Human Rights Violation Hearings — Pollsmoor — 1996-11-28

WILLIAM RUDOLPH LIEBENBERG: verklaar hiermee soos volg
1. Ek is 'n volwasse man en 'n superintendent in die Suid-Afrikaanse 
Polisie.
2. Ek is tans die takbevelvoerder van die Kaapstad Speurtak van die 
Suid-Afrikaanse Polisiediens.
 3. Op Vrydag 8 November 1996 was ek genader deur 'n lid van die 
ondersoekspan  van hierdie agbare Kommissie in verband met 'n voorval op 3 Maart 1986 waar die sewe persone te Guguletu...
[Ek kan net sien my verklaring is 'n bietjie foutief daar - ekskuus tog mnr die Voorsitter dis 'n tikfoutjie.  Die voorval was in 1986].
Waarin sewe persone te Guguletu gedood was.  Ek het sodanige inligting verskaf as  wat benodig was en het ook volledig op vrae aan my gestel geantwoord.  Daarna het ek 'n Kennisgewing in terme van Artikel 29 van die Wet op Bevordering van Nasionale Eenheid en Versoening, Wet 34 van 1985 ontvang om voor hierdie Kommissie te verskyn op 28 November 1996.
4. Ek het insae gehad in die beedigde verklaring wat ek destyds 
gemaak het  en met betrekking to hierdie voorval  en het my geheue daaruit verfris.  Alhoewel ek die gebeure nie meer so helder en duidelik kan onthou  nie,  gee ek hier onder na die beste van my vermoe weer soos ek dit onthou.
5. Ten tye van die voorval was ek in bevel van die Veiligheidstak te 
Terroriste Opsporings-eenheid te Kaapstad.  Gedurende Februarie en Maart 1986 het ek twee bronne hanteer wat van Pretoria af gekom het om ons behulpsaam te wees met die opsproring in waarna ons destyds verwys het as ANC terroriste.  Ek is deur my regsverteenwoordiger geadviseur dat die identiteit van hierdie twee persone syne beriggewers van die polisie, beskerm word deur privilege en ek dat ek nie verplig is om hierdie persone se name te
 openbaar nie.  Ek aanvaar dat hierdie advies korrek is en noem gevolglik nie die twee persone se name nie.  
7. Op 'n stadium het die twee persone aan my gerapporteer dat hulle 
'n groep mans ontmoet het waarvan party kitsopleiding in Lesotho
ontvang  het en  ander plaaslik deur die ANC opgelei was.  Met die 
oog daarop om terreur dade te pleeg.
8. Volgens die inligting aan my verskaf het hierdie groep mans beplan 
om 'n polisiestasie aan te val en daar was sprake van Guguletu of Manenberg polisiestasies.
9. Op 27 Februarie 1986 is ek deur een van die twee persone genader 
wat aan my rapporteer het dat die groep mans mekaar baie fyn dophou en veral hy en sy kollega voel dat hulle onder verdenking staan.
10. Sy kollega het gevolglik vir veiligheidsredes nie saamgekom nie.  
Hy het rapporteer dat saam met hulle twee, hulle tien mans is wat 
beplan om 'n polisie bussie van Guguletu polisiestasie aan te val.
11. Ek het hom uitgevra oor waar die mans slaap in 'n poging om 
hierdie mans te arresteer.  Hy het ons meegedeel dat die groep baie  rond beweeg en elke aand op 'n ander plek slaap.  Hy het ook verder rapporteer dat een van die mans aan hulle bekend as Rasta, die wapens versteek het en dat net hy weet waar dit is.  Rasta sou ook die leier van die groep wees.
12. Die inligting was verder gewees dat die groep mans, die 
polisiebussie van Guguletu op 3 Maart  1986, enige tyd vanaf 715 wannneer dit by Guguletu inkom gaan aanval, 'n gesteelde bussie sal gebruik word om die opgeleide mense na die toneel te bring.  Al tien mans wat die beriggewers sou insluit, sou aan die operasie deelneem.  Hy het ook gerapporteer dat hulle reeds 'n AK47 geweer sowel as R1-gewere, handwapens en handgranate in hulle besit het.
Die bron kon egter nie se watter mense met presies wapentuig die operasie uitgevoer sou  word nie.  Hy was egter verseker dat daar genoeg wapens was om al tien mans te voorsien.
13. Hy het verder gerapporteer dat die polisiebussie se bewegings reeds 
vir 'n week of meer gemonitor is.  Hiervolgens het dit geblyk dat die bussie elke oggend tussen 715 en 720 by Guguletu inkom met NY1 en ongeveer op daardie tyd deur die kruising van NY111 gaan.  Die tentatiewe beplanning was om die polisiebussie terwyl dit in Guguletu beweeg aan te val en die insittendes te dood.
14. Ek het die bron getaak om voor 3 Maart 1986 terug te rapporteer of 
die operasie beslis sou plaasvind en 'n beskrywing van die gesteelde bussie te gee.  Hulle moes ook 'n bymekaarkom plek sowel as die presiese optrede wat beoog word, verskaf sodat die mense gearresteer kan word voordat hulle die operasie aanpak.  Geen terugrapportering was egter aan my gedoen voor 3 Maart 1986 nie.  Later het hulle aan my verduidelik dat almal wat kennis gedra het van die operasie baie goed dopgehou was, en dat hulle geen kans gehad het om aan my te rapporteer nie.
15. Op Sondag 2 Maart 1986 het 'n ander onafhanklike bron wie se 
identiteit ek vir die redes soos hierbo uiteengesit, eweneens nie  bereid is om openbaar te maak nie, rapporteer dat hy ook gehoor het dat sekere gewapende mans die polisiebussie op een of ander stadium wil aanval.  Hy het verder rapporteer dat hy gesien het hoe drie mans 'n gesteelde bussie se registrasienommmers verwyder an ander nommers daarop aanbring.  Hy het die bussie beskryf as beige met geen ruite langs die kante nie, waaruit ek afgelei het dat dit 'n afleweringsbussie was.    Navrae deur my het aan die lig gebring dat 'n soortgelyke bussie 'n paar dae geroof was.
16. Ek het die inligting aan my verskaf, aan my seniors oorgedra en 
reels was getref aan lede van die Onluste-eenheid, Veiligheidstak 
asook lede van die Skiereiland se Moord-en Roof-eenheid om deel 
te neem aan 'n operasie wat daarop gemik was om die aanvallers te 
verhoed om hulle voorgenoemde daad uit te voer.
17. Aanvanklik was beplan om 'n groot vragmotor voor hierdie 
aanvallers in te ry wanneer hulle met die bussie sou beweeg om hulle aanval uit te voer en hulle dan te arresteer.  Weens die feit dat ons inligting daarop gedui het dat die aanvallers almal gewapen en onverskroke was, is besluit dat die  bestuurder se vragmotor se lewe in gevaar sou wees en verder dat 'n vragmotor nie vinnig genoeg sou kon beweeg indien die aanval vanuit 'n onverwagte rigting sou plaasvind nie.
18. Daar was toe beplan om voertuie orals op die roetes na die hoeke 
van NY1 en NY111 te plaas.   Wat dan sou rapporteer wanneer die voertuig met aanvallers verby hulle punt sou gaan.  Verder sou verskeie stoppergroepe te voet en per voertuig by die toneel stelling inneem.
19. Wanneer die voertuig identifiseer sou word, moes almal per radio 
in kennis  gestel word waarop die lede dan in die rigting sou 
beweeg waar die voertuig gesien is.  Daar moes dan gepoog word 
om die voertuig met aanvallers se bande stukkend te skiet om dit 
sodoende tot stilstand te dwing, waarna die voertuig omsingel sou 
word en die aanvallers  arresteer sou word.

ADV NTSEBEZA: Excuse me - excuse me Superindendent, I am made to believe that you are going a little bit to fast for our interpreters.

MR LIEBENBERG: I am sorry Mr Chairman.

ADV NTSEBEZA: If you could - ja thank you.