ทุ่งหว้า (มลายูไทรบุรี: سو-ڠاي اوڤي ; Sungaiupe, สุไหงอุเป) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสตูล เคยชื่อว่า 'สุไหงอุเป' หมายถึง คลองกาบหมาก เป็นเมืองเก่าแก่ในมณฑลไทรบุรี ก่อนที่ไทยจะยกไทรบุรีและปะลิส ไปอยู่ในความปกครองของอังกฤษ จึงได้โอนเมืองสตูลมาขึ้นกับมณฑลภูเก็ต และในปี พ.ศ. 2460 ได้เปลี่ยนชื่อจากสุไหงอุเปเป็น 'ทุ่งหว้า' จนถึงปัจจุบัน ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอทุ่งหว้า มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอปะเหลียน (จังหวัดตรัง) ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอป่าบอน (จังหวัดพัทลุง) อำเภอควนกาหลง และอำเภอมะนัง ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอละงู ทิศตะวันตก จรดช่องแคบมะละกา ประวัติ ทุ่งหว้าเดิมเรียกว่า 'สุไหงอุเป' (Su-ngai Upe) หมายถึง คลองกาบหมาก ขณะนั้น (ปี พ.ศ. 2440) ทำการค้ากับชาวต่างประเทศมีความเจริญรุ่งเรืองมาก สินค้าที่มีชื่อเสียงคือ พริกไทย ในภูมิภาคแถบนี้ขนานนามว่า 'ปีนังน้อย' หลังจากนั้นเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2460 ทางราชการได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสุไหงอุเป จังหวัดสตูล เป็นชื่อ 'อำเภอทุ่งหว้า' อย่างเป็นทางการ คำว่า 'ทุ่งหว้า' มีที่มาจากที่ตั้งของตลาด ร้านค้า และสถานที่ราษฎร ตั้งอยู่กลางทุ่ง มีต้นไม้ชนิดหนึ่งเรียกว่า 'ต้นหว้า' จึงขนามตามลักษณะที่ตั้งว่า 'ทุ่งหว้า' อำเภอทุ่งหว้าเดิมเคยเป็นที่ตั้งของอำเภอละงู ขณะนั้นตัวอำเภอละงู (ที่ตั้งอยู่ในปัจจุบัน) มีฐานะเป็นกิ่งอำเภอละงู และขึ้นการปกครองกับอำเภอทุ่งหว้า ในปี พ.ศ. 2473 ทางราชการได้ย้ายที่ว่าการอำเภอทุ่งหว้า ไปตั้งที่กิ่งอำเภอละงู และตั้งเป็น 'อำเภอละงู' ส่วนที่ว่าการกิ่งอำเภอละงู ไปตั้งที่ตำบลทุ่งหว้า และยุบอำเภอทุ่งหว้าลงเป็น 'กิ่งอำเภอทุ่งหว้า' และขึ้นการปกครองกับอำเภอละงูตั้งแต่นั้นมา ก่อนที่ภายหลังจะจัดตั้งเป็นอำเภอทุ่งหว้าในปี พ.ศ. 2516 วันที่ 8 สิงหาคม 2452 โอนมณฑลไทรบุรี ไปอยู่ในความปกครองของอังกฤษและโอนเมืองสตูล มาขึ้นกับมณฑลภูเก็ตให้เป็นเมืองจัตวา และแยกพื้นที่บางตำบลของอำเภอสุไหงอุเป จัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอละงู ให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอสุไหงอุเป วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอสุไหงอุเป จังหวัดสตูล เป็น อำเภอทุ่งหว้า วันที่ 14 กันยายน 2473 ย้ายที่ว่าการอำเภอทุ่งหว้า ไปตั้งที่กิ่งอำเภอละงู และตั้งเป็น อำเภอละงู และให้มีเขตการปกครอง 7 ตำบล คือ ตำบลแหลมแค ตำบลโตละเหนือ ตำบลโตละใต้ ตำบลปากบารา ตำบลปากละงู ตำบลกาแบง และตำบลโกตา ส่วนที่ว่าการกิ่งอำเภอละงู ไปตั้งที่ตำบลทุ่งหว้า และยุบอำเภอทุ่งหว้าลงเป็น กิ่งอำเภอทุ่งหว้า ขึ้นการปกครองกับอำเภอละงู และให้มีเขตการปกครอง 3 ตำบล คือ ตำบลทุ่งหว้า ตำบลมะหงัง และตำบลเปรีย วันที่ 10 กันยายน 2489 โอนพื้นที่หมู่ 2,5,6,7 (ในขณะนั้น) ของตำบลขอนคลาน ไปขึ้นกับตำบลกำแพง อำเภอละงู วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลทุ่งหว้า ในท้องที่บางส่วนของตำบลทุ่งหว้า วันที่ 4 กรกฎาคม 2515 ตั้งตำบลนาทอน แยกออกจากตำบลทุ่งหว้า วันที่ 13 ธันวาคม 2515 จัดตั้งนิคมสร้างตนเอง ในพื้นที่กิ่งอำเภอควนกาหลง อำเภอเมืองสตูล และกิ่งอำเภอทุ่งหว้า อำเภอละงู วันที่ 28 มิถุนายน 2516 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอทุ่งหว้า อำเภอละงู เป็น อำเภอทุ่งหว้า วันที่ 7 เมษายน 2524 ตั้งตำบลทุ่งบุหลัง แยกออกจากตำบลขอนคลาน วันที่ 30 มีนาคม 2525 ตั้งตำบลป่าแก่บ่อหิน แยกออกจากตำบลทุ่งหว้า วันที่ 25 พฤษภาคม 2525 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลทุ่งหว้า เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น วันที่ 24 ตุลาคม 2534 กำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอทุ่งหว้า โดยให้ตำบลทุ่งหว้า มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน และกำหนดเขตตำบลให้มีความถูกต้องแม่นยำ วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลทุ่งหว้า เป็นเทศบาลตำบลทุ่งหว้า ด้วยผลของกฎหมาย การแบ่งเขตการปกครอง การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอทุ่งหว้าแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 35 หมู่บ้าน ได้แก่ ลำดับ อักษรไทย อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนประชากร(ธันวาคม 2565) 1. ทุ่งหว้า Thung Wa 2. นาทอน Na Thon 3. ขอนคลาน Khon Khlan 4. ทุ่งบุหลัง Thung Bulang 5. ป่าแก่บ่อหิน Pa Kae Bo Hin การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอทุ่งหว้าประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลทุ่งหว้า ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทุ่งหว้า องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งหว้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งหว้า (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลทุ่งหว้า) องค์การบริหารส่วนตำบลนาทอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาทอนทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลขอนคลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขอนคลานทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งบุหลัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งบุหลังทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลป่าแก่บ่อหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแก่บ่อหินทั้งตำบล แหล่งท่องเที่ยว น้ำตกธารปลิว ถ้ำเลสเตโกดอน พิพิธภัณฑ์ช้างดึกดำบรรพ์ทุ่งหว้า จ.สตูล จุดชมวิวบ้านท่าอ้อย หาดทุ่งสะโบ๊ะ สำนักสงฆ์เขาทะนาน อ้างอิง ทุ่งหว้า