THE ANALYSIS OF 2002-2024 DEATH CAUSES IN INDIVIDUALS EXPOSED TO PROLONGED IONIZING RADIATION
Authors: K. Apsalikov , M. Massabayeva , A. Lipikhina , A. Tokanova , Y. Brayt , F. Konovalova , A. Mansarina 
Published: November 2024

The study is aimed to analyze the death causes of the population exposed to prolonged ionized radiation due to living near the Semipalatinsk nuclear test site. Materials and methods of the study. The initial information for creating the cohort was the data of the study implemented in 1998-2002 with 3539 randomly selected individuals affected by the Semipalatinsk Nuclear Test Site. For each cohort member having the vital status “Dead” the date and cause of the death are verified. Results. The studied cohort included 50.6% men and 49.4% women. The main causes of death of residents of villages exposed to prolonged exposure to ionizing radiation were diseases of the circulatory system - 54.7%; neoplasms - 20.7%; respiratory diseases - 7.1%. Life expectancy was higher in women than in men, however, did not differ depending on nationality, and differed statistically significantly depending on the area of residence. The frequency of circulatory system diseases as a cause of death was higher in residents of areas with extreme, maximum and increased radiation risk compared to residents of areas of minimum radiation risk. Our research demonstrates the need of further study of the correlation of mortality and diseases of circulation system and cancer and prolonged exposure to radiation as a result of living near Semipalatinsk Nuclear Test Site.
Цель. Настоящее исследование направлено на анализ причин смерти населения, подвергшегося пролонгированному воздействию ионизирующего излучения вследствие проживания вблизи Семипалатинского испытательного ядерного полигона. Материалы и методы исследования. Исходной информацией для формирования когорты послужили данные исследования, проведенного в 1998-2002 гг., где приняло участие 3539 лиц, выбранных методом «случайного отбора», из числа случайно отобранных лиц, пострадавших в результате деятельности СИЯП. Для каждого члена когорты, имеющего жизненный статус «Умер», верифицирована дата и причина смерти. Результаты. Исследуемая когорта на 50,6% состоит из мужчин и 49,4% из женщин. Основными причинами смерти жителей сел, подвергшихся пролонгированному воздействию ионизирующего излучения можно отнести болезни системы кровообращения – 54,7%; новообразования – 20,7%; болезни органов дыхания – 7,1%.; Исследуемая когорта на 50,6% состоит из мужчин и 49,4% из женщин. Продолжительность жизни была выше у женщин, чем у мужчин, не отличалась в зависимости от национальной принадлежности, и статистически значимо различалась у лиц, в зависимости от зоны проживания. Частота болезней системы кровообращения, как причина смерти, значительно выше у лиц, проживавших в районах с чрезвычайным, максимальным и повышенным радиационным риском (р = 0,02) в сравнении с лицами, проживавшими в зоне минимального радиационного риска. Вывод. Наше исследование показывает необходимость дальнейшего изучения связи между смертностью от болезней системы кровообращения и злокачественных новообразований с длительным воздействием радиации в результате проживания вблизи Семипалатинского ядерного полигона.
Бұл зерттеу халықтың өлімінің себептерін талдауға бағытталған, Семей ядролық сынақ полигонының жанында тұрып иондаушы сәулеленудің ұзақ әсер етуіне ұшырағандар. Зерттеу материалдары мен әдістері. Когортты қалыптастыру үшін бастапқы ақпарат 1998-2002 жылдары жүргізілген зерттеу деректері болды, онда "кездейсоқ іріктеу" әдісімен таңдалған 3539 адам СИЯП қызметінің нәтижесінде зардап шеккен кездейсоқ таңдалған адамдар арасынан қатысты. "Қайтыс болған" өмірлік мәртебесі бар когорттың әрбір мүшесі үшін өлімнің күні мен себебі тексеріледі. Нәтижелер. Зерттелетін когорт 50,6% ер адамдар мен 49,4% әйел адамдар болды. Иондаушы сәулеленудің ұзақ әсеріне ұшыраған ауыл тұрғындарының өлімінің негізгі себептеріне қан айналымы жүйесінің аурулары – 54,7%; ісіктер– 20,7%; тыныс алу органдарының аурулары – 7,1%; Зерттелетін когорт 50,6% еркектерден және 49,4% әйелдерден тұрды. Әйелдердің өмір сүру ұзақтығы жоғары болды, ұлттық тиесілілігі ерекшеленбеді және тұрғылықты жеріне байланысты адамдар арасында статистикалық тұрғыдан айтарлықтай өзгерді. Өлімнің себебі ретінде қан айналымы жүйесі ауруларының жиілігі ең төменгі радиациялық тәуекел аймағында тұратын адамдармен салыстырғанда Төтенше, ең жоғары және жоғары радиациялық тәуекелі бар аудандарда (р = 0,02) тұратын халықта айтарлықтай жоғары болды. Қорытынды. Біздің зерттеуіміз Семей ядролық полигонының маңында тұру нәтижесінде радиацияның ұзақ әсер етуімен қан айналымы жүйесі ауруларынан болатын өлім-жітім мен қатерлі ісіктер арасындағы байланысты одан әрі зерделеу қажеттігін көрсетеді.