Play media Harshen Tuva (Tuvan: тыва дыл , tıwa dıl) harshe ne na Turkawa da ake magana da shi a Jamhuriyar Tuva da ke Kudu-Tsakiya Siberia a Rasha. Harshen ya aro lambobi da yawa daga yaren Mongoliya, Tibet da yaren Rasha. Akwai ƙananan ƙungiyoyin al'ummomin Tuvan da ke magana da yaruka daban -daban na Tuvan a Jamhuriyar Jama'ar Sin da Mongoliya. Duk da yake wannan tarihin yana mai da hankali kan galibin mutanen Tuva, masana ilimin harsuna da yawa suna jayayya cewa babu makawa harshe yana da alaƙa da yanayin zamantakewa da tarihin harshe da kansa. Rubutun farko na Tuvan shine daga farkon karni na 19 ta Wūlǐyǎsūtái zhìlüè ( Chinese ) Julius Klaproth 1823, Matthias Castrén 1857, Katanov da Vasily Radlov, da sauransu Sunan Tuva ya koma tun farkon buga Asirin Tarihin Mongols. Tuva (kamar yadda suke nufin kansu) a tarihi ana kiran su Soyons, Soyots ko Uriankhais. Al'ummar Tuvan sun shafe shekaru dubbai suna mulkin China, Rasha da Mongoliya. Lokacin da suka sami 'yancin kai na kwanan nan shine daga cikin shekara ta1921 zuwa cikin shekara ta 1944, lokacin da aka dauke su Jamhuriyar Jama'ar Tuvan.