КОЛИЧЕСТВО СРЕДНЕМОЛЕКУЛЯРНЫХ ПЕПТИДОВ В НЕКОТОРЫХ СТРУКТУРАХ МОЗГА КРЫС РАЗНОГО ВОЗРАСТА, РАЗЛИЧАЮЩИХСЯ ПО ТИПУ НЕРВHOЙ СИСТЕМЫ
Authors: İbrahimova S.A. 
Published: August 2024

Məqalədə sinir sisteminin tipinə görə fərqlənən müxtəlif yaşlı siçovulların bəzi beyin strukturlarında ortamolekullu peptidlərin (OMP) miqdarına zülallı və zülalsız qidaların təsirini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqat işinin nəticələri verilmişdir. Heyvanlar stresədavamlı və stresədavamsız qruplara bölünmüşlər. Hər qrupdan kontrol götürülərək vivarium şəraitində saxlanılmış, təcrübə heyvanları isə iki yarımqrupa ayrılmış və xüsusi reseptlə 10, 20 və 30 sutka ərzində yemləndirilmişdir. Birinci yarımqrupda reseptin tərkibi tam saxlanılmış (zülallı qida fonu), ikinci yarımqrupda isə reseptin tərkibindən kazein çıxarılmışdır (zülalsız qida fonu). Qidalanmanın göstərilən müddətlərinin sonunda kontrol və təcrübə siçovullarının sol və sağ yarımkürələrinin simmetrik hissi-hərəki qabıq nahiyəsi və hipotalamusun toxuma homogenatında OMP-nin miqdarı təyin edilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, 3-aylıq heyvanların sol və sağ yarımkürələrinin hissi-hərəki qabıqlarında və hipotalamusunda hər iki qida fonunda OMP-nin miqdarı artır, 12-aylıq heyvanlarda isə azalır. Eləcə də fərqli qida fonunda 3 və 12 aylıq stresədavamlı və stresədavamsız qrup heyvanların sol və sağ yarımkürələrinin hissi-hərəki qabıqda OMP-nin miqdarında yarımkürələrarası asimmetriya müşahidə edilib.
В статье приведены результаты исследования по изучению влияния белкового и безбелкового питания на количество среднемолекулярных пептидов (СМП) в некоторых структурах головного мозга крыс разного возраста и разным типом нервной системы. Животные были разделены на стрессоустойчивые и стресснеустойчивые группы. Из каждой группы отбирали контроль и содержали в условиях вивария, подопытных животных разделяли на две подгруппы и кормили по специальному рецепту в течение 10, 20 и 30-ти дней. В первой подгруппе полностью сохранены компоненты рецепта (белковый фон питания), во второй подгруппе из рецепта исключен казеин (безбелковый фон питания). По окончании указанных сроков кормления определяли количество СМП в гомогенате тканей гипоталамуса и симметричной сенсомоторной коре левого и правого полушарий контрольных и опытных крыс. Установлено, что в этих группах у 3-месячных животных количество СМП в сенсомоторной коре левого и правого полушарий, а также в гипоталамусе увеличивается как на фоне белкового, так и безбелкового питания, а у 12-ти месячных снижается. Также как на фоне белкового, так и безбелкового питания наблюдалась межполушарная асимметрия в содержании СМП в сенсомоторной коре левого и правого полушарий у 3-х и 12-ти месячных стрессоустойчивых и стресснеустойчивых животных.
This study examines the impact of protein and protein-free nutrition on the quantity of MMP in various brain structures of rats with different nervous system types and ages. The animals were divided into stress-resistant and stress-unstable groups, with a control group selected from each category and kept in a vivarium. The experimental animals were divided into two subgroups and fed according to a special recipe for 10, 20, and 30 days. In the first subgroup, the recipe components were preserved (protein background nutrition), while in the second subgroup, casein was excluded from the recipe (protein-free nutrition background). At the end of the feeding period, the amount of MMP was determined in the homogenate of the tissues of the hypothalamus and the symmetrical sensomotor cortex of the left and right hemispheres of control and experimental rats. The study found that the amount of MMP in the sensomotor cortex of the left and right hemispheres and the hypothalamus increased in 3-month-old animals with both protein and proteinfree nutrition, but decreased in 12-month-old animals. Moreover, interhemispheric asymmetry was observed in the content of MMP in the sensomotor cortex of the left and right hemispheres in 3 and 12-month-old stress-resistant and stress-unstable animals, with protein and protein-free nutrition having the same effect.