bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
PROBLEMS OF ENGLISH THEORETICAL PHONETICS
Authors: Shermatova A. , Alimjan k.J. 
Published: October 2024

This article deals with the problems of theoretical phonetics of the English language. Phonetics is a very serious science, the study of any language begins with it. Phonetics is as important a part of the English language as grammar or vocabulary. Of course, many people don't pay attention to pronunciation when learning a language. The phonetic composition of the language is constantly changing, and the spelling of words changes very slowly. Therefore, in English there are differences between the sound and letter composition of words. This contradiction is one of the main difficulties in learning English. This article describes problems with vowels and consonants. The definition of the phenomenon of vocalism, the concepts of monophthong, diphthong, diphthongoid, triphthong and affricate are given. The problem of consonantism and the difficulty of articulating affricates are described. The concept of monophonemicity is given, i.e. articulatory and phonological inseparability of both the diphthong and the affricate.
В данной статье рассмотрены проблемы теоретической фонетики английского языка. Фонетика - очень серьезная наука, с нее начинается изучение любого языка. Фонетика является такой же важной частью английского языка, как грамматика или словарный запас. Конечно, многие люди не обращают внимания на произношение при изучении языка. Фонетический состав языка постоянно меняется, а написание слов меняется очень медленно. Поэтому в английском языке существуют различия между звуковым и буквенным составом слов. Это противоречие является одной из главных трудностей в изучении английского языка. В этой статье описаны проблемы с гласными и согласными. Дано определение феномена вокализма, понятия монофтонг, дифтонг, дифтонгоид, трифтонг и аффриката. Описана проблема консонантизма и трудности артикуляции аффрикатов. Дано понятие монофонемности, т.е. артикуляционная и фонологическая неразделимость как дифтонга, так и аффрикаты.
Бул макалада англис тилинин теориялык фонетикасынын көйгөйлөрү баяндалат. Фонетика - бул өтө олуттуу илим, ар кандай тилди изилдөө андан башталат. Англис тилинин фонетикасы грамматика же лексика сыяктуу эле маанилүү бөлүктөрдү ээлейт. Албетте, көптөр тил үйрөнүүдө айтылыш сөзгө маани беришпейт. Тилдин тыбыштык курамы тынымсыз өзгөрүүлөргө дуушар болот, ал эми сөздөрдүн жазылышы өтө жай өзгөрөт. Ошондуктан англис тилинде сөздөрдүн тыбыштык жана тамга курамынын ортосунда айырмачылыктар бар. Бул карама-каршылык англис тилин үйрөнүүдө негизги кыйынчылыктардын бири болуп саналат. Бул макалада үндүү жана үнсүздөрдүн көйгөйлөрү баяндалат. Вокализм кубулушунун аныктамасы, монофтонг, дифтонг, дифтонгоид, трифтонг жана аффрикат түшүнүгү берилген. Консонантизм маселеси жана африкаттардын артикуляциясындагы кыйынчылыктар баяндалат. Монофонемалуулук түшүнүгү берилген, б.а. дифтонгтун да, аффрикаттын да артикуляциялык жана фонологиялык бөлүнбөстүгү.
ТЕЛЕБЕРҮҮЛӨРДӨН ЭЛ АРАЛЫК ТЕМАНЫ ЧАГЫЛДЫРУУНУН ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ
Authors: Матаева А.Э. , Кубатбекова А.М. , Шейшенбек к.Э. 
Published: October 2024

Бул макалада дүйнөлүк окуялар тууралуу маалымат бу-лагы катары тележурналистиканын маанилүүлүгүнө жана телекөрсөтүүдө эл аралык тематиканы чагылдыруунун өзгөчөлүктөрүнө көңүл бурулат. Макалада Азаттык, үналгысы, Би-Би-Си жана Кыргыз телеканалдарындагы тележурналисттик иштердин мисалдары каралат. Ошондой эле эл аралык жаңылыктар дүйнөдө болуп жаткан окуяларды түшүнүү жана дүйнөлүк окуяларга жеке көз карашыңызды иштеп чыгуу үчүн маанилүү экени баса белгиленет. Бирок, жергиликтүү окуяларды чагылдыруудан айырмаланып, эл аралык теманы чагылдыруу өзгөчө мамилени талап кылат. Тележурналисттер эл аралык теманы чагылдырууда көптөгөн факторлорду, анын ичинде маданий жана тилдик өзгөчөлүктөрдү жана өлкөлөрдүн кызыкчылыктарын эске алышы керек. Жалпысынан макалада тележурналистика дүйнөдө болуп жаткан окуялар тууралуу маалыматты жайылтууда маанилүү роль ойной тургандыгы жана эл аралык темаларды эффективдүү чагылдыруу тележурналисттерден өзгөчө мамилени талап кылары көрсөтүлгөн.
Данная статья обращает внимание на важность тележурналистики в качестве источника информации о мировых событиях и на особенности освещения международной тематики на телевидении. В статье рассматриваются примеры тележурналистской работы на радио Азаттык, BBC и кыргызских телеканалах. Также подчеркивается, что международные новости важны для того, чтобы понимать происходящее в мире и выработать свой собственный взгляд на мировые события. Однако, в отличие от освещения местных событий, освещение международной тематики требует особого подхода. Тележурналисты должны учитывать множество факторов при освещении международной тематики, включая культурные и языковые особенности и интересы стран. В целом, статья показывает, что тележурналистика играет важную роль в распространении информации о мировых событиях, и что эффективное освещение международной тематики требует особого подхода со стороны тележурналистов.
This article draws attention to the importance of television journalism as a source of information about global events and the peculiarities of covering international topics on television. The article provides examples of journalistic work on Radio Azattyk, BBC, and Kyrgyz TV channels. It also emphasizes that international news is important to understand what is happening in the world and to form one's own view of global events. However, unlike covering local events, covering international topics requires a special approach. Journalists must take into account many factors when covering international topics, including cultural and linguistic peculiarities and the interests of countries. Overall, the article shows that television journalism plays an important role in disseminating information about global events, and that effective coverage of international topics requires a special approach from journalists.
РАК ПИЩЕВОДА: ФАКТОРЫ РИСКА И ГЕНЕТИЧЕСКИЕ АССОЦИАЦИИ
Authors: Джумалиев Э.А. , Абдылдаев Т.А. 
Published: October 2024

Неблагоприятный прогноз и растущая заболеваемость раком пищевода (РП) подчеркивают необходимость совершенствования методов выявления и прогнозирования, которые необходимы до начала лечения. Рак пищевода является одним из самых смертоносных злокачественных новообразований во всем мире. Несмотря на улучшения в ведении и лечении пациентов с РП, общий результат остается очень плохим в отношении общей 5-летней выживаемости (≈10%) и 5-летней выживаемости после эзофагэктомии (≈15-40%). Рак пищевода часто диагностируется на поздних стадиях, основной причиной чего является отсутствие ранних клинических симптомов. Точные биомаркеры, которые могли бы предсказать или идентифицировать пациентов, которые могут хорошо реагировать на химиотерапию, могут помочь в выборе подходящей терапии для пациентов. Выявление чувствительных генов и биомаркеров также может помочь в прогнозировании реакции пациентов на лечение и одновременно повысить показатели их выживаемости.
The unfavorable prognosis and the growing incidence of esophageal cancer (esophageal cancer) emphasize the need to improve the methods of detection and prediction that are necessary before starting treatment. Esophageal cancer is one of the deadliest malignant neoplasms worldwide. Despite improvements in the management and treatment of patients with RP, the overall outcome remains very poor in terms of overall 5-year survival (≈10%) and 5-year survival after esophagectomy (≈15-40%). Esophageal cancer is often diagnosed at late stages, the main reason for which is the absence of early clinical symptoms. Accurate biomarkers that could predict or identify patients who may respond well to chemotherapy may help in choosing the appropriate therapy for patients. The identification of sensitive genes and biomarkers can also help in predicting patients' response to treatment and at the same time increase their survival rates.
Жагымсыз божомол жана кызыл өңгөч рагы (КӨР) оорусунун көбөйүшү дарылоо башталганга чейин маанилүү болгон аныктоо жана божомолдоо ыкмаларын өркүндөтүү зарылдыгын баса белгилейт. Кызыл өңгөч рагы дүйнөдөгү эң көп өлүмгө дуушар кылган залалдуу шишиктердин бири. КӨР менен ооруган бейтаптарды колдоонун жана дарылоонун жакшырышына карабастан, жалпы жыйынтык 5 жылдык аман калуу (≈10%) жана эзофагэктомиядан кийин 5 жылдык аман калуу (≈15-40%) жагынан өтө начар бойдон калууда. Кызыл өңгөчтүн рагы көбүнчө кеч аныкталат, анын негизги себеби эрте клиникалык оору белгилеринин жоктугу. Химиотерапияга жакшы жооп бере турган бейтаптарды аныктай алган же алдын ала айта турган так биомаркерлер бейтаптарга туура терапияны тандоодо жардам берет. Сезимтал гендерди жана биомаркерлерди аныктоо бейтаптардын дарылоого реакциясын божомолдоого жардам берет, ошол эле учурда алардын аман калуу көрсөткүчтөрүн жогорулатат.
СОВРЕМЕННЫЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЯ О ТУБЕРКУЛЕЗЕ С ШИРОКОЙ ЛЕКАРСТВЕННОЙ УСТОЙЧИВОСТЬЮ (обзор литературы)
Authors: Токтогонова А.А. , Жаныбеков И.Ж. , Аманбеков А.А. 
Published: October 2024

Эта статья представляет собой обзор текущих представлений о туберкулезе с широкой лекарственной устойчивостью, включая критерии чувствительности и устойчивости микобактерий к противотуберкулезным препаратам. Она также обсуждает проблемы диагностики и лечения этой формы туберкулеза, а также перспективные направления исследований в этой области. Такая тема является актуальной, особенно в свете растущего числа случаев устойчивости в различных регионах мира, включая Кыргызстан. Данный обзор может оказаться полезным для врачей-фтизиатров и других специалистов в области здравоохранения с учетом того, что лечение туберкулеза с широкой лекарственной устойчивостью является сложным процессом из-за высокой токсичности, длительности и недостаточно хороших клинических результатов. Стандартные схемы лечения не эффективны, а ранее рекомендованная схема стала менее эффективной из-за устойчивости микобактерий.
This article provides an overview of the current understanding of tuberculosis with broad drug resistance, including criteria for sensitivity and resistance of mycobacteria to anti-tuberculosis drugs. She also discusses the problems of diagnosis and treatment of this form of tuberculosis, as well as promising areas of research in this area. This topic is relevant, especially in light of the growing number of cases of sustainability in various regions of the world, including Kyrgyzstan. This review may be useful for phthisiologists and other healthcare professionals, given that the treatment of tuberculosis with widespread drug resistance is a complex process due to its high toxicity, duration and insufficiently good clinical results. Standard treatment regimens are not effective, and the previously recommended regimen has become less effective due to the resistance of mycobacteria.
Бул макалада микобактериялардын кургак учукка каршы дарыларга сезгичтик жана туруктуулук критерийлерин камтыган кеңири дарыга туруктуу кургак учук жөнүндө учурдагы ишенимдерге сереп берилет. Ал ошондой эле кургак учуктун бул түрүн диагностикалоо жана дарылоо көйгөйлөрүн, ошондой эле бул жааттагы келечектеги изилдөө багыттарын талкуулайт. Мындай тема өзгөчө актуалдуу болуп саналат, анткени дүйнөнүн ар кайсы аймактарында, анын ичинде Кыргызстанда туруктуулук учурларынын саны өсүүдө. Бул сереп фтизиатр-врачтар жана саламаттык сактоо тармагындагы башка адистер үчүн пайдалуу болушу мүмкүн, анткени дарыга туруктуулугу кеңири болгон кургак учукту дарылоо өтө уулуу, узак жана жакшы клиникалык натыйжалары жетишсиз болгондуктан татаал процесс болуп саналат. Стандарттык режимдер эффективдүү эмес жана мурда сунушталган режим микобактериялардын каршылыгынан улам азыраак эффективдүү болуп калды.
ОПРЕДЕЛЕНИЕ МАРКЕРОВ ПАТОГЕННОСТИ ВИРУСА ГРИППА ПТИЦ СУБТИПА Н5N8
Authors: Абаева М.Р. , Усербаев Б.С. , Кендирбаева С.К. , Султанкулова К.Т. 
Published: October 2024

В данной статье исследуется новый штамм вируса гриппа птиц субтипа H5N8, который вызывает опасения. Также представлены результаты генетического анализа гена гемагглютинина (HA) и нейраминидазы (NA) штамма А/wild goose /Kostanai/KZ/83/2021(Н5N8) вируса гриппа птиц, выделенного от дикого гуся, обитавшего на озере Койбагар Костанайской области на территории Республики Казахстан, осенью 2021 года. Установленный специальный набор аминокислотной последовательность сайта расщепления гемагглютинина REKRRKR/GLF, определяет высокопатогенность вируса гриппа исследуемого штамма. По пяти аминокислотным заменам (в позициях 46, 106, 145, 477 и 449) в N8 изучаемый штамм А/wild goose/Kostanai/KZ/83/2021 (Н5N8) отличается от казахстанского штамма (ON943056) A/chicken/Kazakhstan/23/2020 (Н5N8). Также была выявлена только одна мутация N8 G147V в белке NA казахстанского штамма А/wildgoose/Kostanai /KZ/83/2021(Н5N8) вируса гриппа птиц, выделенного в течение сезона 2021 г.
Бул макалада канаттуулардын тумоосунун H5N8 вирусунун жаңы штаммдары изилденет. Ошондой эле жапайы каздан бөлүнүп алынган канаттуулардын тумоосунун вирусунун А/wild goose/Kostanai/KZ/83/2021(Н5N8) штаммынын гемагглютинин (НА) жана нейраминидаза (NА) генинин генетикалык анализинин натыйжалары келтирилген. 2021-жылдын күзүндө Казакстан Республикасынын аймагында, Костанай облусунун Койбагар көлүндө жашаган. REKRRKR/GLF гемагглютинининин бөлүнүү участогунун аминокислота ырааттуулугунун белгиленген атайын топтому изилденүүчү штаммдын грипп вирусунун жогорку патогендүүлүгүн аныктайт. N8деги беш аминокислота алмаштырууга ылайык (46,106,145,477 жана 449 позицияларында) изилденген А/wild goose/Kostanai/KZ/ 83/2021(Н5N8) казакстан штаммынан (ON943056)A/chicken/ Kazakhstan/23/2020 (Н5N8). Ошондой эле, 2021-жылдын сезонунда бөлүнүп алынган канаттуулар тумоосунун вирусунун казакстандык А/wild goose/Kostanai/KZ/83/2021(Н5N8) штаммынын NA протеининде бир гана N8 G147V мутациясы аныкталган.
This article investigates a new strain of the H5N8 avian influenza virus that is of concern. Also presented are the results of a genetic analysis of the hemagglutinin (HA) and neuraminidase (NA) gene of the A/wild goose/Kostanai/KZ/83/2021(H5N8) strain of the avian influenza virus isolated from a wild goose that lived on Lake Koybagar, Kostanay region, on the territory of the Republic of Kazakhstan, fall 2021. The established special set of amino acid sequence of the REKRRKR/GLF hemagglutinin cleavage site determines the highly pathogenicity of the influenza virus of the studied strain. According to five amino acid substitutions (at positions 46, 106, 145, 477 and 449) in N8, the studied strain A/wild goose / Kostanai/ KZ/83/2021 (H5N8) differs from the Kazakh strain (ON94 3056) A/chicken/Kazakhstan/23 /2020 (H5N8). Also, only one mutation N8 G147V was detected in the NA protein of the Kazakh strain A/wild goose/Kostanai/KZ/83/2021(H5N8) of the avian influenza virus isolated during the 2021 season.
ӨРҮКТҮН ПАЙДА БОЛУУ ТАРЫХЫ ЖАНА БИОЭКОЛОГИЯЛЫК ӨЗГӨЧӨЛҮГҮ
Authors: Момунова Г.А. , Карабаев Ж.А. , Гананова Э. 
Published: October 2024

Бул макалада дүйнө жүзү боюнча өрүктөрдүн келип чыгуу тарыхы жана алардын биологиясы, экологиясы, таркалуусу каралды. Өрүк Кытайда б.з.ч. 2 миң жыл мурда эле белгилүү болгондугун бир канча окумуштуулар изилдешкен. Өрүк Armeniaca Scop. түрүнө жана роза гүлдүүлөр (Rosaceae) уруусунун кара өрүк (Prunoideae) кичи уруусуна кирет. Ал эми К.Ф. Костинанын ишинде өрүктүн көпчүлүк сорттору Armeniaca vulgaris Lam. түрүнө кирет. Armeniaca тукумунун ареалы батышта алдынкы Азияга жана Закавказьяга чейин жетип, Кытайдын, Орто Азиянын тоолуу райондорун камтыйт. Өсүмдүктөр таштуу жана кургак күнөстүү жантаймаларда абдан жакшы өсөт. Сорттордун Орто Азия тобу өзүнүн өнүгүүсүнө көбүрөөк жылуулук талап кылат. Бул сорттор оң температуранын суммасы 200-250 градуста гүлдөйт, мөмөлөрү 2000- 2250 градуста бышып жетилет.
В данной статье рассматривается история происхождения абрикосов, их биология, экология и распространение по миру. Несколько ученых исследовали тот факт, что абрикосы были известны в Китае еще за 2 тысячи лет до нашей эры. Абрикос Armeniaca Scop. и подсемейства Сливовые (prunoideae) семейства розоцветных (Rosaceae). А в работе К.Ф. Костиной большинство сортов абрикоса относятся к типу Armeniaca vulgaris Lam. Ареал рода Armeniaca доходит на западе до Средней Азии и Закавказья и включает горные районы Китая и Средней Азии. Лучше всего растения растут на каменистых и сухих солнечных склонах. Среднеазиатская группа сортов требует для своего развития большего количества тепла. Эти сорта цветут при плюсовой температуре 200-250 градусов, а плоды созревают при 2000-2250 градусах.
This article discusses the history of the origin of apricots and their biology, ecology and distribution around the world. Apricot in China BC several scientists studied what was already known 2,000 years ago. Apricot Armeniaca Scop. and subfamilies Plum (prunoideae) of the Rosaceae family. And in the work of K.F. Kostina, most varieties of apricot are Armeniaca vulgaris Lam. refers to the type. The range of the genus Armeniaca in the west reaches Central Asia and Transcaucasia and includes the mountainous regions of China and Central Asia. Plants grow best on rocky and dry sunny slopes. The Central Asian group of varieties requires more heat for its development. These varieties bloom at positive temperatures of 200-250 degrees, and the fruits ripen at 2000-2250 degrees.
ПОЛИТИКО-ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ СЕПАРАТИЗМА В КЫРГЫЗСТАНЕ: МЕЖДУНАРОДНЫЕ И НАЦИОНАЛЬНЫЕ ПОДХОДЫ
Authors: Какешов Б.К. , Абдухалыкова Г.К. 
Published: October 2024

В данной статье рассматриваются политико-правовые вопросы сепаратисткой деятельности, которые с мая по июнь 2010 года на территории Ошской и Джалал-Абадской областей Кыргызстана привели к трагическим массовым межнациональным конфликтам и вооруженному столкновению между представителями кыргызской и узбекской национальностей. Особое внимание автора уделено международным и национальным политико-правовым вопросам сепаратизма со стороны реваншистско-регионалистичских политических кланов, которые основываясь на политических, этнических, региональных противоречьях пытались взять политико-юридический контроль над отдельной частью территорией Кыргызстана. Материалы исследования могут быть использованы в учебном процессе по курсу правоведение и политология, а также в системе повышения квалификации сотрудников правоохранительных органов, осуществляющих работу по выявлению, предупреждению и пресечению сепаратистской деятельности, межнациональных конфликтов и массовых беспорядков.
This article reviews political and legal aspects of separatist activity, which led to tragic massive interethnic conflicts and armed confrontation between representatives of the Kyrgyz and Uzbek nations in May to June 2010 in Osh and Dzhalal-Abad regions of Kyrgyzstan. Special emphasis is placed on international and national political and legal aspects of separatism on the part of revanchist regionalist political clans, which have attempted to take political and juridical control over a particular part of the territory of Kyrgyzstan based on political, ethnic, regional contradictions. Materials of the research may be used in the academic process in jurisprudence and political science courses, as well as in the advanced training system for law enforcement officers who are responsible for identification, prevention and suppression of separatist activities, interethnic conflicts and mass disorders.
Бул макалада сепаратисттик ишмердиктердин саясий-укуктук аспекттери каралат, алар Кыргызстандын Ош жана Жалал-Абад облустардын аймактарында 2010-жылы май жана июнь айларында кыргыз жана өзбек улуттарынын өкүлдөрүнүн ортосунда кайгылуу улут аралык куралдуу кагылыштарга алып келген. Бул изилдөөдө автор реваншисттик-аймактык саясий кландарынын сепаратизиминин эл аралык жана улуттук саясий-укуктук суроолоруна өтө көбүрөөк басым жасады. Ошолор саясий, этникалык, аймактык карама-каршылыктарды негиздеп, Кыргызстндын бир бөлүк аймагына саясий-укуктук контролдоо алууга аракеттенишкен. Буз изилдөөнүн материалдары окуу процессинде укук таануу жана политология курсу боюнча, ошондой эле сепаратисттик ишмердиктерди, улут аралык кагылыштарды жана массалык башаламандыктарды, алдын алуу жана бөгөт коюу иштерин жүргүзгөн укук коргоо органдарынын кызматкерлерин квалификациясын жогорулатууда колдонууга болот.
ПОКАЗАТЕЛИ КАЧЕСТВЕННОГО И КОЛИЧЕСТВЕННОГО АНАЛИЗА АНТИТЕЛ К ЦИТОМЕГАЛОВИРУСУ
Authors: Касенов Д.К. , Сулейманова Ш.С. , Жусупова А.Т. 
Published: October 2024

В данной работе представлены результаты количественного и качественного анализа по выявлению антител иммуноглобулина G и M на цитомегаловирус с помощь иммуноферментного анализа. Практически в большинстве стран, иммуноферментный анализ является неотъемлемой частью диагностики, с внедрением передовых технологий и методов анализа стало возможно и определение количества антител на вирусы в организме способствует назначению своевременного лечения, а также проведению профилактических мероприятий. Работа проведена совместно с клиническими врачами, лаборантами одной из клинических лабораторий г. Бишкек. При проведении ручных и автоматических лабораторных исследований были использованы передовые технологии и инструментарии. Авторами показана значимость возрастной категории и других факторов для внедрения данного вида анализа как скрининговый метод медицинского осмотра.
This paper presents the results of quantitative and qualitative analysis for the detection of immunoglobulin G and M antibodies to cytomegalovirus using enzyme immunoassay. In almost most countries, enzyme immunoassay is an integral part of diagnosis, and determining the amount, of antibodies to viruses in the body contributes to the appointment of timely treatment, as well as preventive measures. The work was carried out jointly with clinical doctors, laboratory assistants of one of the clinical laboratories in Bishkek. Advanced technologies and tools were used during manual and automatic laboratory tests. The authors show the importance of the age category and other factors for the introduction of this type of analysis as a screening method of medical examination.
Бул эмгекте ферменттик иммунологиялык анализ аркылуу Цитомегаловируска каршы иммуноглобулин Антителолорун аныктоо үчүн сандык жана сапаттык анализдин жыйынтыктары келтирилген. Дээрлик көпчүлүк өлкөлөрдө иммундук анализ диагностиканын ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана организмдеги вирустарга антителолордун санын аныктоо өз убагында дарылоону, ошондой эле алдын алуу чараларын белгилөөгө өбөлгө түзөт. Иш Бишкектеги клиникалык лабораториялардын биринде дарыгер-клиницисттер, лаборанттар менен биргеликте жүргүзүлдү. Кол менен жана автоматтык лабораториялык сыноолорду жүргүзүүдө алдыңкы технологиялар жана шаймандар колдонулган. Авторлор медициналык текшерүүнүн скрининг ыкмасы катары анализдин бул түрүн киргизүү үчүн курактык категориянын жана башка факторлордун маанилүүлүгүн көрсөтүшөт.