bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Kultura popularna w obiektywie lingwistyki (wybrane zagadnienia)
Authors: Rejter Artur 
Published: April 2019

<p>Przeprowadzona w artykule próba przybliżenia sposobów uobecniania kultury popularnej w refleksji lingwistów pozwala na sformułowanie wniosków o rosnącej popularności tej tematyki, a także różnorodności sposobów jej ujmowania. Badaczki i badacze sięgają po rozmaite propozycje teoretyczne oraz instrumentaria metodologiczne. Interesuje ich zarówno kultura rodzima, jak i obca. Starają się umieszczać badane fenomeny na tle tendencji wyznaczających mapę współczesności. Dzięki podobnym próbom można coraz więcej dowiadywać się o specyfice naszych czasów i być może lepiej je rozumieć.</p><p> </p><p> </p>
Zabezpieczenie społeczne funkcjonariuszy Służby Celnej w świetle konstytucyjnej zasady równości
Authors: Wieczorek Mariusz 
Published: April 2019

<p><span>W opracowaniu zostało podjęte zagadnienie zabezpieczenia społecznego funkcjonariuszy Służby Celnej. Ta grupa zawodowa, inaczej niż inni funkcjonariusze tzw. służb mundurowych, jest objęta ochroną socjalną opartą na technice ubezpieczeniowej, co oznacza, że w tym zakresie została zrównana z pracownikami. Jednakże funkcjonariusze Służby Celnej nie są pracownikami w rozumieniu prawa pracy, a pozostają w regulowanym prawem administracyjnym stosunku służbowym. Regulacja ta wzbudziła zastrzeżenia natury konstytucyjnej, u podstaw których legł zarzut nierównego traktowania funkcjonariuszy służb mundurowych, polegający na wyłączeniu celników z kręgu funkcjonariuszy służb mundurowych korzystających z korzystniejszego, w porównaniu do pracowniczego, system zabezpieczenia społecznego. W niniejszym opracowaniu zaprezentowano tezę, zgodnie z którą ustawodawca nie naruszył konstytucyjnej zasady równości wobec prawa w odniesieniu do większości celników, a jedynie wobec tych spośród nich, którzy wykonują obowiązki rodzajowo bliskie obowiązkom służbowym, a nie pracowniczym. </span></p>
Tekla z Wodzickich Małachowska jako protektorka Towarzystwa Dobroczynności w Krakowie. Przyczynek do biografii
Authors: Krzewska Elżbieta , Skrzyniarz Ryszard 
Published: April 2019

Bohaterką tekstu jest Tekla z Wodzickich Małachowska (1764–1829), córka Eliasza, starosty krakowskiego, i Ludwiki z Wielopolskich. Tekla była drugą żoną Piotra Małachowskiego (ok. 1730–1799), wojewody krakowskiego. Po śmierci męża zamieszkała w Stopnicy pod Krakowem. Do życia publicznego powróciła w okresie Księstwa Warszawskiego. Wtedy przeniosła się do Krakowa. Włączyła się w działania przy organizacji Towarzystwa Dobroczynności. W lutym 1817 roku została pierwszą prezeską Towarzystwa. Troszczyła się o swoich podopiecznych, organizowała koncerty charytatywne, bale, na których zbierała pieniądze dla Towarzystwa. Walory osobiste i działalność społeczno-charytatywna zyskały jej powszechny szacunek. Do grona przyjaciół zaliczali ją nie tylko przedstawiciele rodów magnackich osiadłych w Krakowie, ale także czołowi intelektualiści epoki, m.in. Jan Śniadecki. Testamentem zapisała 12 tys. złp na edukację dzieci w Niedźwiedziu. Zmarła 22 grudnia 1929 roku, pochowana obok męża w Niedźwiedziu. Towarzystwo było bardzo wdzięczne protektorce za opiekę, dlatego 11 lutego 1821 roku uchwaliło, aby malowane na blasze portrety jej i Stanisława Mieroszewskiego zawiesić w kaplicy ubogich na Wawelu. Portrety te, odbite na miedzi, później rozpowszechnione zostały wśród członków towarzystwa. Po śmierci Małachowskiej 16 stycznia 1830 roku w kaplicy ubogich odprawiono żałobne nabożeństwo za jej duszę. Wygłoszone na nim wtedy kazanie ku czci Tekli Małachowskiej kilka lat później wpisano do pamiątkowej Księgi zmarłych dobroczyńców Towarzystwa.
Kobiety Galerii „Dziesiątka”
Authors: Rejmak Kazimierz 
Published: April 2019

Prezentowany materiał powstał w związku z realizowanym od roku 2005 w Szkole Policealnej Pracowników Służb Społecznych programem Galeria „Dziesiątka”. W pierwszej edycji spotkań z zaproszenia do udziału w programie skorzystały trzy wyjątkowe kobiety. Wyjątkowe z racji swojej działalności zawodowej i społecznej, z racji ponadprzeciętnego zaangażowania w czynieniu „dobra” na rzecz drugiego człowieka. „Człowiek jest zbyt cenny, by posiadać go na wyłączność – dzielmy się ze sobą ludźmi, których poznać warto” – słowa te w sposób jak najbardziej czytelny oddają idee Dziesiątki, a opracowany materiał jest działaniem umożliwiającym szczególną formę dzielenia się z innymi tym, co najcenniejsze – drugim człowiekiem. Mam nadzieję, że to krótkie opracowanie pozwoli czytelnikom na bliższe poznanie trzech jego bohaterek – kobiet, które poznać warto.
Kobiety w życiu króla Kazimierza Wielkiego w świetle Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae Jana Długosza
Authors: Wójcik Grzegorz 
Published: April 2019

Artykuł jest próbą ukazania miejsca kobiet w życiu króla Kazimierza III Wielkiego w oparciu o Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae Jana Długosza. Przy referowaniu zagadnienia nie ograniczono się jedynie do żon i miłostek Kazimierza Wielkiego, lecz wspomniano także o jego matce, siostrze oraz córkach. Już u progu jego pierwszego małżeństwa doszło do konfliktu pomiędzy matką Kazimierza, Jadwigą, a nowo poślubioną Anną. Chodziło o to, która z kobiet ma być uważana za królową Polski. Ustąpienie Jadwigi pozwoliło zażegnać ten spór. Kazimierz Wielki miał wielką słabość do kobiet i często popadał w grzech cudzołóstwa. Zwracał uwagę przede wszystkim na ich wygląd zewnętrzny. Utrzymywał wiele kochanek i nierządnic, z którymi się spotykał. Jednak spośród trzech kolejnych żon króla tylko druga, Adelajda, nie mogła wytrzymać tej sytuacji i po wielu latach przeżytych prawie bez obecności króla wróciła do ojcowskiego domu. Kazimierz nieraz traktował kobiety przedmiotowo i niejednej z nich wyrządził krzywdę swym postępowaniem. Troszczył się natomiast o swoje córki i inne kobiety związane z nim więzami krwi. Wiele światła na jego postawę wobec kobiet wnosi jego odniesienie do Matki Bożej. Z jednej strony oddawał hołd Maryi czczonej w Wiślicy, a z drugiej strony nie potrafił się powstrzymać od polowania w święto maryjne. Kazimierz mógł wielokrotnie obiecywać swoją poprawę i porzucenie cudzołóstwa, nawet papieżowi, ale miał słabą wolę i wciąż wracał do starych grzechów. W opinii Jana Długosza karą Bożą za rozpustę Kazimierza Wielkiego było to, że ród królewski wyginął. Należy jednak zauważyć, że król otaczał troską wdowy oraz ludzi biednych, pośród nich także kobiety. Dlatego gdy umarł, kobiety z ludu żegnały go z wielkim żalem.
Wychowanie we wspomaganiu rozwoju człowieka sprawczego. Przesłanki teoretyczne
Authors: Bednarczuk Beata 
Published: April 2019

W świetle analiz psychologów człowiek nie jest jedynie produktem przekazu genetycznego i kulturowego. Staje się aktywnym sprawcą, który podlega wprawdzie oddziaływaniu świata, ale również ów świat tworzy (Kozielecki 1999). Oznacza to, że człowiekowi przysługuje prawo do samodzielnego kształtowania własnej osobowości, do swobodnego rozwoju. We współczesnej globalnej rzeczywistości następuje koncentracja na indywidualności człowieka. W związku z tym powszechną praktyką stało się ześrodkowanie na indywidualizmie i psychologizmie jednostki, rozpowszechniła się „moda na myślenie i opisywanie rzeczywistości ludzkiej za pomocą kategorii «upodmiotawiania się», samorealizacji, indywidualizacji i autosterowności” (Błachnio 2011, s. 75). W poszukiwaniach optymalnego modelu wychowania, rozwijającego wspomniane właściwości, ważny wydaje się Model Obywatelskiej Współpracy, opracowany przez A. Brzezińską (2000, 2004). Jego charakterystyką jest trening upodmiotowienia, pozwalający zarówno na kształtowanie gotowości do rozwoju jednostki i jej otoczenia, jak też na samorealizację.
Środowisko uczące – (nie)doceniony obszar edukacji
Authors: Nowak Jolanta 
Published: April 2019

W dzisiejszych czasach szkoła powinna przeistoczyć się z instytucji edukacyjnej, która przedstawia uczniom ujednolicony model wiedzy, w kierunek edukacyjny oferujący bogactwo i wszechstronność informacji, których prezentacja jest dostosowana do zróżnicowanych zdolności uczniów. Jak powszechnie wiadomo, sposób prezentacji materiału jest istotnym narzędziem w procesie zdobywania nowej wiedzy. Artykuł opisuje wybrane aspekty kultury uczenia się, takie jak: konstruktywność, samoregulacja i umiejętność współpracy z innymi, przygotowująca uczniów do bezproblemowego funkcjonowania w ciągle zmieniającym się świecie. Wdrożenie nowego podejścia do edukacji wymaga stworzenia odpowiednich warunków do nauki w otoczeniu, w którym uczniowie mają zdobywać wiedzę. Otoczenie stymulujące uczniów fizycznie i społecznie, np. urozmaiconymi bodźcami, sprzyja nabywaniu nowej wiedzy.
Kompetencja interkulturowa w perspektywie teoretycznej i badawczej
Authors: Nowakowska-Buryła Ilona 
Published: April 2019

Kompetencja interkulturowa to zespół zinternalizowanych umiejętności funkcjonowania w sytuacjach komunikacyjnych przebiegających w kontekście wielokulturowości. Kompetencja ta może być rozwijana w trzech obszarach: kognitywnym, afektywnym oraz pragmatyczno-komunikatywnym. Artykuł przedstawia propozycję sposobu diagnozy poziomu kompetencji interkulturowej we wszystkich wspomnianych zakresach.
SELECTED GEOCHEMICAL CRITERIA IN MIRE PROFILES OF PORĘBY WOJSŁAWSKIE (SANDOMIERZ BASIN, POLAND SE)
Authors: Plak Andrzej , Chodorowski Jacek , Pidek Irena A. , Dobrowolski Radosław 
Published: April 2019

<p>The geochemical analysis of biogenic sediments was used to reconstruct environmental conditions and the impact of human activity from a small mire geo-system in the Sandomierz Basin (Poland SE). Changes in the nature of selected geochemical indicators show a significant impact on the transformation of the mire during the early stages of human activity. It is reflected in the geochemical record by means of a high proportion of heavy metals – cadmium, lead and copper. Evident variability of main geochemical components concentration is also visible in a vertical record of analysed cores. This is a consequence of the sedimentary basin asymmetric configuration and the ensuing variable biogenic sedimentary succession.</p><p> </p><p>Analizy geochemiczne stanową jedną z podstawowych metod badań osadów biogenicznych deponowanych w torfowiskach. W pracy wykorzystano analizę geochemiczną osadów biogenicznych z małego geosystemu torfowiskowego in the Sandomierz Basin (Poland SE) do odtworzenia warunków środowiskowych i wpływu działalności człowieka. Zmiany charakteru wybranych wskaźników geochemicznych zaznaczają znaczący wpływ na transformację torfowiska w najmłodszych fazach działalności człowieka. Rejestrowana jest ona w zapisie geochemicznym poprzez wysoki udział metali ciężkich – kadm, ołów i miedź. Zaznacza się także wyraźna zmienność koncentracji głównych składników geochemicznych w zapisie pionowym analizowanych rdzeni. Jest to konsekwencją asymetrycznej konfiguracji zbiornika sedymentacyjnego i wynikającej z niej zmiennej w czasie biogenicznej sukcesji osadowej.</p>
Considerations Regarding the Status of the Morlachs from the Trogir`s Hinterland at the Middle of the 16th Century: Being Subjects of the Ottoman Empire and Land Tenants of the Venetian Republic
Authors: Caciur Dana 
Published: April 2019

<p style="margin-bottom: 0cm; line-height: 0.18cm;" align="JUSTIFY"> </p><p style="margin-bottom: 0cm; line-height: 150%;" align="JUSTIFY"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL">W połowie XVI stulecia prowincja Trogir, podobnie jak cała Dalmacja, odczuwała znaczący spadek gospodarczy i demograficzny. Opuszczone ziemie i wsie regionu przygranicza, oddzielające posiadłości Imperium Ottomańskiego i Republiki Weneckiej stały się nowym domem dla półkoczowniczych pasterzy Morlaków. Niektórzy spośród wcześniejszych właścicieli opuszczonych posiadłości wyprowadzili się w czasie konfliktu z Ottomanami do miast na wybrzeżu i zdecydowali się wydzierżawić swoje ziemie Morlakom, którzy przybyli tu spoza granicy. Tak stało się w przypadku wsi </span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL"><em>Radosich</em></span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL">,</span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL"><em> Triloque </em></span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL">i </span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL"><em>Suchi Dol</em></span></span><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span lang="pl-PL">, wydzierżawionych rodzinom Morlaków, które – w świetle dokumentów państwowych – musiały wywiązać się z obowiązków nałożonych na dalmatyńskich właścicieli. Rodzaje powinności, które miały być świadczone przez Morlaków na rzecz weneckich panów, jak również ottomańskich władców, nie różniły się tak bardzo od zobowiązań wypełnianych przez inne społeczności wołoskie zidentyfikowane w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Biorąc pod uwagę fakt, że zadaniem wenecko-ottomańskiego regionu pogranicznego było utrzymanie pokoju między nimi na terenie Dalmacji, wenecka decyzja o wydzierżawieniu ziem ottomańskim poddanym jawi się jako rozwiązanie korzystne dla wszystkich zaangażowanych stron: mieszkańców Dalmacji, władz ottomańskich na Bałkanach i półkoczowniczych Morlaków. </span></span></span></p><p style="margin-bottom: 0cm; line-height: 0.18cm;" align="JUSTIFY"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: small;"><span lang="pl-PL"><br /></span></span></span></p>
Problemy badawcze związane z rzymską dyscypliną wojskową okresu republiki i pryncypatu
Authors: Faszcza Michał Norbert 
Published: April 2019

<p> </p><p style="margin-bottom: 0cm; line-height: 150%;" align="JUSTIFY"><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: medium;">Autor podjął próbę przedstawienia najważniejszych problemów związanych z badaniem rzymskiej dyscypliny wojskowej okresu republiki i pryncypatu. Ich liczba oraz charakter wynikają m.in. z ograniczonego dyskursu naukowego toczonego na ten temat, przejawiającego się niewielką liczbą publikacji poświęconych </span></span></span><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: medium;"><em>disciplina militaris</em></span></span></span><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: medium;">. Co więcej, znaczna część autorów zadowala się powtarzaniem utartego stwierdzenia o surowej karności panującej rzekomo w legionach, bez próby znalezienia odpowiedzi na pytanie, co wpłynęło na takie postrzeganie tej kwestii. Kluczem do poznania prawdziwego charakteru rzymskiej dyscypliny jest uświadomienie sobie roli odegranej przez Polybiosa z Megalopolis i Flaviusa Iosephusa, jak również żyjących w XV i XVI w. humanistów. Dodawszy do tego przenoszenie ówczesnego aparatu pojęciowego przez tworzących na przełomie XIX i XX w. badaczy (często będących oficerami), opracowanie nowej wizji dyscypliny obowiązującej w rzymskich armiach jawi się jako bezwzględnie konieczne. Aby to jednak uzyskać, należy zrezygnować z bezkrytycznego cytowania norm zawartych w </span></span></span><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: medium;"><em>Digesta Iustiniani</em></span></span></span><span style="color: #000000;"><span style="font-family: Times New Roman,serif;"><span style="font-size: medium;"> na rzecz skupienia się na źródłach narracyjnych, ukazujących rzymskie realia, a nie tylko postulaty wyrażone przez prawodawców. </span></span></span></p><p> </p>
W kierunku historii cyfrowej. Nowe możliwości – nowe wyzwania
Authors: Narojczyk Krzysztof 
Published: April 2019

Wraz z rozwojem technologii informatycznych i telekomunikacyjnych wykształca się w wielu obszarach historii nowa interdyscyplinarna forma uprawiania badań określana zbiorczo jako <em>historia cyfrowa</em>. Przedmiotem jej zainteresowania są problemy związane z cyfrowym przetwarzaniem informacji „z przeszłości” i „o przeszłości”. Stanowi ona zatem swoisty łącznik pomiędzy specjalistycznym zakresem badań historycznych a współczesną teorią i praktyką operowania informacją. Z jednej strony historia cyfrowa praktycznie wspiera poszczególne etapy postępowania badawczy historyka, z drugiej zaś, z uwagi na możliwości integrowania różnych środowisk i pól badawczych oddziałuje na organizację badań oraz teorię, metody i narzędzia poszczególnych dyscyplin „historycznych”. Pełni więc dziś zarówno funkcje praktyczne jak i teoretyczne . Z jej pomocą można badać i rozwiązywać pragmatyczne oraz/lub koncepcyjne problemy związane z wykorzystaniem nauk o informacji i technologii informatycznych w nauczaniu i badaniach historycznych oraz społecznym transferowaniu wiedzy o przeszłości. W artykule obok omówienia kwestii terminologicznych i problemów związanych z przedmiotem badań historii cyfrowej zasygnalizowano także jej najbardziej obiecujące metody badawcze oraz główne obszary zastosowań we współczesnej nauce historycznej. Dają one szansę na stosowanie wydajniejszych, bardziej wyrafinowanych i innowacyjnych praktyk badawczych. Wymagają jednakże zarazem zrozumienia istoty przemian jakie dokonują się we współczesnym cyfrowym świecie.
THE EFFECT OF FREELETIC SPORT TO VO2 MAX LEVELS ON THE FREELETIC COMMUNITY MEMBERS IN MAKASSAR CITY
Authors: Irianto Irianto , Hasnah Hasnah 
Published: April 2019

Introduction: VO2 max is the maximum oxygen amount of that can be consumed during intense physical activity until eventually fatigue occurs. A person with a good level of VO2 max means having good physical fitness as well. Physical fitness gives the ability to a person to do daily productive work in the absence of excessive fatigue. The low one cardiorespiratory fitness may incrase the risk of death from heart disease and hypertension. Giving freeletic exercise is one of the techniques used to improve cardiorespiratory fitness or VO2 max. Methods: This research is Pre-experimental research with one group pre-post test design. The sample of the study amounted to 20 people and freeletic exercise was given 12 times. The measuring tool used is Multistage Test of Fitness / Beep Test to know the level VO2 max of sample before and after freeletic sporting practice. Results: The results of this study indicate that 17 respondents experienced a significant increase in VO2 max and 3 other respondents did not experience improvement by giving 12 times freeletic sports exercise. Conclusion: Based on Paired T test to know whether or not there is influence, it can be concluded that there is influence of giving freeletic sport to max VO2 level on freeletic community member after given 12 times (p< 0,001, p<0,05) freeletic sport practice.
Neighborhood Socioeconomic Status and Health Care Costs: A Population-Wide Study in the Netherlands
Authors: de Boer Willem I. J. , Buskens Erik , Koning Ruud H. , Mierau Jochen O. 
Published: April 2019

Objectives. To identify disparities in several types of insured health care costs in the Netherlands across neighborhoods with different socioeconomic statuses and to assess the room for improvement. Methods. We used 2015 Dutch whole-population registry data to estimate the age- and gender-specific cost structure by neighborhood for total, specialist, pharmaceutical, and mental health care. Classifying neighborhoods by the quintile of their neighborhood socioeconomic status (NSES), we determined differences in observed and expected health care costs for several scenarios of NSES improvement. Results. From low to high NSES, we found a clear downward gradient in health care costs. Total health care costs would drop by 7.3% if each neighborhood’s cost structure was equal to that of the most affluent neighborhoods. The potential for cost reduction appeared highest for females, for age groups between 40 and 60 years, and for pharmaceutical care. Conclusions. Low NSES is associated with relatively high health care costs, and represents considerable potential for cost savings in health care. Public Health Implications. Our research suggests that policies aimed at improving the socioeconomic determinants of health locally may be pivotal in containing health care costs.
Human metapneumovirus prevalence and patterns of genotype persistence identified through surveillance of pediatric pneumonia hospital admissions in coastal Kenya, 2007-2016
Authors: Oketch John W , Kamau Everlyn , Otieno Grieven P , Otieno James R , Agoti Charles N , Nokes James D 
Published: April 2019

Abstract
Background

Human metapneumovirus (HMPV) is an important respiratory pathogen that causes seasonal epidemics of acute respiratory illness and contributes significantly to childhood pneumonia. Current knowledge and understanding on its patterns of spread, prevalence and persistence in communities is limited.

Methods

We present findings of a molecular-epidemiological analysis of nasal samples from children < 5 years of age admitted with syndromic pneumonia between 2007 and 2016 to Kilifi County Hospital, coastal Kenya. HMPV infection was detected using real-time RT-PCR and positives sequenced in the fusion (F) and attachment (G) genes followed by phylogenetic analysis. The association between disease severity and HMPV genotype was assessed using Chi-square test for independence.

Results

Over 10 years, 274/6756 (4.10%) samples screened were HMPV positive. Annual prevalence fluctuated between years ranging 1.2% to 8.7% and lowest in the recent years (2014-2016). HMPV detections were most frequent between October of one year to April of the following year. Genotyping was successful for 205/274 (74.8%) positives revealing A2b (41.0%), A2c (10.7%), B1 (23.4%) and B2 (24.9%). The dominance patterns were: genotype A2b between 2007-11, B1 between 2012-14, and A2c in more recent epidemics. Genotype B2 viruses were present in all the years. These patterns mirrored the global picture. Temporal phylogenetic clustering within the genotypes for both local and global sequence data was seen. Genotypes occurring in each epidemic season were comprised of multiple variants. Pneumonia severity did not vary by genotype (p=0.264). In both the F and G gene, the sequenced regions were found to be predominantly under purifying selection.

Conclusion

Genotype and strain patterns from this rural African setting temporally map with global strain distribution, suggesting a well-mixed global virus transmission pool of HMPV. Persistence in the local community is characterized by repeated introductions of HMPV variants from the global pool. The factors underlying the declining prevalence of HMPV in this population should be investigated.