Richard Thornton (5 April 1838, Bradford, Yorkshire, Verenigde Koninkryk – 21 April 1863, Mosambiek) was ’n Britse geoloog en ontdekkingsreisiger in Suid-Afrika en Portugees-Oos-Afrika wat bekend geword het vanweë die ekspedisies van dr. David Livingstone en baron Klaus van der Decken in Oos-Afrika waaraan hy deelgeneem het. Thornton is in Cottingley in Yorkshire as die elfde van sy ouers se twaalf kinders gebore en het kleintyd reeds in geologie belanggestel. Nadat hy op laerskool in Bradford was, het hy vanaf Oktober 1855 twee jaar lank geologie aan die Royal School of Mines in Londen studeer. Aan die einde van sy studie het die regering die De la Beche-medalje vir sy resultate op geologiese gebied toegeken. Nadat hy die skool van mynwese verlaat het, was Thornton oorgehaal om op 'n ekspedisie na [Australië]] te vertrek. Sir Roderick Murchison, direkteur van die skool en ’n goeie vriend van dr. Livingstone, het hom egter genader en opdrag gegee om Livingstone op sy beroemde Zambezi-ontdekkingsreis as lid van die ekspedisie te vergesel.