bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Uwagi o dziedziczeniu ustawowym gospodarstw rolnych według kodeksu cywilnego
Authors: Piątkowski Józef Stanisław 
Published: April 2023

Autor artykułu przedstawia regulacje prawne zawarte w art. od 1058 do 1088 k.c., które to przepisy normują zagadnienia dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych. Na wstępie komentuje opracowania kolejnych projektów k.c., które są odzwierciedleniem postulatów natury społecznej i gospodarczej. Następnie charakteryzuje pojęcie gospodarstwa rolnego w prawie spadkowym. Przedstawia ratio legis obowiązujących unormowań, wskazując, że głównym celem przepisów o dziedziczeniu gospodarstw rolnym jest przeciwdziałanie rozdrobnieniu tych gospodarstw jak i nadmiernemu obciążeniu ich spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców. Autor apeluje o harmonizacje szczególnych reguł dziedziczenia gospodarstw rolnych z ogólnymi zasadami polskiego prawa spadkowego oraz o wcielenie w życie polityki rolnej PRL.

The author of the article presents the legal regulations contained in Articles 1058 to 1088 of the Civil Code, which normalise issues concerning the inheritance of agricultural holdings. At the outset, he comments on the development of successive drafts of the Civil Code, which reflect demands of a social and economic nature. He then characterises the concept of a farm in succession law. He presents the ratio legis of the current legislation, pointing out that the main objective of the rules on the succession of farms is to prevent the fragmentation of these farms and overburdening them with repayments to other heirs. The author calls for the harmonisation of the special rules for the inheritance of farms with the general rules of Polish inheritance law and for the implementation of the agricultural policy of the People's Republic of Poland.
Odpowiedzialność za szkody powstałe w związku z działalnością człowieka w przestrzeni kosmicznej
Authors: Rajski Jerzy 
Published: April 2023

Podbój kosmosu przez człowieka stał się w XX wieku faktem. Jednak z każdym podjętym przedsięwzięciem w przestrzeni kosmicznej wiążę się zagrożenie wyrządzenia szkód tą działalnością. W związku z powyższym zaszła pilna potrzeba uregulowania odpowiedzialności za szkody powstałe w związku z ową działalnością człowieka w przestrzeni kosmicznej. Autor artykułu opisuje prace podjęte przez Organizacje Narodów Zjednoczonych w zakresie powyższej tematyki. Przedstawia osiągnięcia Podkomitetu Prawnego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ do Spraw Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej w tworzeniu prawa międzynarodowego regulującego odpowiedzialność za szkody w przestrzeni kosmicznej. Autor charakteryzuje przesłanki i zasady odpowiedzialności. Omawia zagadnienia związane z obowiązkiem odszkodowawczym państw działających w przestrzeni kosmicznej oraz sposób dochodzenia roszczeń przez państwa pokrzywdzone.

The conquest of space by man became a reality in the 20th century. However, with every space venture undertaken, there is a risk of causing damage with these activities. In view of the above, there was an urgent need to regulate liability for damage caused by these human activities in space. The author of the article describes the work undertaken by the United Nations on the above topic. He outlines the achievements of the Legal Sub-Committee of the UN General Assembly Committee on the Peaceful Uses of Outer Space in the development of international law governing liability for damage in outer space. The author characterises the premises and principles of liability. He discusses issues related to the indemnification obligations of states operating in space and how injured states can seek redress.
Zobowiązania nie wynikające z czynności prawnych w kodyfikacji polskiego prawa międzynarodowego prywatnego
Authors: Sośniak Mieczysław 
Published: April 2023

Zobowiązania umowne w prawie prywatnym międzynarodowym zostały obszernie przedstawione w literaturze w przeciwieństwie do zobowiązań nie wynikających z czynności prawnych. Autor w niniejszej pracy omawia przebieg prac kodyfikacyjnych regulujących zobowiązania nie wynikające z czynności prawnych. Opisuje osiągniecia polskiej doktryny przedwojennej przy opracowaniu polskiego prawa międzynarodowego prywatnego z 1926 r., ukazując m. in. spór pomiędzy Zollem a Allerhandem, który miał miejsce w trakcie prac kodyfikacyjnych. Ponadto przytacza także orzecznictwo w tej materii przed wybuchem II wojny światowej. Autor przedstawia wpływ osiągnięć polskiej przedwojennej doktryny na prace kodyfikacyjne powojennej Polski i na obecny kształt regulacji.

Contractual obligations in private international law have been extensively presented in the literature in contrast to non-contractual obligations. In this paper, the author discusses the course of the codification work regulating obligations that do not arise from legal transactions. He describes the achievements of Polish pre-war doctrine in the drafting of the 1926 Polish Private International Law, revealing, among other things, the dispute between Zolle and Allerhand that took place during the codification work. In addition, he also cites case law on the subject prior to the outbreak of the Second World War. The author presents the influence of the achievements of Polish pre-war doctrine on the codification work of post-war Poland and on the current shape of the regulation.
Uwagi o metodach działania administracji
Authors: Starościak Jerzy 
Published: April 2023

Program budowy społeczeństwa socjalistycznego połączony z rywalizacją pomiędzy światowymi układami stawia na pierwszy plan problem organizacyjnej efektywności i wydolności aparatu administracyjnego państwa komunistycznego. Autor artykułu przedstawia założenia ogólne metod działania administracji, gdzie szczególnie zwraca uwagę na metodę prewencji administracyjnej oraz działalności pośredniej. Ponadto charakteryzuje cywilistyczne metody działania administracji oraz opisuje prawne i pozaprawne regulatory metod działania administracji.

The programme for the construction of a socialist society, combined with the rivalry between global alignments, brings to the fore the problem of the organisational efficiency and capacity of the administrative apparatus of a communist state. The author of the article presents the general assumptions of the methods of administrative action, where he particularly draws attention to the method of administrative prevention and indirect activity. In addition, he characterises civilian methods of administration and describes the legal and non-legal regulators of administrative method
Wina a zasady współżycia społecznego w procesie rozwodowym
Authors: Stelmachowski Andrzej 
Published: April 2023

Rozwody są prawdopodobnie najliczniejszą kategorią spraw z zakresu prawa rodzinnego występującą w polskich sądach. Autor artykułu przedstawia stosunek wzajemny dwóch przesłanek rozwodowych obowiązujących w polskim ustawodawstwie, mianowicie winy i zasad współżycia społecznego. Rozważania swoje opiera na regulacjach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego z 1964 r. oraz bogatym orzecznictwie sądów, w szczególności Sądu Najwyższego.

Divorces are probably the most numerous category of family law cases occurring in Polish courts. The author of this article presents the reciprocal relationship of the two grounds for divorce in force in Polish legislation, namely guilt and principles of social co-existence. He bases his considerations on the regulations of the 1964 Family and Guardianship Code and a wealth of case law from the courts, in particular the Supreme Court.
Uwagi o winie poszkodowanego
Authors: Szpunar Adam 
Published: April 2023

Wraz z wejściem w życie kodeksu cywilnego z 1964 r. wątpliwości dotyczące kwestii winy poszkodowanego nie zostały całkowicie rozwiązane. Wina poszkodowanego spełnia w polskim porządku prawnym różnorodne funkcje. Występuje między innymi jako okoliczność zwalniająca od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka czy może zmienić zakres odpowiedzialności sprawcy, np. zmniejszając odszkodowanie zgodnie z brzmieniem art. 362 k.c. Autor artykułu próbuje scharakteryzować pojęcie winy poszkodowanego w polskim prawie cywilnym opierając się na dokonaniach doktryny w tej materii, wykładni przepisów kodeksu cywilnego oraz judykaturze.

With the entry into force of the 1964 Civil Code, doubts regarding the issue of the injured party's fault were not completely resolved. The fault of the injured party fulfils various functions in the Polish legal order. Among other things, it occurs as a circumstance exempting strict liability or may alter the extent of the perpetrator's liability, e.g. by reducing damages in accordance with the wording of Article 362 of the Civil Code. The author of this article attempts to characterise the concept of the injured party's fault in Polish civil law, drawing on the achievements of the doctrine in this area, the interpretation of the provisions of the Civil Code and the jurisprudence.
Specjalna zdolność prawna osób prawnych
Authors: Wiszniewski Jan 
Published: April 2023

Autor artykułu przedstawia swoje rozważania nad art. 36 k.c., który normuje sytuację prawną osób prawnych. Z przepisu wynika, że zdolność prawna osób prawnych jest zdolnością specjalną. Zdolność ta, została poddana licznym ograniczeniom. W niniejszej pracy porównano rozwiązania prawne innych państw socjalistycznych, gdzie wskazano różnice w konstrukcji specjalnej zdolności prawnej. Autor przedstawia swoją krytyczną analizę instytucji zdolności specjalnej osób prawnych przytaczając różnorodne przykłady spraw spornych wynikających z obecnych uregulowań a także bogatą literaturę przedmiotu.

The author of this article presents his reflections on Article 36 of the Civil Code, which regulates the legal status of legal persons. It follows from the provision that the legal capacity of legal persons is a special capacity. This capacity, has been subject to a number of restrictions. This study compares the legal solutions of other socialist countries, where differences in the construction of special legal capacity are indicated. The author presents his critical analysis of the institution of the special capacity of legal persons citing various examples of litigation arising from the current regulations as well as a wealth of literature on the subject.
Sytuacja prawna odbiorcy przesyłki w świetle przepisów kodeksu cywilnego
Authors: Górski Władysław 
Published: April 2023

W artykule zostaje poruszony temat budzący kontrowersje jakim jest sytuacja prawna odbiorcy przesyłki w świetle Kodeksu Cywilnego i Prawa Przewozowego. Autor charakteryzuje uczestników umowy o przewóz towarów, osoba odbiorcy, przedstawiona zostaje instytucja bezimiennych dokumentów przewozowych. Autor porusza kwestię związane z dysponowaniem przesyłką, zawiadomieniem o nadejściu przesyłki oraz prawie przystąpienia do umowy przewozu. Ponadto przeprowadza analizę przepisów regulujących opłacanie należności przewozowych, wydania przesyłki odbiorcy, kwestie związane z ubezpieczeniem przesyłki oraz dochodzenie roszczeń względem przewoźnika.

The article discusses a controversial topic, i.e. the legal situation of the consignee in the light of the Civil Code and the Transport Law. The author characterises the participants in a contract for carriage of goods, the person of the consignee, and the institution of unnamed shipping documents is presented. The author addresses issues relating to the disposal of a consignment, notice of arrival and the law on entering into a contract of carriage. In addition, it analyses the regulations governing the payment of freight charges, the delivery of the consignment to the consignee, issues relating to the insurance of the consignment and the assertion of claims against the carrier.
Odesłanie częściowe i złożone w świetle ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym z 1965 roku
Authors: Jakubowski Jerzy 
Published: April 2023

In his article, the author addresses the issues of partial and compound reference in the context of the Private International Law Act of 1965. He compares the newly introduced regulations with those contained in the 1926 Act. He considers the theoretical application of the law in light of the conflict of laws rules contained in the Act. In addition, he offers his thoughts on the institutions of private international law and their role in the modern world.

Autor artykułu w swojej pracy porusza zagadnienia dotyczące odesłania częściowego i złożonego w kontekście ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym z 1965 roku. Porównuje nowo wprowadzone regulacje z przepisami zawartymi w ustawie z 1926 roku. Rozważa teoretyczne zastosowanie prawa w świetle norm kolizyjnych zawartych w ustawie. Ponadto przedstawia swoje przemyślenia dotyczące instytucji prawa międzynarodowego prywatnego oraz ich roli we współczesnym świecie.
Prawa rzeczowe ograniczone w kodeksie cywilnym i w artykule 24 prawa prywatnego międzynarodowego
Authors: Kosik Jan 
Published: April 2023

Autor artykułu przedstawia zasadę lex rei sitae w kontekście praw rzeczowych ograniczonych. Swoje rozważania opiera na regulacjach zawartych w Kodeksie Cywilnym oraz ustawie o prawie prywatnym międzynarodowym z 1965 roku. W kręgu zainteresowań autora znajdują się instytucje: użytkowania, służebności gruntowej, osobistej, zastawu, spółdzielczego prawa do lokalu, hipoteki oraz użytkowania wieczystego. Autor przedstawia różne koncepcje dotyczące „położenia” praw podmiotowych w świetle zasady ogólnej zawartej w art. 24 ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym.

The author of this article presents the principle of lex rei sitae in the context of limited rights in rem. He bases his considerations on the regulations contained in the Civil Code and the Private International Law Act of 1965. The author's interests include the institutions of usufruct, easement, personal servitude, pledge, cooperative right to premises, mortgage and perpetual usufruct. The author presents various concepts concerning the 'location' of subjective rights in the light of the general principle contained in Article 24 of the Private International Law Act.
Problemy metodologiczne badań porównawczych w naukach prawnych i innych naukach społecznych
Authors: Borucka-Arctowa Maria 
Published: April 2023

W przeciągu ostatnich lat można zauważyć tendencje wzrostową przeprowadzania badań porównawczych w różnych dziedzinach nauk społecznych. Autorka artykułu przybliża problemy metodologiczne badań porównawczych, analizując kryterium wyróżnienia badań porównawczych spośród innych badań, problemy organizacyjne, związane m. in. z ustaleniem wspólnej terminologii. Badania porównawcze wymagają zastosowania różnych technik badawczych. Obecnie rozwój komparatystyki prawniczej zmierza w kierunku rozszrzenia badań formalno-porównawczych na uwarunkowanie ekonomiczne, polityczne i kulturowe badanych instytucji i systemów. Temat ma istotne znaczenie szczególnie związane z uogólnieniem teorii państwa i prawa.

Over the last few years, there has been an increasing trend towards comparative research in various areas of the social sciences. The author of the article takes a closer look at the methodological problems of comparative research, analysing the criterion for distinguishing comparative research from other research, organisational problems, related, inter alia, to the establishment of a common terminology. Comparative research requires the use of different research techniques. Currently, the development of legal comparativism is moving towards extending formal-comparative research to the economic, political and cultural determinants of the institutions and systems under study. The topic is of significant importance particularly in terms of generalisation of the theory of state and law.
Trójgłos o prawniczym pojęciu czynu
Authors: Ziembiński Zygmunt , Daszkiewicz Krystyna , Sołtysiński Stanisław 
Published: April 2023

Autorzy artykułu przedstawiają interpretację pojęcia „czynu” przez różne dyscypliny prawnicze ze szczególnym uwzględnieniem nauki prawa karnego i cywilnego. Celem publikacji jest porównanie znaczenia terminu „czynu” w różnych dyscyplinach oraz innych terminów, które są znaczeniowo zbliżone. Autorzy przedstawiają definicje „czynu” i wskazują na wieloaspektowość tego pojęcia. Zwrócono uwagę fakt, iż żeby w całości zrozumieć sens przepisów, należy wykazać się znajomością nie tylko obowiązującego systemu prawa, lecz także zasobu wiedzy z zakresu innych gałęzi prawa a także poglądów doktryny.

The authors of this article present the interpretation of the concept of an “act” by various legal disciplines with a particular focus on criminal and civil law sciences. The objective of the publication is to compare the meaning of the term “act” in different disciplines and other terms that are semantically similar. The authors provide definitions of “act” and point out the multifaceted nature of the concept. Attention is drawn to the fact that, in order to fully understand the meaning of the provisions, it is necessary to demonstrate knowledge not only of the applicable legal system, but also of other branches of law as well as of doctrinal views.
Z zagadnień struktury rządu NRF
Authors: Zwierzchowski Eugeniusz 
Published: April 2023

Autor artykułu przybliża czytelnikom zagadnienia dotyczące władzy wykonawczej w Niemieckiej Republice Federalnej. Wskazuje na koncentrację coraz większej władzy w rękach egzekutywy. Autor wnikliwie przedstawia regulacje prawne dotyczące stanowiska kanclerza w systemie prawnym NRF, w której opisuje m. in. zakres kompetencji czy procedurę powoływania kanclerza. Opisuje ponadto status prawny pozostałych członków rządu, ministrów i organu kolegialnego złożonego zarówno z kanclerza jak i z ministrów. Analiza oparta jest na przepisach zawartych w ustawie zasadniczej NRF oraz w regulaminie wewnętrznym rządu.

The author of this article introduces readers to issues concerning the executive in the Federal Republic of Germany. It points to the concentration of increasing power in the hands of the executive. The author provides an in-depth overview of the legal regulation of the position of Chancellor in the legal system of the Federal Republic of Germany, in which he describes, among other things, the scope of powers or the procedure for the appointment of the Chancellor. He further describes the legal status of the other members of the government, the ministers and the collegiate body comprising both the Chancellor and the ministers. The analysis is based on the provisions contained in the constitution of the Federal Republic of Germany and the government's rules.
Reforma gospodarcza w Węgierskiej Republice Ludowej. (Zagadnienia prawno-ekonomiczne)
Authors: Czerski Marian , Głowacki Sławomir 
Published: April 2023

W latach 60-tych XX wieku w krajach socjalistycznych podejmowano próbę reformy systemu zarządzania i planowania. Autorzy artykułu w swojej publikacji przybliżają czytelnikom „Nowy mechanizm gospodarczy”. Pod tym hasłem została wprowadzona reforma gospodarcza w Węgierskiej Republice Ludowej. Autorzy wskazują na kompleksowość, powszechność, jednoczesność i głębokość zmian co wydaje się bardzo odważnym posunięciem szczególnie, że nie zostało ono poprzedzone żadnymi eksperymentami o mniejszym zasięgu. W związku z szerokim zakresem regulacji, autorzy skoncentrowali się na przedstawieniu czytelnikom jedynie ogólnego obrazu reformy opisując m. in. sposób i tryb przygotowania reformy, problemy napotkane w trakcie realizacji, założenia metodyczne oraz nowej polityki ekonomicznej Węgierskiej Republiki Ludowej. Przedstawiono również nowe metody zarządzania gospodarką narodową, zmiany w zakresie struktury organizacji aparatu gospodarczego, nowy system finansowy, planowania, cen, inwestycji oraz kontroli gospodarczej i finansowej. Ponadto opisano również zagadnienia dotyczące handlu zagranicznego oraz systemu płac i premii.

In the 1960s, there was an attempt to reform the management and planning system in socialist countries. In their article, the authors introduce readers to the “New Economic Mechanism”. Under this slogan, economic reform was introduced in the People's Republic of Hungary. The authors point to the comprehensiveness, universality, simultaneity and depth of the changes which seems a very bold move especially as it was not preceded by any smaller-scale experiments. Due to the broad scope of the regulation, the authors have focused on providing readers only with an overview of the reform by describing, inter alia, the manner and mode of preparation of the reform, the problems encountered during implementation, the methodological assumptions and the new economic policy of the People's Republic of Hungary. New methods of managing the national economy, changes in the structure of the organisation of the economic system, a new system of finance, planning, prices, investment and economic and financial control are also presented. In addition, issues relating to foreign trade and the wage and bonus system are also described.
Podstawowe formy przejmowania nieruchomości rolnych przez państwo (na przykładzie woj. koszalińskiego)
Authors: Jastrzębski Bronisław 
Published: April 2023

Autor artykułu przedstawia regulacje prawne dotyczące nabywania przez państwo w drodze orzeczenia administracyjnego, jednostronnego oświadczenia woli lub orzeczenia sądowego, własności nieruchomości rolnych. W publikacji zostały omówione zmiany struktury gospodarstw indywidualnych oraz praktykę przejmowania przez państwo nieruchomości, które zostały samowolnie opuszczone; których właściciele zrzekli się własności a także, które zostały przejęte za zaległe należności. Ponadto autor przybliżył instytucje przejmowania nieruchomości rolnych w zamian za zaopatrzenie emerytalne. Opisana wyżej praktyka została przedstawiona na przykładzie województwa koszalińskiego.

The author of this article presents the legal regulations on the acquisition of ownership of agricultural real estate by the state through an administrative ruling, a unilateral declaration of intent or a judicial decision. The publication discusses changes in the structure of individual holdings and the practice of the state taking over properties that have been arbitrarily abandoned; whose owners have relinquished the ownership and which have been taken over for outstanding debts. In addition, the author took a closer look at the institutions for taking over agricultural property in exchange for pension provision. The practice described above is presented on the example of the Koszalin Voivodship.
Węgierskie ustawodawstwo w sprawach o wykroczenia
Authors: Skupiński Jan 
Published: April 2023

Autor artykułu szczegółowo przedstawia węgierskie regulacje prawne dotyczące spraw o wykroczenia. Opisuje całokształt uregulowań zawartych w ustawie nr 1 z 1968 r. ze zwróceniem szczególnej uwagi na aspekty prawnoporównawcze z polskim prawem karno-administracyjnym. Autor przedstawia zasady przepisy prawne dot. zasad odpowiedzialności, przedawnienia i zatarcia skazania, opisuje rodzaje wykroczeń, charakteryzuje organy orzekające, i postępowanie dot. spraw o wykroczenia oraz przedstawia ówcześnie dominującą w Węgierskiej Republice Ludowej praktykę orzeczniczą.

The author of this article presents in detail Hungarian legal regulations on misdemeanour cases. He describes the entirety of the regulations contained in Act No. 1 of 1968, with particular attention devoted to comparative aspects with Polish criminal and administrative law. The author presents the legal principles of liability, limitation periods and erasure of convictions, describes the types of offences, characterises the adjudicating authorities and the proceedings in offence cases and presents the practices of jurisprudence prevailing in the Hungarian People’s Republic at that time.