HISTORY AND DIRECTIONS OF DEVELOPINGFORMATION OF COOPERATION BETWEEN TURKIC SPEAKING STATES IN THE CONTEXTOF GLOBALIZATION
Authors: Базарбаев Қ. , Амирбек А. , Акдениз Э. 
Published: May 2024

Мақалада түркітілдес мемлекеттердің қалыптасқан тарихи, саяси байланыстары, тілі, діні мәдениеті мен дәстүрлерінің ортақтығын негізге ала отырып, жаһандану жағдайында түркі дүниесі ынтымақтас-тығын одан әрі тереңдету мен даму бағыттары қарастырылады.1992 жылдан бастау алып бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан түркітілдес мемлекеттер басшыларының қатысуымен өткен саммиттерінің нәтижесінде түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтас-тық кеңесі, тәуелсіз түркі республикалары арасындағы әріптестік қарым-қатынастарды тереңдету, түркі халықтары арасындағы мәдениет, ғылым, экономика саласындағы өзара пікір алмасулар қарқынды дамып келеді. Түркі кеңесінің алға қойған мақсаттары мен міндеттері барынша ауқымды. Атап айтқанда мемлекеттер арасындаөзара сенімді нығайту; аймақта және әлемде бейбітшілік орнату үшін бірлескен күш-жігерді қолдау; сыртқы саяси мәселелерге ортақ көзқарас қалыптастыру; халықаралық терроризмге, сепаратизмге, экстремизмге және трансұлттық қылмысқа қарсы күресті бірлесе үйлестіру; ортақ мүдденің барлық салаларында өңірлік және өзара ынтымақтастықты кеңейту; сауда қатынастары мен инвестиция-лар үшін қолайлы жағдай жасау міндеттері Түркі Кеңесінің басым бағыттарын айқындап отыр.Түркітілдес мемлекеттер ынтымақтастық кеңесінің жобалары аясында саяси-мәдени және рухани байланыстардың барынша тығыз ынтымақтастық орнатудың стратегиялық мақсаттары мен міндеттері талданады.Сондай-ақ, жаhандану үдерісі кезіндегі халықаралық саяси тәжірибенің жаңа құбылысы ретінде түркі мемлекеттері ұсынатын ортақ моделі мен ортақ стратегияларының табиғи бірігуін құрайтын негізгі қағидаларының іске асырылуына ғылыми талдау жасалады.
В статье рассматриваются направления дальнейшего углубления и развития сотрудничества тюркского мира в условиях глобализации, исходя из общности сложившихся исторических, политических связей, языка, религии и традиций тюркоязычных государств.В результате саммитов с участием глав тюркоязычных государств, начиная с 1992 года и продолжающихся по сей день, интенсивно развиваются Совет сотрудничества тюркоязычных государств, углубление партнерских отношений между независимыми тюркскими республиками, обмен мнениями между тюркскими народами в области культуры, науки, экономики. Цели и задачи, выдвинутые Тюркским советом, максимально обширные. В частности,укрепление взаимного доверия между государствами; поддержка совместных усилий по установлению мира в регионе и мире; формирование общего взгляда к внешнеполитическим вопросам; совместная координация борьбы с международным терроризмом, сепаратизмом, экстремизмом и транснациональной преступностью; расширение регионального и взаимного сотрудничества во всех областях, представляющих взаимный интерес; задачи создания благоприятных условий для торговых отношений и инвестиций определяют приоритетные направления Тюркского совета.В рамках проектов Совета сотрудничества тюркоязычных государств анализируются стратегические цели и задачи налаживания тесного сотрудничества политических, культурных и духовных связей.Также проводится научный анализ реализации основных принципов, составляющих естественное объединение общей модели и общих стратегий, предлагаемых тюркскими государствами, как нового явления международной политической практики в процессе глобализации.
The article deals withthe directions for further deepening and developingcooperation of the Turkic world in the context of globalization, based on historicalandpolitical relations, a common language, religion, culture and traditions of the Turkicspeaking states.From 1992 and to this day, as a result of summits attended by the Heads of Turkic speaking states, the Cooperation Council of Turkic Speaking States, the cooperative relations between the independent Turkic republics, and exchanges of views between the Turkic peoples in the field of culture, science, and economics are rapidly developing. The goals and objectives put forward by the Turkic Council are very extensive. In particular, the strengthening mutual trust between thestates; supportingjoint efforts toestablish peace in the region and the world; creating a common viewon foreign policy issues; joint coordination inthe fight against international terrorism, separatism, extremism and transnational crime; expandingregional and mutual cooperation in all fieldsof mutual interest; the task of creating favorable conditions totrade relations and investments determine the priority areas of the Turkic Council.In the projects of the Cooperation Council of Turkic Speaking States, the strategic goals and objectives of establishing close cooperation in political, cultural and spiritual ties are analyzed.Also as a new phenomenon of international political experience in the globalization process, a scientific analysis of implementingthe basic principles, which are a combination of the general model and general strategies proposed by the Turkic states,is carried out.