УЛГАЙГАН ЖАНА КАРЫ АДАМДАРДА КУРЧ АППЕНДИЦИТТИ АНЫКТООДО КОЛДОНУЛУУЧУ ШКАЛАЛАРДЫН НАТЫЙЖАЛУУЛУГУН БААЛОО
Authors: Бейшеналиев А.С. , Сопуев А.А. , Атакозиев А.Т. , Эрнисова М.Э. , Маматов Н.Н. , Кудаяров Э.Э. , Шамил у.Э. , Белеков Т.Ж. 
Published: February 2025

Курч аппендицит курсак көңдөйүндө кезигүүчү курч хирургиялык оорулардын арасынан биринчи орунда турат жана операция болгон оорулуулардын ичинен 70-75 пайызын түзөт. Дарт аныктоодогу катачылыктар 12%-31% пайызга чейин жетет, ал эми ооруканага чейинки (биринчи баскычтагы медициналык мекемелер) ката кетирүү 70% чейин жетет. Дарт аныктоону жакшыртуу максатында көптөгөн изилдөө шкалалары ойлонуп табылган, алар жөнөкөй жана инвазивдүү эмес. Изилдөөнүн максаты: улгайган жана кары адамдарга курч аппендицит диагнозун коюуда колдонулган шкалалардын колдонуу мүмкүнчүлүгүн аныктоо менен дарт аныктоонун натыйжасын жакшыртуу. Материалдар жана ыкмалар. Изилдөөгө курч аппендицит дартына шектенүү жаралган улгайган жана кары курактагы бейтаптардын баардыгын проспективдүү түрдө курч аппендицит дартын аныктоодо колдонулуп келген шкалалардын критерийлериндеги баардык клиникалык белгилер аныкталды жана лабаратордук изилдөөлөр жүргүзүлдү. Жалпы кайрылган бейтаптардын саны 252. Курч аппендицит дарты аныкталып операция болуп дарыланган 82 бейтаптын оору баяндарына ретроспективдүү изилдөө жүргүзүлдү. Натыйжалар. Изилдөөнүн натыйжасында курч аппендицитти аныктоодо колдонулуучу шкалалардын критерийлеринин дал келүүсү ар кандай денгээлде, ал 81,7 пайыздан 93,9 пайызга жетет. Корутунду. Улгайган жана кары адамдарга курч аппендицит дартын аныктоо үчүн колдонууга жарай турган аныктоочу болуп RIPASA шкаласы эсептелет.
Острый аппендицит занимает первое место среди ургентных заболеваний брюшной полости и составляет 70% от всех оперированных пациентов. Диагностические ошибки при постановке диагноза «острый аппендицит» имеют место в 12-31% случаев, причем на догоспитальном этапе (первичный уровень здравоохранения) данный показатель доходит до 70%. Для улучшения диагностики было разработано множество исследовательских шкал, они просты и неинвазивны. Цель исследования: совершенствование диагностики острого аппендицита у пожилых людей с использованием различных диагностических шкал. Материалы и методы. В ходе исследования проспективно определялись все клинические признаки по критериям шкал, используемых при диагностике острого аппендицита, и проводились лабораторные исследования у всех пациентов пожилого и старческого возраста с подозрением на острый аппендицит. Общее количество больных составило 252 пациента. Проведено ретроспективное исследование историй болезни 82 больных, которым был поставлен диагноз «острый аппендицит» и которые были подвергнуты хирургическому лечению. Результаты. В результате исследования совпадение критериев шкал, используемых при диагностике острого аппендицита, находится на разных уровнях – от 81,7 до 93,9 процента. Заключение. Шкала RIPASA является полезным индикатором для диагностики острого аппендицита у лиц пожилого и старческого возраста.
Acute appendicitis ranks first among urgent abdominal diseases and accounts for 70% of all operated patients. Diagnostic errors in diagnosing acute appendicitis occur in 12-31% of cases, and at the pre-hospital stage (primary health care) this figure reaches 70%. To improve diagnostics, many research scales have been developed, they are simple and non-invasive. Objective of the study: Improving the diagnostics of acute appendicitis in the elderly using various diagnostic scales. Materials and methods. During the study, all clinical signs were prospectively determined according to the criteria of the scales used in the diagnosis of acute appendicitis, and laboratory tests were performed in all elderly and senile patients with suspected acute appendicitis. The total number of patients was 252 patients. A retrospective study of the case histories of 82 patients who were diagnosed with acute appendicitis and who underwent surgical treatment was conducted. Results. As a result of the study, the coincidence of the criteria of the scales used in the diagnosis of acute appendicitis is at different levels - from 81.7 to 93.9 percent. Conclusion. The RIPAS scale is a useful indicator for the diagnosis of acute appendicitis in elderly and senile people.