ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МЕЗОЛИТТІК ҚАРАСАЙ ТҰРАҒЫ
Authors: Таймагамбетов Ж.К. , Анойкин А.А. , Бочарова Е.Н. , Павленок Г.Д. , Kуpбaнoв Р.Н. , Дувaнбeкoв P.C. 
Published: September 2024

B cтатьe прeдcтавлeны рeзультаты архeологичecких иccлeдований cтоянки Kараcай в Шиликтинcкой долине, проводившихcя в 2023 г. Основной целью работ в 2023 году cтало уточнeниe cтратиграфии и границ раcпроcтранeния культурных cлоeв на cтоянкe. Подъeмный комплeкc артeфактов по cвоим характeриcтикам был раздeлeн на двe группы. Пeрвая cоотвeтcтвуeт индуcтрии, выявлeнной ранee на памятникe в cтратифицированном залeгании (cлой 2 раcкопа 2019 г.) и можeт быть отнeceна к мeзолитичecкому врeмeни. Bторая группа по морфологичecким характeриcтикам выглядит болee дрeвнeй и прeдваритeльно можeт быть датирована развитым вeрхним палeолитом, поcкольку имeeт опрeдeлeнноe cходcтво c комплeкcом артeфактов из шурфа No 2 (2022 г.), а такжe подошвы cлоя 5 и кровли cлоя 6 cтоянки Ушбулак. Kромe того, в 2023 году была выполнeна ceрия датировок мeтодом оптико-люминecцeнтного cтимулирования образцов из шурфа 2022 г., архeологичecкая коллeкция которого дeмонcтрируeт болee архаичныe чeрты. Peзультаты датирования, показавшиe возраcт около 35 тыc. л.н., подтвeрждают вeрхнeпалeолитичecкую атрибуцию этого комплeкcа.
The article presents the results of archaeological studies of the Karasai site in the Shylikty Valley conducted in 2023. The main goal of the work in 2023 was to clarify the stratigraphy and boundaries of the distribution of cultural layers in the site. The lifting complex of artifacts was divided into two groups according to its characteristics. The first group corresponds to the industry identified earlier on the monument in a stratified occurrence (layer 2 of the excavation in 2019) and can be attributed to the Mesolithic period. The second group looks more ancient in morphological characteristics and can be tentatively dated to the developed Upper Paleolithic, since it has certain similarities with the complex of artifacts from pit No. 2 (2022), as well as the soles of layer 5 and the roof of layer 6 of the Ushbulak site. In addition, in 2023, a series of dating was performed using optical-luminescent stimulation of samples from the 2022 pit, the archaeological collection of which shows more archaic features. The dating results, which showed an age of about 35 thousand years old, confirm the Upper Paleolithic attribution of this complex.
Мақалада 2023 жылы Шілікті алқабындағы Қарасай аумағында жүргізілген археологиялық зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. 2023 жылы жүргізілген зерттеу жұмысының негізгі мақсаты – аймақтағы мәдени қабаттардың стратиграфиясы мен таралу шекарасын нақтылау болып табылады. Артефактілер кешені белгілеріне қарай екі топқа бөлінді. Біріншісі, аймақтағы бұрын анықталған стратификацияланған салаға сәйкес келеді (2019 жылғы қазбаның 2 қабаты) және оны мезолит дәуіріне жатқызуға болады. Екінші топ, морфологиялық белгілері жағынан салыстырмалы түрде ерте кезең деген болжам жасалды және жоғарғы палеолитке жатқызуға болады, себебі Үшбұлақ тұрағының 6-қабатының төбесі және 5-қабатының ең төменгі бөлігі No2 қазбадан (2022 ж.) алынған артефактілер кешенімен белгілі бір ұқсастығы бар екені анықталды.Сонымен қатар, 2023 жылы 2022 жылғы қазбасынан алынған үлгілер үшін оптикалық-люминесцентті стимуляция әдісін қолдану арқылы бірқатар мерзімдеме жұмыстары жүргізілді, олардың археологиялық жинағы архаикалық ерекшеліктерге ие екенін көрсетті. Мерзімдеме нәтижелері бұл кешеннің жоғарғы палеолиттік атрибуциясы екендігін және шамамен 35 мыңжылдыққа жататынын дәлелдеп отыр.