Ille-et-Vilaine (Bretons: Il-ha-Gwilen) is 'n Franse département in die Bretagne, tussen die skiereiland Armorika en Normandië, met 'n oppervlakte van 6 675 km² en 903 400 inwoners (2003). Die gebied is die legendariese tuiste van Koning Artus en sy Ridders van die Tafelronde, maar ook die Brocéliande van die Droeïede. Sy bosgebiede word as oorblyfsels van die bosland Argoat beskou wat teën die land van die see, Armor, lê. Die bos van Paimpont lyk inderdaad soos 'n sprokieswêreld waar 'n mens miskien Keltiese legendes soos die towenaar Merlyn, die fee Viviane en die Graalsridder Lancelot sal kan ontmoet. Die naam van die département word afgelei van die twee riviere wat hier by die stad Rennes saamsmelt, die Vilaine- en Illeriviere. Hoewel Vilaine eintlik "die lelike" beteken, is sy vallei 'n gebied van besondere natuurskoon. Ook die twee ander riviere in die noorde bied skouspelagtige natuurverskynsels. Die Couesnon, wat sy loop steeds verander en die Mont-Saint-Michel (wat voorheen anderkant was) nou na Normandië "verskuif" het, en die Rance, wat in een van die mooiste Bretonse fjorde mond, is die grootste riviere in die département.