ประทาย เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา เดิมมีฐานะเป็นตำบลประทายขึ้นกับเขตการปกครองอำเภอบัวใหญ่(เดิมชื่ออำเภอ นอก) ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอประทาย เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2504 และได้ยกฐานะเป็นอำเภอในปี 2506 ชื่ออำเภอประทาย ใช้ชื่อตามตำบลประทาย มีหมู่บ้านประทายเป็นหมู่บ้านเก่าแก่สมัยขอมเรืองอำนาจ ซึ่งได้แก่บ้านประทาย หมู่ที่ 2 ตำบลตลาดไทรในปัจจุบัน ซึ่งได้แยกจากตำบลประทาย คำว่า 'ประทาย' เป็นภาษาเขมร แปลว่า 'ป้อมค่ายหรือที่พักแรม' เข้าใจว่าเป็นทางผ่าน และที่พักแรมของทหารขอมในการไปสักการะปราสาทหินพิมาย ประวัติศาสตร์ วันที่ 1 มกราคม 2504 แยกพื้นที่ตำบลประทาย ตำบลโนนเพชร ตำบลวังหิน ตำบลโนนตาเถร ตำบลกระทุ่มราย และตำบลหนองพลวง อำเภอบัวใหญ่ มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอประทาย ขึ้นกับอำเภอบัวใหญ่ วันที่ 15 มิถุนายน 2504 ตั้งตำบลหันห้วยทราย แยกออกจากตำบลโนนเพ็ด วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2506 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลประทาย กิ่งอำเภอประทาย อำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา และจัดตั้งสุขาภิบาลประทาย ในท้องที่บางส่วนของตำบลประทาย วันที่ 17 กรกฎาคม 2506 ยกฐานะกิ่งอำเภอประทาย อำเภอบัวใหญ่ เป็น อำเภอประทาย วันที่ 15 พฤศจิกายน 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลโนนแดง ในท้องที่บางส่วนของตำบลโนนตาเถร วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2510 ตั้งตำบลโนนแดง แยกออกจากตำบลโนนตาเถร และ ตั้งตำบลวังไม้แดง แยกออกจากตำบลโนนเพ็ด วันที่ 25 ธันวาคม 2511 โอนพื้นที่ของตำบลดอนมัน จากอำเภอชุมพวง มาขึ้นกับ อำเภอประทาย วันที่ 30 กันยายน 2512 ตั้งตำบลหนองค่าย แยกออกจากตำบลหนองพลวง วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลนางรำ แยกออกจากตำบลวังหิน ตั้งตำบลตลาดไทร แยกออกจากตำบลประทาย วันที่ 16 กันยายน 2517 ตั้งตำบลสำพะเนียง แยกออกจากตำบลวังหิน และ ตำบลโนนแดง วันที่ 20 กันยายน 2522 ตั้งตำบลทุ่งสว่าง แยกออกจากตำบลกระทุ่มราย วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลดอนยาวใหญ่ แยกออกจากตำบลโนนตาเถร วันที่ 1 เมษายน 2532 ได้แยกพื้นที่ตำบลโนนแดง ตำบลโนนตาเถร ตำบลสำพะเนียง และตำบลวังหิน ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอโนนแดง ขึ้นกับอำเภอประทาย พร้อมกับโอนสุขาภิบาลโนนแดง ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอโนนแดง วันที่ 1 สิงหาคม 2532 โอนพื้นที่ตำบลดอนยาวใหญ่ จากอำเภอประทาย มาขึ้นกับ กิ่งอำเภอโนนแดง วันที่ 1 กรกฎาคม 2533 ตั้งตำบลโคกกลาง แยกออกจากตำบลดอนมัน วันที่ 1 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลเมืองโดน แยกออกจากตำบลหันห้วยทราย วันที่ 4 พฤศจิกายน 2536 ยกฐานะจาก กิ่งอำเภอโนนแดง เป็น อำเภอโนนแดง ที่ตั้งและอาณาเขต อำเภอประทายตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพลและอำเภอหนองสองห้อง (จังหวัดขอนแก่น) ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอเมืองยาง ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอชุมพวงและอำเภอพิมาย ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโนนแดง อำเภอสีดา และอำเภอบัวลาย การแบ่งเขตการปกครอง แผนที่อำเภอประทาย แบบแบ่งเขตตำบล การปกครองส่วนภูมิภาค อำเภอประทายแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 151 หมู่บ้าน ได้แก่ ลำดับที่ อักษรไทย อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน ประชากรทั้งหมด(พ.ศ. 2562) ประชากรแยกตามส่วนท้องถิ่น(พ.ศ. 2562) 1. ประทาย Prathai 17 10,226 6,130 4,096 (ทต. ประทาย)(อบต. ประทาย) 2. หนองพลวง Nong Phluang 12 5,681 5,681 (อบต. หนองพลวง) 3. หันห้วยทราย Han Huai Sai 9 5,552 5,552 (อบต. หันห้วยทราย) 4. วังไม้แดง Wang Mai Daeng 11 6,338 6,338 (อบต. วังไม้แดง) 5. โนนเพ็ด Non Phet 11 5,708 5,708 (อบต. โนนเพ็ด) 6. กระทุ่มราย Krathum Rai 17 7,225 7,225 (อบต. กระทุ่มราย) 7. นางรำ Nang Ram 13 5,810 5,810 (อบต. นางรำ) 8. หนองค่าย Nong Khai 14 5,092 5,092 (อบต. หนองค่าย) 9. ตลาดไทร Talat Sai 13 5,926 5,926 (อบต. ตลาดไทร) 10. ดอนมัน Don Man 10 5,344 5,344 (อบต. ดอนมัน) 11. ทุ่งสว่าง Thung Sawang 8 4,754 4,754 (ทต. ทุ่งสว่าง) 12. โคกกลาง Khok Klang 9 5,981 5,981 (อบต. โคกกลาง) 13. เมืองโดน Mueang Don 7 3,997 3,997 (อบต. เมืองโดน) รวม 151 77,634 10,884 (เทศบาล)66,750 (อบต.) การปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่อำเภอประทายประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลประทาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลประทาย เทศบาลตำบลทุ่งสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งสว่างทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลประทาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประทาย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลประทาย) องค์การบริหารส่วนตำบลกระทุ่มราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกระทุ่มรายทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลวังไม้แดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังไม้แดงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดไทรทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองพลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองพลวงทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหนองค่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองค่ายทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลหันห้วยทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหันห้วยทรายทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลดอนมัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนมันทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลนางรำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนางรำทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลโนนเพ็ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนเพ็ดทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลโคกกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกกลางทั้งตำบล องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองโดน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองโดนทั้งตำบล ชาวอำเภอประทายที่มีชื่อเสียง ไหมไทย หัวใจศิลป์ นักร้องลูกทุ่งหมอลำ อ้างอิง ประทาย