เทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อ เป็นเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบเทศบาลเมืองในอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนหัวฬ่อทั้งตำบล ห่างจากตัวเมืองชลบุรีประมาณ 8 กิโลเมตร ที่มาของชื่อ มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า พื้นที่นี้ มีลักษณะเป็นป่า มีสัตว์ป่าอยู่อาศัยจำนวนมาก มีหนองน้ำกว้างใหญ่หนึ่งแห่ง ซึ่งมีสัตว์อยู่ชุกชุม ประชาชนในพื้นที่ล่าสัตว์เพื่อนำมาเป็นอาหาร ด้วยวิธีการทำหุ่นรูปสัตว์หลายชนิด เพื่อสวมศีรษะในการใช้หลอกล่อสัตว์ให้หลงกลมาติดกับ จึงเป็นที่มาของชื่อตำบล 'ดอนหัวฬ่อ' ตราสัญลักษณ์เทศบาล หัวกวาง ในอดีตชาวบ้านได้ทำเครื่องมืออย่างหนึ่งที่ชาวบ้านได้จัดทำสวมศีรษะ มีลักษณะคล้ายกวาง เพื่อใช้ล่อดักสัตว์ในสมัยโบราณ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อตำบลคือ 'ดอนหัวฬ่อ' พื้นที่สีเขียว และต้นข้าว แสดงถึงอาชีพหลักของประชาชนในตำบลในสมัยโบราณ คือการทำนา รวงข้าว 7 เมล็ด 2 ข้าง แสดงถึงหมู่บ้านในเขตการปกครองทั้ง 7 หมู่บ้าน เนื้อที่และอาณาเขต เขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อมีพื้นที่ทั้งหมด 18.50 ตารางกิโลเมตร (11,562.5 ไร่) มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ข้างเคียงดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตองค์การบริหารส่วนตำบลพานทองหนองกะขะและเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเก่า (อำเภอพานทอง) ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลหนองตำลึงและเขตองค์การบริหารส่วนตำบลพานทองหนองกะขะ (อำเภอพานทอง) ทิศใต้ ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลนาป่า (อำเภอเมืองชลบุรี) ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตเทศบาลตำบลคลองตำหรุ เขตเทศบาลตำบลหนองไม้แดง และเขตเทศบาลตำบลนาป่า (อำเภอเมืองชลบุรี) ตำบลดอนหัวฬ่อแบ่งออกเป็น 7 หมู่บ้าน ดังนี้ หมู่ที่ 1 บ้านชากสมอ หมู่ที่ 2 บ้านหนองไผ่กลางดอน หมู่ที่ 3 บ้านหนองกงฉาก หมู่ที่ 4 บ้านดอนบน หมู่ที่ 5 บ้านดอนหัวฬ่อ หมู่ที่ 6 บ้านดอนล่าง หมู่ที่ 7 บ้านมาบสามเกลียว เทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 8 ชุมชน ดังนี้ ชุมชนที่ 1 สุขใจวิลล่า 1 ชุมชนที่ 2 บ้านชากสมอ ชุมชนที่ 3 บ้านหนองไผ่กลางดอน ชุมชนที่ 4 บ้านหนองกงฉาก ชุมชนที่ 5 บ้านดอนบน ชุมชนที่ 6 บ้านดอนหัวฬ่อ ชุมชนที่ 7 บ้านดอนล่าง ชุมชนที่ 8 บ้านมาบสามเกลียว ประชากร จากข้อมูลของกรมการปกครอง ประชากรในปลายปี พ.ศ. 2560 มีจำนวนทั้งสิ้น 11,779 คน แบ่งเป็นชาย 5,779 คน และเป็นหญิง 6,000 คน มีจำนวนบ้านทั้งหมด 12,622 หลัง มีความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 636 คนต่อตารางกิโลเมตร สามารถแยกออกเป็นพื้นที่ได้ดังนี้ ตำบล หมูที่ ชื่อหมู่บ้าน จำนวนบ้าน (หลัง) ประชากรชาย (คน) ประชากรหญิง (คน) รวมประชากร (คน) ดอนหัวฬ่อ 1 ชากสมอ 2,479 2,011 1,978 3,989 2 หนองไผ่กลางดอน 1,159 545 568 1,113 3 หนองกงฉาก 1,355 774 830 1,604 4 ดอนบน 2,775 960 1,032 1,992 5 ดอนหัวฬ่อ 2,565 816 888 1,704 6 ดอนล่าง 1,428 269 264 553 7 มาบสามเกลียว 861 404 440 844 จากข้อมูลประชากรจะเห็นได้ว่า บางหมู่บ้านจะมีจำนวนบ้านมากกว่าจำนวนประชากร ทั้งนี้ เป็นเพราะมีประชากรแฝงจากต่างท้องที่มาเช่าอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก จากการย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำงานในเขตนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร โดยมีบ้านในเขตตำบลจำนวนมากที่เป็นบ้านว่าง (ไม่มีรายชื่อผู้อาศัยในบ้าน) ซึ่งเป็นบ้านที่สร้างขึ้นเพื่อให้เช่าอาศัย ทั้งในรูปแบบของห้องแถว คอนโดมิเนียม หมู่บ้านจัดสรร และอาคารพาณิชย์ อีกทั้งยังมีบ้านที่ไม่มีเลขที่ที่ได้สร้างหรือต่อเติมอาคารจากเดิมและแบ่งให้เช่าอีกด้วย ส่งผลให้ประชากรในเขตตำบลดอนหัวฬ่อนั้นมีประชากรแฝงไม่ต่ำกว่า 15,000 คน เศรษฐกิจ เดิมพื้นที่ในเขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อมีลักษณะเป็นไร่นา แต่ปัจจุบันพื้นที่มีการเปลี่ยนแปลงไปเป็นพื้นที่อุตสาหกรรม พาณิชยการและที่อยู่อาศัย ส่งผลให้การประกอบอาชีพของประชากรเปลี่ยนแปลงไป โดยอาชีพหลักของประชากรในเขตตำบลมีดังนี้ การประกอบธุรกิจให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ในเขตตำบลดอนหัวฬ่อมีการอยู่อาศัยของประชากรแฝงเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นประชากรที่ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมในนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร โดยประชากรเหล่านี้จะทำการเช่าบ้าน ห้องแถว หรือหอพัก เพื่ออยู่อาศัย ประชากรในพื้นที่ที่มีที่ดินหรืออาคารอยู่ก็พัฒนาพื้นที่ของตนเพื่อให้ผู้อื่นเช่าอาศัยหรือประกอบพาณิชยกรรม พาณิชยกรรม เนื่องด้วยการขยายตัวอย่างรวดเร็วของชุมชน ประชากรในพื้นที่ได้มีการเปิดร้านค้าขายสินค้าและบริการต่าง ๆ ริมถนนดอนหัวฬ่อ-คลองสัตตพงศ์ อีกทั้งยังมีศูนย์การค้าโรงบินสัน สาขาชลบุรีอยู่ในพื้นที่อีกด้วย การบริการ เช่น รถรับจ้าง ซ่อมเครื่องมือเครื่องใช้ บริการทำความสะอาด แรงงานในโรงงานอุตสาหกรรม ในจำนวนนี้รวมไปถึงประชากรแฝงจากต่างพื้นที่ และแรงงานต่างด้าว การศึกษา มีสถานศึกษาจำนวน 4 แห่ง ดังนี้ สังกัดเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อ โรงเรียนเทศบาลดอนหัวฬ่อ 1 บ้านมาบสามเกลียว ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 เปิดสอนระดับอนุบาลถึงประถมศึกษา ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านดอนบน ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน (บ้านมาบสามเกลียว) ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษา ชลบุรี เขต 1 โรงเรียนวัดดอนดำรงธรรม ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 เปิดสอนระดับอนุบาลถึงมัธยมศึกษาตอนต้น การสาธารณสุข ประชากรในเขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อ มีการใช้บริการจากหน่วยงานสาธารณสุขจากภาครัฐ ดังนี้ หน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอนหัวฬ่อ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 หน่วยบริการทุติยภูมิ โรงพยาบาลพานทอง ตั้งอยู่เลขที่ 1/10 หมู่ที่ 8 ตำบลพานทอง อำเภอพานทอง โรงพยาบาลชลบุรี ตั้งอยู่เลขที่ 69 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี ศาสนสถาน ประชากรในเขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัดจำนวนทั้งสิ้น 4 วัด วัดดอน ดำรงธรรม ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 วัดสังกะสี ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 วัดมาบสามเกลียว ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 วัดชากสมอ (สุขใจดี) ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 การคมนาคม ถนนสายหลัก ทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 (ถนนมอเตอร์เวย์) เป็นเส้นทางหลักในการเข้าสู่กรุงเทพมหานคร โดยมีด่านเก็บค่าผ่านทางพนัสนิคม ในการเข้าออกทางพิเศษนี้ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 315 (ถนนศุขประยูร) เป็นเส้นทางหลักในการเข้าสู่ตัวเมืองชลบุรี ทางหลวงชนบทหมายเลข ชบ.3022 (ถนนเทศบาลหนองตำลึง 2 หรือถนนบ้านเก่า 11) เป็นเส้นทางเข้าสู่นิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร (เฟส 6-9) และเข้าสู่ตำบลหนองตำลึง และตำบลบ้านเก่า อำเภอพานทอง ถนนวิบูลประชารักษ์ เป็นเส้นทางเข้าสู่ตำบลหนองไม้แดง ถนนดอนหัวฬ่อ-คลองสัตตพงศ์ (ถนนบ้านเก่า 5) เป็นเส้นทางสายหลักของเขตเทศบาล โดยมีลักษณะพาดผ่านกึ่งกลางของเขตเทศบาล ถนนสายรอง ถนนราชพฤกษ์ 1 ถนนศาลเจ้า ถนนหนองไผ่กลางดอน ถนนโรงเรียนวัดมาบสามเกลียว ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3701 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3702 ถนนมิตรภาพ รถโดยสารประจำทาง สาย 1633ก ชลบุรี-หัวไผ่ สาย 1633ข ชลบุรี-ปรกฟ้า สาย 1633ข ชลบุรี-หนองตำลึง สาย 1633ข ชลบุรี-สัตพงษ์ สาย - ชลบุรี-หนองไม้แดง-ดอนหัวฬ่อ สาย 265 ชลบุรี-นครราชสีมา สาย 52 กรุงเทพฯ-พนัสนิคม สาธารณูปโภค ไฟฟ้า ประชาชนในเขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อ ใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคจังหวัดชลบุรี และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอพานทอง โดยมีไฟฟ้าใช้ร้อยละ 100 ประปา ประชาชนในเขตเทศบาลเมืองดอนหัวฬ่อ ใช้น้ำประปาจากการประปาส่วนภูมิภาค สาขาชลบุรี (ชั้นพิเศษ) แต่ยังไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่ ในบางหมู่บ้านยังใช้ระบบประปาหมู่บ้านและแหล่งน้ำธรรมชาติอยู่ อ้างอิง ดอนหัวฬ่อ ดอนหัวฬ่อ ดอนหัวฬ่อ