కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థ

thumb|200px|A diagram showing the CNS:1. Brain2. Central nervous system    (brain and spinal cord)3. Spinal cord

కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System) మానవుని నాడీ వ్యవస్థలో ప్రధానమైన వ్యవస్థ. ఇందులో ప్రధానంగా రెండు సవరించుభాగాలుంటాయి. 

 చరిత్ర 
శరీరములో నాడీ మండల వ్యవస్థ ప్రధానమైనది. ఇది శరీరములోని వివిధ భాగములను తన ఆధీనములో ఉంచుకొని వాటి చర్యలను ఒక దానితో ఒకటి సమనవ్యము చేస్తూ , పరిస్థితుల మార్పులకు తగిన అణుకార్యలను ఇచ్చి జీవి ప్రవర్తనలను క్రమ పరచటంలో ప్రధాన పాత్ర వహించును . దీని చర్యలు శరీరంలోని అతి క్లిష్టమైన అనేక ప్రతి చర్యలపైన ఆధార పడి ఉంటుంది . జీవి చేసే ప్రతి చర్య నాడి మండలం యొక్క అదుపులో ఉండును . నాడీ వ్యవస్థను రెండు ప్రధాన విభాగాలుగా విభజించారు అవి కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ ( సెంట్రల్ నర్వ్స్ వ్యవస్థ ),  పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థ (PNS).  నాడీ కణజాలం  ఒక జీవి యొక్క వేర్వేరు భాగాల నుండి, ప్రేరేపిత సంకేతాలు   పంప గలవు . న్యూరాన్స్తో పాటు, గ్లాస్ కణాలుగా పిలువబడే ప్రత్యేక కణాలు నరాల కణాలకు మద్దతు ఇస్తాయి. నాడీ వ్యవస్థ యొక్క విధులు అవి  శరీరం లోపల, వెలుపల నుండి సమాచారాన్ని సేకరిస్తుంది  , మెదడు, వెన్నెముక యొక్క ప్రాంతాలకు చేరవేయడం , కండరాలు, గ్రంథులు, అవయవాలకు సమాచారాన్ని పంపుతుంది, తద్వారా అవి తగిన విధంగా స్పందించగలవు. అన్ని ఇతర శరీర వ్యవస్థలతో సహా శరీరం యొక్క అన్ని ముఖ్యమైన విధులను నియంత్రిస్తుంది, సమన్వయం చేస్తుంది. శరీరం హోమియోస్టాసిస్ లేదా దాని సున్నితమైన సమతుల్యతను  నిర్వహిస్తాయి .  నాడీ వ్యవస్థ యొక్క ప్రాథమిక కణాలు,  నాడీ వ్యవస్థ యొక్క ప్రాథమిక క్రియాత్మక కణం Imp ప్రేరణలను ప్రసారం చేస్తుంది (250 mph వరకు) 

 ప్రధాన భాగాలు 
కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థలో  ప్రధాన భాగాలు మె ద డు .  మెదడు పుట్టగొడుగు ఆకారంలో, మూడు పౌండ్ల బరువు లో  ఉంటుంది   మెదడు  ప్రధాన భాగాలు    నాలుగు కలిగి ఉంటుంది  అవి  మెదడు కాండం, డైన్స్‌ఫలాన్, సెరెబ్రమ్, సెరెబెల్లమ్. ఫోర్బ్రేన్ సిస్టం అని కూడా పిలువబడే డైన్స్ఫలాన్, థాలమస్,హైపోథాలమస్.  మెదడులో రెండు రకాల పదార్థాలు ఉన్నాయి  బూడిద పదార్థం, తెలుపు పదార్థం.  బూడిద రంగులో  ఉండే పదార్థం మెదడు యొక్క చురుకైన భాగంలో ఉంటుంది.   ఇవి సంకేతములను అందుకుంటుంది, ప్రేరణలను నిల్వ చేస్తుంది. ప్రేరణలకు సమాధానం ఇవ్వడం మెదడు యొక్క బూడిద పదార్థంలో ఉద్భవించింది. సెల్న్యూరాన్లు , న్యూరోగ్లియా యొక్క శరీరాలు బూడిద పదార్థంలో ఉంటాయి. మెదడులోని తెల్ల పదార్థం బూడిద పదార్థానికి  ప్రేరణలను కలిగి ఉంటుంది. తెల్ల పదార్థం నరాల ఫైబర్‌లతో కూడి ఉంటుంది.   సెరెబ్రమ్ మెదడులో ఎక్కువ భాగాన్ని ఏర్పరుస్తుంది  ఇది  మెదడు కాండం మీద, మస్తిష్కము రెండు అర్ధగోళాలుగా విభజించబడింది. ప్రతి  అర్ధగోళానికి ఎదురుగా శరీరం వైపు కార్యకలాపాలను నియంత్రిస్తుంది. ప్రతి అర్ధగోళం మరింత నాలుగు భాగాలుగా  విభజించబడింది .  కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థ లో రెండవది వెన్ను ఎముక.  ఒక స్థూపాకార నిర్మాణం లో ఉంటుంది . వెన్ను ఎముక  18 అంగుళాలు మగవారిలో, ఆడవారిలో 16 అంగుళాలలో ఉంటుంది  

 మూలాలు 

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
వర్గం:నాడీ వ్యవస్థ