วัดถ้ำเขาน้อย เป็นวัดพุทธศาสนานิกายมหายาน ก่อตั้งเมื่อ 140 ปีที่แล้ว (พ.ศ. 2426) โดยหลวงพ่อแห้ง (妙參大師) เป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี มีพระเจดีย์คีรีบรมธาตุ/เจดีย์หมื่นพุทธ วัดแห่งนี้ก่อสร้างขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมจีน รูปแบบพุทธศาสนานิกายมหายาน ที่ชาวญวนนับถือ ประวัติ วัดถ้ำเขาน้อย (龍山寺) เป็นวัดเก่าแก่อีกวัดหนึ่งในพระพุทธศาสนามหายาน (ฝ่ายอนัมนิกาย)​ ตั้งอยู่ ณ ตำบลม่วงชุม อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี ก่อตั้งมาเมื่อปี พ.ศ. 2426 โดยมี พระหลวงปู่แห้ง (กั๊กเง้ง) เป็นพระจีนมาพำนักเป็นรูปแรก ต่อมายังมีพระจีนอีก 2 รูปมาปกครองดูแล จากนั้น พระอาจารย์เตี๊ยบถ่อ ซึ่งเป็นพระสงฆ์มหายาน ฝ่ายอนัมนิกาย (ญวน) มาปกครองดูแล และส่งต่อการบูรณะดูแลรุ่นต่อรุ่นมาจนถึงปัจจุบันที่ 140 ปีแล้ว โดยมีลูกศิษย์ของพระคณานัมธรรมวิริยาจารย์ (หลวงอาเกี๊ยด)​ อดีตเจ้าอาวาสและรองเจ้าคณะใหญ่ฝ่ายอนัมนิกาย คือ 'องปลัดวิเชียร เถี่ยนอี๊' เป็นเจ้าอาวาส ปกครองดูแลอยู่ในปัจจุบัน ทั้งวัดถ้ำเสือ (จังหวัดกาญจนบุรี) และวัดถ้ำเขาน้อยเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี ด้วยทิวทัศน์ที่ล้อมรอบด้วยทุ่งนา ในปี พ.ศ. 2559 วัดทั้งสองได้ปรากฏเป็นฉากหลังสำคัญในมิวสิกวิดีโอเพลง Love on Me ของศิลปินที่มีชื่อเสียงในระดับสากล แกแลนทิส สิ่งก่อสร้างและสถานที่เคารพบูชา สถานที่สำคัญหลักต่าง ๆ ภายในวัด วิหารพระศรีอาริยเมตไตรยโพธิสัตว์เมื่อเข้าประตูวิหารหลักของวัด จะพบท่านประดิษฐานตรงกลางวิหาร พร้อมด้วย 18 พระอรหันต์ตั้งอยู่สองข้างซ้ายขวา วิหารเทพเซียน ตั้งอยู่ปีกด้านขวาของวิหารพระศรีอารยเมตไตรยโพธิสัตว์ ท่านสามารถมาไหว้บูชา เทวดารักษาดวงชะตา แก้ปีชงได้ รวมถึงสักการะเทพเจ้าอื่น ๆ เช่น ตั่วเหล่าเอี๊ยะ เจ้าพ่อกวนอู แปะกง หน่ำเทียนมึ้ง เจ้าแม่ทับทิม หน่ำเต้าแชกุลและปักเต้าแชกุง เป็นต้น วิหารพระกวนอิมโพธิสัตว์ อยู่ชั้น 2 ของอาคาร เดินขึ้นบันไดไปเล็กน้อย ด้านข้างมีวิหารย่อยไต่ฮงกงและโป๊ยเซียน โบสถ์ ด้านในมีพระศรีศากมุนีพุทธเจ้าประธานและพระโพธิสัตว์ 2 องค์ให้สักการะบูชา ด้านหน้าโบสถ์มีท้าวมหาชมภู รอบข้างทั้ง 4 มุมมีท้าวจตุโลกบาลคอยทำหน้าที่ปกปักรักษา ถ้ำใหญ่ อยู่ด้านขวามือของโบสถ์ ภายในเป็นห้องโถงถ้ำธรรมชาติ เป็นที่เหมาะแก่การเจริญสมาธิ มีพระพุทธรูปโบราณมากมายให้สักการะมากมาย หลวงปู่แห้ง เกจิอาจารย์ องค์ปฐมบูรพาจารย์ของวัดถ้ำเขาน้อย ภายในถ้ำเล็ก ๆ บริเวณข้างถ้ำใหญ่ (โบสถ์เก่า) วัดถ้ำเขาน้อย เป็นสถานที่ประดิษฐานรูปจำลองหลวงปู่เหมี่ยวซำ (หลวงพ่อแห้ง) ด้านขวามือในถ้ำมีป้ายวิญญาณสลักอักษรจีนตรงกลางแผ่นไว้ว่า 圓寂重興妙參垠大師之塔 สามารถถอดความหมายได้ใจความว่า สถานที่ตั้งป้ายวิญญาณปรมาจารย์เหมี่ยวซำได้จัดทำขึ้นไว้หลังการมรณภาพด้านข้างขวามือของป้ายมีแกะสลักอักษรจีน 光緒二十五年四月八日吉立 แปลความได้ว่า ช่วงสมัยราชวงศ์ชิงของจักรพรรดิกวงสวี่ ปีที่ 25 เดือน 4 วันที่ 8 เวลาดิถีอันเป็นมงคลฤกษ์ วิหารพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ แบบฉบับมหายาน อยู่ตรงกลางเขาหลังโบสถ์ อีกทั้งยังมี รอยพระพุทธบาทจำลอง อยู่ระหว่างเส้นทางขึ้นชมเก๋งจีน 7 ชั้น ให้สักการะบูชา เทพารักษ์วัดถ้ำเขาน้อย อยู่ทางขึ้นเจดีย์หมื่นพุทธ เป็นเทพเจ้าที่ปกปักษาพื้นที่เขาแห่งนี้และบริเวณโดยรอบ พระเจดีย์หมื่นพุทธ (萬佛塔) ตั้งอยู่บนยอดเขาด้านในพระเจดีย์มีพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ สามารถเดินขึ้นบันไดในเจดีย์ด้านหลัง เพื่อขึ้นพระเจดีย์ไปกราบสักการะ 'พระบรมสารีริกธาตุ' ที่ประดิษฐานไว้ชั้น7 เพื่อเป็นมหาสิริมงคลแก่ชีวิต Tham Khao Noi,Kanchanaburi (13).เจดีย์ Tham Khao Noi,Kanchanaburi (3).เจดีย์วัดถ้ำเขาน้อย (ซ้าย) มองเห็นวัดถ้ำเสือทางด้านขวาด้วย Tham Khao Noi,Kanchanaburi (15).พระโพธิสัตว์กวนอิมภายในเจดีย์ Tham Khao Noi,Kanchanaburi (27).พระบรมสารีริกธาตุ รายนามเจ้าอาวาสวัด +ลำดับเจ้าอาวาสวัด รายนามเจ้าอาวาสวัด ปีที่เริ่ม (พ.ศ.) ถึง ปีที่สิ้นสุด (พ.ศ.) 1.หลวงปู่แห้ง (กั๊งเง้ง) 2426 ถึง 2442 2.พระอาจารย์เย็นงู 2442 ถึง 2445 3.พระอาจารย์ทิพย์ 2445 ถึง 2455 4.พระอาจารย์เตี๊ยบถ่อ 2457 ถึง 2485 5.พระหลวงตาขาว 2485 ถึง 2487 6.พระอาจารย์ย้ากเหมิง 2487 ถึง 2489 7.พระอาจารย์โหพัฒ 2489 ถึง 2492 8.พระอาจารย์อันตึง (หลอย) 2493 ถึง 2495 9.พระอาจารย์ชุน 2495 ถึง 2497 10.พระอาจารย์ประทีป 2497 ถึง 2499 11.พระใหญ่ 2500 ถึง 2501 12.พระอาจารย์นำ (ติ่นกวาง) 2502 ถึง 2507 13.พระคณานัมธรรมวิริยาจารย์ (กิจ ตัยเพือง) 2509 ถึง 2553 14.องปลัดวิเชียร (เถี่ยนอี๊) กาญจนไตรภพ 2553 ถึง ปัจจุบัน อ้างอิง ถ้ำเขาน้อย ถ้ำเขาน้อย