TAARIIKH KOOBAN EE DEEGAANKA XUBABAYS Deegaanka Xubabays waxa uu ku yaal Gobolka Bari ee maamul goboleedka Puntland-Somalia waana Deegaan ka leexsan laamiga dheer ee isku xira gobolada Somalia. Deegaanka Xubabays waxaa la aasaasey sanadkii 1997 dii aasaaskii Puntland sanad kahor. Waxa uuna ku yaal dhul dooxooyin ah istiraatiijina ah, waxa ay isku xirtaa bariga fog, magaalada ganacsiga Puntland ee Bosaso iyo dhamaan magaalooyinka laamiga ku yaal.Deegaanka Xubabays waxaa dega beesha Cabdirixiin Saleebaan (Saleebaan Maxamed - Majeerteen). Waxaa dhinaca bariga ah ka xiga tuuladda Isgorosaar, dhinaca galbeedka waxaa ka xiga tuuladda Xiriiro dhinaca waqooyiga ah waxaa ka xiga degmada Iskushuban, dhinaca koonfurta ah waxaa ka xiga tuuladda Mareer. Waxay magaalada Bosaso u jirtaa masaafo dhan qiyaas ahaan 250KM. Deegaanka Xubabays ayaa ku fadhiya bad ahaan 4km2 (Afar Kilo Mitir oo isku weer ah) Deegaanka ayaa lagu qiyaasaa dadka ku nool celcelis ahaan 2000 ilaa 2500 Qoys. Dadka deegaanka ayaa ku tiirsan dhaqashada xoolaha nool iyo ganacsiga yar yar.Deegaanka Xubabays Waxaa soomarey laba gudoomiye iyo ku xigeenadooda. Gudoomiyihii ugu horeeyey ee ay yeelato Deegaanka Xubabays ayaa ahaa Salad Ali Shire iyo ku xigeenkiisa oo ahaa Muse Said Ali.