THE ROLE OF FOREIGN MASS MEDIA IN THE FORMATION OF THE INTERNATIONAL IMAGE OF KAZAKHSTAN
Authors: Дінсіләмова А.Қ. 
Published: August 2023

Қазақстан республикасының әлемдік аренадағы имиджін анықтау қай кезде де, өзекті мәселелердің бірі. Дегенмен, соның ішінде, шетелдік медиа құралдары Қазақстанды қалай бейнелеуде, шет тілдердегі БАҚ Қазақстанның имиджін қалыптастыруда қандай рөл атқаратындығын нақты әдістер арқылы зерттеу қазақ қоғамындағы медиа мамандары үшін маңызды болмақ. Ғылыми мақаланы жазудағы негізгі мақсат–Қазақстанның халықаралық аренадағы имиджін қалыптастыру жолындағы, шетелдік БАҚ-тың қандай үлесі болғанын анықтау. Нақты мақсатына жету жолында мемлекеттің имиджін қалыптастыру жолында нақты қандай шаралар қолданылды және ол іс-шаралар аудиториясы жағынан үлкен көрсеткішке ие қандай медиа құралдарында жарияланғаны қарастырылды. Қазақстанның халықаралық имиджін салыстырмалы түрде анықтау жолында «MT/OH = ir» формуласы және ел имиджін ВЕСТНИК КазНПУ им. Абая, серия «Социологические и политические науки», No1(81), 2023 г.29айқындайтын көрсеткіштерді ұсынған А. Смиттің методологиясы қолданылды. Ғылыми идеясы ретінде–қазіргі таңда масс медиа жедел ақпараттарататын, халыққа ықпал етіп, әлеуметтік өзгеріс әкелетін қуатты әмбебап арнаға айналғанын саяси ақпараттар арқылы дәлелдеуді алдық. Жұмыста БАҚ арқылы соның ішінде шетелдік медиа құралдары арқылы Қазақстанның халықаралық аренадағы беделі қалай талқыланып жүргеніне салыстырмалы анализ жасалынды. Қорытынды нәтижелер бойынша, шетелдік бұқаралық ақпарат құрал-дарының Қазақстанның халықаралық имиджін қалыптастыруда әртүрлі этаптарды бастан өткергенін байқауға болады. Мәселен, Қазақстан ең алғаш тәуелсіздігіналған жылдары әлемдік аренада өз имиджін қалыптастыра қоймаған мемлекет болғаны нақты дәлелдермен келтірілді. Дегенмен, егемендік алғаннан кейінгі жылдары мемлкетіміздің халықаралық аренадағы өз орнын қалыптасырудағы алғашқы қадамдарының бірі ретінде-атом-ядролық қарудан бас тартуы болды. Осы кезеңнен басталып Қазақстан әлем елдеріне танылып, өз имиджін бірте-бірте қалыптастыру жолын бастағанына көз жеткіздік.Зерттеудің ғылыми және тәжірибелік маңызын анықтауда, қазақ тілінде осы уақытқа дейін осы тақырып турасында ғылыми зерттеулер жүргізіліп көрмеген, осы зерттеу жұмысы қазақ тілді ғылыми ортаға қосылған таңдаулы медиа саласындағы материалдардың бірі екендігі назарға алынды. Ал өзге тілдегі ғылми әдебиеттерді зерттеп, пайдалануымыз мақаланың құндылығынодан әрі арта түсіретіні сөзсіз.
Determining the image of the Republic of Kazakhstan on the world scene is one of the most relevant issues. However, for media experts in Kazakhstan society important to study, how foreign media portray Kazakhstan, what is the role of foreign media in shaping the image of Kazakhstan through specific methods. Our goal is to determine the contribution of foreign media to formation the Kazakhstan’s image in the international arena. We consider measures takento create the state’s image, and which media outlets have a large audience for those activities. Used methodology of Adam Smith proposing the formula "MT/OH=ir" and indicators defining the country's image to comparatively determine the international imageof Kazakhstan. We proved that today the mass media become a powerful and universal channel that spreads immediate information, influences the people, and brings society changes. The scientific work analyzes how Kazakhstan's reputation in the internationalarena discussed in domestic and foreign media. Per results, foreign mass media have experienced different stages in the formation of the international image of Kazakhstan. For example, evidence given that Kazakhstan not began to form its image on the world scene during the first years of independence. But later, one of the first steps of our country in establishing its position in the international arena was the abandonment of nuclear weapons. It made sure that Kazakhstan began to be recognized worldwide and gradually formed its image. Due to its practical significance and innovation, scientific research on this topic has not been conducted in the Kazakh language until now. Studying scientific literature in other languages and using it definitely increases the value of the article.
Определение имиджа Республики Казахстан на мировой арене является одним из самых актуальных вопросов в любое время. Однако, медиа экспертам в Казахстанском обществе будет важно изучить, в том числе, то, как зарубежные СМИ изображают Казахстан, какую роль играют СМИ на иностранных языках в формировании имиджа Казахстана с помощью конкретных методов. Нашей целью при написании научной статьи является определение вклада зарубежных СМИ в формировании имиджа Казахстана на международной арене. Мы рассмотрим, какие конкретно меры были предприняты для создания имиджа государства для достижения конкретной цели, и какие СМИ имеют большую аудиторию для этой деятельности. Использовалась методика Адама Смита, предлагающая формулу «MT/OH = ir» и показатели, определяющие имидж страны, чтобы относительно определить международный имидж Казахстана. В качестве основной научной идеи статьи нам удалось через политинформацию доказать, что сегодня средства массовой информации стали мощным и универсальным каналом, распространяющим оперативную информацию, воздействующим на людей, вызывающим социальные изменения. В научной работе проанализировано, как репутация Казахстана на международной арене обсуждается в средствах массовой информации, в том числе зарубежных. По итоговым результатам можно отметить, что зарубежные СМИ прошли разные этапы формирования международного имиджа Казахстана. Например, приведены конкретные доказательства того, что Казахстан был страной, которая не начала формировать свой имидж на мировой арене в первые годы своей независимости. Однако, в годы после приобретения независимости одним из первых шагов нашей страны в утверждении своих позиций на международной арене стал отказ от ядерного оружия. Начиная с этого периода, позаботились о том, чтобы Казахстан стал узнаваться странами мира и постепенно формировался его имидж. Ввиду его практической значимости и инновационности, научные исследования по этой теме на казахском языке до сих пор не проводились. Изучение научной литературы на других языках и использование их в статье однозначно повышает ценность статьи.