หนองแซง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสระบุรี เป็นอำเภอที่มีทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือตัดผ่าน โดยมีสถานีให้บริการ 2 สถานี ได้แก่ สถานีรถไฟหนองแซงและสถานีรถไฟหนองสีดา ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอหนองแซง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอท่าเรือ (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) และอำเภอเสาไห้ ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสระบุรีและอำเภอหนองแค ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองแค ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอภาชีและอำเภอท่าเรือ (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) ประวัติ ประวัติเล่าสืบมาว่าพลเมือง อำเภอหนองแซง ได้อพยพมาจากเวียงจันทน์ ตั้งถิ่นฐานใกล้หนองน้ำ ซึ่งห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 500 เมตรเศษ และมีต้นแซงขึ้นงอกงามเขียวชอุ่มปกคลุมไปทั่วบริเวณโดยรอบหนองน้ำ ชาวบ้านจึงขนานนามว่า 'บ้านหนองแซง' โดยได้ยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ เมื่อ พ.ศ. 2480 ขึ้นกับอำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกาประกาศยกฐานะจากกิ่งอำเภอเป็นอำเภอในปี พ.ศ. 2496 วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2480 แยกพื้นที่ตำบลหนองแซง ตำบลไก่เส่า ตำบลหนองกบ ตำบลหนองหัวโพ ตำบลโคกสะอาด ตำบลม่วงหวาน ตำบลเขาดิน ตำบลหนองควายโซ และตำบลหนองสีดา อำเภอเสาไห้ ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองแซง ให้ขึ้นกับอำเภอเสาไห้ วันที่ 28 ตุลาคม 2482 โอนพื้นที่หมู่ 8 (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองกบ กิ่งอำเภอหนองแซง ไปขึ้นกับตำบลโคกตูม อำเภอหนองแค วันที่ 14 ธันวาคม 2486 โอนพื้นที่หมู่ 10 (ในขณะนั้น) ของตำบลเมืองเก่า อำเภอเสาไห้ มาขึ้นกับตำบลหนองสีดา กิ่งอำเภอหนองแซง วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลเขาดิน แยกออกจากตำบลหนองสีดา ตั้งตำบลม่วงหวาน แยกออกจากตำบลหนองสีดา และตำบลโคกสะอาด ตั้งตำบลไก่เส่า แยกออกจากตำบลหนองแซง ตั้งตำบลหนองหัวโพ แยกออกจากตำบลหนองควายโซ วันที่ 10 มีนาคม 2496 ยกฐานะกิ่งอำเภอหนองแซง อำเภอเสาไห้ เป็น อำเภอหนองแซง วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองแซง ในท้องที่บางส่วนของตำบลหนองแซง ตำบลไก่เส่า และตำบลหนองควายโซ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2517 ตั้งที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขหนองแซง ในท้องที่อำเภอหนองแซง วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลหนองแซง เป็นเทศบาลตำบลหนองแซง ด้วยผลของกฎหมาย วันที่ 1 กรกฎาคม 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลหนองสีดา รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองหัวโพ ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลเขาดิน รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลม่วงหวาน ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลหนองควายโซ รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลหนองกบ และยุบองค์การบริหารส่วนตำบลหนองแซง รวมกับเทศบาลตำบลหนองแซง การแบ่งเขตการปกครอง วัดหนองนกชุม การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอหนองแซงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 69 หมู่บ้าน 1. หนองแซง (Nong Saeng) 8 หมู่บ้าน 6. ไก่เส่า (Kai Sao) 10 หมู่บ้าน 2. หนองควายโซ (Nong Khwai So) 9 หมู่บ้าน 7. โคกสะอาด (Khok Sa-at) 7 หมู่บ้าน 3. หนองหัวโพ (Nong Hua Pho) 7 หมู่บ้าน 8. ม่วงหวาน (Muang Wan) 8 หมู่บ้าน 4. หนองสีดา (Nong Sida) 6 หมู่บ้าน 9. เขาดิน (Khao Din) 7 หมู่บ้าน 5. หนองกบ (Nong Kop) 7 หมู่บ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอหนองแซงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลหนองแซง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแซงทั้งตำบล รวมถึงบางส่วนของตำบลหนองควายโซและตำบลไก่เส่า องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหัวโพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหัวโพและตำบลหนองสีดาทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกบทั้งตำบลและตำบลหนองควายโซ (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองแซง) องค์การบริหารส่วนตำบลไก่เส่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไก่เส่า (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองแซง) องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสะอาดทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงหวาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงหวานและตำบลเขาดินทั้งตำบล อ้างอิง หนองแซง