СИСТЕМА ПОДГОТОВКИ ШКОЛЬНИКОВ К УЧАСТИЮ В МАТЕМАТИЧЕСКИХ ОЛИМПИАДАХ
Authors: Алтынбеков Ш.Е. , Аширбаев Н.К. , Дуйсебаева П.С. 
Published: October 2023

Бұл мақалада Түркістан облысындағы дарынды балаларға арналған мектеп интернаты оқушыларына енгізілген білім беру жүйесінің тиімділігін анықтау үшін докторлық диссертация шеңберінде әзірленген біліктілікті арттыру курстары арқылы М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті «Математика» кафедрасында білім алушыларға арналған «Олимпиадалық есептерді шығару» пәнінің оқу бағдарламасы негізінде нақтыланып, Түркістан облысындағы дарынды балаларға арналған физика-математикалық мектеп-интернаты оқушыларының математикалық олимпиадалары- ның нәтижелері сипатталған. Білім беру мен ұйымдастыру сапасы, оқу бағдарламаларын іске асыру деңгейі, педагог кадрлардың кәсіби құзыреттілігі және олардың білім беруде қажетті нәтижелерді қамтамасыз етудегі белсенділігі, оқушылардың жеке жетістіктері, сондай-ақ жалпы білім беру сапасын қамтамасыз етудегі мектеп жетістіктерінің параметрлері анықталды. 2020–2023 жылдар аралығындағы жүргізілген математика пәнінен олимпиада бойынша экспери- менттік зерттеулер келтірілген. Сауалнама ұйымдастырылып, жалпы білім беретін мектептер, Түркістан облысындағы жоғары оқу орындарының мұғалімдері мен білім алушылар арасында жүргізілген. Сонымен қатар оқушылар арасынан алынған эксперименттік тобының математикадан олимпиадалық даярлау бағдарламасының сапалық нәтижесі мен бақылау тобының нәтижелерінен 13,95% -ға жоғары болғанын кӛрсетеді, математикадан базалық мектеп бағдарламасын меңгеру 16,25%- ға жоғары болды, ал олимпиадалық есептерді шешудің теориясы мен әдістері бойынша сапалы үлгерім қатысушылардың 76%-ның басымдылығын кӛру мүмкін болды. Мақалада докторлық диссертация аясында әзірленген болашақ зерттеудің теориялық мазмұны ұсынылған. Зерттеу тұжырымдамасын әзірлеуден, зерттеудің бағыттары мен нақты міндеттерін анықтаудан тұратын проблеманы қою кезеңіне сәйкес келетін ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілген. Сонымен қатар Ж.Қаппаров №5 мамандандырылған физика-математикалық мектеп-интернат оқыту- шылары және оқушыларының арасындағы байланыстар мен жылдық қорытындылары кӛрсетіліп, ғылыми зерттеулер талданды. Тҥйін сҿздер: олимпиада, бакалавр, мектеп , математика, олимпиадалық қосымша.
В данной статье для определения эффективности системы образования, внедренной для учащихся школ-интернатов для одаренных детей Туркестанской области, посредством курсов повышения квалификации, разработанных в рамках докторской диссертации, на кафедре «Математика» Южно- Казахстанского университета имени М.Ауэзова на основе учебной программы дисциплины «Решение олимпиадных задач» для обучающихся, описаны результаты математических олимпиад учащихся физико-математической школы-интерната для одаренных детей Туркестанской области. Определены качество организации и образования, уровень реализации учебных программ, профессиональная компетентность педагогических кадров и их активность в обеспечении необходимых результатов в образовании, индивидуальные достижения учащихся, а также параметры школьных достижений в обеспечении качества общего образования. Приведены экспериментальные исследования по олимпиаде по математике, проведенные в 2020- 2023 годах. Был организован и проведен опрос среди обучающихся и учителей общеобразовательных школ, вузов Туркестанской области. Также видно, что экспериментальная группа из числа учащихся имела качественный результат программы олимпийской подготовки по математике и на 13,95% выше результатов контрольной группы, освоение программы базовой школы по математике было на 16,25% выше, а качественная успеваемость по теории и методам решения олимпиадных задач развилась у 76% участников. В статье представлено теоретическое содержание будущего исследования, разработанного в рамках докторской диссертации. Проведены научно-исследовательские работы, соответствующие этапу постановки проблемы, заключающемуся в разработке концепции исследования, определении направлений и конкретных задач исследования. Также было проведено научное исследование, где проанализированы связи и годовые отчеты преподавателей и учащихся специализированной физико- математической школы-интерната № 5 имени Ж. Каппарова. Ключевые слова: олимпиада, бакалавр, школа, математика, приложение по олимпиаде.
This article describes the results of Mathematical Olympiads of students of a physical and mathematical boarding school for gifted children in the Turkestan region on the basis of the curriculum of the discipline "solving Olympic problems" for students of the Department of Mathematics of the M. Auezov South Kazakhstan University through advanced training courses developed within the framework of a doctoral dissertation to determine the effectiveness of the education system introduced to students of a boarding school for gifted children in the Turkestan region. The quality of education and organization, the level of implementation of curricula, the professional competence of teaching staff and their activity in ensuring the desired results in education, the individual achievements of students, as well as the parameters of school achievements in ensuring the quality of education in general, are determined. Experimental studies on the Olympiad in Mathematics conducted in the period from 2020 to 2023 are presented. A survey was organized and conducted among teachers and students of general education schools, universities in the Turkestan region. It also shows that the experimental group of students was 13.95% higher than the quality result of the Olympic Training Program in mathematics and the results of the control group, the mastery of the basic school program in mathematics was 16.25% higher, and it was possible to see the superiority of 76% of the participants in quality performance in theory and methods of solving Olympic problems. The article presents the theoretical content of the future study, developed within the framework of the doctoral dissertation. Scientific research work has been carried out that corresponds to the stage of setting the problem, which consists in developing the concept of research, determining the directions and specific tasks of the study. At the same time, Zh.Kapparov showed the results of the annual research and the links between teachers and students of the specialized physical and mathematical boarding school No. 5. Keywords: Olympiad, Bachelor's degree, School, mathematics, the Olympiad application,.