Sekhukhune, ook gespel Sikukuni of Sekoekoeni (1814 – 13 Augustus 1882) was koning van die Marota. Sy ryk was geleë tussen die Limpopo- en Vaalrivier in die hedendaagse Suid-Afrikaanse provinsie Limpopo. Sekhukhune word na die dood van sy vader op 21 September 1861 koning van die Marota. Om sy ryk te versterk en te verdedig teen Europese kolonisering laat hy sy jong onderdane in blanke myne en op plase werk sodat hul salarisse gebruik kon word om gewere van die Portugese in Delagoabaai, en ook vee aan te koop. In Mei 1876 verklaar president Thomas François Burgers van die Suid-Afrikaansche Republiek oorlog teen Sekhukhune. Sekhukhune verslaan die Transvaalse leër op 1 Augustus. 'n Volgende aanval van die Lydenburgse Vrijwilligerskorps word ook afgeweer. Op 16 Februarie 1877 teken die twee partye by Botshabêlô 'n vredesverdrag. Sy oorwinnings dra by tot die vertrek van Burgers en die Britse anneksasie van die Republiek in 1877. Hoewel die Britte die Transvaalse oorlog teen Sekhukhune eers veroordeel het, het hulle na die anneksasie daarmee voortgegaan. In 1878 en 1879 word drie Britse aanvalle met sukses afgeweer totdat Sir Garnet Wolseley in November 1879 met 'n leër van Britte, Boere en 10 000 Swazis vir Sekhukhune verslaan het.