Кыргыз Республикасынын территориясындагы адамдардан жана айыл чарба жаныбарларынан бөлүнүп алынган бруцелла штаммдарына обзор
Authors: Казыбаева Ж.С. , Бектурдиев К.Б. , Кыдышов К. , Нурматов З.Ш. 
Published: May 2024

В статье представлены данные о распределениии видов бруцелл среди людей и сельскохозяйственных животных, циркулирующих на территориии Кыргызской Республики. По результатам молекулярно-генетических анализов проведенных разными авторами, выделенные куль туры бруцелл от людей были отнесены только к виду B.melitensis, изоляты выделенных от сельскохозяйственных животных указывали на циркуляцию обоих видов Brucella. Из 443 штаммов, полученных от мелкого рогатого скота (МРС), 427 (96,3%) идентифицированы как B. melitensis и 16 (3,6%) штаммов были отнесены к B.abortus. По типизации 30 штаммов бруцелл от крупного рогатого скота (КРС) 11 (37%) относятся к B.abortus и 19 проб (63%) были отнесены к B.melitensis. Также, приведены данные о миграции B. melitensis на крупный рогатый скот (КРС) и миграции B. abortus на мелкий рогатый скот (МРС). А по результатам проведенных полногеномных последовательностей, выделенных от людей, были идентифицированы как B. melitensis и подтвердили идентичность штаммов возбудителя бруцеллеза, со штаммами, циркулирующими в странах Восточного Средиземноморья с наибольшим сходством со штаммами из Туркменистана, Ирана и Турции.
Макалада Кыргыз Республикасынын аймагында бруцелла штаммдарынын адамдар жана айыл чарба жаныбарларынын арасында таралышы боюнча маалыматтар берилген. Ар кайсы авторлор тарабынан жүргүзүлгөн молекулярдык-генетикалык анализдердин натыйжалары боюнча адамдардан бөлүнүп алынган бруцеллалар B. melitensis түрүнө гана таандык экени аныкталды, айыл чарба жаныбарларынан бөлүнүп алынган изоляттар бруцелланын эки түрүнүн тең циркуляция болуп жатканын көрсөттү. Кой эчкилерден алынган 443 штаммдын 427си (96,3%) B. melitensis жана 16 (3,6%) штамм B. abortus катары аныкталган. Ийри мүйүздүү малдан алынган бруцелланын 30 штаммынын түрү боюнча 11 (37%) B.abortus жана 19 үлгү (63%) B.melitensis катары классификацияланды. Ошондой эле B. melitensis бодо малга жана B. abortus кой эчкилерге миграция болору жөнүндө маалыматтар берилди. Ал эми адамдардан бөлүнүп алынган толук геном тизмегинин натыйжалары боюнча B. melitensis түрү аныкталды жана бруцеллездун козгогучунун штаммдары Түркмөнстан, Туркия, Ирандын штаммдарына эң көп окшоштугу бар Чыгыш Жер Ортолук деңизинин өлкөлөрүндө жүргөн штаммдары менен бирдей экендигин тастыктады.
The article presents data on the distribution of Brucella species among humans and farm animals circulating in the Kyrgyz Republic. According to the results of molecular genetic analyses performed by different authors, Brucella cultures isolated from humans were attributed only to B. melitensis species, while isolates from farm animals indicated circulation of both Brucella species. Out of the 443 strains obtained from small ruminants, 427 (96.3%) were identified as B. melitensis, and 16 (3.6%) strains were assigned to B. abortus. Upon typing of 30 Brucella strains from cattle, 11 (37%) were attributed to B. abortus, and 19 samples (63%) were attributed to B. melitensis. Additionally, data on the migration of B. melitensis to cattle and B. abortus to small ruminants are presented. And according to the results of the conducted full genome sequences isolated from humans were identified as B. melitensis and confirmed the identity of strains of the causative agent of brucellosis, with strains circulating in the Eastern Mediterranean countries with the greatest similarity to strains from Turkmenistan, Iran and Turkey.