МААЛЫМАТТЫК КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮКТҮ КАЛЫПТАНДЫРУУДА УЛУТТУК ЧЕН БИРДИКТЕРДИН ОРДУ
Authors: Тагаева Д.А. , Турганбаева Р.Ж. , Талипов А.Т. 
Published: October 2024

Макалада окуучуларда түйүндүү компетенттүүлүктөрдү калыптандыруу ыкмаларынын бири катары турмуштук маселелерде пайдаланылып келген оозеки ченөө бирдиктерин колдонуу маселелеси каралды. Мында окуучуларга жаӊы маалымат катары бир нече ченөө бирдиктиктердин түрлөрү келтирилди. Кыргыз элинде кеӊири колдонулган,улуу элдик эпосто кездешүүчү чен бирдиктер аныкталып, окуучулардын маалыматтык компетенттүүлүктөрүн калыптандыруу максатында тандалып алынды. Бул маалыматтар аркылуу мектеп окуучуларынын гана эмес, макала менен таанышкан окурмандар да кыргыз элинин улуттук ченөө бирдиктери менен тааныша алышат. Билим берүү системасын реформалоо мезгилинде орто мектепте предметтерди окутуу процессинде окуучуларды турмуштук маселелер менен тааныштыруу маанилүү болуп саналат. Улуттук чен бирдиктердин мектеп программасында аракеттеги стандарттардын негизинде пайдаланып окутуу билим берүү системасын реформалоонун шарттарын канаттандыраары шексиз. Ошондуктан кыргыз элинин байыртадан колдонуп келген ченөө бирдиктери окуучулардын маалыматтык компетенттүүлүктөрүн калыптандыруу максатында сунушталды.
В статье рассматривается использование национальных единиц измерения при повседневных задачах, как один из способов формирования ключевых компетенций у школьников. При обучении математики школьники ознакомятся с несколькими типами единиц измерения. Единицы измерения, широко используемые в кыргызском народе, использованные в великом народном эпосе, были определены и выбраны с целью формирования информационной компетентности учащихся. Благодаря этой информации не только школьники, но и читатели, знакомые со статьей, могут познакомиться с национальными единицами кыргызского народа. В период реформирования системы образования важно знакомить учащихся с вопросами жизни в процессе преподавания предметов в вузе. Использование национальных стандартных единиц в школьной программе на основе действующих стандартов, несомненно, удовлетворит условия реформы системы образования. Поэтому для формирования информационной компетентности учащихся были предложены единицы измерения, используемые кыргызами с древних времен.
The article considers the use of daily tasks as one of the ways to develop key competencies in students. At the same time, schoolchildren will get acquainted with several types of unit measurements as with new information. Units of measurement, widely used in the Kyrgyz people, used in the great folk epic, were defined and selected for the purpose of forming information competence of students. Thanks to this information, not only schoolchildren, but also readers familiar with the article can get acquainted with the national units of the Kyrgyz people. During the period of reforming the education system, it is important to acquaint students with the issues of life in the process of teaching subjects at the university. The use of national standard units in the school curriculum based on existing standards will undoubtedly satisfy the conditions of the reform. Therefore, to form the information competence of students, the units of measurement used by the Kyrgyz since ancient times were proposed.