COVID-19 ПАНДЕМИЯСЫНДА ТУРИЗМНІҢ ДАМУЫ МЕН ТЕОРИЯЛЫҚ МОДЕЛЬДІҢ КОНСТРУКТИВТІ ТАЛДАУЫН ЕСЕПКЕ АЛУ
Authors: УМБЕТОВ У. , ШИНЫКУЛОВА А.Б. 
Published: February 2023

Проблема устойчивого туризма теоретически рассматривается в этой статье с использованием минимальной модели с тремя переменными состояния: туристы, окружающая среда и капитал. Несмотря на упрощение, это статья представляет ценность по трем причинам. Во-первых, он вводит подход минимальных описательных моделей в контексте туризма, в котором традиционно доминировало использование подробных имитационных моделей. Во-вторых, довольно интересны конкретные результаты. Фактически мы показали, что устойчивый туризм может быть достигнут при условии, что агенты осмотрительно реинвестируют свою прибыль и склонны защищать окружающую среду. Мы также видели, что устойчивость очень часто находится под угрозой, потому что случайные потрясения могут легко вызвать переключение с прибыльного и совместимого поведения на убыточное или несовместимое. Более того, адаптация устойчивой политики также возможна, но очень труднодостижима на практике, и может в лучшем случае отсрочить наступление катастрофы, но не избежать ее, если конкуренция между туристическими объектами будет продолжать расти. Наконец, третья причина не относится строго к проблеме туризма, а скорее к общей теме устойчивости. Здесь мы основываем концепции прибыльности, совместимости и устойчивости, которые становятся все более и более распространенными в области управления ресурсами, на структурных свойствах аттракторов динамической системы.
Тұрақты туризм осы мақалада үш мемлекеттік айнымалысы бар минималды модельді қолдану арқылы теориялық түрде талқыланады: туристер, қоршаған орта және капитал. Бұл мақала жеңілдетілгенімен, үш себеп бойынша құнды. Біріншіден, ол дәстүрлі түрде егжей-тегжейлі имитациялық модельдерді қолданумен басым болған туризм контекстінде минималды сипаттамалық модель тәсілін енгізеді. Екіншіден, нақты нәтижелер өте қызықты. Шындығында, агенттер өз пайдасын сақтықпен қайта инвестициялаған және қоршаған ортаны қорғауға міндеттеме алған жағдайда тұрақты туризмге қол жеткізуге болатынын көрсеттік. Біз сондай-ақ тұрақтылық жиі тәуекелге ұшырайтынын көрдік, себебі кездейсоқ соққылар пайдалы және үйлесімді мінез -құлықтан жоғалатын немесе үйлеспейтін мінез - құлыққа оңай ауысуы мүмкін. Сонымен қатар, тұрақты саясатты бейімдеу де мүмкін, бірақ іс жүзінде қол жеткізу өте қиын және ең жақсы жағдайда апаттың басталуын кешіктіруі мүмкін, бірақ егер туристік орындар арасындағы бәсекелестік күшейе берсе, одан аулақ бола алмайды. Ақырында, үшінші себеп туризммен қатаң байланысты емес, керісінше тұрақтылықтың жалпы тақырыбымен байланысты. Бұл жерде біз ресурстарды басқару саласында жиі кездесетін рентабельділік, үйлесімділік және тұрақтылық ұғымдарын динамикалық жүйедегі тартқыштардың құрылымдық қасиеттеріне негіздейміз.
Sustainable tourism is discussed theoretically in this article using a minimal model with three state variables: tourists, environment, and capital. Although simplified, this article is valuable for three reasons. First, it introduces a minimal descriptive model approach in the tourism context, which has traditionally been dominated by the use of detailed simulation models. Secondly, the concrete results are quite interesting. In fact, we have shown that sustainable tourism can be achieved provided that agents prudently reinvest their profits and are committed to protecting the environment. We have also seen that resilience is very often at risk because random shocks can easily trigger a switch from profitable and compatible behavior to loss-making or incompatible behavior. Moreover, adapting sustainable policies is also possible, but very difficult to achieve in practice, and may at best delay the onset of a disaster, but not avoid it if competition among tourist sites continues to grow. Finally, the third reason is not strictly related to tourism, but rather to the general theme of sustainability. Here we base the concepts of profitability, compatibility and sustainability, which are becoming more and more common in the field of resource management, on the structural properties of attractors in a dynamic system.