Die term kunstenaarskolonie verwys na lewens- en werkgemeenskappe van kunstenaars wat sedert die tweede helfte van die 19de eeu hoofsaaklik deur skilders, maar ook skrywers en musikale kunstenaars in talle Europese en oorsese nedersettings gestig word. Dikwels strewe die kunstenaars daarna om 'n gemeenskaplike estetiese program te verwesenlik wat in gesprekke en diskussies steeds verder verfyn word. Soms spruit 'n nuwe kunsstyl uit hierdie wedersydse kontakte voort en word 'n nuwe hoofstuk in die kunsgeskiedenis geskryf. Kunstenaarskolonies het hulle oorsprong in Duitsland en Switserland. Die stigting van hierdie lewens- en werkgemeenskappe was dikwels verbonde met die argitektoniese konsep van die tuinstadbeweging - so het kunstenaarsgroepe teen die einde van die 19de eeu veral in landelike nedersettings soos Worpswede ontstaan wat vanweë hul natuurskoon, rustige lewenstyl en oorspronklikheid 'n aangenamer werkatmosfeer vir skilders gebied het as stedelike nedersettings. Daar is 'n verskeidenheid redes aangevoer hoekom kunstenaars vanuit stedelike omgewings na die platteland begin verhuis het. Naas hul belangstelling vir lig, buitengewone motiewe soos flora en fauna of die ongeskonde natuurskoon van landskapsvorme soos heideveld of gebergtes was daar ook 'n romantiese verlange na 'n onbedorwe, landelike idille wat nog nie deur industrialiseringsprosesse geraak is nie, die eenvoudige vrye lewe in die natuur, na harmonie met die natuur.