Tüketim Toplumunda Metalaştırılan Dini Yeniden Okuma Önerisi: Bireyin Dine Yabancılaşması Üzerine Bir Giriş
Authors: KOÇ Bekir 
Published: June 2019

Tüketim
Toplumunda Metalaştırılan Dini Yeniden Okuma Önerisi: Bireyin Dine
Yabancılaşması Üzerine Bir Giriş*A
Proposal for Reconsidering the Religion Commodified in the Consumer Society: An
Introduction to the Individual's Alienation to ReligionBekri Koç, Araştırma Görevlisi, Bingöl
Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Din Sosyolojisi Anabilim DalıRA, Bingol University, Faculty of Theology, Department of İslamic
Art HistoryBingol, Turkeybekir_koc_55@hotmail.comorcid.org/0000-0002-5298-0448Öz Tüketim,
insanın yeryüzüne attığı ilk adımından günümüze kadar uzanan bir olgudur. Din
de aynı tarihi serüven içerisinde kendine yer edinmektedir. Bu bağlamda tüketim
ile din veya dini inanç, ibadet ve değerler, tarih boyunca farklı ilişkiler
içinde olmuşlardır. Birçok sosyolog, tüketim ve din ilişkisini çeşitli
yönlerden ele alarak, kendi toplumlarındaki tezahürlerini yorumlamaya çalışmışlardır.
Nitekim Marx, hem tüketim hem de din konusundaki düşünceleriyle günümüze kadar
uzanan bu ilişkileri analiz etmemize fayda vermektedir. Yabancılaşma kavramı,
Marx tarafından her ne kadar sanayileşme ve kapitalist sistem üzerinden kendi
toplumunu analiz için kullanılmışsa da; günümüz tüketim toplumlarında
metalaştırılan dini inanç, ibadet ve değerlerin durumunun gösterilmesine de
katkı sunabilmektedir. Bu
çalışma, dini inanç, ibadet ve değerlerin, tüketim kodlarıyla sarmalanması, metalaştırılması
ve topluma sunulmasının sebep olduğu, bireylerin dine yabancılaşması konusunu
içermektedir. Bu konu, Marx’ın yabancılaşma kavramı üzerinden günümüz Türkiye
tüketim toplumunun analiz edilmesi ve dindar bireylerin toplumsal durumunun
gösterilmesi amacını taşımakta ve metalaştırılan dini yeniden okuyabilme önerisini
sunmaya çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tüketim
Toplumu, Yabancılaşma, Din, Marx, Dine Yabancılaşma, Türkiye. AbstractConsumption
is a phenomenon that extends from the first step taken by man into the earth to
the present day. Religion also takes its place in the same historical
adventure. In this context, the relationship between consumption and religion,
or religious beliefs, worships and values has taken different forms throughout
history. Many sociologists have studied the relationship between consumption
and religion from various aspects and tried to interpret its manifestations in
their own societies. As a matter of fact, Marx helps us analyze these relations
that extend over to the present day with his suggestions about both consumption
and religion. Although the concept of alienation has been used by Marx for
industrialization and for the analysis of his society through the capitalist
system, it can contribute to the demonstration of the state of religious
beliefs, worships and values commodified in today's consumption societies. This
study examines the alienation of individuals to religion, which is caused by
the encapsulation and commodification of religious beliefs, worships and values
by the consumption codes and its conveyance to society. The study aims to
analyze the consumer society in contemporary Turkey through Marx's concept of
alienation and to show the social status of religious individuals, and tries to
suggest the proposal of reconsidering the religion that has been commodified. Keywords: Consumer
Society, Alienation, Religion, Marx, Alienation to Religion, Turkey.