GÖLLER YÖRESİNDEKİ POPÜLASYONUN KRİBRİFORM PLATE DERİNLİĞİ VE ASİMETRİSİNİN BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE KEROS SINIFLAMASI İLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ
Authors: KIZILOĞLU Hüseyin Alper , AYYILDIZ Veysel  Atilla , OKUR Nazan 
Published: August 2021

Amaç
Gelişen tıp teknolojisi ile kulak burun boğaz pratiğinde
paranazal sinüs ameliyatlarında oldukça sık fonksiyonel
endoskopik sinüs cerrahisi(FESC) uygulanmaktadır.
Ancak nazal kavite; yapısı, varyasyonları ve
komşulukları nedeniyle dikkat edilmesi gereken vücut
boşluğudur. Nazal kavitenin preoperatif paranazal sinüs
bilgisayarlı tomografi (BT) ile değerlendirilmesi
zorunludur. Çalışmamızda özellikle olfaktör fossa varyasyonlarını
paranazal BT ile ortaya koymayı amaçladık.
Bu yazımızla birlikte Göller yöresindeki insanların
FESC öncesi varyasyonlarını tanımlamayı ve komplikasyonlara
karşı preoperatif dönemde cerrahların
farkındalığını arttırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem
01.01.2019 ile 15.03.2019 tarihleri arasında hastanemize
sinüzit nedeniyle başvuran ve paranazal sinüs
BT çekilen hastaların görüntüleri iki radyoloji uzmanı
tarafından retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya
112’si erkek, 88'i kadın; 18-69 yaş aralığında toplam
200 hasta dahil edildi. Lateral laminaların her hasta
için sağ ve sol nazal kavitede ölçümleri ve olfaktör
fossa derinlikleri keros tiplerine göre klasifiye edildi.
Lateral lamina yüksekliği belirlenerek hastalar 3 gruba
ayrıldı. Keros tip 1 için derinlik 1-3 mm olanlar, keros
tip 2 için derinlik 4-7 mm ve keros tip 3 için derinlik
8-16 mm olacak şekilde kabul edildi. Daha sonra elde
edilen veriler literatürde benzer verilerle karşılaştırıldı.
Bulgular
Lateral lamina uzunlukları sağ taraf için; keros tip 1
grubunda 144 (%72), keros tip 2 grubunda 56 (%28)
birey sınıflandı ve sol taraf için keros tip 1 grubunda
142 (%71), keros tip 2 grubunda 58 (%29) birey sınıflandı.
Sağda keros tip 1 varyasyonunda 76 birey
erkek 68 birey kadındı. Sağda keros tip 2 sınıflandırmasında
36 birey erkek, 20 birey kadındı. Solda keros
tip 1 varyasyonunda 74 birey erkek 68 birey kadındı.
Solda keros tip 2 varyasyonunda 38 birey erkek 20 birey
kadındı. Keros tip 3 grubunda sağ ve sol için hiçbir
birey sınıflandırılmadı. Sağda; keros tip 1 varyasyonunda
lamina lateralis uzunluk ortalaması 2,49±0,76
olarak hesaplanmıştır, keros tip 2 varyasyonunda ortalama
4,21±0,54 olarak hesaplanmıştır. Solda; keros
tip 1 varyasyonunda lamina lateralis uzunluk orta-
laması 2,33±0,79 olarak hesaplanmıştır, keros tip 2
varyasyonunda uzunluk ortalaması 4,2±0,54 olarak
hesaplanmıştır. Sağ ve sol ölçümlerinde keros tiplerinin
farklı olduğu keros asimetrisi gözlenen bireylerin
sayısı 200 kişiden 52 (%26) kişi olarak gözlenmiştir.
Sonuç
Çalışmamızda en sık yüzde %71,5 ile keros tip 1 izlenirken
Keros Tip 3 ile hiç karşılaşılmadı. Ayrıca çalışmamızda
keros asimetrisini %26 olarak saptadık.
Yaptığımız bu çalışmada tip 1 varyantı her iki cinsiyet
için yüksek oranda gözlendi, ancak istatistiksel anlamlı
fark izlenmedi. Literatürde yapılan benzer çalışmada
yüzdelerde belirgin farklılıklar gözlenmiş olup
biz bu farklılığı Göller yöresi insanlarına ait varyasyon
olarak yorumladık. Özelikle nazal kavite varyasyonları
farklı bölgelerde çeşitli varyasyonlar göstermektedir.
Göller yöresinde tip 3 varyasyon görülmemesi
bu bölge için bir avantajdır. Olfaktör fossa derinliği en
az olan tip 1 varyasyonunun da her ne kadar istatistiksel
anlamlı fark oluşturmasa da en yüksek sayıda
gözlenmesi de daha az komplikasyon riskini taşıması
bakımından Göller yöresi insanları için bir avantajdır.