Amnesty Hearings — Pretoria — 1996-07-01

JOHAN VAN EYCK: Ons het sterk drank gedrink.  Ek kan ook meld dat dit praktyk was om te drink tydens hierdie ondervragings.
	Nadat die Swart lede vertrek het, het ons die oorledene van die boom afgehaal. Mnr Gerber het hom meegedeel om daar op en af te loop, wat hy toe ook gedoen het.  Hy het daar eenkant gaan sit.  Ek het gesien dat Oosthuisen hom skiet en hy het op my afgestorm en my vasgegryp.  Hy het baie gebloei en ek het hom van my af weggestamp.  Hy wou my in my bakkie geklim het, en ek het hom verhoed, aangesien hy baie gebloei het en my bakkie vol bloed sou wees.
	Hy het weggehardloop, waarna mnr Gerber op hom geskiet het.  Mnr Gerber en Ooshuizen is toe af in die rigting waar hy gehardloop het en ek het by die voertuig gebly.
	Ek het toe gesien dat die oorledene weer weghardloop en mnr Gerber weer twee skote op hom skiet.  Ek het toe soontoe gegaan, waar hulle was by die oorledene en gevind dat die oorledene reeds dood was.  
	Ek het onmiddellik besef dat ons nie in ons doel geslaag het nie, want my doel was om inligting by die oorledene te kry, om hierdie mense wat betrokke was of hierdie organisasies, aan die lig te bring, om sodoende ook aan hulle te toon dat ons oor inligting aangaande hulle beskik. Aangesien my bakkie die beste vervoermiddel was vir die liggaam, was die liggaam agter in my bakkie geplaas en bedek met 'n spons. Ek en Oosthuisen sou van die liggaam ontslae geraak het.
	Langs die pad het ek gemerk dat Oosthuisen nie meer saam met my was nie, en ek was alleen met die liggaam.  Ek het gery na 'n bos by Benoni, waar ek die liggaam op die spons geplaas het, petrol oor hom uitgegooi het en hom aan die brand gesteek het.

ADV DE JAGER: Ekskuus tog. Was u en Oosthuisen in dieselfde voertuig of het hy ...

JOHAN VAN EYCK: Aanvanklik was ons, toe ons uit Cleveland uitgegaan het, was ons in my voertuig en hy het sy voertuig, 'n Fox-voertuig by Hillbrow gekry en toe sou ons saam gery het.
	Ek het hom aan die brand gesteek en onmiddellik gery. Ek het nie gekyk hoe hy gebrand het nie.  Toe ek by my huis kom was Oosthuisen en 'n ander onbekende man reeds by my huis.   Ek het Oosthuisen meegedeel dat ek die liggaam uitgebrand het en hy is toe daar weg.  Later die aand het Gerber my gekontak telefonies, om ook te verneem van die liggaam en ek het hom meegedeel dat ek hom uitgebrand het. Ek het hom ook meegedeel dat my bakkie vol bloed was, waarop hy gese het dat ek die volgende dag my bakkie moet laat skoonmaak, wat ek toe ook die volgende dag gedoen het.
	Die dag daarna toe ek by die kantoor was, het 'n kollega van my, Piet Niemand, my meegedeel dat ons na die toneel toe moet gaan waar die liggaam was, om te kyk of hy uitgebrand het.

MEV VAN DER WALT: Hierdie Piet Niemand, hoe het hy kennis gedra van die voorval?

JOHAN VAN EYCK: Agbare Voorsitter, ek weet ne, ek neem maar aan dat hy deur Oosthuisen of Gerber meegedeel was.
	Ek en hy het toe na die toneel toe gegaan waar die liggaam gele het.  Die een hand van die oorledene was nie gebrand nie.  En hy het voorgestel dat ons die hand afkap. Ons het na 'n winkel gery waar hy 'n byl gekoop het.  Ons is terug en hy het die hand afgekap.  Ons het toe gery met die hand en langs die pad weggegooi. 
	Mnr Gerber het my gese dat ek nie bekommerd hoef te wees oor die voorval nie, aangesien hy reeds aan Brixton Moord en Roof gerapporteer het dat die man weg was.  Ek het tydens my verhoor op die klagte van moord geen getuienis gelewer nie.  Die rede hiervoor is omdat ek bewus was dat ons nie ons doel geslaag het om die inligting te bekom nie; dat my kollegas en ekself moontlik vrywaring kon kry.  Ek het geglo dat sou ek getuienis gegee het, en my betrokkenheid by die bekamping van hierdie aanvalle en geweld en my skakeling, noue skakeling met die Polisie, sou dit bekend geword het, sou dit met die oog op die komende verkiesing vir die Nasionale Party 'n verleentheid gewees het.  Ek het myself beskou as 'n instrument van die Regering.  Ek was lojaal teenoor die Regering en teenoor die Polisiemag vir wie ek so lank gewerk het.  
	Ek wil ook net aan die familie van die oorledene, indien hulle teenwoordig is, my verskoning aanbied vir ons optrede, sowel as my familie wat my nou bygestaan het in hierdie tyd wat ek in die gevangenis is, en ook die tyd wat ek verhoorafwagtend was, want dit was vir hulle net so 'n skok.

MEV VAN DER WALT: Toe u nou hierdie misdaad gepleeg het, die politieke klimaat wat daar geheers het op daardie tyd in die land, wat se invloed het dit op u gemaak, met betrekking tot hierdie voorval?

JOHAN VAN EYCK: Agbare Voorsitter, dit was vir my baie duidelik dat hierdie organisasies enige metode sou aanwend om die land onregeerbaar te maak en om die gesag met geweld oor te neem, sou dit nodig wees.

MEV VAN DER WALT: Nou u praat nou van die organisasies.  Na wat se organisasies verwys u?

JOHAN VAN EYCK: Ek verwys na die ANC, PAC, SAKP.

MEV VAN DER WALT: Mnr Van Eyck, hoe bring u hierdie organisasies en hulle doelstelling by Fidelity Guards en u werksaamhede daar; hoe verbind u dit?

JOHAN VAN EYCK: Agbare Voorsitter, dit was reeds geruime tyd bekend dat hierdie organisasies finansiele instellings insypel, hulle aanval om die fondse te bekom om hulle stryd voort te sit, en sou hierdie optrede van ons suksesvol gewees het, dan sou ons hierdie organisasies 'n nekslag toegedien het.

MEV VAN DER WALT: U se u was 'n instrument van die Regering.  Hoekom se u so?

JOHAN VAN EYCK: Ek het myself en ons groepe beskou as 'n komponent van die Regering, van die Polisie, as gevolg van ons noue verbintenis met hulle, ons werksaamhede saam met hulle en ons doel om hierdie aanslag en ook die misdaad wat daarmee gepaard gaan, om dit te bekamp.

MEV VAN DER WALT: Toe u 'n polisieman was, u het gese u was 'n lid van die Nasionale Party en u gesindheid teenoor die Regering, hoe was dit?

JOHAN VAN EYCK: Ek was lojaal teenoor die Regering. Ek meen, ek was 'n lid van die Nasionale Party en ek het gestem vir die Regering, en dit was my plig as polisiebeampte en ook nadat ek uit die Mag uit was, het ek dit beskou as my plig om die Regering in stand te hou.

MEV VAN DER WALT: En toe u nou die Polisie verlaat het, het u met daardie selfde gevoel voortgegaan?

JOHAN VAN EYCK: Presies dieselfde.

MEV VAN DER WALT: Mnr Van Eyck, u het in u getuienis gese dat toe u die stokgranaat, bewus geword het van die stokgranate, met die roof gedurende Maart, het u besef daar is 'n aanslag op die land. Hoekom sou stokgranate nou vir u daardie besef gee?

JOHAN VAN EYCK: Stokgranate was nie beskikbaar, vryelik beskikbaar in die land nie, sowel as AK-47-gewere nie.  Dit was slegs gebruik deur die bevrydingsorganisasies.

MEV VAN DER WALT: Die stokgranate, van waar is hulle oorsprong?

JOHAN VAN EYCK: Die stokgranate was deur PAC-lede die land ingebring.

MEV VAN DER WALT: Weet u miskien die land van herkoms?

JOHAN VAN EYCK: Ek weet nie waar dit vandaan kom nie.

MEV VAN DER WALT: Die dag van die ongelukkige voorval, het u - was u bewapen gewees?

JOHAN VAN EYCK: Ek was nie bewapen nie, ek het nie 'n wapen gehad nie.

MEV VAN DER WALT: Nadat die oorledene van die boom afgehaal is waar hy opgehang was, het u enige kopbeserings aan hom gesien?

JOHAN VAN EYCK: Ek het geen kopbeserings aan hom gesien nie.

MEV VAN DER WALT: Want daar was stellings gemaak aan mnr Gerber dat die oorledene se kop was gebrand tot op die kopvel?

JOHAN VAN EYCK: Agbare Voorsitter, die oorledene het 'n seilsak oor sy kop gehad.  Die sak was op geen stadium van sy kop afgehaal nie, deur die dag nie, en dit was eers afgehaal nadat hy van die boom afgehaal is, en daar was geen beserings aan sy kop nie.

MEV VAN DER WALT: En weet u wat was die Hof se bevinding tydens u verhoor met betrekking tot die kopbesering?

JOHAN VAN EYCK: Ja, ek praat onder korreksie, maar ek dink die Hof het 'n bevinding gemaak dat daar wel beserings aan die kop was.