bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Някои формообразувателни типове при глаголи от първо спрежение в българския книжовен език
Authors: Александрова [Aleksandrova] Татяна [Tatiana] , Станчева [Stancheva] Руска [Ruska] 
Published: December 2018

Inflectional types within first conjugation in standard Bulgarian The article presents the modulation models in some first conjugation verbs in the Bulgarian language based on a certain set of classification characteristics and diagnostic forms. The inflection types within one of the nine classes in which the Bulgarian verbal vocabulary are distinguished according to a procedure which comprises three levels of categorization: 1) by a morphological criterion; 2) by types of morphological (regressive) changes encoded in word-forming or grammatical forms, and 3) by a normative criterion (presence of doublets). Also considered is the combinatorics of the grammatical morphs in the set of verb forms. The presentation of formal types is done in terms of normative grammar, taking into account the dynamism of the norm. The model aims to cover the entire verbal vocabulary by uniting different lexical-grammatical classifications of the Bulgarian verbs. Typy fleksyjne w ramach pierwszej koniugacji w literackim języku bułgarskim W artykule przedstawiono propozycję zmodyfikowania klasyfikacji niektórych czasowników pierwszej koniugacji w języku bułgarskim w oparciu o pewien zestaw cech klasyfikacyjnych i form diagnostycznych. Procedura, według której bułgarskie czasowniki jednej z dziewięciu klas formalnych podzielone zostają na typy fleksyjne, składa się z trzech poziomów kategoryzacji: 1) według kryterium morfologicznego, 2) według rodzajów zmian morfologicznych (regresywnych) zakodowanych w formach słowotwórczych lub gramatycznych, 3) według kryterium normatywnego (obecność dubletów). Uwzględniana jest również kombinatoryka morfów w zbiorze form czasownika. Prezentacja cech formalnych odbywa się w gramatyce normatywnej przy uwzględnieniu dynamiki normy. Model ma na celu opracowanie wszystkich czasowników bułgarskich poprzez kombinację różnych kryteriów leksykalno-gramatycznych klasyfikacji.
Inojezična kazališna radionica: prednosti trivijalnoga žanra u dramsko-kazališnom pristupu
Authors: Kodrić Gagro Ana 
Published: December 2018

Theatre workshop as a foreign language teaching tool: advantages of “trivial literature” in the dramatic-theatrical approach The aim of this paper is to demonstrate the advantages of dramatic-theatrical approach to foreign language teaching as exemplified by the use of popular culture, namely an adapted television format (soap opera). In order to achieve this aim, the paper presents the characteristics of the genre that render it useful in foreign language education. The genre’s usability in practical work is exemplified by two successfully implemented theatre workshops. The first one was organized in the Croaticum Centre for Croatian as a Second Language at the Faculty of Humanities and Social Studies, University of Zagreb, in 2006, for students of Croatian as a foreign language. The second workshop was held in 2010 at the Institute of Western and Southern Slavic Studies at the University of Warsaw for students of Bulgarian as a foreign language. Both workshops achieved excellent results in raising language competencies of foreign language speakers. Considering the continued presence of the mentioned genre in popular culture, its use in teaching does not lose its relevance. Warsztat teatralny w nauczaniu języka obcego: zalety literatury popularnej w podejściu dramatyczno-teatralnym Celem artykułu jest wykazanie zalet dramatyczno-teatralnego podejścia do nauki języków obcych na przykładzie kultury popularnej, czyli adaptowanej formy telewizyjnej – telenoweli. Aby osiągnąć ten cel, przedstawiono cechy gatunku przydatne w nauce języków obcych. Przykładami użyteczności podejścia w praktycznej pracy są dwa pomyślnie zrealizowane warsztaty teatralne. Pierwszy z nich został zorganizowany w Centrum języka chorwackiego jako obcego „Croaticum” na Wydziale Nauk Humanistycznych i Społecznych w Zagrzebiu w 2006 roku dla studentów języka chorwackiego jako obcego, a drugi w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego dla studentów języka bułgarskiego jako obcego w 2010 roku. Oba warsztaty osiągnęły doskonałe wyniki w podnoszeniu kompetencji językowych osób posługujących się językami obcymi. Biorąc pod uwagę stałą obecność wspomnianego gatunku w kulturze popularnej, jego użycie w nauczaniu nie traci znaczenia.
Експлетивно отрицание в подчинени изречения, въведени с ‘докато (не)’: джудезмо в балкански контекст
Authors: Търпоманова [Tŭrpomanova] Екатерина [Ekaterina] , Добрева [Dobreva] Искра [Iskra] 
Published: December 2018

Expulsive negation in subordinate clauses introduced by‚ while (not) / until (not)’: Iudeo-Español in the Balkan context The paper approaches the temporal limitative subordinate clauses headed by asta/fin ke (no), the Judeo-Spanish equivalent to ‘while (not)/until (not)’ clauses. Having joined the Balkan linguistic area, Judeo-Spanish adopted the Balkan areal pattern of increased use of the expletive negation and indicative, unlike the Spanish pattern of subjunctive and positive verbs in the regarded clauses. In conative situations (mainly verbs expressing effort, try and attempt) the presence or omission of expletive negation in the subordinate clause allows for showing bias towards the proposition (presenting it as the desired goal or risk to be avoided). Furthermore, the expletive negation is found to be highly transmittable in situations of language contact and areal change. Ekspletywna negacja w zdaniach podrzędnych wprowadzanych przez ‘póki (nie)/ zanim (nie)’: Iudeo-español w kontekście bałkańskim Artykuł dotyczy zdań podrzędnych czasowych ograniczających, wprowadzanych przez asta / fin ke (no) (judeo-hiszpański odpowiednik wyrażeń ‘póki (nie)’, zanim (nie)’). Znalazłszy się na bałkańskim obszarze językowym judeo-hiszpański zaadaptował bałkański uzus zwiększonego użycia negacji ekspletywnej i indykatywnej, w przeciwieństwie do hiszpańskiego uzusu, który w rozpatrywanym typie zdań subjunktywnych preferuje użycie czasowników niezaprzeczonych. W sytuacjach konatywnych (sygnalizowanych głównie czasownikami wyrażającymi wysiłek, usiłowanie, próbowanie) obecność lub brak wyrażenia negacji w zdaniu podrzędnym umożliwia sformułowanie tendencji w zakresie wyrażania omawianej modalności (przedstawiając ją jako pożądany cel lub ryzyko, którego należy unikać). Ponadto stwierdzono, że wyrażanie negacji jest szczególnie wrażliwe na konwergencję w sytuacji kontaktu językowego.
Модел на интерпретација на директните и индиректните говорни чинови со примена на прагматичките теории (врз примери од македонскиот драмски дискурс)
Authors: Миленковска [Milenkovska] Соња [Sonja] 
Published: December 2018

A model for interpretation of direct and indirect speech acts using pragmatic theories (examples from Macedonian dramatic discourse) This paper presents a model for the interpretation of direct and indirect speech acts using pragmatic theories. The aim of this presentation is to show the functioning and mutual combinations of direct and, especially, indirect speech acts in conversational situations of dramatic discourse in Macedonian, and also to show the motivation for certain kinds of their realizations. Model interpretacji bezpośrednich i pośrednich aktów mowy poprzez zastosowanie teorii pragmatycznych (na przykładach z macedońskiego dyskursu dramatycznego) Artykuł przedstawia model interpretacji bezpośrednich i pośrednich aktów mowy w oparciu o teorie pragmatyczne. Celem prezentacji jest pokazanie, jak funkcjonują i jak w jakich wzajemnych kombinacjach występują one w sytuacji rozmowy w dramatycznych tekstach macedońskich, a także wskazanie motywacji pewnych form realizacji tych aktów.
Robert Elsie – wspomnienie pośmiertne (*29 czerwca 1950 – †2 października 2017)
Authors: Sawicka Irena 
Published: December 2018

Robert Elsie – obituary (*29 June 1950 – †2 October 2017) This obituary outlines the professional career and work of Robert Elsie, an outstanding specialist in Albanian studies. Robert Elsie – wspomnienie pośmiertne (*29 czerwca 1950 – †2 października 2017)Tekst wspomnienia przedstawia drogę naukową i dorobek wybitnego albanologa Roberta Elsiego.
Bibliografia prac Roberta Elsie. (Teksty naukowe. Tłumaczenia. Opracowania. Wystąpienia)
Authors: Sawicka Irena 
Published: December 2018

A bibliography of works by Robert Elsie. (Scientific papers, translations, studies, presentations) The paper gives a list of selected publications of Robert Elsie. Bibliografia prac Roberta Elsie. (Teksty naukowe. Tłumaczenia. Opracowania. Wystąpienia)Artykuł stanowi listę wybranych publikacji Roberta Elsie.
За един нов подход при описанието на прилагателните имена в българския език (с оглед на разработването на нормативна граматика)
Authors: Томов [Tomov] Милен [Milen] 
Published: December 2018

On a new approach in describing adjectives in Bulgarian (with the ontext of the development of a normative grammar) The article presents a new approach in the description of adjectives in Bulgarian, one that is based on strict differentiation between form and semantics by applying a purely morphological criterion. The relevant features of the adjectives are grouped in separate inflection types based on the presence of ending or lack thereof, the lexeme’s ending combinations, the presence of morphonological (including stress) changes (alterations) in inflection, as well as on the presence of doublet forms. The formation of inflectional types according to the above specified relevant features is illustrated with examples, followed by a proposal of changes to the traditional classification of the parts of speech. O pewnym nowym podejściu w opisie przymiotników w języku bułgarskim (w kontekście opracowania gramatyki normatywnej) Artykuł przedstawia nowe podejście do opisu przymiotników w języku bułgarskim, oparte na wyraźnym rozróżnieniu formy i znaczenia poprzez zastosowanie wyłącznie kryterium morfologicznego. Relewantne cechy przymiotników są pogrupowane w typy fleksyjne na podstawie obecności lub braku końcówki, kombinatoryki końcówek w leksemie, występowania zmian morfonologicznych (w tym akcentu), alternacji we fleksji, oraz form obocznych. Formowanie typów fleksyjnych zgodnie z wyżej wymienionymi cechami dystynktywnymi zilustrowano przykładami, a następnie zaproponowano zmiany w tradycyjnej klasyfikacji części mowy.
Pamćenje hrvatskog društva na primjeru Vukovara – “grada heroja”
Authors: Zanki Angelika 
Published: December 2018

Remembering in Croatian society as exemplified by the “hero city” Vukovar The article concerns forms of maintaining memory in Croatian society. Its starting point is the term sites of memory (lieux de mémoire), introduced by Pierre Nora, who defines them as characteristic and symbolic elements that ensure the presence of the past in the present. After the Croatian War of Independence, sites of memory became a foundation for building a new, partly modified Croatian identity. This raises the question about the role the politics of remembering has had in the Croatian collective identity and the purposes for which it has been formed.The analysis is based on the most popular place of memory – the fall of Vukovar. In Croatian consciousness, Vukovar is a “hero city,” a symbol of the valiant fight against the Great Serbian aggressor during the War. Its fall is an important element of the conflict that is still ongoing between Croats and Serbs, both regionally (in the city) and more broadly (throughout Croatia). In her analysis, the author was trying to see the influence of sites of memory not only on the group which created them but in a wider context as well.The more general aim was to study the discourse of memory and attempt to determine, with reference to specific examples, whether the Croats’ collective memory is a factor of integration or conflict. Pamięć społeczeństwa chorwackiego na przykładzie Vukovaru – „miasta-bohatera”Artykuł dotyczy form pamięci w społeczeństwie chorwackim. Punktem wyjścia stało się pojęcie miejsc pamięci, które autor, Pierre Nora, zdefiniował jako charakterystyczne i symboliczne elementy zapewniające obecność przeszłości w teraźniejszości. Po wojnie ojczyźnianej stały się one podstawą do tworzenia się nowej, zmodyfikowanej tożsamości chorwackiej. Rodzi to pytanie – jaką rolę pełni polityka pamięci w chorwackiej tożsamości zbiorowej i dla jakich celów jest formowana.Analiza opiera się na najpopularniejszym miejscu pamięci – upadku Vukovaru. Vukovar jest w świadomości Chorwatów „miastem bohaterem”, symbolem heroicznej walki z wielkoserbskim agresorem podczas wojny. Jest też ważnym elementem wciąż istniejącego konfliktu między Chorwatami i Serbami w perspektywie wąskiej (w mieście) i szerokiej (obie narodowości w Chorwacji).Autorka starała się zauważyć nie tylko wpływ miejsc pamięci na grupę, w której powstały, lecz także ich szerszy kontekst. Celem była analiza problemu pamięci i próba określenia w odniesieniu do konkretnych przykładów, czy chorwacka pamięć zbiorowa jest czynnikiem integracji czy konfliktu.
Принципи на формалното описание на българските изменяеми лексеми като компонент на нормативната граматика
Authors: Малджиева [Maldjieva] Вяра [Viara] 
Published: December 2018

Rules of a formal description of Bulgarian inflected lexemes as a component of normative grammar A formal description of the set of grammatical means in Bulgarian as a component of its normative grammar should form the basis for adequate distinction and diagnosis of normative problems. It means that linguistic facts should be described precisely and exhaustively and without any presupposed normative interpretation. Accomplishment of such an objective may befeasible if the description is treated as the task of building the universal classification of forms in the Bulgarian language understood as the classification in which each of the classifying features finds its fulfilment through one of its values in each of the objects classified.The study is an attempt to determine the rules of building the classification of Bulgarian lexical items relevant to their formal morphological description as a transition from dichotomous to universal classification. Zasady formalnego opisu bułgarskich leksemów odmiennych jako komponentu gramatyki normatywnej Formalny opis inwentarza środków gramatycznych języka bułgarskiego jako komponent jego gramatyki normatywnej powinien stanowić podstawę do adekwatnego wyodrębnienia i zdiagnozowania problemów normatywnych. Oznacza to, że fakty językowe powinny być opisane ściśle i wyczerpująco bez jakiejkolwiek z góry założonej interpretacji normatywnej. Osiągnięcie tego celu wydaje się możliwe, jeśli do opisu podejść jak do zadania zbudowania uniwersalnej klasyfikacji form języka bułgarskiego rozumianej jako klasyfikacji, w której każda z cech klasyfikacyjnych realizuje się poprzez którąś ze swoich wartości w każdym klasyfikowanym obiekcie.Praca ta stanowi próbę ustalenia zasad budowania klasyfikacji jednostek leksykalnych języka bułgarskiego relewantnej dla ich formalnego opisu morfologicznego jako przejścia od klasyfikacji dychotomicznej do uniwersalnej.
Kilka uwag o formalizacji argumentu propozycjonalnego pCaus w zdaniach z przyimkowymi kauzatywnymi wyrażeniami predykatywnymi w języku bułgarskim
Authors: Banasiak Jakub 
Published: December 2018

Some remarks on the formalization of the propositional argument pCaus in sentences with prepositional causative predicative expressions in Bulgarian The paper focuses on the means of expressing propositional arguments in sentences with prepositional causative predicative expressions. Special attention is devoted to the causal argument (pCaus) and the processes of syntactic condensation and decondensation. Kilka uwag o formalizacji argumentu propozycjonalnego pCaus w zdaniach z przyimkowymi kauzatywnymi wyrażeniami predykatywnymi w języku bułgarskim W artykule skoncentrowano się na środkach wyrażania argumentów propozycjonalnych w zdaniach z przyimkowymi kauzatywnymi wyrażeniami predykatywnymi. Więcej miejsca poświęcono argumentowi przyczynowemu (pCaus) oraz procesom kondensacji i dekondensacji składniowej.
O sąsiedztwie polsko-ukraińskim. W reakcji na film „Wołyń” Wojtka Smarzowskiego
Authors: Makaro Julita 
Published: December 2018

On Polish-Ukrainian neighbourhood. In reaction to Wojtek Smarzowski's movie 'Volhynia'The article attempts at answering the question whether the movie “Volhynia” (pl. Wołyń) translates into the Polish-Ukrainian relationship and, if yes, how? Does Smarzowski’s work play bigger role in the construction of the relation between the nations or rather in the construction of one nation’s certain identity project? In the search of the data necessary to provide an answer, I have conducted a content analysis of the discourse created after the movie premiere as well as a questionnaire study among the students of the social sciences. The conclusions arising from the performed analyses are ambiguous—on the one hand, historical events determine the view of the neighbours; on the other hand, Volhynia understood as a memorial appears not be included in the modern Ukrainianness. Hence, it seems that the most accurate ascertainment is that while in certain social circles the movie “Volhynia” became a factor activating particularly intensive observation of the neighbour (or mutual observation), in others it did not evoke any change in the attitude towards the Ukraine and Ukrainians. O sąsiedztwie polsko-ukraińskim. W reakcji na film „Wołyń” Wojtka SmarzowskiegoCelem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy, i ewentualnie jak, film „Wołyń” przekłada się na relacje polsko-ukraińskie? Czy dzieło Smarzowskiego większą rolę odgrywa w budowaniu relacji miedzy narodami, czy raczej w budowaniu pewnego projektu tożsamościowego jednego narodu. W poszukiwaniu danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi przeprowadzono analizę zawartości dyskursu wytworzonego po wejściu filmu na ekrany oraz przeprowadziłam badanie ankietowe wśród studentów nauk społecznych. Wnioski jakie płyną w prowadzonych analiz są niejednoznaczne – z jednej strony zaszłości historyczne determinują postrzeganie sąsiadów, z drugiej strony Wołyń rozumiany jako miejsce pamięci wydaje się być bytem nie wchodzącym we współczesną ukraińskość. Tym samym najtrafniejsza okazuje się konstatacja, że film „Wołyń” stał się czynnikiem aktywizującym postrzeganie sąsiada (a nawet wzajemne sąsiadów) w niektórych kręgach społecznych szczególnie intensywnie, by w innych nie wywołać w postawach wobec Ukraińców i Ukrainy żadnej zmiany.
Kulturowy obraz Ukrainy. Bułgarzy jako mniejszość narodowa
Authors: Krasowska Helena 
Published: December 2018

Cultural image of Ukraine. Bulgarians as a national minorityThe text is a review of Jerzy Hatłas’ book Bulgarians in the Northern Azov Sea region. The forgotten Diaspora. This review provides a brief overview of the seven chapters contained in the book. The book that is reviewed raises relevant and important issues of differentiation of the social world, migration, and sense of separateness and alienation proceeding from them, but also brings up questions of creating a community despite the differences experienced in the daily life. This book contributes to a better consideration of the phenomenon of national minorities in its various manifestations (linguistic, cultural, social, political) by people belonging to the world of science and social experts (politicians, public leaders, and activists). The book can be useful in a teaching process at different levels and in various specialties of education in different countries of Central Europe. Kulturowy obraz Ukrainy. Bułgarzy jako mniejszość narodowaTekst jest recenzją książki Jerzego Hatłasa, Bułgarzy w północnym Nadazowiu. Zapomniana diaspora. Recenzja ta zawiera krótkie omówienie siedmiu rozdziałów zawartych w książce. W recenzowanej książce podjęta jest stale aktualna i ważna problematyka zróżnicowania świata społecznego, migracji i idącego za tym poczucia odrębności, wyobcowania, ale też budowania wspólnoty pomimo dzielących i doświadczanych w toku codziennego życia różnic. Książka ta przyczynia się do lepszego rozpoznania fenomenu mniejszości narodowej w różnych jej aspektach (językowym, kulturowym, społecznym, politycznym) przez osoby należące do świata nauki oraz przez praktyków społecznych (polityków, działaczy i aktywistów). Poszczególne partie książki mogą być pomocne w procesie dydaktycznym na różnych szczeblach i kierunkach kształcenia w różnych krajach Europy Środkowej.
Przemiany narodowościowe w Abchazji od II połowy XIX do początku XXI wieku
Authors: Jakubowski Andrzej 
Published: December 2018

Ethnic changes in Abkhazia (2nd half of the 19th century– beginning of the 21st century)Main aim of the paper is to analyse ethnic changes that took place in Abkhazia from the 60s of the 19th century to the present. The paper discusses the changes in ethnic structure of Abkhazia caused by the forced exodus of the Abkhazians to the Ottoman Empire (muhajirstvo), the process of multinational settlement in Abkhazia from the late 19th century to the 1990s, the Georgian-Abkhazian war of 1992-1993 and the national policy of de facto Abkhazia led in the post-war period in the terms of the absence of international recognition. Przemiany narodowościowe w Abchazji od II połowy XIX do początku XXI wiekuCelem artykułu jest analiza przemian narodowościowych, jakie zaszły w Abchazji począwszy od lat 60. XIX wieku do chwili obecnej. W pracy omówiono zmiany w strukturze etnicznej w Abchazji warunkowane przymusowym eksodusem Abchazów do Imperium Osmańskiego (muchadżyrstwo), procesem wielonarodowościowego osadnictwa na te- renie Abchazji od końca XIX wieku do lat 90. XX wieku, wojną gruzińsko-abchaską z lat 1992-1993 oraz polityką narodowościową de facto Abchazji prowadzoną w okresie powojennym w warunkach braku uznania międzynarodowego.
Ujgurskie dziedzictwo kulturowe w starciu z Chińską Republiką Ludową
Authors: Sienko Natalia Justyna 
Published: December 2018

Uyghur cultural heritage in the clash with the People’s Republic of ChinaThe main intention of this article is an attempt to answer the question of how the Sino-Uyghur relations affect the cultural heritage of Muslim Uyghurs? The author devoted special attention to the issue of Uyghur ethnic consciousness, which at some stage differentiated the Uyghurs from Chinese civilization. An important part of the work is also an analysis of the contemporary situation in Xinjiang and the problem of growing Uyghur radicalism. A summary of the considerations concerns the analysis of the mechanisms driving the conflict and possible solutions. Ujgurskie dziedzictwo kulturowe w starciu z Chińską Republiką LudowąArtykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób relacje chińsko–ujgurskie rzutują na kulturowe dziedzictwo muzułmańskich Ujgurów? Szczególną uwagę autorka poświęca zagadnieniu etnicznej świadomości Ujgurów, która na pewnym etapie rozwoju zróżnicowała Ujgurów od chińskiej cywilizacji. Ważną część pracy stanowi również analiza współczesnej sytuacji w Xinjiangu oraz problemu narastającego ujgurskiego radykalizmu. Podsumowanie rozważań dotyczy analizy mechanizmów napędzających konflikt i możliwości jego rozwiązania.