bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Көмір жағудан алынған қалдықтарды кәдеге жаратудың инновациялық технологиялары – көмір саласының тұрақты дамуының өзегі
Authors: Жолдасбай Е.Е. , Аргын А.А. , Досмухамедов Н.К. 
Published: July 2024

В настоящей работе на основании анализа современного состояния угольной отрасли показаны перспективы устойчивого развития угольной отрасли. Проведен краткий сравнительный анализ существующей технологии сжигания угля, применяемой в энергетическом комплексе, с альтернативными источниками выработки электроэнергии. Указаны пути решения, позволяющие повысить эффективность угольной отрасли за счет внедрения новых технологий, направленных на утилизацию отходов от сжигания угля – глубокую очистку отходящих газов ТЭЦ от SO2 и NOx и переработку золошлаковых отходов. Приведены основные технологические показатели разработанных авторами статьи инновационных технологий, позволяющих обеспечить глубокую санитарную очистку газов и комплексную переработку золошлаковых отходов с получением товарных продуктов
Бұл жұмыста көмір саласының қазіргі жағдайын талдау негізінде көмір саласының тұрақты даму перспективалары көрсетілген. Электр энергиясын өндірудің баламалы көздерімен энергетикалық кешенде қолданылатын көмірді жағудың қолданыстағы технологиясына қысқаша салыстырмалы талдау жүргізілді. Көмір жағудан алынатын қалдықтарды кәдеге жаратуға – ЖЭО-нан шығатын газдарды SO2 және NOx-тан терең тазартуға және күлшлак қалдықтарын қайта өңдеуге бағытталған жаңа технологияларды енгізу есебінен көмір саласының тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін шешу жолдары көрсетілген. Мақаланың авторларымен әзірленген газдарды терең санитарлық тазартуды және тауарлық өнімдерді ала отырып, күлшлак қалдықтарын кешенді өңдеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін инновациялық технологиялардың негізгі технологиялық көрсеткіштері көрсетілген
In this paper, based on the analysis of the current state of the coal industry, the prospects for sustainable development of the coal industry are shown. A brief comparative analysis of the existing coal burning technology used in the energy complex with alternative sources of electricity generation is carried out. The ways of solutions that allow to increase the efficiency of the coal industry through the introduction of new technologies aimed at the disposal of waste from coal combustion – deep cleaning of waste gases of the CHP from SO2 and NOx and the processing of ash and slag waste are indicated. The main technological indicators of innovative technologies developed by the authors of the article are given, which allow for deep sanitary purification of gases and complex processing of ash and slag waste to obtain commercial product
Analysis of the conditions for the formation of water inflows into the quarry of the Kachar iron ore deposit and the development of technical solutions for the development of a drainage system
Authors: Ряжских М.В. , Титов В.И. , Ступакова М.С. , Менгель Д.А. 
Published: July 2024

На железорудном карьере в последние годы актуальной стала проблема оползневых процессов на верхних горизонтах отработки. Задачами исследований являлись оценка сложившейся гидродинамической обстановки в результате добычи полезного ископаемого, выявление причин оползневых процессов и дальнейшее прогнозирование водопритоков в выработанное пространство. Цель работы – обеспечение устойчивости откосов бортов на карьере, разработка технических решений по развитию системы осушения и уменьшение обводненности пород на участках ведения горных работ. Было выполнено гидрогеологическое и тепловизионное обследование карьера. Анализ условий формирования и распределения притока подземных вод в карьер, обоснование и разработка системы осушения выполнялись на базе современной универсальной комплексной программы.
In recent years, the problem of landslide processes on the upper horizons of mining has become topical in the iron ore open pit. The objectives of the research were to assess the current hydrodynamic situation as a result of mining, identify the causes of landslide processes and further forecast water inflows into the goaf. The purpose of the work was to ensure the stability of the slopes of the sides in the quarry, the development of technical solutions for the development of a drainage system and the reduction of water cut in the rocks in the mining areas. A hydrogeological and thermal imaging survey of the quarry was carried out. The analysis of the conditions for the formation and distribution of groundwater inflow into the quarry, the justification and development of the drainage system were carried out on the basis of a modern universal integrated program.
Assessment of lithium distribution in associated reservoir brines of oil and gas fields of Western Kazakhstan
Authors: Итемен Н.М. , Муртазин Е.Ж. 
Published: July 2024

Для казахстанской промышленности приоритетное направление в будущем – это добыча и получение чистых ценных компонентов и их соединений с дальнейшим развитием полупроводниковой, электронной, приборостроительной и других передовых отраслей науки и техники. В нефти обнаружено более 60 микроэлементов, а в попутных пластовых водах, представленных в основном рассолами, в промышленных масштабах содержатся хлористый натрий, хлористый кальций, другие соли и редкие элементы, такие как литий, стронций, цезий, рубидий, йод, бром, бор. В статье проведена оценка основных гидрогеологических и гидрогеохимических параметров, оценка прогнозных эксплуатационных ресурсов и запасов кондиционных промышленных компонентов Западного Казахстана.
For the Kazakh industry, the priority direction in the future is the extraction and production of pure valuable components and their compounds with the further development of semiconductor, electronic, instrument making and other advanced branches of science and technology. More than 60 trace elements have been found in oil, and associated reservoir waters, represented mainly by brines, contain sodium chloride, calcium chloride, other salts and rare elements such as lithium, strontium, caesium, rubidium, iodine, bromine, boron on an industrial scale. The article evaluates the main hydrogeological and hydrogeochemical parameters, estimates the projected operational resources and reserves of conditioned industrial components.
Усовершенствование технологии дробления и транспортировки в карьере для низкосортных, высокопроизводительных месторождений и транспортных систем
Authors: Zhalbyrov Zh.D. , Zamaliyev N.M. , Valiev N.G. , Zhanseitov A.T. 
Published: July 2024

In-Pit Crushing and Conveying systems are well known and are described by their financial efficiency, reduced fuel consumption operating costs, transportation costs, and pollution compared to traditional dump truck frameworks. Fully portable frame for carrying and draining water in pits, including tractor, two universal installations: atomization and drainage installation. The innovations envisaged for priming uncoated raw peat enjoy the accompanying benefits: reduction in truck fleets; reduction of transportation costs; the ability to work hard with peat; reduction breaker energy consumption; eliminates the need to install water treatment equipment on the production line as the crushed water returns to the pit.
Системы дробления и транспортировки в карьере хорошо известны и характеризуются их финансовой эффективностью, сниженным расходом топлива, эксплуатационными расходами, транспортными расходами и загрязнением окружающей среды по сравнению с традиционными системами самосвалов. Полностью переносная рама для переноски и слива воды в ямах, включая трактор, две универсальные установки: распылительную и дренажную. Инновации, предусмотренные для грунтования непокрытого торфа-сырца, имеют сопутствующие преимущества: сокращение парка грузовых автомобилей; снижение транспортных расходов; возможность интенсивной работы с торфом; снижение энергопотребления; устраняет необходимость установки оборудования для очистки воды на производственной линии, поскольку обработанная вода возвращается в карьер.
Substantiation of the change in the parameters of the room-and-pillar development system based on the analysis of the results of geomechanical monitoring
Authors: Жиенбаев А.Б. , Жараспаев М.А. , Абеуов Е.А. , Балпанова М.Ж. 
Published: July 2024

В данной работе на основании анализа результатов геомеханического мониторинга за выработанным пространством рудника Жомарт показан один из способов обоснования изменения конструктивных элементов камерно-столбовой системы на примере месторождения Жаман-Айбат, которое имеет схожие горно-геологические условия (слагающие породы, глубина залегания, мощность рудных тел) с Жезказганским месторождением, но его прочностные характеристики массива ниже почти в два раза. Строение толщи характеризуется частым прослаиванием вмещающих пород и руды, включая значительно более слабые прослойки углистых и глинистых пород. Были выявлены закономерности, на основе которых предложены и изменены параметры камерно-столбовой системы разработки для отработки запасов в блоке 19-С2.
In this paper, based on the analysis of the results of geomechanical monitoring of the goaf of the Zhomart mine, one of the ways to justify the change in the structural elements of the room-and-pillar system is shown using the example of the Zhaman-Aibat deposit, which has similar mining and geological conditions (constituent rocks, depth of occurrence, thickness of ore bodies ) with the Zhezkazgan deposit, but its strength characteristics of the massif are almost two times lower. The structure of the sequence is characterized by frequent interbedding of host rocks and ore, including much weaker interlayers of carbonaceous and clayey rocks. Regularities were identified, on the basis of which the parameters of the room-and-pillar mining system for mining reserves in block 19-C2 were proposed and changed.
Quantitative assessment of the risk of injuryat the aktobe ferroalloy plant
Authors: Уахитова Б.Т. , Раматуллаева Л.И. , Имангазин М.К. , Алматова Б.Г. 
Published: July 2024

Для оценки риска опасностей на Актюбиском заводе ферросплавов учитывались статистические данные по травматизму за период 2012-2020 гг. Исследование проведено по методу количественной оценки риска опасности Киннея. Установлено, что основной опасностью, согласно классификатору, принятому на заводе, стала опасность под шифром 23 – прочие. Этот шифр опасностей в основном относится к ошибкам персонала. В целом, риск опасностей аварий и несчастных случаев на данном объекте, согласно полученным расчетам по методу Киннея, считается приемлемым. По шифру 23 возникает большой процент (32%) риска опасности. С учетом этого было рекомендовано разработать методику по учету личностных качеств персонала с целью профотбора для уменьшения общего уровня травматизма на заводе.
The article took into account statistical data on injuries for the period 2012-2020 to assess the risk of hazards at the Aktobe Ferroalloy Plant of the Republic of Kazakhstan. The study was conducted using Kinney's risk quantification method. It has been established that the main danger according to the classifier adopted at this plant was the danger under the cypher 23 – other. This cypher of hazards mainly refers to personnel errors. In general, the risk of accidents and accidents at this facility is acceptable according to the obtained calculations using the Kinney method. In view of the very high percentage of hazard risk by cypher-23 in 32%, it is recommended to develop a methodology for taking into account the personal qualities of personnel in order to professional selection to reduce the overall level of injuries at the plant.
Құмкөл кен орны вахталық қалашығына әсер ететін қауіпті заттар әсерін талдау модельдеу
Authors: Ermukhanova N.B. , Aliyaskar S.E. , Nurzhanova D.B. , Tashimova A.A. 
Published: July 2024

The article analyzes and simulates the impact of hazardous substances affecting the shift camp of the Kumkol field. The probability of the main explosive gases and vapors accumulation at the field occurs in pipelines with oil and gas wells, in the factory for complex oil preparation and injection, oil and gas separators. The article describes on the basis of accident performance models in the zone of damaging factors influence: thermal radiation due to fire, excessive explosion pressure and toxic effects of hydrogen sulfide. The initial data on the main scenarios of forecast accidents are based on weather, including wind speed, when the oil and gas mixture in the well ignites from a fire and is exposed to thermal radiation from accidents in the oil and gas separator, equipment is destroyed, people are damaged and poisoned with hydrogen sulfide
Мақалада Құмкөл кен орны вахталық қалашығына әсер ететін қауіпті заттар әсері талданып, модельдеу қарастырылады. Кен орнындағы басты жарылғыш газдар мен булардың жиналу ықтималдығы мұнай және газ ұңғымаларымен, мұнайды кешенді дайындау және айдау цехында, мұнай-газ сепараторларымен құбырларда орын алады. Мақалада авария қойылымдарының модельдері негізінде зақымдаушы факторлардың әсер ету аймағында: өрт әсерінен жылулық сәулелену, жарылыстың артық қысымы және күкіртті сутегінің уытты әсері сипатталады. Болжамдық апаттардың негізгі сценарийлері бойынша бастапқы деректер ауа райы, оның ішінде желдің жылдамдығы негізінде, өрттен ұңғымадағы мұнай-газ қоспасы тұтанып және мұнай-газ сеператорындағы апаттардан жылулық сәулеленуге ұшырап, жабдықтар қирап, адамдар зақым алып, күкіртсутегімен уланады
В статье анализируется и рассматривается моделирование воздействия опасных веществ, влияющих на вахтовый городок Кумкольского месторождения. Вероятность накопления основных взрывоопасных газов и паров на месторождении возникает в нефтяных и газовых скважинах, в цехе комплексной подготовки и перекачки нефти, в трубопроводах с нефтегазоотделителями. В статье на основе моделей аварий описываются зоны воз- действия поражающих факторов (тепловое излучение от воздействия пожара, избыточное давление взрыва и токсическое воздействие сероводорода). Исходные данные по основным сценариям прогнозных катастроф основаны на погодных условиях, в том числе на скорости ветра. При пожаре воспла- меняется нефтегазовая смесь в скважине и от аварий на нефтегазоносном сепараторе подвергается тепловому излучению, разрушается оборудование, люди получают повреждения и отравляются сероводородом
Обоснование оптимальной величины забойного давления добычных скважин
Authors: Закенов С.Т. , Нуршаханова Л.К. , Ратов Б.Т. , Жәңгірханова А.А. 
Published: July 2024

Ұңғымаларды пайдаланудың неғұрлым оңтайлы технологиялық режимдеріне қол жеткізілетін және мұнай кен орындарын ұтымды игеру мен пайдаланудың негізгі қағидаттары бұзылмайтын ұңғыма түпмаңы қысымды қанығу қысымынан төмен төмендетудің мүмкін болатын шектерін негіздеу өзекті міндет болып табылады. Бұл күнделікті мұнай өндірудің өсуіне байланысты жағымды жақтан басқа, теріс жағы да бар – кенжар қысымының шамадан тыс төмендеуі, бұл ұңғыма түпмаңы аймағында мұнайдың газдануын тудырады, ол өз кезегінде өндіруші ұңғыма же- расты қондырғыларының жұмысына айтарлықтай әсер етеді. Бұл мәселені шешу үшін кәсіптік зерттеулердің нәтижелерін егжей-тегжейлі талдауды, аналитикалық есептеулерді және ұңғымаларды тиісті ұңғыма түпмаңы қысымымен
Justification of the possible limits of reducing the bottom-hole pressure below the saturation pressure, at which the most optimal technological modes of well operation are achieved and the basic principles of rational development and operation of oil fields are not violated, is an urgent task. This is due to the fact that due to the increase in daily oil production, in addition to the positive side, there is also a negative side – an excessive decrease in downhole pressure, which causes oil to decompose in the bottom-hole zone, which, in turn, significantly affects the operation of underground well equipment. To solve this problem, it is necessary to use an integrated approach, including a detailed analysis of the results of professional research, analytical calculations and hydrodynamic modeling of well operation at the appropriate bottom-hole pressure
Обоснование возможных пределов снижения забойного давления ниже давления насыщения, при котором достигаются наиболее оптимальные технологические режимы эксплуатации скважин и не нарушаются основные принципы рациональной разработки и эксплуатации нефтяных месторождений, является актуальной задачей. В связи с ростом ежедневной добычи нефти, помимо положительной, есть и отрица- тельная сторона – чрезмерное снижение забойного давления, что вызывает разгазирование нефти в призабойной зоне, а это, в свою очередь, существенно влияет на работу подземного оборудования скважины. Для решения этой задачи необходимо использовать комплексный подход, включающий детальный анализ результатов профессиональных исслед ований, аналитические расчеты и гидродинамическое моделирование экс- плуатации скважин при соответствующем забойном давлении
Жер асты кенiн өндіру мысалында бұрғыруларды бекіту бойынша ұсыныстар
Authors: Akpanbayeva A.G. , Isabek T.K. 
Published: July 2024

The exploration of mine workings and analysis of the underground mining documentation have been resulted that the maximal volume of inrush was observed during the roadway driving along the strike with impact angle of Δ = 0°, and the minimal volume of inrush was found during the crosscutting with impact angle of Δ = ±90°. By reason of the insufficient efficiency of the applied shotcrete supports, the rock inrush in the working area could lead to the high risks of injury to the miners in the breakage and drifting faces, the detachment of rock slabs from the side walls or roof of the workings during the gadding, support and loading. In order to reduce the high risks, the pilot tests of MasterRoc STS 1510 shotcrete mix have been performed. The results have demonstrated that this mix is suitable and recommended to use in the mining as an independent support and as part of the anchor structure and metal mesh
Тау-кен қазбаларының жай-күйін зерттеу және жер асты кенішінің құжаттамасын талдау нәтижелері бойынша Δ = 0° кездесу бұрышы бар тау жыныстарының соғуы бойымен дрейфтерді жүргізу кезінде құлаудың ең үлкен көлемі байқалатыны анықталды; құлаудың ең аз көлемі – кездесу бұрышы Δ = ±90° болатын орттарды бату кезінде. Қолданылатын құйма-бетонды бекітудің жеткіліксіз тиімділігіне байланысты түптік кеңістіктегі тау- кен массасының құлауы жоғары тәуекелдерге әкеледі: кеншілерді тоқтау және батып бара жатқан беткейлердің жарақаттануы, төбедегі тау массасының бөліктерінің қабыршақтануы, саңылауларды бұрғылау, бекіту және тиеу кезінде шахтаның бүйірлері. Жоғары тәуекелдерді азайту мақсатында MasterRoc STS 1510 бүріккіш бетон қоспасының тәжірибелік сынақтары жүргізілді. Нәтижелер қоспаның шахта жағдайында тәуелсіз төсем ретінде де, якорь төсемінің және металл тордың бөлігі ретінде де қолдануға жарамды және ұсынылғанын көрсетті
По результатам обследования состояния горных выработок и анализа документации подземного рудника установлено, что наибольший объем вывалов наблюдается при проходке штреков по простиранию пород с углом встречи Δ = 0°; наименьший объем вывалов – при проходке ортов с углом встречи Δ = ±90°. Вывалы горной массы в призабойном пространстве вследствие недостаточной эффективности применяемого торкрет-бетонного крепления приводят к возникновению высоких рисков: травмированию горнорабочих очистного и проходческого забоев, отслаиванию кусков горной массы с кровли и бортов выработки при бурении шпуров, креплении и заряжании. С целью снижения высоких рисков проведены опытно-промышлен- ные испытания торкрет смеси MasterRoc STS 1510. Результаты показали, что смесь пригодна и рекомендована для применения в условиях рудника как в качестве самостоятельной крепи, так и в составе анкерной крепи и металлической сетки
«Полиметалл Басқарушы компаниясы» Акционерлік қоғамының кәсіпорындарында «BlastMaker» бұрғылаужару жұмыстарын автоматтандырылған жобалау жүйесін пайдалану
Authors: Колосов В.А. , Долгушев В.Г. , Илларионов А.И. , Райымкулов М.А. 
Published: July 2024

В связи с горно-технологическими особенностями, экономическими и техническими требованиями к добыче минеральных ресурсов, у предприятий АО «Полиметалл УК» возникает необходимость в применении особо точных инструментов для проектирования и планирования буровзрывных работ. Одним из таких инструментов является система автоматизированного проектирования буровзрывных работ «BlastMaker». В статье обзорно рассматриваются адаптированные инструменты системы для условий открытых и подземных горных работ на предприятиях АО «Полиметалл УК»
Тау-кен-технологиялық ерекшеліктеріне, минералды ресурстарды өндіруге қойылатын экономикалық және техникалық талаптарға байланысты «Полиметалл БК» АҚ кәсіпорындарында бұрғылау-жару жұмыстарын жобалау және жоспарлау үшін аса дәл құралдарды қолдану қажеттілігі туындайды. «BlastMaker» бұрғылау-жару жұмыстарын автоматтандырылған жобалау жүйесі осындай құралдардың бірі болып табылады. Мақалада «Полиметалл БК» АҚ кәсіпорындарында ашық және жерасты тау-кен жұмыстарының жағдайларына арналған бейімделген жүйе құралдары қарастырылады
In view of the mining and technological specifics, economic and technical requirements for the extraction of mineral resources, the enterprises of Polymetal MC JSC have the need to use highly accurate tools for the design and planning of drilling and blasting operations. BlastMaker, an automated drilling and blasting design system, is one such tool. The article reviews the adapted tools of the system for the conditions of open-pit and underground mining works at the enterprises of JSC Polymetal MC
Бозащы дөңесінің юра кешендерін литофациалық талдау
Authors: Карамурзаева А.Б. , Есполова Н.И. , Шарапатов А. 
Published: July 2024

Одним из важнейших задач современной седиментологии является изучение развития процесса условий осадконакопления во времени и в пространстве. Решение данной задачи имеет важное практическое значение для успешного прогнозирования геометрии природных резервуаров нефти и газа, что особенно важно при построении корректных геологических моделей. В данной работе важными источниками информации, предоставляющими эти сведения, являются данные глубокого бурения, керновые материалы, геофизика, сейсмика, представления о седиментологических закономерностях распределения литологических осадочных ассоциаций в определенных фациальных зонах. По результатам данной работы по данным новых пробуренных скважин позволили уточнить и подтвердить литолого-палеографические карты, представленные в трудах советских ученых Атласа СССР
Қазіргі седиментологияның маңызды міндеттерінің бірі – уақыт пен кеңістіктегі шөгу жағдайларының процесінің дамуын зерттеу. Бұл мәселені шешудің табиғи мұнай және газ қабаттарының геометриясын сәтті болжау үшін үлкен практикалық маңызы бар, бұл әсіресе дұрыс геологиялық модельдерді құру кезінде маңызды.Бұл жұмыста терең бұрғылау деректері, керн материалдары, геофизикалық, сейсмикалық, белгілі бір фациялық аймақтардағы литологиялық шөгінді бірлестіктердің седиментологиялық заңдылықтары туралы идеялар осы ақпаратты қамтамасыз ететін маңызды ақпарат көздері болып табылады. Осы жұмыстардың нәтижелері бойынша жаңа бұрғыланған ұңғымалардың мәліметтері бойынша КСРО Атласының кеңес ғалымдарының еңбектерінде келтірілген литологиялық-палеографиялық карталарды нақтылауға және растауға мүмкіндік берді
One of the most important tasks of modern sedimentology is the study of the development of the process of sedimentation conditions in time and space. The solution of this problem is of great practical importance for the successful prediction of the geometry of natural oil and gas reservoirs, which is especially important when building correct geological models. In this paper, important sources of information providing this information are deep drilling data, core materials, geophysics, seismics, ideas about sedimentological patterns of distribution of lithological sedimentary associations in certain facies zones. According to the results of this work, according to the data of new drilled wells, it was possible to clarify and confi rm the lithological and paleographic maps presented in the works of Soviet scientists of the Atlas of the USSR