bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Aviation, Gas Turbines and the ‘Three Worlds’
Authors: Herzner Fred 
Published: January 2019

In the aviation industry, the safety of the people who fly is directly linked to the decisions that are made by the employees of the organizations that produce the airplanes and engines that power them. As a member of such an organization, Mr. Herzner experienced the gravity of making such decisions when he was involved with an airplane accident where 111 people lost their lives. That experience caused him to reflect on how and why such decisions get made. He drew some important conclusions and used them to formulate recommendations on how to make decisions which avoid such devastating consequences.
However when several recent very big events involving large organizations came into the news, he used them to benchmark his recommendations. What he found was several of those event involved unethical behavior. That was an eye-opener because he had never been involved with such behavior. That led him to modify his perspective on how decisions get made.
Using all of that, Mr. Herzner describes the principles that influence how decisions get made and makes recommendations on how organizations and the people in them can avoid what he calls the ‘doomsday event”.
Open Rotor Engines—Still an Open Question?
Authors: Langston Lee S. 
Published: January 2019

A major factor in the continued domination of turbofan engines for economic airline propulsion, is the ability to increase bypass ratios. However, increasing fan diameters to go to ever higher bypass ratios increases nacelle weight, aerodynamic drag and duct losses. By eliminating the need for a fan duct, open rotor engines can effectively in-crease bypass ratios, resulting in a significant savings in fuel consumption.
Open rotor engines have been under intermittent development since the 1980s, sub-ject to rising and falling of fuel prices. Technical challenges that continue in their de-ployment include noise reduction, airframe integration and protection from propel-ler/fan blade failure.
Pamięci Profesor Violetty Koseskiej
Authors: Roszko Roman 
Published: January 2019

To the memory of Professor Violetta KoseskaThis paper is devoted to an outstanding scholar. Violetta Koseska was a professor of synchronic linguistics and the author and co-author of many major theories in contrastive analysis. One only needs to mention theoretical contrastive analysis with mediating semantic language, which plays a key role in equivalent simultaneous description of multiple languages, or descriptions of semantic categories of: time (using Petri net theory) and definiteness/indefiniteness (using quantifier calculus), among other things – to realize the significance of Professor Koseska’s work. Pamięci Profesor Violetty KoseskiejTekst poświęcony wybitnej uczonej – profesor językoznawstwa synchronicznego Violetcie Koseskiej, autorce i współautorce wielu ważnych teorii z zakresu badań konfrontatywnych. Wystarczy wymienić kluczowe dla jednoczesnego równorzędnego opisu wielu języków teoretyczne badania konfrontatywne z semantycznym językiem-pośrednikiem, a także opisy kategorii semantycznych: czasu (z wykorzystaniem teorii sieci Petriego), określoności/ nieokreśloności (bazujący na rachunku kwantyfikatorów) i in., by zrozumieć i uświadomić sobie doniosłość prac zmarłej Profesor.
Propaganda jako termin naukowy polskiej politolingwistyki
Authors: Dudek-Waligóra Gabriela 
Published: January 2019

Propaganda as a scientific term for Polish political linguisticsThe purpose of the article is to provide definitions of the concept propaganda and to explain the reasons for its controversial status as a scientific term describing contemporary political texts. In lexicographic works and in the literature in the field of political linguistics, propaganda is not understood unambiguously. Polish researchers define propaganda as the spreading of some views, particular political beliefs or attitudes, as well as attempts to influence behaviour by means of persuasive and/or manipulative nature. Propaganda has negative connotations associated with its flourishing in authoritarian regimes, where it was accompanied by censorship and government control of the mass media. In Polish political linguistics, the analyzed phenomenon refers predominantly to the socialist language, but polemical voices are also heard, emphasizing the inherent entanglement of politics and propaganda and the presence of propaganda in democratic regimes, where it serves the purposes of gaining and retaining power. The term propaganda is thus not neutral and as such, according to the author, should not be used as a scientific term. Propaganda jako termin naukowy polskiej politolingwistykiCelem artykułu jest przedstawienie definicji pojęcia propaganda i wyjaśnienie powodów jego dyskusyjnego statusu jako terminu naukowego określającego współczesne teksty polityczne. W opracowaniach leksykograficznych oraz w literaturze z zakresu politolingwistyki propaganda nie jest rozumiana jednoznacznie. Polscy badacze definiują propagandę jako upowszechnianie G. Dudek-Waligóra Propaganda jako termin naukowy polskiej politolingwistyki 24 jakichś poglądów, postaw czy idei, a także jako wywieranie wpływu, którym towarzyszą środki natury perswazyjnej lub/i manipulacyjnej. Propaganda ma negatywne konotacje związane z jej rozkwitem w systemach totalitarnych, gdzie towarzyszyły jej cenzura i rządowy monopol na środki masowego przekazu. Omawiane zjawisko na gruncie polskiej politolingwistyki odnosi się przede wszystkim do języka socjalistycznego, ale istnieją również głosy polemiczne, wskazujące na nierozerwalność polityki i propagandy oraz na obecność propagandy w ustroju demokratycznym, w którym służy ona zdobyciu i utrzymaniu władzy. Termin propaganda nie jest więc neutralny, dlatego zdaniem autorki nie powinien być terminem naukowym stosowanym dla nazywania bieżących wypowiedzi polityków.
Mikrotoponimy jako sposób kreowania ludowych miejsc kulturowych – podejście antropologii lingwistycznej
Authors: Dudziak Arkadiusz , Paiunena Marina 
Published: January 2019

Microtoponyms as a way of creating folk cultural places – the approach of linguistic anthropologyThe paper deals with selected issues of linguistic anthropology with the purpose to examine a few theoretical assumptions of its methodology, taking into account Keith H. Basso’s study on the creation of cultural places as a result of linguistic activity. The research is based on the empirical material obtained from Polish native speakers, namely, folk tales of the residents of the Augustów County. Mikrotoponimy jako sposób kreowania ludowych miejsc kulturowych – podejście antropologii lingwistycznejTematyka artykułu dotyczy wybranych zagadnień antropologii lingwistycznej. Celem opracowania jest rekonesans głównych założeń metodologicznych antropologii języka z uwzględnieniem badań Keitha H. Basso z zakresu „tworzenia miejsc kulturowych” w rezultacie działalności językowej. Jako materiał empiryczny wykorzystano wypowiedzi polskich natywnych użytkowników języka – opowieści etniczne mieszkańców powiatu augustowskiego.
Изразяване на посесивност (притежателност) в производната субстантивна лексика в българския и чешкия език
Authors: Аврамова [Avramova] Цветанка [TSvetanka] 
Published: January 2019

Expression of possessiveness in derivative substantive vocabulary of the Bulgarian and Czech languagesThe article is dedicated to researching the manifestations of possessiveness in some nouns of the Bulgarian and Czech languages. We start from the definition of possessiveness as a relation between the objects of extralinguistic reality, whereby one is the possessed object (possessum), the other one is its holder (possessor). In possessive semantics, a central place amidst the nouns is assigned to the nomina posessiva. Nevertheless, possessiveness is also expressed by nouns belonging to other word formation categories, where possessive semantics is not the leading one. Sposoby wyrażania posesywności w derywatach rzeczownikowych języka bułgarskiego i czeskiegoArtykuł rozpatruje sposoby wyrażania posesywności niektórych rzeczowników w języku bułgarskim i czeskim. Podstawą jest definicja posesywności jako stosunku między obiektami z rzeczywistości pozajęzykowej, z którym jeden jest obiektem posiadania (possessum), a drugi posiadaczem (possessor). Centralne miejsce wśród rzeczowników z semantyką posesywną zajmują nomina posessiva. Posesywność wyrażana jest jednak również przez rzeczowniki z innych kategorii słowotwórczych, w których nie dominuje semantyka posesywna.
Семантичен речник на роднинските названия в българския език
Authors: Георгиева [Georgieva] Цветелина [TSvetelina] 
Published: January 2019

Semantic dictionary of kinship denominations in the Bulgarian languageThe article is a presentation of Semantic dictionary of kinship denominations in the Bulgarian language, which is integral part of my monograph Kinship and kinship denominations in the Bulgarian language (semantics and lexicographic presentation). The dictionary is organized according to digital codes (ideal terms), then a metalanguage in the form of definitions, and finally the particular language signs themselves. 111 particular kinship-related referents are presented (men, women, children and couples), for whom we have at least one denomination. The article provides information about a range of potential theoretical and scientific applications of the dictionary. Semantyczny słownik nazw stopnia pokrewieństwa w języku bułgarskimArtykuł jest prezentacją Semantycznego słownika nazw stopni pokrewieństwa w języku bułgarskim, stanowiącego integralną część mojej monografii Pokrewieństwo i nazwy stopni pokrewieństwa w języku bułgarskim (semantyka i opis leksykograficzny). Słownik zorganizowany jest według kodów cyfrowych (terminy idealne), następnie według tworzących metajęzyk definicji, w końcu zaś według samych poszczególnych znaków językowych. Prezentuję w nim 111 desygnatów-stopni pokrewieństwa, dla których dysponujemy choć jedną nazwą (kobiety, mężczyzny, dziecka czy pary). Artykuł wskazuje także szereg potencjalnych teoretycznych i naukowych zastosowań słownika.
Летописная ойконимия как источник реконструкции лексики древнерусского языка
Authors: Ююкин [IUiukin] Максим [Maksim] Анатольевич [Anatol'evich] 
Published: January 2019

Annalistic oikonymy as a source for reconstruction of the Old Russian vocabularyAmong about 1,000 place names mentioned in the Old Russian chronicles (within the borders of contemporary Russia), there are 19 ones that are derived from stems non-attested as apellatives in the Old Russian written sources. The vast majority of them can be reconstructed by comparison with words of modern East Slavic languages or their dialects, but several are not known in the East Slavic zone, and have parallels in the West and (or) South Slavic languages only. Almost all of these words are geographical terms. The places in whose names they are preserved are located mostly in Novgorod Ruthenia and the Upper and Middle Volga basin. Ojkonimia latopisów jako źródło dla rekonstrukcji słownictwa języka staroruskiegoWśród około 1000 nazw miejscowych wymienionych w staroruskich kronikach (w granicach dzisiejszego państwa rosyjskiego) jest 19 pochodzących od podstaw, które nie są apelatywnie poświadczone w źródłach staroruskich. Zdecydowaną większość z nich można zrekonstruować na podstawie wyrazów należących do zasobu leksykalnego współczesnych języków wschodniosłowiańskich lub ich dialektów, ale kilka z nich ma analogie tylko w językach zachodnio- i południowosłowiańskich. Prawie wszystkie te słowa są terminami topograficznymi. Miejsca, w których nazwy są zachowane, znajdują się głównie w Rusi Nowogrodzkiej i dorzeczu Górnej i Środkowej Wołgi.
Walencja rosyjskich "verba sentiendi" w świetle składni eksplikacyjnej
Authors: Kiklewicz Aleksander 
Published: January 2019

Valency of Russian verba sentiendi in the light of explicative syntaxThe subject of this article are syntactic (distributional) properties of Russian sentimental verbs (denoting emotions, moods, affects, passions etc.) in a synchronistic view. 319 units of modern Russian language are studied using a theoretical model of explicative syntax, i.e., representation of the propositional structure at the level of grammaticalization of certain argument positions (defined in terms of grammatical classes). The author distinguishes some distributional patterns noted in the source material (explicative schemes), describing them with reference to the meaning of the lexical class as well as to their frequency (functionality). Walencja rosyjskich verba sentiendi w świetle składni eksplikacyjnejPrzedmiotem niniejszego artykułu są składniowe (dystrybucyjne) właściwości rosyjskich verba sentiendi (nazw uczuć, emocji, afektów, nastrojów i in.) w ujęciu synchronicznym. Przy zastosowaniu teoretycznego modelu składni eksplikacyjnej zbadano 319 jednostek współczesnego języka rosyjskiego. Autor przedstawia wyodrębnione w materiale źródłowym wzorce/modele dystrybucyjne (schematy eksplikacyjne) i opisuje je z uwzględnieniem znaczenia klasy leksykalnej, jak również ze względu na ich częstość reprezentacji (funkcjonalność).
Charakterystyka językowa polskiej gwary górali bukowińskich
Authors: Krasowska Helena 
Published: January 2019

Characteristic features of the Polish dialect of Bukovinian highlandersThe aim of this article is to examine the language characteristics of the Polish dialect of highlanders living in Carpathian Bukovina. The directions of the group’s migration are also presented in a sociolinguistic perspective. The phonetic, inflectional and word-formative features of the Bukovinian highlanders’ dialect were compared with the corresponding ones in the general Polish language. The Bukovinian highlanders’ dialect came into contact with the following language systems: among non-Slavic languages – German and Romanian; among Slavic languages – the general Polish language, Slovak, Ukrainian and Russian. The Bukovinian highlanders’ dialect is still open to influences of the local state languages – Ukrainian and Romanian; the general Polish language has also a big influence on it. Charakterystyka językowa polskiej gwary górali bukowińskichCelem tego artykułu jest zarysowanie charakterystyki językowej polskiej gwary górali zamieszkujących Bukowinę Karpacką. Zaprezentowano również kierunki migracji tej grupy w ujęciu socjolingwistycznym. Scharakteryzowano cechy fonetyczne, fleksyjne, słowotwórcze mowy górali bukowińskich w porównaniu z językiem ogólnopolskim. Systemy językowe, z którymi gwara weszła w kontakt, to – wśród języków niesłowiańskich – niemiecki i rumuński oraz – wśród języków słowiańskich – język ogólnopolski, słowacki, ukraiński, rosyjski. Mowa górali bukowińskich jest w dalszym ciągu otwarta na wpływy języków państwowych: ukraińskiego i rumuńskiego. Duży wpływ na ich gwarę ma również język ogólnopolski.
Предикатно-аргументная структура польских и болгарских многоприставочных глаголов
Authors: Мазуркевич-Сулковска [Mazurkiewicz-Sułkowska] Юлия [Julia] 
Published: January 2019

Predicate-argument structure of Polish and Bulgarian polyprefixal verbsThe modern Bulgarian and Polish languages display a tendency to create polyprefixal verbs that are characteristic carriers of expression in the spoken language. This tendency is especially apparent in Bulgarian. A question then arises: is the complexity of formative structure of such units reflected in their predicate-argument structure? In order to answer this question, it was necessary to conduct an analysis of predicate-argument structure of the polyprefixal verbs belonging to the class of the verba mentalis. The study has shown that all the analyzed polyprefixal verbs, despite their formal complexity, constitute a uniform class of two-argument predicates that create very similar sentence structures. Against the background of other verba mentalis, they are distinguished by very high frequency of occurrence of independent elements having a pleonastic value in relation to the verbum. Struktura predykatowo-argumentowa polskich i bułgarskich czasowników poliprefiksalnychWe współczesnych językach bułgarskim i polskim coraz częściej spotyka się czasowniki poliprefiksalne, stanowiące nośniki ekspresji charakterystyczne dla języka mówionego. Tendencję tę można zaobserwować zwłaszcza w języku bułgarskim. Powstaje pytanie: czy złożona struktura formalna tych czasowników znajduje odzwierciedlenie w ich strukturze predykatowo-argumentowej? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należało przeprowadzić analizę struktury predykatowo-argumentowej poliprefiksalnych czasowników typu verba mentalis. Potwierdziła ona, że czasowniki takie, mimo złożonej struktury formalnej, tworzą jednorodną klasę predykatów dwuargumentowych, realizujących podobne struktury składniowe. Na tle pozostałych verba mentalis czasowniki te odróżnia częste stosowanie tzw. swobodnych fraz pleonastycznych, powtarzających semantykę danego czasownika.
Taronimy w komizmie językowym w "Wojnie polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną" Doroty Masłowskiej i ich przekład na język rosyjski
Authors: Orzechowska Joanna 
Published: January 2019

Taronyms in linguistic humour in Dorota Masłowska’s Snow white and Russian red and their translation into RussianErroneous mixing of linguistic units is one of the most common departures from the norm in novels. This linguistic device has two functions: 1) it presents the characters in the novel, 2) it constitutes a great source of puns and linguistic humour. Such misused words are known as taronyms. This paper presents their use in Dorota Masłowska’s Snow white and Russian red (Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną) with reference to adverbs. The taronyms were identified among paronyms, synonyms, antonyms and adverbs from the same thematic group. Next, it was analyzed if and how this taronymy was reflected in the Russian translation of the presented novel. Taronimy w komizmie językowym w Wojnie polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną Doroty Masłowskiej i ich przekład na język rosyjskiJednym z powszechnie stosowanych odstępstw od normy w powieści jest mylne użycie wyrazów. Ten zabieg pełni dwie funkcje: 1) jest charakterystyką bohaterów, 2) jest świetnym źródłem gier słownych i środkiem tworzenia komizmu językowego. Wyrazy mylone to taronimy. W niniejszym artykule przedstawione zostało użycie taronimów w Wojnie polsko-ruskiej w obrębie przysłówków. Wyodrębniono stosunki taronimiczne wśród paronimów, synonimów, antonimów i przysłówków z tej samej grupy tematycznej. Następnie przeanalizowano, czy i jak zjawisko taronimii jest odzwierciedlone w tłumaczeniu powieści na język rosyjski.
Славянски съответствия на английския термин sustainability
Authors: Генев-Пухалева [Genew-Puhalewa] Илияна [Iliana] 
Published: January 2019

Slavic equivalents to the English term sustainabilityThe paper examines the issue of how the term sustainable development (sustainability), coined exactly 30 years ago by the United Nations World Commission on Environment and Development, has been reproduced in the Slavic languages. The history of the primary English term’s first use as well as its source have been discussed, with special consideration given to the fact that both English and Slavic terms expressing the concept of sustainability have native components. Using a semasiological approach to the studied terminological units, the author analyzes their outer and inner form of the terms in relation to their meaning (definition). The study emphasizes the semantic progression within the various Slavic words used as terms expressing the contemporary idea of sustainable development. This semantic evolution is observable, among other things, in the component of positive evaluation inherent in the terms’ meanings and definitions. Słowiańskie odpowiedniki terminu sustainabilityArtykuł porusza kwestię sposobów oddawania w językach słowiańskich terminu sustainable development (‘zrównoważony rozwój’), ukutego 30 lat temu przez Światową Komisję ds. Środowiska i Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych. Omówiono historię powstania angielskiego terminu i jego źródło, zwracając uwagę szczególnie na to, że zarówno angielski termin sustainability, jak i jego słowiańskie odpowiedniki wywodzą się z rodzimych elementów. Stosując semazjologiczne podejście do badanych jednostek terminologicznych, autorka analizuje ich zewnętrzną i wewnętrzną formę w odniesieniu do ich znaczenia (definicji). W wynikach analizy na pierwszy plan wysuwa się progresja semantyczna ogólnosłowiańskich wyrazów użytych jako terminy na określenie współczesnej idei zrównoważonego rozwoju. Tę semantyczną ewolucję można zaobserwować m.in. w pozytywnym wartościowaniu, które stanowi wewnętrzny komponent znaczenia i definicji terminów.
Восприятие мира поляками и русскими в свете показаний ядра языкового сознания (на материале ассоциативных словарей)
Authors: Родзевич [Rodziewicz] Барбара [Barbara] 
Published: January 2019

Perception of the world by Poles and Russians as demonstrated by indications of the core of language consciousness (on the material of associative dictionaries)The paper addresses from a psycholinguistic perspective the issue of the linguistic picture of the world of Poles and Russians. The author performs an analysis of the reversed Polish and Russian associative dictionaries that form the so-called cores of language consciousness. Postrzeganie świata wśród Polaków i Rosjan w świetle wskazań jądra świadomości językowej (na materiale słowników asocjacyjnych)W artykule badana jest z perspektywy psycholingwistycznej kwestia językowego obrazu świata Polaków i Rosjan. Autorka dokonuje analizy odwróconych słowników asocjacyjnych języków polskiego i rosyjskiego, stanowiących tak zwane jądra świadomości językowej.
O odpowiednikach gr. ὁ ναόϛ, ἡ ἐκκλησία, τό ἁγίασμα, τό ἁγιαστήριον, ἡ ἁγιωσύνη w psałterzowych redakcjach cerkiewnosłowiańskich
Authors: Szulc Arleta 
Published: January 2019

On the equivalents of the Greek ὁ ναόϛ, ἡ ἐκκλησία, τό ἁγίασμα, τό ἁγιαστήριον and ἡ ἁγιωσύνη in CS Psalter redactionsThe paper refers to the lexical variety of translations reflected in CS redactions of the Book of Psalms. It is focused on semantic and quantitative analysis of the use of Slavonic equivalents of the Greek ὁ ναόϛ, ἡ ἐκκλησία, τό ἁγίασμα, τό ἁγιαστήριον and ἡ ἁγιωσύνη (i.e., of vocabulary with the denotations: ‘sanctuary, temple, place of living/habitation of God’ and also ‘community of the faithful with the Lord, Church’) in selected representative CS redactions of the Book of Psalms: archaic, mixed (archaic and Russian), Russian (or East-Bulgarian), Norov, Athonite and Cyprian. The paper shows resemblances as well as differences among the confronted Psalters in the choice of the words considered and gives explanation of the uses observed. O odpowiednikach gr. ὁ ναόϛ, ἡ ἐκκλησία, τό ἁγίασμα, τό ἁγιαστήριον, ἡ ἁγιωσύνη w psałterzowych redakcjach cerkiewnosłowiańskichArtykuł dotyczy leksykalnej wariantywności przekładów zawartych w cs. redakcjach Księgi Psalmów. Koncentruje się na semantycznej i ilościowej analizie użyć słowiańskich odpowiedników gr. ὁ ναόϛ, ἡ ἐκκλησία, τό ἁγίασμα, τό ἁγιαστήριον, ἡ ἁγιωσύνη (tj. słownictwa z zakresu oznaczeń ‘świętego przybytku, budynku świątynnego, miejsca zamieszkania/przebywania Boga’, a także ‘zgromadzenia wiernych z Panem, Kościoła’) w wybranych reprezentantach cs. redakcji psałterzowych: archaicznej, mieszanej (archaiczno-ruskiej), ruskiej (albo wschodniobułgarskiej), norowskiej, atońskiej i cyprianowskiej. Eksponuje zarówno podobieństwa, jak i różnice w doborze rozpatrywanych leksemów w porównywanych psałterzach oraz podaje interpretację zaobserwowanych użyć.