ЛАЗЕРЛІК ИНДУКЦИЯЛЫҚ ЫДЫРАУ СПЕКТРОСКОПИЯСЫ АРҚЫЛЫ КӨМІРДЕГІ КӨМІРТЕК, СУТЕК ЖӘНЕ ОТТЕК ЭЛЕМЕНТТЕРІН КАЛИБРЛЕУДІ ЗЕРТТЕУ
Authors: Бақыткәрім Ы. , Шадин Н.А. , Жусупова Л.А. , Қожагулова Ж.Р. 
Published: August 2023

Көмірдегі негізгі C, H және O элементтерінің спектрлік сызығының интенсивтілігі аз, ал калибрлеу қисығы тиімді емес, қоршаған орта атмосферасы лазермен ыдырап, плазма түзіледі, бұл көмірдегі оттегін өлшеуге кедергі келтіреді. Көмірдегі C, H және O элементтері үшін калибрлеу қисықтарын тікелей орнатудың нашар нәтижелеріне бағытталған бұл жұмыс ішкі калибрлеу қисығы ретінде Si элементінің Si I 288,2 нм атомдық спектр сызығын пайдаланады. Стандартты спектрлік сызықтардың схемасымен атмосфералық ортадағы көмір үлгілеріндегі C, H және O элементтері үшін ішкі стандартты қисықтар орнатылады, бұл тікелей калибрлеу қисықтарының нәтижелерімен салыстырғанда айтарлықтай жақсарды. Көмірдегі O элементіне атмосфераның араласуын ескере отырып, бұлжұмыста аргонды үрлеу схемасы қабылданған. Нәтижелер көмірдегі O элементін өлшеуге атмосфералық плазманың араласуын аргон ортасы жағдайында болдырмауға және көмірдегі элемент спектрлік сызығының қарқындылығын жақсартуға болатынын көрсетеді. Көмір үлгілеріндегі C, H және O элементтерінің ішкі стандартты қисықтары аргон ортасы жағдайында да белгіленді және нәтижелер атмосферадағы C, H және O элементтерінің калибрлеу нәтижелерімен салыстырғанда O элементтерін калибрлеу нәтижелері біршама жақсарғанын көрсетті.
Интенсивность спектральной линии основных элементов C, H и O в угле низкая, а калибровочная кривая неэффективна, лазер разрушает окружающую атмосферу и образуется плазма, что препятствует измерению O в угле. Учитывая плохие результаты прямого подбора калибровочных кривых для элементов C, H и O в угле, в этой работе в качестве внутренней калибровочной кривой используетсяатомная спектральная линия Si I 288,2нм. Присхеме стандартных спектральных линий установлены внутренние стандартные кривые для элементов С, Н и О в атмосферных пробах угля, что является значительным улучшением по сравнению с результатами прямых калибровочных кривых. В данной работе с учетом влияния атмосферы на элемент О в угле принята схема продувки аргоном.Результаты показывают, что вмешательства атмосферной плазмы при измерении элемента O в угле можно избежать в среде аргона и улучшить интенсивность спектральной линии элемента в угле. Кривые внутреннего стандарта элементов C, H и O в образцах угля также были построены в среде аргона, и результаты показали, что результаты калибровки для элементов O были немного улучшены по сравнению с результатами калибровки для элементов C, H и O в среде аргона атмосфера.
The spectral line intensities of the main elements C, H, and O in coal are low, and the calibration curve is ineffective, the laser destroys the surrounding atmosphere and plasma is formed, which prevents the measurement of O in coal. Given the poor results of direct fitting of calibration curves for the elements C, H, and O in coal, the atomicspectral line Si I 288.2 nm is used as the internal calibration curve in this work. In the scheme of standard spectral lines set the internal standard curves for the elements C, H and O in atmospheric coal samples, which is a significant improvement over the results of direct calibration curves. In this work, the argon purging scheme was adopted to take into account the influence of the atmosphere on the element O in coal. The results show that the interference of atmospheric plasma in the measurement of element O in coal can be avoided in the argon environment and improve the intensity of the spectral line of the element in coal. The internal standard curves of elements C, H, and O in coal samples were also plotted in an argon environment, and the results showed that the calibration results for element O were slightly improved compared to the calibration results for elements C, H, and O in an argon atmosphere environment.