ҚАЗАҚ СӘНДІК ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕРІНІҢ ҚҰРАЛДАРЫ АРҚЫЛЫ ЕСТУ ҚАБІЛЕТІ НАШАР ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК БЕЛСЕНДІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Аbdullina K.E. 
Published: October 2023

The article discusses the features of the joint activity of hearing-impaired and hearing schoolchildren during felting classes, which contribute to the development of dialogical and social activity of the hearing-impaired personality. The authors focus on the fact that classes do not require hard-to-create conditions, that is, this method is economically affordable for most schools and correctional centers. The substantive components of social activity in the process of creative activity are substantiated experimentally, namely in felting classes, which contribute to the development of dialogic speech and social adaptation of children with hearing impairments in general. It has been shown that subject-practical training sessions in the process of forming dialogic speech of hearing impaired children play an important role in forming the basic skills of social activity. Key words: schoolchildren with hearing impairments, national art of felting, social activity, dialogical speech, joint activity, socialization.
Мақалада нашар еститін және қалыпты еститін мектеп оқушыларының киіз басу сабағы барысындағы бірлескен іс-әрекеттерінің нашар еститін оқушының жеке тұлғасының диалогтық және әлеуметтік белсенділігін дамытуға жағдай жасайтын ерекшеліктері қарастырылады. Авторлар мұндай сабақты ұйымдастыру қиындық тудыратын жағдайларды қажет етпейтініне, яғни бұл әдіс көптеген мектептер мен түзету орталықтарына экономикалық тұрғыда қолжетімді екеніне назар аударады. Шығармашылық іс- әрекет үрдісіндегі әлеуметтік белсенділіктің мазмұндық компоненттері эксперименттік түрде негізделеді, нақты айтқанда, киіз басу сабақтары балалардың диалогтық сөйлеуін дамытуға және жалпы есту қабілеті нашар балалардың әлеуметтік бейімделуін дамытуға ықпал етеді. Есту қабілеті бұзылған балаларда диалогтық сөйлеуді қалыптастыру үрдісіндегі пәндік-практикалық оқыту сабақтардың әлеуметтік белсенділіктің негізгі дағдыларын қалыптастыруда маңызды рөл атқаратыны көрсетілген. Кілтті сөздер: нашар еститін оқушылар, ұлттық киіз басу өнері, әлеуметтік белсенділік, диалогтық сөйлеу, бірлескен іс-әрекет, әлеуметтену.
В статье рассматриваются особенности совместной деятельности слабослышащих и слышащих школьников в ходе занятий войлоковалянием, которые способствуют развитию диалогической и со- циальной активности личности слабослышащего. Авторы акцентируют внимание на том, что для про- ведения занятий не требуется трудно создаваемых условий, то есть этот метод является экономически доступным для большинства школ и коррекционных центров. Экспериментально обосновываются со- держательные компоненты социальной активности в процессе творческой деятельности, а именно на занятиях войлоковаляния, которые способствуют развитию диалогической речи и социальной адапта- ции детей с нарушениями слуха в целом. Показано, что предметно-практическое обучение в процессе формирования диалогической речи у детей с нарушениями слуха играет важную роль в формировании основных навыков социальной активности. Ключевые слова: слабослышащие школьники, национальное искусство войлоковаляние, социальная активность, диалогическая речь, совместная деятельность, социализация.