Zu Rédengen, Sonndes no der Vèsper.
D'Wäschfra., 1870-09-10 00:00:00

Zu Rédengen, Sonndes no der Vèsper. Tilgen Hènnes. — Da get mer ocli c wéncg Feier, Här Märr. Sèrwés Pièr. — Wann der dé Deeg zu Sedan gewièsoht wärt, Hènnes ,do hält der Feier krit. Märr. — Ja, mille nom di Cass, do muss et nammeleniol gedämpt hun! Sleiwesch Eiern. ■— Wie soll nu wesse wé dât zum Ènn ausgeet. Eer d'Sàch ausgcfèdermethelt huot, reiwen se sech allebeeden op, cc fresst den âner. tiennes. — Dât soen se all. Geseilter soll den Aplekter gesot hun, mat enger Ons Zennethlièdcr an èngem vécrel Pond Glaubersalz hält e genoch fir nom Krich dé zwo Armée porgéercn ze dunn , an du sot Dedesch Hemmer hièii liait nach genoch gebâke Bîre vun zejarr fir en dât crem ze stoppen. Mär. — Ass dât den Hemmer, deen Iloosch Necke! sengern Schéfer mam lèssendeppen no op d'Gewân ass gütigen an deen dât scheut Märe huot, w 6 onsen Neckel freie geet? Hènnes. — A wât fir een dann ânescht ! Märr. — Si soen dât war esö c Schnökereisser. Geseilter wor och cc bei onsem Necket fir der grösser neier Lauteren eng ze bestelle wo vun ass onsen Necke! de Preis zu Letzebureeh op der Exposition krit huot, hen hat gesot fi war fir de Preisen erem twer d'Grèuzen ze lichten. Keilen Pétchen. — Ha! dàt wärt wuol den Héllehrand gewièscht sin. lla ! Heiter. — Mir âner hu gutt speltelen a lachen; mir kenne soen dass in er de glecklechste hepp Land um lèrdbuodem sin, dann aplat/, dass dé âner Mächte schwéer Geld mat hirem Militär verzieren , losse mir ons Jongen dolieeni bei hiren Elleren d'Kûscht gewannen , wé en âner seet, an dàt hu mer elèng de Französen ze verdanken , dass se d'Preisen aus Letzebureeh ve ni ri wen hun. Sèrtrés Vier. — Quetschen och , ech hun alt gebeert vun deenen Hären dé Owens heem an de Stammené kommen , de Preisen hätte mer et ze verdanken, soss wäre mer haut wèlsch. Mär. — Wo kann een esö èppes soen, mille norm di Cass! mir sin de Preisen an de Französe keen Dank schelleg, ech well ièch soe wé dàt deciuol gangen ass. Denkt ièch emol zwee Böwe gin un dein Simon seng Eppel. Deen cc klemmt iwer d'llirfechsuiauer an de Gart, an deen ânnere bleift um Kirfech sloen ze laueren. Wé deen ancre mal der Tèsch voll Uobst .crem körn , kruten se Streit fir e seheenen Apel. Doriwer körn HoiTnianns .laiiipièr, de Bannpréter, dcc sot: dir Jongcii , dal ass gestuele Gull, dàt krill kee vun ièch allebeeden. Versti der nun? De Bismark drengt a fiG bis an d'Mark vun deein Mannen Estereich an. Den Napolejong streicht sech de Schnautz a lauert; mir stellen dcc scheuen Apel fir, dât verféerecht Uob>t, dât sciions durch Adam an Ew esö vill Onggleck an d'Wèlt huot bruocht, an op den Döde vu Sadowa a König«-grätz fenken se deen diplomatische Streit v fir ons ze kréen. Do körn de Bannpréter, dât ass d'Londoner Corfrcnz, dé seet: Halt Deitschland, —- rôech Fiankreicb, dàt ass gestuole Gült, dé Lei! si kléng a rèng, gleeklech an zefriden, duorfir sollen se bleiwe wé se sin an ons âner gross, höferech gebillen Nationen als Modell dengen, Aplâtz en immense Stoot Geld zeliiui, lir Militär ze ennerhâlen,bauen se Stros/.en, Wêcn, Eiscbunncn a Scholhaiser. An dann am Ènn Im mer nach deen aie Simon, dcc verfluchte gièr sein Uobst lichél, dât crennert ons un de gudden, trcihiérzeihe Prenz Ilaré, dcc nié un ons attaschéert as<, we e Mann un seng Frâ an e Papp un sei Kand. Do ass wô mer Dank scbcllech sin. Steiiresch Kdem. — Dât ass alleguorte wiier , wât den Här Mär elo gesot huot; mais ech mengen ower wann d'Volleck net gewollt hält, dann I,alten dé zwo Nationen kee Streit krilt, sl sin dach sedier Boots gefrot g,n ,wé e!o de vergangenen 6. Mai. Sei ■■■es Pier. — Och alt net. l't schengt de hei AtTär a>s net important genoch fir d'Volleck Roots ze froen, si bu wuol hir Chambre wé mir, ower dàt si meeschtendeels vif, exaltéert Geescbler, dé verdciwelt gièr an dat drélt Wässer fesche gin ; dal Volleck dat ass ze dotnni fir ze froen , dat ass ewé e mennerjareebt Kand , wuor een et feerl duor geel et; ower t'keml en Dêg, ami en ass (leicht net weit eweeli, wo dal do mmt Volleck, wé se soen, oi-li nfèngt ze raisonnéeren, a wann e! dann heeseht et op A'Schluochtbink ze leere», da seet cl : Bleif tuer vum Lcif, ech si gleeklech , zefriden doheem mat menget Frâ, mal menge Kanner; fir wàt soll ech mech schluochlen, mètzclen, hèckselen, zerschneiden an zerfatze loszen ! Wièn huot èngem d'Rècht gi nier mci Lièwcn, meng gesonnt Glidder ze huolen! Ech féeren dat donnut Volleck op den Théâtre de la guerre; wiè gel de Vorslèllong, wiè sin dé Comiiiedianlen, wât kréen sa fir h ire Lon ? Froot emol dén freine Sachs do , deen dé zwee Been vum Lcif ewècli gesehosst huot krit, wât fir Mé, Beschwéerncssen a Knnuner ass en ausgcstânen huot; e «or e braven treieu tlandwierksmaiin, elo ass en e L'on,median!, owé grausam a schrècklech ass dach de Krich, a wât fir èng schwéer Responsabilité! Hun dé, dé en ufènken! Elo setzt deem seng à rem Fra sciions zwee Ment doheem am Èlènd an an der Angscht, am Kommer an an der Armut : sèx klènger onsrhellechcr Kanner, dé soss monter a frö, Fa we wee Kisebten, Bäckelchcr esô ro»n Wé Eppclcber, dure!» birt Gebabbels a Geschnabbels, durch hirc Gesang an hirt Geinatils, Freed an HoiTnoiig vun den Eitere, gewisen hun, dass sécher Èngelen am Himmel sinn, weil se sciions heinieden hirt Haus an e Parade!« verwandelt hun; haut krauchen se do om Buodcm, mât, gôerecb a bleech ofgi»mârtcrt a kee Courage : Mamin, ech si kaal ! t'ass ken lloltz do, t'ass kee Gedècks op kèngein Bètt, durchgebracht Fenstern, agebascht Dircn, keen Dach »in Haus a Lécher am Buodeui, durech all zerfalzt, zerrassenc Lompen aplâtz Kleeder, kee Lèngent um Bett a keen! um Leif, blést de kaalen sehaueréchc Want cran. Mamm,eebsin hongerech, kreischt den zweete Mengen lèrdwièrcmchen; deenen de soss allzeit hir wàrcni Zopp an dein Kieheschaaf opslong, si bu schon« a véer an zwanzech Stonnen kee Maufe! mé ze ièsse krii ; et ass kee Brôd a kèng Gromper »>é do, dât wât de Papp seeh durch sei Fleiss* a seng Arbecht erplot huot, ass flöte gangen. D'Mauiin weift sech op d'Wé , wô dât klengst onschellech Kand vu 6 Woche leit a kreischt; si biet dach onser Herrgott, o wé Bchrecklech fir èng Mamni, c miècht dach dat Kentgen rem zö sech rulTen, a net erhengere lossen; zenter zwee Meut huot se keen A mé zuogedoen, durch Misère, Elènd, Honger an Duscht, Angst a Koiinner, liât se nach net emol Spenn genoch an der Brosebt, fir den arme Fillchen do opzezillen. Mamm, wô ass mci kapp! O w-é schrèeklech ! wo ass mci Papp! E leit um Schluochtfèld, unné Been, op frième Buodem , kee Mensch deen e kennt, kèng lièwe Sél dé cm en Dronk Wàsser reechl, fir sei brennenden Duscht ze loschen , e leit um Schluochtfèld , uni Théâtre de la guerre an der greilecher Hetzt, nach net emol è i,g Bausch Stré enner sech, an der Aèlzt an an der Peng, bleech wé e Leindocb, ofgeinârlcrt, eng Féwer iwer lullt dé âner, en decke, schwärze gellwerte Kloiup Blut leit enner cm. E fèngt un ze ziddere», get schwach, en denkt un seng léf Frâ , un seng à rem Kanner, - o wé schrèeklech — wô ass mci Papp ! Frot dcc Papp, wât e wuol vum Krich mèngt, frol dé trauerech Hamm, frot dé hongerech Kanner, dé vu Keelt zidderen ; wàt gin se ièch zur Eutwert: Mir wäre glecklecb an zefriden , mir hun ons gutt durcligeschluen, mir hu missen arbechten, niais et ass mat lauter Freed geschitt. K wàt dé hei zur Entwert gin, dât géfcn se alleguorte soen; Meng Eltern hun seeh vill Mé a Lced , Komincr a Schwees nginn , fir mech esö gros ze zillen ; haut sin ech am Alter, wô ech hircn aie, gcbrèchleche Glider e besehen Dengscht erwière kann, wo ech Hau! iwer meng Schwestern hâle kann, fir dass se op èngem guden tugendhaften Wee lirun gin, wo ech menge klènge Bridder ka heistoen, an en Education gin, dé meng Eitere mir net konnte gin, dass se dàt Gut» vun dem Besen euerscheede kennen, sech spéder am Lièwen gult rrdurcbschloen, aplâtz deicht Déf, Brigangcn a Reiher ze gin, dann èng gut Erziehung dât ass de Grond steen vun der tiicnscblecher Gesellschaft, also hoffen ech dodurech onsem Herrgott an deem Staut, mein Dengst ze dinn , als we wann ech mech op d'Scliluochtfèlil , op Jeu Théâtre de la guerre , ermuorksen, selilnoehlen, mèlzelen oder treppele léss, doulir bleift mer vum Lcif mat èrera Krich, ech sin zefriden dolieem, an ech well do bleiwen. Do stînn dé à rem Eitere schon Knockten do bei der Wé z« laueren, weil dein Pippelclien èppes klèngs feelt, d Mamm huot d'Suorg jiddesmol en op èng âner Seit ze lien, ans Fuoreht e krît eu Eerchen oder 0 Bäckelche nié deck wé den âner. — Git kucken, dir Eltern, wàt ans èrem gesonten, leimen, fein ausgewiesene Joug ass gin , wo der ièch esô Mé ngedoen huot — èng Kugel ass cm dureeli d'BroSuht gefu-.ir , WÔ ass sein (ler, wô ass sei rôde Bâck, frot dcc wellen Tnreos do, frotjlén vun der Sonn verbrann. ten Spahis, frot dcc greisleche, barbareschen Afrikaner do, si sinn Gerde gemacht mal éuger bronger Zoos aux champignons truffés. An da nenne nier det Jocrlionnert de Siècle vum progrès! Der Dciwcl soll esô e Progrès huolen ! Zwo der civiliséerster Katiône vun Europa klappen, baen, zeriuètzelcn, zerbeisseu an zerfatze sech, wé zwee rosen Ilenu. dé âner civiliséert neutral Mächte kucken no ; o Progrès ! wéscbl ièch dach dàt Blut vun der Stir ewéch, dât ièch vu Gravclotte a vu Sedan drop gespreizt ass, wesst der net dass d'Gesèlz Golies a vun der Natur ièch esô gui verdàmt, als wé wann der mal Ulldeel drun hall. Reiter. — T'ass och richtech, wann zwô Mächten Streit zesummen hun, kennten se dât dann net um gute Wee ausmachen, unné dass et Menscheliewc haschte géf, zwee Bauern, Hos eh Neckel an de Feyereisen /.um Beispil Im Streit fir èng Fur Laut, muss doufir een den âner ermuorksen , mnss dou(ir de ganzen heelechcn Eck op d'Bee sloen, fir gén! d'il eil ze goen, dourfir ass d Gericht do , a wât zwee Baueren »et machen, müssen dàt dann zwo civiliséert Katiône machen? Kennt net en internatioualt Gericht bestoen. wii sc hir üklo keimte machen, ower do keinen se gut un: do géf de Schrciwer als Président e soen: du Deutschland, du Frankreich, èr Ambitiöne sen ze grins, ère Sloltz ass unné Grenzen; dir huit alle Beete» Ourècht, bedenkt wàt e Menschelièwe wièrl ass; dé Keescr a Kinnicke sin ncl do lir dât Volk ze Féeren wé Beichten , fir op eng gut a weiss Manier ze regéeren, an net fir se an >l Misère, an d'Elènd ze leeren, fir d'Wesscnschâft, d'lndustrie, de Commerce, dcc Ackerbau ze developpéeren an di d..---reell Prospérité! Eergeilz a Wuolsland vum Volk ze erhoffen : et par ces motifs, ech gléf <làt ass Marsch, wé en âner sei, coudamnecren ièch alleguorte n zu de Kèschten, èr Armeen heem ze schecken, nomme» c.-ö vill MrVlfâir le hâlen, ass fir d'Ordnong vun ère Lènner nédech ass; vun déni Gèld wât da! kastht, baut der Stroszen, Wêen, Eisebunneii, Fabriken, Spcdêler, an den arme Gemengen gel er Subside»; an deem sei Vollek no zwanzech Jor am uièschlen ai» Wuolstand developpéert huot, de proclaméere mer feierlcch dé éscht Nation vun Europa. Pétchen. — Ha ! aplâtz de Polfer ze verschéssen, kennen se de Salpeter huole fir d'Hâmen auszesalzen , an de Schwiele! ginn se de Fièrkelen an , fir en d'Pöcken ze verdreiwen, ha ! Hènnes.—Dé à rem Leit, dât scheut Land dat haut ganz verwnoseht » vertreppelt ass ! Firun zwee Meent liât ailes esô herrlcch do gebiet , et war èng Freed ze gesinn, de Commerce liât fioréert, dé immense Schuotlitecher vun de Fabriken hun dé prachtvoll Colonne» Damp gént Himmel gedrlwen, ailes huot sech gefreet, lir erem kenne» a» d'VVengerten ze goen, an dat gut Kraut Gottes a Fesser anzeniàche» ; an èngem Wùrt , t'war kee» Haus unné Freet, kee» Deppen unné Fleesch, kèng Tèsch unné Dubbel, an haut, haut ass ailes detsch. Wa mir se ait net er!wer kréen, si schwètzen e sellecben dass dat franzéseht Perd onsen neutrale Biodcm verletzt huot, an deem dass et an d'Escher Wîs krepéercn ass kommt. Steiiresch Edem. ■— Domat beweisen se dass d'Menschheet nach weit zereck ass: Ech froc» een emol mat gesonntem Vernonnft, dir kennt jo all dcc gudde Wilhelm , dcc Jor aus, Jor an mat de Schwarzwälder Aueren banséeren ass gângcn, dcc hrafe Fritz vu Speicher mat de stènge Mellcchdeppen, deen allzeit a Kellen logéeren ass gângen , haut hat en de Fôss erem op de Lelzeburger Biiodem gesât; ass et i.aut e» ânere Wilhelm , en âuere Fritz wé firun zwee Meent? keen Centime , seet den Dokter, mais aplâtz èng gro Scbîb, huot en d'Zwangsjacken um Leif, anstatt èng Kâp, huot en den Hellem , de Polferlûr mai» Bletzableiter um Kapp. Dir kennt jo de Louis, deen artleche iraizésclie Commis , deen ail Jor zwee mol sein St. Jullien opschwèt'.en ass kommt, deen ass vu Siork op Sebenge kommt sech e Glas Greeche kâfen, — Do — op eemol ass d'Wèlt net gross geanch. Ass et dann net den nèmleche Louis wé firun 2 Ment. Wuolverstânen. Mais anstatt e Paletot huot' eu haut dé Komédéskleeder um Leif, aplâtz en Huit, huot en èng schwéer onerhéert Pel/.ekaap um Kapp, dé en no 3 Wochen esô glecklerb mecht. wé e Perzellainsplättel, sô dass wann e stèrfl, den hceleche Petrus net wees, niai wât Dr engem Enn ass e weit an den Himmel goen. — — — Pétchen.—Ha! t dèt mer nemme lêd fir dé àrcin Wiltfraen a Mèderchcr dènen neu hir Männer a Freieren erschoss se gin, hà ! obschon et hat och alt seng gut Seit, ha! Elo kréen dé âl joug Gesellen och e Framenscb ha !si soen den Agent hält sech schons èng gesiebt, èng Witlfrâ mat 20000 Dâler, lia ! ech menge Pièr, wa mer och duor gengen, ha ! Pièr. — Wât géf il Anekel! da soc» ? (Si gin de lia lié drenken, el héert een schwéer Geläcbs hau »er der Kirfechsmauer.)