ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ БІЛІМ БЕРУ ПРОЦЕСІНІҢ БІРЫҢҒАЙ ЖҮЙЕСІН ҚҰРУДА ҚАТЫСУДЫ БАСҚАРУДЫ ПАЙДАЛАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Жиенбаева Н.Б. 
Published: January 2024

Партисипативное управление образовательного процесса является эффективным управленческим решением, так как создаёт равноправные взаимоотношения всех участников образовательного процесса, предоставляя им возможность регулировать темпы и качество внедряемых инноваций. Целью исследования являлось определение принципов партисипативного управления и выявления особенностей их реализации в построении единой системы гибридного обучения. Методология исследования основывалась на системном подходе, закономерностях развития личности человека и социума, теории деятельности, социально-педагогических концепциях высшего образования и управления образовательным процессом, взаимодействия и взаимообусловленности преподавателя и студента, а также принципах внедрения современных цифровых технологий обучения. Исследование проводилось в форме анкетирования при помощи полуструктурированной анкеты, разработанной с учётом принципов партисипативного управления автором Е. С. Дашковой и адаптированной нами применительно к сфере образования. Исследование было проведено на базе Казахского национального педагогического университета имени Абая. Полученные результаты анкетирования свидетельствовали о наличие благоприятного морально-психологического климата при построении единой системы гибридного обучения как основы обеспечения эффективной коммуникации и способствовали гармонизации целей всех участников образовательного процесса посредством расширения их участия в управлении обучением. Развитие принципов партисипативного управления в Казахском национальном педагогическом университете имени Абая позволяет создать целостную дееспособную систему студенческого самоуправления и способствует повышению роли студенчества в обеспечении модернизации высшего образования, эффективности развития инновационных образовательных программ и проектов, в соответствии со стратегией развития университета. Полученные результаты могут быть ориентиром, позволяющим усовершенствовать управление образовательной и научно-исследовательской деятельностью университета, где существует единая логика движения научно- исследовательской мысли, установление дискуссионных сопряжений в рамках одной проблематики, в данном случае, построении интегральной системы гибридного обучения. Данное исследование было проведено казахстанскими учеными, в рамках проекта МОН РК ИРН АР14872123 «Партисипативное управление развитием научно-инновационного потенциала профессорско-преподавательского состава исследовательского университета» Ключевые слова: партисипативное управление, образовательный процесс, научно- исследовательский потенциал, единая система образования, гибридное обучение
Білім беру үдерісін бірлесіп басқару тиімді басқару шешімі болып табылады, өйткені ол білім беру процесінің барлық қатысушыларының тең қарым-қатынасын қалыптастырады, оларға инновациялардың қарқыны мен сапасын реттеуге мүмкіндік береді. Зерттеудің мақсаты бірлескен басқару принциптерін анықтау және гибридті оқытудың біртұтас жүйесін құруда оларды жүзеге асыру ерекшеліктерін анықтау болды. Зерттеу әдістемесі жүйелік көзқарасқа, адам және қоғам дамуының заңдылықтарына, іс-әрекет теориясына, жоғары білім берудің әлеуметтік-педагогикалық тұжырымдамаларына және оқу-тәрбие процесін басқаруға, мұғалім мен студенттің өзара әрекеттестігі мен өзара тәуелділігіне, сондай-ақ оқу-тәрбие үдерісін басқару принциптеріне негізделді. заманауи цифрлық оқыту технологияларын енгізу. Зерттеу автор Е.С.Дашкованың қатысумен басқару қағидаттарын ескере отырып әзірлеген және білім беру саласына қатысты біз бейімдеген жартылай құрылымдық сауалнаманы қолдану арқылы сауалнама түрінде жүргізілді. Зерттеу Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің базасында жүргізілді. Сауалнама нәтижелері тиімді қарым-қатынасты қамтамасыз етудің негізі ретінде гибридті оқытудың біртұтас жүйесін құруда қолайлы моральдық- психологиялық климаттың бар екендігін дәлелдеді және білім беру үдерісінің барлық қатысушыларының мақсаттарын кеңейту арқылы үйлестіруге ықпал етті. олардың оқуды басқаруға қатысуы. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде бірлескен басқару принциптерін дамыту студенттердің өзін-өзі басқаруының біртұтас, қабілетті жүйесін құруға мүмкіндік береді және жоғары білім беруді жаңғыртуды қамтамасыз етудегі студенттердің рөлін, дамудың тиімділігін арттырады. университеттің даму стратегиясына сәйкес инновациялық білім беру бағдарламалары мен жобаларының. Алынған нәтижелер ғылыми-зерттеу ой қозғалысының біртұтас логикасы бар университеттің оқу және ғылыми-зерттеу қызметін басқаруды жетілдіруге, бір мәселе аясында пікірталас жұптарын орнатуға мүмкіндік беретін бағдар бола алады, бұл жағдайда, гибридті білім берудің интегралды жүйесін құру. Бұл зерттеуді Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің IRN AR14872123 «Зерттеу университетінің профессорлық-оқытушылар құрамының ғылыми- инновациялық әлеуетін дамытуды бірлесіп басқару» жобасы аясында қазақстандық ғалымдар жүргізді. Түйін сөздер: бірлескен басқару, білім беру процесі, зерттеу әлеуеті, бірыңғай білім беру жүйесі, гибридтік оқыту
Participatory management of the educational process is an effective management solution, as it creates an equal relationship of all participants in the educational process, giving them the opportunity to regulate the pace and quality of innovations. The purpose of the study was to determine the principles of participatory management and identify the features of their implementation in building a unified system of hybrid learning. The research methodology was based on a systematic approach, patterns of human and social development, activity theory, socio-pedagogical concepts of higher education and management of the educational process, interaction and interdependence of a teacher and a student, as well as the principles of introducing modern digital learning technologies. The study was conducted in the form of a questionnaire using a semi-structured questionnaire developed taking into account the principles of participatory management by the author E. S. Dashkova and adapted by us in relation to the field of education. The study was conducted on the basis of the Kazakh National Pedagogical University named after Abai. The results of the survey testified to the presence of a favorable moral and psychological climate in the construction of a unified system of hybrid learning as the basis for ensuring effective communication and contributed to the harmonization of the goals of all participants in the educational process by expanding their participation in learning management. The development of the principles of participatory management at the Abai Kazakh National Pedagogical University allows you to create a holistic, capable system of student self-government and enhances the role of students in ensuring the modernization of higher education, the effectiveness of the development of innovative educational programs and projects, in accordance with the development strategy of the university. The results obtained can be a guideline that allows improving the management of the educational and research activities of the university, where there is a single logic of the movement of scientific research thought, the establishment of discussion pairings within the same issue, in this case, the construction of an integral system of hybrid education. This study was conducted by Kazakh scientists, within the framework of the project of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan IRN AR14872123 "Participatory management of the development of scientific and innovative potential of the faculty of a research university" Keywords: participatory management, educational process, research potential, unified education system, hybrid learning