bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
QUALITY ANALYSIS AND IDENTIFICATION OF FUNCTIONAL GROUPS OF SWEET ORANGE (Citrus sinensis) PEEL ESSENTIAL OIL USING FTIR
Authors: Cantika Citra Dhea , Nurani Laela Hayu , Salamah Nina 
Published: November 2023

Organic waste in the form of citrus fruit peels has not been handled seriously, causing environmental pollution, such as the emergence of unpleasant odors. Therefore, waste management becomes a more valuable product or item. Citrus peel oil counterfeiting often occurs because there is no Indonesian National Standard (SNI) for citrus peel oil as a quality standard, making it difficult to identify the falsity of finished citrus peel oil products in the market. Research was conducted to test the quality of sweet orange peel oil so that it could be used as a standard to identify the content of sweet orange peel oil using the FTIR method. Oil quality testing included an organoleptic test, specific gravity, refractive index, and acid number. The oil quality test results showed clear yellow oil with a distinctive sweet orange peel aroma, specific gravity of 0.845, refractive index of 9.263, and acid number of 1.1. FTIR analysis revealed spectra that appeared in the region of 1490 with strong intensity (C-H aromatic), 1645 with medium intensity (C=C), and 2860 with medium intensity (C-H aliphatic). FTIR spectra of sweet orange peel oil showed similarity with limonene with a hit quality value of 958, the content of sweet orange peel oil is dominated by limonene compounds.
Keywords: sweet orange peel, Essential oil, FTIR, Limonene, Oil quality
Les conséquences des combats de la Première Guerre mondiale en Prusse-Orientale (1914-1924)
Authors: Ferrebeuf Florian 
Published: November 2023

Entre août 1914 et février 1915, les armées allemandes et russes s’affrontent violemment en Prusse-Orientale. Seule province allemande directement touchée par les combats de la Première Guerre mondiale, elle en subit de lourdes conséquences. Les destructions sont nombreuses et parfois spectaculaires. Au niveau humain, les exactions contre la population sont réelles. Beaucoup d’Austro-prussiens fuient les zones de combat, et plusieurs milliers sont enlevés par les Russes. Vient ensuite le temps des reconstructions. Durant près d’une dizaine d’années, les autorités vont planifier et mettre en œuvre la réparation des dommages de guerre. Tout l’appareil d’État est mobilisé, mais cet effort prendra fin vers 1924, devant les problèmes économiques de la République de Weimar.
Normandie-Niemen : l’amalgame des aviateurs de la france libre et de l’armée d’armistice au cœur de l’URSS
Authors: Baldini Charles 
Published: November 2023

Durant l’hiver 1943-1944, Normandie-Niémen, pour devenir un régiment de chasse de la nouvelle armée de l’air réunifiée, doit recevoir de nombreux renforts de l’ancienne armée d’armistice. L’escadrille emblématique de la France libre, combattant aux côtés des Soviétiques depuis le début de l’année, doit réaliser un amalgame de grande ampleur.	À partir des témoignages des vétérans, notamment des archives orales conservées par le Service Historique de la Défense (SHD), cet article vise à étudier la manière dont l’amalgame a été réalisé malgré les fortes tensions entre les pilotes qui, pendant deux ans, se sont opposés parfois les armes à la main.
« Fusillés sans jugement ». La répression extrajudiciaire du maquis de Rohantic, un épisode précurseur dans le Finistère (15 et 16 juin 1944)
Authors: Landrein Pierrig 
Published: November 2023

Au cours des 15 et 16 juin 1944, dans la commune d’Elliant, les troupes allemandes abattent sommairement sept maquisards présents au maquis de Rohantic et incendient quatre habitations. Alors que des évènements similaires se produisent concurremment dans tout le pays, dans quelle mesure la répression qui s’abat sur cette localité du sud du Finistère revêt-elle un caractère singulier ? Bien qu’étant l’un des premiers cas de répression extrajudiciaire, la littérature n’a abordé cet évènement qu’au travers de son aspect héroïco-martyrologique. C’est l’apport d’archives inédites, telles que les auditions des soldats allemands présents durant les opérations, qui autorise une lecture nouvelle de ces deux journées. Ces documents révèlent alors l’existence de tensions entre les unités allemandes.
La « croisade de l’indépendance » de Sihanouk et ses effets sur l’armée royale khmère
Authors: Léton Solann 
Published: November 2023

En 1953, la France, embourbée dans la guerre d’Indochine, va connaitre sa plus grosse crise politique avec les États associés de la péninsule. C’est le Cambodge, le territoire le moins touché par les raids vietminh, qui ouvre le « bal ». Instable politiquement depuis le début du conflit, Sihanouk décide de prendre les rênes à partir 1951 pour obtenir coûte que coûte l’indépendance de son royaume. Dans un premier temps, le roi tentera de prendre le commandement complet de son armée par la voie diplomatique avec la France. Essuyant un refus, il cherchera du soutien à l’étranger puis dans les régions militaires du royaume qui sont sous son commandement. Proche d’un conflit ouvert, le gouvernement français n’aura pas d’autre choix que d’ouvrir les négociations à partir de juillet 1953.
O nastanku hidrografske mreže in o nekaterih kraških pojavih na Idrijskem
Authors: Mlakar Ivan 
Published: November 2023

Rekonstruirali smo geološke razmere na nivoju najmlajšega - pliocenskega ravnika v današnji višini 1000 metrov. Pokazali smo, da so takratne litološke in tektonske okoliščine imele pri nastajanju hidrografske mreže odločilno vlogo, kar velja tudi za pretočitve Kanomljice, Nikove, Idrijce in Belce. Območje južno in NW od Idrije izpolnjuje vse pogoje, da postane klasično ozemlje za preučevanje začetnega stadija zakrasevanja, zato smo namenili tej problematiki posebno pozornost. Pri nastajanju kraških objektov je igral pomembno vlogo zlasti sistem prečnoalpskih prelomov in razpok. S teorijo brezen smo med drugim obrazložili nastanek Divjega jezera in pokazali, da so bile vsaj nekatere vrtače zasnovane že v obdobju, ko so kredne apnence še prekrivale slabše vodoprepustne kamenine. Antiklinalne strukture so se izkazale kot najboljši indikator za prisotnost podzemnih kraških prostorov. Na koncu prispevka smo tabelarno predstavili še rezultate 60 kompletnih silikatnih analiz skoraj vseh kamenin na Idrijskem. Geological structure on the Pliocene paleosurface level in the nowadays 1000 m altitude were reconstructed. The lithological and tectonical circumstances in that time played a decisive role in hydrographic net origin and also on Kanomljica, Nikova, Idrijca and Belca rivers piracy. Landscape south and NW from Idrija fulfil all conditions to become classical region for initial karstification stadium examination, for that reason to this problems great attention have been paid. Particularly system of cross alpine faults and fissures played significant role on karst phenomena origin. With potholes theory the origin of Wild Lake have been explained and pointed out, that some dolinas at least have been projected already in period when Cretaceous limestones were covered by worse waterpermeable rocks. Anticline structures proved as the best indicator for karst rooms presence. On article end the results of 60 complete silicate analyses of nearly all Idrija's rocks in table shape are presented.
Possible Impact of the COVID-19 Pandemic on Language and Speech Development and Autistic Behavior in Children
Authors: Halder Susmita , Mahato K. Akash 
Published: November 2023

Abstract
The COVID pandemic had a disabling effect on people of all ages and sexes. The enforced lockdown to curb infection rates is hypothesized to have affected toddlers and young children in the developmental phase. The authors report this observation of a significant increase in the consultation numbers of children with speech and language issues and autistic-like behavior postpandemic from Kolkata, West Bengal, and India. There were striking similarities in the profile of these child cases, adding to the doubt whether the COVID pandemic and subsequent lockdown facilitated in the development of language and speech deficits as well as autistic-like features in developing children. It would be of important to know if the effects are temporary in nature or improve with time. Appropriate intervention strategies are suggested.
“Mephentermine Abuse” an Age-old Concern with New Challenges: Review of Literature with Case Series
Authors: Malik Yogender Kumar , Bhardwaj Akansha , Ray Adwitiya , Malik Bhumika , Gupta Rajiv 
Published: November 2023

Abstract
Mephentermine, a stimulant drug, is used as vasoconstrictor to maintain blood pressure in hypotensive states and shock, but due to its stimulant effects on the central nervous system, it has also been used for performance enhancement by athletes. Here, we discuss three cases where the patients had used mephentermine to enhance their work performance. Case 1: A male in his 30’s, presented with palpitation, headache, and hypertension after 1 year of use of mephentermine which he had started using with the purpose of increasing his work performance. Case 2: A 22-year-old male presented with depressive symptoms following a 3-year history of use of mephentermine after being suggested by peers to enhance performance at gym. Case 3: A 22-year-old male with 2-year history of mephentermine, presented with withdrawal symptoms, after being introduced to mephentermine by his peers to improve physical performance and difficulty stopping its use on his own. It was found that the purpose of mephentermine abuse in all three discussed cases was to enhance performance, either at sports or workplace, which gradually lead to physical or mental complications or withdrawal symptoms. It thus seems imperative to create awareness about the harmful and addictive effects of mephentermine to masses, and simultaneously limiting its easy availability.
Exacerbation of Pica as a Precursor of Psychosis
Authors: Jain Priyash , Mudgal Varchasvi , Bagul Koustubh R. , Verma Minakshi 
Published: November 2023

Abstract
Pica is a sustained, compulsive eating behavior of nonedible substances. Pica has been described as sequelae of psychosis due to its state of disorganization; however, temporal and causal relationship between the two has not been reported in the context of exacerbation of pica before psychosis. Various causes of pica have been identified including malnutrition, iron-deficiency anemia, zinc deficiency, intellectual disability, and obsessive and impulse control disorders. Here, we describe a case of worsening pica which preceded exacerbation of psychosis in an 18-year-old female which was managed with antipsychotics along with complete remission of psychosis and improvement in the severity of pica. The present case highlights the association between psychosis and pica. There has been a rising voice in academia to reclassify pica alongside obsessive–compulsive disorder (OCD) with no absolute consensus. In conclusion, our findings suggest that the exacerbation of pica preceded psychosis and can be construed as an indicator for an upcoming psychotic episode or as a prodromal aspect of psychosis and may be useful for early identification and initiation of treatment in cases of relapsing psychosis.
Efficacy of Clozapine in Patients with Schizophrenia – A 3-Month follow-up Study from North India
Authors: Singh Paramvir , Singh Yesh Chandra , Pandey Abhinav , Singh Chitrakshee , Muchhala Nirali , Karia Sagar 
Published: November 2023

Abstract

Background:
Treatment-resistant schizophrenia (TRS) is one of the most disabling forms of schizophrenia. The Indian population being different in its sociodemographic factors, clinical profiles, and family structures, the experience of the efficacy of clozapine here is insufficient.

Aim:
The aim of the study is to explore the efficacy of clozapine in TRS over 3 months of drug use.

Materials and Methods:
It was an open-label interventional 12-week follow-up study, with 30 consenting adults with TRS determined as per modified Conley and Kelly’s criteria of treatment resistance. The patient’s sociodemographic and clinical details were recorded. Oral clozapine was initiated with gradual up-titration after preclozapine workup. The Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) score was assessed at baseline and reviewed at 4 weekly intervals.

Results:
By the end of 12 weeks, on an average dose of 494 ± 113.83 mg/day, 36.67% of patients reported 25%–50% improvement in PANSS score. The maximum improvement was seen in the positive symptoms subscale followed by the general and negative symptoms subscale.

Conclusion:
This study enlightens the dosage differences and efficacy of clozapine in the management of TRS in the Indian population.
Acute respiratory tract viral infections in a neonatal intensive care unit: An observational study
Authors: Singh Astha , Saluja Satish , Soni Arun , Modi Manoj , Kler Neelam , Garg Pankaj , Thakur Anup 
Published: November 2023

ABSTRACT

Background:
Respiratory viral infection covers a significant admission in our Neonatal Intensive care unit. However due to limited diagnostic it is often underdiagnosed. Due to this, neonates are treated like bacterial infection, with unnecessary antibiotics and increased hospital stay. This also exposes other admitted neonates to the viral infection.

Aim:
The aim of our study is to determine the yield of respiratory BioFire in neonates presenting with respiratory symptoms.

Materials and Methods:
A retrospective observational study was conducted from January 2021 to March 2023 on neonates with respiratory symptoms. Respiratory BioFire panel was performed on nasopharyngeal specimens amongst infants with clinical suspicion of respiratory viral infection

Result:
During the 16-month study, amongst the 54 neonates for which respiratory BioFire was sent, 55% had positive results. 90% was community-acquired infection, whereas 10% was hospital-acquired infection. Cough and tachypnoea were the common presenting symptoms. Respiratory syncytial virus (RSV) (60%) was the predominant virus detected. 88% of infants with RSV required respiratory support; out of which 2 out of 18(11%) required high-frequency oscillatory ventilation. Amongst term and pre-term neonates, invasive ventilation was required in 7.7% and 41.2%, respectively, amongst the tested positive, only 13% had blood culture positive, due to which antibiotics were never started in 50% and amongst those in which antibiotics were started stopped before 72 h in 40% neonates. It was seen in our study that most (88.6%) of the virus detected were in the winter months (August–January).

Conclusion:
Acute viral infections are common amongst neonates admitted with respiratory symptoms. Early recognition can rationalise management and reduce unnecessary use of antibiotics.
Estudos Sociais, experiências de ensino e resistências em tempos sombrios
Authors: Pereira Bruno César , Silva Maria Aparecida de Moraes 
Published: November 2023

Maria Moraes se notabiliza como uma das principais referências no Brasil no campo dos estudos da Sociologia Rural, contudo, ao longo das próximas páginas não abordaremos diretamente a trajetória intelectual da docente/pesquisadora sobre o mundo rural, nos deteremos aqui sobre o seu ‘‘começo’’, passando por sua formação na UNESP de Araraquara ao longo do primeiros anos da Ditadura Militar brasileira (1964-1968) a suas experiências em sala de aula como professora da rede pública de ensino médio, boa parte dela na cidade de São Carlos.
Խնջույքը իբրև տոն և իբրև դավադրություն
Authors: Առաքելյան Արա 
Published: November 2023

Հոդվածը մեկնաբանում է կերակրի սեմանտիկայի հետ կապված խնդիրներ, որոնք տեսանելի են դիցաբանության, բանահյուսության և պատմության մեջ: Նախ ընդգծվում է այն հանգամանքը, որ կերակուրը մարդու կյանքի կենսաբանական պայման է, սակայն պատմությանը զուգընթաց այն կենսաբանական պայմանից աստիճանաբար ձեռք է բերում նաև սոցիալական և հոգևոր բովանդակություն՝ անմիջականորեն հիմք ծառայելով զոհաբերությունից դեպի հաղորդություն ձգվող ծիսական շղթայի ստեղծման: Թեև մարդը՝ homo sapiens-ը, արմատականորեն տարբերվում է կենդանիներից, սակայն ուտելու պրոցեսը որոշակիորեն մերձեցնում է նրանց: Այդ առումով մարդկանցից չեն տարբերվում նաև աստվածները: Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զոհաբերությանը, որը հնագույն ժամանակներից ի վեր ծառայում է աստվածների և մարդկանց միջև կապի հաստատմանը և ուժեղացմանը: Հոգևոր, ծիսական ճաշկերույթի հետ միասին դիտարկվում է նաև աշխարհիկ ճաշկերույթը՝ խնջույքը: Այն մեկնաբանվում է երկու իմաստով՝ իբրև տոնակատարություն և իբրև դավադրություն: Եթե ծիսական ճաշկերույթներում գերազանցապես կարևորվում է կապը Աստծու կամ աստվածների հետ (ուղղահայաց կապ), ապա աշխարհիկ խնջույքը հիմնականում կարևորվում մասնակիցների միջև կապի ամրացմամբ (հորիզոնական կապ), քանզի միասին ուտելը վիթխարի բարոյական և սոցիլական ուժ է պարունակում: Պատահական չէ, որ Է. Կանետտին կերակրի կամ ուտելու գործառույթում իշխանության տարրեր է տեսնում: Այս առումով հիմնական ուշադրություն է հատկացվում խնջույքին՝ իբրև դավադրություն: Դիտարկվում են բազմաթիվ օրինակներ՝ բերված դիցաբանությունից, էպոսից և պատմությունից:
Փոքր արմտանի մեծ վկան
Authors: Ավագյան Արծրուն 
Published: November 2023

«Փոքր արմտանի մեծ վկան» հոդվածում նախորդ դարի մամուլի, գրողի կենսագրական նյութերի ու գեղարվեստական ստեղծագործությունների հիման վրա առաջին անգամ համապարփակ ներկայացվում է սփյուռքահայ գրականության դասական հեղինակ Հակոբ Մնձուրու կյանքի առաջին շրջանը, որն ընդգրկում է նրա՝ ծննդավայրում, ապա Կ. Պոլսում և նորից իր հայրենի գյուղում գտնվելու տարիները (1886-1914): Փաստական և գրականագիտական հիմնավորումներով ներկայացվում են Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա գավառի, նրա մի շարք գյուղերի և հատկապես Արմտանի ու նրա բնակիչների կյանքի ու կենցաղի, ազգային սովորույթների, մարդկային հարաբերությունների վերակերտումները մնձուրիական գրականության մեջ, ինչպես նաև գրողի կյանքի այն ընթացքը, որ նա ունեցավ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը:
Պատանի Հակոբի կյանքի հյուսքով հոդվածում վեր է հանվում նրա ապրած օրերի այն բազմահարուստ ու բազմերանգ շրջանակը, որը մաս առ մաս ձևավորեց ապագա մեծ գրողին, այն գրողին, որ վերջին վկան դարձավ այլևս չգոյ մի երկրի, որտեղ ապրում էին խաղաղ մարդիկ, և որոնք կյանքի իմաստը տեսնում էին արարման ու աշխատանքի մեջ, փայփայում կյանքի խաղաղ ընթացք:
Հոդվածը պարունակում է արևմտահայոց մի հատվածի կյանքին վերաբերող հարուստ նյութ, որը մեկնելի է դարձնում Հակոբ Մնձուրու գործերի գաղափարական և գեղարվեստական արժանիքները:
Հոլովական զուգաձևությունների տարբերակման սկզբունքները և տեսակները արդի գրական արևելահայերենի անվանական համակարգում
Authors: Ավետիսյան Յուրի 
Published: November 2023

Լեզվի զարգացման ընթացքում արդի գրական արևելահայերենի հոլովական համակարգում ձևավորվում ու մշակվում են հոլովման ու հոլովային նոր տարբերակներ՝ առաջ բերելով զուգաձևություններ։ Դրանց առաջացման հիմնապատճառներն են ի հոլովման գերիշխանության ծավալումը, ավանդաբար փոխանցված հոլովային զուգաձևերի փոխներթափանցումները, հիմքային զուգաձևերի, մասնավորապես անհնչյունափոխ հիմքով կազմությունների զարգացումը, իմաստային և գործառական-ոճական հիմունքով ձևերի զուգահեռ գործածությունը։ Այս հիմքով էլ դասակարգվում են հոլովական զուգաձևերի տարատեսակները՝ 1․ հոլովման զուգաձևեր՝ ըստ եզակի սեռական-տրականի կազմության զուգաձևեր, որը պայմանավորված է ի հոլովման ընդլայնմամբ (սյան//սյունի, այգու/այգիի, սկեսրոջ//սկեսուրի, ծննդյան//ծննդի), 2․ հոլովային զուգաձևեր՝ թեք հոլովների՝ տարբեր վերջավորություններով զուգաձևեր (կղզուց//կղզիից, շարժմամբ//շարժումով, երջանկությամբ//երջանկությունով), 3․ հիմքային զուգաձևեր՝ թեք հոլովների՝ նույն վերջավորությամբ, բայց տարբեր հիմքերով զուգաձևեր (մարզիչի/մարզչի, օրից//օրվանից, գրչով//գրիչով, օրով//օրվանով, Լոռիում//Լոռում), 4․ իմաստային զուգաձևեր․ բառի տարբեր իմաստներով պայմանավորված զուգաձևեր (օրի//օրվա, տարու//տարիի, ժամից//ժամվանից, գիշերով//գիշերվանով), 5․ ոճական զուգաձևեր․ ոճական-արտահայտչական տարբեր նշանակություններով զուգաձևեր (սգո//սգի, դստեր//դուստրի, Լոռվա//Լոռու)։ Դրանք հանգամանորեն քննարկվում և նկարագրվում են հոդվածում։
Հոլովական զուգաձևերի առաջացումը և գործածությունը քերականական անընդհատ գործընթացներ են, որոնք հայերենի ձևաբանության այս բաժինը դարձնում են հայերենի քերականական համակարգի՝ տեղաշարժերով թերևս ամենից ավելի հարուստ շերտը։
Միգրացիայի քաղաքականության հիմնախնդիրները Իտալիայի պետական կառավարման համակարգում
Authors: Քալանթարյան Էդգար 
Published: November 2023

Վեր­ջին տա­րի­նե­րին ա­վե­լի մեծ չա­փե­րի է հա­սել միգ­րա­ցիա­յի հիմ­նախն­դիրն աշ­խար­հում, ո­րը պայ­մա­նա­վոր­ված է սո­ցիա­լա­կան, քա­ղա­քա­կան, ռաս­սա­յա­կան, ռազ­մա­կան, ինչ­պես նաև մի­ջազ­գա­յին տնտե­սա­կան ճգնա­ժա­մե­րով: Միգ­րանտ­նե­րի հիմ­նա­կան ուղ­ղութ­յու­նը Արև­մուտ­քի զար­գա­ցած երկր­ներն են, ո­րոն­ցից Ի­տա­լիան ա­ռա­վել ռիս­կա­յին պե­տութ­յուն­նե­րից է։
Ի­տա­լիան, մինչև նա­խորդ դա­րի 70-ա­կան թթ․­ ե­ղել է ար­տա­գաղ­թի եր­կիր։ Հա­կա­ռակ հոս­քը արդ­յունքն էր նաև երկ­րում ի­րա­կա­նաց­վող «բաց դռնե­րի քա­ղա­քա­կա­նութ­յան»։
1993 թվա­կա­նին Ի­տա­լիա­յի բնակ­չութ­յունն ա­ճում էր շնոր­հիվ ներ­գաղթ­յալ­նե­րի։ Այս ա­մե­նը կա­ռա­վա­րե­լու հա­մար պե­տութ­յու­նը ըն­դու­նեց հա­մա­պա­տաս­խան օ­րենք­ներ, ո­րոնք կար­գա­վո­րում էին երկ­րում միգ­րա­ցիա­յի հիմ­նախն­դի­րը։ Դի­տար­կե­լով օ­րի­նա­կան ռե­զի­դենտ օ­տա­րերկր­յա քա­ղա­քա­ցի­նե­րի ծագ­ման երկր­նե­րի ցան­կը՝ կա­րե­լի է տես­նել, որ վեր­ջին տա­րի­նե­րին Ար­ևել­յան Եվ­րո­պա­յից նկատ­վում է հոս­քե­րի զգա­լի աճ, ո­րը գե­րա­զան­ցել է Հ­յու­սի­սա­յին Աֆ­րի­կա­յի երկր­նե­րին, որ­տե­ղից մինչև 1990-ա­կան թվա­կան­նե­րը մեծ էր ներ­հոս­քը։ Օ­տա­րերկր­յա քա­ղա­քա­ցի­նե­րի բաշխ­վա­ծութ­յու­նը Ի­տա­լիա­յի տա­րած­քում խիստ ան­հա­վա­սար է. նրանց 34.1%-ը բնակ­վում է հյու­սիս-արև­մուտ­քում, 24.5%-ը՝ հյու­սիս-ար­ևել­քում, 25.4%-ը՝ կենտ­րո­նում, 15%-ը հա­րա­վում և կղ­զի­նե­րում: Ն­կատ­վում է նաև մեծ ան­հա­վա­սա­րութ­յուն քա­ղաք­նե­րի և գ­յու­ղա­կան շրջան­նե­րի միջև:
Այ­սօր այդ ամ­բողջ գոր­ծըն­թա­ցի կա­ռա­վա­րու­մը լրջա­գույն մար­տահ­րա­վեր է պե­տութ­յան հա­մար, և դ­րա­նից խու­սա­փե­լու ճա­նա­պար­հը կլի­նեն այդ ո­լոր­տի քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը վե­րա­նա­յելը, և կոնկ­րետ օ­րենսդ­րա­կան կար­գա­վո­րում­նե­րով հա­մա­պար­փակ լու­ծում­ներ ա­ռա­ջար­կե­լը։
Համալսարանների և գիտահետազոտական ինսիտուտների ինտելեկտուալ կապիտալի առևտրայնացման ձևերն ու մեխանիզմները
Authors: Օգանով Սերգո 
Published: November 2023

Տն­տե­սա­կան նոր ի­րո­ղութ­յու­նը, ո­րը թե­լադ­րում է զար­գաց­ման նոր հրա­մա­յա­կան­ներ, կար­ևո­րում է մտա­վոր սե­փա­կա­նութ­յան դե­րը։ Մ­տա­վոր սե­փա­կա­նութ­յու­նը, դառ­նա­լով զար­գաց­ման նոր շար­ժիչ ուժ, կար­ևո­րում է հա­մալ­սա­րան­նե­րի և գի­տա­հե­տա­զո­տա­կան ինս­տի­տուտ­նե­րի դե­րը, ո­րոնք դի­տարկ­վում են որ­պես գի­տե­լի­քի ստեղծ­ման կա­պի­տալ­ներ։ Մ­տա­վոր սե­փա­կա­նութ­յան կա­ռա­վար­ման անհ­րա­ժեշ­տութ­յու­նը պայ­մա­նա­վոր­ված է գլո­բա­լաց­ման և գի­տե­լի­քի տնտե­սութ­յան ա­ճով, ո­րի նպա­տա­կը ապ­րանք­ներն ու ծա­ռա­յութ­յուն­նե­րը առևտ­րա­յին ա­ռու­մով կեն­սու­նակ ար­ժե­քի վե­րա­ծելն է։ Տնտե­սա­կան նոր ի­րո­ղութ­յու­նը հրա­մա­յա­կան է դարձ­նում գի­տե­լի­քի ստեղծ­ման կա­պի­տալ­նե­րի դե­րի մե­ծա­ցու­մը, ինչ­պի­սիք են նաև հա­մալ­սա­րան­նե­րը։ Հա­մալ­սա­րան­նե­րը աս­տի­ճա­նա­բար փո­խա­րի­նում են հե­տա­զո­տութ­յան, ու­սուց­ման և գի­տե­լի­քի տա­րած­ման ա­վան­դա­կան գոր­ծա­ռույ­թը նոր՝ ա­վե­լի ա­ռա­ջա­դեմ դե­րով, ո­րը նպաս­տում է բիզ­նես-ա­կա­դե­միա­կան մո­դե­լի ստեղծ­մա­նը: 21-րդ դա­րում հե­տա­զո­տա­կան հա­մալ­սա­րան­նե­րը գի­տե­լի­քի ստեղծ­ման հիմ­նա­կան կա­պի­տալն են, ո­րոնք խթա­նում են գի­տա­կան և տեխ­նո­լո­գիա­կան ա­ռա­ջըն­թա­ցի վրա հիմն­ված տնտե­սա­կան զար­գա­ցու­մը, ո­րում կար­ևոր է գի­տե­լի­քա­հեն գոր­ծոն­նե­րի դե­րը տնտե­սութ­յան ա­ռա­ջըն­թացը խթա­նե­լու հա­մար, բարձր պատ­րաստ­ված մարդ­կա­յին կա­պի­տա­լի ստեղ­ծու­մը և հե­տա­զո­տութ­յուն­նե­րի առևտ­րա­յ­նա­ցու­մը։ Հա­մալ­սա­րա­նա­կան ին­տե­լեկ­տո­ւալ կա­պի­տա­լի արդ­յու­նա­վետ գոր­ծարկ­ման հա­մար անհ­րա­ժեշտ է մեկ­նա­բա­նել «ին­տե­լեկ­տո­ւալ կա­պի­տալ» հաս­կա­ցութ­յու­նը, ներ­կա­յաց­նել առևտ­րայ­նաց­ման ձևերն ու մե­խա­նիզմ­նե­րը, ո­րոնք կու­սում­նա­սի­րենք սույն հոդ­վա­ծում։