Nicolaas III was die 188ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1277 tot 1280 na 'n sedis vacatio van agt maande. Pous Nicolaas III is gebore as Giovanni Gaetano Orsini op 12 Desember 1216 in Rome, Italië die seun van Matteo Rosso Orsini en sy vrou Perna Gaetana. Giovanni was 'n Romeinse adellike wat deur Pous Innocentius IV as kardinaal-deken van San Nicola in Carcere Tulliano aangestel is op 28 Mei 1244. Pous Alexander IV maak hom beskermheer van die Franciskane en in 1262 benoem Pous Urbanus IV hom tot Inkwisiteur-Generaal. Op 25 November 1277 volg hy Pous Johannes XXI op en regeer tot sy dood op 22 Augustus 1280. Hy word opgevolg deur Pous Martinus IV. Die naam ‘Nicolaas’ beteken ' oorwinnaar oor/uit die volk'. Pous Nicolaas III was 'n goeie politikus en hy versterk die pous se posisie in Italië aansienlik. In Mei 1278 sluit hy 'n konkordaat met koning Rudolf I van Habsburg waardeur Romagna en die eksargaat van Ravenna onder die beheer van die pous gekom het. Hy het ook 'n verbod geplaas op die aanstelling van buitelanders in die burgerlike bestuur van die stad Rome in die Romeinse grondwet van 18 Julie 1278.