De Vlaams-nationalist als discursieve constructie. Bedenkingen bij 'N-VA. Analyse van een politieke ideologie' (I. Maly, 2012)
Authors: Absillis Kevin 
Published: December 2019

In zijn proefschrift N-VA. Analyse van een politieke ideologie (2012) tracht Ico Maly aan te tonen dat het gedachtegoed van de in 2001 uit de puinhopen van de Volksunie ontstane Nieuw-Vlaamse Alliantie schatplichtig is aan een hoogst kwalijke antiverlichtingstraditie en tot overmaat van ramp de publieke ruimte tegenwoordig zo beheerst dat het niet eens meer als een ideologie wordt herkend. Deze bijdrage bespreekt eerst enkele tekortkomingen in het onderzoek van Maly. Deze blijken het gevolg van slordigheid, onvolkomen kennis van de geschiedenis van de Vlaamse beweging, gebrekkige vertrouwdheid met nationalismetheorie en bovenal het al te drieste gebruik van het aan een overspannen studie van Zeev Sternhell ontleende begrippenpaar verlichting-antiverlichting. Wie echter enige clementie aan de dag wil leggen zou de auteur van N-VA. Analyse van een politieke ideologie ook het slachtoffer van zijn eigen overtuigingen kunnen noemen. Of juister, zoals het tweede deel van deze bijdrage wil verduidelijken: het slachtoffer van een kwarteeuw oude, zich als een tegen-discours omschrijvende denktraditie die het publieke debat rond Vlaams-nationalisme heeft beïnvloed en heeft bijgedragen tot een ook in een breder artistiek en intellectueel milieu gedragen antinationalisme. Onderhavige bijdrage wil wel begrip opbrengen voor de weerstand tegen nationalisme, maar betoogt dat die in het wetenschappelijk onderzoek tot intellectuele selectiviteit heeft geleid en de publieke opinie heeft opgezadeld met enkele hardnekkige en zeer ‘homogeniserende’ clichés rond Vlaanderen en Vlaams-nationalisten – dat laatste mag ironisch heten, omdat het tegen-discours juist wil uitblinken in antihomogeneïsme. Om het een en ander te illustreren gaat onderhavige bijdrage in op de geschiedenis, politiek-culturele context en centrale ideeën van het vermelde tegen-discours zonder aanspraak te maken op exhaustiviteit. De nadruk ligt op enkele frequente motieven die geconfronteerd worden met patronen uit een andere publieke discussie die sterk met het nationalismedebat verweven blijkt: het zogenaamde migrantendebat.________The Flemish Nationalist as a Discursive Construction. Reflections on N-VA. Analyse van van een politieke ideologie (N-VA. Analysis of a Political Ideology) (I. Maly, 2012)In his doctoral thesis N-VA. Analyse van een politieke ideologie (2012), Ico Maly tries to demonstrate that the ideas of the Nieuw-Vlaamse Alliantie, which rose from the ashes of the Volksunie in 2001, are indebted to a nasty anti-enlightenment tradition. To make matters worse, these ideas dominate the public sphere so much that they are no longer recognized as an ideology. The first part of this article discusses a few shortcomings in Maly’s research. These seem to be the result of sloppiness, incomplete knowledge of the history of the Flemish Movement, spotty familiarity with nationalism theory, and above all the all-too-audacious use of the conceptual dyad ‘enlightenment/anti-enlightenment’, itself borrowed from an overwrought study by Zeev Sternhell. In a sense, the author of N-VA. Analyse van een politieke ideologie could also be seen as a victim of his own convictions. Or, more accurately, as the second part of this article will illustrate: the victim of a quarter-century old tradition of thought that defines itself as a counter-discourse, which has influenced the public debate around Flemish nationalism and which has also contributed to an antinationalism which is flaunted in a broader artistic and intellectual milieu.The present article argues that this antinationalism has led to an intellectual selectivity in scholarly research and has sadd-led public opinion with a few dogged and ‘homogenizing’ clichés about Flanders and Flemish nationalists. In order to illustrate this, the current contribution goes into the history, politico-cultural context, and the central ideas of the aforementioned counter-discourse, without making a claim to exhaustivity. The emphasis is on a selection of recurring motifs that are contrasted with patterns fom another public discussion that is shown to be intertwined with the debate on nationalism: the so-calles ‘migrate debate’.