Daar kan tussen 2 soorte optiese instrumente onderskei word: die objektiewe of projekterende instrumente (soos die fotografiese objektief en die oog), wat 'n beeld van 'n voorwerp op 'n projeksievlak (fotografiese film, retina) werp, en die subjektiewe of nie-projekterende instrumente, wat as hulpmiddel by 'n objektiewe optiese instrument gebruik word. Voorbeelde hiervan is die vergrootglas (loep), die teleskoop en die mikroskoop, wat almal ŉ vergrotende funksie het. Die belangrikste objektiewe instrumente is die oog, die fotografiese kamera en verskeie projeksietoestelle soos rolprentprojektors, oorhoofse projektors en episkope. Die optiese kenmerk wat die instrumente gemeen het, is dat almal 'n optiese beeld vorm van die gebied voor die instrument via ŉ objektief (of lens). Die optiese beeld word byna altyd op 'n skerm gewerp, waar dit permanent geregistreer of 'n tyd lank waargeneem kan word. Die objektief bestaan in beginsel uit slegs 'n positiewe lens (soms ook uit 'n spieël). Die beeld wat deur ŉ eenvoudige lens gelewer word, is egter in die praktyk nie skerp genoeg nie.