ОРТА ӨМІР ДАҒДАРЫСЫНЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ФЕНОМЕНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ПРОЦЕДУРАЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫ
Authors: Г.И. Алтынбекова , С.Ә. Алтынбеков 
Published: October 2024

Өзектілігі: Бұл зерттеуді ынталандыратын негізгі ынталандырушы сәт - адамның өмірінің j бөлігі және s бөліктері қартаю процесі болып табылатын негізгі теориялық конструктор арасындағы сәйкессіздік және зерттеушілер тарапынан балалық және жастық шақты зерттеуге ерекше назар аудару. Соңғы онжылдықтарда біз қартаю процесінен туындаған жасқа байланысты өзгерістерді зерттеуге деген қызығушылықтың арта түскенін байқасақ та, адам өміріндегі өзгеріс болып табылатын орта дағдарыс психологиялық әдебиеттерде әлі де аз қарастырылады. Мақсаты: Орта өмір дағдарысының феноменологиясы мен процедуралық жағын зерттеу және талдау. Материалдар мен әдістер: Осы тақырып бойынша зерттеулерді теориялық талдау, бақылау, сараптамалық бағалау әдісі, сауалнама және тестілеу. Нәтижелері: Біз орта өмір дағдарысының процедуралық жағын өлшеу әдісіне сәйкес көрсеткіштері салыстырмалы түрде төмен болған субъектілердің бірінші тобына жатқыздық, яғни бұл адамдар орта өмір дағдарысын дамытудың сындарлы әлеуетіне ие болды деп болжауға болады. Екінші топқа біз осы әдіс бойынша қарама-қарсы нәтижелері бар субъектілерді жатқыздық. Қорытынды: Біздің зерттеуіміз орта өмір дағдарысы адамның тұтастығын бұзғанға дейін терең психологиялық ыдырау жағдайына әкелетінін дәлелдейді. Экзистенциалды дағдарыс жағдайлары, орта өмір дағдарысының процедуралық сипаттамасы ретінде, көмек көрсетусіз, жеке адам мен топтың ауыр әлеуметтік-психологиялық бейімделуіне әкелуі мүмкін. Орташа өмір дағдарысы жеке тұлғаның терең қабаттарына және жеке тұлғаның өмір сүруінің барлық аспектілеріне әсер етеді, мысалы, жалпыланған жеке емес алаңдаушылық, терең жеке көзқарастардағы өзгерістер, өмірдегі құндылықтар мен мотивациялық нұсқауларды жоғалту.
Background: The main motivating factor that stimulates this research is the discrepancy between the main theoretical constructor, in which the j-part and s-parts of a person's life are the aging process, and researchers pay special attention to the study of childhood and adolescence. Although in recent decades we have seen a growing interest in the study of age-related changes caused by the aging process, the midlife crisis, which is a change in a person's life, is still little considered in the psychological literature. Objective: Research and analysis of the phenomenology and procedural side of the midlife crisis. Materials and Methods: Theoretical analysis, observation, method of expert evaluation of research on this topic, questionnaires and testing. Results: We attributed the procedural side of the midlife crisis to the first group of subjects whose indicators were relatively low according to the measurement method, that is, it can be assumed that these people had a constructive potential for the development of a midlife crisis. In the second group, we included subjects with opposite results using this method. Conclusions: Our research proves that a midlife crisis leads to a state of deep psychological disintegration before it violates the integrity of a person. Existential crisis situations, as a procedural characteristic of the midlife crisis, without assistance can lead to severe socio-psychological adaptation of an individual and a group. The midlife crisis affects deeper layers of the personality and all aspects of the existence of the personality, such as generalized impersonal anxiety, changes in deeply personal views, loss of values and motivational guidelines in life.
Актуальность: Основным мотивирующим моментом, который стимулирует это исследование, является несоответствие между основным теоретическим конструктором, в котором j-часть и s-части жизни человека являются процессом старения, и со стороны исследователей особое внимание уделяется изучению детства и юности. Хотя в последние десятилетия мы наблюдаем растущий интерес к изучению возрастных изменений, вызванных процессом старения, кризис среднего возраста, который является изменением в жизни человека, по-прежнему мало рассматривается в психологической литературе. Цель: Исследование и анализ феноменологии и процедурной стороны кризиса среднего возраста. Материалы и методы: Теоретический анализ, наблюдение, метод экспертной оценки исследований по данной теме, анкетирование и тестирование. Результаты: Мы относили процедурную сторону кризиса среднего возраста к первой группе субъектов, показатели которых были относительно низкими по методу измерения, то есть можно предположить, что эти люди имели конструктивный потенциал для развития кризиса среднего возраста. Ко второй группе мы относили испытуемых с противоположными результатами по этому методу. Выводы: Наше исследование доказывает, что кризис среднего возраста приводит к состоянию глубокого психологического распада до того, как он нарушает целостность человека. Экзистенциальные кризисные ситуации, как процедурная характеристика кризиса среднего возраста, без оказания помощи могут привести к тяжелой социально-психологической адаптации индивида и группы. Кризис среднего возраста затрагивает более глубокие слои личности и все аспекты существования личности, такие как генерализованное безличное беспокойство, изменения в глубоко личных взглядах, потеря ценностей и мотивационных ориентиров в жизни.