bluuebunny/crossref_metadata_2025_split huggingface dataset:
Wilfried Borms in Belgisch-Congo. Een eenmansgevecht voor het Nederlands in de kolonie?
Authors: Govaerts Bert 
Published: December 2019

Wilfried Borms was een bekwame koloniale ambtenaar in Belgisch Congo op het einde van de jaren 1930, die een principiële strijd leverde voor zijn wettelijke rechten als Nederlandstalige. Hij werd daarvoor, maar ook door de schaduw van zijn vader, de controversiële Vlaams-nationalistische voorman August Borms, fijngemalen in de repressieve machine van de hiërarchie, niet het minst toen de gouverneur-generaal tijdens de Tweede Wereldoorlog de Belgische kolonie onvoorwaardelijk ten dienste stelde van de geallieerden, terwijl vader Borms voor de tweede maal collaboreerde met de Duitse bezetter. Bert Govaerts beschrijft dit onverkwikkelijk en vooral intriest verhaal waarin de kwalijke vooringenomenheid en het naïeve zelfvertrouwen de boventoon vormen.________Wilfried Borms in the Belgian Congo. A one-man crusade for the Dutch language in the colony?Wilfried Borms was a competent colonial official in the Belgian Congo at the end of the 1930s, who fought a battle on principle to defend his legal rights as a Dutch speaker. For this reason, but also because of the shadow cast by his father, the controversial Flemish nationalistic leader August Borms, he was crushed by the repressive hierarchical system, particularly when during the Second World War the governor general placed the Belgian colony unconditionally at the disposal of the Allies, whilst father Borms collaborated for the second time with the German occupying forces. Bert Govaerts describes this unsavoury and chiefly deeply sad tale, characterised by vile prejudice and naïve self-confidence.
Kroniek van een aangekondigd ontslag. Twee opmerkelijke brieven van Alfons Van de Perre betreffende zijn afscheid als volksvertegenwoordiger in 1919
Authors: Vandeweyer Luc 
Published: December 2019

In deze bronnenpublicatie ontleedt Luc Vandeweyer de parlementaire loopbaan van de geneesheer-politicus Alfons Van de Perre: hoe hij in 1912 feitelijk tegen wil en dank volksvertegenwoordiger werd, zich anderzijds blijkbaar naar behoren kweet van zijn taak en tijdens de eerste verkiezingen na de Eerste Wereldoorlog (1919) zijn mandaat hernieuwd zag maar meteen daarop ontslag nam. Volgens de bekende historiografische lezing was de abdicatie van de progressieve politicus een daad van zelfverloochening die enerzijds werd ingegeven door gezondheidsmotieven en anderzijds was geïnspireerd door de wil om de eenheid binnen de katholieke partij te herstellen. De auteur komt op basis van nieuw en onontgonnen bronnenmateriaal tot de vaststelling dat Van de Perres spontane beslissing tot ontslag in de eerste plaats een strategische keuze was: in het parlement, waar hij zich overigens niet erg in zijn schik voelde, kon hij minder invloed uitoefenen op de Vlaamse beweging dan via de talrijke engagementen waarvoor hij voortaan de handen vrij had. Eén ervan was die van bestuurder én publicist bij het dagblad De Standaard.________Chronicle of the announcement of a resignation. Two remaekable letters by Alfons Van de Perre concerning his resignation as a Member of Parliament in 1919In this source publication Luc Vandeweyer analyses the parliamentary career of the physician-politician Alfons Van de Perre and he describes how Van de Perre became a Member of Parliament in 1912 actually against the grain, yet how he apparently did a good job carrying out his duties. During the first elections after the First World War (1919) Van de Perre found that his mandate was renewed, but he handed in his resignation immediately afterwards. According to the familiar historiographical interpretation the abdication of the progressive politician was an act of self-denial, which was prompted on the one hand by health reasons and on the other hand inspired by the will to restore unity within the Catholic political party. On the basis of new and so far unexplored source material the author concludes that the spontaneous decision by Van de Perres to hand in his resignation was above all a strategic choice: in the Parliament, which he did not much enjoy anyway, he could exert less influence on the Flemish movement than via his numerous commitments, which he was now free to take on. One of these was the post of director as well as political commentator of the newspaper De Standaard.
Culturele collaboratie en “het terrein der Kunst”. Een document rond de repressie en epuratie van Prosper De Troyer
Authors: Boeva Luc 
Published: December 2019

Kunstschilder Prosper De Troyer (1880-1961) behoorde tot de Vlaamse potentiële avant-garde, die zich bewoog in de rand van het activisme. Tijdens de twintiger jaren evolueerde hij in figuratieve, expressionistische zin, waarbij hij steeds sterker tendeerde naar een beeldentaal die kon gelden als de Identitätsnachweis van het Vlaamse volk. Dat beeld was overigens in overeenstemming met de smaak (en de doelstellingen) van de Nieuwe Orde; De Troyer ging uiteindelijk de weg van de culturele collaboratie en kwam na de Tweede Wereldoorlog in aanraking met de repressie en de epuratie. In deze bronnenpublicatie stelt Luc Boeva een pleitnota voor van zijn advocaat, Frans van der Elst, die daarin de relatie tussen kunst en politiek centraal stelt. De tekst vormt daardoor een bron voor het vergelijkend kwalitatiief onderzoek van de culturele collaboratie c.q. de repressie.________Cultural collaboration and the "Art sector". A document dealing with the repression and purgation of Prosper De TroyerThe painter Prosper De Troyer (1880-1961) belonged to the Flemish potential avant-garde, which operated in the margins of activism. During the nineteen twenties he evolved in a figurative, expressionistic sense, and he tended to increasingly use an evocative language which could refer to the Identitätsnachweis of the Flemish nation. At any rate, that image agreed with the taste (and the objectives) of the New Order; De Troyer ultimately followed the path of cultural collaboration and after the Second World War he experienced repression and purgation. In this source publication Luc Boeva presents the memoranda of oral pleadings of De Troyer's solicitor, Frans Van der Elst, in which he focuses on the relationship between art and politics. For that reason the text constitutes a source for comparative qualitative research of cultural collaboration and/or the repression.
Schandelijke liefde. Sentimentele collaboratie en haar bestraffing in België na de Tweede Wereldoorlog
Authors: De Metsenaere Machteld , Bollen Sophie 
Published: December 2019

In deze studie schetsen Machteld De Metsenaere en Sophie Bollen het profiel en de strafmaat van de vrouwelijke verdachten van collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in het algemeen en de 'sentimentele collaboratie' – de echte of vermeende omgang van vrouwen met Duitse soldaten – in het bijzonder (via haar boekbespreking van M. Diederichs' Wie geschoren wordt moet stilzitten. De omgang van Nederlandse meisjes met Duitse militairen in ditzelfde Wt-nummer opent Sophie Bollen daarenboven de mogelijkheid tot het ontwikkelen van een comparatieve visie op de vergelijkbare problematiek van collaboratie en repressie in Nederland, beschouwd vanuit het genderperspectief). De auteurs steunen hun studie op de strafdossiers van de opgesloten vrouwen in het interneringscentrum Gent-Wollestraat en anderzijds de epuratiedossiers van vrouwelijke werknemers van de Regie voor Telegrafie en Telefonie (RTT), een overheidsinstelling. Daardoor kunnen zij zich begeven op twee vooralsnog braakliggende studieterreinen: de strafrechtelijke behandeling van de vrouwen en de problematiek van de epuratie (de wegzuivering door de werkgevers, c.q. overheden).
________Shameful Love: Sentimental Collaboration and its punishment in Belgium after the Second World WarIn this study Machteld De Metsenaere and Sophie Bollen describe the profile and punishment of women accused of collaboration during the Second World War in general and of “sentimental collaboration” – the actual or alleged intercourse of women with German soldiers – in particular. (By means of her discussion of the book by M. Diederichs You have to sit still when you are being shaved. The intercourse of Dutch girls with German military in this same issue of Wt Sophie Bollen also provides the opportunity to develop a comparative vision on the comparable problem of collaboration and repression in the Netherlands, viewed from a gender perspective). The authors have based their study on the criminal records of the women confined in the internment centre in Gent-Wollestraat as well as the dossiers of the legal purge of women employees of the RTT (Radio, Telegraphy and Telephony Service), a public utility. This allows them to venture into two until now unexplored areas of study: the criminal prosecution of the women and the issue of the ‘épuration’ of employees (the purge by the employers casu quo the authorities).
Scheutist, Scheutist, linguïst en etnoloog Leo Bittremieux. Zijn visie op wetenschappelijk taalgebruik in 1910-1914
Authors: Vandeweyer Luc 
Published: December 2019

Vlaamse missionarissen publiceerden in koloniale tijden gezaghebbende en innoverende studies over de cultuur van de Centraal-Afrikaanse volkeren. Enkelen hebben daarbij gebruik gemaakt van het Nederlands als voertaal. Pater-scheutist Leo Bittremieux was een van de eerste want hij deed dat al in de jaren 1909-1914, de periode tussen Kongo Vrijstaat en eerste Wereldoorlog.Aan de hand van een aantal van zijn brieven uit deze periode, valt af te leiden hoezeer deze Vlaamsgezinde opstelling leidde tot een diep respect voor de taal en de cultuur van de zwarte bevolking. Dat ging zo ver dat hij er voor pleitte de inlandse talen te promoveren tot taal van onderwijs en bestuur. Het blijkt uit deze briefwisseling dat Bittremieux in zijn keuze vóór het Nederlands als wetenschappelijke communicatietaal naar westerlingen toe gesteund werd door zijn missieorde.Als zodanig betekenden zijn publicaties een promotie voor het Nederlands, maar ook voor het Yombe waarvan hij de rijkdom duidelijk maakte. Die optie was niet alleen het resultaat van zijn taalkundig onderzoek maar ook het gevolg van zijn Vlaamsgezinde overtuiging. Het was vanuit dezelfde overtuiging dat hij een diep respect opbracht voor de autochtone bevolking en haar cultuur.
________Scheutist, linguist and ethnologist Leo Bittremieux. His vision on the use of scientific language in 1910-1914During colonial times Flemish missionaries published authoritative and innovating studies about the culture of the Central-African peoples. A few of them used Dutch as their official language for these studies. Father-Scheutist Leo Bittremieux was one of the first for he already did so during 1909-1914, the period between the Congo Free State and the First World War.From a number of his letters dating from this period it can be concluded how this Pro-Flemish attitude brought about a deep respect for the language and culture of the black population. He went as far as to argue for the promotion of the autochthonous languages for education and government. This exchange of letters proves that Bittremieux’s choice for Dutch as the language for scientific communication addressed to Westerners was supported by his Mission Order.His publications therefore signified a promotion of the Dutch language, but also of the Yombe of which he exemplified the riches. That choice was not only the result of his linguistic research, but also the consequence of the Pro-Flemish persuasion. That same persuasion brought about his deep respect for the autochthonous population and its culture.
De “Flamenpolitik”, breuk of continuïteit in de Duitse politiek? Nieuw licht op het tijdschrift "Germania"
Authors: Yammine Bruno 
Published: December 2019

Het artikel Nieuw licht op het tijdschrift 'Germania' (1898-1905) behandelt het Duits-Vlaamse tijdschrift Germania in het licht van de Duitse geopolitiek. Meerbepaald wordt de vraag naar Germania als radertje binnen een mogelijke continuïteit van het vooroorlogse, Duitse imperialisme naar 1914 toe onderzocht. Daarvoor worden eerst, bonding, de bestaande stellingen in de literatuur bekeken. Vervolgens wordt ingegaan op de Brusselse kunstkring De Distel, waar men met name de voorzitter Jan-Matthijs ijverig propaganda voerde voor een Duits-Vlaamse toenadering. Daarna wordt de vorming van de redactie van het tijdschrift besproken. Daarin speelden het imperialistische Alldeutscher Verband en met name de figuur van Theodor Reismann-Grone een sleutelrol. Tot slot wordt een inhoudsanalyse gemaakt van bepaalde aspecten van het tijdschrift. De studie gaat dieper in op de ideologie van de Vlaamsgezinden die medewerking verleenden aan het blad. Bovendien wordt de ideologische lijn die de Alduitsers uitstippelden hiermee in verband gebracht. Het economische luik, dat apart behandeld wordt, brengt een merkwaardige synergie tussen Lodewijk De Raet en de Alduitsers aan het licht.
________"Flamenpolitik", break with or continuation of the German policy? Seeing the magazine "Germania" (1898-1905) in a new lightIt remains an important topic of research to decide whether the Flamenpolitik pursued by the occupier during the First World War was a break with- or a continuation of the German policy in regard to Belgium. This contribution investigates this within the framework of the German-Flemish magazine Germania (1898-1905). At its creation De Distel, the Germanophile art circle in Brussels, was not as important as is sometimes suggested by the scientific literature. Rather more important was the German-imperialistic Alldeutscher Verband (ADV) with Theodor Reismann-Grone in a key role. Almost none of the supporters of the Flemish Movement who gave their cooperation to the magazine acknowledged sharing the objectives of Pan-Germanism of the German initiators. However, the content and history of the magazine illustrate elements in the pre-war German policy including the economic interest in Flanders, which point at a link with the Flamenpolitik during the First World War
Een Duits netwerk bij de voorbereiding van de Militärverwaltung in België (1939-1940)
Authors: Verhoeyen Etienne 
Published: December 2019

Nadat Hitler in oktober 1939 beslist had een aanval in het Westen te ondernemen, werden in Keulen twee studiegroepen opgericht, die het toekomstig bezettingsregime van België en Nederland moesten voorbereiden. Er was een studiecommissie die geleid werd door de toekomstige leider van het Duits Militair Bestuur in België, Regierungspräsident Reeder, en daarnaast bestond een geheime studiegroep die de Sondergruppe Student werd genoemd. Deze bijdrage belicht het voorbereidend werk van de leden van deze studiegroep op het gebied van handel, industrie, recht, Volkstum en cultuur in België. De groep legde een grote belangstelling voor de Flamenfrage aan de dag en trok daarbij lessen uit de ervaringen met de bezetting van België tijdens de Eerste Wereldoorlog. Ofschoon er van diverse zijden in Duitsland werd op aangestuurd, hebben zowel de 'commissie Reeder' als de Sondergruppe de wederinvoering van de bestuurlijke scheiding van het Vlaams en Franstalig landsgedeelte, één van de 'verworvenheden' van het Vlaams activisme uit 1914-18, beslist afgewezen. De bijdrage laat ook de tegenstellingen zien die in Duitsland bestonden op het gebied van de beïnvloeding (ten voordele van Duitsland) in de te bezetten gebieden.
________
A German network in the preparation of the Militärverwaltung (Army administration) in Belgium (1939-1940)After Hitler had decided in October 1939 to carry out an attack on the West, two study groups were set up in Cologne in order to prepare the future occupational regime of Belgium and the Netherlands. The future leader of the German Army Administration in Belgium, President of the Government Reeder chaired the study group, and in addition there was a secret study group called the Sondergruppe Student (Special Student Group).This contribution illuminates the preparatory work of the members of this study group in the area of trade, industry, law, Volkstum (nationality) and culture in Belgium. The group demonstrated a lot of interest in the Flamenfrage (Flemish question) and in doing so drew lessons from the experience of the occupation of Belgium during the First World War.Although people from various quarters in Germany aimed for the reintroduction of the governmental separation between the Flemish and French speaking parts of the country, one of the 'achievements' of Flemish activism from the period of 1914-1918, both the 'Reeder committee' and the 'Sondergruppe' definitely dismissed it. This contribution also demonstrates the contradictions present in Germany in the area of influencing the territories to be occupied (in favour of Germany).
De Katholieke Vlaamse Landsbond. Deel 2
Authors: Wils Lode 
Published: December 2019

Onlangs werd het verslagboek 1919-1925 ontdekt van de Katholieke Vlaamse Landsbond. Dat was de bundeling van arrondissementele verbonden waarmee flaminganten onder de leiding van volksvertegenwoordiger Frans Van Cauwelaert in heel het Vlaamse land de katholieke partij in handen wilden nemen, om de Nederlandse eentaligheid van Vlaanderen aan de overheden op te leggen. Het zou duren tot 1936 vooraleer de partij in België officieel georganiseerd werd op federale basis, maar daardoor zou de KVL dan zijn betekenis verliezen. Intussen was een belangrijk deel van de aanhang, vooral uit de intellectuele burgerij, overgestapt naar de nationalisten, hoewel de KVL zijn houding had geradicaliseerd om dat te voorkomen. De beroepsorganisaties van christelijke arbeiders, boeren en middenstanders waren de belangrijkste ondersteuners, waarmee de KVL intussen haar oorspronkelijk programma had kunnen doorvoeren.________The Catholic Flemish National UnionRecently the book including the minutes of the Catholic Flemish National Union (KVL) for 1919-1925 was discovered. The Catholic Flemish Nation Union was the gathering of the district-based unions that the supporters of the Flemish Movement under the leadership of Member of Parliament Frans Van Cauwelaert wanted to take over in order to impose Dutch on the authorities as the single language in Flanders. The party was not officially organised on a federal basis in Belgium until 1936, and for this reason the KVL would then lose its significance. Meanwhile a large number of its supporters, in particular those from the intellectual middle classes had transferred its allegiance to the nationalists, in spite of the fact that the KVL had radicalised its stance in order to prevent this. The professional associations of Christian workers, farmers and small businesses constituted the main supporters, with whom the KVL could have carried out its original programme.
"De Antwerpsche haven in het stormgetij." Jan Timmermans en de haven van Antwerpen
Authors: Seberechts Frank 
Published: December 2019

In deze bijdrage onderzoeken we de ideeën van de VNV-politicus Jan Timmermans betreffende de havenpolitiek voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voorts bekijken we zijn werk als schepen van de haven en als burgemeester van Antwerpen. Welke houding nam hij aan tegenover de Duitse politiek? Welke rol speelde hij in het behoud van de haven op het einde van de oorlog?Met zijn ideeën over de werking en de toekomst van de haven van Antwerpen, zat Jan Timmermans op één lijn met de ‘derde weg’ die de extreemrechtse bewegingen in binnen- en buitenland op economisch gebied voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog naar voren brachten. Antwerpen zou, samen met de andere havensteden in de Delta van de Lage Landen, later in de door de Duitsers geleide Europese Wirtschaftsraum, een plaats krijgen die beantwoordde aan zijn noden en mogelijkheden.Als schepen van Handel en Scheepvaart en later als burgemeester van de stad Antwerpen nam Timmermans een cruciale plaats in bij de greep naar de macht van het VNV in de lokale besturen. Intussen moest Timmermans er voor zorgen dat het patrimonium van de haven zo ongeschonden mogelijk de oorlog overleefde. Op het einde van de oorlog trachtte Timmermans vanuit zijn functie als burgemeester de haven te beschermen tegen de Duitse vernietigingsplannen.________“The port of Antwerp in stormy weathers”. Jan Timmermans and the port of Antwerp This contribution researches the ideas of the VNV (Flemish National Union) politician Jan Timmermans concerning port policy before and during the Second World War. We also look at his activities as alderman for the port and as mayor of Antwerp. What was his attitude in view of the German politics? What was his role in the conservation of the port at the end of the war? Jan Timmermans’ thoughts about the operation and future of the port of Antwerp were in line with the ‘third way, which propagated the economic policies of the extreme right movements nationally and abroad before and during the Second World War. Antwerp together with other port cities in the Delta of the Low Countries was to receive later in the German-led European Wirtschaftsraum a position commensurate with its needs and potential. As alderman for Trade and Shipping and later on as mayor of the city of Antwerp, Timmermans fulfilled a crucial role in the attempt of the VNV to take over the power in the local councils. Meanwhile Timmermans had to ensure that the heritage of the port survived the war as undamaged as possible. At the end of the war, Timmermans tried by means of his position as mayor to protect the port against the plans of the Germans to destroy it.