bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Algorithm of Screening and Monitoring of Hypertension in Rural Outpatient Clinics: the Realities of Practice Through the Prism of the Recommendations
Authors: Symchych Khrystyna , Glushko Liubomyr , Fedorov Serhii , Kozlova Irena , Rudnyk Viktoriia , Gavrysh Taras , Makovetska Tetiana , Pozur Nataliia , Nyshhuk-Olijnyk Nataliia 
Published: December 2021

The objective: of the study was a comparative analysis and identify the informativeness of diagnostic methods available in conditions of rural outpatient clinic and formulate the algorithm of screening and monitoring of hypertension in the practice of family doctors.
Patients and methods: The study involved 62 patients with hypertension of the second-degree severity. In the first group diagnosis of AH was performed by the methods available in conditions of rural outpatient clinic, in the second group the reference methods were used. The clinical laboratory tests and instrumental examination were made. Informativeness of the methods available in conditions of rural outpatient clinic was defined on base of data of sensitivity, specificity and positive predictive value.
Results. Home blood pressure measurement in terms of rural family medicine is the most justified because of the low cost of the survey, the possibility of continuous control of hypertension, the relative autonomy of the patient and results with data DMAT is approximate, high rates of sensitivity and specificity. Use ECG criteria for their relatively high sensitivity and specificity of the method proves informative and justifies its use in the village for early diagnosis of heart damage in patients with hypertension. Definition of ankle brachial index is informative, non-invasive, affordable method to detect the presence of vascular pathology, to evaluate dynamics during treatment.
Determination of MAU is an affordable quality marker of kidney damage in hypertension, with high sensitivity and specificity. For a more accurate diagnosis be to calculate glomerular filtration rate. Lipid metabolism at clinic should be determined by the level of total cholesterol. Carbohydrate metabolism enough to carry on fasting glucose and glucose1tolerant test.
Conclusion. It is proved the simple in performance, the cheap and routine methods that are used widely can to inform about cardiovascular risk and to determine the prognosis of illness in patients with hypertension.
Clinical Features Neuropsychological Disorders in Multiple Sclerosis Patients in Aspect Comorbidity
Authors: Chupryna Hennadii , Svyrydova Nataliia , Parnikoza Tetiana 
Published: December 2021

The objective: to investigate the relationship between clinical manifestations of neuropsychological disorders and neuroimaging data (MRI) and electrophysiological (EEG mapping, somatosensory evoked potentials) methods of diagnosis in patients with multiple sclerosis (MS) in the aspect of comorbidity.
Patients and methods. Achieved the clinical, neuropsychological, instrumental study 216 MS patients with the presence of (107) or absence (109) comorbid pathology. Spend a numerical score of neurological deficit symptoms (the FS scale) with the total score counting, defined EDSS level evaluated symptoms of fatigue (the FSS), pain (VAS), depression (BDI-II), the degree of cognitive impairment (MMSE). Implemented neyrovizualizuatsionnoe (MRI) study of the brain and spinal cord and EEG mapping study of electrical activity (EA) of the brain., somatosensory evoked potentials (SSEP).
Results. It is found that the presence of foci of demyelination in the brain stem in both groups correlated with the severity of the manifestations of depression BDI-II data. It also shows that about 65% of both groups of MS patients had signs of decrease ascending activating effects on the cortex from the reticular formation of the brainstem. It was found that 70% of MS patients in both groups there are irritative and hypersynchronous types EA brain, reducing the symptoms of seizure threshold, with the presence of a strong direct correlation between them and multimodal pain.
Conclusions. In the presence of comorbid disease in MS patients observed clinically deeper and more frequent manifestations of NPM, which is confirmed by the results of neuropsychological testing conducted. The presence of foci of demyelination in the cervical spinal cord was significantly more frequent in the MS group with comorbidity (p<0.05), and both groups of patients clinically directly correlates with the severity of pain according to VAS.
Laboratory Screening of Thyroid Diseases Among People of Different Districts of the Transcarpathian Region
Authors: Feisa Snizhana 
Published: December 2021

The objective: is to compare the diagnosis rate of hyper- and hypothyroidism, including the latent one, among the residents of mountainous and low-lying areas of the iodine endemic Transcarpathian region.
Patients and methods. The level of thyroid stimulating hormone was determined by using an automated system Roche Hitachi Сobas e411 (immuno-chemiluminescence analyzes) in medical laboratory «ASTRA-DIA» (Uzhhorod). 7943 people from 12 administrative districts were examined during 2011-2015.
Results. Thyroid gland diseases were diagnosed in 21,44% of the patients who lived in the mountainous areas of the Transcarpathian region, including subclinical hypothyroidism in 7,29% of cases. These rates were 24,28% and 9,35% respectively among the patients from low-lying districts. Status of euthyroidism was found only in 67,5% of patients who lived in the Transcarpathian region for at least 10 years, while the rate among the total number of the examined is 80,47%.
Conclusions. TSH level can be used for screening for thyroid disorders. People living more than 10 years in the iodine endemic areas can be considered at risk of hyper- and hypothyroidism, including subclinical, where appropriate screening of these diseases is needed at least once in 2 years.
Fraseologismi con la componente somatica cuore nella lingua croata e italiana. Approccio contrastivo
Authors: Jovanović-Mihaylov Vesna , Marcol-Cacoń Lucyna 
Published: December 2021

The article provides a cognitive analysis of phraseological units with the heart component in comparative terms. The purpose of the analysis is to show the similarities and differences in expressing emotions (positive, neutral and negative) between two languages originating from different linguistic groups: the Croatian language (South Slavic group) and the Italian language (from the group of the Romance languages). Phraseological units are analysed on the basis of three criteria: identical in both languages; partially adequate in both languages; idiomatic for one language. The research presents the motivation of phraseologisms and aims to prove that the heart is related to human emotional life and is a container for feelings.
Perspectives pour la linguistique : de la linguistique descriptive à la linguistique explicative
Authors: Banyś Wiesław 
Published: December 2021

The text deals with one of the challenges of linguistics, which is to effectively combine description and explanation in linguistics.It is necessary that linguistic theories are not only capable of adequately describing their object of study within their framework, but they must also have a suitable explanatory power.Linguistics centred around the explanation of the why of the system is called here ‘explanatory’ or ‘non-autonomous’, in contrast to ‘descriptive’ or ‘autonomous’ linguistics, which is focused on the description of the system, the distinction being based on the difference in the objects of study, the goals and the descriptive and explanatory possibilities of the theories.From the point of view presented here, a comprehensive study of language has three main components: a general theory of what language is, a resulting theory and description, which is a function of this theory, of how language is organised, functions and has evolved in the human brain, and an explanation of the properties of language found.The explanatory value of a general linguistic theory is a function of various elements, among others, the quantity of the primitive elements of the theory adopted and the effectiveness of Ockham’s razor principle of simplicity. It is also a function of the quality of those elements which can be drawn not only from within the system, but also from outside the system becoming in this situation logically prior to the object under study.In science, in linguistics, one naturally needs two types of approach, two types of linguistics, descriptive/autonomous and explanatory/non-autonomous, one must first describe reality in order to explain it. But it is also certain that since the aim of science is to explain in order to reach that higher level of scientificity above pure description, it is necessary that this aim be realized in different linguistic theories within different research programs, uniting descriptivist and explanatory approaches.
Długa droga do litewskiego przekładu Traktatu poetyckiego Czesława Miłosza
Authors: Kalęba Beata 
Published: December 2021

W 2021 roku ukazał się litewski przekład Traktatu poetyckiego Czesława Miłosza pióra Tomasa Venclovy. Niniejszy artykuł powstał z inspiracji tym wydarzeniem literackim. Pierwsza część szkicu jest poświęcona rekonstrukcji obecności utworów Miłosza w litewskiej literaturze przekładowej od lat 30. XX wieku po dziś dzień oraz miejscu Miłosza w edukacji literackiej w litewskich i polskich szkołach na Litwie. O ile w szkołach Miłosz jest czytany przede wszystkim przez pryzmat obecnych w jego utworach tematów i motywów litewskich, o tyle historia tłumaczeń ukazuje, że zainteresowanie nim wśród Litwinów rozwijało się dwutorowo: po pierwsze — ze względu na osobiste kontakty pisarza nawiązane jeszcze przed II wojną światową w Wilnie (np. z poetą i tłumaczem Juozasem Kėkštasem); po wtóre — ze względu na to, że problematyka twórczości Miłosza, zwłaszcza tej z lat 40., 60., odpowiadała na potrzeby intelektualne i estetyczne części pisarzy i intelektualistów litewskich tamtego czasu. Chodzi tu o środowisko emigracyjne, reprezentowane przez literatów i artystów skupionych wokół czasopisma „Literatūros lankai” (1952—1959) oraz intelektualistów związanych z liberalnym ruchem Santara-Šviesa (1957); to jemu poświęcona jest druga część artykułu.
Međuratni modernizam: Nałkowska i Krleža — metafora »zle ljubavi« poljske i hrvatske književnosti [Modernizm międzywojenny: Nałkowska i Krleža – metafora »niedobre miłości« literaturach polskiej i chorwackiej]
Authors: Rogić Musa Tea 
Published: December 2021

U radu se pokušava elaborirati narav paralelizma između dvaju modernizama, onako kako su se znakovi književne epohe očitovali u ovdje izabranim proznim djelima Zofje Nałkowske i Miroslava Krleže. Sama činjenica da je u sinkroniji s uzletom recepcije njezinih djela u domaćoj, poljskoj sredini Nałkowska prevedena na hrvatski jezik nema relevantnost kao književnopovijesni predmet ako se u raspravu ne uključi pitanje, čiji je odgovor krajnji cilj ovoga rada, pripadaju li Nałkowska i Krleža istoj vrsti europskoga modernizma i što taj pojam u poljskoj i hrvatskoj književnosti označuje u međuratnom razdoblju.
Regionalne ujednolicenie prawa prywatnego międzynarodowego w Skandynawii ze szczególnym uwzględnieniem spraw spadkowych
Authors: Klimala Jagoda 
Published: December 2021

The aim of the following article is to introduce characteristics of the Nordic countries’ cooperation in the field of private international law, with particular emphasis on legislative cooperation concerning matters of inheritance law. The study discusses the genesis, characteristics and methods of legislative cooperation, along with selected Nordic conventions on private international law. As an example of a legal act of such kind, the article presents the Convention of 19 November 1934 comprising private international law provisions on succession, wills and estate administration, the detailed analysis of which was based on the author’s translation of the act from Swedish to Polish. Selected detailed issues discussed in the content of the Convention were also presented, some of which were compared to the solutions adopted by Regulation (EU) No 650/2012 of the European Parliament and of the Council of 4 July 2012.
Swobodny przepływ dokumentów w Unii Europejskiej: znaczenie i oddziaływanie rozporządzenia 2016/1191
Authors: Zachariasiewicz Maciej 
Published: December 2021

The article is dedicated to the (still relatively unknown) EU Regulation 2016/1191. The Regulation disposes of some of the formalities with respect to circulation of the public documents within EU. In particular, no legalization in any form, including the apostille under the Hague Convention, will be needed with respect to documents covered by the Regulation. Unliked originally planned by the Commission, the Regulation does not, unfortunately, completes a more challenging goal of mandating recognition of the civil status throughout the Union. This issue still remains subject to national conflict-of-law rules. Moreover, the scope of Regulation is relatively narrow. It does not, again regrettably, apply to many public documents which are crucial in cross-border transactions (excerpts from commercial registers, powers of attorney for sale of immovable property).
The author analyses to what extent Regulation 2016/1191 offers progress in circulation of documents. This question is first raised in light of the long standing application of the Hague Apostille Convention. The author then attempts to discern the effective role of the Regulation given the fact that under Article 1138 of the Polish Code of Civil Procedure, no legalization in any form is in principle required for the foreign public documents to be treated as authentic and official proof in Poland (although the practice often is to ask for the apostille even if not required by law). Still, the Regulation 2016/1138 might come of assistance for the parties in some respects. First, it will facilitate acceptance of Polish public documents in those Member States, which have so far required apostille. Second, the Regulation may help to overcome an incorrect practice in Poland of requiring apostille by the officials, where Article 1138 actually dispenses of such formality. Third, the Regulation introduces an administrative cooperation based on the IMI system which allows to verify doubts as to the authenticity of the public document from another Member States. This last feature of the Regulation, it is argued, may prove of its true value to the freedom of circulation of public documents within the EU.
Fikcja, która leczy. Wojenne powieści Kimberly Brubaker Bradley (Wojna, która ocaliła mi życie oraz Wojna, którą w końcu wygrałam)
Authors: Mytych-Forajter Beata 
Published: December 2021

Artykuł stanowi interpretację dwóch książek amerykańskiej pisarki Kimberly Brubaker Bradley, poświęconych II wojnie światowej na Wyspach Brytyjskich oraz dramatowi dwójki rodzeństwa, ofiar przemocy domowej. Dziecięcy adresat utworów oraz dziecięca bohaterka i narratorka obu tomów to czynniki konstrukcyjne umożliwiające postawienie pytań o terapeutyczną moc literatury dla niedorosłych. Wpisane w fabułę obu powieści akty lektury książek dla dzieci oraz świadectwa ich twórczego wyzyskiwania w procesie rozwoju małoletnich bohaterów dowodzą siły odpowiednio zaprojektowanej fikcji, za sprawą której dziecięcy protagoniści zdobywają język do nazywania własnych stanów oraz porcję nadziei i wiary w przyjazny, opiekuńczy świat, co w wojennym oraz przemocowym kontekście wydawać się może odrobinę utopijne, jednak konieczne, by osłonić rozwijającą się dopiero psychikę (bohatera i wirtualnego odbiorcy) przed nadmiarem bólu i strachu.
Bajka dla dzieci o wojnie i Holokauście
Authors: Gajda Kinga Anna 
Published: December 2021

Celem artykułu jest opisanie funkcji bajki o wojnie i Holokauście skierowanej do dzieci. Na przełomie XX i XXI wieku zmieniła się czwarta literatura, poszerzając swój zakres tematyczny o zagadnienia związane z II wojną światową i Zagładą. W Polsce najwięcej takich bajek powstało po 2010 roku. Ich kanwę stanowią prawdziwe wydarzenia, dokumenty, zdjęcia, sylwetki i biografie znanych osób, ocalonych i Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ich autorami są reprezentanci pierwszego i drugiego, a następnie i trzeciego pokolenia. Choć nie wszyscy teoretycy zgodni są co do tego, że dzieciom powinno się opowiadać o traumatycznych wydarzeniach, autorzy przywoływanych bajek dowodzą celowości tworzenia takiej literatury. Bajki o wojnie i Holokauście mają za zadanie zaświadczać o trudnej przeszłości, rozliczyć się z nią. Pozwalają na poznanie historii, wyciągnięcie z niej wniosków, definiowanie człowieczeństwa i przeciwdziałanie dyskryminacji. Tworząc most pomiędzy historią a mitem, prawdziwością a prawdą, kształtują tożsamość kulturową. W artykule szczególnie skupiono się na intertekstualności bajek oraz relacjach drugiego pokolenia na temat Zagłady i wojny.
Tokarczuk dla wszystkich. Adaptacja tekstu prozatorskiego do nauczania języka polskiego jako obcego na niższych poziomach zaawansowania
Authors: Koziołkiewicz Elżbieta 
Published: December 2021

Celem artykułu jest wskazanie, jak włączyć teksty prozatorskie do pracy z uczącymi się języka polskiego jako obcego na niższych poziomach zaawansowania (do B1 włącznie). Pierwszą część tekstu poświęcono przeglądowi dostępnych materiałów edukacyjnych i opracowań teoretycznych na temat literatury w glottodydaktyce. Na podstawie tych rozpoznań sformułowano ogólne założenia dotyczące wyboru utworów do nauczania języka polskiego — za wartościowe w nauczaniu uznano teksty współczesne oraz potencjalnie bliskie odbiorcom za sprawą uniwersalnych tematów i, w miarę możliwości, realiów. Podkreślono konieczność adaptacji tekstu do zajęć dydaktycznych (wskazując inne poświęcone temu zagadnieniu artykuły). Druga część szkicu stanowi praktyczny przewodnik po adaptacji utworu literackiego (tu: opowiadania Olgi Tokarczuk Pasażer z tomu Opowiadania bizarne) do nauczania języka polskiego jako obcego. Za szczególnie istotne w procesie adaptacji uznano ograniczenie ingerencji w tekst do niezbędnych zabiegów oraz wykorzystanie internacjonalizmów i synonimów. Wskazano również korzyści płynące z równoległej lektury więcej niż jednej uproszczonej wersji oryginału.
Impietas G. Juliusza Cezara
Authors: Kowalski Henryk 
Published: December 2021

Artykuł poświęcony jest oskarżeniom G. Juliusza Cezara o impietas. Zarzuty kierowane pod adresem dyktatora obejmowały: niewiarę w życie pozagrobowe i karę po śmierci, naruszenie sacrosanctitas trybunów ludowych, znieważenie świątyni Jowisza na Kapitolu, w której umieszczono posąg wodza w kwadrydze, oraz świątyni Kwirynusa, gdzie złożono portret Cezara z napisem „bogu niezwyciężonemu” (Deo invicto), a także violatio luci (wycięcie świętego gaju w okolicy Marsylii), działania contra auspicia w 59 roku p.n.e., wywołanie wojny domowej, uznawanej za bellum impium, oraz impietas pośmiertne (Parentalia i supplicationes ku czci Cezara).
Rydwan celtycki w dobie wojen cezariańskich
Authors: Szubelak Bronisław 
Published: December 2021

Wykorzystywanie rydwanu w boju miało długą tradycję na starożytnym Bliskim Wschodzie, lecz nie w północnej Europie. Na jej wielu obszarach wozy bojowe i konie zaprzęgowe składano do grobu razem z arystokratycznymi przywódcami. Rydwany służyły w Europie do ok. 100 r. p.n.e., ale w Brytanii wykorzystywano je znacznie dłużej. Ich prędkość i zwrotność generowały Rzymianom poważne problemy. Nie posyłano ich do szarży przeciw liniom wroga. Wojownik walczył z rydwanu przeciw konnicy, lecz zazwyczaj schodził z pudła i walczył pieszo zarówno z jazdą, jak i piechotą. W Brytanii wiele koni wielkością przypominało współczesne pony rasy Dartmoor i nadawało się jedynie do zaprzęgania w rydwanach. Galowie z kontynentu natomiast nauczyli się hodować większe konie, które mogły dźwigać na grzbiecie wojownika w pełnym uzbrojeniu. Rydwany Brytów raczej nie posiadały kos. Nie ma żadnych dowodów archeologicznych na istnienie takich rydwanów w Brytanii.
Veduta dell’Anfiteatro Flavio detto il Colosseo Giovanniego Battisty Piranesiego
Authors: Trygar Barbara 
Published: December 2021

W artykule poddano analizie rycinę Veduta dell’Anfiteatro Flavio detto il Colosseo Giovanniego Battisty Piranesiego w kontekście badań nad „miejscami pamięci”, których prekursorem był Pierre Nora. Dzieło artystyczne jest wytworem materialnym, jednocześnie zawiera w sobie ideę i odnosi się do świata wartości. Pozwala to odbiorcy przejść w procesie jego percepcji od poziomu realnego do metafizycznego.
Karl Schikorski — nazistowski „polakożerca” z Tychów
Authors: Węcki Mirosław 
Published: December 2021

W czasie II wojny światowej wielu górnośląskich Niemców, przedwojennych obywateli II Rzeczypospolitej, aktywnie poparło nazistowski reżim okupacyjny. Już po wojnie jeden z polskich mieszkańców górnośląskiego miasta Tychy tak o nich pisał: „Jak my takiego traktowali? Jak wroga. Człowiek się go boł, nie dlatego, że German, ino że nazista”. Na taką opinię niewątpliwie zasłużył tyski volksdeutsch — Karl Schikorski. Tamtejsi Polacy znajdowali dla niego po wojnie tyko jedno określenie — „polakożerca”.
Assessment of Quality of Life in a Sample of Iraqi Patients with Psoriasis.
Authors: H. Abdulridha Sarah , J. Kadhim Dheyaa , A. Abdul Razzak Sarmad 
Published: December 2021

Psoriasis is a dermatological, chronic, immune-mediated condition. Psoriasis symptoms are not associated with physical burden only, but it may also have psychosocial effects on patients, diminished cognitive control, poor body image and impairments in everyday life. The value of quality of life is important since improving it is the principal goal for non-curative disease. The aim of the current study was to evaluate quality of life in a sample of Iraqi patients with psoriasis. This study is a cross-sectional study that involved 300 already diagnosed psoriasis patients who attended to the center of Dermatology and Venereology, Medical City/Baghdad. The mean age of patients was (35.156 ±10.549 years). The Arabic version of Dermatology Life Quality Index was used to assess quality of life. The mean total score is 11.29± 5.45 and the majority of the patients (53.7%) had a total score of more than 10, which indicates a significant deterioration in patients’ quality of life. The greatest impact was found in symptoms and feelings (mean = 1.66 ± 0.75) while the lowest impact was noted in personal relationships (0.51± 0.65). Increasing age and monthly income as well as vulgaris type of psoriasis associated significantly better quality of life. While Psoriasis Area and Severity Index associated significantly worse quality of life. In conclusion, psoriasis exerts significant, negative impact on patients’ quality of life, especially among those with younger age, lower monthly income, high disease activity, and types of psoriasis other than vulgaris.