FEATURES OF THE FORMATION OF THEECOLOGICAL CULTURE OF HIGH SCHOOL STUDENTS
Authors: Сексенова Д.У. 
Published: August 2023

Қазіргітаңда әлемдегі экологиялық мәселелердің жиі орын алуы адамзат үшін экологиялық білімді және мәдениетті болуды талап етеді. Жаратылыстану пәндерінің оқыту әдістемесінің алуан түрлілігіне қарамастан, жас ұрпақтың экологиялық сауаттылығы тӛмен деңгейде. Осы тұрғыдан, мақалада жоғары сынып оқушыларының экологиялық мәдениетін қалыптастыру ерекшеліктері қарастырылып, зерттеу жұмыстарына аса назар аударылды. Оқушылармен зерт-теу жұмысын жүргізу барысында білім берудің жаңа инновациялық әдістері АКТ-ны қолдану, проблемалық оқыту технологиясы, сауалнама әдісі және математикалық талдау әдісі қолда-нылды. Зерттеу барысында оқушылардың экологиялық білімін арттыру мақсатында Түркістан қаласындағы Ж.Ташенов атындағы No23 IT-мектеп-лицейінде 10 «В» сынып білімгерлеріне «Жас биологтар үйірмесі» ұйымдастырылды. Зерттеу барысында теориялықбілімді қалыптас-тыру негізінде дәріс жүргізіліп, білімгерлердің практикалық зерттеу жұмыстарына дайындығы күшейтілді.Үйірменің жоспарына сәйкес «Ботаникалық бұрыш-сынып кӛркі!» атты тақырып бойынша оқушылармен бірге бӛлме ӛсімдіктерінің түрлері және отырғызылатын қолайлы Абай атындағы ҚазҰПУ-нің Хабаршысы,«Жаратылыстану-география ғылымдары» сериясы, No2(76), 2023ж.45топырақ, ботаникалық бұрыштың эскизі таңдалып, ӛсірілді. Алынған соңғы сауалнама нәтиже-сінде оқушылардың экологиялық білімдері мен мәдениет деңгейінің артқандығы және мектепте ӛткен зерттеу жұмыстарына қызығушылық танытқаны анықталды. Экологиялық сауаттылық деңгейін кӛтеру барысында алған тәжірибелері оқушылардың қоршаған ортамен байланысын арттырып, зерттеушілік дағдыларын қалыптастырды.
В настоящее время частое возникновение экологических проблем в мире требует, чтобы человечество было экологически образованным и культурным. Несмотря на большое разно-образие методик преподавания естественных наук, экологическая грамотность молодого поколе-ния находится на низком уровне.С этой точки зрения в статье рассмотрены особенности формирования экологической культуры старшеклассников, особое внимание уделено исследова-тельской работе. В ходе проведения исследовательской работы с учащимися были использованы новые инновационные методы обучения с использованием ИКТ, технологии проблемного обучения, метода анкетирования и метода математического анализа. В целях повышения экологического образования учащихся в IT-школе-лицее No23 им. Ж.Ташенова г. Туркестан для обучающихся 10 «В» классов был организован «кружок молодых биологов». В ходе исследова-ния была проведена лекция на основе формирования теоретических знаний, усилена готовность обучающихся к практической исследовательской работе. Согласно плану кружка «Ботанический уголок-красота класса!" вместе с учащимися были выбраны и выращены виды комнатных ра-стений и подходящая почва для посадки, эскиз Ботанического уголка. В результате последнего проведенного опроса было установлено, что учащиеся имеют повышенный уровень экологичес-ких знаний и культуры и проявляют интерес к проведенным в школе исследовательскимработам. Опыт, полученный в ходе повышения уровня экологической грамотности, повысил контакт учащихся с окружающей средой и сформировал исследовательские навыки.
Currently, the frequent occurrence of environmental problems in the world requires that humanity be ecologically educated and cultured. Despite the wide variety of methods of teaching natural sciences, the environmental literacy of the younger generation is at a low level. From this point of view, the Вестник КазНПУ им. Абая, серия «Естественно-географические науки», No2(76), 2023г.46article examines the features of the formation of the ecological culture of high school students, special attention is paid to research work.During the research work with students, new innovative teaching methods using ICT, problem-based learning technology, questionnaire method and mathematical analysis method were used. In order to improve the environmental education of students in the IT school -Lyceum No. 23 named after J. Tashenov, Turkestan, a "circle of young biologists" was organized for students of grades 10 "B".In the course of the study, a lecture was held on the basis of the formation of theoretical knowledge, the readiness of students for practical research work was strengthened. According to the plan of the circle "Botanical corner -the beauty of the class!" together with the students, types of indoorplants and suitable soil for planting, a sketch of a Botanical corner were selected and grown.As a result of the last survey conducted, it was found that students have an increased level of environmental knowledge and culture and show interest in the research carried out at the school. The experience gained in the course of improving the level of environmental literacy increased the contact of students with the environment and formed research skills.