bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
العلاقة بين التحفظ المحاسبي ومستوى الاحتفاظ بالنقدية دراسة تطبيقية لعينة من الشركات الصناعية المدرجة في سوق العراق للأوراق المالية
Authors: أكرم احمد محمد  , ريناس فائق حسين  , عمران محمد رشيد عبدالقادر  
Published: October 2024

هدفت الدراسة إلى بيان العلاقة بين التحفظ المحاسبي ومستوى الاحتفاظ بالنقدية. وتم التطبيق على عينة متكونة من (13) شركة من الشركات الصناعية المدرجة في سوق العراق للأوراق المالية للمدة (2013-2017). ولقياس التحفظ المحاسبي فقد تم استخدام نموذج (Givoly & Hayn, 2000)، كما تم استخدام نموذج (Ozkan & Ozkan, 2004) لقياس الاحتفاظ بالنقدية. وبالاستعانة البرنامج الاحصائي (SPSS 26) وبرنامج (Excel-16) للحاسوب الالكتروني.
وقد توصلت الدراسة إلى وجود علاقة ايجابية ذو دلالة احصائية بين التحفظ المحاسبي ومستوى الاحتفاظ بالنقدية، وفيما يتعلق بأثر المتغيرات الوسيطة (حجم الشركة وتوزيع الارباح والرافعة المالية) في تعديل العلاقة بين المتحفظ المحاسبي ومستوى الاحتفاظ بالنقدية. فقد تبين ان حجم الشركة لديها أثر ايجابي ذو دلالة احصائية في تعديل تلك العلاقة، بينما المتغيرين الآخرين (توزيع الارباح والرافعة المالية) ليس لديهما أثر ذو دلالة احصائية في تعديل العلاقة بين التحفظ المحاسبي ومستوى الاحتفاظ بالنقدية للشركات الصناعية المدرجة أثناء فترة البحث. ومن أبرز توصيات البحث هي: تبني مبدأ التحفظ المحاسبي المقبول وضرورة اهتمام الشركات الصناعية المدرجة قيد الدراسة بتقدير مستوى الاحتفاظ بالنقدية وتشجيع إدارة الشركات لتحقيق المواءمة بين الأهداف ومصالح الادارة وحاملي الأسهم للحد من مشاكل الوكالة وحماية مصالح الأطراف ذوي العلاقة كافة.
БАШТАЛГЫЧ КЛАССТАРДЫН ОКУУЧУЛАРЫНЫН МАТЕМАТИКАЛЫК КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮГҮН ӨНҮКТҮРҮҮДӨ ФУНКЦИОНАЛДЫК КӨЗ КАРАНДЫЛЫК ТАБЛИЦАСЫН КОЛДОНУУ
Authors: С.А. Кабылова , М.Т. Шарабидинов 
Published: October 2024

Бул макалада башталгыч класстардын окуучуларынын математикалык компетенттүүлүгүн өнүктүрүүдө функционалдык көз карандылык таблицасын колдонуу каралат. Компетенттүүлүк мамиленин мааниси мектеп окуучуларында негизги компетенттүүлүктөрдү калыптандырууда жатат, алар коомдо ийгиликтүү ыңгайлашуусун аныкташат. Математикада конкреттүү сандардан жана чоӊдуктар чендеринен функционалдык катыштарга карай өтүү мүмкүнчүлүгү ишке ашат. Көптөгөн изилдөөлөрдүн негизинде фукционалдык жүгүртүүнү тарбиялооно карата чоӊ көӊүл бурулат. Изилдөөлөрдө бул көйгөй башталгыч мектептеги окуучулардын математикалык компетенттүүлүгүн өнүктүрүүдө функционалдык көз карандылык идеясын калыптандыруунун жаӊы жолдорун издөө каралган. Таблицалардын сандык материалы чоӊдуктардын ортосундагы байланыштарды жана көз карандылыктарды аныктоо үчүн база болуп саналат. Башталгыч класстын окуучулары өздөрүнүн функционалдык ой жүгүртүүлөрүн функционалдык көз карандылыкты көрсөтүүнүн таблицалык жолун өздөштүрүүгө жана таблицаларды толтуруунун эрежелерин аныктоого жараша өнүктүрүшөт.
В данной статье рассматривается использование таблицы функциональных зависимостей в развитии математической компетентности учащихся начальной школы. Важность компетентностного подхода заключается в формировании у школьников компетенций, определяющих их успешную адаптацию в обществе. В математике можно перейти от конкретных чисел и величин к функциональным отношениям. На основании многих исследований большое внимание уделяется воспитанию функционального мышления. В исследованиях эта проблема рассматривается для поиска новых путей формирования представления о функциональной зависимости в развитии математической компетентности учащихся начальной школы. Числовой материал таблиц является основой для определения связей и зависимостей между переменными. Школьники начального класса будут развивать функциональное мышление, осваивая табличный способ выражения функциональных зависимостей и определяя правила заполнения таблиц.
This article discusses the use of a table of functional dependencies in the development of mathematical competence of elementary school students. The importance of the competency-based approach lies in the formation of schoolchildren's competencies that determine their successful adaptation in society. In mathematics, one can move from concrete numbers and quantities to functional relationships. Based on many studies, much attention is paid to the education of functional thinking. This problem is considered in research in order to find new ways to form the idea of functional dependence in the development of mathematical competence of elementary school students. The numerical material of the tables is the basis for determining the relationships and dependencies between variables. Primary school students will develop functional thinking by mastering the tabular way of expressing functional dependencies and determining the rules for filling tables.
МУГАЛИМДИН КЕСИПТИК КОМПЕТЕНЦИЯЛАРЫН КАЛЫПТАНДЫРУУ – БИЛИМ БЕРҮҮНҮН САПАТЫН ЖОГОРУЛАТУУНУН НЕГИЗИ КАТАРЫ
Authors: М.Н. Нурматова , Б.М. Турдубаева 
Published: October 2024

Заманбап мектептик жалпы билим берүүдө негизги максат - окуучулардын сапаттуу билим менен камсыз болушу үчүн, алардын турмушунда керектелүүчү жана туруктуу өнүгүүгө мүмкүнчүлүк берүү, компетенттүүлүктөрдү калыптандыруу көңүлдүн борборунда болгондугунда, бул максатка жетүү үчүн мугалимдин кесиптик компетенцияларын өзүнүн коом алдында адис катары шайкеш келгендиги - анын өзүнүн окуткан предметин билүүсүнөн гана эмес, тарбиялануучунун интеграцияланган сапаттарын, мектептик билим берүүнүн стандартынын талаптарын аткаруу зарылдыгында. Макалада компетенция жана компетенттүүлүк түшүнүктөрү, алардын айырмачылыктары келтирилди, натыйжада мугалимдин кесиптик даярдыгына коюлуучу нормативдик талаптар компетенция болсо, анын калыптанган сапаттары - компетенттүүлүк болуп саналаары жалпыланды. А.Хуторской тарабынан аныкталган негизги билим берүү компетенциялары келтирилип, мугалимдин кесиптик компетенциялары мүнөздөлдү.
Основная цель современного школьного общего образования состоит в обеспечении качественным образованием учащихся, в обеспечении необходимого и устойчивого развития в их жизни, в том, чтобы формирование компетенций было в центре внимания, для достижения этой цели необходимо согласование профессиональных компетенций учителя как специалиста перед обществом - не только в его знании преподаваемого предмета, но и в необходимости выполнения интегрированных качеств воспитанника, требований стандарта школьного образования. В статье приведены понятия компетенции и компетентности, их различия, в результате обобщено, что нормативные требования к профессиональной подготовке учителя являются компетенцией, а его сформированные качества - компетентностью. Приведены основные образовательные компетенции, определенные А. Хуторской и охарактеризованы профессиональные компетенции учителя.
In modern school general education, the main goal is to provide students with quality education, to provide opportunities for the necessary and sustainable development in their lives. The article presents the concepts of competence and competence, their differences, and as a result it is summarized that if competence is the normative requirement for professional training of a teacher, then the qualities that form it are competence. The main educational competences identified by A. Khutorskaya are presented, the professional competences of teachers are characterized, the relationship between the tasks of the state educational standard of general school education and the professional competences of teachers is established.
ЖАҢЫ СӨЗДӨРДҮ ТҮЗҮҮ ЗАМАНБАП ДИНАМИКАЛЫК ПРОЦЕССТЕРИНИН БИРИ
Authors: Г.Д. Базарбаева 
Published: October 2024

Иште компьютерлештирүү, маалыматташтыруу, ааламдашуу сыяктуу коомдук маанилүү процесстердин таасири астында заманбап тил маданиятында болуп жаткан өзгөрүүлөрдү чагылдыруунун каражаты катары жаңы лексиканы изилдөө маселелери каралат. Чет тилдердин кеңири жайылышынан улам кыргыз тилине англис тилинин сөз жасоо моделдери акырындык менен киргизилип жатканы, андыктан өздөштүрүлгөн сөздөр да тездик менен өсүп жаткандыгы аныкталды. Бул биринчи кезекте кыргыз кебинин ааламдашуу жана америкалашуу процесстерине байланыштуу. Ошентип, эне тилинде сүйлөгөндөрдүн сөз байлыгы тездик менен толукталат жана кеңейтилет. Анан ары, Интернеттин адам баласынын жашоо турмушунун бардык тармактарына кириши менен жаңы сөздөрдүн, жаңы терминдердин абдан тездик менен пайда болуп жана тарап жатышы өзгөчө белгиленет. Бул жерде оозеки чөйрөдөгү байланыш жалпысынан Интернет аркылуу түрдүү социалдык тармактарда өтүп жатканын белгилеп, андагы тил байлыгыбыздын өсүшүнө жана жазуу сапатыбыздын жакшырышына кошуп жаткан салымы изилденип жыйынтыкталат.
В работе рассматривается вопросы изучения новой лексики как средство отражения изменений, происходящих в современной лингвокультуре, под влиянием таких социально-значимых процессов, как компьютеризация, информатизация, глобализация. Было установлено, что в связи с широким распространением иностранных языков, словообразовательные модели английского языка постепенно внедряются и в кыргызский язык, следовательно, количество заимствований стремительно увеличивается. Это связано в первую очередь с процессом глобализации и американизации кыргызской речи. Таким образом, словарный запас носителей языка стремительно пополняется и расширяется. Кроме того, с проникновением Интернета во все сферы жизни человека очень быстро появляются и распространяются новые слова и новые термины. Здесь отмечается, что общение в устной сфере в основном осуществляется через Интернет в различных социальных сетях, изучается и делается вывод о его вкладе в рост нашего языкового богатства и улучшение качества нашей письменной речи.
The paper deals with the issues of studying new vocabulary as a means of reflecting the changes taking place in modern linguistic culture, under the influence of such socially significant processes as computerization, informatization, globalization. It was found that due to the wide spread of foreign languages, the word-formation models of the English language are gradually being introduced into the Kyrgyz language, therefore, the number of borrowings is rapidly increasing. This is primarily due to the process of globalization and Americanization of Kyrgyz speech. Thus, the vocabulary of native speakers is rapidly replenished and expanded. In addition, with the penetration of the Internet into all spheres of human life, new words and new terms appear and spread very quickly. Here it is noted that oral communication is mainly carried out through the Internet in various social networks, it is studied and concluded about its contribution to the growth of our language wealth and the improvement of the quality of our written speech.
БИЛИМ БЕРҮҮ ТАРМАГЫНДАГЫ ИНТЕРНЕТ САБАТТУУЛУГУНУН ОРДУ
Authors: Э.К. Арынбаев 
Published: October 2024

Интернет сабаттуулугу азыркы маалыматтык коомдо маанилүү көндүм болуп саналат. Бул көндүмгө ээ болгон адамдар интернеттен алынган маалыматты издөө, талдоо, баалоо, ошондой эле максаттарына жетүү үчүн жаңы технологияны эффективдүү колдоно алышат. Интернет сабаттуулуктун билим берүүдөгү орду да абдан маанилүү. Интернет маалыматтын эң маанилүү булагы болгон азыркы дүйнөдө билим берүү мекемелери окуучуларга окуу предметтерин гана эмес, тармактан алынган маалыматты табуу, баалоо жана колдонуу менен байланышкан техникалык көндүмдөрдү да өздөштүрүүсүнө жардам бериши керек. Ошол эле учурда интернет коопсуздугу маселеси интернет сабаттуулугунун маанилүү бөлүгү болуп, билим берүү тармагында да негизги орунда туруусу керек. Бул студенттерге коопсуз жана жоопкерчиликтүү интернет колдонуучулар болууга жардам берет жана тармакты колдонуу менен байланышкан тобокелдиктерди азайтат. Макалада интернетти пайдалануу сабаттуулугунун билим берүүдөгү маселелери каралган.
Интернет-грамотность является важным навыком в современном информационном обществе. Люди с этой способностью могут искать, анализировать, оценивать информацию, полученную из Интернета, и эффективно использовать новые технологии для достижения своих целей. Роль интернет-грамотности в образовании также очень важна. В современном мире, где Интернет является важнейшим источником информации, образовательные учреждения должны помогать учащимся овладевать не только учебными предметами, но и техническими навыками, связанными с поиском, оценкой и использованием информации из Интернета. В то же время безопасность в Интернете является важной частью интернет-грамотности и должна занимать важное место в образовании. Это помогает учащимся стать безопасными и ответственными пользователями Интернета и снижает риски, связанные с использованием сети. В статье рассматриваются вопросы интернет-грамотности в образовании.
Internet literacy is an important skill in today's information society. People with this ability can search, analyze, evaluate information obtained from the Internet and effectively use new technologies to achieve their goals. The role of Internet literacy in education is also very important. In today's world, where the Internet is the most important source of information, educational institutions must help students master not only academic subjects, but also the technical skills associated with finding, evaluating and using information from the Internet. At the same time, Internet safety is an important part of Internet literacy and should have an important place in education. This helps students become safe and responsible Internet users and reduces the risks associated with using the network. The article deals with the issues of Internet literacy in education.
ФОРМИРОВАНИЕ АУДИТИВНЫХ УМЕНИЙ И НАВЫКОВ НА УРОКАХ ЧТЕНИЯ У УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЫ
Authors: Дж.Р. Тойчуева , Г.Ж. Болотакунова 
Published: October 2024

Слушание - вид речевой деятельности, с которым ребенок знакомится с первых дней своей жизни. Засыпая под колыбельные, реагируя на звучащую речь близких людей, ребенок, еще не зная слов начинает постигать азы родного языка. Несмотря на это практика показывает, что у выпускников школ навыки аудирования не соответствуют уровню владения языком: учащиеся не улавливают фактологическую информацию, представленную в явном и неявном виде, не могут определить цель аудиотекста и т.д. Следовательно, работа по формированию аудитивных умений должна вестись методически грамотно и системно.Цель статьи - показать этапы работы над аудиотекстом и примеры заданий, направленных на формирование данного вида речевой деятельности. При разработке конспекта урока были использованы материалы проекта «Окуу керемет!».
Listening is a type of speech activity with which a child gets acquainted from the first days of his life. Listening to lullabies, statements of loved ones, the child, not knowing the words, begins to comprehend the basics of his native language. Despite this, practice shows that school graduates' listening skills do not correspond to the level of language proficiency: students do not grasp factual information presented in an explicit and implicit form, cannot determine the purpose of an audio text and etc. Therefore, work on the formation of auditory skills should be carried out methodically competently and systematically. The purpose of the article is to show the stages of work on an audio text and examples of tasks aimed at the formation of this type of speech activity. Whendeveloping the outline of the lesson, the materials of the project»Okuu Keremet!» were used.
Угуу - бул баланын жашоосунун алгачкы күндөрүнөн баштап таанышкан кеп ишмердүүлүк. Бала бешик ырына уктап, жакындарынын сөздөрүнө реакция кылган бала, али сөздөрдү билбей, өз эне тилинин негиздерин түшүнө баштайт Буга карабастан тажрыйба көрсөткөндөй, мектеп бүтүрүчүлөрүндө угуу көндүмдөрү тил билүү деңгээлинин талаптарына дал келбейт: окуучулар ачык жана ачык эмес берилген фактологиялык маалыматты жакшы түшүнө беришпейт, аудиотексттин максатын аныктай алышпайт ж.б. Демек, угуу көндүмдөрдү калыптандыруу иштери усулдук жактан сабаттуу жана системдүү түрдө жүргүлүзүшү керек. Макаланын максаты - аудиотекст боюнча иштөө этаптарын жана угуу көндүмдөрүн калыптандырууга багытталган тапшырмалардын мисалдарын көрсөтүү. Сабактын иштелмесин түзүүдө «Окуу керемет!» долбоорунун материалдары пайдаланылды.
СТУДЕНТТЕРДИН КЕСИПТИК КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮГҮН КАЛЫПТАНДЫРУУДА СТРАТЕГИЯЛАРДЫН РОЛУ
Authors: Г.С. Үсеналиева 
Published: October 2024

Бул макалада USAIDдин «Окуу керемет!» долбоорунун алкагында сунушталган «Угам, окуйм, түшүнөм» стратегиясынын колдонулушу жана анын студенттердин кесиптик компетенттүүлүгүн калыптандыруудагы ролу тууралуу сөз болот. Аталган «Окуу керемет!» долбоорунун негизинде практикаланып жаткан стратегиялар болочок кесип ээлери болгон студенттерди интеграциялап окутуунун ыкмаларына жана кесиптик компетенттүүлүгүн калыптандырууга жол ачып, методикалык жактан жардам берип келет. Кесиптик компетенттүүлүк адис үчүн өтө маанилүү компоненттердин бири болуп саналат. Азыркы учурда кесиптик чеберчилик - бул билим берүүдө окутуу үчүн зарыл болгон көндүмдөр жана жөндөмдөргө ээ болуу. Кесиптик компетенттүүлүккө ээ болгон студент өзүнүн адистиги боюнча алган билимин, тажрыйбасын кесиптик ишмердүүлүктүн шарттарында ишке ашырууга даяр адис дегендик. Мындан тышкары студент өзүнүн кесиптик деңгээлин гана жогорулатуу менен чектелбей, алган билимин практикада пайдаланып, өз алдынча өнүгүүгө да даяр болушу керек.
В данной статье рассматривается использование стратегии «Слушаю, Читаю, Понимаю», предложенной в проекте USAID «Окуу керемет!»и ее роль в формировании профессиональной компетентности студентов. Стратегии, реализованные на основе проекта «Окуу керемет!», методически помогают студентам в интегрированных методах обучения и формирования профессиональных компетенций.Профессиональная компетентность является одной из важнейших составляющих для специалиста. Сегодня профессиональная компетентность - это приобретение навыков и умений, необходимых для преподавания в образовании. Студент с профессиональной компетентностью - это специалист, который готов реализовать полученные по специальности знания и опыт в условиях профессиональной деятельности. Кроме того, студент должен не только повышать свой профессиональный уровень, но и быть готовым использовать полученные знания на практике и развиваться самостоятельно.
This article discusses the use of the «Listening, Reading, Understanding» strategy proposed in the USAID project «Okuu keremet!» and its role in the formation of students' professional competence. The strategies implemented on the basis of the «Okuu keremet!» project methodologically help students in integrated methods of teaching and forming professional competencies. Professional competence is one of the most important components for a specialist. Today, professional competence is the acquisition of skills and abilities necessary for teaching in education. A student with professional competence is a professional who is prepared to implement the knowledge and experience gained in his or her specialty in a professional setting. In addition, the student should not only improve his/her professional level, but also be ready to use the acquired knowledge in practice and develop independently.
БАШТАЛГЫЧ КЛАССТЫН МУГАЛИМДЕРИН ДАЯРДООДО ДИФФЕРЕНЦИЯЛАНГАН ОКУТУУНУН МААНИСИ
Authors: Ч.А. Акматова 
Published: October 2024

Бул макалада башталгыч мектепте окутуу процессин уюштурууда дифференцияланган окутуунун мааниси жана ролу жөнүндө баяндалды. Ар кандай түрдөгү окуучулардын жеке муктаждыктарын эске алган тапшырмаларды колдонуу жетишсиз экендиги мугалимдердин сабактарына байкоо жүргүзүү учурунда байкалды. Ошондуктан, окуучулардын билимдерди өздөштүрүү, билгичтиктерге жана көндүмдөргө ээ болуусу ар бир окуучудан көз каранды болору белгиленди. Окутуу процессинде ар бир баланын индивидуалдуулугун, инсандыгын эске алууда дифференцияланган окутууну колдонуу окуучунун предметти терең жана кеңири түшүнүүгө, ой жүгүртүүсүн же окуу көндүмдөрүн кеңейтүүгө мүмкүнчүлүк түзөөрү көрсөтүлдү. Окутуу процессин уюштуруу жана башкаруу, окуу чөйрөсүн окуучулардын мүмкүнчүлүктөрүнө ылайыкташтырууда дифференцияланган окутуунун стратегиялары сунушталды. Натыйжада мындай стратегияларды колдонуу аркылуу окуучулар алган билимдерин практикада колдоно ала тургандыгы айтылды.
В данной статье рассказывается о значении и роли дифференцированного обучения в организации учебного процесса в начальной школе. Недостаточное использование заданий, учитывающих индивидуальные потребности и способности различных учащихся, было замечено во время наблюдений уроков учителей. Поэтому было отмечено, что от каждого учащегося будет зависеть усвоение знаний, приобретение навыков и умений. Было показано, что применение дифференцированного обучения с учетом индивидуальности каждого учащегося в процессе обучения дает возможность учащемуся глубже и шире понять предмет, развить его\ее мышление и улучшить навыки чтения. В этой статье предлагаются стратегии дифференцированного обучения по организации и управлению учебным процессом, адаптации учебной среды к возможностям учащихся. В результате использования таких стратегий учащиеся могут применять полученные знания на практике.
This article describes the importance and role of differentiated instruction in the organization of the educational process in primary school. Insufficient use of tasks that takes into account the individual needs and opportunities of different kinds of students was observed during the observations of teachers' lessons. Therefore, it was noted that the assimilation of knowledge, the acquisition of skills and abilities will depend on each student. It has been shown that the use of differentiated instruction taking into account the individuality of each child in the teaching\learning process gives the student the opportunity to understand the subject deeper and wider, develophis\her thinking and improve reading skills. In this article the strategies of differentiated instruction on the organization and management of the educational process, adaptation of the learning environment to the capabilities of students are suggested. As a result, of the the use of such strategies, students can apply their knowledge in practice.