Houtbaai is 'n voorstad van Kaapstad geleë in 'n baai 5 km suid van die sentrale sakekern van Kaapstad. Die eerste skriftelike verwysing na Houtbaai is in 1607 toe John Chapman van die Engelse skip Consent daarna verwys het as Chapman's Chaunce (Chaunce is ou Engels vir chance). Toe die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie in 1652 in Tafelbaai geland het, het hulle hout nodig gehad om strukture op te rig (onder andere die eerste fort). Daar was egter nie genoegsame goeie hout in die baai nie en die VOC moes verder weg soek. So het hulle die bos aan die suidekant van Tafelberg ontdek en dit het hulle nie lank geneem om 'n buitepos daar te vestig nie. Jan van Riebeeck het in sy geskrifte daarna verwys as t' Hout Baaitjen en dit die mooiste bos in die wêreld genoem. Vandag is daar egter nie veel van die bosse oor nie. Houtbaai word aan drie kante omring deur berge en dit is net die suide waar dit aan die see grens wat plat is. In die noorde grens dit aan Oranjekloof wat deel uitmaak van die Tafelberg Nasionale Park.