К ВОПРОСУ О КРИМИНАЛИЗАЦИИ ДЕЯНИЙ
Authors: Джоробекова А.М. , Канатов А.К. 
Published: February 2025

В статье рассматриваются ключевые аспекты кримина­лизации и декриминализации деяний в контексте современного уго­ловного права. Обсуждаются причины и последствия кри­мина­лизации, включая социальные и эконо­мические последст­вия, такие как перегрузка судебной системы и стигматизация оп­ределенных групп населения. Рассма­триваются примеры ус­пеш­ной декриминализации, а также возможные риски, связан­ные с такими изменениями. Подчер­ки­вается необходи­мость ба­­ланса между криминализацией и декриминализацией, акцен­ти­руя внимание на важности общественного обсуж­дения и вовлечения граждан в процесс формирования законо­датель­ст­ва. Отмечается, что важнымаспектом обсужде­ния является необходимость найти баланс между кримина­лизацией и де­кри­минализацией. Необходимо учитывать не только юридиче­ские, но и социальные факторы. При приня­тии решений о кри­ми­­нализации или декриминализации следует опираться на данные о реальной угрозе обществу, а также на влияние та­ких мер на права человека. В статье предлагается комплекс­ный взгляд на необходимость создания эффективной и гуман­ной системы правосудия, способствующей реабили­тации и со­циальной интеграции правонарушителей.
Макалада азыркы кылмыш-жаза мыйзамдарынын кон­текс­тинде аракеттерди криминалдаштыруунун жана декри­ми­налдаштыруунун негизги аспектилери каралат. Криминал­даш­тыруунун себептери жана кесепеттери, анын ичинде сот адилеттигине ашыкча жүк салуу жана айрым калкты стиг­ма­тизациялоо сыяктуу социалдык жана эконо­микалык ке­се­пет­тер талкууланат. Ийгиликтүү декримина­лизациянын ми­сал­дары, ошондой эле мындай өзгөрүүлөргө байланыштуу мүм­күн болуучу тобокелдиктер каралат. Коомдук талкуунун жана мыйзамдарды калыптандыруу процессине жарандардын ка­ты­шуусунун маанилүүлүгүнө көңүл буруп, криминалдаштыруу менен декриминалдаш­тыруунун ортосундагы тең салмак­туу­лук­тун зарылдыгы баса белгиленет. Талкуунун маанилүү аспек­ти­си катары криминал­даштыруу менен декриминалдаш­ты­руу­нун ортосундагы тең салмактуулукту табуу зарыл экенди­ги белгиленген. Бул жерде укуктук гана эмес, социалдык фак­тор­лорду да эске алуу зарыл. Криминалдаштыруу же декри­ми­нал­даштыруу жөнүндө чечимдер коом үчүн реалдуу коркунуч­тун далилине, ошондой эле мындай чаралардын адам укукта­ры­на тийгизген таасирине негизделиши керек. Макалада кыл­мыш­керлерди реабилитациялоого жана коомго интеграция­лоо­го көмөктө­шүүчү эффективдүү жана гумандуу сот ади­лет­тиги систе­масын түзүү зарылчылыгы жөнүндө ар тарап­туу көз караш сунушталат.
The article examines the key aspects of criminalization and decriminalization of acts in the context of modern criminal law. The cau­ses and consequences of criminalization are discussed, includ­ing social and economic consequences such as overburdening the justice system and stigmatizing certain populations. Examples of successful decriminalization are considered, as well as possible risks associated with such changes. The need for a balance between criminalization and decriminalization is emphasized, emphasizing the importance of public debate and citizen involvement in the process of shaping legislation. It is noted that an important aspect of the discussion is the need to find a balance between criminali­za­tion and decriminalization. It is necessary to take into account not only legal, but also social factors. Decisions about criminalization or decriminalization should be based on evidence of the real threat to society, as well as the human rights impact of such measures. The article offers a comprehensive view of the need to create an effec­tive and humane justice system that promotes the rehabilitation and social integration of offenders.