СОВРЕМЕННЫЕ ИНСТРУМЕНТЫ ДЛЯ ОПРЕДЕЛЕНИЯ РИСКА ИНСУЛЬТА
Authors: Маматаева Б.С. , Ырысова М.Б. 
Published: July 2024

Бул сереп салуу макаласында инсульт коркунучун аныктоо үчүн заманбап куралдар жөнүндө 2013-жылдан 2024-жылга чейин PubMed жана eLibrary издөө системалары жана коомдук ресурстарды колдонуу менен адабияттардын маалыматтары талдоого алынды. Азыркы учурда кездешкен мобилдик тиркемелердин ичинен Stroke Riskometer™ тиркемесин дүйнө жүзү боюнча колдонууну ишке ашыруу инсульттун (жана тобокелдик топторунун) глобалдык деңгээлде таралышынын ачык-айкын сүрөтүн камсыздайт. Колдонмо кыска анкетага берген жоопторунун негизинде жакынкы 5 же 10 жылдагы инсульт коркунучун 20 жаштан ашкан ар бир адам үчүн эсептөөгө мүмкүндүк берет. Колдонмонун мүмкүн болушунча көп адамдар үчүн жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу үчүн азыркы учурда тиркеме дүйнөдөгү эң кеңири таралган 20 тилге которулган. Бул тиркеме кыргыз тилинде да жеткиликтүү. Stroke Riskometer™ инсульттун тобокелдик факторлору жана аларды коррекциялоо ыкмалары жөнүндө билимди жайылтуу үчүн гана маанилүү курал эмес. Бул колдонмо ошондой эле негизги жугуштуу эмес ооруларды (инсульт, жүрөктүн ишемиялык оорусу, кант диабети ж.б.) эл аралык денгээлде эпидемиологиялык изилдөөлөрдү жүргүзүүнун революциялык ыкмасы болуп калышы мүмкүн. Аны калкыбыздын олуттуу бөлүгүн инсульт коркунучу жөнүндө маалымат менен камсыздоо үчүн колдонсо болот, ошондой эле аны колдонуу башка жугуштуу эмес оорулардан болгон жоготууларды кыскартууга салым кошот.
В данной обзорной статье проанализированы данные литературы с использованием ресурсов поисковых систем PubMed и eLIBRARY с 2013 по 2024 про современные инструменты для определения риска развития инсульта Внедрение мобильного приложения Stroke riskometer ™ во всем мире обеспечивает четкую картину глобальной распространенности инсульта (и групп риска). Приложение позволяет рассчитать риск инсульта на ближайшие 5 или 10 лет для любого человека старше 20 лет на основе его ответов на короткий опросник.Чтобы приложение было доступно как можно большему количеству людей, в настоящее время оно переведено на 20 самых распространенных языков мира. Данное приложение доступно и на кыргызском языке. Stroke riskometer ™ - это не только важный инструмент для распространения знаний о факторах риска инсульта и методах их коррекции. В этом приложении также описаны основные неинфекционные заболевания (инсульт, ишемическая болезнь сердца, диабет и т. д.) может стать революционным методом проведения эпидемиологических исследований на международном уровне. Это приложение можно использовать для информирования значительной части населения о риске инсульта, что также может помочь снизить бремя других неинфекционных заболеваний.
This review article analyzes literature data using the resources of the PubMed and eLibrary databases from 2013 to 2024 about modern tools for determining the risk of stroke. The worldwide implementation of the Stroke riskometer ™ application provides a clear picture of the global prevalence of stroke (and risk groups). The app allows you to calculate the risk of stroke for the next 5 or 10 years for anyone over the age of 20 based on their responses to a short questionnaire.To make the app available to as many people as possible, the app has now been translated into 20 of the most widely spoken languages in the world. This application is also available in Kyrgyz. Stroke riskometer ™ is not only an important tool for spreading knowledge about stroke risk factors and methods of their correction. This app also describes the main non-communicable diseases (stroke, coronary heart disease, diabetes, etc.) It can become a revolutionary method of conducting epidemiological research at the international level. It can be used to provide information about the risk of stroke to a significant part of our population, and its use also helps to reduce burden of other non-communicable diseases.