Dambe fasaha ce ta gwagwarmayar Hausawa daga Najeriya. Masu fafatawa a cikin wasan wasa na yau da kullun suna son su rinjayi junansu cikin jimlar ƙaddamarwa galibi a cikin zagaye uku. Sau da yawa yana haifar da munanan raunuka na jiki ga masu ƙalubalen kamar karyayyun muƙamuƙi da haƙarƙari. Kalmar Hausa "daæmaænga" ana kiran 'yan dambe. Al'adun masunta ne da ƙungiyoyin kamun kifi na Hausa, kuma cikin ƙarni na ƙarshe ya samo asali ne daga dangin waɗannan sana'o'in da ke tafiya zuwa ƙauyukan gona a lokacin girbi, tare da haɗa ƙalubalen faɗa daga waje zuwa nishaɗin bikin girbi na gida. Hakanan an yi shi azaman al'ada a matsayin hanyar maza don yin shiri don yaƙi, kuma yawancin dabaru da kalmomin da suka shafi yaƙi. A yau, kamfanonin 'yan dambe suna balaguro suna yin wasannin waje tare da biki da raye -raye, a ko'ina cikin al'adun Hausawa na arewacin Najeriya, kudancin Nijar da kudu maso yammacin Chadi.