Distilling Joys and Woes
Authors: Jabb Lama 
Published: January 2023

With the exception of a few remarkable female luminaries, traditional Tibetan literature hardly has any room for the public voice of Tibetan women. Women have been mostly excluded from and totally marginalized in the Tibetan republic of letters, which has been a men’s world for an extremely long time. The Tibetan intellectual scene and Tibetan language literary production are unfortunately still dominated by men. However, Tibetan women writers are making welcome inroads into these exclusive male reserves. In recent decades there has been a refreshing proliferation of Tibetan women’s literary voices. By giving artistic utterance to the many joys and woes of Tibetan women from all walks of life, contemporary Tibetan women’s writing not only diversifies and enriches Tibetan literature, but also helps us appreciate Tibetan history, religion, culture and society anew through fresh and critical perspectives and insights.
This lecture will give an overview of contemporary Tibetophone women’s writing and highlight some of its predominant themes that critique major socio-cultural norms and complex repressive structures. Through the exploration of specific poems and short stories it will demonstrate how Tibetan female writers address exploitative relations between men and women, domestic and other forms of violence against women, and the marginalization and exclusion of women from education, employment, artistic production, political power and the economic system. Alongside bestowing delight and insight, in their creative hands literature functions as a mode of redress that gives expression to the repressed and counters oppressive forces and injustices.
ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་བུད་མེད་སྐྱེས་ཆེན་ཉུང་ངུ་ཞིག་ལས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་ནང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཐུབ་པའི་བོད་མོའི་སྨྲ་བརྗོད་ལ་ས་མིག་ཕལ་ཆེར་མེད། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་སྡེ་ནི་དུས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་སྡེ་གྲལ་དེར་བུད་མེད་མང་པོ་ཚུད་མེད་ལ་ཡོད་པ་ཡང་གྲལ་མཐར་ཕུད་ཡོད། བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཞིག་ལ་ད་དུང་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དང་བོད་སྐད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གསར་སྐྲུན་ནི་སྐྱེས་པས་དམ་འཛིན་བྱས་འདུག ཡིན་ནའང་བོད་མོ་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་རྫོང་འདིར་བཙན་འཛུལ་རབས་དང་རིམ་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་འདི་ནི་དགའ་མགུའི་གནས། ཉེ་བའི་ལོ་རབས་འགའི་ནང་བོད་མོའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྨྲ་བརྗོད་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་མང་དུ་སོང་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་རིག་གསར་དུ་བཀྲ་བྱེད་ཅིག་རེད། འཚོ་ཚིས་འདྲ་མིན་གྱི་བོད་མོའི་སྐྱིད་སྡུག་དག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། དེང་རབས་བོད་མོའི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྣ་འཛོམས་དང་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་གི་ཡོད་ལ། ད་དུང་ང་ཚོར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས། ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་བསམ་བློ་གསར་བ་དང་སྦྲགས་ནས་གོ་རྟོགས་གསར་བ་ལེན་ཐུབ་པར་རམ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
གཏམ་བཤད་འདིར་དེང་རབས་བོད་མོའི་བོད་སྐད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་མདོ་ཙམ་ཞིག་གླེང་ཞོར་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང་དྲག་གནོན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་རིགས་རྙོག་འཛིང་ཅན་དག་ལ་དགག་པའི་བརྗོད་བྱ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་འགའ་གསལ་སྟོན་བྱེད། སྙན་རྩོམ་དང་སྒྲུང་ཐུང་འགར་བརྟགས་ནས་ར་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ནི། བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོས་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་མའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་གདུག་རྩུབ་ཅན་དང་། ཁྱིམ་གྱི་དྲག་སྤྱོད་ཀྱིས་གཙོས་བུད་མེད་ལ་དམིགས་པའི་དྲག་སྤྱོད་རིགས་གཞན་དག བུད་མེད་རྣམས་སློབ་གསོ་དང་། ལས་ཀ སྒྱུ་རྩལ་བསྐྲུན་པའི་བྱེད་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་བཅས་ལས་ཕྱིར་སྐྲོད་བྱས་ཡོད་པའམ་གྲལ་མཐར་ཕུད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་བསམ་གཞིགས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། སྐྱེས་མ་རྣམ་པ་ཚོའི་གསར་སྐྲུན་ལ་བྱང་བའི་ཕྱག་ཟུང་དུ་རྩོམ་རིག་ནི་སྤྲོ་བ་དང་བློ་གྲོས་སྦྱིན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དྲག་གནོན་མྱོང་མཁན་ལ་སྨྲ་བ་སྦྱིན་མཁན་དང་། དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་རིགས་ལ་ཡ་ལན་སྤྲོད་མཁན་ཏེ་ཡོ་བསྲང་གི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཀྱང་རེད།