bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Цифровизация как инструмент взаимодействия государственного аппарата и гражданского общества
Authors: Жолдыбаев Е.С. , Утепова Г.М. 
Published: July 2023

Цель: Формирование активного гражданского общества и неправительственного сектора в цифровом поле в целях повышения транспарентности деятельности государственного аппарата. Гипотеза исследования: для формирования активного гражданского общества в цифровом поле необходимо развивать цифровые механизмы взаимодействия государственных органов и неправительственных организаций.
Методы: В исследовании использованы методы силового поля и «цветок лотоса», а также проведен SWOT-анализ и литературный обзор по теме.
Результаты: Согласно результатам работы для формирования активного взаимодействия государственного аппарата с обществом и неправительственными организациями необходимо развивать цифровую инфраструктуру, цифровую грамотность и культуру открытости сторон. В статье проанализированы основные проблемы и пути их решения, согласно теоретическим и экспериментальным результатам, которые проведены в ходе исследования.
Выводы: В настоящее время в Республике Казахстан идет процесс выстраивания новой модели взаимодействия государственного аппарата и граждан, основанной на принципе «человекоцентричности». Ключевым фактором успешной реализации данной модели является повсеместная цифровизация. Посредством цифровизации правительство планирует быть более транспарентным и вовлечь общество и неправительственные организации в социально-экономическое развитие страны. Для достижения данной цели руководстом Республики Казахстан принимаются меры по развитию цифровой инфраструктуры, повышению уровня цифровой грамотности и стимулированию к транспарентности со стороны государственных органов. Настоящая статья отражает ключевые составляющие цифровой трансформации для взаимодействия государственных структур и гражданского общества в цифровом поле.
Бюджет қаражатын пайдаланудың тиімділігі мен нәтижелігін талдау
Authors: Куттыбаева Н.Б. , Раимбеков Б.Х. , Темирбаева Д.М. , Жакина Г.Е. , Рахимова А.Н. 
Published: July 2023

Мақсаты: Бюджет қаражатын тиімді пайдаланудың әдістерін көрсету және мемлекеттік бюджет саласындағы бюджет көлемін салыстыру.
Әдісі: Зерттеу жүргізу кезінде жұмыста әртүрлі әдістер мен тәсілдер қолданылды: талдау, салыстыру, деректерді салыстырмалы бағалау, шолу жасау, сипаттау, берілген деректерді суреттеу. Деректерді талдау барасында Қазақстан Республикасының әр жылдардағы бюджет көлемі алынды, сондай-ақ жалпы бюджет қаражатының пайдалану тиімділігі мен нәтижелігіне талдау жүргізілді.
Қорытынды: Мақалада жалпы мәселелер қарастырылды. Негізгі ұғымдар айқындалды, мемлекеттік бюджеттің статистикалық түрде тапшылығы көрсетілді және мемлекеттік бюджетті тиімді жұмсалуын бағалау мақсатында сурет түрінде әдістеме ұсынылды.
Тұжырымдама: Бюджет ― бұл тек ғана қаражат емес, бұл елдің тіреуі деп атауға болады. Бюджетке түсетін түсімдердің толық түсуі мен шығындарын реттеу арқылы ғана жыл сайынға тапшылық мөлшерін реттеуге болады. Бюджетке түсетін салық түсімдері де толық дәрежеде түспеуінен де тапшылыққа әсер етеді. Сондықтанда түсімдер мен шығындардың дұрыс болуы үшін бюджет жүйесін қайта қарастыру керек.
Қазақстандағы этнотуризмді дамыту негізінде жұмыссыздық деңгейін төмендету жолдары
Authors: Ламбекова А.Н. , Галинова А.Т. , Рахимбаева Р.М. , Алишева Д.Е. 
Published: July 2023

Мақсаты: Қазақстанда этникалық туризмді дамыту арқылы, жергілікті халықтың салт-дәстүр, мәдениетімен таныстыру. Этнотуризмді дамыту арқылы жұмыссыздықты азайту.
Әдістер: Зерттеу барысында Қазақстан Республикасының жұмыссыздық деңгейінің математикалық– экономикалық және де жүйелік талдау әдістері қолданылды. Сонымен қатар, мақсатты аудиторияны анықтап, тұрғындар арасында сауалнама жүргізіліп, этнотуризмді дамыту арқылы қандай жұмыс түрлерімен халықты қамтамасыз ету керектігін және қажеттіліктері мен қалаулары анықталды.
Нәтижелер: Зерттеу нәтижесінде агротуризмді дамыту барысында, этнотуризмді қолға алуды және қарапайым халықты жұмыспен қамтамасыз етіп жұмыссыздың деңгейінің төмендеуіне көз жеткізілді. Қазақстан Республикасы бойынша этноауылдардың инфрақұрылымын, даму әлеуетін, перспективасын, даму қолайлығы зерттелді.
Талқылау:Қазіргі таңда ауылдық этнотуризмді дамыту, жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамту өте өзекті мәселелер. Этнотуризм саласы арқылы, этникалық туризмді жаһандандыра отырып, ел экономикасының дамуына үлесін қосатын, өсуіне енді бастау алып, көбейіп келе жатқан негізгі туристік бағыттарды дамыту керек. Этнотуризмді дамыту барысында еліміздегі жұмыссыздық деңгейін төмендету салдары қарастырылды. Халықтың дәстүрі мен мәдениетін, қолөнер мен тарихын насихаттау арқылы, шетел азаматтары мен жергілікті халықтың назарын аудару қажет. Мақалада еліміздегі этнотуризмді дамытуда жаңа перспективалары қарастырылған.
Функциональная грамотность в высшем образовании и ожидания рынка труда
Authors: Молдашев К.Б. , Сеитхан Р.M. , Оспанова У.А. , Мырзабекова А.К. 
Published: July 2023

Цель: Цель данного исследования — определить компетенции, требуемые на рынке труда по направлениям: информационные технологии, финансы и учет, что позволит вузам, при необходимости, пересмотреть результаты обучения по соответствующим образовательным программам.
Методы: Основным методом исследования для этой статьи является контент анализ больших данных, взятых с сайта www.hh.kz, который является лидирующей платформой по поиску работы и найму персонала.
Результаты: На основе более чем 1500 вакансий был проведен анализ по двум направлениям: информационные технологии и финансы и учет. Результаты показали частоту биограмм в объявлениях с требованием опыта работы и без. Далее, основываясь на собранных данных, был сделан анализ частоты употребления ключевых компетенций, которые были отсортированы от более важных до менее важных.
Выводы: По итогам результатов исследования по обоим направлениям специальностей навыки грамотной устной и письменной речи занимают лидирующее место. В сфере ИТ работодатели чаще ищут сотрудника, владеющего английским языком, а по направлению финансы и учет — казахским. Также в сфере ИТ наиболее часто встречаются навыки быстрой обучаемости, тогда как в сфере финансов и учета встречаются такие, как внимательность, аналитические способности и умение работать с большими объёмами данных. С точки зрения цифровой грамотности MS Excel является необходимостью в сфере финансов и учета, в сфере ИТ данное требование встречается не так часто.
Қазақстан Республикасында халықаралық теміржол тасымалдарын ұйымдастырудың мәселелері мен жетілдіру болашағы
Authors: Шакирова Г.А. , Аманкелді А.Ә. , Лапбаева С.Ш. , Омаркулова М.Б. , Андосова А.Р. 
Published: July 2023

Мақсаты: Мақаланың мақсаты ― Халықаралық теміржол тасымалын ұйымдастырудың мәнін және рөлін белгілеу, оны жетілдіру жолдарын анықтау. Мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды және шешілді: көлік жүйесінің халықаралық тасымалды жетілдірудегі орны мен рөлі; Қазақстан Республикасындағы халықаралық теміржол тасымалын ұйымдастыруды зерттеу және тиімділігін бағалау; «Қазақстан темір жолы» ҰК ЖАҚ жүзеге асыратын Қазақстан Республикасындағы халықаралық тасымалдаулардың көрсеткіштерін талдау; сыртқы экономикалық қызметте көліктік қолдауды жетілдіру мақсатында көліктік индустрияны дамытудың негізгі басымдықтарын айқындау.
Әдісі: Әдіснамалық негізді экономика классиктерінің негізгі теориялары, Қазақстан Республикасында халықаралық теміржол тасымалын ұйымдастыру мәселелері бойынша шетелдік және отандық ғалымдар мен мамандардың жұмыстары, сондай-ақ әдебиеттерді жүйелі талдау, құжаттарды контенттік талдау, сарапшылармен сұхбат, синтетикалық талдау әдісі және салыстырмалы талдау құрайды.
Қорытынды:Қазақстанның темір жол секторын дамыту стратегиясы сауданың қолайлы жағдайларын ұсынатын халықаралық темір жол көлік жүйесін көздейді. 2030 жылға қарай бұл жүйені бүкіл аймақта жылдам, тиімді, қол жетімді және пайдалану оңай болады. Осы мақсатқа жету үшін негізгі міндеттер теміржол және мультимодальды инфрақұрылымды жетілдіру, теміржол қызметін коммерцияландыру және реформалау болып табылады. Осы үш компонентті коммерцияландыру реформалары мен саясатының кешенді пакетіне біріктіру теміржол көлігін тартымды етуге және оның жалпы көлік желісіндегі үлесін арттыруға бағытталған.
Тұжырымдама: Қазақстанның дамуы үшін аса маңызды мәселе, Қазақстанның Еуропа мен Азияны жалғайтын жерүсті халықаралық дәліздеріне белсенді қатысуы. Бұл тек қана, өнімдерді халықаралық нарықтарға тиімді жеткізу емес, сонымен қатар транзиттік тасымалдаудан түсетін төлемдердің ел пайдасына түсетіндігінде. Көлік инфрақұрылымы ― индустриялық экономика мен қоғамның тамырына қан жүгіртетін жүйе. Сапалы заманауи магистральдарсыз дамыған ел болмайды. Теміржол көлігі ― республиканың көлік кешеніндегі маңызды қатынас құралы, көлік инфрақұрылымындағы басты буын. Қазақстанның географиялық жағдайы, оның ұлан-байтақ аумақты алып жатуы, өндірістің шикізаттық құрылымы, өндіргіш күштердің орналасуы, автожол инфрақұрылымының жеткілікті дамымағандығы себепті темір жол көлігінің ел экономикасындағы рөлі айрықша маңызды
Analysis of the Impact of the COVID-19 Pandemic on the Industrial Production Level in Kazakhstan
Authors: Mamrayeva D.G. , Kalinina O.V. , Tashenova L.V. , Mukanov A.L. 
Published: July 2023

Object: to analyze the impact of the COVID-19 pandemic on the industrial production level in Kazakhstan.
Methods: to pursue this objective, we’ve used statistical data analysis methods, including comparison of output indicators and industrial production indices for the period from 2017 to 2021.
Findings: the results of the research have showed that overall industrial production in Kazakhstan decreased during the pandemic. However, the effects of the pandemic on individual sectors varied. Mining and quarrying as well as crude oil and natural gas production experienced significant declines in production due to the shutdown of production capacity for lack of demand in the global energy market. At the same time, other industries, such as food production and agriculture, increased their production capacity amidst increased demand for food.
Conclusions: the results of the research have confirmed the hypothesis that the COVID-19 pandemic had a negative impact on the industrial production level in Kazakhstan, causing reduced output and deteriorated financial performance of enterprises. However, we’ve also confirmed the hypothesis that the pandemic spurred development of certain industries in Kazakhstan. Thus, this research allows us to better understand the impact of the COVID-19 pandemic on the economy of Kazakhstan and develop recommendations for its improvement in the future.
Evaluation of Advertising Images with Laptop Camera Eye Tracking
Authors: Pavlov N.V. , Pantyuhina P.O. , Zotova E.A. , Shaban A.P. 
Published: July 2023

Object: The goal of this article is to evaluate the quality of the eye tracking method for studying the perception of advertising images using a laptop camera.
Methods: The method of scientific experiment was chosen as the main method of research, with hypotheses, their verification, confirmation or refutation. For processing the results, the calculation of the mean value of the percentage of fixation and t-test were used to determine the statistical significance of differences in the results.
Findings: Options were developed to improve the eye tracking method: recommendations to improve the reliability of the results, and factors influencing the respondent's actions were identified. The described methods for improving the quality of images are of a qualitative nature. The main criteria for obtaining the most reliable result when working with a focus group are determined. The necessity of using artificial intelligence to combine eye-catching areas of drawings with a heat map is revealed. Recommendations for teaching the use of the research method under consideration are given.
Conclusions: An eye tracking tool using a laptop camera was evaluated. Possible reasons for the distortion of the results were identified. The ways of further improvement of the tool, methods of its use and processing of the obtained results were proposed. Due to the limited sample size, the reasoning is qualitative. Possible directions for further work are identified.
Development of tourism environmental management in Kazakhstan based on successful international experience
Authors: Pazylkhaiyr B. , Assipova Zh.M. , Bertocchi D. 
Published: July 2023

Object: The aim of this research is to analyze the best examples of international experience in tourism environmental management and the possibilities of using them in the Kazakhstan example.
Methods: Several methods as comparison, analyzing case studies, and theoretical literature review have been used during the research.
Findings: The authors show that Kazakhstan meets difficulties with tourism environmental management, even though it has a great potential to be one of the world leaders in this field. Consequently, the authors recommend several directions on how Kazakhstan tourism environmental management should be developed through international experience.
Conclusions: The article defines the approaches that some of the developed and developing countries, which have improved the tourism industry through the environmental management tools such as, Australia (DEC), UK (win-win development), New Zealand (Marine Mammals Protection Act), Canada (Tourism Destination Model), Ecuador (Tourism associations), Costa Rica (tourism environmental management strategy), and Botswana (the community — based ecotourism). As a result, Kazakhstan can easily use all these approaches to develop its tourism environmental management.
Study in Kinetics of Saponification Reaction of Diethyl Adipate with Sodium Hydroxide Solution under Reactive Distillation
Authors: Kasim Raghad fareed , Shokorr Rouaa Ali 
Published: July 2023

This research presents a new study in kinetics under reactive distillation by using consecutive two – step reaction : the saponification reaction of diethyl adipate with sodium hydroxide solution . The distillation process takes the role of withdrawing the intermediate product (sodium monoethyladipate SMA) which otherwise converts to the final product of low purity.The effect of three parameters were studied through a design of experiments applying 23 factorial design. These parameters were : the mole ratio of DA to NaOH solution (0.1 and 1) , NaOH solution concentration (3 N and 8 N) , and batch time (1.5 hr. and 3.5 hr.) . The conversion of DA to sodium monoethyladipate(SMA)(intermediate product) was the effect of these parameters which was detected .The results showed that increasing mole ratio of DA to NaOHsolution increases the conversionto a maximum value within the range of study.The effect of NaOH solution concentration decreases the conversion to a specified value within the range of study . The effect of batch time on conversion was decreasing the conversion to a specified value within the range of study . The maximum attainable conversion within the studied range of parameters was eighteen fold of thebase case.Reaction rate constant k and the order of reaction n of first reaction weredetrminedusing the differential method . The study attempted to determine n and k under the maximum conversion condition obtained in this system which corresponds to : feed mole ratio of diethyl adipateDA to NaOH solution of 0.3,NaOH solution concentration of3 Nandtime of1.5 hr.The study showed that the reaction order was 1.5and reaction rate constant was 0.8m3/kmol.s at a temperature of 100
Thermal and Catalytic Degradation Kinetics of High-Density Polyethylene Over NaX Nano-Zeolite
Authors: Abbas Ammar S. , Saber Marwa G. 
Published: July 2023

Thermal and catalytic pyrolysis of waste plastics in an inert atmosphere has been regarded as a creative method, since pyrolysis can convert plastics waste into hydrocarbons that can be used either as fuels or as a source of chemicals.
Natural Iraqi kaolin clay was used to synthesis the NaX nano- zeolite by hydrothermal conditions with average particle size equal to 77.63nm.Thermal decomposition kinetics of high-density polyethylene (HDPE) in the absence and presence of catalysts nano NaX Zeolite was investigated. Thermal and catalytic degradation of HDPE was performed using a thermogravimetric analyzer in nitrogen atmosphere under non-isothermal conditions 4, 7 and 10 °C/min heating rates were employed in thermogravimetric analysis (TGA) experiments.
First-order decomposition reaction was assumed, and for the kinetic analysis Coats and Redfern (CR) method was used. The apparent activation energy (Ea) was evaluated. Results showed that the NaX nano-zeolite decreases the activation energy (Ea) of HDPE pyrolysis further than the thermal pyrolysis.
Short hydrocarbon stapled ApoC2-mimetic peptides activate lipoprotein lipase and lower plasma triglycerides in mice
Authors: Sviridov Denis , Dasseux Amaury , Reimund Mart , Pryor Milton , Drake Steven K. , Jarin Zack , Wolska Anna , Pastor Richard W. , Remaley Alan T. 
Published: July 2023

IntroductionDefects in lipolysis can lead to hypertriglyceridemia, which can trigger acute pancreatitis and is also associated with cardiovascular disease. Decreasing plasma triglycerides (TGs) by activating lipoprotein lipase (LPL) with ApoC2 mimetic peptides is a new treatment strategy for hypertriglyceridemia. We recently described a dual ApoC2 mimetic/ApoC3 antagonist peptide called D6PV that effectively lowered TG in several mouse models but has limitations in terms of drug development. The aim of this study was to create the next generation of ApoC2 mimetic peptides.MethodsWe employed hydrocarbon staples, as well as select amino acid substitutions, to make short single helical mimetic peptides based on the last helix of ApoC2. Peptides were first tested for their ability to activate LPL and then in hypertriglyceridemia mouse models. All-atom simulations of peptides were performed in a lipid-trilayer model of TG-rich lipoproteins to discern their possible mechanism of action.ResultsWe designed a single stapled peptide called SP1 (21 residues), and a double stapled (stitched) peptide called SP2 (21 residues) and its N-terminal acylated analogue, SP2a. The hydrocarbon staples increased the amphipathicity of the peptides and their ability to bind lipids without interfering with LPL activation. Indeed, from all-atom simulations, the conformations of SP1 and SP2a are restrained by the staples and maintains the proper orientation of the LPL activation motif, while still allowing their deeper insertion into the lipid-trilayer model. Intraperitoneal injection of stapled peptides (1–5 umoles/kg) into ApoC2–hypomorphic mice or human ApoC3-transgenic resulted in an 80%–90% reduction in plasma TG within 3 h, similar to the much longer D6PV peptide (41 residues). Other modifications (replacement L-Glu20, L-Glu21 with their D-isomers, N-methylation of Gly19, Met2NorLeu and Ala1alpha-methylAla substitutions, N-terminal octanoylation) were introduced into the SP2a peptide. These changes made SP2a highly resistant to proteolysis against trypsin, pepsin, and Proteinase K, while maintaining similar efficacy in lowering plasma TG in mice.ConclusionWe describe a new generation of ApoC2 mimetic peptides based on hydron carbon stapling that are at least equally potent to earlier peptides but are much shorter and resistant to proteolysis and could be further developed into a new therapy for hypertriglyceridemia.
An advanced pulmonary sarcomatoid carcinoma patient harboring a BRAFV600E mutation responds to dabrafenib and trametinib: a case report and literature review
Authors: Fang Ruoxin , Gong Jun , Liao Zhengkai 
Published: July 2023

BackgroundThe pulmonary sarcomatoid carcinoma (PSC) is a rare and aggressive subtype of NSCLC with rapid progression and poor prognosis, and is resistant to conventional chemotherapy. Most PSC cases have potential targetable genomic alterations. Approximately 7% of PSC patients have BRAF mutations, and the efficacy of dabrafenib and trametinib in BRAFV600E mutated PSC is unclear.Case presentationOur report describes a patient with mutated BRAFV600E PSC who underwent surgery and adjuvant chemotherapy early but quickly relapsed. Both chemotherapy and immunotherapy were ineffective for him, combined dabrafenib and trametinib produced a 6-month progression-free survival, and a partial response was observed in the tumor response evaluation. As a result of financial pressure, he stopped taking the targeted drugs, and his disease rapidly progressed.ConclusionDabrafenib combined with trametinib provides partial remission in patients with advanced PSC with BRAFV600E mutations, and large-scale NGS panels could offer more options for PSC treatment.
Correlation analysis of MRD positivity in patients with completely resected stage I-IIIA non-small cell lung cancer: a cohort study
Authors: Dong Daling , Zhang Shixin , Jiang Bin , Wei Wei , Wang Chao , Yang Qian , Yan Tingzhi , Chen Min , Zheng Liken , Shao Weikang , Xiong Gang 
Published: July 2023

BackgroundThe primary objective of this study is to thoroughly investigate the intricate correlation between postoperative molecular residual disease (MRD) status in individuals diagnosed with stage I-IIIA non-small cell lung cancer (NSCLC) and clinicopathological features, gene mutations, the tumour immune microenvironment and treatment effects.MethodsThe retrospective collection and analysis were carried out on the clinical data of ninety individuals diagnosed with stage I-IIIA NSCLC who underwent radical resection of lung cancer at our medical facility between January 2021 and March 2022. The comprehensive investigation encompassed an evaluation of multiple aspects including the MRD status, demographic information, clinicopathological characteristics, results from genetic testing, the tumor immune microenvironment, and treatment effects.ResultsNo significant associations were observed between postoperative MRD status and variables such as gender, age, smoking history, pathological type, and gene mutations. However, a statistically significant correlation was found between MRD positivity and T (tumor diameter &gt; 3 cm) as well as N (lymph node metastasis) stages (p values of 0.004 and 0.003, respectively). It was observed that higher proportions of micropapillary and solid pathological subtypes within lung adenocarcinoma were associated with increased rates of MRD-positivity after surgery (p = 0.007;0.005). MRD positivity demonstrated a correlation with the presence of vascular invasion (p = 0.0002). For the expression of programmed cell death ligand 1 (PD-L1), tumour positive score (TPS) ≥ 1% and combined positive score (CPS) ≥ 5 were correlated with postoperative MRD status (p value distribution was 0.0391 and 0.0153). In terms of ctDNA elimination, among patients identified as having postoperative MRD and lacking gene mutations, postoperative adjuvant targeted therapy demonstrated superiority over chemotherapy (p = 0.027).ConclusionPostoperative ctDNA-MRD status in NSCLC patients exhibits correlations with the size of the primary tumor, lymph node metastasis, pathological subtype of lung adenocarcinoma, presence of vascular invasion, as well as TPS and CPS values for PD-L1 expression; in postoperative patients with MRD, the effectiveness of adjuvant EGFR-TKI targeted therapy exceeds that of chemotherapy, as evidenced by the elimination of ctDNA.