EVIDENCE IN CRIMINAL PROCEEDINGS: PROBLEMS OF ESTABLISHING THE TRUTH
Authors: Киркимов С.У. 
Published: June 2024

Вопросы методологических основ уголовно-процессуального доказывания никогда не теряют своей актуальности в силу таких обстоятельств, как стремительное расширение круга событий, требующих доказывания ограниченными средствами уголовно-процессуального законодательства; влияние на процессы доказывания достижений науки и техники; сохранение значимости традиционных критериев оценки доказательств, применение которых лежит в основе ответа на главный вопрос уголовно-процессуального доказывания: достигнута ли истина в данном уголовном деле. Критерии оценки доказательств по параметрам: относимость, допустимость, достаточность и достоверность –впервые были законодательно закреплены в УПК РК, принятом в 1997 году, и с тех пор не менялись. Проблемы достижения истины благодаря применению этих критериев оценки доказательств, как показывает практика, не решаются в полном объеме. Решение методологических проблем достижения истины в уголовно-процессуальном доказывании имеет не только теоретико-правовое или философское значение, но и большое практическое применение, способствующее усилению защиты прав и законных интересов лица, вовлекаемого в уголовно-процессуальные правоотношения.
Issues of the methodological foundations of criminal procedural evidence never lose their relevance due to such circumstances as the rapid expansion of the range of events requiring proof by limited means of criminal procedural legislation; influence on the processes of proving achievements of science and technology; maintaining the significance of traditional criteria for assessing evidence, the application of which underlies the answer to the main question of criminal procedural evidence: whether the truth has been achieved in a given criminal case. The criteria for assessing evidence according to the parameters: relevance, admissibility, sufficiency and reliability were first legislated in the Code of Criminal Procedure of the Republic of Kazakhstan, adopted in 1997, and have not changed since then. The problems of achieving truth through the application of these criteria for evaluating evidence, as practice shows, are not fully resolved. Solving methodological problems of achieving the truth in criminal procedural proof has not only theoretical, legal or philosophical significance, but also great practical application, helping to strengthen the protection of the rights and legitimate interests of the person involved in criminal procedural legal relations.
Қылмыстықіс жүргізу заңнамасының шектеулі құралдарымен дәлелдеуді талап ететін оқиғалар шеңберінің тез кеңеюі сияқты жағдайларға байланысты қылмыстық іс жүргізу дәлелдемелерінің әдіснамалық негіздері мәселелері ешқашан ӛзектілігін жоғалтпайды; ғылым мен техника жетістіктерін дәлелдеу процестеріне әсер ету; дәлелдемелерді баға-лаудың дәстүрлі критерийлерінің маңыздылығын сақтау, олардың қолданылуы қылмыстық іс жүргізу дәлелдемелерінің негізгі сұрағына жауап береді: берілген қылмыстық іс бойынша шындыққа қол жеткізілді ме. Параметрлер бойынша дәлелдемелерді бағалау критерийлері: ӛзектілігі, рұқсат етілгендігі, жеткіліктілігі және сенімділігі 1997 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде алғаш рет заңдастырылған және содан бері ӛзгерген жоқ. Дәлелдемелерді бағалаудың осы критерийлерін қолдану арқылы ақиқатқа жету мәселелері тәжірибе кӛрсеткендей, толық шешілмеген. Қылмыстық іс жүргізулік дәлелдеуде ақиқатқа жетудің әдіснамалық мәселелерін шешу тек теориялық, құқықтық немесе философиялық мәнге ие емес, сонымен қатар қылмыстық іс жүргізу құқықтық қатынастарға қатысушы тұлғаның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды күшейтуге кӛмектесетін үлкен практикалық маңызы бар.