Медициналық университетте онлайн оқыту: артықшылықтары және кемшіліктері
Authors: Мендибай Салтанат , Сексенова Ляйля , Кошкарбаева Бибигуль , Дедова Ольга , Ахметова Найля , Измайлович Марина 
Published: June 2022

Зерттеудің мақсаты. Студенттердің үлгерімі бойынша медициналық университетте онлайн режимдегі оқытуды бағалау.
Зерттеу әдістері мен материалдары. Алға қойылған мақсатқа жету үшін Қарағанды медициналық университетінің ішкі аурулар кафедрасында студенттердің 2018-2019 (оқыту дәстүрлі форматта жүргізілді) және 2020-2021 (оқыту тек онлайн – тәртіпте жүргізілді) оқу жылдарындағы емтихандар сессиясы нәтижелері талданды. Білім алушылардың үлгерімін бағалаудың рейтингтік жүйесі әдістемесі пайдаланылды. Көшіру баллы GPA – үлгерімнің орташа баллы (Grade Point Average) – білім алушының бір оқу жылында таңдап алынған бағдарлама бойынша оқу жетістіктері деңгейінің орташа есептелген бағасы. Үлгерімнің көшіру баллы GPA есептеу негізінде анықталады және 2,67 - 4.0.
2020-2021 оқу жылында 854 студент анонимді сауалнама әдісімен сұралды. 2020-2021 оқу жылында онлайн-форматта оқыту үшін Қарағанды медициналық университетінің құрастырған әдістемесі болып саналатын Session бағдарламасында жазбаша емтихандар жүргізілді. Бұл бағдарламаға емтихан материалдарын оқытушылар қашықтан енгізеді. Емтихандық жұмыстар қос кездейсоқ әдіспен бағаланады: емтихан сұрақтарын кездейсоқ таңдау және студенттер мәліметтерін автоматты түрде таңдау, осының нәтижесінде емтихан алушы қай студенттің жүмысын тексергенін білмейді. Session бағдарламасы автоматты түрде емтихан тапсырушының жауаптарын антиплагиат Turnitin жүйесіне жібереді, бұл емтихан алушыларға білім алушылардың жұмысын тиесілі индекс іспеттес есептерімен алуға мүмкіндік береді. Статистикалық талдау Statistica 10.0. бағдарламасын қолдана отырып, жүргізілді.
Нәтижелер. Онлайн тәртіпте жүргізілген 2020-2021 оқу жылындағы студенттердің емтихандар сессиясы нәтижелері бойынша үлгерімі 99,9% (СИ=99,5:100) құрайды. Емтихандар сессиясы нәтижелерін дәстүрлі жүйе бойынша бағалағанда орташа балл 4,0 құрады. 2018-2019 жылындағы студенттердің емтихандар сессиясы нәтижелері бойынша үлгерімі (оқытудың дәстүрлі форматында жүргізілген) 99,7% (СИ=99,4:99,9) құрайды. Емтихандар сессиясы нәтижелерін дәстүрлі жүйе бойынша бағалағанда орташа балл 4,0 құрады. Сонымен, жүргізілген талдау негізінде, осы екі кезеңдегі емтихандар сессиясының нәтижелері бойынша оқыту формасы оқу сапасына әсерін тигізген жоқ деп айтуға болады. Пандемиялық төтенше жағдайда кафедраның оқытушылық құрамы да, білім алушылары да дәстүрлі оқыту формасы мен психологиялық сәттерге байланысты стереотиптік ойлауды жеңе білді. Сауалнама сұрақтары бойынша студенттердің дайындығы дәрежесін зерттеу нәтижелері 854 (100%) білім алушылардың барлығы қашықтан оқытудың жаңа талаптарына жақсы және өте жақсы бейімделгендіктерін көрсетті.
Қорытынды. Сонымен, медицина университетінің оқу үрдісіне төтенше жағдайда онлайн-оқытудың енгізілуі сөзсіз тиімді екендігін көрсетті және оқу сапасын төмендетпейді, бірақ ол дәстүрлі оқыту жүйесін толық және студенттер мен оқытушылардың шынайы қарым-қатынасын алмастыра алмайды. Және де бірегей әдістемелік тәсілдердің (дәлме-дәл критерийлер, бірегей талаптар, жүргізу формалары) жоқ екендігі білінеді. Профессорлық-оқытушылар құрамы заманауи IT-технологияларды қолдана отырып сабақ жүргізудің дағдыларын жетік меңгермеген, бұл олардың «компъютерлік сауаттылықтарын» арттырулары қажет екендігін көрсетеді. Сонымен бірге, техникалық және технологиялық сипаттағы мәселелер туындайды, адами және психологиялық факторлар қиындай түседі.