bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
ЛАБОРАТОРНЫЕ ИНФОРМАЦИОННЫЕ СИСТЕМЫ И ЗАДАЧИ ИНТЕГРАЦИИ С МЕДИЦИНСКИМ ОБОРУДОВАНИЕМ
Authors: М.Т. Жапаров , Б.У. Чоткараев , К.С. Абдыраимова 
Published: October 2024

Новые технологии, изменяющиеся требования и важность интеграции оборудования с лабораторными информационными системами (ЛИС) создают новые задачи в интеграционной сфере для изучения и практического применения. В статье рассматриваются существующие проблемы и вопросы данной сферы. Современные анализаторы позволяют повысить точность результатов исследований и производительность лабораторий за счет автоматизированной обработки образцов биологического материала. Для определения наличия вируса инфекции полученное числовое значение сравнивается со средним значением (параметр «СР»), указанным в инструкции производителя. Рассматриваются текущие направления, даются предложения по развитию данной области. В заключении рекомендуется лабораторная информационная система с автоматическими лабораторными анализаторами, который позволяет в автоматизированном режиме передавать заказы в автоматические анализаторы и получать от них результаты лабораторных исследований без ручной работы.
New technologies, changing requirements and the importance of integrating equipment with laboratory information systems (LIS) create new challenges in the field of integration for study and practical application. The article discusses the existing problems and issues in this area. Modern analyzers make it possible to increase the accuracy of research results and the productivity of laboratories due to automated processing of samples of biological material. To determine the presence of an infection virus, the resulting numerical value is compared with the average value (parameter «SR») specified in the manufacturer's instructions. The current directions are considered, proposals for the development of this area are given. In conclusion, we recommend a laboratory information system with automatic laboratory analyzers, which allows you to transfer orders to automatic analyzers in an automated mode and receive laboratory results from them without manual work.
Жаңы технологиялар, өзгөрүп жаткан талаптар жана жабдууларды лабораториялык маалымат системалары (LIS) менен интеграциялоонун маанилүүлүгү изилдөө жана практикалык колдонуу үчүн интеграция чөйрөсүндө жаңы милдеттерди жаратат. Макалада бул жаатта орун алган көйгөйлөр жана маселелер талкууланат. Заманбап анализаторлор биологиялык материалдын үлгүлөрүн автоматташтырылган иштетүү аркылуу изилдөө жыйынтыктарынын тактыгын жана лабораториялардын өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууга мүмкүндүк берет. Инфекциянын вирусу бар экендигин аныктоо үчүн алынган сандык маани өндүрүүчүнүн нускамасында көрсөтүлгөн орточо («СР» параметри) менен салыштырылат. Учурдагы багыттар каралып, бул тармакты өнүктүрүү боюнча сунуштар берилет. Корутундуда автоматташтырылган режимде автоматтык анализаторлорго заказдарды берүүгө жана алардан лабораториялык изилдөөлөрдүн натыйжаларын кол менен иштебестен алууга мүмкүндүк берген автоматташтырылган лабораториялык анализаторлор менен лабораториялык маалымат системасы сунушталат.
БАШТАЛГЫЧ КЛАССТА ДИФЕРЕНЦИАЛДУУ МАМИЛЕНИ УЮШТУРУУНУН АРТЫКЧЫЛЫКТАРЫ
Authors: С.А. Мадалиева 
Published: October 2024

Бул макалада бир класстагы бардык окуучулардын жеке өзгөчөлүктөрүн, мүмкүнчүлүктөрүн жана жөндөмдөрүн эске алган окуу стратегиясын пайдалануу каралган. Дифференциалдуу мамиле аркылуу мугалим окуучулардын кайсы деңгээлде экендигин аныктай алат жана материалды өздөштүрүүнү жогорулатуу үчүн алардын күчтүү жактарын пайдалануу аркылуу ар бир окуучунун жеке мүнөздөмөлөрүн, кызыкчылыктарын, мүмкүнчүлүктөрүн жана жөндөмдөрүн эске алышат жана окутууну ошого жараша өзгөртүшөт. Макалада окутуу процессинде фронталдык, топтук жана жеке формаларында жана сабактын ар кандай этаптарында дифференцияланган мамилени кантип ишке ашырууну карайбыз.
В данной статье рассматривается использование стратегии обучения, учитывающие индивидуальные особенности, возможности и способности всех учащихся класса. Благодаря дифференцированному подходу учитель может определить уровень учащихся и учесть индивидуальные особенности, интересы, способности и навыки каждого ученика, используя их сильные стороны для повышения усвоения материала и соответствующей модификации преподавания. В статье мы рассматриваем способы реализации дифференцированного подхода в процессе обучения во фронтальной, групповой и индивидуальной формах и на разных этапах урока.
This article discusses the use of a learning strategy that takes into account the individual characteristics, capabilities and abilities of all students in the class. Thanks to a differentiated approach, the teacher can determine the level of students and take into account the individual characteristics, interests, abilities and skills of each student, using their strengths to increase learning and modify teaching accordingly. In the article, we consider ways to implement a differentiated approach in the learning process in frontal, group and individual forms and at different stages of the lesson.
БАШТАЛГЫЧ КЛАССТАР ҮЧҮН «АЛГЕБРАНЫН ЭЛЕМЕНТТЕРИН» МАТЕМАТИКА БОЮНЧА ПРЕДМЕТТИК СТАНДАРТЫНА ЫЛАЙЫК ОКУТУУНУН МЕТОДИКАСЫ
Authors: Г.М. Текебаева , С.М. Закирова 
Published: October 2024

Математика жана математикалык методдор ар кандай илимдерге сиңирилип, илимдин математикалашкан жаңы тармактары пайда болууда. Андыктан, азыркы учурда балдардын жана жаштардын математикалык даярдыгына коюлган талаптар күндөн-күнгө өсүүдө. Бул математикалык билимдер менен машыгуулар мектепте башка чектелген билимдерди окуп үйрөнүү, билимди андан ары улантуу үчүн жеткиликтүү болот. Математиканы окутууда окуучуларды акыл эмгегинин машыгуулары жана билгичтиктери өзүнүн ишин пландаштыруу, аны аткарууда рационалдык жоопторду издөө анын жыйынтыктарына сын көз менен кароо калыптандырылат. Кыргыз Республикасында башталгыч билим берүү сапатын жогорулатууну көздөгөн USAIDдин «Окуу керемет!» долбоору башталгыч класстардын окуучуларынын базалык жана функционалдык математикалык көндүмдөрүн өнүктүрүүгө өбөлгө түзгөн эффективдүү окутуу стратегияларын жайылтуу аркылуу окуучулардын математика боюнча окуп-үйрөнүү натыйжаларын жогорулатууга багытталат.
Математика и математические методы внедряясь в различные науки, способствуют появлению новых отраслей наук. Поэтому в настоящее время математическая подготовка детей и молодежи растет день ото дня. Эти математические знания и тренинги будут основой для обучения и дальнейшего развития других ограниченных знаний. В обучении математике у учащихся формируются умственные трудоспособности и навыки в планировании своей работы, поиск рациональных ответов при их выполнении, критическое мышление к результатам. В Кыргызской Республике программа USAID «Окуу керемет!» направлена на улучшение результатов обучения чтению и математике среди учащихся начальных классов. Проект нацелен на развитие базовых и функциональных математических навыков путем распространения эффективных стратегий обучения, способствующих повышению результатов обучения учащихся математике.
Mathematics and mathematical methods being introduced in various sciences, contribute to the emergence of new branches of sciences. Therefore, nowadays mathematical training of children and youth is increasing day by day. This mathematical knowledge and training will be the basis for learning and further development of other limited knowledge. In mathematics training, students develop intellectual abilities and skills in planning their work, finding rational answers when doing them, and critical thinking to the results. In the Kyrgyz Republic, USAID's "Okuu Keremet!" program aims to improve reading and mathematics learning outcomes among elementary school students. The project aims to develop basic and functional math skills by disseminating effective teaching strategies that improve student learning outcomes in math.
BAALOOAPP ПРОГРАММАСЫ МАТЕМАТИКАЛЫК КӨНДҮМДӨРДҮ БААЛОО ТЕХНОЛОГИЯСЫНЫН МИСАЛЫ КАТАРЫ
Authors: А. Маматова 
Published: October 2024

Бул макалада “Окуу керемет!” долбоору тарабынан сунушталган BaalooApp программасынын башталгыч класстын окуучуларынын математикалык көндүмдөрүн калыптандыруудагы орду иликтөөгө алынды. Изилдөөдө долбоор сунуштаган BaalooApp электрондук программасындагы инструменттер аркылуу окуучуларга байкоо жүргүзүү, анализ, синтез илимий методдору колдонулду. Сунушталган инструменттер менен мугалимдер окуучулардын көндүмдөрүнүн деңгээлин текшерип, алардын өнүгүүсүндөгү күчтүү же алсыз жактарын аныктай алгандыгы белгиленди. Бул окутуу процессин өз убагында жөнгө салып, окуучулардын ийгилигин камсыз кылуу, математикалык көндүмдөрдү жакшыртуу жана өнүктүрүү үчүн мугалимге кайтарым байланышты колдонууга жардам бере тургандыгы көрсөтүлдү. BaalooApp электрондук программасын колдонуу менен окуучулардын жетишкендиктерин аныктоо менен, анализдеп, окуучуларга кайтарым байланыш берүү аркылуу окутуу процессин жакшыртууга боло тургандыгы талдоого алынды.
В этой статье исследована роль программы BaalooApp, разработанной в рамках проекта «Окуу керемет!», в формировании математических навыков учащихся начальной школе. При исследовании, предложенной проектом,посредством применения инструментов электронной программы BaalooApp были использованы методы наблюдения над учениками, анализ и научный синтез. А также выявлено, с помощью предложенных инструментов учителя смогут оценивать уровень математических навыков учеников и выявить их сильные и слабые стороны в развитии. Показано,что это электронная программа помогает корректировать учебный процесс, обеспечивая успех в освоении и улучшении математических навыков и в развитии обратной связи с учениками. Применение электронной программы BaalooApp позволяет определять достижения учеников и вместе с тем анализировать,а также программа показала возможность улучшения учебного процесса через обратную связь с учениками.Отмечено,что с помощью программы BaalooApp анализируется, можно ли улучшить учебный процесс, наблюдая и анализируя достижения, предоставляя ученикам обратную связь.
This is article studies the role of the BaalooApp program proposed by the USAID Okuu Keremet! project in the formation of mathematical skills of primary school students. In the research, scientific methods of observation, analysis, and synthesis were used for students through the tools of BaalooApp electronic program. It was noted that with Baaloo App, teachers are able to analyze the level of students' skills and determine their strengths and weaknesses in their development.Itwas also discussed that this electronic application helps teachers use feedback to adjust the learning process in a timely manner, ensure student success, improve and develop mathematical skills. It was analyzed that it is possible to improve the teaching process by identifying, analyzing, and providing feedback to students by using BaalooApp. With the help of the BaalooApp, it is analyzed whether the learning process can be improved by observing and analyzing student achievements and providing feedback to students.
ОКУУ ПРОЦЕССИНДЕ БАШТАЛГЫЧ КЛАССТЫН ОКУУЧУЛАРЫНЫН ТААНЫП-БИЛҮҮЧҮЛҮК АКТИВДҮҮЛҮГҮН ЖОГОРУЛАТУУ
Authors: у.А. Качкын , Н.Н. Айтмырзаева , Н.Т. Абдыраимова 
Published: October 2024

Макалада башталгыч класстын окуучуларынын таанып-билүүчүлүк активдүүлүгү жана аны психологиялык-педагогикалык жактан жогорулатуунун, колдоонун жолдору көрсөтүлдү. Кенже мектеп курактагы балдардын таанып-билүүчүлүк активдүүлүктүн түшүнүктөрү, анын окуу-ишмердүүлүк менен болгон байланышы жана окуудагы жетишкендиктерине тийгизген таасири каралды. Таанып-билүү активдүүлүктүн окуу тапшырмаларын аткарууга даяр болуу, өз алдынча иштөөгө умтулуу, милдеттерди аткаруу аң-сезими, системалуу окуу, өзүнүн жеке деңгээлин жогорулатууга умтулуу жана башка компоненттерин жогорулатуунун жолдору ачыкталды. Башталгыч класстагы окуучулардын окуу процессинде оозеки ыкмалар, окуучулардын өз алдынча иштөөсүн уюштуру, билимди көзөмөлдөө жана баалоо, көрсөтмөлүү каражаттар, карточкаларды колдонуу жана практикалык методдорду ишке ашыруу камтылды. Мындан сырткары башталгыч класстын окуучусунун мотивдери жана анын таанып-билүү активдүүлүк менен болгон байланышы дагы берилди.
В статье показана познавательная активность учащихся начальных классов, способы психолого-педагогической поддержки и пути ее повышения. Изучались понятия и концепции познавательной активности детей младшего школьного возраста, рассмотрены связь познавательной активности с учебной деятельностью и ее влияние на школьную успеваемость. Познавательная активность включает в себя готовность выполнять учебные задачи, стремление работать самостоятельно, осознанность и осведомленность в выполнении учебных задач, непрерывное обучение и постоянное стремление повышать свой личный потенциал. Раскрыты способы реализации и развития перечисленных выше компонентов познавательной активности. Учебный процесс в начальной школе включает в себя устные методы передачи знаний, организацию самостоятельной работы учащихся, контроль и оценку знаний, наглядные пособия, использование карточек и реализацию практических задач. Кроме этого, проанализоравана познавательная и социальная мотивация учащихся начальных классов и их связь с познавательной активностью учеников.
The article shows the cognitive activity of primary school students and ways of its psychological and pedagogical improvement, support. The concepts of cognitive activity of children of primary school age, its connection with educational activities and the impact on academic performance were studied. Cognitive activity includes the willingness to perform learning tasks, the desire to work independently, awareness of the tasks, systematic training, the desire to improve their personal level, etc.B. the ways to increase the components are disclosed. The educational process included oral methods, the organization of independent work of students, control and assessment of knowledge, visual aids, the use of flashcards and the implementation of practical methods. In addition, the motives of an elementary school student and his connection with cognitive activity were studied.
КЕНЖЕ ОКУУЧУНУН БИЛИМ САПАТЫН АНЫКТООЧУ ИНДИКАТОРЛОР - КОМПЕТЕНТТҮҮЛҮКТҮ БААЛООНУН ИНСТРУМЕНТИ КАТАРЫНДА
Authors: З.Ж. Мамбетова 
Published: October 2024

Бул макалада окуучунун билимин индикаторлор (көрсөткүчтөр) аркылуу баалоо тууралуу маселе каралат. Мында башталгыч класста экологиялык аң-сезимди калыптандырууга шарт түзүлмөкчү. Социалдык-экономикалык кырдаал билим берүүнүн мазмунун жана технологиясын учурдун талабына ылайык өркүндөтүү талабын коюуда. Бүгүнкү күндө мектептин бүтүрүүчүсү алган билимин ар түрдүү турмуштук кырдаалдарда пайдалана билүүсү зарыл. Компетенттүүлүк моделине өтүүнүн 1-кадамы интеграцияланган предметтерди киргизүү, мазмунду турмушка жакындаштыруу, 2-кадамы - маселени чече билүүгө үйрөтүү болуп эсептелет. Ушуга ылайык, компетенттүүлүктү калыптандыруунун шартында Мекен таануу предметинин максаты жана милдеттери өзгөрүүгө тийиш. Мекен таануу предметинде мазмунду экологиялаштыруу принцибин ишке ашыруу үчүн жаратылыш боюнча билимдин өлчөмүнө чек коюп, аны адабиятташтыруу, искусство менен айкалыштыруу, интеграциялоо, социалдаштыруу, турмушка байланыштыруу жагы каралмакчы.
В статье рассматривается оценивание качества знания, умения, навыков учащихся с помощью индикаторов (показателей). Это будет способствовать формированию экологического сознания учащихся в начальной школе. Социально-экономическая ситуация диктует необходимость совершенствования содержания и технологий обучения в соответствии с требованиями времени. Сегодня выпускник школы должен уметь использовать полученные знания в различных жизненных ситуациях. 1-м шагом перехода к модели компетентностного подхода является внедрение интегрированных предметов; 2-м шагом перехода обучение навыкам решения проблем. В условиях формирования компетентности цели и задачи учебного предмета. Родиноведение должны измениться. Для реализации принципа экологизации содержания в предмете родиноведение будет рассматриваться ограничить объема знаний о природе, интегрировать их с литературой, искусством, социалными знаниями.
The article considers the assessment of the quality of a student's education using indicators. This will contribute to the formation of environmental awareness in primary school. The socio-economic situation dictates the need to improve the content and technologies of education in accordance with the requirements of the time. Today, a school graduate should be able to use the acquired knowledge in various life situations. The 1st step of the transition to the competence model is the introduction of integrated subjects, bringing the content closer to life, and the 2nd is teaching problem-solving skills. In the context of competence formation, the goals and objectives of the academic subject of Russian studies should change. To implement the principle of ecologization of the content in the subject of Russian studies, the aspect of limiting the amount of knowledge about nature, their combination with literature, art, and socialization will be considered.
ДИФФЕРЕНЦИАЦИЯЛАП ОКУТУУ СТРАТЕГИЯЛАРЫН ПРАКТИКАДА ПАЙДАЛАНУУ
Authors: Т.К. Калыкова 
Published: October 2024

Педагогикалык окуу жайларда азыркы талаптарга ылайык окутуунун жаны технологиясы катары башталгыч мектептеги дифференциациялык окутуу стратегияларын практикада пайдалануунун актуалдуулугу. Билим берүүдө окуучулардын өзгөчөлүктөрүнө, мүмкүнчүлүктөрүнө, жөндөмдүүлүктөрүнө жараша окутуу жана тапшырмаларды анын тандоосуна коюу менен балдар адабиятын колдонуу да өз ийгилигин берет. Көп деңгээлдүү тапшырмалар стратегиясын студенттерге максаттуу үйрөтүү окуу процессинде дифференциациялап окутуунун эффективдүүлүгүн күчөтүү бул окуучуларга чыгармадагы башкы каарманды сүрөттөө аркылуу берилген тапшырманын татаалдык деңгээлине жараша тандоо укугун берүү менен окуганын түшүнүү көндүмдөрүн колдоно билүүгө окутат. Стратегияны аткаруу менен берилгенкитептеги башкы каармандын ойлорун анын мотивдерин жана анын иш-аракеттерин менен болгон мамилесин баяндоого жана талдоону билишет, билгендерин көрсөтүү үчүн ылайыктуу форматты тандап алууга үйрөнүшөт.
В педагогических учебных заведениях в соответствии с современными требованиями актуальность практического применение стратегии дифференцированного обучение в начальной школе в качестве новой технологии и методического приема. Также успешно использование детской литературы обучая их в соответствии с особенностями, возможностями и способностями учащихся оставив право выбирать заданий самим.Целенаправленное обучение студентов стратегии многоуровневых заданий, повышая эффективность дифференцированного обучения в учебном процессе, приучает учащихся к использованию навыков понимания прочитанного, предоставляя им право выбирать заданий по сложности, путем описания главного героя в произведении. Следуя стратегии, они смогут описать и проанализировать мысли главного героя данной книги, его мотивы и их связь с его действиями, а также научатся выбирать подходящий формат для представления того, что он знает.
In pedagogical educational institutions in accordance with modern requirements, the relevance of the practical application of the strategy of differentiated education in primary school as a new technology and methodological technique. In education, success gives and use of children's literature through learning with features, possibilities and students’ abilities and setting tasks for their choice. Purposeful teaching students the strategy of multi-level tasksincreasing efficiency differentiated learning in learning process, teaching students to use reading skills by giving them the right to choose the level of difficulty given task by description of the main character. Following the strategy, they will be able to describe and analyze main character's thoughts of this book, his motives and their relationship to his actions, as well as learn how to choose the appropriate format for presenting what he knows.
БАШТАЛГЫЧ КЛАССТАРГА МАТЕМАТИКАНЫ ОКУТУУГА «КОНКРЕТТҮҮ-ГРАФИКАЛЫК-АБСТРАКТТУУ» МАМИЛЕ
Authors: к.Ж. Мамразак 
Published: October 2024

Бул макалада башталгыч класстардын окуучуларынын сандарды түшүнүүсүн бекемдөөдө, арифметикалык амалдарды аткаруу көндүмдөрүн, геометриялык жана алгебралык түшүнүктөрдү калыптандырууда КГА - конкреттүү-графикалык-абстракттуу ыкмасын колдонуу жакшы натыйжа берери айтылды. Бул ыкма тууралуу жана конкреттүү, графикалык, абстракттуу моделдер боюнча түшүнүк берилди. Конкреттүү моделдер менен окуучу тажрыйба жасап, кармап көрөт, бул аткарган иш-аракеттерин математикалык түшүнүктөргө өткөрүүнү үйрөнүшөт, Графикалык моделдер ошол түшүнүктөрдү визуалдуу элестетүүгө жардам берет. Мугалимдерге КГА ыкмасы менен иш алып барууда бардык үч моделди киргизүү менен окуучуларда алардын ортосундагы байланышты чыңдоо үчүн алардын ичинен зарылдыгына жараша биринен экинчисине өтүүгө мүмкүнчүлүк бериши керек экендиги сунушталды.
В этой статье рассматривается использование конкретно-графически-абстрактного подхода (KГA) в обучении, который даст хорошие результаты в процессе математического образования учашихся начальных классов для укрепления понимания чисел, развития арифметических навыков, геометрических и алгебраических понятий. Этот подход объсяняет и дает понятие конкретных, графических, абстрактных моделей. С помощью определенных моделей учащийся испытывает и удерживает, учится переносить действия, которые он выполняет, на математические концепции, а графические модели помогают визуализировать эти концепции. Учителям рекомендовано представить все три модели KГА и позволить учащимся переходить от одной к другой по мере необходимости, чтобы укрепить связи между ними.
This article states that the use of the CGA - concrete-graphic-abstract method in strengthening the understanding of numbers of primary school students, developing arithmetic skills, geometric and algebraic concepts will give good results. This method was explained and given an understanding of specific, graphical, abstract models. With specific models, the student experiences and holds, learns to transfer the actions they perform to mathematical concepts, and graphic models help to visualize those concepts. Teachers were asked tointroduce all three models of CGA and to allow students to move from one to another as needed to strengthen the connection between them.