bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
The History of the Greek-Catholic Church in Slovakia
Authors: Coranič Jaroslav 
Published: June 2021

The Catholic Church of the Byzantine-Slavonic rite, that is the Greek-Catholic Church (but also Roman-Catholic Church), derives its presence in the territory of Slovakia from the activities of the Holy Brothers. Their arrival in the Great Moravian Empire in 863 strengthened the empire’s special position , which came from its geopolitical position on the frontier of two cultural and political worlds, western and eastern. Methodius, the archbishop, simply reflected and strengthened the special position of the empire where East met West. He did not become an exponent of Byzantine imperial policy. Although he was on the territory of Byzantine ideology he was also at the service of Rome.
Odbicie idei krucjatowych w sztuce średniowiecznej w XII i XIII wieku ze szczególnym uwzględnieniem motywów w sztuce polskiej
Authors: Kabulak Katarzyna 
Published: June 2021

Literary inheritance of the Middle Ages has always been an invaluable source for researchers o f this epoch. It is the most valuable word for us. It needs to be mentioned, however, that a medieval recipient of literature was doubtlessly a member of a small elite. Few could claim to possess the ability to read and write. What appealed to the masses was an image – the most influential carrier of ideas. Wall paintings, sculptures, portals at the entrance to churches, coins with iconography best appealed to imagination. Symbolic representations affected the senses. “Pictorial system of communication played a role much more important for societies of the past than contemporary Polish historical literature acknowledges.” Touching upon a subject as vast as the crusade movement and the idea of fighting for every piece o f the Holy Land, one cannot let any information that was engraved or painted go unnoticed. Art, along site historical information, shows us a huge amount of propaganda material. Tiny details, the quality of outcome, the nicety of presentation are of no importance;what counts are the contents of depictions and the message. Art was therefore an educational factor used to show a certain model, in our considerations an ideal model, o f a Christ’s knight. The idea of crusades, both the Jerusalem crusade and the one broadly understood as a war against paganism, was also propagated through art.
Najstarsze spisy duchowieństwa archidiecezji krakowskiej
Authors: Szczepaniak Jan 
Published: June 2021

Artykuł prezentuje najstarszy znany dzisiaj katalog parafii i duchowieństwa diecezji krakowskiej. Znajduje się on w 19 tomie Liber privilegiorum katedry wawelskiej. Publikowany tutaj elenchus składa się z dwóch części. W pierwszej umieszczono katalog parafii, proboszczów i wikariuszy, w drugim - spis prałatów i kanoników kapituły katedralnej i kapituł kolegiackich. Datowany on jest pomiędzy sierpniem 1751 a lutym 1752 r.
Memoriał metropolity lwowskiego obrządku łacińskiego Józefa Bilczewskiego o relacjach ukraińsko-polskich w Galicji (Małopolsce) w latach 1914-1920
Authors: Wołczański Józef 
Published: June 2021

The First World War and, towards the end of it, the armed conflict between Poland and Ukraine (1918/1919), as well as the Bolshevik invasion of Poland in 1920 created new challenges not only for the Polish raison d’état but also for the Polish Church. The situation was made even more complicated because of the accumulation of diverse (and frequently opposing) tendencies of various ethnic groups, socio-political doctrines and state-building concepts in the 1920s in Eastern Galicia (Lesser Poland). The phenomena caused considerable friction at the interface of the Polish society, which defended its own interest, and the Ukrainian nation, which hoped to create its own state. Since the stereotype of a Roman Catholic Pole vs. an Orthodox Ukrainian was deeply ingrained back then, obviously the priests and the faithful of both religious denominations became involved in the problems.
Plac Szczepański przez wieki
Authors: Zabielska Agnieszka 
Published: June 2021

The history of the Szczepański Square is directly connected with several periods important for the city, and events which exerted particular influence on St Stephen's Church, from which the square derives its name. Undoubtedly, the place is related to Krakow history, and, like the city, has gone through different changes and regulations.
Imię Stanisław w słowiańskiej tradycji onomastycznej
Authors: Sowa Franciszek 
Published: June 2021

St. Stanislaus, bishop and martyr, is one of the few saints of the Church bearing a traditional Slavic name. It belongs to an Indo-European Anthroponomastic system as a compound name whose components represent a pattern inherited from the period of the Indo-European community. This is a fortune-telling name (a nomen-omen) given to a child on a wish of the parents, who wanted him to be famous (Polish ‘slawa’ means ‘fame’)- Today, in our Christian culture, in choosing a name for the child we considerthe following: 1) the child ‘brought’ his/her name (i.e. is given the name of the day’s patron; this is the gist of our ‘nameday’), 2) a family tradition, 3) respect for the grandfather or father (grandmother, mother), 4) fashion. Today’s anthroponomastic system in Slavic languages (except Bulgarian) has grown cold leaving us unable to acquire precise understanding of the meaning of the name. Besides, nowadays names only denote, theydo not mean anything. Compound Slavic names refer in their structure to names from other groups of the Indo-European community and are closely linked with a nation’s spiritual culture and appropriate ultimate and instrumental values. In Indo-European languages a different number of lexical components is used in names as their first or second part: in Old Indian - 865; in Old Persian and Median - 43; in Greek - 1015; in the Celtic group - 336; the German one - 1800 and in the Slavic group - 220. The most numerous in Old Polish anthroponomastics were names with the component slaw. As the first component - slaw appears in 4 names, and as the second, in 100. This component has appeared from times immemorial in Indian, Avestan, Greek and Illyrian names. Name Stanislaus is known in all Slavic countries, while its feminine form only in Polish, Bulgarian, Serb and Croatian. In Poland it has been in use since very old times up to now. Numerous surnames and names of places derive from it. The popularity of the name waned slightly in the 19th century, but it has never come into disuse as was the case with many Slavic names, which were ‘dug out’ in the 19th century, and not infrequently, erroneously read. A great number of Indo-European names with the component - ‘slaw’ testifies to the fact that people who bore that name always wanted to be the bearers offame, good fame that is, such as St. Stanislaus, bishop and martyr, has enjoyed.
Troska kardynała Karola Wojtyły o godne uczczenie jubileuszu św. Stanisława (1972-1979)
Authors: Szczepaniak Jan 
Published: June 2021

“Polish Christian tradition linked two bishops and martyrs - witnesses, so to speak, of our Christening and Confirmation. From the point of view of the history of redemption - a spiritual process progressing through the history of a nation - it is still verytelling. And it does not cease to be telling, just like in the life of each of us the dates of Christening and Confirmation do not cease to be telling, though we drift further and further apart from them with the passing away of the days of our life. We constantly realise that the dates of Christening and Confirmation were decisive for the coming of Christ into our life. That is why we come back to them. This is the reason why we will soon have to come back to the date 1079, remembering not only the day of the martyr’s death, but the whole seven years of the pastoral work of bishop Stanislaus (1072-1079) in Cracow. (...) If the meaning of St. Stanislaus in the history of redemption on our soil may be understood by analogy with developing of faith which takes place in man as well as in a given community or society, then the most adequate way of referring to the great personage after nine centuries would be working on such enrichment and deepening of faith as is required by our times.” In this way in 1970 Cracow Metropolitan, Cardinal Karol Wojtyła, justified the necessity of solemn celebrations in honour of St. Stanislaus and showed their ecclesiastical and pastoral character. In the history of the Cracow diocese there has never been a celebration more carefully prepared than the one in worship of St. Stanislaus. No other celebration has been so deeply set in the theological, historical and pastoral context. It is not easy to find other events whose general outline would be so meticulously thought over. Preparations started two years prior to the main ceremonies, thus allowing many initiatives which enabled not only experiencing the jubilee year in a proper way, but most of all, a spiritual revitalisation of the faithful. Reading the addresses and sermons of Cardinal Karol Wojtyła we come across many trains of thoughts of St. Stanislaus. The patron saint was always present in the addresses of the Metropolitan. For the future generations it is important that owing to the initiatives of the Cardinal the cult of St. Stanislaus was revitalised.
Walory artystyczne i założenia ideowe obrazu św. Józefa z kościoła ss. karmelitanek w Dubnie. Rozwój jego kultu w XVIII i XIX w.
Authors: Wanat Benignus Józef 
Published: June 2021

Miasto Dubno nad rzeką Ikwą w pobliżu Łucka na Wołyniu znanejest z rezydencji ordynatów Ostrogskich. Stanowiło ważny punkt strategiczny z silną twierdzą, broniącą wschodnich kresów przedrozbiorowej Polski. Po pierwszym rozbiorze Rzeczypospolitej przeniesiono tutaj sławne kontrakty lwowskie, ściągające rzesze ludzi. Miasto stało się centrum handlu dla całego Wołynia. Oprócz kościoła farnego pod wezwaniem Św. Jana Nepomucena, na początku XVII w. Ostrogscy ufundowali bernardynom klasztor z kościołem Niepokalanego Poczęcia NPM. Za staraniem Teresy Baranowskiej, Marceliny Kobylińskiej i Benedykty Witkiewiczówny, karmelitanek dawnej obserwancji we Lwowie, powstała na ziemiach polskich ich druga fundacja w Dubnie. Przywilejem wydanym w Lublinie, dnia 5 czerwca 1688 r. Józef Karol Lubomirski, koniuszy koronny, wraz z małżonką Teofilą Ludwiką, zapisali karmelitankom w swoim sadzie zamkowym plac pod kościół i klasztor, wraz z murami dawnej łaźni i figarni.
Kongregacje Dzieci Maryi uczennic szkół średnich w diecezji tarnowskiej
Authors: Kabat Edward 
Published: June 2021

Kongregacje Dzieci Maryi były stowarzyszeniami religijnymi ściślezłączonymi z Sodalicją Mariańską. Sodalicja powstała dzięki Towarzystwu Jezusowemu. Papież Grzegorz XIII, na prośbę generała jezuitów o. Klaudiusza Aquaviva, bullą Omnipotens Del Sahatoris nostri z dnia 1584 r., ustanowił przy kolegium rzymskim pierwszą Sodalicję pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. W Tarnowie Kongregacja Dzieci Maryi powstała przy zakładzie Sióstr Urszulanek (1877), prowadzących szkoły średnie do 1939 roku.
Scena sakramentu pokuty w koronie drzewa sakramentów w Jasionej
Authors: Kliś Zdzisław 
Published: June 2021

W kościele parafialnym p.w. Marii Magdaleny w Jasionej, na łuku tęczowym od strony dawnego chóru (obecnie w kaplicy bocznej kościoła), na przełomie XV i XVI w. namalowana została scena ukazująca drzewo rajskie i drzewo sakramentów. Artykuł omawia tematykę tego malowidła w szerokim kontekście symboliki, teologii, etc.
Piotr z Alkantary i popularyzacja w Polsce jego programu życia wewnętrznego w XVII i XVIII wieku
Authors: Murawiec Wiesław Franciszek 
Published: June 2021

Piotr z Alkantary pochodził z miasta hiszpańskiego Alkantara, położonego w prowincji Estremadura, które było znane, jako siedziba zakonu rycerskiego pod tą samą nazwą („Alcantara”), założonego w XII w. Urodził się w 1499 r. w rodzinie burmistrza Alkantary, Piotra Garavita i matki Marii Vilela. W wieku szesnastu lat wstąpił do obserwanckiego zakonu Braci Mniejszych w miejscowości Los Majaretes (1515) w prowincji zakonnej św. Gabriela. W swojej działalności na rzecz reformy zakonu Piotr poparł zdecydowanie kierunek odnowy, zwany później od jego miejsca pochodzenia, alkantariańskim.
Perigrinatio Religiosa
Authors: Rożek Michał 
Published: June 2021

Kraków nadal pełniący funkcje formalnej stolicy Rzeczypospolitej, miasto koronacyjne, nekropolia królewska, stanowił w roku 1683 ważny element przed kampanią wiedeńską. To tutaj nastąpiła koncentracja wojsk, tu wreszcie odbył Jan III Sobieski pielgrzymkę (peregrinatio religiosa) do świętych patronównarodowych, zanosząc modły o szczęśliwy finał kampanii przeciw niewiernym. Na Wawelu uzyskał błogosławieństwo papieskie na świętą wojnę z odwiecznymi wrogami chrześcijaństwa. Na kilka dni przed wymarszem król uczestniczył w licznych uroczystościach kościelnych, mających na celu uproszenie szczególnej łaski Opatrzności dla siebie, syna Jakuba i swych wojsk. Rozpoczynała się peregrinatio religiosa Jana III, na tę skalę niespotykana do tej pory w polskiej kulturze religijnej.
Fundacja biskupa Stefana Wierzbowskiego dla Bernardynów w Górze Kalwarii koło Warszawy
Authors: Murawiec Wiesław Franciszek 
Published: June 2021

Powstanie kościołów i kaplic Męki Pańskiej, czyli tzw. Nowej Jerozolimy w powiecie czerskim koło Warszawy w drugiej połowie XVII w., było dziełem biskupa poznańskiego Stefana Wierzbowskiego. Oddał on główny kościół i kilka kaplic dróżkowych w opiekę Zakonu Braci Mniejszych Prowincji Małopolskiej (popularnie: Bernardynów).
Architektura i wystrój eremów kamedulskich w świetle prawodastwa zakonnego
Authors: Rotter Lucyna 
Published: June 2021

Niemal od początku swego istnienia kameduli wykształcili pewien zauważalny styl w sztuce, charakterystyczny dla wznoszonych przezeń eremów, w któ­rych konkretnym zasadom podlegała nie tylko sama architektura świątyni i klasztoru, ale i wyposażenie wnętrza, malarstwo, rzeźba czy rzemiosło artystyczne. Cechy budownictwa kamedulskiego podkreślające duchowość i tradycję Zakonu Kamedułów dostrzec można we wszystkich eremach wzniesionych na ziemiach polskich. Utrzymanie właściwie jednolitego stylu architektonicznego byłomożliwe nie tylko dzięki rygorystycznym przepisom, ale i żywej tradycji. Nie znaczy to oczywiście, że wszystkie eremy kamedulskie są identyczne. Owszem, posiadają charakterystyczne cechy wyróżniające na przykład poszczególne kościoły, jednak tradycja wznoszenia zespołów klasztornych według „zwyczaju ojców kamedułów”, przetrwał w nich przez kolejne stulecia, dając w nich poczucie ciszy, spokoju i oderwania od wszystkiego co przyziemne. Ten klimat rozmodlenia i kontemplacji Boga, jakie dawało to przedziwne i organiczne wręcz połączenie pustelni i przyrody, jest wyczuwalny nadal nawet w tych kamandolach, w któ­rych już od wielu lat nie słychać monotonnie recytowanych psalmów i szelestu kamedulskich habitów.
Twórczość malarza-kameduły o. Wincentego z Subbiaco w świetle najnowszych badań
Authors: Małkiewicz Adam 
Published: June 2021

Artykuł przedstawia życie i twórczość malarza-kameduły o. Wincentego z Subbiaco w świetle najnowszych badań. W ostatnich latach Wenanty z Subiaco został ponownie odkryty - głównie dzięki Lucilli Conigliello - jako malarz o raczej wyrazistym stylu, mieszczący się w nurcie włoskiego caravaggionizmu, jako artysta, który w ramach kontrreformacyjnej ikonografii opracował program dostosowany do celów i potrzeb zakonu pustelniczego.
​Geneza scen pasyjnych na kolumnie zwanej ​Boża Męka​ przed klasztorem kamedułów na Bielanach, czyli o popu​larności rycin ilustrujących ​Evangelicae Historiae Imagines ​Hieronymusa Natalisa
Authors: Frey-Stec Beata 
Published: June 2021

Artykuł podejmuje próbę przedstawienia genezy scen pasyjnych na kolumnie zwanej Boża Męka znajdującej się przed klasztorem kamedułów na Bielanach, cw oparciu o popularności rycin ilustrujących Evangelicae Historiae Imagines Hieronymusa Natalisa.
Fundacje ks. Jana Schindlera na Bielanach
Authors: Urban Jacek 
Published: June 2021

Klasztor na Bielanach upodobał sobie były prezes senatu rządzącego Wolnego Miasta Krakowa ks. Jan Schindler. Po upadku powstania krakowskiego ks. Schindler usunął się z życia publicznego. Swym mecenatem w bielańskim eremie objął przede wszystkim budynek foresterii oraz kaplicę św. Jana Chrzciciela w kościele zakonnym. Florkowscy w swojej pracy o kamedułach wspominają obok wymienionych także trzecią fundację ks. Schindlera, a mianowicie na restaurację studni zakonnej.
Prace rewaloryzacyjne w klasztorze i nowe wyposażenie wnętrza kościoła św. Józefa karmelitów bosych w Poznaniu w latach 1984–1990
Authors: Wanat Benignus Józef 
Published: June 2021

Karmelici bosi przybyli do Poznania w 1618 roku. W ogrodzie nabytym od Elżbiety Michanówny zbudowali – początkowo drewniany – klasztor pod wezwaniem św. Józefa. W latach 1635–1687, na gruncie zapisanego im dworu przez Barbarę Orzelską, wybudowali murowany barokowy klasztor i kościół św. Józefa3. Architektami i budowniczymi kościoła św. Józefa byli: Jerzy Catenaci oraz Krzysztof Bonadura starszy i Krzysztof Bonadura młodszy. Karmelici bosi po II wojnie światowej odzyskali swoją własność w stanie ruiny. Odbudowa i rewaloryzacja zabytku sztuki trwała wiele lat. Obecne wyposażenie kościoła wykonane zostało w latach 1985–1990.
The Mystery of Miguel Mañara
Authors: Witko Andrzej 
Published: June 2021

On 6 July 1985 Pope John Paul II signed a decree on the heroic virtues of the venerable divine servant Miguel Mañara (1627–1679), thereby opening the door to his beatification. As we analyse the dramatic life and the spirituality of the Seville's "father of the poor", we discover the mystery of his charismatic personality, which continues to inspire artists many years afterwards. One of the most important aspects of Mañara's activity was to preach mercy for the most needy, to which he devoted a great fortune and his entire life. His attitude, originating from a dramatic experience of death, was built on a strong foundation of humility, passionate service to the Mother of God and Carmelitan spiritual influences. This extraordinary religious experience bore fruit in Miguel Mañara's intensive spiritual life, full of mysticism, which reinforced the appeal of his sainthood.
Josef Fink , Das Petrusgrab in Rom, opracowanie Heinrich M. Schmidinger, Tyrolia - Verlag Innsbruck - Wien 1988, s. 96, bibliografia, ilustracje
Authors: Bielas Lucjan 
Published: June 2021

Recenzja: Josef Fink , Das Petrusgrab in Rom, opracowanie Heinrich M. Schmidinger, Tyrolia - Verlag Innsbruck - Wien 1988, s. 96, bibliografia, ilustracje
Saecularia Damasiana . Atti del Convegno Internationale per il XVI Centenario della Morte di Papa Damaso I /ll—12-384 - 10/12-12-1984/ promosso dal Pontificio Istituto di Archeologia-Cristiana, Cittá del Vaticano 1986.
Authors: Górski Tytus 
Published: June 2021

Recenzja: Saecularia Damasiana . Atti del Convegno Internationale per il XVI Centenario della Morte di Papa Damaso I /ll—12-384 - 10/12-12-1984/ promosso dal Pontificio Istituto di Archeologia-Cristiana, Cittá del Vaticano 1986.
Prawda historyczna pod pręgierzem
Authors: Pater Mieczysław 
Published: June 2021

Recenzja: Dariusz Jerczyński, Dzieje narodu śląskiego. Prawdziwe dzieje ziem śląskich od średniowiecza do progu trzeciego tysiąclecia (Narodowa Oficyna Śląska, Górny Śląsk 2003).
Alfonso Maria de Liguori, Carteggio. 1 :1724-1743, oprac. G. Orlandi, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma 2004, ss. 840.
Authors: Sadowski Maciej 
Published: June 2021

Recenzja: Alfonso Maria de Liguori, Carteggio. 1 :1724-1743, oprac. G. Orlandi, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma 2004, ss. 840.
Powstanie i rozwój szpitala św. Elżbiety w zamierzeniach zakonu krzyżackiego na przełomie X IV i X V wieku
Authors: Sadowski Maciej 
Published: June 2021

The Teutonic Order exercised a dominant impact on social and religious relations in late 14th-century Gdańsk through taking initiatives in terms of new religious foundations. One such undertaking – St Elizabeth's Hospital – reveals the way in which the co-existence in the city and its monastic lords was eroding. The facts presented in the article demonstrate a crisis in the Order, which compromised itself in terms of its religious function. In the Gdańsk community this might have been one of the stimuli to take a decision to seek liberation from the rule of the Order.
Księdza Mariana Ignacego Morawskiego posługa myślenia
Authors: Piech Stanisław 
Published: June 2021

Rev. Marian Ignacy Morawski was born on 15th August 1845 in Freiwald (today's Jesenik) in Austrian Silesia. He died in Krakow in the year 1901. The article reminisces on his life. The polychromy in the treasury of the Wawel Cathedral by Józef Mehoffer, 1900-1902. The article concerns the polychromy in the Wawel Cathedral painted by Józef Mehoffer (1900-1902).
Kult Matki Bożej Nieustającej Pomocy w koś­ciele Redemptorystów w Krakowie-Podgórzu
Authors: Piech Stanisław 
Published: June 2021

The picture of Our Lady of Perpetual Help in Podgórze was painted in 1903 in Rome, blessed by pope Leon XIII on 18 April and brought in the same year to Krakow by Father Bernard Łubieński, who was greatly involved in popularising the worship of Virgin Mary related to the painting. The Redemptorists linked their apostolic work with Mary Our Lady of Perpetual Help from the beginning. The painting had already been known to the inhabitants of Podgórze, since its paper copy was hung in the parish church. A turning point in the growth of the worship of Our Lady of Perpetual Help was the introduction of the service known as constant novena, which involves group prayers before her icon on the selected day of every week­ to request some special grace.
Rozwój obrzędów związanych z Grobem Pańskim
Authors: Małaszyński Franciszek 
Published: June 2021

The custom of constructing the Tomb of Christ in the final days of the Holy Week has been present since the early centuries of Polish Christianity. Following the Good Friday liturgy, a cross (in later centuries also the Eucharist) was placed inside the tomb and kept there until the night of the Resurrection. The article presents the development of ceremonies related to the Tomb of Christ in the Syrian, Maronite, Byzantine and Western Churches.
Felix saeculum Cracoviae - krakowscy święci XV wieku. Materiały sesji naukowej - Kraków, 24 kwietnia 1997, pod red. K. Panusia i K. R. Prokopa, Kraków 1998, ss. 186
Authors: Ziejka Franciszek 
Published: June 2021

Recension: Felix saeculum Cracoviae - krakowscy święci XV wieku. Materiały sesji naukowej - Kraków, 24 kwietnia 1997, pod red. K. Panusia i K. R. Prokopa, Kraków 1998, ss. 186.
Przyczynek do zagadnienia symboliki róży. Dekoracja drzwi szafy brackiej w kościele podominikańskim w Klimontowie
Authors: Frey-Stec Beata 
Published: June 2021

The article discusses the symbolism of a rose as a decorative motive using the example of the door of the monastic wardrobe in the post-Dominican Church in Klimontów.
Godła Zgromadzenia Sióstr Serafitek
Authors: Marecki Józef 
Published: June 2021

Social groups, informal communities, and institutions that need to be distinguished often assume a distinctive trademark. This symbol (logo in contemporary parlance) identifies particular members of the group as well as their collective actions. The common mark conveys the sense of unity. This function was fulfilled by the old Christian symbols. The same function over the centuries was played by the identifying symbols of knights, ancestral coats of arms and crests, the arms of guilds and craftsmen’s unions, and coats of arms of abbeys, chapters, and monastic congregations.