น้ำโสม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบ้านผือ ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอน้ำโสมตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอนายูง ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านผือ ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสุวรรณคูหา (จังหวัดหนองบัวลำภู) อำเภอนาด้วง (จังหวัดเลย) ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอปากชม (จังหวัดเลย) ประวัติ ท้องที่อำเภอน้ำโสม เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอบ้านผือ เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกตำบลน้ำโสม ตำบลหนองแวง และตำบลนายูง ออกจากการปกครองของอำเภอบ้านผือ รวมตั้งเป็น กิ่งอำเภอน้ำโสม จนกระทั่งเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2517 จึงมีพระราชกฤษฎีกาฯ ยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอน้ำโสม จนถึงปัจจุบัน วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2496 ตั้งตำบลนายูง แยกออกจากตำบลน้ำโสม (อำเภอบ้านผือ) วันที่ 4 ตุลาคม 2509 ตั้งตำบลหนองแวง แยกออกจากตำบลน้ำโสม (อำเภอบ้านผือ) วันที่ 20 พฤษภาคม 2512 แยกพื้นที่ตำบลน้ำโสม ตำบลหนองแวง และตำบลนายูง อำเภอบ้านผือ มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอน้ำโสม และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบ้านผือ วันที่ 6 ตุลาคม 2513 ตั้งตำบลนางัว แยกออกจากตำบลหนองแวง และตำบลน้ำโสม วันที่ 9 พฤศจิกายน 2514 ตั้งตำบลนาแค แยกออกจากตำบลนายูง วันที่ 16 มกราคม 2516 จัดตั้งสุขาภิบาลนางัว ในท้องที่บางส่วนของตำบลนางัว วันที่ 28 มีนาคม 2517 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอน้ำโสม อำเภอบ้านผือ เป็น อำเภอน้ำโสม วันที่ 27 พฤศจิกายน 2522 ตั้งตำบลบ้านหยวก แยกออกจากตำบลนางัว วันที่ 31 มีนาคม 2524 ตั้งตำบลโสมเยี่ยม แยกออกจากตำบลนางัว วันที่ 28 กันยายน 2525 จัดตั้งสุขาภิบาลน้ำโสม ในท้องที่บางส่วนของตำบลน้ำโสม และตำบลนางัว วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลโนนทอง แยกออกจากตำบลนายูง วันที่ 10 ตุลาคม 2529 ตั้งตำบลบ้านก้อง แยกออกจากตำบลน้ำโสม และตำบลนาแค วันที่ 7 มกราคม 2531 แยกพื้นที่ตำบลนายูง ตำบลบ้านก้อง ตำบลนาแค และตำบลโนนทอง อำเภอน้ำโสม มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอนายูง และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอน้ำโสม วันที่ 15 กันยายน 2532 ตั้งตำบลศรีสำราญ แยกออกจากตำบลนางัว วันที่ 4 ธันวาคม 2533 ตั้งตำบลสามัคคี แยกออกจากตำบลหนองแวง วันที่ 8 สิงหาคม 2538 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอนายูง อำเภอน้ำโสม เป็น อำเภอนายูง วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลนางัว และสุขาภิบาลน้ำโสม เป็นเทศบาลตำบลนางัว และเทศบาลตำบลน้ำโสม ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย วันที่ 5 สิงหาคม 2547 กำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอน้ำโสม ตำบลหนองแวง ให้มีเขตการปกครองรวม 13 หมู่บ้าน ตำบลนางัว ให้มีเขตการปกครองรวม 9 หมู่บ้าน ตำบลโสมเยี่ยม ให้มีเขตการปกครองรวม 6 หมู่บ้าน ตำบลน้ำโสม ให้มีเขตการปกครองรวม 16 หมู่บ้าน ตำบลบ้านหยวก ให้มีเขตการปกครองรวม 15 หมู่บ้าน ตำบลสามัคคี ให้มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน และตำบลศรีสำราญ ให้มีเขตการปกครองรวม 11 หมู่บ้าน วันที่ 17 ตุลาคม 2562 แยกพื้นที่บ้านนาเมืองไทย หมู่ที่ 7 ตำบลน้ำโสม ตั้งเป็นหมู่ที่ 18 บ้านเทพภูเงิน การแบ่งเขตการปกครอง การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอน้ำโสมแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 85 หมู่บ้าน นางัว| 11 หมู่บ้าน น้ำโสม| 18 หมู่บ้าน หนองแวง| 13 หมู่บ้าน บ้านหยวก| 17 หมู่บ้าน โสมเยี่ยม| 6 หมู่บ้าน ศรีสำราญ| 12 หมู่บ้าน สามัคคี| 8 หมู่บ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอน้ำโสมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลนางัว ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนางัวและตำบลศรีสำราญ เทศบาลตำบลน้ำโสม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลน้ำโสมและตำบลศรีสำราญ องค์การบริหารส่วนตำบลนางัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางัว (นอกเขตเทศบาลตำบลนางัว) องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำโสม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำโสม (นอกเขตเทศบาลตำบลน้ำโสม) องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหยวก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านหยวกทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลโสมเยี่ยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโสมเยี่ยมทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลศรีสำราญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสำราญ (นอกเขตเทศบาลตำบลนางัวและเทศบาลตำบลน้ำโสม) องค์การบริหารส่วนตำบลสามัคคี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามัคคีทั้งตำบล อ้างอิง น้ำโสม