Die Beleg van Congella was die beleëring van ‘n Britse troepemag deur die Voortrekkers onder Andries Pretorius in Port Natal in 1842. Dit was 'n insident in die Britse imperialisme in Suider-Afrika. Die verhouding tussen die Trekkers en die Engelse in Port Natal was swak. Die Boere het besef dat die Engelse heul met die Zoeloes teen die Natalia Republiek. Die Volksraad het duisende Zoeloes op die suidgrens van die republiek gevestig. So ‘n samedromming op die oosgrens van die Kaapkolonie sou kon lei tot konflik tussen die Zoeloes en die Xhosas en dus moontlik probleme skep vir die regering van die Kaapkolonie. Gevolglik word ‘n Britse troepemag van ongeveer 250 man onder kapt. T.C. Smith na Port Natal gestuur. Op 4 Mei word daar die Britse vlag gehys in ‘n staatsgreeppoging om Natalia op te hef. In die nag van 23 op 24 Mei voer Smith se mag ‘n verrassingsaanval op die Trekkermag uit. Die Engelse mag met die twee kanonne getrek deur osse het gesukkel om deur die digte kusplantegroei te kom en kies daarom koers oor die strand. Daar sukkel hulle ook.