ЗАБОЛЕВАЕМОСТЬ И СМЕРТНОСТЬ ОТ РАКА МОЛОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ В КАЗАХСТАНЕ ЗА 2015-2019 ГОДЫ
Authors: И.Л. Чертищева , В.Е. Ли , А.Б. Бекежан , А.С. Масадыков , Г.М. Шалгумбаева , Д.Н. Сайдуалиев 
Published: October 2024

Актуальность. Рак молочной железы (РМЖ) в 2020 году превзошел рак легких по причине глобальной заболеваемости во всем мире, было зарегистрировано 2,3 миллиона новых случаев РМЖ. РМЖ занимает пятое место по причине смертности, что составило 685 000 случаев. Целью нашего исследования было изучение заболеваемости и смертности от РМЖ в Республике Казахстан за период 2015-2019. Материалы и методы: В исследование вошли все зарегистрированные случаи заболеваемости и смертности РМЖ в Республике Казахстан за период 2015-2019 годы. Данные для анализа были извлечены из официальных статистических источников: Формы № 35 Годовая «Отчет о больных злокачественными новообразованиями». Заболеваемость и смертность рассчитывалась на 100 тыс. женского населения. Численность населения получена из Бюро национальной статистики Агентства по стратегическому планированию и реформам Республики Казахстан. Для вычисления стандартизированного показателя заболеваемости и смертности был использован прямой метод стандартизации с использованием мирового стандарта населения. [11]. Результаты. Показатель заболеваемости РМЖ в 2016 увеличился, снизившись в 2017 году, затем имел тенденцию к росту и в 2019 году показатель заболеваемости был равен 52,3 на 100 тыс. женского населения. Показатель смертности от РМЖ за изучаемый период снизился с 15,3 на 100 тыс. женского населения в 2015 году до 12,0 на 100 тыс. населения в 2019 году. «Грубые» показатели заболеваемости были высокими в возрастной группе 65-74 лет, на втором месте возрастная группа 55-64 лет, на третьем месте возрастная группа 75-84 лет. Стандартизированные показатели заболеваемости были высокими в возрастной группе 55-64 лет, на втором месте была возрастная группа 45-54 лет, на третьем месте возрастная группа 65-74 лет. «Грубые» показатели смертности от РМЖ были высокими в возрастной группе 65-74 лет, на втором месте была возрастная группа 75-84 лет, на третьем месте была возрастная группа старше 85 лет. Стандартизированные показатели смертности были самыми высокими в возрастной группе 55-64 лет. На втором месте была возрастная группа 45-54 лет, на третьем месте возрастная группа 65-74 лет. Выводы. Показатели заболеваемости РМЖ имеют тенденцию к росту. Показатели смертности от РМЖ за изучаемый период имели тенденцию к снижению. «Грубые» показатели заболеваемости были самыми высокими в возрастной группе 65-74 лет. После проведения стандартизации высокие показатели заболеваемости были в возрастной группе 55-64 лет. «Грубые» показатели смертности от РМЖ были высокими в возрастной группе 65-74 лет. После проведения стандартизации высокие показатели смертности были в возрастной группе 55-64 лет.
Introduction. Female breast cancer has now surpassed lung cancer as the leading cause of global cancer incidence in 2020, with an estimated 2.3 million new cases, representing 11.7% of all cancer cases. It is the fifth leading cause of cancer mortality worldwide, with 685,000 deaths. Aim of our study was to define the morbidity and mortality from breast cancer in the Republic of Kazakhstan for the period 2015-2019. Materials and Methods: The analysis of the incidence and mortality of breast cancer in the in the Republic of Kazakhstan for the period 2015-2019 has been carried out. The data for the analysis were extracted from official statistical sources: Forms No. 35 Annual "Report on patients with malignant neoplasms». The incidence rates were calculated as the number of cases per 100000 person-years of follow-up. The number of population is obtained from the Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reform of the Republic of Kazakhstan. A direct standardization method was used for calculation of the standardized morbidity and mortality rate [11]. Results. The incidence rate of breast cancer increased in 2016, decreased in 2017, then tended to increase and in 2019 the incidence rate was equal to 52,3 per 100 thousand women. The mortality rate of breast cancer during the study period decreased from 15,3 per 100 thousand women population in 2015 to 12,0 per 100 thousand women population in 2019. «Crude» rates of morbidity were high in the 65-74 year-old age group, in the second place 55-64 year-old age group, in the third place 75-84 year-old age group. Standardized incidence rates were high in the 55-64-year-old age group, followed by the 45-54-year-old age group and the 65-74-year-old age group. «Crude» mortality rates of breast cancer were high in the 65-74 year-old age group, in second place was the 75-84 year-old age group, in third place was the age group over 85 years. Standardized mortality rates were highest in the 55-64-year-old age group. In second place was the age group of 45-54 years, in third place the age group of 65-74 years. Conclusion. The incidence of breast cancer tends to increase. The mortality rates from breast cancer during the study period tended to decrease. The «crude» incidence rates were highest in the 65-74-year-old age group. After standardization, the highest incidence rates were in the age group of 55-64 years. The «crude» mortality rates of breast cancer were high in the 65-74-year-old age group. After standardization, high mortality rates were found in the 55-64-year-old age group.
Өзектілігі. Сүт безі обыры (СБО) 2020 жылы бүкіл әлемде жаһандық ауруға байланысты өкпе қатерлі ісігінен асып түсті, 2,3 миллион жаңа СБО жағдайы тіркелді. СБО өлім-жітім бойынша бесінші орында, бұл 685 000 жағдайды құрады. Зерттелген кезеңде СБО-ның өлім-жітім көрсеткіші 2015 жылғы 100 мың әйел адамға шаққанда 15,3-тен 2019 жылы 100 мың адамға шаққанда 12,0-ге дейін төмендеді. Зерттеу мақсаты. 2015-2019 жылдары сүт безі обырынан сырқаттанушылық және өлім-жітім көрсеткіштері зерттеу Материалдар мен әдістер: Зерттеуге 2015-2019 жылдар кезеңінде Қазақстан Республикасында сүт безі обырының сырқаттанушылық пен өлім көрсенкіштер талданды. Талдау үшін деректер ресми статистикалық дереккөздерден алынды: № 35 нысан жылдық "қатерлі ісіктермен ауыратын науқастар туралы есеп". сырқаттанушылық пен өлім көрсенкіште 100 мың әйел адамға есептелген. Халық саны Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау және реформалар жөніндегі агенттігінің Ұлттық статистика бюросынан алынды. Сырқаттанушылық пен өлім көрсенкіштерінің стандартталған көрсеткішін есептеу үшін халықтың әлемдік стандартын пайдалана отырып, стандарттаудың тікелей әдісі пайдаланылды [11]. Зерттеу тақырыбын этикалық комитет рұқсаты берілген (КеАҚ Семей медицина университеті 28.10.2020 ж. №2 хаттама). Нәтижелері. Сүт безі обыры аурушаңдық деңгейі 2016 жылы өсті, 2017 жылы төмендеді, содан кейін ол өсуге бет бұрды және 2019 жылы аурушаңдық деңгейі 100 мың әйел тұрғынға шаққанда 52,3 құрады. Аурудың «өрескел» көрсеткіштері 65-74 жас тобында жоғары болды, екінші орында 55-64 жас тобы, үшінші орында 75-84 жас тобы. Аурудың стандартталған көрсеткіштері 55-64 жас тобында жоғары болды, екінші орында 45-54 жас тобы, үшінші орында 65-74 жас тобы болды. СБО өлім-жітімінің «өрескел» деңгейі 65-74 жас тобында жоғары болды, екінші орында 75-84 жас тобы, үшінші орында 85 жастан асқан жас тобы болды. Стандартталған өлім-жітім көрсеткіштері 55-64 жас тобында ең жоғары болды. Екінші орында 45-54 жас аралығындағы топ, үшінші орында 65-74 жас аралығындағы топ болды. Қорытынды. Сүт безі обырының аурушаңдығының өсуі байқалады. 2015-2019 жылдары сүт безі обырының өлім-жітімнің көрсеткіштерінің төмендеу тенденциясы байқалды. Аурудың «өрескел» көрсеткіштері 65-74 жас тобында ең жоғары болды. Стандарттаудан кейін аурудың жоғары көрсеткіштері 55-64 жас тобында болды. СБО өлім-жітімінің «өрескел» көрсеткіштері 65-74 жас аралығындағы топта жоғары болды. Стандарттаудан кейін өлім-жітімнің көрсеткіштері жоғары деңгейі 55-64 жас тобында болды.