ХОР ЖҰМЫСЫНДА БОЛАШАҚ МУЗЫКА МҰҒАЛІМІНІҢ КӘСІБИ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ
Authors: КУЗДЕУБАЕВА A.Б. , АЙСИНА С.Т. , ЖАКАЕВА К.А. 
Published: October 2023

Статья посвящена исследованию рассмотрения содержания технологии формирования профессио- нальной компетенции будущего учителя музыки в хоровом класе. В исследовании применяется комплекс методов научного познания, а именно: анализ философской, психологической, педагогической, музыкальной, хоровой литературы, контент-анализ базовых понятий исследования, наблюдение, самоанализ, самооценка, беседы. В процессе исследования проведен терминологический анализ понятий «профессиональные компетенции» и «содержание технологии формирования профессиональной компетенции», выявлены их схожие и отличительные черты. На основании полученных данных сформулирован авторский подход к трактовке данных дефиниций. В процессе рассмотрения особенностей организации процесса обучения в хоровом класе как эффективной технологии формирования профессиональной компетентности учителя музыки в работе с хором, обозначены сущностные характеристики данного процесса. Основными из этих характеристик являются - коммуникация, профессионализм и компетенции. С методологической точки зрения формализован алгоритм создания певческой хоровой среды, которая включает в себя 5 основных этапов. С целью обоснования целесообразности использования в процессе подготовки будущих учителей музыки к работе с хором, рассмотрены разные виды образовательных сред (неформальная среда, традиционная среда, кооперативная среда, высокоорганизованная среда), выделены их возможности и уровень соответствия профессиональному подходу. Благодаря коммуникативной среде в хоровом класе вырабатываются положительные навыки самообразования и самоконтроля у будущих учителей музыки, развивается умение планировать свою деятельность и деятельность коллектива в целом, формируются коммуникативные способности, что приводит к эффективному взаимодействию с другими обучающимися, повышается мотивация учебной деятельности, усовершенствуются умения вступать в диалог. Ключевые слова: технология формирования профессиональной компетенции; коммуникативная среда; процесс обучения; учитель музыки; хоровой клас; творчество.
Мақала хор сыныбында болашақ музыка мұғалімінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру технологиясының мазмұнын қарастыруға арналған. Зерттеуде ғылыми таным әдістерінің кешені қолданылады, атап айтқанда: философиялық, психологиялық, педагогикалық, музыкалық, хор әдебиеттерін талдау, зерттеудің негізгі ұғымдарын контент-талдау, бақылау, өзін-өзі бағалау, әңгімелер. Зерттеу барысында «кәсіби құзыреттілік» және «кәсіби құзыреттілікті қалыптастыру технологиясының мазмұны» ұғымдарына терминологиялық талдау жүргізіліп, олардың ұқсас және айрықша белгілері анықталды. Алынған мәліметтер негізінде осы анықтамаларды түсіндіруге авторлық көзқарас тұжырымдалған. Хор сыныбында оқыту процесін ұйымдастырудың ерекшеліктерін хор жұмысында музыка мұғалімінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастырудың тиімді технологиясы ретінде қарастыру барысында осы процестің маңызды сипаттамалары көрсетілген. Осы сипаттамалардың негізгілері - қарым-қатынас, кәсібилік және құзыреттілік. Әдістемелік тұрғыдан алғанда, 5 негізгі кезеңді қамтитын әншілік хор ортасын құру алгоритмі рәсімделген. Болашақ музыка мұғалімдерін хормен жұмыс істеуге дайындау процесінде қолданудың орындылығын негіздеу мақсатында білім беру ортасының әртүрлі түрлері (бейресми орта, дәстүрлі орта, кооперативтік орта, жоғары ұйымдастырылған орта) қарастырылып, олардың мүмкіндіктері мен кәсіби тәсілге сәйкестік деңгейі бөлінді. Коммуникативті ортаның арқасында хор сыныбында болашақ музыка мұғалімдерінде өзін-өзі тәрбиелеу мен өзін-өзі бақылаудың оң дағдылары қалыптасады, өз қызметін және тұтастай алғанда ұжымның қызметін жоспарлау қабілеті дамиды, коммуникативті қабілеттер қалыптасады, бұл басқа студенттермен тиімді өзара әрекеттесуге әкеледі, оқу іс-әрекетінің мотивациясы артады, диалогқа түсу қабілеті жетілдіріледі. Түйін сөздер: кәсіби құзыреттілікті қалыптастыру технологиясы; коммуникативтік орта; оқу процесі; музыка мұғалімі; хор сыныбы; шығармашылық.
The article is devoted to the study of the content of the technology of forming the professional competence of a future music teacher in a choral class. The research uses a set of methods of scientific cognition, namely: analysis of philosophical, psychological, pedagogical, musical, choral literature, content analysis of the basic concepts of research, observation, introspection, self-assessment, conversations. In the course of the research, a terminological analysis of the concepts of “professional competencies” and “the content of the technology for the formation of professional competence” was carried out, their similarities and distinctive features were revealed. Based on the data obtained, the author’s approach to the interpretation of these definitions is formulated. In the process of considering the features of the organization of the learning process in the choral classroom as an effective technology for the formation of the professional competence of a music teacher in working with the choir, the essential characteristics of this process are indicated. The main of these characteristics are communication, professionalism and competence. From a methodological point of view, an algorithm for creating a singing choral environment has been formalized, which includes 5 main stages. In order to justify the expediency of using in the process of preparing future music teachers to work with the choir, different types of educational environments (informal environment, traditional environment, cooperative environment, highly organized environment) are considered, their capabilities and the level of compliance with the professional approach are highlighted. Thanks to the communicative environment in the choral class, positive self-education and self-control skills of future music teachers are developed, the ability to plan their activities and the activities of the collective as a whole is developed, communicative abilities are formed, which leads to effective interaction with other students, the motivation of educational activities increases, the ability to enter into dialogue is improved. Keywords: technology of professional competence formation; communicative environment; learning process; music teacher; choral class; creativity.