D'Neiegkeeten aus der Stâdt!
D'Wäschfra, 1872-05-11 00:00:00

D'Neiegkeeten aus der Stâdt! De Jang. Gudden Owend, Comper, wât get dann Neisz ! — Dir kommt jo aus der Stâdt, — wât soen dé Fiéderfecks? — Hu der èren Neveu gesinn ? — deen ass jo émmer au courant vun der Politik. Wât seet hién dann? — De Comper. Jo, ech hun e gesin, — an nach ewèll vill âner Hären; — ech wor mat en an e Café ennen op der Place-d'Arem gangen ; — do ass neischt ânescht ass wé Politik geschwât gin ; — ech hun nogelauschtert; — ech muss der soen, et wor Freed dé Hären héeren ze raisonnéeren ; — t'schéngt dé si gut ren■eignéert! — De Jang. Ojéses, ech kennen dé Café, — t'ass jo neischt ass wé Preisen do! Git mer ewèch mat deene Kiérelen! — Heech Tractementer, — neischt ze machen, — dât si mer d'Hèchten ! De Comper. Kùck hei, ech giéf e Frang drem, wanns de dô gewiéscht wärs an èng Gretz nogelauschtert hâtts! — Ech wètte mat der, — da giéfs du déch och froen: ,Wé konnte mer esuo domm gewiéscht sinn, net an t'Kârten vu gewesse Leiden ze gesin, de dé âner Leit ganz gratuitement „Preisz" vernennen, mi séch elèng opstellen, fir d'Land sauvéeren ze wéllen.» De Jang. Eititiü ech gesin ons Preise kommen! Hannennö wellten se nach soen, et war kèng Gefohr do, an de Haren, wé den Här de Blochausen an nach ânerer , — dé hätten d'Land net gerètt. De Comper. Justement wor vun deenen d'Eiéd gangen, vun de Concessionen a vum chemin de fer. Nu lauschter méch ewéneg. Ech weesz net wé se drop si kommt, — mais wé ech mat méngem Neveu erakwuom, du huot ee vun deenen Häre gesôt (— et wor en zimmelechen aie Mann mat wénech Hôer um Kapp — e groe Bârt — e muss am Gemengeroth sin — je, ee respectabelen Här —), enfin, deen huot dû gesôt: Qui a demandé les concessions gratis? Ass et net den Här Blochausen et tutti quanti? — A fir wât? — »Dans l'intérêt de l'industrie" — soen sie ! — < Cela n'est pas ainsi. — Je connais l'affaire, — huot e gesôt — je vais vous l'expliquer. Sie wellen Vsinne lohnen an oprîchten ann se hu kee Pond Minett; — se wellen och kèng kaafen; mais si hätten se gier fir neischt durch esuo èng klèng Concessiöcchen ! Maintenant, — huot e gesôt, — wât wellen dé âner? J'en'  ° Par »à den Här de Scherff, — Metz, Fischer et caetera. — e°> »m Interesse vum Land wellen se hun dass d'Conces-416 «olle verkâft gin an duorfir huot den Här de Scherff pro- jert mer sollten all Joer fir zwee bes dreimol honnert Hau. ~. Minett verkâfen ; — op dé Manéer giéf d'Schätzeng net méh erhecht, — au contraire, mer wäre secher, a d'Grondsteier an ènger ganzer Generation net mé erhecht «! — °us comprenez maintenant, — huot deen neminelechten sesôt — fir wât ass se den Här de Scherff an dé âner gièr der Chambre hätten, — ewèll mat deene kréen se hirt Lié- kèng Concessiône fir neischt! e Jan g. Kuck dach, tiens, tiens, tiens, — ass dât hire but? f Ech hu mer ait gesôt, dé Baronge strecken hir Hènn net r Mat Zaucissen un, — a fir wât setzen se sech elö op d'hén"schts Fész a friéme Cantongen, wuo se guor neischt ze soen ' — an se verzieren nach ewèll en Hedegèld fir dé âl Dépue'ten aus der Chambre eraus ze werfen? — \ e Comper. Den âlen Här, vun deem ech der geschwât hun ' *" «een huot der jo d'Entwert gin! Ech humer gleich geduocht : 1 een huot emôl den Nôl op de Kapp geschloen! Dé puor ar6n wellen èng Chambre, wé sie se giér gesin, fir sech é stec-1 iche Concession gratis ze annectéeren ! Tout de même huot den Här de Blochausen, — an , û dé âner Hären dé zu him hâlen, sech séer sché bewisen, a F* drop gehâlen, dass mer net sollte preisesch gin, an dass .eilg preisesch Gesellschaft an t'Land soll kommen, fir ons &eûiin de fâren ze exploitéeren. — An duorfir kennt dir mir, - kwètze wât dir wellt : Si hun sech als Patriote gewisen ! — , De Comper. Dât nemmelecht hât ech och gemeent, iéwel bei er nemmelechter Geléenheet du huot en Här, deen och mat ons der Gesellschaft wor (— sein Nuom erévneren ech mech net p mais ech giéf en iéwel erem erkennen, wann ech neesz gepCh. Et wor e stämmege Mann, — e ganze volle Bârt, — en u°t fèrm a ganz luos geschwât, — a vun Zeit zu Zeit huot en ftg Schnauf geholt —) deen Här huot du èppes gesôt, wât mer a°h haut am Kapp kriwelt ; — a wann ech dât mat de Con-8»ionsgeschichten zesummen verbannen, da géth mer eréscht 3 Speicherlicht op. — Da begreifen ech eréscht dass dé Leit, xé wellen d'Concessiönen fir neischt hun, —fir wât ass dé elo ÛS âner Chambre wellen hun. "uuschter; — mais du versprechs mer guor neischt dervun erétn ze soen. Et schéngt, — huot deen Här gesôt, — de Bruggmann vu réssel, — deen der Zockerfabrik vun Diekeréch dé acht mol 0nnert Dausend Prang geliént huot ( — „verspracht" huot, — duorop e groen Här mat èngem schwärze Schnorré —), dé °'lt mat deitsche Juden èng Gesellschaft machen fir ons che-111 de fàren ze exploitéeren. De Blochausen an sein Unhank dé teù den erém opgetrompt! — Hei wôr hir Combinaison, oie giéwen d'Exploitation vum „Est" iwerhuolen, — dem UlUaume-Luxembourg zwô Millionen an nach Dausende vu rangen garantéeren — sie giéwen och e Stéck ceinture iwer- — ower némmen dât Stéck vun Esch op Pétengen, an ann e Stéck vun Echternach; — an se giéwen weider neischt eeschen, ass wé de 509 Hectaren vum Trillipart, — an dann aci de 1200 Hectaren dé dem Land giéwen iwereg bleiwen. De Jang. Mais dann hätte mer jo kèng Concessionen meh !— JJa giéf Jo de Keniercher JLInlen an tVJkt- c*t »Linien net gemacht î De Comper. Kîchteg, mei Jong, wât's du elo seesz, dât huot en decken Här mat èngem giéle Brell och gesôt; — mais den ass en âl lauscht t'Kêscht gefuor. En ass an èngem Eifer opgestanen, — en huot op den Désch geschloen, — an e sôt: „Wât den Notarius elo gesôt huot, dât hun ech och gebeert, — an et schéngt, t'ass ganz wôer. E gewesse «Bleichtrödeler" de sollt den Deckmantel vun der ganzer Combinaison sin; — mais hannert dem stuongen ons prétendus-Patrioten. Comparéert dé Wandbeideisprojekt mat dem, wat ons Kegéeronk an ons Delegéerte vu Berlin gemacht hun. Sie hun d'Exploitation vun onse Chemin de fären der Betriebscommissiön iwerdroen. — Dé bezillt nun dem Guillaume- Luxembourg, wât ze bezuolen ass; — dât geht ons neischt un. — Sie get ons dé niederégst Tarifen, dé se hun, — a wa mer an onsem jétzege Reglement nach èppes méh avantageuses hun, — wât d'Betriebscommission net huot, — eh ben, da krée mer dât nach. Sie garantéert ons ons Nei trautet, an d'Gröszraächten garantieren se mat. Sie obligéeren sech wieder am Krich, nach am Frieden — Truppen, Kanonen, oder wât sosz zum Krich gebeert, durech onst d'Land ze féeren. Sie garantéert ons den Zollverein fir 45 Joer. Wann se Alles ofgerèchent hun, wât s'eraus hu gin, — dann ass de Beseht fir ons, bis dé acht Milliöne bezuolt sin, an hu mer dé erem, dann dehle mer de Bénéfice par moitié. — Kreizdonnerwiéder ! huot deen decken Här gesôt — wât wellt ee méh hun? — mat deem Barong sénger Combinaison war all ons Minett flöte gângen ; — mir hätte kee Sou dervu gesin ; — ons acht Milliöne wäre flöte gângen; — mir hätten sei Liéwe neischt dervun erem krit a mir wären nach exposéert gewiéscht d'Schätzongen erhiègen ze missen. Mat dem Gouvernement séngem Arrangement hu mer de Bockel gedeckt ; — mir behâle wât mer hun, dât heesch onse Minett, dé mer verkâfen an deen ons jähriech wenechstens 2 bis 3 mol honnert Dausend Frang abréngt. Mir behâlen den Zollverein deen ons jähriech 900 Dausend Frang bezillt; a mer kreen ons acht Millionen erem! A wât nach mé ass? Den Trilloppart muss séng Linien bauen, d'Atterter an d'Rémecher, — oder, gare la bombe ! — well d'Linien sin indivisibles ; — wann en net Alles mécht, — dann huole mer him dât, wât e gebaut huot, — an dé 500 Hektaren derbei! kee Patz, neischt kritt bien derfir! — De Jang. Kompèr, ass dât dann och alt esö wuöer ? — Du weesz, dé Fiéderfécks, dé schwätze vill ! De Comper. Den decken Här, deen dât gesôt huot, dât wôr en biege Beamten, — a wât nach mè schien wôr, — et stuöngea e puor Hären aus dem Gouvernement dô, — dé hun dém decken Här guor net widerspracht. De Jang. Mais fir wât jeitzen se dann esuo ? — Fir wât wellen se dann denen Hären es, dé net giént d'Preise geflucht a gejaut hun ? De Comper. (En hiéft d'Schelleren an dréckt d'iénkt A zo.) Oh Éfalt, geht tler da kèng Speicherlicht op ? ! Dé ganz Affaire ass dem Blockhausen sei Prétext, fir èng âner Chambre ze kréen, — a wann se dé hätten, — da giéfen d'Concessione gedeelt, mais d'Land krît neischt dervun ze gêsin. De Jang. Du kanns wuol Eècht hun. Mais sô emol, ass dann den Här Servais och mat d'accord mat deem Arrangement dee» se zô Berlin gemacht hun. De tcmper. Et schéngt es ; t'ass nach esuo èng klèng Concession, dee den Här Servais, — an och mat Bècht, — vun Deitschland weit hun. — Du weesz, Holland ass ons nach 4 Milliöne Guide schelleg; — den Här Servais huot dât ganz kloer bewisen ; — eh bien, bien seet zô Deitschland : „Bezuolt ons dé nach, an da si mer cent. De Jang. A wât seet dann Deitschland duorzuo ? De Comper. Eh bien, et schéngt de Bismark hätt de Kapp geréselt an dem Här Chiriong heemeléch an d'Oer gesôt: „Un dé 4 Milliöne Gulden leit mir neischt ; ech giéf iech se am Ableck bezuolen ; — iéwel ech fiérchten a Conflikt mat Holland ze geruoden — dât Land widder de Kapp ze stuossen ! — Ech weesz ganz bestémmt, dass Holland ganz bereet ass, iech se ze bezuolen, — sie leien do fix a fiérdech gezielt, an se wärden nemmen déescht gut Geleenheet of, fir erem Gouvernement se ze schecken, — ainsi donc begreift dir wuol, — dass ech méch net an dé Geschieht mésche kann ! — De Jang. Eh bien, dât ass nach ewell verstänneg geschwât!— Kuckt, den Deiwelsen Servais denkt iéwel un Alles! Wien hätt dann nach wuol un dé 4 Milliöne geduocht ! !