Unravelling the Forces Behind Language Endangerment: An Overview of Dhivehi Language Loss and Preservation Strategies
Authors: AMINATH  RIYAZ  , AMINATH  ZAHIR  , ZULFA IBRAHIM  
Published: February 2024

The article aims to provide a theoretical examination of the causes of language loss and propose measures for the preservation of the Dhivehi language. Language serves as a repository for culture, identity, and collective memory intricately tied to the way of life, history, and values of a populace. The unreadable ‘loamaafaanu’ (copper plate documents) of Maldives’ history, currently understood only by a few who have learned the script, is an example of the void created by the loss of a language or a dialect. The shift to or adoption of another language, often driven by rapid economic changes fueled by globalization, is a common trend in countries such as the Maldives. Such communities first become bilingual populations, next the use of the mother tongue gradually disappears, and finally the second language begins to prevail. The growing preference for English over Dhivehi suggests a potential halt in Dhivehi transmission within the next few generations. To alter this language shift, it is imperative to elevate the status of the Dhivehi language within the Maldivian community. Drawing on scientific literature, this study identifies five key factors for Dhivehi language preservation. These are (1) promoting plain Dhivehi usage by minimizing code-mixing or code-switching, (2) shaping educational policies to foster a Dhivehi-speaking environment, (3) implementing the national language policy, (4) providing training in linguistic fundamentals and teaching techniques, and (5) ensuring the sustainable development of Dhivehi reading material. Taking these into context, this study underscores the importance of assessing the current state of the Dhivehi language using the UNESCO framework for identifying language endangerment.

ބަސް ގެއްލިގެން ދާން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކާއި ދިވެހިބަސް ގެއްލިގެން ދިޔަނުދިނުމަށް ޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް
ޚުލާޞާ: މި މަޒުމޫނުގެ ބޭނުމަކީ ދިވެހިބަސް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް ކުރެވެން ހުރި ކަންކަމާ މެދު ޢިލްމީ ނަޒަރަކުން ބަލައިލުމެވެ. ބަހަކީ ޖަމާޢަތެއްގެ ސަގާފަތާއި އެ ބައެއްގެ ކާކުވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ މުހިންމު ބަހާއެކެވެ. އެ ބަޔަކަށް ނިސްބަތްވާ ތާރީޚާއި އަގުކުރުންތައް ހިމެނޭހެން ބަހަކީ އެބައެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ގޮތްތަކާ ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެވޭލާ ޒަމާނުގެ ލޯމާފާނުތަކުގައި ހުރި ދިވެހީންގެ ތާރީޚުގެ ލިޔުންތަކަކީ އަދުގެ ޖީލުގެ މަދު ބަޔަކަށް މެނުވީ ދޭހަވާ އެއްޗަކަށް ނުވާކަން ބަހުގެ ނެތިދިއުމުން އުފަންވާ ހުސްކަމެއްގެ މިސާލަކަށް ފުދެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ، ގައުމުތަކުން މާދަރީބަސް ދޫކޮށް އެހެން ބަހަކަށް ހިޖުރަކުރުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބަވަނަވުމާ ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަލުވި އިޤުތިޞާދީ ބަދަލުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކާ އެކު މުއާޞަލާތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ޓަކައި އަމިއްލަ މާދަރީބަހުގެ އިތުރުން އެހެން ބަހަކަށް ވެސް ފަރިތަވާން ޖެހުމެވެ. މިގޮތުން، މިފަދަގައުމުތައް ދެބައްސަ އާބާދީއަކަށްވެ، މާދަރީބަހުގެ ބޭނުން މަޑުމަޑުން ނެތިގޮސް، ބޭރުން ގެނައި ބަސް އިސްކުރެވެން ފަށައެވެ. ދިވެހިބަހުގެ މައްޗަށް އިނގިރޭސިބަސް އިސްކުރަމުން މިދާ ދިއުމުގައި، ދެތިން ޖީލެއްގެ ފަހުން ދިވެހިބަސް އެހެން ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުން ހުއްޓިދާނޭކަމަށް އަންދާޒާކުރުމަށް އަދު މަޖުބޫރުވެއެވެ. ނުފޫޒުގަދަ ބަހެއްގެ މައްޗަށް މާދަރީބަހަށް ދިރުން ލިބޭނީ މާދަރީބަހަށް އިއާދަވެ، ބަސް ދިރުވައި ބަހަށް ދެވޭ ދަރަޖަ އުފުލައިގެންނެވެ. ޢިލްމީ ލިޔުންތަކަށް ބުރަވެ، ދިވެހިބަސް ގެއްލިގެން ނުދިއުމަށް ޓަކައި ސަމާލުކަންދޭންވީ ފަސް ކަމެއް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މިކަންކަމަކީ، (1) ސާފު ދިވެހިބަސް ބޭނުންކުރުން އިތުރުކުރުން، (2) ސާފު ދިވެހިބަހުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ ހާލަތު އުފެއްދުމުގައި ތަޢުލީމީ ސިޔާސަތުގެ ދައުރު، (3) ޤައުމީ ބަހުގެ ސިޔާސަތަށް ވާގިވެރިވުން، (4) ބަހަވީޢިލްމުގެ އަސާސްތަކާއި ކިޔަވައިދިނުމުގެ އުކުޅުތަކުގެ ތަމްރީނު، އަދި (5) ލިޔަންކިޔަން ބޭނުންކުރާ ތަކެތި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ތަރައްޤީކުރުމާއި ކިތާބުކުރުން، މިއެވެ. މި ކަންކަމަށް ސަމާލުވުމަށް ޓަކައި، ޔުނެސްކޯއިން އެކުލަވާލާފައި އޮތް ބަހުގެ ދިރުމާއި ނުރައްކަލަށް ހުރަހެޅުމުގެ މިންވަރު ދެނެގަތުމުގެ އޮނިގަނޑު ބޭނުންކޮށްގެން ދިވެހިބަހުގެ އަދުގެ ހާލަތު ތަޙުލީލުކޮށް ދެނެގަތުމުގެ މުހިންމުކަން މި ދިރާސީ މަޒުމޫނުން ހާމަވެއެވެ