ВЛИЯНИЕ СЕМЕЙНОГО ПОЛОЖЕНИЯ НА СУИЦИДАЛЬНОЕ ПОВЕДЕНИЕ ВОЕННOСЛУЖАЩИХ
Authors: Mehdiyev E.S. 
Published: August 2024

Məqalədə suisidentlərin əsas sosial-demoqrafik xüsusiyyətlərinin təhlili məqsədilə, intihar davranışının formalaşmasına təsir edən bir sıra makro- və mikrososial amillərin öyrənilməsinin nəticələri təqdim olunur. Tədqiqatda 2001-2011-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Baş Klinik Hospitalının Psixiatriya bölməsində müayinə və müalicədə edilən, intihara cəhd etmiş 205 nəfər hərbi qulluqçu klinik olaraq araşdırılmışdır. Tədqiqat nəticəsində, sıravi heyət arasında intihara cəhd etmiş hərbi qulluqçuların ailə strukturuna görə, tam ailədə böyümüş əsgərlərlə natamam ailədə tərbiyə alan əsgərlər arasında fərq olmamışdır və müvafiq olaraq 47,4% (64 nəfər) və 52,6% (71 nəfər) təşkil etmişdir (p>0,05). Sıravi heyət arasında intihara cəhd etmiş hərbi qulluqçuların ailəsinin harmonik dərəcəsinə görə dürüstlük müəyyən edilməmişdir (p>0,05). Müəllifin fikincə, intihara cəhd edən zabit və sıravi heyətin hərbi qulluqçularının ailələrinin struktur xüsusiyyətləri müxtəlif yönümlüdür. Davranış dəyişikliklərinin formalaşmasına əsas təsir edən amillərdən və o cümlədən də özünü məhv edən davranış və onun ən son həddi olan – intihar cəhdi, ailədə valideyn nəzarətinin və tərbiyəsinin düzgün verilməməsi səbəb olmuşdur.
В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью проанализировать основы социально-демографических характеристик суицидов и изучения ряда макро- и микросоциальных факторов, влияющих на формирование суицидального поведения. Объектом исследования явились 205 военнослужащих, страдающие психическими расстройствами, которые были госпитализированы в психиатрическое отделение Главного Клинического Госпиталя Министерства Обороны, с 2001 по 2011 год, в связи с различными формами суицидального поведения. В результате исследования по семейному положению военнослужащих, совершивших попытку самоубийства, среди рядового состава не было выявлено различий между военнослужащими, выросшими в полной семье 47,4% (64 человека) и военнослужащими, воспитывавшимися в неполной семье 52,6% (71 человек), соответственно (р>0,05). В результате исследования достоверность не определялась по степени гармоничности семьи военнослужащих, совершивших попытку самоубийства среди рядового состава (р>0,05). По заключению автора, суицидальная попытка имеет разную направленность в зависимости от структурных особенностей семьи офицерского и рядового состава. Одним из основных влияющих факторов формирования изменений в поведении, в том числе причиной самодеструктивного поведения и его последней границы суицидальной попытки, был неправильный родительский контроль и воспитание в семье.
The article presents the results of a study conducted to analyse the basis of the sociodemographic characteristics of suicides and to study a number of macro and micro social factors influencing the formation of suicidal behaviour. The object of the study was 205 military personnel suffering from mental disorders who were hospitalized in the psychiatric department of the Main Clinical Hospital of the Ministry of Defence, from 2001 to 2011, due to various forms of suicidal behaviour. As a result of a study on the marital status of servicemen who attempted suicide, among the rank and file, no differences were found between servicemen who grew up in a complete family 47.4% (64 people) and servicemen from an incomplete family 52.6% (71 people), respectively (p>0.05). As a result of the study, reliability was not determined by the degree of harmony in the family of servicemen who attempted suicide among the rank and file (p>0.05). According to the author's conclusion, a suicide attempt has a different focus depending on the structural features of the family of officers and enlisted personnel. One of the main influencing factors in the formation of changes in behaviour, including the cause of self-destructive behaviour and its last limit - a suicidal attempt, was improper parental control and upbringing in the family. Açar sözlər: intihar davranışı, hərbi qulluqçular, harmonik və disharmonik ailə, sosial status