Basalt is 'n digte vulkaniese stollingsgesteente wat gevorm word wanneer lawa wat nie baie vloeitraag of taai is nie en ryk aan magnesium en yster is (mafiese lawa), vinnig afkoel naby die oppervlak van 'n rotsagtige planeet of maan. Meer as 90% van alle vulkaanrots op Aarde is basalt. Vinnig afkoelende, fyn basalt is chemies gelyk aan stadig afkoelende, growwe gabbro. Die uitbarsting van basaltlawa word deur geoloë by sowat 20 vulkane per jaar waargeneem. Basalt is ook 'n belangrike rotstipe op ander planetêre liggame in die Sonnestelsel. Die grootste deel van die vlaktes van Venus, wat sowat 80% van die oppervlak bedek, is byvoorbeeld basalt, die seë of maria op die Maan is vlaktes van basaltiese lawastrome en basalt is 'n algemene rotssoort op Mars. Gesmelte basaltlawa is nie baie taai nie omdat dit min silika bevat (tussen 45% en 52%). Daarom beweeg dit vinnig en kan oor 'n groot gebied versprei voordat dit afkoel en stol. Vloedbasalte is dik opeenvolgings van sulke lawastrome wat honderdduisende vierkante kilometer kan bedek en die grootste deel van alle vulkaniese formasies uitmaak.