РОЛЬ МЕДИЦИНСКОЙ СЕСТРЫ ПРИ ВАКЦИНАЦИИ ДЕТЕЙ
Authors: А.А. Мамедалиева , М.Н. Жакупова , Д.А. Оспанова 
Published: November 2024

Введение: Во многих странах существуют проблемы в охвате вакцинацией детского населения. Опасность ситуации заключается не только в наличии осложнений инфекций, возникающих у непривитых детей, но и в широком распространении болезни при неэффективности популяционного иммунитета. Поэтому, актуальность изучения влияния деятельности медицинской сестры на охват массовой иммунизацией населения несомненна, так как именно медсестры зачастую становятся специалистами, ответственными за процесс организации вакцинации, и являются основными инструкторами в просвещении родителей и опекунов в вопросах профилактической эффективности вакцин и их безопасности. Цель исследования: анализ литературных данных о международном опыте определения роли медицинской сестры в продвижении вакцинации среди детского населения. Стратегия поиска: С целью максимального охвата поставленной цели мы провели обзор источников литературы в различных базах данных. Проведен анализ 45 полнотекстовых англо- и русскоязычных публикаций из баз данных Cinahl, Google Scholar, PubMed, eLibrary, WHO, Cochrane Library, TRIP, начиная с 2000 года. Для поиска были использованы следующие поисковые запросы: “Nurses, vaccine, history / evolution”, “nursing, vaccination, epidemiology”, “Perception, nursing profession, future”, “Career development, nursing, perception”, «nurses, children / age all child, knowledge / approach / attitude / organization». Релевантность источников оценивалась путем прочтения заголовков с последующим ознакомлением с абстрактом/аннотацией. Результаты исследования: найденные опубликованные исследования содержали различные сведения о роли медицинской сестры при вакцинации детей. Проведен анализ статей, подтверждающих важность проведения вакцинации в принципе, далее определена необходимость обучения медицинских сестер для понимания важности вакцинации и коммуникативных навыков и определение роли медсестры в понимании родителями и опекунами важности проводимой вакцинации. Обзор зарубежной литературы показывает, что мнения относительно необходимости вакцинации, эффективности и безопасности вакцин оказались весьма противоречивыми. В некоторых статьях авторы отмечают готовность в решении быть вакцинированными среди медицинских сестер, их положительную просветительскую роль среди населения. С другой стороны, многие специалисты сестринского дела не рассматривают вакцинацию как рекомендацию, основанную на доказательствах, а как акт волеизъявления в рамках ответственности за собственное здоровье. Данный литературный обзор помог обозначить проблемы с недостаточно благоприятным прогнозом вакцинации и ведущей роли специалистов сестринского дела по продвижению иммунизации детского населения, как за рубежом, так и в нашей стране. Выводы:существующие на сегодняшний день представления о роли медицинской сестры в вопросах продвижения вакцинации среди населения остаются весьма неоднозначными, а изучение влияния специалиста сестринского дела на охват массовой иммунизацией является одной из актуальных проблем современного здравоохранения.
Introduction: In many countries there are problems in vaccination coverage of children. The danger of the situation lies not only in the presence of complications of infections that occur in unvaccinated children, but also in the wide spread of the disease with the inefficiency of population immunity. Therefore, the relevance of the study of the impact of the activities of nurses on the coverage of mass immunization of the population is undeniable, since it is nurses who often become specialists responsible for the process of organizing vaccination, and are played by the main instructors in educating parents and guardians on the preventive effectiveness of vaccines and their safety. The purpose of the research: analysis of literature on international experience of defining the role of the nurse in the promotion of vaccination among the child population. Search strategy: With a goal of maximum coverage of this goal, we conducted a review of the literature in different databases. The analysis of 45 full-text English-and Russian-language publications from the databases Cinahl, Google Scholar, PubMed, eLibrary, WHO, Cochrane Library, TRIP since 2000. The following search queries were used for the search: “Nurses, vaccine, history/evolution”, “nursing, vaccination, epidemiology”, “Perception, nursing profession, future”, “Career development, nursing, perception”, “nurses, children / age all child, knowledge / approach / attitude / organization”. The relevance of the sources was assessed by reading the headings followed by an abstract/abstract. The results of the study found in the published study contained a variety of information about the role of nurses in vaccination of children. The analysis of articles confirming the importance of vaccination in principle, further identified the need for training nurses to understand the importance of vaccination and communication skills and the role of nurses in understanding the importance of parents and guardians of vaccination. A review of foreign literature shows that views on the need for vaccination, the effectiveness and safety of vaccines have been very controversial. In some articles, the authors note the willingness to be vaccinated among nurses, their positive educational role among the population. On the other hand, many nursing professionals do not view vaccination as an evidence-based recommendation, but as an act of will within the framework of responsibility for one's own health. This literature review has helped to identify problems with the insufficiently favorable vaccination prognosis and the leading role of nursing professionals in promoting immunization of children both abroad and in our country. Conclusions: the current understanding of the role of nurses in the promotion of vaccination among the population remains very ambiguous, and the study of the influence of nursing specialists on mass immunization coverage is one of the urgent problems of modern health care.
Кіріспе: Көптеген елдер балаларды вакцинациялау мәселелерімен қамтамасыз етілген. Егілмеген балаларда пайда болатын жұқпалы асқынулар елдегі жағдайдың қаупі болып саналады, сонымен қоса иммунитеттің тиімсіздігінен популяция ішінде бұл проблемалар кең таралады. Сондықтан, мейірбикелер қызметінің халықты жаппай иммунизациялаумен қамту мәселелерін атқарып келеді, мейірбикелер көбінесе вакцинацияны ұйымдастыру процесіне жауапты маман ретінде және вакциналардың алдын алу тиімділігі мен олардың қауіпсіздігі мәселелеріне, ата-аналарды мен қамқоршыларды ағартуда ісіне тарту да мейірбикелердің мойнында. Зерттеудің мақсаты: балалар арасында вакцинацияны жаппай жүргізу мейірбикенің рөлін анықтаудың халықаралық тәжірибесі туралы әдеби деректерді талдау. Іздеу стратегиясы: қойылған мақсаттарды барынша қамту мақсатында біз әдебиет көздеріне шолу жасадық. 2000 жылдан бастап Cinahl, Google Scholar, PubMed, eLibrary, WHO, Cochrane Library, TRIP деректер базасынан 45 толықмәтінді ағылшын және орыс тілді басылымдарға талдау жүргізілді. Іздеу үшін келесі іздеу сұраулары пайдаланылды: "Nurses, vaccine, history / evolution", "nursing, vaccination, epidemiology", "Perception, nursing profession, future", "Career development, nursing, perception", "nurses, children/age all child, knowledge / approach / attitude / organization". Дереккөздердің релеванттылығы тақырыптарды оқу арқылы бағаланып, абстрактпен / аннотациямен танысты. Зерттеу нәтижелері: табылған жарияларбалаларды вакцинациялау кезінде мейірбикенің рөлі туралы түрлі көптеген мәліметтерден тұрды. Вакцинация жүргізудің маңыздылығын растайтын мақалаларға талдау жүргізілді, бұдан әрі вакцинация мен коммуникативтік дағдылардың маңыздылығын түсіну үшін мейірбикелерді оқыту қажеттілігі және ата-аналар мен қамқоршылардың жүргізілген вакцинацияның маңыздылығын түсінудегі мейірбикенің рөлін анықтау қажеттігі анықталды. Шетелдік әдебиетке шолу вакцинациялау қажеттігіне, вакциналардың тиімділігі мен қауіпсіздігіне қатысты пікірлер қарама-қайшы болды. Кейбір мақалаларда авторлар мейірбикелер арасында вакцинация жасауға дайын екендігін, олардың халық арасында оң ағартушылық рөлін атқарғанын атап өтті. Екінші жағынан, мейірбикелер вакцинацияны ұсыныс ретінде қарастырмай, өз денсаулығы үшін жауапкершілік шеңберінде ерік білдіру актісі ретінде қарастырады. Бұл әдеби шолу вакцинация болжамының жеткіліксіз, қолайсыз және шет елдерде де, сондай-ақ біздің елімізде де балалар халқын иммундауды ілгерілету бойынша мейірбикелік іс мамандарының жетекші рөлін белгілеуге көмектеседі. Қорытынды: қазіргі таңда халық арасында вакцинацияны жүргізу мәселелерінде мейірбикенің рөлі туралы түсінік жеткіліксіз, ал мейірбикелік іс маманының жаппай иммундауды қамтуға әсерін зерттеу қазіргі заманғы денсаулық сақтаудың өзекті мәселелерінің бірі болып табылады.