Monomotapa (Shona: Mwene Mutapa) was 'n land wat na bewering in die binneland van Suider-Afrika bestaan het en bekend was om sy gewaande ontsaglike goudrykdom. Monomotapa was 'n land wat op sy hoogtepunt gestrek het van ongeveer tussen die Zambezi en die Limpopo en die Kalahari en die Indiese Oseaan. In die gebied was die goudstede Vigiti Magna en Davugal en die rivier Esperito Santo. Hierdie Mashona-koninkryk het dus gestrek oor die teenswoordige Zimbabwe en dele van Suid-Afrika, Botswana, Lesotho, Eswatini, Mosambiek, Namibië en Zambië. Koning Mutota en sy Karangastam het vroeg in die 15de eeu in die suide van die teenswoordige Zimbabwe gewoon. Hy het sy beheer noordwaarts uitgebrei. Sy seun en opvolger het op sy beurt die grense weer ooswaarts tot by die see verskuif. Deur die hawens Sofala en Moçambique het die Arabiere en Portugese met die Karanga in goud handelgedryf. Portugese reisigers het vertel van goudmyne en fabelagtige rykdomme. In die 16de eeu het Portugese geskiedskrywers Monomotapa beskryf as 'n magtige en welvarende ryk. Of die Portugese ooit bekend was met die Groot-Zimbabwe-bouvallle is nie bekend nie, maar was wel in die omgewing daarvan om na die goudvelde te soek.