Sir Theophilus Shepstone (8 Januarie 1817 - 23 Junie 1893) was ‘n Brits-Suid-Afrikaanse staatsman wat verantwoordelik was vir die anneksasie van die Zuid-Afrikaansche Republiek deur Brittanje in 1877. Theophilus Shepstone is gebore in Westbury-on-Trym naby Bristol, Engeland. Toe hy drie jaar oud was het sy pa, eerwaarde William Theophilus, na die Kaapkolonie geëmigreer. Die jong Shepstone het sy opvoeding ontvang by die naturelle-sendingstasies waar sy pa gewerk het, en die seun het aansienlike vertroudheid opgedoen met die inheemse tale van Suid-Afrika, ‘n omstandigheid wat sy loopbaan bepaal het. In die Xhosa-oorlog van 1835 het hy diens gedoen as hoofkwartier-vertaler in die staf van die goewerneur, sir Benjamin D'Urban, en het na afloop van die kampanje in die grensgebied aangebly as klerk van die agent vir die naturellestamme. In 1838 was hy een van die party wat vanuit die Kaapkolonie gestuur is om Port Natal om Brittanje se onthalwe te beset. Hierdie mag is in 1839 teruggeroep, toe Shepstone aangestel is as Britse gesant onder die Fingo en ander stamme in Brits-Kaffrarië.