bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Calculating the prospects for production and commercialization of coal-bed methane
Authors: Қамаров Р.Қ. , Хуанған Н. , Зейтинова Ш.Б. , Жүніс Г.М. 
Published: July 2024

Көмір тақталарының метаны бірнеше онжылдықтар бойы бүкіл әлемде баламалы энергия көзі ретінде пайдаланылуда. Көмірдің метаны әр түрлі салаларда шикізат ретінде кеңінен қолданылады. Өйткені ол табиғи газ. Көмірдің метанын пайдаланудың схемалары бойынша қамсыздандырылатын газдың көлемі мен құрамына белгілі талаптар бар. Бұл факторлар сатудың көлемі мен кірісіне айтарлықтай әсер етеді. Көмірдің метанын қолдану бойынша тиімді жобасының сауда-саттық негізгі критерийлері болып ұзақ мерзімді газ көзі және сенімді тұтынушы саналады. Метанды қолдану әдісін таңдау кезінде негізгі фактор болып өндіру көлемі мен өндірістің пайдалылығы арасындағы теңестік саналады. Әлемдік тәжірибе көмір тақталарының метанын энергетикалық бағытта шикізат ретінде жылу мен электр энергиясын өндіру үшін, сондай-ақ, химия өнеркәсібінде пайдаланудың мүмкіндігін көрсетеді. Көмірдің метанын басқа бағытта қолдану бойынша инвестициялық шешімдер қабылдаған кезде толық және мұқият талдау жүргізу қажет.
In the global context, coal-bed methane has been used as an alternative energy source for several decades. Coal methane is widely used as a raw material in various industries, as it is a natural gas. Most schemes of using coal methane have certain requirements for the volume and composition of the supplied gas. These factors have a significant impact on sales volumes and profits. The main criteria for a commercially viable CBM project are a long-term source of gas and a reliable consumer. The main factor in selecting the method of using methane is the balance between the volume of production and profitability of production. The world practice shows the possibility of using coal-bed methane as a raw material both in the energy sector for generating heat and electricity, and in the chemical industry. When making investment decisions on the use of coal methane in one or another aspect, a complete and thorough analysis is needed.
В мировых масштабах метан угольных пластов уже несколько десятков лет применяется в качестве альтернативного источника энергии. Углеметан широко используется в качестве сырья в различных отраслях промышленности, так как представляет собой природный газ. Большинство схем использования углеметана имеют определенные требования к обьемам и составу поставляемого газа. Эти факторы значительно влияют на объемы продаж и прибыль. Основными критериями коммерчески выгодного проекта по использованию углеметана являются наличие долгосрочного источника газа и надежного потребителя. Основным фактором при выборе метода использования метана является баланс между объемом добычи и рентабельностью производства. Мировая практика показывает возможность использования метана угольных пластов в качестве сырья как в энергетическом направлении для получения тепло- и электроэнергии, так и в химической индустрии. При принятии инвестиционных решений по применению углеметана в том или ином направлении необходимо проведение полного и тщательного анализа.
Ұңғыны қысымды сұйықтықпен бұрғылайтын әмбебап құрылым
Authors: Мендебаев Т.Н. , Смашов Н.Ж. , Исмаилов Х.К. , Изаков Б.К. 
Published: July 2024

При геологоразведке глубокозалегающих месторождений полезных ископаемых проблемы бурения скважин – сохранность заданно- го направления, снижение энергозатрат и получение структурно цельного керна – решаются внесением в конструкцию забойной компоновки новых физических принципов и ресурсов. Ресурс – гидроструйное бурение, позволяющее максимально использовать потенциальную энергию промывочной жидкости. Разработаны универсальные забойные компоновки гидроструйного бурения скважин. Новизна – гидрораспределитель, алмазная бурильная головка с многоступенчатой матрицей и раздельная система промывочных канавок. При бурении скважин поток промывочной жидкости направляется на ступеньки забоя скважин, образуются зоны разрыхления и снижая сопротивляемость горных пород к разрушению. Универсальная забойная компо- новка имеет преимущество по сравнению с серийными колонковыми наборами NQ и HQ по механической скорости, энергозатратам и цельности керна
Терең іргелес пайдалы қазбалар кен орындарын геологиялық барлау кезінде ұңғымаларды бұрғылау проблемалары – берілген бағыттың сақталуы, энергия шығынын азайту және құрылымдық тұтас өзек алу. Бұл кенжар құрылымына жаңа физикалық принциптер мен ресурстарды енгізген кезде мүмкін болады. Ресурс – жуу сұйықтығының потенциалдық энергиясын барынша пайдалануға мүмкіндік беретін гидрожарық бұрғылау. Ұңғымаларды бұрғылаудың әмбебап кенжарлары жасалды. Жаңалық-гидравликалық дистрибьютор, көп сатылы матрицасы бар Гауһар бұрғылау басы және бөлек жуу ойығы жүйесі. Ұңғымаларды бұрғылау кезінде жуу сұйықтығының ағыны ұңғымаларды сою сатыларына бағытталады, қопсыту аймақтары пайда болады, тау жыныстарының бұзылуға төзімділігі төмендейді. Әмбебап кенжардың орналасуы механикалық жылдамдық, энергия шығыны және негізгі тұтастық бойынша NQ және HQ сериялық баған жиынтықтарымен салыстырғанда артықшылыққа ие
In geological exploration of deep-lying mineral deposits, the problems of drilling wells are the preservation of a given direction, reducing energy consumption and obtaining a structurally solid core. This is possible when new physical principles and resources are introduced into the design of the downhole layout. The resource is hydrojet drilling, which makes it possible to maximize the potential energy of the washing liquid. Universal downhole layouts of hydraulic well drilling have been developed. The novelty is a hydraulic distributor, a diamond drill head with a multi-stage matrix and a separate system of flushing grooves. When drilling wells, the flow of flushing fluid is directed to the steps of the well face, loosening zones are formed, reducing the resistance of rocks to destruction. The universal downhole layout has an advantage over the serial NQ and HQ column sets in terms of mechanical speed, energy consumption and core integrity
Statistical analysis of injuries and psychological studies of metallurgical workers in order to reduce injuries
Authors: Уахитова Б.Т. , Сарқұлова Ж.С. , Мерекеқызы А. , Калжанова А.Б. 
Published: July 2024

Мақалада Ақтөбе ферроқорытпа зауытының (АФЗ) балқыту цехтарындағы 2012-2020 жылдар аралығындағы жарақатқа талдау жасалды. Статистикалық әдіс пен Ян Стреляу әдісін қолдана отырып, зерттеу кезеңінде АФЗ-a балқыту цехтарындағы ең қауіпті мамандықтар 26% ферроқорытпа балқытушылары және 20% слесарь-жөндеушілер болып табылады, бұл екі мамандық барлық жарақат алғандардың жартысына жуығын құрайды (47%). Зерттеу нәтижелері бойынша жарақаттанушылардың ең қауіпті жасы 40 жастан бастап және одан жоғары жалпы алғанда 50%-ды, яғни барлық жарақаттанатын қызметкерлердің жартысын құрайтынын анықтады. Тестілеу нәтижелері бойынша (Ян Стреляу әдісі) талдау жүргізілді және тестіленген барлық қызметкерлердің орта есеппен 12%-ында жарақаттану үрдісі анықталды. Зерттеу нәтижелерінің негізінде жарақаттануға бейім адамдарды арнайы фактор бойынша қауіптілігі төмен кәсіптер мен жұмыс орындарына ауыстыру мүмкіндігі туралы қорытынды жасалды
He article analyzes injuries in the smelting shops of the Aktobe Ferroalloy Plant (AFP) for the period from 2012 to 2020. Using the statistical method and Yan Strelyau’s method, it was determined that the most dangerous professions in the AFP smelters in the study period were ferroalloy smelters 26% and mechanics-repairmen 20%. These two professions account for almost half of all injured (47%). According to the results of the study, it was found that the most dangerous age of the injured is 40 years and above. In general, this group of workers accounts for 50%, i.e. half of all injured workers. According to the results of testing according to the method of Jan Strelyau, a tendency to injury was revealed in an average of 12% of all tested workers. Based on the results of the study, the need to transfer persons predisposed to injuries due to a special factor to less dangerous professions and jobs is recommended
В статье проведен анализ травматизма в плавильных цехах Актюбинского завода ферросплавов (АЗФ) за период с 2012 по 2020 годы. Используя статистический метод и метод Яна Стреляу, определено, что наиболее опасными профессиями в плавильных цехах АЗФ в исследуемый период являются плавильщики ферросплавов 26% и слесари-ремонтники 20%. На эти две профессии приходится почти половина всех травмированных (47%). По результатам исследования установлено, что наиболее опасный возраст травмируемых от 40 лет и выше. В целом на указанную группу работников приходится 50%, т.е. половина всех травмируемых работников. По результатам тестирования по методу Яна Стреляу выявлена тенденция к травматизму в среднем у 12% всех протестированных работников. На основании результатов исследования рекомендована необходимость перевода лиц, предрасположенных к травматизму, по специальному фактору на менее опасные профессии и рабочие места
Creation of a plan-height justification map at the Zholbystinsky, Shovan, and Kelinshektau gold deposits
Authors: Кенжехан Е.Б. , Жакыпбек Ы. , Кожаев Ж.Т. , Әбен А.С. 
Published: July 2024

Бүкіл әлемде ғаламдық навигациялық спутниктік жүйенің (GNSS) көмегімен координаттарды анықтау (нақты уақыттағы кинематикалық, дәл нүктелік позициялау немесе статикалық режимде) бірнеше ғылыми және техникалық қосымшаларда талданды. Көптеген ғылыми-техникалық орталықтарда, геодезиялық өндіріс ұйымдарында, жүк және жолаушы тасымалдарында, мұнай-газ құрылыстарында өлшеу қорытындысын шұғыл және электронды сандық карта түрінде беретін спутниктік технологиясын жан-жақты зерттеп, өндіріс үрдісіне енгізуде. Мақалада Жолбарысты, Шован, Келіншектау алтын кен орындарында орындалған геодезиялық жетілдіру жұмыстары қарастырылған. Кен орнына құрылған жоспарлы-биіктік негіздемесінің картасын ГАЖ технологиялары бойынша картасын құру жұмыстары талданған
Worldwide, several scientific and technical applications have analyzed the determination of coordinates using the Global Navigation Satellite System (GNSS) (kinematic in real time, precise point positioning, or in static mode). In many scientific and technical centers, geodetic production organizations, freight and passenger transportation, oil and gas facilities, and satellite technologies are comprehensively studied and introduced into the production process, which provides measurement results in the form of emergency and electronic digital maps. The article discusses the work on geodetic improvements carried out in the fields of Zholbarysty, Shovan, and Kelinshektau. The work on the creation of a map of the planned high-altitude justification at the field using GIS technologies is analyzed
Во всем мире определение координат с помощью глобальной навигационной спутниковой системы (GNSS) (кинематическое в реальном времени, точное точечное позиционирование или в статическом режиме) анализировалось в нескольких научных и технических приложениях. Во многих научно-технических центрах, геодезических производственных организациях, грузовых и пассажирских перевозках, нефтегазовых сооружениях всесторонне изучают и внедряют в производственный процесс спутниковые технологии, которые выдают результаты измерений в виде экстренных и электронных цифровых карт. В статье рассмотрены работы по геодезическим усовершенствованиям, выполненные на месторождениях Жолбарысты, Шован, Келиншектау. Проанализированы работы по созданию карты планово-высотного обоснования на месторождении по ГИС технологиям
Химиялық реагентті қолдана отырып уранды сілтілеу кезінде айдау ұңғымаларының дебитін арттыру
Authors: Aben E.Kh. , Akmetkanov D.K. , Chukharev S. , Omirgali A.K. 
Published: July 2024

The article presents the results of the study and analysis of the mining and geological features of the object of study, which made it possible to identify the main reason for the decrease in the flow rate of pumping wells due to the colmatation of filters and the filter part of wells due to the predominance of silicon compounds in the array. Therefore, the technology of decolmatization of filters and the filter part of wells is proposed and the results of pilot work to increase the flow rate of pumping wells during underground borehole leaching of uranium using ammonium bifluoride are presented. Comparative results before and after treatment of the leaching solution with ammonium bifluoride showed that the flow rate of various pumping wells increased from 1.4 to 4.4 m3/h, and in others – from 2 to 5.3 m3/h
Мақалада зерттеу объектісінің тау-кен геологиялық ерекшеліктерін зерттеу және талдау нәтижелері келтірілген, бұл массивте кремний қосылысының басым болуына байланысты сүзгілер мен ұңғымалардың сүзгі бөлігінің колматациясына байланысты сорғы ұңғымаларының дебитінің төмендеуінің негізгі себебін анықтауға мүмкіндік берді. Сондықтан сүзгілерді және ұңғымалардың сүзгі бөлігін декольматациялау технологиясы ұсынылды және аммоний бифторидін қолдана отырып, уранды жерасты ұңғымасымен шаймалау кезінде сорғы ұңғымаларының дебитін арттыру бойынша тәжірибелік-өнеркәсіптік жұмыстардың нәтижелері келтірілген. Бифторидті аммониймен шаймалау ерітіндісін өңдеуге дейінгі және кейінгі салыстырмалы нәтижелер әртүрлі сорғы ұңғымаларының дебиті сағатына 1,4-тен 4,4 м3 дейін, ал басқаларында сағатына 2-ден 5,3 м3 дейін өскенін көрсетті
В статье приведены результаты изучения и анализа горно-геологических особенностей объекта исследования, что позволило выявить основную причину снижения дебита откачных скважин из-за кольматации фильтров и прифильтровой части скважин за счет преобладания в массиве соединении кремния. Поэтому предложена технология декольматации фильтров и прифильтровой части скважин и приведены результаты опытно-промышленных работ по повышению дебита откачных скважин при подземном скважинном выщелачивании урана с применением бифторида аммония. Сравнительные результаты до и после обработки выщелачивающим раствором бифторид аммонием показали, что дебит различных откачных скважин увеличились с 1,4 до 4,4 м3/ч, а в других – с 2 до 5,3 м3/ч
АҚШ-тың денсаулық сақтау және еңбек қауіпсіздігі саласында кәсіби құзыреттерді қалыптастыру бойынша тәжірибесі
Authors: Едильбаева Л.И. , Рахимова Г.М. 
Published: July 2024

В статье рассмотрены основные требования и направления развития карьеры в области охраны здоровья и безопасности труда в США. Рассмотрены статистические данные о востребованности профессии и прогнозы по ее актуальности в ближайшие 10 лет. Исследованы особенности и основные требования к кандидатам по вхождению в профессию, включая наличие или отсутствие академических степеней, опыта работы и навыков. Выделены ключевые приоритеты обучения кандидатов в зависимости от отрасли экономической деятельности. Результаты исследований могут быть использованы при разработке профессионального стандарта по безопасности и охране труда Национальной Рамки Квалификаций Республики Казахстан. Актуальность данного исследования подтверждается тем, что накопленный международный опыт в области образования и подготовки по профессии специалиста по безопасности и охране труда поможет провести изменения в этой сфере системно, с применением риск-ориентированного подхода
Мақалада АҚШ-та денсаулық сақтау және еңбек қауіпсіздігі саласындағы мансапты негізгі талаптары мен даму бағыттары қарастырылған. Мамандықтың сұранысқа ие болуы мен оның алдағы 10 жылға өзектілігіне қатысты болжамдар туралы статистикалық деректер қарастырылды. Кандидаттардың ерекшеліктері мен мамандыққа кіріспеге қойылатын негізгі талаптар, соның ішінде академиялық дәрежелердің, жұмыс тәжірибесі мен дағдыларының болуы немесе болмауы зерттелді. Экономикалық қызмет саласына байланысты кандидаттарды оқытудың негізгі басымдықтары атап өтілді. Зерттеу нәтижелерін Қазақстан Республикасының Ұлттық біліктілік шеңберінің еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі кәсіби стандартын әзірлеу кезінде пайдалануға болады. Бұл зерттеудің өзектілігі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман мамандығы бойынша білім беру және даярлау саласындағы жинақталған халықаралық тәжірибе осы салада тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдана отырып, жүйелі түрде өзгерістер жүргізуге көмектесетіндігімен расталады
The article considers the main requirements and directions of career development in the field of occupational health and safety in the United States. Statistical data on the demand for professions and forecasts of their relevance in the next 10 years are considered. Features and basic requirements for candidates to enter the profession, including the presence or absence of academic degrees, work experience, and skills, are reviewed. The key priorities of candidates’ training depending on the industry are highlighted. The findings of this study are useful for the development of professional standards for occupational health and safety in the National Qualifications Framework of the Republic of Kazakhstan. The relevance of this study is confirmed by the fact that the accumulated international experience in the field of education and training for the occupational health and safety specialist profession will help to make changes in this area systematically, with a risk-oriented approach
Бу инжекциясы (Steam Assisted Gravity Drainage) және еріткішті бар (Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage) бар гравитациялық дренаж мүмкіндігін кеңейту
Authors: Заурбеков К.С. , Заурбеков С.А. , Балгаев Д.Е. 
Published: July 2024

В работе рассматриваются и сравниваются метод гравитационного дренирования с закачкой пара (Steam Assisted Gravity Drainage) и метод с закачкой пара с растворителем (Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage), а также предлагается техническое решение по расширению области их применения, а именно, возможности увеличения глубины скважин разрабатываемых методами Steam Assisted Gravity Drainage и Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage. Цель предлагаемого решения заключается в подогреве пара по всей длине скважины с целью сохранения заданной на выходе парогенераторной установки, температуры перегретого пара и подведение его в продуктивный пласт, что позволяет обеспечить значительное увеличение температуры пара в горизонтальном открытом участке нагнетательной скважины в сравнении с температурой пара в скважине, не имеющей системы скважинного термоэлектрического модуля
Жұмыста гравитациялық дренаж әдісімен бу айдау (Steam Assisted Gravity Drainage) және еріткіш бу айдау әдісі (Expanding Solvent – Steam- Assisted Gravity Drainage) талқыланады және салыстырылады, сонымен қатар олардың қолданылу аясын кеңейтудің техникалық шешімі, атап айтқанда игерілген ұңғымалардың тереңдігін арттыру мүмкіндігі ұсынылады. Steam Assisted Gravity Drainage және Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage бойынша. Ұсынылып отырған шешімнің мәні бу генераторы қондырғысының шығысында қатты қызған будың алдын ала белгіленген температурасын ұстап тұру және оны резервуарға жеткізу үшін ұңғыманың бүкіл ұзындығы бойымен буды қыздыру болып табылады, бұл қамтамасыз етуге мүмкіндік береді ұңғыманың термоэлектрлік модуль жүйесі жоқ ұңғымадағы бу температурасымен салыстырғанда айдау ұңғысының көлденең ашық бөлігіндегі бу температурасының айтарлықтай жоғарылауы
The paper discusses and compares the method of gravity drainage with steam injection (Steam Assisted Gravity Drainage) and the method with solvent steam injection (Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage), and also proposes a technical solution to expand their scope, namely the possibility of increasing the depth of wells developed by team Assisted Gravity Drainage and Expanding Solvent – Steam-Assisted Gravity Drainage. The target of the proposed solution is to heat the steam along the entire length of the well in order to maintain the preset temperature of the superheated steam at the outlet of the steam generator unit and bring it into the reservoir, which makes it possible to provide a significant increase in the steam temperature in the horizontal open section of the injection well compared to the steam temperature in a well that does not have a downhole thermoelectric module system
Қарағанды көмір бассейні көмірінің геохимиялық мамандануы
Authors: Amangeldikyzy A. , Kopobayeva A.N. , Blyalova G.G. , Askarova N.S. 
Published: July 2024

There are over 300 coal basins and deposits known in Kazakhstan, the largest of them is the Karaganda Coal Basin. There is approximately a half of all industrial reserved of coal of Kazakhstan is located in its subsoils. The Karaganda Coal Basin is the forth in the CIS according to its size and coal reserves. Unique coal resources require a comprehensive and scientifi cally justifi ed approach to their research. This paper studies the impurity elements distribution pattern to assess the geochemical speciation of coals in the Karaganda Coal Basin. As a result of the research performed, it has been found that the basin is characterized by mainly lithophylous and weal chalcophilous (Te, Cu, Ga, Ge) speciation. Siderofylous association is represented by Co, Ag. In the basin coal, increased concentrations of Ba, Sr, U, Sm, As, Sb, Fe, Br, La, Ce, Th, Cr, Hf, Cs, Co, Sc are detected if compared to the coal clarke, which is conditioned by the provenance area of the coal accumulation basin
Қазақстанда 300-ден астам көмір бассейндері мен кен орындары белгілі. Қарағанды көмір бассейнінің жер қойнауында Қазақстандағы барлық өнеркәсіптік көмір қорларының жартысына жуығы шоғырланған. Қарағанды көмір бассейні көлемі мен көмір қоры бойынша ТМД-да төртінші орында. Көмірдің бірегей ресурстары оларды зерттеуге кешенді және ғылыми негізделген тәсілді қажет етеді. Жұмыста Қарағанды көмір бассейні көмірінің геохимиялық мамандануын бағалау үшін қоспа элементтерінің таралу заңдылықтары зерттелді. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде бассейн негізінен литофильді және әлсіз халькофильді (Te, Cu, Ga, Ge) мамандандырумен сипатталатыны анықталды. Сидерофильді ассоциацияны Co, Ag ұсынады. Бассейн көмірінде көмір кларкімен салыстырғанда Ba, Sr, U, Sm, As, Sb, Fe, Br, La, Ce, Th, Cr, Hf, Cs, Co, Sc концентрациялары жоғарылаған, бұл көмірді сақтау бассейнінің қоректену аймағына байланысты
В Казахстане известно свыше 300 угольных бассейнов и месторождений, из них наиболее крупнейшим считается Карагандинский угольный бассейн, в недрах которого сосредоточена примерно половина всех промышленных запасов угля в Казахстане. Карагандинский угольный бассейн занимает четвертое место в СНГ по величине и запасам угля. Уникальные ресурсы угля требуют комплексного и научно-обоснованного подхода к их изучению. В настоящей работе изучены закономерности распределения элементов-примесей для оценки геохимической специализации углей Карагандинского угольного бассейна. В результате проведенных исследований установлено, что для бассейна характерна преимущественно литофильная и слабая халькофильная (Te, Cu, Ga, Ge) специализация. Сидерофильная ассоциация представлена Co, Ag. В углях бассейна установлены повышенные по сравнению с угольным кларком концентрации Ba, Sr, U, Sm, As, Sb, Fe, Br, La, Ce, Th, Cr, Hf, Cs, Co, Sc, что обусловлено областью питания бассейна угленакопления