Педагогические основы лингвистического образования в вузе
Authors: ЖИРЕНОВ C.А. 
Published: April 2023

Мақалада жоғары оқу орындарында лингвистикалық білім берудің ғылыми теориялық және әдіснамалық мәселелелері жан-жақты сипатталады. Ғылыми зерттеу жұмысы Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің 2022 жылғы Жас зерттеушілерге арналған ЖТН: 0122РКИ0048 – «Қазақ тілі лексикалық жүйесінің когнитивтік-концептуалдық негіздері» атты іргелі ғылыми-зерттеу жобасы аясында жүргізілді. Жоғары оқу орындарында лингвистикалық білім беру мәселесі педагогикалық жағынан бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің қатарына жатады. Лингвистикалық білім болашақ маманның интеллектуалдық әлеуетін арттырып, тұлғалық болмысын қалыптастырып, тілдік құзыреттілігін күшейтудегі маңызы жоғары факторлардың бірінен саналады. Жоғары оқу орындарындағы лингвистикалық білім берудің педагогикалық негізінде болашақ маманның тілді қарым-қатынас құралы ретінде ғана қарамай, тілдің мәдени, танымдық, кәсіби, грамматикалық, риторикалық, педагогикалық, әлеуметтік феномен тұрғысынан сарапталады. Тұлға болмысын қалыптастыруда лингвистикалық білімнің педагогикалық негізінде тілдің қолданбалы жағының дамуы, сөз байлығын арттыру, кәсіби тұрғыдан сөйлеу дағдысын дамыту, коммуникативтік ортада тілдік этикеттерді ұтымды пайдаланудың ерекшеліктері ғылыми-әдістемелік жағынан кеңінен қарастырылады.
В статье подробно описаны научные, теоретические и методические вопросы лингвистического об-разования в высшем учебном заведении. Научно-исследовательская работа выполнена в рамках проекта фундаментальных исследований Казахского национального педагогического университета имени Абая для молодых исследователей 2022 РН: 0122РКИ0048 – «Когнитивно-концептуальные основы лексиче-ской системы казахского языка». Вопрос языкового образования в высшей школе является одним из наи-более актуальных педагогических вопросов на сегодняшний день. Лингвистическое образование явля-ется одним из важнейших факторов повышения интеллектуального потенциала будущего специалиста, формирования личности и укрепления языковой компетенции. Педагогическая основа лингвистического образования в высшем учебном заведении рассматривается не только как средство общения будущего специалиста, но и с точки зрения культурного, познавательного, профессионального, грамматического, риторического, педагогического, социального феномена языка. В формировании личности широко рас-сматривается развитие прикладной стороны языка на педагогической основе лингвистических знаний, развитие словарного запаса, развитие навыков профессиональной речи, особенности рационального ис-пользования языкового этикета в коммуникативной среде.
The article describes in detail the scientific, theoretical and methodological issues of linguistic education in a higher educational institution. The research work was carried out within the framework of the fundamental research project of the Kazakh National Pedagogical University named after Abai for young researchers 2022 RN: 0122RKI0048 – «Cognitive-conceptual foundations of the lexical system of the Kazakh language». The issue of language education in higher education is one of the most pressing pedagogical issues today. Linguistic education is one of the most important factors in increasing the intellectual potential of a future specialist, shaping personality and strengthening language competence. The pedagogical basis of linguistic education in a higher educational institution is considered not only as a means of communication for a future specialist, but also from the point of view of a cultural, cognitive, professional, grammatical, rhetorical, pedagogical, social phenomenon of language. In the formation of personality, the development of the applied side of the language on the pedagogical basis of linguistic knowledge, the development of vocabulary, the development of professional speech skills, and the features of the rational use of language etiquette in a communicative environment are widely considered.