เมืองเพชรบูรณ์ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์ ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเขาค้อและอำเภอหล่มสัก มีแนวสันเขาย่า สันเขาใหญ่ สันเขาปกหล่น ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาค้อ ห้วยน้ำโตน คลองซำ กึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก แนวแปลงที่ดิน คลองห้วยน้ำเดื่อ สันเขาซำน้อย สันเขาโป่งหลุมบักง้อม และห้วยพรมน้ำใสในเขตอุทยานแห่งชาติตาดหมอก เป็นเส้นแบ่งเขต ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอคอนสาร และอำเภอหนองบัวแดง (จังหวัดชัยภูมิ) มีสันเขาแปปันน้ำ สันเขาพระยาฝ่อ ในเขตอุทยานแห่งชาติตาดหมอกและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ-ห้วยใหญ่ เป็นเส้นแบ่งเขต ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองไผ่ มีสันเขาซับยอดกอ สันเขาชะหมื่น แนวแปลงที่ดิน คลองปู่เจ้า กึ่งกลางแม่น้ำป่าสัก แนวแปลงที่ดิน สันเขาจันทร์ สันเขาหัวกลอย สันเขาไผ่ และสันเขาพระยาฝ่อ เป็นเส้นแบ่งเขต ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอชนแดน อำเภอวังโป่ง และอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก) มีสันเขารัง สันเขาฟันฟืน สันเขาใหญ่ ในเขตห้ามสัตว์ป่าวังโป่ง-ชนแดน และเขตอุทานแห่งชาติเขาค้อ เป็นแนวแบ่งเขต การแบ่งการปกครอง วันที่ 14 มีนาคม 2479 จัดตั้งเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ในพื้นที่บางส่วนของตำบลในเมือง วันที่ 17 ธันวาคม 2500 ตั้งตำบลตะเบาะ แยกจากตำบลนาป่า วันที่ 14 สิงหาคม 2505 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอหนองไผ่ จากอำเภอวิเชียรบุรี ให้ขึ้นกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ วันที่ 3 มกราคม 2506 โอนพื้นที่ตำบลท่าแดง และตำบลนาเฉลียงให้ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอหนองไผ่ วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะกิ่งอำเภอหนองไผ่ อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เป็น อำเภอหนองไผ่ วันที่ 7 กรกฎาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลวังชมภู ในพื้นที่บางส่วนของตำบลนายม วันที่ 30 ธันวาคม 2512 ได้ขยายเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของตำบลในเมือง วันที่ 28 ธันวาคม 2514 โอนพื้นที่บางส่วนของตำบลสะเดียงในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ให้ไปขึ้นกับตำบลในเมือง วันที่ 19 กันยายน 2515 ตั้งตำบลวังชมภู แยกจากตำบลนายม วันที่ 4 กันยายน 2516 ตั้งตำบลห้วยใหญ่ แยกจากตำบลบ้านโตก วันที่ 24 กันยายน 2517 ตั้งตำบลห้วยสะแก แยกจากตำบลนายม ตั้งตำบลน้ำร้อน แยกจากตำบลตะเบาะ วันที่ 16 สิงหาคม 2527 โอนพื้นที่หมู่ที่ 11,12 และ 14 ตำบลนางั่ว ให้ไปขึ้นกับตำบลทุ่งสมอ อำเภอหล่มสัก วันที่ 25 กันยายน 2527 ตั้งตำบลระวิง แยกจากตำบลห้วยสะแก วันที่ 8 มีนาคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าพลในท้องที่บางส่วนของตำบลท่าพล วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลวังชมภู และสุขาภิบาลท่าพล เป็นเทศบาลตำบลวังชมภูและเทศบาลตำบลท่าพล ด้วยผลของกฎหมาย วันที่ 15 กรกฎาคม 2551 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลนางั่ว เป็น เทศบาลตำบลนางั่ว การแบ่งเขตการปกครอง การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอเมืองเพชรบูรณ์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 17 ตำบล 221 หมู่บ้าน 1 เทศบาลเมือง ได้แก่ 1. (Nai Mueang) - หมู่บ้าน 10. (Chon Phrai) 11 หมู่บ้าน 2. (Tabo) 11 หมู่บ้าน 11. (Na Pa) 17 หมู่บ้าน 3. (Ban Tok) 13 หมู่บ้าน 12. (Na Yom) 15 หมู่บ้าน 4. (Sadiang) 13 หมู่บ้าน 13. (Wang Chomphu) 14 หมู่บ้าน 5. (Pa Lao) 16 หมู่บ้าน 14. (Nam Ron) 11 หมู่บ้าน 6. (Na Ngua) 13 หมู่บ้าน 15. (Huai Sakae) 14 หมู่บ้าน 7. (Tha Phon) 21 หมู่บ้าน 16. (Huai Yai) 14 หมู่บ้าน 8. (Dong Mun Lek) 11 หมู่บ้าน 17. (Rawing) 10 หมู่บ้าน 9. (Ban Khok) 17 หมู่บ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 19 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมืองทั้งตำบล เทศบาลตำบลท่าพล ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าพล เทศบาลตำบลวังชมภู ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลวังชมภู เทศบาลตำบลนางั่ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางั่วทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลตะเบาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะเบาะทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโตก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโตกทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลสะเดียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะเดียงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลป่าเลา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าเลาทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลท่าพล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าพล (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าพล) องค์การบริหารส่วนตำบลดงมูลเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงมูลเหล็กทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโคก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโคกทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลชอนไพร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชอนไพรทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลนาป่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาป่าทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลนายม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนายมทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลวังชมภู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังชมภู (นอกเขตเทศบาลตำบลวังชมภู) องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำร้อน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำร้อนทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยสะแก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยสะแกทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยใหญ่ทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลระวิง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลระวิงทั้งตำบล เมือง