bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
การประยุกต์เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวสำหรับความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร
Authors:   , จันทร์ชิดฟ้า กรรณิการ์ 
Published: June 2024

การกลายเป็นเมืองอย่างรวดเร็วของจังหวัดสมุทรสาครส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สาธารณะของเมืองทำให้มีความจำเป็นเร่งด่วนในการเสริมสร้างศักยภาพเพื่อปรับปรุงระบบนิเวศที่จำเป็นของเมืองและสร้างอนาคตที่ยั่งยืนสำหรับทุกคน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่สีเขียวในจังหวัดสมุทรสาคร และประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวที่เหมาะสมต่อความยืดหยุ่นปรับตัวของเมืองในจังหวัดสมุทรสาคร ด้วยการประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ การวิเคราะห์แบบหลายเกณฑ์โดยวิธีกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์ และการสังเคราะห์ความเชื่อมโยงพื้นที่สีเขียวและความยืดหยุ่นปรับตัวของเมือง โดยใช้ข้อมูลจากกรมพัฒนาที่ดิน ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ และการสัมภาษณ์ผู้รู้ในพื้นที่
ผลการศึกษามีดังนี้ (1) จังหวัดสมุทรสาครมีการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินระหว่าง ปี พ.ศ. 2543 ถึง ปี พ.ศ. 2564 เท่ากับ ร้อยละ 35.13 ของพื้นที่จังหวัด โดยพื้นที่เกษตรกรรมเป็นพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนไปเป็นที่ดินประเภทอื่น ๆ มากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 63.20 ของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินทั้งหมด ซึ่งเป็นการเปลี่ยนไปเป็นการใช้ที่ดินประเภทพื้นที่ชุมชนและสิ่งปลูกสร้างมากที่สุด ร้อยละ 59.46 ของการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่เกษตรกรรม ทำให้เห็นว่าพื้นที่สีเขียวมีแนวโน้มลดลงและพื้นที่เมืองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยรูปแบบการใช้ที่ดินนี้สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงตามการพัฒนาทางเศรษฐกิจและการประกอบอาชีพของจังหวัด (2) การประเมินศักยภาพพื้นที่สีเขียวที่เหมาะสมต่อความยืดหยุ่นปรับตัวของเมือง ประกอบด้วยเกณฑ์หลัก 4 ด้าน คือ เศรษฐกิจ-สังคม กายภาพ ธรรมชาติและสภาพแวดล้อม และการเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ ผลการประเมินศักยภาพของพื้นที่สีเขียวที่เหมาะสมต่อความยืดหยุ่นปรับตัวของเมือง พบว่า นอกเหนือจากร้อยละ 26.72 ที่เป็นพื้นที่เมืองแล้วนั้น พื้นที่ร้อยละ 73.28 ของจังหวัด คือ พื้นที่ศักยภาพ ซึ่งสามารถจำแนกเป็น 5 ระดับตามศักยภาพของพื้นที่ในการรองรับการขยายตัวของเมือง ประกอบด้วย ศักยภาพสูงมาก (ร้อยละ 3.86) ศักยภาพสูง (ร้อยละ 61.48) ศักยภาพปานกลาง (ร้อยละ 34.13) ศักยภาพต่ำ (ร้อยละ 0.49) และศักยภาพต่ำมาก (ร้อยละ 0.05) ตามลำดับ พื้นที่ระดับศักยภาพสูงมากส่วนใหญ่เป็นการใช้ที่ดินหลากหลายประเภท ประกอบด้วย สถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ พืชสวน แหล่งน้ำธรรมชาติ ไม้ผล พื้นที่นา พื้นที่ลุ่ม และ ป่าชายเลน ตามลำดับ พื้นที่เหล่านี้กระจายอยู่ในตำบลต่างๆ ใกล้พื้นที่เขตเมืองและอุตสาหกรรมของจังหวัด เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่ต้องการพื้นที่สีเขียวรองรับการขยายตัวของเมืองเพื่อส่งเสริมให้เมืองมีความยั่งยืนและยืดหยุ่น
Biomassa de raízes de Megathyrsus maximus BRS Quênia e Urochloa brizantha BRS Piatã em sistemas silvipastoris
Authors: Silva Hérica André da , Prudente Velozo Amanda , Xavier de Freitas Paulo Vitor Divino , Pacheco Abílio Rodrigues , Neves Calil Francine , Silva-Neto Carlos de Melo e 
Published: June 2024

Objetivou-se com o presente estudo determinar a densidade radicular de forrageiras Megathyrsus maximus e Urochloa brizantha na profundidade de 0-20 cm do solo, em relação a suas distâncias do componente arbóreo em dois sistemas de integração pecuária-floresta com duas idades. Para este estudo foram realizados os seguintes sistemas de integração pecuária-floresta: um sistema com 3 anos de idade composto por clones de eucalipto AEC-043 espaçados em arranjos de linhas simples de 15x2 m e componente forrageiro Megathyrsus maximus cv. Quenia; o outro sistema possui 2 anos de idade e clones de eucalipto AEC-2034 com o mesmo arranjo florestal e componente forrageiro Urochloa brizantha BRS Piatã. Cinco transectos foram escolhidos aleatoriamente em cada um dos sistemas de integração pecuária-floresta e mensurados 5 distâncias a partir do componente arbóreo para coleta das raízes no período da seca. As raízes foram separadas do solo e secadas para avaliação de biomassa. Na área com o sistema de integração pecuária-floresta com 2 anos de idade com clones de eucalipto AEC-2043 e forrageira Urochloa brizantha, foi apresentada a maior média de produção de densidade total de raízes na distância de 5 metros do componente arbóreo, com valor de 11,75 g e menor densidade radicular na distância zero com 8,63 g. No sistema de integração pecuária-floresta de 3 anos, com clones de eucalipto AEC-043 e componente forrageiro Megathyrsus maximus, a maior concentração de densidade de raiz ocorreu na distância zero com 10,23 g e menor densidade radicular na distância 5 m com 4,45 g. Nos dois sistemas o eucalipto influenciou o sistema radicular da gramínea forrageira.
Análisis Jurídico del Acto Administrativo: Presunción de Legalidad y Garantías de los Administrados en el Contexto Constitucional Ecuatoriano
Authors: Ordóñez Córdova Luis Alberto 
Published: June 2024

El presente trabajo denominado Acto Administrativo, se realizó debido a su interés actual, se encuentra sostenido jurídicamente bajo prescripciones constitucionales. El acto administrativo, es una de las formas que la Administración Pública expresa su voluntad.
Si bien, la presunción de legalidad del acto administrativo es una prerrogativa del Estado a través de sus instituciones, esta circunstancia, sencillamente podría afectar derechos subjetivos de los administrados; esto, en razón de la amplia esfera amplia de discrecionalidad de la que goza la autoridad para manifestar la voluntad institucional y, en un Estado constitucional de derechos como el que rige en el Ecuador es sumamente grave y pone en riesgo la seguridad jurídica, más allá que, con el devenir del tiempo a través de los recursos de impugnación consagrados en el ordenamiento jurídico se los pueda dejar sin efecto.
Una mirada al impulso de la enfermería en práctica avanzada en las Américas.
Authors: Salazar Guashpa Luis Alberto , Oviedo Rodríguez Ruth Jakeline , Álava Rengifo Nidia Narcisa , Cevallos Franco Ana María 
Published: June 2024

La enfermería en la práctica avanzada ha tomado relevancia actual, debido a la inequidad en el acceso a la salud pública, limitada atención sanitaria más que nada en la atención primeria en salud y que se ha puesto de manifiesto con la pandemia vivenciada en el año 2020. La enfermería en practica avanzada no pretender ser igual que el médico, sino más bien pone a servicio de la población la experiencia profesional de la enfermera, con sus conocimientos de posgrado en el área que se desempeñe, y protocolos de práctica clínica basada en evidencia para poder ejecutar cuidado desde la prevención de enfermedades como tratamiento de ciertas patologías para las que ellas están debidamente capacitadas. Esto pretenderá descongestionar los servicios de salud, brindando mas acceso a los usuarios, y otorgando mayor percepción de satisfacción de los pacientes. La Enfermería en práctica avanzada se ha implementado de forma exitosa en Canadá y Estados Unidos donde los indicadores de impacto de su implementación han sido positivos demostrando su completa validez. En los países en vías de desarrollo, destacan la labor que ha comenzado Brasil, México y Chile y que sin duda se observará en los próximos años la cosecha de tan encomiable objetivo.
LATIHAN SENAM KEBUGARAN JASMANI DAN PENGUKURAN TINGKAT KONSENTRASI WARGA JATISARI JATIASIH KOTA BEKASI JAWA BARAT
Authors: Aminoto Toto , Agustina Dwi , Putra Sinar Perdana 
Published: June 2024

berpikir jernih. Dengan Konsentrasi yang prima maka dapat melakukan kegiatan bekerja dengan baik dan Tingkat human error juga menurun. Manfaat dari pengabdian masyarakat ini untuk melakukan senam kebugaran jasmani terutama untuk kebugaran tubuh dan mengukur tingkat konsentrasi. Untuk mengukur Tingkat Konsentrasi digunakan alat berupa Stroop test mini card. kegiatan pengabdian masyarakat ini telah dilakukan senam kebugarn jasmani dan pengukuran tingkat konsentrasi. Pada kegiatan senam kebugaran jasmani dihadiri hampir separuh warga, sedangkan untuk pengukuran Tingkat konsentrasi berdasarkan teknik sampling menggunakan purposive sampling. Teknik sampling ini berdasarkan kriteria inklusi dan eksklusi. Analisa statistik yang digunakan adalah uji paired t-test yaitu nilai konsentrasi sebelum dan sesudah senam kebugaran jasmani. Hasil ini menunjukan bahwa sesudah senam kebugaran jasmani konsentrasi meningkat lebih baik
Creation Music Lawat Sagara | Tabuh Kreasi Lawat Sagara
Authors: Aditya I Kadek Yogi 
Published: June 2024

Lawat Sagara adalah karya karawitan yang terinspirasi dari cerminan kehidupan laut. Lautan dengan pemandangan yang menakjubkan membuat suasana hati menjadi damai. Adapun flora dan fauna yang hidup di dalamnya antara lain, ikan-ikan, partikel-partikel, maupun keragaman hayati yang tinggi yang hidup di areal terumbu karang dengan berbagai macam warna yang sangat indah. Prilaku manusia sering kali mengabaikan persoalan-persoalan tentang kelestarian lingkungan. Kesadaran harmonisasi hubungan manusia dengan lingkungan perlu digaungkan lebih luas. Kesadaran tersebut di bali dikenal dengan konsep tri hita karana Kata Tri yang artinya tiga, hita yang artinya keseimbangan atau kesejahteraan dan karana yang berati penyebab. Tri hita karana ini dapat diartikan yaitu tiga penyebab kesejahteraan dalam kehidupan. Tujuan dari garapan ini selain berkaitan dengan hal-hal estetika juga mengandung pesan pentingnya menjaga keseimbangan lingkungan dalam konsep tri hita karana. Dengan konsep inilah yang merupakan gambaran atau cerminan lautan yang sekaligus menjadi elemen utama dari garapan ini. Dalam penggarapan karya menggunakan satu barungan gamelan selonding yang dipadukan dengan beberapa instrumen bali, seperti kendang kerumpungan, kendang cedugan, kecek ricik, kajar trenteng, suling dan gong pencon. Tujuan memadukan instrumen barungan selonding dengan instrumen gamelan tersebut guna untuk memperkaya ritme dan aksentuasi dalam karya. Adapun penggunaan gamelan selonding mempunyai karakteristik yang mampu membangkitkan suasana-suasana dalam garapan lawat sagara. Tahapan-tahapan atau metode dalam karya lawat sagara menggunakan metode penciptaan Panca Sthiti Nawi Sani : inspirasi (ngawirasa), eksplorasi (ngewacak), konsepsi (ngarencana), ekseskusi (ngawangun) dan ngebah (maedeng).
การพัฒนากิจกรรมทางคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองของนักเรียน
Authors: หล้าอ่อน ศาสตรา , มูลโพธิ์ พิมพ์ลักษณ์ , เวชบรรพต กาญจนา 
Published: June 2024

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การส่งเสริมเพื่อให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองนั้นเป็นทั้งหลักการและเป้าหมายสำคัญของการศึกษาสำหรับพลเมืองโลกในอนาคต วงการการศึกษาได้แสวงหาแนวทางในการจัดการศึกษาเพื่อให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้ ซึ่งเป็นมุมมองที่เชื่อกันว่าเป็นการศึกษาตลอดชีพ การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิดเป็นแนวทางหนึ่งที่นำมาใช้เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยตนเอง การศึกษาการพัฒนากิจกรรมทางคณิตศาสตร์โดยใช้การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิดเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียนจึงเป็นประเด็นสำคัญที่ควรศึกษา งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายการพัฒนากิจกรรมทางคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองของนักเรียนโดยใช้การศึกษาชั้นเรียนเป็นเครื่องมือในการพัฒนาร่วมกับวิธีการแบบเปิด
ระเบียบวิธีการวิจัย: ใช้วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพในการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูล โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่องพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมด้านขนาน จำนวน 6 แผนที่ต่อเนื่องกัน กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย ได้แก่ นักวิจัย จำนวน 3 คน ครูผู้สอนวิชาคณิตศาสตร์ 1 คน และนักศึกษาชั้นปีที่ 3 จำนวน 15 คน กิจกรรมพัฒนาขึ้นเพื่อจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) แบบบันทึกการร่วมกันวางแผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบบันทึกภาคสนามเพื่อบันทึกแนวคิดของนักเรียน 3) กล้องวีดิทัศน์บันทึกกิจกรรมการเรียนรู้ในชั้นเรียน 4) กล้องภาพนิ่งเพื่อบันทึกผลงานนักเรียนและกระดานบันทึกการจัดการเรียนรู้ ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์โดยอาศัยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ร่วมกับการศึกษาตนเอง (Self-study) โดยใช้กรอบแนวคิดเรื่องกิจกรรมทางคณิตศาสตร์ของ Asami-Johansson
ผลการวิจัย: กลุ่มการศึกษาชั้นเรียนร่วมกันพัฒนากิจกรรมทางคณิตศาสตร์เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนเรียนรู้ด้วยตนเอง ได้แก่ (1) การพัฒนาเพื่อให้นักเรียนมีความมุ่งมั่น (Willingness) ที่จะมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมทางคณิตศาสตร์โดย 1) ออกแบบปัญหาที่ท้าทายสำหรับนักเรียน 2) ใช้ปัญหาที่สอดคล้องกับประสบการณ์ของนักเรียน 3) วางลำดับการตั้งคำถาม 4) ออกแบบสื่อเพื่อสนับสนุนการแก้ปัญหาด้วยตนเองของนักเรียน 5) จัดเตรียมสื่อเสริมเพื่อสนับสนุนการนำเสนอแนวคิดของนักเรียน (2) การพัฒนาเพื่อให้นักเรียนทำกิจกรรมทางคณิตศาสตร์อย่างมีเป้าหมาย (Purpose) โดย 1) ทีมการศึกษาชั้นเรียนต้องแก้ปัญหาในหนังสือเรียนญี่ปุ่น 2) วิเคราะห์ความยุ่งยากของปัญหา 3) คาดการณ์แนวคิดที่จะเกิดขึ้นในชั้นเรียน 4) วางลำดับของปัญหาที่นักเรียนจะได้เผชิญ 5) วิเคราะห์ประสบการณ์ของนักเรียน 6) ออกแบบสถานการณ์ปัญหาที่จะทำให้นักเรียนระบุปัญหาหรือเป้าหมายการแก้ปัญหาด้วยตนเอง 7) ออกแบบคำสั่ง 8) คาดการณ์แนวคิดและการตอบสนองต่อคำสั่ง 9) จัดเตรียมสื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัญหา 10) นำแนวคิดที่คาดการณ์ไว้มาเรียงลำดับการนำเสนอ
สรุปผล: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าทีมศึกษาบทเรียนจงใจสร้างงานทางคณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยตนเองของนักเรียนโดยการตั้งคำถามที่ยาก จับคู่คำถามกับความรู้เดิม จัดระเบียบคำถามตามลำดับตรรกะ และเสนอแหล่งข้อมูลที่เป็นประโยชน์ นอกจากนี้ ยังสนับสนุนการมีส่วนร่วมทางคณิตศาสตร์โดยเจตนาผ่านการวิเคราะห์ปัญหาอย่างเป็นระบบ คาดการณ์ความคิดของนักเรียน และจัดระเบียบคำสั่งและการนำเสนอด้วยความระมัดระวัง
LA CANCIÓN “BAILARÍN DEL SILENCIO”: PATRIMONIO E IDENTIDAD CULTURAL DE RESISTENCIA DE LOS BAILES RELIGIOSOS DE LA FIESTA DE LA VIRGEN DEL CARMEN DE LA TIRANA
Authors: Escobar Coletti Katherine 
Published: June 2024

La fiesta de la Virgen del Carmen de La Tirana, cada año congrega más visitantes que acuden principalmente a presenciar las danzas y los cantos de los Bailes Religiosos. Sin embargo, en esta fiesta religiosa coexisten diferentes actores, tales como: la Iglesia Católica, El Estado y los Bailes Religiosos, quienes se han relacionado en ocasiones en conflicto, alianza y disputa por la hegemonía del ritual y la liturgia. Estas relaciones, pueden ser investigadas en los cantos religiosos, que atraviesan toda la celebración y en ellos se observa, una relación dialógica de los danzantes, con María y Jesús. Su análisis, hasta los años 70 destacaba la centralidad de María. Sin embargo, a partir del golpe de Estado de 1973, sus letras se han desplazado hacia la figura de Jesús. Es por esto, que se realizará un análisis hermenéutico de la canción “Bailarín del Silencio”, creada en el año 1978, la cual mantiene la preponderancia de la centralidad de la Virgen María, y puede ser comprendida como una de las pocas instancias autónomas, contestarías o de resistencia de los Bailes Religiosos a los procesos históricos homogeneizantes que ha vivido la festividad.
LAS BANDAS DE BRONCES DE TARAPACÁ (CHILE) COMO CONTEXTO DE APRENDIZAJE MUSICAL Y DE TRANSMISIÓN CULTURAL
Authors: Valverde Ximena , Casals Albert , Godall Castell Pere 
Published: June 2024

En este artículo se aborda el fenómeno de las bandas de bronces de Tarapacá (Chile) desde una perspectiva etnomusicológica y educativa. Por un lado, se investigan las características de los músicos que las integran y, por otro lado, se aportan datos y se reflexiona acerca de los espacios y del repertorio que les son propios. Partiendo de un conocimiento previo del campo, este estudio exploratorio se realizó a partir de entrevistas y de un cuestionario a una muestra de músicos de bandas de la región. De manera complementaria, se revisaron diversos materiales (vídeos, partituras y otras fuentes documentales). El análisis de todos los datos recogidos indaga en los recorridos mediante los cuales los músicos llegan y se desarrollan en las bandas. Los resultados ponen de manifiesto la estrecha relación existente entre el tipo de aprendizaje que se da en este contexto y las funciones socioculturales, repertorios y espacios performativos propios de dichas formaciones. Finalmente, se discuten las implicaciones etnomusicológicas y educativas que sugieren los resultados obtenidos y que, entre otras, abogan por prestigiar a los procesos de aprendizaje musical informales y no formales en base a su clara funcionalidad y efectividad en un determinado contexto cultural.
ESTRATEGIAS DE DESARROLLO EN LA REGION DE TARAPACÁ, ANALISIS DE LOS AÑOS 1970 – 2006
Authors: Podestá Arzubiaga Juan 
Published: June 2024

Las siguientes notas tienen como sustrato de fondo analizar las distintas Estrategias Regionales de Desarrollo (ERD), que fueron impulsadas por distintos gobiernos regionales en el periodo 1970 – 2006. Por otra parte, sostenemos que para generar un mayor impacto de las Estrategias Regionales Desarrollo estas deben relacionarse con la Sociedad Civil regional, con el Estado y con el empresariado regional. Finalmente, la elaboración y aplicación de las estrategias regionales de desarrollo están sometidas a un proceso de agotamiento que afecta la institucionalidad pública, el perfil de los actores sociales y las demandas regionales. Desde el punto de vista territorial, este se circunscribe a los territorios de Tarapacá y Arica.
TRANSGRESIÓN, ALGORITMOS Y EPIFANÍA EN RANDOM (2014) DE DANIEL ROJAS PACHAS: LOS HITOS DE UNA NUEVA POÉTICA NARRATIVA PARA LA LITERATURA DEL NORTE CHILENO
Authors: Guzmán Toledo Benjamín Isidro 
Published: June 2024

Un examen atento de la novelística chilena del último lustro, cuyo corpus está conformado con preeminencia de obras desarrolladas directamente en Santiago o bajo el auspicio de editoriales capitalinas, presenta en su mayoría textos centrados en rupturas metanarrativas vanguardistas, heterogéneas, discursivas, epocales, etc., propias de la postmodernidad. Sin negar la novedad, la pertinencia o la frescura de este panorama, este rasgo estilístico-temático permea el conjunto de la producción nacional, obnubilando otras manifestaciones de la diversidad narrativa, como podría ser, por ejemplo, presencia de textos con criterios de peculiaridad geográfica (literatura regional).
SOBRE LA IMBRICACIÓN ENTRE SUJETO POLÍTICO Y MATRIZ SOCIOPOLÍTICA
Authors: Correa Agurto Camilo , Retamales Ramírez Matías , Montero Matías , Omonte Vera Felipe 
Published: June 2024

El sujeto político y la matriz sociopolítica son categorías analíticas que han postulado explicaciones sustantivas de los recientes procesos sociopolíticos en América Latina. Este artículo recoge los principales análisis e interpretaciones realizados al siglo XX chileno (i.e., sociedad de clases, Unidad Popular y reestructuración autoritaria) bajo la óptica de estas categorías, para finalmente analizar la actual coyuntura de la sociedad chilena del ciclo de protestas iniciados en octubre del 2019.
RÍO, MURALLAS Y TURBINAS. INNOVACIÓN HIDROELÉCTRICA EN EL CANTÓN EL TOCO: TRANQUE SANTA FE Y TRANQUE SLOMAN
Authors: Galaz Mandakovic Fernández Damir 
Published: June 2024

El propósito de este artículo es describir una historización y contextualización del origen y desarrollo de dos innovadores proyectos hidroeléctricos efectuados por empresarios alemanes en el marco del capitalismo salitrero del sistema Shanks en el cantón El Toco: el Tranque Santa Fe (1898-1901) y el Tranque Sloman (1905-1911). Dichas instalaciones auxiliares de la minería hoy constituyen un importante patrimonio industrial en el desierto de Atacama.
NOTAS SOBRE SOCIOLOGÍA DE LA CIENCIA: UNA APROXIMACIÓN A LAS PROPUESTAS DE ROBERT K. MERTON Y EL PROGRAMA FUERTE DE EDIMBURGO
Authors: Ortega Caro Cristian 
Published: June 2024

El presente artículo se propone entregar una visión panorámica de la sociología de la ciencia a partir de las propuestas de Robert K. Merton y el Programa Fuerte de Edimburgo; ello, como marco introductorio a un campo de investigación que hoy avanza vertiginosamente. Para ello mostramos los elementos centrales de ambas propuestas; líneas fundacionales tanto para la Sociología de la Ciencia, como para los Estudios Sociales de la Ciencia y la Tecnología. Así, y más allá de su contribución a la sociología funcionalista, Merton es precursor de una axiología e institucionalismo aplicado a los estudios sobre ciencia y tecnología; mientras que el Programa Fuerte es considerado la antesala para los estudios de laboratorio y la perspectiva constructivista.Para finalizar, el artículo muestra una breve reseña de experiencias en sociología de la ciencia en Chile.
COMPETENCIAS, POLÍTICA PÚBLICA EDUCACIONAL Y GOBERNANZA
Authors: Valenzuela Espinoza L. Iván 
Published: June 2024

La sociedad del conocimiento y la globalización conforman un nuevo escenario para las relaciones entre la educación, el trabajo, la tecnología y la economía, creando con ello sendos desafíos a los que han de responder las políticas educativas del Estado. El marco conceptual de las competencias se ha erigido en componente central de cómo se entienden las capacidades y habilidades humanas conforme a los desafíos señalados. De manera especial, en términos de gobernanza en el ámbito educacional, es la versión de las competencias impulsada por la OCDE la que se ha vuelto dominante en las políticas públicas. En el artículo se analizan los fundamentos y alcances de la versión dominante de las competencias, profundizándose críticamente en sus posibilidades y limitaciones, al tiempo que se esboza un enfoque alternativo en la materia.
CONDICIONES DE TELETRABAJO, RELACIONES FAMILIARES Y BIENESTAR SUBJETIVO: EXPERIENCIAS DE MUJERES, EN LA REGIÓN DE LA ARAUCANÍA, CHILE
Authors: Mayorga Muñoz Cecilia J. , Delgado Sáez Karen Fernanda 
Published: June 2024

Este estudio tuvo como propósito caracterizar la experiencia de mujeres de la Araucanía en relación con sus condiciones de teletrabajo, los cambios vivenciados en sus relaciones familiares y su percepción de bienestar subjetivo, bajo contexto de crisis sanitaria. Se trató de un estudio de caso de método mixto descriptivo, en el cual participaron 100 mujeres trabajadoras mayores de 21 años de edad. Los principales resultados apuntan a que el teletrabajo significó una sobrecarga, generando sensaciones de agobio, estrés y preocupación por falta de comodidad y productividad laboral. Al tiempo que se valora positivamente la posibilidad de afrontar la crisis en compañía de la familia.
LA MECANIZACIÓN DE LA INDUSTRIA SALITRERA EN TARAPACÁ: LA OFICINA “VICTORIA” EN 1945, A TRAVÉS DE LOS INFORMES INÉDITOS DE H. M. CROZIER Y E.S. FREED
Authors: Espejo Leupin Patricio 
Published: June 2024

Este artículo analiza la implementación de la explotación mecánica a gran escala del caliche en la antigua provincia de Tarapacá, en especial presentando las informaciones contenidas en dos informes técnicos y económicos inéditos escritos en 1945 por el químico Hector M. Crozier y el ingeniero químico Dr. Edgar Stanley Freed empleados de The Lautaro Nitrate Co. Ltd. y la Compañía Salitrera Anglo Chilena – controladas por la firma Guggenheim Brothers – sobre la nueva planta salitrera Victoria, propiedad de la Compañía Salitrera de Tarapacá y Antofagasta (COSATAN). Dicha faena consideró la aplicación de un procedimiento mecanizado en las áreas de extracción, chancado y lixiviación del caliche, emulando el diseño del sistema Guggenheim, usado en las plantas María Elena y Pedro de Valdivia. La principal diferencia se presentó en la etapa de cristalización, donde incorporó el sistema “Krystal” o “Jeremiassen” de origen noruego. Los datos aquí presentados vienen a llenar un cierto vacío que existe en la historiografía salitrera sobre las características técnicas de Victoria.