สัตว์ป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง ตั้งอยู่ในบริเวณท้องที่อำเภอวังสะพุง อำเภอภูเรือ อำเภอด่านซ้าย และอำเภอภูหลวง วังสะพุง เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเลย เป็นอำเภอที่ประชากรมากที่สุดรองจาก อำเภอเมืองเลย และมีศูนย์กลางการบริหารราชการและเศรษฐกิจ คือ เทศบาลเมืองวังสะพุง in วังสะพุง - |ศูนย์ศิลป์สิรินธร เป็นชื่อที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในบริเวณโรงเรียนศรีสงครามวิทยา ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอวังสะพุงมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองเลย ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเอราวัณ ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอผาขาว อำเภอหนองหิน และอำเภอภูหลวง ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอด่านซ้ายและอำเภอภูเรือ ประวัติ ท่านเจ้าพระยาศรีสงคราม รณฤทธิ์ (เจ้าพ่อศรีสงคราม) ได้เดินทางมากับนายโส เดินทางขึ้นตแม่น้ำเลยไป จนมาถึงวังน้ำวนจึงได้หยุดพัก และที่ตรงวังน้ำวนนั้นมีต้นสะพุงต้นหนึ่งใหญ่ประมาณ 7 คน กางแขนโอบรอบได้พอดี ตรงที่มีต้นสะพุงต้นใหญ่อยู่นั้น ปัจจุบันนี้คือเป็นที่ตั้งของวัดศรีชมชื่น ท่านเจ้าพระยาศรีสงคราม รณฤทธิ์ ได้ปรึกษากับนายพรานโสว่าตรงนี้ร่มรื่นดี สมควรจะตั้งหลักแหล่งอยู่ตรงนี้ เพราะว่าตามที่เดินผ่านมาแรมวัน แรมคืน แรมเดือนนั้นไม่เห็นตรงไหนที่จะร่มรื่นน่าอยู่เหมือนกับที่ต้นสะพุงใหญ่อยู่ ทั้งสองท่านก็ลงความเห็นกันว่าเหมาะสมที่จะตั้งเป็นบ้านเมืองได้ ก็ได้มาตั้งหลักฐานอยู่ที่ศาลเจ้าพ่อศรีสงคราม ชื่อของบ้านวังสะพุงได้มีคำบอกเล่าสืบกันมาว่าเป็นการรวมกันของคำว่า 'วัง' รวมกับคำว่า 'สะพุง' ซึ่งเป็นชื่อของต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่งที่ขึ้นอยู่ใกล้บริเวณวังน้ำวนนั้นจึงเรียกว่า 'บ้านวังสะพุง' วังสะพุงเดิมแบ่งการปกครองออกเป็น 2 แขวงโดยยึดถือลำน้ำปวนเป็นเส้นแบ่งเขต ทางฝั่งตะวันตกของลำน้ำปวนขึ้นอยู่กับเมืองหล่มศักดิ์ ในมณฑลพิษณุโลก ส่วนฝั่งตะวันออกของลำน้ำปวนขึ้นอยู่กับเมืองกมุทธาไสย ต่อมาปรากฏว่าแขวงทั้งสองมีพลเมืองหนาแน่นขึ้น ในปี พ.ศ. 2440 ทางราชการจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอมีชื่อว่า 'อำเภอวังสะพุง' โดยให้อยู่ในความปกครองของเมืองหล่มสัก ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 ได้มีการจัดแบ่งเขตการปกครองใหม่ อำเภอวังสะพุง จึงถูกโอนมาขึ้นอยู่ในความปกครองของจังหวัดเลย จนถึงปัจจุบัน ในอดีตนั้น อำเภอวังสะพุงมีพื้นที่กว้างขวางมาก จึงมีการจัดตั้งตำบล และแยกการปกครองเป็นอำเภอใหม่ดังนี้ วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลวังสะพุง ในท้องที่บางส่วนของตำบลวังสะพุง วันที่ 9 มกราคม 2505 แยกพื้นที่ตำบลศรีฐาน ตำบลปวนพุ และตำบลผาขาว มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูกระดึง ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะกิ่งอำเภอภูกระดึง อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอภูกระดึง วันที่ 5 กันยายน 2515 ตั้งตำบลเอราวัณ แยกจากตำบลผาน้อย วันที่ 25 พฤศจิกายน 2518 ตั้งตำบลผาอินทร์แปลง แยกจากตำบลเอราวัณ ตั้งตำบลผาสามยอด แยกจากตำบลหนองหญ้าปล้อง วันที่ 14 ตุลาคม 2523 ตั้งตำบลผาบิ้ง แยกจากตำบลทรายขาวและตำบลวังสะพุง วันที่ 20 พฤศจิกายน 2523 แยกตำบลภูหอและตำบลหนองคัน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอภูหลวง ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง วันที่ 4 สิงหาคม 2524 ตั้งตำบลเขาหลวง แยกจากตำบลหนองงิ้ว วันที่ 30 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลโคกขมิ้น แยกจากตำบลหนองหญ้าปล้อง วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2528 ได้ขยายเขตสุขาภิบาลวังสะพุง ให้เหมาะสมกับการบริหารราชการท้องถิ่น วันที่ 21 ตุลาคม 2528 ตั้งตำบลห้วยสีเสียด แยกจากตำบลหนองคัน วันที่ 6 สิงหาคม 2530 ตั้งตำบลศรีสงคราม แยกจากตำลวังสะพุง วันที่ 12 กันยายน 2533 ตั้งตำบลแก่งศรีภูมิ แยกจากตำบลหนองคัน วันที่ 9 เมษายน 2535 ยกฐานะกิ่งอำเภอภูหลวง อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอภูหลวง วันที่ 22 ธันวาคม 2536 ตั้งตำบลทรัพย์ไพวัลย์ แยกจากตำบลผาสามยอด วันที่ 22 มีนาคม 2538 แยกตำบลเอราวัณ ตำบลผาอินทร์แปลง ตำบลผาสามยอด และตำบลทรัพย์ไพวัลย์ มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเอราวัณ ขึ้นการปกครองตรงต่ออำเภอวังสะพุง วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลวังสะพุง เป็น เทศบาลตำบลวังสะพุง ด้วยผลของกฎหมาย วันที่ 24 สิงหาคม 2550 ยกฐานะกิ่งอำเภอเอราวัณ อำเภอวังสะพุง เป็น อำเภอเอราวัณ วันที่ 11 สิงหาคม 2554 ยกฐานะเทศบาลตำบลวังสะพุง เป็น เทศบาลเมืองวังสะพุง วันที่ 6 สิงหาคม 2555 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลปากปวน เป็น เทศบาลตำบลปากปวน วันที่ 24 สิงหาคม 2555 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลศรีสงคราม เป็น เทศบาลตำบลศรีสงคราม การแบ่งเขตการปกครอง การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอวังสะพุงแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 144 หมู่บ้าน ได้แก่ 1. วังสะพุง (Wang Saphung) 14 หมู่บ้าน 6. ผาน้อย (Pha Noi) 21 หมู่บ้าน 2. ทรายขาว (Sai Khao) 20 หมู่บ้าน 7. ผาบิ้ง (Pha Bing) 6 หมู่บ้าน 3. หนองหญ้าปล้อง (Nong Ya Plong) 20 หมู่บ้าน 8. เขาหลวง (Khao Luang) 13 หมู่บ้าน 4. หนองงิ้ว (Nong Ngio) 9 หมู่บ้าน 9. โคกขมิ้น (Khok Khamin) 20 หมู่บ้าน 5. ปากปวน (Pak Puan) 12 หมู่บ้าน 10. ศรีสงคราม (Si Songkhram) 11 หมู่บ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอวังสะพุงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่ เทศบาลเมืองวังสะพุง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลวังสะพุงและตำบลศรีสงคราม เทศบาลตำบลปากปวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากปวนทั้งตำบล เทศบาลตำบลศรีสงคราม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสงคราม (นอกเขตเทศบาลเมืองวังสะพุง) องค์การบริหารส่วนตำบลวังสะพุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังสะพุง (นอกเขตเทศบาลเมืองวังสะพุง) องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าปล้อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหญ้าปล้องทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองงิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองงิ้วทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลผาน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาน้อยทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลผาบิ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาบิ้งทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลเขาหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาหลวงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลโคกขมิ้น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกขมิ้นทั้งตำบล ทำเนียบรายนามนายอำเภอวังสะพุง ลำดับ รายนาม ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง 1 หลวงราชภักดี (พิกุล) 2441-2442 2 หลวงภักดีณรงค์ (ท่า) 2442-2443 3 หลวงภักดีอักษร (เทียม) 2443-2445 4 ขุนพิพัฒนกิจนุศาสตร์ (บัวรส) 2445-2448 5 หลวงพินิจอักษร (เทียม) 2448-2450 6 ขุนพิพัฒนสพุงเขต (คำพัน มงคลวัฒน์) 2450-2457 7 หลวงบรรหารอรรถคดี 2457-2460 8 หลวงวิจิตรคุณสาร (โต๊ะ พลวิเศษ) 2460-2465 9 นายถวิล เจียรมานพ 2465-2466 10 หลวงพิศาลสารกิจ 2466-2469 11 หลวงภูมิพิริการ 2470-2476 12 นายทิพย์ กฤษมานิต 2476-2481 13 ขุนอารักษ์ ธุระราษฎร์(กำปั่น เณรโต) 2481-2482 14 นายประสาน วสุวัติ 2482-2486 15 นายแคล้ว โกศลวรรธนะ 2486-2488 16 นายสุเทพ สุธรรมมา 2488-2489 17 นายประยูร จามิกร 2489-2489 18 ขุนพระยาประสาท (แก้วทองพัสสา) 2490-2490 19 นายบุญชัย สอนอิ่มศาสตร์ 2491-2495 20 นายเชาว์ พงศ์ประดิษฐ์ 2495-2496 21 นายคม จันทบาตร 2496-2497 22 นายพิชัย ศรีอุทัย 2497-2499 23 นายต่วน ไกรศรีวรรธนะ 2499-2501 24 นายประเสริฐ รัตนารมย์ 2501-2502 25 ร.ต.ต.สุข ศรีเพ็ญ 2502-2508 26 นายสุริยัน ตันตวสี 2508-2510 27 นายฤทัย ชิวรัตน์ 2510-2512 28 นายอภัย หล้าสุวงษ์ 2512-2514 29 พ.ต.สีห์พนม วรสาร 2514-2517 30 นายกวี บำเพ็ญบุตร 2517-2518 31 นายพิชัย ยุวนิช 2518-2519 32 ร.ต.ไมตรี บุญณะ 2519-2521 33 นายวีรเทพ หาญณรงค์ 2521-2523 34 นายประสพ สุจริตจันทร์ 2523-2527 35 นายจีรศักดิ์ เกษียนบุตร 2527-2531 36 ร.อ.คุณมี รัตนปริญญา 2531-2532 37 นายธวัช เสถียรนาม 2532-2535 38 นายวิชา ทัพธง 2535-2539 39 นายชีวิต แก้ววัฒนะ 2539-2542 40 นายสมศักดิ์ นันทศักดิ์ศิริ 2542-2543 41 นายเทพ บูรมิ 2543-2547 42 นายเริงชัย ไชยวัฒน์ 2547-2550 43 นายเสน่ห์ นนทะโชติ 2550-2554 44 นายธนพล จันทรนิมิ 2554- 2554 45 นายโสภณ สุวรรณรัตน์ 2554 - 2558 46 นายวิสา ยัญญลกษณ์ 2558 - 2559 47 นายอนุพงศ์ คำภูแก้ว 2559 - ปัจจุบัน อ้างอิง วังสะพุง