Editöre Mektup
Authors: ALTAY Murat 
Published: February 2019

Bozok Tıp Dergisi 2016; 6(3): 60-4 sayısında, Dr.
Mehmet Faruk Çatma, Dr. Alper Öztürk ve Dr Mehmet Atıf Erol Aksekili
tarafından “Kalça ekleminden kurşun çekirdeği çıkarılmasının klinik ve fonksiyonel
sonuçları: Üç olgunun 5 yıllık takibi” makalesindeki (EK 1) 1 ve 2 no’lu
vaka takdimi yapılan hastalar ile ilgili verilen bilgiler gerçek verilerle
bağdaşmamaktadır.Ayrıca 1 nolu vaka olarak sunulan
32 yaşındaki hasta; “Vaka Takdimi” olarak benzer tarihlerde J of
Orthopaedic Case Reports 2016 Sep-Oct: 6(4): 13-16 sayısında (EK 2) “Treatment of the bullet, traversing femoral
neck, lodged in hip joint: Initial arthroscopic removal and subsequent catilage
repair” adlı makalede de sunulmuştur.Aynı hasta; benzer tarihlerde iki
farklı dergide vaka takdimi olarak sunulmasına karşın, bu hasta ile ilgili bu
iki makaledeki bilgiler de farklıdır. Maalesef bu hasta ile ilgili gerçek
veriler bu iki yayındaki verilerle de uyuşmamaktadır. Temmuz 2011 – Mart 2015
yılları arasında Dışkapı Yıldırım Beyazıt EAH Ortopedi ve Travmatoloji Klinik
Eğitim ve İdari Sorumlusu olarak çalışmış olmam nedeniyle “Vaka Takdimi” olarak
sunulan hasta Ö.T’un (1979 doğumlu, TC 40843032004) tanı, tedavi ve takip
sonucunu yakından biliyorum.Derginizde çıkan makalede Ekim
2010 – Ağustos 2011 tarihleri arasında kalça ekleminden kurşun çıkarılan üç
olgunun 5 yıllık takip sonuçlarının verildiği belirtilmektedir. Bir no’lu
hasta ile ilgili olarak; ameliyattan bir yıl sonra bu hastada yük verme ile
kasık ağrısı olduğu belirtilmiş. İkinci yıl kontrolünde özellikle yük verme ile
kalça ağrısı olduğu vurgulanmış. Tetkikler sonucu kıkırdak hasarı saptanması
üzerine Mart 2013’de güvenli kalça dislokasyonu ile kıkırdak tamiri
yapıldığı belirtilmiş. İlk ameliyattan beş yıl sonra kasık ağrısı ve kalça
hareketlerinde kısıtlılık şikayetiyle hastaneye başvurduğu, hastanın gece
de ağrısı olduğu belirtilerek ve çekilen röntgenlerinde kalça
kireçlenmesi saptanması üzerine total kalça protezi önerildiği
vurgulanmıştır.Bu makalede 2 ve 3 no’lu hastalarda
ise ikinci yıl kontrollerinde hastaların iyi ve şikayetlerinin olmadığı
belirtilmiş. Figür 6’nın altındaki alt yazıda ise hastaların beş yıllık
sonuçları şeklinde grafileri konulmuş. Makalenin sonucunda
kıkırdak hasarının kireçlenme ile sonuçlanabileceği belirtilmiş ve prognozun da
direkt olarak kıkırdak hasarı ile ilişkili olduğu vurgulanmış.Gerçekler ise bu iki
makaledeki verilerden çok farklı:1. Bir no’lu hasta Ö. T. (TC:40843032004,) ateşli
silah yaralanması nedeniyle acil servise
başvuru tarihi 28.12.2012’dir (EK 3).2. Klinik arşiv kayıtlarına göre 1204 numara ile
kayıt edilmiştir (EK 4). İlk ameliyatı
04.01.2013 tarihinde artroskopik kurşun çıkarımı ve debridman şeklinde
olmuştur. Ameliyatın (artroskopik kalça ameliyatı) Dışkapı EAH’nde ilk olması
nedeniyle Kliniğin Eğitim ve İdari Sorumlusu olmam nedeniyle baştan sona
tarafımca izlenmiştir. Sonrasında hastane web sayfasında da yayımlanmıştır.3. Hastanın klinik şikayetleri bu ameliyattan sonra
devam etmiş olup, benim hastaneden ayrıldığım Şubat 2015 tarihine kadar artarak
sürmüş ve o tarihte total kalça protezi adayı olduğu tarafımızca saptanmıştır. Hastaya
protez ameliyatı gerekeceği söylenmiş, hastanın yaşının küçük olması nedeniyle
şikayetlerinin çok arttığı dönemde bu ameliyatın yapılacağı ifade edilmiştir. Ben
klinikten ayrıldıktan yaklaşık iki ay sonra bu hastaya 16.04.2015 tarihinde trokanterik osteotomi ile birlikte güvenli kalça
dislokasyonu yapılıp, hücresiz kıkırdak tamiri uygulanmış, protez ameliyatı
öncesi son bir şans verilmiştir (EK 5). 4. 08.06.2017 tarihinde ise bu yapılan ameliyattan
başarı sağlanamadığı için total kalça protezi ameliyatı yapılmıştır (EK 6). 5. Makalede bahsedilen diğer ikinci hasta (H. B.) Klinik arşiv kayıtlarında 1257 numara ile
kayıtlıdır. 24 yaşında olduğu, ameliyatın 21.01.2013 tarihinde
yapıldığı kayıtlarda mevcuttur (EK 7). Dolayısıyla makalede çalışma aralığı
olarak verilen Ekim 2010 – Ağustos 2011 tarihlerine uymamaktadır. Beş yıllık takibinin olması da mümkün
değildir.6. Bozok Tıp Dergisi’ndeki makalede bahsedilen diğer
üçüncü hasta hakkında hiçbir bilgim yoktur, çalıştığım süre içinde
kayıtlarımızda mevcut değildir. Epikriz ve ameliyat notlarından bu hastanın
sorgulanması ve bu bilgilerin teyit edilmesi gerekir.Sonuç
olarak; 1. Her
iki makalede de tarihler (hastaların başvuru tarihleri, ameliyat tarihleri,
takip süreleri gibi) belirgin bir şekilde hatalı verilmiştir. Muhtemelen hasta
takip sürelerini uzun göstermek için bu şekilde bir yola başvurulmuştur. İlk
ameliyatı 04.01.2013 tarihinde, ikinci ameliyatı 16.04.2015 tarihinde yapılan
hastanın bu makaleler hazırlandığında, ilk başvuru tarihine göre en fazla 3 yıl takibi mevcuttur. 2. Her iki makalede iki yazar ismi hatta
birinci isim aynı olmasına karşın (Dr. Mehmet Faruk Çatma, Dr. Alper Öztürk) bu
iki makalenin tarih hataları dışında hasta sonucu da tamamen farklı olarak
gösterilmiştir. J of Orthopaedic Case Reports
Dergisi’ndeki makalede sonuç iyi olarak belirtilip, hücresiz kıkırdak çatıların
kurşun nedeniyle oluşan kıkırdak hasarlarında kullanışlı olduğu sonucuna
varırlarken, Derginiz’deki makalede hastanın sonucunun kötü ve protez ihtiyacı
olduğu belirtilmiş, nitekim bir süre sonra da hastaya protez ameliyatı
yapılmış. Bu iki makale aynı tarihlerde yaklaşık yayımlanmasına karşın
sonuçların bu şekilde farklı gösterilmesi anlaşılır bir durum değildir.

Bu makale ile ilgili olarak tarafınızca
inceleme başlatılıp, yukarda net bir şekilde gösterdiğim üzere; Üniversitelerarası
Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi 2. Madde b (sahtecilik), c (çarpıtma), ç (tekrar yayım) d (dilimleme) bendlerine
göre etik ihlaller açısından tarafınızca değerlendirilmesini, bu mektubun
derginizde yayımlanmasını ve sonucun tarafıma bildirilmesini saygılarımla arz
ederim. 06.01.20190000-0002-1898-3733