Türkiye’de Seyahat Sektöründe İstihdam Edilen Yabancı Personel Üzerine Bir Araştırma
Authors: YILMAZ Şule , OKTAY Kutay 
Published: April 2019

Amaç ve Önem: Son yıllarda Rusya
ve BDT ülkelerinden gelen turistlerin Antalya İlinde yoğunlaşması ve burada
faaliyet gösteren tur şirketlerinin Rusça bilen personele olan ihtiyacının
artması nedeniyle başta Rusya olmak üzere Rus dilinin konuşulduğu
coğrafyalardan çok sayıda yabancının çalışmak üzere Türkiye’ye geldiği
bilinmektedir. Bu bağlamda Türkiye’de seyahat sektöründe istihdam edilen
yabancı uyruklu personel profilini ve karşılaşılan sorunları belirlemeyi
amaçlayan bu araştırma, sadece seyahat sektöründe çalışan yabancı uyruklu
personelleri içermesi yönüyle diğer araştırma örneklerinden ayrılmaktadır.
Diğer yandan yapılan literatür taramasında Türkiye’de seyahat sektöründe
istihdam edilen yabancı uyruklu çalışanlar üzerine yapılmış benzer
araştırmalara rastlanmaması araştırmadan elde edilecek bulguların alan yazınına
sağlayacağı katkı nedeniyle de araştırma önem arz etmektedir.Yöntem: Araştırmada veri
toplama aracı olarak Ward ve Kennedy (1992) tarafından geliştirilen ve bu
araştırmanın benzerlerinde kullanılan anket tekniğinden faydalanılmıştır.
Tesadüfi olmayan örnekleme yönteminin kullanıldığı anket uygulamasına 387
yabancı uyruklu personelin katılmıştır. Araştırma Antalya’ya 5 milyona yakın
Rus turistin geldiği 2015 yılı Temmuz-Ağustos aylarında yapılmıştır.Bulgular: Geçerli 387 anket
formu üzerindeki verilerin analizinden elde edilen bulgulardan; Sektörde
çalışan yabancılar sıralamasında % 35,2’lik bir oranla ilk sırayı Rus
vatandaşlarının aldığı, sektörde istihdam edilen yabancı personelin ağırlıklı
olarak (% 40,3) 26-30 yaş grubu arasında
yoğunlaştığı, % 80’nin turizm konusunda eğitim aldıkları, % 60’dan fazlasının
en az 3 yıllık rehberlik deneyimlerinin olduğu, % 60’ının Türkiye’ye 3 defadan
fazla geldikleri, % 96’sının aylık kazançlarının 300 dolardan fazla olduğu, %
98,4’ünün Türkçe bildikleri, % 35,7’sinin ise Türkçe ve anadilleri dışında
ikinci bir dil olarak İngilizce konuşabildikleri, % 99’unun Türkiye’de
bulunuyor olmaktan memnun oldukları, % 84,5’nin Türkiye’ye çalışmak için tekrar
gelmeyi düşündükleri, % 31,8’inin çalıştıkları acenta ile sorun yaşadıkları,
karşı karşıya kalınan temel sorunların başında iş yoğunluğunun fazlalığı ve
sosyal hakların gözetilmemesi olurken en olumlu bulgu olarak iyi para kazandıklarına inandıkları sonucuna
ulaşılmıştır.

Sınırlılıklar: Seyahat sektöründe
çalışmak üzere ülkemize gelen yabancı uyruklu personel daha çok turizm
sezonunda gelip sezon sonrasında ayrılmaktadır. TÜRSAB’ın araştırmalarına göre
ülkemizde seyahat sektöründe istihdam edilen yabancı uyruklu personel sayısı 10
bin civarındadır. Ülkemizin her coğrafyasında faaliyette bulunan tur
şirketlerince istihdam edilen binlerce yabancı uyruklu personelin her birine
ulaşabilmenin zaman ve maliyet açısından
imkânsızlığı araştırmaya Antalya İlinde faaliyet gösteren tur şirketlerinde
çalışan yabancı uyruklu personellerin dahil edilmesi zorunluluğunu
doğurmuştur. Bu araştırma ülkeye en
fazla yabancı turistin geldiği ve tur şirketlerinin en yoğun oldukları zaman
dilimi olan Temmuz ve Ağustos aylarında yapılmıştır.