Nicolaas II was die 155ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk. Pous Nicolaas II is gebore as Gerard van Boergondië (Frans: Gérard de Bourgogne) in Chevron, Savoje tussen 990 en 995. Hy word ook Gerald van Lotaringe (Frans: Gerald de Lorraine) genoem. Voor sy verkiesing was hy biskop van Florence. Op 6 Desember (of 28 Desember) 1058 volg hy Pous Stefanus IX (X) op en regeer tot sy dood op 19 Julie (of 27 Julie) 1061. Hy word opgevolg deur Pous Alexander II. Die naam ‘Nicolaas’ beteken 'oorwinnaar oor/uit die volk'. Pous Nicolaas II was die kandidaat van Hildebrand van Sovana, (later Pous Gregorius VII) en keiserin Agnes van Poitou. Teenpous Benedictus X het die bewind oorgeneem na die dood van Pous Stefanus IX (X) op 29 Maart 1058. Nicolaas word eers op 24 Januarie 1059 in Rome gekroon. Na die kroning van Nicolaas het Benedictus uit Rome gevlug. Pous Nicolaas was hervormingsgesind en op 13 April 1059 vaardig hy 'n dekreet uit wat bepaal dat die pous voortaan slegs deur die kardinale verkies sal word.