In die Oerknal-teorie is reïonisasie die proses waardeur materie in die heelal gereïoniseer is ná die kosmiese "donkereeue" en voordat die heelal deursigtig vir sigbare lig geword het. Dit is die tweede van twee groot faseveranderings van gas in die heelal. Omdat die grootste deel van die barioniese materie in die vorm van waterstof is, verwys reïonisasie gewoonlik na die reïonisasie van waterstof. Die aanvanklike helium in die heelal het dieselfde veranderings ondergaan, maar op verskillende tye in die geskiedenis van die heelal, en daar word gewoonlik daarna verwys as helium-reïonisasie. Die eerste faseverandering van waterstof in die heelal was rekombinasie, wat plaasgevind het by rooiverskuiwing z = 1089 (379 000 jaar ná die Oerknal), vanweë die afkoeling van die heelal tot by ’n punt waar die tempo van rekombinasie van elektrone en protone om neutrale waterstof te vorm, hoër was as die reïonisasietempo. Die heelal was ondeursigtig voor die rekombinasie vanweë die verstrooiing van fotone (van alle golflengtes) vanaf die elektrone en protone, maar dit het toenemend deursigtig geword namate meer elektrone en protone gekombineer het om neutrale waterstofatome te vorm.