Johann Heinrich Schmelen (Kassebruch aan die Weser, naby Bremen, Duitsland, 7 Januarie 1777 – Komaggas, Namakwaland, Kaapkolonie, 26 Julie 1848) was sendeling van die Londense en Rynse Sendinggenootskap, kenner van die Namataal en pionierreisiger. Naas Schmelen se baanbrekersreise in die uitgestrekte en onherbergsame Transgariep moet sy Bybelvertalings in die Namataal (waarvan die suig- en ander eienaardige klanke vir die vreemdeling raaiselagtig moet klink, moeilik in skrif aangegee kan word en hulle selfs minder daartoe leen om gedruk te word) as sy verdienstelikste prestasie gereken word. Schmelen was die seun van welgestelde ouers wat hom 'n goeie skoolopleiding gegee het. Omdat hy afkerig was van krygsdiens, gaan hy in 1804 na Londen, waar hy onder die invloed kom van die pastor van die Duitse gemeente in Londen, dr. Steinkopf, en besluit om sendeling te word nadat hy met J.J. Kicherer en die bekeerde Khoikhoi, wat Kicherer na Londen gebring het, in aanraking gekom het. Nadat hy dus besluit het om evangelieprediker te word, onderneem Schmelen op advies van Steinkopf om vier jaar aan eerw.