bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
IMPLEMENTASI MANAJEMEN PENDIDIKAN KARAKTER DALAM PEMBINAAN PESERTA DIDIK
Authors: Fadillah Ahmad Arif , Putri Khilda Jumhadi , Nurafifah Vianti Dinda , Safitri Santi , Aisyah Nanda , Aulia Rahmatul , Salimah Sumayya Mujahidah , Febriyani Nur , Oktapiani Rizka , Marctines Gabriella Sinthia 
Published: September 2022

According to Government Regulation No. 87 of 2017 Article 3 regarding strengthening character education (PPK), namely PPK is carried out by applying the values of Pancasila in character education, especially including religious values, honesty, tolerance, discipline, hard work, independent creativity, democracy, curiosity, enthusiasm nationality, love for the homeland, appreciate achievements, communicative, love peace, love to read, care for the environment, care about social, and be responsible. This study aims to find out how the implementation of character education management in coaching students. This research is a literature study. In literature studies, researchers determine the research topic and determine the formulation of the problem, before they go into the field to collect the necessary data. In the National Long-Term Development Plan 2005-2025 (Law of the Republic of Indonesia Number 17 of 2007) states the realization of a strong, competitive, noble character and moral nation based on Pancasila which is characterized by the diverse character and behavior of humans and the Indonesian people, have faith and fear of God Almighty, tolerant virtuous, mutual cooperation, patriotic spirit, dynamic development, and science and technology oriented.
MENINGKATKAN KEMAMPUAN MENGENAL BILANGAN SEDERHANA 1 – 10 MELALUI MEDIA HIKORI BERBASIS BUDAYA LOKAL
Authors: Maharani Yeny Kartika , Lestariningrum Anik , Khan Rosa Imani 
Published: September 2022

Penelitian ini dilatar belakangi oleh observasi peneliti, bahwa kemampuan mengenal bilangan sederhana 1 – 10 pada kelompok bermain usia 3 – 4 tahun di KB PKK Baye Kecamatan Kayen Kidul Kabupaten Kediri masih sangat rendah. Disini terbukti dari anak belum mampu membedakan angka satu dengan angka tujuh, kemudian angka enam dengan angka sembilan. Hal tersebut dikarenakan penggunaan media yang menarik masih sangat kurang di lembaga ini. Tujuan penelitian ini adalah untuk mengembangjan media HIKORI (Hitung Ikon Kediri) berbasis budaya lokal untuk mengenal bilangan sederhana 1 – 10 dapat digunakan pada kelompok bermain Anak Usia 3 – 4 Tahun?”. Penelitian ini menggunakan metode penelitian dan pengembangan. Penelitian ini dilakukan melalui empat tahap yaitu penemuan potensi juga masalah, mengumpulkan data data, mendesain produk, dan memvalidasi media. Dimana peneliti mulai mengumpulkan informasi terkait permasalahan yang ada di lembaga, kemudian peneliti mengumpulkan data dan informasi agar bisa dipakai sebagai bahan untuk perencanaan produk, kemudian peneliti melakukan desain produk sehingga peneliti memiliki acuan untuk membuat media, kemudia peneliti memvalidasikan media yang dibuat kepada ahli media dan ahli materi masing – masing dua orang. Berdasarkan uraian di atas dapat disimpulkan dimana media HIKORI (Hitung Ikon Kediri) layak diuji cobakan pada anak usia 3 – 4 tahun di KB PKK Baye.
PENGARUH MINAT BELAJAR TERHADAP HASIL BELAJAR SISWA KELAS VI SDN 1 GAMPING
Authors: Setiawan Angga , Nugroho Wahyu , Widyaningtyas Dessy 
Published: September 2022

Setiap siswa sebagai individu memiliki minat dan ketertarikan yang berbeda-beda, termasuk dalam menentukan ketertarikan minat pembelajaran. Minat belajar siswa akan berdampak pada hasil belajar. berdasarkan hasil observasi di SDN 1 Gamping menunjukkan bahwa rendahnya hasil belajar siswa menjadi faktor utama dalam tingkat pemahaman yang di dorong oleh adanya minat belajar. hasil belajar yang cendeung rendah akan berdampak pada rendahnya minat belajar siswa yang dapat dilihat dari banyak siswa yang mengantuk, dan kurang semangat. Adapun tujuan penelitian ini adalah untuk mengetahui pengaruh minat belajar terhadap hasil belajar siswa kelas VI SDN 1 Gamping. Jenis penelitian pada penenlitian ini menggunakan pendekatan kuantitatif, dengan jenis penelitian kolerasi. Instrumen pengambilan data pada penelitian ini menggunakan lembar observasi, angket dan tes. Hasil penelitian menunjukkan bahwa minat belajar dan hasil belajar peserta didik kelas VI SDN 1 Gamping berada pada kategori sedang dengan persentase 42%. Sedangkan besar pengaruh minat belajar terhadap hasil belajar sebesar 78,5%. Dengan demikian hasil penelitian ini dapat disimpulkan bahwa terdapat hubungan yang saling mempengaruhi antara minat belajar terhadap hasil belajar siswa kelas VI SDN 1 Gamping. Saran bagi pendidik ada baiknya memetakan minat belajar siswa sejak awal untuk memaksimalkan hasil belajar.
لادان لە بنەمای هاریکاری (کتێبی ڕشتەی مرواری بە نموونە)
Authors: ئاگرین شەوكەت هادی  , كه‌لسووم خالید ئه‌حمه‌د  , نەریمان عەبدولڵا خۆشناو  
Published: September 2022

١ـ ناونیشانی لێکۆڵینەوەکە
ناونیشانی لێکۆڵینەوەکە بریتییە لە (لادان لە بنەمای هاریکاری "کتێبی ڕشتەی مرواری بە نموونە"). لێکۆڵینەوەیەکی پراگماتیکییە، نموونەکانی ئەو دەقانەن، کە لە کتێبی ڕشتەی مرواریدا باسکراون، بەپێی تیۆری بنەماکانی هاریکاری شیکراونەتەوە و هەوڵدراوە گونجاوترین نموونە هەڵبژێردرێت، کە لەگەڵ ناوەرۆکی باسەکەدا بگونجێت، کە ئەمەش هەوڵێکە بۆ دەرخستنی بنەما وردەکانی بنەمای هاریکاری لە دەقە نووسراوەکاندا.
٢ـ سنوور و ڕێبازی لێکۆڵینەوەکە
لێکۆڵینەوەکە لە ئاستی پراگماتیکدایە و شیکردنەوەی نموونەکان بەپێی تیۆری بنەماکانی هاریکاری گرایس لێکدراوەتەوە و سنوورەکەی دەستنیشان کراوە بەوەی تەنیا ئەو نموونانە وەرگیراون، کە لە کتێبی ڕشتەی مرواریدا باسکراون، ئەم لێکۆڵینەوەیەش لە چوارچێوەی ڕێبازی (وەسفی شیکاری) باسی لێوە دەکرێت.
٣ـ هۆی هەڵبژاردنی لێکۆڵینەوەکە
خاڵی گرنگ لە هەڵبژاردنی لێکۆڵینەوەکە، کاریگەریی ئەو پەیوەندییەیە کە لەنێوان قسەکەر و گوێگردا هەیە، بەتایبەتی لە بنەماکانی هاریکاریدا، کە کاریگەرییەکی زۆری هەیە لەسەر سەرکەوتنی پڕۆسەی پەیوەندیکردن، بە پیادەکردنی بنەماکان لەنێوان تاکەکانی کۆمەڵدا، بەوەی زمان چالاکییەکی کۆمەڵایەتییە بە مەبەستی هاریکاریکردنی نێوان بەشداربووانی ئاخاوتن بەکاردەهێنرێت.
٤ـ کێشەی لێکۆڵینەوەکە
ئەم لێکۆڵینەوەیە هەوڵێکە بۆ شیکارکردنی پراگماتیکییانەی چەند دەقێکی نێو کتێبی ڕشتەی مرواری بەپێی بنەماکانی هاریکاری، کێشەی ئەم دەقانە لەوەدابوو کە هەر دەقێک زیاتر لە بنەمایەکی تێدا پێشێل کرابوو، بە ئەستەم نموونەیەکمان دەستدەکەوت و ده‌بینییەوە تەنیا لە یەک بنەمادا لادان تیایدا ڕوویدا بێت.
٥ـ ناوەرۆکی لێکۆڵینەوە
ناوەرۆکی ئەم لێکۆڵینەوەیە جگە لە پێشەکی و ئەنجام، لە سێ بەش پێکهاتووە:
بەشی یەکەم؛ بەشێکی تیۆرییە و تیایدا باس لە بنەمای هاریکاری لەلایەن پۆل گرایس کراوە، لەگەڵ باسکردنی هەریەکە لە بنەماکانی هاریکاری (بنەمای چه‌ندێتی، بنەمای چۆنیەتی، بنەمای پەیوەندی و بنەمای شێواز)، لەگەڵ هێنانەوەی نموونە بۆ هەر بنەمایەک.
بەشی دووەم؛ ئەم بەشەش بەشێکی تیۆرییە و باس لە لادان لە بنەماکانی هاریکاری گرایس دەکات و هێنانەوەی نموونە بۆ هەر یەکێک لەم بنەمایانە، بنەمای چه‌ندێتی، بنەمای چۆنیه‌تی، کە ئەمیش چەند جۆرێکی لادانی لێدەکەوێتەوە، وەک (توانج و گاڵتەپێکردن، خواستن، ئاماژەپێکردن، زێدەڕۆیی و کەمکردنەوە)، هەروەها بنەمای پەیوەندی و شێواز، لەگەڵ ڕوونکردنەوەی پێویست سەبارەت بەم بنەمایانە.
بەشی سێیەم، بەشی پراكتیكی لێکۆڵینەوەکەیە، کە باس لەو لادانانە دەکات، کە لە بنەمای هاریکاریدا هاتۆتە کایەوە، بە پشتبەستن بە نموونەکانی نێو کتێبی ڕشتەی مرواری و شیکارکردنی نموونەکان.
لە کۆتاییدا، ئەنجامی لێکۆڵینەوەکە و لیستی سەرچاوەکان، لەگەڵ پوختەی لێکۆڵینەوەكه‌ بە زمانه‌كانی عه‌ره‌بی و ئینگلیزی پێشکەش کراون.
هزرى سۆفیزم لای (بابا تاهیری عۆریان)
Authors: ئارام قادر صابر  , محەمەد جەودەت عومەر  
Published: September 2022

توێژینەوە و بەکێشەکردنی بابەتێک لە خۆیدا هەڵگری ئیشکالیەتی جۆربەجۆرە، کە بۆ توێژەران کارێکی ئاسان نییە. چونکە لە رەوتی توێژینەوەدا، توێژەران رووبەڕووی سەرچاوە و ئارگیومێنت و دیدی جیاواز دەبنەوە و هاوکاتیش ئارگیومێنت و دیدی جیاوازی دیکەیش دێنە ئارا، بەڵام ئەم ئاڵۆزی و ئیشکالیەتە دواجار بەرهەم و ئەنجامێکی مەعریفی تازە دەخاتەوە، بە تایبەت بۆ ئەو بابەتانەی کە هێشتا لایەن و دیوی تاریک و لێڵ و ناڕوونیان هەیە.
توێژینەوە لە سۆفیزم، هەروەها سۆفیزمی کوردی- ئیسلامی، ئایین و ئایینزا کوردی و ئیسلامییەکان، هەڵگری خەسڵەتی ئیشکالیەت ئامێزن، ئەمەش تەنها بۆ سەرچاوە و دیدی جیاواز ناگەڕێتەوە، بەڵکو بۆ شێواندن و بەلاڕێدابردنی گوتار و مێژوو و رووداوەکان و بابەت و گێڕانەوەکان دەگەڕێتەوە، لێرەشدا سەبارەت بە هزری سۆفییانەی (باباتاهیر) هەمان کێشە لە ئارادایە. کەواتە ئەم توێژینەوەیە بە مەبەستی ساغکردنەوەی هەندێ ئیشکالیەت لەبارەی سۆفیزمی (باباتاهیر)ەوە، هەروەها ئەنجامدانی ئەرکێکی ئەکادیمی، کە پێشتر توێژینەوەی وردی ئەکادیمی لەو بوارەدا دەگمەنن، بەڵکو زیاتر لە شێوەی وتار و گێڕانەوەی مێژووی ئەدەبی نووسراون، لە کاتێکدا هەندێک لەوان پەیوەست بە ئەدەبیات و سۆفیزمی فارسی و عەرەبی زیاتر هەوڵی شێواندنی راستینەی مێژوویی کوردانیان داوە.
توێژینەوەکە بە لێکدانەوە و راڤە و شرۆڤەی بەرهەمەکانی (باباتاهیر) و سەرچاوەکان لە هەردوو میتۆدی شیکاری و هێرمیونیتیکی کەڵک وەردەگرێت و دەیەوێت لە کۆنتێکستەکانەوە ئەرگیومێنت و بەڵگە زانستی و لۆژیکییەکانی بکاتە پاساوی عەقڵانی بۆ تێز و تیۆر و بۆچوونەکان.
سەبارەت بە پەیکەرە و بونیادی توێژینەوەکە، لە شێوەی باس و تەوەرەدا بە دوو باس و چەند تەوەرەیەک هەوڵدراوە، (باباتاهیر) و هزر و هۆزان و پەیڕەوی ئایینی و تێز و تیۆرەکانی و پەیوەنديی لەگەڵ رێبازەکان و ژیانی کۆمەڵایەتيی سۆفییانە بخرێنەڕوو. بۆ ئەم مەبەستەش زیاتر هەوڵدراوە سوود لە سەرچاوەکانی خۆی و ئەوانە وەربگیرێت کە لەبارەیەوە نووسراون.
گۆڤاری "K21" وەك سەرچاوەی مێژووی رۆژنامەوانیی كوردیی نهێنی و ئاشكرای شاری هەولێر
Authors: ئازاد عوبێد ساڵح  
Published: September 2022

رۆژنامه‌وانی وه‌ك به‌شێكی رووناكبیری، بایه‌خ و كاریگه‌ری و ده‌ورێكی زۆری له‌ كۆمه‌ڵگه‌دا هه‌یه‌، به‌ تایبه‌تی كه‌ وه‌ك یه‌كێك له‌ ده‌سه‌ڵاته‌كان (چواره‌م) حیسابی بۆ ده‌كرێت، ئه‌مه‌ش سه‌ر بۆ ئه‌وه‌ ده‌كێشێته‌وه,‌ كه‌ له‌ تۆماركردنی رووداوه‌كاندا, سه‌رچاوه‌ی راسته‌وخۆ و زیندوو و شایه‌تحاڵی سه‌ره‌كی بێت. ئه‌مه‌ش وا ده‌كات له‌ نووسینی مێژوودا به‌سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی دابندرێت و پشتی پێ ببه‌سترێت. به‌ڵام ده‌بێت ئاگاداری ئه‌وه‌ بین ئه‌و رۆژنامه‌یه‌ چ رۆژنامه‌یه‌كە و سه‌ر به‌ چ لایه‌ن یان گرووپێكە..! له‌م رووه‌وه‌ هه‌ڵبژاردنی ئه‌م بابه‌ته‌ بۆ توێژینه‌وه‌ به‌ كارێكی پێویست زانرا، به‌تایبه‌تیش بۆ گۆڤارێكی به‌ روومه‌تی وه‌ك "k21"، كه‌ پڕاوپڕی به‌ڵگه‌نامه ‌و بابه‌ت و كه‌ره‌سته‌ی خاوی نووسینی مێژوون.
له‌م توێژینه‌وه‌یه‌دا به‌ ته‌نیا ئه‌و لایه‌نه‌ی رووناكبیری كاری له‌سه‌ر كراوه‌, كه‌ تایبه‌ته‌ بۆ گۆڤارو رۆژنامه ‌و بڵاوكراوانه‌ی له ‌سه‌رده‌می جیاجیا, به‌ ئاشكراو نهێنی, له‌ قەڵه‌مڕه‌وی شاری هه‌ولێر ده‌رچوون و ده‌قه‌كانیان له‌ "k21"دا بڵاوكراونه‌ته‌وه‌.
ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ ناساندنی گۆڤاری "k21"‌و ژماره‌ و به‌ڕێوه‌به‌رانی و چۆنیه‌تی ده‌رچوونی و رۆڵی و هه‌ندێ سه‌رنج و تێبینی سه‌باره‌ت به‌ گۆڤاره‌كه‌، پاشان گۆڤارو رۆژنامه‌ ئاشكراكان و به‌دواشیدا گۆڤارو رۆژنامه‌ نهێنییه‌كان و ئه‌نجام و پاشكۆ, دەگرێتەخۆ.
گرفته‌كانی ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ خۆی له‌ بەرده‌ست نه‌بوونی هه‌ندێ له‌ ده‌قی ره‌سه‌نی گۆڤارو رۆژنامه‌ و بڵاوكراوه‌كان یان خراپ و به‌ كه‌موكورتی كۆپییه‌كانیان كە بڵاوكراونه‌ته‌وه‌، ده‌بینێته‌وه‌. ئه‌مه‌ وێڕای ئه‌وه‌ی نه‌ناسینه‌وه‌ی ناو و نازناوی خواسته‌نی نووسه‌ری هه‌ندێ له‌ بڵاوكراوه‌كان، ئه‌وه‌ هیچ كه‌ گۆڤارو رۆژنامه‌ و بڵاوكراوه‌ نهێنییه‌كان، نه‌ ده‌سته‌ی نووسه‌رانیان دیاره‌ نه‌ وتار و بابه‌ته‌كانیان ناوی نووسه‌ره‌كانیان به‌ سه‌ره‌وه‌یه‌، ئه‌گه‌ر هه‌شبێت ناوی خوازراوه‌، وه‌ك سیمایه‌كی رۆژنامه‌وانیی نهێنی و شاخ و پێشمه‌رگه‌.
پیشه‌ی جۆڵایی لای جووه‌كانی كوردستان
Authors: سازان سەباح پیرباڵ  
Published: September 2022

به‌رهه‌می جۆڵا له‌ كوردستان واتا سیپاڵ چنی ( كووتاڵی هێڵ هێڵ) ، مێژوویه‌كی تۆماركراوی هه‌یه‌، كۆنترین به‌ڵگه‌ له‌ باره‌ی چنینه‌وه‌ له‌ نه‌خشی سه‌ر هه‌ندێ خشتی سه‌رده‌می ( چاخی به‌ردینی نوێ) (7000-8500) پێش میلاد له‌ چه‌رمۆ دۆزراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێ له‌ هه‌مان شێوه‌ی تریش هه‌بوونه‌ به‌ڵام نه‌دۆزراونه‌ته‌وه‌. به‌ گشتی چنین له‌ كوردستان هه‌ر له‌ كۆنه‌وه‌ ده‌توانین بڵێین له‌ پێگه‌ی دووه‌م بووه‌ دوای كشتوكاڵ كردن.(ئیزه‌دی، 2007، لا 555-556) كاری جۆ‌ڵایی ئه‌م پیشه‌یه‌ زیاتر له‌ شار و شارۆچكه‌كانی كوردستان كراوه‌ هه‌ڵبه‌ته‌ ئه‌مه‌ش شتێكی سروشتییه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كورد خه‌ڵكێكی شاخاوییه‌ و ئاژه‌ڵدارن له‌ ناوچه‌یه‌كدا له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست هه‌ڵكه‌وتوون به‌ بۆنه‌ی ئه‌م پیشه‌یه‌وه‌ به‌ناوبانگ بوون، زۆرێك له‌ گه‌ڕیده‌كان گه‌واهی پیشه‌ی جۆڵایی ده‌ده‌ن له‌ كوردستان (ژیكیل، 1999، لا 142) له‌ كوردستان هه‌ر له‌ سه‌رده‌می ئاشوورییه‌كان گرنگییان به‌ رستن و چنین داوه‌ گرنگترین به‌رهه‌مهێنانی لۆكه‌ بووه‌ بازرگانییه‌كی فراوانیان كردووه‌ له‌گه‌ڵ ناوچه‌كانی دراوسێ، وه‌ له‌ وڵاتی دووڕووبار پیاوان و ئافره‌تانیش ئه‌م پیشه‌یان كردووه ‌(اسطيفانی، 2002، ص69-67.) له‌ كۆندا له‌ كوردستان جۆڵا توانیویه‌تی تا ئه‌ندازه‌یه‌كی باش جلوبه‌رگی پیاوانه‌ی كورده‌واری و كه‌لوپه‌لی پێویستییه‌كانی ناوخۆ به‌رهه‌م بهێنێت، كه‌ له‌ لایه‌ن ژنانه‌وه‌ زۆربه‌ی كاره‌كان ده‌كران ، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ به‌خێوكردن و په‌روه‌رده‌كردنی منداڵ و ئیش و كاری رۆژانه‌ی ماڵ و (نانكردن و چێشت لێنان و ) جگه‌ له‌وه‌ قوڕكاری و بیناسازی و كشتوكاڵیش ژن له‌ هاوشانی پیاو به‌ درێژایی رۆژگار كاری كردووه‌، گرنگترین ئه‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ جۆڵا دروستی ده‌كات، (دووگرد، رانك و چۆغه ‌(شاڵ و شه‌پك) ره‌شماڵ، فه‌رشی دیوار، جاجم، ) ره‌شماڵ له‌ كورده‌واری (سیاماڵ) ( چادر) دوو جۆر ره‌شماڵ هه‌یه‌ هی زستانه‌ قورسه‌ هی هاوینه ‌(سووكه‌ شاشه، پێی ده‌ڵێن چاتۆله‌) هه‌ردوو جۆره‌كه‌یان له‌ مووی بزن دروستده‌كرێ له‌ پاش رستن كردنی به‌ به‌ن دروست ده‌كرێ، چونكه‌ مووی بزن قایمه‌ و سیخه‌، له‌ كاتی بارانان ئاو نادا، هه‌شه‌ له‌ كه‌ره‌سته‌ی ئه‌ستوور و رخت دروستكراوه‌ پێی ده‌ڵێن (ده‌وار) یان چادر به‌ زۆری ماڵه‌ هه‌ژاره‌كان و دۆم و قه‌ره‌جه‌كان به‌كاری ده‌هێنن. (كاكه‌یی،2003، لا 227، 215. ) دووگرد: به‌رهه‌مێكی چنراوی جۆڵایه‌ بۆ نوێژكردن به‌كار دێت، زیاتر له‌ لایه‌ن خه‌ڵكانی برادۆست و باڵه‌كایه‌تی دروستده‌كرا، به‌رماڵ به‌ زۆری له‌ كه‌ڵه‌فی ره‌نگاو ره‌نگ كه‌متر له‌ به‌ن دروستده‌كرا، له‌ رووی نه‌خشه‌وه‌ چوار جۆری هه‌یه‌، ساكاری و یه‌ك كه‌شكۆڵ (كه‌شكۆڵ له‌ شێوه‌ی تیشكی رۆژه‌) دوو كه‌شكۆڵ و سێ كه‌شكۆڵ. ئه‌مانه‌ كارێكی قورس و گرانه‌ بۆیه‌ ده‌سحه‌قه‌كه‌شی گرانه‌. ( غه‌فور،2011.لا88).
التركيب الصرفنحوي في اللغتين العربية و الكوردية
Authors: وریا عمر أمین  
Published: September 2022

ﻓﻲ ﻣـﺠﺎل ﻣﻨـﺎﻫﺞ اﻟﺒﺤﺚ اﻟـﻠﻐﻮي المقارن ﺗﻮﺟـﺪ ثلاثة انماط ﻣـﻦ اﻟﺪراﺳﺎت اﻟﻠﻐـﻮﻳﺔ المقارنة. ﺣﻴﺚ ﺗﺨﺘﻠﻒ أﻫﺪاﻓﻬا و وﺳﺎﺋﻠﻬا.
1 - ﻣـﻘـﺎرﻧﺔ اﻟﻠﻐـﺎت اﻟﻤﺨـﺘﻠﻔـﺔ ﺑﻬـﺪف اﻟﺘـﻮﺻـﻞ إﻟﻰ إﻋـﺎدة ﺑﻨﺎء اﻷﺻﻞ المشترك اﻟﺬي ﺗﻔﺮﻋﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺠﻤـﻮﻋﺔ ﻣﻌﻴﻨﺔ ﻣﻦ اﻟﻠﻐﺎت ﻟﺮﺳﻢ ﺷﺠﺮة اﻟﻌـﻮاﺋﻞ اﻟﻠﻐﻮﻳﺔ وتحدﻳﺪ ﻫﻮﻳﺔ وﻣﻮﻗﻊ ﻛﻞ ﻟﻐـﺔ ﺿـﻤـﻦ ﻫﻴﻜﻞ اﻟﻌـﺎﺋﻠﺔ اﻟـﻠﻐـﻮﻳﺔ اﻟﺘﻲ ﺗﻨﺘـﻤـﻲ اﻟﻴـﻬـﺎ . اي تحديد العلاقات الجينية للغات Genetic Classification. يسمى هذا الفرع بعلم اللغة التأريخي.
2 - ﻣـﻘـﺎرﻧﺔ اﻟﻠﻐـﺎت ﺑﻬـﺪف اﻟﻮﺻﻮل إﻟـﻰ ﻣﻮاﻃﻦ اﻟـﺸﺒـﻪ واﻻﺧـﺘـﻼف بين اﻟﻠﻐـﺎت ﻓﻲ ﺻﻮرﻫﺎ الحاﺿﺮة ﻣﻦ ﻏﻴـﺮ أي إﺷﺎرة إﻟﻰ أﺻﻮﻟﻬﺎ اﻟﺘـﺎرﻳﺨﻴﺔ ﻣﻦ اﺟﻞ ﺻـﻴﺎﻏﺔ ﻧﻈﺮﻳﺔ ﻋـﺎﻣﺔ ﻟﻠﺘــﺮﻛـﻴﺐ اﻟـﻠﻐـﻮي ﻓﻲ اﻟـﺒﻨﻴـﺔ اﻟـﺴﻄﺤـﻴــﺔ. ﻳﺴــﻤﻰ ﻫﺬا اﻟﻔـﺮع ﻣـﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻐــﺔ ﺑﺎﻟﺘــﺼﻨﻴﻒ النمطي Typological Classification . أﺣﺪ أﻫﻢ أﻫﺪاف ﻫﺬا اﻟﻨـﻬﺞ ﻫﻮ ﺗﺼﻨﻴﻒ اﻟﻠﻐﺎت إﻟﻰ ﻣﺠـﻤﻮﻋـﺎت ﺗﺘﺸﺎﺑﻪ او ﺗﺸـﺘﺮك ﻓﻲ إﺣـﺪى أو ﺑﻌﺾ ﺧــﺼـﺎﺋﺼـﻬـﺎ.
3 - مقارنة اللغات Contrastive analysis بهدف ايجاد اسهل السبل لتعليم اللغات الأخرى كلغات ثانية. يسمى هذا الفرع بعلم اللغة التقابلي.
تنتمى اللغة العربية الى عائلة اللغات السامية، وحسب التصنيف النمطي فهي لغة اشتقاقية inflectional اختراقیة infix. ترتيب العناصر الاساسية في جملتها الاساس (VSO / SVO) اي ( فعل ـــ فاعل ـــ مفعول / فاعل – فعل - مفعول).
تنتمي اللغة الكوردية الى عائلة اللغات الهند ــ أوروبية. و حسب التصنيف النمطي، هي من اللغات اللاصقة agglutinative. ترتيب العناصر الاساسية في جملتها (SOV) اي ( فاعل ـــ مفعول ـــ فعل). (Amin 1979 : 30)
هذا البحث مقارنة نمطية لتحديد اوجه التشابه و الاختلاف في نظام الضمير و صياغة قواعد اشتقاق جملة التركيب الصرفنحوي في اللغتين العربية و الكوردية.
هه‌ندێ لایه‌نی ئه‌فسانه‌یی‌ له‌ شیعره‌كانی (له‌تیف هه‌ڵمه‌ت)دا
Authors: مەكنون محەمەدتاهیر میقداد  , تەلعەت محەمەد عەزیز  
Published: September 2022

ئه‌ده‌بیاتی هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌ك ناتوانێت گه‌شه‌ بكات، ئه‌گه‌ر سوود له‌ كلتووری نه‌ته‌وه‌كه‌ی خۆی وه‌رنه‌گرێت، كلتوور و ئه‌ده‌بی فۆلكلۆری نه‌ته‌وه‌ییمان سامانێكی به‌نرخ و ده‌وڵه‌مه‌ندن، بۆیه‌ ده‌بێت بیانپارێزین و به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتووانه‌ مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ بكه‌ین، بۆیه‌ دیارده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی شاعیران له‌ قۆناغی كلاسیكه‌وه‌ تا هاوچه‌رخ بۆ باوه‌شی كه‌له‌پوور و فۆلكلۆری نه‌ته‌وه‌ی خۆیان، هه‌میشه‌ به‌ ئامانجی داهێنانی تازه‌ و هاوچه‌رخه‌ له‌ شیعره‌كانیاندا.
كوردیش هه‌روه‌كو میلله‌تانی تر خاوه‌نی سامانێكی فراوانی كلتوور و ئه‌ده‌بی فۆلكلۆری خۆیه‌تی، كه‌ ئه‌وانیش ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ژیان و گوزه‌رانی میلله‌تی كوردیان پێوه ‌دیاره‌، له‌ نێو به‌شه‌كانی فۆلكلۆریش ئه‌فسانه‌ یه‌كێكه‌ له‌و به‌شه‌ گرنگانه‌ی كه‌ شاعیران هه‌میشه‌ په‌نای ده‌به‌نه‌ به‌ر بۆ تێكهه‌ڵكێشكردنی له‌گه‌ڵ شیعره‌كانیان و بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له‌م ڕێگه‌یه‌وه‌ شێوازێكی تر به‌ شیعره‌كانیان ببه‌خشن و سه‌رنجی خوێنه‌ر به‌لای خۆیانه‌وه‌ ڕابكێشن، له‌ ڕێگه‌ی‌ به‌كارهێنانی ئه‌فسانه‌ و ڕه‌گه‌ز و ڕه‌مزه‌ ئه‌فسانه‌یییه‌كان، مه‌به‌سته‌ شاراوه‌كانی خۆیان ده‌رببڕن، شاعیر توانیویه‌تی به‌شێوه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ ئه‌فسانه‌یییه‌كان بكات و سوود له‌و ڕه‌گه‌ز و ڕه‌مزه‌ ئه‌فسانه‌یییانه‌ وه‌ربگرێت وا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ كردوون، كه‌ سه‌رنجی خوێنه‌ر به‌لای خۆیدا ڕابكێشێت، له‌ ڕێگه‌ی‌ ئه‌مه‌وه‌ په‌یام و هزره‌كانی خۆی ده‌رببڕێت و ستاتیكایه‌ك به‌ شیعره‌كانی ببه‌خشێت و تێكه‌ڵاوییه‌ك له‌نێوان ئه‌ده‌بی هاوچه‌رخ و ئه‌ده‌بی فۆلكلۆر دروست بكات، له‌نێو ئه‌مانه‌شدا چه‌ندین كه‌سایه‌تی ئه‌فسانه‌یی و گیانه‌وه‌ری ئه‌فسانه‌یی و كرده‌وه‌ی ئه‌فسانه‌یی له‌ شیعره‌كانیدا به‌كارهێناوه‌.
پێکهاتەی فەزای دەلالی لە چیرۆکدا چیرۆکەکانی (سەدرەدین عارف) بە نموونە
Authors: محەمەد ئەحمەد حەسەن  
Published: September 2022

زمانی دەقی ئەدەبی، زمانێکی هەڵخەڵەتێنە، زمانێک نییە، یەکڕاست شتەکانمان بداتێ، بەڵکو لە زۆر باردا دەلالەتی دیکە مەدلوولی دیکە خۆیان لە پشت پەیڤەکانەوە حەشار دەدەن. خوێنەر بەپێی ئەو پشتخانە ڕۆشنبیرییەی هەیەتی هەوڵی لێکدانەوەی مەدلوولی ئەو دەلالەتانە دەدات. دەقی ئەدەبی دەبێ دەقێکی سرک و ئاماژەدار بێت، دەقێک توانای ململانێی لەگەڵ خوێنەری نموونەییدا هەبێت، بۆ ئەوەی خوێنەر ماندوو بکات و بیخاتە دۆخی بیرکردنەوە. ئەم توێژینەوەیە هەوڵێکە بۆ کارکردن لەبارەی فەزای دەلالی لە چیرۆکەکانی "سەدرەدین عارف"دا. کارکردنە بۆ دەستخستنی وەڵامی پرسیارەیلی وەکو: فەزا چۆن دروست دەبێت؟ ڕۆڵی فەزا لە بەرهەمهێنانی ئێستێتیکای دەقدا چییە؟ چۆن دەلالەتەکانی ناو دەق فەزا دروست دەکەن؟
ئەم توێژینەوەیە لە دوو بەشی سەرەکی پێكهاتووە. بەشی یەکەم بە ناوی: (چوارچێوەیەکی تیۆری بۆ فەزا). ئەم بەشە بەشێکی تیۆرییە. هەوڵێکە بۆ ڕوونکردنەوەی ئێستێتیکای فەزا، گەڕان بە دوای ڕیشەی زاراوەکە. هاوکات ئیشکردنە لەبارەی فەزای گێڕانەوەیی و ئەرکەکانی، بۆ ئەوەی بزانین فەزا لە گێڕانەوەدا بە گشتی و چیرۆک بەتایبەت چۆن دەردەکەوێت. هەرچی بەشی دووه‌مە بە ناوی: (ڕەهەندەکانی فەزای دەلالی لە چیرۆکەکانی "سەدرەدین عارف"دا. ئەم بەشە بەشێکی پراکتیکییە. هەوڵمانداوە لە چەند ڕەهەندێکەوە دەلالەتی ناو چیرۆکەکان ڕاڤە بکەین، بۆ ئەوەی ئەو فەزایە دەستنیشان بکەین، کە بە هۆی ئەم ڕەهەندانەوە دروست بوون. بۆ ئەمەیش کارمان لەبارەی فەزای زمانی دەق کردووە، پاشان وەگێڕ چ ڕۆڵێکی لە بەرهەمهێنانی فەزادا هەیە. دواتریش فەزای کۆمەڵایەتی، سیاسی و دەلالەتەکانی ژنمان لێکداوەتەوە. ئەم سێ دەلالەتانە دیوی دووەمی ڕۆشنبیری و کلتووریی کۆمەڵی کوردی نیشان دەدەن.
بۆ ئەم توێژینەوەیە پشتمان بە ميتۆدی سیمیۆلۆجیا بەستووە، بە ئامانجی لێکدانەوەی دەلالەتەکانی زمانی دەق، چونکە سیمیۆلۆجیا کۆمەکی باشمان بۆ لێکدانەوەی دەلالەتەکان دەکات. لە کۆتاییدا چەند ئەنجامێکمان نووسیوە، کە لەم توێژینەوەیە پێیگەیشتووین. هاوکات سەرچاوەکانمان بە سيستەمی هارڤارد بەکارهێناوە و لیستی سەرچاوەکانیشمان نووسیوە.
ڕۆڵی شانۆی ئاهەنگسازی لە نمایشی شانۆی كوردیدا
Authors: هونەرمەند ئەحمەد سالار عه‌بدولواحيد  , ژیلوان تاهیر باپیر  
Published: September 2022

هونەری شانۆ بەهەردوو ڕوویەكەیەوە (تراجیدی)و (كۆمیدی) لە دووتۆ و نێوەندی ئاهەنگە ئاینیيەكانی (دیۆنیسیۆس)ی یۆنانییەوە لە سەرەتای سەدەكانی پێش زاینییەوە سەری هەڵدا و بەو شێوەیەی ئاهەنگێكی ئاینی بوو، لەو ئاهەنگەدا بەشێوەی سەرەتایی شانۆ لە پێشدا كۆرس و سەماكاران و مۆسیقاژەنان و گۆرانیبێژان هەمووان بەشداریيان دەكرد ، ڕۆژ بەڕۆژ پەرەی سەند و تاكو وەهای لێهات شانۆ كاتێك كە جیا بوویەوە لە دۆخە ئاینیيەكە سەربەخۆیی بەدەست هێنا، بەو چەشنە دەكرێت سەرەتای سەرهەڵدانی شانۆی ئاهەنگسازی لە مێژوودا بگەڕێنینەوە بۆ سەرەتای سەرهەڵدانی شانۆ لە یۆنان و بەو جۆرە شانۆ بە ئاهەنگسازی سەری هەڵدا، كوردیش هاوكات لەگەڵ بەرەوپێش چوونی شانۆ و سەرهەڵدانی ڕەوتەكانی شانۆی جیهانی هەنگاوی ناوە و بەرەو پێش چووە بەپێی سەردەمەكان، وەك سەرەتایەك لە شانۆی كوردیدا بەو پێیەی پێشتر بەو شێوەیە نەبوو بەڵكو جۆرێك بوو لە لاساییكردنەوەی شانۆی عەرەبی یان عێراقی بوو، زۆربەی دەقەكان لە زمانی عەرەبیيەوە وەرگێڕدرابوو یان بەشێكیان بابەتی ڕۆمانە جیهانیيەكان بوون، هەنگاوی سەرەتای سەرهەڵدانی ئەم چەشنە شانۆیە دەگەڕێتەوە بۆ كارەكانی هونەرمەند (ئەحمەد سالار)، بەڵام دەكرێت بەچەشنێك بێت كە جیاواز لە شانۆی ئاهەنگسازیی نەتەوەكانی دیكە ، لای هەندێك نەتەوە زیاتر دۆخێكی ئاینی هەبووە، بۆ نموونە شانۆكانی گەورە هونەرمەندی مەغریبی (عبدالكریم برشید) زیاتر سەرچاوەیەكی ئاینی هەبووە و گوزارشتی ئاینی بووە، بەڵام ئەو ئاهەنگسازییەی لەشانۆی كوردیدا بەرجەستە بوو لەلای مامۆستا (ئەحمەد سالار) پتر نەتەوەیيیە، خودی سەرەتای شانۆی ئاهەنگسازی لەدەقەوە دەست پێدەكات، چونكە ئەو دەقەی ئاهەنگسازی لەخۆ نەگرێت نابێت، لە نمایشی ئاهەنگسازی كوردیدا زیاتر پەیوەستە بەگەڕانەوە بەرەو ڕابردوو، گەڕانەوە بۆ كەلتووری نەتەوەیی، واتا چ لەڕەنگدا چ لە دەنگدا چ لە ئاوازدا چ لەڕووی جووڵەوە تەنانەت جل و بەرگیش گەڕانەوەیە بۆ ڕابردوو، سەربووردەكان چ لەمێژووی دێرینی كوردەوە یان حەقایەت و داستانە دێرینەكان یان ڕووداوە مێژوویييەكان لەوانەوە وەرگیراون و داڕشتراونەتەوە، مەبەستی سەرەكی هەمووشی بریتی بووە لەوەی بارودۆخە نەتەوه‌يیەكە بەرەو باشتر ببرێت و بەرەو ئاسۆیەكی ڕووناك هەنگاو بنێین، ئەم شانۆیە توانی بینەری زیاتر لەخۆی بگرێت لەبەر چەند هۆكارێك یەك لەبەر ئەوەی كوردی بوو چونكە ئاشنای گیانی خەڵك و بینەرەكە بوو، لە سەروو ئەوەشەوە بابەتی شانۆكە هاندەر و بزوێنەر بوو بۆ بینەرانی زیاتر و پتر، كە دەڵێین شانۆی ئاهەنگسازی ئاهەنگ هەمەجۆری هەیە بۆنموونە ئاهەنگ شینە هەیە خۆشیيە ، هەیە بۆ سەركەوتنە یان هەر جۆرێكی دیكە،
بەو جۆرە نمایشی شانۆی ئاهەنگسازيی كوردی ڕۆڵ و كاریگەری خۆی هەبووە لە بزاڤی شانۆی ناوچەكەدا و خاوەنی پەیامی تایبەتی خۆی بووە لە هەموو كات و ڕۆژگارەكاندا.
عبد الرحمن باشا اليوسف حياته ودوره السياسي (1871-1920)
Authors: علي صالح حمدان حامد  
Published: September 2022

ينحدر عبدالرحمن باشا اليوسف من أسرة كوردية، استقرت بدمشق في أواخر القرن الثامن عشر، وبرز من بين أفرادها عدد من الشخصيات المهمة، أشهرهم عبدالرحمن باشا الذي عرف بمنزلته الرفيعة بين الدمشقيين بصورة عامة والكورد في الحي الكوردي بدمشق بصورة خاصة، وكانت مكانته تلك ثمرة التحالف الوثيق لأسرتين كورديتين قويتين في دمشق هما أسرة آل اليوسف، وآل شمدين آغا من جهة والدته، وبذلك أصبح مؤهلاً لأداء دوره البارز في معظم المراحل التي مرت بها دمشق منذ أواخر القرن التاسع عشر وحتى مطلع القرن العشرين، فقد أصبح أميراً للحج، ومقرباً من السلطان العثماني، ثم مؤيداً لسلطة الاتحاديين لاحقاً، وبطرد العثمانيين من دمشق، نال الحظوة عند السلطات العربية في دمشق أيضاً، إلى يوم مقتله في منطقة حوران بسبب انضمامه لوفد حكومي برئاسة رئيس الوزراء السوري وقتذاك.
تحظى الكتابة عن عبدالرحمن باشا اليوسف بالأهمية، إذا علمنا أنه تبوأ وجاهة الكورد الدمشقيين منذ أيام شبابه، وكان مشاركاً في الكثير من الأحداث التي عصفت بدمشق، إلى جانب عدم الكتابة عنه بالصورة المطلوبة من قبل، بل يمكن القول إن المكتبة التاريخية تفتقر إلى أي بحث او دراسة مفصلة عن هذه الشخصية الدمشقية المهمة.
Evaluation of the quality of internet information using Discern tool and HON seal on primary teeth eruption
Authors: D. P Shital Kiran , Kamath Vaishaki , Mulchandani Vinay , Shah Shalin , Jhamb Vikram , Jani Mira 
Published: September 2022

Objective: The purpose of this study is to assess the validity and efficacy of information on primary tooth eruption that parents can get on the Internet.
Materials and Method: Websites with information on primary tooth eruption were found using an Internet search engine (www.google.com). The first 100 dynamic linkages for primary teeth eruption were examined in depth and then evaluated using the DISCERN instrument and the HON seal. Only relevant websites that satisfied the inclusion criteria were assessed after the first 100 websites were analyzed. The existence or absence of the HON seal was assessed on all relevant websites using the DISCERN tool rating methodology. The websites that received the highest and lowest scores with the discern tool were noted down.
Results: According to the Discern tool, the majority of the sites scored considerably below the average. With 46.2 percent, the website my.clevelandclinic.org received the maximum score of 37. The lowest scores were given to 14 sites that all received the same score of 16. Only two of the sites, www.medicinenet.com and www.webmd.com, had the HON seal.
Conclusion: Clinicians should guide patients to validated websites for accurate information so that they can make the best treatment decisions possible.