Human Rights Violation Hearings — Pollsmoor — 1996-11-28

ADV NTSEBEZA: I believe you are also represented by Mr Brand, is that right?

MNR ODENDAL: Dis reg.

UNKNOWN: That is correct  Mr Chairman.  I am here with Mr Odendal and the  same procedures will be followed as the previous one, thank you.

ADV NTSEBEZA: Thank you Mr Brand.  I will ask  get  advocate Potgieter to administer the oath.

ADV POTGIETER: Thank you Chairperson.  Mr Cornelius Adolf Janse Odendal, will you please stand to take the oath?  I accept you have no problems in taking the oath.  
CORNELIUS ADOLF JANSE ODENDAL Duly sworn states

ADV POTGIETER: Baie dankie, u kan sit.

INTERPRETER: Please be seated.

ADV NTSEBEZA: Now I believe that you are going to follow the same procedure as the previous witness.  Mr Brand has indicated to me that you have a prepared statement and that you will read the statement into the record.

MNR ODENDAL: Dis reg mnr die Voorsitter.

ADV NTSEBEZA: Thank you sir.

INTERPRETER: That is correct sir.

ADV NTSEBEZA: You may proceed.

MNR ODENDAL: Ek, die ondergetekende

CORNELIUS ADOLF JANSE ODENDAL: verklaar hiermee soos volg
 1. Ek is 'n volwasse man en 'n gewese lid van die Suid-
Afrikaanse Polisiediens.  Gedurende 1986 was ek 'n majoor in die Suid-Afrikaanse Polisie, verbonde aan die Afdeling Onluste-eenheid, Westelike Provinsie, waar ek diens verrig het as die offisier tweede in bevel van die eenheid..
2. Ek het 'n kennisgewing ontvang om te kom getuig voor die 
Kommissie vir die Waarheid en Versoening oor 'n voorval op 3 Maart 1986 waartydens sewe persone gedood is te Guguletu.
3. Uit die aard van die saak is my geheue oor die voorval wat meer as 
tien jaar gelede plaasgevind het, nie meer so helder nie.  Ek het egter my geheue verfris aan die hand van twee beedigde verklarings wat ek met betrekking tot die voorval afgele het onderskeidelik op 1 April 1986 en 15 Oktober 1986, sowel as die getuienis wat ek afgele het uit die vervolging van die destydse redakteur van die Cape Times koerant, mnr A Weaver.
4. Op Sondag 2 Maart 1986 laat die namiddag of vroeg die aand is ek 
te Wingfield deur Luitenant Liebenberg en Sersant Bellingham, wat beide verbonde was aan die Veiligheidstak, meegedeel dat hulle inligting ontvang het vanaf 'n bron dat 'n polisie Datsun E20 bussie wat daagliks lede en administratiewe personeel tussen Bellville en Guguletu polisiestasie vervoer het, na bewering op die hoeke van NY1 en NY111 Guguletu aangeval sou word die volgende oggend met die oog daarop om die insittendes te dood.  Ons het beplan wat gedoen moet word om die aanval af te weer en die verdagtes te arresteer indien hulle sou probeer om die bussie aan te val.
5. Op 3 Maart 1986 om ongeveer 02h30 het ek bevel geneem van die 
polisielede wat die verwagte aanval sou moes verhoed en die verdagtes sou moes arresteer.  Die lede is almal ingelig omtrent die inligting wat ontvang was en ek het die persone opdrag gegee om op sekere stragetiese punte in die gebied waar die verwagte aanval sou plaasvind, stelling in te neem.  Hierna het ons beweeg na die area.
6. Ek en vyf van die lede onder my bevel het posisie ingeneem aan die 
oostekant van NY1 en onsself tussen die bosse versteek.  Ons was in posisie teen ongeveer 0500 die oggend.  Ek kan onthou dat gerapporteer is dat die polisiebussie sonder probleme deur die kruising beweeg het en dat dit veilig die Guguletu polisiestasie bereik het.  Presies wat daarna gebeur het, is ek nie heeltemal seker oor nie, maar om ongeveer 0725 het 'n Datsun E20 bussie wat voldoen het aan die beskrywing van die aanvallers se bussie, van suid na noord stadig in NY1 voor my verby beweeg.  Daar was slegs 'n nommerplaat voor aan die bussie.
7. Kort daarna het ek vier Swartmans sien loop in NY111 in 'n 
westelike rigting. Hulle het NY1 gekruis en een van die mans het op
die noordwestelike hoek van NY111 en NY1 gaan staan en dit het 
vir my voorgekom asof hy wou water afslaan.
8. Ek het gesien dat Kaptein Kleyn en twee van sy manne in 'n motor 
in 'n oostelike rigting in NY111, die drie mans wat reeds besig was
om in 'n westelike rigting te stap, nader en voor die persone stilhou.  
Kaptein Kleyn het uitgeklim en een van die mans het 'n voorwerp in 
die rigting van die motor gegooi.  Ek het onmiddellik aan die 
persone saam met my geskree dat daar 'n handgranaat gegooi 
word.  Kaptein Kleyn het platgeval en daar was 'n ontploffing links 
van die motor.
9. Al drie mans het in 'n noordwestelike rigting na die nabygelee bosse 
begin hardloop, en ek het gesien dat van die persone in Kaptein Kleyn se groep op hulle vuur.
10. Ek het opgespring en met NY1 in 'n noordelike rigting gehardloop.  
Ek het opgemerk dat Adjudant Offisier Barnard en nog een van sy manne besig was om agter die drie mans aan te hardloop.  Ek het opgemerk dat dieselfde wit E20 bussie besig was om in 'n suidelike rigting in NY1 die betrokke kruising te nader.
11. Terwyl ek hardloop het ek kort-kort sarsies skote agter my, naby die 
betrokke kruising gehoor.  My aandag was egter op die voortvlugtende handgranaatgooier.  Ek het gesien dat hy val, maar hy het aangehou hardloop en na regs opgeswaai na die brug om te kyk of van die aanvallers nie aan die ander kant van die bosse uitgekom het nie.  Ek het egter niemand daar gesien nie.
[En ek gaan vir u nou wys hoe ek op gehardloop het, ek sal weer terugkom.  Die doel hoekom ek by die bruggie op gehardloop het, was om te sien of van die persone wat in die bosse in hardloop nie miskien aan die ander kant uitkom op die N2 waar die groot pad geloop het nie, ek het egter niemand daar gesien nie].
12. Nadat ek myself tevrede gestel het, dat my manne die situasie 
onder beheer het, het ek teruggekeer na die kruising van NY1 en
NY111.  By my aankoms het ek die verdagte wit bussie op die 
suidwestelike hoek van NY1 en NY111 aangetref met 'n Swartman, 
vermoedelik een van die aanvallers wat langs die bussie dood gele 
het.  'n Ander Swartman het op die suidoostelike hoek van NY1 en 
NY111 gele met 'n AK-geweer en drie magasyne onder hom.
13. In NY111 op die sypaadjie het ek nog 'n Swartman aangetref met 'n 
handgranaat langs hom.  Op die noordwestelike hoek van NY1 en NY111 is daar nog 'n Swartman aangetref met 'n vuurwapen op sy maag.  Al die persone was dood.
14. Met verdere ondersoek het ek 'n Swartman op die noordelike kant 
van NY111 dood aangetref.  Dit was die persoon wat volgens my
waarnemings die handgranaat na Kaptein Kleyn gegooi het.
15. Verder die bosse in het ek nog twee Swartmans dood aangetref.  By 
die een het 'n pistool gele en by die ander een tussen sy bene 'n
handgranaat.
16. Ek self het geen skote afgevuur tydens hierdie voorval nie, behalwe 
dat ek gesien het dat die persone in Kaptein Kleyn se groep, vuur in
die rigting van die voortvlugtende handgranaatgooier.  Ek het ook 
nie gesien hoedat enige van die ander oorledenes gedood is nie.
17. Sover ek kan onthou was opdragte aan die lede gegee om te 
verhoed dat die aanval uitgevoer word en dat gepoog moes word
om die aanvallers te arresteer, afhangende van omstandighede en 
met begrip van die veiligheid van die lid of lede wat die arrestasie 
sou uitvoer.  Uit die aard van die saak, was die bepalings van die 
Strafproseswet 1977 met betrekking tot die uitvoer van arrestasie en 
die gebruik van geweld van toepassing op die situasie.

UNKNOWN: Mr Chairman with your permission then will I hand in the signed statement of Mr Odendal and he will then answer any questions that will be put to him regarding this specific incident.

ADV NTSEBEZA: Very well Mr Britz - I mean Mr Brand sorry.  Thank you - any questions from the panel - Mary Burton?

MARY BURTON: Thank you Chairperson - Mr Odendal you mentioned the meeting that you attended on the 2nd of March [intervention]

UNKNOWN: Excuse me Mr Chairman, can I just - I just want to  arrange something here for the witness to understand the English questions - sorry?