FOREIGN POLICY OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN IN THE WORKS OF DOMESTIC RESEARCHERS
Authors: Сейітқали Д. 
Published: September 2023

Мақала тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан Республикасының сыртқы саясатын зерделеуге арналған тарихи-саяси іргелі еңбектерді тарихнамалық тұрғыда саралауға арналған. Авторлар осы бағытта жазылған еңбектерді мәні мен мазмұнына қарай шартты түрде бірнеше топқа жіктейді. Сонымен қатар саралауды хронологиялық жүйеде іске асыруға ұмтылған. Авторлар тарихшылар, саясаттанушы және дипломаттардың көрсетілген проблемаға қатысты еңбектерін бөліп-жармай тұтас бірлікте, өзара байланыс тұрғысында зерделейді. Зерттеушілердің барлығы Қазақстан Республикасының халықаралық аренада тек қатардағы қатысушы емес, оның белсенді әрекет етуші, халықаралық қауіпсіздікті нығайтуға елеулі үлес қосушы субъектісі ретінде орныққанын сипаттайтынын көрсетеді. Мақала авторлары ғылыми еңбектерді еңбектерін талдай келе сыртқы саясат тарихына қалам тартқан зерттеушілер өздерінің концептуалды тұжырымдарын Елбасы Н.Ә.Назарбаев пен Қ-Ж.К.Тоқаевтың ұсынған теориялық және әдіснамалық ұстанымдарына сүйеніп жасағанын айқындады. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың тәуелсіз елдің сыртқы саясатын негіздеуші, оның тұжырымдамасын жасаушы, басым бағыттарын айқындаушы, қалыптастырушы және 30 жылға таяу уақыт аралығында сыртқы саясатты жүзеге асырудағы басты тұлға болғаны туралы бірауызды пікірқалыптасқандығын дәлелдейді.
Статья посвящена анализу историографии историко-политических фундаментальных трудов, посвященных изучению внешней политики Республики Казахстан за годы независимости. Написанные в этом направлении работы авторы условно классифицируют на несколько групп в зависимости от сущности и содержания. Вместе с тем предпринята попытка их систематизации с точки зрения хронологии. Авторы подошли комплексно к рассмотрению трудов историков, политологов и дипломатов, делая упор не на выявление различий, а на поиск взаимосвязей. Исходя из проведенного анализа, указы-вается,что Республика Казахстан утвердилась как активный субъект международных отношений, внося-щий значительный вклад в укрепление региональной и глобальной безопасности. Авторы установили, что исследователи, изучавшие историю внешней политики Казахстана, в своих концептуальных выводах опирались на теоретические и методологические подходы, предложенные Елбасы Н.А.Назарбаевым и Президентом К.К.Токаевым. Сделано заключение, что в рассмотренных работах общепринятой оценкой является, что Елбасы Н.А. Назарбаев является основателем внешне-политического курса Казахстана, ключевым актором, определявшим ее приоритетные направления за прошедшие 30 лет.
The article is devoted to analyzing the historiography of historical and political fundamental works dedicated to studying the foreign policy of the Republic of Kazakhstan during the years of independence. The authors in this direction of work are conventionally classified into several groups, depending on the essence and content. At the same time, an attempt was made to systematize them from the point of view of chronology. The authors took a comprehensive approach to examine the works of historians, political scientists, and diplomats, focusing not on identifying differences but on finding interrelationships. Based on the analysis, it is indicated that the Republic of Kazakhstan represents an active subject of international relations, making a significant contribution to strengthening regional and global security. The authors found that researchers who studied the history of Kazakhstan's foreign policy, in their abstract conclusions, relied on theoretical and methodological approaches proposed by ex-President of Kazakhstan N.A. Nazarbayev and current President of Kazakhstan K.K. Tokayev. The generally accepted assessment is that N.A. Nazarbayev was the founder of Kazakhstan's foreign policy, a key actor who has determined its priority areas over the past 30 years.