Magacyada Soomaaliyeed waa magacyada asal ahaan ama ab ka ab ka soo jeeda af Soomaaliga. Badiyaa magacyada waxay ku baxaan muuqaal ama arin markaas taagan. Tusaale, Caanood oo ah magac lab- xili barwaaqo ah oo caanuhu meel walba yaalaan ayaa la bixin karaa, Udgoon oo ah magac dhedig waxaa uu bixi karaa waayo carafta ama uduga subaga iyo waxyaabaha kale ee la carafsado hodan laga yahay. magacyo baa jira ee lagu doorbiday isku iirasho ahaan sii ay la noqdaan nimanka ugu caansanaa ee Qusuusi ahaa, ee dawladda Darwiish. Magacyada Soomaaliyeed uma habaysna hab hikaad/hingaad iyo wax halbeeg ah oo ka jira magacyada Soomaaliyeed oo markaas laga tixraaci karo urur ama hay'ad dowladeed sida Hidaha iyo Tacliinta Sare ama xafiisaha tirakoobka, diiwaangelinta iyo sugnaanta ee dowlaha degmooyinka ama gobollada. Hoos waxaa ah taxan magacyada wiilasha iyo gabdhaha Soomaaliyeed. Ma jirto meel si rasmi ah u ururisay magacyada Soomaaliyeed ee soo jireenka ah iyo macnahooda walow ay jiraan buugaag laga qoray magacyada hablaha iyo wiilasha Soomaaliyeed ee waayihii hore lala bixi jiray ilaa hadana la adeegsado. Waxaa diiwaanka magacyahada habalaha iyo inamada Soomaaliyeed loogu taxay hoos iyada oo magacyada hablaha la soo hormariyay.