БОЛАШАҚ ШЕТ ТІЛДЕР МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ НАРРАТИВТІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕРІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ: ЗЕРТТЕУ ТӘЖІРИБЕСІ
Authors: Пентина Е.О. , Кузнецова Т.Д. 
Published: October 2023

Внимание авторов фокусируется на вопросах, касающихся профессионально-значимых компетенции в контекстно-базируемом обучении как сложном многоуровневом процессе, одним из продуктов которого является нарратив. Ведущая идея эксперимента заключается в том, что формирование нарративной компетенции-это целенаправленный, методически-управляемый процесс, поэтапного формирования нарративной компетенции в контекстно-базируемой и когнитивно- коммуникативной деятельности студентов – будущих учителей ИЯ, где основным механизмом управления выступает контекст. Контекст связан с понятием «ситуация», определяемым как система условий, побуждающих субъекта к действию и опосредующих его активность. В целях проведенного исследования, авторы рассматривают контекст в рамках разработанной А.А. Залевской концепции внутреннего и внешнего контекста. Предпринимается попытка доказать, что контекст будущей профессиональной деятельности и ситуации является механизмом управления в формировании нарратива. В качестве ведущего компонента выступает внешний контекст (контекст ситуации) во взаимодействии с внутренним контекстом (знания и опыт) как результат переработки когнитивной, перцептивной и аффективной информации в процессе когниции и общения. Ключевые слова: нарратив, нарративная компетенция, контекст, ситуация, контекстно- базируемое обучение, когнитивно-коммуникативная деятельность.
Авторлардың назары өзінің өнімдерінің бірі нарратив болып табылатын көпдеңгейлі күрделі процесс ретінде контекстке негізделген оқытудағы кәсіби-маңызды құзыреттіліктерге қатысты мәселелерге тоқтатылады. Эксперименттің жетекші идеясы - нарративтік (баяндау) құзіреттілігін қалыптастыру - болашақ шет тілі мұғалімдерінің контекстке негізделген және когнитивті- коммуникативті іс - әрекеттердегі нарративтік құзыреттіліктің кезең – кезеңімен қалыптастырудың мақсатты, әдістеме арқылы басқарылатын процесі, және мұнда контекст — басқарудың негізгі механизмі болып табылады. Контекст "жағдай" ұғымымен байланысты, ол ұғым іс-әрекетке итермелейтін және оның қызметіне делдал болатын жағдайлар жүйесі ретінде анықталады. Зерттеу мақсатында авторлар контекстті А. А. Залевская жасаған ішкі және сыртқы контекст тұжырымдамасы аясында қарастырады. Болашақ кәсіби қызмет пен жағдайдың контексті нарративті қалыптастырудағы басқару механизмі екенін дәлелдеуге әрекет жасалады. Таным мен қарым-қатынас процесінде когнитивті, перцептивті және аффективті ақпаратты өндеу нәтижесі ретінде, сыртқы контекст (жағдайдың контексті) ішкі контекстімен (білім мен тәжірибе) өзара әрекеттесу кезінде жетекші компонент ретінде әрекет етеді. Түйін сөздер: нарратив, нарративтік құзыреттілік, контекст, жағдай, контекстке негізделген оқыту, когнитивті-коммуникативтік қызмет.
The attention of the authors is focused on issues related to professional competencies in context- based learning as a complex multi-level process, one of the products of which is narrative. The main idea of the experiment is that the formation of narrative competence is a purposeful, methodologically managed process of the narrative competence formation in the context-based and cognitive- communicative activities of students - future foreign language teachers. The context in this process is presented as the main control mechanism, which is associated with the concept of "situation", defined as a system of conditions that induce the subject to action and mediate his activity. For the purposes of the research, the authors consider the context within the framework developed by A.A. Zalevskaya concept of internal and external context. The authors attempt to prove that the context of future professional activity and situation is a managing mechanism in the formation of a narrative. The leading component is the external context (the context of the situation) in interaction with the internal context (knowledge and experience) as a result of the processing of cognitive, perceptive and affective information in the process of cognition and communication. Keywords: narrative, narrative competence, context, situation, context-based learning, cognitive- communicative activity.