Ds. Joan van Arckel (soms ook Joannes, Johan of Johannes) (Den Briel, Nederland, 1640 - Kaap die Goeie Hoop, 12 Januarie 1666) was die eerste predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, en trouens van enige kerk in die land. Hy is in 1640 in Den Briel in Nederland gebore en word in 1661 'n student in godgeleerdheid aan die Universiteit van Leiden. In 1664 hou hy voor 'n komitee onder professor Hoornbeeck volgens die gebruik van daardie tyd 'n disputasie en word deur die klassis (ring) Walcheren as predikant vir Nederlands-Oos-Indië beroep om aan die Kaap werksaam te wees. Hy kom in die Kaap aan in 1665 as eerste vaste predikant. Dit is ook die stigtingsdatum van die NG gemeente Kaapstad (of Groote Kerk). Hy sterf egter net die jaar daarna op 12 Januarie 1666. Hy is in die binneplein van die Kasteel die Goeie Hoop begrawe. Sy opvolger, ds. Johannes de Vooght, kom ses weke later aan die Kaap aan, maar vertoef net tot 23 November 1666.