ЭЛЕКТРОННО-МИКРОСКОПИЧЕСКАЯ КАРТИНА АДЕНОГИПОФИЗА ПРИ ПЕРИТОНИТЕ СТАФИЛОКОККОВОГО ГЕНЕЗА
Authors: Yaqubova S.M. , Əkbərov E.Ç. , Sultanova T.S. , Mirzəyev M.İ. , Ələkbərov A.Ə. 
Published: August 2024

Məqalədə stafilokokk mənşəli peritonit zamanı adenohipofizin adenositlərində baş verən morfofunksional dəyişikliklərin elektron-mikroskopik xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Tədqiqat obyekti kütləsi 180-200 qram olan yetkin erkək ağ siçovulların hipofiz vəzisi olmuşdur. Eksperimental heyvanlar 2 qrupa – kontrol və əsas qruplara ayrılmışdır, kontrol qrupuna 10, əsas qrupa 30 heyvan daxil edilmişdir. Tədqiqatın gedişində elektron-mikroskopik və morfometrik müayinə metodlarından istifadə edilmişdir. Hipofizin elektron-mikroskopik tədqiqi zamanı tədqiqatın 2-ci günü əksər orqanellərin vakuollaşması və adenositlərin morfometrik göstəricilərinin nisbətən azalması ilə, tədqiqatın sonrakı mərhələləri isə (5-ci və 15-ci günü) hüceyrələrin kəskin destruksiya və nekrozu, ölçülərinin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalması ilə xarakterizə edilir. Alınan nəticələr vəzi hüceyrələrinin periton boşluğuna yeridilmiş stafilokokk infeksiyasına – endogen intoksikasiyaya ümumi cavab reaksiyası kimi qiymətləndirilə bilər.
В статье представлены сведения о научно-исследовательской работе, проведенной с целью изучения электронно-микроскопических особенностей морфофункциональных изменений, возникающих в аденоцитах аденогипофиза при перитоните стафилококкового происхождения. Объектом исследования служил гипофиз взрослых белых крыс-самцов массой 180-200 грамм. Подопытные животные были разделены на 2 – контрольную и основную группы, в контрольную группу вошли 10 животных, в основную – 30. В ходе исследования использовались электронно-микроскопический и морфометрический методы исследования. При электронно-микроскопическом исследовании гипофиза на 2-е сутки исследования характерна вакуолизация большинства органелл и относительное снижение морфометрических показателей аденоцитов, тогда как на более поздних этапах исследования (5-й и 15-й день) характерны резкое разрушение и некроз клеток и значительное уменьшение их размеров. Полученные результаты можно оценить как общую реакцию железистых клеток на стафилококковую инфекцию, введенную в брюшную полость – эндогенную интоксикацию.
The article presents information about research work carried out to study the electron microscopic features of morphofunctional changes that occur in adenocytes of the adenohypophysis during peritonitis of staphylococcal origin. The object of the study was the pituitary gland of adult white male rats weighing 180-200 grams. Experimental animals were divided into 2 – control and main groups, 10 animals were included in the control group and 30 animals in the main group. During the study, electron microscopic and morphometric research methods were used. An electron microscopic examination of the pituitary gland on the 2nd day of the study is characterized by vacuolization of most organelles and a relative decrease in the morphometric parameters of adenocytes, while at later stages of the study (5th and 15th days), they are characterized by sharp destruction and necrosis of cells and a significant decrease in their sizes. The obtained results can be evaluated as a general reaction of glandular cells to a staphylococcal infection introduced into the abdominal cavity – endogenous intoxication.