bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Dicuil um Føroyar / Dicuil about the Faroe Islands
Authors: Skårup Povl 
Published: February 2017

Úrtak: Liber de Mensura Orbis Terrae (825 e. Kr.) eftir Dicuil er tann elsti kendi teksturin, har ið Føroyar helst verða umrøddar. Niðanfyri verður henda umrøða endurgivin í tí latínska upprunatekstinum saman við einari enskari týðing, bæði eftir útgávuni frá 1967 og við mínum viðmerkingum. Dentur verður serliga lagdur á at granska ein ávísan setning í tekstinum. Hesin setningur hevur verið støðið undir tí tilgiting, at ein partur av tí, sum hevur verið hildið at snúgva seg um Føroyar, heldur er um Hetland. At enda verður ein onnur tilgiting umrødd. Henda tilgiting setur fram, at einki í umrødda tekstinum snýr seg um Føroyar. Tilgitingarnar verða báðar frávístar. Summary: Dicuil’s Liber de Mensura Orbis Terrae (A.D. 825) is the oldest known text to contain a probable reference to the Faroe Islands. The excerpt in question is provided below in the Latin original and in English translation, both from the 1967 edition, followed by my com- ments. One sentence in the excerpt in particular is discussed. The sentence has been used to support a hypothesis that a part of what is traditionally thought to refer to the Faroe Islands, may instead refer to the Shetlands. Finally a second hypothesis is discussed. This hypothesis proposes that nothing in the text in question refers to the Faroe Islands. Both hypotheses are rejected.
William Heinesen – et supplement til hans bibliografi (2002-2008) / William Heinesen – eitt ískoyti til bókmentaskránna (2002-2008)
Authors: Jørgensen Aage 
Published: February 2017

Úrtak: Í 1989 almannakunngjørdi Dansklærarafelagið eitt stórt samansavn av mínum bókmentasøguligu bókmentaskráum frá árunum 1967-1986. Í sambandi við William Heinesen varð hildið á við arbeiðinum í Fróðskaparritum 50. bók, 2002, bls. 57-62. Niðannevndi listi dagførir skrásetingina. Í tveimum ískoytum verða bókmentir um Jens Paula Heinesen og Jørgen-Frantz Jacobsen skrásettar á sama hátt. Sammendrag: I 1989 offentliggjorde Dansklærerforeningen en stor kumulation af mine litteraturhistoriske bibliografier fra årene 1967-1986. Arbejdet blev for William Heinesens vedkommende videreført i Fróðskaparrit 50, 2002, s. 57-62. Nedenstående liste ajourfører registreringen. I to tillæg fortegnes på samme vis litteratur om Jens Pauli Heinesen og Jørgen-Frantz Jacobsen.
Dreams of Cars on an Island - Youth, cars and cultural values in the Faroe Islands / Dreymar um bilar á oyggjum - Ungdómur, bilar og mentanarlig virði í Føroyum
Authors: Gaini Firouz 
Published: February 2017

Abstract: This article, based on a research project on youth and car cultures in the Faroe Islands, describes and analyses the meaning, value and symbol given to cars and driving among young people today. The article focuses on leisure, social interaction and cultural identity in order to understand and define the position and role of the car among young people. The risk behaviour and attitude of drivers is investigated with these questions in mind: How do young people interpret their own risk behaviour? How do young people communicate experiences and information concerning the safety and danger of driving? The article aims to give a fresh view on a field that has been characterized by strong prejudiced societal condemnation of young people’s attitudes and behaviour. ÚtrakHesin tekstur, ið hevur støði í granskingarverkætlan um ungdóm og bilmentan í Føroyum, lýsir og greinir meiningar, virði og symbol, ið ung geva bilum og bilkoyring í dag. Teksturin hyggur serliga at frítíðini, sosiala samskiftinum og mentanarliga samleikanum við tí fyri eyga at skilja og allýsa støðuna og leiklutin, ið bilurin hevur millum ung. Risiko-atferðin og hugburðurin hjá bil- førarum verða kannað við hesum spurningum í huga: Hvussu tulka ung sjálv sína risiko-atferð? Hvussu samskifta ung sínar royndir og sína vitan viðvíkjandi trygd og vanda í bilkoyring? Málið við tekstinum er at geva eina nýggja mynd av einum evni, ið hevur verið eyðkent av sterkari samfelagsligari fordøming av hugburði og atferð ungdómsins.
Agonum fuliginosum (Panzer, 1809). A New Record from the Faroe Islands / Agonum fuliginosum (Panzer, 1809). Nýggj skráseting úr Føroyum
Authors: Simonsen William 
Published: February 2017

Úrtak: Svartaklukkan Agonum fuliginosum varð funnin í juli 2007 oman fyri Funningsbygd. Hetta er fyrstu ferð hendan klukkan er funnin í Føroyum. Klukkan varð funnin í vátum bøi, og er Agonum fuliginosum at finna í vátligum lendi í sínum útbreiðsluøki. Tað, at hendan klukkan nú er funnin í Føroyum, ger útbreiðsluøki hennara størri. Eisini vísir henda nýggja skrásetingin, hvønn týdning tað hevur at gera kanningar og skrásetingar av djóralívi í Føroyum. Við slíkum skrásetingum ber betur til at leggja til rættis, hvussu vit kunnu varðveita lívfrøðiliga margfeldið.Abstract: A new record in the Faroe Islands, Agonum fuliginosum (Panzer, 1808)(Coleoptera, Carabidae), was discovered in July 2007 on the island of Eysturoy. It was found above the village Funningur which is situated on the north-western part of the island. Agonum fuliginosum was found on small wet meadow like riverbank’s; in its area of distribution A. fuliginosum is associated with rather wet areas. Because of this new discovery, the known distribution of Agonum fuliginosum is expanded. The discovery shows the necessity of comprehensive surveys, to be able to plan protection of biodiversity.
The occurrence of two species of the family Priapulidae in Faroese waters / Tvey sløg av ættini Priapulidae á føroyskum sjóøki
Authors: Sørensen Jan , Murina Vantsetti V. 
Published: February 2017

Úrtak: Í greinini verður greitt frá tveimum djórasløgum úr ættini Priapulidae, Priapulus caudatus, Lamarck, 1816 og Priapulopsis bicaudatus (Koren and Danielssen, 1868). Tikið verður saman um navnasøgu, útbreiðslu og hvussu sløgini síggja út og hvussu kann skiljast ímillum hesi bæði sløgini. Hetta er fyrstu ferð, at greitt verður frá P. bicaudatus á føroyskum øki. Í greinini er eisini ein greiningarlykil til eyðmerkingar av sløgunum.Abstract: In this paper we describe the occurrence of two species from the family Priapulidae in Faroese waters, Priapulopsis bicaudatus (Koren and Danielssen, 1868) and Priapulus caudatus, Lamarck, 1816. A list of synonyms, all known locations where the species have been found, a reference to a good description of the species and a general description of the distribution of the species is also given. A key to identify the species is also given.
Catch history and distribution of white- sided dolphin (Lagenorhynchus acutus) of the Faroe Islands / Veiðisøga og útbreiðsla av skjórutum springara (Lagenorhynchus acutus) í Føroyum
Authors: Bloch Dorete , Mikkelsen Bjarni 
Published: February 2017

Úrtak: Síðan 1872 siga veiðihagtølini frá, at uml. 9.435 skjórutir springarar hava lagt beinini í 158 grindum, og tað gevur eitt árligt miðaltal á 68.4 hvalir og 1.1 flokkur. Fyri tey árini, har ið dráp var, er talið 168 hvalir og 2.8 flokkar. Tað, ið árliga hevur verið dripið, hevur ligið um 0-774 hvalir á 1-10 flokkar. Støddin á flokkunum hevur ligið um 1-544 (í miðal 60 hvalir) við 74% < 50 hvalir/flokk. Flestir skjórutir springarar vórðu sæddir sunnan fyri Suðuroynna, og 37% av springarunum úr 20 flokkum eru hildnir til í Vági og Hvalba. Raksturin er í hæddini í september, og eingin hevur verið í mars og desember. Úti á havinum hava hvalir verið sæddir alt árið. Ein mislittur hvalur kom fyri í tveimum drápum.Abstract: Since 1872, the catch data informs about 9,435 white- sided dolphins taken in 158 drives, an annual average of 68.4 whales and 1.1 pod, and 168 whales and 2.8 pods for only the years containing a catch. The annual catch has ranged 0-774 whales in 1-10 pods. The pod size has ranged 1-544 (avg. 60 whales) with 74% < 50 whales/pod. Most white-sided dolphins were observed south off Suðuroy and 37% dolphins from 20 pods has been killed in Vágur and Hvalba. The drives peak in September and none has occurred in March and December. Offshore the whale has been reported all year round. A discoloured whale occurred in two catches.
Analytiskt mið- og hástig / Analytical comparative and superlative
Authors: Petersen Hjalmar P. 
Published: February 2017

Úrtak: Føroyskt er í ferð við at broyta seg frá einum syntetiskum til eitt analytiskt mál. Tað merkir, at í dag er talan um variatión millum syntetiska og analytiska syntaks. Partur av hesari broytingini er tað analytiska mið­ og hástigið, sum breiðir seg, t.e. sovorðið sum meira sjúkur og mest sjúkur fyri sjúkari og sjúkastur. Her verður kannað, hvussu langt áleiðis broytingin er komin, og sagt verður nakað um grundirnar fyri, hví broytingin er íkomin, t.e., um talan er um driv (innari málbroyting), ella málamót (ytri orsøk til broytingina, t.e. samband við danskt). Eisini verður kannað, um variatiónin er treytað av m.a. kyni.Abstracts: Faroese is presently changing from a synthetic to an analytic language. A part of this change is that a synthetic comparative and superlative are changing to an analytical comparative and superlative like more sick and most sick. I will look into where this happens, and has happened, and why, that is, if it has come about as the result of drift (that is, an inner change), language contact (external change) or if there are some extra-linguistic reason for the change.
Føroyskur málføramunur sambært Schrøter og Sørensen / Faroese dialect differences as seen by Schrøter and Sørensen
Authors: Weyhe Eivind 
Published: February 2017

Úrtak: Høvundurin viðger í greinini eina týðing hjá tí danska prestinum í Norðuroyggjum, Søren Sørensen, av einum kapitli í Matteusar evangelium til føroyskt. Tað danska Bíbliufelagið hevði í 1823 útgivið týðingina hjá suðuroyarpresti J.H. Schrøter av Matteusi til føroyskt. Men av tí at Schrøter hevði brúkt sunnanmál í síni týðing, vildi Sørensen vísa Bíbliufelagnum hvussu ein umseting kundi sætt út á norðanmáli, og sendi felagnum týðing sína í 1826. Í greinini verða týðingarnar hjá Sørensen og Schrøter samanbornar. Víst verður á at Sørensen mest sum bara umskrivar tekstin hjá Schrøter, ikki bara við at leggja málið nærri upp at norðanmáli, men eisini við at leggja týðingina nærri upp at donskum. Víst verður á at tekstirnir eru millum fyrstu royndirnar at skapa føroyskan prosatekst, men at týðararnir velja hvør sína málsligu leið.Abstract: In this article the author deals with a translation into Faroese of a chapter of the Gospel according to St Matthew, made by the Danish pastor, Søren Sørensen, incumbent in the Northern Isles of the Faroes. In 1823 the Danish Bible Society had published a Faroese translation of the whole of Matthew by J.H. Schrøter, pastor on Suðuroy, the most southerly island in the group. However, Schrøter had used a southern dialect in his translation, and Sørensen wanted to show the Bible Society what a translation into a northern type of Faroese would look like. He therefore sent the Society his rendering in 1826. In the article Sørensen’s and Schrøter’s translations are compared. It is shown that Sørensen does little more than amend Schrøter’s text. However, he not only gives it a more northern flavour but also brings it into closer harmony with Danish. These texts are among the first attempts to write Faroese prose, although the two translators take different linguistic paths.
Ein táttur eftir Sjóvarbóndan – ella tveir? / A Faroese jocular ballad by Sjóvarbóndin – or two?
Authors: Weyhe Eivind 
Published: February 2017

Úrtak: Í greinini vísir høvundurin á at tann tátturin sum í Føroya kvæðum ber heitið „Mikkjals táttur“ (CCF 201), í roynd og veru er yrktur av Jens Chr. Djurhuus, Sjóvarbóndanum eldra (1773-1853). Víst verður eisini á at samband má vera millum henda táttin og ein annan tátt, „Abba Nouva“, sum í illa bronglaðum líki stendur í kvæðahandritinum Fugloyarbók (frá fyri 1854). Høvundurin heldur góð sannlíkindir vera til at báðir tættirnir hava sama høvuðspersón, og hann gevur eitt boð upp á hvør hesin hevur verið. Eisini setur høvundurin fram ta tilgiting at Sjóvarbóndin kann hava yrkt báðar tættirnar. Abstract: The article shows that the jocular ballad entitled Mikkjals táttur in Føroya kvæði (CCF 201), was in fact composed by Jens Chr. Djurhuus, popularly known as Sjóvarbóndin eldri (‘Sjóvarbóndin the older’, 1773-1853) after his farm, Sjógv, in Kollafjørður. A case is also made for there being a connection between Mikkjals táttur and another ballad, Abba Nouva, which appears in extremely garbled form in the ballad manuscript Fugloyarbók (from before 1854). The author considers there is a strong likelihood both ballads portray one and the same person, and he hazards a guess about who this person might have been. It is also suggested that Djurhuus may be behind both ballads.
Hundatátturin og Dansk Kongetal – og tvey bygdamál / Hundatátturin and Dansk Kongetal – and two dialects
Authors: Weyhe Eivind 
Published: February 2017

Úrtak: Greinin viðger tann føroyska táttin „Hunda táttur“ (CCF 229), og hon lýsir sambandið millum hann og ta donsku vísuna „Dansk Kongetal“ (DgF 115). Tann danska vísan inniheldur eina uppreksan av donskum kongum, og ein føroyskur yrkjari hevur brúkt vísuna sum fyrimynd til ein tátt, sum reksar upp hundar í eini føroyskari bygd. Tann føroyski yrkjarin kann vera kvæðaskaldið Jens Chr. Djurhuus (1773-1853), men tað fæst ikki full vissa fyri tí. Tvær uppskriftir eru av táttinum, og í greinini verða tær endurgivnar stavrætt. Tær umboða tvær ymiskar føroyskar dialektir, koltursmál og fugloyarmál, og í greinini verður víst á hvussu tey dialektalu eyðkennini koma til sjóndar í uppskriftunum. Harumframt er Hunda táttur ein áhugaverd kelda til føroysk hundanøvn, tí í ongari aðrari keldu koma tey fyri í so stórum tali. Abstract: The article has as its topic the ballad Hunda táttur (CCF 229). It deals with the connection between this Faroese composition and the Danish ballad Dansk Kongetal (DgF 115). Dansk Kongetal is in effect a rehearsal of the names of Danish kings. A Faroese poet has taken this text as a model for a ballad that lists the names of dogs in a Faroese village. The composer may have well been the poet Jens Chr. Djurhuus (1773­1853), but this cannot be fully substantiated. There are two variants of the ballad, and both are reproduced here diplomatically. They represent two different Faroese dialects, those of the islands of Koltur and Fugloy, and the article draws attention to the dialectal characteristics as they appear in the manuscripts. Apart from this, Hunda táttur is a valuable source for Faroese dog names; nowhere else do they appear in such numbers.
Den norske folkevisedansen: Den edleste gave, eller „ein akademisk avglans av eit naturfænomen“? / The Norwegian „folkevisedans“. The noblest gift or „an academic reflection of a natural phenomenon“?
Authors: Bugge Edit 
Published: February 2017

Úrtak: Tann norski fólkavísudansurin vaks fram i byrjan av 1900­árunum og var fyrst og fremst en nýtíðar norsk tulking av føroyska dansinum. Tann norski fólkavísudansurin spældi stóran lut i fólkaupplýsingar­ og tjóðbyggingarstarvinum hjá „norskdomsrørsluni“. Í hesi grein verður greitt frá nøkrum eyðkennum í norska fólkavísudansinum, upphavi og søguligu menning hansara. Í norska diskursinum um stílideal í fólkavísudansi spæla møti við og hugmyndir av autentiskum føroyskum dansi stóran lut. Tiknar verða fram tvær vitjanir, sum føroysk dansifeløg gjørdu hjá norskum fólkadansifeløgum í Noregi. Hesar vitjanir hava havt ávirkan á menningina av fólkavísudansi í Noregi, og tær hava fyri ein part eisini ført til split í norskum fólkadansihøpi. Abstract: Norwegian folkevisedans is a dance form that appeared in the early 1900s. It is primarely a modern Norwegian interpretation of the Faroese chain dance. The Norwegain folkevisedans played a central role as a cultural expression to the nation building and cultivation project of The Movement for Norwegianness (norskdomsrørsla). The article gives a short introduction to Norwegian folkevisedans, its origin and historical development. Encounters with and ideas about authentic Faroese dance has been, and still is, an important topic in the Norwegian discourse on the aestetic and stylistic ideals of folkevisedans, sangdans and stordans. The article discusses two such cultural encounters, in which Faroese dance groups have visited Norway. These encounters have had an impact for the development of the folkevisedans in Norway, and to some extent they have given rise to a dissension between Folkevisedans enthusiasts.
Fangst av grindehval i Norge – vs. Færøyene / Pilot whaling in Norway vs. the Faroe Islands
Authors: Kalland Arne 
Published: February 2017

Úrtak: Endamálið við hesi grein er, umframt at varpa ljós á ein lítið ansaðan tátt í norskari hvalaveiðisøgu, at vísa á, at grindadráp í Noreg var rættiliga ólíkt tí føroyska. Hugsanarstøði mítt er, at grind í Føroyum allarhelst má síggjast sum ein staðbundin innovatión. Eg havi tvær grundgevingar fyri hesi áskoðan: (1) Grindahvalur hevur verið sjáldsýndur við norsku strendurnar, og grinddráp kom ov sjáldan fyri til at kunna finna ein institutionaliseraðan form. Norðmenn høvdu hvørki kunnleika ella amboð til hóskandi rakstrar­ og drápshátt. (2) Meðan grind varð rikin á land í Føroyum, var vanligast í Noreg at brúka nót, hóast nógvar áheitanir um at læra av føroyingum. Munurin í rakstrar­ og drápshátti hevði týðandi sosialøkonomiskar avleiðingar. Hetta bendir á, at føroysk lóggáva og siðvenja hvat viðvíkur luttøku í drápi og býti av veiðini fyrst og fremst má síggjast í staðbundnum samteksti, og ikki sum komið uttaneftir til Føroyar. Grindadráp í Føroyum og Noreg eru grundleggjandi ymisk mentanarlig modell. Abstract: The purpose of this paper is, beside to address a neglected chapter in the history of whaling in Norway, to demonstrate that pilot whaling in Norway was rather different from its Faroese counterpart. My hypothesis is that Faroese pilot whaling is most likely a local innovation. I argue along two lines. (1) Pilot whales have been relatively rare in Norwegian coastal waters, and catches were too infrequent to find an institutionalized form. Norwegian fishermen had neither knowledge nor equipment to hunt pilot whales efficiently, and each hunt had important idiosyncratic characteristics. (2) Whereas pilot whales and other small toothed whales in the Faroe Islands were driven ashore, they were in most places in Norway enclosed by seines. This difference had important socio-economic implications. Technology as well as regulations and practices pertaining to pilot whaling and distribution of the catch in the Faroe Islands must therefore be understood in its local context and nothing emigrants brought from Norway about a millennium ago. Whalers in the Faroe Islands and Norway were motivated by quite different cultural models.
Breeding biology of the house sparrow (Passer domesticus) in the Faroe Islands / Nøringin hjá føroyska gráspurvinum (Passer domesticus)
Authors: Magnussen Eyðfinn , Jensen Jens-Kjeld 
Published: February 2017

Abstract: The breeding biology of the Faroese house sparrow (Passer domesticus) is described based on the results from nestlings that were ringed just before they were fledging. By means of dates and numbers, the beginning and duration of the breeding seasons are determined and the reproductive output is estimated. Our study has shown that Faroese house sparrows produce two, occasionally three, broods annually. Overall, eggs of the first, second and third clutch are normally laid in the beginning of May, in the middle of June and in the beginning of July, respectively. In a season, a female produced 6.3 nestlings, on average. For the whole period, the average brood size was 3.5 nestlings. During the first part of the time series (1985­1989), the breeding season became earlier each year, but then to be later again in the years 1990 to 1992. The first clutch was laid more than five weeks earlier in 1989 than in 1985 and the second clutch almost seven weeks earlier. Úrtak: Árini frá 1985 til 1992 vóru tilsamans 347 gráspurvaungar (Passer domesticus) merktir í bygdini Nólsoy, beint áðrenn teir vóru floygdir. Við at nýta dagfestingina tá ungarnir vórðu merktir og talið av ungum er ásett, nær og hvussu ofta gráspurvurin verpur og hvussu nógvar ungar hann fær hvørja ferð. Kanningarnar vísa, at føroyski gráspurvurin verpur tvær ferðir um árið, viðhvørt tó tríggjar ferðir: Fyrstu urptin er í byrjanini av mai mánað, tann næsta er um miðjan juni og triðja urptin í byrjanini av juli mánað. Hvør bøga fær í miðal 6,3 ungar um árið. Í miðal vóru 3,5 ungar í hvørjari urpt. Úrslit okkara vísa, at tey fyrstu árini varp gráspurvurin fyrr og fyrr, fyri hvørt árið. Hetta broyttist tó tey seinru árini sum kanningin vardi: Í 1989 vórðu fyrstu eggini vorpin meira enn fimm vikur fyrri enn í 1985, og næstu urptin næstan sjey vikur fyrr.
Gerar (e gerir) expectativas: novas áreas de pesquisa nos estudos da ciência e da tecnologia │ Making (and managing) expectations: new areas of research in science and technology studies
Authors: Velho Raquel 
Published: March 2017

RESUMO Os estudos da ciência e da tecnologia constituem uma área em que novas ferramentas analíticas são constantemente elaboradas. Este artigo propõe usar a sociologia das expectativas, desenvolvida na última década, como uma nova perspectiva a ser usada para analisar debates geralmente explorados por teorias da política científica, e investigar as vantagens e lacunas desta disciplina. Ao fazê-lo, faz-se uso de um conjunto de trabalhos da sociologia das expectativas para sugerir uma re-leitura do caso do sismo de Aquila em 2009 em que, de forma inédita na história da ciência, seis cientistas e um oficial do governo italianos foram acusados e condenados por homicídio involuntário pela occorência de 300 vítimas.Palavras-chave: Comunicação; Expectativas; Política Científica; Sociedade de Risco; Sociologia da Ciência.ABSTRACT Science and technology studies has been an area where new analytical tools are constantly being elaborated. This paper proposes the sociology of expectations, developed in the past decade, as a new perspective to be used when analysing debates usually explored by science policy theories, and investigates the advantages and shortfalls of this discipline. To do so, the author uses an ensemble of work from the sociology of expectations to offer a different reading of the prosecution of six scientists and a government official in Italy, found guilty of involuntary manslaughter after an earthquake left over 300 victims in L’Aquila. Keywords: Communication; Expectations; Science Policy; Risk Society; Sociology of Science.