Ahịa ohu Velekete bụ ahịa dị na Badagry, Lagos Steeti . Eguzoro ahịa nke a n'afọ 1502 ma kpọọ ya aha chi Velekete, mmụọ nke oke osimiri na ikuku Ahịa ahụ dị mkpa n'oge ahia ohu osimiri Atlantic nke na amalite na Badagry, n'ihi na ebe ahụ bụ ebe ndị azụmahịa ohu ndị Afrịka na-ere ahịa ohu resi ndị ọcha mba Europe dị iche iche. Otu a ka esi mee ka ebe ahụ bụrụ otu n'ime ahịa na ere ndị mmadụ nke kachasi na West Africa . Ọbịbịa nke Hendrik Hertog, onye Dutch na -azụ ahịa na Badagry nke a na -akpọ Yovo Huntokonu kụrụ mkpụrụ maka nguzobe ahịa ohu Velekete. O nwetara ala n'aka ndị obodo wee mee ka obodo ahụ bụrụ ebe azụmaahịa bara uru nye ndị isi ala ahụ ka ọtụtụ ndị Europe na abịa were ihe ndị Afrịka nwere gbanwere ihe nke ha ji bia. Ọganihu ịzụ ahịa ohu malitere mgbe ndị na azụ ahịa ghọtara otú o si baa ezigbo uru n'ihi oké mkpa ndị ọrụ dị nke mere eji na-achọ ha maka ọrụ ubi n'ala ndị ọzọ.