РАСПРОСТРАНЕННОСТЬ КОГНИТИВНЫХ НАРУШЕНИЙ У ПОЖИЛЫХ ПАЦИЕНТОВ С АРТЕРИАЛЬНОЙ ГИПЕРТОНИЕЙ
Authors: Мурзаибрагимова М.М. , Мусакеев А.О. , Арстанбекова М.А. , Маматов С.М. 
Published: February 2025

Эволюция когнитивных нарушений сосудистого происхождения становится все более заметной угрозой для здоровья, особенно в эту эпоху, когда гипертония является ведущим фактором глобального бремени болезней и общей потери здоровья. Гипертония связана с изменением церебральной микроциркуляции в сочетании с неблагоприятным сосудистым ремоделированием с последующим замедлением скорости умственной обработки, снижением абстрактного мышления, потерей языковых способностей и дефицитом внимания и памяти. В связи с быстро растущим бременем гипертонии в Кыргызстане мы оценили распространенность и корреляты когнитивных нарушений среди пациентов с гипертонией, которые госпитализировались в Клиническую многопрофильную больницу №1 города Бишкек. Настоящее исследование подчеркивает, что когнитивное снижение значительно распространено среди лиц с системной гипертонией. Более двух пятых участников с гипертонией в этом настоящем исследовании имели когнитивные нарушения. Существует широкая вариабельность в распространенности когнитивных нарушений (16,5– 63,9%) среди лиц с гипертонией в литературе, однако наш показатель находится посередине. Такое расхождение в распространенности может быть результатом различий в характеристиках популяции и вариабельности инструментов, используемых для оценки когнитивных функций в исследованиях. В связи с этим крайне важно включить когнитивную оценку в рутинную оценку пациентов с гипертонией.
Кан тамырлардын когнитивдик бузулушунун эволюциясы, өзгөчө гипертония оорунун глобалдык жүгүн жана ден соолуктун жалпы жоготуусунун негизги фактору болуп саналган ушул доордо ден-соолукка коркунуч туудурган коркунучка айланууда. Гипертония мээнин микроциркуляциясынын өзгөрүшү жана тамырлардын терс ремоделизациясы менен коштолуп, психикалык процесстин ылдамдыгынын басаңдашы, абстракттуу ой жүгүртүүнүн төмөндөшү, тил жөндөмүнүн төмөндөшү, көңүл буруу менен эс тутумдун жетишсиздиги менен коштолот. Кыргызстанда гипертониянын тездик менен өсүп жаткан жүгүнө байланыштуу биз Бишкектеги №1 клиникалык көп тармактуу ооруканага жаткырылган гипертония менен ооруган бейтаптар арасында когнитивдик бузулуунун таралышын жана байланышын бааладык. Бул изилдөө когнитивдик төмөндөө системалуу гипертония менен ооруган адамдар арасында кыйла таралган экенин баса белгилейт. Бул изилдөөдө гипертония менен ооруган катышуучулардын бештен экиден ашыгы когнитивдик начарлашкан. Адабиятта гипертония менен ооруган адамдардын арасында когнитивдик бузулуу (16,5-63,9%) таралышы боюнча кеңири өзгөрмөлөр бар, бирок биздин көрсөткүчүбүз ортого түшөт. Бул таралган айырмачылык популяциянын мүнөздөмөлөрүндөгү айырмачылыктардан жана изилдөөлөр боюнча когнитивдик функцияны баалоо үчүн колдонулган инструменттердин өзгөрмөлүүлүгүнөн келип чыгышы мүмкүн. Ошондуктан, гипертония менен ооруган бейтаптарды күнүмдүк баалоодо когнитивдик баалоону киргизүү абдан маанилүү.
The evolution of cognitive impairment of vascular origin is becoming an increasingly prominent health threat, especially in this era when hypertension is a leading contributor to the global burden of disease and overall health loss. Hypertension is associated with altered cerebral microcirculation coupled with adverse vascular remodeling, with subsequent slowing of mental processing speed, reduced abstract thinking, loss of language abilities, and deficits in attention and memory. Due to the rapidly increasing burden of hypertension in Kyrgyzstan, we assessed the prevalence and correlates of cognitive impairment among hypertensive patients admitted to the Bishkek Clinical Multidisciplinary Hospital No. 1. The present study highlights that cognitive decline is significantly prevalent among individuals with systemic hypertension. More than two-fifths of the hypertensive participants in this present study had cognitive impairment. There is a wide variability in the prevalence of cognitive impairment (16.5–63.9%) among hypertensive individuals in the literature, but our rate is in the middle. This discrepancy in prevalence may result from differences in population characteristics and variability in the instruments used to assess cognitive function across studies. It is therefore imperative to include cognitive assessment in the routine evaluation of hypertensive patients.