Кыргыз Республикасынын кан кызматындагы инфекцияга көзөмөл жүргүзүүнү мониторингдөө жана баа берүү
Authors: Соромбаева Н.О. , Исмаилова А.Дж. , Сарыбаева Дж. М. , Асыранова У.С. 
Published: September 2024

Введение.Реформирование службы крови в Республике Узбекистан позволило существенно улучшить обеспечение лечебных учреждений страны в качественных и безопасных компонентах крови, внедрить современные технологии в производство, сократить потери, связанные с выбраковкой компонентов крови по гемотрансмиссивным инфекциям. Цель исследования Изучение основных показатели деятельности службы крови за последнее десятилетие, а также влияние централизации и реформирования службы крови на обеспечение качества и безопасности компонентов крови. Материалы и методы. Нами проведен анализ сравнительный анализ основных производственных показателей деятельности учреждений Службы крови республики, изучены объёмы заготовки донорской крови, процент выбраковки компонентов крови по гемотрансмиссивным инфекциям, показатели списания эритроцитарной массы по истечению срока годности, а также разработаны научно обоснование подходы управления службой крови в условиях мирного времени и чрезвычайных ситуаций. Результаты и обсуждения. Благодаря этому за последнее десятилетие в Узбекистане выявлен рост основных показателей донорства крови, так в 2012 году общее количество донаций составляло 111759, а в 2023 году -266400, практически в 2 раза по увеличилось производство эритроцитсодержащих компонентов, плазмы и тромбоконцентрата. Утилизация компонентов крови по гемотрансмиссивным инфекциям (ВИЧ, гепатиты В, С, сифилис, Бруцеллез, АЛТ) в 2012 году составляла 13%, в 2023 году - 6,0%, в абсолютных цифрах по республике за 2023 год составила 8073,07 литра. Снижение показателей абсолютного брака стало возможным за счет внедрения комплекса мероприятий по отбору и анкетированию доноров, сверки с базой данных лиц, отведенных от донорства, а также проведения двух этапного метода скрининга доноров на маркеры гемотрансмиссивных инфекций ИХЛА методом и ПЦР исследования пула отрицательных образцов существенно отразилась на качестве и безопасности компонентов крови. Заключение. Проведенная централизация и реформирование службы крови положительно отразилась на показателях работы службы крови, обеспечила доступность, безопасности и качество компонентов крови и позволила существенно снизить экономические потери в службе крови.
Киришүү. Өзбекстан Республикасындагы кан кызматын реформалоо өлкөнүн медициналык мекемелерин кандын сапаттуу жана коопсуз компоненттери менен камсыз кылууну олуттуу жакшыртууга, өндүрүшкө заманбап технологияларды киргизүүгө, кан аркылуу жугуучу инфекциялардан улам кандын компоненттерин жоготууну кыскартууга мүмкүндүк берди. Изилдөөнүн максаты. Акыркы он жылдыкта кан кызматынын негизги көрсөткүчтөрүн, ошондой эле кандын компоненттеринин сапатын жана коопсуздугун камсыздоого кан кызматын борборлоштуруунун жана реформалоонун таасирин изилдөө. Материалдар жана методдор. Республиканын Кан кызматынын мекемелеринин ишмердүүлүгүнүн негизги өндүрүштүк көрсөткүчтөрүнө салыштырма талдоо жүргүздүк, донордук канды сатып алуунун көлөмүн, кан аркылуу жугуучу инфекциялар үчүн кандын компоненттерин четке кагуу пайызын, кызыл көрсөткүчтөрдү изилдедик. жарактуулук мөөнөтү аяктагандан кийин кан клеткаларын эсептен чыгаруу, ошондой эле тынчтык жана өзгөчө кырдаалдарда кан кызматын башкаруу ыкмаларынын илимий негиздемеси иштелип чыккан. Натыйжалар. Мунун аркасында акыркы он жылда Өзбекстанда кан тапшыруунун негизги көрсөткүчтөрүнүн өсүшү аныкталган, ошондуктан 2012-жылы донорлордун жалпы саны 111 759, ал эми 2023-жылы 266 400 эритроцитти камтыган компоненттерди, плазманы өндүрүү жана тромбоциттер концентраты дээрлик 2 эсеге жогорулады. Кан аркылуу жугуучу инфекциялар (ВИЧ, В, С гепатити, сифилис, бруцеллез, АЛТ) боюнча кандын компоненттерин жок кылуу 2012-жылы 13%, 2023-жылы - 6,0% азайды жана республика боюнча 2023-жылы абсолюттук көрсөткүчтөр 8073,07 литрди түздү. Кан жараксыздыгын абсолюттук көрсөткүчтөрүн кыскаруусу донорлорду тандоо жана сурамжылоо боюнча комплекстуу чаралардын киргизүүнүн жана кан аркылуу жугуучу инфекциялардын маркерлерине донордук канды текшеруунун эки этаптуу - ИХЛА жана кан компоненттеринин сапатына жана коопсуздугуна олуттуу таасирин тийгизген терс үлгүлөрдүн пулун ПЦР ыкмасы менен текшеруунун эсебинен мүмкүн болду. Жыйынтыктар. Кан кызматын борборлоштуруу жана реформалоо кан кызматынын ишине, кандын компоненттеринин жетиштуу болушуна, коопсуздугун жана сапатын камсыз кылууда оң таасирин тийгизди жана кан кызматындагы экономикалык жоготууларды олуттуу кыскартууга мүмкүндүк берди.
Introduction. The reform of the blood service in the Republic of Uzbekistan has significantly improved the provision to health care facilities the high quality and safe blood components, introduced modern technologies into production, reduced the losses associated with the discard of blood components due to hemotransmissive infections. The aim of the study- To study the main performance indicators of the blood service over the past decade, as well as the impact of centralization and reform of the blood service on ensuring the quality and safety of blood components. Materials and methods. We conducted a comparative analysis of the main production indicators of the Republic's Blood Service institutions, studied the volume of donor blood procurement, the percentage of rejection of blood components for hemotransmissive infections, indicators of red blood cell mass write off after expiration date, and also developed a scientific justification for approaches to managing the blood service in peacetime and emergency situations. Results. Due to centralization of blood service over the past decade, an increase in the main indicators of blood donation has been revealed in Uzbekistan, so in 2012 the total number of donations was 111759, and in 2023 -266400, the production of erythrocyte containing components, plasma and thromboconcentrate increased almost 2 times. Utilization of blood components for hemotransmissive infections (HIV, hepatitis B, C, syphilis, Brucellosis, ALT) in 2012 amounted to 13%, in 2023 - 6.0%, in absolute figures for the republic in 2023 amounted to 8,073.07 liters. The decrease in absolute rates of TTI markers positive blood became possible due to the introduction of a set of measures for the selection and questioning of donors, carefully medical examination and reconciliation with the database of persons excluded from donation, as well as conducting a two stage method of screening donors for markers of hemotransmissive infections and PCR studies of a pool of negative samples significantly affected the quality and safety of blood components. Conclusions. The centralization and reform of the blood service had a positive impact on the performance of the blood service, ensured the availability, safety and quality of blood components and significantly reduced economic losses in the blood service.