పొలమూరు (పెనుమంట్ర)

పొలమూరు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెనుమంట్ర మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రమైన పెనుమంట్ర నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన భీమవరం నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1735 ఇళ్లతో, 6170 జనాభాతో 787 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3118, ఆడవారి సంఖ్య 3052. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1045 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 43. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588643.

గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
ఈ గ్రామం ఒకప్పుడు పొలంగానే ఉండేది, తరువాత ఈ ప్రాంతంలోని కొన్ని భూములను అంతర్వేది దేవాలయానికి ఇవ్వడం జరిగింది. దానితో ఆ భూములను కాచుటకు ప్రత్యేకంగా కొందరు రైతులను అక్కడ నియమించడంతో వారు రాకపోకలు ఇబ్బందుల వలన్ అక్కడే నివాసాలను ఏర్పరుచుకొన్నారు. తరువాత పొలం ఉన్న భూమిని పొలంఊరుగా పిలవడం మొదలి అలా పొలమూరుగా స్థిరపడిందని పెద్దలు చెపుతారు. ఇప్పటికీ అంతర్వేది దేవాలయానికి ఇక్కడ భూములు ఉన్నాయి.
thumb|గ్రామ పంచాయితీ కార్యాలాయ్ం
సరస్వతీ నిలయ గ్రంథాలయ విశేషాలు
thumb|సరస్వతీనిలయ గ్రంథాలయం
పశ్చిమగోదావరి జిల్లా పొలమూరు గ్రామంలో 1913 సంవత్సరంలో కొత్తపల్లి నరసింహం శ్రీ సరస్వతీ నిలయ గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించారు. గ్రంథాలయం మొదట స్థాపించినప్పుడు 150 గ్రంథాలతో ప్రారంభమైంది. అనంతరం దినదినాభివృద్ధి చెందింది. ఆకాలంలో ఆ చుట్టుప్రక్కల పెద్ద గ్రంథాలయంగా పేరు పొందినది. అయితే క్రమంగా సభ్యులు సభ్యత్వ రుసుములు కట్టకపోవడం, గ్రామస్థులు నిరుత్సాహం చూపుతూండడం కారణంగా 1928 నాటికి గ్రంథాలయం మూతపడే స్థితికి చేరుకుంది. ఈ స్థితిలో కొత్తగా స్థాపించిన గ్రామ పంచాయితీకి కొత్తపల్లి నరసింహం మొట్టమొదటి అధ్యక్షునిగా ఎన్నికవడంతో గ్రంథాలయంపైన అభిమానం ఉన్నవాడు అవడం వలన ప్రభుత్వానికి లేఖ రాయదం ద్వారా గ్రంథాలయ శాఖను ప్రారంభింపజేసారు, దానిలో సరస్వతీ నిలయ గ్రంథాలయాన్ని కలిపేసారు. ప్రభుత్వ యాజమాన్యం క్రిందికి దాన్ని తీసుకువచ్చారు. 1928 నుంచి తిరిగి వైభవం సంతరించుకుంది. తరువాత గ్రామ పంచాయితీ ప్రక్కగా నూతన భవనానికి పాత గ్రంథాలయాన్ని మార్చారు.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6234. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 3138, మహిళల సంఖ్య 3096, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1486 ఉన్నాయి.

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1735 ఇళ్లతో, 6170 జనాభాతో 787 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3118, ఆడవారి సంఖ్య 3052. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1045 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 43. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588643.

 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల పెనుమంట్ర లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మార్టేరు లోనూ ఉన్నాయి. పాలీటెక్నిక్‌ తణుకు లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల భీమవరం లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం పెనుమంట్రలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, ఏలూరు లోనూ ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
పొలమూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. అలోపతి ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టరు ఒకరుఇద్దరు నాటు వైద్యులు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి. 
 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. 
చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ ఉంది. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
పొలమూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.వీరవాసరం, పెనుమంట్ర, భీమవరం కొరకు బస్సులు ఆటోలు ఉంటాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
 భూమి వినియోగం 
పొలమూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 108 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 679 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 679 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
పొలమూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 679 హెక్టార్లు
 ఉత్పత్తి
పొలమూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి, కొబ్బరి
మూలాలు

వర్గం:తెలుగు గ్రంథాలయం