Swellendam is 'n dorp in die provinsie Wes-Kaap (Suid-Afrika) met 13 557 inwoners (2001). Die N2 nasionale loop deur die dorp en skei die tradisionele wit en bruin woonbuurte. Die dorp is in 1745 gestig en is die vierde oudste landdros-distrik in Suid-Afrika. Die dorp is vernoem na die Kaapse goewerneur, Hendrik Swellengrebel, die eerste goewerneur wat in die Kaap gebore is, en sy vrou Helena Ten Damme, met wie hy in 1728 getroud is. Die dorp is op die oewers van die Koringlandsrivier uitgelê. Die eerste kerk is in 1802 gebou. Die dorp is belangrik in die Suid-Afrikaanse geskiedenis omdat dit in 1795 kortstondig onafhanklikheid van die Kaapkolonie beleef as die Republiek van Swellendam. Plaaslike inwoners het in opstand gekom teen die Nederlandse regering aan die Kaap en gevolglik eensydig 'n Republiek uitgeroep. Van die redes wat aangevoer is was die swak pryse wat die regering vir (landbou) produkte aangebied het, beweerde korrupsie van staatsamptenare, en stygende misdaadvlakke. Hierdie republiek was gestig onder die Presidentskap van Hermanus Steyn, 'n boer van die distrik en voorouer van president M.T Steyn.