bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Fuzje i konwergencje. Narzędzia współczesnej humanistyki
Authors: Smołucha Danuta 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Współczesne metody badawcze powstały na bazie połączenia metod tradycyjnych z opartymi na algorytmach implementowanych w środowisku cyfrowym. Wymagają one użycia narzędzi, które gromadzą, kolekcjonują i zapewniają zaawansowaną eksplorację danych, także tych o wielkim rozmiarze.
ANALIZA HISTORYCZNA: Charakter współczesnych narzędzi humanistycznych jest silnie związany z rozwojem technologii cyfrowych, poczynając od pierwszych komputerów. Wgląd w historię rozwoju metod cyfrowych jest niezbędny dla zrozumienie natury współczesnych narzędzi badawczych, opartych o metody algorytmiczne.
PROBLEMOWE UJĘCIE POJĘCIA: Narzędzia współczesnej humanistyki wniosły do nauki wiele nowych możliwości analitycznych, zwiększyły zakres zagadnień, które mogły być badane przez humanistów. Poszerzyły też listę problemów, obiektów i zjawisk, które można analizować wyłącznie z wykorzystaniem metod cyfrowych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I EKOMENDACJAMI: Warsztat współczesnego humanisty ciągle pozostaje w fazie kształtowania się. Rozwój technologii pociąga za sobą bowiem powstawanie coraz to nowszych, bardziej zaawansowanych narzędzi badawczych. Niezbędny jest przy tym stały namysł i rzetelna ich ocena.
Spory moralne w etyce środowiskowej
Authors: Thier Agnieszka 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Etyka środowiskowa to dział filozofii zajmujący się normatywnymi aspektami relacji człowieka do środowiska naturalnego.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Analiza historyczna jest ważnym elementem rozumienia procesu kształtowania filozoficznej refleksji nad normami i zasadami regulującymi stosunek człowieka do środowiska naturalnego. Istotnym etapem w rozwoju etyki środowiskowej było dostrzeżenie kryzysu ekologicznego spowodowanego przez nieodpowiedzialną działalność człowieka.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W etyce środowiskowej ścierają się różne koncepcje i podejścia. To zróżnicowanie wynika z akceptacji odmiennych założeń, które decydują o normatywnym podejściu człowieka do środowiska naturalnego. Dominujące dziś podejścia to głównie antropocentryzm (skrajny i umiarkowany), biocentryzm (skrajny i umiarkowany) oraz ekocentryzm. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Etyka środowiskowa w wymiarze teoretycznym dostarcza norm i reguł praktycznego postępowania, które mają na celu normowanie ludzkich działań wobec naturalnych ekosystemów. W wymiarze praktycznym etyka środowiskowa powinna oddziaływać na zmianę świadomości człowieka w podejściu do świata przyrody. W związku z tym ważna jest edukacja ekologiczna, wspieranie postaw proekologicznych oraz kształtowanie inteligencji ekologicznej, która w praktyce powinna przekładać się na odpowiedzialne zachowanie wobec zasobów naturalnych.
Filozofia jako nastawienie humanistyczne
Authors: Duchliński Piotr 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Filozofia to ludzkie przedsięwzięcie intelektualne, które wyrasta z określnego nastawienia składającego się z komponentu poznawczego, wolitywnego i afektywnego.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zauważalna jest wielość różnych koncepcji filozofii, które jako wytwór ludzkich nastawień ulegały w ciągu wieków różnym przemianom, na które miały wpływ czynniki kulturowe, religijne, społeczne, ekonomiczne i polityczne.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Filozofia jest intelektualną aktywnością wyrastającą z nastawienia, które decyduje o stylu filozofowania, żywionych przekonaniach oraz sposobach ich epistemicznego uzasadnienia. Nastawienie to zorientowane jest na eksplorację problemów konceptualnych i empirycznych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Rekomendowane jest praktykowanie procedury dyskutowalności, która może przyczynić się do zmiany przyjmowanego nastawienia, a tym samym do zmiany akceptowanych przekonań.
Prawne aspekty polityki historycznej
Authors: Łabno Anna 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Prawo może być wykorzystane jako środek tworzenia określonej wizji historii oraz jej oceny. Spełnia także rolę narzędzia kształtowania świadomości historycznej oraz realizacji sprawiedliwości przejściowej. Jest to tak zwany proces jurydyzacji historii.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Polska stosuje prawo jako narzędzie polityki historycznej. Szczególnie dotyczy to okresu po 1989 roku.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Fakty historyczne, ich interpretacja oraz ocena poprzez odpowiednie regulacje prawne uzyskują szczególny status ochrony. Prawo kształtuje także świadomość społeczną poprzez odwołanie do ważnych wydarzeń historycznych, wybitnych postaci, osiągnięć narodu oraz symboliki państwowej i narodowej. Ustawy, które zagadnienia te regulują, noszą nazwę memorialnych lub używa się terminu prawo pamięci. Prawo może przewidywać odpowiedzialność karną z tytułu negacji określonych faktów historycznych lub głoszenia twierdzeń dyfamacyjnych. Możliwe jest zastosowanie ochrony cywilnoprawnej dobrego imienia Rzeczypospolitej i Narodu Polskiego.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Postuluje się wprowadzenie nowego prawa osobistego poczucia tożsamości narodowej, które uzupełniłoby katalog dóbr osobistych zawarty w art. 23 k.c. Coraz częściej uznaje się, że stosowanie sądowej ochrony tego prawa byłoby skuteczniejszą metodą niż korzystanie ze środków prawnokarnych.
Polityka historyczna i „środowiskowa” w szkole – doświadczenie polskie po upadku komunizmu
Authors: Wróbel Jan 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Polityka historyczna w szkole to zespół świadomie podjętych działań prowadzących do upowszechnienia i utrwalenia wybranych treści historycznych, mających kształtować tożsamość narodu politycznego w warunkach edukacji szkolnej.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W Polsce po przełomie 1989 roku władza polityczna i zainteresowana sprawami oświaty polska inteligencja musiały przedefiniować cele edukacji historycznej w szkole. Od 2015 roku istnieje szkolna polityka historyczna skoncentrowana na wymaganiu od szkoły podawania ogromnej ilości informacji w poczuciu, że w ten sposób najpełniej realizuje się zadanie nauczania patriotycznego.UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Polityka historyczna w szkole może opierać się na bardzo ogólnych wskazaniach (patriotyzm, postawa krytyczna, budzenie zaciekawienie dziejami), ale może też być szczegółowym katalogiem zadań, tematów i interpretacji obowiązujących nauczycieli i ich wychowanków.REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Polityka historyczna w szkole ma jednocześnie wzmacniać etyczne przesłanie właściwe edukacji powszechnej, jak realizować zasadę wolności i wyboru metod nauczania.
Dylematy moralne
Authors: Bogatyńska-Kucharska Anna 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Termin „dylemat” jest używany bardzo szeroko i często nieprecyzyjnie. Bywa stosowany zarówno w odniesieniu do sytuacji obiektywnej kolizji powinności na gruncie teorii etycznej (aspekt przedmiotowy), jak i do wskazania trudności podmiotu w wyborze jednej z alternatywnych opcji (aspekt podmiotowy). W szkicu przedstawiono trzy definicje dylematów etycznych: 1. tzw. definicję standardową, 2. definicję Waltera Sinnotta‑Armstronga oraz 3. definicję kontekstową zaproponowaną przez Barbarę Chyrowicz. Każda z nich inaczej akcentuje aspekt podmioty i/lub przedmiotowy.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Prezentacja wybranych historycznych ujęć pojęcia wskazuje na dwie tendencje. Pierwsza dotyczy wyeliminowania dylematów celem zachowania integralności teorii etycznej lub akceptacji niemożliwości rozstrzygnięcia każdego z dylematów. Ujęcie drugie postuluje z kolei analizę dylematów i akceptację nierozstrzygalności niektórych z nich. Wskazuje na praktyczną użyteczność teorii etycznych oraz znaczenie rozwoju etycznej wrażliwości.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Odwołując się do szerokiego znaczenia terminu „dylemat”, zaprezentowano typologię dylematów, uwzględniając pięć kryteriów: rodzaj, zakres oraz źródło powinności, a także skutki dokonanego wyboru oraz status ontyczny alternatywnych opcji tworzących dylemat.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: W ostatniej części pracy postawiono postulat uwzględnienia w definicji dylematu moralnego zarówno aspektu przedmiotowego, jak i podmiotowego. Wskazano też warunki niezbędne dla użyteczności teorii w kontekście rozwiązywania dylematów etycznych. Są to rezygnacja zarówno z dążenia do integralności, jak i zastępowania wrażliwości moralnej wyłącznie racjami etycznymi lub racji etycznych wyłącznie wrażliwością podmiotu.
Mity współczesnej humanistyki
Authors: Żywiołek Artur 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: W przypadku współczesnej humanistyki możemy wyróżnić trzy podstawowe obszary doświadczeń związanych, po pierwsze, z polem epistemicznym (myśleniem, poznawaniem), po drugie, z pedagogią (określoną przez ideę Bildung) i po trzecie – z uniwersytetem podlegającym licznym przekształceniom (od idei katedry, poprzez mit uniwersytetu humboldtowskiego, aż do korpo/uniwersytetu jako współczesnego przedsiębiorstwa definiowanego przez reguły rynku).
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Współczesna humanistyka, która przeszła długą i skomplikowaną drogę od renesansowego humanizmu, wiary w „pismo rzeczy” czy spełnienie pragnień o reprezentacji, do znanej nam dziś formuły śmierci Boga, Autora, Pisma, zdeterminowała formułę śródziemnomorskiej edukacji, zsekularyzowała rangę mistrza do roli fachowca, określiła miejsce i rolę uniwersytetu: od średniowiecznej katedry, trivium i quadrivium w ramach septem artes liberales, przez wynalazek (mit) Humboldta, aż do współczesnego, podporządkowanego regułom wolnego (?) rynku przedsiębiorstwa.UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Do mitycznych patronów współczesnej humanistyki należą Eros (libido sciendi), Mnemosyne (bogini pamięci i poznania), Hermes (humanistyka odnowy), Narcyz (humanistyka narcystyczna), Tanatos (śmierć uniwersytetu), Tristan (smutek myśli). Refiguracje orficko‑pitagorejskiej mistyki liczb polegają na szukaniu jedności, myśleniu w kategoriach binarnych opozycji, próbach myślenia w oparciu o idee „troistości” czy „czwórni”. Centralne miejsca współczesnej humanistyki zajmują idee regulatywne: Bildung oraz uniwersytet.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Zarysowują się dwa główne nurty myślenia o współczesnej humanistyce. Pierwszy obejmuje dyskursy tanatyczne (nostalgia za utraconą przeszłością, koniec uniwersytetu). Drugi nurt zawiera nadzieję, że wykorzystywanie nowych technik badawczych i interpretacyjnych przyniesie odnowę humanistyki.
Neuroetyka z perspektywy empirycznej
Authors: Florek Stefan 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Neuroetyka to dyscyplina, w obrębie której wyróżnia się dwie sfery badawcze: etykę neuronauki oraz neuronaukę etyki i moralności.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Termin „neuroetyka” w sensie dyscypliny badawczej został prawdopodobnie po raz pierwszy użyty w nazwie sympozjum „Neuroethics: Mapping the Field” zorganizowanego przez Uniwersytet Stanforda i Uniwersytet Kalifornijski w roku 2002 w San Francisco. Począwszy od tego wydarzenia, pojęcie neuroetyki było używane przez filozofów, naukowców i publicystów w różnych zbliżonych do siebie znaczeniach.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W obszarze etyki neuronauki jako dyscypliny filozoficznej trwają debaty dotyczące dopuszczalności wykorzystywania wiedzy uzyskanej w wyniku obrazowania struktury i pracy mózgu oraz dokonywania modyfikacji jego budowy i funkcjonowania. W ramach neuronauki etyki jako metaetyki i nauki empirycznej prowadzone są badania, których przedmiotem są neurobiologiczne korelaty poznania i działania moralnego oraz emocji moralnych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Konsekwencje rozwoju neuronauki są trudne do określenia, gdyż może on umożliwić zwiększenie sprawności poznawczej mózgu, co miałoby trudne do oszacowania efekty. W rezultacie ludzkość stanęłaby w obliczu nowych problemów, a niektóre z nich byłyby niezrozumiałe dla mózgów niezmodyfikowanych poznawczo.
Spory wokół pojęcia odpowiedzialności w filozofii współczesnej
Authors: Kozak Magdalena 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Pojęcie odpowiedzialności zawiera w sobie odwołanie do kluczowego dla podjętej tematyki terminu „odpowiadać”. Podejmowanie odpowiedzialności to odpowiadanie na pytanie, wezwanie, bycie – w zależności od przyjętej szkoły i tradycji myślenia europejskiego. Odpowiedzialność to więź, rodzaj relacji, w której kluczowe okazuje się podejmowanie zobowiązania oraz sposoby interpretowania go.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Na gruncie współczesnej filozofii XX wieku pojęcie odpowiedzialności zostało najpełniej rozwinięte przez egzystencjalizm oraz myślenie dialogiczne, w filozofii relacji i spotkania, wyrastające z tradycji fenomenologicznej. Oprócz tego nowe i głębsze spojrzenie w istotę odpowiedzialności przyniosła tzw. filozofia po Holocauście, a więc filozofia żydowska wyrastająca źródłowo z doświadczenia zła II wojny światowej: prześladowań i eksterminacji narodu żydowskiego.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Współczesna filozofia interpretuje odpowiedzialność przede wszystkim jako rodzaj relacji ze światem, drugim człowiekiem i z Bogiem. Jest ona ukazana jako fundamentalne dla człowieka odniesienie do tego, co odkrywa on w sobie jako „ja” oraz jako podmiot świadomy i doświadczający różnego rodzaju zewnętrzności i wewnętrzności.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Filozofia współczesna w bardzo wyraźny sposób pokazuje wagę, rolę i znaczenie pojęcia odpowiedzialności w kształtowaniu człowieka jako podmiotu, jak również w perspektywie etycznego projektowania jego przyszłości w duchu troski, opieki i zaangażowania w działanie, mające na celu ochronę Dobra i wartości.
Wywiad
Authors: Kamiński Mariusz 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Termin „wywiad” (intelligence) w znaczeniu szerokim odnosi się do wszystkich kategorii wywiadu, m.in. zagranicznego, krajowego (kontrwywiadu), tajnych operacji (covert action) i innych aspektów działalności wywiadowczej. W tym kontekście, ze względu na dużą liczbę definicji tego pojęcia, należy wyszczególnić pewne cechy wspólne, które można zawęzić do czterech głównych grup: wywiad jako informacja, proces, misja i organizacja.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Początek badań nad wywiadem (intelligence studies) datuje się na lata 50. XX wieku. Od tego czasu trwa dyskusja nad kompleksową definicją pojęcia wywiadu. Mimo to nadal nie wypracowano definicji akceptowanej przynajmniej przez większość naukowców. Definicje prawne, zawarte w aktach prawnych różnych państw, występujące w oficjalnych dokumentach rządowych, są z kolei zazwyczaj bardzo ogólne i nie wyczerpują istoty tematu.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Podstawową kwestią jest postrzeganie wywiadu jako informacji (rozumianej też jako wiedza), która ma pomóc w podejmowaniu strategicznych decyzji. Zanim informacja wywiadowcza, jako efekt pracy wywiadu, trafi do określonych odbiorców, musi zostać odpowiednio przetworzona, w ramach procesu określanego jako cykl wywiadowczy (intelligence cycle). Elementem wywiadu jest również działalność pozainformacyjna nazywana misją, do której zalicza się misję kontrwywiadowczą oraz tajne operacje wywiadu (covert action). Ostatnim elementem definicji wywiadu jest jego organizacja, czyli funkcjonowanie służb wywiadowczych i ich umiejscowienie w strukturze państwa.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: W poszukiwaniu kompleksowej definicji terminu „wywiad” naukowcy i praktycy proponowali szereg różnych rozwiązań – od niezwykle szerokich do bardzo wąskich definicji, a nawet całkowitą rezygnację z prób ich wypracowania i skupienie się na praktycznych aspektach działalności wywiadowczej. Wydaje się jednak, że wyszczególnienie cech wspólnych występujących w większości definicji jest najrozsądniejszym rozwiązaniem i może najlepiej wyjaśnić istotę omawianego pojęcia.
Polityka historyczna
Authors: Chwedoruk Rafał 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Polityka historyczna to polityzacja i instrumentalizacja przeszłości przez podmioty polityczne oddziałujące na świadomość historyczną obywateli oraz historyzacja polityki, odwoływanie się przez aktorów politycznych do przeszłości celem legitymizacji władzy, kształtowania tożsamości zbiorowej, realizacji własnych interesów.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Polityka historyczna jako zjawisko występowała zawsze jako epifenomen władzy, symetrycznie do dyskursu historiografii. Doczekała się naukowej konceptualizacji w drugiej połowie XX stulecia. Zjawiska kryzysowe w gospodarce, procesy demokratyzacji w skali globalnej, zwrot kulturowy i językowy w nauce doprowadziły do swoistej rehistoryzacji polityki.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Polityka historyczna jest przedmiotem zainteresowania różnych dyscyplin nauki. Szczególne znaczenie dla tego pojęcia ma dyskurs postmodernistyczny i spory wokół pojęcia pamięci zbiorowej i jego korelacji. Podmiotami polityki historycznej są nie tylko państwa, ale także podmioty o niskim stopniu instytucjonalizacji, a merytorycznie obejmuje ona przestrzeń od debat na niwie myśli politycznej po polityki publiczne.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Polityka historyczna jest zjawiskiem globalnym. Wiąże się nie tylko z dyskursem ideologicznym czy zrytualizowanymi formami memorializacji. Stanowi dziś instrument realizacji także interesów materialnych. Dotyczy to zarówno stosunków międzynarodowych, jak i relacji wewnątrzpaństwowych.
Bezpieczeństwo
Authors: Grabowski Tomasz W. 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Bezpieczeństwo oznacza stan braku zagrożenia gwarantujący pewność istnienia i zachowania własnych wartości oraz możliwość realizacji własnych celów. Stan ten osiągany jest dzięki kreatywnej działalności podmiotu, który dąży do eliminacji zagrożeń oraz doskonalenia mechanizmów zapewniających mu poczucie bezpieczeństwa.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Nowoczesne systemy bezpieczeństwa i kontroli społecznej zaczęły powstawać w XIX wieku w związku z industrializacją, urbanizacją, wzrostem mobilności i kształtowaniem się społeczeństwa masowego.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Współcześnie wpływowe są nowe teorie bezpieczeństwa, takie jak teoria sekurytyzacji, bezpieczeństwo ontologiczne czy krytyczne studia nad bezpieczeństwem. W wymiarze praktycznym jeszcze większej ostrości nabrał znany z przeszłości dylemat „ile wolności, a ile bezpieczeństwa?”. Wielkim wyzwaniem jest opanowanie narzędzi kontroli społecznej, jakie pojawiły się wraz z rozwojem technologicznym.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Kategoria bezpieczeństwa znajduje się aktualnie w samym centrum życia publicznego i prywatnego. W tym kontekście należy postawić pytanie: „czy im więcej bezpieczeństwa, tym lepiej?”.
Ochrona granicy państwa
Authors: Lis Karolina , Kaczmarczyk Barbara 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Rola granicy odnosi się do wyznaczenia obszaru państwa, w obrębie którego sprawuje ono swoją zwierzchność oraz zachowuje suwerenność. Ochrona granicy państwowej jest elementem bezpieczeństwa państwa i jest zadaniem wielopłaszczyznowym, polegającym na organizacji przedsięwzięć administracyjno‑politycznych, w tym militarnych, które państwo podejmuje w celu zachowania swojej suwerenności.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Podstawowym elementem każdego państwa jest jego terytorium. Jest ono przestrzenią, w obrębie której ludność egzystuje i może się rozwijać. Na przestrzeni wieków wzrost liczby państw spowodował zwiększenie liczby granic pomiędzy nimi. Konsekwencją tych zmian była konieczność określenia zarówno nowej struktury, jak i funkcji granic.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Artykuł podejmuje następujące problemy: wskazuje na typologie granic. Wyjaśnia, czym jest system ochrony granic oraz system zarządzania granicą zewnętrzną Unii Europejskiej, a także przedstawia znaczenie migracji we współczesnym świecie.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Jednym z działań podejmowanych przez państwo w celu zagwarantowania najwyższych wartości jest sprawnie funkcjonujący system ochrony granicy państwowej, potrafiący dopasować się oraz sprostać zmiennemu środowisku bezpieczeństwa oraz pojawiającym się zagrożeniom. Przeprowadzona analiza pojęcia ochrony granicy państwowej potwierdza, jak złożony jest to proces. Współczesne granice funkcjonują w inny sposób i w innym zakresie niż w niedalekiej przeszłości, a ich obecna percepcja odnosi się do zmian w kontekście poczucia obywatelstwa, tożsamości narodowej oraz zachowania suwerenności.
Bezpieczeństwo społeczne
Authors: Grzywna Paweł 
Published: March 2024

DEFINICJA POJĘCIA: Bezpieczeństwo społeczne polega na zapewnieniu materialnych środków do utrzymania (bezpieczeństwo socjalne) oraz na zapewnieniu gwarancji rozwoju dla jednostek (bezpieczeństwo rozwojowe).
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Rozważania nad bezpieczeństwem społecznym można sytuować w ramach badań nad bezpieczeństwem narodowym oraz analizy polityki społecznej, w tym polityki socjalnej. Początki systemowego myślenia o bezpieczeństwie społecznym należy upatrywać i powiązać z koncepcją human security, która w przeciwieństwie do podejścia tradycyjnego kładzie nacisk na potrzeby jednostek i społeczności, co pozwala na bardziej kompleksowe podejście do problemów bezpieczeństwa społecznego.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Państwo, przyjmując rolę podstawowego gwaranta bezpieczeństwa społecznego, implementuje odmienne strategie w zakresie jego poziomu, uzależniając go od próby rozwiązania dylematu „ile wolności a ile bezpieczeństwa?” w działaniach państwa.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Współczesne państwa dobrobytu muszą zmierzyć się z nowymi wyzwaniami i problemami. Tradycyjny model skupiał się głównie na zapewnieniu bezpieczeństwa socjalnego poprzez transfery finansowe. Globalizacja, zmiany technologiczne i demograficzne, a także rosnąca różnorodność społeczna sprawiły, że tego typu podejście stało się niewystarczające. Państwa zaczęły więc modyfikować działania w kierunku aktywnej polityki społecznej, która ma na celu wspieranie obywateli w zdobyciu umiejętności i kwalifikacji potrzebnych na rynku pracy. Skupiono się na zapobieganiu wykluczeniu społecznemu poprzez pomoc w znalezieniu pracy, poprawie zdolności zawodowych, edukacji oraz wsparciu dla przedsiębiorczości. Państwo stało się aktywnym partnerem dla obywateli, dzięki czemu mogło zapewnić trwalsze rozwiązania dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji, a także poprawić swoją zdolność do przystosowania się do zmian gospodarczych i społecznych.