ИССЛЕДОВАНИЕ ВОЗРАСТНЫХ И ПОЛОВЫХ ОСОБЕННОСТЕЙ ТОЛЕРАНТНОСТИ ЛИЧНОСТИ К НЕОПРЕДЕЛЕННОСТИ
Authors: Бапаева С.Т. 
Published: November 2023

Covid-19 салдарынан тұтастай әлем тап болған белгісіздік жағдайы зерттеушілердің назарын өзіне аудартуда. Мақалада пандемия жағдайындағы адамдардың тәжірибесі мен мінез-құлқының белгісіздікке толеранттылыққа қатынасы (белгісіздікке толеранттылық- белгісіздікке интолеранттылық) тұрғысынан талдауы жүзеге асырылған. Зерттеу қазақ тілінде жүргізілді. Зерттеуде пайдаланылған диагностикалық құралдар алдын ала аударылып, қазақ тіліне бейімделген. Әрбір диагностикалық әдістеменің сенімділігінің жоғары коэффициенті алынды: В. В. Распопиннің «Стресс көздеріне төзімділік шкаласы «(α-Кронбах - 0,963), С. Баднердің «Белгісіздікке толеранттылық және интолеранттылық шкаласы» (α-Кронбах - 0,850), Д. Маклейннің «Белгісіздікке толеранттылық шкаласы» (α- Кронбах - 0,895), М. А. Ролник, С. Хезер, М. Голд және К. Холлдың «Өзгерістерге тұлғалық дайындық» әдістемесі (α-Кронбах - 0,937), Х.Е.Плат және П.Рихтердің «Шаршау - Монотония - Зерігу - Стресс» әдістемесі (α-Кронбах - 0,931), Л.В. Куликовтың «Басым күйді анықтау» әдістемесі (α-Кронбах - 0,962). Зерттеу нәтижелері бойынша адамдардың белгісіздікке толеранттылыққа қатынасының жыныстық және жас ерекшелік ерекшелітерін айқындайды. Түйін сөздер: белгісіздік, белгісіздікке толеранттылық, белгісіздікке толеранттлыққа қатынас, белгісіздікке интолеранттылық, тұлға.
Ситуация неопределенности, с которой сталкивается мир в целом из-за Covid-19, привлекает внимание исследователей. В статье проведен анализ опыта и поведения людей в условиях пандемии с точки зрения отношения толерантности к неопределенности (толерантность к неопределенности-интолерантность к неопределенности). Исследование проводилось на казахском языке. Использованные в исследовании диагностические методики были предварительно переведены и адаптированы на казахский язык. Получен высокий коэффициент надежности по каждой диагностической методике: «Шкала устойчивости к источникам стресса» В. В. Распопина (α-Кронбах - 0,963), «Шкала толерантности и интолерантности к неопределенности» С. Баднера (α-Кронбах-0,850), «Шкала толерантности к неопределенности» Д. Маклейна (α-Кронбах - 0,895), методика «Личностная готовность к изменениям» М.А. Ролник, С. Хезер, М. Голд и К. Холл (α- Кронбах - 0,937), Методика «Усталость - Монотонность – Пресыщение - Стресс» Х. Е. Плат и П. Рихтера (α-Кронбах - 0,931), методика «Определение доминирующего состояния» Л.В. Куликова (α-Кронбах - 0,962). По результатам исследования определены половые и возрастные особенности отношения людей к толерантности к неопределенности. Ключевые слова: неопределенность, толерантность к неопределенности, отношение к толерантности к неопределенности, интолерантность к неопределенности, личность.
The situation of uncertainty faced by the entire world due to Covid-19 is attracting the attention of researchers. The article analyzes the experience and the behavior of people during the pandemic in terms of the attitude of tolerance to ambiguity (tolerance to ambiguity-intolerance to ambiguity). The study was conducted in the Kazakh language. The diagnostic methods used in the study were previously translated and adapted into Kazakh language. A high reliability coefficient was obtained for each diagnostic method: “Scale of resistance to sources of stress” by V.V.Raspopin (α-Kronbach - 0.963), “Scale of tolerance and intolerance to ambiguity” by S.Badner (α-Kronbach-0.850), “Scale of tolerance to ambiguity” by D.McLane (α-Kronbach - 0.895), the methodology “Personal readiness for changes” M.A.Rolnik, S.Heather, M.Gold and K.Hall (α-Kronbach - 0.937), the methodology "Fatigue - Monotony – Boredom – Stress” H.E.Plath and P.Richter (α-Kronbach - 0.931), the methodology "Determination of the dominant state" L.V.Kulikov (α-Kronbach - 0.962). Based on the results of the study, gender and age characteristics of people's attitude to tolerance to ambiguity were determined. Key words: ambiguity, tolerance to ambiguity, attitude to tolearance to ambiguity, intolerance to ambiguity, personality.