'n Koggelmander is 'n klein insekvretende reptiel met 'n lang stert wat oral oor Afrika voorkom. Koggelmanders (familie Agamidae) is akkedisse met goed ontwikkelde pote en 'n lang stert. Daar is ongeveer 200 spesies wat by uiteenlopende omstandighede aangepas is. Tydens paring en wanneer hulle hul gebied afbaken, toon baie koggelmanders hul snel wisselende kleure, groot stekels en 'n opgeblase keel. Die familie kom in Afrika, Australië, Asië en Europa voor. In Suid-Afrika word slegs een genus, Agama, met ongeveer 10 spesies aangetref, met die bloukopkoggelmander (Agama atra) en die boomkoggelmander (Agama atricollis) as dis bekendstes. Die koggelmander het sy Afrikaanse naam gekry omdat hy sy kop koggelagtig op en af beweeg, veral wanneer hy nuuskierig of senuweeagtig is. Die akkedisfamilie Agamidae, waartoe die koggelmander behoort, is nou verwant aan die van die likkewaan (Iguanidae). Onderskeid tussen die 2 families kan op grond van hul gebit gemaak word. Hoewel beide families se spesies in soortgelyke omstandighede leef, kom hulle nêrens saam voor nie.