bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Tercer Consenso Argentino sobre el manejo de los Trastornos Bipolares. Segunda Parte A: Tratamiento integral de los trastornos bipolares en el adulto
Authors: Cetkovich-Bakmas Marcelo , Abadi Andrea , Camino Sebastián , García Bonetto Gerardo , Herbst Luis , Marengo Eliana , Torrente Fernando , Maresca Tomás , Bustin Julián , Morra Carlos , Corral Ricardo , Sotelo Daniel , Strejilevich Sergio , Pessio Julián , Vilapriño Juan José , Vilapriño Manuel , Vázquez Gustavo , Corrales Alejo 
Published: April 2023

Este documento corresponde a la segunda parte del Tercer Consenso Argentino sobre el manejo de los trastornos bipolares, enfocada en sintetizar la evidencia actualizada sobre los abordajes terapéuticos de esta patología en los pacientes adultos. Siguiendo la metodología descripta en la primera parte del Consenso, el panel de expertos realizó una exhaustiva revisión de la bibliografía y, como consecuencia de un posterior debate sobre la información disponible, se generó esta sección A del segundo documento que abarca el tratamiento integral de las personas adultas que padecen este trastorno. Durante la etapa de debate y discusión de estas guías, se decidió incorporar algunos puntos que estimamos serán de gran utilidad para el equipo interdisciplinario encargado del manejo de pacientes con trastornos bipolares. En tal sentido, en la sección A de la segunda parte de este documento, se podrán encontrar las recomendaciones generales para el uso de las guías de tratamiento, los niveles de evidencia disponibles para sustentar las recomendaciones, las consideraciones generales del tratamiento de los trastornos bipolares, el fenómeno de pseudorresistencia y adherencia al tratamiento, las consideraciones generales sobre el abordaje psicológico, así como el tratamiento a largo plazo de los trastornos bipolares.
Creation of a Risk Calculator for Predicting New-Onset Cardiac Arrhythmias in Patients Undergoing Lumbar Fusion
Authors: Lambrechts Mark J. , Siegel Nicholas , Issa Tariq Z. , Lee Yunsoo , Karamian Brian , Ciesielka Kerri-Anne , Wang Jasmine , Carter Michael , Lieb Zachary , Zaworski Caroline , Dambly Julia , Canseco Jose A. , Woods Barrett , Hilibrand Alan , Kepler Christopher , Vaccaro Alexander R. , Schroeder Gregory D. 
Published: April 2023

Introduction:
As an increasing number of lumbar fusion procedures are being conducted at specialty hospitals and surgery centers, appropriate patient selection and risk stratification is critical to minimizing patient transfers. Postoperative cardiac arrhythmia has been linked to worse patient outcomes and is a common cause of patient transfer. Therefore, we created a risk calculator to predict a patient's likelihood of developing a new-onset postoperative cardiac arrhythmia after lumbar spinal fusion, which may improve preoperative facility selection.

Methods:
A retrospective review was conducted of patients who undergoing lumbar fusion from 2017 to 2021 at a single academic center. Patients were excluded if they had any medical history of a cardiac arrhythmia. Multivariable regression was conducted to determine independent predictors of inpatient arrhythmias. The final regression was applied to a bootstrap to validate an arrhythmia prediction model. A risk calculator was created to determine a patient's risk of new-onset cardiac arrhythmia.

Results:
A total of 1,622 patients were included, with 45 patients developing a new-onset postoperative arrhythmia. Age (OR = 1.05; 95% CI, 1.02 to 1.09; P = 0.003), history of beta-blocker use (OR = 2.01; 95% CI, 1.08 to 3.72; P = 0.027), and levels fused (OR = 1.59; 95% CI, 1.20 to 2.00; P = 0.001) were all independent predictors of having a new-onset inpatient arrhythmia. This multivariable regression produced an area under the curve of 0.742. The final regression was applied to a bootstrap prediction modeling technique to create a risk calculator including the male sex, age, body mass index, beta-blocker use, and levels fused (OR = 1.04, [CI = 1.03 to 1.06]) that produced an area under the curve of 0.733.

Conclusion:
A patient's likelihood of developing postoperative cardiac arrhythmias may be predicted by comorbid conditions and demographic factors including age, sex, body mass index, and beta-blocker use. Knowledge of these risk factors may improve appropriate selection of an outpatient surgical center or orthopaedic specialty hospital versus an inpatient hospital for lumbar fusions.
Estimation of Prolactin and Some Biochemical Parameters in Some Psychotic Male Patients Treated with Risperidone in Tikrit City
Authors: Kader Marwa Abdulsalam 
Published: April 2023

The primary purpose of this research is to examine the impact of taking risperidone by psychotic individuals on serum levels of prolactin hormone as well as a few biochemical indicators (total protein and liver enzymes AST and ALT). The experiment required collecting fifty blood samples and dividing them into two groups: the first group consisted of normal, healthy persons who served as a control. In contrast, the second group consisted of psychotic patients treated with risperidone at a dosage of two milligrams per day. The findings of this study showed that There were significant increases in total protein content at levels (P≤ 0.05) of the group 2 compared to control, and there were significant gains in liver enzymes (AST and ALT) concentration range at levels (P ≤0.05) of the second group in comparison to the control group, and there were substantial improvements increases in prolactin hormone concentrations at levels (P≤ 0.05) of the second group in compared to control.
ANALISIS DAN PERANCANGAN SISTEM INFORMASI MANAJEMEN DAN LAYANAN PADA KLINIK DIAN KASIH
Authors: Prihestira Raden Andhika 
Published: April 2023

Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis dan merancang sistem informasi pada Klinik Dian Kasih yang berlokasi di daerah Pondok Kelapa, Jakarta Timur, serta mengimplementasikan hasil rancangan tersebut dalam bentuk aplikasi komputer. Sehingga waktu untuk pengerjaan administrasi dalam melayani pasien yang berobat menjadi lebih cepat dan proses pendataannya menjadi lebih tertata. Metode pengembangan sistem yang digunakan dalam penelitian adalah waterfall. Sementara pemodelan sistem digunakan pemodelan orientasi objek atau UML. Bahasa pemrograman yang digunakan adalah PHP dan untuk pembuatan database digunakan MYSQL. Hasil dari penelitian ini diharapkan dapat menjadikan pelayanan pada Klinik Dian Kasih menjadi lebih cepat, handal dan terstruktur dengan baik. Selain itu juga dapat membantu kinerja klinik itu dalam menangani data-data rekam medik pasien yang telah berobat di klinik tersebut.
Analysis of Maternal Health in Local Area Monitoring-Maternal and Child Health (LAM-MCH) Indicators in Pagerageung Health Center
Authors: Danefi Tupriliany , Susanti Santi 
Published: April 2023

Objective: The purpose of this research is to know the description of the results of the analysis of maternal health in the indicators of LAM-MCH in Sukamaju Village, the Working Area of ​​the Pagerageung Health Center, Tasikmalaya Regency, in 2022.
Methods: The research method used is a descriptive method. Data analysis used with univariate analysis.
Results: The results showed that the coverage indicator for K1 visits was 87.08%, the coverage indicator for K4 visits was 78.20%, the coverage indicator for delivery by health personnel was 87.51%, the coverage indicator for postpartum visits was 87.51%, the achievement coverage indicator Early detection of risk factors and complications of obstetrics by health workers and the public at 26.66%
Conclusion: The conclusion of this study is that indicators of maternal health have not been achieved, especially coverage of K1, K4, delivery of health workers, postpartum visits and handling of obstetric complications cases. Suggestions for this research are the need for mutually supportive cooperation between pregnant women, midwives (health workers), and also the community or regional cadres.
การเปิดรับสื่อ การรับรู้ ความรู้ และพฤติกรรมด้านการป้องกันในสถานการณ์การระบาดใหญ่ทั่วโลกของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น: กรณีโควิด 19
Authors:   , ศรีไพโรจน์ กัลยภัฏร์ 
Published: April 2023

การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปิดรับสื่อ การรับรู้ ความรู้เกี่ยวกับโรคโควิด 19 และพฤติกรรมด้านการป้องกันในสถานการณ์การระบาดใหญ่ทั่วโลกของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น: กรณีโควิด 19 กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นจาก 10 โรงเรียนในประเทศไทย จำนวน 540 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามออนไลน์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นและผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.99 ได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการเปิดรับสื่อ การรับรู้ ความรู้ และพฤติกรรมด้านการป้องกันในสถานการณ์การระบาดใหญ่ทั่วโลก: กรณีโควิด 19 อยู่ในระดับปานกลางถึงระดับมาก โดยสื่อสังคมออนไลน์ (เฟซบุ๊ก ไลน์ ทวิตเตอร์ ฯลฯ) เป็นแหล่งข้อมูลที่มีการเปิดรับสื่อมากที่สุด ส่วนประเด็นที่มีการรับรู้ข้อมูลข่าวสารมากที่สุด คือ การดู ฟัง พูดคุย อ่าน หรือสืบค้นข้อมูลสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด 19 ในประเทศไทย เนื้อหาสาระด้านที่มีความรู้มากที่สุด คือ ด้านอาการและการดำเนินโรค และพฤติกรรมด้านการป้องกันที่ปฏิบัติได้อย่างเหมาะสมมากที่สุด คือ การสวมหน้ากากอนามัย ส่วนด้านความสัมพันธ์พบว่า การเปิดรับสื่อ การรับรู้ และความรู้เกี่ยวกับโรคโควิด 19 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับพฤติกรรมด้านการป้องกันในสถานการณ์การระบาดใหญ่: กรณีโควิด 19 (r = 0.58, 0.61 และ 0.20 ตามลำดับ) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการเปิดรับสื่อ การรับรู้ และความรู้เกี่ยวกับโรคโควิด 19 มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมด้านการป้องกันในสถานการณ์การระบาดใหญ่ทั่วโลก: กรณีโควิด 19 ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
ผลการจัดการเรียนรู้พลศึกษาตามแนวคิดการเรียนรู้เชิงรุกที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่องทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานของนักเรียนประถมศึกษา
Authors:   , สว่างวงศ์ อมาวสี 
Published: April 2023

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการจัดการเรียนรู้พลศึกษาตามแนวคิดการเรียนรู้เชิงรุกที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานของนักเรียนประถมศึกษา โดย 1) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานก่อนและหลังการทดลองของกลุ่มทดลองที่ได้รับการจัดการเรียนรู้พลศึกษาตามแนวคิดการเรียนรู้เชิงรุก 2) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานหลังการทดลองของกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 54 คน โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มทดลอง 27 คน และกลุ่มควบคุม จำนวน 27 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้พลศึกษาเชิงรุก จำนวน 8 แผน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.77-0.88 แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.83 ด้านเจตคติ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.97 แบบทดสอบทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐาน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 1.00 และแบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.784 ด้านเจตคติมีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.790 แบบทดสอบทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานมีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.573 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย (Mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) และเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1) ค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานของกลุ่มทดลองหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านเจตคติหลังการทดลองของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้และด้านทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานหลังการทดลองไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายโดยใช้น้ำหนักตัวเป็นแรงต้านร่วมกับฟิตเนสบอร์ดเกมที่มีต่อสมรรถภาพทางกายของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย
Authors:   , ปิ่นแก้ว เจตนิพัทธ์ 
Published: April 2023

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลของโปรแกรมการออกกำลังกายโดยใช้น้ำหนักตัวเป็นแรงต้านร่วมกับฟิตเนสบอร์ดเกมที่มีต่อสมรรถภาพทางกายของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลายก่อนและหลังการทดลองของกลุ่มทดลอง 2) เปรียบเทียบผลของโปรแกรมการออกกำลังกายโดยใช้น้ำหนักตัวเป็นแรงต้านร่วมกับฟิตเนสบอร์ดเกมที่มีต่อสมรรถภาพทางกายของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลายหลังการทดลองระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 36 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 18 คน ด้วยวิธีการจับคู่ (Matching Group) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1) โปรแกรมการออกกำลังกายโดยใช้น้ำหนักตัวเป็นแรงต้านร่วมกับฟิตเนสบอร์ดเกม มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 0.69 2) แบบทดสอบและเกณฑ์มาตรฐานสมรรถภาพทางกายของนักเรียนระดับประถมศึกษา อายุ 7-12 ปี ของ กรมพลศึกษา 2562 มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 1 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าที (t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1) ค่าเฉลี่ยของสมรรถภาพทางกายด้านความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและความอดทนของระบบหัวใจและไหลเวียนโลหิตของกลุ่มทดลองก่อนทดลองและหลังทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนในด้านองค์ประกอบของร่างกาย (ดัชนีมวลกาย) ไม่แตกต่างกัน 2) ค่าเฉลี่ยของสมรรถภาพทางกายด้านความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลังการทดลองของกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนในด้านองค์ประกอบของร่างกาย (ดัชนีมวลกาย) กับ ความอดทนของระบบหัวใจและไหลเวียนโลหิตไม่แตกต่างกัน
Investigation of cytotoxic activity of full-length and truncated colicin n on human cancer cells
Authors:   , Duangkaew Methawee 
Published: April 2023

Bacteria, exposed to stress from the environment or competition, release toxins called bacteriocins. Bacteriocins are classified by their mode of cytotoxicity such as pore former, endonuclease, etc. Colicins are the member of bacteriocins produced by Escherichia coli (E.coli). Among several types of colicins cytotoxicity, Pore-forming colicins has been reported in both bacteria and various type of cancer cells. Colicin N is also a pore-forming colicin and the anticancer activity of colicin N has not been extensively reported. Here we examined the cytotoxic effects of colicin N and its domain on cancer cells. The expression and purification of recombinant full-length and truncated colicin N were performed in E. coli and an affinity chromatography. The physicochemical properties of purified proteins were then assessed by SDS-PAGE, western blot, Circular Dichroism and mass spectrometry. Then, HCT-116, HT-29, MCF-7, MDA-MB-231 and A549 cells were treated with full-length Colicin N for anticancer test by MTT assay. Furthermore, a series of truncated colicin N with a deletion of one or two domains were tested on HCT-116 cells. We show that, full-length and truncated colicin N were produced successfully and showed the expected physical properties such as molecular weight and secondary structures. Regarding the cytotoxicity against cancer cells, we found that HCT-116 cells (colon cancer cells) was the most sensitive to full length colicin N. Likewise, HT-29, MDA-MB-231 and A549 cells were also sensitive to full-length colicin N. In contrast to these cancer cells, the cell viability of MCF-7 was promoted in the presence of full-length colicin N. The effect of full-length colicin N on cancer cells seemed to be dependent on types of cancer cells. The truncated colicin N did not cause cytotoxicity to cancer cells hence the toxic domain of colicin N is not sufficient for anticancer activity. Furthermore, colicin N mutant with increased number of positive charges on its surface was constructed. The preliminary results demonstrated that this mutant was more cytotoxic than wild type colicin N. This could be due to the difference in charges or conformational changes of colicin N mutant. The results from this study can improve the basic knowledge about colicin N related cytotoxic activity on cancer cells and suggestions that colicin N may be considered for its promising application of therapeutic and natural antitumor drugs.
Fabrication and characterization of triple-cation perovskite solar cells
Authors:   , Phiromruk Passakorn 
Published: April 2023

Presently, triple-cation perovskite solar cells have been appealing due to the outstanding power conversion efficiency (PCE). In this work, the Cs0.03(FAxMA1-x)0.97Pb(IyBr1-y)3 triple-cation perovskite solar cells fabricated by two-step deposition method were studied by varying the content of halide ions (Br and I) and the cation ratios of FA and MA. The results showed that the insertion of Br improved open-circuit voltage due to broader band gap. In case of MAPbI3-based devices, the PCE was also increased with the addition of Br. However, the FAPbI3-based devices were inferior to MAPbI3-based devices resulting from poor quality perovskite layer and the non-photoactive structure of FAPbI3. To fabricate the FAPbI3-based devices, more procedures were needed to obtain high performance. Two-step deposition method with perovskite seeds was employed to improve the photovoltaic performance of FAPbI3-based devices. This process was slightly modified from conventional two-step deposition methods by adding small amount of perovskite seed precursor into PbI2 solution and the concentration of the perovskite seeds in PbI2 solution was varied in this study. The SEM images indicated that the FAPbI3-based films of the new method were more compact and denser than that of the conventional method which improved surface coverage causing the better contact between perovskite layer and hole transport layer. The average PCEs were enhanced from 5.2% to 11.9% when the fabrication method changed from the conventional method to two-step deposition method with 7% v/v seeding concentration due to the favorable of perovskite seeds for crystal formation and improved contact of photoactive layer and hole transport layer. The performance of the seeding method could be improved by using proper amount of chlorobenzene as an anti-solvent. For instance, the average PCEs of 14% v/v seeding concentration was risen from 10.8% to 14.3% when the applied anti-solvent was changed from 50 µl to 30 µl. Besides, the photovoltaic performance of triple-cation perovskite solar cells from both methods and the standard MAPbI3 were compared. It was found that the grain size was not an impact factor to determine the performance of devices because the average PCEs of seeded devices were around 13-14% as much as the standard devices and MAPbI3-based devices, although the grain size of FAPbI3- and MAPbI3-based devices were noticeably different.
Marrëdhënia e fesë me shkencën
Authors: Balla Xhemal 
Published: April 2023

Shpallja Hyjnore e sheh marrëdhënien e fesë me shkencën si marrëdhënie të dyanshme. Feja që e ka burimin te Shpallja Hyjnore, është udhëndriçuese për njohjen e Zotit, kurse dijet shkencore argumentojnë se jeta dhe i gjithë universi ka një shpikës, krijues fillestar, superinteligjent, me dituri të pakufizuara që njihet me emrin “Zot”. Pra, feja islame e konsideron shkencën si mjetin real për të kuptuar më mirë udhëzimet e Shpalljes Hyjnore, nga ku e merr burimin feja. Duke e parë në këtë këndvështrim, këto të dyja duhet të jenë në harmoni të plotë me njëra-tjetrën, por jo gjithmonë ndodh kështu, si në rastin e teorisë së evolucionit nga Çarls Darvin, apo teoritë e disa filozofëve të shekujve XIX-XX, që mbështeten në filozofinë materialiste. Por, ka dhe shkencëtarë të tjerë, që mbështeten në origjinën hyjnore të jetës. Në qoftë se njeriu nuk beson, atëherë në trurin e tij ka reflekse negative që e çojnë në vepra të këqija, madje deri në ato kriminale. Ndërsa, kur beson te Zoti, motivi për jetën është i qartë, pozitiv dhe ndikon tërësisht në shëndetin mendor dhe fizik të tij. Kjo do të thotë se sjellja e njeriut që e ka mbushur ndërgjegjen e tij me besimin te Zoti, në marrëdhëniet ndërnjerëzore, është shumë e mirë. Kjo për faktin, se ai në ndërgjegjen e vet frenon çdo pasion negativ, duke treguar një moral të lartë të besimit të tij, të frymëzuar nga Shpallja Hyjnore. Energjitë që jep besimi në Zot, e bëjnë trupin e tij të shëndetshëm fizikisht dhe psikologjikisht, duke i siguruar qëllimin bazë të mobilizuar, për të cilin ai u krijua. Asnjë njeri që niset nga motive të pandershme në jetë dhe që për ta ndërtuar atë bën veprime që janë të ndaluara nga ligjet e Shpalljes Hyjnore dhe nga ato të shtetit në të cilin jeton, nuk do të triumfojë. Përkundrazi, këto motive do të bëhen faktorë për shkatërrimin e tij si njeri. Prandaj duhen edukuar brezat e rinj me ndjenjën e besimit, që i përgatit të gjitha dëshirat për jetën në drejtimin pozitiv dhe jo negativ. Besimi forcon dinjitetin dhe vendosmërinë për të përballuar çdo pengesë që iu del njerëzve përpara gjatë rrjedhës së jetës.
Roli institucional në mbrojtjen e gjuhës së vlerave fetare
Authors: Mustafi Prof. Dr. Muhamed 
Published: April 2023

Gjuha dhe vlerat fetare janë në një lidhje aq të ngushtë, saqë është e vështirë të ndahen nga njëra-tjetra. Gjuha ndërton një tërësi te njeriu, që nuk mund të ndahet në tërësi të brendshme dhe në tërësi të jashtme.
Gjuha fetare ka rëndësi të posaçme, sepse konsiderohet udhërrëfyes i rëndësishëm për njeriun dhe sjelljet e tij. Kur shqyrtohet çështja e gjuhës dhe e fesë, vërejmë qartë se funksioni i njeriut në shoqëri është më i plotë dhe më pozitiv. Individi nuk mund të luajë rolin që mund ta luajë institucioni, sepse njeriu, si individ, mundësitë e kontributit i ka të kufizuara në kohë dhe në vend. Institucioni organizon jetën e individëve dhe jo e kundërta. Kur bisedohet për rëndësinë e institucionit arsimor në shoqëri, konkretisht për rëndësinë institucionale në mbrojtjen e vlerave fetare, nuk mund të anashkalojmë rolin që ai luan në tërësi dhe përgjegjësinë që e ka në sfera të ndryshme. Mbrojtja institucionale e vlerave fetare frymëzon gjenerata të tëra dhe synimin e saj kryesor ka bartjen e gjuhës së vlerave fetare brez pas brezi.
Jemi dëshmitarë të gjallë se roli institucional vazhdoi, vazhdon dhe do të vazhdojë në kryerjen e këtij misioni fetar, edukativ, arsimor dhe shoqëror, si dhe do të përballojë të gjitha sfidat, ngase bartësit e kësaj përgjegjësie janë të pajisur me amanetin hyjnor.
Disleksia, vështirësia në të nxënë
Authors: Hidri Entela 
Published: April 2023

Disleksia është një term që tregon një paaftësi të veçantë të procesit të leximit. Nga ana mjekësore, përkufizohet si një gjendje që rezulton nga shkaqe gjenetike, neurologjike ose të pjekurisë. Disleksia është një çrregullim i manifestuar nga vështirësitë që hasen, kur fëmijët mësojnë të lexojnë dhe lidhet me vështirësinë që ka individi për të lexuar, apo për të perceptuar shkronjat. Kryesisht, kjo vështirësi shfaqet për ato shkronja që kanë nga ana pamore karakteristika të përafërta, siç mund të jenë shkronjat e vogla “p” me “q”, ose “b” me “d”, pavarësisht mësimit konvencional, inteligjencës personale të individit apo mundësive social-kulturore.
Disleksia është rezultat i dështimit/i paaftësisë së njërës nga dy hemisferat e trurit për të dominuar zhvillimin e gjuhës. Fillimisht, studiuesit kërkonin një shkak të vetëm të disleksisë, por tani të gjithë besojnë se ka shumë faktorë që ndikojnë në të. Disa mendojnë se shkaktohet nga defektet vizuale dhe motorike, si p.sh. ndjekja me sy ose lëvizja e syve. Të dy problemet, si ai pamor, edhe mungesa e dominancës (ekuilibrit) cerebrale konsiderohen si shkaqe të mundshme të disleksisë. Disa studiues të tjerë mendojnë se ajo shkaktohet nga ndryshimet në pjesë të veçanta të trurit. Të dhënat tregojnë se njerëzit me disleksi kanë një prapambetje në maturimin e trurit dhe një shkallë të lartë të përdorimit të dorës së majtë, pra shfaqet më shumë te mëngjarashët. Këto dukuri mund të tregojnë ndryshime në funksionimin e trurit. Me të gjithë këta nxënës kam pasur rezultat, pasi me këta fëmijë duhet kurajë, mosdiskriminim dhe punë e palodhur, por, në fund, ia arrihet edhe me nxënësit disleksikë. Mësimi me nxënësit disleksikë duhet zhvilluar në mënyrë rutinore, me qëllim që ata të dinë se ç'do të vijojë më tej. Po ashtu, është e rëndësishme që këta nxënës të mbahen ulur pranë mësuesit, me qëllim që të mos shpërqendrohen nga gjërat e tjera në klasë.