ЖАШЫ ЖЕТЕ ЭЛЕК ӨСПҮРҮМДӨР АРАСЫНДАГЫ КЫЛМЫШТУУЛУКТУ АЛДЫН АЛУУ
Authors: Таштанбек к.А. 
Published: October 2024

Акыркы ондогон жылдарда жашы жете электердин арасындагы кылмыштуулукту алдын ала иштердин чечүүчү мааниси дүйнөнүн ар кайсы жерлеринде жарыяланды. Кыргызстан да четте калган жок. Республикада мыйзам чыгаруу деңгээлинде, ошондой эле практикада жарандык коомду укуктук тартипти сактоого жана укук бузуулардын алдын алууга тартуунун айрым элементтерин ишке ашырылууда. Бул багытта балдар арасында профилактикалык иштердин мааниси чоң. Эл аралык тажрыйба көрсөткөндөй, алдын алуу чаралары кесепеттерге каршы кийинки күрөшкө караганда натыйжалуу. Бул жараяндын бардык субъекттеринин макулдашылган иши анын натыйжалуулугун жогорулатууга алып келет. Бирок, эксперттердин айтымында, Кыргызстанда мыйзамдуулукту жана укукту орнотуу тутуму калыптануу жолунда, демек, андан бардык көйгөйлөр чечиле элек. Бул макала Кыргызстанда улуттук жана жергиликтүү деңгээлдеги коопсуз чөйрөнү өнүктүрүүгө жана кылмыштуулукту алдын алууга катышкан бардык субъекттер үчүн кошумча маалымат берүү булагы боло алат. Ушуга байланыштуу Кыргызстандын алдында чечиле элек институттук, ченемдик-укуктук жана практикалык маселелердин комплекси турат. Мамлекеттик органдардан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, жарандык коомдон жана эл аралык өнөктөштөрдөн баштап, жашы жете элек өспүрүмдөр арасындагы кылмыштуулуктун алдын алуу жараянына катышкан түрдүү субъекттер ишинин натыйжалуулугу мыйзамдуулукту жана тартипти камсыз кылуу практиканы ишке ашыруунун формаларынан жана ыкмаларынан көз каранды. Эксперттер бүгүнкү күндө республикада укук коргоо органдарын калктын муктаждыктарына кайрадан багыттоо, милициянын участкалык кызматкерлеринин, аймактардагы коомдук алдын алуу борборлорунун ишмердүүлүгүн, алардын коомдук тартипти сактоо боюнча жалпы макулдашылган пландарын өркүндөтүү маанилүү экендигин туура белгилешет.
За последние десятилетия в мире на разных площадках заявляется о решающем значении превентивной работы с правонарушениями среди несовершеннолетних. Кыргызстан не исключение. В республике на законодательном уровне, а также на практике имеет место реализация отдельных элементов включения гражданского общества в деле поддержания правопорядка и профилактики правонарушений. В этом направлении важна профилактическая работа среди детей. Как показывает международный опыт, профилактические меры результативнее, чем последующая борьба с последствиями. Скоординированная работа всех субъектов данного процесса ведет к повышению ее эффективности. Однако, как считают эксперты, в Кыргызстане система установления правопорядка находится в стадии становления, и отсюда, наличие неразрешенных проблем. Данная статья может служить дополнительным источником информирования всех субъектов, вовлеченных в профилактику правонарушений в Кыргызстане, как на национальном, так и местном уровнях. В связи с этим перед Кыргызстаном стоит комплекс задач институционального, нормативно-правового, практического характера, которые еще предстоит решить. От форм и подходов реализации практики обеспечения правопорядка зависит результативность работы тех или иных сторон, вовлеченных в т. ч. в процесс профилактики правонарушений среди несовершеннолетних, начиная от государственных органов, МСУ, гражданского общества и международных партнеров. Специалисты справедливо указывают, что сегодня в республике важно переориентировать правоохранительные органы на потребности населения, улучшить деятельность участковых сотрудников милиции, общественно-профилактических центров в регионах, общих согласованных их планов по общественному правопорядку.
Over the past decades, the decisive importance of preventive work with juvenile delinquency has been declared in the world at various venues. Kyrgyzstan is no exception. In the republic, at the legislative level, as well as in practice, the implementation of individual elements of the inclusion of civil society in maintaining law and order and preventing offenses takes place. Preventive work among children is important in this direction. As international experience shows, preventive measures are more effective than the subsequent fight against the consequences. The coordinated work of all subjects of this process leads to an increase in its efficiency. However, according to experts, in the Kyrgyz Republic, the system in the field of resolving problems in the field of law and order is in its infancy, and hence all the ensuing consequences. This article can serve as an additional source of information for all actors involved in the development of a safe environment and crime prevention in the republic, both at the national and local levels. In this regard, Kyrgyzstan faces a set of institutional, regulatory, and practical tasks that have yet to be solved. the effectiveness of the work of various parties involved, including in the process of preventing juvenile delinquency, starting from state bodies, LSG, civil society and international partners, depends on the forms and approaches of implementing the practice of ensuring law and order. Experts rightly point out that today in the republic it is important to reorient law enforcement agencies to the needs of the population, improve the activities of district police officers, public prevention centers in the regions, and their general coordinated plans for public order.