DEVELOPMENT OF INNOVATIVE GEO-INFORMATION SYSTEM IN LAND MANAGEMENT OF KAZAKHSTAN
Authors: Шаймерденова А.К. , Муталляпова Ш.Е. , Шуленбаева Ф.А. , Shaimerdenova A.K. , Mutallyapova Sh.E. , Shulenbayeva F.A. 
Published: September 2023

Ғылыми мақаланың мақсаты-мемлекетіміздің Жер ресурстарын мониторингілеу тәжірибесіндегі негізгі инновациялық үрдістерді, атап айтқанда, ауыл шаруашылығы жерге орналастыру мониторингін зерделеу. Ғылыми мақалада жер ресурстарының мемлекеттік мониторингі проблемаларын зерттеу жүйелі талдау, жіктеу, логикалық жалпылау әдістерін қолдана отырып жүргізілді. Кең аумақтардың шөлейттену процестерін зерттеу үшін тұрақты жұмыс істейтін полигондардың, стационарлық учаскелердің және жердегі түсірілімдердің, бақылаулар мен арақашықтықтан зерделеу мониторингтік желісін зерттеу нәтижелері пайдаланылды. Техногендік бұзылуларға ұшыраған жерлерде топырақты химиялық, бактериологиялық, гельминтологиялық талдау әдістері қолданылды. Экологиялық мәселелерді зерттеу экожүйелердегі өзгерістер туралы статистикалық ақпаратқа негізделген. Зерттеу нәтижесінде авторлар ғылыми мақалада жер ресурстарының деградациясын дамыту мәселелерін зерттеді. Жер ресурстарының топырақ құрылымының жүйелі бұзылуы анықталды. Жердің топырақ қабаттары тұзданады, су және жел эрозиясының дамуы негізінде босатылады, топырақтың пестицидтермен, өнеркәсіптік өндірістің ауыр металдарымен, тұрмыстық қалдықтармен ластануы байқалады. Жер ресурстарын бұзудың теріс процестерінің дамуын бақылаудың оңтайлы мониторингтік желісін құру қажеттілігі анықталды. Елде тиімді жер пайдалану үшін жер ресурстарының өзгеруіне инновациялық мониторингтік желіні қалыптастырудың маңыздылығы айқындалды. Біздің еліміздегі жер мониторингі ұғымын бекітудің заңнамалық негіздері, ғарыштық түсірілімдерде және ауылшаруашылық жерлерін спутниктік бақылауда инновациялық технологияларды қолданудың шетелдік тәжірибесі қарастырылды. Жер ресурстарының мемлекеттік мониторингі инновациялық сипатта екені анықталды. Астық өндірісінің топырақтарын жыл сайынғы ғарыштық зерттеулер егіншіліктегі дақылдарды өсірудің агротехникалық деңгейін бағалау бойынша спутниктік түсірілімдер туралы ақпарат береді.
The purpose of the scientific article is to study the main innovative trends in the practice of monitoring the land resources of our state, in particular the monitoring of agricultural land management. In the scientific article, the study of the problems of state monitoring of land resources was carried out using the methods of system analysis, classification, logical generalization. To study the processes of desertification of vast territories, the results of studies of the monitoring network of permanent landfills, stationary sites and ground surveys, observations and remote sensing were used. Methods of chemical, bacteriological, helminthological analysis of soil on lands subject to technogenic disturbances were used. Studies of environmental problems are based on statistical information about changes in ecosystems. As a result of the research in the scientific article, the authors studied the problems of the development of land degradation. Systematic destruction of the soil structure of land resources has been revealed. The soil layers of the lands are salted, emptied on the basis of the development of water and wind erosion, soil pollution occurs with pesticides, heavy metals of industrial production, household waste. The necessity of creating an optimal monitoring network for monitoring the development of negative processes of destruction of land resources is revealed. The importance of the formation of an innovative monitoring network for changes in land resources for effective land use in the country is determined. The article considers the legislative basis for the consolidation of the concept of land monitoring in our country, foreign experience in the use of innovative technologies in satellite surveys and satellite observations of agricultural land. It is revealed that the state monitoring of land resources is innovative in nature. Annual space studies of grain production soils provide information from satellite surveys to assess the agrotechnical level of crop cultivation in agriculture.