ПРЕДПОСЫЛКИ ФОРМИРОВАНИЯ ОТНОШЕНИЙ СОВЕТСКОГО СОЮЗА С МОНГОЛИЕЙ
Authors: Мухажанова Т.Н. 
Published: September 2023

Мақалада КСРО және Моңғол халық республикасы арасындағы саяси қарым қатынас мәселелері қарастырылған. Екі ел арасындағы қарым-қатынас мәселелерінің алғы шарттары, екі тараптың келісімге отыру себептері қарастырылады. Сонымен қатар екі тараптың келісімге келу қарсаңындағы Моңғолия-ның саяси-әлеуметтік экономикалық жағдайы, Қытай елімен болған шиеленістердің салдары, жалпы осы Кеңес Одағымен Монғолияның саяси одақ құрамына бірігу мәселесі қарастырылады. Сонымен қатар сол кездегі Моңғол қалқының қоғамдық жағдайын сарптай отырып, отар еліне айналған елдің жағдайына ерекше көңіл аударамыз. КСРО үшін МХР дың одақ елдер қатарына қосу мақсатына әрине Моңғолия-ның географиялық орналасу ерекше рөл атқарды. Сондықтан ХХ ғасырдың бірінші ширегіндегі геосаяси ахуал мәселелеріне басты көңіл бөлінді. Зерттеу аясында зерттеушілердің жеке тәжірибесіне сүйене отырып бұл мақала негізінен сыни көзқарас негізінде сарапталды. Дегенмен бұл саяси одақтың да өз кемшіліктері болды, басқа мемлекеттер сияқты одақ құрамындағы ұлттық мүде, тіл, мәдениет, дәстүр де-ген сияқты маңызыды мәдени институттардың дамуы мүлдем күн тәртібінен алынып тасталды деп айтсақ та болады. Сонымен қатар өте күрделі дін мәселесі де, осы мақалада қарастырылады. Жалпы КСРО өз құрамындағы елдерге не берді, нені үлгі етіп қалдыра алды деген мәселемен қортынды жасалады.
В статье рассматриваются вопросы политических отношений между СССР и Монгольской Народной Республикой. Рассматриваются предварительные условия вопросов отношений между двумя странами, причины заключения соглашения обеими сторонами. Также будет рассмотрен вопрос политико-социально-экономического положения Монголии накануне достижения соглашения обеими сторонами, последствия напряженности с китайской страной, объединение Монголии в политический союз с этим Советским Союзом в целом. Особое внимание мы уделяем состоянию страны, которая в то время стала колонией, сарптируя общественное положение монгольского попа. Особую роль для СССР сыграло географическое положение Монголии в целях включения МХР в число стран Союза. Поэтому особое внимание было уделено вопросам геополитической ситуации в первой четверти ХХ века. В рамках Абайатындағы ҚазҰПУ-нің ХАБАРШЫСЫ, «Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар» сериясы, No1(72), 2022ж.50исследования, основываясь на личном опыте исследователей, эта статья была проанализирована в основном на основе критического подхода. Тем не менее, можно сказать, что этот политический союз имел свои недостатки, и,как и другие государства, развитие в Союзе таких важных культурных институтов, как национальный дух, язык, культура, традиции, было снято с повестки дня. Также в этой статье будет рассмотрен очень сложный религиозный вопрос. В целом СССР подводит итог вопросу о том, что он дал странам в своем составе, что смог оставить примером.
The article deals with the issues of political relations between the USSR and the Mongolian People's Republic. The preliminary conditions of the issues of relations between the two countries, the reasons for the conclusion of an agreement by both parties are considered. The issue of the political, socio-economic situation of Mongolia on the eve of reaching an agreement by both parties, the consequences of tension with the Chinese country, the unification of Mongolia into a political union with this Soviet Union as a whole will also be considered. We pay special attention to the state of the country, which at that time became a colony, sarping on the social position of the Mongolian priest. The geographical position of Mongolia played a special role for the USSR in order to include the MHR in the number of countries of the Union. Therefore, special attention was paid to the geopolitical situation in the first quarter of the twentieth century. As part of the study, based on the personal experience of the researchers, this article was analyzed mainly on the basis of a critical approach. Nevertheless, it can be said that this political union had its shortcomings, and, like other states, the development in the Union of such important cultural institutions as national spirit, language, culture, traditions, was removed from the agenda. Also in this article will be considered a very complex religious issue. In general, the USSR sums up the question of what it gave to the countries in its composition, what it was able to leave as an example.