bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Vendet e pushimit (mutationes) përgjatë “Via Egnatia” nga Durrësi në Ohër
Authors: De Matteis Mario 
Published: October 2021

Ashtu si të gjitha rrugët e njohura romake, edhe via Egnatia ka pasur stationes ose mutationes, që shërbenin për qëndrimin dhe pushimin e udhëtarëve, por edhe të kuajve, shpesh me impiante termale, siç janë ato në Bradashesh (Elbasan), në afërsi të të cilave gjendeshin gati gjithmonë ndërtesa të veçanta, të ashtuquajturat mansiones, një lloj moteli i kohëve moderne, ku mund të ndërpritej për t’u çlodhur nga udhëtimi i lodhshëm.
Itineraret që tregojnë për segmentet ose që shënojnë mutationes dhe mansiones në pjesën shqiptare të rrugës Egnatia, edhe pse ndonjëherë nuk i emërtojnë, janë si më poshtë:
Kur 100 vjet më parë, u shfaq drama e parë shqipe në Elbasan
Authors: Biza Fetah 
Published: October 2021

Njëqind vjet më parë, më 25 korrik 1918, u shfaq drama e parë shqipe në qytetin e Elbasanit. Drama “Besa”, me autor Sami Frashërin, u vu në skenë nga grupi themelues teatror i qytetit, i cili disa ditë më pas, më 4 gusht, mori emrin “Shoqënia Theatrore e Elbasanit”. Duhet thënë, që kjo ngjarje e shënuar kulturore për Elbasanin, pati një sukses të madh dhe jehona e saj u përhap në të gjithë vendin. Kështu, drama u shfaq pak ditë më pas edhe në Shkodër, e pasqyruar kjo edhe në shtypin e kohës. Më poshtë, po japim një përmbledhje të kësaj drame, të autorëve realizues, interpretëve, subjektit e vlerave të saj, si edhe përcjelljes që ajo pati në opinion dhe shtypin e kohës.
(Materiali i mëposhtëm është marr nga origjinali, sipas gazetës “Posta e Shqypnis” e Shkodrës, dhe Historia dhe poetika e dramës shqiptare,1886 – 1996, e Nebi Islamit).
Një regjistër osman i viteve 1845-1846 në Arkivin Osman të Stambollit dhe një statistikë e pajtimeve të gjaqeve në Toskër
Authors: Nurja Ermal 
Published: October 2021

Në periudhën klasike osmane (shek. XV deri në shpalljen e Tanzimatit në fillimet e shek. XIX), sigurimi i rendit dhe sigurisë në një kaza,1 ishte detyrë e sanxhakbeut të sanxhakut2 nga vareshin kazatë në fjalë. Kjo ishte detyrë e tij, pasi në llogarinë e tij shkonte edhe taksa e krimeve dhe vrasjeve [resm-i cürm- ü-cinayet (resm-i xhyrm ve xhinajet)] që mblidhej nga banorët e sanxhakut. Shtimi i akteve penale në një sanxhak mund të shkaktonte largimin e tij nga detyra prej sulltanit; në raste kur anarkia kthehej në një shqetësim të madh me pasoja, pra në raste ekstreme, edhe ekzekutimin e tij. Në raste vrasjesh, në gjyq paraqitej vojvoda i sanxhakbeut, i cili kërkonte nga gjyqi zbardhjen e akteve të vrasjeve apo plagosjeve të rënda dhe marrjen e një vendimi nga gjykatësi me këtë rast.

Pas shpalljesh së Tanzimatit, e gjithë administrata ushtarake, civile, fetare, financiare dhe ajo administrative kaluan një reformë të thellë sipas modelit francez. Si pjesë e kësaj reforme u parashikua edhe pajtimi i gjaqeve nëpër gjithë hapësirat e Perandorisë Osmane. Kjo politikë në Shqipëri do të vazhdonte deri në fund të sundimit osman, në vitin 1912.
Gjatë hulumtimeve në Arkivin Osman të Stambollit konstatova një shënim arkivor në një nga katalogët e arkivit që mbante titullin Çështjet në Gegëri. Regjistri në fjalë gjendej i katalogizuar nën referencën arkivore BEO, Ayn.d, No. 1716 (Fondi Porta e Lartë, pra Qeveria Osmane). Në të vërtetë fleta e prerë në formë të rrumbullakët dhe e ngjitur nga arkivistët osmanë
Modelimi i legjendave për Skënderbeun dhe Marën e Sopotit sipas arketipeve antike greko-romake
Authors: Karriqi Skënder 
Published: October 2021

Trevat e Librazhdit janë ndër më të pasurat me lëndë folklorike, që lidhet drejtpërdrejt me figurën e Skënderbeut, por edhe me figura të tjera siç janë: Gjorg Golemi, Mara e Sopotit, etj. Kjo pasuri përmblidhet kryesisht në legjenda apo rrëfime legjendare mbi heroin dhe bëmat e tij në momente rreziku për të, por edhe në momente ndriçimi profetik (si në rastin e Marës), për ngjarjen e ardhshme fatale. Ka midis këtyre legjendave apo rrëfimeve legjendare, që, në variante të përafërta, gjenden edhe në treva të tjera të Shqipërisë. Të tilla janë ato që motivojnë përkrenaren e Skënderbeut me kokën e dhisë. Kështu legjenda të tilla, përveçse në Rrajcë e në Xhyrë të Librazhdit, i gjen edhe në Ishëm për Kalanë e Rodonit1 dhe kalanë e Muzhlit.2Edhe sot banorë të moshuar dhe relativisht të moshuar të Domosdovës të tregojnë si më poshtë:
Qëmtime rreth veprës së pabotuar të autorit elbasanas Shpëtim Karaj
Authors: Kalo Valbona 
Published: October 2021

Për të gjithë shkrimtarët ekziston një marrëdhënie ndërvarësie e pandërprerë mes mjedisit gjeografik, social, letrar e kulturor dhe botëkuptimit e origjinalitetit të shprehjes, si faktorët përcaktues që i shërbejnë krijimit të një individualiteti të spikatur artistik.
Nën dritën e një raporti të tillë duhet parë edhe vepra e autorit elbasanas Shpëtim Karaj, shtrirja dhe shkallarja e cilësisë të së cilës ka ardhur gjithnjë në rritje, që nga sprovat e para poetike të autorit (në vitet 1955-‘60) e deri në ato të fundit, që i përkasin viteve 2005.
Vepra e këtij autori vjen nga një përvojë modeste botimi para dhe pas viteve ’90, përmes të cilës ai bëhet i njohur kryesisht si;

skenarist i filmit “Shokët”, 1982, prodhim i Kinostudios Shqipëria e Re, shfaqur më 1983 dhe përkthyes nga gjuha frënge i disa veprave si:

romanit “Pagesa e frikës”, e autorit, Zhorzh Arno, më 1983,

dramës me tri akte “Vrasës pa shpërblim: Mbreti po vdes”të autorit Eugen Ionesco, Shtëpia Botuese “Onufri, 1994,

romanit “Planetarium” të autores Nathali Sarraut, më 1995.
Sulejman Pashë Vërlaci një ﬁgurë elitare kulturore kombëtare
Authors: Mehmeti Ahmet 
Published: October 2021

Në shekullin XVIII, në skenën politike shqiptare dolën një seri figurash të spikatura politike e shoqërore, një pjesë e mirë me prejardhje nga dyer të mëdha fisnike shqiptare; disa më tradicionale që nga periudha paraosmane, ndërsa disa të tjera të fuqizuara në rangun e fisnikërisë së mirëfilltë, në shekujt e parë të periudhës osmane. Dy prej këtyre të fundit, janë Vërlacët dhe Biçakçinjtë e Elbasanit. Këto dyer fituan të drejtën e trashëgimit familjar të posteve, ofiqeve dhe të gradave të larta shtetërore, u fuqizuan ekonomikisht e politikisht dhe ushtruan pushtet, pothuajse autonom në njësi të ndryshme administrative brenda hapësirës etnike shqiptare. Kjo pozitë, ndikoi që ato jo vetëm të kenë të gjitha mundësitë materiale dhe ndërgjegjen e gatishmërinë për të marrë rolin e elitës në viset tona, por edhe të ngjiznin idetë lidhur me fatin historik të popullit shqiptar. Pikërisht nga këto dyer mori zanafillën dhe zhvillimi i kulturës shqiptare me ndikime lindore, i cili në shekullin XVIII mori përmasat e një lëvizjeje kulturore të gjithanëshme dhe të shumëllojëshme. Fushat ku u shpreh me forcë dhe qartësi kontributi i fisnikërisë shqiptare në zhvillimet kulturore qëndron: së pari, ata kanë themeluar pjesën dërrmuese të institucioneve fetare, kulturore e arsimore, të cilat ishin vatra ku krijohej, përpunohej, njihej dhe kultivohej kultura shqiptare dhe prej nga përhapej ajo; së dyti, kanë qenë aktivë në jetën kulturore, duke u marrë me veprimtari letrare, shkencore e fetare; së treti, kanë përkrahur dhe kanë nxitur dijetarët, letrarët dhe artistët e tjerë.
Fjala përshëndetëse në konferencën e 110-vjetorit të Normales, “Përtej mitit”
Authors: Memishaj Valter 
Published: October 2021

Të nderuar të pranishëm,
Më lejoni, që në emër të gjithë punonjësve shkencorë të Akademisë së Studimeve Albanologjike, Tiranë, si dhe në emrin personal të drejtorit të saj Akademik Marenglen Verli, të përshëndes këtë veprimtari me rëndësi të shënuar, organizuar me rastin e 110-vjetorit të Shkollës Normale, si dhe të Kongresit të Elbasanit.
Ky kongres me karakter mbarëshqiptar, që i zhvilloi punimet vetëm 10 muaj pas Kongresit të Manastirit (2-8 shtator 1909), me pjesëmarrjen e 35 përfaqësuesve të klubeve dhe shoqërive shqiptare, mori vendime të rëndësishme për përhapjen e shkollave shqipe (ndaj dhe quhet ndryshe Kongresi i Shkollave Shqipe), si dhe për probleme të tjera të lëvizjes kombëtare.
Nuk ishte e rastësishme që për mbajtjen e tij u zgjodh qyteti i Elbasanit. Ky qytet, i njerëzve të qetë e të mençur, punëtorë e arsimdashës, shenjohej si një nga qytetet me tradita të shkëlqyera patriotike, arsimore e kulturore dhe me figura të spikatura të Rilindjes Kombëtare e të luftës për pavarësimin e vendit.
Rrugëtimi i nxënësve të Normales së Elbasanit
Authors: Isaku Luljeta 
Published: October 2021

Pjesëmarrjen time në një aktivitet përkujtimor të 110-vjetorit të hapjes së Shkollës Normale në Elbasan, ku u shkollua edhe babai im, e konsiderova një respekt të veçantë. Synimi kryesor i arsimit është arritja e zhvillimit etik, intelektual, fizik, social dhe estetik. Mësimi i mirëfilltë të integron në secilën shoqëri, të bën të mendosh në mënyrë të pavarur, të kesh vetëbesim, të dish të kritikosh dhe të bësh përzgjedhjen më të duhur në jetë. Dija është investim themelor për të kuptuar gjërat e botës. Arsimimi dhe dituria janë baza kyçe për funksionim intelektual në jetë. Premisa e Naum Veqilharxhit: “Më të mirën gjë që njohu e që kuptoi njeriu, ish të mësuarit”, lëshoi shtat që herët në mesin e popullit shqiptar. Për të arritur qëllimin kryesor, ngritjen dhe ndërgjegjen kombëtare rilindasit, kudo që jetonin, u munduan të përhapnin kulturën dhe dijen në gjuhën e kombit. Mendime, ide dhe qëndrime iluministe e përshkojnë epokën e Rilindjes Kombëtare Shqiptare, si në rrafshin e historisë ashtu edhe në atë të kulturës. Nevoja e madhe që diktonte çasti historik, ngarkesat dhe detyrat e shumta lidheshin me nevojën e ngritjes në masë të ndërgjegjes kombëtare, e cila duhej të bëhej në një institucion, siç ishte shkolla. Themelimi dhe përhapja e arsimit në gjuhën amtare do të viheshin në shërbim të ngritjes e të edukimit të ndjenjës kombëtare, si dhe në atë të luftës kundër paragjykimeve, që kishin qenë pengesë serioze e përparimit shoqëror, politik, ekonomik dhe kulturor.
STUDI KASUS FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI HASIL BELAJAR MATEMATIKA DI SD NEGERI 01 NANGA MERAKAI
Authors: Wibowo Dwi Cahyadi , Ocberti Lhadyza , Gandasari Adriana 
Published: October 2021

The purpose of this research is to describe the factors that affect mathematics learning outcomes in class V SD Negeri 01 Nanga Merakai Academic Year 2019/2020. This research uses qualitative research methods with a qualitative descriptive approach with a case study research form.Â The research sample consisted of 16 student of class 5th at public elementary school 01 Nanga Merakai. Data collection tools in the form of interview guidelines, questionnaires and documentation studies. Data analysis through several stages of data collection, data persentation, data reduction and conclusion drawing. The results showed that (1) Inhibiting factors affecting mathematics learning outcomes were divided into two factors, namely internal factors and external factors. (2) Â Supporting factors for mathematics learning outcomes, the research results are divided into two, namely internal factors and external factors.
PENGARUH PROMOSI MEDIA SOSIAL DAN KUALITAS PELAYANAN TERHADAP KEPUTUSAN PEMBELIAN KONSUMEN PADA SOSMED CAFE ABDULLAH LUBIS MEDAN
Authors: Barus Clara Silvina , Silalahi Donalson 
Published: October 2021

Abstract
This study aims to determine and explain the effect of social media promotion and service quality on purchasing decisions. To achieve this goal, research was conducted at Social Media CafÃ© Abdullah Lubis using 100 people as respondents. Data were collected through questionnaires and the analysis technique used was multiple linear regression analysis. The results showed: First, social media promotion has a positive and significant effect on purchasing decisions. Second, service quality has a positive and significant effect on purchasing decisions. Third, service quality plays a greater role in increasing the sensitivity of consumer purchases when compared to social media promotion. Fourth, consumer characteristics are also important variables in increasing consumer decisions in buying products. Fifth, social media promotion and service quality are able to explain variations in purchasing decisions by 87.7 percent.
TEACHING READING COMPREHENSION THROUGH PEER TUTORING TECHNIQUE TO THE TENTH GRADE STUDENTS OF SMA SANTA MARIA KABANJAHE IN THE ACADEMIC YEAR OF 2020/2021
Authors: Sembiring Florentina , Lumban Raja Viator , Pangaribuan Jontra Jusat 
Published: October 2021

The aims of this study are to prove whether Peer Tutoring Technique can improve studentsâ€™ reading comprehension and to know the studentsâ€™ responses after being taught by using Peer Tutoring technique. This research is Classroom Action Research (CAR) which was conducted by Teaching Reading Comprehension Through Peer Tutoring technique to the Tenth Grade Students of SMA Santa Maria Kabanjahe Class X IPA II in the Academic Year of 2020/2021. The quantitative data analysis showed that the studentsâ€™ mean score increased continuously from 46,42 in pre-test, 68,33 in formative test, and 80,38 in post-test. The percentage of the studentsâ€™ score increased from pre-test to post-test was 69,69%. The qualitative data analysis showed that the studentsâ€™ responses after being taught by using Peer Tutoring t echnique are very good. It can be seen from observation sheets and field notes; they felt more confident, enthusiastic and motivated to learn reading comprehension on narrative texts after Peer Tutoring technique was applied. The responses of students it can be seen from the total percentage of questionnaires strongly agree about 46,66% and followed by the highest percentage of agree about 46,06%. The Peer Tutoring technique wasÂ beneficial andÂ effectiveÂ forÂ teachingÂ readingÂ comprehension.Â ItÂ is suggestedÂ thatÂ EnglishÂ teachersÂ useÂ PeerÂ TutoringÂ techniqueÂ asÂ anÂ alternative techniqueÂ in teaching reading to the students in Senior High School in order to improve their studentsâ€™ reading comprehension.
Formation Mechanisms of Emotional Intelligence of a Future Psychologist in the Context of Vocational Education
Authors: Afanasenko Larysa A. , Oliinyk Oksana O. , Tkalych Marianna H. , Guba Nataliia O. , Gnevasheva Vera A. 
Published: October 2021

Objective: Emotional intelligence is an indicator of a person's ability to communicate, the ability to be aware of their emotions and understand the feelings of others.
Background: The development of the emotional intelligence of junior university students occurs through various activities, especially in the process of specially organised training and education. This work aims to study the mechanisms of formation of emotional intelligence and stages of formation of emotional intelligence in psychology students.
Method: Data analysis, synthesis and pedagogical modelling were used. Scientific works on the formation of emotional intelligence were studied.
Results: This paper presents a model of the formation of emotional intelligence in students of psychology and practical recommendations for the formation of emotional intelligence in students.
Conclusion: The results obtained in this work can be used in practice during the training of psychological and pedagogical faculties students. Also, the materials presented in this paper can be used by teachers of psychology and pedagogy.
Impact of Emotional-Volitional Sphere of Future Specialists of Risky Professions on Professional Training Performance
Authors: Kucherenko Nataliia S. , Bilotserkivska Yuliia O. , Zlotnikov Andriy L. , Prykhodko Dmytro P. 
Published: October 2021

Objective: The professional activities of specialists of risky professions are carried out in extreme conditions, characterized by a significant number of stressful factors, which, if the professional qualities of specialists are not sufficiently developed, leads to a decrease in the efficiency of performance of official duties, professional burnout, and psychosomatic disorders.
Background: The success of the performance of service tasks is primarily influenced by the developmental level of the emotional-volitional sphere, in particular self-regulation, emotional-volitional stability, ensuring the ability to make autonomous decisions, form and determine tasks following the requirements of complex, changing situations, and therefore, achieve their goals. The article aims to analyze the emotional and volitional state of future specialists of risky professions during training.
Method: The leading research method was observation. The emotional-volitional sphere is an integral part of the system of regulating activity as a professional. During the research, the main areas of the formation of the emotional-volitional sphere were identified. With the help of psychological analysis, the important properties of future specialists in the development of the emotional-volitional sphere have been determined.
Results: The analysis results show that future specialists have an average and low level of stylistic possibilities for self-regulation (modeling, programming, autonomy). The reasons for the low progress of future specialists have been determined.
Conclusion: The practical significance of the research lies in the development of recommendations for training and the formation of the emotional-volitional sphere during educational activities.
Hommage au professeur Claude Clanet
Authors: Costa-Fernandez Elaine , Guerraoui Zohra , Reveyrand-Coulon Odile , Regnault Elisabeth 
Published: October 2021

C’est avec une grande tristesse que nous avons appris le décès du professeur Claude Clanet le 22 septembre 2020 à l’âge de 85 ans. Plusieurs d’entre nous se rappellent de ce grand gaillard aux yeux bleus, qui aux côtés de Pierre Dasen, Geneviève Vermès, Jean Retschitzki et bien d’autres, a participé à la création de l’ARIC il y a 35 ans, suite au colloque international organisé par ses soins à Toulouse sur les problématiques interculturelles en psychologie et sciences de l’éducation.
Modeling the current distribution suitability and future dynamics of Culicoides imicola under climate change scenarios
Authors: Gao Hongyan , Wang Long , Ma Jun , Gao Xiang , Xiao Jianhua , Wang Hongbin 
Published: October 2021

Background
African horse sickness, a transboundary and non-contagious arboviral infectious disease of equids, has spread without any warning from sub-Saharan Africa towards the Southeast Asian countries in 2020. It is imperative to predict the global distribution of Culicoides imicola (C. imicola), which was the main vector of African horse sickness virus.

Methods
The occurrence records of C. imicola were mainly obtained from the published literature and the Global Biodiversity Information Facility database. The maximum entropy algorithm was used to model the current distribution suitability and future dynamics of C. imicola under climate change scenarios.

Results
The modeling results showed that the currently suitable habitats for C. imicola were distributed in most of the southern part areas of America, southwestern Europe, most of Africa, the coastal areas of the Middle East, almost all regions of South Asia, southern China, a few countries in Southeast Asia, and the whole Australia. Our model also revealed the important environmental variables on the distribution of C. imicola were temperature seasonality, precipitation of coldest quarter, and mean temperature of wettest quarter. Representative Concentration Pathways (RCPs) is an assumption of possible greenhouse gases emissions in the future. Under future climate change scenarios, the area of habitat suitability increased and decreased with time, and RCP 8.5 in the 2070s gave the worst prediction. Moreover, the habitat suitability of C. imicola will likely expand to higher latitudes. The prediction of this study is of strategic significance for vector surveillance and the prevention of vector-borne diseases.
Obesity phenotypes and their relationships with atrial fibrillation
Authors: Tsai Szu-Ying , Chen Hsin-Hao , Hsu Hsin-Yin , Tsai Ming-Chieh , Hsu Le-Yin , Hwang Lee-Ching , Chien Kuo-Liong , Lin Chien-Ju , Yeh Tzu-Lin 
Published: October 2021

Background
This study assessed the associations of metabolic obesity phenotypes with the risk of atrial fibrillation (Afib).

Methods
This prospective cohort study categorized Taiwanese adults according to their body mass index (BMI) and metabolic health status at baseline. We assigned the participants to the underweight (BMI < 18.5 kg/m2), normal weight (BMI = 18.5–23.9 kg/m2), and overweight/obesity groups (BMI ≥ 24 kg/m2). Metabolically healthy was defined as absence of hypertension, diabetes, and hyperlipidemia and the presence of healthy metabolic profiles.

Results
In total, 5,742 adults were included. During a median follow-up of 13.7 years, 148 patients developed Afib. Compared to the metabolically healthy normal weight group, the risk of Afib was significantly higher than those in the metabolically unhealthy overweight/obesity (hazard ratio = 2.20, 95% confidence interval [1.12–4.33]) and metabolically unhealthy normal weight groups (HR = 2.64, 95% CI [1.34–5.17]). Additionally, the point estimate suggested a 1.97-fold greater risk among the metabolically healthy overweight/obesity group, although this difference was not significant given the wide confidence interval (HR = 1.97, 95% CI [0.80–4.86]).

Conclusion
Our results demonstrated the relationships of metabolic health and weight regarding the risk of Afib in Taiwanese adults. The Afib risk among metabolic and obesity phenotypes is associated with a metabolically unhealthy status. A trend toward a higher Afib risk with obesity among metabolically healthy subjects was observed. However, the result was not robust and it still suggested further study.
Rotavirus Genotypes in Abuja, Nigeria
Authors: Balarabe-Musa B. , Dabo N. T. 
Published: October 2021

Introduction: Nigeria had planned to introduce the rotavirus vaccine in the National Immunisation Programme in 2014, but this has yet to be done. Nigeria has the continent's highest mortality due to diarrhoeal diseases with little information on specific, prevalent genotypes.
Aim: The study's main objectives were to identify the predominant rotavirus genotypes and examine the effects of existing local vaccination programs on prevailing rotavirus genotypes and on preventing rotavirus diarrhoea.
Methodology: A one-year prospective descriptive study of children under 5 with acute diarrhoea was conducted from June 2018 to May 2019. Children with acute diarrhoea attending Asokoro District Hospital, Abuja. Children without diarrhoea were also recruited as a control group. Rotavirus ELISA and RNA extraction were done with commercially available kits, and positive samples were subjected to RT-PCR and electrophoresis to determine VP7 (G) and VP4 (P) genotypes.
Results: Rotavirus-ELISA was positive among 231 (17.8%) children with diarrhoea and 29 (2.2%) of controls, with November, December. The predominant VP7 genotypes was G1 (n=116, 50.2%) followed by G9 (n=66, 28.5%). Viral Protein, VP4 (P) was mostly P [8] (n=143, 74.8%) followed by P [4] (n=21, 10.9%). The predominant genotype combinations found were G1 P [8] (n=108, 46.7%), G9 P [8] (n=62, 26.8%), and G2 P [4] (n=18, 7.7%). Very few mixed infections were found in the study, 2 (0.8%). Among 94 unvaccinated children with rotavirus isolates that were genotyped, G1 P [8] (n=88, 49.4%) and G9 P [8] (n=43, 24.1%) were predominant. Among 32 vaccinated children, G1 P [8] (n=13, 40.2%) and G9 P [8] (n=9, 28.1%) were predominant.
Conclusion: The emergence of new genotypes such as G 12 P [4] found in this study emphasize the need for continued prospective monitoring of rotavirus at the molecular level to detect new threats to vaccine programs in future.