bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Strony internetowe sklepów komputerowych jako źródło ukraińskiego słownictwa informatycznego
Authors: Jóźwikiewicz Przemysław 
Published: March 2020

Websites of computer stores as a source of ukrainian IT vocabularyUkrainian e-commerce develops very dynamically. Shops selling electronic devices, in par- ticular IT products, dominate this market. In his article the author draws attention to the fact that the Internet websites of such shops are a rich source of Ukrainian IT vocabulary. The survey of the lexicon used on one of such websites is to prove the essential role those lexical items play in importing and creating the lexicon within this language subsystem.Інтернет-сторінки магазинів комп’ютерної техніки як джерело української комп’ютерної лексикиРинок електронної комерції розвивається в Україні дуже динамічно; одними з най- більших гравців цього ринку є магазини, яких спеціалізація — продаж електроніки, зокре- ма комп’ютерної техніки. У статті доказано, що інтернет-сторінки таких магазинів є важ- ливим джерелом української комп’ютерної лексики. Огляд лексики, що виступає на сайті одного з магазинів мав бути доказом значної ролі, яку вони відіграють у процесі імпорту- вання, засвоєння та творення термінів в рамках цієї мовної системи.
Rossica w polskim dyskursie medialnym
Authors: Piaskowska Patrycja 
Published: March 2020

Rossica in Polish media discourseThis article investigates the role of hackneyed quotations, which come from Russian liter- ature of 19th and 20th centuries. Purpose of the article was analysis of 3 hackneyed quotations called rossica extracted from the dictionary Skrzydlate słowa of Henryk Markiewicz and Andrzej Romanowski. All examples were divided into 3 groups and supported with their meanings, ex- cerpted from Russian dictionaries, and situations, in which they could be used. The last part of this article was devoted to hackneyed quotations analysis from the viewpoint of functions they fulﬁll in Polish media discourse.Rossica в польском масс-медиальном дискурсеНастоящая статья посвящена крылатым словам, происходящим из литературных про- изведений русских писателей XIX и XX веков. Целью статьи был анализ трех крылатых еди- ниц называемых rossikami, выделенных из произведения Хенрика Маркевича и Анджея Романовского Skrzydlate słowa. Все примеры были разделены на три группы. Кроме того, на основе русских словарей были определены их значения и ситуации, в которых эти единицы могут употребляться. Последняя часть статьи посвящена анализу крылатых выражений с точки зрения выполняемых ими функций в польском масс-медиальном дискурсе.
Да-конструкции како аргументи на предикати од втор ред во минато време со фокус на ТРЕБА македонски~полски
Authors: Milenkovska Sonja 
Published: March 2020

Дa-constructions as argument on the predicates of the second rank in the past tense with focus on требаThe aim of the analysis in this paper is to show the semantics and distribution of the Macedonian да-constructions as arguments of the predicates of the second rank with past reference. In the focus of the analysis are the main predicates represented with past tense forms of the modal verb треба and the corresponding Polish equivalents.Дa-konstrukcje jako argumenty predykatów drugiego rzędu w czasie przeszłym ze szczególnym uwzględnieniem требаCelem analizy przeprowadzonej w niniejszym artykule jest przedstawienie semantyki i dystrybucji macedońskich да-konstrukcji jako argumentów predykatów drugiego rzędu w czasie przeszłym. W centrum analizy znajdują się przykłady zawierające czasownik modalny треба również wczasie przeszłym reprezentant predykatu głównego oraz odpowiednie ekwiwalenty polskie.
Code-switching w wypowiedziach użytkowników innosłowiańskich gwar przesiedleńczych w Rosji
Authors: Skorwid Sergiej 
Published: March 2020

Code-switching in utterances of speakers of alien Slavic immigrant dialects in RussiaThe paper deals with the phenomenon of the so called code-switching which accompanies the existence of Czech and Polish immigrant dialects spoken in Russia that are located in the Northern Caucasus and in Siberia, as well as originally West Ukrainian patois of East Siberian Holenders. The author compares different types of code-switching and code-mixing seen in their native speakers’ utterances with the situation observed among Russian Old Believers in Poland by Michał Głuszkow­ski 2012 and, in contrast to him, widens the scope of the latter term. It is shown that in all prob­ability in the case of the examined immigrant dialects in Russia in their present state due to regular code-mixing there have been developed fused lects as defined by Peter Auer 1999.Переключение кодов в речи носителей инославянских переселенческих говоров в РоссииВ статье рассматривается явление так называемого переключения кодов, какое сопрово­ждает бытование чешских и польских переселенческих говоров в России, локализующихся на Северном Кавказе и в Сибири, а также западноукраинского по происхождению говора вос­точносибирских голендров. Различные типы переключения и смешения кодов в высказыва­ниях их носителей сравниваются с ситуацией, которую наблюдал у русских старообрядцев в Польше Михал Глушковски 2012. В отличие от Глушковского автор статьи расширяет рам­ки понятия «смешение кодов» и приходит к выводу, что из исследуемых говоров на данный момент, по всей вероятности, развились смешанные идиомы fused lects, как их определяет Петер Ауэр 1999.
Общеславянский лингвистический атлас и сравни- тельная грамматика славянских языков
Authors: Vendina Tatiana 
Published: March 2020

The Slavic Linguistic Atlas and comparative grammar of the Slavic languagesThe paper analyses the lexical isoglottic lines of the Slavic Linguistic Atlas. The author speaks of the parallels between lexical and phonetic isoglottic lines. These parallels make observe the evolution of Praslavonic language community in a new way. The author suggests the hypothesis of the East-West Slavic language community in the late Praslavonic period, in which common language processes took place. The paper proves that within up-to-date Slavonic research lexical data are getting more and more important, as the potentialities of inner phonetic and morphologic reconstruc­tion are mainly exhausted. Numerous lexical isoglottic lines make the research more objective, thus there are much more of them than phonetic isoglottic lines.Ogólnosłowiański Atlas Językowy i gramatyka porównawcza języków słowiańskichArtykuł poświęcono językowej analizie izoglos Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego. W pracy autor porusza kwestię istnienia paralel pomiędzy izoglosami leksykalnymi a fonetyczny­mi. Ich istnienie pozwala bowiem inaczej spojrzeć na problem ewolucji prasłowiańskiej wspólnoty językowej. Badacz wysuwa hipotezę o istnieniu w okresie późnoprasłowiańskim wschodniej wspólnoty zachodniosłowiańskiej, wewnątrz której zachodziły wspólne procesy językowe. Artykuł potwierdza, że na współczesnym etapie badań slawistycznych, kiedy w znacznym stopniu możliwości wewnętrznej rekonstrukcji na poziomie fonetycznym i morfologicznym zostały wyczerpane, coraz większego znaczenia nabierają dane leksykalne. Wykorzystanie licznych izoglos leksykalnych, które pod względem ilości wielokrotnie przewyższają izoglosy fonetyczne, czyni ba­dania bardziej obiektywnymi.
Spremembe v leksiki in skladnji v sodobni slovenščini
Authors: Žele Andreja , Kern Boris 
Published: March 2020

Changes in lexicon and syntax in modern SlovenianBecause of the multifunctional expansion of texts and lexis are the borrow semantic-syntactic features of today’s lexems already a part of system of Slovenian language. Lexical changes, i.e. the properties and the capacity of word-formation/semantic change of modern lexemes, are analysed particularly from the perspective of a high degree of borrowing. In connection with a high de­gree ofborrowed word-formational propositions of neologisms one can note an increase in certain types of suffixes, largely observed in compounds; in connection with borrowed elements systemic unpredictability of formation is highlighted.From the standpoint of syntactic/valence changes the most frequent change is from monovalent verbs to divalent verbs, e.g. abstinirati glasovanje ‘to abstain voting’, blefirati veselje ‘to fake enjoyment’, diplomirati/magistrirati/doktorirati zgodovino ‘to BA/MD/PhD history’.In an increasingly more popular use of agglutinative words certain Slovene prefixes may only preserve their phase quality, e.g. zaasfaltirati, zamoralizirati, zmasakrirati, while others may indi­rectly express social changes, e.g. the prefix ‘pre-’ as in predefinirati ukaze ‘to predefine orders’. Greater individualisation is seen in the use of the pronominal prefix ‘sam-’ in increasingly more extended compounds such as samoaktualizirati potrebe ‘to selfmodernise the needs’ etc.Zmiany leksykalne i składniowe we współczesnym języku słoweńskimW wyniku rozszerzenia wielofunkcyjności tekstowej i leksykalnej oraz wysokiego stopnia za­pożyczeń w ramach właściwości znaczeniowo-składniowych dochodzi do zmian w systemie języka słoweńskiego. Zmiany leksykalne, tak zwane właściwości słowotwórczo-znaczeniowe, i potencjał słowotwórczy nowego słownictwa są analizowane przede wszystkim w kontekście wysokiego sto­pnia zapożyczania. W związku z tym, że podstawy nowych derywatów są w dużej mierze zapoży­czane, można zauważyć znaczący wzrost użycia tylko niektórych prefiksów. Szczególnie częste są złożenia. Charakterystyczna jest jednocześnie nieprzewidywalność derywacji.W przypadku innowacji składniowych i walencyjnych najczęstsza jest zmiana czasowników jednowalencyjnych na dwuwalencyjne, na przykład abstinirati glasovanje ‘powstrzymywać się od głosowania’, blefirati veselje ‘udawać radość’, diplomirati/magistrirati/doktorirati zgodovino ‘ukończyć studia licencjackie/magister-skie/doktoranckie z historii’.W związku z coraz częstszym użyciem derywatów prefiksalnych niektóre słoweńskie przedro­stki mogą wyrażać tylko fazowość, na przykład zaasfaltirati, zamoralizirati, zmasakrirati, podczas gdy inne pośrednio wskazują na zmiany społeczne, dla przykładu pre-: predefinirati ukaze ‘prze­definiować rozporządzenie’. Na większą indywidualizację wskazuje przyimkowy formant sam- w coraz bardziej powszechnych zrostach samoaktualizirati potrebe ‘samoaktualizować potrzeby’.
„Композитный взрыв” в современном русском газетном дискурсе
Authors: Romanik Anna 
Published: March 2020

“Compounding explosion” in modern Russian journalese discourseThe author of the paper deals with compound words, which are one of active developing phenomena in the journalese texts. Researched material was excerpted from Russian specialized magazines published in 2010–2016. The number of compounds constantly increases. Most of them are borrowed from English or derived from foreign word-formation models. Neologisms, which contain minimum two components in their structure, are productive in journal discourse because of few reasons. First of all, they are used to name new designate as economic way of nomination. Second of all, compound words play manipulative and styling role in written texts. The main aim of the analysis was to research the structure of compound words, to present lexical classification and to point out the reasons of popularity of compound words. „Eksplozja kompozytów” we współczesnym rosyjskim dyskursie medialnymPrzedmiotem zainteresowania niniejszych rozważań są złożenia, których wysoka frekwencja jest szczególnie zauważalna we współczesnym dyskursie prasowym. Materiał egzemplifikacyjny został wyekscerpowany z rosyjskich czasopism, umownie określanych jako „czasopisma kobiece” 2013–2016. Głównym celem podjęcia tego tematu badawczego jest klasyfikacja leksykalno-semantyczna zgromadzonych jednostek złożonych, analiza strukturalna oraz ustalenie przyczyn ich rosnącej popularności. Istotą badania jest również zwrócenie uwagi na problem niestabilności ortograficznej i graficznej kompozytów zapożyczonych z innych systemów językowych, a także zaakcentowanie braku jednolitej bazy teoretycznej przy klasyfikacji statusu słów złożonych.
Антропология святителя Викторина Петавийского: употребление терминов ,,homo”, ,,Adam” и ,,secundus homo”
Authors: Handoga Nikołaj 
Published: March 2020

The antropology of Saint Victorinus of Poetovio: Consumption of terms homo, Adam and secundus homoVictorinus of Poetovio discloses in treatise On the сreation of the world and partly in Commentary on the Apocalypse, the doctrine of how the God in six days created the world out of nothing and made a special place to the first human being. He chooses three terms: homo, Adam and secundus homo. As a result, we find out that the first man was Adam, who had a woman named Eve. An important point is that God created first people not on first days, but on the sixth, when everything in the world, or the Universe, was being prepared for the coming. According to the teachings of the Victorinus, on that day the Creator did not do anything else, as all kinds of animals, by the command of God, appeared on the fifth day. Moreover, the first man was created by God as a special one, since in the world of the living creatures there is no more than one similar to the Creator, and also not in one, but in two stages.Антропологiя святителя Вiкторина Петавiйського: використання термiнiв „homo”, „Adam” i „secundus homo”Вiкторин Петавiйський розкриває в трактатi Про створення свiту i частково в ,,Тлумаченнi Апокалiпсису” вчення про те, як Бог за шiсть днiв iз нiчого створив свiт i видiляє особливе мiсце першiй людинi. Iз термiнiв вiн вибирає три — „homo”, „Adam” i „secundus homo”. У результатi чого ми дiзнаємось, що першу людину звали Адам, в якого була жiнка, яку звали Єва. Важливим моментом є те, що Бог створив першу людину не в один iз перших днiв, а в шостий, так як все в свiтi, або Всесвiтi готувалось для ïï приходу. За вченням Вiкторина, у цей день Творець бiльше нiчого не творив, отже, всi види тварин, по повелiнню Божому, з’явились в п’ятий день. Крiм того, перша людина була створена Богом особливою, так як бiльше немає на свiт нi одного iз живих створiнь, подiбних до Творця, а також не в один, а в два етапи.
„Город мертвых, где все живы”: о контекстной синонимии „жизни” и „смерти” в прозе Михаила Шишкина
Authors: Kuchina Tatiana 
Published: March 2020

“The city of the dead where everyone is alive”: Contextual synonymy of “life” and “death” in the prose of Mikhail ShishkinOne of the main characteristic features of Mikhail Shishkin’s prose is the tendency to elim­inate the opposition of complementary antonyms, as life/death, or light/darkness. In the present paper analysis is offered of Shishkin’s artistic reality which determines the mutual permeability of semantic boundaries between the components of this antithesis and the appearance of such nar­rative formulae as “the city of the dead where everyone is alive” or “your son has fallen in action, but he is alive and healthy”. With M. Shishkin, being born, dying and being brought back to life, acquire a chance to happen again and again within the life span of one and the same personage. The antithetic nature of life and death is weakened or altogether annihilated by pragmatic validity of such statements, by the plot as well as by the author’s conscious intention. The substitution of syntagmatic ties between the elements of the narrative with paradigmatic ones and the introduc­tion of pseudo-alogisms into the plot of the text allow the reader to accept them as true statements which is not inconsistent with the laws of artistic reality.„Město mrtvých, kde jsou všichni naživu”: kontextuální synonyma „života” a „smrti” v próze Michaila Šiškina V próze Michaila Šiškina se jasně projevuje tendence k zrušení protikladů ve významu komplementárních antonym život/smrt, světlo/tma. Ve studii prozkoumáváme právě tyto zákony, je­jichž důsledkem bude propustnost sémantické hranice mezi prvky protikladů, a vznik narativních vzorců jako například „město mrtvých, kde jsou všichni naživu” anebo „váš syn zemřel, ale ten je živ a zdráv”. Narození, umírání, vzkříšení u Michaila Šiškina nabývá schopnost k opakování stejné postavy v příběhu. Slovní antonymie živé a mrtvé se oslabí anebo dokonce odstraní pomo­cí pragmatického odůvodnění těchto spojení, jejich podmínění situačním kontextem, úmyslným stvořením epizody. Výměna lineárních, syntagmatických vztahů mezi narativními prvky za para­digmatické, přenos imaginárních alogismů na úroveň námětu umožňují tyto prvky považovat za pravdivá prohlášení, která zákonům stvoření umělecké reality neodporují.
„Czyściec” kontra „podniebne cła” w literaturze polemicznej czasów unii w Brześciu XVI/XVII metropolia kijowska — wybrane przykłady
Authors: Nowak Alicja Z. 
Published: March 2020

“Purgatory” versus “celestial customs duty” in polemic literature of the times of the Union of Brest Kyivan Metropolitanate: Selected examplesIn the Kyiv Metropolitanate, reflections about the afterlife of the soul became important right before and after the Union of Brest. The familiar polemical theme of purgatory returned and the followers of the union with Rome evoked the legendary visions of celestial customs duty tollgates. The identification of both conceptions was meant to convince and convert the Orthodox to the Catholic doctrine. However, instead it brought about their reaction, prompting them to thoroughly confront both visions, demonstrate the similarities but also fundamental differences, and above all, to systematize their teachings. The polemical process of ordering eschatological beliefs begun in polemic literature and was continued by the authors of sermons, the works of popular theology, and was also reflected in official statements of the Orthodox Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth. Чистилище проти митарств у полемічній літературі часів берестейської унії Київська Митрополія — вибрані прикладиДискусії довкола теми чистилища, що не були новиною уже в конфесійній полеміці, посилилися в часи Берестейської унії та сприяли відродженню серед уніатів легендарної візії піднебесних митарств. Утотожнення митарств із чистилищем стало засобом переконати православних у правильності католицької доктрини, водночас викликало активну реакцію у відповідь. Зіткнення обох концепцій виявило не тільки подібності, але і принципові розходження між ними, спирияло систематизації уявлень та переконань представників кожної зі сторін у питаннях есхатології. Полемічна література започаткували процес формування есхатологічних вірувань, який пізніше продовжили проповідники та автори праць з популярного богослов’я, що пізніше було відображено також в офіційних заявах Православної Церкви в Польсько-Литовській державі.
Міфопоетична танатологія у ліриці Сергія Жадана
Authors: Demchenko Alla 
Published: March 2020

Mythopoetic thanatology in Serhiy Zhadan’s poetryThe article deals with the mythologem of death in Serhiy Zhadan’s poetry. The author argues that both traditional Ukrainian culture and the universal symbols of human consciousness are sources of thanatological images in Zhadan’s collections Life of Mariia 2015 and Knights of the Temple 2016. The author focuses on the implementation of thanatological themes through the motifs of family, memory, oblivion, loss, and return. Moreover, she claims that Zhadan uses the mythical semantics of the images of primordial elements, house, serpent, and bird to demonstrate the spatial metaphor of the lost homeland. Мифопоэтическая танатология в лирике Сергея ЖаданаВ статье исследуется мифологема смерти в поэзии Сергея Жадана. Выяснено, что танатологические образы, представленные в сборниках Жизнь Марии 2015 и Тамплиеры 2016, базируются на украинской традиционной культуре и интерпретации образов-символов общечеловеческого сознания. Сосредоточено внимание на реализации танатологического мотива через мотив родовой памяти, забвения, потери, возвращения. Раскрывается мифосемантика образов первостихий, дома, змея, птицы, которые представляют в поэтических текстах пространственную метафору утерянной малой родины.
Śmierć Jana Husa a początki pamięci kulturowej
Authors: Łazarz Radosław 
Published: March 2020

The death of Jan Hus and the beginning of cultural memoryThis contribution focuses on the death of Jan Hus and its role in the forming of the Hussite Movement. Paying tribute to Hus, by preaching and hymn-singing, was not only the beginning of the unofficial cult of “saint Jan Hus”, but also of Hussite cultural memory. Smrt Jana Husa a začátky kulturní pamětiTento příspěvek se zaměřuje na smrt Jana Husa a jeho roli při formování husitismu. Uctívání Mistra Jana kázáním a zpěvem bylo nejen počátkem neoficiálního kultu „svatého Jana Husa“, ale i husitské kulturní paměti.
Poetika smrti v raném díle Bohuslava Reynka
Authors: Martinek Libor 
Published: March 2020

Poetics of death in the early work of Bohuslav ReynekThis article is dedicated to the poetics of death in the early works of the Czech poet, translator and graphic artist Bohuslav Reynek 1892–1971. The author focuses his attention on the topos of death, which is the overarching theme that encloses other important motives associated with it and described by the author as “intermotives”. Typical of the whole first volume of Reynek’s poetry is the combination of the natural world with the vision of a Christian order, which at the end of human life tends toward an apocalyptic end of the earth and confrontation with the salvation of Jesus Christ. Poetyka śmierci we wczesnej twórczości Bohuslava ReynkaArtykuł poświęcony jest poetyce śmierci we wczesnych dziełach czeskiego poety, tłumacza i grafika Bohuslava Reynka 1892–1971. Autor tekstu skupia swoją uwagę na toposie śmierci, na który składają się ważne motywy z nim związane, nazwane przez niego intermotywami. Dla całego pierwszego tomu poezji Reynka typowe jest połączenie świata natury z wizją chrześcijańskiego porządku, w którym kres ziemi i ludzkiego życia w konfrontacji z dziełem zbawienia Jezusa Chrystusa zmierza ku apokalipsie.
Sensualne oblicza śmierci w opowiadaniach Richarda Weinera na wybranych przykładach
Authors: Woźniak Kamila 
Published: March 2020

Sensual images of death in short stories by Richard Weiner selected examplesThe author of the article analyzes a selection of stories by Richard Weiner with regard to the leading theme — a sensual image of death. Attention is drawn to polisensuality of expression and the construction of the world depicted on the basis of sensual antinomies, e.g. silence/sound, movement/stillness, dead/alive, visible/invisible. The author refers to selected short stories from Weiner’s collections: Netečný divák 1917, Lítice 1918, Škleb 1919, and Lazebník 1929.Smyslná tvář smrti v povídkách Richarda Weinera ve vybraných příkladechAutorka článku analyzuje vybrané povídky Richarda Weinera z pohledu úvodního motivu, jímž je smyslná tvář smrti. Věnuje pozornost mnohasmyslnosti výpovědi a stavbě světa představeného na základu smyslových antinomií jako například: ticho–zvuk, pohyb–klid, mrtvé–živé, viditelné–neviditelné. Autorka se odvolává na vybrané povídky Weinera ze sbírek: Netečný divák 1917, Lítice 1918, Škleb 1919 i Lazebník 1929.