СОВРЕМЕННЫЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЯ О РОЛИ ХРОНИЧЕСКИХ ВИРУСНЫХ ГЕПАТИТОВ В РАЗВИТИИ НАРУШЕНИЙ КОГНИТИВНЫХ ФУНКЦИЙ
Authors: Т.В. Полукчи , Е.А. Славко , Г.Н. Абуова 
Published: October 2024

хронические заболевания печени, хронические вирусные гепатиты, фиброз, цирроз, инфекция, когнитивные нарушения.
chronic liver disease, chronic viral hepatitis, fibrosis, cirrhosis, infection, cognitive impairment.
бауырдың созылмалы аурулары, созылмалы вирустық гепатиттер, фиброз, цирроз, инфекция, когнитивті бұзылулар.
Introduction In recent decades, studies have shown that in chronic viral hepatitis there is a wide range of extrahepatic manifestations associated with viral replication both in the liver and outside it, which leads to damage to various organs. Cognitive dysfunction is associated with both a violation of the toxic and synthetic function of the liver, and with the replication of viruses in the central nervous system. Due to the fact that cognitive dysfunction is associated with chronic persistence of viruses, their participation in the development of these extrahepatic manifestations was studied. Analysis of the role of viral agents in the formation of impairments in cognitive functions can improve the effectiveness of diagnostic and therapeutic methods in this category of patients. Purpose: to systematize and evaluate the development of cognitive functions in patients with chronic viral hepatitis according to modern literature. Search strategy: The search for sources was carried out in the databases PubMed, The Сochrane Library, Scopus, elibrary. The search depth was 15 years from 2005 to 2020. Inclusion criteria: reports of randomized and cohort studies, meta-analyzes and systematic reviews; articles in English and Russian. Exclusion criteria: materials with no evidence base, newspaper articles. During the search, 86 sources were found, of which 31 sources were selected and analyzed for a more detailed study. Results: The analysis of the relationship between the formation of cognitive impairments and the development of the infectious process in viral hepatitis was carried out. The effect of various factors in the formation of cognitive dysfunction in patients with CVH was determined, the role of antiviral therapy in CVH on the dynamics of the development of cognitive dysfunctions was assessed. Conclusions: Development of an infectious process in CVH affects the formation and progression of cognitive impairment. However, timely conducted in clinical trials antiviral therapy for CVH showed positive results in reducing and reversing cognitive dysfunctions.
Кіріспе: Соңғы жылдары жүргізілген зерттеулер созылмалы вирусты гепатит кезінде инфекциялық процесстің дамуы бауырда және одан тыс жерлерде де пайда болуы мүмкіндігін, сонымен қатар бауырдан тыс көріністердің кең спектрінің пайда болуын көрсетеді. Когнитивті дисфункция бауырдың уытты және синтетикалық функциясының бұзылуымен де, орталық жүйке жүйесіндегі вирустардың репликациясымен байланысты. Созылмалы вирустық гепатитпен ауыратын науқастардың жартысында тіркелген бауырдан тыс көріністердің бірі - когнитивті функциялардың бұзылыстары болып табылады. Когнитивті бұзылулар вирустардың созылмалы төзімділігімен байланысты болғандықтан, олардың бауырдан тыс көріністердің дамуына қатысуы зерттелді. Когнитивті бұзылулардың қалыптасуындағы вирустық агенттердің рөлін талдау пациенттердің осы санатында диагностикалау мен емдеу әдістерінің тиімділігін арттыруға ықпал етуі мүмкін. Мақсаты: Қазіргі уақыттағы әдебиеттердің деректері бойынша созылмалы вирустық гепатитпен ауыратын пациенттерде когнитивті бұзылулардың дамуын жүйелеу және бағалау. Ізденіс стратегиясы: дерек көздерді іздеу PubMed, The Сochrane Library, Scopus, elibrary базаларында жүргізілді. Ізденіс ұзақтығы 15 жылды құрады, 2005 жылдан 2020 жылға дейін. Қосу критерийлері: рандомизацияланған және когорттық зерттеулер туралы есептер, мета-талдаулар және жүйелі шолулар; ағылшын және орыс тілдеріндегі мақалалар. Алып тастау критерийлері: дәлелдер базасы жоқ материалдар, газет мақалалары. Іздеу барысында 86 дереккөз табылды, олардың 31-і жан-жақты зерттеу үшін таңдалып талданды. Нәтижелері: Созылмалы вирустық гепатиттердің кезінде инфекциялық процестің дамуы когнитивті бұзылулардың қалыптасуы арасындағы өзара байланысқа талдау жүргізілді. СВГ бар науқастарда когнитивті бұзылулар дамуына әртүрлі факторлардың әсері анықталды, СВГ кезінде вирусқа қарсы терапияның рөлі бағаланды. Қорытынды: СВГ кезінде инфекциялық процестің дамуы когнитивті бұзылулардың қалыптасуына және оның күшейе түсуіне әсер етеді. Алайда, клиникалық зерттеулерде СВГ-ке дер кезінде жүргізілген вирусқа қарсы терапия когнитивті дисфункциялардың даму динамикасына төмендеуі мен қайтымдылығында оң нәтиже көрсетті.