Helena Lotrie (ca. 1873–1888) was 'n Suid-Afrikaanse volksheldin wat op ongeveer 15-jarige ouderdom haar lewe gewaag het om 'n gewonde man te beskerm tydens 'n skermutseling met ’n inheemse stam in die destydse Betsjoeanaland. Sy word in die Kindermonument in Bloemfontein vereer. Helena C.B. Lotrie het in die Noord-Transvaalse Bosveld grootgeword. In 1888, toe sy ongeveer 15 jaar oud was, het die Lotrie-gesin die konsul van die Zuid-Afrikaansche Republiek in Bulawayo, Pieter Grobler (1855–1888), na Matebeleland vergesel, waar laasgenoemde met Lobengula, die opperhoof van die Matabeles, moes gaan onderhandel. Helena se pa, Francois B.R. (Frans) Lotrie, het as lid van 'n groep pontwagte saamgereis om die pont wat die waens oor die Limpopo moes bring, teen moontlike aanvallers te verdedig. Nadat Grobler sy onderhandelinge met opperhoof Lobengula voltooi het, het die terugtog op 8 Julie begin. In die omgewing van die Metsemosakwanarivier is die waens deur 'n groep Mangwato's gestuit, waarna 'n ligte skermutseling gevolg het. Grobler het 250 beeste as vergoeding van hul leier, Mokoetswani, geëis.