การประท้วงเจนซี เป็นชุดการประท้วงที่นำโดยคนรุ่นหนุ่มสาว ซึ่งเกิดขึ้นในหลายประเทศตลอดช่วงคริสต์ทศวรรษ 2020 การประท้วงในบังกลาเทศเมื่อ ค.ศ. 2024 ได้รับการอ้างอย่างแพร่หลายเป็นการปฏิวัติเจนซีที่ประสบความสำเร็จครั้งแรก เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการประท้วงเจนซีที่คล้ายกันในประเทศแถบเอเชียอื่น ๆ เช่น เนปาล, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์, ติมอร์-เลสเต และมัลดีฟส์ เช่นเดียวกันกับส่วนอื่นของโลก การประท้วงเริ่มต้นในทวีปเอเชีย แต่ใน ค.ศ. 2025 การประท้วงกระจายไปแอฟริกาและพื้นที่อื่น ๆ การใช้คำนี้ที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบจนถึงปัจจุบัน มาจากบทความแสดงความคิดเห็นของบริษัทวิจัยตลาด Ipsos ของฝรั่งเศส ซึ่งตีพิมพ์เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2019 โดยอ้างถึงการประท้วง Fridays for Future ใน ค.ศ. 2019 แม้ว่าสาเหตุของการประท้วงจะแตกต่างกันในแต่ละประเทศ แต่โดยทั่วไปแล้วเป็นการตอบสนองต่อความไม่เท่าเทียม มาตรฐานการครองชีพที่ลดลง การทุจริต ความถดถอยของประชาธิปไตย และลัทธิอำนาจนิยม สื่อสังคมเป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับการเคลื่อนไหวและการประสานงานเป็นการทั่วไป การประท้วงบางครั้ง เช่น ในบังกลาเทศและเนปาล ส่งผลให้รัฐบาลของประเทศถูกโค่นล้ม ภูมิหลัง การก่อความไม่สงบทางการเมืองครั้งแรก ๆ ที่คนรุ่นเจนซีประสบนั้นเกี่ยวข้องกับภาวะเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่ และต่อมาเมื่อบางคนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ก็เกี่ยวข้องกับประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการระบาดทั่วของโควิด-19 สาเหตุ การประท้วงมีสาเหตุมากมายแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ อย่างไรก็ตาม การประท้วงโดยทั่วไปมักเกี่ยวข้องกับความไม่พอใจต่อรัฐบาลที่ปกครอง ความวุ่นวายทางเศรษฐกิจ และประชากรวัยหนุ่มสาวจำนวนมากที่ไม่พอใจและมักว่างงาน ซึ่งประสบกับมาตรฐานการครองชีพที่ลดลง เนื่องจากความยากลำบากในการเข้าถึงสาธารณูปโภคและทรัพยากรขั้นพื้นฐาน ความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่เพิ่มขึ้นยังถูกอธิบายว่าเป็นแก่นหลักของการประท้วงทั่วโลก ท้ายที่สุด พวกเขารู้สึกว่าไม่ได้เป็นตัวแทนจากสถาบันทางการเมือง ขณะที่ยังคงเคารพคุณค่าประชาธิปไตย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังมีส่วนทำให้เกิดการเคลื่อนไหวทางการเมืองจากคนรุ่นเจนซีด้วย ประวัติ วิธีการ สื่อสังคม สมาชิกเจนซีที่เติบโตในยุคอินเทอร์เน็ต ใช้งานสื่อสังคมเป็นแพลตฟอร์มในการจัดระเบียบและประสานงานการประท้วงเป็นประจำ ผู้ประท้วงในโมร็อกโกและเนปาลมักสื่อสารกันผ่านแพลตฟอร์มการส่งข้อความดิสคอร์ด และแอปอื่น ๆ เช่น อินสตาแกรม, ติ๊กต็อก และเทเลแกรม ก็ถูกกล่าวถึงว่าเป็นแพลตฟอร์มสำหรับการสื่อสารและการเผยแพร่ความตระหนักรู้เช่นกัน ในขณะที่การประท้วงก่อนหน้านี้ในเนปาลเริ่มต้นอย่างสงบหรือทางออนไลน์ การที่รัฐบาลสั่งห้ามใช้สื่อสังคมในเดือนกันยายน ค.ศ. 2025 กระตุ้นให้เกิดการปฏิบัติการท้าทายซึ่งหน้า เนื่องจากผู้ประท้วงรุ่นเจนซีอ้างว่าการห้ามดังกล่าวเป็นการเซ็นเซอร์ ผู้ประท้วงเผยแพร่วิดีโอสั้นหลายวิดีโอบนเฟซบุ๊กและติ๊กต็อก โดยกล่าวหาว่ามีการทุจริตและคติเห็นแก่ญาติ ในประเทศโมร็อกโก เซิร์ฟเวอร์ดิสตอร์ด 'GenZ 212' มีสมาชิกเพิ่มขึ้นจาก 3,000 คนเป็นมากกว่า 150,000 คนภายในวันที่ 2 ตุลาคม แสดงให้เห็นถึงการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วของขบวนการในหมู่เยาวชน การประสานงานทางออนไลน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ดิสคอร์ด ยังถูกใช้สำหรับกระบวนการทางการเมืองต่อเนื่องในกรณีของเนปาล นั่นคือ การเลือกตั้งนายกรัฐมนตรีชั่วคราวทางออนไลน์สำหรับช่วงเปลี่ยนผ่าน สัญลักษณ์ ธงโจรสลัดหมวกฟางจาก วันพีซ ในการประท้วงเจนซีหลายแห่ง มีการใช้ธงโจรสลัดหมวกฟางจากซีรีส์มังงะ วันพีซ เป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นหนึ่งเดียวกันในระดับสากล ธงนี้เริ่มใช้งานครั้งแรกในการประท้วงในประเทศอินโดนีเซีย ในประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมร่วมสมัยอื่น ๆ ก็ถูกนำมาใช้เพื่อแสดงออกถึงการต่อต้านเช่นกัน หนึ่งในนั้นคือการอ้างอิงถึงแฮร์รี่ พอตเตอร์ และการชูสามนิ้วจากเกมล่าชีวิต Raqib Naik ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาความเกลียดชังที่ทำให้เป็นระบบ กล่าวว่า 'ผมคิดว่าเรากำลังเข้าสู่ยุคใหม่ของการจัดตั้งกลุ่มที่ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากวัฒนธรรมดิจิทัล วัฒนธรรมป๊อป และวัฒนธรรมเกม ทำให้เกิดคำศัพท์ร่วมกัน' การเดินขบวนที่ได้รับการนิยามเป็นการประท้วงเจนซี การประท้วงที่สิ้นสุดแล้ว ประเทศ ระยะเวลา สาเหตุ ผล ผลที่ตามมา อ้างอิง 2020 การประท้วงในประเทศไทย ค.ศ. 2020–202123 กุมภาพันธ์ 2020 – ธันวาคม 2021 ละเมิดสิทธิมนุษยชน เรื่องอื้อฉาวเกี่ยวกับการทุจริตทางการเมือง การไม่ไว้วางใจต่อการเลือกตั้งเป็นการทั่วไป ค.ศ. 2019 ความถดถอยทางประชาธิปไตยและเศรษฐกิจนับตั้งแต่รัฐประหารในประเทศไทย ค.ศ. 2014 การขยายพระราชอำนาจและกฎหมายหมิ่นกษัตริย์ ล้มเหลว ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน 'ที่มีความร้ายแรง' ในกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 15 ถึง 22 ตุลาคม ค.ศ. 2020 ข้อเรียกร้องของผู้ประท้วง รวมถึงการเรียกร้องให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ ไม่ประสบความสำเร็จ ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า การเสนอให้ปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์นั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญ และเท่ากับเป็นการกระทำเพื่อล้มล้างสถาบันพระมหากษัตริย์ การเลือกตั้งเป็นการทั่วไป ค.ศ. 2023 E การประท้วงครั้งใหญ่ ไนจีเรีย เอนด์ซารส์ 2020 การสังหาร โจมตี และคุกคามของเจ้าหน้าที่ซาร์สในไนจีเรีย; การถูกริดรอนเสรีภาพในการแสดงออก สำเร็จ หน่วยซารส์ถูกยุบในวันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 2020 E การประท้วงครั้งใหญ่ 2022 Aragalaya15 มีนาคม – 14 พฤศจิกายน 2022 การทุจริต ความถดถอยทางเศรษฐกิจ คติเห็นแก่ญาติ ความไม่เป็นที่นิยมของตระกูลราชปักษะ สำเร็จ นายกรัฐมนตรีมหินทะ ราชปักษะลาออก ประธานาธิบดีโคฐาภยะ ราชปักษะลาออก คณะรัฐมนตรีโคฐาภยะ ราชปักษะ ชุดที่สองลาออก รนิล วิกรมสิงหะได้รับการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี และภายหลังเป็นประธานาธิบดี E รัฐบาลถูกโค่น อิหร่าน (ระยะที่ 1) การประท้วงกรณีแมฮ์ซอ แอมีนี16 กันยายน 2022 – 2023 ระบบตุลาการของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน การเสียชีวิตของแมฮ์ซอ แอมีนี ล้มเหลว มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน และอีกหลายหมื่นคนถูกทำร้ายและ/หรือถูกจับกุมในการปราบปรามของรัฐบาล E การประท้วงครั้งใหญ่ 2024 การประท้วงร่างกฎหมายการคลังของเคนยา18 มิถุนายน – 8 สิงหาคม 2024 ร่างกฎหมายการคลังของเคนยา ค.ศ. 2024 สำเร็จ ร่างกฎหมายการคลังยังไม่ได้ลงนามและถูกยกเลิกแล้ว E การประท้วงครั้งใหญ่ การปฏิวัติกรกฎาคม1 กรกฎาคม – 5 สิงหาคม 2024 อำนาจนิยมและการละเมิดสิทธิมนุษยชน ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ การคงไว้ซึ่งระบบโควตาการจ้างงานที่เป็นที่ถกเถียงกัน การสังหารหมู่เดือนกรกฎาคม สำเร็จ นายกรัฐมนตรีเศข หาสินาลาออก และออกจากประเทศ วิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญบังกลาเทศ ค.ศ. 2024 สถาปนารัฐบาลเฉพาะกาลของมูฮัมหมัด ยูนูส E รัฐบาลถูกโค่น การประท้วงโมซัมบิก ค.ศ. 2024–202511 ตุลาคม 2024 – 24 มีนาคม 2025 การฉ้อโกงการเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป ค.ศ. 2024 ล้มเหลว Daniel Chapo เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 15 มกราคม Chapo และ Mondlane บรรลุข้อตกลงนิรโทษกรรมผู้ประท้วงเมื่อวันที่ 23 มีนาคม E การประท้วงครั้งใหญ่ E 2025 การประท้วงมองโกเลีย ค.ศ. 202514 พฤษภาคม – 3 มิถุนายน 2025 การทุจริต ความไม่เป็นที่นิยมของนายกรัฐมนตรี Luvsannamsrain Oyun-Erdene สำเร็จ นายกรัฐมนตรี Luvsannamsrain Oyun-Erdene ลาออก สถาปนารัฐบาลผสมภายใต้การนำของพรรค MPP C การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การชุมนุมขับไล่อันวาร์ ค.ศ. 202526 กรกฎาคม 2025 ความไม่พอใจของประชาชนต่อรัฐบาลภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีอันวาร์ อิบราฮิม ราคาสินค้าที่เพิ่มสูงขึ้น ค่าครองชีพสูง การบังคับใช้พระราชบัญญัติการฟื้นฟูเมือง (URA) ราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ที่เพิ่มสูงขึ้น การยกเลิกเงินอุดหนุน ความล้มเหลวในการดำเนินการปฏิรูป การบังคับใช้ภาษีการขายและบริการ (SST) การข่มขู่ทางการเมือง สำเร็จ ลดราคาน้ำมัน แจกจ่ายเงินสดจำนวน 15,000 ล้านริงกิต (3.55 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ระงับแผนการขึ้นราคาค่าผ่านทาง E การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การประท้วงเจนซีในประเทศเนปาล ค.ศ. 20258–13 กันยายน 2025 การทุจริต คติเห็นแก่ญาติ การแบนสื่อสังคม สำเร็จ นายกรัฐมนตรีเค. พี. ศรรมา โอลีลาออก ยกเลิกแบนสื่อสังคม ยุบสภาผู้แทนราษฎร E รัฐบาลถูกโค่น การประท้วงเปรู ค.ศ. 202513 กันยายน 2025 – 16 ตุลาคม 2025 วิกฤตทางการเมืองตั้งแต่ ค.ศ. 2016 อาชญากรรมเพิ่มขึ้นและวิกฤตความมั่นคงที่เลวร้ายลง การทุจริตและระดับความไม่เป็นที่นิยมสูงสุดในระดับโลกภายใต้การบริหารของประธานาธิบดีดีนา โบลูอาร์เต และรัฐสภา การประท้วงในปี 2022 และ 2023 การปฏิรูปบำนาญ ล้มเหลว การฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่งของดีนา โบลูอาร์เต ประธานาธิบดีเฆรีปฏิเสธการลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี รัฐสภาปฏิเสธญัตติยุบสภา กฎอัยการศึก 30 วันตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม C การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การประท้วงติมอร์-เลสเต ค.ศ. 202515–17 กันยายน 2025 เสนองบประมาณ 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อซื้อรถยนต์ใหม่ 65 คันสำหรับสมาชิกรัฐสภา สำเร็จ ยกเลิกการซื้อรถ ยุติการจ่ายเงินบำนาญสำหรับอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ติมอร์-เลสเตเข้าร่วมเป็นสมาชิกอาเซียนในวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 2025 C การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การประท้วงมัลดีฟส์ ค.ศ. 202520 กันยายน – 18 พฤศจิกายน 2025 กฎหมายควบคุมสื่อ การทุจริต ล้มเหลว กฎหมายสื่อได้รับการอนุมัติ ผู้ประท้วงได้รับการนิรโทษกรรม E การประท้วงครั้งใหญ่ การประท้วงมาลากาซี ค.ศ. 202525 กันยายน – 14 ตุลาคม 2025 มาตรฐานการครองชีพ การทุจริต สำเร็จ ยุบเลิกรัฐบาล Ntsay รัฐประหารมาลากาซี ค.ศ. 2025 ประธานาธิบดี Andry Rajoelina ลี้ภัยและถูกฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่ง E รัฐบาลถูกโค่น การประท้วงปารากาวัย ค.ศ. 202528 กันยายน – 3 ตุลาคม 2025 การทุจริต คติเห็นแก่ญาติ ความไม่เป็นที่นิยมของประธานาธิบดี ซันเตียโก เปญญา การย้ายที่ตั้งหน่วยงานรัฐบาลสำหรับชนพื้นเมืองในประเทศปารากวัย สำเร็จ หน่วยงานราชการถูกย้ายกลับไป เปลี่ยนตัวหัวหน้าหน่วยงาน ข้อเรียกร้องอื่น ๆ ยังไม่ได้รับการตอบสนอง แต่การประท้วงได้ยุติลงแล้ว C การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง บัลแกเรีย การประท้วงงบประมาณบัลแกเรีย ค.ศ. 202526 พฤศจิกายน – 12 ธันวาคม 2025 ทุจริต งบประมาณ ค.ศ. 2026 สำเร็จ รัฐบาลถอนข้อเสนองบประมาณ รัฐบาลแฌลยัซคอฟลาออก C การประท้วงและเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เกิดขึ้นอยู่ อ้างอิง