ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ВРОЖДЕННЫХ АНОМАЛИЙ ЧЕЛЮСТНО-ЛИЦЕВОЙ ОБЛАСТИ В РЕГИОНАХ ЭНДЕМИЧЕСКОГО ФЛЮОРОЗА АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ
Authors: Панахов Н.А. , Талыбова Т.И. , Мехти Д.М. 
Published: January 2025

В статье представлены результаты исследования этиологических особенностей аномалий челюстно-лицевой области, а также их распространенность в эндемических по флюорозу регионах Азербайджана. Анализ архивного материала 38460 медицинских карт женщин, выявил наличие дефектов развития опорно-двигательной системы среди 207 детей, родившихся за период 2011-2020 гг. При этом 15,46% из них приходилось на челюстно-лицевую область. Тогда как в неэндемических по флюорозу регионах подобных дефектов не наблюдалось. Наряду с этим проанализированы статистические данные Центра Общественного Здравоохранения и Реформ Азербайджанской Республики, полученные за тот же период и проведен скрининг 348 историй болезней школьников с нарушением умственного развития, определена частота внутриутробных аномалий твердого неба и губы при ультразвуковом исследовании 2100 беременных женщин.
Məqalədə Azərbaycanın flüoroz üzrə endemik olan müxtəlif bölgələrində anadangəlmə üz-çənə anomaliyalarının tezliyini müəyyən etmək və üz-çənə nahiyəsinin anadangəlmə anomaliyalarının etioloji xüsusiyyətlərini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqatın nəticələri şərh edilmişdir. Tədqiqat bir neçə mərhələdə aparılmışdır. 2011-2020-cü illər üzrə üz-çənə nahiyəsinin anadangəlmə anomaliyalarının tezliyi haqqında məlumatlar emal edilmiş, uşaq dünyaya gətirmiş 38 460 ananın tibbi sənədləri təhlil edilmişdir. Bundan ötrü 10 il müddətində internat məktəbində təhsil alan əqli qüsurlu məktəblilərin 348 tibbi sənədi təhlil edilmiş; 2100 hamilə qadının ultrasəs müayinəsi üzrə üz-çənə nahiyəsinin uşaqlıqdaxili anomaliyalarının tezliyi müəyyən edilmişdir. Məlum olmuşdur ki, üz-çənə nahiyəsinin anadangəlmə qüsurları daha çox flüoroz üzrə endemik zonalarda müşahidə edilir. Anomaliyaların ümumi sayının 15,46%-ni üz-çənə nahiyəsinin qüsurları təşkil edib. Lakin flüoroz üzrə qeyri-endemik bölgələrdə üz-çənə anomaliyaları müşahidə edilməmişdir.
The article presents the results of a study conducted to determine the prevalence of congenital maxillofacial anomalies in various regions of Azerbaijan endemic for fluorosis and to investigate the etiological characteristics of congenital anomalies in the maxillofacial region. The study was carried out in multiple stages. The data on the frequency of congenital anomalies of the maxillofacial region for the period 2011-2020 were processed; medical records of 38,460 women in labor who gave birth to children with congenital defects of the maxillofacial region were analyzed; 348 medical records of schoolchildren with mental retardation studying in a boarding school were analyzed; the frequency of intrauterine anomalies of the maxillofacial region was determined during ultrasound examination of 2100 pregnant women. It was found that congenital defects of the maxillofacial region are more common in the endemic fluorosis zone. 15,46% of cases of the total number of anomalies were defects of the maxillofacial region. At the same time, in non-endemic fluorosis regions, no maxillofacial anomalies were observed.