Sir John Charles Molteno (Londen, 5 Junie 1814 – Kaapstad, 1 September 1886) was soldaat, sakeman, voorstander van verantwoordelike regering en die eerste Kaapse eerste minister. Molteno is in Londen gebore as lid van 'n groot Anglo-Italiaanse gesin en emigreer na die Kaap in 1831 in die ouderdom van 17, waar hy werk as assistent in die Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek in Kaapstad. Op 23 begin hy sy eerste handelsmaatskappy, Molteno & Co., wat wyn, wol en aalwyne na Mauritius en die Wes-Indiese Eilande uitgevoer en mettertyd op talle plekke in die kolonie takke oopgemaak het. Later het hy sy maatskappy verkoop en talle plase in die distrik Beaufort-Wes gekoop, waar hy met welslae met merinoskape begin boer en die Nelspoort-landgoed geskep het. Hier vestig hy hom in 1843. Hy het ook die eerste bank op die dorp, Alport & Co., opgerig. Nadat sy eerste vrou en kind tydens die bevalling oorlede is, het hy in 1846 na die Oos-Kaapse grens gegaan waar hy in die Oorlog van die Byl (Sewende Grensoorlog) veg.