NAHL SÛRESİNİN 125. ÂYETİ PERSPEKTİFİNDE DİN DİLİNİN YENİDEN İNŞÂ EDİLMESİNİN GEREKLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ANALİZ
Authors: KARAOĞLAN Arslan 
Published: June 2020

Dil, insanlar için ortak bir iletişim
aracıdır. Bireyler dil aracılığı ile anladığı ve algıladığı şeyleri anlatır ve
onunla kimlik kazanır. Bu çerçevede muhatap kitleye dinin öğretilerini iletmek,
onlara dini bilgileri anlamadan ve yöntemsiz olarak aktarmak değildir. Üzülerek
belirtilmelidir ki bugün yaşanan çağda din olması gereken vasat ölçekte bir
dille anlatılmamaktadır. Belki de din diye
dinin şekilselliği hedef kitleye götürülmektedir. Böyle bir yöntem ve tutum, birey ve toplumlarda istenen dönüşümün ve değişimin sağlanmasına
katkı sağlamamaktadır. Bu bağlamda hali hazırdaki kullanılan din dilinin değerlendirilmesine ve yeniden kurgulanmasına gereksinim vardır.
Kur’an’ın din dili Allah merkezlidir. Bu durum gözardı edilirse Allah’a iman,
ahlakî işlevselliğini gerçekleştirememektedir. İslam’ı tebliğ ve davette Kur’ân odaklı bir
din dilini gerçekleştirmek, dinin hedef kitleye sağlıklı, doğru ve etkili
iletilmesinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bundan dolayı dinin sabiteleri ve
değişkenleri üzerine inşa edilecek olan din dili özlenen bu durumu ortaya
çıkarabilir. Dinin sabitelerinin değişmeyeceğini, dinin değişkenleri noktasında
farklı yorumların yapılabileceğini, farklı düşünmenin düşmanlığı ortaya
çıkarmayacağını ortaya koyan faydalı ve güzel bir din dili
kullanılmalıdır. İnsanlığın ve ümmetin
kurtuluşu açısından din dilinin mutlaka
içinin iyi ve erdemli değerlerle doldurulması gerekir. Sağlam temeller üzerine
inşa edilen din dili, toplumu bir araya getiren temel kurucu değerlerin
aşınmasına sebep olmaz tam aksine dinin temel ilkelerini belli esaslı
yöntemlerle hedef kitleye aktarmada büyük bir görev icra eder.

Din dilinin içeriğini, söylem itibariyle zaman
ve şartlara göre İslâm’ı, muhataplarına anlatma yeterliliğine sahip
uslûp ve seviye doldurmaktadır. Yoksa din dili ile salt, Yahudilerin İbranîce; Hıristiyanların Ârâmîce; Müslümanların kullandığı Arapça gibi
diller anlaşılmamalıdır. Bir başka
ifadeyle din dili ile dinin, Müslümanlara kazandırdığı temel bakış açısını, tutumunu
ve davranışlarını muhatap kitleye doğru
ve yerinde ulaştırması kastedilmektedir. Diğer bir ifadeyle din dili;
dinin muhatap kitleye tebliğ edilmesi “rasyonel, mantıki tutarlılık içerisinde ve
ikna edici bir dil ile nasıl sağlanır” sorusuna verilen cevaptır. Bir başka
ifade ile din dili kastedilen şey davet dilidir. Din dilinin
yeniden inşasının ya da yenilenmesinin gerekliliği ile dinin yenilenmesi veya
değiştirilmesi kesinlikle anlaşılmamalıdır. Tam tersine dinin nâzil olduğu hal
üzere temel dinamiklerini koruyup onun sabitelerini ve değişkenlerini bütün
insanlığa en iyi bir şekilde sunmaktır. İslam dünyasında ortaya çıkan ve
beslendikleri kaynakları zayıf olan kötü akımlar ve yönelişler, dinî
söylemin/din dilinin yeniden inşasının ve gözden geçirilmesinin gerekliliğini
hızlandırmıştır. Buna göre günümüz
insanının zihin ve gönül dünyasında beliren sorulara ve sorunlara cevap
verebilecek nitelikte bir din dilinin oluşumunu şekillendirmek önemli bir
noktadır. Bu makalede Nahl Sûresi 125.
âyeti çerçevesinde dine davette
oluşturulan din dilinin içeriğinde yer
alması gereken hikmet, güzel öğüt ve en
güzel mücadele ögesine dikkat çekilmiş, Kur’an-ı Hakim’de yer alan tartışma
örneklerine temas edilmiş, dine davet kapsamında tartışma kültürünün
parametrelerine vurgu yapılmıştır.