РАЗВИТИЕ ПЛЕМЕННОГО ЖИВОТНОВОДСТВА В ДЕЛЕ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ПРОДОВОЛЬСТВЕННОЙ БЕЗОПАСНОСТИ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ
Authors: Беков Т.Н. 
Published: October 2024

В Кыргызстане имеются все предпосылки для успешного развития животноводства, в т.ч. интенсивного, для решения продовольственной безопасности по обеспечению мясомолочной и яичной продукцией. Однако, за последние десятилетия, рост объемов производства животноводческой продукции обеспечиваются не столько за счет повышения продуктивности, сколько за счет увеличения поголовья скота. Такая ситуация сложилась в основном из-за того, что в стране нарушилась былая стройная система селекционно-племенной работы, и практически потерялся ценных генофонд отечественных пород скота, успешно разводимых в прошлые советские годы. Существующие в настоящее время племенная станция и племенные субъекты, в силу различных причин, не способны в полной мере обеспечить местных фермеров в качественном племенной материале, из-за чего снизилась продуктивность скота по всей стране. Для дальнейшего успешного развития племенного животноводства необходимы серьезные государственные и частные инвестиции, и техническая поддержка и контроль со стороны государственных структур и органов местного самоуправления.
There are all prerequisites in the Kyrgyz Republic for the successful development of animal husbandry, including intensive, to solve food security for the provision of meat and dairy and egg products. However, over the past decades, the growth in livestock production is provided not so much by increasing productivity, but by increasing the number of livestock. This situation has developed mainly by the former orderly system of selection and breeding work in the country was disrupted, and the valuable gene pool of domestic cattle breeds successfully bred in the past Soviet years was practically lost. The current breeding station and breeding entities, for various reasons are not able fully to provide local farmers with high-quality breeding material, which has reduced the productivity of livestock throughout the country. For the further successful development of livestock breeding, serious public and private investments are needed, as well as technical support and control from state structures and local governments.
Кыргызстанда мал чарбасын ийгиликтүү өнүктүрүү үчүн бардык өбөлгөлөр бар, анын ичинде интенсивдүү, эт жана сүт жана жумуртка продукттары менен камсыз кылуу үчүн азык-түлүк менен камсыз кылууну чечүү. Бирок, акыркы он жылдыкта мал чарба продукциясынын өсүшү продуктуулугун жогорулатуунун эсебинен эмес, малдын санын көбөйтүү менен камсыз кылынууда. Бул абал негизинен республикада селекциялык-асыл тукум иштеринин мурдагы иретке келтирилген системасы бузулгандыктан, өткөн советтик жылдарда ийгиликтүү өстүрүлгөн ата мекендик бодо малдын баалуу генофондунун иш жүзүндө жоголуп кеткендигинен улам келип чыккан. Учурдагы селекциялык станция жана асыл тукум чарба субъекттери ар кандай себептерден улам жергиликтүү дыйкандарды сапаттуу асыл тукум материалы менен толук камсыз кыла албай, республика боюнча малдын продуктуулугу төмөндөп кеткен. Мал чарбасын мындан ары ийгиликтүү өнүктүрүү үчүн олуттуу мамлекеттик жана жеке инвестициялар, ошондой эле мамлекеттик түзүмдөр жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан техникалык колдоо жана көзөмөл зарыл.