bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Przestępczość w Polsce jako zjawisko społeczne
Authors: Swół Jan 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Przestępczość jest niepożądanym zjawiskiem społecznym o dynamicznym charakterze, wywierającym negatywny wpływ na egzystencjalne potrzeby człowieka. Poprzez fakt wyrządzania szkód w różnych sferach jego aktywności stanowi zjawisko strukturalnie złożone, przez co trudne do ujęcia w ścisłe ramy definicyjne.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W ujęciu historycznym działania człowieka ukierunkowane na przeciwdziałanie zagrożeniom podejmowane były od bardzo dawna i przybierały różne formy. W połowie XIX wieku zaczynają kształtować się naukowe podstawy analizowania oraz przeciwdziałania przestępczości, która jest częścią zachowań patologicznych. Przestępczość jest opisywana m.in. przy wykorzystaniu statystyk kryminalnych.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Pojęcie przestępczości nie jest zdefiniowane ustawowo. Zainteresowane tym zjawiskiem w różnym zakresie znajduje odzwierciedlenie w kryminalistyce, kryminologii, psychologii, socjologii, w naukach o bezpieczeństwie i innych dziedzinach nauki. Przyczyny przestępczości oraz jej przeciwdziałanie to zagadnienia złożone, powiązane z istotną częścią polityki każdego państwa, którą jest konieczność ochrony życia, zdrowia oraz porządku publicznego.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Jako zjawisko społeczne przestępczość ulega ciągłym zmianom pod względem struktury, dynamiki i geografii. Zmianie ulęgają także sposoby popełniania przestępstw. Wiedza na ten temat wymaga ciągłej weryfikacji. Biorąc pod uwagę egzystencjonalne potrzeby człowieka, wiedza ta wykazuje swoją przydatność także jako narzędzie oraz drogowskaz na drodze wnikliwszego poznania uwarunkowań i społecznych kosztów tego zjawiska.
Aksjologiczny wymiar polityki historycznej
Authors: Markowska-Marczak Barbara 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Podejście aksjologiczne do przeszłości opiera się na założeniu, że ludzkie doświadczanie świata wynika z myślenia wartościami i zdolne jest do wytwarzania moralnego sensu. Nowoczesna polityka historyczna dąży do wzmocnienia pamięci aksjologicznej, która aktywnie odkrywa i pielęgnuje kanon wartości zapisanych w wydarzeniach historycznych i pożądanych przez wspólnotę polityczną.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Początki debaty nad moralnym wymiarem przeszłości sięgają niemieckiej debaty na temat odpowiedzialności Niemców za nazistowską przeszłość. W Polsce lat 90. narodziła się nowa polityka historyczna, której głównym postulatem było rozliczenie komunistycznej przeszłości i krytyka polskiej transformacji ustrojowej odpowiedzialnej za kryzys wspólnoty politycznej.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Rozumienie czasu historycznego w tradycji judeochrześcijańskiej łączyło się z dziejami zbawienia. Proces sekularyzacji doprowadził do zastąpienia kategorii zbawienia kategorią postępu, która szybko straciła swój moralny charakter wobec doświadczeń XX wieku. Czas w nowoczesności gwałtownie przyspieszył, a przyszłość stała się źródłem niepokoju. W haśle pokazano, w jaki sposób wymiar aksjologiczny przenika sferę pamięci: tożsamość historyczna narodu jako wspólnoty posiadającej kapitał moralny stanowi nieodłączny element polityki nowoczesnych państw.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Na przykładzie dynamiki polskiej pamięci aksjologicznej (spór o Jedwabne, spór o dziedzictwo II wojny światowej) pokazano podstawowe mechanizmy i dominujące trendy uprawiania polityki historycznej w późnej nowoczesności.
Polityka historyczna Izraela
Authors: Gliszczyńska-Grabias Aleksandra 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Każde państwo prowadzi określoną politykę historyczną, uwzględniającą specyficzne uwarunkowania nie tyle przeszłości, co teraźniejszości i przyszłości swoich wewnętrznych i międzynarodowych relacji. W przypadku Izraela polityka historyczna koncentruje się wokół dwóch zasadniczych osi: pamięci o Holocauście oraz narracji dotyczącej powstania i obrony izraelskiego państwa i narodu, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Określona narracja historyczna towarzyszyła powstaniu państwa Izrael i stanowiła jeden z elementów uzasadniających konieczność jego utworzenia. Przedstawiono czynniki wpływające na jej kształt, zmieniający się wraz z uwarunkowaniami polityczno-historycznymi oraz silnie rezonujący z sytuacją międzynarodową w regionie.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Polityka historyczna stanowi jeden z najważniejszych elementów izraelskiej państwowości. W tekście przedstawiono prawne i polityczne elementy polityki historycznej prowadzonej przez władze Izraela, jak również uwarunkowania społeczne wpływające na kształt tej polityki. Przeanalizowano również skutki obowiązywania w Izraelu określonych praw pamięci, stanowiących jeden z najważniejszych instrumentów polityki historycznej prowadzonej przez państwo.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Polityka historyczna Izraela oceniana jest w dużej mierze krytycznie, co często związane jest z brakiem uwzględnienia bardzo szczególnych uwarunkowań powstania i trwania tego państwa. Jednocześnie narzędzia tej polityki należy analizować nie tylko przez pryzmat jej celów strategicznych, lecz również zgodności z obowiązującym prawem, w tym międzynarodowym prawem praw człowieka.
Polityka historyczna Litwy
Authors: Korzeniewska Katarzyna 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Polityka historyczna to „synonim celowych i świadomych działań szeroko pojmowanych władz, zmierzających do utrwalenia w społeczeństwie określonej wizji przeszłości”. Punktem wyjścia dla artykułu jest przekrojowa publikacja autorstwa Alvydasa Nikžentaitisa (Culture of Memory and Politics of History in Lithuania in 1989–2018).
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Niniejszy tekst poświęcony jest głównie analizie polityki historycznej Litwy po 2018 roku, z uwzględnieniem genezy i rozwoju poszczególnych procesów przed tą datą: relacji pamięci z sąsiadami, promocji własnego wizerunku historii okresu od II wojny światowej oraz przełamania negatywnego obrazu litewskiej partyzantki antysowieckiej jako „faszystowskich kolaborantów” i „żydobójców”.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Artykuł dotyczy głównych procesów w polityce historycznej Litwy. Koncentruje się na jej wymiarze zewnętrznym, tzn. stosunków z innymi krajami. Uwzględnia wpływ najnowszych wydarzeń (początek wojny rosyjsko-ukraińskiej), które przyniosły zmianę sytuacji międzynarodowej Litwy w kontekście polityki historycznej. Omówiona została zasadnicza transformacja litewsko-polskich relacji pamięci: od sporu o „ocenę historii”, utrudniającego uregulowanie stosunków dwustronnych w latach 90. XX wieku, do „partnerstwa pamięci”, które obserwujemy dziś. Zamykającym wątkiem artykułu jest wykorzystanie uroczystości pogrzebów ważnych postaci jako narzędzia polityki historycznej.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: W tekście postawiono pytania o znaczenie litewsko-białoruskich sporów i różnic w interpretacji przeszłości. Staną się one wyzwaniem dla Litwy, jeśli na Białorusi nastąpi załamanie reżimu Łukaszenki, a do władzy dojdą siły demokratyczne, które Litwa bardzo wspiera – także we własnym interesie.
Polityka historyczna jako narzędzie w stosunkach międzynarodowych
Authors: Stempin Arkadiusz 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Uwzględniając pojęcia polityki historycznej i uczestników stosunków międzynarodowych, autor wyjaśnia, jak spra­wujący władzę dyskontowali lub instrumentalizowali przeszłość do osiągania korzyści na agendzie polityki zagranicznej.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Autor dokonuje anamnezy głównych dyskursów polityki historycznej w obszarze stosunków międzynarodowych oraz eksplikuje interferencję między politologią a historią, dwoma dyscyplinami naukowymi, które analizują politykę historyczną.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W tej części autor kategoryzuje implementację polityki historycznej w oparciu o kryterium uczestnika stosunków międzynarodowych oraz konwergencyjnego lub agonicznego wektora polityki historycznej.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: W ostatniej części mowa o nadaniu polityce historycznej atestu i statusu relewantnego narzędzia do kształtowania relacji wśród uczestników stosunków międzynarodowych, jak i zasadnego narzędzia badawczego w ich analizie.
Źródła współczesnej humanistyki
Authors: Zinkow Leszek 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Poprzez „źródła współczesnej humanistyki” rozumiemy: 1) dzieje „myśli o człowieku” od czasów antycznych, co prowadziło ku powstaniu naukowych dyscyplin, których celem jest badawcza refleksja o człowieku i jego duchowych wytworach, a zarazem: 2) ponaddwutysiącletni depozyt tekstów kultury, których nieustanna reinterpretacja pozostaje fundamentem humanistycznego dyskursu naukowego.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Współczesna humanistyka wciąż nawiązuje do dziedzictwa platońskiej paidei i rzymskiej humanitas, które od XV wieku były kluczowymi elementami wykształcenia. Funkcjonował podówczas model „polihistora” prowadzącego badania typu encyklopedycznego, dążącego do uchwycenia syntezy całej wiedzy. Jej progresja, zwłaszcza od czasów Oświecenia, prowadziła ku porzucaniu paradygmatu klasycznego i wskazaniu odrębności obszarów – matematyczno‑przyrodniczych, społecznych oraz humanistycznych. Formalnie podział ten dokonał się w końcu XIX wieku; to wówczas w praktyce akademickiej ukonstytuowała się obowiązująca do dziś względnie stabilna struktura dyscyplin humanistycznych.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Współczesne nauki humanistyczne wydają się „rozdarte” między głębokim osadzeniem w tradycjach i nawarstwionym holistycznym dziedzictwem a dyscyplinarną fragmentacją, co wymuszało wypracowanie warsztatu szczegółowych metodologii i rozmaitych specjalistycznych repozytoriów. Problemem, czy raczej nawet fundamentalnym wyzwaniem, są i będą całkowicie nowe zjawiska, jak posthumanistyka, humanistyka cyfrowa (człowiek i jego działania w przestrzeni wirtualnej), humanistyka kognitywna oraz – zwłaszcza – sztuczna inteligencja (AI).REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Dostrzeganemu kryzysowi towarzyszą próby projektowania „humanistyki przyszłości”, wspieranej silnymi fundamentami aksjologicznymi, w których nie sposób odrzucać dziedzictwa. Kluczowe jest zredefiniowanie statusu i sensu humanistyki, wypracowanie innowacyjnych metodologii badawczych, mogących sprostać inter‑ i transdyscyplinarności, „antropologizacji”, „zwrotom”, oraz rozwijanie pluralistycznych aspektów funkcjonowania.
Humanista w e-muzeum. Transformacje sztuki współczesnej
Authors: Bigaj-Zwonek Beata 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Transformacja sztuki współczesnej obejmuje zmiany zachodzące w sztuce od zakończenia II wojny światowej do czasów najnowszych. Wiążą się one z wejściem w obszar sztuki nowych form wyrazu artystycznego i nowoczesnych technologii. Zmiany wynikają także z warunków politycznych i społecznych. Sztuka dysponuje dzisiaj różnorodnymi formami przekazu, a istotnym jej obszarem tematycznym jest problematyka społeczna.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zarys przemian zachodzących w sztuce pokazuje wielość czynników transformacji. Wśród nich istotne znaczenie mają warunki historyczne, rozwój myśli technologicznej, potrzeby społeczne oraz odkrycia naukowe. Przemiany sztuki współczesnej wiążą się także z jej otwarciem na aktywności wywodzące się z teatru i informatyki.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Do istotnych zagadnień, mających wpływ na współczesną sytuację sztuki, zaliczyć należy kwestię poszerzenia wiedzy o warunkach percepcji wizualnej oraz rozwój narzędzi ułatwiających tworzenie i reprodukowanie obrazów. Pobudziły one dyskursy nad definicją oraz rolą obrazów w kulturze, a także nad zadaniami instytucji je przechowujących, prezentujących i wartościujących.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Istotne znaczenie dla sztuki współczesnej, a także dla jej przyszłości, będzie mieć wypracowanie skutecznych praktyk komunikacji poprzez sztukę oraz wzmocnienia relacji z odbiorcą. Dostępne dzisiaj nowe rozwiązania technologiczne powinny zostać wsparte refleksją nad sposobem ich wykorzystania przez instytucje i ośrodki wystawiennicze. Nowe odkrycia w zakresie warunków kreatywności i badania w obszarze AI wydają się rozwojowymi wątkami współczesnych i przyszłych koncepcji twórczych.
Posthumanizm
Authors: Bugajska Anna 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Posthumanizm jako zestaw poglądów związany jest z krytyką pewnego rodzaju modelu antropologicznego czy humanizmu oraz z opisem tzw. postczłowieka, który miałby się pojawić na skutek interwencji technologicznych. Nie bez znaczenia są też przemiany socjologiczne i polityczne w myśleniu o zakresie znaczeniowym terminów, takich jak osoba czy obywatel.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zasadniczy rozwój myśli posthumanistycznej notuje się od lat 80. XX wieku, choć jej źródeł doszukiwać się można w kryzysach wieku XIX. W ostatnich latach (po 2010 roku) w obrębie myśli posthumanistycznej zaznacza się zwrot w stronę ­nie‑ludzi (the non‑human turn).
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Posthumanizm problematyzuje pojęcia bios i techne oraz pojęcia człowieka i osoby.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Posthumanizm jest zjawiskiem, które powstaje w odpowiedzi na realny kryzys antropologiczny: jest raczej częścią tego kryzysu niż jego rozwiązaniem.Dokonując oceny tego zjawiska, ważne jest przede wszystkim dostrzeganie różnicy pomiędzy realną oceną kryzysu a dyskursem ideologicznym, który wokół niego powstaje.
Polityka historyczna a media
Authors: Markowska-Marczak Barbara 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Polityka historyczna prowadzona jest na wielu poziomach komunikacji społecznej, tzn. w działaniach edukacyjnych i naukowych w wyspecjalizowanych instytucjach oraz przede wszystkim w sferze medialnej. Dominującym polem realizowania polityki historycznej są media publiczne (film, telewizja, radio) oraz opiniotwórcza prasa i media społecznościowe powiązane z bardziej „oddolnym” życiem politycznym.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Rozwój mediów audiowizualnych, takich jak film i telewizja, wpłynął decydująco na postrzeganie przeszłości historycznej dzięki silnemu „efektowi rzeczywistości”. Film jako medium jest zarówno fikcjonalną reprezentacją historii (film historyczny), jak i źródłem archiwalnym (materiał historyczny, kroniki itd.).
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Jedną z podstawowych różnic pomiędzy społeczeństwami nowoczesnymi a późno nowoczesnymi stanowi stopień mediatyzacji i zanik różnicy pomiędzy starymi a nowymi mediami. Obrazy przeszłości krążące w globalnej kulturze to konstrukty medialne, których nie dotyczy rozróżnienie na prawdę i fałsz. Stanowią one podstawowy składnik zinstytucjonalizowanej pamięci kulturowej, która kształtuje świadomość historyczną danego społeczeństwa. Podstawowe medialne strategie docierania do odbiorcy to prostota, emocjonalność i uniwersalność przekazu.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Mediatyzacja polityki historycznej oparta o kod kultury popularnej doprowadziła do krzyżowania się polityki odgórnej (nadawcy państwowi) ze sferą oddolną (aktywni odbiorcy, uczestnicy kultury 2.0). Mechanizm ten został omówiony na przykładach polskiej polityki historycznej w filmie i nowych mediach.
Terroryzm
Authors: Wojciechowski Sebastian 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Terroryzm jest różnie umotywowaną i realizowaną z naruszeniem istniejącego porządku prawnego formą przemocy polityczno‑społecznej (lub groźbą jej użycia), podjętą przez pojedyncze osoby lub grupy osób, a nawet państwa, skutkującą wywołaniem strat fizycznych, psychicznych, materialnych itp., a przeprowadzoną za pomocą różnorodnych środków i metod działania. Przemoc ta jest wymierzona w cel lub cele bezpośrednie albo pośrednie, przy których pomocy sprawca chce osiągnąć finalny efekt.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zjawisko terroryzmu obejmuje różnorodne okresy historyczne, począwszy od starożytności, przez jego stosowanie w średniowieczu, podczas podbojów kolonialnych, rewolucji francuskiej oraz rosyjskiej, pierwszej i drugiej wojny światowej, zimnej wojny czy wydarzeń, które rozegrały się 11 września 2001 roku, a skończywszy na współczesnych atakach generowanych przez podmioty państwowe i pozapaństwowe.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zjawisko terroryzmu to suma składowa wielu różnorakich determinantów. Jest ono realizowane zarówno w wymiarze fizycznym, jak i wirtualnym, obejmując zróżnicowane elementy dotyczące np. profilu sprawcy, form i metod działania, źródeł, przyczyn i motywów postępowania, celów ataku, ich skutków, przeciwdziałania oraz zwalczania terroryzmu itp. Uwzględnić należy ponadto wielość, a także różnorodność jego rodzajów.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Mamy do czynienia z ponadczasowym i globalnym wyzwaniem, które wciąż podlega, w większym lub mniejszym stopniu, ewolucji. Dotyczy ona wielu różnych aspektów, w tym np. taktyki czy strategii działania terrorystów. Oznacza to m.in. wykorzystywanie przez nich coraz bardziej nowoczesnych i wyszukanych technologii. Stan ten wymaga zatem nie tylko ciągłego monitorowania i prognozowania terrorystycznego zagrożenia, ale także wypracowywania wciąż nowych oraz bardziej efektywnych metod jego zwalczania.
Nowe formy badania przeszłości. Przestrzeń międzykulturowa w naukach historycznych
Authors: Burkiewicz Łukasz 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Badania przestrzeni międzykulturowej w naukach historycznych w swojej istocie nawiązują do: 1) sformułowanego w antycznej Grecji terminu ἱστορία (gr. historía), co oznaczało ‘badanie świadectwa’, czyli zdobywanie wiedzy o przeszłości za pośrednictwem badań, a następnie ich krytyczną analizę; 2) „przestrzeni międzykulturowej”, czyli „obszaru” między kulturami, które wzajemnie się przenikają i wchodzą w interakcje na drodze wymiany na wielu płaszczyznach; 3) wprowadzenia badań historycznych w przestrzeń interdyscyplinarną.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Metody badawcze i warsztat historyka ulegał różnorodnym wpływom i zmieniał się na przestrzeni wieków, ale niezmiennie nawiązywał do utrzymania priorytetu źródła historycznego w procesach badawczych. Początkowo zainteresowanie wzbudzały przede wszystkim dzieje polityczne, do których w XIX wieku dołączyły również sprawy gospodarcze i społeczne, a w kolejnym stuleciu pojawiły się zagadnienia związane z cywilizacją i kulturą, w tym badania nad wielo‑ i międzykulturowością w przestrzeni historycznej.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zagadnienia dotyczące przestrzeni międzykulturowej w badaniach historycznych stanowią ważny nurt we współczesnej humanistyce, czerpiący z klasycznego warsztatu historycznego oraz z metod zaimplementowanych z innych dyscyplin, w szczególności z nauk społecznych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Charakterystyczną cechą współczesnej humanistyki są liczne „zwroty badawcze” otwierające naukę na dotąd nieznane obszary, również w przestrzeni badań historycznych. Przynoszą one nowe możliwości, które jednak nie mogą na gruncie badania przeszłości odrzucić bezkrytycznie klasycznego warsztatu historycznego i bogatego dziedzictwa dorobku nauki humanistycznej.
Godność
Authors: Wiśniewski Ryszard 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Godność jest kluczowym pojęciem kultury i etyki. Jest ono wieloznaczne i nacechowane emocjonalnie. Traktowane bywa jak idea wiążąca uznanie wrodzonej wyjątkowości człowieczeństwa, doskonałości (zasługi) z postawą osobistego poczucia własnej wartości.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Nie można zrozumieć idei godności bez przyjrzenia się jej ewolucji mającej źródła w kulturze i filozofii antycznej oraz religii judeochrześcijańskiej. Obie te tradycje łączy dążenie do doskonałości, co interpretuje się jako wyraz wielkości człowieka oraz przekonanie, że to jest możliwe dzięki skierowaniu człowieka ku Absolutowi, Bogu. Nowożytność odkryła godność ludzką jako cel sam w sobie pośród i powyżej relacji użytkowych. Współczesność w kontekście doświadczenia wielkich upokorzeń tej idei zadeklarowała godność osoby jako podstawę praw człowieka i moralności.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Idea godności w swej wieloznaczności daje się ograniczyć do godności osoby, osobowej i osobistej, a także swoistej konfiguracji wartości bezwzględnych. Wiele jej znaczeń ma sens od nich pochodny i jest pozaosobowy. Problematyzacji podlega zastosowanie etyki godności do etyki zawodowej i etyk szczegółowych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Problematyka godności wymaga pracy analitycznej rozdzielającej bezwzględne pole wartości ludzkiej godności, osadzone w osobowej egzystencji człowieka, od wartości względnych typowych dla pragmatycznego wymiaru rzeczywistości. Bardziej złożone problemy wymagają badania godnościowych aspektów etyk szczegółowych.
Foreign economic priorities of Ukraine in the global chemical industry market
Authors: Zvarych Roman , Demianiuk Olga , Pochynok Natalia 
Published: March 2024

Introduction. In the modern world, where globalization and international interaction are essential components of economic development for countries, the relevance of examining Ukraine’s foreign economic priorities in the global chemical industry market becomes particularly pronounced. The chemical industry is defined not only as a key sector of the economy but also as a strategic player in shaping the competitiveness and stability of the country on the international stage.
Ukraine, with significant potential in the chemical sector, should carefully study and adapt its foreign economic strategies to effectively utilize this potential in the global market. Ensuring sustainable export growth, creating an attractive investment climate, and fostering innovative development in the chemical sphere become priorities that define the further path of development for Ukraine.
Research Objective. The aim of the study is the systematic examination and analysis of the foreign economic priorities of the Ukrainian chemical industry in the global market, with the purpose of developing recommendations for improving the strategy of foreign economic activities in this sector.
Methods. The study employs economic-statistical analysis to examine the dynamics of chemical product exports to different countries based on the geopolitical situation. Additionally, general scientific and empirical approaches, as well as tools from the field of economic science, are utilized. Methods such as synthesis, comparison, aggregation, and grouping are also applied to enhance the comprehensiveness of the research.
Results. The study has explored trends in the global chemical industry market. The dynamics of value indicators for the export and import of the domestic chemical sector have been analyzed. Recommendations have been substantiated regarding the enhancement of competitiveness and export potential of Ukraine’s chemical industry in the context of globalization in the world economy.
Perspectives for further research lie in examining specific segments of Ukraine’s chemical industry (pharmaceutical, petrochemical, etc.) with a focus on enhancing their competitiveness in external markets. This targeted exploration can provide valuable insights into the unique challenges and opportunities within each sector, paving the way for more refined and effective strategies to bolster their competitiveness globally.