Doleansie (om te doleer) is om 'n sentiment of filosofie van teenkanting teen 'n heersende idee (bv. beleid van 'n regering) of 'n entiteit (bv. 'n individu of politieke party wat so 'n beleid ondersteun) uit te spreek. Die woord doleansie kom van doleo in Latyn. Dit beteken letterlik om pyn te ervaar. In geestelike sin beteken dit om te treur of te kla. Rondom die jare 1880 het heelwat kerkrade en lidmate in Nederland in doleansie gegaan omdat hulle in verset gekom het teen afwykende teologie en teoloë in die gereformeerde kerke daar. Dit het beteken dat hulle nie meer godsdienstige verrigtinge in hulle eie gemeentes sou bywoon wat deur afwykende predikante gelei is nie. Hulle het nie lidmaatskap by die gemeentes waar hulle behoort het, opgesê nie. Hul eerste doel was om die kerk tot sy belydenisgrondslag terug te lei. Dolerende lidmate het egter nie by 'n stille protes en treurlied oor die kerk gebly nie. Daadwerklike pogings is aangewend om die kerk te reformeer en terug te lei na sy belydenisgrondslag.