พระเจ้าซงแจ็นกัมโป (ค.ศ. 601–683, ครองราชย์ ค.ศ 614-648) เป็นกษัตริย์ทิเบตองค์ที่ 33 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุงและผู้สถาปนาจักรวรรดิทิเบต พระองค์เป็นหนึ่งในสามกษัตริย์ธรรมะแห่งทิเบต โดยเป็นผู้นำเข้าศาสนาพุทธสู่ทิเบต และสร้างวัดโชคังภายใต้อิทธิพลของพระราชินีภริคุติในราชวงศ์ลิจฉวีของเนปาล พระองค์ทรงรวมอาณาจักรทิเบตหลายแห่งเข้าด้วยกัน พิชิตดินแดนที่ติดกับทิเบต และย้ายเมืองหลวงไปยังป้อมแดงที่ลาซ่า เทินมี สัมโภฏะ เสนาบดีของพระองค์ เป็นผู้ประดิษฐ์อักษรทิเบตและภาษาทิเบตคลาสสิก ภาษาวรรณกรรมและภาษาพูดแรกของทิเบต พระราชินีผู้เป็นพระราชมารดา ได้รับการระบุเป็น Driza Thökar ปีพระราชสมภพและปีขึ้นครองราชย์ยังไม่ชัดเจน และประวัติศาสตร์ทิเบตโดยทั่วไปยอมรับว่าพระองค์เสด็จพระราชสมภพในปีฉลูตามปฏิทินทิเบต Tsepon W. D. Shakabpa รายงานว่า พระองค์ขึ้นครองราชย์ตอนพระชนมายุ 13 พรรษาใน ค.ศ. 614 และครองราชย์จนถึงอย่างน้อยใน ค.ศ. 648 เนื่องจากพระมหากษัตริย์ทิเบตมักขึ้นครองราชย์ตอนพระชนมายุประมาณ 13 พรรษา ทำให้มีการเสนอปีพระราชสมภพของซงแจ็นกัมโปหลายแบบ เช่น ค.ศ. 569, 593 หรือ 605 พระชนมชีพช่วงต้นและภูมิหลัง เนินฝังพระศพของซงแจ็นกัมโปล้อมรอบด้วยทุ่งเพาะปลูก (หุบเขา Chyongye, ค.ศ. 1949) กล่าวกันว่าซงแจ็นกัมโปเสด็จพระราชสมภพที่ Gyama ใน Meldro ภูมิภาคทางตะวันออกเฉียงเหนือของลาซ่าสมัยใหม่ โดยเป็นพระราชโอรสของ Namri Songtsen กษัตริย์ยาร์ลุง หนังสือ The Holder of the White Lotus ระบุว่า เชื่อกันว่าพระองค์คือตัวแทนของพระอวโลกิเตศวร ซึ่งเชื่อกันว่าองค์ทะไลลามะก็เป็นตัวแทนของพระองค์เช่นกัน การระบุพระองค์เป็นพระเจ้าจักรพรรดิกับอวตารของพระอวโลกิเตศวรเริ่มอย่างจริงจังในประวัติศาสตร์วรรณกรรมพุทธศาสนาพื้นเมืองในคริสต์ศตวรรษที่ 11 พระราชวงศ์ พระเจ้าซงแจ็นกัมโป (กลาง), ภริคุติเทวีแห่งเนปาล (ซ้าย) และเจ้าหญิงเหวินเฉิง (ขวา) พระรมารดาของพระเจ้าซงแจ็นกัมโปได้รับการระบุเป็นสมาชิกตระกูล Tsépong (พงศาวดารทิเบต ) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการรวมชาติทิเบต พระนามของพระนางได้รับการบันทึกหลายแบบ แต่ระบุเป็น Driza Tökar ('พระมเหสี Bri นามหญิงกะโหลกขาว', , พงศาวดารทิเบต ) พระเจ้าซงแจ็นกัมโปมีพระมเหสีหกพระองค์ ในจำนวนนี้เป็นชาวทิเบต 4 พระองค์และต่างชาติ 2 พระองค์ พระมเหสีที่มีฐานันดรศักดิ์สูงสุดคือ Pogong Mongza Tricham ( มีอีกพระนามว่า Mongza, 'พระมเหสีตระกูล Mong' ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นพระราชมารดาของ Gungsong Gungtsen พระมเหสีที่มีชื่อเสียงพระองค์อื่น ได้แก่ ขุนนางหญิงจากเซี่ยตะวันตกที่รู้จักกันในนาม Minyakza ('พระมเหสีเซี่ยตะวันตก') และขุนนางหญิงจากซังซุง พระมเหสีที่ยังเป็นที่รู้จักแม้แต่ในปัจจุบันคือพระมเหสีต่างชาติสองพระองค์ ได้แก่ เจ้าหญิงภริคุติแห่งเนปาล ('สตรีผู้ยิ่งใหญ่ พระมเหสีชาวเนปาล') กับเจ้าหญิงเหวินเฉิงจากจีน ('พระมเหสีชาวจีน') พระเจ้าซงแจ็นกัมโปเป็นผู้ให้การสนับสนุนการสร้างวัดสองแห่งเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปที่พระมเหสีชาวเนปาลและจีนพระราชทานให้ อย่างไรก็ตาม พระองค์กลับไม่สนพระทัยในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในทางอื่นเลย และเมื่อพระองค์สวรรคต พระองค์จึงถูกฝังตามรูปแบบและพิธีกรรมก่อนพุทธศาสนา Gungsong Gungtsen รัชทายาทของพระเจ้าซงแจ็นกัมโป สวรรคตก่อนพระราชบิดา ทำให้ Mangsong Mangtsen พระราชโอรสองค์เล็ก ขึ้นครองราชย์แทน ข้อมูลตุนหฺวางสองแห่งระบุพระราชมารดาของ Mangsong Mangtsen ต่างกัน: พงศาวดารทิเบตระบุว่าพระราชมารดามีพระนามว่า btsan mo (เจ้าหญิงเหวินเฉิง) ของพระเจ้าซงแจ็นกัมโป ส่วนลำดับวงศ์ตระกูลระบุว่าพระราชมารดาคือ Mangmoje Trikar มีความไม่น่าเป็นไปได้ที่พระราชมารดาจะเป็น btsan mo เนื่องจากพงศาวดารไม่ได้ใช้คำเรียกญาติที่เป็นเกียรติเรียกพระนางว่า yum (พระราชมารดา) ประวัติศาสตร์นิพนธ์ บางครั้งข้อมูลเกี่ยวกับทิเบตสับสนผู้ปกครองทิเบตยุคหลังเข้ากับยุคก่อน จนผสมข้อมูลเข้าด้วยกัน เหตุการณ์และความสำเร็จบางประการที่เกิดขึ้นหลังรัชสมัยซงแจ็นกัมโปได้รับการบันทึกว่าเกิดขึ้นเร็วกว่าที่เป็นจริง หมายเหตุ อ้างอิง ข้อมูล แหล่งข้อมูลิื่น Licchavi Kings A list of Licchavi kings and their attributed dates, from: 'A Kushan-period Sculpture from the reign of Jaya Varma-, A.D. 184/185. Kathmandu, Nepal.' Kashinath Tamot and Ian Alsop. See: A Kushan Period Sculpture on Asianart.com ซงแจ็นกัมโป ซงแจ็นกัมโป, พระเจ้า ซงแจ็นกัมโป