Lewanika (1843–1916) was 'n koning van Barotseland, Zambië. Hy was bekend as Robosi en het aandag getrek met sy dapperheid in 'n opstand teen die tiranniese Makololo, heersers van die Barotse in 1866. In 1876 het hy hoofman geword en het sy hoofkraal by Lealui opgerig. Hy word in 1885 beïnvloed deur die beroemde Franse sendeling eerw. Francois Coillard en aanvaar 'n nuwe beleid van gematigheid, wat 'n skerp kontras vorm met die barbaarsheid wat voorheen geheers het. Lewanika, soos hy homself gedoop het, het nooit formeel 'n Christen geword nie. Op Coillard se aanbeveling het hy in 1890 aangebied om homself onder die bewind van die Chartered Co. te plaas en het slawerny verbied. Hy is in 1916 oorlede. Rosenthal, Eric (red.). Ensiklopedie van Suidelike Afrika. Londen en New York: Frederick Warne & Kie Bpk.