Современные аспекты заболеваемости и состояния здоровья работников, занятых обогащением хризотила
Authors: Отаров Е.Ж. , Шайхаттарова У.С. , Куандыкова А.К. , Жарылкасын Ж.Ж. , Алексеев А.В. , Жарылкасынова А.М. , Асанова С.С. , Тилемисов М.К. , Исмаилов Ч.У. 
Published: February 2025

Введение. В статье представлены данные заболеваемости работников, подвергающихся воздействию хризотил-асбестсодержащей пыли. Цель исследования - провести анализ заболеваемости и оценка состояния здоровья работников АО «Костанайские минералы» по причинам временной нетрудоспособности. Материалы и методы исследования. Проведен анализ показателей заболеваемости с временной утратой трудоспособности за период с 2012 по 2022 годы у работников хризотилового предприятия. В качестве объекта исследования использованы сведения о ЗВУТ работников, занятых обогащением хризотила на АО «Костанайские минералы». Результаты и обсуждение. В период с 2012 по 2015 гг. уровни показателей заболеваемости имели волнообразное течение с интервалом «подъем-спад» в два года с общей тенденцией к росту. С 2016-го зафик сирован спад показателей заболеваемости с нелинейным трендом, составившим уровень снижения показателей заболеваемости к 2020 году у болевших лиц на 7,1 %; по случаям – на 6,8 %; по дням – на 18,9 %. Вывод. Исходя из вышеизложенного, согласно шкале «Оценки показателей ЗВУТ» по Е. Л. Ноткину, показатели заболеваемости работников обогатительного комплекса можно оценивать по случаям – как «средний», по дням нетрудоспособности – как «выше среднего».
Киришүү. Макалада хризотил-асбест камтыган чаңга дуушар болгон кызматкерлердин ооруга чалдыгуусунун маалыматтары берилген. Изилдөөнүн максаты - ооруга чалдыгууга талдоо жүргүзүү жана убактылуу эмгекке жарамсыздыктын себептери боюнча «Костанай минералдары» АК кызматкерлеринин ден соолугунун абалына баа берүү. Материалдар жана изилдөө методдору. 2012-жылдан тартып 2022жылга чейинки мезгил ичинде ЗВУТ көрсөткүчтөрү хризотил ишканасынын кызматкерлеринде талдоо жүргүзүлгөн. Изилдөөнүн объекти катары «Костанай минералдары» АК хризотилин байытуу менен алектенген кызматкерлердин звеносу жөнүндө маалыматтар колдонулган. Натыйжалар жана талкуу. 2012-2015-жылдардагы мезгилде оорунун көрсөткүчтөрүнүн жылдар боюнча деңгээли 2 жыл аралыгында «өйдөылдый» аралыгы менен толкун сымал жүрүп, жалпы өсүү тенденциясы болгон. 2016-жылдан тартып сызыктуу эмес тенденция менен оорулардын көрсөткүчтөрүнүн төмөндөшү катталды, ал 2020-жылга карата ооруган адамдарда 7,1% га; учурларда 6,8% га, күндөрдө 18,9% га төмөндөгөн. Жыйынтык. Жогоруда баяндалгандардын негизинде, Е.Л. Ноткин боюнча «Эмгекке жарамдуулугун убактылуу жоготууга учуроо көр сөткүчтөрүн баалоо» шкаласына ылайык, ОК кызматкерлеринин ооруга чалдыгуу көрсөткүчтөрүн учурлар боюнча – «орточо», эмгекке жарамсыздык күндөрү боюнча – «ортодон жогору» деп баалоого болот.
Introduction. The article presents data on the morbidity of workers exposed to chrysotile-asbestos-containing dust. The purpose of the study is to analyze the incidence and assess the health tatus of employees of Kostanay Minerals JSC due to temporary disability. Materials and methods of research. The analysis of the HRT indicators for the period from 2012 to 2022 among the employees of the chrysotile enter sprise was carried out. The data on the rank of workers engaged in the enrichment of chrysotile of JSC Kostanay Minerals was used as the object of the study. Results and discussion. In the period 2012-2015, the incidence rates by year had a wave-like course with an up-and-down interval of 2 years with a general upward trend. Since 2016, there has been a decline in morbidity rates with a non-linear trend, which amounted to a decrease in morbidity rates by 7.1% in sick people by 2020; cases by 6.8%, days by 18.9%. Conclusions. Based on the above, according to the E.L. Notkin scale of «Assessment of HRT indicators», the morbidity rates of OK employees can be assessed by cases as "average", by days of disability as «above average».