bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Pemanfaatan Limbah Minyak Jelantah Sebagai Bahan Baku Pembuatan Sabun Foam
Authors: Kurniawan Fredi 
Published: August 2022

Pemanfaatan limbah janjang kosong (jangkos) dan pelepah kelapa sawit sebagai adsorben penjernian limbah minyak jelantah belum banyak dilakukan. Limbah minyak jelantah yang sudah dimurnikan dapat digunakan sebagai bahan baku sabun padat dan sabun foam. Tujuan penelitian ini komposisi terbaik untuk pembuatan sabun foam dan apakah sudah memenuhi standar SNI. Prosess pemurnian minyak jelantah dapat dilakukan dengan menggunakan abu limbah janjang kelapa sawit/jangkos dan pelepah kelapa sawit sebagai adsorben. Minyak hasil penjernian dibuat menjadi sabun padat. Sabun padat ini kemudian diproses kembali menjadi sabun foam. Hasil dari penelitian ini dibandingkan dengan standar SNI. Pengamatan dilakukan atas parameter yang meliputi: kadar asam lemak bebas (ALB), derajat keasaman (pH), dan tinggi busa. Hasil penelitian ini adalah komposisi terbaik untuk pembuatan sabun foam adalah 40 gram air, 10 gram sabun padat, 1 gram minyak kelapa, dan 1 gram gliserin. Hasil penelitian ini menunjukkan bahwa nilai pH dan FFA sabun padat dan foam cukup baik sesuai dengan standar SNI NO 06-3532-1994 yang telah ditetapkan
Toxicity of Natural Insecticides on Leptocorixa acuta
Authors: Kristalisasi Elisabeth Nanik , Durroh Badiatud , Puspitojati Endah , Adirianto Bayu 
Published: August 2022

The basic concept of organic farming prevents synthetic chemical compounds from using fertilizers, pesticides, and growth regulators. Natural insecticides are alternative pesticides in pest control on plants because they are available around us and have a good impact on the sustainability of the agricultural environment. This study aims to examine the level of toxicity of several alternative insecticides in controlling the walang sangit (Leptocorixa acuta). The research in the laboratory and greenhouse of Instiper Yogyakarta uses 3 natural ingredients, namely neem leaves, tobacco leaves, and C. Odorata weed leaves at 2 stages of L. acuta on instra 3-4 and adults. Observations were made by looking at pest mortality, attack rate, and yield and analyzed using SPSS 16 software. The results showed that tobacco leaf extract was the most effective source of insecticide, with a mortality rate of up to 90% and damage rates below 9%.
OPTYMALIZACJA ODZYSKU KADMU W PROCESIE EKSTRAKCJI DO FAZY STAŁEJ NA POLIMERZE ZE ŚLADEM JONOWYM
Authors: Machowska Anna 
Published: August 2022

Kadm jest niezwykle toksycznym metalem. Spożywany w niewielkich ilościach wraz z wodą pitną powoduje uszkodzenia nerek, rozedmę płuc oraz zaburzenia czynności pozostałych narządów, m.in. wątroby, jelit, śledziony. Długotrwała ekspozycja na niskie stężenia tego metalu powoduje odwapnienie kości. Ze względu na dużą toksyczność prowadzony jest monitoring środowiska pod kątem skażenia kadmem. W oznaczaniu stężenia kadmu w próbkach środowiskowych wykorzystywane są metody spektroskopowe, które niejednokrotnie wymagają zatężenia próbki przed wykonaniem oznaczenia. W powyższym celu często przeprowadza się ekstrakcję do fazy stałej. Jednakże warunkiem jej powodzenia jest wystarczająca selektywność adsorbentów ekstrakcyjnych. Polimery ze śladem jonowym mogą zapewnić selektywność adsorpcji oraz zadowalające oddzielenie próbki od interferujących składników. W niniejszej pracy kopolimer 1-allilo-2-tiomocznika i dimetakrylanu glikolu etylenowego drukowany jonami kadmu został zastosowany jako sorbent w procesie ekstrakcji do fazy stałej. W zoptymalizowanym procesie ekstrakcji zbadano odzysk kadmu z roztworów wzorcowych oraz wpływ matrycy środowiskowej (woda mineralna i woda wodociągowa) na odzysk i selektywność ekstrakcji kadmu. Uzyskane wyniki pokazały, że roztwory wodne HNO3 są w stanie wydajnie eluować kadm z badanej matrycy. Innymi wydajnymi eluentami są: 0,005M EDTA pH 3, 0,005M EDTA pH 4, 0,005M EDTA pH 5 i NaOH pH 8.
KOFEINA I INNE SUBSTANCJE AKTYWNE FARMAKOLOGICZNIE ZAWARTE W ZIARNACH KAWOWCA
Authors: Grodzka Aleksandra , Kużaj Wiktoria , Zielińska-Pisklak Monika , Szeleszczuk Łukasz , Sobczak Marcin 
Published: August 2022

Kawa (wywar z nasion kawowca), będąca jednym z najczęściej spożywanych napojów, zawiera liczne substancje o różnorodnym działaniu farmakologicznym i zróżnicowanej budowie chemicznej. Do głównych z nich zalicza się kofeinę (alkaloidy purynowe), kwas chlorogenowy (kwasy fenolowe), kahweol i kafestol (diterpeny) oraz trygonelinę (alkaloidy pirydynowe). Niniejszy artykuł przedstawia przegląd aktualnej literatury naukowej na temat właściwości substancji aktywnych zawartych w ziarnach kawowca, ze szczególnym uwzględnieniem działania farmakologicznego oraz potencjalnych efektów ubocznych głównego ich składnika — kofeiny.
LIGANDY RECEPTORA 5-HT1A JAKO POTENCJALNE LEKI PRZECIWDEPRESYJNE
Authors: Wróbel Martyna Z. , Marciniak Monika 
Published: August 2022

Choroby afektywne są grupą zaburzeń psychicznych, wyróżniającą się złożoną patogenezą i etiologią. Jednym z głównych biologicznych czynników wywołujących depresję są zaburzenia w neuroprzekaźnictwie katecholamin w mózgu. Związki wpływające na poziom serotoniny wytyczają bardzo obiecujący kierunek poszukiwania nowych leków przeciwdepresyjnych. Poniższa praca stanowi przegląd i analizę modyfikacji struktury ligandów receptora serotoninowego 5-HT1A. Receptor 5-HT1A występuje jako receptor presynaptyczny (autoreceptor), ale także jako receptor postsynaptyczny. Za jego pośrednictwem, w zależności od lokalizacji, może dojść do zahamowania sekrecji endogennej serotoniny do przestrzeni synaptycznej, bądź do zwiększenia przekaźnictwa w neuronach serotoninergicznych. Receptor 5-HT1A uważany jest za istotny czynnik w patogenezie i leczeniu depresji. Najważniejszymi ligandami dla tego receptora są pochodne arylopiperazyny, tetraliny i indoloalkiloaminy. W tej pracy szczególną uwagę zwrócono na modyfikacje struktury, które zwiększały powinowactwo i selektywność wymienionych związków względem receptora 5-HT1A.
RECEPTOROWE MECHANIZMY REGULACJI METABOLIZMU KWASÓW ŻÓŁCIOWYCH I KSENOBIOTYKÓW. ZNACZENIE EKSPRESJI CYP3A4 DLA BEZPIECZEŃSTWA I SKUTECZNOŚCI FARMAKOTERAPII
Authors: Kubiak-Tomaszewska Grażyna , Pachecka Jan , Łukaszkiewicz Jacek , Tomaszewski Piotr 
Published: August 2022

Izoenzym CYP3A4 jest moonoksygenazą zaangażowaną w procesy wewnątrzustrojowych przemian licznych związków endo- i egzogennych (ksenobiotyków), w tym ponad 50% znanych leków. W organizmie człowieka CYP3A4 wykazuje najwyższą aktywność enzymatyczną w hepatocytach i enterocytach. Kodujący to białko enzymatyczne gen CYP3A4 podlega ekspresji regulowanej przez zróżnicowane czynniki egzo- i endogenne, w tym kwasy żółciowe oraz liczne leki, działające za pośrednictwem receptorów wewnątrzkomórkowych, takich jak np. PXR czy FXR. Zrozumienie mechanizmów ekspresji genu CYP3A4 ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii.
ZASTOSOWANIE METOD ANALITYCZNYCH W OZNACZANIU AKTYWNOŚCI DEHYDROGENAZY INOZYNOMONOFOSFORANOWEJ (IMPDH) PODCZAS TERAPII IMMUNOSUPRESYJNEJ
Authors: Kocur Arkadiusz , Marszałek Dorota , Pawiński Tomasz 
Published: August 2022

Dehydrogenaza inozynomonofosforanowa (IMPDH) pełni kluczową rolę w syntezie i metabolizmie nukleotydów purynowych w szlaku de novo, szczególnie w komórkach limfocytów typu B i T. Wyróżniamy dwie izoformy tego enzymu (IMPDH I i IMPDH II) kodowane przez różne geny, zlokalizowane na dwóch różnych chromosomach, przy czym druga izoforma dominuje w szybko proliferujących komórkach limfocytarnych. Z tego powodu kliniczne znaczenie tego enzymu jest istotne zarówno w terapii immunosupresyjnej, jak i przeciwnowotworowej. Szeroko stosowane w poprzeszczepieniowych schematach lekowych preparaty zawierające w swoim składzie mykofenolany (ester morfolinoetylowy oraz sól sodową kwasu mykofenolowego) są silnymi, niekompetycyjnymi i odwracalnymi inhibitorami IMPDH. Zauważono, że terapia tego typu preparatami wymaga monitorowania ich stężenia we krwi ze względu na wąski przedział terapeutycznych stężeń ich aktywnego metabolitu — kwasu mykofenolowego. Przedmiotem poniższego przeglądu literaturowego są metody oznaczania aktywności IMPDH, której to poziomy posiadają korelację z wartościami stężenia kwasu mykofenolowego w osoczu krwi w ramach modelu PK/PD (farmakokinetyczno-farmakodynamicznego). W pracy dokonano porównania metod opracowanych w okresie ostatnich 25 lat pod kątem ich użyteczności oraz szybkości wykonania oznaczenia w laboratorium diagnostycznym. Szczególną uwagę poświęcono metodom wykorzystującym analizę chromatograficzną, ze względu na jej specyficzność i uznanie jej za ,”złoty standard” w pomiarze aktywności omawianego biomarkera.
MECHANIZMY PROWADZĄCE DO ANGIOGEGNEZY W NOWOTWORACH
Authors: Tchorzewska Magdalena , Kowalik Malwina , Kuliś Adrianna , Olejarz Wioletta 
Published: August 2022

Angiogeneza jest tworzeniem nowych naczyń krwionośnych z już istniejących. Jest to proces wieloetapowy podlegający ścisłej regulacji, tzn. można wyróżnić szereg czynników oraz substancji stymulujących i hamujących ten proces. Do głównych związków proangiogennych zaliczamy czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF). Spośród wielu inhibitorów angiogenezy ważną rolę odgrywa: angiostatyna, endostatyna, trombospondyna. W warunkach prawidłowych występuje równowaga pomiędzy czynnikami pro- i antyangiogennymi. Przewaga czynników proangiogennych sprzyja rozwojowi transformacji złośliwej nowotworów. Własna sieć naczyń krwionośnych to bardzo ważny element mikrośrodowiska nowotworowego. Angiogeneza nowotworów pozwala na dostarczanie tlenu, składników odżywczych, czynników wzrostu i rozprzestrzeniania się nowotworów do odległych miejsc. Zahamowanie angiogenezy okazuje się być ważnym czynnikiem prognostycznym w leczeniu nowotworów.
PODWYŻSZONE STĘŻENIE HOMOCYSTEINY WE KRWI JAKO WSKAŹNIK ZAGROŻENIA ZDROWIA
Authors: Kraczkowska Sylwia , Suchocka Zofia , Pachecka Jan 
Published: August 2022

Podwyższony poziom homocysteiny w osoczu krwi (hiperhomocysteinemię) uznano za niezależny czynnik ryzyka rozwoju: chorób sercowo-naczyniowych (zakrzepicy żylnej, niedokrwienia mięśnia sercowego oraz udaru mózgu), chorób neurodegeneracyjnych (m.in. choroby Alzheimera oraz Parkinsona), wad rozwojowych płodu spowodowanych uszkodzeniem cewy nerwowej, zagrożenia poronieniem oraz nowotworów (szczególnie raka jelita grubego). Szacuje się, że co dziesiąty mieszkaniec Europy ma zbyt wysokie stężenie homocysteiny w osoczu krwi, co wiąże się przede wszystkim ze zwiększonym ryzykiem występowania chorób układu krążenia, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar niedokrwienny mózgu. U kobiet ciężarnych hiperhomocysteinemia dodatkowo stanowi czynnik ryzyka powstawania nadciśnienia oraz wad cewy nerwowej u płodu. Podwyższony poziom homocysteiny występuje u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, niedoczynnością tarczycy, różnymi typami nowotworów, niedokrwistością złośliwą, schorzeniami wątroby, ale również u osób wykazujących niedobory żywieniowe, szczególnie kwasu foliowego. Ocenia się, że obniżenie stężenia homocysteiny w osoczu krwi o 25%, może spowodować spadek ryzyka choroby niedokrwiennej serca o 11%, udaru mózgu o 19% oraz znacznie obniżyć częstość występowania wad rozwojowych płodu. Do chwili obecnej nie ma jednoznacznych ustaleń co do metody leczenia hiperhomocysteinemii. Uważa się, że kluczem do obniżenia stężenia homocysteiny w osoczu krwi będzie suplementacja witaminami B6, B12 oraz kwasem foliowym. Specjaliści od żywienia prowadzą obecnie kampanię na rzecz wprowadzenia w Polsce suplementacji mąki kwasem foliowym. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli hiperhomocysteinemii w etiologii wielu groźnych chorób cywilizacyjnych.
MECHANIZM DZIAŁANIA INDOLO-3-KARBINOLU I 3,3´-DIINDOLILOMETANU W CHEMOPREWENCJI CHORÓB NOWOTWOROWYCH
Authors: Żołek Teresa , Trzeciak Aleksandra 
Published: August 2022

Pochodne indolu to aromatyczne, heterocykliczne związki organiczne, które mają duże znaczenie przy poszukiwaniu nowych substancji leczniczych. Indolo-3-karbinol (I3C) i 3,3´-diindolilometan (DIM) występują naturalnie w roślinach krzyżowych, ale ich pochodne są także syntetyzowane w laboratorium. Wyniki badań in vitro wskazują, że I3C oraz DIM hamują proliferację komórek nowotworowych w fazie G1 i wywołują ich apoptozę. Dowiedziono, że mają wpływ na metabolizm estrogenów. Mikromacierzowe profilowanie ekspresji genów wskazuje, że pochodne indolu regulują ekspresję wielu genów, które mają istotne znaczenie dla kontroli cyklu komórkowego, apoptozy komórek, transdukcji sygnałowej, w angiogenezie oraz inwazji komórek. W badaniach na modelach zwierzęcych stwierdzono, że pochodne indolu zapobiegają powstawaniu nowotworów piersi i szyjki macicy. W badaniach klinicznych (faza II i III) oceniono I3C i DIM jako potencjalne środki chemoprewencyjne do stosowania w profilaktyce i wczesnych etapach rozwoju nowotworów piersi, jajnika oraz śródnabłonkowej neoplazji sromu. Dokładny mechanizm molekularny działania przeciwnowotworowego pochodnych indolu wciąż jest przedmiotem badań. Omawiane związki (I3C i DIM) są składnikami suplementów diety, zalecanych do prewencyjnego stosowania przy chorobach nowotworowych.
KWASY FENOLOWE JAKO ZWIĄZKI O POTENCJALE ANTYGENOTOKSYCZNYM WYSTĘPUJĄCE W ROŚLINACH LECZNICZYCH I JADALNYCH
Authors: Figat Ramona 
Published: August 2022

Kwasy fenolowe to grupa związków, która jest szeroko rozpowszechniona w roślinach leczniczych i jadalnych. Badania wskazują ich niską toksyczność i bezpieczeństwo stosowania. To wszystko sprawia, że stanowią one obiecującą grupę, jeśli chodzi o poszukiwania substancji aktywnych biologicznie, które mogłyby być powszechnie stosowane.
Kwasy fenolowe posiadają potencjał jako środki lecznicze. Istnieją liczne doniesienia o ich działaniu antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym, antybakteryjnym i przeciwnowotworowym. Do szeregu ich aktywności wlicza się również działanie antygenotoksyczne i antymutagenne. Począwszy od lat 80. ubiegłego wieku, ukazało się wiele publikacji opisujących tą aktywność. Do potwierdzenia ich działania antygenotoksycznego wykorzystywano zarówno metody oparte na testach bakteryjnych, jak i testach na organizmach eukariotycznych in vitro oraz in vivo.
Wśród autorów wspomnianych publikacji, wielu próbowało zbadać mechanizm działania antygenotoksycznego kwasów fenolowych. Najczęściej wiąże się on z działaniem antyoksydacyjnym, ale zaproponowano również wiele innych mechanizmów, takich jak bezpośrednie oddziaływanie z mutagenami czy hamowanie metabolizmów promutagenów. Wiele różnych ścieżek działania antygenotoksycznego stanowi dużą zaletę tej grupy związków. Poszukiwanie kolejnych możliwych mechanizmów działania kwasów fenolowych stanowi interesujący kierunek badań.
Shell histology of the Triassic turtle, Proterochersis porebensis Szczygielski & Sulej, 2016, provides novel insights about shell ankylosis
Authors: SZCZYGIELSKI Tomasz , SŁOWIAK Justyna 
Published: August 2022

Shell suture obliteration (ankylosis) was exceptionally frequent in the earliest turtles, in contrast to post-Triassic taxa. Since modern turtles grow mostly along sutures, early ankylosis in Triassic taxa is intriguing. The Triassic turtle Proterochersis porebensis Szczygielski & Sulej, 2016 is known from numerous specimens, allowing observation of shell microstructure changes during ontogeny. Shell ankylosis occurred seemingly randomly in individuals of variable size, including small and morphologically juvenile, and completely obscured the initial bony composition. We propose that this phenomenon in the Triassic turtles can be an effect of early evolutionary stages of shell histogenesis and physiological mechanisms still used in shell regeneration in modern species. We also describe some parallels between the unusual peripheral microstructure of another Triassic turtle, Waluchelys cavitesta Sterli, Martínez, Cerda & Apaldetti, 2020, and Proterochersis porebensis. Microstructural changes imply that Proterochersis porebensis could change habitat during ontogeny, small individuals appearing more aquatic and larger more terrestrial.
Phytosanitary conditions of differently biodiversed maize, hemp and faba bean crops
Authors: Balandaitė Jovita , Ginelevičius Ugnius , Švereikaitė Austėja , Romaneckas Kęstutis 
Published: August 2022

The investigations were carried out at the Experimental Station of Vytautas Magnus University Agriculture Academy, in 2021. The soil of the experimental site is silty light loam Planosol. The aim of the study was to determine the impact of multi-cropping intensity on the prevalence and damage of diseases and pests, as well as on weed abundance and biomass. The methods of crop diversification were studied:
1. Maize mono-crop (KU);2. Hemp mono-crop (KA);3. Faba bean mono-crop (PU);4. Maize and hemp binary-crop (KU + KA);5. Maize and faba bean binary-crop (KU + PU);6. Hemp and faba bean binary-crop (KA + PU);7. Maize, hemp and faba bean ternary-crop (KU + KA + PU).
Contrary to expectations, the number of pests found in the hemp mono-crop (KA) and faba bean mono-crop (PU) was lower and the damage caused was lower than in the binary and ternary crops. Crop diversification has been an effective method of controlling faba bean diseases. The lowest abundance and intensity of Botrytis fabae and Ascochyta fabae were found in hemp and faba bean binary-crop (KA + PU). Binary maize and faba bean crop (KU + PU) were most effective in weed controlling, with the lowest number and biomass of weeds.
Multiple propane gas burn rates procedure to determine accuracy and linearity of indirect calorimetry systems: an experimental assessment of a method
Authors: Ismail Mohammad , Alsubheen Sanaa A. , Loucks-Atkinson Angela , Atkinson Matthew , Alkanani Thamir , Kelly Liam P. , Basset Fabien 
Published: August 2022

Objective
Indirect calorimetry (IC) systems measure the fractions of expired carbon dioxide (FeCO2), and oxygen (FeO2) recorded at the mouth to estimate whole-body energy production. The fundamental principle of IC relates to the catabolism of high-energy substrates such as carbohydrates and lipids to meet the body’s energy needs through the oxidative process, which are reflected in the measured oxygen uptake rates (V̇O2) and carbon dioxide production rates (V̇CO2). Accordingly, it is important to know the accuracy and validity of V̇O2and V̇CO2 measurements when estimating energy production and substrate partitioning for research and clinical purposes. Although several techniques are readily available to assess the accuracy of IC systems at a single point for V̇CO2 and V̇O2, the validity of such procedures is limited when used in testing protocols that incorporate a wide range of energy production (e.g., basal metabolic rate and maximal exercise testing). Accordingly, we built an apparatus that allowed us to manipulate propane burn rates in such a way as to assess the linearity of IC systems. This technical report aimed to assess the accuracy and linearity of three IC systems using our in-house built validation procedure.

Approach
A series of trials at different propane burn rates (PBR) (i.e., 200, 300, 400, 500, and 600 mL min−1) were run on three IC systems: Sable, Moxus, and Oxycon Pro. The experimental values for V̇O2 and V̇CO2 measured on the three IC systems were compared to theoretical stoichiometry values.

Results
A linear relationship was observed between increasing PBR and measured values for V̇O2and V̇CO2 (99.6%, 99.2%, 94.8% for the Sable, Moxus, and Jaeger IC systems, respectively). In terms of system error, the Jaeger system had significantly (p < 0.001) greater V̇O2(mean difference (M) = −0.057, standard error (SE) = 0.004), and V̇CO2(M = −0.048, SE = 0.002) error compared to either the Sable (V̇O2, M = 0.044, SE = 0.004; V̇CO2, M = 0.024, SE = 0.002) or the Moxus (V̇O2, M = 0.046, SE = 0.004; V̇CO2, M = 0.025, SE = 0.002) IC systems. There were no significant differences between the Sable or Moxus IC systems.

Conclusion
The multiple PBR approach permitted the assessment of linearity of IC systems in addition to determining the accuracy of fractions of expired gases.
Effects of exogenous calcium on the drought response of the tea plant (Camellia sinensis (L.) Kuntze)
Authors: Malyukova Lyudmila S. , Koninskaya Natalia G. , Orlov Yuriy L. , Samarina Lidiia S. 
Published: August 2022

Background
Drought is one of the major factors reducing the yield of many crops worldwide, including the tea crop (Camellia sinensis (L.) Kuntze). Calcium participates in most of cellular signaling processes, and its important role in stress detection and triggering a response has been shown in many crops. The aim of this study was to evaluate possible effects of calcium on the tea plant response to drought.

Methods
Experiments were conducted using 3-year-old potted tea plants of the best local cultivar Kolkhida. Application of ammonium nitrate (control treatment) or calcium nitrate (Ca treatment) to the soil was performed before drought induction. Next, a 7-day drought was induced in both groups of plants. The following physiological parameters were measured: relative electrical conductivity, pH of cell sap, and concentrations of cations, sugars, and amino acids. In addition, relative expression levels of 40 stress-related and crop quality–related genes were analyzed.

Results
Under drought stress, leaf electrolyte leakage differed significantly, indicating greater damage to cell membranes in control plants than in Ca-treated plants. Calcium application resulted in greater pH of cell sap; higher accumulation of tyrosine, methionine, and valine; and a greater Mg2+ content as compared to control plants. Drought stress downregulated most of the quality-related genes in both groups of tea plants. By contrast, significant upregulation of some genes was observed, namely CRK45, NAC26, TPS11, LOX1, LOX6, Hydrolase22, DREB26, SWEET2, GS, ADC, DHN2, GOLS1, GOLS3, and RHL41. Among them, three genes (LOX1, RHL41, and GOLS1) showed 2–3 times greater expression in Ca-treated plants than in control plants. Based on these results, it can be speculated that calcium affects galactinol biosynthesis and participates in the regulation of stomatal aperture not only through activation of abscisic-acid signaling but also through jasmonic-acid pathway activation. These findings clarify calcium-mediated mechanisms of drought defense in tree crops. Thus, calcium improves the drought response in the tea tree.