Sekhukhune goba Matsebe Sekhukhune, (1814–1882), e be e le ngwana wa mathomo go ba bararo ba kgoši Sekwati le Thorometjane. Barwa ba Kgoši Sekwati ke Sekhukhune (Matsebe), Dinkwanyane le Kgoloko. Ka setšo sa Bapedi bogoši bo tšea ke ngwana wa pele ka morago ga lehu la tatagwe. Matsebe (Sekhukhune) o rile ka morago ga lehu la tatagwe (Sekwati) ka 1861, a latela setšo sa Sepedi ka ge tatagwe e be e le kgoši. O thopile bogoši go morwarragwe Mampuru ka lerumo. Mampuru yeo lehono ba reetšego Pretoria Central Prison ka yena, e be e le morwarrago Sekhukhune ka ge mmagwe (Kgomomakatane) a nyetšwe ke bakgomana ba gaSekwati. Mampuru o godišitšwe ke mmago Sekhukhune (Thorometšane) ka lapeng la mošate. Ge Hendrik Potgieter le mašole a gagwe (Voortrekkers) ba hlasela mošate wa Bapedi ka pširing ka 1838. Sekwati o ba fentše empa a tla a lemoga gore mošate wa gagwe wa pširing ga se wa bolokega ke ge a tlo hudugela Thaba Bošego (Leolo). Sekhukhune I, e be e le kgoši kgolo ya Bapedi (goba Marota) ba ga Sekhukhune, Limpopo nageng ya Afrika Borwa.