Die Slag van Bergendal of Slag van Dalmanutha het van 21 tot 27 Augustus 1900 digby Belfast (tans in Mpumalanga) plaasgevind. "Berg-en-Dal" was die naam van die plaas waarop die finale geveg van die veldslag plaasgevind het. Dalmanutha is die naam van die nabygeleë spoorwegstasie. Dit was die laaste veldslag van die Tweede Vryheidsoorlog. Daarna het die Boere die oorlog as guerillas voortgesit. Die veldslag is ook daarvoor bekend dat al vier die Boere se Long Tom kanonne daar gebruik was. Die oorlog het in Oktober 1899 uitgebreek. Op die Kaapse front het die Britte in Februarie 1900 deurgebreek en die volgende maand was hulle in Bloemfontein. Pretoria, die hoofstad van die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR), is in Junie 1900 ingeneem. Die regering van die ZAR en verskeie kommando's het ooswaarts al langs die spoorlyn gevlug. Hulle is agternagesit deur generaal Pole-Carew se 11de infanteriedivisie (7500 manskappe) en  luitenant-generaal French se kavalleriedivisie. Ben Viljoen skryf dat hulle nog by Donkerhoek was, toe die kommandant-generaal sekere offisiere vooruit gestuur het om by Belfast forte en uitgrawings vir die kanonne te gaan maak.