Mufudzi (ku Chingezi: Shepherd, herder) murisi uye mulisi (ku Chikaranga), kana mufudzi wemakwai ava nemakore ari munhu anotarisira, nemombe, anodyisa, kana varindi mapoka amakwai. Mufudzi anobva kuChirungu Chekare sceaphierde ( sceap 'makwai' + hierde ' mufudzi '). Kufudza ndeimwe yemabasa epasichigare epasirese, uye iripo munzvimbo dzekurima kutenderera pasirese uye chikamu chakakosha chekuchengeta zvipfuyo . Nekuda kwekuwanika kwebasa iri, zvitendero zvakawanda netsika zvine zvirevo zvekufananidzira pabasa revafudzi - kureva Yeshua, anozviti Mufudzi Akanaka, kana ngano dzekare dzeChigiriki dzinoratidza vafudzi vakaita saEndymion kana Daphnis. Ichi chiratidzo uye vafudzi sevanyori vanga vari pakati pezvinyorwa zvevafundisi uye hunyanzvi . Kufudza Murisi