Teenpous Johannes XVI gebore as Johannes Philagathos (in Latyn) of Giovanni Filagato (in Italiaans) was 'n teenpous van die Rooms Katolieke Kerk van 997 tot 998. Johannes is gebore in Rossano, die Bisantynse deel van suidelike Italië. Hy was die kapelaan van keiserin Theophanu, die vrou van keiser Otto II. Hy is twee keer benoem as die keiserlike kanselier van Otto II in Italië van 980 tot 982. Van 991 tot 992 is hy ab van Nonantola. Gedurende sy reise in Italië word hy in 987 aangestel as die leermeester van die keiser se sewe jaar oue seun, die latere keiser Otto III. Deur toedoen van die keiserin word hy biskop van Placenza en word hy na Konstantinopel gestuur om 'n Bisantynse prinses huis toe te bring as vrou vir Otto III. Na die dood van Otto II in 996 kom Otto III na Rome om Pous Johannes XV by te staan teen 'n opstand van Crescentius die jongere 'n ryk en magtige Romeinse edelman. Otto onderbreek egter sy reis in Pavia om daar as koning van Lombardye ingehuldig te word.