ปัจจัยทำนายความต้องการการเรียนรู้ในผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
Authors: มิตรเปรียญ ธนัชชา , ศรีประสงค์ ศรินรัตน์ , วัฒนกิจไกรเลิศ ดวงรัตน์ , ฉันทแดนสุวรรณ ธรรมรัฐ 
Published: August 2024

บทนำ ความต้องการการเรียนรู้ เป็นสิ่งสำคัญในการให้ความรู้สำหรับการดูแลตนเองของผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความต้องการการเรียนรู้ของผู้ป่วยดังกล่าวยังมีอยู่จำกัด โดยเฉพาะด้าน การรับรู้ลักษณะอาการ การรับรู้ระยะเวลา การรับรู้ผลกระทบ การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยตนเอง การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา และการรับรู้การตอบสนองทางอารมณ์ของผู้ป่วย
วัตถุประสงค์การวิจัย เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายความต้องการการเรียนรู้ของการรับรู้ลักษณะอาการ การรับรู้ระยะเวลา การรับรู้ผลกระทบ การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยตนเอง การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา และการรับรู้การตอบสนองทางอารมณ์ในผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
การออกแบบการวิจัย การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย โดยใช้แนวคิดสามัญสำนึกเกี่ยวกับการเจ็บป่วยร่วมกับ การทบทวนวรรณกรรม เป็นกรอบแนวคิดของการศึกษา
การดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มารับบริการโรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง จำนวน 157 ราย คัดเลือกด้วยวิธี สุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือ ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และประวัติการเจ็บป่วย แบบประเมินการรับรู้ความเจ็บป่วย ฉบับย่อ ตรวจสอบความเชื่อมั่นด้วยวิธีการทดสอบซ้ำ วิเคราะห์โดย Intraclass correlation coefficient ของการรับรู้ผลกระทบ การรับรู้ระยะเวลา การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยตนเอง การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา การรับรู้ลักษณะอาการ และการรับรู้การตอบสนองทางอารมณ์ ได้ค่าความเชื่อมั่น .72, .88, .95, .85, .87, และ .83 ตามลำดับ แบบประเมินความต้องการการเรียนรู้ของผู้ป่วยโรคหัวใจ นำมาหาค่าความความสอดคล้องภายใน ด้วยการวิเคราะห์ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้เท่ากับ .97 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและการวิเคราะห์ถดถอยแบบพหุ
ผลการวิจัย กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75.8) เป็นผู้สูงอายุ มีอายุเฉลี่ย 68.1 ปี (SD = 12.3) กลุ่มตัวอย่าง ร้อยละ 78.3 มีค่าเฉลี่ยของความต้องการการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมาก (M = 3.75, SD = 0.49) และมีความต้องการ การเรียนรู้มากที่สุดในด้านการทำกิจกรรมทางกาย (M = 4.02, SD = 0.61) การรับรู้ลักษณะอาการ การรับรู้ระยะเวลา การรับรู้ผลกระทบ การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยตนเอง การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา และ การรับรู้การตอบสนองทางอารมณ์ สามารถร่วมทำนายความผันแปรของความต้องการการเรียนรู้ของผู้ป่วยภาวะหัวใจ ขาดเลือดเฉียบพลัน ได้ร้อยละ 53.1 (F6,150 = 28.259, p < .001) ปัจจัยที่สามารถทำนายความต้องการการเรียนรู้ได้อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การรับรู้ระยะเวลาการเจ็บป่วย (β = .586, 95%CI 5.62-8.64, p < .001) การรับรู้ผลกระทบ (β = .247, 95%CI 1.73-5.35, p < .001) และการรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา (β = .154, 95%CI 0.17-2.35, p = .024) ปัจจัยที่ไม่สามารถทำนายความต้องการการเรียนรู้ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การรับรู้ ลักษณะอาการ การรับรู้การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยตนเอง และการตอบสนองทางอารมณ์
ข้อเสนอแนะ พยาบาลและบุคลากรทีมสุขภาพควรประเมินความต้องการการเรียนรู้ของผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันแต่ละรายและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในด้านการรับรู้ระยะเวลาการเจ็บป่วย การรับรู้ผลกระทบ และการรับรู้ การควบคุมความเจ็บป่วยด้วยการรักษา เพื่อนำไปวางแผนในการเตรียมให้ข้อมูลให้ตรงกับสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการ