Matthew Goniwe (27 Desember 1947 - 27 Junie 1985) was 'n Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktivis en een van die Cradock-4 wat in 1985 blykbaar deur die Suid-Afrikaanse Veiligheidspolisie vermoor is. Goniwe was die jongste van agt kinders. Sy ouers, David en Elizabeth Goniwe, was plaasarbeiders en het in die Emaqgubeni-gedeelte van die ou dorp Cradock, Oos-Kaap, gewoon. Sy gesin het in 1962 na Lingelihle verhuis toe Emaqgumeni kragtens die Groepsgebiedewet gesloop is. Goniwe het die St. James' Primary School bygewoon en daarna die Sam Xhallie Secondary School, waar hy sy Junior Sertifikaat verwerf het. Hy het 'n onderwysdiploma aan die Universiteit van Fort Hare behaal en na Sam Xhallie teruggekeer as onderwyser in wiskunde en wetenskap. In 1958 het hy by die African National Congress aangesluit en in 1960, terwyl hy nog op laerskool was, by die plaaslike Kommunistiese Party. Hy het ondergrondse politieke klasse van die ANC en die Kommunistiese Party bygewoon. Hy is aan politiek voorgestel deur sy ouer broer, Jamani Jacques Goniwe. In hierdie tyd het hy ook by 'n plaaslike boksklub aangesluit en lid van die Cradock-mannekoor geword.