Oom en Tannie is die aanspreekvorme in Afrikaans wat as plaasvervanging dien vir die formeler meneer en mevrou teenoor iemand wat ouer as die spreker is, waarvan die ouderdom, titel en rang onbekend is. In Afrikaans geld die 10-jaar+ ouderdomsverskilreël gewoonlik voordat jy en jou as onbeleef beskou word. Jonger kinders, tieners of selfs volwassenes spreek gewoonlik ouer persone spontaan aan as Oom en Tannie, ongeag hul ras, klas of nasionaliteit. 'n Voorbeeld van gemeensaamheid is Oom Paul, wat 'n verwysing is na die staatspresident. Oom en Tannie word ook gewoonlik aan 'n vriendelike (ouer) persoon gekoppel. Die spreker wat Oom en Tannie word ook gekoppel aan iemand wat kinderlik, spontaan of naïef voorkom. Daar is soms die verskynsel waar jong kinders "Oom" of "Tannie" vooraan die titel of beroep as aanspreekvorm voeg, soos Oom Pastoor, Oom Dominee, Oom Klankman. Om aan te dui dat 'n persoon 'n vrouedokter is, word dan ook gepraat van 'n Tannie Dokter. Oom en Tannie word in die geskrewe kuns gebruik om na 'n persoon te verwys wie almal ken.