АНАЛИЗ РЕАКЦИИ ЛЕДНИКОВЫХ СИСТЕМ ЖЕТЫСУСКОГО АЛАТАУ НА ИЗМЕНЕНИЕ КЛИМАТА
Authors: Қамзанова А.Т. , Шакирова Н.Д. , Тулегенов Е.А. 
Published: June 2024

Мақалада Жетісу Алатауы аймағындағы мұздық жүйелерінің климаттың ӛзгеруіне реакциясы зерттеледі. Бұл зерттеудің негізгі мақсаты-климаттың ӛзгеруінің Жетісу Алатауы жотасындағы мұздық динамикасына жан-жақты әсерін түсіндіру, мұздық ауқымындағы ӛзгерістерді, массалық тепе-теңдікті және гидрологиялық салдарды зерттеу. Ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттары Жетісу Алатауындағы мұздық жүйелерін зерттеуді қамтиды, және климаттың ӛзгеруіне әсерін атап кӛрсетеді. Зерттеудің негізгі нәтижелері мен талдауы Жетісу Алатауы аймағындағы климаттың ӛзгеруі мен мұздық жүйелерінің арасындағы байланысты кӛрсетеді. Бұл нәтижелер мұздықтардың климаттың ӛзгеруіне реакциясын анықтайтын ӛзара байланысты процестерді тереңірек түсінуге ықпал етеді. Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығы оның 8-сынып деңгейінде география бойынша білім беру сапасын арттыру әлеуетінде жатыр. Зерттеудің негізгі нәтижелері мен талдауы Жетісу Алатауы аймағындағы климаттың ӛзгеруі мен мұздық жүйелерінің арасындағы байланысты кӛрсетеді. Сонымен қатар, Жетісу Алатауы аймағындағы мұздық жүйелерінің ағымдағы жай-күйіне кӛңіл бӛлініп, мұз массасының жоғалуы және гидрологиялық режимдердің ӛзгеру заңдылықтарын анықтайды. Бұл нәтижелер мұздықтардың климаттың ӛзгеруіне реакциясын анықтайтын ӛзара байланысты процестерді тереңірек түсінуге ықпал етеді. Жүргізілген зерттеудің құндылығы оның географиялық білім берудің кең саласына қосқан үлесімен ерекшеленеді. Алынған нәтижелердің практикалық маңыздылығы олардың білім беру практикасына қолданылуында жатыр. Мұздық жүйелер су ресурстары мен экожүйелерге әсер ету арқылы жергілікті гидрологияда шешуші рӛл атқарады. Осылайша, олардың климаттың ӛзгеруіне реакциясын мұқият түсіну қоршаған ортаны тұрақты басқару және аймақтағы ресурстарды жоспарлау үшін ӛте маңызды. Зерттеу мұздық жүйелеріндегі елеулі ӛзгерістердің, соның ішінде мұздықтардың ұзындығының, қалыңдығының және жалпы морфологиясының ӛзгеруінің күшті дәлелдерін анықтады. Бұл тербелістер температура мен жауын-шашынның ӛзгеруімен тығыз байланысты. Мақалада бұл ӛзгерістердің тӛменгі су ресурстарына, жергілікті экожүйелерге әсері қарастырылады.
В статье исследуется реакция ледниковых систем Жетысуского Алатау на изменение климата. Основная цель этого исследования-объяснить всестороннее влияние изменения климата на динамику ледниковв хребте Жетысу Алатау, изучить изменения ледникового масштаба, баланс масс и гидрологические последствия. Основные направления научных исследований включают изучение ледниковых систем Жетысуского Алатау и подчеркивают влияние изменения климата. Основные результаты и анализ исследования показывают связь между изменением климата и ледниковыми системами в регионе Жетысуского Алатау. Эти результаты способствуют более глубокому пониманию взаимосвязанных процессов, которые определяют реакцию ледников на изменение климата. Научная и практическая значимость работы заключается в ее потенциале повышения качества образования по географии на уровне 8 класса. Основные результаты и анализ исследования показывают связь между изменением климата и ледниковыми системами в регионе Жетысу Алатау. Кроме того, будет уделено внимание текущему состоянию ледниковых систем в районе Жетысу Алатау, что позволит выявить закономерности потери ледяной массы и изменения гидрологических режимов. Эти результаты способствуют более глубокому пониманию взаимосвязанных процессов, которые определяют реакцию ледников на изменение климата. Ценность проведенного исследования заключается в его вкладе в более широкую область географи-ческого образования. Практическая значимость полученных результатов заключается в их применении к образовательной практике. Ледниковые системы играют решающую роль в местной гидрологии, влияя на водные ресурсы и экосистемы. Таким образом, тщательное понимание их реакции на изменение климата имеет решающее значение для устойчивого управления окружающей средой и планирования ресурсов в регионе. Исследование выявило убедительные доказательства значительных изменений в ледниковых системах, включая изменение длины, толщины и общей морфологии ледников. Эти колебания тесно связаныс изменениями температуры и осадков. В статье рассматривается влияние этих изменений на нижние водные ресурсы, местные экосистемы.
The article examines the reaction of glacial systems in the Zhetysu Alatau region to climate change. The main goal of this study is to explain the comprehensive impact of climate change on glacial dynamics in the Zhetysu Alatau, to study changes in glacial scale, mass balance and hydrological consequences. The main directions of scientific research include the study of glacial systems in the Zhetysu Alatau, and emphasize the impact on climate change. The mainresults and analysis of the study show the relationship between climate change and glacial systems in the Zhetysu Alatau region. These results contribute to a deeper understanding of the interrelated processes that determine the response of glaciers to climate change. . The scientific and practical significance of the work lies in its potential to improve the quality of geography education at the 8th grade level. The main results and analysis of the study show the relationship between climate change and glacial systems in the Zhetysu Alatau region. In addition, attention will be paid to the current state of glacial systems in the Zhetysu Alatau region, which will reveal patterns of loss of ice mass and changes in hydrological regimes. These results contribute to a deeper understanding of the interrelated processes that determine the response of glaciers to climate change. The value of the research lies in its contribution to the broader field of geographical education. The practical significance of the results obtained lies in their application to educational practice. Glacial systems play a crucial role in local hydrology, affecting water resources and ecosystems. Therefore, a thorough understanding of their response to climate change is crucial for sustainable environmental management and resource planning in the region. The study revealed strong evidence of significant changes in glacial systems, including changes in the length, thickness and overall morphology of glaciers. These fluctuations are closely related to changes in temperature and precipitation. The article examines the impact of these changes on the lower water resources and local ecosystems.