Cif Wuraola Adepeju Esan (1909–1985) ta kasance malamar Nijeriya, mai son ilimin mata da siyasa. Ta hade burinta na siyasa da ta wata sarauniyar gargajiya ta zama Iyalode na Ibadan . Wuraola Adepeju Esan an haife ta a 1909 a Calabar . Iyayenta ba su sami horo na yamma ba duk da cewa sun inganta karatun ilimin yamma ga yaransu. Esan ta halarci Kwalejin 'Yan mata ta Baptist, Idi Aba, Abeokuta kafin ta ci gaba zuwa United Missionary College don samun difloma kan horar da malamai. Daga 1930 zuwa 1934, ta kasance malama mai koyar da ilimin cikin gida a wata makarantar horas da mishan a Akure . Daga baya ta auri Victor Esan a 1934 kuma sun ɗan zauna a Legas . Bayan 'yan shekaru sai ta koma garinsu na Ibadan. Kodayake wuraren ilimantarwa da mata ke dasu a lokacin mulkin mallaka sun iyakance. A shekarar 1944, ta kafa Makarantar Grammar School ta Jama'ar Ibadan a Molete, don ilimantar da mata fannoni daban-daban ciki har da ilimin gida. Koyaya, ra'ayoyinta da ra'ayoyin siyasa masu zuwa ba sa yin kira da a fadada hangen nesa game da matsayin mata a cikin babbar al'umma.