bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Қорғасын-мырыш кеніші ауданының атмосфералық ауаның ластану көздерін және климаттық жағдайларын талдау
Authors: Кожагулов С.О. , Толтаева А.А. , Сальников В.Г. , Рысмагамбетова А.А. 
Published: July 2024

Статья посвящена изучению источников загрязнений атмосферного воздуха и климатических условий района свинцово-цинкового рудника на примере месторождения Шалкия, на долю которого приходится более 30% от всех запасов Республики Казахстан. Анализ показал, что состояние атмосферного воздуха в районе проведения рудника определяется характеристиками источников вредных выбросов, составом, объемами выбросов загрязняющих веществ и климатическими особенностями территории, определяющими условия рассеивания загрязняющих компонентов. В атмосферу на существующее положение выбрасываются загрязняющие вещества, выбросы которых на производстве не превышают установленных нормативов, на перспективу в период планируемого строительства обогатительной фабрики предполагается значительное увеличение источников загрязняющих веществ, приоритетными из которых являются взвешенные вещества, диоксид серы, оксид углерода и оксиды азота
Мақала Қазақстан Республикасының барлық қорларының 30%-дан астамын құрайтын Шалқия кен орнының мысалында қорғасын-мырыш кеніші ауданының атмосфералық ауасының ластану көздерін және климаттық жағдайларын зерттеуге арналған. Талдау көрсеткендей, кеніштің аумағындағы атмосфералық ауаның жағдайы зиянды шығарындылар көздерінің сипаттамасымен, ластаушы заттар шығарындыларының құрамымен, көлемімен және ластаушы компоненттердің таралу жағдайларын анықтайтын аумақтың климаттық ерекшеліктерімен анықталады. Атмосфераға өндірістегі шығарындылары белгіленген нормативтерден аспайтын ластаушы заттар шығарылады, перспективаға байыту фабрикасының жоспарланған құрылысы кезеңінде ластаушы заттардың көздерін едәуір ұлғайту көзделеді, олардың басым бөлігі суспензияланған заттар, күкірт диоксиді, көміртегі оксиді және азот оксидтері болып табылады
The article is devoted to the study of sources of air pollution and climatic conditions of the lead-zinc mine area on the example of the Shalkiya deposit, which accounts for more than 30% of all reserves of the Republic of Kazakhstan. The analysis showed that the state of atmospheric air in the area of the mine is determined by the characteristics of sources of harmful emissions, composition, volumes of emissions of pollutants and climatic features of the territory, which determine the conditions for the dispersion of pollutants. Pollutants are emitted into the atmosphere at the current situation, the emissions of which at production do not exceed the established standards, in the future, during the planned construction of the enrichment plant, a significant increase in sources of pollutants is expected, the priority of which are suspended solids, sulfur dioxide, carbon monoxide and nitrogen oxides
Ферромарганец алу үшін марганец қалдықтарына негізделген моношихтаны дайындау: көміртегі шығынын есептеу
Authors: Тажиев Е.Б. , Жолдасбай Е.Е. , Аргын А.А. , Койшина Г.М. 
Published: July 2024

На крупных обогатительных фабриках металлургических комбинатов накапливаются отходы от обогащения марганцевых и хромитовых руд, дисперсные железосодержащие и углеродсодержащие шламы. В настоящей работе представлены результаты предварительной подготовки шихты для переработки мелких марганцевых отходов от обогащения марганцевых руд Джездинского ГОКа. Разработана методика поэтапного приготовления комплексных мелкодисперсных смесей (фракция менее 1 мм), состоящей из марганцевых отходов, прокатной окалины и древесного угля. Комплексные аналитические исследования промежуточных и конечных продуктов выполняли с помощью методов атомно-эмиссионной спектрометрии с индуктивно связанной плазмой, рентгенофазового анализа. Приведен состав окончательной моношихты, готовой к проведению дальнейшей операции получения металлизированных окатышей, пригодной для восстановительной плавки с целью получения ферромарганца заданного состава
Металлургиялық комбинаттардың ірі байыту фабрикаларында марганец және хромит кендерін байытудан қалған қалдықтар, құрамында темірі бар дисперсті және құрамында көміртегі бар шламдар жинақталған. Бұл жұмыста Джездин КБК марганец кендерін байытудан ұсақ марганец қалдықтарын өңдеуге арналған шихтаны алдын ала дайындау нәтижелері ұсынылған. Марганец қалдықтарынан, илектеу масштабынан және көмірден тұратын күрделі ұсақ дисперсті қоспаларды (фракциясы 1 мм-ден аз) кезең-кезеңімен дайындау әдістемесі әзірленді. Аралық және соңғы өнімдерге кешенді аналитикалық зерттеулер индуктивті байланысқан плазмамен атомдық-эмиссиялық спектрометрия әдістерін, рентгендік фазалық талдауды қолдана отырып жүргізілді. Берілген құрамның ферромарганецін алу мақсатында тотықсыздандырып балқытуға жарамды металдандырылған түйіршіктерді алудың одан әрі операциясын жүргізуге дайын соңғы моношихтаның құрамы келтірілген
At large processing plants of metallurgical plants, waste from the enrichment of manganese and chromite ores, dispersed iron-containing and carboncontaining slurries accumulate. This paper presents the results of preliminary preparation of the charge for processing small manganese waste from the enrichment of manganese ores of the Dzhezdinsky MPP. A method of step-by-step preparation of complex fine mixtures (fraction less than 1 mm) consisting of manganese waste, rolling scale and charcoal has been developed. Complex analytical studies of intermediate and final products were carried out using methods of atomic emission spectrometry with inductively coupled plasma, X-ray phase analysis. The composition of the final mono-charge, ready for the further operation of obtaining metallized pellets, suitable for reducing melting in order to obtain ferromanganese of a given composition, is given
Үйінді қоршау бөгеттерінің қалдық қоймаларының байыту фабрикаларының жай күйін аспаптық бақылаудың кешенді әдістері
Authors: Низаметдинов Ф.К. , Ожигин Д.С. , Низаметдинов Р.Ф. , Ситникова Е.В. 
Published: July 2024

Предлагается комплексная методика инструментального контроля состояния насыпных оградительных дамб хвостохранилищ обогатительных фабрик, основанная на создании рабочего опорного обоснования в виде твердых и связующих маркшейдерских реперов, и производства специальных методик измерений с использованием роботизированного электронного тахеометра, глобальных спутниковых систем и цифровых нивелиров с инварными рейками. Именно такая поэтапная комбинация современных методов измерений позволяет на ранней стадии получить высокую точность отклонений смещения тела насыпной дамбы. Полученные высокоточные результаты инструментальных наблюдений за существующими насыпными дамбами позволяют своевременно разработать мероприятия по предупреждению и своевременной ликвидации деформаций
A comprehensive methodology is proposed for instrumental monitoring of the condition of bulk protective dams of tailings dumps of processing plants, based on the creation of a working reference justification in the form of solid and binding surveying benchmarks, and the production of special measurement techniques using a robotic electronic total station, global satellite systems and digital levelers with invar rails. It is this step-by-step combination of modern measurement methods that makes it possible to obtain high accuracy of displacement deviations of the bulk dam body at an early stage. The obtained high-precision results of instrumental observations of existing bulk dams make it possible to develop timely measures for the prevention and timely elimination of deformations
Қатты және байланыстырушы маркшейдерлік реперлер түріндегі жұмыс тірек негіздемесін құруға және роботтандырылған электрондық тахеометрді, ғаламдық спутниктік жүйелерді және инварналық рейкалар мен сандық нивелирлерді пайдалана отырып, өлшеудің арнайы әдістемелерін өндіруге негізделген байыту фабрикаларының қалдық қоймаларының үйінді қоршау бөгеттерінің жай-күйін аспаптық бақылаудың кешенді әдістемесі ұсынылады. Дәл осы заманауи өлшеу әдістерінің кезең-кезеңімен үйлесуі үйінді бөгетінің ауытқуларының жоғары дәлдігін ерте кезеңде алуға мүмкіндік береді. Қолданыстағы үйінді бөгеттерді аспаптық бақылаудың жоғары дәлдіктегі нәтижелері деформациялардыуақтылы алдын алуға және уақтылы жою жөніндегі іс-шараларды әзірлеуге мүмкіндік береді
Жұқа кен шоғырларын игеру кезіндегі массивке берілетін жарылыстың сейсмикалық әсерін зерттеу
Authors: Сердалиев Е.Т. , Искаков Е.Е. , Бахрамов Б.А. , Аманжолов Д.Б. 
Published: July 2024

В статье изложены результаты исследований сейсмического эффекта взрыва и разрушительного его воздействия на массив вмещающих пород при отбойке маломощных рудных залежей. Описана методика исследований сейсмического воздействия взрыва на устойчивость массива, базирующаяся на создании численной модели на основе рейтинговой классификации массива и составляющих волн напряжений в массиве для зарядов с заданными энергетическими свойствами методом конечных элементов. Установлены закономерности изменения амплитудных и временных характеристик волны напряжений в массиве от прочностных характеристик горных пород, энергетических свойств, параметров и конструкций зарядов ВВ. Достоверность научных выводов обеспечивается использованием современных представлений физики и механики в области разрушения горных пород, созданием численных моделей волнового нагружения массива горных пород взрывом
Мақалада жұқа кен шоғырларын қопару кезінде жарылыстың массивке беретін сейсмикалық және бұзғыштық әсерін зерттеу нәтижелері берілген. Массивтің рейтингті жіктелуі мен қуаты белгіленген зарядтардың жарылыстық кернеу толқындарына негізделген, шектік элементтер әдісімен жарылыстың массивке беретін әсерін зерттеу жолы келтірілген. Таужыныстарының беріктік сипаттамалары, энергетикалық қасиеттері, зарядтар параметрлері мен конструкцияларына байланысты массивтегі кернеу толқынының амплитудалық және уақыттық сипаттамаларының өзгеру заңдылықтары негізделген. Ғылыми тұжырымдардың сенімділігі таужыныстарын қопару саласындағы физика мен механиканың заманауи заңдылықтарын қолдану, жарылыс кезіндегі массивтегі толқындық жүктеменің сандық үлгілерін жасау арқылы қамтамасыз етіледі
The article presents the results of studies of the seismic effect of the explosion and its destructive impact on the massif of host rocks during the breaking of thin ore deposits. A technique for studying the seismic impact of an explosion on the stability of an array is described, based on the creation of a numerical model on the basis of the rating classification of the array and the components of stress waves in the array for charges with specified energy properties by the finite element method. The regularities of changes in the amplitude and time characteristics of the stress wave in the massif from the strength characteristics of rocks, energy properties, parameters and designs of explosive charges are established. The reliability of scientific conclusions is ensured by the use of modern concepts of physics and mechanics in the field of rock destruction, the creation of numerical models of wave loading of a rock mass by explosion
Energy potential of high altitude mines in Central Asia
Authors: Шакенов А.Т. , Столповских И.Н. , Абдиев A.Р. 
Published: July 2024

Зерттеудің негізгі мақсаты – Орта Азиядағы тау-кен жұмыстарында алтын кенін тасымалдаудың жаңа баламалы әдісін пайдалануды қарастыру және негіздеу. Зерттеудің жаңалығы – Қырғызстандағы кендеріның әлеуетті гравитациялық энергиясына алдын ала бағалау, жүк тиеу және төгу пунктінің GPS координаттарын орнында алу және көміртегі шығарындыларын азайту мақсатында кенді тасымалдаудың сәйкес технологияларын қарастыру. Алдыңғы зерттеулердегі әуе арқан жолының ерекше энергия тұтыну формуласы және қалпына келтіретін арқан жол жүйесі зерттеуде қарастырылады және пайдаланылады. Отын ұяшықтары бар энергияны қалпына келтіретін әуе арқан жүйесі Орта Азиядағы жоғары биіктікте орналасқан кендер үшін стратегиялық тұрғыдан ұзақ мерзімді таңдаулы шешім болуы мүмкін
Consider and justify the use of a new alternative method of transporting ore at high-altitude mining in Central Asia as the main goal of the study. The novelty of the study lies in the preliminary assessment of mines in Kyrgyzstan for potential gravitational energy by taking GPS coordinates of loading and unloading points on site and considering appropriate technologies for transporting ore in order to reduce carbon dioxide emissions. The aerial ropeway specific energy consumption formula and the areal ropeway energy recovery system from previous studies are reviewed and used in the study a fuel cell energy recovery aerial ropeway could be a strategic long-term solution of choice for high-altitude mines in Central Asia
Рассмотрено и обосновано использование нового альтернативного способа транспортировки руды на высотных горнодобывающих предприятиях в Центральной Азии в качестве основной цели исследования. Новизна исследования заключается в предварительной оценке рудников в Кыргызстане на предмет потенциальной гравитационной энергии путем снятия GPS-координат точек погрузки и разгрузки на месте и рассмотрения соответствующих технологий транспортировки руды с целью снижения выбросов углекислого газа. Формула удельного энергопотребления подвесной канатной дороги и система рекуперации энергии канатной дорогой из предыдущих исследований рассматриваются и используются в исследовании. Подвесная канатная дорога с рекуперацией энергии с топливными элементами может стать стратегически долгосрочным предпочтительным решением для рудников в Центральной Азии, расположенных на большой высоте
Анизотропты карьер беткейлерінің тұрақтылығын бағалау
Authors: Низаметдинов Ф.К. , Джамантыкова Р.Н. , Михнев А.В. , Алибаев А. 
Published: July 2024

Рассматривается проблема оценки устойчивости анизотропных карьерных откосов на основе тщательного выявления структурных особенностей прибортовых массивов путем сканирования их горным сканером с целью выявления элементов залегания, а также уточнения прочностных свойств пород и породных контактов на основе проведения натурных испытаний породных призм и обследования локальных обрушений в откосах уступов на карьерах. Оценка устойчивости анизотропных откосов уступов осуществляется расчетными схемами с учетом наличия разрывных нарушений и трещин, которые разработаны проф. Окатовым Р.П. Результаты оценки устойчивости откосов уступов позволяют выполнить районирование и спрогнозировать состояние северного и южного бортов карьера Бозымчак
Анизотропты карьерлік беткейлердің тұрақтылығын бағалау проблемасы пайда болу элементтерін анықтау мақсатында оларды тау-кен сканерімен сканерлеу арқылы аспаптық массивтердің құрылымдық ерекшеліктерін мұқият анықтау негізінде, сондай-ақ тау жыныстарының призмалары мен тау жыныстарының байланыстарының беріктік қасиеттерін нақтылау және Карьерлердегі беткейлердегі жергілікті құлауды зерттеу негізінде қарастырылады. Жоталардың анизопропты беткейлерінің тұрақтылығын бағалау р. п. проф. Окатов әзірлеген жарылғыш бұзылулар мен жарықтардың болуын ескере отырып, есептік схемалармен жүзеге асырылады. Жоталардың беткейлерінің тұрақтылығын бағалау нәтижелері аудандастыруға және Бозымшақ карьерінің Солтүстік және Оңтүстік борттарының жай-күйін болжауға мүмкіндік береді
The problem of assessing the stability of anisotropic quarry slopes is considered on the basis of careful identification of structural features of the instrument arrays by scanning them with a mining scanner in order to identify the elements of occurrence, as well as clarifying the strength properties of rocks and rock contacts based on field tests of rock prisms and examination of local collapses in the slopes of ledges at quarries. Assessment of the stability of anisopropic slopes of ledges is carried out by calculation schemes taking into account the presence of discontinuous faults and cracks, which were developed by Prof. Okatov R.P. The results of the assessment of the stability of the slopes of the ledges allow us to perform zoning and predict the condition of the northern and southern sides of the Bozymchak quarry
Реагенттік технология және пайдаланылған бұрғылау ерітінділерін кәдеге жаратуға арналған құрылғы
Authors: Маулетбекова Б.К. , Калиев Б.З. , Карманов Т.Д. , Татаева Ж.К. 
Published: July 2024

Разработка установки для утилизации отработанного бурового раствора на месторождениях урана с использованием флокулянтов является важной задачей, поскольку отработанный буровой раствор содержит различные загрязнители, включая тяжелые металлы и радиоактивные элементы, которые могут нанести вред окружающей среде. Использование флокулянтов в данном процессе позволяет улучшить эффективность утилизации, так как они способны удалять твердые частицы и другие загрязнители из бурового раствора, что позволяет снизить его токсичность и уменьшить объем отходов, выделяемых на поверхность. Разработка установки для утилизации отработанного бурового раствора должна включать несколько этапов, таких как выбор подходящих флокулянтов и определение их оптимальной дозировки, разработка процесса обезвоживания и выделения твердых отходов, а также выбор соответствующего оборудования и технологий для проведения процесса
Флокулянттарды пайдалана отырып, уран кен орындарында пайдаланылған бұрғылау ерітіндісін кәдеге жарату қондырғысын әзірлеу маңызды міндет болып табылады, өйткені пайдаланылған бұрғылау ерітіндісінің құрамы қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін ауыр металдар мен радиоактивті элементтерді қоса алғанда, әртүрлі ластаушы заттарды қамтуы мүмкін. Бұл процесте флокулянттарды қолдану кәдеге жарату тиімділігін жақсартуға мүмкіндік береді, өйткені олар бұрғылау ерітіндісінен қатты заттар мен басқа ластаушы заттарды кетіруге қабілетті, бұл оның уыттылығын төмендетуге және жер бетіне шығарылатын қалдықтардың көлемін азайтуға мүмкіндік береді. Пайдаланылған бұрғылау ерітіндісін кәдеге жарату қондырғысын әзірлеу қолайлы флокулянттарды таңдау және олардың оңтайлы мөлшерлемесін анықтау, сусыздандыру және қатты қалдықтарды шығару процесін әзірлеу және процесті жүргізу үшін тиісті жабдықтар мен технологияларды таңдау сияқты бірнеше қадамдарды қамтуы керек
The development of an installation for the disposal of spent drilling mud in uranium deposits using flocculants is an important task, since the spent drilling mud contains various pollutants, including heavy metals and radioactive elements that can harm the environment. The use of flocculants in this process makes it possible to improve the efficiency of disposal, since they are able to remove solid particles and other pollutants from the drilling mud, which reduces its toxicity and reduces the amount of waste released to the surface. The development of an installation for the disposal of spent drilling mud should include several stages, such as the selection of suitable flocculants and the determination of their optimal dosage, the development of a process for dewatering and solid waste separation, as well as the selection of appropriate equipment and technologies for the process
Көміртекті тотықсыздандырғыштар үшін кептіру пешінің тиімділігін арттыру
Authors: Myrzagaliyev A.A. , Nurgali N.Z. , Zhdanov R.M. , Zhumagaliyev Ye.U. 
Published: July 2024

Dryers are an inseparable part of any technological process. For drying materials, various installations are used, namely: according to the type of heat transfer, according to the properties of the drying agent, according to the design of the apparatus and their mode of operation. Theory of drying is part of the science of mass and heat transfer, this process is a technological process. The article discusses the main reasons for the low productivity of the drying drum. Options and solutions for intensifying the drying process in several ways, based on increasing the degree of filling of the drum, have been studied in detail. According to the results of the calculated data on the parameters of the furnace and the specifics of the carbonaceous reducing agent of domestic production, pilot tests were carried out, which made it possible to increase the productivity of the furnace
Кептіру қондырғылары кез-келген технологиялық процестің ажырамас бөлігі болып табылады. Материалдарды кептіру үшін әртүрлі қондырғылар қолданылады, атап айтқанда: жылу алмасу түріне, кептіру агентінің қасиеттеріне, құрылғылардың дизайнына және олардың жұмыс режиміне сәйкес. Кептіру теориясы масса және жылу алмасу ғылымының бөлігі болып табылады, бұл процесс технологиялық процесс. Мақалада кептіру барабанының төмен өнімділігінің негізгі себептері қарастырылған. Кептіру процесін қарқындатудың нұсқалары мен шешімдері барабанның толу дәрежесін арттыру арқылы бірнеше тәсілдермен толықтай зерттелген. Пеш параметрлерінің және отандық өндірістің көміртекті тотықсыздандырғыш ерекшелігінің есептік деректерінің нәтижелері бойынша тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтар жүргізілді, бұл пештің өнімділігін арттыруға мүмкіндік берді
Сушильные установки являются неотделимой частью любого технологического процесса. Для сушки материалов используются различные установки, а именно: по виду теплообмена, по свойствам сушильного агента, по конструкции аппаратов и по режиму их работы. Теория сушки является частью науки о массо- и теплообмене, этот процесс является технологическим процессом. В статье рассмотрены основные причины малой производительности сушильного барабана. Детально изучены варианты и решения интенсификации процесса сушки несколькими способами, основанными на увеличении степени заполняемости барабана. По результатам расчетных данных параметров печи и специфики углеродистого восстановителя отечественного производства, проведены опытно-промышленные испытания, что позволили увеличить производительность печи