Kerkenberg is 'n plek in die Oliviershoekpas-area in die Vrystaat, Suid-Afrika. Die Voortrekkers het daar gekamp van Oktober tot November 1837 en vandaar groepe uitgestuur om 'n manier te vind om by die platorand af te kom. Op 12 November het Piet Retief se 22-jarige dogter, Debora, sy naam op 'n rotswand geverf ter viering van sy 57ste verjaardag. 62 jaar later word ook name aangebring van die Bethlehemse kommando, wat op 10 Oktober 1899 met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog, hier aandoen om Oliviershoekpas te beset. Die ligging, tans bekend as Retiefklip, is toeganklik vir die publiek. https://www.nightjartravel.com/cultural/kerkenberg http://www.erfenisstigting.org.za/kerkenberg2.php[dooie skakel] "argiefkopie". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Maart 2014. Besoek op 20 Augustus 2020. http://www.battlefieldsregionguides.co.za/place/kerkenberg/ Hierdie artikel is ’n saadjie. Voel vry om Wikipedia te help deur dit uit te brei.