ОПРЕДЕЛЕНИЕ ЭНДОТЕЛИАЛЬНЫХ ПРОГЕНИТОРНЫХ КЛЕТОК В ЦИРКУЛЯЦИИ У БОЛЬНЫХ ОСТРЫМ ВИРУСНЫМ ГЕПАТИТОМ В С УЗЕЛКОВЫМ ПОЛИАРТЕРИИТОМ
Authors: İsayev C.P. , Bəylərova R.R. 
Published: August 2024

Məqalədə düyünlü poliarteriitlə ağırlaşmış kəskin B virus hepatitli xəstələrdə dövr edən progenitor endotelial hüceyrələrin və təknüvəli hüceyrələrin ümumi sayına nisbətdə faiz göstəricilərini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqat haqqında məlumat verilmişdir. Tədqiqata 61 nəfər yanaşı olaraq düyünlü poliarteriitlə ağırlaşma aşkar edilmiş və 97 nəfər bu cür ağırlaşma qeyd edilməyən, cəmi 158 B virus hepatitli xəstə və kontrol qrup olaraq 30 nəfər praktik sağlam şəxs daxil edilmişdirr. Progenitor endotelial hüceyrələrin təyini immunsitokimyəvi üsulla aparılmışdır. Müayinələr zamanı müşahidə olunan bütün qruplar üzrə xəstələrdə dövr edən progenitor endotelial hüceyrələrin sayı çox yüksək olmamışdır. Düyünlü poliarteriitlə ağırlaşmış kəskin B hepatitli xəstələrdə praktik sağlam şəxslər və ağırlaşma qeyd edilməyən xəstələrin göstəriciləri ilə müqayisədə progenitor endotelial hüceyrələrin sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə, yüngül gedişli xəstələrdə müvafiq olaraq 1,9 - 1,8 və orta ağır gedişlilərdə isə 2,5 - 2,3 dəfə azalması müəyyən edilmişdir (p<0,05). Düyünlü poliarteriitlə ağırlaşmış kəskin B virus hepatitli xəstələrdə dövr edən progenitor endotelial hüceyrələrin sayının belə kəskin azalması, xüsusən bunun xəstəliyin ağır gedişlərində daha aşağı olması, meydana çıxan klinik əlamətlərlə yanaşı, düyünlü poliarteriitin diaqnostik və proqnostik göstəriciləri kimi tövsiyə edilə bilər.В статье приведены сведения об исследовании, проведенном с целью изучения количества циркулирующих эндотелиальных прогениторных клеток и процентных показателей по отношению к общему количеству мононуклеарных клеток у больных острым вирусным гепатитом В (ОГВ), осложненным узелковым полиартериитом. Обследовано всего 188 человек, из них 30 практически здоровых людей (контрольная группа) 97 больных неосложненным ОГВ и 61 больной с осложненным узелковым полиартериитом. Определение эндотелиальных прогениторных клеток проводили иммуноцитохимическим методом. Результаты исследований показали, что наименьшее число эндотелиальных прогениторных клеток, значительно различающихся с контрольной группой и больными гепатитом без узелкового полиартериита, обнаружено при ОГВ, осложненным узелковым полиартериитом (p <0,05). Так, у пациентов с легким течением количество эндотелиальных прогениторных клеток оказалось в 1,9 раз ниже показателей контрольной группы и в 1,8 раз меньше, чем у больных с легким течением ОГВ без узелкового полиартериита. У пациентов со среднетяжелым гепатитом, сопровождавшимся узелковым полиартериитом данный показатель был ниже, чем у практически здоровых лиц в 2,5 раза, а в сравнении с неосложненным среднетяжелым гепатитом – число эндотелиальных прогениторных клеток было в 2,2 раза ниже. Таким образом, при развитии узелкового полиартериита у больных ОГВ, установлено снижение количества эндотелиальных прогениторных клеток. При этом минимальное количество прогениторных клеток имелось у пациентов с наиболее тяжелым течением заболевания. Данный показатель может служить одним из индикаторов развития узелкового полиартериита при ОГВ и является неблагоприятным прогностическим признаком течения заболевания.The article provides information on a study conducted to determine the percentage of circulating progenitor endothelial cells and mononuclear cells in relation to the total number of circulating progenitor endothelial cells in patients with acute B viral hepatitis complicated by nodular polyarteritis. 158 person were examined, 61 of them were found a complications with polyarteritis nodosa, also 97 patients without complications and 30 healthy people were studied. Determination of endothelial progenitor cells was carried out by immunocytochemical method. The amount of progenitor endothelial cells circulating in patients in all the observed groups was not high at all. In patients with mild and moderate acute B virus hepatitis complicated by polyarteritis nodosa disease, these indicators were closely related to each other and did not differ from indicators of healthy persons (P>0,05): respectively 1,4±0,23% and 1,3±0,14%. The amount of progenitor endothelial cells of patients with acute B hepatitis complicated by polyarteritis nodosa were lower several times compare to practical healthy persons and patients without complication, it has been reported that in patients with mild and moderate disease it has been reduced to 1,8 – 1,9 and 2,5 – 2,3 times (Р<0,05). Reducing of amount circulating progenitor endothelial cells in patients with acute B hepatitis complicated by polyarteritis nodosa specially with severe progression with clinical symptoms can be recommend as diagnostic and prognostic indicators of polyarteritis nodosa.