РОЛЬ УЛЬТРАЗВУКОВОЙ ДИАГНОСТИКИ В ОЦЕНКЕ СОСУДИСТЫХ ОСЛОЖНЕНИЙ У РЕЦИПИЕНТОВ С ПОЧЕЧНЫМ ТРАНСПЛАНТАТОМ (обзор литературы)
Authors: Баказова Н.К. , Калиев Р.Р. , Жумагазиев Т.С. 
Published: February 2025

В данной обзорной статье рассматриваются воз­мож­нос­ти ультразвуковой допплерографии почечных сосудов, ран­ней диагностики нарушений внутрипочечной гемодинамики у реципиентов в постранплантационном периоде. Описаны ре­зуль­­таты зарубежных и отечественных научных исследова­ний с использованием современных показателей допплерогра­фии для оценки сосудистой сети ренального трансплантата. Ре­зультаты литературного обзора описывают высокую диаг­нос­тическую значимость индексов сопротивления и скорост­ные показатели для оценки сосудистых осложнений в различ­ном периоде почечных трансплантатов. Индексы сопротивле­ния и скоростные показатели имели высокую корреляционную связь с биомаркерами дисфункции почек у больных с почечным трансплантатом. Динамический контроль состояния почеч­ных артерий трансплантатов по данным допплерографии спо­­собствует своевременному проведению превентивной неф­ро­протективной терапии во избежание сосудистых ослож­нений и улучшение прогноза болезни в целом.
Бул серептөө макаласында трансплантациядан кийинки мезгилде реципиенттерде бөйрөк ичиндеги гемодинамикалык бу­зулууларды эрте диагностикалоо үчүн бөйрөк тамырла­ры­нын допплердик УЗИнин мүмкүнчүлүктөрү талкууланат. Бөй­рөк трансплантациясынын кан тамыр тармагын баалоо үчүн заманбап допплердик УЗИ индикаторлорун колдонуу менен чет өлкөлүк жана ата мекендик илимий изилдөөлөрдүн натыйжа­ла­ры баяндалат. Адабий кароонун натыйжалары каршылык ин­декстеринин жогорку диагностикалык маанисин жана бөй­рөк трансплантациясынын ар кандай мезгилиндеги кан тамыр ооруларын баалоо үчүн ылдамдык чараларын сүрөттөйт. Ин­декс­терге каршылык көрсөтүү жана ылдамдык чаралары бөй­рөк трансплантацияланган бейтаптарда бөйрөк дисфункция­сы­нын биомаркерлери менен жогорку корреляциялык байла­ныш­ка ээ болгон. Динамикалык көзөмөл доплердик транс­план­та­циялардын бөйрөк артерияларынын абалы кан тамыр оору­ла­рын болтурбоо үчүн алдын алуучу нефропротектордук те­ра­пияны өз убагында жүргүзүүгө өбөлгө түзөт жана жак­шыр­туу жалпысынан оорунун прогнозу.
This review article examines the possibilities of ultrasound dop­plerography of renal vessels, early diagnosis of intrarenal hemo­dy­namics disorders in recipients in the post-transplantation period. The results of foreign and domestic scientific studies using modern Doppler imaging indicators to assess the vascular network of a re­nal transplant are described. The results of the literature review describe the high diagnostic significance of resistance indices and speed indicators for assessing vascular complications in different periods of renal transplants. Resistance indices and velocity indices had a high correlation with biomarkers of renal dysfunction in pa­tients with renal transplant. Dynamic monitoring of the condition of the renal arteries of transplants according to dopplerography con­tri­bu­tes to the timely implementation of preventive nephroprotective therapy in order to avoid vascular complications and improve the prognosis of the disease as a whole. Key words: kidneys, dopplerography, indexes resistance, kid­ney transplantation, speed indicators, ultrasound diagnostics, vascular diseases.