bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Prostate cancer screening among apparently healthy adult males
Authors: Abudu Emmanuel Kunle , Udoh Elijah Asuquo , Okuku Cecilia Ndiuwem , Akaiso Okon Edet , Kudamnya Ikwo Jonathan , Ukpong Albert Effiong , Fabian Unyime Aniekpon , Udo Isaac Assam , Motilewa Olugbemi Oluseyi , Ayoade Olufisayo Gabriel , Uduma Felix Uduma , Essiet Ifiok Udo , Amadi Collins , Ben Isreal Mfon , Mkpouto Ekpedeme Sunday , Peter Oto-Obong Okpoho , Asuquo Collins Oscar , Abudu Oluwasayo Omolara 
Published: December 2024

Objectives:
This study is set to describe the outcome of tripod-based prostate cancer screening among apparently healthy adult males in tertiary academic and health institutions in Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria.

Material and Methods:
All consenting adult males aged 40 years and above who are staff of the University of Uyo and her teaching hospital were recruited and subjected to questionnaire-based survey, digital rectal examination (DRE), prostate-specific antigens analysis, and transrectal ultrasonography of prostate gland.

Results:
A total of 201 participants with a mean age of 53.0 + 2.4 years were screened. The majority of the participants were in the 50–59 years of age group (47.8%). Twenty-eight (13.9%) had abnormal, suspicious DRE findings. The mean serum PSA levels were 2.4 ng/mL and 33.7 ng/mL in those with benign and suspicious DRE findings, respectively. Suspicious nodules for prostate cancer were diagnosed in 20 (9.6%) patients who had transrectal ultrasonography (TRUS) of the prostate gland. There was a positive correlation between age and other diagnostic variables, including findings of DRE, PSA, and TRUS.

Conclusion:
A tripod of DRE, prostate-specific antigen (PSA) analysis, and transrectal ultrasonography of the prostate gland is still relevant as a step-wise prostate cancer screening strategy, prior to deployment of confirmatory prostate biopsy.
Квантово-химическое моделирование адсорбции водорода на наночастицах золота и меди, нанесенных на графит
Authors: Руденко Е.И. , Дохликова Н.В. , Гатин А.К. , Озерин С.А. , Гришин М.В. 
Published: December 2024

Проведено квантово-химическое моделирование адсорбции водорода на золотых и медных наночастицах на графите в рамках теории функционала плотности (DFT), в результате которого рассчитаны энергии связи металлических кластеров на графите с различными дефектами с атомарным водородом и изучено изменение плотности состояний атомов металлов при взаимодействии с этим адатомом. Для золота было выявлено большее уменьшение плотности состояний на границе металл-графит, для меди тенденций обнаружено не было. Все приведенные выше выводы согласуются с результатами экспериментальных исследований.
Quantum-chemical modeling of hydrogen adsorption on gold and copper nanoparticles on graphite was conducted within the framework of density functional theory (DFT). As a result, bonding energies of atomic hydrogen with metal clusters on graphite with various defects were calculated, and the change in the density of states of metal atoms during interaction with this adatom was studied. For gold, a greater decrease in the density of states at the metal-graphite interface was observed, while no trends were found for copper. All the above conclusions are consistent with the results of experimental studies.
De quoi la « crise de l’accueil » est-elle le nom ? Les réfugié·es entre signifiants juridiques, discours gouvernementaux, traitements médiatiques et pratiques de solidarité
Authors: Tatti Diletta , Doutrepont Marie 
Published: December 2024

Depuis fin 2021, des milliers de demandeur·euses de protection internationale vivent à la rue ou dans des occupations précaires, malgré un cadre juridique qui impose à la Belgique de leur fournir un accueil. Le gouvernement qualifie cette situation de « crise de l’accueil ». Mais ce manquement s’inscrit dans la durée et interroge autant la force contraignante de la loi que la notion même de « crise ». Partant de ce cadre, la contribution propose une mise en tension entre récits juridiques, gouvernementaux, médiatiques et des mouvements sociaux autour des notions de « crise » et d’« accueil ». Pour ce faire, elle s’intéresse à trois épisodes récents de la vie politique belge qui permettent de replacer la situation actuelle dans une continuité : la « crise migratoire » de l’été 2015 et ses suites, l’accueil des bénéficiaires de protection temporaire ukrainien·nes au printemps 2022, et l’actuelle « crise de l’accueil » (2021-…).
КЫРГЫЗ ОБОНДУУ ЫРЛАРЫНЫН АДАБИЯТ ТААНУУ ИЛИМИНДЕ ИЗИЛДЕНҮҮ ТАРЫХЫ
Authors: Колдошов Т.Р. 
Published: December 2024

Макалада кыргыз элинин ыр чыгармачылык мурасы өтө бай көркөмдүүлүгүнө жана салттуулугуна ээ болуу менен бирге, улуттун мүнөзүн ачык-айкын чагылдырышы, анын салттуулугунун сакталуусу аркылуу өнүгүүсү, жашоо-тиричиликтин ар кандай шарттары менен болгон өзгөрүүлөргө карабастан, көптөгөн кылымдар ичинде бир муундан экинчи муунга өткөрүлүп тууруучу процесс катары эсептелиши каралган. Келечек урпактарга музыкалык маданиятынын мурасынан болгон обондуу ыр чыгармачылык процесси, изилдөөчүлөрдүн көңүлүн көптөгөн жылдардан бери буруп келүүсү тууралуу айтылат. Ошондой эле, адабият таануучулугунда, ыр искусствосу маданияттын эң негизги бөлүктөрүнүн биринен болуп саналышы, элдик маданий чыгармачылыгынын бир бөлүгүнөн болгон ыр фольклору, анын үзүрү, натыйжасы болуп эсептелиши көрсөтүлөт.
В статье затрагивается богатое наследие песенного творчества кыргызского народа. Здесь воплощен национальный характер и развитие культурных традиций. Также предусмотрено, что песенное творческое наследие кыргызского народа, обладая богатейшей художественностью и традицией, ярко отражает характер нации, ее развитие через сохранение традиций рассматривается как подражательный процесс, передаваемый из поколения в поколение на протяжении многих столетий, несмотря на изменения в различных условиях жизни. Несмотря на различные изменения условий в жизни народа, происходят глобальные перемены и этот процесс не остается не замеченным со стороны музыковедов, искусствоведов, исследователей в течении многих лет. Также в литературоведении указывается, что исполнительское искусство остается основной частью музыкальной культуры кыргызского народа и является результатом творческой деятельности певцов-мелодистов.
The article touches upon the rich heritage of the song creativity of the Kyrgyz people. The national character and the development of cultural traditions are embodied here. It is also stipulated that the song creative heritage of the Kyrgyz people, possessing the richest artistry and tradition, vividly reflects the character of the nation, its development through the preservation of traditions is considered as an imitative process passed down from generation to generation for many centuries, despite changes in various living conditions. Despite various changes in the conditions in the life of the people, global changes are taking place and this process has not remained unnoticed by musicologists, art historians, researchers for many years. Literary studies also indicate that performing arts remain the main part of the musical culture of the Kyrgyz people and are the result of the creative activity of melodic singers.
ФИЛОСОФСКИЙ АНАЛИЗ ИННОВАЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ
Authors: Абыкеева-Султаналиева Т.Б. , Исаева М.Т. , Союзбек кызы Г. 
Published: December 2024

В данной статье проводится философский анализ инновационного образования. Именно философии предназначено в целом видение и осмысление инновационного образования, так как инновационное образование является одним из решающих факторов социально-экономического и социокультурного развития страны. Современное переосмысление инновационного образование состоит в согласовании науки и образования, а также в выявлении ключевых тенденций образовательной политики. Одним из важных аспектов современного переосмысления инновационного образования является стремление к согласованию науки и образования. Инновационное образование должно быть научно обоснованным и ориентированным на актуальные научные достижения. Это позволяет обеспечить высокий уровень знаний и компетенций у обучающихся, а также подготовить специалистов, способных эффективно работать в современных условиях быстрого развития науки и технологий.
This article provides a philosophical analysis of innovative education. The vision and understanding of innovative education as a whole is intended for philosophy, since innovative education is one of the decisive factors of socio-economic and socio-cultural development of the country. The modern reinterpretation of innovative education consists in the coordination of science and education, as well as in identifying key trends in educational policy. One of the important aspects of the modern rethinking of innovative education is the desire to harmonize science and education. Innovative education should be scientifically grounded and focused on current scientific achievements. This makes it possible to ensure a high level of knowledge and competencies among students, as well as to prepare specialists who are able to work effectively in modern conditions of rapid development of science and technology.
Бул макалада новатордук билим берүү боюнча методологиялык талдоо жүргүзүлөт. Инновациялык билим берүү өлкөнүн социалдык-экономикалык жана социалдык-маданий өнүгүүсүнүн чечүүчү факторлорунун бири болгондуктан, инновациялык билим берүүнүн жалпы көз карашы жана түшүнүгү дал ушул философияга арналган. Инновациялык билим берүүнүн заманбап интерпретациясы илим менен билимди тегиздөө, ошондой эле билим берүү саясатынын негизги тенденцияларын аныктоо болуп саналат. Инновациялык билим берүүнү Заманбап кайра элестетүүнүн маанилүү аспектилеринин бири-илим менен билимди шайкеш келтирүү. Инновациялык билим илимий жактан негизделген жана актуалдуу илимий жетишкендиктерге багытталган болушу керек. Бул окуучулардын жогорку билим жана компетенттүүлүгүн камсыз кылууга, ошондой эле илим менен технологиянын тез өнүгүшүнүн Заманбап шарттарында натыйжалуу иштөөгө жөндөмдүү адистерди даярдоого мүмкүндүк берет.
НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ ПРИРОДООХРАННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА ЗОЛОТОРУДНОМ МЕСТОРОЖДЕНИИ "ДЖЕРУЙ"
Authors: Алтымышбаева Л.К. , Исаев А.К. 
Published: December 2024

Разработка золоторудного месторождения «Джеруй» стала одной из крупнейших по объему инвестиций в истории российско-кыргызского экономического сотрудничества. Реализация проекта «Джеруй» позволяет выйти на качественно новый уровень золотодобывающую отрасль Кыргызстана. В статье рассматривается природоохранная деятельность компании «Альянс Алтын» в сфере экологической и технической безопасности месторождения «Джеруй». Актуальность исследования природоохранной деятельности на золоторудных месторождениях в Кыргызстане связана с тем, что в последние десятилетия проблема влияния золотодобывающей промышленности на экологию страны стала предметом широких общественно-политических и научных дискуссий. По результатам работы сделан вывод о том, что разработка золоторудного месторождения «Джеруй» ведется в строгом соответствии со всеми требованиями природоохранного законодательства Кыргызской Республики и международными экологическими стандартами.
The development of the «Jerooy» gold deposit has become one of the largest investments in terms of volume in the history of Russian-Kyrgyz economic cooperation. The implementation of the «Jerooy» project allows the gold mining industry of Kyrgyzstan to reach a qualitatively new level. The article discusses the environmental activities of the «Alliance Altyn» company in the field of environmental and technical safety of the «Jerooy» deposit. The relevance of the study of environmental protection activities of gold deposits in Kyrgyzstan is due to the fact that in recent decades the problem of the influence of the gold mining industry on the ecology of the country has become the subject of extensive socio-political and scientific discussions in Kyrgyzstan. Based on the results of the work, it was concluded that the development of the «Jerooy» gold deposit is carried out in strict accordance with all the requirements of the environmental legislation of the Kyrgyz Republic and international environmental standards.
«Жерүй» алтын кенин иштетүү орус-кыргыз экономи-калык кызматташтыгынын тарыхындагы көлөмү боюнча эң ири инвестициялардын бири болуп калды. Жерүй долбоорун ишке ашыруу Кыргызстандын алтын казып алуу тармагын сапаттык жаңы деңгээлге чыгууга мүмкүндүк берет. Макалада «Альянс Алтын» компаниясынын «Жерүй» кенинин экологиялык жана техникалык коопсуздугу жаатындагы жаратылышты коргоо боюнча ишмердүүлүгү каралат. Кыргызстандагы алтын кендериндеги айлана-чөйрөнү коргоо ишмердүүлүгүн изилдөөнүн актуалдуулугу акыркы он жылдыкта алтын казып алуу өнөр жайынын өлкөнүн экологиясына тийгизген таасири жөнүндөгү маселе кеңири коомдук саясий жана илимий талкуулардын предмети болуп калгандыгы менен байланыштуу. Жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгында «Жерүй» алтын кенин иштетүү Кыргыз Республикасынын жаратылышты коргоо мыйзамдарынын бардык талаптарына жана эл аралык экологиялык стандарттарга ылайык жүргүзүлүп жатат деген тыянак чыгарылды.
ТВОРЧЕСТВО МОЛДО КЫЛЫЧА В ТРУДАХ АКАДЕМИКА АСЫЛБЕКА АЛТМЫШБАЕВА
Authors: Ботоканова Г.Т. 
Published: December 2024

В статье рассматривается становление историко-философской науки в Кыргызстане, отмечается, что одним из первых представителей профессиональной философии в республике был известный философ - ученый Асылбек. Алтмышбаев, деятельность которого была тесно связана с социально-политическими, идеологическими событиями, когда философия должна была обслуживать интересы и взгляды только одной партии. Обосновывается мысль о том, что деятельность любого ученого, философа подвергалась жесткой идеологической цензуре, практически узаконенным было неукоснительное следование «марксистско-ленинской методологии». Отмечается роль академика в становлении философской науки Кыргызстана, в исследовании общественно-философской мысли кыргызов XIX - нач. ХХ вв. и, что труды ученого занимают достойное место в драматической истории Кыргызстана. Особое внимание уделено творчеству Молдо Кылыча в трудах Асылбека Алтмышбаева.
The article discusses the formation of historical and philosophical science in Kyrgyzstan. It is noted that one of the first representatives of the professional philosophical science in the Kyrgyz Republic was a famous philosopher Asylbek Altmyshbaev, whose activities were connected with socio-political and ideological events of that time, when the philosophy was supposed to serve the interests and views of only one party. There is an idea substantiated that works of any philosopher was subjected to a strict ideological censorship, with the adherence to the «Marxist-Leninist methodology» being practically legalised. The role of the academician in the formation of philosophical science in Kyrgyzstan, in the study of the socio-philosophical thought of the Kyrgyz people in the XIXth - early XXth century is noted, and that the scientist’s works occupy a worthy place in the dramatic history of Kyrgyzstan. Particular attention is made to the writings of Moldo Kylych in the academic works of A. Altmyshbaev.
Макалада Кыргызстанда тарыхый-философиялык илимдин калыптанышы каралат, философия бир гана партиянын кызыкчылыгына жана көз карашына кызмат кылышы шарт болгон мезгилге, ишмердүүлүгү соцалдык-саясий, идеологиялык окуяларга тыгыз байланышкан, республикадагы профессионалдык философиянын алгачкы өкүлдөрүнүн бири белгилүү философ-окумуштуу Асылбек Алтымышбаев экендиги белгиленет. Ар бир окумуштуу, философтун ишмердүүлүгү катаал идеологиялык цензураны, «марксисттик-лениндик методологияны» кармануусу дээрлик мыйзамдашкандыгы жөнүндөгү ой менен негизделет. Академиктин Кыргызстанда философия илиминин калыптанышындагы, XIX кылмдын - XX кылымдын башындагы кыргыз элинин коомдук-философиялык ой-пикирин изилдөөдөгү ролу белгиленген, ошону менен окумуштуунун эмгектери Кыргызстандын драмалык тарыхында татыктуу орунду ээлегени чагылдырат. Асылбек Алтмышбаевдин эмгектериндеги Молдо Кылычтын чыгармачылыгына өзгөчө көңүл бурулат.
СОВРЕМЕННЫЕ ВЫЗОВЫ И ИЗМЕНЕНИЯ В НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ: ОСНОВНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ
Authors: Апсаматова Э.Дж. , Турукманов К.Т. 
Published: December 2024

Актуальность исследования заключается в том, что современный мир стал свидетелем множества изменений, которые оказывают значительное влияние на национальную идентичность. Миграция, глобализация, технологический прогресс, культурные контакты и другие факторы приводят к постепенному изменению традиционных представлений о национальной идентичности. Это создает необходимость изучения и понимания современных вызовов и изменений в национальной идентичности. Цель данного исследования заключается в анализе основных тенденций современных изменений в национальной идентичности. Определение и анализ современных вызовов и изменений в национальной идентичности позволяет пролить свет на актуальные проблемы, вызванные быстрым развитием общества, технологий и культурных контактов.
The relevance of the study lies in the fact that the modern world has witnessed many changes that have a significant impact on national identity. Migration, globalization, technological progress, cultural contacts and other factors lead to a gradual change in traditional ideas about national identity. This creates a need to study and understand contemporary challenges and changes in national identity. The purpose of this study is to analyze the main trends in modern changes in national identity. Identifying and analyzing contemporary challenges and changes in national identity allows us to shed light on current problems caused by the rapid development of society, technology and cultural contacts.
Изилдөөнүн актуалдуулугу азыркы дүйнө улуттук иденттүүлүккө олуттуу таасирин тийгизген көптөгөн өзгөрүүлөргө күбө болгондугунда. Миграция, ааламдашуу, технологиялык прогресс, маданий байланыштар жана башка факторлор улуттук иденттүүлүк жөнүндөгү салттуу идеялардын акырындык менен өзгөрүшүнө алып келет. Бул улуттук өзгөчөлүктөгү заманбап чакырыктарды жана өзгөрүүлөрдү изилдөө жана түшүнүү зарылдыгын жаратат. Бул изилдөөнүн максаты - улуттук иденттүүлүктүн заманбап өзгөрүүлөрүнүн негизги тенденцияларын талдоо. Заманбап чакырыктарды жана улуттук өзгөчөлүктөгү өзгөрүүлөрдү аныктоо жана талдоо коомдун, технологиянын жана маданий байланыштардын тез өнүгүшүнөн улам келип чыккан актуалдуу көйгөйлөргө жарык чачууга мүмкүндүк берет.
ВОЗРАСТНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ГЕПАТОБИЛИАРНОЙ СИСТЕМЫ У ЛИЦ ПОЖИЛОГО И СТАРЧЕСКОГО ВОЗРАСТА
Authors: Каршина О.О. , Абдилазизова Э.А. 
Published: December 2024

Представлен обзор литературных данных о структурно-функциональных изменениях печени и клиническое значение изменений гепатобилиарной системы у лиц пожилого и старческого возраста. Старение является одним из основных факторов риска многих хронических заболеваний. Благодаря значительному социально-экономическому развитию и усовершенствованию медицинской помощи в течение последних лет, продолжительность жизни людей неуклонно увеличивается. В связи с этим во всем мире хронические заболевания печени все чаще диагностируются у людей пожилого возраста. Пожилой возраст приводит к изменениям кровотока, объема, морфологии и нормальной физиологии печени. Это предрасполагает гериатрических пациентов к развитию некоторых хронических заболеваний печени. Кроме того, клиническое течение и лечение заболеваний различаются у пожилых пациентов по сравнению с более молодыми пациентами.
A review of the literature data on structural and functional changes in the liver and the clinical significance of changes in the hepatobiliary system in elderly and senile persons is presented. Aging is a major risk factor for many chronic diseases. Due to significant socio-economic development and improvement of medical care during the last years, the life expectancy of people is steadily increasing. Consequently, chronic liver diseases are increasingly being diagnosed in the elderly worldwide. Older age leads to changes in blood flow, volume, morphology and normal physiology of the liver. This predisposes geriatric patients to develop some chronic liver diseases. In addition, the clinical course and treatment differ in elderly patients compared to younger patients.
Боордун структуралык жана функционалдык өзгөрүүлөрү жана улгайган пациенттерде гепатобилиардык системадагы өзгөрүүлөрдүн клиникалык мааниси жөнүндө адабият маалыматтарына сереп берилген. Картаюу көптөгөн өнөкөт оорулардын өнүгүүсүнүн негизги факторлорунун бири болуп саналат. Акыркы жылдарда олуттуу социалдык-экономикалык өнүгүүнүн жана медициналык жактан тейлөөнү жакшыртуунун аркасында элдин жашоо узактыгы кыйшаюусуз жогорулап жатат. Натыйжада, боордун өнөкөт оорулары дүйнө жүзү боюнча улгайган адамдарда көбүрөөк кездешет. Карылык кан агымын, көлөмүн, морфологиясын жана боордун кадимки физиологиясын өзгөртөт. Бул гериатриялык бейтаптарды кээ бир өнөкөт боор ооруларына алып келет. Мындан тышкары, оорулардын клиникалык жүрүшү жана башкаруусу улгайган пациенттерде жаш пациенттерге салыштырмалуу айырмаланат.
НЕКОТОРЫЕ ИДЕИ КЫРГЫЗСКИХ УЧЁНЫХ ОБ КЫРГЫЗСКОЙ ЭТНОНАЦИИ
Authors: Шаршебаева Т.А. 
Published: December 2024

В современных условиях происходит существенный этнический и национальный Ренессанс, особенно с развалом Союза. С суверенизацией кыргызы, получили огромный импульс для своего этнонационального развития, как основы формирования гражданской кыргызстанской нации. Противостояние между этнократическим и гражданско-демократическим принципами, заметный рост удельной доли, собственно, кыргызов в населении республики, обусловленный существенным оттоком представителей некыргызских национальностей и активизация этнонациональной идеологии - все это в комплексе драматизировали этнонациональные процессы в постсоветском Кыргызстане. Социально-философский анализ способствует выработке всестороннего комплексного подхода к исследованию этнонации, как особого социального феномена. Социально-философское толкование этнонации, в первую очередь, должно сформировать теоретико-методологическую базу исследования, основывающейся на категориально - понятийной системе социальной - философии и результатах конкретных научных дисциплин.
In modern conditions, there is a significant ethnic and national Renaissance, especially with the collapse of the Union. With the sovereignization of the Kyrgyz, they received a huge impetus for their ethno-national development, as the basis for the formation of a civil Kyrgyz nation. The confrontation between ethnocratic and civil-democratic principles, a noticeable increase in the proportion of Kyrgyz proper in the population of the republic, due to a significant outflow of representatives of non-Kyrgyz nationalities and the activation of ethno-national ideology - all this in a complex dramatized ethno-national process in post-Soviet Kyrgyzstan. Socio-philosophical analysis contributes to the development of a comprehensive integrated approach to the study of ethnonation as a special social phenomenon. The socio-philosophical interpretation of ethnonation, first of all, should form a theoretical and methodological basis for research based on the categorical and conceptual system of social philosophy and the results of specific scientific disciplines.
Заманбап шарттарда, өзгөчө Союздун кулашы менен, олуттуу этникалык жана Улуттук Кайра жаралуу жүрүп жатат. Эгемендик алган кыргыздар жарандык кыргыз улутун калыптандыруунун негизи катары этно-улуттук өнүгүүсүнө зор дем берди. Этнократиялык жана жарандык-демократиялык принциптердин тиреши, Кыргыз эмес улуттардын өкүлдөрүнүн Олуттуу агымдарынан улам республиканын калкындагы кыргыздардын өздүк үлүшүнүн байкалаарлык өсүшү жана этно-улуттук идеологиянын активдешүүсү-мунун баары комплексте постсоветтик Кыргызстандагы этно-улуттук процесстерди драмалаштырды. Социалдык-философиялык талдоо өзгөчө социалдык көрүнүш катары этнонацияны изилдөөгө ар тараптуу комплекстүү мамилени өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт. Этнонацияны социалдык-философиялык чечмелөө, биринчи кезекте, социалдык-философиянын категориялык - түшүнүктүк тутумуна жана конкреттүү илимий дисциплиналардын натыйжаларына негизделген изилдөөнүн теориялык-методологиялык базасын түзүшү керек.