Amnesty Hearings — Pretoria — UNKNOWN

ADV PRINSLOO: Nou in die eerste paragraaf
"Operation Vula which means to open, was the last major attempt by MK to establish a substantial military structure inside South Africa, which would have served as the basis for mass insurrection throughout the country.  Exposed by the South African Security Forces only weeks before the crucial second round of talks between the Government and the ANC in Pretoria in August 1990.  Available evidence indicates that its implementation would have carried on, regardless of what was agreed through the negotiating table."
Nou na aanleiding van paragraaf 1 wat ek aan u voorgehou het, mnr Van der Graaff, op daardie stadium, was dit toe reeds bekend of onbekend dat 'n verkiesing gehou sal word in 1993, 1994?

UNKNOWN: Nee, dit was nog onbekend op daardie stadium, Voorsitter.  Ek - na een van die vorige bewysstukke wat ingedien is, sal u ook sien dat tydens mnr Mandela se besoek, ek dink dit was aan Londen, aan Bonn gewees, waar hy gese het dat - en dit was in 1993 - het hy gese dat hy verwag dat 'n verkiesingsdatum aangekondig sal word voor die einde van daardie maand.  So die verkiesingsdatum is eers gefinaliseer en werklik aangekondig in min of meer die helfte van 1993.  So op hierdie stadium was dit nog geensins bekend gewees nie.

ADV PRINSLOO: Na aanleiding van wat aan u voorgehou is, is daar verwys na 'n "underground military structure inside South Africa."

UNKNOWN: Ja.

ADV PRINSLOO: Wat gevestig sou word.

UNKNOWN: Ja.

ADV PRINSLOO: En is u bewus daarvan dat sekere lede wat sogenaamd verbind was met, na bewering verbind was met Operasie Vula, was mnr Mac Maharaj, Sipue Njanda en ook verwys na mnr Jacob Zumba.   Is u bewus daarvan?

UNKNOWN: Ja, en ook na mnr Ronnie Kasrils.

ADV PRINSLOO: Is u ook bewus daarvan na aanleiding van Persberigte en so meer, dat daar sogenaamde binnelands "safe houses" gestig was vir hierdie doel?

UNKNOWN: Dit is korrek, ja, en dit is ook waardeur Operasie Vula grootliks op die lappe gekom het, is deurdat die Polisie ook inligting van hierdie veilige huise bekom het, en toe ook op van die materiaal kon beslag gele het, maar daar het 'n boek verskyn, ek neem aan die hand van mnr Ronnie Kasrils, waarin hy later van tyd self die hele Operasie Vula geopenbaar het en waar hy dit ook, waar hy ook melding gemaak het van die veilige huise.

ADV PRINSLOO: Is u bewus daarvan dat daar ook wapens en ammunisie gevind is, asook in mnr Sipoe Njanda se motor met vals kompartemente in?

UNKNOWN: Dit is reg, ja.

ADV PRINSLOO: En daar was ook gesofistikeerde wapens gewees. Is u daarvan bewus of nie?

UNKNOWN: Dis reg, ja, want die Operasie Vula was uiteindelik die hele doel daarvan was soos wat hierdie stuk, die stuk wat u voorgelees het, en was om uiteindelik die mag te gryp, die woord wat gebruik was dikwels was "to seize power", en mag word nie op 'n vreedsame manier gegryp nie.  So daarvan was die wapens noodsaaklik.  Daar het ook reeds in 1990, 'n artikel verskyn in The SA Communist, waarin die hele werking van 'n staatsgreep ook verduidelik word en natuurlik vir so iets is 'n geweldige wapenopbou is nodig want daar word gepraat van dat die staatsgreep moet landwyd, moet hy deur al die inwoners wat deel is van die massa aksie, moet dit gevoer word.  Met ander woorde, as so iets landwyd gedoen word, dan hoef dit nie in 'n klein handjievol mense se hande gelaat te word nie, dan het jy uiteraard het jy baie wapens nodig.  En dit is wat Operasie Vula ook gedoen het.

UNKNOWN: Daar word verwys in dieselfde paragraaf
"For the launching of mass insurrection throughout the country."

UNKNOWN: Dis reg.  Dis reg, dis die massa, sal ek maar se staatsgreep, wat beplan was, om die hele land te destabiliseer en in 'n toestand van destabilisasie kan dus 'n revolusionere klimaat gekweek word.  En dan in daardie revolusionere klimaat kan daardie mag gegryp word.

ADV PRINSLOO: Daar word ook verwys na in tydskrifte na mnr Ronnie Kasrils wat 'n lid was van Vula op daardie tydstip.

UNKNOWN: Dis korrek, ja, hy het ook self 'n boek geskryf daaroor.

ADV PRINSLOO: Mnr die Voorsitter, ek wil verwys na 'n verdere dokument, getiteld The South African Communist, en daarna verwys as BEWYSTUK G, u Edele.
EXHIBIT G HANDED IN

ADV PRINSLOO: Asook 'n verdere aanhaling uit 'n nuusblad, as BEWYSSTUK H.  Ek het afskrifte voorberei vir die Komitee sowel as vir die getuie, mnr die Voorsitter.
EXHIBIT H HANDED IN

HASSAN MALL: Thank you.

ADV PRINSLOO: Het u 'n afskrif?

UNKNOWN: Ek het, ja, dankie.  Ek het net - ja.

ADV PRINSLOO: Goed.  Ek verwys u nou na Bewysstuk G, mnr Van der Graaff. Dit is 'n dokument getiteld The African Communist.

UNKNOWN: Dis reg, ja.

ADV PRINSLOO: The first quarter 1990.

UNKNOWN: Dis reg, ja.

ADV PRINSLOO: Het u dit?

UNKNOWN: Ek het hom.

ADV PRINSLOO: Die dokument het verskyn ook juis in die tydperk of heel waarskynlik net na die tydperk van 2 Februarie 1990.  Waartydens die ANC, die Kommunistiese Party en die PAC dus gewettig is. So hierdie is 'n handleiding vir toekomstige gebeurtenisse. In ander woorde, vir gebeurtenisse na 1990 en dan kan ek u maar net verwys na bladsy 38 van die dokument, 38 en 39 van die dokument. Bladsy 38 is daar 'n stuk wat handel onder die opskrif "Render South Africa ungovernable".

ADV PRINSLOO: Goed.
MNR VAN DER GRAAFF
"The call of our time is for the masses to render South Africa ungovernable.  As this is a revolutionary call for militant affirmative action.  It is a call designed to spurt the masses and to release their energy for decisive battles against the racist regime."
Dan gaan hy verder, dan se hy -
"With our further call from ungovernability to people's power."
Met ander woorde die einddoel is 'n verandering van regering.  En die tussenfase is 'n onregeerbare tydperk.  In ander woorde dit is nie 'n demokratiese oorgang nie, dit is 'n gewelddadige revolusionere oorgang.  En dan net op bladsy 39 gaan hy outomaties oor na die volgende paragraaf, waar hy se -
"A spark can start a veld fire."
En dan word daar baie oor die idee van 'n staatsgreep gepraat -
"That insurrection in order to take place relies on a stimulus. The objective conditions can be present, but this is no guarantee that an uprising will take place.  The sufferings, frustrations and grievances are pent-up until the stimulus arises.  The stimulus or spark can come in many forms. It can arise out of some high-handed action by some officials sparking protests which spread, the killing of a child, a massacre, unpopular legislation, rent evictions, et cetera."
Dan gaan hy so aan om meer oor die teorie van 'n staatsgreep te praat, en dan op bladsy 42 - ongelukkig het daar 'n reel baie swak deurgekom, maar dan gaan hy voort in die trant, en dan se hy -
"To this end crippling economic boycotts and strikes to paralyse the economic infrastructure, blockages and barricades of important road, rail ..."
Dan is die sin 'n bietjie swak daarso -
"... disarming of vacillating troops, et cetera, are some of the activities the masses must undertake with vigour.  The vanguard movement should also carry out the widest possible political propaganda and agitation among the enemy armed forces, because these are critical in determining the outcome of the insurrection."
Met ander woorde enigiets wat te doen het met gewapende magte, die is as die vyand beskou en die aksies moes dan ook teen hulle plaasgevind het.  En dit is 'n handleiding wat die Kommuniste dus vir die massas gegee het.

ADV PRINSLOO: Mnr Van der Graaff, Bewysstuk H wat voor u is, dit is nou 'n uittreksel uit 'n nuusblad, die Sunday Times, November, die 21ste 1993. Mnr die Voorsitter, dit is nie daarop aangebring nie, ek het die oorspronklike hier, indien u daarna gekyk wou word.  Dit is die Sunday Times van 21 November 1993, verskyn die berig

HASSAN MALL: Yes?

ADV PRINSLOO: Mnr Van der Graaff, daar sal u sien
"Operation:  how top secret ANC operation was."
Sien u dit daar?

UNKNOWN: Ek het hom, ja.