ФОРМИРОВАНИЕ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ ОБУЧАЮЩИХСЯ НА ТЕМУ НАСЕЛЕНИЯ МИРА И ФОРМИРОВАНИЕ КУЛЬТУРНЫХ ЦЕНТРОВ
Authors: Сатыбалдиева А.У. , Каймулдинова К.Д. 
Published: October 2023

Мақалада мектеп географиясының «Әлеуметтік география» бӛліміндегі дүниежүзі халықтарының ұлттық, діни және тілдік құрамын, мәдениет орталықтарына байланысты тақырыптарды оқыту барысында білім алушылардың білімі мен білік дағдыларын іс жүзінде шынайы ӛмірде қолдануға мүмкіндік беретін функционалдық сауаттылықтарын қалыптастырудың негізгі бағыттары, тиімді әдістері мен технологиялары қарастырылған. Тақырыптың мазмұнын ашу үшін білім алушылардың танымдық белсенділіктерін арттыруға мүмкіндік беретін сандық карталармен, қосымша білім кӛздерімен жұмыс істеуді қажет ететін қолдану, талдау, жинақтау, бағалау, үлгілеу деңгейіндегі тапсырмалар жүйесі берілген. Сонымен қатар, жүргізілген эмпирикалық зерттеулердің нәтижелеріне жасалған талдаула негізінде білім алушылардың функционалдық сауаттылықтарын арттыру, «Ірі ӛркениет орталықтары», «Дүниежүзі халқының ұлттық, тілдік және діни құрамы» тақырыптарын ӛту барысында, тіл әулеттерінің таралу ерекшеліктерін зерделеуде заманауи белсенді және интербелсенді әдістер мен технологияларды қолданудың маңызын жан-жақты талдау жасалған. Тҥйін сӛздер: Сауаттылық, функционалдық сауаттылық, математикалық сауаттылық, ақпараттық сауаттылық, іс-әрекеттік сауаттылық, креативті орта, құзіреттілік коллаборативті оқу.
В статье рассмотрены основные направления, эффективные методы и технологии формирования функциональной грамотности обучающихся при изучении тем «Национальный, религиозный состав населеня мира» и «Центры мировой цивилизации» в разделе «Социальная география» школьного курса географии. Для раскрытия содержания темы приведена система заданий на уровне применения, анализа, обобщения, оценки, моделирования, требующих работы с цифровыми картами, дополнительнх источниками информации, позволяющая повысить познавательную активность обучающихся кроме того, на основе анализа результатов проведенных эмпирических исследований была проведена работа по повышению функциональной грамотности обучающихся, повышению результатов достижении обучающихся при изучении тем «Цивилизационные центры мира», «Национальный, языковый и религиозный состав населении мира», особенностей распространения языковых семей проведен всесторонний анализ значимости применения современных активных и интерактивных методов и технологий. Ключевые слова: Грамотность, функциональная компетентность, мтематическая грамотность, информационная грамотность, деятельностная грамотность, креативная среда, компетентность коллаборативное обучение
The article considers the main directions, effective methods and technologies of formation of functional literacy of students in the study of the themes "National, religious composition of the world population" and "Centers of World Civilization" in the section "Social Geography" of the school course of geography. To disclose the content of the topic a system of tasks at the level of application, analysis, synthesis, evaluation, modeling, requiring work with digital maps, additional sources of information, allowing to increase the cognitive activity of students. In addition, on the basis of the analysis of the results of empirical research carried out to improve functional literacy of students, increasing the results of students in the study of "Civilization centers of the world", "National, language and religious composition of the world", the features of the spread of language families a comprehensive analysis of the importance of using modern active and interactive methods and technologies. Keywords: Literacy, functional competence, mаthematic literacy, information literacy, activity literacy, creative environment, competence collaborative learning