త్యాగయ్య (1946 సినిమా)

ప్రసిద్ధ కర్ణాటక సంగీత వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజు జీవిత కథ ఆధారంగా తీయబడిన ఈ సినిమాను చిత్తూరు నాగయ్య రూపొందించాడు. నాగయ్యే ఈ సినిమాకు నిర్మాత, దర్శకుడు, గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, ప్రధాన పాత్రధారి. ఈ చిత్రం దర్శకునిగా నాగయ్య ప్రథమ యత్నం.

మొత్తం సినిమాలో 34 పాటలు ఉన్నాయి. అందులో 28 త్యాగరాజు కీర్తనలు వాడారు. ఇంకా పురందరదాసు కన్నడ కృతి (దేవరనామ), పాపనాశనం శివన్ వ్రాసిన ఒక తమిళకృతి (గాయని డి.కె.పట్టమ్మాళ్), ఒక హిందీ పాట (గాయకుడు జె.ఎ.రహమాన్) ఉన్నాయి.

తెలుగు సినిమా చరిత్రలో "క్లాసిక్"గా నిలచిపోయే చిత్రాలలో ఇది ఒకటి. సంగీతానికీ, నటనకూ, కథనానికీ కూడా అన్ని వర్గాలనుండి ప్రశంసలు అందుకొన్న చిత్రం.

నటులు-పాత్రలు
 చిత్తూరు నాగయ్య - త్యాగయ్య
 బేబీ వనజ - కృష్ణ
 హేమలతా దేవి - కమలాంబ
 సరితాదేవి - చపల
 బి.జయమ్మ - ధర్మాంబ
 జయవంతి - రాజనర్తకి
 లక్ష్మీరాజ్యం సుందరలక్ష్మి - సీత
 ముదిగొండ లింగమూర్తి - 
 పద్మనాభం
 బేబీ శ్యామల - రాధ
 వేదాంతం లక్ష్మీపతి - మారువేషంలో ఉన్న నారదుడు
 జి.విశ్వేశ్వరమ్మ - వెంకమ్మ

పాటలు

01. ఎందు వెదుకుదురా హరిని ఎందు వెదుకుదురా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

02. ఎన్నడు చూచునో ఇనకుల తిలకా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

03. ఎటులా బ్రోతువో తెలియ ఏకాంత రామయ్యా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

04. ఎందరో మహానుభావులు అందరికీ వందనములు - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

05. జోజో శ్రీరామా జోజోరఘుకుల తిలకా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య, జయమ్మ

06. మనసా ఎటులోర్తువే నా మనవిని చేకొనవె -చిత్తూరు వి. నాగయ్య

07. తెర తీయగరాదా నాలోని తిరుపతి .. శివుడనో మాధవుడనో - చిత్తూరు వి. నాగయ్య బృందం

08. దొరుకునా ఇటువంటి సేవా దొరకునా అల్పతపమున - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

09. నామొరాలకింపవేమీ ఆలకింపవేమి ఓ రామా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

10. నను పాలింప నడచి వచ్చితివో నా ప్రాణనాధా - చిత్తూరు వి. నాగయ్య

right|thumb|150px|సినిమాలో సన్నివేశాలు

11. నిధి చాలా సుఖమా రామ సన్నిది సేవా సుఖమా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య

12. భజ గోవిందం భజ గోవిందం గోవిందం భజమూఢమతే - చిత్తూరు వి. నాగయ్య బృందం

13. రారే రారే పిల్లలారా బొమ్మల పెళ్ళి చేద్దాము - బృంద గీతం

14. శ్రీ నారద మౌని గురురాయా కంటిని నే ఈనాటికి -చిత్తూరు వి. నాగయ్య

15. శ్రీరామ రఘురామా సింగారరామ ఏమి సేవింప రాదా ఓ మనసా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య

16. శ్రీ సీతారాముల కల్యాణము చూతము రారామ్మ - బృంద గీతం

17. శ్రీకరంబైనట్టి శ్రీ కృష్ణ తులసి ఏకచిత్తంబుతో - జయమ్మ

18. సంగీత జ్ఞానము భక్తి వినా సన్మార్గము కలదే మనసా -చిత్తూరు వి. నాగయ్య

( అమర గాయకుడు ఘంటసాల త్యాగయ్య శిష్యులలో ఒకరిగా ఈ చిత్రంలో నటించారు. ఈ చిత్రంలో 'గుంపులో గోవిందా' అని బృందగానంలో పాల్గోన్నారు. అంతేకాక సుందరేశ ముదలియార్ పాత్రకి ( నటుడు కె. దొరస్వామి) ఒక చక్కని శాస్త్రీయ గీతం కూడా పాడినట్టు చెబుతారు. ఆ పాట, వివరాలు లభించలేదు)

 స్పందన 
త్యాగయ్య సినిమా మంచి విజయాన్ని అందుకుంది. విమర్శకుల నుంచి ప్రశంసలు సంపాదించుకుంది.

ఆనాటి మైసూరు మహారాజా త్యాగయ్య సినిమాను తన ప్యాలెస్‌లో ప్రత్యేకంగా షో వేయించుకుని చూశాడు. సినిమా అమితంగా నచ్చడంతో చిత్తూరు నాగయ్యను వెండి శాలువా కప్పి, 101 బంగారు నాణేలు, శ్రీరామచంద్రుని రూపు ఉన్న ఒక బంగ్లారు నెక్లెస్ బహూకరించి సత్కరించాడు.

ఇవి కూడా చూడండి
త్యాగరాజు
 చిత్తూరు నాగయ్య

మూలాలు

 ఆధారాలు 

 ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
 http://www.imdb.com/title/tt0246277/ 
 https://web.archive.org/web/20070207085358/http://www.idlebrain.com/nosta/thyagayya.html
 http://www.nandamurifans.com/
 రూపవాణిలో త్యాగయ్య సినిమా రివ్యూ

వర్గం:తెలుగు జీవితచరిత్ర సంబంధమైన చిత్రాలు
వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:డి.హేమలతాదేవి నటించిన సినిమాలు