ЛИМОЛОГИЯНЫҢТЕОРИЯЛЫҚЖӘНЕ ҚОЛДАНБАЛЫ АСПЕКТІЛЕРІ:ДӘСТҮРЛІ ЖӘНЕ ИННОВАЦИЯЛЫҚТӘСІЛДЕМЕЛЕР(РЕСЕЙ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН ТАРИХНАМАСЫНА ШОЛУ)
Authors: Кожирова С.Б. 
Published: March 2023

В статье анализируется трансформация исследовательской лимологической парадигмы от общего к частному, от изучения физико-географических границ к изучению политико-административных и государственных границ. В статье отмечается, что у истоков лимологии стояли такие видные специалисты, как Б.Б.Родоман, В.Л.Каганский, В.Е.Шувалов, Л.Б.Вардомский, Н.С.Мироненко, Л.В.Смирнягин, В.С.Тикунов, С.Е.Ханин, Г.А.Горностаева, С.А.Тархов, П.М.Полян, Б.М.Эккель, Л.К.Казаков, Н.С.Касимов, В.Н.Солнцев и другие. После распада СССР появляются новые методологические подходы, выдвинутые такими учеными, как В.А.Колосов, С.В.Голунов, О.В.Цветкова, О.Ф.Русакова, В.М.Русаков, Ю.К.Саранчин и др. Изучаются «псевдогосударственные границы» (А.П.Васильев, М.И.Ключников Н.Л.Туров), трансграничность и пограничная политика (М.Ю.Шинковский, А.А.Зыков, А.А.Киреев, Ф.С.Мусин, И.Н.Воробьева, О.Н.Тынянова, В.В.Шумов, В.О.Корепанов, Л.И.Попкова, Н.П.Романова и др.). В статье рассмотрены также исследовательские подходы к различным аспектам российско-казахстанского пограничья (Г.Т.Каженова, П.С.Белан, А.М.Ауанасова, А.М.Сулейменов, Н.Б.Сейдин, К.Г.Шаймерденова, С.М.Акимбеков, В.А.Колосов, Ж.Е.Токбулатова, С.В.Голунов, М.С.Карпенко, М.Ю.Семененко, Е.А.Семенов, Д.В.Григоревский, А.А.Чибилев и др.). В статье сформулированы также задачи политической лимологии в быстро меняющихся геополитических условиях.
Мақалада шекараларды зерттеу эволюциясы, соныңішінде зерттеу парадигмасыныңжалпыдан нақтыға өтуі, физикалық-географиялықшекараларды зерттеуден саяси-әкімшілік пен мемлекеттік шекараларды зерттеуге дейінгі трансформациясы талданады. Мақалада лимология зерттемелерініңбасында Б.Б.Родоман, В.Л.Каганский, В.Е.Шувалов, Л.Б.Вардомский, Н.С.Мироненко, Л.В.Смирнягин, В.С.Тикунов, С.Е.Ханин, Г.А.Горностаева, С.А.Тархов, П.М.Полян, Б.М.Эккел, Л.К.Казаков, Н.С.Касимов, В.Н.Солнцев және т.б. секілді мамандардыңтұрғаны атап өтіледі. КСРО ыдырағаннан кейін В.А.Колосов, С.В.Голунов, О.В.Цветкова, О.Ф.Русакова, В.М.Русаков, Ю.К.Саранчин және т.б. сияқты ғалымдар ұсынған жаңа әдістемелік тәсілдер пайда болды. «Псевдомемлекеттік шекаралар» (А.П.Васильев, М.И.Ключников Н.Л.Туров), трансшекаралықжәне шекаралықсаясат (М.Ю.Шинковский, А.А.Зыков, А.А.Киреев, Ф.С.Мусин, И.Н.Воробьева, О.Н.Тынянова, В.В.Шумов, В.О.Корепанов, Л.И.Попкова, Н.П.Романова және т.б.) секілді танымдар зерттеледі. Мақалада сондай-ақРесей-Қазақстан шекаралас аймақтарыныңәртүрлі аспектілерін зерттеу тәсілдері қарастырылады (Г.Т.Қаженова, П.С.Белан, А.М.Ауанасова, А.М.Сүлейменов, Н.Б.Сейдин, К.Г. Шаймерденова, С.М.Әкімбеков, В.А.Колосов, Ж.Е.Тоқбулатова, С.В.Голунов, М.С.Карпенко, М.Ю.Семененко, Е.А.Семенов, Д.В.Григоревский, А.А.Чибилев және т.б.). Мақалада сондай-ақтез өзгеретін геосаяси ортадағы саяси лимологияныңміндеттері тұжырымдалған.
The article analyzes the evolution of the study of boundaries, including the transformation of the research paradigm from the general to the specific, from the study of physical and geographical boundaries to the study of political, administrative and state boundaries. The article notes that such prominent specialists as B.B. Rodoman, V.L. Kagansky, V.E. Shuvalov, L.B. Vardomsky, N.S. Mironenko, L.V. Smirnyagin, V.S. Tikunov, S.E. Khanin, G.A. Gornostaeva, S.A. Tarkhov, P.M. Polyan, B.M. Eckel, L.K. Kazakov, N.S. Kasimov, V.N. Solntsev and others. The new methodological approaches appeared after the USSR’s collapse, introduced by the scientists asV.A. Kolosov, S.V. Golunov, O.V. Tsvetkova, O.F. Rusakova, V.M. Rusakov, Yu.K. Saranchin and others. The piece studied the definitions as the ‘pseudo-state borders’ (A.P.Vasiliev, M.I.Klyuchnikov, N.L.Turov), transboundary and border policy (M.Yu.Shinkovsky, A.A.Zykov, A.A. Kireev, F.S.Musin, I.N. Vorobieva, O.N. Tynyanova, V.V. Shumov, V.O. Korepanov, L. I. Popkov, N. P. Romanova and others). The article also discusses research approaches to various aspects of the Russian-Kazakh borderland (G.T.Kazhenova, P.S.Belan, A.M.Auanasova, A.M.Suleimenov, N.B.Seidin, K.G.Shaimerdenova, S.M.Akimbekov, V.A.Kolosov, Zh.E.Tokbulatova, S.V.Golunov, M.S.Karpenko, M. Yu.Semenenko, E.A.Semenov, D.V.Grigorevsky, A.A.Chibilev and others). The article also formulates the tasks of political limology in a rapidly changing geopolitical environment.