Sir Henry Morton Stanley, gebore as John Rowlands, (gebore 28 Januarie 1841 in Denbigh, Clwyd, Wallis - oorlede op 10 Mei 1904 in Londen) was 'n Amerikaanse verkenner en joernalis en Britse politikus. In 1859 gaan hy as skeepsjonge na New Orleans waar hy aangeneem is deur 'n koopman met die van Stanley. In 1867 sluit hy hom aan by die New York Herald en reis as spesiale verslaggewer na Abessinië en Spanje. In 1869 gee die koerant hom die opdrag om die sendeling en reisiger David Livingstone in Afrika op te spoor. Hy verlaat Zanzibar in 1871 op pad na Tanganjika en spoor Livingstone uiteindelik op in Ujiji. In 1874 lei hy 'n geslaagde ekspedisie wat die Tanganjika-meer verken het en spoor hy die Kongorivier se loop na tot by die see. Op sy derde ekspedisie, in 1879, stig hy die Kongo-vrystaat en onderneem sy vierde ekspedisie van 1887 tot 1889. Hy word 'n Britse onderdaan in 1892 en was parlementslid vir die Liberale Unioniste van 1895 tot 1900. Hy is in 1899 tot ridder geslaan.