bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Perancangan Karakter Tokoh Bambang Ekalaya untuk Film Animasi
Authors: Ismadarati Maya , Amri Azhari 
Published: December 2019

Bambang Ekalaya merupakan tokoh cerita bagian dari Mahabharata yang belum popular. Bambang Ekalaya adalah seorang pemuda yang gagah dan tidak pernah menyerah dalam menuntut ilmu meski telah ditolak oleh sang guru. Kisah Bambang Ekalaya dalam pewayangan penuh dengan pesan moral yang cocok untuk generasi muda agar tidak pantang menyerah dalam menuntut ilmu. Penelitian ini dilakukan menggunakan metode kualitatif untuk menciptakan sebuah film animasi yang memiliki karakter, sehingga perlu kiranya merancang sebuah tokoh utama yang memiliki sifat dan moral yang dapat ditiru oleh penontonya. Sehingga generasi muda kedepannya akan lebih tertarik dan memiliki minat untuk melestarikan pewayangan Indonesia.
Perubahan Ukuran Tokoh Wayang Bima dari Zaman Kartasura Sampai Zaman Surakarta
Authors: Yanti Yanti , Pratama Dendi 
Published: December 2019

Bima adalah salah satu tokoh dalam pewayangan Jawa yang disebut dengan Wayang Purwa dengan adaptasi dari cerita Mahabarata dan Ramayana, Bima juga seorang satria yang memiliki sifat jujur, ulet, tidak mudah putus asa. Dalam pewayangan Bima digambarkan beberapa bentuk yang disebut Wanda, bentuk Wanda tersebut bisa dilihat dari perkembangan zamannya. Penelitian ini bertujuan untuk menjadi bahan referensi bagi peneliti sejenis dan mengetahui wawasan lebih luas mengenai kisah pewayangan salah satunya adalah tokoh Bima. Penelitian ini merupakan penelitian kualitatif dengan proses penelitian riset yang sifatnya deskriptif. Hasil penelitian yaitu menginformasikan pengenalan tokoh Bima dan mengetahui perkembangan zaman Kartasura dan zaman Surakarta dari perbedaan bentuk wayang Bima. Diperoleh melalui sumber beberapa referensi tercetak ataupun elektronik. Diharapkan dengan adanya artikel ini kita dapat lebih mengapresiasikan budaya bangsa terutama kisah pewayangan.
Karakter Gajah Mada: Simbol Kejayaan Majapahit
Authors: Alpiyah Ni'mah , Purnengsih Iis 
Published: December 2019

Kerajaan Majapahit merupakan sebuah kerajaan tertua di Indonesia, Berdiri tepatnya di daerah Tarik, Sidoarjdo Jawa Timur. Berjayanya Kerajaan Majapahit yaitu pada masa kepemimpinan Raja Hayam Wuruk, berkat jasa Mahapatih Gajah Mada dalam sumpahnya yang terkenal dengan sumpah Palapa. Karena itu Mahapatih Gajah Mada adalah tokoh sejarah Kerajaan Majapahit yang memiliki pengaruh besar dalam memperluas kekuatan Kerajaan Majapahit. Gagasannya yaitu menyatukan wilayah – wilayah di Nusantara. Artikel ini akan membahas perancangan visual karakter Gajah Mada dalam film animasi “Kejayaan Majapahit” dengan tujuan untuk mengetahui karakter visual Gajah Mada sebagai Mahapatih yang berpengaruh di Kerajaan Majapahit. Analisis visual artikel ini menggunakan analisis Kualitiatif, sehingga dengan analisis ini dapat diketahui karakter visual Gajah Mada sesungguhnya. Dan film animasi dibuat sebagai media mendukung agar karakter visual Gajah Mada lebih menarik perhatian khususnya audience yaitu remaja.
Grupo de Estudos sobre Universidade (GEU): a constituição de uma rede de pesquisa
Authors: Nez Egeslaine de , Bordignon Luciane Spanhol , Da Silva Richéle Timm dos Passos 
Published: December 2019

As reflexões que constituem esse trabalho emergiram de experiências vividas na condição de membros participantes do Grupo de Estudos sobre a Universidade (GEU) na Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS). E, enquanto coordenadoras locais nos respectivos espaços do GEU da Universidade de Passo Fundo (GEU/UPF) e do grupo na Universidade do Estado de Mato Grosso e Universidade Federal de Mato Grosso (GEU/Unemat/UFMT). Nesta direção, este estudo objetiva identificar a composição de rede de pesquisas em contextos emergentes da Educação Superior nacional e internacional. Os grupos de pesquisa são uma realidade materializada em algumas universidades, visto que possibilitam a construção do conhecimento institucionalizado. Cada um dos grupos do GEU são catalisadores de oportunidades que revigoram a missão das universidades, com a formação de novas gerações de pesquisadores; ao compromisso profissional, no que tange à formação de novos profissionais da Educação Superior (formadores dos formadores); e, ao compromisso institucional com a comunidade.
Book Reviews
Authors: McKinney Mark , Howell Jennifer , Smith Ross William , Miranda Barreiro David 
Published: December 2019

David Kunzle, Cham: The Best Comic Strips and Graphic Novelettes, 1839–1862 (Jackson: University Press of Mississippi, 2019). 566 pp. ISBN: 978-1-4968-1618-4 ($90)Tatiana Prorokova and Nimrod Tal, eds, Cultures of War in Graphic Novels: Violence, Trauma, and Memory (New Brunswick, NJ: Rutgers University Press, 2018). 237 pp. ISBN: 978-0-8135-9095-0 ($29.95)Stephen E. Tabachnick, ed., The Cambridge Companion to The Graphic Novel (Cambridge: Cambridge University Press, 2017). 244 pp. ISBN: 978-1-107-51971-8 (£21.99)Louie Dean Valencia-García, Antiauthoritarian Youth Culture in Francoist Spain: Clashing with Fascism (London: Bloomsbury Academic, 2018). 248 pp. ISBN: 978-1-350-03847-9 ($114)
Lumboperitoneal shunt surgery via lateral abdominal laparotomy
Authors: Goto Yukihiro , Oka Hideki , Nishii Sho , Takagi Yasufumi , Yokoya Shigeomi , Hino Akihiko 
Published: December 2019

OBJECTIVEOne of the technical problems encountered in performing lumboperitoneal shunt (LPS) surgery involves operative positioning of the patient. To insert the spinal catheter into the subarachnoid lumbar space, LPS is usually performed with the patient in the lateral decubitus position. However, laparotomy around the periumbilical region, especially in obese patients in the lateral decubitus position, can be quite difficult. Thus, the authors added a simple modification to the laparotomy for LPS, altering the laparotomy site to the lateral side of the patient’s trunk. The aim of this study was to analyze this method in terms of technical features and outcomes.METHODSTwo LPS procedures were compared: routine periumbilical anterior abdominal laparotomy and our modified method using lateral abdominal laparotomy. The first 11 consecutive cases underwent routine anterior abdominal laparotomy with position changes or tilting of the operative bed, whereas the next 17 consecutive cases underwent lateral abdominal laparotomy not requiring position changes.RESULTSIn the anterior abdominal laparotomy group, the mean operative time was 72.36 ± 24.63 minutes. One patient had a spinal tube tear that required revision of the LPS 2 years postoperatively. In the lateral abdominal laparotomy group, the mean operative time was 38.82 ± 13.87 minutes. One patient experienced a postoperative headache and exhibited a thin, chronic subdural hematoma on imaging studies, which disappeared after adjustment of the valve pressure.CONCLUSIONSIn the current series, the operative duration was shorter in the lateral abdominal group compared with the anterior abdominal group, with no differences in complication rates. Lateral abdominal laparotomy simplifies LPS.
Upper-thoracic versus lower-thoracic upper instrumented vertebra in adult spinal deformity patients undergoing fusion to the pelvis: surgical decision-making and patient outcomes
Authors: Daniels Alan H. , Reid Daniel B. C. , Durand Wesley M. , Hamilton D. Kojo , Passias Peter G. , Kim Han Jo , Protopsaltis Themistocles S. , Lafage Virginie , Smith Justin S. , Shaffrey Christopher I. , Gupta Munish , Klineberg Eric , Schwab Frank , Burton Douglas , Bess Shay , Ames Christopher P. , Hart Robert A. , _ _ 
Published: December 2019

OBJECTIVEOptimal patient selection for upper-thoracic (UT) versus lower-thoracic (LT) fusion during adult spinal deformity (ASD) correction is challenging. Radiographic and clinical outcomes following UT versus LT fusion remain incompletely understood. The purposes of this study were: 1) to evaluate demographic, radiographic, and surgical characteristics associated with choice of UT versus LT fusion endpoint; and 2) to evaluate differences in radiographic, clinical, and health-related quality of life (HRQOL) outcomes following UT versus LT fusion for ASD.METHODSRetrospective review of a prospectively collected multicenter ASD database was performed. Patients with ASD who underwent fusion from the sacrum/ilium to the LT (T9–L1) or UT (T1–6) spine were compared for demographic, radiographic, and surgical characteristics. Outcomes including proximal junctional kyphosis (PJK), reoperation, rod fracture, pseudarthrosis, overall complications, 2-year change in alignment parameters, and 2-year HRQOL metrics (Lumbar Stiffness Disability Index, Scoliosis Research Society-22r questionnaire, Oswestry Disability Index) were compared after controlling for confounding factors via multivariate analysis.RESULTSThree hundred three patients (169 LT, 134 UT) were evaluated. Independent predictors of UT fusion included greater thoracic kyphosis (odds ratio [OR] 0.97 per degree, p = 0.0098), greater coronal Cobb angle (OR 1.06 per degree, p < 0.0001), and performance of a 3-column osteotomy (3-CO; OR 2.39, p = 0.0351). While associated with longer operative times (ratio 1.13, p < 0.0001) and greater estimated blood loss (ratio 1.31, p = 0.0018), UT fusions resulted in greater sagittal vertical axis improvement (−59.5 vs −41.0 mm, p = 0.0035) and lower PJK rates (OR 0.49, p = 0.0457). No significant differences in postoperative HRQOL measures, reoperation, or overall complication rates were detected between groups (all p > 0.1).CONCLUSIONSGreater deformity and need for 3-CO increased the likelihood of UT fusion. Despite longer operative times and greater blood loss, UT fusions resulted in better sagittal correction and lower 2-year PJK rates following surgery for ASD. While continued surveillance is necessary, this information may inform patient counseling and surgical decision-making.
Perioperative complications of spine surgery in patients 80 years of age or older: a multicenter prospective cohort study
Authors: Watanabe Takamasa , Kanayama Masahiro , Takahata Masahiko , Oda Itaru , Suda Kota , Abe Yuichiro , Okumura Junichiro , Hojo Yoshihiro , Iwasaki Norimasa 
Published: December 2019

OBJECTIVEThe number of spine surgeries performed in elderly patients is consistently increasing. However, to date the prevalence of and risk factors for perioperative complications remain unclear, especially in patients 80 years of age or older. This study had two goals: 1) determine the perioperative complications of spine surgery associated with patients 80 years of age or older; and 2) investigate the risk factors for perioperative systemic complications.METHODSIn this paper, the authors describe a multicenter prospective cohort study. Seven spine centers with board-certified spine surgeons participated in this all-case investigation. A total of 270 consecutively enrolled patients (109 males and 161 females), 80 years of age or older, underwent spine surgery between January and December 2017. Patients with trauma, infection, or tumor were excluded in this cohort. Perioperative complications were defined as adverse events that occurred intraoperatively or within 30 days postoperatively. The patients’ preoperative health status was determined using the following means of assessment: 1) the Charlson Comorbidity Index, 2) the American Society of Anesthesiologists Physical Status Classification System, 3) the Eastern Cooperative Oncology Group Performance Status (ECOG-PS), 4) the presence of sarcopenia, and 5) the Geriatric Nutritional Risk Index. Associations among patient age, preoperative health status, surgical factors (instrumentation surgery, operation time, number of spinal levels treated, and estimated blood loss), and perioperative systemic complications were analyzed.RESULTSOverall perioperative, surgical site, and minor systemic complications were observed in 20.0%, 8.1%, and 14.8% of patients, respectively. Major systemic complications, on the other hand, were not observed. The reoperation rate was low—only 4.1%. Multivariate analysis revealed that the ECOG-PS (p = 0.013), instrumentation surgery (p = 0.024), and an operation time longer than 180 minutes (p = 0.016) were associated with minor systemic complications.CONCLUSIONSTo the best of the authors’ knowledge, this is the first multicenter prospective all-case investigation of perioperative complications of spine surgery in elderly patients. Although decreased daily activity (ECOG-PS), instrumentation surgery, and longer operation time were associated with minor systemic complications, no major systemic complications were observed in these elderly patients. Thus, spine surgery can be safely performed in elderly patients 80 years of age or older.
DEĞİŞİM VE STRATEJİ YÖNETİMİNE İLİŞKİN YENİ BİR ÖNERME: DİKKAT ODAKLI YAKLAŞIM
Authors: GÖKÇE Şükran , ARICIOĞLU Mustafa Atilla , DEMİREL Ebru , ERER Beyza 
Published: December 2019

Örgütler, sürdürülebilirliğe ilişkin öngörülerini ortaya koyarken özellikle yapısal değişimlerini ve süreçte elde edecekleri kazanımları çevrenin varlığı ile kendi değerlerini belirlemeye çalışarak ortaya koyarlar. Yöneticilerin özellikle etkinlik, verimlilik, vizyon, karlılık
gibi çok sayıda aracın işe yararlılığını pazar gerçekliği bağlamında denemesi, karşılık araması ve nihayetinde rekabet için anlamlı kılması öngörülerinin tutarlılığı ile değer kazanmaktadır. Özellikle 20.yüzyılın sonlarına doğru yeni ekonomi, yeni dünya ve yeni pazarlar
gibi çok sayıda büyüme ve değişim argümanı tutarlılığı zorlaştırırken, çevresel uyarıcıların
artması ile bilginin nitel ve nicel bağlamda daha çok değer kazanması yöneticileri yöntem
ve araçlar bakımından çok sayıda seçenekle karşı karşıya bırakmaktadır. Akademik önermeler bu arayışların karşılığını vermeye çalışırken, dar bir zaman aralığı içerisinde çok sayıda çalışmanın üretilmesi dikkat çekmektedir.
Dikkat odaklı yaklaşımda bu çalışmalardan yeni olanlardan birisi olarak literatürde yerini
almaya çalışmaktadır. Her ne kadar 1940’lı yıllarda ilk olarak Simon tarafından söz edilmiş
olsa da literatürde yaygın olarak çalışılması, biçimlendirilmesi, stratejik yönetim ve örgütlerin değişimi ile olan ilgisi 1990’lı yıllardan itibaren Ocasio tarafından dile getirilmiştir.
Dikkat Odaklı Yaklaşımın ortaya çıkış gerekçesi tanım ve kavramsal çerçeve bağlamında
ele alınmış, literatür ile ilgili çalışmanın ardından kavramın örgüt ve yönetim için strateji ile
değişim bağlamında neyi/neleri anlattığı ortaya konulmaya çalışılmıştır
ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN REKREASYONEL EĞİLİMLERİ VE KATILIM ENGELLERİ: SINDIRGI MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK ARAŞTIRMA
Authors: GÜL Melike 
Published: December 2019

Rekreasyon faaliyetleri, insanların gönüllü olarak katıldıkları ve boş zamanlarını değerlendirmeye yönelik faaliyetleri kapsamaktadır. Bu faaliyetler insanların dinlence, eğlence
ve tatmin dürtüleri ile ilgili olup, onların bedensel ve ruhsal yorgunluklarının giderilmesine
katkı sağlamaktadır. Bu durum üniversite öğrencileri için de geçerlidir. Bu araştırmanın
amacı, Balıkesir Üniversitesi Sındırgı Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin rekreasyon faaliyetlerine ilişkin tutumlarını ve katılımını engelleyen faktörleri araştırmaktır. Bu amaçla 330
öğrenci üzerinde yüz yüze anket yöntemi uygulanmış ve veriler SPSS paket programı ile
analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin rekreasyonel faaliyetlere katılım
sıklığı ile bu faaliyetlere katılım arzusu arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğrencilerin rekreasyonel eğilimleri ile demografik değişkenler arasında da
anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Araştırma sonuçları, rekreasyonel faaliyetlere katılımın
önündeki engellerin cinsiyete, aile gelir düzeyine ve bölümlere göre değiştiğini göstermektedir. Ayrıca araştırmada rekreasyon faaliyetlerine katılımı engelleyen en önemli faktörlerin önem sırasına göre; ekonomik, organizasyonel, rekreasyon alanlarının durumu, içsel
ve fizyolojik kaynaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda ilgili çevrelere
yönelik öneriler de geliştirilmiştir
OTEL İŞLETMELERİNDE YÖNETİCİLERİN ÇALIŞANLARA KARŞI ETİK TUTUMLARI
Authors: ŞAHİN Bayram , SÖNMEZ Burçin , ERASLAN Hülya 
Published: December 2019

İşletmelerin paydaşları arasında etik değerlerin oluşturulması, işletmelerin iç ve dış
çevresinde güven ilişkisine dayalı bir iletişim ortamının kurulmasını sağlar. Son yıllarda
işletme yönetimi konuları içerisinde çalışma alanı bulan ve işletmelerde yöneticilerin ahlaki kararlar almalarını ve alınan ahlaki kararların uygulanmasını sağlayan “yönetsel etik”,
doğru ile yanlışın ayırt edilmesine ve doğru olanın tercih edilmesine yönelik gelişim gösteren bir anlayış haline dönüşmektedir.
Bu çalışma, otel yöneticilerin çalışanlara karşı davranışlarının etik açıdan değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bununla birlikte, yöneticilerin çalışanlara yönelik etik davranışları
değerlendirilmekte ve aralarındaki ilişki analiz edilmektedir. Bu çerçevede çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, literatür taraması sonucu olarak etik kavramının
açıklanmasının yanında otel işletmelerinde yöneticilerin etik davranışları incelenmiştir. Diğer bölümde ise, yöneticilerin çalışanlara karşı etik davranışlarının turizm işletmeciliği ve
otelcilik öğrenimi gören öğrencilerin bakış açılarıyla değerlendirilmesine yönelik bir alan
araştırması yer almaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, otel yöneticilerinin çalışanlara yönelik olarak etik sorumluluklarını yerine getirdiği ortaya çıkmıştır.
6360 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE YASASI’NIN BÜYÜKŞEHİR VE İLÇE BELEDİYELERİNİN MALİ DURUMUNA ETKİSİ: BALIKESİR İLİ ÖRNEĞİ
Authors: YALÇIN Arman Zafer , GÖK Musa 
Published: December 2019

Türk yerel sisteminde siyasi, idari ve mali anlamda önemli değişikliklere neden olan
6360 Sayılı Yasa, yürürlüğe girdiği 2014 yılından bu yana ciddi tartışmalara neden olmuştur.
Söz konusu yasanın getirdiği değişiklikler; 2004 yılında başlatılan iki kademeli büyükşehir
belediye sisteminin yaygınlaştırılması, büyükşehir belediye sistemi içine alınan illerde il
özel idareleri, belde belediyeleri ve köy yönetimlerinin tüzel kişiliğine son verilmesi ve tek
bir büyükşehir belediye şemsiyesi altında bütün yerel yönetim sistemlerinin birleştirilmesini amaçlamıştır. Ayrıca yerel yönetimlerin mali ve hizmet yapılarında da önemli değişiklikler öngörülmüştür. Böylece, Türkiye’deki büyükşehir belediyesi sayısı 30’a yükselmiş, ülke
nüfusunun yaklaşık % 75’i büyükşehir belediye sistemine alınırken, büyükşehir yönetimi
kapsamına alınan illerde iki basamaklı bir yerel yönetim sistemi oluşturulmuştur. Bu çalışmanın amacı, 6360 Sayılı Yasa ile büyükşehir ve ona bağlı ilçe belediyelerinin mali durumlarının yasanın yürürlüğe girmeden önceki 2013 ile uygulama sonuçlarının görüldüğü 2015
yılları arasındaki dönemin karşılaştırılmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, önce Türkiye
genelinde 2013-2015 yıllarında ilçe, il ve büyükşehir belediyelerinin mali durumları incelenmekte, daha sonra Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve nüfus bakımından üç büyük ilçesinin
üç yıllık bütçeleri incelenerek özelden genele bir sonuca ulaşılmaya çalışılmaktadır.
Which Scale Best Detects Treatment Response of Tremor in Parkinsonism?
Authors: Pintér Dávid , Forjaz Maria João , Martinez-Martin Pablo , Rodriguez-Blazquez Carmen , Ayala Alba , Juhász Annamária , Harmat Márk , Janszky József , Kovács Norbert 
Published: December 2019

Background: Several scales are available for rating the severity of tremor at present. However, the sensitivity to change of these instruments has remained to be clarified. Objective: To compare the sensitivity of the Fahn-Tolosa-Marin Tremor Rating Scale, the Part III of the Movement Disorder Society-sponsored Unified Parkinson’s Disease Rating Scale (MDS-UPDRS) and the MDS-UPDRS Tremor Scale to the effects of various antitremor treatments. Methods: Enrolling subjects with parkinsonism associated with tremor, we analyzed two scenarios: (1) tremor changes associated with acute levodopa challenge ( n = 287) and (2) a 12-month outcome of different treatment options ( n = 512) including deep brain stimulation ( n = 146), levodopa/carbidopa intestinal gel infusion ( n = 30), and initiating ( n = 63) or adjusting oral antiparkinsonian medication ( n = 273). Changes in tremor scales were assessed by effect size values (Cohen’s d and eta-square). Results: Part B of the Fahn-Tolosa-Marin Tremor Rating Scale was the most sensitive to acute levodopa challenge (Cohen’s d = –1.04, η2 = 0.12). However, Part A of the Fahn-Tolosa-Marin Tremor Rating Scale showed the highest effect size, which was a small one (Cohen’s d = –0.33, η2 = 0.03), for detecting a treatment-related change in the severity of tremor during long-term follow-up. Conclusions: The Fahn-Tolosa-Marin Tremor Rating Scale has a better ability to capture changes due to levodopa challenge or antiparkinsonian treatment than MDS-UPDRS Part III or MDS-UPDRS Tremor Scale.
Characterization of the nutrient profile of processed red raspberries for use in nutrition labeling and promoting healthy food choices
Authors: Zhang Xuhuiqun , Ahuja Jaspreet K.C. , Burton-Freeman Britt M. 
Published: December 2019

BACKGROUND: Red raspberries ( Rubus idaeus L.) contain varied nutrients and phytochemicals important for healthy aging. Processing berries extends their shelf-life and culinary applications, although information on nutritional content among processed forms are limited. OBJECTIVE: The main objective of the project was to conduct a market basket study to characterize nutrient content and variation in processed red raspberry (RRB) products (i.e., individually quick frozen (IQF), purée, concentrates). Secondary objectives were to provide new data to the USDA nutrient composition database on processed RRB, which is now complete, and to evaluate RRB forms relative to regulatory (US FDA) criteria for food labeling based on Dietary Reference Intake (DRI) recommendations expressed as % Daily Values (DV). METHODS: Processed raspberry product samples were obtained in 2017 from retail outlets, processing plants and distributors, in and outside the USA. Samples were analyzed by pre-qualified laboratories using pre-approved AOAC methods and validated HPLC methods. RESULTS: Nutrient variance in domestic compared to imported product was observed, but on average IQF and purée with seeds are excellent sources of dietary fiber based on FDA criteria of providing ≥20% DV, IQF and purée are good (10–19% DV) sources of copper, thiamin, riboflavin and folate, and all forms were excellent or good sources of vitamin C and manganese. IQF and puréed red raspberries may also be considered a valuable fruit source of lutein/zeaxanthin. CONCLUSIONS: Processed RRB are nutrient rich options for including in a diet for healthy aging.
Educación para el Desarrollo en los Programas Universitarios para Mayores (PUM) en España
Authors: Martínez Martínez Miguel Ángel , Caballer Miedes Antonio 
Published: December 2019

En las últimas décadas, los Programas Universitarios para Mayores (PUM) han experimentado un importante desarrollo y crecimiento en España como respuesta a los cambios socio–demográficos acaecidos en nuestro país, en consonancia con la perspectiva de Aprendizaje a lo Largo de la Vida (ALV) incorporada en la Agenda 2030.
A través de una revisión sistemática de la bibliografía, el presente estudio intenta analizar hasta qué punto los PUM incorporan estrategias de Educación para el Desarrollo (EpD), como herramienta en la construcción de una ciudadanía activa entre las personas mayores que asisten a los PUM.
Tras la revisión, podemos afirmar que los PUM incorporan muchos de los objetivos e ideas planteadas desde la EpD pero no desde una estrategia global. Por tanto, se considera necesario profundizar en la investigación acerca de la EpD en estos programas, tanto por parte de las Universidades como de los profesionales de la EpD.