అణుపరీక్ష

thumb|భూగర్భ అణుపరీక్ష కొరకు తయారీ, 1980లో 'నెవాడా పరీక్షా ప్రదేశం' వద్ద. పరీక్ష నిర్వహణా పరికరాలు, క్రిత పరీక్షలవలన ఏర్పడిన గుంతలు (క్రేటర్లు).|250x250px
అణ్వాయుధ పరీక్షలు (ఆంగ్లం: Nuclear weapons tests), అణ్వాయుధాలను పరిశోధించడానికి, చేపట్టే పరీక్షలే, ఈ అణ్వాయుధ పరీక్షలు లేదా అణుపరీక్షలు. ఇరవై శతాబ్దంలో, అనేక దేశాలు పోటా పోటీగా ఈ పరీక్షలు జరిపి, పరోక్షంగా యుద్ధరంగాలను సిద్ధం చేసాయి.

ప్రప్రథమ అణుపరీక్ష అమెరికా 1945 జూలై 16 న "ట్రినిటీ సైట్" అనే చోట, చేపట్టింది. దీని వలన 20 కిలోటన్నుల శక్తికి సమానంగా శక్తి వెలువడింది. అమెరికా చే 1952 నవంబరు 1 న మార్షల్ దీవులలో 'ఎనెవెటాక్' వద్ద మొదటి హైడ్రోజన్ బాంబు ఇవీ మైక్ పరీక్షించబడింది. అతిపెద్ద అణుబాంబు సోవియట్ యూనియన్కు చెందిన త్సార్ బోంబా, 1961 అక్టోబరు 30 న 'నొవాయా జెమ్ల్యా' వద్ద పరీక్షింపబడింది. దీని శక్తి విలువ 50 మెగాటన్నులు.

అణువరీక్షల వల్ల జరిగే అనార్ధాలను సభ్యదేశాలకు అవగాహన కలిగించి, అణుపరీక్షలను నిలిపివేసేలా చేసేందుకు ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు. మానవ మనుగడపై ఈ వినాశకర పరిణామాలను నివారించేందుకు అణుపరీక్షల తొలగింపును ప్రోత్సహిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ అణుపరీక్షల వ్యతిరేక దినోత్సవం ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 29న ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించబడుతోంది. 

 అణుపరీక్షల రకాలు 
253x253px|thumb|నాలుగు మేజర్ అణుపరీక్షలు : 1. వాతావరణ, 2. భూగర్భ 3. ఆవలి-వాతావరణ, 4. సముద్రగర్భ.
left|thumb|కాసెల్ బ్రేవో విస్ఫోటనం, 1954లో, సముద్రంలో 100 మైళ్ళ ప్రభావాన్ని కలుగజేసింది. చుట్టూ వున్న మానవసహిత దీవులపై కూడా తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది.
అణుపరీక్షలను చారిత్రకంగా ఈ విధంగా వర్గీకరించవచ్చును.: వాతావరణ, సముద్రగర్భ,, భూగర్భ పరీక్షలు.
 వాతావరణ పరీక్షలు భూవాతావణంలో చేపడతారు. దీనిలో కుక్కగొడుగు మేఘం (మష్రూమ్ క్లౌడ్) యేర్పడుతుంది.
 సముద్రగర్భ పరీక్షలు, నీటి లోపల చేపడతారు. సాధారణంగా ఒక ఓడను గాని ఒక బార్జ్ను గాని అణ్వాయుధాన్ని అనుసంధానించి పేల్చివేస్తారు. ఈ పరీక్షల వలన, రేడియోధార్మిక నీరు, చుట్టు ప్రక్కల నీటి ప్రాంతాలను విపరీతంగా కాలుష్యపరుస్తుంది.
 భూగర్భ పరీక్షలు, భూమి లోపల సొరంగాలను త్రవ్వి అందులో అణ్వాయుధాలను అమర్చి పేల్చుతారు. దీని వల్ల భూమిపై పెద్ద పెద్ద గుంతలు (క్రేటర్లు) ఏర్పడుతాయి.For an overview of the preparations and considerations used in underground nuclear testing, see  For a longer and more technical discussion, see  1974 లో భారతదేశం ఇలాంటి పరీక్షలే చేపట్టింది.

 చరిత్ర 
thumb|మొదటి అణుపరీక్ష 'ట్రినిటి' 1945 జూలై 16 న జరిగింది. (అమెరికా).|287x287px
thumb|ప్రపంచంలోని డజనుకు పైగా ప్రదేశాలలో 2,000 కు పైగా అణుపరీక్షలు జరిగాయి.|250x250px
భూమిపై మొట్టమొదటి అణుపరీక్ష జూలై 16, 1945 న అమెరికా చేపట్టింది. ఇది మాన్‌హట్టన్ కార్యక్రమంలో భాగంగా జరిగింది. దీనికి "ట్రినిటి" అని పేరు పెట్టారు. న్యూమెక్సికో లోని "అలమగోడ్రో" ప్రాంతంలో చేపట్టారు. ఈ పరీక్షా ఫలితంగా, జపాన్ పై ఆణుబాంబు ప్రయోగం జరిగింది.

 దేశాల వారీగా అణుపరీక్షలు 

అణు బలాలు గల దేశాలు, ఇప్పటివరకు 2,000 అణుపరీక్షలు జరిపాయి. ఈ విస్ఫోటనాలవలన, ధరిత్రికి ఏలాంటి హాని జరిగింటుందో ఊహించవచ్చు.
  అమెరికా: అధికారికంగా 1,054 పరీక్షలు జరిపింది. (కనీసం 1,151 అణ్వాయుధాలు, 331 వాతావరణ పరీక్షలు), ఎక్కువగా నెవాడా పరీక్షా స్థలం వద్ద, మార్షల్ దీవులలో, అలాస్కా, కొలరాడో, మిసిసిపీ, న్యూ మెక్సికో వద్ద. (వివరాలకొరకు )
  సోవియట్ యూనియన్: 715 పరీక్షలు (969 అణ్వాయుధాలు) అధికారికంగా., చాలా మటుకు, సెమీపలాటిన్స్క్, నొవాయ జెమ్ల్యా వద్ద, ఇంకొన్ని రష్యా, కజకస్తాన్, తుర్క్‌మేనిస్తాన్, ఉక్రెయిన్ లలో.
  ఫ్రాన్స్: 210 అధికారికంగా పరీక్షలు. (50 వాతావరణ, 160 భూగర్భ ), 4 అణ్వ వాతావరణ పరీక్షలు సి.ఇ.ఎస్.ఎమ్. 'రెగ్గానె' వద్ద, 13 భూగర్భ పరీక్షలు సి.ఇ.ఎమ్.ఓ. ఇన్ ఎక్కెర్, అప్పటి అల్జీరియన్ సహారా,, ఫ్రెంచ్ పాలినేషియా, మొరురో, ఫంగతౌఫఅ వద్ద. 
  యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్: 45 పరీక్షలు (21 పరీక్షలు ఆస్ట్రేలియా భూభాగంలో,, అనేకం అమెరికా లో.
  చైనా: 45 పరీక్షలు (23 వాతావరణ,, 22 భూగర్భ, లోప్‌నూర్ వద్ద, మాలన్,, జింజియాంగ్ వద్ద.
  భారతదేశం: 6 భూగర్భ పరీక్షలు (1974 లో మొదటిది), పోఖ్రాన్ వద్ద.
  పాకిస్తాన్: 6 భూగర్భ పరీక్షలు, రాస్-కోహ్ కొండలు, చగాయి జిల్లా, ఖరన్ ఎడారి, ఖరన్ జిల్లా, బలూచిస్తాన్ రాష్ట్రం లో.
  ఉత్తర కొరియా: మొదటి పరీక్ష 2006 హ్వదేరి వద్ద.

 ఇవీ చూడండి 
 పోఖ్రాన్ 
 అణువిస్ఫోటనాల ప్రభావాలు
 అణ్వాయుధాల చరిత్ర
 అణుపరీక్షల జాబితా
 అణుధార్మికత

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 
 Gusterson, Hugh. Nuclear Rites: A Weapons Laboratory at the End of the Cold War. Berkeley, CA: University of California Press, 1996.
 Hacker, Barton C. Elements of Controversy: The Atomic Energy Commission and Radiation Safety in Nuclear Weapons Testing, 1947-1974. Berkeley, CA: University of California Press, 1994.
 Schwartz, Stephen I. Atomic Audit: The Costs and Consequences of U.S. Nuclear Weapons. Washington, D.C.: Brookings Institution Press, 1998.
 Weart, Spencer R. Nuclear Fear: A History of Images. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985.
 Video archive of US, Soviet, UK, Chines and French Nuclear Testing  at sonicbomb.com
 Maps of sites tested
 "We're all Downwinders Now"
 Atomic Veterans History Project (United States)
 Australian government database of nuclear explosions and tests Australian
 Australian Nuclear Fallout Strontium 90 survey 1957-58 Child bones Australian
 Australia's program of testing for Strontium 90, between 1957 and 1978, samples of childrens bones taken at autopsy Australian
 The Bombing of the Monte Bello Islands Western Australia
 Silent Storm - Film about CSIRO scientist Hedley Marston's top-secret fallout experimentsAustralian
 Ionising Radiation and Health Australian
 Oklahoma Geological Survey Nuclear Explosion Catalog lists 2,199 explosions by date, country, location, yield etc.
 Table of Known Nuclear Tests Worldwide, from NRDC
 Gallery of U.S. nuclear tests (with detailed descriptions of each test series)
 Gallery and short descriptions of UK nuclear tests
 Account of fallout from Nevada Test Site in 1955 (PDF)
 Soviet Nuclear Test Summary
 Marshall Islands Nuclear Claims Tribunal
 Nuclear Testing  at Nuclear Files.org
 Film footage of nuclear artillery test
 What About Radiation on Bikini Atoll?
 Western States Legal Foundation
 The Nuclear Weapon Archive
 United Nations Leadup to Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty 22nd September 1995 General Conference

వర్గం:అణ్వాయుధాలు
వర్గం:అణుపరీక్షలు
వర్గం:అణ్యాయుధ పరీక్షలు