ЗАПАДНОЕВРОПЕЙСКИЕ ИСТОЧНИКИ И ИССЛЕДОВАНИЯ ПО ПОЛИТИЧЕСКОЙ И КУЛЬТУРНОЙ ИСТОРИИ ЗОЛОТОЙ ОРДЫ
Authors: Мырзабекова Р.С. 
Published: October 2023

Алтын Орда– Шығыс және Батыс елдері арасында халықаралық қатынастарды дамытуға, сауда және мәдени байланыстарды нығайтуға үлесін қосқан. ХІХ ғасырдың бірінші ширегінен бастап Алтын Орда тарихын әртүрлі елдердің ғалымдары зерттеп келеді және Алтын Орда тарихы негізінен шығыс деректерінің аясында зерттелгені көпшілікке аян. Алтын Орда тарихын зерттеуде батыс еуропалық деректер мен зерттеулердің өзіндік орны бар. Батыс деректерінен Алтын Орданың аумағы мен шекарасына, мемлекеттің атауына, қалаларына, мәдениетінің дамуына, сондай-ақ саяси тарихтың кейбір мәселелеріне қатысты түпнұсқалық пікірлерді кездестіруге болады.Атап айтқанда, Батыс Еуропалық деректер мен зерттеулерден Берке хан мен Бейбарс сұлтанның арасындағы мәдени және саяси байланыстар, Алтын Ордадағы ислам діні, Иран билеушілері Хулагуидтермен соғыс, Алтын Орда мен Египеттің одақтасуы туралы мәліметтерді жинақтауға болады. Алтын Орда мен Византияның арасындағы саяси, экономикалық байланыстар мен неке саясаты туралы мәліметтерді латын, түрік тіліндегі деректер мен зерттеулерден алуға болады. Батыс деректері негізінде зерттеу бұл кезеңнің назардан тыс қалған тұстарын жаңа фактілермен толықтырады. Алтын Орда тарихына қатысты батыс деректері мен зерттеулері түпнұсқалық жаңа идеялар мен дискуссиялық сипаттағы пікірлерді бере алады, Алтын Орда тарихының мұрасын байытады. Кілт сөздер:Алтын Орда, Батыс Еуропалық деректер, Мәмлүктер, Мысыр, Византия, Бейбарыс, крест жорықтары.
Золотая Орда способствовала развитию международных отношений между странами Востока и Запада, укреплению торговых и культурных связей. С первой четверти XIX века история Золотой Орды изучается учеными разных стран, изучается преимущественно в контексте восточных источников. Западноевропейские источники и исследования также имеют свое место в изучении истории Золотой Орды. Из западных источников можно найти оригинальные данные о территории и границах Золотой Орды, названии государства, городов, развитии ее культуры, а также некоторые вопросы политической истории. В частности, из западноевропейских источников и исследований можно почерпнуть сведения о культурных и политических отношениях Беркехана и Бейбарыссултана, о исламской религии в Золотой Орде, о войне с иранскими правителями Хулагуидами, о союзе между Золотой Ордой и Египта. Сведения о политических, экономических отношениях и брачной политике между Золотой Ордой и Византией можно найти из латинских и турецких источников и исследований. Исследование, основанное на западных данных, добавляет новые факты к некоторым аспектам этого периода. Западные источники и историография, по истории Золотой Орды, могут дать оригинальные новые идеи и дискуссионные взгляды, обогащая наследие истории Золотой Орды. Ключевые слова: Золотая Орда, западноевропейские источники, мамлюки, Египет, Византия, Бейбарыс, крестовые походы
The Golden Horde contributed to the development of international relations between the countries of East and West, the strengthening of trade and cultural ties. Since the first quarter of the 19th century, the history of the Golden Horde has been studied by scientists from different countries, and for many it is obvious that the history of the Golden Horde is studied mainly in the context of Eastern sources. Western European sources also have their place in the study of the history of the Golden Horde. From Western sources, one can find original data on the territory and borders of the Golden Horde, the name of the state, cities, the development of its culture, as well as some issues of political history. In particular, from Western European sources and studies, one can draw information about the cultural and political relations between Berke Khan and Baibars Sultan, about the Islamic religion in the Golden Horde, about the war with the Iranian rulers of the Hulaguids, about the alliance between the Golden Horde and Egypt. Information about political, economic relations and marriage policy between the Golden Horde and Byzantium can be found from Latin and Turkish sources and studies. A study based on Western data adds new facts to some aspects of this period. Western sources and historiography on the history of the Golden Horde can provide original new ideas and controversial views, enriching the heritage of the history of the Golden Horde. Key words: Golden Horde, Western European sources, Mamluks, Egypt, Byzantium, Beibarys, crusades.