bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Valuing Tradition
Authors: Melville Caspar 
Published: June 2017

The issue of how copyright works for the musical traditions of Africa has been steadily growing in importance since the 1990s, pushed to the fore by the increasing visibility of African artists in the world music market, the neoliberalisation of African economies that is pushing intellectual property (IP) issues into the centre of state creative industry policies, the ubiquity of illegal forms of reproduction, physical and increasingly digital, and the processes by which immaterial goods and cultural traditions are becoming reimagined as commodities. Recent scholarly discussions of this issue moves the debate significantly beyond the simple notion of copyright as a Eurocentric imposition on vulnerable African cultural heritage and instead considers how IP issues are addressed differentially in specific local contexts across sub-Saharan Africa. This article examines these issues in relation to how Mali’s Mande griots (jeliw) work with European publishers. Based on a series of sixteen interviews with jeli musicians and European publishers and others in the world music industry, its main finding is that while it is necessary to reconsider what we mean by composition in relation to Mali’s jeliw and their musical practice, copyright can and is being adapted by publishers working with traditional musicians to provide much needed revenue to jeli composers and plays a role in sustaining a vital, but vulnerable, tradition.
Mój starszy brat, o. prof. dr hab. Benignus Józef Wanat OCD. Osobiste wspomnienie rodzinne
Authors: Wanat Edward 
Published: June 2017

Józef Benignus Wanat OCD urodził się we Frydrychowicach koło Wadowic w niezamożnej, wielodzietnej rodzinie rolniczej. Miał siedmiu braci i jedną siostrę, był trzecim z kolei synem Franciszka i Marii Wanatów. Jego rodzina, zarówno rodzice, jak i dzieci, odznaczała się pobożnością, pracowitością i wielką uczynnością wobec potrzebujących. W czasie okupacji hitlerowskiej jego rodzice przyjęli pod swój dach w małym, dwuizbowym domu ośmioosobową rodzinę pozbawioną brutalnie mieszkania, z konieczności przenosząc trzech najstarszych synów na noclegi w stajni, pod stropem. Po ukończeniu gimnazjum, idąc za głosem powołania, odbył nowicjat u karmelitów bosych w Czernej. Studia filozoficzne ukończył w Poznaniu, a teologiczne w Wyższym Seminarium Ojców Karmelitów w Krakowie, gdzie otrzymał świecenia kapłańskie. W Krakowie, na Wydziale Historyczno-Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, odbył eksternistyczne studia historyczne w zakresie archiwistyki. W Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie ukończył historię sztuki i obronił pracę habilitacyjną, zdobywając stopień profesora doktora habilitowanego. Historię sztuki Kościoła w zakresie sztuki europejskiej wykładał na tej uczelni i na Papieskim Uniwersytecie Jana Pawła II w Krakowie. Jest twórcą Archiwum Karmelitów Bosych w Czernej, pierwotnie ogólnopolskiego. W oparciu o te zbiory i wizje lokalne napisał monografię tego zakonu w Polsce – jego opus magnum pośród licznych dzieł na temat historii i sztuki tego zgromadzenia oraz sióstr karmelitanek bosych. Jako wielokrotny prowincjał: Ogólnopolskiej Prowincji Karmelitów Bosych i pierwszy prowincjał Prowincji Krakowskiej, oraz przeor kilku kolejnych klasztorów ma na swym koncie liczne osiągnięcia, w tym koronację papieskimi koronami cudownego obrazu Matki Bożej w Czernej i kierownictwo budowy kaplicy Świętego Rafała Kalinowskiego tamże. Zawsze cichy, skromny i pomocny ludziom, w chorobie nowotworowej, zaniedbując leczenie, wizytował placówki misyjne w Afryce. W beznadziejnym stanie (liczne przerzuty) doznał uzdrowienia za wstawiennictwem Królowej Karmelu, do której modlił się z ufnością.
Architectura militaris w dziełach o. Benignusa Wanata
Authors: Sapeta Adam 
Published: June 2017

Omawiam tu dwa dzieła Benignusa Wanata OCD, dotyczące warownego zespołu kościoła--sanktuarium Matki Bożej i klasztoru karmelitów bosych w Berdyczowie na Ukrainie. Początek tego zespołu zabytkowego stanowił zamek berdyczowski, darowany w 1634 roku zakonowi przez hr. Janusza Tyszkiewicza, przebudowany na obronny zespół klasztorny. W 1642 roku karmelici bosi otrzymali od fundatora obraz Matki Bożej, otoczony żywym kultem, koronowany w roku 1756 koronami poświęconymi przez papieża Benedykta XIV. Obronny klasztor nazwano Fortecą Najświętszej Maryi Panny. Autor omawia szczegółowo fortyfikacje klasztoru, które od wieków XVII–XVIII broniły go przed Tatarami, Kozakami, Rosjanami i zachłannością członków rodu Tyszkiewiczów. Twierdzę wzmacniano załogą wojskową i artylerią. W 1734 roku przeprowadzono modernizację twierdzy (arch. Jan de Witte). Twierdza broniła Polski przed Rosjanami w czasie konfederacji barskiej w roku 1768. Upadek Polski w roku 1793 położył kres fortecy. Rosja przeznaczyła zespół na cele świeckie. W czasie II wojny światowej kościół wraz z klasztorem i fortyfikacjami zostały spalone. Obraz Matki Boskiej zaginął. W roku 1991, gdy ogólnopolskim prowincjałem był o. Benignus Wanat, zakonnicy powrócili do Berdyczowa. Zespół został zrewaloryzowany jego staraniem, wraz z ufundowaniem nowego obrazu Matki Bożej, ukoronowanego w 1988 roku. Rewaloryzacja klasztoru i fortyfikacji jest nadal prowadzona siłami zakonu i ukraińskich władz Berdyczowa. Sanktuarium służy obydwu narodom.Ostatni rozdział pracy jest poświęcony analizie fortyfikacji berdyczowskiego klasztoru pod kątem systematyki i specyfiki architektury obronnej od wieku XVII do czasów współczesnych.
Jacka Praśkiewicza portret fotograficzny o. Benignusa Wanata, karmelity bosego, z głową Chrystusa w tle
Authors: Platowska-Sapetowa Inga 
Published: June 2017

Wspomnienie o Ojcu Benignusie Józefie Wanacie OCD, oparte jest tu o fotografię portretową wysokiej klasy artystycznej, dzieło anonimowe w momencie przypadkowego odnalezienia na facebooku, po Jego pogrzebie w dniu 11 kwietnia 2013 roku.Opracowanie ustala osobę autora, którym jest Jacek Praśkiewicz, fotografik z Kielc. Ponadto praca zawiera analizę opisową dzieła sztuki w kilku aspektach: psychofizyczny opis portretowanej postaci, sposób jej ustawienia i oświetlenia, opis jej uroczystego kostiumu zawierającego elementy symboliczne. Ustalona zostaje okoliczność powstania dzieła, którą jest uroczystość jubileuszowa z dnia 10.12.2008 roku. Podkreślony jest szczególnie ważny czynnik ekspresji: związek portretowanej postaci z tłem portretu, w którym wykorzystano fragmentaryczny wizerunek Chrystusa Ecce Homo, nieznanego autorstwa. Ten ostatni aspekt opisu dzieła ma szczególną wagę, gdyż ukazuje przy pomocy faktów z życiorysu Ojca Benignusa popartych wypowiedziami świadków, Jego postawę naśladowczą w stosunku do Chrystusa, Boga-Człowieka cierpiącego w pokornym milczeniu i niosącego pomoc braciom aż do ofiary ze swego życia.
Pięciu braci męczenników. Pierwsi polscy eremici i ich kult
Authors: Blaschke Kinga 
Published: June 2017

Bracia Benedykt i Jan, uczniowie Romualda, na prośbę Ottona III przybyli do Polski, by nawracać pogan. Wkrótce do włoskich pustelników dołączyli polscy bracia Izaak i Mateusz, którzy pomagali im w nauce języka słowiańskiego. Eremici oraz sługa Krystyn ponieśli śmierć w 1003 roku z rąk napastników, którzy chcieli ukraść pieniądze, przekazane przez księcia Bolesława na wyprawę do Rzymu po zgodę papieża na prowadzenie działalności misyjnej. Choć eremici zginęli w napadzie rabunkowym, w dodatku z rąk chrześcijan, papież wkrótce uznał ich za męczenników i zezwolił na kult. Ich żywot jest stosunkowo dobrze udokumentowany – najwcześniejszy i najbardziej wiarygodny żywot pięciu braci, autorstwa Brunona z Kwerfurtu, spisany został już kilka lat po ich śmierci, lecz pozostawał nieznany do 1883 roku. Drugim wczesnym przekazem jest żywot św. Romualda autorstwa Piotra Damianiego, z 1041 roku. Z męczennikami wiązano jeszcze jedno zagadkowe dzieło – tablicę nagrobną, odnalezioną w 1959 roku przy zewnętrznej ścianie północnej absydy romańskiej katedry w Gnieźnie, uważaną przez większość badaczy za najstarszy zabytek epigrafiki na ziemiach polskich. Identyfikacja wspomnianych inskrypcji braci wojowników z jedenastowiecznym męczennikami budzi jednak wiele wątpliwości. Artykuł omawia zarówno te kwestie, jak i związane z rozwojem kultu braci męczenników.
The Sevillian collection of the images of Mercedarians by Zurbarán
Authors: Dzikowska Greta 
Published: June 2017

The portraits of Mercedarian monks by Francisco de Zurbarán were created for the Sevillian monastery Nuestra Señora de la Merced. The artist sketched images of old-time monks based on the physiognomy of his contemporary models. The surviving paintings characterize in a simplicity of composition. Each canvas shows an image of a monk clothed in a white frock. All the presented members of the order, with the exception of Saint Serapion, are pictured with a tome, which emphasizes the intellectual skills of the selected monk. The images of the Mercedarians, which decorated the walls of monastery rooms, were the reference point, as well as a model, of the monastic life for the generations of men who were taking the veil. Francisco de Zurbarán, with the use of two colours: a dark, almost black, background and a shining white, pictured the spiritual dimension of the images, which sublimated the idea of the monastic life.
Agua y poder político. La reubicación del convento capuchino de Figueras
Authors: Fuente de la Pablo 
Published: June 2017

This article concerns the relocation of the Capuchin monastery in Figueras in the 2nd half of the 18th century from the location allocated to the construction of the San Fernando fort. It appears that although the new site of the monastery did not directly interfere with the new project, it was opposed by the municipal government for economic reasons. The problem was related to urban water supply. Although the Capuchins had great experience and technical skills in hydraulic works, vested interests of the Aloy family came into play. At that time the Aloy family were decision makers in the town and wanted to monopolize such investments.
„Ścisk na podatki, a suknia tak długa, że się po ziemi wlecze”, czyli o politycznym aspekcie mody w kazaniach ks. Józef Męcińskiego, wygłoszonych w lubelskim kościele św. Ducha w czasie Sejmu Wielkiego
Authors: Gombin Krzysztof 
Published: June 2017

Ksiądz Józef Męciński (1748–1814) to postać mająca od dawna swe miejsce zarówno w opracowaniach dotyczących dziejów polskiej homiletyki, jak i idei społeczno-gospodarczych czasów stanisławowskich. W latach 1786–1793 Męciński przebywał w Lublinie. Poczynając od 1788 roku. wygłosił w kościele św. Ducha serię kazań kierowanych do szlachty, w których nawiązywał do aktualnych wydarzeń – obrad Sejmu Czteroletniego. Jego opinie o modzie wpisują się w ówczesną dyskusję o modzie, obyczaju i roli rzemiosła. Męciński w swoich kazaniach głosił popularne w czasach oświecenia idee merkantylistyczne, zbytek w ubieraniu się porównywał do trądu, postulował, aby szlachta nosiła ubrania szyte jedynie z materiałów wyprodukowanych w Polsce.Podobne opinie już w latach 70. XVIII wieku przeczytać można było na łamach czasopisma „Monitor”, problemem tym zajmowały się też konstytucje sejmowe. Trudno się jednak dziwić, że Męciński w kazaniach zajął się ubiorem, który podczas Sejmu Wielkiego zyskał szczególny, polityczny wymiar. W kilku zdaniach omawianego lubelskiego kazania Józefa Męcińskiego mieści się właściwie esencja dyskusji z czasów stanisławowskich dotyczącej strojów i zbytku (brak jedynie wątku stroju narodowego), część jego poglądów zdaje się jednak oryginalna.
Zmiany w wyposażeniu architektoniczno-rzeźbiarskim klasztoru czerwińskiego w pierwszej połowie XVI wieku
Authors: Korpysz Ewa 
Published: June 2017

Wzniesiony przed połową XII wieku kościół i klasztor Kanoników Regularnych Lateraneńskich w Czerwińsku został przebudowany w latach 1524–1538 z inicjatywy opata Jakuba Kuli. Założono wówczas sklepienia w kościele, powstała polichromia w prezbiterium i dekoracja żeber sklepiennych w refektarzu klasztornym. Okna i portale otrzymały kamienne, profilowane obramienia o formach przejściowych, gotycko-renesansowych. Z tego czasu pochodzą też, bardzo już dziś zniszczone, pozostałości kamiennej oprawy sakrarium – relikty pilastrów dekorowanych delikatnie i precyzyjnie rzeźbioną arabeską kandelabrową oraz fragment tympanonu z motywem Baranka leżącego na księdze i zbierającego krew do kielicha. W odróżnieniu od innych detali i obramień dekoracja sakrarium jest zaawansowana stylowo i bliska wzorom włoskim, znanym z Krakowa. Wysoka klasa obiektu, widoczna pomimo szczątkowego zachowania, wskazuje na biegłego artystę. Wspólne motywy ornamentów kierują naszą uwagę w stronę innego podobnego obiektu, sakrarium w Gdowie, wykonanego prawdopodobnie w drugiej ćwierci XVI wieku w warsztacie Giovanniego Cini ze Sieny, zatrudnionego wcześniej w kaplicy Zygmuntowskiej.Prace budowlane w Czerwińsku zbiegły się w czasie z budową katedry w Płocku, prowadzonej przez Bernardina de Gianotis, Giovanniego Cini i Filipa z Fiesole. W 1532 roku Cini wrócił do Polski z trzyletniego pobytu w Sienie i mógł podjąć się realizacji nowych zamówień. Niewykluczone, że opat Kula, dokonując w tym samym czasie remontu klasztoru, uwzględnił obecność Włochów w Płocku i skorzystał z ich doświadczeń w zakresie zaprojektowania wzoru, doboru motywów ornamentalnych i samego wykonania dzieła.
„Weź swój krzyż i idź za Jezusem…”. Wizerunek człowieka niosącego krzyż jako alegoria życia zakonnego
Authors: Kramiszewska Aneta 
Published: June 2017

Artykuł jest przyczynkiem do badań nad ideą naśladowania Chrystusa, wyrażoną w ikonografii chrześcijańskiej za pomocą obrazowej metafory dźwigania krzyża wespół z Chrystusem. „Kto nie bierze swojego krzyża, a idzie za mną, nie jest mnie godzien” (Mt 10, 38) – z mocą nauczał Chrystus. „Kto chce pójść za mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie swój krzyż i niech mnie naśladuje” (Mk 8, 34, par. Mt 16, 24). Wierni temu przesłaniu komentatorzy tekstów biblijnych, egzegeci, teologowie i mistycy przez kolejne wieki rozwijali, pogłębiali, komentowali i objaśniali ideę naśladowania Chrystusa, posługując się chętnie także biblijną metaforą „wzięcia krzyża na swoje ramiona”.
The iconographic programme of the Poor Clares’ church in Cracow
Authors: Kurzej Michał 
Published: June 2017

The main transformation of St. Andrew’s church interior took place in 1701–1702 during the rule of Abbess Anna Eliżbieta Tyrawska, according to a concept developed by her together with priest Sebastian Piskorski. Stucco decoration was made by Baldassare Fontana, while the wall paintings are most likely by Innocenzo Monti. Its contents were arranged in two interwoven programmes, addressed respectively to the nuns assembled in the choir in the gallery and the faithful in the main space of the church. Their common element is the rood, which seen from the galleries is part of a series of representations of the Passion on the walls of the choir, accompanied by images of Franciscan worshippers of Christ – St. Francis, St. Anthony and the Blessed Salomea as well as St. Mary Magdalene. On the other hand, the crucifix viewed from below presents itself as a symbol of the triumph of the Saviour, accompanied by a depiction of the glory of the crucified Apostles Peter and Andrew. On the vault of the chancel is a depiction of the glory of nuns: St. Clare, St. Kinga and the Blessed Salomea. They are juxtaposed with the coronation of the Virgin by the Holy Trinity in a manner inspired by the vision of Marina de Escobar. The figure of the Blessed Salomea, foundress of the monastery which houses some of her relics, connects both programmes. Episodes of her Vita, showing her Christological piety, were painted on the arcades of the galleries. In this way, the interior decoration of the Cracow church encouraged the faithful to visit the pilgrimage destination in Grodzisko, designed to promote the cult of Salomea.
“Interpretation of garb…”. The history and symbolism of the Carmelite habit in Polish convents
Authors: Łukawska Małgorzata 
Published: June 2017

The habit of the Carmelite Nuns of the Ancient Observance, formed on the basis of their constitutions of 1482, combined forms borrowed from the habit of the Carmelite Monks (tunics) with the models that came from Polish women’s fashion (headwear used by married women and widows – mob cap, wimple). The analysis of the habit of the Discalced Carmelite Nuns is based on extensive written sources as well as iconography. Their habit demonstrated the reception of forms of women’s clothing of Spanish provenance (a dress called saya and toca – a headdress), modified in accordance with the spirit of poverty and austerity. In the dress of candidates and in the symbols introduced to the vestition ceremony, native elements are visible. The symbolism of the habit is connected with Carmelite spirituality, whose main features are the cult of the Virgin Mary, that of the Passion, and the spirit of expiation. It also contains some meanings that come from the monastic tradition: the nuptial and baptismal significance being the symbol of new life. The habit is also the tunica sacra and the armour of the Miles Christianus.
Mistyka hiszpańska na gruncie malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie przełomu XX i XXI wieku
Authors: Organisty Adam 
Published: June 2017

W ciągu ostatnich dwóch dekad w twórczości pedagogów Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – Grzegorza Bednarskiego, Katarzyny Makieły-Organisty, Janusza Matuszewskiego, Mirosława Sikorskiego, Edyty Sobieraj, Zbigniewa Sprychy czy Wojciecha Szybista – widoczne są inspiracje hiszpańskim malarstwem Złotego Wieku. Obrazy krakowskich malarzy wyróżniają się na tle współczesnej sztuki zarówno na gruncie polskim, jak i światowym. Ich płótna omawiać należy w kontekście nowożytnego meditatio mortis oraz tenebrystycznego „barokizmu”, do czego chętnie przyznają się sami artyści. Punktem wyjścia są (niejednokrotnie tytułowane jako homagium) wizje mistyczne, konterfekty pędzla El Greca, bodegony Francisco de Zurbarána czy eschatologiczne „hieroglify śmierci” Juana de Valdés Léala. Odwołaniom do dzieł mistrzów Półwyspu Iberyjskiego towarzyszą odniesienia do pism karmelitańskich czy jezuickich mistyków. Analiza nie tylko od strony formalnej, ale także ideowej pozwala zadać pytanie o możliwość obrazowania we współczesnym malarstwie o charakterze religijnym „teologii mistycznej”, opisanej przez św. Teresę od Jezusa, św. Jana od Krzyża czy św. Ignacego Loyoli.
Prophet Elijah in the woods in the high altar of the Church of Discalced Carmelites in Czerna
Authors: Organisty Adam , Żmudziński Jerzy 
Published: June 2017

One of the most interesting early modern paintings in the vicinity of Krakow, located at the main altar of the Discalced Carmelite church in Czerna has not, to date, been the subject of a dedicated study. Although we are not in possession of archive sources which would confirm the attribution, for over a century the canvas has been held to be a work of Tommaso Dolabella. The first section of the article discusses the content of the image, which is ideologically linked to the altar. It also attempts to interpret the significance of Elijah, identified as Messiah’s predecessor, as well as the role of miraculous sustenance brought to the prophet by an angel. This part of the article focuses also on a rather inconspicuous theme of Elijah’s bare foot resting on the foot of God’s intermediary, which could symbolize a kind of successful spiritual struggle. Further in the text, the Czerna painting is subjected to a detailed stylistic analysis. By way of comparisons to works by father Venante da Subiaco, a new attribution and dating of the work presenting Prophet Elijah in the wilderness are suggested. The composition was painted in the years 1630–1632, when Venante was prior at the Selva Aurea hermitage in Rytwiany. Venante’s authorship of the Czerna painting is at least probable, as determined by three basic facts: the style of the painting, relations between Czerna’s and Rytwian’s founders (Agnieszka Firlej, née Tęczyński, was Jan Tęczyński’s sister), chronological data (the likelihood of the completion of the painting for the main altar in a small church in Czerna relatively soon after its construction had been commenced in 1629), last but not least, a fairly common tradition of monastic painters painting pictures commissioned by selected lay founders.
Królewicz jezuitą, król opatem. Wątek „zakonny” w ikonografii Jana Kazimierza
Authors: Skrodzka Agnieszka 
Published: June 2017

Królewicz Kazimierz Waza wychowywał się na dworze swego ojca Zygmunta III w atmosferze pogłębionej pobożności. Skutkiem tego było jego wstąpienie do zakonu jezuitów. Królewicz ostatecznie opuścił klasztor i sięgnął po koronę królewską. Do życia zakonnego powrócił po swej abdykacji. Niniejszy artykuł prezentuje dzieła sztuki upamiętniające związki Jana Kazimierza z życiem zakonnym. Wśród nielicznej grupy są: emblemat, medal i ryciny, a także nagrobek Jana Kazimierza w Paryżu. Wszystkie te obiekty są świadectwem głębokiej pobożności Jana Kazimierza.
A comparison of approaches to art in the constitutions of the Orders of the Discalced Carmelites and Trinitarians
Authors: Sobczyńska-Szczepańska Mirosława 
Published: June 2017

The reform process of the Order of the Most Holy Trinity (Trinitarians) developed under the strong influence of the Teresian Carmel, which is reflected in the dependence of the first constitutions of the Discalced Trinitarians (1614) on the statutes of the Spanish Congregation of the Discalced Carmelites (1604). The article discusses the regulations on the artistic activity contained in the aforementioned texts and in the later statutes of both orders (including the unpublished constitutions of the Outside-Spain-Family of the Discalced Trinitarians compiled in 1770) that have as yet not been studied by historians of the Trinitarians Order. The analysis of these provisions leads to the conclusion that Trinitarian approach to art was determined by the legislations of the Spanish Discalced Carmelites and by the third point of the Trinitarian Rule, ordering that their churches were of simple construction. Unlike the Spanish Discalced Carmelites, the Discalced Trinitarians systematically modified their regulations, adapting them to the changing circumstances in which the religious buildings were constructed.