Gumel ƙaramar hukumar ce da ke a Jihar Jigawa, Arewa maso yammacin Najeriya. Gumel ko Gumal ko "Lautai" gari ne kuma masaruta a jihar Jigawa a Arewa maso yammacin tarayyar Nijeriya. An kafa garin Gumel a shekarun 1700. An kafa shi ne sakamakon hijira da wasu mutane suka yiwo daga daular Kanem Burno. An yi amanna cewa mutanen Gumel asalin su sun taso ne daga wani gari da ake kira Ngazagamu, sun yi ta yada zango a wurare da dama ciki har da Tumbi kafin a ƙarshe su yada zango a wurin da yanzu ake kira Gumel. An kafa Masarautar ne kimanin shekara ta 1750 Dan Juma na birnin Kano da mabiyansa na kabilar Mangawa. Jim kadan bayan mutuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio a farkon karni na 19, ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sakkwato ba. A halin da ake ciki yanzu Gumel ta samo asali ne sakamakon ƙaura da mutanen garin Tumbi a shekara ta 1845, wanda ke cikin ƙasar Nijar a yau.