Michael VII Doukas (Grieks: Μιχαήλ Ζ΄ Δούκας, Mikhaēl VII Doukas) was van 22 Mei 1071 tot 24 Maart 1078 keiser van die Bisantynse Ryk. Sy bynaam was Parapinakes (Grieks: Παραπινάκης, letterlik "minus ’n kwart"), met verwysing na die devaluasie van die Bisantynse geldeenheid onder sy bewind. Michael was die seun van keiser Konstantyn X Doukas en sy tweede vrou, Eudokia Makrembolitissa. Hy is reeds tydens sy pa se bewind met die troon verbind, saam met sy jonger broer Konstantios. Toe Konstantyn X in 1067 dood is, was Michael reeds 17 jaar oud en sou hy self kon regeer het. Hy het egter min belangstselling in politiek getoon en sy ma het as regent besluit om weer te trou met ’n man wat haar kon help regeer. Op 1 Januarie 1068 is Eudokia met generaal Romanos Diogenes getroud en hy het die senior medekeiser geword, saam met Michael, Konstantios en nog ’n broer, Andronikos. Toe Romanos in 1071 deur die Turke gevange geneem is, het Michael op die agtergrond gebly terwyl beheer oorgeneem is deur sy oom Johannes Doukas en tutor, Michael Psellos.