ЗАВИСИМОСТЬ ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИХ СИМПТОМОВ КОРОНАВИРУСНОЙ ИНФЕКЦИИ ОТ ТЯЖЕСТИ ЗАБОЛЕВАНИЯ
Authors: İsayev C.P. , Məmmədova H.H. 
Published: August 2024

Məqalədə COVID-19 infeksiyası zamanı xəstələrin periferik qanında, o cümlədən hematoloji leykositar indekslərdə baş verən dəyişiklikləri öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqatın nəticələri haqqında məlumat verilmişdir. COVID-19 infeksiyası olan 92 xəstənin (44 nəfərdə yüngül və 48 nəfərdə ağır gedişli) hematoloji göstəriciləri öyrənilmiş, baş verən dəyişikliklər təhlil edilərək qiymətləndirilmişdir. Müayinələr zamanı periferik qanda eritrosit və trombositlərin sayının dəyişmələri əsasən ağır gedişli xəstələrdə aşkar edilmişdir. Leyksitar düsturun dəyişiklikləri isə yüngül gedişli xəstələrdə limfositoz, ağır gedişi olanlarda isə neytrofil leykositoz olmasi ilə özünü göstərmişdir. Reaktivlik indekslərinin – hematoloji leykositar indekslərin öyrənilməsi zamanı ağır gedişli xəstələrdə leykositar indeksin (Lİ) azalması və qanda leykositlərin yerdəyişmə indeksinin (QLYİ) artması müəyyən edilmişdir ki, bu da kəskin iltihabi proseslər zamanı orqanizmin uyğunlaşma mexanizmi resuslarının kifayət qədər olmadığının göstəricisi hesab edilə bilər. QLYİ-nin artması və ya Lİ-nin azalması, COVID-19 infeksiyası olan xəstələrin ümumi reaktivliyində meydana çıxan əlverişsiz dəyişikliklər proqnostik əhəmiyyət kəsb edən göstərici hesab edilə bilər.The article provides information on the results of a study conducted to examine changes in the peripheral blood of patients with COVID-19 infection, including hematological leukocyte indices. The hematological indicators of 92 patients with COVID-19 infection (mild in 44 and severe in 48) were studied, the changes that occurred were analyzed and evaluated. Changes in the number of erythrocytes and platelets in the peripheral blood during examinations were found mainly in patients with a severe course. Changes in the leukocyte formula were manifested by lymphocytosis in patients with a mild course, and neutrophilic leukocytosis in those with a severe course. During the study of reactivity indices - hematological leukocyte indices, a decrease in the leukocyte index (LI) and an increase in the blood leukocyte displacement index (BLDI) were determined in patients with a severe course, which can be considered as an indicator of insufficient adaptation mechanisms of the body during acute inflammatory processes. It is advisable to consider the increase of BLDI or the decrease of LI as an indicator of prognostic importance, which are unfavorable changes that appear in the general reactivity of patients with COVID-19 infection.Изучены гематологические показатели 92 пациентов с инфекцией COVID-19 (легкая у 44 человек и тяжелая у 48 человек), проанализированы и оценены произошедшие изменения. Изменения количества эритроцитов и тромбоцитов в периферической крови при обследовании выявляли преимущественно у больных с тяжелым течением. Изменения лейкоцитарной формулы проявлялись лимфоцитозом при легком течении и нейтрофильным лейкоцитозом при тяжелом течении. При исследовании показателей реактивности – гематологических лейкоцитарных индексов у больных с тяжелым течением определяли снижение лейкоцитарного индекса (ЛИ) и повышение индекса сдвига лейкоцитов крови (ИСЛК), что можно рассматривать как показатель недостаточности адаптационных механизмов организма при острых воспалительных процессах. Показателем прогностической значимости целесообразно считать повышение (ИСЛК) и/или снижение ЛИ, которые представляют собой неблагоприятные изменения, проявляющиеся в общей реактивности больных с инфекцией COVID-19.