Amnesty Hearings — Pretoria — 1996-06-01

MNR GERBER: Ek was nie ontsteld omdat die sisteem ingebreek was nie.  Ek was ontsteld op die manier hoe iemand binne gekom het en niemand weet daarvan nie, behalwe dat dit kon geskied het as iemand hulp verleen het.  Dit het my ontstel want ek het ten goed besef dat dit alleenlik kon geskied het met hulp van binne.  Want niks was gebreek nie, niks was beskadig nie.

SISI KHAMPEPE: Thank you, Mr Gerber.

JUDGE WILSON: Wat het die mense wat binne was, wat het hulle gese, die mense wat daar werk?

MNR GERBER: Agbare, daar was nie veel daardie tyd van die nag nie, dit was op 'n Donderdagaand.  Ek kan miskien net bietjie meer duidelikheid gee.  Op 'n Donderdagaand pak hulle salaris loonpakkies op ons persele om Vrydagoggend uit te gaan vir aflewering.  So onder in hierdie area is daar die wag wat in 'n beskermde area sit wat die deure en al die slotte monitor en dan twee wagte, een of twee wagte wat in die kluisarea werk, wat die geldtrommels ontvang wat met 'n skag afkom van die eerstevloer af nadat dit opgemaak is in betaalpakkies.  So op die meeste kon daar seker drie, vier mense onder in hierdie kluisarea gewees het en dit was dan ook later ons inligting dat Samuel wat nie op diens was nie daardie nag daar gewees het om te kuier by die man wat in hierdie area gewerk het, soos wat hulle ook later omgeruil het toe Samuel uitgegaan het die nag toe ek hom gaan soek het.

JUDGE WILSON: En wat het hierdie drie mense gese?  Hoe het hulle gese dat die agt mense binnegekom het?

MNR GERBER: Hulle kon nie 'n verduideliking gee nie.  Hulle het gese vier het die man wat die monitors werk, hulle het hom aangehou en vier het na die kluisarea gegaan.  Die volgende oomblik was die mense net daar binne.

BERNARD MAKGABO NGOEPE: Mr Gerber, I think that when you took the deceased out of the premises to some location where you wanted to interrogate him, the impression I get is that the intention to torture him was already there.  That is why, when you arrived at a certain point and you saw the people working from the electricity department you decided to move away because they could have seen you as to what you could have been doing to the deceased.

MNR GERBER: Ek het ook in ag geneem dat dit Samuel se aandag sou trek as ons met hom praat en hier net so 'n entjie verder is daar mense wat werk aan die kragdrade en hulle wil ook nou weet, ewe skielik is hier 'n klomp voertuie en mense wat met 'n swart persoon praat.  Dit is hoekom ek dit geag het om liewerste pad te gee.  Ek kan net nog 'n ding noem dat die twee swart ondersoekers en Oosthuizen, toe hulle vir die oorledene uit die gebou uitgevat het, het hulle 'n sak oor sy kop getrek  terwyl hy in die voertuig was.  Dit het ons later gehoor.

BERNARD MAKGABO NGOEPE: I am not saying that you necessarily already had the intention to kill this man, if ever you did have such intention subsequently, but surely it seems to me that you are not going to say prayers with him.

MNR GERBER: Agbare Kommissie, my hoofdoel was om inligting te kry by hierdie man.

BERNARD MAKGABO NGOEPE: Not by kneeling down and praying with him.

MNR GERBER: Dit sou miskien gehelp het, ek weet nie.

CHAIRPERSON: Mrs Van der Walt, have you any questions to put to this witness?

MRS VAN DER WALT: No questions, thank you.

CHAIRPERSON: Mr Prinsloo, do you wish to re-examine the witness?

UNKNOWN: Mnr Gerber, was u bereid gewees om dwang te gebruik deurentyd om inligting te kry?

MNR GERBER: Nie deurentyd nie.  Ek was bereid om dwang te gebruik tot op 'n punt waar die man sy samewerking gee.  En daarvandaanaf sou ek onmiddellik gestop het.  Ek het geen rede gehad om hom verder seer te maak of te karnuffel nie.
Ek sou onmiddellik gestop het.

UNKNOWN: Was u bewus gewees watter kant die lede van die Vakbond hulleself geskaar het?  Aan watter party het hulle hulself geskaar?

MNR GERBER: Nee, ek het geen idee nie.

UNKNOWN: Het hulle julle beskerm as wit lede of nie op daardie stadium?

MNR GERBER: Hulle het al die lede beskerm, wat behoort het aan die Vakbond, hulle het almal beskerm.

UNKNOWN: Het u self aan die Vakbond behoort?

MNR GERBER: Nee.

UNKNOWN: So u het nie daardie beskerming geniet nie.

MNR GERBER: Definitief nie.

UNKNOWN: In u polisie-loopbaan, is u bewus van gevalle waar mede-lede ander lede beskerm het waar hulle betrokke was by aanrandings?

MNR GERBER: Ja, dit het baie gebeur.

UNKNOWN: Is u vertroud met die stelsel waar 'n persoon in 'n polisiestasie aangehou word waar 'n Voorvalleboek bygehou word?

MNR GERBER: Dit is korrek.

UNKNOWN: En as 'n persoon sou kla dan word 'n Voorvalleboek inskrywing gemaak.

MNR GERBER: Dit is korrek.

UNKNOWN: Het dit in u loopbaan gebeur wat u van weet waar sulke inskrywings nie gemaak is nie desnieteenstaande dat 'n persoon wel gekla het?

MNR GERBER: Dit is korrek.

UNKNOWN: Is u enigsins bewus met gevalle waar lede van die polisie, spesifiek Moord en Roof in howe getuig het waar persone beweer het hulle is aangerand of gedwing om verklarings af te le?

MNR GERBER: Dit is korrek.

UNKNOWN: In sulke gevalle het daardie lede van die Moord en Roof dit erken of nie?

MNR GERBER: Hulle het dit ontken.

UNKNOWN: Geen verdere vrae dankie, U Edele.

CHAIRPERSON: Thank you very much, you may stand down.  You are excused.

MNR GERBER: Baie dankie.