bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
DEVELOPMENT OF AN APPLICATION FOR THE THERMAL TREATMENT OF OIL SLIME
Authors: Балакаева Г.Т. 
Published: October 2023

Мұнай өңдеу және мұнай және газ өндіруші кәсіпорындардың өндірістік қызметі қоршаған ортаға міндетті түрде антропогендік әсер етеді, сондықтан экологиялық мәселелер мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану маңызды. Табиғи ортадағы барлық компоненттердің ең қауіпті ластаушылары мұнай қалдықтары, ал өңдеудің тиімді әдістерінің бірі термиялық өңдеу болып табылады. Мұнай шламын термиялық өңдеу арқылы мұнай қалдықтарын залалсыздандыру міндеті қойылды. Зерттеулер термиялық өңдеуді математикалық және сандық модельдеу әдістерімен жүргізіледі, оның нәтижелері уақыт бойынша температура мен ағынның массасының өзгеруін сипаттайды. Сандық модельдеу конвергенция шарты орындалғанға дейін жасырын итеративті схемадағы айнымалы бағыттарды қолдану әдісімен жүзеге асырылады. Бұл жұмыстың мақсаты мұнай қалдықтарын өңдеудің ғылыми-практикалық мәселелерін шешуге арналған қосымшаны құру болып табылады. Түйін сөздер: мұнай шламы, бағдарламалық қамтамасыз ету, термиялық өңдеу, айнымалы бағыт әдісі, Dash.
The oil refining and production activities of oil and gas-producing enterprises necessarily have an anthropogenic impact on the environment, therefore, environmental issues and the rational use of natural resources are important. The most dangerous pollutants of all components of the natural environment are oil waste, and one of the most effective cleaning methods is thermal treatment. The task of neutralizing oil waste by thermal treatment of oil slime was set. Research is carried out using the methods of mathematical and numerical modeling of heat treatment, the results of which describe the change in temperature and mass flow over time. Numerical simulation is carried out by using the alternating- direction implicit method in an implicit iterative scheme until the convergence condition is met. The purpose of this work is to create an application for solving scientific and practical problems of thermal processing of oil slime. Keywords: oil slime, software, heat treatment, alternating direction method, Dash.
Нефтеперерабатывающая и производственная деятельность нефтегазодобывающих предприятий обязательно оказывает антропогенное воздействие на окружающую среду, поэтому важны вопросы экологии и рационального использования природных ресурсов. Наиболее опасными загрязнителями всех компонентов природной среды являются нефтяные отходы, а одним из эффективных способов переработки является термическая обработка. Была поставлена задача обезвреживания нефтеотходов путем термической обработки нефтешламов. Исследования проводятся методами математического и численного моделирования термообработки, результаты которых характеризуют изменение температуры и массы потока во времени. Численное моделирование проводится методом использования переменных направлений в неявной итерационной схеме до выполнения условия сходимости. Целью работы является создание приложения для решения научных и практических задач переработки нефтеотходов. Ключевые слова: нефтешлам, программное обеспечение, термообработка, метод переменного направления, Dash.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ЧАТ-БОТА КАК СТУДЕНТООРИЕНТИРОВАННОГО МЕТОДА ОБУЧЕНИЯ
Authors: Керімбаев Н.Н. 
Published: October 2023

Қазіргі уақытта чатботтар адам қызметінің көптеген салаларында, соның ішінде білім беруде кеңінен қолданылады. Бұл зерттеуде біз білім беру үдерісінде чатботтарды қолданудың кейбір маңызды ерекшеліктерін қарастырдық және оларды студентке бағытталған оқыту әдістемесінде қолданудың негізгі артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтадық. Сонымен қатар, оқу үдерісін ұйымдастыруға көмектесетін құрал ретінде білім беру үдерісінде чатботтарды пайдалану тиімділігін арттыруға негізделген мәселелерді зерттедік. Білім беру чатботтары студенттер үшін икемді және олардың қажеттіліктерін қанағаттандырады. Кез келген сыныптағы оқытушы сияқты, чатбот студенттерге барлық қажетті білім беру ақпараттары мен материалдарын бере алады. Осылайша, білім беру чат боттары студентке бағытталған оқытуды жүзеге асыра отырып, білім беру үдерісінде виртуалды көмекші ретінде әрекет етеді. Түйін сөздер: чатбот, студентке бағытталған тәсіл, оқу үдерісі, виртуалды көмекші, білім беру.
В настоящее время чат-боты широко используются во многих сферах деятельности человека, в том числе и образовании. В этом исследовании мы рассмотрели некоторые важные особенности использования чат-ботов в образовательном процессе и выявили основные преимущества и недостатки их использования в студентоориентированной методике обучения. Кроме того, мы изучили вопросы, основанные на повышении эффективности использования чат ботов в образовательном процессе, как инструмента, оказывающим помощь в организации процесса обучения. Образовательные чат-боты гибки для студентов и отвечают их потребностям. Как и преподаватель в любой аудитории, чат-бот может предоставить студентам все необходимую учебную информацию и материалы. Таким образом чат боты выступают в качестве виртуального помощника в образовательном процессе, реализуя студентоориентированное обучение. Ключевые слова: чат-бот, личностно-ориентированный подход, процесс обучения, виртуальный помощник, образование.
Currently, chatbots are widely used in many areas of human activity, including education. In this study, we examined some important features of the use of chatbots in the educational process and identified the main advantages and disadvantages of their use in a student-centered teaching methodology. In addition, we studied issues based on improving the effectiveness of the use of chat bots in the educational process, as a tool to help organize the learning process. Educational chatbots are flexible for students and meet their needs. Like a teacher in any classroom, a chatbot can provide students with all the necessary educational information and materials. Thus, chat bots act as a virtual assistant in the educational process, implementing student-centered learning. Keywords: chatbot, student-centered approach, learning process, virtual assistant, education
СЕН-ВЕНАН ТЕҢДЕУЛЕРІНІҢ ЕКІ ӨЛШЕМДІ ЖҮЙЕСІ ҮШІН АРАЛАС ЕСЕПТІҢ САНДЫҚ ШЕШІМІ
Authors: Berdyshev A.S. 
Published: October 2023

The work is devoted to the construction and study of a numerical method for solving the Saint-Venant equation. These equations are of great practical importance in modern hydraulic engineering and are suitable for describing natural processes in the atmosphere, rivers, and oceans, as well as for modeling tides. Questions of formulation of mixed problems for the two-dimensional system of Saint-Venant equations, are studied. A new upwind difference scheme of splitting in spatial directions is constructed for solving the mixed problem of the two-dimensional Saint-Venant equation, which describes flows without turbulent diffusion components. The stability of the difference scheme concerning energy norms is established. The results of numerical experiments for model problems are presented, including a numerical simulation of water flow in the Ugam River. The numerical calculation is based on the use of the two-point sweep method. Keywords: two-dimensional system of Saint-Venant equations, upwind difference scheme of splitting on directions, stability.
Жұмыс Сент-Венан теңдеуін шешудің сандық әдісін құруға және зерттеуге арналған. Бұл теңдеулер қазіргі гидротехникада үлкен практикалық маңызға ие және атмосферадағы, өзендер мен мұхиттардағы табиғи процестерді сипаттау үшін, сондай-ақ толқындарды модельдеу үшін қолайлы. Сен-Венан теңдеулерінің екі өлшемді жүйесіне аралас есептерді шығару сұрақтары зерттеледі. Турбулентті диффузиялық құраушыларсыз ағындарды сипаттайтын екі өлшемді Сен-Венан теңдеуінің аралас есебін шешу үшін кеңістіктік бағыттағы бөлудің жаңа желге қарсы айырымы схемасы құрастырылған. Энергия нормаларына қатысты айырмашылық схемасының тұрақтылығы белгіленеді. Угам өзеніндегі су ағынын сандық модельдеуді қоса алғанда, модельдік есептер бойынша сандық тәжірибелердің нәтижелері ұсынылған. Сандық есептеу екінүктелік прогонка әдісін қолдануға негізделген. Түйін сөздер: Сен-Венан теңдеулерінің екі өлшемді жүйесі, бағыттар бойынша бөлудің ағынға қарсы айырымдық сұлбасы, орнықтылық.
Работа посвящена построению и исследованию численного метода решения уравнения Сен-Венана. Эти уравнения имеют важное прикладное значение в современной гидротехнике и пригодны для описания природных процессов в атмосфере, реках и океанах, а также для моделирования приливов и отливов. Исследуются вопросы постановки смешанных задач для двумерной системы уравнений Сен-Венана. Построена новая противопоточная разностная схема расщепления по пространственным направлениям для решения смешанной задачи двумерного уравнения Сен-Венана, описывающая течения без компонентов турбулентной диффузии. Установлена устойчивость разностной схемы по энергетическим нормам. Приведены результаты численных экспериментов для модельных задач, в том числе проведено численное моделирование течения воды в реке Угам. Численный расчет основан на использовании метода двухточечной прогонки. Ключевые слова: двумерная система уравнений Сен-Венана, противопоточная разностная схема расщепления по направлениям, устойчивость.
КРЕДИТТІК КӨРСЕТКІШТІ ТИІМДІ БАҒАЛАУ ЖҮЙЕЛЕРІН ӘЗІРЛЕУ
Authors: Aitim A.K. 
Published: October 2023

The article represented that in connection with the increasing importance of the time factor, automated methods of assessing creditworthiness are now becoming increasingly important. With mass consumer lending, practically in the presence of a potential borrower, it becomes necessary to decide on granting a loan. To operate profitably in the retail lending market, an effective risk assessment system is required, which would make it possible to cut off unreliable borrowers in advance and not refuse reliable borrowers, and reasonably determine the size of a consumer loan or a credit card limit. This system should create a margin of safety for the bank. One of such automated methods for assessing the creditworthiness of a counterparty is the scoring method. Keywords: lending, credit scoring, score modelling, logistic regression, risk assessment system, lending market.
Мақалада уақыт факторының маңыздылығының артуына байланысты несие қабілеттілігін бағалаудың автоматтандырылған әдістері қазіргі уақытта барған сайын маңызды болып отырғаны көрсетілген. Несиені бағалау банктер несиені басқару шешімдерін қабылдаған кездегі маңызды үдерістердің бірі болып саналады. Жаппай тұтынушылық несиелендіру кезінде, іс жүзінде әлеуетті қарыз алушының қатысуымен несие беру туралы шешім қабылдау қажет болады. Несиелендіру нарығындағы табысты жұмыс істеу үшін сенімсіз қарыз алушыларды алдын ала кесіп тастауға және сенімді қарыз алушылардан бас тартпауға, тұтыну несиесінің сомасын немесе несие картасының лимитін негізді анықтауға мүмкіндік беретін тәуекелді бағалаудың тиімді жүйесі қажет. Бұл жүйе банк үшін қауіпсіздік маржасын құруы керек. Контрагенттің несиелік қабілетін бағалаудың автоматтандырылған әдістерінің бірі баллдық әдіс болып табылады. Түйiн сөздер: несиелеу, несиелік скоринг, скорингтік модельдеу, логистикалық регрессия, тәуекелді бағалау жүйесі, несие нарығы.
В статье представлено, что в связи с возрастанием значения фактора времени в настоящее время все большее значение приобретают автоматизированные методы оценки кредитоспособности. Оценка кредитоспособности считается одним из важнейших процессов, когда банки принимают решения по кредитному менеджменту. При массовом потребительском кредитовании практически в присутствии потенциального заемщика возникает необходимость принятия решения о выдаче кредита. Для прибыльной работы на рынке розничного кредитования необходима эффективная система оценки рисков, которая позволяла бы заранее отсечь неблагонадежных заемщиков и не отказать надежным заемщикам, обоснованно определить размер потребительского кредита или лимита по кредитной карте. Эта система должна создать запас прочности для банка. Одним из таких автоматизированных методов оценки кредитоспособности контрагента является метод скоринга. Ключевые слова: кредитование, кредитный скоринг, скоринговое моделирование, логистическая регрессия, система оценки рисков, кредитный рынок.
МОНИТОРИНГ И ОЦЕНКА САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЫ СТУДЕНТОВ В ДИСТАНЦИОННОМ ОБУЧЕНИИ НА ОСНОВЕ ЭВТАГОГИКИ
Authors: Ахметова Ж.Б. 
Published: October 2023

Мақалада эвтагогика негізінде қашықтан оқыту бойынша студенттердің өздік жұмысын бақылау мен бағалау қарастырылған. Эвтагогика теориясы білім алушыға нені, қашан және қалай үйренетінін анықтауға мүмкіндік беретін өзін-өзі оқытудың шығармашылық тәсілі ретінде айқындалған. Қашықтан оқыту барысындағы студенттердің цифрлық ізі негізіндегі өздік жұмысының уақыты мен сапасын бақылау мен бағалау үшін эвтагогикаға негізделген критерийлер мен көрсеткіштер жиынтығы анықталып, сандық көрсеткіштері іріктелді және әрбір студенттің үлгерімін бағалауға мүмкіндік беретін әдістеме ұсынылды. Мақалада эмпирикалық деректер мен оқу аналитикасына негізделген өздік жұмыстың табыстылығын бағалау алгоритмдері қамтылған. Ұсынылған алгоритмдер қашықтықтан оқытуда өзіндік жұмысты орындаудың цифрлық іздерін түсіндіруге, оның жетістігін бағалауға және студенттің оқу траекториясын түзету арқылы білім сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Түйін сөздер: қашықтықтан оқыту, өздік жұмыс, эвтагогика, цифрлық із, бақылау, цифрлық технологиялар.
В статье проводится мониторинг и оценка самостоятельной работы студентов дистанционного обучения на основе эвтагогики. Теория эвтагогики определяется как творческий подход к самообучению, который позволяет обучаемуся определять, что, когда и как изучать. В целях контроля и оценки времени и качества самостоятельной работы студентов на основе цифрового следа при дистанционном обучении определен набор критериев и показателей на основе эвтагогики, выбраны количественные показатели и предложена методика, позволяющая оценить успеваемость каждого обучающегося. В статье приведены алгоритмы оценки успешности самостоятельности на основе эмпирических данных и аналитики обучения. Предложенные алгоритмы позволяют интерпретировать цифровые следы самостоятельной работы в дистанционном обучении, оценивать ее успешность и повышать качество обучения за счет коррекции траектории обучения студента. Ключевые слова: дистанционное обучение, самостоятельная работа, эвтагогика, цифровой след, контроль, цифровые технологии.
The article monitors and evaluates the independent work of distance learning students based on eutagogy. Eutagogy theory is defined as a creative approach to self-learning that allows the learner to determine what, when and how to learn. In order to control and evaluate the time and quality of independent work of students on the basis of a digital trace in distance learning, a set of criteria and indicators based on eutagogy has been defined, quantitative indicators have been selected, and a methodology has been proposed to assess the progress of each student. The article presents algorithms for assessing the success of independence based on empirical data and learning analytics. The proposed algorithms make it possible to interpret digital traces of independent work in distance learning, evaluate its success and improve the quality of education by correcting the student's learning path. Keywords: distance learning, independent work, eutagogy, digital footprint, control, digital technologies.
ОНЛАЙН ТЕСТІЛЕУ ҚОЛДАНБАЛАРЫНА АРНАЛҒАН АНТИФРОД ӘДІСТЕРІ ЖӘНЕ КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖҮЙЕСІНІҢ АНАЛИЗІ
Authors: Abeshev K. 
Published: October 2023

Online quizzes have become an increasingly popular way to test knowledge and engage students in learning. Online quiz systems have become even more prevalent with the rise of remote learning due to the COVID-19 pandemic. However, with the convenience of online quizzes comes the risk of cheating. To combat this, many online quiz systems have implemented various anti-fraud mechanisms. This article will review some of the most popular online quiz systems and their anti-fraud mechanisms. Other topics discussed include methods of statistical data analysis in the context of various statistical operations, such as fraud data; general anti-fraud mechanisms; anti-fraud features of the popular online quiz systems; pros and cons of webcam and microphone monitoring. Keywords: online education, education, information security, testing platform, fraud detection, antifraud system development.
Онлайн викториналар білімді тексерудің және студенттерді оқуға тартудың танымал әдісіне айналды. Онлайн викторина жүйелері COVID-19 пандемиясына байланысты қашықтан оқытудың өсуімен одан да кең тарады. Дегенмен, онлайн викториналардың ыңғайлылығымен студентердің алдау қаупі бар. Бұған қарсы тұру үшін көптеген онлайн викториналық жүйелер алаяқтыққа қарсы әртүрлі механизмдерді енгізді. Бұл мақалада ең танымал онлайн викторина жүйелері мен олардың алаяқтыққа қарсы механизмдері қарастырылады. Талқыланатын басқа тақырыптарға әртүрлі статистикалық операциялар контекстінде статистикалық деректерді талдау әдістері жатады, мысалы, алаяқтық деректері; алаяқтыққа қарсы жалпы механизмдер; танымал онлайн викториналық жүйелердің алаяқтыққа қарсы мүмкіндіктері; веб-камера мен микрофонды бақылаудың артықшылықтары мен кемшіліктері. Түйін сөздер: онлайн оқыту, білім беру, ақпараттық қауіпсіздік, сынақ платформасы, алаяқтықты тексеру, алаяқтыққа қарсы жүйені дамыту.
Онлайн-викторины становятся все более популярным способом проверки знаний и вовлечения учащихся в процесс обучения. Системы онлайн-викторин стали еще более распространенными с ростом дистанционного обучения из-за пандемии COVID-19. Однако удобство онлайн-викторин сопряжено с риском мошенничества. Для борьбы с этим во многих системах онлайн-викторин реализованы различные механизмы защиты от мошенничества. В этой статье будут рассмотрены некоторые из самых популярных систем онлайн-викторин и их механизмы защиты от мошенничества. Другие обсуждаемые темы включают методы анализа статистических данных в контексте различных статистических операций, таких как данные о мошенничестве; общие механизмы борьбы с мошенничеством; антифрод-функции популярных систем онлайн-викторин; плюсы и минусы мониторинга веб-камеры и микрофона. Ключевые слова: онлайн-образование, образование, информационная безопасность, платформа тестирования, выявление мошенничества, улучшение качеств системы антифрода
Estimating summer sea ice extent in the Weddell Sea during the early 19th century
Authors: Love Eleanor , Bigg Grant R. 
Published: October 2023

Abstract. Over the past 3 decades, discordant trends in sea ice extent have been observed between the Arctic and Antarctic regions. Arctic sea ice extent has been characterised by a rapid decline, whereas Antarctic sea ice extent, while highly variable interannually, has tended to increase. Climate models have so far failed to capture these trends. Coupled with the limited pre-1970 sea ice dataset, this poses a significant challenge to quantifying the mechanisms responsible for driving such trends. However, historical records from early Antarctic expeditions contain a wealth of information regarding the nature and concentration of sea ice. Such records have been underutilised, and their analysis may enhance our understanding of recent Antarctic sea ice variability. For the purpose of this study, nine records from eight Antarctic expeditions have been examined. Summer sea ice positions recorded during 1820–1843 have been compared to satellite observations from 1987–2017, as well as historical data for the period 1897–1917. Through analysis of these three time series, estimates for the northern limits of summer sea ice in the Weddell Sea during the early 19th century have been produced. The key findings of this study indicate a 19th century average core summer northernmost sea ice latitude in much of the Weddell Sea that was further north than during the modern era, with 19th century February having significantly more sea ice by all measures. However, late summer sea ice was most extensive in the early years of the 20th century.
IMPROVEMENT OF THE CONCEPT ASSOCIATED WITH THE LEGAL REGULATION OF CYBERSPACE
Authors: ОСТРОУШКО А.В. , БУКАЛЕРОВА Л.А. , ШАГИЕВА Р.В. 
Published: October 2023

Статья подготовлена по результатам исследований, выполненных за счет бюджетных средств по государственному заданию Финуниверситета. В статье исследованы различные определения термина «ки- берпространство» в юридической теории и практике. Выделены положительные и негативные характеристики различных подходов. Рассмотрена возможность использования на современном этапе понятия информацион- ного пространства как идентичного исследуемой категории.
The article explores various definitions of the term «cyberspace» in legal theory and practice. Positive and negative characteristics of various approaches are highlighted. The possibility of using the concept of information space at the present stage as identical to the category under study is considered.
THESIS ON THE HYPOTHESIS OF CATACLYSMS AND THE CYCLE OF LIFE ON EARTH IN THE CONTEXT OF MODERNITY
Authors: ЗАХАРЦЕВ С.И. , САЛЬНИКОВ В.П. 
Published: October 2023

С позиции современного дня тезисно рассматривается разработанная авторами ранее гипоте- за катаклизмов и круговорота жизни на Земле, показывается ее актуальность и востребованность.
From the perspective of the modern day, the hypothesis of cataclysms and the cycle of life on Earth, developed by the authors earlier, is considered theses, its relevance and relevance is shown.
THE «RIGHT WAY» OR THE «SLIPPERY SLOPE» OF THE RUSSIAN ADVOCACY? A RESPONSE TO THE ARTICLE BY THE EX-PRESIDENT OF THE FEDERAL CHAMBER OF ADVOCATES OF THE RUSSIAN FEDERATION YURI SERGEEVICH PILIPENKO
Authors: РАГУЛИН А.В. 
Published: October 2023

В статье дается ответ на статью экс-президента Федеральной палаты адвокатов Российской Федерации Юрия Сергеевича Пилипенко под названием «Мы на правильном пути», и показывается уровень деградации современной системы организации и деятельности органов российской адвокатуры.
The article gives an answer to the article by the ex-president of the Federal Chamber of Advocates of the Russian Federation Yuri Sergeevich Pilipenko entitled «We are on the right way» and shows the level of degradation of the modern system of organization and activity of the bodies of the Russian advocacy.
ON INVESTIGATION, FORENSIC EXPERIMENT AND RELIABILITY OF TESTIMONY VERIFICATION IN CRIMINAL CASES OF ROAD TRAFFIC ACCIDENTS
Authors: ЯРОШИК О.Д. 
Published: October 2023

В статье рассмотрены теоретические и практические вопросы производства следственного эксперимента, судебного эксперимента и проверки показаний на месте по уголовным делам о дорожно-транс- портных происшествиях, а также проблемы участия в этих действиях адвоката-защитника.
The article deals with the theoretical and practical issues of investigative experiment, forensic experiment and testing evidence on the spot in criminal cases about road traffic accidents and the problems of participation of the lawyer-defender in these activities.