ПРОБЛЕМА КОМПЕТЕНТНОСТИ В ПРЕПОДАВАНИИ КЫРГЫЗСКОГО ЯЗЫКА И ЛИТЕРАТУРЫ
Authors: Дуйшеналиева Ж.А. 
Published: July 2024

Кыргыз тили жана кыргыз адабият дисциплиналары инсандын көп түрдүү, өзгөрүп жаткан, зарылчылыкты камсыз кылуусуна Кыргыз Республикасынын мектептери, окуу жайлардагы билим берүүсүнүн дүйнө жүзүндөгү билим берүү системаларынын өнүгүүлөрүн эске алуу менен инсандын муктаждыктарына жараша аныкталган. Жогорку окуу жайларындагы студенттердин оозеки кеп ыктарын өстүрүү маселеси каралган, окуучуларды мыкты сүйлөөгө жетиштирүүнүн жана бул маселелерди чечүүнүн мүмкүн болгон жолдору иштелип чыккан. Кыргыз тилиндеги окуу жайларын, окуу материалдарын мамлекеттик тилдерге өткөрүү, окуучуларга адаптациялоо жана стратегияларды үйрөтүү менен байланыштырылган маселелер камтылат. Эң башкысы окуучулар өзүнүн жасаган иштери, жашоосу үчүн жоопкерчиликтүү, чыгармачыл инсан болууга шарт түзүлүүдө. Максатыбыз-окуучулардын изилдөөгө, ар түрдүү долбоор жазууга, максат коюу жана ага жетүүгө шарт түзүү. Мамлекеттик стандарт компетенттик негизде билим берүү тутумун курууну камсыз кылган жана коомдун социалдык тапшырыгы менен мектептик билим берүүнү жөнгө салуу документтеринин (же куррикулум) тутуму аркылуу жүзөгө ашырылат: 1) предметтик стандарттар; 2) окуу пландары; 3) окуу-методикалык комплекстер. Мамлекеттик стандарт предметтик стандарттарды, окуу планын жана негизги билим берүү программаларын иштеп чыгуу үчүн негиз болуп саналат.
Дисциплины кыргызского языка и кыргызской литературы определены в соответствии с потребностями личности с учетом развития системы образования в школах и образовательных учреждениях Кыргызской Республики для обеспечения разнообразных, меняющихся, необходимых потребностей личности. Рассмотрены вопросы развития навыков устного общения студентов вузов, разработаны возможные пути улучшения речи студентов и решения этих проблем. Будут рассмотрены вопросы, связанные с формированием образовательных учреждений на кыргызском языке, изучением учебных материалов на национальных языках, адаптацией к студентам и стратегиями обучения. Самое главное, что студенты созданы ответственными и творческими людьми в своей работе и жизни. Наша цель – создать условия для того, чтобы студенты проводили исследования, писали различные проекты, ставили цели и достигали их. Государственный стандарт реализуется через систему нормативных документов (или учебной программы), которые обеспечивают построение системы образования на компетентной основе и согласовывают школьное образование с социальным заказом общества: 1) предметные стандарты; 2) учебные планы; 3) учебно-методические комплексы. Государственный стандарт является основой для разработки предметных стандартов, учебных программ и основных образовательных программ.
The discipline of the Kyrgyz language and Kyrgyz literature is determined in accordance with the needs of the individual, taking into account the development of the education system in schools and educational institutions of the Kyrgyz Republic to ensure the diverse, changing, necessary needs of the individual.The issue of developing the oral communication skills of university students is considered, possible ways to improve students' speech and solve these problems are developed. Issues related to the formation of educational institutions in the Kyrgyz language, the study of educational materials in national languages, adaptation to students and teaching strategies will be considered. The most important thing is that students become responsible and creative people in their work and life. Our goal is to create conditions for students to conduct research, write various projects, set goals and achieve them. The state standard is implemented through a system of normative documents (or curriculum) that ensure the construction of an education system on a competent basis and coordinate school education with the social order of society: 1) Subject standards; 2) curricula; 3) educational and methodological complexes.