Alexanderbaai (Engels: Alexander Bay) is 'n diamantmyndorp geleë in die mees noordwestelike hoek van Suid-Afrika, in die Noord-Kaap, sowat 10 km suid van Oranjemund, wat aan die noordoewer van die Oranjerivier in Namibië geleë is. Die grensoorgang via die Ernest Oppenheimer-brug oor die Oranjerivier na Oranjemund is 'n paar kilometer stroomop van die dorpie. Die gebied om die dorp bevat die rykste neerslae alluviale (spoel-) diamante ter wêreld. Dit was egter koper wat tot die ontstaan van die dorp aanleiding gegee het, toe James Alexander, die vader van die koperbedryf in Namakwaland, koper op vragskuite hierheen laat dryf het om op skepe in die baai te laai. Dié stelsel was in gebruik tot die smalspoorlyn van Okiep na Port Nolloth in 1876 in gebruik geneem is. Alexanderbaai het tot 1926 in onbruik verval toe diamante hier ontdek is. Die vonds was so groot dat die regering binne 'n jaar beheer moes oorneem en die hele kusstrook tot by Port Nolloth moes sluit om te verhoed dat die mark oorstroom word. Alexanderbaai was vroeër bekend daarvoor dat hy heeltemal selfversorgend was ten opsigte van groente en vrugte en varswater gelewer het deur verdamping van seewater.