Die zufälligen llalblöne im Choral.
Cäcilia, 1864-08-01 00:00:00

Die zufälligen llalblöne im Choral. PETRUS ARANCI, Um die noch immer nicht erledigte Fräse über die Zulässigkeil oder Nichizulässigkeit der zufälligen Erhöhung einzelner Töne im Choralgesange wieder anzuregen, theilen wir nachstehende Gor- respondenz zwischen dem ßischöfl. Ordinariate Brixen und einem römischen Choral-Gesanglehrer mit : Obsequiosissime qua;ritur : 1. Ulrum traditio et doctrina Romana in cantu Gregoriano admittat usum semiloniorum acciden- talium ad decolorandas melodias euphonise causa, ad reconciliandas et demulcendas au res sevi mo- derni , speciatim ad finales et confinales 8 tropo- rum; e. gr. an suslineatur genus vere dialonicum? Auetores medii sevi a sseculo 9. usque 13 (cf. Gerberl scriplores eccl. de musica, 3 tomi typis San-Blasianis 1784) omnes genus stricte diatoni- cum adslruere videntur; qualeuus moles tbeoriai veteris graecse ssepius emergens hic referenda non sit. Altercalio autem quoad haue qusestionem in- ter masurgos germanos ingravescit. 2. An in cantu poliphono et mensurabili et speciatim in Missa celeberrima Pp. Marcelli , auc- tore Paleslrina in tono hypomixolydico (telrardi plagalis seu tropi octavi) usuveniat altercalio per diesin ad phtongum F fa-ut e. gr. ad Kyrie 3. Quibus certis argumenlis cantus diatonicus Gregorianus vindicandus sit erga ad versa rios nos- tro sevo invalescentes? Resp. ad 1. Affirmative, non dicam ex doctrina, sed ex traditione et consuetudine Romaine Ecclesise, eo quod naturalis simplicitas et verilas dialonici Gre- goriani cantus intacle permanent per semitonios accidentales resolutivis finalibus et confinalibus permiltendos non ad decolorandas melodias euphonise causa, sed ad eam gratiam lanluin producen- dam, quam non ars, nec Studium, sed natura ipsa requirit. Dicant quid velinl immelodici Masurgi secus opinantes. Si ultimum (letavaz systerna cum veleri Diagrammate Grsecorum , Boelii , et scala Guidonis Arelini comparelur, omnes qusesliones evanescent, et stultum esset ullerius eas excitare. Quo extensive relento in cantu piano unisono ad temporan- dum aliquoties etiam tritonum, hsec est in casu nostro praxis Rotuanie Ecclesise et A postolicse Ca- pellae, ubi per Divum Gregorium regularis cantus Romse sumpsit exordium , ut inferius. Ad 2. Affirmative ul supra ; In desinentiis tonalibus servatis servandis. Nam cantus polyphonus vel observatus vel Pre- neslinus a Gregoriano cantu descendens, licet sit mensurabilis, licentias musicas abliorret et procedat oportet juxta Guidonianum immorlale systerna , scilicel per H quadratum, per naturam et per j? rotundum ad efTugandurn , ut supra, tritonum ejusque asperrimas relationes tarn in cantu piano minor! vel majori, quam in contrapunclo mensurabili et immensurabili. Ad 5. Certa argumenta, quibus probalur, cantuin dialonicum Gregorianum esse vindicandum, desumi facillime possunl ex Aposlolicis consiilutiouibus, sanetis Patribus et Docloribus, sacris conciliis, nec non ex ipso Magno Gregorio, qui proprio ore confessus est , se veteras cantilenas (dialonicas) instaurasse; id est instau rasse cantum prosaicum priorum Patrum, quem jam viliatum iuvenil, ut patel ex duabus sequenlibus auetoritatibus, et ex perilissiino prseeeptore Bainio (Vita Reuest. Tom. 2 , pag. 206 , 207, 208 et notis 584 et 586). Cla- rius prseterea desumi possunt per Ligabert, qui scripsil « Antiphonarium regulari musicce modu- lalionecanloniziavilet schola cantorum inRomana Eccl. conslituit. » Item per Pagium , in quo legitur « A ntiphonarium 5° Gregorio tribuit, Ioannes Diaconus in Ejus vita, quod non ila intelligendum est, quasi Antiphona composuerit omnia, quee in eo leguntur , sed quod ea recensuerit , dhtinxerit, ordinaverit , nova veteribus addiderit;» id est, addiderit prsesertim Hymnos Eccl. Rom., quos, teste ut supra Bainio, sapienlissime collegit et re- duxit, a codicibus veterum Grsecorum et Romanorum, qui sola carmina cantare consueverant. Clarissime demum desumi possunt ex celebri My- crologo Guidonis Aretini acerrimi dialonici cantus adsertoris ad Theobalden suum Episcopum (anno 1020), ubi sie loquitur : « Ille maxiine auetori- tati hcclesiw c.ontradicit , qui propter alios cantus divinum Beati Gregorii penitus prcetermittit. » Desiuni postremo possunt ex bouis codicibus Romae exislentibus ex gravibus aucloribus, Qui- linoo Gerberl, Marlini , Belli di Rossino, aliis per mullis non exceplis Cappellanis cantoribus Ponti- ficiis priinis Beali Gregorii discipulis. Haec bre- viler elc., elc. Ingenium aulem Proponenlis praemissa dubia subscriplus admirans, ipsi ex animo gralulatur, eumdemque suo acumiue et sollicitudine dialonico Gregoriano cantui suminopere profuluruin con- fidit. Romae 10 Dec. 1862. Sacerdos Romanus, sacroe tndis pontißcia; Magister emeritus, et publicus Gregoriani cantus Professor.