ВЕТРОВАЯ УСТАНОВКА, ОСНОВАННАЯ НА ЭФФЕКТИВНОМ ИСПОЛЬЗОВАНИИ ЭНЕРГИИ ВЕТРА
Authors: ШЫНЫБАЙ Ж.С. , ШЫНЫБАЙ Ж.С. , ҚЫЗЫРБЕК М.А. 
Published: February 2023

Бүгінгі таңда жел энергетикасындағы өзекті мәселелерді шешуге бағытталған классикалық жел генераторларынан өзге гибридті биіктікте энергия өндіретін әуе жел генераторлары желдің қуатын толық пайдалануға негізделген. Мақалада ВАТ жел генераторы қарастырылып, артықшылықтары талданған. Қондырғының негізгі бөлігі әуе кеңістігінде орналасуы жер бетіндегі алатын аумағын кіші етеді және қоршаған ортаға еш кедергі келтірмейді, сонымен қатар іргетастар мен ауыр техникаларды талап етпейді және байланыс желісі құрылғыларымен жабдықталған. Биіктіктің өсуімен жел жылдамдығы артатыны белгілі. ВАТ жел генераторының белгілі техникалық мәндерімен желдің негізгі параметрлері есептелінді және Алматы облысы үшін 300 метр биіктіктегі мүмкін болатын жел жылдамдықтарына есептеу жұмыстары жүргізілді. Есептеулердің нәтижесінде әуе жел қондырғысы үшін Қазақстанның климаты мен гоеграфиялық ерекшеліктеріне сәйкес келетіндігіне көз жеткізуге болады және сол арқылы қолданысқа енгізу ұсынылады. Тәжірибе ретінде ВАТ жел генераторының шағын нұсқалық макеті жасалынып, кафедра зертханасында алынған мәндер бойынша энергия шамасы есептелінді.
На сегодняшний день, помимо классических ветрогенераторов, направленных на решение актуальных проблем ветроэнергетики, энергопроизводящие воздушные ветрогенераторы на высоте основаны на полном использовании энергии ветра. В статье рассмотрен ветрогенератор ВАТ и проанализированы преимущества. Основная часть установки, расположенная в воздушном пространстве, минимизирует занимаемую наземную территорию и не препятствует окружающей среде, а также не требует фундаментов и тяжелой техники и оборудована устройствами линий связи. Известно, что с ростом высоты увеличивается скорость ветра. Рассчитаны основные параметры ветра значениями определенных технических характеристик летающего ветрогенератора ВАТ и для Алматинской области проведены работы по расчету возможных скоростей ветра на высоте 300 метров. Также были рассмотрены экономические обоснования эксплуатации системы ветрогенератора ВАТ. В результате расчетов можно убедиться, что воздушная ветроустановка соответствует климату и географическим особенностям Казахстана и предлагается вводить в эксплуатацию. В качестве опыта был разработан небольшой вариантный макет ветрогенератора ВАТ и рассчитана энергия по значениям, полученным в лаборатории кафедры.
Today, in addition to the classical wind generators aimed at solving the actual problems of wind power, the energy-producing air wind generators at the height are based on the full use of wind energy. The article describes the wind turbine BAT and analyzed the advantages. The main part of the installation, located in the airspace, minimizes the occupied ground area and does not interfere with the environment, and does not require foundations and heavy equipment and is equipped with communication lines. It is known that the wind speed increases with the height. The main wind parameters are calculated by the values of certain technical characteristics of the flying wind turbine BAT and for the Almaty region work on the calculation of possible wind speeds at an altitude of 300 meters is carried out. As a result of calculations, it is possible to make sure that the air wind turbine corresponds to the climate and geographical features of Kazakhstan and is proposed to be put into operation. As an experience, a small variant model of the wind turbine BAT was developed and the energy was calculated from the values obtained in the laboratory of the department.