z zakresu medycyny pracy.
5. Do ubezpieczenia na podstawie tej klauzuli stosuje się postanowienia punktów 5, 7 i 8 Klauzuli nr 13.
6. Dla ubezpieczenia w ramach tej klauzuli ustalana jest odrębna suma ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia ulega obniżeniu o kwoty wypłaconych odszkodowań, aż do jej wyczerpania

Klauzula nr 18: Ubezpieczenie kosztów dostosowania mieszkania lub domu mieszkalnego do potrzeb ubezpieczonego
1. Klauzula dotyczy ubezpieczenia majątkowego. Przedmiotem ubezpieczenia są koszty dostosowania mieszkania lub domu mieszkalnego do potrzeb ubezpieczonego.
2. Zakres ubezpieczenia obejmuje koszty dostosowania wnętrza mieszkania lub domu mieszkalnego do potrzeb ubezpieczonego, poniesione na terytorium Polski w związku z następstwami nieszczęśliwego wypadku, jeśli ubezpieczony na skutek tego wypadku został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji.
3. COMPENSA zwraca poniesione przez ubezpieczonego koszty: przebudowy łazienki, kuchni, usunięcia progów w drzwiach, poszerzenia drzwi do mieszkania lub domu mieszkalnego i znajdujących się w nim pomieszczeń, jak również zamontowania uchwytów pomocniczych na ścianach. Koszty muszą dotyczyć mieszkania lub domu, do którego ubezpieczony posiada tytuł prawny.
4. Do ubezpieczenia na podstawie tej klauzuli stosuje się postanowienia punktów 5, 7 i 8 Klauzuli nr 13.
5. Dla ubezpieczenia w ramach tej klauzuli ustalana jest odrębna suma ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia ulega obniżeniu o kwoty wypłaconych odszkodowań aż do jej wyczerpania.
6. Odpowiedzialność COMPENSY nie obejmuje szkód objętych prowadzonym przez PFRON programem likwidacji barier architektonicznych i technicznych, dofinansowania do zakupów przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych.

Klauzula nr 19: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym
1. Klauzula dotyczy ubezpieczenia majątkowego. Przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego.
2. Zakres ubezpieczenia obejmuje odpowiedzialność cywilną ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim na skutek wykonywania czynności życia prywatnego, które nie są bezpośrednio lub pośrednio związane z pracą zawodową, wolontariatem, praktykami zawodowymi, stażem zawodowym lub praktyczną nauką zawodu.
3. Zakres ubezpieczenia obejmuje następstwa zdarzeń, które mają miejsce na terenie całej Europy.
4. Dla ubezpieczenia w ramach tej klauzuli ustalana jest odrębna suma gwarancyjna, stanowiąca górną granicę odpowiedzialności COMPENSY.
5. W przypadku wyrządzenia przez ubezpieczonego szkody, która objęta jest zakresem ubezpieczenia, COMPENSA wypłaca poszkodowanemu odszkodowanie.

6. Ochrona ubezpieczeniowa nie obejmuje odpowiedzialności cywilnej za szkody:
1) wyrządzone przez ubezpieczonego osobom, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym;
2) będące wynikiem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania;
3) powstałe w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej lub działalności zawodowej bez względu na formę prawną jej prowadzenia, a także wyrządzone przez rzeczy wytworzone lub dostarczone przez ubezpieczonego w ramach wykonywanej pracy, świadczonych usług lub prowadzonej działalności gospodarczej;
4) polegające na wystąpieniu czystych strat finansowych;
5) związane z naruszeniem dóbr osobistych innych niż wywołane uszkodzeniem ciała, spowodowaniem rozstroju zdrowia lub śmierci;
6) polegające na zniszczeniu, uszkodzeniu lub utracie wartości pieniężnych, srebrnych i złotych monet, wyrobów z kamieni i metali szlachetnych lub zbiorów kolekcjonerskich;
7) wynikające z przeniesienia choroby przez ubezpieczonego lub znajdujące się pod jego opieką zwierzęta;
8) wyrządzone przez psy należące do ras uznanych za agresywne, które zostały wymienione w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 kwietnia 2003 roku w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne oraz warunków wydania zezwoleń na utrzymywanie psa takiej rasy;
9) powstałe w związku z uczestnictwem w polowaniu;
10) powstałe w następstwie uprawiania sportów ekstremalnych lub zawodowego uprawiania sportu;
11) powstałe w związku z posiadaniem i użyciem przez ubezpieczonego broni palnej, gazowej lub pneumatycznej;
12) powstałe w związku z posiadaniem lub użytkowaniem jakichkolwiek nieruchomości;
13) w mieniu osób trzecich, które znalazło się w posiadaniu ubezpieczonego na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu, użyczenia, przechowania lub innej podobnej umowy (wyłączenie to nie dotyczy szkód wyrządzonych w pokojach wynajmowanych w hotelu, pensjonacie lub gospodarstwie agroturystycznym);
14) w mieniu osób trzecich, w którego posiadanie ubezpieczony wszedł w złej wierze;
15) powstałe w związku z posiadaniem, kierowaniem, używaniem oraz uruchamianiem jakichkolwiek pojazdów mechanicznych, samobieżnych maszyn roboczych i rolniczych, statków powietrznych i wodnych za wyjątkiem małych jednostek pływających, tj. używanych w ramach amatorskiego uprawiania sportu jednostek napędzanych siłą mięśni, jak również łodzi motorowych, skuterów wodnych, jachtów o powierzchni pomiarowej żagla do 10 m² oraz o mocy silnika nie większej niż 92 kW;
16) w postaci grzywien, kar administracyjnych, sądowych, mandatów oraz nałożonych na ubezpieczonego;
17) objęte reżimem obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej;
18) rzeczowe, których wysokość nie przekracza 200 zł.
7. Do ubezpieczenia na podstawie tej klauzuli stosuje się postanowienie punktu 5 Klauzuli nr 13.

Klauzula nr 20: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej wychowawców, opiekunów i instruktorów
1. Klauzula dotyczy ubezpieczenia majątkowego. Przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego.
2. Zakres ubezpieczenia obejmuje odpowiedzialność cywilną ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim na skutek wykonywania funkcji wychowawczych, opiekuńczych i instruktorskich, z wyłączeniem funkcji instruktorskich w odniesieniu do sportów ekstremalnych.
3. Zakres ubezpieczenia obejmuje następstwa zdarzeń, które mają miejsce na terenie całej Europy.
4. Dla ubezpieczenia w ramach tej klauzuli ustalana jest odrębna suma gwarancyjna, stanowiąca górną granicę odpowiedzialności COMPENSY.
5. W przypadku wyrządzenia przez ubezpieczonego szkody, która objęta jest zakresem ubezpieczenia, COMPENSA wypłaca poszkodowanemu odszkodowanie.
6. Jeżeli w odniesieniu do odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osób trzecich ma zastosowanie ograniczenie odpowiedzialności, wynikające z przepisów prawa pracy, zakres odpowiedzialności COMPENSY zostaje ograniczony do wysokości roszczeń przysługujących pracodawcy wobec ubezpieczonego pracownika, który wyrządził szkodę osobie trzeciej.

7. Ochrona ubezpieczeniowa nie obejmuje odpowiedzialności cywilnej za szkody:
1) wyrządzone osobom, z którymi ubezpieczony prowadzi wspólne gospodarstwo domowe;
2) wyrządzone personelowi, współpracownikom, osobom wykonującym czynności zawodowe lub badania naukowe w ramach tej samej jednostki organizacyjnej, w której funkcje wykonawcze, opiekuńcze lub instruktorskie pełni ubezpieczony;
3) wyrządzone pracodawcy ubezpieczonego;
4) polegające na utracie lub uszkodzeniu pojazdów mechanicznych, wartości pieniężnych, akt lub dokumentów;
5) w postaci grzywien, kar administracyjnych, sądowych, mandatów oraz innych kar o charakterze pieniężnym, w tym odszkodowań karnych nałożonych na ubezpieczonego;
6) polegające na wystąpieniu czystej straty finansowej;
7) za które ubezpieczony jest odpowiedzialny wskutek umownego rozszerzenia odpowiedzialności cywilnej wykraczającego poza zakres wynikający z przepisów prawa;
8) wynikające z emisji, wycieku lub innej formy przedostania się do powietrza wody lub gruntu jakiejkolwiek substancji;
9) wynikające z przeniesienia choroby przez ubezpieczonego lub przez znajdujące się pod jego opieką zwierzęta;
10) w mieniu, z którego ubezpieczony korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innego stosunku prawnego uprawniającego do korzystania z cudzej rzeczy;
11) wyrządzone przez osobę nieposiadającą uprawnień do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności, lub którą obowiązywał zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, opieką lub pozbawioną prawa do wykonywania zawodu, chyba