ЖОО БІЛІМАЛУШЫЛАРЫ АРАСЫНДА БІЛІМ АЛУ ДЕҢГЕЙІН БАҒАЛАУ ҤШІН ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ТАПСЫРМАЛАРЫН ҚОЛДАНУ
Authors: Кулумбетова О.К. , КаражановаД А. , ТорсықбаеваБ Б. 
Published: March 2024

В данной статье рассмотрены уровень химической грамотности среди обучающихся по специальности 6В01510-Химия КазНПУ им. Абая. На основе существующих теоретических основ разработаны критерии оценки, измеряющие способности учащихся: а) распознавать химические понятия (номинальная грамотность); б) определять некоторые основные понятия (функциональная грамотность); В) использовать свои представления о химических понятиях для Абай атындағы ҚазҰПУХабаршысы,«Жаратылыстану-география ғылымдары» сериясы, No4(78), 2023ж.105объяснения явлений (концептуальная грамотность).; и г) знание химии в коммерческой рекламеили на интернет-ресурсах (многомерная грамотность). Полученные результаты могут быть полезны в процессе разработки новых учебных программ и сосредоточения внимания на определенных стратегиях обучения с целью повышения химической грамотности. Функциональная грамотность предполагает умение решать практические задачи повседневной жизни, взаимодействие с окружающей средой, людьми, установление деловых связей, работа в команде, становление ответственным гражданином своей страны, являясь основой знаний и навыков, приобретенных в школе. Анализируя отечественную и зарубежную литературу, можно сделать вывод, что формирование функциональной грамотности —задача, которую не может решить отдельный учитель, но необходимы высокоорганизованные школьные команды учителей, работающих в едином направлении, а феномен формирования функциональной грамотности у подростков требует дальнейшего изучения и разработки методической продукции как для педагогов, так и для обучающихся.Рекомендуется руководствоваться указанными действиями при решении задач, основанных на работе с заданиями PISA, выполнении кейсовых заданий, выполнении практических и проектных заданий. Кроме того, в ходе эксперимента было отмечено, что работа с заданиями в результате эксперимента оказывает положительное влияние на формирование функциональной компетентности учащихся
Бұл мақаладаАбай атындағы ҚазҰПУ 6В01510-Химия мамандығы бойынша білімалу-шылары арасындағы химиялық сауаттылық деңгейініңзерттеу нәтижесі қарастырылған. Қолданыстағы теориялық негіздер негізінде студенттердің қабілеттерін ӛлшейтін бағалау критерийлері жасалды: а) химиялық ұғымдарды тану (номиналды сауаттылық); б) кейбір негізгі ұғымдарды анықтау (функционалдық сауаттылық); в) құбылыстарды түсіндіру үшін химиялық ұғымдар туралы түсініктерін пайдалану (тұжырымдамалық сауаттылық).; және г) химия саласындағы білімдерін коммерциялық жарнамада немесе интернет-ресурстарда (кӛп ӛлшемді сауаттылық). Алынған нәтижелер жаңа оқу бағдарламаларын әзірлеу және химиялық сауатты-лықты арттыру мақсатында белгілі бір оқытустратегияларына баса назар аудару процесінде пайдалы болуы мүмкін. Функционалдық сауаттылық күнделікті ӛмірдің практикалық міндет-терін шеше білуді, мектепте алған білім мен дағдыларға негіз бола отырып, қоршаған ортамен, адамдармен ӛзара ісқимыл жасауды, іскерлік байланыстар орнатуды, командада жұмыс істеуді, ӛз елінің жауапты азаматы болуды кӛздейді. Отандық және шетелдік әдебиеттерді сараптағанда, функционалдық сауаттылықты қалыптастыру —бұл жеке мұғалім шеше алмайтын міндет, бірақ бірыңғай бағытта жұмыс істейтін мұғалімдердің жоғары ұйымдастырылған мектеп командалары қажет, ал жасӛспірімдерде функционалдық сауаттылықты қалыптастыру феномені педагогтер үшін де, білім алушылар үшін де әдістемелік ӛнімді одан әрі зерделеуді және әзірлеуді қажет етеді деп тұжырымдауға негіз береді. Аталған іс-әрекеттерді PISA тапсырмалары арқылы жұмыс істеуге негізделген есептер шығару, кейс тапсырмаларды орындау, практикалық және жобалық тапсырмаларды орындау барысында басшылыққа алу ұсынылады. Сонымен қатар, эксперимент жүргізіліп, эксперимент нәтижесінде тапсырмалармен жұмыс оқушылардың функционалдық құзыреттілігін қалыптастыруға оң әсерін тигізетіндігі баяндалған.
Іn this study, the level of chemical literacy among students of Abai Universityin the specialty 6В01510-Chemistry was studied. Based on the existing theoretical foundations, assessment criteria have been developed that measure students ' abilities: a) recognize chemicalconcepts (nominal literacy); B) identify some basic concepts (functional literacy); C) use their understanding of chemical concepts to explain phenomena (conceptual literacy).; and D) knowledge in the field of chemistry in commercial advertising or on internet resources (multidimensional literacy). The results obtained can be useful in the process of developing new training programs and emphasizing certain learning strategies in order to increase chemical literacy.Functional literacy involves the ability to solve the practical tasks of everyday life, interactwith the environment, people, establish business contacts, work in a team, and become a responsible citizen of your country, based on the knowledge and skills acquired at school. When analyzing domestic and foreign literature, it gives reason to conclude that the formation of functional literacy is a task that an individual teacher cannot solve, but highly organized school teams of teachers working in a single direction are needed, and the phenomenon of the formation of functional literacy in adolescents requires further study and development of a methodological product for both teachers and students. These actions are recommended to be guided in the process of solving problems based on working with PISA tasks, performing case tasks, performing practical and project tasks. In addition, an experiment was conducted, and as a result of the experiment, it was reported that working with tasks has a positive effect on the formation of functional competence of students.