КІШІ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ ДАРЫНДЫЛЫҒЫН ДАМЫТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Authors: Сергеева Б.В. 
Published: October 2023

Актуальность данной статьи обусловлена потребностью современной школы в поиске пути развития математической одаренности, а это может быть реализовано только через обучение с учетом интересов, склонностей и специфики развития младших школьников. Для решения данной проблемы были выявлены структурные компоненты математической одаренности младших школьников мотивационно-ценностный, операционно-технологический, когнитивный, рефлексивный, определены этапы, способы и диагностика математической одаренности младшего школьника. Конкретизировано понятие «математическая одаренность младшего школьника» поскольку математическую одаренность иногда не верно трактуют, обозначая её как высокую степень функционально-потенциальных возможностей младшего школьника в рамках академической успеваемости, определены этапы, способы и диагностика математической одаренности младшего школьника. Анализ результатов эксперимента доказывает, что развитие математической одаренности младших школьников будет эффективным, если будут реализованы специально разработанные этапы, способы развития математической одаренности, направленные на развитие следующих компонентов математической одаренности: мотивационно-ценностный, операционно-технологический, когнитивный, рефлексивный компоненты. Практический материал способствует разработке образовательных программ по развитию математической одарённости у младших школьников. Ключевые слова: математическая одаренность, структура, этапы, методы, формы, технологии, диагностика, младшие школьники.
Бұл мақаланың өзектілігі қазіргі заманғы мектептің математикалық дарындылықты дамыту жолын іздестіру қажеттілігіне негізделген, ал бұл бастауыш мектеп оқушыларының мүдделерін, бейімділігін және даму ерекшеліктерін ескере отырып, оқыту арқылы ғана іске асырылуы мүмкін. Аталған проблеманы шешу үшін кіші оқушылардың математикалық дарындылығының құрылымдық компоненттері анықталды, кіші оқушының математикалық дарындылығының мотивациялық-құндылық, операциялық-технологиялық, когнитивтік, рефлексивтік кезеңдері, тәсілдері мен диагностикасы анықталды. «Кіші оқушының математикалық дарындылығы» ұғымы нақтыланды, себебі кейде математикалық дарындылық дұрыс түсіндірілмейді, оны академиялық үлгерім шеңберінде кіші оқушының функционалдық-әлеуетті мүмкіндіктерінің жоғары дәрежесі ретінде белгілейді, кіші оқушының математикалық дарындылығының кезеңдері, тәсілдері мен диагностикасы айқындалды. Эксперимент нәтижелерін талдау кіші мектеп оқушыларының математикалық дарындылығын дамыту. Егер математикалық дарындылықтың дәйектілік-құндылық, операциялық-технологиялық, когнитивтік, рефлексивті компоненттерін дамытуға бағытталған математикалық дарындылықты дамытудың арнайы әзірленген кезеңдері, тәсілдері іске асырылатын болса, тиімді болатынын дәлелдейді. Практикалық материал кіші оқушылардың математикалық дарындылығын дамыту бойынша білім беру бағдарламаларын әзірлеуге ықпал етеді. Түйін сөздер: математикалық дарындылық, құрылым, кезеңдер, әдістер, формалар, технологиялар, диагностика, кіші оқушылар.
The relevance of this article is due to the need of the modern school to find a way to develop mathematical giftedness, and this can only be implemented through education taking into account the interests, inclinations and specific development of younger schoolchildren. To solve this problem, you revealed the structural components of the mathematical giftedness of junior schoolchildren, motivational-value, operational-technological, co-gnitive, reflexive, the stages, methods and diagnostics of the matte-mathematical giftedness of a junior schoolboy were determined. The concept of "mathematical giftedness of a junior schoolboy" is specified because mathematical giftedness is sometimes not correctly interpreted, denoting it as a high ste-ste of the functional and potential capabilities of a junior schoolboy within the framework of academic performance, stages, methods and diagonal-sticks of the mathematical giftedness of a junior schoolboy are determined. Analysis of the results of the experiment proves that the development of the mathematical giftedness of younger schoolchildren will be effective if specially developed stages are implemented, methods for the development of mathematical giftedness aimed at the development of the following components of mathematical giftedness: motivational-value, operational-technological, cognitive, reflexive components. Practical material contributes to the development of educational programs for the development of mathematical giftedness among younger schoolchildren. Key words: mathematical giftedness, structure, stages, methods, forms, technologies, diagnostics, junior students.