Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо системасындагы инфекциялык контролдоо боюнча илимий-практикалык борбордун 20 жылдык иш тажрыйбасы
Authors: Байызбекова Д.А. , Джумалиева Г.А. , Касымбеков Ж.О. , Касымов О.Т. , Кравцов А.А. 
Published: May 2024

Обзорная статья посвящена 20 летнему опыту работы РНПЦИК при НИОЗ. Центр был организован в 2003 году, Приказом МЗ КР № 490 от 06.11.2003 года. «Об организации инфраструктуры эпидемиологического надзора за внутрибольничными инфекциями». Основной целью работы Центра является межфункциональная координация и организация совершенствования систем инфекционного контроля и управления медицинскими отходами, эпидемиологического надзора за инфекциями, связанными с оказанием медицинской помощи, клинической микробиологии и мониторинга антибиотикорезистентности. Центром была сделана большая работа по созданию нормативной базы национальной системы профилактики инфекций и инфекционного контроля (ПИИК). Проведены множество мониторингов и оценок систем ПИИК на уровне стационаров, даны рекомендации по их улучшению, в том числе обучение персонала. Для усиления национальной системы имеется большой опыт успешного привлечения финансирования от донорских и международных организаций, в том числе в условиях пандемии COVID-19. Но вместе с тем, следует признать, что еще предстоит много работы, так как процесс разработки нормативно-правовых актов, должен осуществляться на регулярной основе. Руководства, алгоритмы и стандартные операционные процедуры должны обновляться с периодичностью 3-5 лет, в соответствие накопленным страновым опытом и новыми рекомендациями ВОЗ. Мониторинг и оценка ПИИК и управления медицинскими отходами (УМО) должен проводиться не реже 1 раза в 2-3 года. Но сам процесс мониторинга финансово затратный, в связи с этим следует внедрить другие подходы. В стране многие организации используют чек-листы по мониторингу и оценке инфекционного контроля (МиО ИК), при проведение различного рода аудитов, было бы хорошо если бы эти чек-листы передавались в Центр для анализа и подготовки сводных аналитических отчетов, с рекомендациями для усиления систем ИК и УМО. Необходима поддержка для институционализации обратной связи с ОЗ, для усиления систем ИК непосредственно на уровне учреждений, оказывающих медицинскую помощь населению.
The review article is devoted to 20 years of experience of the RSPCIC in R & D. The Center was established in 2003 by the Order of the Ministry of Health of the Kyrgyz Republic No. 490 dated 06.11.2003. "On the organization of infrastructure for epidemiological surveillance of nosocomial infections". The main goal of the Center is to coordinate and organize cross-functional improvement of infection control and medical waste management systems, epidemiological surveillance of infections related to medical care, clinical microbiology and monitoring of antibiotic resistance. The Center has done a lot of work to create a regulatory framework for the national system of infection prevention and control (SIPC). A lot of monitoring and evaluation of SIPC systems at the hospital level was carried out, recommendations were made for their improvement, including staff training. To strengthen the national system, there is extensive experience in successfully attracting funding from donors and international organizations, including in the context of the COVID-19 pandemic. But at the same time, it should be recognized that there is still a lot of work to be done, since the process of developing regulatory legal acts should be carried out on a regular basis. Guidelines, algorithms and standard operating procedures should be updated at 3 to 5-year intervals, in line with country experience and new WHO recommendations. Monitoring and evaluation of SIPC and medical waste management (MWM) should be carried out at least once every 2-3 years. However, the monitoring process itself is financially expensive, so other approaches should be implemented. In the country, many organizations use infection control monitoring and evaluation checklists (M & E IC), when conducting various types of audits, it would be good if these checklists were transmitted to the Center for analysis and preparation of consolidated analytical reports, with recommendations for strengthening the IC and MWM systems. Support is needed to institutionalize health care feedback and strengthen health care systems directly at the level of institutions providing health care to the population.
Обзордук макала Коомдук саламаттыкты сактоо Улуттук институтунун алдындагы инфекциялык контролдоо боюнча Республикалык илимийпрактикалык борборунун 20 жылдык иш тажрыйбасына арналган. Борбор 2003-жылы Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин 2003-жылдын 6-ноябрындагы №490 буйругу менен уюштурулган. "Оорукана ичиндеги инфекцияларга эпидемиологиялык көзөмөл жүргүзүү үчүн инфраструктураны уюштуруу жөнүндө". Борбордун негизги максаты инфекциялык контролду жана медициналык калдыктарды башкаруу системасын өркүндөтүүнү кайчылаш функционалдык координациялоо жана уюштуруу, медициналык жардам көрсөтүү менен байланышкан инфекцияларга эпидемиологиялык көзөмөл, клиникалык микробиология жана антибиотиктерге туруктуулукту мониторингдөө болуп саналат. Борбор инфекциялардын алдын алуу жана инфекциялык контролдоого (ИАИК) карата улуттук тутумунун ченемдик укуктук базасын түзүү боюнча бир топ иштерди аткарды. Ооруканалардын деңгээлинде ИАИК системаларына көптөгөн мониторинг жана баа берүүлөр жүргүзүлүп, аларды өркүндөтүү боюнча сунуштар берилип, кызматкерлер окутулду. Улуттук системаны чыңдоо үчүн донордук жана эл аралык уюмдардан, анын ичинде COVID-19 пандемиясы учурунда каржылоону ийгиликтүү тартуу боюнча чоң тажрыйба бар. Бирок, ошол эле учурда, алдыда дагы бир топ иштер бар экенин моюнга алуу керек, анткени ченемдик укуктук актыларды иштеп чыгуу процесси үзгүлтүксүз жүргүзүлүшү керек. Көрсөтмөлөр, алгоритмдер жана стандарттык операциялык процедуралар өлкөнүн топтолгон тажрыйбасына жана БДССУнун жаңы сунуштарына ылайык 3-5 жыл аралыгында жаңыртылууга тийиш. ИАИК жана медициналык калдыктарын башкаруу (МКБ) боюнча мониторинг жана баалоо 2-3 жылда бир жолудан кем эмес жүргүзүлүшү керек. Бирок мониторинг процесси өзү каржылык жактан кымбат келет, ошондуктан башка ыкмаларды киргизүү керек. Республикада көптөгөн уюмдар инфекциялык контролго мониторинг жүргүзүү жана баалоо үчүн текшерүү баракчаларын колдонушат, аудиттин ар кандай түрлөрүн жүргүзүүдө бул текшерүү барактарын сунуштар менен талдоолорду, ИК жана МКБ системаларын бекемдөө боюнча сунуштар камтылган түрүндө Талдоо жана кыскача аналитикалык отчетторду даярдоо борборуна өткөрүп берүүсү жакшы болмок. Саламаттыкты сактоо уюму менен кайтарым байланыш жүргүзүү үчүн институтташтыруу, калкка медициналык жардам көрсөтүүчү мекемелердин деңгээлинде түздөн-түз ИК системаларын чыңдоо үчүн колдоо керек.