Economic mechanisms of management of textile industry enterprises
Authors: Оразаева Н.М. , Жакешова А.П. , Есиркепова А.М. , Orazayeva N. , Zhakeshova A. , Yessirkepova A. 
Published: May 2022

Мақалада тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындарының нарықтық ортаның өзгеретін жағдайларына тез бейімделуі ерекшеліктері қарастырылады. Мақала авторлары тақырыпты одан әрі дамытуға итермелейтін құбылыстар мен заңдылықтармен байланысты «экономикалық механизмі» ұғымына басты назар аударады. Авторлар салық салынуға дейінгі пайда мен табыстылықты ескере отырып, Қазақстан Республикасының тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындары қызметінің экономикалық көрсеткіштерінің серпініне талдау жасаған. Талдау барысында тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындары табыстылығының өсуін шектейтін факторлар айқындалды: отандық шикізат ресурстарының жеткіліксіздігі; арзан импорттық тауарлардың болуы; нақты даму стратегиясының болмауы; инвестициялық тартымдылықтың төмен деңгейі. Мақалада экономикалық механизм негізінде тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындарын басқару алгоритмі ұсынылған: инвестициялық тартымдылықты талдау және бағалау; тұрақты даму стратегиясын әзірлеу; басқарушылық шешім қабылдау. Мақала авторлары тоқыма өнеркәсібі кәсіпорындарын басқару үшін экономикалық механизмді қолдану бойынша нақты ұсыныстар берген: корпоративтік құрылымдарды қалыптастыру стратегиясы шеңберінде тоқыма кәсіпорынының инвестициялық тартымдылығының жоспарын әзірлеу; ғылыми негізделген тәсілдерді ескере отырып, баға саясатын жетілдіру; көрсеткіштердің теңдестірілген жүйесі негізінде тоқыма кәсіпорынының даму стратегиясын бағалау үшін ғылыми-зерттеу орталықтарын құру; кәсіпорынды техникалық қайта жарақтандырудың әртүрлі ұйымдастырушылық-экономикалық нысандарын қолдану.
The article deals with the rapid adaptation of textile industry enterprises to the changing conditions of the market environment. The authors of the article focus on the category of "economic mechanism". Which is associated with phenomena and patterns, pushing the subject to further development. The authors analyzed the dynamics of economic indicators of the textile industry enterprises of the Republic of Kazakhstan, taking into account taxable income and profitability. The analysis identified factors limiting the growth of profitability of textile industry enterprises: lack of domestic raw materials; availability of cheap imported goods; lack of a clear development strategy; low level of investment attractiveness. The article proposes an algorithm for managing textile industry enterprises based on an economic mechanism: analysis and evaluation of investment attractiveness; development of a sustainable development strategy; management decision-making. The authors of the article underlined some recommendations for the use of an economic mechanism for the management of textile enterprises: to develop a plan for the investment attractiveness of a textile enterprise within the framework of a strategy for the formation of corporate entities; to improve pricing policy taking into account science-based approaches; to create research centers to evaluate the development strategy of a textile enterprise based on a balanced system of indicators; to apply various organizational and economic forms of technical re-equipment of the enterprise.