ШУ ГЕНЕРАТОРЛАРЫНЫҢ САПАСЫН ТАЛДАУ
Authors: Martyniuk G. , Yagaliyeva B. , Makulov K. , Akhmetov B. 
Published: July 2024

A noise signal is a set of simultaneously existing electrical oscillations, the frequencies and amplitudes of which are random. As a rule, it is impossible to trace any regularity in the change in the instantaneous values of the noise. At the same time, such signals have certain probabilistic characteristics. The authors set themselves the task of assessing the quality of acoustic noise generators using various methods: determining the noise quality factor using asymmetry and kurtosis coefficients; determination of the entropy quality factor; determination the entropy coefficient of the quality of the distribution of the envelope of the noise signal. To assess the quality of the generators, an acoustic noise generator, which is used to protect acoustic information in the office, was taken as a controlsample. It is also proposed to use a generator created with Python software using a pseudo-random sequence. Based on the results of the work, a conclusion was made about the use of the proposed methods for assessing the quality of noise signal generators.
Шу сигналы –жиіліктері мен амплитудалары кездейсоқ болатын бір уақытта болатын электр тербелістерінің жиынтығы. Әдетте, шудың лездік мәндерінің өзгеру заңдылығын байқау мүмкін емес. Сонымен қатар, мұндай сигналдардың белгілі бір ықтималдық сипаттамалары бар. Авторлар әртүрлі әдістерді қолдана отырып, акустикалық шу генераторларының сапасын бағалау міндетін қойды: ассиметрия және куртоздық коэффициенттерді пайдалана отырып, шу сапасының коэффициентін анықтау; энтропияның сапа коэффициентін анықтау; шу сигналының қабықшасының таралу сапасының энтропия коэффициентін анықтау. Генераторлардың сапасын бағалау үшін бақылау үлгісі ретінде акустикалық шу генераторы алынды, ол кеңседегі акустикалық ақпаратты қорғау үшін қолданылады. Сондай-ақ псевдокездейсоқ тізбекті пайдаланып Python бағдарламалық жасақтамасымен жасалған генераторды пайдалану ұсынылады. Жұмыс нәтижелері бойынша шу сигналының генераторларының сапасын бағалаудың ұсынылған әдістерін қолдану туралы қорытынды жасалды.
Шумовой сигнал –это совокупность электрических колебаний, частоты и амплитуды, которые одновременно существуют и носят случайный характер. Как правило, шумовые сигналы характеризуются тем, что невозможно проследить закономерности в их значениях. Однако стоить отметить, что в таких сигналах все же можно выделить некоторые закономерности. Авторы поставили перед собой задачу оценить качество акустических генераторов шума, используя различные методики: определения коэффициента качества шума с использованием коэффициентов асимметрии и эксцесса; определения энтропийного коэффициента качества; определения энтропийного коэффициента качества распределения огибающей шумового сигнала. Для оценки качества генераторов в качестве контрольного образца был взят генератор акустического шума, который используется для защиты акустической информациив офисе. Также предложено использовать генератор, созданный с помощью программного обеспечения Python при помощи псевдослучайной последовательности. По результатам работы сделан вывод об использовании предложенных методик для оценки качества генераторов шумового сигнала.