'n Stoomlokomotief is 'n lokomotief wat deur stoomkrag aangedryf word. Stoom word opgewek deur water in 'n stoomketel deur middel van 'n steenkoolvuur te verhit. Die stoom se druk laat 'n suier heen en weer beweeg. 'n Stang, wat aan die suier en die lokomotief se wiele verbind is, word sodoende in die rondte gedraai, wat die trein vorentoe stoot. Die eerste stoomlokomotief is deur Richard Trevithick gebou om ystererts by 'n ystergietery in Wallis te vervoer. Die lokomotief het egter op 'n pad, en nie op 'n spoor gery nie. Stoomlokomotiewe is hoofsaaklik tussen omstreeks 1830 en 1970 gebruik. Daarna het diesel- en elektriese lokomotiewe meer gebruiklik geraak. Vandag word dit hoofsaaklik in ontwikkelende lande, waar die spoorlyne nog nie geëlektrifiseer is nie, gebruik. Vertalingsbron: Terblanche, H.J. Engels-Afrikaanse Tegniese Woordeboek. Nasou Bpk. 1964. Sekere modelle is met superverhitters toegerus om hulle effektiewer te maak. Die grootste voordeel van 'n stoomlokomotief oor andere lokomotiewe is sy relatiewe eenvoudigheid. In vergelyking met ander lokomotiewe, het dit min bewegende dele, dus is dit goedkoper om te bou as andere lokomotiewe.