ఫిఖహ్

ఫిఖహ్ (అరబ్బీ : فقه ), ఇస్లాంలో ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం. షరియా విపులరూపమే ఫిఖహ్. ఫిఖహ్ నేరుగా ఖురాన్, సున్నహ్ ల ఆధారంగా తయారైన ఇస్లామీయ న్యాయధర్మశాస్త్రం. ఫిఖహ్ ఫత్వాలకు రూపాన్నిస్తుంది, ఉలేమాలు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు.

ఫిఖహ్ ముస్లిం సాంప్రదాయాలను, ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలను, సామాజిక న్యాయాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. నాలుగు సున్నీ ముస్లిం ఫిఖహ్ పాఠశాలలు (మజహబ్) లు గలవు.Glasse, Cyril, The New Encyclopedia of Islam, Altamira, 2001, p.141
 
 పుట్టు పూర్వోత్తరాలు 
thumb|300px|ప్రపంచమంతటా న్యాయవిధానాలు.
ఫిఖహ్ పదానికి మూలం అరబ్బీ భాష, అర్థం, లోతైన అవహగాహన లేదా సంపూర్ణ అవగాహన.

 ఇస్లామీయ చట్టం 
ఇస్లామీయ చట్టం (ఫిఖహ్) రెండు ప్రధాన విషయాలను కలిగి ఉంది. 1. కార్య-సంబంధ చట్టాలు, 2. స్థితి-సంబంధ చట్టాలు.

చట్టాలు, కార్య-సంబంధాల ఆధారంగా (అమలియ్య — عملية ) : ఇందులో :

 కర్తవ్యం (Obligation) (పర్జ్)
 సిఫారసు (Recommendation) (మన్‌దూబ్)
 స్వీకారం (Permissibility) (ముబాహ్)
 అస్వీకారం, లేదా ఏహ్యం (Disrecommendation) (మక్రూహ్)
 నిషేధితం (Prohibition) (హరామ్)

చట్టాలు, స్థితి-సంబంధాల ఆధారంగా (వదీయ) : ఇందులో :

 షరతు (Condition) (షర్త్)
 కారణం (Cause) (సబబ్)
 వారించడం (Preventor) (మనా)
 స్వీకారం/కార్యాచరణంలో వుంచు (Permit/Enforce) (రుఖ్సాహ్, అజీమాహ్)
 స్వీకారం/అసత్యం/నిరాకరణ (Valid/Corrupt/Invalid) (సహీహ్, ఫసద్, బాతిల్)
 తగిన సమయం/రుణం/నెమరువేయడం (In time/Debt/Repeat) (అదా, అల్-ఖజా, ఇయాదా)

 ముస్లిం న్యాయపండితులు : ఉలేమా 

ముస్లిం న్యాయపండితులను ఉలేమా అంటారు, అర్థం; జ్ఞానులు. ఫిఖహ్ పండితులను ఫకీహ్లు అంటారు.

 ఇవీ చూడండి 
 షరియా
 సున్నహ్ 
 బహార్-ఎ-షరీయత్

 నోట్స్ 

 మూలాలు 
 Doi, Abd ar-Rahman I., and Clarke, Abdassamad (2008). Shari'ah: Islamic Law. Ta-Ha Publishers Ltd., ISBN 978-1842000853 (paperback), ISBN 978-1-84200-087-8 (hardback)      
 

వర్గం:షరియా
వర్గం:ఫిఖహ్