วัดไตรภูมิ เป็นวัดราษฏร์ สังกัดมหานิกาย ตั้งอยู่ริมทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2026 ตำบลเซกา อำเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ มีเนื้อที่ทั้งหมด 25 ไร่ 4 ตารางวา ประวัติ วัดไตรภูมิได้รับอนุญาตสร้างเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2450 ตามหนังสือวัดในราชอาณาจักรไทย สังกัดมหานิกาย เล่มที่ 10 โดยวัดไตรภูมิเป็นวัดเก่าแก่ คู่บ้าน คู่เมืองเซกามายาวนาน มีพระเถระหมุนเวียนเปลี่ยนกันมาจำพรรษาหลายรูป ในการสร้างวัดในครั้งนั้นประกอบไปด้วยบรรพชิต และ ฝ่ายฆราวาส โดยมีท่านพระครูโพธิ์(ไม่ทราบนามฉายา) เป็นรูปแรกที่นำพาญาติโยมดำเนินการก่อสร้างและเป็นเจ้าอาวาสรูปแรกของวัด ส่วนฝ่ายฆราวาสนั้นคือ ท่านขุนกำจร(ยศของคนสมัยโบราณ) ได้ร่วมกันก่อสร้างวัดมาตามลำดับ ไม่ว่าจะเป็นเสนาสนะ อุโบสถ ตลอดถึงพระพุทธรูปต่างๆไว้ในวัด เพื่อให้พระสงฆ์และญาติโยมได้กราบไหว้สักการะ จนถึงปี พ.ศ. 2503 ได้ปรับปรุงก่อสร้างพระอุโบสถ์หลังใหม่ ซึ่งสร้างครอบพระอุโบสถ์หลังเก่าที่ชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา เจ้าอาวาสทุกองค์ พร้อมกับญาติโยม ได้ร่วมกันซ่อมแซมบูรณะปฏิสังขรณ์มาเรื่อยๆตามยุคตามสมัย และตามความกำลังสามารถของเจ้าอาวาสแต่ละรูป โดยวัดไตรภูมิได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2524 ปัจจุบันมี พระครูปริยัติวัชราภิรักษ์ เป็นเจ้าอาวาสวัด สิ่งก่อสร้างภายในวัด ปูชนียสถาน พระธาตุรัตนตรัยภูมิ เป็นสถาปัตยกรรมแบบทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ฐานทรงสี่เหลี่ยม ประดับลวดลายมัณทวะตลอดทั้งองค์ มีซุ้มประตูทั้งสี่ทิศ ยอดพระธาตุประดับด้วยพลอยสีเหลือง ด้านในองค์พระธาตุประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุซึ่งบรรจุไว้ในบุษบก บริเวณที่สร้างองค์พระธาตุนั้น แต่ก่อนนั้นเป็นที่ดินวัดเก่าและมีบ่อน้ำโบราณ ไม่มีวันเหือดแห้ง บ่อน้ำนี้ว่ากันว่าเป็นบ่อทะลุถึงลำน้ำฮี้ น้ำในบ่อจะมีลักษณะเป็นสีทองใส เปรียบเสมือนบ่อเงินบ่อทองของชาวเซกาก็ว่าได้ เพราะเป็นแหล่งน้ำที่ใช้ล่อเลี้ยงชาวอำเภอเซกามาทุกยุุคทุกสมัย ต่อมาในปีพ.ศ. 2549 พระบวรปริยัติกิจ (ประเวศน์ จนฺทสาโร) ได้รับหนังสือจาก สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร ให้ไปรับพระบรมสารีริกธาตุจากสมเด็จพระสังฆราชจากพระหัตถ์ของท่าน ในวันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 จึงเป็นเหตุให้ท่านริเริ่มสร้างพระธาตุ พระอุโบสถ(หลังเก่า) สร้างในปี พ.ศ. 2517 บานประตูหน้าต่างเป็นไม้มะค่าแกะสลักลวดลายอย่างสวยงาม พระอุโบสถ(หลังใหม่) สร้างในปี พ.ศ. 2564 ลักษณะเป็น 2 ชั้น ชั้นที่ 1 ชั้นที่ 2 มีพระพุทธรูปปางไสยาสน์ ทางขึ้นด้านหน้า-หลัง ศาลาการเปรียญจันทสารภูมิพิทักษ์ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น สร้างเมื่อปี พ.ศ 2530 โรงเรียนพระปริยัติ แผนกธรรม-บาลี-แผนกสามัญศึกษา วัดไตรภูมิ โรงเรียนพระปริยัติ แผนกธรรม-บาลี-แผนกสามัญศึกษา วัดไตรภูมิ สังกัด กองพุทธศาสนาศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ได้รับอนุญาตให้เปิดดำเนินการสอน ในวันพฤหัสบดี ที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2534 ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และทางโรงเรียนยังทำการเปิดการเรียนการสอน แผนกนักธรรมชั้น ตรี โท เอก และแผนกบาลีตั้งแต่ประโยค1-2 ถึง ประโยค 9 ควบคู่กันไป ศาลพระอมิตภพุทธเจ้า เจ้าแม่กวนอิม พระสถามปราป์ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก ประดิษฐานภายใต้ต้นโพธิ์ ซึ่งเป็นที่กราบไหว้สักการะของญาติโยมชาวอำเภอเซกาและคนไทยเชื้อสายจีน ศาลา 60 ปี สร้างเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 ทิศเหนือมีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ และทิศใต้มีบุษบก กุฏิสงฆ์ จำนวน 10 หลัง เป็นอาคารไม้ 7 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 3 หลัง ตึกโรงครัว และ หอระฆัง ปูชนียวัตถุ หลวงปู่ใหญ่ หลวงปู่ใหญ่ เป็นองค์พระพุทธรูปดินปั้น ด้านนอกฉาบด้วยปูนซีเมนต์ ทาสีทอง ปางมารวิชัย สร้างมาพร้อมกับวัด อายุประมาณ 118 ปี หรือมากกว่านั้น แต่เดิมประดิษฐานในพระอุโบสถ์หลังเก่า หลักเสมาโบราณ หลักเสมาหินโบราณ รูปทรงสี่เหลี่ยมสลักลวดลายกนกแบบสมัยขอม ลำดับเจ้าอาวาส วัดไตรภูมิ มีดังนี้ ลำดับ ชื่อ ดำรงตำแหน่ง (พ.ศ.) หมายเหตุ 1. ญาครูโพธิ์(ไม่ทราบนามฉายา) 2450-2460 2. ญาครูทุม(ไม่ทราบนามฉายา) 2464-2470 3. ญาครูกัญญา(ไม่ทราบนามฉายา) 2471-2472 4. ญาครูนัน(ไม่ทราบนามฉายา) 2473-2500 5. พระอธิการทันตา สุทฺนโต 2501-2512 อดีตเจ้าคณะอำเภอเซกา รูปแรก 6. พระครูกุนนที คณารักษ์ (จนฺทสาโร) 2513-2522 7. พระบวรปริยัติกิจ (ประเวศน์ จนฺทสาโร) 2523-2568 ในวันที่ 18 กันยายน 2568 พระบวรปริยัติกิจ (ประเวศน์ จนฺทสาโร)มรณภาพ 8. พระครูปริยัติวัชราภิรักษ์ (ทวีชัย จารุณวฺณโณ) 2568-ปัจจุบัน อ้างอิง