bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Définir le genre et la parenté en contexte LGBTQ : la définition comme laboratoire catégoriel et comme performance
Authors: Greco Luca 
Published: January 2017

À partir d’une ethnographie multi-sites dans les groupes de parole entre parents et futurs parents gay et lesbiennes, les atelier drag king et les manifestations politiques ayant précédé l’approbation de la loi « mariage pour tous », j’analyserai les ressources linguistiques et interactionnelles mobilisées par les participants pour définir un mot dont le contenu sémantique concerne le genre et la parenté. Dans cet article, je me pencherai d’abord sur les procédés séquentiels et catégoriels par et dans lesquels les acteurs sociaux mobilisent dans l’interaction le dispositif définitionnel « un X est un Y » (un donneur est un père) et traitent la définition comme un objet d’analyse et une ressource argumentative. Ensuite, je focaliserai mes analyses sur les modalités multisémiotiques mobilisées par les acteurs sociaux pour contester et détourner les pratiques de définition à propos du genre et de la parenté.
Population growth in Brussels and inequality of access to kindergarten
Authors: Humblet Perrine 
Published: January 2017

What is the social equality of access to kindergarten, the main means of entry into the education system? In Brussels, population growth combined with the social and economic divide threaten equal access to kindergarten. The demand for pre-school education starts at age 2 ½ and is widespread in the region, while the number of children has increased considerably, especially in the poorest neighbourhoods. The study presents an analysis of enrolment statistics per municipality and shows that in many areas, there is a widespread saturation of kindergartens despite the opening of more than 300 additional classes since 2000‑2001. This situation has led the organising authorities to enact new enrolment regulations, mainly for the first year of kindergarten and for the welcoming class. An exploratory qualitative survey shows that these regulations are not neutral with respect to the social and cultural conditions of families. They constitute the basis of an unfair system of access to kindergarten at the expense of families whose children would benefit most from starting school in kindergarten. They also have a negative impact on access to nurseries by delaying the age of access to kindergarten until age 3 and up.
Regional building archaeology
Authors: Charruadas Paulo , Demeter Stéphane 
Published: January 2017

Although the situation in Brussels has improved considerably in recent years, the management – identification, protection and preservation – of built heritage from the Old Regime is still faced with a certain number of administrative, regulatory and scientific problems. This article intends to illustrate the importance of the development of regional building archaeology: [1] by reviewing the current situation of the study and protection of historic architectural heritage in Brussels; [2] by identifying the main problems which hinder this management; and [3] by proposing several ideas for solutions and by showing the potential of this type of development for the future of the city‑Region.
Des nouvelles gares RER pour Bruxelles ? Enjeux, méthodes et contraintes
Authors: Lebrun Kevin , Dobruszkes Frédéric 
Published: January 2017

Cet article revient sur le débat, non-tranché à ce jour, qui oppose la Région de Bruxelles-Capitale et la SNCB quant à la création de nouvelles gares urbaines dans le cadre du projet RER. Notre objectif est de tenter de fournir une appréciation objective (ou à tout le moins méthodologiquement transparente et clairement exposée) et à jour de celles-ci. Après avoir présenté la problématique et débattu des méthodes possibles, nous proposons un calcul de potentiel pour chacune des gares proposées par les différents documents planologiques de la Région.Ce faisant, nous montrons la pertinence de la plupart d’entre elles, dont une part significative présente un intérêt supérieur à celui des gares secondaires existantes à Bruxelles. Cependant, les gares les plus prometteuses sont bien souvent celles qui semblent les plus difficiles à réaliser techniquement, et inversement.Au-delà de la froideur des résultats, nous insistons sur le fait que la décision de (re)mettre une gare en service dépend in fine avant tout de l’action politique, elle-même étant le reflet de la prise en compte (ou non) d’enjeux de dimensions et de nature potentiellement variés, ce que montrent nos quelques études de cas.
Les représentations photographiques de Bruxelles au tournant des 19e et 20e siècles : de la documentation à l’expression artistique
Authors: Leenaerts Danielle 
Published: January 2017

Les années 1880 à 1900 ont été déterminantes à la fois pour l’urbanisme bruxellois et pour la reconnaissance artistique de la photographie. La politique de grands chantiers menée par Léopold II va s’avérer essentielle à la définition de l’identité urbaine bruxelloise. Dans le même temps, la photographie voit le statut de ses praticiens redéfini. Aux photographes pionniers de la période précédente, va succéder une génération d’amateurs – au sens noble du terme – qui vont défendre l’autonomie de ce qu’ils considèrent comme un art à part entière. Rejoignant un mouvement de fond à l’échelle internationale, apparu au milieu des années 1880 sous l’appellation de « Pictorialisme », ils tendent à prendre modèle sur la peinture et à privilégier des sujets atemporels. La relation entre la ville et sa représentation photographique s’en trouve modifiée, celle-ci se voyant davantage appréhendée en tant que paysage, y compris péri-urbain. Les points de vue personnels sur le paysage urbain se multiplient, encouragés par les cercles de photographie d’art, fédérés par l’Association belge de Photographie.
Géographies spirituelles : mobilité des pasteurs pentecôtistes et « miracles » migratoires entre l’Afrique, l’Amérique Latine et l’Europe
Authors: Maskens Maïté 
Published: January 2017

En considérant les aspects spatiaux et identitaires des déplacements des acteurs religieux, cette contribution entend interroger l’articulation entre itinéraires migratoires et religieux des pasteurs de quatre assemblées pentecôtistes bruxelloises différentes. L’analyse des récits de pasteurs, retraçant le périple les menant d’Afrique subsaharienne ou d’Amérique latine à la Belgique, donne à voir un entremêlement de mouvements géographiques et d’actions « divines », offrant l’opportunité de réfléchir à un double processus impliquant mobilité et religion. Il s’agit, d’une part, de comprendre la manière dont le pentecôtisme transforme l’expérience migratoire en permettant une mise en mot alternative de cette expérience. Et, d’autre part, de décrire les incidences de cette expérience sur les discours et les pratiques religieuses dans le contexte d’installation, notamment au travers des positionnements identitaires de ces « enfants de Dieu ».
Verzet tegen de politieautoriteit in Brussel (1945‑1975): gerechtelijke aanpak van het geweld van de lagere volksklasse
Authors: Skordou Melpomeni 
Published: January 2017

De studie van de repressie van het verzet tegen de ordediensten op het Brussels grondgebied in de periode van 1945 tot 1975 ontkracht de hypothese dat dit fenomeen toe te schrijven zou zijn aan revolterende jongeren. Integendeel, de analyse van de gerechtsdossiers wijst erop dat de weerspannigheid voortvloeit uit de bemoeienissen van de politie met conflicten in de privésfeer. Mannelijke dertigers die meestal uit achtergestelde bevolkingsklassen komen, palmen in hun vrije tijd de openbare en semiopenbare ruimten (straat en cafés) van de Brusselse verstedelijkte gemeenten in. Hun gewelddadige interacties met hun kameraden of echtgenotes – een manier om hun mannelijkheid te bevestigen of een uitlaatklep voor hun frustraties – storen de vertegenwoordigers van de openbare macht die de normen van de gegoede burgerij verdedigen en ingrijpen om de orde te herstellen. Actoren met verschillende gedragingen komen met elkaar in aanvaring in de openbare ruimte en trachten hun manier van zijn op te leggen. Het optreden van de politie werkt de criminalisering van de volkse vormen van sociaal leven en ontspanning mede in de hand.
Toename van het aantal dakloze vrouwen in Brussel: een nader te onderzoeken evolutie
Authors: Lelubre Marjorie 
Published: January 2017

De toename van het aantal dakloze vrouwen is een thema dat al verschillende jaren opduikt in het openbaar discours en onderzocht moet worden. Daartoe baseert de analyse zich op de gegevens van twee sleutelactoren uit de Brusselse daklozenopvang, het nachtasiel Hoeksteen en de Samusocial, die aangevuld worden met de door La Strada gecentraliseerde statistieken. De stelling dat het aantal dakloze vrouwen toeneemt lijkt gegrond wat de absolute cijfers betreft, maar de toename in relatieve cijfers is veel minder duidelijk. Het aantal dakloze vrouwen is inderdaad toegenomen in bepaalde opvangdiensten, maar dat komt vooral omdat de daklozenpopulatie in het algemeen is toegenomen.Afgezien van een cijferanalyse strekt het artikel ertoe de opvang van dakloze vrouwen, die in grotere mate een beroep doet op informele netwerken en hen systematischer doorverwijst naar de opvangtehuizen, beter in kaart te brengen. De classificatie van de daklozen komt eveneens aan bod. Tot slot worden de gevolgen en de impact van het beeld van de vrouw op het institutionele opvangnet behandeld.
Gevoelens van onrechtvaardigheid en complottheorie. Opvattingen van migrantenjongeren en jongeren met een Afrikaanse migratieachtergrond (Marokko en subsaharaans Afrika) in kansarme wijken van Brussel
Authors: Mazzocchetti Jacinthe 
Published: January 2017

Aansluitend op een veldenquête in wijken en scholen van de arme halve maan van Brussel bij migrantenjongeren en jongeren met Afrikaanse roots (Marokko en subsaharaans Afrika) analyseert dit artikel de zoektocht van de ondervraagde jongeren naar een rationele verklaring voor de discriminaties en onrechtvaardigheden die ze ervaren. Discriminaties en institutioneel geweld hebben immers niet alleen rechtstreekse gevolgen, onder meer voor hun maatschappelijk succes, maar ook repercussies voor hun zelf- en wereldbeeld. De opeenstapeling van discriminaties en xenofobe reflexen, vooral wanneer die uitgaan van het establishment, wordt door sommige jongeren geïnterpreteerd als het gevolg van een complot, verscherpt het gevoel van “wij tegen hen” en versterkt het wantrouwen.
Hoe de technische overheidsdiensten aan de stad bouwen
Authors: Zitouni Benedikte , Tellier Céline 
Published: January 2017

Dit artikel combineert de conclusies van twee doctoraatsonderzoeken en is het resultaat van een algemenere studie over de elites in de stad. Twee sociologen schetsen er de planning van de uitbreiding van de stad door de wegeninspectie in de 19e eeuw en de aanleg van de metro door de Bijzondere Studiedienst van de MIVB in de 20e eeuw. Achter de schermen van de overheidsdiensten stellen ze, na analyse van de interne archieven van de administratie (briefwisseling, rapporten, nota’s en omzendbrieven), vast dat de ambtenaren en meer bepaald de technische overheidsdiensten in hun eigen tempo, stap voor stap, grote projecten uitvoeren. Ze beschouwen de tijd als een tactisch en flexibel gegeven dat ze manipuleren om de uitbreiding van de stad te bevorderen en de betrokken actoren daar op onomkeerbare wijze bij te betrekken. De twee onderzoeken, die nochtans tegelijk uitgevoerd werden, komen allebei tot de conclusie dat het idee dat Brussel vooral behoefte heeft aan grootse visies en een sterk gezag om de grote stedenbouwkundige uitdagingen te kunnen aannemen, ter discussie moet worden gesteld. Op basis van de lessen die uit de geschiedenis van de organisaties kunnen worden getrokken, stellen de auteurs als alternatief voor om in de eerste plaats de technische diensten, hun knowhow en hun vermogen om als bemiddelaars onder de loep te nemen.
Sociale gemengdheid in de openbare stedelijke ontwikkeling te Brussel: project of politiek taalgebruik?
Authors: Lenel Emmanuelle 
Published: January 2017

Het concept “sociale gemengdheid” maakte weer opgang in het midden van de jaren 1990 en kreeg in het begin van de jaren 2000 concreet gestalte in het beleid tot “versterking van de sociale cohesie”. Sindsdien is het concept het parool geworden van de openbare stedelijke ontwikkeling in Brussel, zoals overal in Europa het geval is. Enerzijds schetst deze bijdrage de politieke en ideologische context van de sociale gemengdheid en anderzijds tracht ze aan te tonen wat in het geval van Brussel concreet verstaan wordt onder het project voor sociale gemengdheid – de plannen, de instrumenten en wat niet gezegd wordt – en waar het echt om gaat in dit beleid voor stedelijke ontwikkeling.
Brussels and Washington: two federal capital cities with two similar metropolitan experiences?
Authors: Van Wynsberghe Caroline 
Published: January 2017

This article follows a comparative study mission. It shows that the metropolitan development of Brussels is clearly atypical when compared to the literature or the example of Washington, DC. It falls within the scope of Belgian mechanisms of compromise rather than the implementation of classic models of metropolitan cooperation, which often emphasise the voluntary involvement of the different stakeholders. In the case of Brussels, the metropolitan reality was imposed “from above”, even if it was claimed by some of the partners of the state reform. Contrary to Washington, there are no incentives planned by the federal authorities. The Brussels metropolitan community is also unique because this structure is not applicable to other big cities in the country, whereas the metropolitan organisation in Washington simply applies a rule which is common to all major American cities. The comparison also underlines the time required for cooperation to take root. Metropolitan cooperation has been practised in Washington for more than sixty years and has developed gradually, starting with the most straightforward issues such as public transport.
Rellen in Matonge en… onverschilligheid van de overheid?
Authors: Demart Sarah 
Published: January 2017

Twintig jaar na de eerste “Maghrebijnse” rellen was Brussel in de winter 2011‑2012 het toneel van “Congolese” betogingen die door sommige media en overheden als rellen werden bestempeld. Het idee dat de Congolese politieke conflicten in België geïmporteerd werden, kreeg de overhand, maar de materiële schade die, ondanks een ongeziene politiemacht, werd aangebracht, bevestigde het beeld van gewelddadige betogers die uiteindelijk alleen de taal van de “matrak” begrijpen. Aan de hand van een etnografisch onderzoek van de betogingen en van onderzoek dat de auteur al meer dan tien jaar in Congolese kringen verricht, komt ze terug op die twee weken van stedelijk geweld. Ze vraagt zich enerzijds af of die betogingen als rellen kunnen worden beschouwd en anderzijds of de reactie van de overheid, die verschilt van die op de Maghrebijnse rellen, niet zou voortvloeien uit een veelzeggende etnisering van het overheidsbeleid.
Riots in Matonge and… the indifference of public authority?
Authors: Demart Sarah 
Published: January 2017

Twenty years after the first “North African” riots, in the winter of 2011‑2012 Brussels was the scene of “Congolese” demonstrations which some media and political officials qualified as riots. The idea that political conflicts of the Democratic Republic of the Congo (DRC) had been transposed to Belgium took hold, while the material damage, despite especially heavy riot suppression measures, seemed to have solidly entrenched the image of the violent demonstrator who only understood the language of the nightstick. Based on an ethnographic study of these demonstrations and research in Congolese communities over the past 10 years, the author takes another look at these two weeks of urban violence to ask, on the one hand whether these demonstrations could be actually qualified as riots, and on the other whether the differential treatment by the State compared to the North African riots may be the expression of a significant ethnicization of public policies.
Inside and outside the city: an outline of the geography of visual artists in Brussels (19th‑21st centuries)
Authors: Debroux Tatiana 
Published: January 2017

Based on detailed diachronic mapping, this article analyses artists’ areas of residence in Brussels from 1830 until today. Powerful spatial logic has taken shape over time, marking the appearance, decline and permanence of poles with a concentration of artists, which must be understood in the context of urban dynamics which have shaped the urban fabric. Three periods may be identified, corresponding to the development (or redevelopment) of specific areas in the city: the second half of the 19th century, associated with the urbanisation of artists’ suburbs in the northeast; the interwar period, characterised by concentrations on the outskirts; and the end of the 20th century, when the former southeast pole became popular once again, at the same time that new concentrations appeared in connection with the renovation of central areas. The mapping work and the results obtained provide an original view of the structuring of the artistic world in Brussels, while revealing the importance of a historical approach in the analysis of contemporary urban dynamics with artists in the spotlight.
De dagelijkse mobiliteit in Brussel: uitdagingen, instrumenten en prioritaire werkdomeinen
Authors: Hubert Michel , Lebrun Kevin , Huynen Philippe , Dobruszkes Frédéric 
Published: January 2017

Mede op basis van de gegevens en analyses die zijn samengebracht in de eerste twee Katernen van het Kenniscentrum van de mobiliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vormt deze synthesenota een uitvoerige, actuele aanvulling op de nota van de Staten-Generaal van Brussel die in 2009 verscheen, en biedt zij een volledige maar vooral genuanceerde stand van zaken van deze materie die tot de kern van de gewestelijke bevoegdheden en uitgaven behoort. In het eerste deel worden de belangrijkste uitdagingen uiteengezet waaraan Brussel het hoofd moet bieden. Vervolgens wordt dieper ingegaan op de institutionele instrumenten en uitdagingen (de actiemogelijkheden zijn bijzonder ingewikkeld in Brussel en de machtsverhoudingen tussen de actoren zijn er krachtig), alvorens af te sluiten met een analyse van de convergenties en divergenties rond twee werkdomeinen die velen als prioriteiten beschouwen voor Brussel, namelijk de ontwikkeling van het spoorwegnet van de Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel (MIVB) en de exploitatie van het toekomstige GEN.
The role of temporary use in urban (re)development: examples from Brussels
Authors: De Smet Aurelie 
Published: January 2017

As the realisation of urban projects is most often preceded by a long planning stage, urban (re)development areas frequently appear to uselessly lie in wait during certain periods of time. This can however have a negative impact on their environment. Moreover the presence of “useless space” is almost unacceptable, taking into account the strong demand for open and public spaces. This article describes how the current study “The role of temporary use of waiting spaces in urban (re)development” examines if temporary use of these areas could contribute to a more contemporary, flexible and spontaneous approach to urban development. More specifically 10 case studies are described in which the present situation and the existing opportunities for temporary use in the concrete context of the Brussels Capital Region have been explored. The objective is to put the possible role of temporary use in the urban planning of the Region on the agenda. In this way, the present contribution joins other current initiatives, such as the organisation of the symposium “Tijdelijke Publieke Ruimte Tussen Flexibiliteit en Planning” and the master class on “De Uitdaging van Tijdelijke Publieke Ruimtes” of the ]pyblik[ platform in September 2013.
Een GEN in Brussel? Socio-historisch onderzoek naar de rivaliteiten en politieke reguleringen (1989‑2013)
Authors: Damay Ludivine 
Published: January 2017

Het artikel verstrekt een historisch overzicht van het project voor een Gewestelijk Expresnet (GEN) van, naar, in en rond Brussel. Enerzijds verduidelijkt het de grote conflicten die van meet af aan tussen de verschillende actoren van het project rezen. Het GEN leidt immers tot rivaliteiten rond het gebruik van het vervoernet en de gebruikers aan wie het voorrang zou moeten geven, rond de visies op de stad die het zou bevorderen, rond het mobiliteitsbeleid dat in de praktijk moet worden gevoerd, en rond de rol van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) in dat verband. Anderzijds geeft het artikel een overzicht van de verschillende etappes in de politieke regulering van het dossier met de doorbraken en blokkeringen die het verloop van het GEN-project kenmerken. Het artikel wijst op de rivaliteiten en tegenstellingen die altijd zijn blijven bestaan, geeft terzelfder tijd een duidelijk beeld van de huidige stand van zaken en illustreert terloops de operationele kracht van de qui pro quo’s.
Het hoger onderwijs en Brussel
Authors: Vaesen Joost , Wayens Benjamin 
Published: January 2017

Deze synthesenota is de allereerste poging tot nog toe om een panoramisch overzicht te geven van de rol en het belang van de instellingen voor het hoger onderwijs (IHO) in Brussel, hun wisselwerking met de stad en de stedelijke ontwikkeling.Deze synthesenota bestaat uit drie afzonderlijke delen. Het eerste deel schetst het Belgische institutionele en politieke kader waarbinnen de instellingen voor hoger onderwijs in Brussel functioneren. Het tweede deel bespreekt een reeks vaststellingen. Het derde deel snijdt enkele grote uitdagingen en debatten aan, gerelateerd aan de instellingen voor hoger onderwijs in Brussel.
Le Jardin zoologique de Bruxelles : miroir des modes de pensée du dix-neuvième siècle sur la ville, la science et les loisirs
Authors: Lambrechts Wim 
Published: January 2017

Au cours du dix-neuvième siècle, quatre jardins zoologiques furent créés en Belgique. Le Zoo d’Anvers fondé en 1843, fut suivi de ceux de Gand, de Bruxelles (tous deux en 1851) et de Liège (1865). Le zoo de Bruxelles fut conçu comme un « salon public » propice à la promenade, assorti d’une collection d’animaux destinée à divertir et à susciter l’intérêt scientifique. L’objet de cet article est non seulement d’exposer des faits historiques à partir des archives, mais aussi de placer le zoo dans l’esprit et les modes de pensée du dix-neuvième siècle. Le zoo était vu comme une institution scientifique urbaine, centrée sur la classification (théorique) et l’acclimatation (pratique). Plus encore peut-être que les animaux, les activités culturelles constituaient un pôle d’attraction apprécié de la bourgeoisie.
Culture and Creativity in the Picture: design for a measurement tool for the Brussels metropolis
Authors: Martens Birgitte , Dobbels Jelena , Amez Lucy , Ysebaert Walter 
Published: January 2017

In recent decades, the critical role of cultural and creative sectors (CCS) in regional economic development has found increasing recognition. The Brussels-Capital Region also has become aware of these industries and of the need for measurement tools recording and monitoring their impact and activities. This article responds to this awareness by presenting a scoreboard with the Brussels Region as its main focus. Unlike other (theoretical) measurement models it privileges the immediate usability of the scoreboard, through a maximum alignment with existing data providers and Brussels institutions.