DR. ABDURRAHMAN MELEK’İN HATAY DEVLETİ BAŞBAKANLIĞI DÖNEMİ İCRAATLARI
Authors: KÜNDEYİ Mustafa Abdullah 
Published: October 2020

Abdurrahman Melek, 1896 yılında Antakya'da
doğmuştur. İlkokulu ve Rüştiye'yi Antakya'da, Sultani'yi Halep'te bitirmiştir.
Şam Tıbbiyesi'nde tıp eğitimine başlamıştır. Askerlik hizmetini Birinci Dünya
Savaşı şartlarında 41. Fırka'da yapmıştır. Bu süreçte Şam Tıbbiyesi kapatılınca
öğrenci kaydı İstanbul Tıp Fakültesi’ne alınmış ve 1919 yılında mezun olmuştur.Abdurrahman Melek’in ilk görevi İstanbul Üniversitesi
Tıp Fakültesi asistanlığıdır. 1923 yılında Antakya’ya dönmüş ve özel
muayenehane açmıştır.Melek, siyasi hayatında ilk olarak 6 Ocak 1932
tarihinde İskenderun Sancağı İdare Meclisi Üyeliği'ne seçilmiştir. 1937 yılında
Cenevre'de gerçekleştirilen Hatay müzakerelerine müşahit olarak katılmıştır.
1938 yılında İskenderun Sancağı Valiliği ve hemen ardından Hatay Devleti’nin
Başbakanlığını yapmıştır. 1939 yılından itibaren Türkiye Büyük Millet
Meclisinde 4 dönem milletvekilliği yapmıştır.Abdurrahman Melek’in hükümet programında; eşitlik,
iç güvenlik tedbirleri, milli sanayi, tarım, bütçe, turizm, ulaşım ve sağlık
sorunları konuları yer almıştır.Hükümet uygulamalarında ise; Türkiye’den ithal
edilen eşyalardan gümrük vergisi alınmaması ve Türk lirasının Hatay devleti
parası olarak da kabul edilmesi önemli konulardandır.Bildiride Doktor Abdurrahman Melek’in başbakan
olarak icraatları ortaya konulacaktır. Yayın hazırlanırken Başbakanlık
Cumhuriyet Arşivi, Hatay Devleti Meclis Tutanakları, Hatay basını ve Türkiye
basını, anılar ve diğer kaynaklardan yararlanacaktır.Anahtar Kelimeler: Hatay Devleti, Biyografi,
Abdurrahman Melek, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi. The Practices of
Abdurrahman Melek During His Term As The President of Hatay StateSummaryAbdurrahman
Melek was born in Antakya in 1896. He completed his primary education
and high school in Aleppo. He started medicine education in Aleppo medicine
school. He did his military service under the conditions of the 1st World
war at 41st Division. During this term,
as the Aleppo Medicine School was closed his studentship was transferred to
İstanbul School of Medicine and he was graduated in 1919.Abdurrahman Melek’s first employment was assistant
at İstanbul University Faculty of Medicine. He returned to Antakya in 1923 and
hung out his shingle.In his political career melek firstly was elected as
an administrator to Sanjak of İskenderun. He attended to the negotiations of
Hatay, which was performed in Geneva, as an observer. In 1938 he served as the
governor of the Sanjak of İskenderun and shortly afterwards as the prime
minister of Hatay state. From 1939 onwards, he served as a member of the
Turkish Grand Assembly for four terms.In the government programme of Abdurrahman Melek;
equilibrium, home security measures, national industry, agriculture, budget,
tourism, transportation and health issues were involved.As for the government enforcement, not taking
customs tax from the properties imported from Turkey and accepting Turkish Lira
as the Hatay state’s local currency were among the important isssues.In this decleration Abdurrahman Melek’s practices as
the prime minister will be presented. While the edition is prepared Prime
Ministry Republic Archivals, parliamentary minutes of Hatay State, press of
Hatay and Turkey, memories and other sources will be exploited.

Key Words: Hatay State,
Biography, Abdurrahman Melek, History of Turkish Republic