Kuruluşundan beri AB gittikçe artan sayıda ulusal ve küreselleşen yasal sistem içinde faaliyet göstermiştir. Bu nedenle hem Avrupa Adalet Divanı ve en yüksek ulusal mahkemeler farklı sistemler arasında yasal çatışmaları çözmek için ilkeler geliştirmek zorunda kalmıştır. AB'nin kendisi içinde Adalet Divanı'nın görüşü, AB yasasının bir ulusal yasanın maddesiyle çatışması halinde AB yasasının üstünlüğe sahip olduğudur. 1964 yılındaki ilk büyük dava olan Costa v ENEL'de Milanolu bir avukat ve bir enerji şirketinin eski paydaşı olan Bay Costa, İtalyan enerji şirketlerinin millileştirilmesine karşı bir protesto olarak elektrik faturasını Enel'e ödemeyi reddetmiştir. İtalyan millileştirme yasasının Roma Antlaşması'na aykırı olduğunu iddia etmiş ve hem İtalyan Anayasa Mahkemesi'ne hem de TFEU'nun 267. maddesine göre Adalet Divanı'na başvurulmasını talep etmiştir. İtalyan Anayasa Mahkemesi, millileştirme yasasının 1962 yılından olması ve antlaşmanın 1958'de yürürlüğe girmesi nedeniyle Costa'nın iddiasının geçersiz olduğu yönde görüş belirtmiştir. Bunun aksine Adalet Divanı nihai olarak Roma Antlaşması'nın enerjinin millileştirilmesine engel teşkil etmediğini ve Antlaşma koşullarına göre Bay Costa'nın değil, yalnızca Komisyon'un iddiada bulunabileceğini öne sürmüştür. Ancak ilkesel olarak Bay Costa'nın Antlaşma'nın ulusal yasayla çatışma halinde olduğunu iddia etme hakkı vardır ve mahkemenin kararına itiraz edilmemesi halinde başvuru yapmak amacıyla onun iddiasını görüşme görevi vardır. Adalet Divanı, kendi görüşünü Van Gend en Loos'ta tekrarlayarak üye ülkelerin "karşılıklılık ilkesine dayanarak" "kısıtlı alanlar dahilinde olsa da egemen haklarını kısıtladıklarını ve hem vatandaşlarına hem kendilerine uygulanan bir hukuk organı oluşturduklarını" söylemiştir. AB hukuku "topluluğun kendisinin varlığı sorgulanmadan nasıl ifade edilirse edilsin yerel yasal hükümler tarafından hükümsüz kılınamaz." Bunun anlamı, üye ülkelerin "bundan sonraki tek taraflı işlemlerinin" uygulanamaz olduğudur. Benzer biçimde, Amministrazione delle Finanze v Simmenthal SpA'da, bir şirket olan Simmenthal SpA, 1970'te geçen bir İtalyan yasasına göre Fransa'dan İtalya'ya dana eti ithalatında kamu sağlığı teftiş ücreti alınmasının 1964 ve 1968 yıllarından iki Regülasyon'a aykırı olduğunu iddia etmiştir. Adalet Divanı, "topluluk hukukunun önceliği ilkesi uyarınca kurumların doğrudan uygulanabilir tedbirlerinin" (bu durumda Regülasyonlar) "mevcut ulusal hukukun çatışmakta olan herhangi bir hükmünü kendiliğinden uygulanamaz kılar" demiştir. Bu, Antlaşma ile "üye ülkeler tarafından koşulsuz ve geri dönüşsüz biçimde üstlenilen yükümlülüklerin" AB'nin "temellerini tehlikeye atabilecek olan" "karşılık gelen inkarını" önlemek için zorunlu olmuştur. Ancak Adalet Divanı'nın görüşlerine rağmen üye devletlerin ulusal mahkemeleri aynı analizi kabul etmemişlerdir.

Soru: İtalyan Anayasa Mahkemesi'nin öne sürdüğü ve Bay Kosta'nın ENEL'e karşı iddiasını kaybetmesine neden olan gerekçe nedir?
Cevap: millileştirme yasasının 1962 yılından olması ve antlaşmanın 1958'de yürürlüğe girmesi nedeniyle Costa'nın iddiasının geçersiz olduğu

Soru: Costa v ENEL ne zaman gerçekleşmiştir?
Cevap: 1964

Soru: AB hukuku ve ulusal hukuk arasında bir çatışma varsa hangi hukuk öncelik sahibidir?
Cevap: AB yasasının

Soru: Hangi organlar farklı sistemlerin yasaları arasındaki çatışmaların çözümüne yönelik ilkeler geliştirmek zorunda kalmıştır?
Cevap: Avrupa Adalet Divanı ve en yüksek ulusal mahkemeler

Soru: Hangi mahkeme Roma Antlaşması'nın enerjinin millileştirilmesine engel olmadığını öne sürmüştür?
Cevap: Adalet Divanı