ŞƏKƏRLİ DİABET FONUNDA KORONAR REVASKULYARİZASİYAYA MƏRUZ QALMIŞ XƏSTƏLƏRDƏ COVID-19-a YOLUXMANIN KLİNİK XÜSUSİYYƏTLƏRİ
Authors: Musayev O.G. , Daşdəmirov R.L. , İbrahimov F.N. , Musayev K.K. , Dadaşova G.M. , Əlimli Z.İ. , Müştaqzadə N.Ş. 
Published: January 2025

Məqalədə şəkərli diabeti (ŞD) olan və koronar revaskulyarizasiya müalicəsi almış xəstələrdə COVİD-19- a yoluxmanın demoqrafik xüsusiyyətlərlə əlaqəsini və yoluxmanın klinik nəticələrə təsirini öyrənmək məqsədiylə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Klinik nəticələrdən pandemiya dövründə kəskin koronar sindrom (KKS) halları və təkrari revaskularizasiyaya ehtiyac, stasionar şəraitdə müalicə, hospitalizasiya dövründə mexaniki ventilyasiyaya ehtiyac, insult və ölüm kimi göstəricilər dəyərləndirilmişdir. Tədqiqata əvvəllər koronar revaskulyarizasiya üsulu ilə müalicə almış və COVİD-19-a yoluxmuş 620 xəstə cəlb edilmişdir. Onlardan 267-də (43,1%) komorbid ŞD olmuşdur. Tədqiqat göstərmişdir ki, yanaşı ŞD xəstəliyi olan pasiyentlərdə hospitalizasiyaya ehtiyac bu patologiyası olmayanlara nisbətən çoxdur – onlardan 27%-i (72 nəfər), ŞD olmayan xəstələrdən isə 15,6%-i (55 nəfər) hospitalizasiya edilmişdir (p0,05). ŞD xəstəliyi olanlarda mexaniki ventilyasiyaya ehtiyac bu xəstəliyi olmayanlara nisbətən bir qədər artıq (ŞD-li xəstələrdə 11,1%, ŞD olmayanlarda 3,6%) olsa da, bu göstəricinin qruplar üzrə fərqində statistik etibarlılıq aşkar edilməmişdir (p>0,05). Eləcə də insultla ağırlaşma (müvafiq olaraq 1,1% və 2,2%) və ölümlə nəticələnmə (5,7% və 5,6%) hallarının sayında da, statistik etibarlı fərq olmamışdır (p>0,05). Alınan nəticələr COVİD-19-la yoluxma zamanı koronar revaskulyarizasiya keçirmiş və ŞD-si olan xəstələrin müalicəyə çətin tabe olduğunu və daha ciddi yanaşmaya ehtiyac olduğunu göstrərir.
В статье представлены сведения об исследованиях, проведенных с целью изучения взаимосвязи демографических особенностей заражения COVID-19 и влияния инфекции на клинические исходы у пациентов с сахарным диабетом (СД), перенесших коронарную реваскуляризацию. Клинические результаты оценивались по таким показателям, как случаи острого коронарного синдрома (ОКС), необходимость повторной реваскуляризации, госпитализации, потребность в искусственной вентиляции легких во время пребывания в больнице, инсульт и смертность в период пандемии. В исследование были включены 620 пациентов, ранее получивших лечение методом коронарной реваскуляризации и инфицированных COVID-19. У 267 из них (43,1%) был сопутствующий сахарный диабет. Исследование показало, что пациенты с сопутствующим заболеванием сахарного диабета нуждались в госпитализации чаще, чем те, у кого этого заболевания не было: среди них было госпитализировано 27% (72 человека) по сравнению с 15,6% (55 человек) среди пациентов без сахарного диабета (p<0,05). Хотя потребность в механической вентиляции у пациентов с сахарным диабетом была несколько выше (11,1% у пациентов с диабетом против 3,6% у пациентов без диабета), статистически значимой разницы между группами выявлено не было (p>0,05). Также статистически значимых различий не было выявлено в частоте осложнений в виде инсульта (соответственно 1,1% и 2,2%) и летальных исходов (5,7% и 5,6%) (p> 0,05). Полученные результаты показывают, что пациенты, перенесшие коронарную реваскуляризацию и имеющие сахарный диабет, при инфицировании COVID-19 труднее поддаются лечению и требуют более серьезного подхода.
The article presents a study aimed at examining the demographic characteristics and clinical outcomes related to COVID-19 infection in patients with diabetes mellitus (DM) who have previously undergone coronary revascularization treatment. Clinical outcomes evaluated during the pandemic period included cases of acute coronary syndrome (ACS), the need for repeat revascularization, hospital admissions, the need for mechanical ventilation during hospitalization, stroke, and mortality. The study involved 620 patients who had previously undergone coronary revascularization and were infected with COVID-19. Among them, 267 patients (43.1%) had comorbid diabetes (DM). The study showed that patients with comorbid diabetes required hospitalization more often than those without this condition: 27% (72 patients) of those with diabetes were hospitalized, compared to 15.6% (55 patients) of those without diabetes (p<0.05). Although the need for mechanical ventilation was slightly higher among diabetic patients (11.1% in diabetic patients versus 3.6% in non-diabetic patients), no statistically significant difference was found between the groups (p > 0.05). Similarly, there was no statistically significant difference in the number of cases complicated by stroke (1.1% and 2.2%, respectively) and mortality (5.7% and 5.6%) (p> 0.05). The results indicate that patients with diabetes who have undergone coronary revascularization are more challenging to treat and require a more intensive approach when they are infected with COVID-19.