Joshua Mqabuko Nyongolo Nkomo (19 Junie 1917 – 1 Julie 1999) was die stigter en leier van die Zimbabwean African People's Union (ZAPU), asook 'n lid van die Ndebele (Kalanga)-stam. Nkomo was 'n vakbondleier, wat die president van die verbode Nasionale Demokratiese Party geword het, en is vir tien jaar deur Rhodesië se destydse wit regering tronk toe gestuur. Ná sy vrylating het ZAPU tot die val van die regering bygedra, maar in konflik met die mededinger ZANU-groep gekom, wat deur Robert Mugabe gelei is. Net na 'n omstrede samesmelting tussen ZAPU en ZANU, moes hy uit vrees vir sy lewe die land uit vlug. Hy het verskeie byname gehad, onder andere "Umafukufuku", "Vader Zimbabwe" en "Chibwechitedza", die gladde rots. Joshua Nkomo with Nicholas Harman, Nkomo: The Story of My Life (outobiografie), 1984; ISBN 0-413-54500-8, ISBN 978-0-413-54500-8. The Zimbabwe African People's Union 1961–1987: A Political History of Insurgency in Southern Rhodesia.