bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Gjithëpërfshirja e komunikimit joverbal
Authors: Zeraliu Elona 
Published: April 2023

Komunikimi sot përfaqëson një objekt studimi ndërdisiplinor dhe nuk ka grupim shkencor që të mos merret me komunikimin, duke adoptuar këndvështrimet e tyre. Sigurisht që një panoramë shkencore kaq e gjerë dhe shumëformëshe kërkon një fragmentim të dijeve disiplinore dhe secila prej tyre parashikon thellime sektoriale dhe specifike. Është mjaft e qartë se komunikimi joverbal merr pjesë në mënyrë aktive dhe autonome, së bashku me sistemin gjuhësor, në gjenerimin dhe prodhimin e kuptimit të çdo akti komunikativ. Komunikimi joverbal paraqet një nivel të kufizuar të konvencionalitetit (duke përjashtuar gjuhën e shurdhmemecëve dhe emblemat).
Mesazhet joverbale janë një përbërës thelbësor i komunikimit në procesin e mësimdhënies.
Qeniet njerëzore komunikojnë nëpërmjet shumë kanaleve, por vetëm njëri prej tyre është ai akustik. Në specien tonë, komunikimi akustik mund të jetë verbal dhe zanor, gjë që ndodh kur flasim. Megjithatë, gjuhët e ashtuquajtura të shenjave alternative për të komunikuar në rrethana të veçanta ose në periudha në të cilat të folurit është ndaluar ose penguar nga kushte të ndryshme, mbizotërojnë në përgjithësi komunikimet verbale, por jo me zanore. Gjestet e pashoqëruara nga zëri janë më të lehta për t’u përdorur, kur ekziston nevoja për të ruajtur sekrete, apo për t’u kuptuar në mënyrë të fshehtë, për shembull, kur një pritës do t’ia mbajë të fshehtë gjuajtësit goditjen e ardhshme (në sportin e baseball-it), ose kur një kriminel ka ndërmend t’i fshehë dëshmitarëve disa mesazhe.
Kur komunikimi verbal dhe ai joverbal kryqëzohen, ndodh diçka e çuditshme, është rasti i të ashtuquajturit komunikim paradoksal. Ai është aq shumë i përhapur, por kaq i panjohur për publikun e gjerë, dhe ndodh kur gjuha verbale dhe ajo joverbale kundërshtojnë njëra-tjetrën duke krijuar një konflikt, një kontradiktë.
Përralla (Shembuj nga fshati Guri-Bardhë, Mat)
Authors: Shehu Fatma 
Published: April 2023

Kultura zotëron një strukturë kornizë që mbulon nevojat materiale dhe shpirtërore të njeriut. Ajo tregon format e prodhimit dhe konsumit, tregon rregullat se si njerëzit të jetojnë në një shoqëri. Kjo strukturë ka lindur si pasojë e nevojave njerëzore. Modelet kulturore të krijuara nga secila shoqëri për të përmbushur nevojat e tyre, në varësi të periudhës dhe gjeografisë së komunitetit, mund të ndryshojnë nga njëra-tjetra. Ruajtja dhe transferimi i kulturës që zotëron, është thelbësore për çdo shoqëri.
Literatura popullore dhe produktet folklorike janë elemente shumë të rëndësishme, që pasurojnë jetën kulturore, materiale-shpirtërore dhe mbajnë gjallë lidhjen me të kaluarën. Këto produkte janë një pjesë e pandashme e kulturës sonë. Ne vazhdojmë të jetojmë me produkte folklorike që formësojnë jetën dhe shtojnë ngjyra në stilin e jetës sonë.
Përrallat e trajtuara në këtë studim janë të mbledhura në fshatin Guri iBardhë, në rrethin e Matit. Guri i Bardhë është një fshat malor, që shtrihet në skajin më jugor të krahinës së Matit. Për themelimin e këtij fshati nuk ka ndonjë datë të saktë, por gërmimet dhe zbulimet arkeologjike që janë bërë, nxjerrin në pah ekzistencën e tij të hershme. Në këto zbulime janë gjetur vegla pune prej guri, që përkojnë me kohën e përdorimit të gurit. Gjithashtu, atje janë zbuluar varreza shumë të vjetra me sende simbolike të ndryshme. Emërtimi i fshatit vjen nga kalaja që ndodhet në këtë fshat, kalaja e Petralbës. Fjala “Petralba” vjen nga latinishtja dhe ka kuptimin: “Petro- gurë” dhe “Alba- i bardhë”.
Roli i medias në “pushtimin” që i bëhet natyrës
Authors: Xhoga Denisa 
Published: April 2023

Natyra është arti i Krijuesit dhe ne jemi pjesë e kësaj natyre. Por, ne po dalim gjithnjë e më tepër kundër natyrës dhe, për rrjedhojë, edhe kundër Krijuesit. Ne po denatyrohemi nga dëshira në rritje për pasuri dhe konsum. Paralelisht me denatyrimin e ndërgjegjes sonë po “i biem në qafë” edhe natyrës. Krijuesi e ka lejuar njeriun të përdorë të mirat e natyrës për të jetuar, por ne po i “heqim” pjesë natyrës për t’u pasuruar vetë. Zhvillimi i industrisë rëndon shpesh mbi natyrën duke e dëmtuar atë dhe duke krijuar një ekonomi jo të qëndrueshme. Po roli i medias, cili është në këtë luftë?! Media duhet të ishte në krah të qytetarit që rrjedhimisht dëmtohet nëse dëmtohet natyra, duhet të ishte avokati i kësaj shumice, duke detyruar politikëbërësit që të merrnin masa në mbrojtje të natyrës. Së paku, nëse nuk mund të bëjë avokatinë, media duhet të bëhet përcjellëse e së mirës.
Natyra dhe mjedisi gjenden të brishtë dhe të pambrojtur para dëshirës së njerëzve për të zhvilluar biznese dhe industri. Mjedisi nuk prodhon para, por është vetë një pasuri e madhe që shfrytëzohet me mënyra të ndryshme nga më shkatërrimtaret. Natyra është e pambrojtur siç duhet.
Demokracia në Shqipëri vazhdon të jetë mjaft e brishtë. Në këtë kontekst, publiku e gjen veten shpesh të përjashtuar nga vendimmarrja. Për çdo vendimmarrje me efekt në mjedis është vendosur si kusht kryerja e konsultimeve me publikun, ku përfshihen bizneset, komunitetet e vogla dhe deri tek ekspertët. Por a dëgjohet dhe përfshihet vërtet mendimi i tyre në vendimmarrje, apo këto konsultime bëhen sa për të qenë në dakordësi me ligjin?!
Media, më shumë se sa si mjet informimi për publikun, ka shërbyer si manipulatore e opinionit publik. Shoqëria civile është e dobët para bizneseve që shfrytëzojnë asetet e natyrës, duke ndikuar edhe në vendimmarrjet politike.
Muzetë ekzistojnë për të gjithë njerëzit
Authors: Xhoxhi Ledio 
Published: April 2023

Muzetë mendohet të jenë për të gjithë. Fjala “muze” nënkupton një ndërtesë ose institucion në të cilin janë të ruajtura dhe të ekspozuara objekte me interes historik, shkencor, artistik ose kulturor për shoqërinë. Sipas këtij përkufizimi, mos do të thotë se kjo ndërtesë apo institucion është i arritshëm vetëm për personat me shikim normal?! Një tjetër përkufizim thotë se muzeu është koleksioni i objekteve që mbahen në një institucion për të mirën publike. Sipas këtij përkufizimi, mos do të thotë se ky koleksion i objekteve mbahet nga institucioni vetëm për individë të caktuar apo të privilegjuar?!
Kemi arritur në përfundimin se muzetë janë edhe në shërbim të personave me probleme shikimi. Muzetë vizitohen edhe nga njerëzit me aftësi të kufizuara, familjet dhe miqtë e tyre. Muzetë duhet të jenë vende mikpritëse, të ngrohta e gjithëpërfshirëse, të arritshme dhe pozitive për njerëzit me aftësi të kufizuara, për t’i vizituar dhe për të punuar në to. Ndryshimi duhet të fillojë nga ne, për të thyer pengesat vetjake, për të ngritur zërin fort, që të dëgjojë familja, komuniteti dhe shoqëria. Jeta merr kuptim, kur t’i sjell ndryshime të vogla, të cilat zmadhohen dhe që nesër shumëfishohen.Figurat e prekshme u japin njerëzve me probleme shikimi mundësinë për të vlerësuar dhe kuptuar materialin dhe informacionin, që normalisht nuk është i arritshëm për ta.
Në këtë rrugëtim, një person me shikim normal vepron si udhërrëfyes për një person që është i verbër, ose ka shikim të ulët. Personi i verbër ose me shikim të pjesshëm mban lehtë krahun e udhëzuesit te pjesa e prapme e bërrylit dhe lejon udhërrëfyesin të ecë një gjysmë hapi përpara. Kjo i lejon atij/asaj të ndjejë dhe të ndjekë drejtimin e udhëzuesit. Një vizitor në muze mund të kërkojë një udhërrëfyes të tillë.
Vlerësim i librit “Mbishkrime osmane nga Shqipëria dhe Mali i Zi”
Authors: Meksi Prof. Dr. Aleksandër 
Published: April 2023

Botimi i korpusit të mbishkrimeve osmane nga Shqipëria dhe Mali i Zi, nga Profesor Mehmet Tutunçu (Tütüncü), përbën një kontribut për studimet shqiptare, veçanërisht për studimin dhe vlerësimin e ndërtimeve të kësaj periudhe jo të shkurtër të historisë sonë. Merita është e tij, e “Qendrës kërkimore për botën turke dhe arabe” (SOTA) në Holandë, por edhe e shqiptarëve që ndihmuan në këtë sipërmarrje jo të lehtë. Korpusi ka 174 ilustrime të 132 mbishkrimeve në monumente e gurë varresh. Ai është menduar në tri pjesë, nga të cilat dy të parat i takojnë Shqipërisë, ndërsa e treta Malit të Zi.
Çdo mbishkrim i përfshirë në korpus paraqitet me një dosje të vetme, e cila jep përshkrimin e vendndodhjes dhe tabelën e identifikimit me numrin në katalog, origjinën, vitin sipas kalendarit hixhri, vitin sipas kalendarit gregorian, emrat e përmendur, materialin, gjendjen aktuale të mbishkrimit, gjuhën e përdorur, bibliografinë, fotografitë, tekstin, përkthimin në anglisht dhe përfundon me komentin. Pra, korpusi është i pajisur me një dosje të plotë shkencore, e cila nuk lë vend për keqinterpretime të materialit të paraqitur.
Zhvillimet energjitike dhe ndikimi i energjisë bërthamore në mjedisin botëror
Authors: Qafmolla Luan 
Published: April 2023

Sistemi energjetik është elementi më i rëndësishëm për funksionimin e shoqërive bashkëkohore dhe veçanërisht të sistemit ekonomik. Historia e njerëzimit, që nga lashtësia, është e lidhur ngushtë me zhvillimet teknologjike. Këto zhvillime në vende të ndryshme të botës u pasuan me shumë shpikje teknologjike, inovacione dhe ngjarje shkencore të thella, duke i dhënë shtysa të mëdha zhvillimeve sociale, shoqërisë, jetës dhe kryesisht sektorëve të tekstilit dhe metalurgjisë.
Në këtë mijëvjeçar të ri, zhvillimet teknologjike dhe njerëzimi po ecin në mënyrë paralele dhe të ndërsjellë. Shoqëria dhe individi, për të perceptuar këto ndryshime dhe zbatimet e kësaj teknologjie, duhet të njihen me hapat e zhvillimit teknologjik dhe të pajisen me kulturë shkencore, të cilat janë të lidhura ngushtësisht njëra me tjetrën.
Si formë e caktuar e kulturës apo formë e njohjes, zhvillimi teknologjik vjen si kulturë përmes dy përbërësve kryesorë të tij, atij shpirtëror dhe informues, duke vepruar posaçërisht në faktorët ekonomikë. Si rezultat i katastrofave të ndryshme të ndodhura në botë, si rrjedhim i fatkeqësive natyrore si: tërmetet, cunamet, ciklonet, zjarret, përmbytjet masive nga lumenjtë dhe detet, rrëshqitjet e dherave, ose katastrofat që kanë ardhur nga keqmenaxhimi i impianteve bërthamore, duke shkaktuar aksidente katastrofike, tregojnë rëndësinë e të marrit më shumë në konsideratë të rekomandimeve për zhvillimin e mëtejshëm të mbrojtjes e të sigurisë së të gjitha elementeve të infrastrukturës jetike të një vendi, por në veçanti atë të sektorëve të energjisë dhe telekomunikacionit.
Mësimet e nxjerra nga vendet e tjera të prekura nga këto aksidente, kërkojnë ngritjen dhe ndërtimin e barrierave të shumta në çdo shtet, si domosdoshmëri për të zvogëluar ndikimin dhe pasojat, me qëllim që zhvillimet teknologjike të përdoren në shumë fusha të jetës si: shkencore, inxhinierike, shkencave natyrore, shkencave shoqërore dhe shkencave shëndetësore, të arrijnë në rezultate konkrete praktike.
Menaxhimi dhe masat mbrojtëse për lagunat e bregdetit Adriatik në kuadrin e ndryshimeve klimatike
Authors: Tase Dr. Mirela , Xhaferri Dr. Manjola 
Published: April 2023

Bregdeti i Adriatikut karakterizohet nga prania e një larmie të madhe sistemi lagunor, i cili si rezultat i ndryshimeve klimatike kërkon një studim të plotë për mbrojtjen dhe menaxhimin e tyre.
Qëllimi i studimit është të identifikojë vlerat e këtij kompleksi ligatinor që ndodhet në vijën bregdetare, duke u identifikuar si një rajon sa më i ndjeshëm ndaj ndryshimeve klimatike. Ky punim bazohet në studimet, dhe analizat e kryera gjatë dekadave të fundit, të cilat kanë përfshirë specialistë të fushave të gjeomorfologjisë, gjeografisë, urbanistë, që po ngrenë zërin për ruajtjen me çdo kusht të këtyre ekosistemeve. Prandaj, mendojmë se me anë të këtij studimi mund të sugjerojmë gjetjen e zgjidhjeve, jo vetëm gjeografët por edhe gjeologët, demografët që merren me studimi i mundësimit të hapësirës dhe ndërgjegjësimi i organeve të pushtetit vendor dhe qendrore për mbrojtjen dhe ruajtjen e këtyre pasurive gjenden natyrore përgjatë bregut të Adriatikut.
Në dekadat e fundit shumica e ekosistemeve lagunore dhe atyre bregdetare kanë përjetuar presion të madh antropogjen, i shoqëruar me lëvizjet e mëdha migratore të popullsisë nga brendësia e vendit në zonat bregdetare. Këtë fenomen e përjetoi në mënyrë dramatike vendi ynë pas shembjes së sistemit komunist dhe hemorragjia e kësaj lëvizjeje ka sjellë pasoja mjaft të rënda për zonat bregdetare, të cilat kanë rënë pre e veprimeve të pandërgjegjshme të njerëzve, duke sjellë prishjen e ekuilibrit natyror të këtyre ekosistemeve lagunore.
ANALISIS TATA KELOLA TIK MENGGUNAKAN FRAMEWORK COBIT 5 DI KANTOR DESA TEMESI GIANYAR
Authors: I Gede Juliana Eka Putra  , Diah Rachmafalen Amor Waning  , Pande Nyoman Adi Putra  
Published: April 2023

The development of technology and information currently has a lot of impact on organizations and government, therefore an analysis is needed to find out what needs to be addressed and maximized again so that technological developments can be followed, especially by the Temesi village office, Gianyar. In carrying out village operations, the Temesi Gianyar village office uses a website provided by the government, where the site can manage village population data. However, there are still drawbacks to the use of the website, such as errors in websites and databases that frequently bug. This can occur due to the lack of stability of the internet andinfrastructure as well as the lack of potential ICT human resources at the Temesi village office. The method used in this research is descriptive qualitative with the subject of the Temesi village office using the COBIT 5 framework as a process model measurement tool. Data collection was carried out by interview, observation and literature study methods. The purpose of this study is to analyze the feasibility of implementing information technology governance in the Temesi Gianyar village office with the conclusion that it can provide recommendations regarding references in the application and development of ICT at the villageoffice.
Giant, swimming mouths: oral dimensions of extant sharks do not accurately predict body size inDunkleosteus terrelli(Placodermi: Arthrodira)
Authors: Engelman Russell 
Published: April 2023

BackgroundThe size ofDunkleosteusand other late Devonian arthrodire placoderms has been a persistent problem in paleontology. The bony head and thoracic armor of these animals are typically the only elements preserved in the fossil record, with the rest of the body being lost during fossilization. Accurate length estimates of arthrodires are critical for reconstructing the paleobiology of these taxa and Devonian paleoecology more generally. Lengths of 5.3–8.8 m were proposed forDunkleosteusbased on allometric relationships between upper jaw perimeter and total length in extant large-bodied sharks. However, these methods were not statistically evaluated to determine if allometric relationships between body size and mouth size in sharks reliably predicted size in arthrodires. Several smaller arthrodire taxa are known from relatively complete remains, and can be used as independent case studies to test the accuracy of these methods.ResultsLength estimates forDunkleosteusare evaluated through an examination of mouth proportions in complete arthrodires and fishes more generally. Currently accepted lengths of 5.3–8.8 m forD. terrelliare mathematically and biologically unlikely for three major reasons: (1) Arthrodires have larger mouths than sharks at similar body sizes. (2) upper jaw perimeter and mouth width produce extreme overestimates of body size (at least twice the actual value) in arthrodires known from complete remains. (3) ReconstructingDunkleosteususing lengths predicted by upper jaw perimeter results in highly unusual body proportions, including extremely small, shrunken heads and hyper-anguilliform body plans, not seen in complete arthrodires or fishes more generally.ConclusionsLength estimates for arthrodires based on the mouth dimensions of extant sharks are not reliable. Arthrodires have proportionally larger mouths than sharks, more similar to catfishes (Siluriformes). The disproportionately large mouths of arthrodires suggest these animals may have consumed larger prey relative to their body size than extant macropredatory sharks, and thus the paleobiology and paleoecology of these two groups may not have been exactly analogous within their respective ecosystems.
Microbiological Evaluation of Fresh Catfish (Clarias gariepinus) Obtained from Selected Markets and Ponds in Minna Metropolis
Authors: Ohuoba Elizabeth Ugbede , Okonkwo Thomas M. , Rashidi Isah Laisi , Oluwafunmike Amoran Omolola , Chukwuebuka Igweagu Christian , Nwakaego Eugene Felicia , Maxwell Y. M. O. , Zubair A. B. 
Published: April 2023

This research aimed at evaluating the microbiological quality of fresh catfish (Clarias gariepinus) sold in three different markets and ponds in Minna metropolis. The total plate counts from Bosso pond are 2.7 × 102 cfu/mL and 3.8 × 102 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively. Kure pond includes total plate counts of 4.7 × 103 cfu/mL and 3.3 × 102 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively while Mobil pond had total plate counts of 2.5 × 103 cfu/mL and 2.5 × 102 cfu/mL on skin and gills respectively. The total coliforms counts from Bosso pond are 3.8 × 102 cfu/mL and 3.0 × 101 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively. Kure pond includes total coliforms counts of 2.4 × 102 cfu/mL and 2.6 × 102 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively while Mobil pond had total coliforms counts of 4.6 × 103 cfu/mL and 3.2 × 104 cfu/mL on skin and gills respectively. The coliforms count of fresh catfish (Clarias gariepinus) obtained from three markets locations are total coliforms counts from Bosso market are 5.6 × 104 cfu/mL and 4.0 × 105 cfu/mL (Unsatisfactory) for skin and gills respectively. Kure market includes total coliforms counts of 1.6 × 103 cfu/mL and 7.2 × 103 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively while Mobil market had total coliforms counts of 6.0 × 104 cfu/mL and 4.8 × 104 cfu/mL (Marginal) on skin and gills respectively.
The fungal count of fresh catfish (Clarias gariepinus) obtained from three markets locations are Bosso market 1.3 × 102 cfu/mL and 1.5 × 101 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively. Kure market 2.0 × 103 cfu/mL and 1.0 × 102 cfu/mL (satisfactory) for skin and gills respectively while Mobil market had total fungal counts of 1.7 × 104 cfu/mL and 1.7 × 102 cfu/mL on skin and gills respectively.
The following bacteria were isolated Escherichia coli, Bacillus substilis, Staphylococcus aureus, Pseudomonas species, Streptococcus species, Shigella species and Enterobacter species. The fungi isolated were Rhizopus spp and Aspergillus niger.
Factors Influencing Use of Personalized Asthma Action Plans among Adult Patients Aged 18-65 in Nyamira County Kenya
Authors: Thomas Obara L. , Faith Muhonja , Justus Simba 
Published: April 2023

Introduction: Globally the World Health Organization (WHO) estimates that up to 334 million people suffer from asthma. In Kenya it is estimated that about 10% of the Kenyan population, or 4 million people, have asthma.
Aim: The objective of this study was to assess factors influencing the use of personalized asthma action plans among patients aged 18-65 in Nyamira County.
Methodology: Cross-sectional study design was employed in this research. Participants were selected using systematic sampling. Significant differences in categorical variables were found using the Chi-square and Fisher's Exact Test. The threshold for statistical significance was set at p<0.05.
Results: The study sample size was 220 asthma patients. Findings showed that majority did not use PAAPs with a response of 168(76.4%) respondents while those who used were 52(23.6%). Knowledge on PAAPs was low at 160(72.7%) against, 60(27.3%) who were knowledgeable. There was poor attitude and practices on use of PAAPs. Statistically there were significant association between the various patients’ factors influencing use of asthma action plans among adult asthmatic patients with a p = 0. 021. Among the health care givers, on knowledge of PAAPs 3 had knowledge while 3 did not. Among those who had knowledge the practice on use was low in which majority indicated that they don’t discuss and prescribe PAAPs with a response of 5 while 1 do. Statistically there were significant association on the health care workers’ factors influencing use of PAAPs at p = 0.03. Lack of training was a key institutional factor hindering use in which 3 (60.0%) had received training in the last 6 months while 2(40.0%) had not received. Statistically there were significant association on the institutional factors influencing use of PAAPs at p = 0.004.
Conclusion: From the respondent’s majority of the patients were found not to be using the personalized asthma action plan cards. Lack of knowledge was a leading factor among the patient’s respondents. There was also a poor attitude reported in the patients’ respondents in which majority felt that they were for very sick patients. Among the health care givers; only one out of the six had this template/card in their office. Although half of the health care givers had general knowledge but it was not demonstrated in the use of PAAPs hence showing a gap in some specific skills needed. More workload and lack of these templates in the clinics were the major institutional factors hindering use of these tools.
Investigating the Impact of Construction in Urban Areas on Air Pollution in the Troposphere Using Sentinel Satellite Images: A Case Study in District 22 West of Tehran, Iran
Authors: Nouri Paniz , Vahidi Sara , Hatamzadeh Vahid , Afshinfar Afshin , Karimi Shokofeh 
Published: April 2023

In recent years removing environmental pollution has become one of the main concerns of human life. Air quality in cities depends on weather conditions and the amount of pollutants produced. Today, air pollution is one of the most complex problems of human societies, which has left many negative effects on the health of living beings, especially humans. In this research, the average monthly and annual concentrations of air contaminators in the air pollution measurement stations of the General Directorate of Environmental Protection of Tehran province in the years 2013 to 2019 were examined. By using google earth engine site [1]. Processes that GEE (Google Earth Engine) contains a consolidated resource of open-access RS (Remote Sensing) datasets, along with a variety of algorithms to extract information for Earth’s surface monitoring [2], and using maximum likelihood classification method it recognized that examining the spatial changes of pollutants in the areas where there was more construction, the amount of contaminators was also higher. In terms of time, however, no special changes have been observed for all gases. For AI (Aerosol Index) pollutant, no very specific changes were observed within the region. We have seen a growing trend for carbon monoxide pollutant. For the nitrogen oxide pollutant, we have not seen any growth during this period of time. For sulfur dioxide, we have seen a growing trend. Also, in terms of seasonal changes, air pollutants are more concentrated in winter.