Получена: 17 февраля 2018 / Принята: 28 августа 2018 / Опубликована online: 30 августа 2018 УДК 616.12-005.4-056.257-06:616.71-007.233/.234-078 ИЗБЫТОЧНая МАССа ТЕЛА И ОЖИРЕНИе как предиспозиция для развития ОСТЕОПЕНИЧЕСКИХ СОСТОЯНИЙ У ПАЦИЕНТОВ С ишемической болезнью сердца
Authors: Е.В. Иванова , Л.М. Пасиешвили 
Published: November 2024

Актуальность. В настоящее время признано, что кальцификация артериальной ткани представляет собой не просто пассивный процесс осаждения фосфата кальция или адсорбции его на конечной стадии атеросклероза сосудов, но и высокоорганизованныйпроцесс, который регулируется механизмами, аналогичными при минерализации кости. Цель: оптимизация диагностики структурно-функционального состояния костной ткани у пациентов с ишемической болезнью сердца и ожирением, а также установление возможной взаимосвязи указанных параметров с показателями липидного обмена. Материалы и методы: Когортное проспективноеисследование, проведенное с 2016 по 2017 год на базе КУОЗ «Харьковская городская клиническая больница №11» г. Харькова. Было обследовано 98 пациентов с ИБС, которые были разделены на 4 группы в зависимости от индекса массы тела. В группу контроля вошли 20 практически здоровых лиц аналогичного пола и возраста. Состояние обмена костной ткани оценивали по содержанию костной щелочной фосфатазы (КЩФ) и тартрат-резистентной костной фосфатазы (ТРКФ) сыворотки крови; содержанию общего оксипролина в суточной моче. Активность ферментов изучалась кинетическим методом; уровень оксипролина - при окислении хлорамина Б. Показатели липидного спектра оценивали спектрофотометрическим методом с использованием стандартных тест-систем. Статистический анализ проводили с помощью программного пакета «Statistica 10.0» и Exсel 2010. Для количественной оценки признаков результаты были представлены в виде медианы (Ме) с межквартильным интервалом [Q25%; Q75%] с учетом отсутствия нормального распределения. Количественные и порядковые изменения сравнивали с помощью критерия Манна-Уитни. Корреляционная связь рассчитывалась с помощью ранговых корреляций Спирмена. Во всех процедурах статистического анализа уровень значимости р принимался равным или меньше 0,05 (р<0,05). Результаты исследования: уровень КЩФ, как маркера ремоделирования костной ткани, статистически значимо повышался у пациентов с ИБС и ожирением I-II степени, при этом данные показатели выходили за пределы референтных значений. Показатель ТРКФ статистически значимо отличался во всех группах пациентов. В тоже время у лиц с ИБС и избыточной массой тела уровень ТРКФ был ниже по сравнению с контролем и в 2 раза ниже, чем у пациентов с ожирением I-II степени. Общий оксипролин мочи также статистически значимо повышался во всех группах пациентов, однако он был наименьшим у лиц с ИБС и избыточной массой тела и статистически значимо отличался от групп больных с ожирением I-II степени. Выводы: Таким образом, уровни маркеров резорбции и синтеза костной ткани были наивысшими у пациентов с высокими степенями ожирения и наименьшими у лиц с ИБС и избыточной массой тела.
Өзектілігі. Қазіргі уақытта кальций фосфатын тұндыру немесе тамырлардың атеросклерозы оның соңғы кезеңіндегі адсорбциясы қарапайым енжар процесс қана емес, сонымен қатар сүйектің минерализациясы кезіндегі ұқсас механизмдермен реттелетін жоғары ұйымдастырылған процесс. Мақсаты:жүректің ишемиялық ауруымен және семіздікпен пациенттердегі сүйек тіндерінің құрылымдық - қызметтік жағдайы диагностикасын оңтайландыру, сол сияқты липидті алмасу көрсеткіштерімен көрсетілген параметрлерді мүмкіндігінше өзара байланыстыруды тұрақтандыру Материалдары мен әдістері:2016 жылдан 2017 жылға дейін «№11 Харьков қалалық клиникалық аурухана» КУОЗ базасында өткізілген когортты проспективті зерттеу. ЖИА –мен 98 пациент тексерілді, олар дене салмағының индексіне байланысты 4 топқа бөлінген болатын.Бақылау тобында ұқсас жыныс пен жастағы дені сау20 тұлға. Сүйек тіндерінің алмасуы жағдайын сүйек сілті фосфатазасының және қан сарысуы тартрат-резистентті сүйек фосфатазасының құрамы; тәуліктік несептегі жалпы оксипролиннің құрамы бойынша бағаланды. Ферменттер белсенділігі кинетикалық әдіспен зерделенді; оксипролин деңгейі - Б хлороминнің қышқылдануы кезінде. Липидті спектр көрсеткіштерін қарапайым тест-жүйелерді пайдаланумен спектрофотометриялық әдіспен бағалады. Статистикалық талдау «Statistica 10.0» және Exсel 2010 бағдарламалық пакет көмегімен өткізді. Белгілерді сандық бағалау үшін квартильді интервалмен [Q25%; Q75%] медиана (Ме) түрінде қалыпты бөлудің жоқтығын ескерумен нәтижелер ұсынылды. Сандық және реттік өзгерістерді Манна-Уитни критерилері көмегімен салыстырды. Корреляциялық байланыс Спирмен рангтік корреляциясы көмегімен есептелд. Статистикалық таолдаудың барлық процедураларында р маңыздылық деңгейі тең немесе аз 0,05 (р<0,05) қабылданды. Зерттеу нәтижелері: КЩФ деңгейі, сүйек тіні ремодельдеу маркері ретінде, ЖИА және І-ІІ деңгейдегі семіздікпен пациенттерде статистикалық маңызды көтерілді, сонымен бірге осы көрсеткіштер референтті мәндер шегінен шықты. ТРКФ көрсеткіші пациенттердің барлық топтарында статистикалық маңызды ерекшеленді. Сондай-ақ ЖИА және семіздікпен тұлғалардағы ТРФК деңгейі бақылаумен салыстырғанда І-ІІ деңгейдегі семіздікпен пациенттерге қарағанда 2 ретке төмен болды. Сондай-ақ несептің жалпы оксипролин пациенттердің барлық топтарында статистикалық маңызды көтерілді, бірақ ол ЖИА және артық салмақпен тұлғаларда төмен болды және І-ІІ деңгейдегі семіздікпен пациенттерге қарағанда статистикалық маңызды ерекшеленді. Қорытындылар: Сонымен, резорбция маркерлері мен сүйек тіні синтезі деңгейі ЖИА және артық салмақпен тұлғаларда төменірек және семіздіктің жоғары деңгейімен пациенттерде жоғарырақ болды.