bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Уран кен орындарының технологиялық ұңғымаларын бұрғылау кезінде пайдаланылған бұрғылау ерітінділерін кәдеге жарату үшін реагенттер мен құрылғыларды қолдану
Authors: Маулетбекова Б.К. , Калиев Б.З. , Карманов Т.Д. , Зотов В.В. 
Published: July 2024

Глинистые буровые растворы являются необходимым компонентом в процессе бурения технологических скважин, однако после использования они могут содержать различные загрязнения, которые могут негативно повлиять на экологию региона и здоровье человека. Поэтому существует необходимость в разработке и применении эффективных методов утилизации отработанных глинистых буровых растворов, которые могут помочь уменьшить их влияние на окружающую среду и экономически оправдать процесс бурения. При этом, исследование состава отработанных буровых растворов на урановых месторождениях может помочь определить эффективные технологии их обработки, переработки и утилизации, а также разработать рекомендации и стандарты для их повторного использования в отрасли. В работе приведен метод разделения отработанного бурового раствора на жидкую и твердую фазы с рекомендациями к их повторному использованию в производстве
Сазды бұрғылау ерітінділері технологиялық ұңғымаларды бұрғылау процесінде қажетті құрамдас бөлік болып табылады, бірақ қолданылғаннан кейін олардың құрамында аймақтың экологиясы мен адам денсаулығына теріс әсер ететін әртүрлі ластаушы заттар болуы мүмкін. Сондықтан пайдаланылған сазды бұрғылау ерітінділерін жоюдың тиімді әдістерін әзірлеу және қолдану қажет, бұл олардың қоршаған ортаға әсерін азайтуға және бұрғылау процесін экономикалық тұрғыдан негіздеуге көмектеседі. Бұл ретте уран кен орындарында пайдаланылған бұрғылау ерітінділерінің құрамын зерттеу оларды өңдеудің, қайта өңдеудің және кәдеге жаратудың тиімді технологияларын анықтауға, сондай-ақ оларды өнеркәсіпте қайта пайдалану үшін ұсынымдар мен стандарттарды әзірлеуге көмектеседі. Жұмыста пайдаланылған бұрғылау ерітіндісін сұйық және қатты фазаларға бөлу әдісі келтірілген, оларды өндірісте қайта пайдалану ұсыныстары бар
Clay drilling fluids are a necessary component in the process of drilling technological wells, but after use they may contain various contaminants that can negatively affect the ecology of the region and human health. Therefore, there is a need to develop and apply effective methods of disposal of spent clay drilling fluids that can help reduce their impact on the environment and economically justify the drilling process. At the same time, the study of the composition of spent drilling fluids at uranium deposits can help determine effective technologies for their processing, processing and disposal, as well as develop recommendations and standards for their reuse in the industry. The paper presents a method for separating spent drilling mud into liquid and solid phases with recommendations for their reuse in production
Investigation of the technology of oxidation of the leaching solution with oxygen
Authors: Абен Е.Х. , Ахметқанов Д.К. , Елузах М. , Елжанов Е.А. 
Published: July 2024

Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан барлық уран өндіруші кәсіпорындар жерасты ұңғымалармен сілтілеу (ЖҰС) технологиясын қолданады. Соңғы уақытта күрделі тау-кенгеологиялық және гидро-геологиялық жағдайлы уран кенорындарының учаскелері игеруге тартыла бастады, мұнда ең үлкен тиімділік әртүрлі тотықтырғыштарды қолдану арқылы қамтамасыз етіледі. Арзан тотықтырғыштардың бірі-оттегі, бірақ қанықтырудың күрделілігі мен қымбаттығына байланысты бұл тотықтырғыш қолданылмады. Мақалада айтарлықтай материалдық және еңбек шығындарын қажет етпейтін Вентури түтігін пайдаланып ауадан сілтілеу ерітіндісін оттегімен қанықтыру технологиясы берілген. Зертханалық жұмыстар осы технологияның тиімділігін дәлелдеді, ертінді оттегі концентрациясымен қанығудан кейінгі уақыт пен қашықтыққа, тотығу-тотықсыздану потенциалының және Fe3+ шамасына ерітіндідегі оттегінің концентрациясына тәуелділігі алынды
All uranium mining enterprises located on the territory of the Republic of Kazakhstan use the technology of in-situ leaching (ISL). Recently, areas of uranium deposits with complex mining and geological and hydro-geological conditions have begun to be involved in the development, where the greatest effect is provided by the use of various oxidants. One of the cheap oxidizing agents is oxygen, but due to the complexity and high cost of saturating the solution with it, this oxidizer has not found application. The article presents the technology of saturation of the leaching solution with oxygen from the air using a Venturi tube, which does not require significant material and labor costs. Laboratory work has proved the effectiveness of this technology, the dependences of oxygen concentration on time and distance after saturation, the values of ORP and Fe3+ on the concentration of oxygen in the solution are obtained
Все уранодобывающие предприятия, расположенные на территории Республики Казахстан, применяют технологию подземного скважинного выщелачивания (ПСВ). В последнее время в разработку начали вовлекаться участки месторождений урана со сложными горно-геологическими и гидро-геологическими условиями, где наибольший эффект обеспечивается за счет применения различных окислителей. Одним из дешевых окислителей является кислород, но из-за сложности и дороговизны насыщения им раствора, данный окислитель не нашел применения. В статье приведена технология насыщения выщелачивающего раствора кислородом из воздуха с использованием трубки Вентури, которая не требует значительных материальных и трудовых затрат. Лабораторными работами доказана эффективность данной технологии, получены зависимости концентрации кислорода от времени и расстояния после насыщения, величины окислительно-восстановительного потенциала и Fe3+ от концентрации кислорода в раствор
Жұмыс істеп тұрған кезде конвейердің камераға бұрылуын зерттеу
Authors: Буялич Г.Д. , Жетесова Г.С. , Акижанова Ж.Т. , Бейсембаев К.М. 
Published: July 2024

Исследовано движение скребкового конвейера из штрека в камеру с одновременным транспортированием груза и поворотом става на 90 градусов. С применением методов дискретизации уравнений динамики в компьютерных моделях определены нагрузки шарнирной системы и опасные состояния става конвейера. Рассмотрены методы его безопасной эксплуатации. Для расчета устойчивости кровли в камере и основном штреке, с учетом действия крепи, методом конечных элементов (МКЭ) создана программа расчета напряжений. Рассмотрена методика расчета времени цикла поворота забоя на 180 градусов. Сокращение затрат на разработку по сравнению с добычей с лавами достигает трех раз
Қырғыштық конвейерінің штректен камераға бір уақытта жүк тасымалдау және ставты 90 градусқа бұру арқылы қозғалысы зерттелді. Компьютерлік модельдердегі динамикалық теңдеулерді іріктеу әдістерін қолдана отырып, топсалы жүйенің жүктемелері және ставтының қауіпті күйлері анықталды. Оның қауіпсіз пайдалану әдістері қарастырылған. Камерадағы және негізгі штректегі кровляың тұрақтылығын есептеу үшін бекіткіштің әрекетін ескере отырып, соңғы элементтер (МКЭ) әдісімен кернеуді есептеу бағдарламасы жасалды. Кенжардың 180 градусқа айналу циклінің уақытын есептеу әдісі қарастырылған
Investigation of the turning of the working conveyor into the chamber. The movement of the scraper conveyor from the drift into the chamber with simultaneous transportation of cargo and turning of the stave by 90 degrees is investigated. With the use of methods of discretization of dynamic equations in computer models, the loads of the hinge system and the dangerous states of the conveyor are determined. Methods of its safe operation are considered. To calculate the stability of the roof in the chamber and the main drift, taking into account the action of the support, the fi nite element method (FEM) has created a stress calculation program. The method of calculating the time of the face turning cycle by 180 degrees is considered. The reduction in development costs compared to extraction in lavas reaches three times
Innovations in drilling and modern well cleaning technologies
Authors: Сарқұлова Ж.С. , Куанышева А.С. , Қаржаубай Н.Б. , Қазыбек А.Т. 
Published: July 2024

«Ұңғымаларды Бұрғылаудағы инновациялар және мұнайды тазарту технологиялары: Тұрақты энергияға жол» мақаласы мұнай-газ өнеркәсібінде мұнай мен газ өндірудің тиімділігін арттыру, сондай-ақ қоршаған ортаға әсерді азайту үшін қолданылатын заманауи әдістер мен технологияларды зерттейді. Мақалада көлденең бұрғылау, көп ұңғыма платформалары, бұрғылау машиналарын Автоматтандыру және IT технологияларын пайдалану сияқты инновациялар қарастырылады. Ұңғымаларды бұрғылау мен мұнайды өңдеудің заманауи тенденцияларына шолу жасалады, олардың тұрақты энергияға жету жолындағы маңыздылығын көрсетеді. Мақала сонымен қатар Мақала әдебиеттерді шолуға және ұңғымаларды бұрғылау, мұнай тазарту технологиялары және мұнай-газ саласындағы инновациялар саласындағы заманауи басылымдар мен зерттеулерді талдауға негізделген
The article «Innovations in well drilling and oil refining Technologies: the path to sustainable energy» explores modern methods and technologies used in the oil and gas industry to improve the efficiency of oil and gas production, as well as reduce environmental impact. The article discusses such innovations as horizontal drilling, multithreaded platforms, automation of drilling machines and the use of IT technologies. An overview of current trends in well drilling and oil refining is given, demonstrating their importance on the way to achieving sustainable energy. The article is also based on a literature review and analysis of modern publications and research in the field of well drilling, oil purification technologies and innovations in the oil and gas industry
В статье «Инновации в бурении скважин и технологии очистки нефти: путь к устойчивой энергии» исследуются современные методы и тех- нологии, используемые в нефтегазовой промышленности для повышения эффективности добычи нефти и газа, а также снижения воздействия на окружающую среду. В статье рассматриваются такие инновации, как горизонтальное бурение, многопоточные платформы, автоматизация буровых машин и использование ИТ-технологий. Дается обзор современных тенденций бурения скважин и переработки нефти, демонстрирующих их важность на пути к достижению устойчивой энергии. Статья также основана на обзоре литературы и анализе современных публикаций и исследований в области бурения скважин, технологий очистки нефти и инноваций в нефтегазовой отрасли
Геомагниттік мәліметтер және оларды геоғылымдар мәселелерін шешуде қолдану
Authors: Шарапатов А. , Жумабаев Б.Т. , Садуов А. , Асирбек Н. 
Published: July 2024

В петрофизических исследованиях установлена связь между значениями магнитных свойств (намагниченность, магнитная восприимчивость и проницаемость) геологического состава (среды) с его состоянием и изменениями в нем. Результаты носят более локальный характер. В магниторазведке (магнитометрии), когда наблюдения магнитного поля объекта изучения (среды, явления) осуществляются дистанционно, результаты отличаются объемом, глубинностью в пространстве и продолжительностью во времени. Результативность использования магнитных свойств пород и их поля при изучении состава, глубинного строения структур и процессов в недрах Земли подтверждены на конкретных примерах. Совершенствование методов, методики и техники наблюдений, алгоритмов обработки и истолкования геомагнитных данных увеличивает вероятность получения однозначных результатов при изучении состава, состояния геологической среды и прогнозе природных явлений
Петрофизикалық зерттеулерде геологиялық құрамның (ортаның) магниттік қасиеттері (магниттелу, магнит қабылдағыштық және өтімділік) мәндерінің оның күйімен және ондағы өзгерістермен байланысы анықталды. Нәтижелер жергілікті сипатта болады. Магниттік барлауда (магнитометрия) зерттеу объектісінің (ортаның, құбылыстың) магнит өрісін бақылау қашықтан жүргізіледі, нәтижелер кеңістікте көлемімен, тереңдігімен және уақыт бойынша ұзақтығымен ерекшеленеді. Жер қойнауындағы құрылымдардың құрамын, тереңдік құрылысын және ондағы процестерді зерттеуде таужыныстардың магниттік қасиеттері мен олардың өрістерін қолданудың тиімділігі нақты мысалдар арқылы дәлелденді. Бақылау әдістерін, әдістемесін және техникасын, геомагниттік деректерді өңдеу және түсіндіру алгоритмдерін жетілдіру геологиялық ортаның құрамын, күйін зерттеуде және ондағы табиғи құбылыстарды болжау кезінде нәтижелер алу ықтималдығын арттырады
In petrophysical studies, a connection has been established between the values of magnetic properties (magnetization, magnetic susceptibility, and permeability) of the geological composition (environment) with its state and changes in it. The results are more local in nature. In magnetic prospecting (magnetometry), when observations of the magnetic field of an object of study (environment, phenomenon) are carried out remotely, the results differ in volume, depth in space and duration in time. The effectiveness of using the magnetic properties of rocks and their fields in studying the composition, deep structure of structures and processes in the bowels of the Earth has been confirmed using specific examples. Improving the methods, techniques and technology of observations, algorithms for processing and interpreting geomagnetic data increases the likelihood of obtaining unambiguous results when studying the composition, state of the geological environment and forecasting natural phenomena
Электрондық қалдықтарды қайта өңдеудің қазіргі жағдайы мен перспективаларын талдау
Authors: Жолдасбай Е.Е. , Аргын А.А. , Курмансейтов М.Б. , Досмухамедов Н.К. 
Published: July 2024

На мировой рынок ежегодно поступают новые модификации электронного и электротехнического бытового оборудования (ЭЭО). Это приводит к значительному росту старого оборудования, которое до сегодняшнего дня не имеет рациональных путей их утилизации. Необходимость переработки отходов ЭЭО привлекает большое внимание мирового сообщества. В настоящей работе на основании анализа известных работ проанализировано современное состояние Е-отходов, показаны рациональные пути организации сбора, переработки Е-отходов. Отмечено, что для создания действенного механизма управления отходами, включающего разработку концепции управления на законодательном уровне, необходимо создание системы оборота отходов. При разработке механизма управления отходами необходимо обязательно учитывать зарубежный опыт в этой области, разработки ученых и экспертов из стран Евросоюза, Японии и США, которые приводятся в работе
Әлемдік нарыққа жыл сайын электрондық және электротехникалық тұрмыстық жабдықтардың (ЭЭЖ) жаңа модификациялары келіп түседі. Бұл бүгінгі күнге дейін оларды жоюдың ұтымды жолдары жоқ ескі жабдықтың айтарлықтай өсуіне әкеледі. ЭЭЖ қалдықтарын қайта өңдеу қажеттілігі әлемдік қоғамдастықтың назарын аударады. Осы жұмыста белгілі жұмыстарды талдау негізінде электрондық қалдықтардың қазіргі жай-күйі талданды, электрондық қалдықтарды жинауды, қайта өңдеуді ұйымдастырудың ұтымды жолдары көрсетілді. Заңнамалық деңгейде басқару тұжырымдамасын әзірлеуді қамтитын қалдықтарды басқарудың тиімді тетігін құру үшін қалдықтар айналымы жүйесін құру қажет екендігі атап өтілді. Қалдықтарды басқару тетігін әзірлеу кезінде осы саладағы шетелдік тәжірибені, жұмыста келтірілген Еуропалық Одақ, Жапония және АҚШ елдерінің ғалымдары мен сарапшыларының әзірлемелерін ескеру қажет
New modifications of electronic and electrical household equipment (EEE) enter the world market every year. This leads to a significant increase in old equipment, which until today has no rational ways to dispose of them. The need to recycle ЕЕЕ waste attracts a lot of attention from the world community. In this paper, based on the analysis of well-known works, the current state of E-waste is analyzed, rational ways of organizing the collection and processing of E-waste are shown. It is noted that in order to create an effective waste management mechanism, including the development of a management concept at the legislative level, it is necessary to create a waste management system. When developing a waste management mechanism, it is necessary to take into account foreign experience in this field, the developments of scientists and experts from the European Union, Japan and the USA, which are given in the work
Жер асты құрылымдарының кернеулі күйін модельдеу негізінде тау кен қазбаларын бекітудің оңтайлы түрін таңдау
Authors: Матаев А.К. , Имашев А.Ж. , Хусан Б. , Шайке Н.К. 
Published: July 2024

Статья посвящена исследованию прогноза формирования вторичного напряженно-деформированного состояния (НДС) в массиве горных пород в границах влияния очистных работ на Хромтауском месторождении. Численное моделирование напряженно-деформационного состояния массива горных пород и расчет несущей способности видов крепи, применяемых на шахте, выполнено в программе RS2, которая работает на основе метода конечных элементов в двумерной постановке, который дает возможность учесть значительное количество факторов, влияющих на состояние горного массива. Данные, полученные в программе RS2, более близки к натурным процессам, происходящим в условиях разработок месторождений полезных ископаемых. На основе проведенных построений и расчетов обосновано в качестве приоритетного способа управления устойчивостью выработок предварительное (опережающее) закрепление приконтурного массива горных пород в зоне неупругих (разрушающих) деформаций
Мақала Хромтау кен орнында тазарту жұмыстарының әсер ету шекарасындағы тау жыныстары массивінде қайталама кернеулі-деформацияланған күйдің (ҚҚС) пайда болу болжамын зерттеуге арналған. Тау жыныстары массивінің кернеулі-деформациялық күйін сандық модельдеу және шахтада қолданылатын бекіту түрлерінің жүк көтергіштігін есептеу RS2 бағдарламасында жүзеге асырылады, ол екі өлшемді өндірісте ақырлы элементтер әдісі негізінде жұмыс істейді, бұл тау массивінің жағдайына әсер ететін факторлардың едәуір санын ескеруге мүмкіндік береді. RS2 бағдарламасында алынған мәліметтер пайдалы қазбалар кен орындарын игеру жағдайында болатын табиғи процестерге жақын. Жүргізілген құрылыстар мен есептеулер негізінде қазбалардың тұрақтылығын басқарудың басым тәсілі ретінде серпімді емес (бұзатын) деформациялар аймағында тау жыныстарының контурға жақын массивін алдын ала (озыңқы) бекіту негізделеді
The article is devoted to the study of the forecast of the formation of a secondary stress-strain state (VAT) in a rock mass within the boundaries of the infl uence of cleaning operations at the Khromtau fi eld. Numerical modeling of the stress-strain state of the rock mass and calculation of the bearing capacity of the types of supports used in the mine were performed in the RS2 program, which works on the basis of the fi nite element method in a two-dimensional formulation, which makes it possible to take into account a signifi cant number of factors aff ecting the state of the rock mass. The data obtained in the RS2 program are closer to the full-scale processes occurring in the conditions of mining of mineral deposits. On the basis of the carried out constructions and calculations, the preliminary (advanced) fi xation of the contour rock mass in the zone of inelastic (destructive) deformations is justifi ed as a priority method for controlling the stability of workings
Modeling the effect of the waterlogging of the array on the stability indicators of the sides of the quarry
Authors: Рымқұлова А.Б. , Зейтинова Ш.Б. , Жумадилова Д.К. , Касымжанова А.Е. 
Published: July 2024

Жәйрем кен орны массивінің физика-механикалық қасиеттерін есептеу нәтижелері келтірілген, олар қабаттасатын қалыңдық, әлсіз жыныстар және қатты тау жыныстары топтарына бөлінеді. Slide бағдарламасында сол және оң жақтағы ашық кеніш жағдауының тұрақтылық есептеулері келтірілген. Модельдеу процесінде бұзылмаған массивтің қасиеттері кезең-кезеңімен табиғи және техногендік шығу тегінің сыртқы әсерлеріне ұшырайды. Нәтижесінде тау жыныстарының беріктік қасиеттері төмендейді. Бишоп пен Янбу әдістері бойынша құрғақ және суланған массивтегі ашық кеніш жағдауының тұрақтылық коэффициенттері анықталды
The results of calculating the physical and mechanical properties of the Zhairem deposit massif, which are divided into groups of overlapping strata, weathered rocks and Rock formations, are given. Calculations of the stability of the left and right sides in the Slide program are presented. During the modeling process, the properties of an undisturbed massif are gradually exposed to external influences of natural and man-made origin. As a result, the strength properties of rocks decrease. The coefficients of stability of the sides of the quarry in dry and watered massif were determined using the Bishop and Yanbu methods
Даны результаты расчета физико-механических свойств массива Жайремского месторождения, которые распределены на группы перекрывающая толща, выветрелые породы и скальные породы. Представлены расчеты устойчивости левого и правого борта в программе Slide. В процессе моделирования свойства ненарушенного массива поэтапно подвергаются внешним воздействиям природного и техногенного происхождения. В результате снижаются прочностные свойства горных пород. Определены коэффициенты устойчивости бортов карьера в сухом и обводненном массиве по методам Бишопа и Янбу
Кеннің гранулометриялық құрамы – металл шығымының негізгі факторы
Authors: Жалгасулы Н. , Бектибаев У.А. , Салкынов А.Т. , Исмаилова А.А. 
Published: July 2024

В статье рассматривается современное состояние добычи и переработки некондиционных медных руд, временно оставленных из-за совершенства ранних технологий подземной и открытой разработки месторождений полезных ископаемых и характеризующихся влиянием зависимости извлечения металла от характера дробления. Дело в том, что чем оптимальнее кусок руды для выщелачивания, контакт поверхности становится больше, что обеспечивает максимум выхода металлов. Однако для получения ожидаемого гранулометрического состава взорванной горной массы при известной эффективной глубине проникновения реагента внутрь рудного куска важно знать также параметры скважины, обуславливаемой технической вооруженностью процесса отбойки
Мақалада пайдалы қазбалар кен орындарын жерасты және ашық әдіспен игерудің технологияларының дамымауына байланысты металды өндіруде кеннің ірілі-ұсағының сипатына тәуелділігінің әсерімен мыс кендерін шығару мен өңдеудің қазіргі жағдайы қарастырылады. Кенді алудың сілтілеу әдісін ұсынғанымызда руданың кесектігі тиімді болса оның ерітіндімен жанасу беті соғұрлым көбірек болады, бұл металдардың максималды шығуын қамтамасыз етеді. Кенді қопарғанда оның ірілі-ұсақтылығын кен кесегіне ерітінділердің сіңірілуінің тиімді өлшем аумағына байланысты болуы керек. Бұл үдеріс бұрғылаудың техникалық жабдықталуымен байланысты болады да, ұңғыманың диаметрі, сондай-ақ олардың ара қашықтығы ұсынылатын технологияға байланысты болып, кеннен алынатын металдардың мөлшері максималды деңгейде болуын шартты түрде қадағалау керек
The article examines the current state of mining and processing of substandard copper ores, temporarily abandoned due to the insufficiency of early technologies for underground and open-pit mining of mineral deposits and characterized by the influence of the dependence of metal extraction on the nature of crushing. The fact is that the smaller the piece of ore for leaching, the contact surface becomes larger, which ensures a maximum yield of metals. However, to obtain the expected granulometric composition of the blasted rock mass with a known effective depth of penetration of the reagent into the ore monolith, it is also important to know the diameter of the well, determined by the technical equipment of the mining process, as well as the distance between the wells and other factors