พระธรรมไตรโลกาจารย์ เป็นสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรม ปัจจุบันพระราชทานเฉพาะแก่พระเถระฝ่ายธรรมยุติกนิกาย มีพัดยศประจำตำแหน่งเป็นพัดแฉกทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ มี 5 แฉก พื้นแพรต่วนสีแดง ฐานานุกรม พระธรรมไตรโลกาจารย์ มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ 6 รูป ดังนี้ พระครูปลัดสุตวัฒน์ พระครูวินัยธร พระครูธรรมธร พระครูสังฆรักษ์ พระครูสมุห์ พระครูใบฎีกา ประวัติ ในทำเนียบสมณศักดิ์และคณะสงฆ์ครั้งกรุงเก่า ฉบับหลวง ปรากฏสมณศักดิ์ พระธรรมไตรโลก เป็นพระราชาคณะในคณะคามวาสีฝ่ายขวา อยู่วัดสุธาสวรรค์ ในสมัยรัตนโกสินทร์ถือเป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ตำแหน่งหนึ่ง ผู้ได้รับสมณศักดิ์ ผู้ดำรงสมณศักดิ์พระราชาคณะชั้นธรรมที่พระธรรมไตรโลกาจารย์ มีรายนามดังต่อไปนี้ ลำดับที่ รายนาม วัด ดำรงสมณศักดิ์ หมายเหตุ 1 พระธรรมไตรโลก (ชื่น) วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2330 2 พระธรรมไตรโลก วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร พ.ศ. อาจเป็นรูปเดียวกับพระธรรมไตรโลก (ชื่น) 3 พระธรรมไตรโลก วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร พ.ศ. สุดท้ายเลื่อนเป็นพระธรรมอุดม 4 พระธรรมไตรโลก วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 5 พระธรรมไตรโลก (ทองดี) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร พ.ศ. สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพนรัตน 6 พระธรรมไตรโลก (จันทร์) วัดเครือวัลย์วรวิหาร พ.ศ. 7 พระธรรมติโลกาจารย์ (อู่) วัดสัมพันธวงศาราม วรวิหาร พ.ศ. สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ 8 พระธรรมติโลกาจารย์ (จี่) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร พ.ศ. สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ 9 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (รอด) วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร พ.ศ. 10 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (จีน) วัดราชโอรสารามราชวรวิหาร พ.ศ. สุดท้ายเป็นพระธรรมเจดีย์ 11 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อ้น) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2415 - 2422 สุดท้ายเลื่อนเป็นพระพิมลธรรม 12 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ทอง) วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2422 - 2428 13 พระธรรมไตรยโลกาจาริย (แสง ปญฺญาทีโป) วัดราชบุรณราชวรวิหาร พ.ศ. 2428 - 2434 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ 14 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ฤทธิ์ ธมฺมสิริ) วัดบพิตรพิมุขวรวิหาร พ.ศ. 2453 - 2437 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ 15 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เดช ฐานจาโร) วัดเทพศิรินทราวาส ราชวรวิหาร พ.ศ. 2437 - 2438 16 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อ่อน อหึสโก) วัดพิชยญาติการามวรวิหาร พ.ศ. 2438 - 2443 สุดท้ายเลื่อนเป็นพระสาสนโสภณ 17 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (จ่าย ปุณฺณทตฺโต) วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2443 - 2445 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต 18 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ม.ร.ว. เจริญ ญาณฉนฺโท) วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร พ.ศ. 2445 - 2453 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษจารย์ 19 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร พ.ศ. 2453 - 2464 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษจารย์ 20 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (เฮง เขมจารี) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2464 - 2471 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต 21 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อยู่ อุตฺตรภทฺโท) วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร พ.ศ. 2471 - 2476 22 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ช้อย ฐานทตฺโต) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2478 - 2488 23 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (ยอด อกฺกวํโส) วัดเขาแก้ว พ.ศ. 2488 - 2489 24 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อาจ อาสโภ) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2490 - 2492 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุฒาจารย์ 25 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (วน ฐิติญาโณ) วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร พ.ศ. 2492 - 2504 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระพุฒาจารย์ 26 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (นิรันตร์ นิรนฺตโร) วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร พ.ศ. 2504 - 2521 สุดท้ายเลื่อนเป็นสมเด็จพระวันรัต 27 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (รักษ์ เรวโต) วัดศรีเมือง พ.ศ. 2521 - 2547 28 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (พูนศักดิ์ วรภทฺทโก) วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร พ.ศ. 2547 - 2564 ปัจจุบันเป็นพระพรหมวัชราจารย์ อ้างอิง