bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Effect of Lending on the Financial Performance of Commercial Banks Listed at the Nairobi Securities Exchange
Authors: ZAKAYO ALICE , ONDABU IBRAHIM TIRIMBA 
Published: November 2022

ABSTRACT
Purpose: This study aimed at determining how check-off lending, group lending, collateral lending and mobile lending affects the financial performance of commercial banks in Kenya. A descriptive survey research design was employed in the study with the target population comprising of 12 commercial banks listed in Nairobi Securities Exchange.
Methodology: A total of 48 employees in the credit and lending department in the selected commercial bank formed the target respondents and with the study utilizing both primary and secondary data. Primary data was gathered through five point Likert scale questionnaires while secondary data was collected from audited reports and CBK financial reports for the period between 2017 and 2021. Both descriptive and inferential statistics were utilized in analyzing the data collected. SPSS and multi-linear regression model were used to analyze the data and which was presented by use of tables and figures.
Findings: The study established that check-off lending, group lending, collateral lending and mobile lending positively and significantly affects financial performance of commercial. The results bear the implications that increasing the any of the independent variable with one unit results to an increase in the levels of financial performance with the respective beta value.
Unique contribution to theory, practice and policy: The study provides that commercial banks’ performance can be enhanced through various lending practices that formed the independent variables of this study and hence resonates with commercial banks to take lending seriously as it is a cash cow to their products’ offering.
Impacto de la metodología Flipped Classroom en prácticas de Nutrición y Dietética
Authors: Torres-Cuevas Isabel , Burguete Consuelo , Centeno Jose , Jover Teresa , Chuliá Lourdes 
Published: November 2022

El modelo educativo ha expeirmentado transformaciones novedosas entre ellas la introducción de nuevas metodologías pedagógicas como es el Flipped Classroom (FC). FC es una herramienta que proporciona una mayor autonomía para el alumno, así como una mayor asimilación de conocimientos. El objetivo principal del estudio es la aplicación de FC en las prácticas, para una mayor adquisición de competencias básicas de aplicación de conocimientos, comunicación e interpretación de resultados para emitir juicios. Los participantes fueron los alumnos de nutrición y dietética, y las prácticas se realizaron de dos modos;en un grupo se impartieron las prácticas con la de metodología de método tradicional (MT) y en otro grupo la aplicación de FC. Al final de las prácticas se realizó un cuestionario para la evaluación de la adquisición de conocimientos y el grado de satisfacción. Los resultados obtenidos mostraron un aumento significativo en el máximo número de preguntas correctamente contestadas (FC) y un mayor grado de satisfacción de los alumnos que realizaron las prácticas mediante FC. Como conlusión podríamos indicar que la aplicación de FC en ciencias de la salud presenta mejores resultados en la adquisición de conocimientos que las metodologías didácticas magistrales.
Species delimitation and phylogenetic relationships of Silene villosa s.l. (Caryophyllaceae, sect. Silene s.l.) using nrDNA ITS and cpDNA rps16
Authors: Jafari Farzaneh , Keshavarzi Maryam , Rabeler Richard K. 
Published: November 2022

Background and aims – Species delimitation is a necessary investigation for widely distributed species. Examination of herbarium specimens and descriptions in local floras revealed that two forms of Silene villosa were recognized. Form B of S. villosa has been identified as a separate species named S. wendelboi. However, the latter species was not treated as a separate species in local floras. By using molecular tools, we investigated if these forms of S. villosa should be treated as two distinct species or be retained in S. villosa.
Material and methods – We created two datasets containing 84 and 46 accessions of nrDNA ITS and cpDNA rps16 regions, respectively, which were extracted mainly from GenBank. Phylogenies were reconstructed using Maximum Likelihood and Bayesian analyses.
Key results – We propose that S. villosa and S. wendelboi are two separate species, morphologically and phylogenetically. Silene wendelboi was first recognized in SW Iran but we show that the species is distributed in the Persian Gulf and the E Mediterranean region as well. In most cases, S. wendelboi is erroneously identified as S. villosa in these regions. The distribution of S. villosa is much wider, also occurring in SW Asia and North Africa, Egypt, and Algeria. Silene wendelboi differs from S. villosa in calyx texture, calyx length, the ratio of calyx length to pedicel, the shape of the apex of the coronal scale, seed morphology, and molecular data, i.e. ITS and rps16 sequences. Based on those two markers, S. villosa is closely related to S. ayachica, while S. wendelboi shows affinity to S. arabica.
СОДЕРЖАНИЕ И СТРУКТУРА ИНДЕКСОВ ОЦЕНКИ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ ГОРОДОВ: ПЕРСПЕКТИВЫ ПРИМЕНЕНИЯ В КАЗАХСТАНЕ
Authors: Садыкова Гүльнара , Жамешова Айшаханым , Тюлюбаева Динара , Джакупов Нурбек 
Published: November 2022

В статье оценивается перспектива применения зарубежных индексов для оценки устойчивого развития городов Казахстана. Исследование проведено в рамках проекта [1]. Индексы проанализированы на предмет структуры индикаторов, выявлена степень соответствия используемых индикаторов данным из различных открытых источников по Республике Казахстан. Актуальность статьи обусловлена важными экономическими, социальными и экологическими вызовами современной урбанизации, а также рядом долгосрочных государственных и международных мер по повышению устойчивости развития городов в Казахстане и мире в целом. Предметом исследования является соответствие и перспективы успешного применения зарубежных индексов оценки устойчивости городской среды в Казахстане. Целью данной статьи является систематизация наиболее широко применяемых индексов устойчивости развития городов для формирования перечня основных индикаторов и показателей, оценка, мониторинг и совершенствование которых позволит принимать адресные меры по повышению степени устойчивости развития городов Казахстана. В работе использованы такие методы исследования, как анализ литературы по теме исследования, изучение и обобщение сведений, сравнительный анализ. В результате исследования выявлены основные подходы к формированию структуры индексов устойчивого развития градов, а также степень соответствия наиболее широко применяемых индексов устойчивого развития города данным об устойчивом развитии городов в Казахстане из различных источников и перспектива их дальнейшего применения.
ЗАМАНАУИ ҚАЛАЛЫҚ ЖОЛАУШЫЛАР КӨЛІГІ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Бекмагамбетова Лаура , Саукенова Индира , Мусалиева Роза 
Published: November 2022

Қалалық логистиканың мақсаттары қалалық ағындарды жақсарту тұрғысынан мамандандырылған кәсіпорын ұсынған үйлестірусіз қол жеткізу қиын. Қалалық мекемелердің кеңеюі, қала тұрғындарының өсуі және осыған байланысты ағындар қалалық жерлерде өмір сүру сапасының біртіндеп нашарлауына әкеледі. Мақалада ұсынылытын модель қалалық кеңістіктегі жолаушылар ағыны мен тауар айналымын жақсарту бойынша жергілікті билік органдары үшін тиімді құрал бола алады. Іс жүзінде барлық қалалар қаладағы жүк айналымы мен жолаушылар ағыны туралы ақпараттың жетіспеушілігіне тап болады.
Қызметтерді алушылар үшін артықшылықтар мынадай нысандарда интеграцияланған көлік жүйесі шеңберінде ұсынылатын көрсетілетін қызметтердің неғұрлым жоғары деңгейі, көлік ұсынысының үлкен тартымдылығы, үздік бағалар мен жоғары сапа, төмен көлік шығыстары, ұйымдастырушы ұсынған кешенді ұсынысты алу, көліктің қолжетімділігі туралы толық ақпарат нысандарда көрініс табады.
ЖЕРСЕРІКТІ АЛЬТИМЕТРИЯ ДЕРЕКТЕРІН БАЛҚАШ КӨЛІ БОЙЫНША ЖЕРГІЛІКТІ ГИДРОЛОГИЯЛЫҚ ДЕРЕКТЕРМЕН САЛЫСТЫРУ
Authors: Бейсембекова Меруерт 
Published: November 2022

RADS-тің алтиметриялық мәліметтер базасында әртүрлі уақыт аралықтары мен миссияларды қамтитын 12 спутниктен ақпарат бар. Балқаш көлі бойынша деректер базасынан барлығы 140 331 жеке деректер жазбасы алынды. Осы мәліметтер жиынтығынан кері шашырау коэффициенттері >13,5 cdb және маңызды толқын биіктігінің нормаланған стандартты ауытқу қатесі >0,5 м жазбалар жойылды.
Қалған 33 173 жазба 1990 жылдан 2021 жылға дейінгі кезеңдегі осы көлдегі толқындардың қасиеттерін жеткілікті түрде көрсетеді деп күтілуде.
Спутниктік ақпараттың дұрыстығын растау үшін Балқаш көлі ауданындағы гидрометеорологиялық станциялардан жергілікті өлшеулер немесе бақылаулар деректері алынды. "Қазгидромет" республикалық мемлекеттік кәсіпорнынан Балқаш көлі ауданында тек екі станция бөлінген. 1990-2021 жылдар аралығында Балқаш, Алғазы және Сарышаған станцияларынан желдің жылдамдығы туралы ақпарат алынды.
ЭЛЕКТР БЕРІЛІС ЖЕЛІСІНІҢ ӨТКІЗУ ҚАБІЛЕТІН АРТТЫРУ
Authors: Койшибаева Куланда , Егзекова Анар , Даулетханова Алуа , Сеитбек Ерлан , Адал Бағдар 
Published: November 2022

Әуе желілерінің өткізу қабілетінің артуы электр энергиясын тұтынудың тез өсуіне байланысты. Мегаполис қалалардың саны өсуде, бұл қалалар мен ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың орталықтарына қуатты көп пайдалануды қамтамасыз етуді талап етеді. Үнемділік пен экологияға, әуе желісінің құрылысының мерзімдерін азайтуға, электр магниттік өрістер мен олардың кедергілерінен қауіпсіздік пен қорғауға қойылатын талаптар артып келеді, бұл электр энергиясын берудің әуе арналарын салуға жаңа тәсілдерді талап етеді. Бұл мақалада электр энергиясын беру мәселелерін шешу мақсатында заманауи сымдарды қолданыстағы сымның конструкцияларын талдау ұсынылады.
RATIONALE FOR CHOOSING THE TYPE OF POSITION SENSORS OF THE CRANE POSITIONING CONTROL SYSTEM
Authors: Saidinbayeva Nazym 
Published: November 2022

The paper provides a rationale for choosing the type of position sensors and the principle of positioning of a gantry crane operated within a container yard. The choice of the coordinates readout principle is necessary to establish a modern automated system for container cranes positioning control. The type of position sensors used is substantiated taking into account the design features of gantry container cranes. The reliability of the crane coordinates readout systems is evaluated. The coordinates readout system developed by us implements the code-based principle of containers position readout by inductive sensors.
ЭКОЛОГИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА ПРОЕКТА ПО ОГРАНИЧЕНИЮ ДВИЖЕНИЯ ГРУЗОВЫХ АВТОМОБИЛЕЙ В ЦЕНТРАЛЬНОЙ ЧАСТИ ГОРОДА АЛМАТЫ
Authors: Джайлаубеков Еркин , Шпенст Елена , Омархан Абылайхан 
Published: November 2022

Город Алматы становится крупным мегаполисом в Казахстане с населением, достигающим до 2,0 млн жителей. Обеспечение санитарной чистоты воздуха города является важной задачей для комфортных условий проживания горожан. Однако, данным проекта «Всемирный индекс качества воздуха» город Алматы по состоянию степени загрязненности воздуха, оцениваемой по шкале AQI США, находится в числе первых тридцати загрязненных городов мира и при неблагоприятных метеорологических по загрязненности воздуха оценивается как «вредно». По данным мониторинга качества атмосферного воздуха РГП «Казгидромет» в г. Алматы уровень загрязнения атмосферного воздуха в зимнее время ( январь 2021 г.) оценивался как очень высокий, в летнее время (июнь 2021 г.) уровень загрязнения атмосферного воздуха города, в целом оценивался как повышенный. Основными источниками загрязнения атмосферного воздуха города являются повышенные и неконтролируемые выбросы от автомобильного транспорта, теплоэлектрических центров и предприятий промышленности. При этом выбросы от автотранспорта преобладают выбросов других источников. В городе Алматы на ноябрь 2020 г. было зарегистрировано 521367 единиц автомототранспортных средств. Количество выбросов вредных загрязняющих веществ от автомобильного транспорта по городу в год составляет 57071 тонн. Поставлена задача оценить существующего негативного воздействия автотранспорта на окружающую среду города по выбросам от автотранспорта, в том числе грузового транспорта на предлагаемую территорию зоны специальной организации дорожного движения в центральной части города Алматы. Как показали расчеты, на территории зоны специальной организации дорожного движения в зоне ограничения работы транспорта происходит выброс загрязняющих веществ от автотранспорта в количестве 32742,3 т, из них 1636,6 т от дизельных грузовых автомобилей. При ограничении в специальной зоне работы дизельных грузовых автомобилей от автотранспорта выбрасываются 30750,5 т загрязняющих веществ. Введение запрета на движение грузовых автомобилей и составов транспортных средств с разрешенной максимальной массой более 3,5 т в специальной зоне позволяет снизить общие выбросы загрязняющих веществ от автотранспорта в окружающую среду на 6 %, а по отдельным особо вредным веществам до 30 %. Разработаны предложения по ограничению движения грузовых автомобилей в г. Алматы. Приведены предлагаемые порядки разрешения работы отдельных видов грузового транспорта в ограничительной зоне центральной части города.
ВАГОН ШАНАҒЫНЫҢЫ ПАРАМЕТРЛЕРІНІҢ ЖӘНЕ ТАСЫМАЛДАНАТЫН ЖҮКТЕРДІҢ ОЛАРДЫҢ ДИНАМИКАСЫНА ӘСЕРІ
Authors: Мусаев Жанат , Туркебаев Мукангали , Ивановцева Наталья , Жауыт Алғазы 
Published: November 2022

Жылжымалы құрамның өзгермелі пайдалану шарттары вагонға, тасымалданатын жүкке және теміржолға динамикалық әсерді төмендету бойынша іс-шараларды жасап шығару мәселелесін қиындатады. Бірақ, вагон мен локомотивке әсер ететін көптеген күштер жақсы зерттелген. Жалпы жағдайда осы күштердің қарқындылығы, сипаты, орны және жиілігі кездейсоқ өлшемдер болып табылады. Алайда, елеулі және ортақ жағдайларды айта отырып, мұндай күштерді жіктеуге және олардың өзгеру шектерінің берілген ықтималдықтарын анықтауға болады.
Мақалада тасымалданатын жүктер мен жүк вагондарының шанағы параметрлерінің әсері және олардың қозғалыс процесіндегі динамикасына зерттеу жүргізілді. Жылжымалы қатты жүктері бар вагондардың негізгі есептеу сызбаларына талдау жасалды.
Жүргізілген зерттеулер жүктің қозғалғыштығы вагонның жүру сапасына айтарлықтай әсер етуі мүмкін екенін анықтады. Теміржол экипаждарының динамикалық сапасына қатты жүктердің әсер ету механизмі тік қозғалғыштығы бар жүк вагоны мысалында қарастырылған.
АВТОКӨЛІКПЕН ЖҮК АҒЫНДАРЫН ТИІМДІ ТАСЫМАЛДАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ МОДЕЛДЕРІ
Authors: Жанбиров Ербол , Жанбиров Ғалымжан 
Published: November 2022

Көліктік маршруттау арналары мен логистикалық желілері бойынша жүктердің оңтайлы ағынын ұйымдастырудың тиімді тәсілі. Ұтымды бағыттарды құру аумақтық және уақытша бөліктерде жүк тасымалдау көлемін дәл анықтауға, жүк ағынын қамтамасыз ету үшін қажетті көлік құралдарының санын есептеуге, тиеу және түсіру кезінде жылжымалы құрамды жеңілдетуге мүмкіндік береді. Бұдан басқа, тасымалдау көлемін сақтай отырып және көлік-экспедиторлық қызметтердің сапасын арттыра отырып, қозғалысты маршруттаудың оң жағын көрсетті. Егер ұтымды маршруттар анықталып, пайдаланылса және жеткізу мерзімі қатаң болса, онда логистикалық процестерге қатысушылардың резервтері 1,5-2 есе азайтылуы мүмкін. Көлік логистикасында материалдық ағындарды басқару үшін аралас көліктегі тапсырмалардың бірнеше модельдері қолданылады. Мақалада ең оңтайлы үш жағдайдағы моделдері ұсынылады.
КЛИМАТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ КАЗАХСТАНА В ЗИМНИЙ ПЕРИОД. МИРОВАЯ ПРАКТИКА ПО КЛИМАТИЧЕСКОЙ КЛАССИФИКАЦИИ
Authors: Айтбаев Кобланбек , Суппес Елена 
Published: November 2022

В настоящей работе приводятся краткие сведения о разных концепциях использования климатических особенностей в различных странах мира. Климатические особенности Республики Казахстан принято учитывать при построении климатических карт минимальных и максимальных значений температуры воздуха. В работе приводятся результаты сравнения климатической карты минимальной температуры воздуха, определенной в одном случае с помощью метеорологической службы Республики, в другом случае – с помощью 28 станций измерения температуры и влажности в точках дорожной конструкции. В первом случае рассматривается временной интервал 2006-2011 гг, а во втором случае – лишь один зимний период 2021-2022 гг. Существенная разница между экстремальными значениями температуры воздуха, определенными в длительный период времени и за один зимний период позволяет сделать заключение о необходимости повторения непосредственных замеров с помощью датчиков температуры и влажности в течение 5 последующих лет.
БЕЙ-БЕРЕКЕТСІЗДІКТІҢ ДАМУ СЦЕНАРИЙЛЕРІ МЕН ДЕТЕРМИНДЕЛГЕН БЕЙБЕРЕКЕТСІЗДІК РЕЖИМДЕРІН КЕШЕНДІ БАСҚАРУ
Authors: Сансызбай Қанибек , Шутеева Гулнур 
Published: November 2022

Бей-берекетсіздіктің теориясына сәйкес негізгі бір мәселелерге байланысты сол бейсызықтық жүйелердің әрекетін бейберетсіздік деп аталатын құбылысқа ұқсас соны сипаттайтын математикалық аппараттың бірі, сондықтан жүйені сипаттайтын модель детерминделген болса, онда осы жүйе әрекеті бойынша кездейсоқ болады.
Динамикалық жүйе бойынша параметрлерін өзгерту арқылы, оның бейсызықтық қасиеттерін көруге болады. Бейсызықтық өскен сайын динамикалық режим күрделене түседі. Жүйедегі қарапайым аттракторлар барған сайын күрделілерімен ауыстырылады және белгілі бір жағдайларда бейсызықтық динамикалық детерминделген бей-берекетсіздіктің пайда болуына әкеледі.
Жүйе параметрлерінің өзгерістерін талдау бифуркациялар тізбегін байқауға мүмкіндік береді, нәтижесінде хаотикалық аттрактор пайда болады. Мұндай типтік бифуркациялық тізбектер бей-берекетсіздік дамуының бифуркациялық механизмдері (немесе сценарийлері) деп аталады. Бей-берекетсіздікке көшу сценарийлері эволюция операторының түріне тәуелді емес және барлық динамикалық жүйелер үшін әмбебап екенін ескеру қажет.
АВТОМАТИЗИРОВАННЫЕ СИСТЕМЫ УПРАВЛЕНИЯ ТЕПЛИЦЕЙ, ИСПОЛЬЗУЮЩИЕ ПЛАТФОРМУ ARDUINO
Authors: Абдугулова Жанат , Тлеген Меруерт , Куанышбаев Бакытбек 
Published: November 2022

Изменение мирового климата привело к непредсказуемым погодным условиям, которые привели к глобальной нехватке продовольствия. Возможное решение этой проблемы, вероятно, будет заключаться в том, что домашние хозяйства будут выращивать разумную часть необходимых им овощей и культур в теплице, которая не требует слишком большого земельного участка. Теплица обычно дает больше урожая на квадратный метр по сравнению с выращиванием в открытом грунте, поскольку микроклиматические параметры, определяющие урожайность, постоянно контролируются для обеспечения создания оптимальной среды. Автоматизированная система управления теплицей обеспечивает мониторинг и управление окружающей средой теплицы с помощью датчиков и исполнительных механизмов, которые находятся под управлением микроконтроллера, выполняющего компьютерную программу. Система состоит из двух станций: станции дистанционного мониторинга и станции исполнительных механизмов/датчиков. Контроллер, используемый на станции исполнительных механизмов / датчиков, который гарантирует, что параметры микроклимата остаются в пределах заданных значений, определенных и установленных пользователем, - это платформа Arduino. Климатические условия теплицы и состояние исполнительных механизмов передаются на станцию дистанционного мониторинга через пару маломощных XBee Модулятор-демодулятор (МОДЕМ). В статье был рассмотрен уменьшенный прототип системы. Автоматизация теплицы обеспечивает эффективный сбор данных и контроль микроклиматических параметров. Это также значительно сокращает трудозатраты, связанные с его обслуживанием, что делает систему полезной для сельских фермеров, мелких фермеров, садоводов и исследователей сельского хозяйства.
ЛИНЕАМЕНТНЫЙ АНАЛИЗ ДЛЯ ОЦЕНКИ РЕГИОНАЛЬНОЙ ТЕКТОНИЧЕСКОЙ АКТИВНОСТИ ТЕРРИТОРИЙ КАРАГАНДИНСКОГО УГОЛЬНОГО БАССЕЙНА С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ СПУТНИКОВЫХ ДАННЫХ
Authors: Калдыбаев Азамат , Нуракынов Серик , Сыдык Нурмахамбет , Искаков Берик 
Published: November 2022

В данной работе проведен линеаментный анализ территории Карагандинского угольного бассейна для оценки региональной тектонической активности. Исследуемый район является одним из крупнейших и старейших в мире месторождений каменного угля. Интенсивная подземная и открытая добыча угля приводят к возникновению и активизации деформационных процессов на земной поверхности. В связи с чем возникает необходимость проведения актуальной оценки региональной тектонической активности. Для достижения заданной цели была построена высокоточная цифровая модель рельефа с использованием пары спутниковых радарных снимков, которая была применена в качестве исходного материала для проведения линеаментного анализа, выполненного в программном обеспечении PCI Geomatica с помощью алгоритма LINE.Для каждого набора данных линеаментов была создана роза-диаграмма частоты и длин выявленных линий в программе RockWork. Анализ роз-диаграмм частоты и длин линеаментов показал преимущественную С-Ю направленность. Согласно карте сейсмического районирования, построенной по данным каталога зарегистрированных землетрясений, исследуемый регион отнесен к асейсмичной зоне. Однако, анализ дополнительных данных свидетельствуют о несоответствии действительности и необходимости пересмотра существующей карты сейсмического районирования. В связи с этим, выполнение непрерывного геомониторинга является неотъемлемой частью полноценного контроля развития горного предприятия.
The Origin of Modern Physical Science: Some Passages from A Theory of Wonder
Authors: Munévar Gonzalo 
Published: November 2022

The triumph of the Copernican revolution is commonly associated with the introduction of the scientific method, mainly by Galileo. The nature of science presumably depends on the way observation passes judgment on theory. This is how, according to empiricism, the practice of science improves our worldviews. Some historically inclined philosophers of science, most notably Kuhn and Feyerabend, have insisted on paying attention to what Galileo actually said and did. Shockingly, he drives a dagger through the heart of empiricism: observation does not have such priority over theory, because observation itself assumes theory. This is what he argues when dismantling Aristotle’s Tower Argument, according to which a stone dropped from a tower falls straight down to the base of the tower. If this is so, the Earth cannot rotate, for it would carry the tower with it, making our observation of the stone’s flight wildly different. According to Galileo, to conclude that the stone really falls vertically requires the assumption that the Earth does not move – the theoretical issue in question. Given Galileo’s proper understanding of the nature of science, I view Feyerabend’s principle of proliferation as the realization that a good strategy for the latter is to elaborate radical alternatives and, on their basis, reconsider what counts as evidence. Moreover, a science produced by human brains should be analyzed on the basis of evolutionary theory and neuroscience. From that perspective, we may be able to defend a sensible notion of relativism. These considerations have led me to the main arguments of my new book, A Theory of Wonder: Evolution, Brain, and the Radical Nature of Science (Philosophy of Science, Vernon Press, Wilmington — Malaga 2021). I hope to entice the reader into a discussion of some of the issues developed there.