Sans titre
Der Volksfreund (1848), 1848-10-27 00:00:00

Herr Redacter. Erlabt mer, dat ech ièch e poir Reihe schreiwen, an ièch biède mer en Hoher Piaatz an ièrer Zei- dong ze gin. Wèll der mech oower net könnt, da muss ech ièch zum éschte sohen, wièn ech sin, mer Keeft jo kèng Kaatz am Laak. Ec'u sin esô en aale Pètter, wé mer seet, vun der aaler Ièrd, dee mer am gewéhnleche Lièwe Spéssbiirger nènnt, dat heescht, sô e guden, rôhege, fridlé- wende Bürger, dee mat sengem Kooper sieht an Enegkeet ze lièwen, a jidder èngem Iésst, waat em gehéert, a jidderee lesst maan wé et em gut schéngt, an dee kèngem deet, waat en net gièr hoit dat him soll geschähen. Ech hoffen, doirgént Kent dir dach neischt hun. An desen Zeiten, dé lang net wé dé sin wo d'Meis Pareken, an d'Ra- ten Hoorbeidlen hu gedrohn, do verdreiwen ech mer d'Zeit alt sö oowes an der Uucbt mat Lièse n vun den Zeidongen, eer, de „Courrier," an „d'Lux- emburger Wort für Wahrheit und Recht." Zénter as ech nun mech domat ameséeren, hun ech font dat séher oft Knadereien a Kregélereien zweschen ièch dreie si virgefall, waat da ganz liicht ze begreifen as, mir hu jo net all de nemmlecht Oi- siieht iiwer all Grondsätz dé an de Gasette besprach gin. Dach kann ech mech net enthaalen, ièch mei Vcrwonnem doiriiwer auszedrecken, dat zum Exempel „d'Luxemburger Wort" emmerfort, an daat as gewess net amesant fir seng Lièser, a gewéhnlech dreimool d'Woch deen nemmleche Kreesch deet, d'Religon as ennerdreckt, an da firt et doir mat langeche, langeche Liteneien, dat ee baal aus dem Othem Kent fir se ze lièsen, woir- durch et ons weit gleewen dun, d'Religon wièr ennerdreckt. Du hun ech mech d'lèscht emool doirgesaat, hun aiis allen Ecke vu m engem Rast de Verstand, dee wénegen, vun deern ech dispo- sére kann, zesoime geloigt, fir dee Saatz do, daat Reitpièrd vum „Luxemburger Wort", emool rnê no ze ennersicheii. Dé éscht natiirlech Froh dé ech mer gesaat hun, woor dee, Wien ennerdreckt hei am Land d'Religon ? ja laaf em no, do géw mer éschter de Gehâanesbièrg an de Mièrscher- dall drohen, éher mer Kent emmescht nennen, deen. daat déng; ech fannen, dat haut nach d'Leit an d'Kirch kenne gohen, wéannermols, wé ech meng éscht Cominejön beim Herr de Neunhaiser liu gedohn; dat nach kèng Sél e Mensch hoit ver- heimelt, seng Pflicht als gude Krescht ze dun, wé et ann aalen Zeiten bis haut de Gebrauch woor; ooder ech miist am Iirlhom sin, dat haut eng aaner Religön wièr, as wé dé vun onsö Virèltern, èng nei, jo da gin ech mech ob. Kukt Herr Redacter, ons aal gesehtlech Herre vu m enger Zeit; dé haate mei Lièwen net Uursach an èng Gasett ze schreiwcn, d'Religon géf leideig an ech mèngen, haut hätten se der riach wéneger; No der éschter Froh èng zWeet: wé gét sé ennerdreckt? Jo do setzen ech erem an der Ver-p lehenheet; ech kent nemmen doirob entwerten, mat ènger Onwôhrecht, oder wé mer daat e bessche mé affrontât nennt, mat ènger gedrekter Lägen. Jeselo get „d'Luxemburger Wort" v leicht béss iiwer mech, well ech soon, mer miisst gedreckt Lüge soon, fir ons dun ze gleewen an onsem gudden, freie Ländche géng der Religon èppes of. Ma da soll hat och derfir soirgen, dat et mat Beweisen kann begrmflech maan, dat et deen Nonn, deen et, wé et seet, ob der Stiir dréht, och verdengt, an ons kèng Farcen obhèngt, wann et heescht senge Lièser de éweg Leier, mat der et en d'Ohere ploot, wé mat mat èngem Wèschbleil, ze beweisen, ja ze beweisen. Oower kukt, Herr Redacter, daat verhält seeh esô, héert, ech toopege Mann hu mer daat esô eraus gebuschdawéert; dé Herren dé dat Blaad do erausgin, dé prièdege fir liirPoor, daat heescht, daat aalt Sprechwuurt : si sohen de Leit daat, a verstin do enner hiir eegen Intererséen, a si sètzen sech doir fir d'Religon, waat ech mènge séher traureg wièr, wann et riichteg wièr, ze- mool haut. Kukt ech ka mer daat net annescht kloer maan, as wé dat dé éweg Trant do an der Zeidong neischt wièr, as wé e Mettel gént dé verstènneg Leid, dé dé Herre vun dem „Luxemburger Wort" net graad sô schalten a walte loosen, an dé net no denen hiirer Peifchen danze wellen. Ech mèngen ait, ech géf mech net iiren, waat mèngt dir. An da jeizen se, wé wa mer hei ob ènger weller Ens ei 'bei de Menschefresser, a bei Heede géwe lièwen, wo alles waat gut, schén an heeleg as, mat de Féss géw getrat gin; ma ons Nooper a Belgien, a Frankreich an Deutschland, müssen èng proper Meenong vun ons hun. Eppes nach tréscht mech, d Wort géht net esô weit; an 'tas gut, well et as kee „Lelzeburger IJ uurl , an an dem Titel as schon èng Oiucôhregt, ech well net affrontéert schwätzen. Ech haalen, ech hun ièch nu genug gebabelt an ech hoffen, dat ech mech net geiirt hun, an ech sohen an ech bleiWen derbei: d'Religon hoit neischt bei ons ze fièrchten, an dé daat soen, dé soen èng Onwôhregt, fir waat? well se et net kenne beweisen, an et nach net bewiisen hun. Eu aale Stack vun hei.