ТЫШКЫ СООДА ИШТЕРИНИН ТОВАРДЫК НОМЕНКЛАТУРАСЫ БОЮНЧА ХИМИЯЛЫК СОСТАВЫНЫН НЕГИЗИНДЕ КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮГҮНҮН ДАРЫ-ДАРМЕК ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН КЛАССИФИКАЦИЯСЫ
Authors: Омурзакова Г.Т. , Жороева А.У. 
Published: October 2024

Кыргызстандын түштүгүндө өскөн 27ден ашык түрдүү дары өсүмдүктөрдүн курамындагы 18 элементтин курамы изилденип, макроэлементтер (K, Mg, Fe, Ca, Cо, Na жана Sr) орточо эсеп менен 2000-45000 мг/кг, микроэлементтер (Mn, Co, Zn, Se, Cu, Ag, Ba, Br, Cs, Mo,жана Cr) 8-95 мг/кг. Дары-дармек өсүмдүктөрүнүн химиялык составын изилдөөдөн жана алардын негизинде ар кандай товарларга жана алардын продукцияларына тышкы экономикалык иштин товардык номенклатурасына ылайык тиешелүү коддордү иштеп чыгуу өтө актуалдуу милдет болуп саналат. Ошентип, товарлардын эл аралык код номерлерин жана алардын наркын туура аныктоо үчүн эң оболу товардын химиялык курамын аныктоо зарыл. Ошого байланыштуу изилдөөнүн негизги максаты дары-дармек өсүмдүктөрүн Кыргыз Респүбликасынын Товардык номенклатурасына ылайык классификациялоо керек эле. Химиялык составына жана дарылык касиеттерине негизделген тышкы экономикалык иштер изилденген өсүмдүктөрдүн органдары, микроэлементтүү курамына ээ 2 коллекция түзүлүп, Кыргызстандын түштүгүндөгү дары-дармек өсүмдүктөрүнүн классификациясы Кыргыз Республикасынын Тышкы экономикалык ишинин товардык номенклатурасы боюнча жүргүзүлгөн.
В статье проведено исследование состава 18 химических элементов более 27 целебных растений, растущих в южных регионах Кыргызстана и найдено макроэлементов (K, Мg, Fe, Ca, Cо, Na и Sr) в среднем 2000-45000 мг/кг, микроэлементов (Mn, Co, Zn, Se, Cu, Ag, Ba, Br, Cs, Mo и Cr) 8-95 мг/кг. Исследование химического состава целебных трав и рабочий процесс на их основе соответствующих тегов по товарному списку внешнеэкономических действий, для разных товаров и их ассортимент продуктов является весьма актуальным вопросом. Для того чтобы правильно вставить внешнеэкономические кодовые номера товарных изделий и тариф, надо знать химический состав товаров. В связи с этим основной целью исследования была классификация лекарственных растений в соответствии с Товарной номенклатурой Кыргызской Республики. Органы растений, микроэлементный состав которых изучается внешнеэкономической деятельностью на основе их химического состава и лечебных свойств, составлены 2 коллекции, в которых классификация лекарственных растений юга Кыргызстана проводилась по Товарной номенклатуре внешнеэкономической деятельности Кыргызской Республики.
The content of 18 elements in the composition of more than 27 medicinal plants growing on the territory of South the Kyrgyzstan was studied and the macroelements K, Mg, Ca, Co, Rb, Na and Sr were found on average 2000-50000 mg /kg, trace elements (Mn, Co, Zn, Se, Cu, Ag, Ba, Br, Cs, Mo, and Cr) 7-95 mg /kg. The study of the chemical composition of medicinal plants and the development on their basis of the appropriate codes according to the Commodity Nomenclature of Foreign Economic Activity for various goods and their products is a very urgent task. In this way, in order to determine the international code numbers of goods and their value, it is first necessary to determine their chemical composition of goods. In this regard, the purpose of the study was the classification of medicinal plants according to the commodity nomenclature of foreign economic activity based on their chemical composition and therapeutic properties. From the organs of the studied plants, 2 collections were created with antianemic properties and enhancing human immunity, and based on the macro and microelement composition, the classification of medicinal plants of Southern Kyrgyzstan was made according to the Commodity Nomenclature of Foreign Economic Activity of the Republic of Kyrgyzstan.