సంగం (నెల్లూరు జిల్లా)

thumb|సంగమేశ్వరాలయం
thumb|సంగమేశ్వరాలయం

thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
thumb|శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వరస్వామి దేవాలయం
సంగం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, సంగం  మండలం లోని గ్రామం.ఇది మండల కేంద్రం.ఇది సమీప పట్టణమైన నెల్లూరు నుండి 32 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2576 ఇళ్లతో, 10698 జనాభాతో 2098 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4950, ఆడవారి సంఖ్య 5748. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1583 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1025. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591933 .పిన్ కోడ్: 524 308.
సమీప గ్రామాలు
పడమటిపాలెం 3 కి.మీ, వంగల్లు 5 కి.మీ, మక్తాపురం 6 కి.మీ, కొరిమెర్ల 6 కి.మీ, మహ్మదపురం 6 కి.మీ

విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఇంకా గ్రామములో, ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది.

సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నెల్లూరులో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నెల్లూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల నెల్లూరులో ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
సంగంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో 7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఒక ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టరు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు నలుగురు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు, ఒక నాటు వైద్యుడు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి. 
 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. 
 పారిశుధ్యం 
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
సంగంలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
 భూమి వినియోగం 
సంగంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 అడవి: 528 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 577 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 355 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 10 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 60 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 8 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 58 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 6 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 491 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 86 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 471 హెక్టార్లు
నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
సంగంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 38 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 285 హెక్టార్లు
 చెరువులు: 146 హెక్టార్లు
సంగం ఆనకట్ట 
సంగం గ్రామము వద్ద 1882 లో పెన్నా నదిపై ఆర్.స్మిత్ అను ఆంగ్ల ఇంజనీరు ఆధ్వర్యంలో పనులు ప్రారంభమైనవి. 1885లో కేవలం మూడు సంవత్సరాల వ్యవధిలోనే నిర్మాణం పూర్తి చేసుకున్న ఈ ఆనకట్ట ఇప్పటికీ ఈ ప్రాంతంలోని భూములకు సాగునీరు అందించడం, ముదావహం. ఈ ఆనకట్ట దక్షిణ ఆసియాలోనే అతి పురాతనమైన ఆనకట్టగా పేరుగాంచింది. ఇందుకు తోడుగా కనిగిరి జలాశయ నిర్మాణం జరగడం విశేషం. 

 ఉత్పత్తి
సంగంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
ప్రధాన పంటలు
వరి

దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు 
త్రివేణి సంగమం 
త్రివేణి సంగమంగా ప్రాచుర్యం కలిగిన పెన్నానది, బీరాపేరు, బోగ్గేరులు ఇచ్చట కలుస్తున్నందున దీన్ని త్రివేణి సంగమంగా కొంత మంది అభివర్ణిస్తుంటారు. అదే సంగం అయినది. 1886లో నిర్మించబడిన పెన్నా ఆనకట్ట ద్వారా కనిగిరి రిజర్వాయర్ కు, కావలి, కనపూరు కాల్వలకు నీటి సౌకర్యం ఒనకూరుతున్నది. 
శ్రీ కామాక్షీదేవి సమేత సంగమేశ్వరస్వామివారి అలయం 
సంగం మండల కేంద్రంలోని పెన్నానది ఒడ్డున శ్రీ కామాక్షీదేవి సమేత సంగమేశ్వర స్వామి ఆలయం వెలిసింది. పరశురామ మహర్షి ఈ దేవాలయంలోని లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడంటారు. మాఘ మాసంలో పర్వదినం నాడు, మూడు నదుల సంగమ స్థానంలో పుణ్య స్నానాలు ఆచరించి, పార్వతీ, పరమేశ్వరులను దర్శించుకుని పూజలు చేస్తే పుణ్యం వస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. సంగంలోని పెన్నానదీ తీరం మహా శివరాత్రి రోజున భక్తులతో కిటకిటలాడుతుంది. ఇక్కడకు భక్తులు అధికసంఖ్యలో వచ్చి పుణ్య స్నానాలు ఆచరించి శ్రీ కామాక్షీ తాయి సమేత సంగమేశ్వర స్వామి ఆలయానికి వెళ్ళి స్వామి వార్లని దర్శించుకుని పూజలు చేస్తారు.

ఈ ఆలయంలో 50 సంవత్సరాల తరువాత 2020 నవంబరు 15వ అమ్మవారికి అభిషేకం చేపట్టినారు. కామాక్షీదేవిని సుగంధద్రవ్యాలతో పూజించారు. చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాల నుండి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో విచ్చేసి అమ్మవారిని దర్శించుకున్నారు. నైవేద్యాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. అర్చకులు భక్తులకు తీర్ధప్రసాదాలు పంపిణీ చేసారు.

శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి సమేత విశ్వేశ్వర స్వామివారి ఆలయం
శ్రీ పాలేటి గంగమ్మ తల్లి ఆలయం

గ్రామ విశేషాలు 
సంగం గ్రామంలో గాంధీజీ 
మహాత్మా గాంధీగారిని,సంగం గ్రామస్థులు రథమెక్కించారు. జిల్లాలో ఎక్కడాలేని విధంగా,ఇక్కడే జరిగింది. స్వాతంత్ర్యోద్య సమయంలో, గాంధీజీ ఈ గ్రామానికి వచ్చి,శ్రీ కామాక్షీదేవి సమేత సంగమేశ్వరస్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. మన దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన పిదప,గ్రామస్థులు ఆయన చిత్రాన్ని కొయ్యబొమ్మతో రూపొందించి,రథంలో దేవతల ప్రతిమలతో సమానంగా ఊరేగించారు. ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్-5 నుండి 14 వరకు స్వామివారి బ్రహ్మోత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.

మూలాలు

వెలుపలి లింకులు
పుస్తకం: "నెల్లూరు దర్శిని" జిల్లా సమగ్ర స్వరూపం