หลักธรรมภิบาลเพื่อพัฒนากฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่
Authors: คำกิ่ง นันตชัย , เสาวคนธ์ ศิวพร 
Published: January 2025

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การวิจัยนี้ศึกษาและวิจัยเรื่องหลักธรรมภิบาลเพื่อพัฒนากฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษา 1) แนวคิด หลักการและทฤษฎีเกี่ยวกับการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ 2) มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ของต่างประเทศและประเทศไทย 3) วิเคราะห์การนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ 4) เสนอแนะให้มีการจัดทำกฎหมายว่าด้วยหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่
ระเบียบวิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการวิจัยเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยใช้แบบสอบถามปลายเปิด ทั้งนี้ โดยมีการทวนสอบคุณภาพของข้อมูล ด้วยการนำข้อมูลที่สัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่มเจาะจง ซึ่งเป็นกระบวนการวิธีการรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพวิธีหนึ่งที่ให้กลุ่มประชากรเป้าหมายเป็นกลุ่มเจาะจงที่เกี่ยวข้องหรือมีส่วนได้เสีย จากกลุ่มบุคลากรสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินจำวน 6 คน กลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐจำนวน 3 คน กลุ่มนักวิชาการ จำนวน 3 คน กลุ่มนักกฎหมาย จำนวน 3 คน มาระดมความคิดเห็นกับประเด็นวิจัย แล้วให้ประชากรกลุ่มเจาะจงนั้นแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์ต่อกันตามประเด็นที่ผู้วิจัยกำหนดไว้ และนำมาวิเคราะห์ข้อมูลจนได้ผลการวิจัยตามที่กำหนดในวัตถุประสงค์
ผลการศึกษา: จากผลการศึกษาวิจัยพบว่า 1) จากการใช้แนวคิด หลักการ และทฤษฎีในการวิเคราะห์เกี่ยวกับหลักธรรมภิบาลเพื่อพัฒนากฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ แม้ว่าพระราชบัญญัติกฎหมายว่าด้วยป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 เปิดช่องให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินกระทำการได้หลายประการ ทำให้ยากแก่การกำหนดกรอบบทบาทหน้าที่และอำนาจที่ชัดเจน และนำไปสู่การเปิดช่องให้ใช้ดุลพินิจ ทำให้มีลักษณะเป็นการเลือกปฏิบัติและละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน 2) การตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินพบว่า ไม่มีหลักเกณฑ์ใดที่กำหนดกลไกการควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินไว้ ประกอบกับการใช้อานาจดังกล่าวไม่มีสถานะเป็นคำสั่งทางปกครองทำให้ไม่สามารถโต้แย้งคัดค้านหรืออุทธรณ์ต่อองค์กรใด รวมทั้งศาลปกครองได้ 3) การตีความและการบังคับใช้กฎหมายในทางปฏิบัติที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของพนักงานงานเจ้าหน้าที่ พบว่าถูกใช้เป็นช่องทางในการประวิงคดีแล้วและถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือของรัฐบาลในการเข้ามาแทรกแซงการใช้อำนาจ 4) กฎหมายต้นแบบว่าด้วยหลักธรรมภิบาลในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ โดยมีโครงสร้างกฎหมายประกอบด้วย (1) คำนิยามศัพท์ (2) หมวด 1 คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (3) หมวด 2 พนักงานเจ้าหน้าที่ (4) หมวด 3 บทกำหนดโทษ
สรุปผล: การศึกษาวิจัยนี้ได้พัฒนากฎหมายในการปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินให้เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล และพนักงานเจ้าหน้าที่สามารถที่จะปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินและพนักงานเจ้าหน้าที่ให้เป็นไปโดยความชอบธรรมมากขึ้น