SONSUZ QADINLARDA EKSTRAKORPORAL MAYALANMA ZAMANI YUMURTAQLIQLARIN HİPERSTİMULYASİYASI SİNDROMUNUN YARANMA EHTİMALININ PROQNOZLAŞDIRILMASI
Authors: Исмайлова М.К. 
Published: August 2024

В статье представлены результаты исследования проведённого с целью разработать оптимальную модель прогнозирования вероятности наступления синдрома гиперстимуляциии яичников у бесплодных женщин в программе вспомогательных репродуктивных технологий. Объектом исследования являлись женщины с бесплодием (первичным и вторичным), направленные на лечение бесплодия методом ЭКО/ИКСИ в Центральную Клиническую больницу г.Баку. Ретроспективная часть работы состояла в исследовании 518 пациенток с бесплодием, которые прошли 690 циклов ЭКО ИКСИ. По результатам ЭКО-ИКСИ все пациентки разделены на две группы: пациентки с наступившей беременностью – группа А основная (234 человек) и пациентки с отрицательными попытками ЭКО ИКСИ – группа Б контрольная (284 человек), у которых после процедуры ЭКО-ИКСИ беременность не наступила. На проспективном этапе работы женщины, которым проводили лечение методом ЭКО/ИКСИ были разделены на две подгруппы (наличие осложнений при проведении стимуляции овуляции синдром гиперстимуляции яичников (СГЯ) 1-я подгруппа (55 человек) и без осложнений (без СГЯ)  2-я подгруппа (69 человек). Полученные данные клинических и лабораторных исследований обработаны методами вариационной статистики в системе статистического анализа STATISTICA 10. Исследование показало, что основными предикторами развития СГЯ при проведении процедур ЭКО у бесплодных женщин являются: возраст, индекс массы тела (ИМТ), число антральных фолликулов яичников (ЧАФ), синдром поликистозных яичников (СПЯ) и АМГ. Информативными предикторами прогноза вероятности развития СГЯ при проведении процедур ЭКО у бесплодных женщин являются возраст, ИМТ, ЧАФ, СПЯ и АМГ, при этом, возраст и ИМТ отрицательно ассоциируются с вероятностью развития СГЯ, а повышение значения ЧАФ левого и правого яичников, уровень АМГ и СПЯ – положительно ассоциируются с вероятностью развития СГЯ при выполнении ЭКО.
Məqalədə sonsuz qadınlarda yumurtalıqların hiperstimulyasiya sindromunun əmələ gəlməsinin proqnozlaşdırılması üçün optimal modelin işlənib hazırlanması məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. EKM müalicəsi alan qadınlar ovulyasiya stimulyasiyasının aparılması zamanı ağırlaşma törənməsindən asılı olaraq iki yarımqrupa bölünmüşdür: I yarımqrupa yumurtalıqların hiperstimulyasiya sindromu olan 55 nəfər, II yarımqrupa isə yumurtalıq hiperstimulyasiyası qeyd edilməyən 69 qadın daxil edilmişdir. EKM nəticələrinə və onun ağırlaşmalarına (YHS olması) təsir göstərən amillər statistika 10 (ABŞ) proqramında loqistik reqressiyon analizin köməyi ilə tədqiq edilmişdir. Asılı olan kəmiyyət binar olduqda hə/yox (vardır/yoxdur) kimi dəyərlər götürülür, məsələn: EKM-in nəticəsi müsbətdir və ya EKM-in nəticəsi mənfidir) loqistik reqressiyadan istifadə edilmiş, öyrənilən əlamətlərin təsiri altında bu iki ifadədən birini qəbul etmək ehtimalı qiymətləndirilmişdir. Bu ehtimalın loqiti – təbii loqarifm “müsbət effekt” (p) ehtimalının “mənfi effekt” (1p) ehtimalına olan nisbətidir. Tədqiqat göstərmişdir ki, sonsuz qadınlarda EKM prosedurunun aparılması zamanı YHS-nin inkişaf etməsinin əsas prediktorları bunlardır: yaş, BKİ, yumurtalıqların antral follikullarının sayı, polikistoz yumurtalıqlar sindromu və ya polikistoz yumurtalıqlar və AMH. Sonsuz qadınlarda EKM prosedurunun aparılması zamanı YHS-nin inkişafetmə ehtimalının proqnozlaşdırılması üçün olan proqnostik model 83,74 % dəqiq proqnozlaşdırma ilə, 83,63 % həssaslıqla və 83,82 % spesifikliklə loqistik reqressiya üsulunun köməyilə yaradılmışdır; sonsuz qadınlarda EKM prosedurunun aparılması zamanı YHS-nin inkişafetmə ehtimalının proqnozlaşdırılmasının informativ prediktorları bunlardır: yaş, BKİ, yumurtalıqların antral follikullarının sayı, polikistoz yumurtalıqlar sindromu və AMH.
The article presents the results of a study conducted to develop an optimal model for predicting the probability of ovarian hyperstimulation syndrome in infertile women in the program of assisted reproductive technologies. The object of the study was women with infertility (primary and secondary) referred for infertility treatment by in vitro fertilization (IVF/ICSI) at the Central Clinical Hospital in Baku. The retrospective part of the work consisted of a study of 518 infertile patients who underwent 690 cycles of IVF ICSI. According to the results of IVF-ICSI, all patients were divided into two groups: patients with pregnancy - A - group - main (234 women) and patients with negative IVF ICSI attempts - B - control group (284 women), who after the IVF procedure - ICSI pregnancy did not occur. At the prospective stage of the work, women who underwent IVF/ICSI treatment were divided into two subgroups (presence of complications during ovulation stimulation - ovarian hyperstimulation syndrome - OHSS) - 1st subgroup (55 women) and without complications (without OHSS) - 2nd subgroup (69 women). The data obtained from clinical and laboratory studies were processed by the methods of variation statistics in the statistical analysis system STATISTICA 10. The main predictors of OHSS development during IVF procedures in infertile women are age, body mass index (BMI), antral ovarian follicle number (AOF), polycystic ovary syndrome (PCOS) and antimullerian hormone (AMH). Informative predictors of the likelihood of developing OHSS during IVF procedures in infertile women are age, BMI, AOF, PCOS and AMH, while age and BMI are negatively associated with the likelihood of developing OHSS, and an increase in the AOF of the left and right ovaries, the level of AMH and PCOS – are positively associated with the likelihood of developing OHSS during IVF. Açar sözlər: ekstrakorporal mayalanma, sonsuzluq, yumurtalıqların hiperstimulyasiyası sindromu, yumurtalıqların polikistozu, logistik reqressiya