ОСОБЕННОСТИ ГОРМОНАЛЬНОГО СТАТУСА У ДЕВОЧЕК С ПРЕЖДЕВРЕМЕННЫМ ПОЛОВЫМ СОЗРЕВАНИЕМ ЦЕНТРАЛЬНОГО ГЕНЕЗА
Authors: Mustafayeva İ.R. 
Published: August 2024

Məqalədə mərkəzi mənşəli vaxtından qabaq cinsi yetişkənlik (VQCY) olan qızlarda hormonların dəyişmə xüsusiyyətlərini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Qarşıya qoyulan məqsədə uyğun olaraq pubertat dövrdə müxtəlif mənşəli VQCY olan 37 qız müayinə edilmişdir. 37 qızdan 31-də (83,8%) mərkəzi, 6 qızda periferik mənşəli VQCY təyin edilmişdir. Tədqiqata daxil olan qızların qan serumunda hipotalamus-hipofiz-böyrəküstü vəzi-yumurtalıq sisteminin hormonlarından follikulstimulyasiyaedici (FSH), lüteinləşdirici (LH), tireostimulyasiyaedici (TSH), prolaktin (Prl), estradiol (E2), testosteron (T), dehidroepiandesteron-sulfatın (DHEA-S), kortizol (K) hormonların səviyyəsi təyin edilmişdir. Eyni zamanda qalxanabənzər vəzinin funksional aktivliyini təyin etmək üçün, triyodtironin (T3) və tiroksinin (T4) miqdarı tam avtomat rejimdə, Abbot-Arxitekt rentgenlərini tətbiq etməklə, hemolüminesstensiya üsulu ilə, Arxitekt-1000, Abbot (ABŞ) cihazında təyin edilmişdir. Alınan nəticələr eyni yaşda cinsi yetişkənlik dövrünün fizioloji gedişatı olan qızların (n=27) nəticələri ilə müqayisə edilmişdir. Mərkəzi mənşəli VQCY olan qızların analarının anamnezində doğuş zamanı müxtəlif mamalıq ağırlaşmaları qeyd edilir, bu da gələcəkdə qızların cinsi yetişkənlik dövrünün gedişatına təsir edən yüksək risk amilidir. Qızlarda müxtəlif dərəcəli nevroloji simptomatika özünü biruzə verir. Mərkəzi mənşəli VQCY-də MRT-də beynin orqanik dəyişiklikləri aşkar edilməmişdir və VQCY idiopatik xarakter daşımışdır. VQCY-nin ikincili cinsi əlamətlərindən telarxe 6,89±1,12 yaşında qeyd edilmişdir. Mərkəzi mənşəli VQCY zamanı LH-nin (16,13±0,97 mTV/ml) və E2-un (166,5±4,38 pq/ml), T4-un (20,66±0,63 nq/dl) statistik etibarlı dərəcədə artması müşahidə edilir, bu da hipotalamus-hipofiz-yumurtalıq sistemin aktivliyini əks etdirir.
Представлены результаты исследования, проведенного с целью изучения гормонального статуса у девочек с преждевременным половым созреванием центрального генеза. Обследовано 37 девочек из которых у 31 (83,8%) на основании клинических, гормональных, функциональных, радиологических методов исследования определено преждевременное, у 6 девочек (16,2%) переферическое половое созревание центрального генеза. Сравнительную группу составили 27 девочек с физиологическим течением пубертатного периода. Средний возраст девочек с ППС центрального генеза составил 9,9±08 (6-12) лет. Вес девочек 43,3±0,8 (40-60) кг, рост 148,0±0,16 (140- 158) см. Гемолюминисцентным методом были определены показатели фолликулостимулирующего (ФСГ), лютеинизирующего (ЛГ), тиреостимулирующего (ТСГ) гормонов, пролактина (Прл), эстрадиола (Э2), тестостерона (Т), дегидроэпиадостерона-сульфата (ДГЭА-С), кортизола (К), а также изучены показатели функциональной активности щитовидной железы: трийодтиронина (Т3) и тироксина (Т4). Исследование показало, что у матерей девочек с ППС центрального генеза в родах отмечались акушерские осложнения, включая I и II слабость родовой деятельности, отсутствие родовой деятельности на фоне преждевременного излития околоплодных вод, стимуляции и индукция родовой деятельности, крупный плод, острая интранатальная гипоксия плода, асфиксия новорожденного. В последующие периоды жизни девочек отмечалось наличие неврологической симптоматики. Девочки наблюдались у невропатолога. На основании рентгенологического и МРТ обследований установлено отсутствовие органических поражений головного мозга и преждевременное половое созревание насило идиопатический характер. Установлено, что у девочек с ППС центрального генеза отмечалось достоверное увеличение показателей ЛГ (16,13±0,97 мМЕ/ мл), эстрадиола (166,5±4,38 пг/мл) (P<0,05), что отражало повышение функциональной активности гипоталамо-гипофизаорно-яичниковой системы.
The results of a study aimed at investigating the hormonal status of girls with central precocious puberty are presented. According to the results of clinical, hormonal, functional, radiological research methods, 31 (83.8%) of 37 examined girls were diagnosed with central precocious puberty. The comparative group consisted of 27 girls with a physiological course of puberty. The average age of girls with CPP of was 9.9±0.8 (6-12) years. Girls' weight was 43.3±0.8 (40-60) kg, height 148.0±0.16 (140-158) cm. Serum hormones: prolactin (Prl), estradiol (E2), testosterone (T), dehydroepiadosterone sulfate (DHEAS), cortisol (C), and indicators of the functional activity of the thyroid gland: triiodothyronine (T3) and thyroxine (T4) were detected by the method of hemoluminescence. It was established that the mothers of girls with CPP had obstetric complications during childbirth, including primary and secondary weakness of labor activity, absence of labor activity on the background of premature rupture of amniotic fluid, stimulation and induction of labor activity, macrosomic fetus, acute intranatal fetal hypoxia, newborn asphyxia. In subsequent periods of the girls' lives, the presence of neurological symptoms was noted. The girls were observed by a neurologist. According to the X-ray and MRI examinations, the absence of organic brain lesions was established and precocious puberty was predominantly idiopathic. It was found that girls with CPP showed a significant increase in LH (16.13±0.97 mIU/ml), estradiol (166.5±4.38 pg/ml) (P<0.05), which reflected increased functional activity of the hypothalamic-pituitaryovarian system.