శాసనసభ

ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రజలు ఎన్నుకునే సభ్యులతో కూడిన ఒక సభ ఉంటుంది. దీన్ని శాసనసభ లేదా విధానసభ అంటారు. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో రెండు సభలుంటాయి. ఈ రెండో సభను శాసనమండలి అంటారు. రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏ రాష్ట్రంలోనైనా శాసనసభలో 500 కంటే ఎక్కువ కాకుండాను, 60 కంటే తక్కువ కాకుండాను స్థానాలు ఉండాలి.ఇది భారతదేశంలోని 28 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో ఏక శాసననిర్మాణ రాష్ట్ర శాసనసభ ఏకైక శాసనమండలి, 6 రాష్ట్రాల్లో ఇది దిగువ సభ వారి ద్విసభతో రాష్ట్ర చట్టసభలు ఎగువ సభ రాష్ట్ర శాసన మండలి ఉన్నాయి. 5 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు నేరుగా భారత కేంద్ర ప్రభుత్వంచే నిర్వహించబడుతున్నాయి. వాటికి శాసనమండలి లేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని పార్లమెంట్ రద్దు చేయడం, ద్రవ్య బిల్లులను ఆమోదించడం మినహా రాష్ట్ర శాసనసభ ఎగువ సభ, రాష్ట్ర శాసన మండలితో సమానమైన శాసన అధికారాన్ని రాష్ట్ర శాసనసభ కలిగి ఉంటుంది, ఈ సందర్భంలో రాష్ట్ర శాసనసభకు అంతిమ అధికారం ఉంటుంది.

ప్రతి శాసనసభ సభ్యుడు (ఎం.ఎల్.ఎ.) ఏకసభ్య నియోజకవర్గాల వారీగా 5 సంవత్సరాల పదవీకాలానికి ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడతారు. గోవా, సిక్కిం, మిజోరాం, కేంద్రపాలిత రాష్ట్రాలలో లాగా ఒక రాష్ట్ర శాసనసభలో 60 మంది కంటే తక్కువ, 500 కంటే ఎక్కువ మంది సభ్యులు ఉండకూడదని భారత రాజ్యాంగం పేర్కొంది, అయితే పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా మినహాయింపు ఇవ్వబడుతుంది. పుదుచ్చేరిలో 60 కంటే తక్కువ మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థనపై గవర్నర్ లేదా అధికార మెజారిటీ పార్టీ లేదా సంకీర్ణానికి వ్యతిరేకంగా అవిశ్వాస తీర్మానం ఆమోదించబడినట్లయితే, అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్ర శాసనసభను పార్లమెంటు రద్దు చేయవచ్చు.

 శాసనసభ సభ్యుడు అర్హతలు 

 వారు ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్న రాష్ట్ర శాసనసభ ఓటర్ల జాబితాలో సభ్యునిగా నమోదు అయి ఉండాలి. 
 అతనిపై లేదా ఆమెపై ఎలాంటి క్రిమినల్ ప్రొసీజర్లు లేవని వారు పేర్కొనాలి.
 శాసనసభ సభ్యుడు కాదలచిన వ్యక్తి భారత పౌరుడై ఉండాలి.
 కనీసం 25 ఏళ్ళ వయసు ఉండాలి

 శాసనసభ అధికారాలు 

 రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వంపై అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని రాష్ట్ర శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెడతారు. ఇది మెజారిటీ ఓటుతో ఆమోదం పొందినట్లయితే, ముఖ్యమంత్రి ఆమె/అతని మంత్రిమండలి సమష్టిగా రాజీనామా చేయాలి.
 ద్రవ్య బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు. ద్విసభ అధికార పరిధిలో, రాష్ట్ర శాసనసభలో ఆమోదించబడిన తర్వాత, అది రాష్ట్ర శాసన మండలికి పంపబడుతుంది, ఇక్కడ గరిష్ఠంగా 14 రోజుల పాటు ఉంచవచ్చు.
 సాధారణ బిల్లులకు సంబంధించిన విషయాలలో, రాష్ట్ర శాసనసభ అభీష్టం ప్రబలంగా ఉంటుంది. ఉమ్మడి సిట్టింగ్‌కు ఎటువంటి నిబంధన లేదు. అటువంటి సందర్భాలలో, రాష్ట్ర శాసన మండలి చట్టాన్ని గరిష్ఠంగా 4 నెలలు ఆలస్యం చేయవచ్చు (మొదటి సందర్శనలో 3 నెలలు, బిల్లు రెండవ సందర్శనలో 1 నెల).
 రాష్ట్ర శాసనసభకు హాజరైన సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మంది కంటే తక్కువ లేని మెజారిటీతో తీర్మానాన్ని ఆమోదించడం ద్వారా రాష్ట్ర శాసన మండలిని సృష్టించడానికి లేదా రద్దు చేయడానికి అధికారం ఉంటుంది.

సభానిర్వహణ
సభా నిర్వహణ బాధ్యతలు నిర్వహించేందుకు ఒక సభాపతి (స్పీకరు) ని, ఒక ఉపసభాపతి (డిప్యూటీ స్పీకరు) ని సభ్యుల నుండి ఎన్నుకుంటారు. సాంప్రదాయికంగా సభాపతిగా అధికార పక్షానికి, ఉపసభాపతిగా ప్రతిపక్షానికి చెందిన వారిని ఎన్నుకుంటారు. అయితే ఇది నియమం కాదు. తమ పదవికి రాజీనామా సమర్పించదలచిన పక్షంలో సభాపతి ఉపసభాపతికి, ఉపసభాపతి సభాపతికి సమర్పించాలి. వారి తొలగింపుకు మెజారిటీ సభ్యుల మద్దతు అవసరం. 
 
సమావేశాలు  
శాసనసభను సమావేశపరచడం, సమావేశాలను ముగించడం, సభను రద్దు చెయ్యడం వంటి అధికారాలు రాష్ట్రపతి వద్ద ఉంటాయి. శాసనసభ సమావేశాల చివరి రోజుకు, తదుపరి సమావేశాల మొదటి రోజుకు మధ్య 6 నెలలకు మించి అంతరం ఉండరాదు. సభలో సభ్యులు కాని రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని మంత్రులు, రాష్ట్ర అడ్వొకేటు జనరల్ సభనుద్దేశించి ప్రసంగించవచ్చు, సభా కమిటీలలో పాల్గొనవచ్చు. కాని వారికి సభలో ఓటు వేసే అధికారం ఉండదు.

 భారతదేశ రాష్ట్ర శాసన సభలు 
క్రమ
సంఖ్య సభ  చిత్రం  జాబితాలు  స్థానం  సభ లోని సభ్యులు  అధికార 
పార్టీ ప్రస్తుత సభ సంఖ్య1ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితాఅమరావతి 175వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ15వ 2అరుణాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభజాబితా  ఇటానగర్ 60భారతీయ జనతా పార్టీ7వ 3అసోం శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  దిస్సూర్ 126భారతీయ జనతా పార్టీ15వ 4 బీహార్ శాసనసభcenter|frameless|100x200pxజాబితా  పాట్నా 243జనతాదళ్ (యునైటెడ్)175 ఛత్తీస్‌గఢ్ శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  నయా రాయ్‌పూర్ 90భారత జాతీయ కాంగ్రెస్5వ 6 ఢిల్లీ శాసనసభ జాబితా  న్యూ ఢిల్లీ 70ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ7వ7 గోవా శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  పనాజీ 40భారతీయ జనతా పార్టీ7వ8 గుజరాత్ శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా గాంధీనగర్ 182భారతీయ జనతా పార్టీ14వ9 హర్యానా శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  చండీగఢ్ 90భారతీయ జనతా పార్టీ14వ10 హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ center|frameless|100x200px జాబితా  సిమ్లా (వేసవి)
ధర్మశాల (శీతాకాలం) 68భారత జాతీయ కాంగ్రెస్13వ11 జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభ జాబితా శ్రీనగర్ (వేసవి)
జమ్మూ (శీతాకాలం) 85†ఏదీలేదు (రాష్ట్రపతి పాలన)12 జార్ఖండ్ శాసనసభ జాబితా  రాంచీ 81జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా15వ13 కర్ణాటక శాసనసభ center|frameless|100px frameless|100px జాబితా బెంగళూరు (వేసవి)
బెల్గాం (శీతాకాలం) 224 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్15వ 14 కేరళ శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  తిరువనంతపురం 140కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)15వ15 మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా భోపాల్ 230భారతీయ జనతా పార్టీ15వ16 మహారాష్ట్ర శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  ముంబై (వేసవి)
నాగ్‌పూర్ (శీతాకాలం) 288శివసేన14వ17 మణిపూర్ శాసనసభ జాబితా  ఇంఫాల్ 60భారతీయ జనతా పార్టీ12వ18 మేఘాలయ శాసనసభ జాబితా షిల్లాంగ్ 60 నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ10వ19 మిజోరం శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  ఐజాల్ 40మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్7వ20 నాగాలాండ్ శాసనసభ జాబితా  కొహిమా 60నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ13వ21 ఒడిశా శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  భుబనేశ్వర్  147బిజు జనతా దళ్16వ 22 పుదుచ్చేరి శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  పుదుచ్చేర 33‡అఖిల భారత ఎన్ఆర్ కాంగ్రెస్ (ఏఐఎన్ఆర్‌సీ)15వ23 పంజాబ్ శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  చండీగఢ్  117 ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ15వ 24 రాజస్థాన్ శాసనసభ జాబితా  జయపూర్ 200భారత జాతీయ కాంగ్రెస్15వ25 సిక్కిం శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  గాంగ్‌టక్  32సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా10వ 26 తమిళనాడు శాసనసభcenter|frameless|100x200px జాబితా  చెన్నై 234ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం (డీఎంకే)16వ27తెలంగాణ శాసనసభcenter|frameless|100pxజాబితా  హైదరాబాదు  119కాంగ్రెస్2వ28 త్రిపుర శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  అగర్తలా 60భారతీయ జనతా పార్టీ12వ 29 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  లక్నో 403భారతీయ జనతా పార్టీ17వ  ఉత్తరాఖండ్ శాసనసభ జాబితా  భరారిసేన్ (వేసవి)
డెహ్రాడూన్ (శీతాకాలం) 70భారతీయ జనతా పార్టీ14వ30 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభcenter|frameless|100px జాబితా  కోల్‌కాతా 294ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్17వ  మొత్తం        4,121  

 అధికార పార్టీల వారీగా రాష్ట్ర శాసనసభలు 

అధికార పార్ఠీ రాష్ట్రాలు/ 
కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుఎన్.డి.ఎ (18)భారతీయ జనతా పార్టీ12శివసేన1 జనతాదళ్ (యునైటెడ్)1ఏఐఎన్ఆర్‌సీ1నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ1నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ 1సిక్కిం క్రాంతికారి మోర్చా1ఐ.ఎన్.డి.ఐ.ఎ. (9)భారత జాతీయ కాంగ్రెస్3ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ2 కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)1ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్1ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం (డీఎంకే)1జార్ఖండ్ ముక్తి మోర్చా1ఇతరులు (3) బిజు జనతా దళ్1వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ1జోరం పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్1

 మాజీ రాష్ట్ర శాసనసభలు 
 శాసనసభ స్థానం ఉనికిలో ఉన్న
కాలం దేని ప్రకారం రద్దు అయింది అజ్మీర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం అజ్మీర్ 1950–1956  రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 బొంబాయి శాసనసభ నియోజకవర్గం బొంబాయి 1950–1960  బొంబాయి పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1960 కూర్గ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం మెడికేరి 1950–1956  రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956హైదరాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం హైద్రాబాదు 1952–1956  రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 పెప్సే శాసనసభ నియోజకవర్గం పటియాలా 1950–1956  రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956

 ఇవీ చూడండి 
 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభా నియోజకవర్గాలు
 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం (భారతదేశం)
లోక్‌సభ
రాజ్యసభ
భారతదేశ రాజకీయాలు
భారత రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికల జాబితా

గమనికలు
† – In Jammu and Kashmir Legislative Assembly, two seats are reserved for the nominated women members. In addition to that, twenty-four more seats are reserved for the representatives from Pakistan-administered Kashmir and not counted normally.
‡ – In Puducherry Legislative Assembly, three seats are reserved for the members nominated by the Union Government of India.

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:భారత రాజకీయ వ్యవస్థ
వర్గం:కార్యాలయాలు
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు
వర్గం:శాసనసభలు