num_pages: 166
description: ‘सिमी : द फर्स्ट कनव्हिक्शन इन इंडिया’ हे पत्रकार विजय वाघमारे यांनी लिहिलेले पुस्तक अशाच स्वरूपाचे आहे. देशात तीन दशकांपूर्वी निर्माण झालेल्या दहशतवादी घटनांचे मूळ हे ‘सिमी’ हीच संघटना आहे, असे पोलीस तपासात उघडकीस आलेले आहे. सुवर्णनगरी म्हणून नावलौकिक असलेल्या जळगाव जिल्ह्यात या विषवल्ली कशा रुजल्या, फोफावल्या आणि देशविघातक कृत्यांमध्ये आतापर्यंत शांततामय मानल्या जाणार्‍या जळगाव जिल्ह्यातील तरुणांचा प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षपणे कसा सहभाग वाढत गेला, याचे अतिशय निरपेक्ष लिखाण मांडण्यात वाघमारे यांना यश आले आहे. अर्थात, त्यांनी मांडलेल्या अनेक बाबी सर्वसामान्यांना नक्कीच अंतर्मुख करणार्‍या आणि धक्का देणार्‍या आहेत. मात्र, त्यामध्ये पूर्णत: सत्यता असल्याचे वाघमारे यांनी दिलेले दाखले हेच त्यांच्या लिखाणाची वस्तुनिष्ठता स्पष्ट करतात. देशाच्या भौगोलिकदृष्ट्या जळगाव जिल्हा अतिशय महत्त्वपूर्ण आहे. गुजरात, मध्यप्रदेश, आंध्रप्रदेश (आता तेलंगणा) या राज्यांशी असलेली भौगोलिक जवळीक, देशाच्या कोणत्याही कानाकोपर्‍यात रेल्वेमार्गे पोहचणे सोपे होईल असे भुसावळसारखे जंक्शन, पूर्वापार चालत आलेली व्यापारी बाजारपेठ अशा अनेक बाबींमुळे सिमीच्या दहशतवाद्यांनी जळगावची निवड केली असल्याचे पोलीस तपासात स्पष्ट झाले. आज देशभरात विविध दहशतवादी घटनांमध्ये लष्कर-ए-तोयबा, हिजबुल मुजाहिदीन, अल कायदा आणि आता तर आयसिस यांसारख्या उपद्रवी संघटनांचा सहभाग असल्याचे दिसून येत आहे. केंद्र सरकारने सिमी संघटनेवर बंदी घालून आता दोन दशकांचा कालावधी उलटला असला, तरी या संघटनेच्या कारवाया पूर्णत: थांबल्या आहेत, असा दावा कोणीही करू शकत नाही. याउलट सिमीच्या देशविघातकी विचारधारेची धुरा लष्कर-ए-तोयबा, हिजबुल मुजाहिदीन, अल कायदा, आयसिस या संघटनांचा झेंडा खांद्यावरून घेऊन मिरवणारे पुढे नेत आहेत. त्यांची ही कृती देशाची चिंता वाढविणारी आहे. यात देशातील तरुणाईचा आपल्या सोयीनुसार आणि स्वार्थासाठी केला जाणारा वापर अधिक गंभीर आहे.लेखकाने जळगाव ‘सिमी’ प्रकरणाचा इत्थंभूत दस्तऐवज समोर मांडताना या घटनेचे गांभीर्य आणि त्यातली भयानकता व भविष्यातील खडतर वाटचालीचा धोका मांडतानाच या घटनेच्या चक्रात सापडून उद्ध्वस्त झालेल्या निरपराध व्यक्तींनाही न्याय देण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांच्या व्यथा, वेदनेला वाचा फोडली आहे. गुन्हेगारी घटनेत लिप्त गुन्हेगार हादेखील समाजाचाच घटक असतो. त्याच्या सोबत राहणारे, वावरणारे सारेच गुन्हेगार नसतात. मात्र, संशयामुळे अशा निरपराध व्यक्तींनांही तपासाचा त्रास होतो. त्यांचे जीवन ढवळून निघते, काही उद्ध्वस्त होतात याची दखल लेखकाने घेतली आहे. खरे तर हा यंत्रणेचा दोष आहे. मात्र, तो दाखविण्याचे धारिष्ट लेखकाने केले आहे. खानदेशी अहिराणी भाषेत एक म्हण आहे, ‘गहू मिता किडंबी रगडावस.’ याचा अर्थ गहू दळताना कधीकधी निरपराध किडेदेखील चक्कीत दळले जातात. त्याचा प्रत्यय या पुस्तकात येतो व संवेदनशील वाचकांना तो हेलावून सोडेल. वाघमारे यांचे मर्मभेदी लिखाण केवळ जळगाव जिल्ह्याशी संबंधित आहे, असे मी मानत नाही. अशा प्रकारच्या दहशतवादी कारवाया सुरू असलेल्या किंवा होऊ शकणार्‍या देशातील कोणत्याही भागातील पोलिसांसह जागरूक नागरिकांना हे लिखाण मार्गदर्शक ठरते. विशेष म्हणजे कुटुंब, समाज आणि देशावर प्रेम असलेल्या आपल्या सगळ्यांनी समाजात वावरताना काय दक्षता घेतली पाहिजे, आपल्या पाल्यांवर कोणकोणत्या बाबतींत लक्ष ठेवणे अधिक आवश्यक ठरते, हे अधोरेखितच करते. देशभरात सिमी, इसिस, अलकायदा व हिजबुल मुजाहिद्दीन यांच्या दहशतवादी कारवाया सुरू आहेत. शासन, प्रशासन व जनता यामुळे त्रस्त आहे. मात्र, दहशतवाद्यांची योग्य साक्षी, पुराव्यांच्या अभावाने मुक्तता होते. या पार्श्‍वभूमीवर जळगावची घटना व तेथील अपराध्यांना झालेली शिक्षा ही लक्षवेधी ठरते. म्हणूनच ती वाचकांना व अभ्यासकांना आकर्षित करणारीदेखील ठरते. हे पुस्तक पालकांना व कुटुंबीयांना सजग करण्यासाठीही उपयुक्त ठरणार आहे. आपली मुले, कुटुंब प्रमुख दैनंदिन कामे करण्याव्यतिरिक्त इतर कोणत्या कामात भाग घेतात का? यासारखे प्रश्‍न आता त्यांना पडू शकतात व ते सजग होऊ शकतात. विजय वाघमारे यांनी एक संवेदनशील विषय अतिशय पारदर्शक पद्धतीने मांडला आहे. त्यांच्या पुढील लेखनकार्यास मी आभाळभर शुभेच्छा व्यक्त करतो.-ऍडव्होकेट उज्ज्वल निकमविशेष सरकारी वकील (महाराष्ट्र)
language: Marathi
title: सिमी - दी फर्स्ट कनव्हिक्शन इन इंडिया: SIMI - The First Conviction in India (1)
publisher: अभिनव निर्माण प्रकाशन