Hz. Peygamber’e Atılan Çirkin Bir İftira: Hz. Peygamber Zeyneb bint Cahş Evliliğinin Hz. Dâvûd Bat-Şeba Evliliğine Benzetilmesi
Authors: ERKOCAASLAN Recep 
Published: July 2020

Kitâb-ı Mukaddes’te zikredilen bir kıssada Hz. Dâvûd’un kendisini görerek beğendiği Bat-Şeba isimli bir kadınla evlenmek istemesi sebebiyle, asker olan kocası Hittî Uriya’yı ölmesi için ordunun en kritik yerinde görevlendirdiği rivayeti yer almaktadır. İslâmî kaynaklarda da bu konu ile ilgili İsrâiliyat menşeli bazı rivayetler pek çok farklı şekilde aktarılmıştır. Yine bazı İslâmî kaynaklarda Hz. Dâvûd’a isnad edilen bu olay Hz. Peygamber ve Hz. Zeyneb bint Cahş’ın evlilikleri ile de irtibatlandırılmaktadır. Ayrıca son dönemlerde bazı kişiler tarafından Hz. Peygamber’in de Hz. Zeyneb bint Cahş’ın eski kocası Zeyd b. Hârise’yi pek çok savaşa gönderdiği ve nihayetinde Mu’te Seriyyesi’nde öldürülmesine sebep olduğu şeklinde bir iddia dillendirilmektedir. Çalışmamızda öncelikle Hz. Dâvûd ve Hittî Uriya arasında geçtiği iddia edilen olay tüm yönleriyle ele alınacak akabinde de Hz. Peygamber ve Hz. Zeyneb bint Cahş’ın evlilikleri detaylı bir şekilde incelenecektir. Ayrıca Hz. Dâvûd’a isnad edilen olayın, Zeyd b. Hârise’nin komutan olarak görevlendirilmesi hadisesine hiçbir surette benzemediği ortaya konulacaktır.Özet: Kitâb-ı Mukaddes’te geçen bir kıssaya göre Hz. Dâvûd bir gece sarayının damında gezinirken yıkanmakta olan bir kadını görerek ondan çok etkilenir. Hz. Dâvûd bu kadının kim olduğunu araştırması için birini gönderir ve yapılan araştırma sonucunda bu kadının, Hz. Dâvûd’un komutanlarından Hittî Uriya’nın karısı Bat-Şeba olduğu ortaya çıkar. Hz. Dâvûd bu kadını getirmeleri için birilerini gönderir ve kadın kendisine getirildiği zaman onunla zina eder. Hatta bu birliktelik sebebiyle kadın hamile kalır ve bu durumu Hz. Dâvûd’a haber verir. Hz. Dâvûd bu gebelik haberini aldıktan sonra ordusu ile birlikte savaşta olan başkomutanı Yoab’a haber göndererek Hittî Uriya’yı kendisine göndermesini ister. Hz. Dâvûd, Hittî Uriya’yı sarayda birkaç gün misafir ettikten sonra onu başkomutan Yoab’a verilmek üzere bir mektupla birlikte tekrar cepheye gönderir. Hz. Dâvûd bu mektubunda başkomutan Yoab’dan Hittî Uriya’yı savaşta en tehlikeli yere göndererek öldürülmesinin sağlanmasını ister. Yoab, Hz. Dâvûd’un mektubunda belirttiği emri yerine getirerek Hittî Uriya’yı savaşın en çetin geçeceği bir bölgeye göndererek burada öldürülmesine sebep olur. Bat-Şeba’nın, kocası Hittî Uriya için yası bittikten sonra da Hz. Dâvûd onunla evlenir.İslâm inancına göre, peygamberler Allah tarafından korundukları için Kitâb-ı Mukaddes’te zikredildiği şekliyle bu olayın meydana gelmesi mümkün değildir. Çünkü kıssada Hz. Dâvûd’un zina yaptığı belirtilmektedir.Olay hakkında en net bilgiyi alabileceğimiz kaynak olan Kur’ân-ı Kerîm’de bu olay Sâd sûresi 21-25. âyetlerde aktarılmaktadır. Âyetlerde, Kitâb-ı Mukaddes ile kısmî bir benzerlik bulunmakla birlikte, ne kadından ne de o kadınla evlenmek istediği için Hz. Dâvûd’un kocasını savaşa gönderdiğinden bahsedilmektedir.Diğer İslâmî kaynaklarda konu ile ilgili İsrâiliyat menşeli bazı rivayetler pek çok farklı şekilde aktarılmaktadır. İsrâiliyat menşeli bu rivayetlere tefsir âlimlerimiz itibar etmeyerek Hz. Dâvûd’un öldürülmesi için Hittî Uriya’yı savaşa gönderdiğine dair aktarılan rivayetlerin gerçek olmadığını, böyle bir şeyin değil bir peygambere, namaz ehli bir Müslüman’a dahi yakışmayacağını ifade etmişlerdir.Yine aynı kaynaklarda olayın çözümlenmesi adına pek çok farklı ihtimal dile getirilerek Hz. Dâvûd’a isnad edilen bu olay daha makul bir zemine oturtulmaya çalışılmıştır. Bu gayretlerin bir sonucu olarak da Hz. Peygamber ile Hz. Zeyneb bint Cahş’ın evlilikleri, bu olayla çeşitli şekillerde irtibatlandırılmıştır.Zeyd b. Hârise ile Hz. Zeyneb’in evliliklerine baktığımızda kesin bir tarih vermek mümkün gözükmese de bu evliliğin Medine’ye hicretin ilk yılında Hz. Peygamber’in aracılığıyla gerçekleştiği görülmektedir. Hz. Peygamber’in, halasının kızı ile azatlı köle Zeyd’i evlendirmesi toplumda var olan hür ve mevâlî ayrımını ortadan kaldırmak amacına matuftu.Zeyd ve Hz. Zeyneb evliliğinde buraya kadar ciddi bir problem bulunmamaktadır. Ancak bu evliliğin sona ermesi noktasında kaynaklarımızda bazı rivayetler bulunmaktadır ki bu rivayetler ile Hz. Peygamber zan altında bırakılmıştır. Bu rivayetlere göre Hz. Peygamber Zeyd ile görüşmek için onun evine gitmiş ve evin dışından Zeyd’e seslenmiştir. Hz. Zeyneb de Hz. Peygamber’i kapıda bekletmemek için üzerindeki elbiseler çok da uygun olmamasına rağmen hızla kapıyı açarak Zeyd’in evde olmadığını belirtip Hz. Peygamber’i içeri davet etmiştir. Hz. Peygamber, Hz. Zeyneb’in bu halini görünce kafasını hemen çevirerek Hz. Zeyneb’i beğendiği için: “Yüce Allah’ı tenzih ederim. Kalpleri çeviren Allah’ı tenzih ederim.” sözlerini mırıldanarak söylemiştir. Bir müddet sonra Zeyd eve gelip Hz. Peygamber’in söylediği şeyleri haber alınca derhal Rasûlullah’ın yanına giderek: “Ey Allah’ın Rasûlü! Anam babam sana feda olsun. Zeyneb hoşuna gittiyse, onu senin için boşayayım.” demiştir. Hz. Peygamber ise ona eşinden ayrılmamasını tembihlemiştir. Kaynaklarımızda tespit edebildiğimiz kadarıyla buna benzer iki farklı rivayet daha bulunmaktadır.Bu rivayetler hem isnad yönüyle hem de mantıkî tutarlılık yününden pek çok problemi içinde barındırmaktadır. Rivayetlere isnad yönünden baktığımızda her üç rivayetin de mürsel olduğunu görürüz. Rivayetlerin güvenilirliğini azaltan etkenlerin ilkinin bu olduğunu söyleyebiliriz. İkinci olarak rivayetlerin tamamında zayıflıkla veya daha da ileri seviyede yalancılıkla itham edilen en az bir ravi bulunmaktadır. Dolayısıyla Hz. Peygamber hakkında ileri sürülen ciddi bir iddianın bu tarz zayıf rivayetlere dayandırılması uygun değildir. Ayrıca Hz. Peygamber’in halasının kızı olan, üstelik evli bir bayan olan Hz. Zeyneb’i görerek sanki ilk defa görüyormuş gibi beğenmesi ve onun kocasından ayrılmasını temenni etmesi kabul edilebilir bir mantıkî örgüye sahip değildir.Zeyd ile Hz. Zeyneb’in evliliğinin çabuk bitmesinde Hz. Zeyneb’in sert bir mizaca sahip olmasının büyük payı vardı. Üstelik Hz. Zeyneb bu evliliği istememesine rağmen hakkında inen âyet sebebiyle Hz. Peygamber’in emrine karşı gelememişti. Bu sebeplerden dolayı Hz. Zeyneb, kocası ile geçinemiyor, bu evlilikten duyduğu memnuniyetsizliği sürekli Zeyd’e yansıtıyordu. Zeyd de sürekli gelip Hz. Zeyneb’i Rasûlullah’a şikâyet ediyor, ancak Hz. Peygamber Zeyd’e hep aynı tavsiyede bulunarak: “Eşini yanında tut, bırakma!” buyuruyordu. Zeyd, Hz. Peygamber’in kendisini sürekli men etmesine rağmen bir gün dayanamayarak Hz. Zeyneb’i boşadı. Zeyd b. Hârise’nin Hz. Zeyneb’i boşamasından sonra el-Ahzâb sûresi 37. âyeti nâzil oldu. Böylelikle Hz. Peygamber ve Hz. Zeyneb’in evlilikleri ilahî bir irade neticesinde gerçekleşmiş oldu.Ayrıca son dönemlerde bazı kişiler tarafından Hz. Peygamber’in de Hz. Zeyneb’in eski kocası Zeyd b. Hârise’yi pek çok savaşa gönderdiği ve nihayetinde Mu’te Seriyyesi’nde öldürülmesine sebep olduğu şeklinde bir iddia dillendirilmektedir.Hz. Peygamber’in Zeyd’i komutan olarak görevlendirdiği dokuz seriyyenin tarihlerine baktığımızda ilk seriyyenin 3/624 tarihinde gerçekleştiği diğerlerinin ise 6/627 tarihi ve sonrasında gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla Zeyd’in komutan olarak görev yaptığı dokuz seriyyeden en az sekiz tanesi Hz. Peygamber ile Hz. Zeyneb’in evliliklerinden sonra gerçekleşmiştir. Dolayısıyla bu bilgiler ışığında Zeyd’in komutan olarak görevlendirilmesinin hiçbir surette Hz. Dâvûd’a isnad edilen rivayetlerdeki duruma benzemediği ortadadır.