Mağrib’in Sa’dî Sultanı Ahmed el-Mansûr Dönemi Mevlid-i Nebî Merasimleri
Authors: GÖZÜTOK TAMDOĞAN Zehra 
Published: December 2019

Öz

İslâm tarihi boyunca çeşitli devletlerde
hem resmî hem de halk merasimleriyle icrâ edilen mevlid-i nebî, toplumun
kaynaşmasına, yönetimle buluşmasına, merasim dolayısıyla yazılan ve okunan
mevlidiyyât kasidelerinden nasiplenmelerine kapı aralayacaktır. Bu çalışmaya
konu olan kutlamalar ise Hz. Muhammed’in vefatından sonraki yıllarda
medhiyelerle ifade edilen sevginin kutlamalara dönüşmüş hali olarak Hz.
Muhammed’in doğumunun çeşitli semboller, kaside ve dualarla ifade edildiği
mevlid kutlamalarıdır. Bağdat’tan Mağrib
ve Endülüs’e taşınan bu merasimler Mağrib topraklarında siyasî, tasavvufî,
edebî olarak geleneksel bir hal almıştır. Çalışmanın özel konusu ise Mağrib’in
ikinci Endülüs olmasını engelleyen ve 986/1578 yılında Portekizliler’le yapılan
Vadilmehazin/Kasrülkebir savaşı sonrası, Sa’dî şeriflerinin bir nişanesi olsun
diye sultan Ahmed el-Mansûr’un yaptırdığı Kasrülbedî’de 999/1591 yılında
kutlanan mevlid-i nebî merasimidir. Bu merasim yapılan mekânın ihtişamı,
hazırlanan yiyecek ve hediyelerin bolluğu, okunan kasidelerin çokluğu
dolayısıyla dönemin İslâm devletlerinin bu konuya verdikleri özel önemi
göstermesi açısından da önemlidir. Sadece siyasî yahut edebî özellikleri değil
aynı zamanda İslâm’ın doğduğu topraklardan epey uzakta olan bu bölgede Hz.
Muhammed’e özlemin de ifadesi olması bakımından tarihteki yerini almıştır.

Anahtar
Kelimeler: Mevlid-i
Nebî, Mevlidiyyât, Mağrib, Sa’dîler, Ahmed el-Mansûr.

The Mawlid al-Nabawi Ceremony in the age of Ahmad al-Mansur the
Sa’di Sultan of Maghreb

Abstract

Through the Islamic History in different states, The Mawlid
al-Nabawi, which is performed both as official and public ceromonies, enables
the society to unite and meet authority and opens a door for society to benefit
from the qasidas written and red with reference to these ceromonies. The
celebrations mentioned in this study are Mawlid celebrations, which were praise
poems expressing the love of the Prophet Muhammad upon his birthday in earlier
times, then they expanded into celebrations praising the Prophet Muhammad with
different kinds of symbols, odes (qasidas)
and prayers. These celebrations passed on to Maghreb and Andalusia from
Baghdad, and in the lands of Maghreb they became conventional politically,
sufic and literarily. In particular, the subject of this study is the ceremony
of Mawlid al-Nabawi performed in the year of 999/1591 in Kasrülbedi built by
sultan Ahmad al-Mansur, as a sign of the sharifs of Sa’di dynasty, after the
war of Vadilmehazin/Kasrülkebir/Alcazarquivir with Portugueses in the year of
986/1578 which also prevents Maghreb from being the second Andalusia. This
ceremony is also important as it shows the special interest of Islamic states
of that era to this issue with the magnificence of place, the abundance of food
and presents served and qasidas red during the celebration. It is imbedded in
history not just for the political or literary features of it but also because
of being the expression of yearning for the Prophet Muhammad in an area far
away from the lands where Islam born.

Key words: The Mawlid
al-Nabawi, Mewlidiyyat, Maghreb, Sa’di Dynasty, Ahmad al-Mansur.