Hausa – Fulani ƙungiya ce ta yare daban-daban na ƙasar Sudan ( Larabci : السودان),babban yanki a kudu da Sahara, wanda ya ƙunshi Sahel ( Larabci : ساحل), galibi suna yankin Arewacin Najeriya.Hausa-Fulani mutane ne masu hadewar Hausa da Fulani, wadanda akasarinsu suna magana da wani yare na Hausa a matsayin yarensu na asali,duk da cewa kusan miliyan 12 zuwa Milyan 15 suna magana da Fulanin da ake kira Fulfude. Duk da yake wasu Fulani da'awar Semitic asalin, Hausas ne 'yan asalin to West Africa . Wannan yana nuna cewa tsarin "Hausa" a Sudan mai yiwuwa al'adu ne da jinsinsu. Harshen Hausa-Fulani ya samo asali ne sakamakon ƙaura da mutanen Fula zuwa ƙasar Hausawa wanda ya faru tun ƙarni na 15. A farkon karni na 19, Sheikh Usman dan Fodio ya jagoranci jihadin da ya yi nasara a kan Masarautun Hausawa da suka kafa Daular Fulani ta tsakiya