ДЛИНА РЕЗАНИЯ ДИСПЕРСНОГО ГРУНТА С КАМЕНИСТЫМ ВКЛЮЧЕНИЕМ РЕЖУЩИМ ИНСТРУМЕНТОМ ЗЕМЛЕРОЙНОЙ МАШИНЫ
Authors: Тургунбаев М.С. 
Published: December 2024

Изменение силы сопротивления грунта разрушению рассматривается в зависимости от перемещения рабочего органа землеройной машины, в установившимся режиме резания. Вследствие расположения режущего органа под углом резания и движения его со скоростью резания происходит опережающая деформация определенного объема грунта за прорезью разрушения. За счет такого сила сопротивления грунта резанию находится на уровне резания механической смеси грунта. Впервые рассмотрено и дано определение длины резания дисперсного грунта с каменистым включением режущим инструментом землеройной машины, дано понятие механической смеси грунта. Уточнены геометрические параметры прорези разрушения дисперсного грунта, содержащего крупнообломочное каменистое включение. Прорезь разрушения грунта имеет элементный и пространственный характер. Разработано аналитическое выражение для определения объема, опережающее деформированного грунта. Прорезь разрушения грунта с каменистым включением условно разделена на основную и дополнительную области. Получены аналитические выражения объема разрушенного грунта основной и дополнительной областей, центральной и боковой частей, которые позволяют рассчитать значение коэффициента пространственности. Полученные аналитические выражения прорези разрушения можно использовать для расчета энергоемкости процесса разрушения грунта с каменистыми включениями режущим инструментом землеройных машин.
For the first time, the definition of the cutting length of dispersed soil with rocky inclusion by the cutting tool of an earthmoving machine is considered and given, the concept of a mechanical mixture of soil is given. The geometric parameters of the fracture slot of the dispersed soil containing a large-block stony inclusion have been clarified. The slot of soil destruction has an elemental and spatial character. An analytical expression has been developed to determine the volume ahead of the deformed soil. The slot of soil destruction with rocky inclusion is conditionally divided into the main and additional areas. Analytical expressions of the volume of the destroyed soil of the main and additional areas, central and lateral parts are obtained, which allow calculating the value of the spatiality coefficient. The obtained analytical expressions of the fracture slot can be used to calculate the energy intensity of the process of soil destruction with rocky inclusions by the cutting tool of earthmoving machines.
Кыртыштын талкаланууга туруштук берүү күчүнүн өзгөрүшү жер казуучу машинанын жумушчу органынын турукташтырылган кесүү режиминдеги кыймылына жараша каралган. Кесүүчү органдын кесүү бурчунун жана анын кесүү ылдамдыгынын натыйжасында топурактын белгилүү көлөмү алдын ала деформация болот. Көрсөтүлгөндүн негизинде топурактын кесүүгө каршылык күчүнүн деңгээли механикалык жер аралашмасынын кесүү деңгээлинде болот. Биринчи жолу жер казуучу машинанын кесүүчү аспабы менен дисперстүү топурактын кесүү узундугун аныктоосу аныкталган, топурактын механикалык аралашмасы түшүнүгү берилген. Ири таштуу дисперстүү кыртыштын талкалануу оюгунун геометриялык параметрлери такталды. Кыртыштын талкалануу оюгу элементтик жана мейкиндик мүнөзгө ээ. Алдын ала деформацияланган кыртыштын көлөмүн аныктоо үчүн аналитикалык туюнтма иштелип чыккан. Кыртыштын талкалануу оюгу шарттуу түрдө негизги жана кошумча аймактарга бөлүнөт. Мейкиндик коэффициентин эсептөөгө мүмкүндүк берген, негизги жана кошумча аймактар, борбордук жана каптал бөлүктөрү боюнча талкаланган топурактын көлөмүнүн аналитикалык туюнтмалары алынган. Талкалануу оюгунун аналитикалык туюнтмаларын жер казуучу машинанын кесүүчү куралы менен чоң таштуу топуракты талкалоо процессинин энергия сыйымдуулугун эсептөөдө колдонсо болот.