ЭПИДЕМИОЛОГИЯ РАКА ГОРТАНИ В КАЗАХСТАНЕ В 2008–2017 ГОДАХ
Authors: Ж.М. Магзумов , А.С. Масадыков , З.С. Сиязбекова , Г.М. Шалгумбаева 
Published: November 2024

Актуальность. Рак гортани (РГ) остается одной из самых распространенных опухолей дыхательных путей и составляет от 2 до 4% всех злокачественных новообразований. В 2016 году диагностировано 13 430 новых случаев РГ, при этом примерно 3620 пациентов умирают от этой болезни. Цель исследования: провести эпидемиологическую оценку показателей заболеваемости, смертности, пятилетней выживаемости при РГ в Республике Казахстан (РК) за период 2008–2017 годов, а также показателей раннего выявления данного злокачественного новообразования. Материалы и методы. Проведен анализ заболеваемости раком гортани, смертности от данного заболевания, пятилетней выживаемости и степени ранней диагностики в РК за период 2008–2017 годов. Результаты исследования. Выявлен статистически значимый тренд снижения заболеваемости и смертности от рака гортани. С 39,8 до 53,6 % увеличилась частота раннего выявления рака гортани, пятилетняя выживаемость снизилась до 45,6%. За период 2008–2017 годов из 16 административно-территориальных единиц страны снижение заболеваемости и смертности раком гортани наблюдалось в пяти, повышение частоты раннего обнаружения заболевания – в шести регионах. Выводы. За изучаемый период эпидемиологическая ситуация с РГ в РК имеет устойчивую тенденцию к улучшению, но при этом регионы страны существенно различаются как по исходным значениям эпидемиологических показателей, так и по наблюдаемым тенденциям их изменения.
Relevance. Laryngeal cancer (LC) remains one of the most common respiratory tract tumors and makes up from 2 to 4% of all malignant tumors. In 2016, 13,430 new cases of RH were diagnosed, with approximately 3,620 patients dying from this disease. Objective: to conduct an epidemiological assessment of morbidity, mortality, five-year survival in the WG in the Republic of Kazakhstan (RK) for the period 2008–2017, as well as indicators of early detection of this malignant neoplasm. Materials and methods. The analysis of the incidence of laryngeal cancer, mortality from this disease, a five-year survival rate and the degree of early diagnosis in the Republic of Kazakhstan for the period 2008–2017 was carried out. The results of the study. A statistically significant trend of decreasing morbidity and mortality from laryngeal cancer was revealed. The frequency of early detection of laryngeal cancer increased from 39.8 to 53.6%, the five-year survival rate decreased to 45.6%. For the period 2008–2017, out of 16 administrative-territorial units of the country, a decrease in the incidence and mortality of laryngeal cancer was observed in five, and an increase in the frequency of early detection of the disease was observed in six regions. Findings. During the study period, the epidemiological situation with the WG in the Republic of Kazakhstan has a steady tendency to improvement, but at the same time, the regions of the country differ significantly both in the initial values ​​of the epidemiological indicators and in the observed trends of their change.
Сәйкестік. Көмей обыры (КО) ең жиі кездесетін респираторлы ісіктердің бірі болып табылады және барлық қатерлі ісіктердің 2-ден 4% -ын құрайды. 2016 жылы 13405 жаңа КО диагнозы анықталды, шамамен3 620 пациент осы аурудан өледі. Мақсаты: Қазақстан Республикасында (ҚР) 2008-2017 жж. Кезеңінде ауруға шалдығу, өлім-жітім, бесжылдық өмірдің эпидемиологиялық жағдайын бағалау, сондай-ақ осы қатерлі ісікті ерте анықтау көрсеткіштері. Материалдар мен әдістер. Бір жолғы қимасы бойынша зерттеу: 2008-2017 жж. Кезеңінде Қазақстан Республикасындағы геморрагиялық қатерлі ісік ауруларының, осы аурудан өлімнің, бесжылдық өмір сүру деңгейінің және ерте диагностиканың дәрежесін талдау жүргізілді. Біртекті емес сызықтық регрессия әдісі пайдаланылды. Талдаудың нәтижелері зерттеу кезеңінде орташа көрсеткіштің арифметикалық құралдары, 95% сенім аралықтары(CI) бар стандартталмаған сызықтық регрессия коэффициенттері (В) ұсынылды. Зерттеу нәтижелері. Көмей қатерлі ісігінен ауру мен өлімді азайтудың статистикалық маңызды үрдісі анықталды. Іріңді обырды ерте анықтау жиілігі 39,8-ден 53,6% -ға дейін артты, бесжылдық өмір сүру деңгейі45,6% -ке дейін төмендеді. 2008-2017 жылдар кезеңінде еліміздің 16 әкімшілік-аумақтық бірліктерінің ішінде шырышты қабықтың қатерлі ісігімен ауыратындар мен өлім-жітімнің төмендеуі байқалды, ал6 аймақта ауруды ерте анықтау жиілігі байқалды. Қорытындылар. Зерттеу кезеңінде Қазақстан Республикасындағы ЕҚ бар эпидемиологиялық жағдай жақсару үрдісіне ие, бірақ солуақытта еліміздің өңірлері эпидемиологиялық көрсеткіштердің бастапқы мәндерінде және олардың өзгеру үрдісінде айтарлықтай ерекшеленеді