ప్రోటోజోవా

thumb|right|250px|లీష్మానియా donovani, (a species of protozoa) in a bone marrow cell

ప్రోటోజోవా (Protozoa ; from the Greek words proto, meaning "first", and zoa, meaning "animals") జీవ శాస్త్రంలోని ఒక జీవుల విభాగం (eukaryotes), ఇవి చలనాన్ని కలిగివుంటాయి. ఫాన్ సీబాల్డ్ శాస్త్రవేత్త (1845) ప్రోటోజోవన్ల కణరహిత లేక ఏకకణనిర్మాణమును గుర్తించి ఆ జీవులకు ప్రోటోజోవా అనే పేరు పెట్టాడు.
సాధారణ లక్షణములు
 సూక్ష్మదర్శినితో మాత్రమే చూడగల ఏకకణ జీవులు.
 స్వేచ్ఛా జీవులుగా గాని, పరాన్న జీవులుగా గాని నివసించును.
 శరీరము నావరించి పెల్లకిల్ త్వచముండును. కొన్ని జీవుల(పాలిస్టోమెల్లా)కాల్షియం కార్బొనేటుతో నిర్మితమైన కర్పరము ఆవరించియుండును.
 ప్రోటోజోవా జీవులలో నిర్ధిష్టమైన సౌష్టవములేదు. కొన్ని గుండ్రముగాను, కొన్ని ద్విపార్మ్వసౌష్టవముతోను ,కొన్నిసౌష్టవరహితమగా యుండును.
 పోషణక్రియ జాంతవ భక్షణముద్వారాగాని, పూతికాహార, పాదపీయ భక్షణపద్ధతులలో గాని జరుగును.జీర్ణక్రియ ఆహారరిక్తికలలో జరుగును.
శ్వాసక్రియ పెల్లికిల్ గుండా పరస్పరవ్యాపనముద్వారా జరుగును.

వర్గీకరణ
 ఫ్లెజెల్లేటా (e.g. జియార్డియా)
 అమీబాs (e.g. ఎంటమీబా)
 స్పోరోజోవా (e.g. ప్లాస్మోడియం)
మిక్సోజోవా
మైక్రోస్పొరిడియా
 సీలియోఫోరా (e.g. Balantidium coli)
వ్యాధులు
కొన్ని ప్రోటోజోవా జీవులు వ్యాధుల్ని కలుగజేస్తాయి. వానిలో కొన్ని ఉదాహరణలు:

 మలేరియా : (Malaria)
 అమీబియాసిస్ : (Amoebiasis)
 జియార్డియాసిస్ : (Giardiasis)
 టాక్సోప్లాస్మోసిస్ : (Toxoplasmosis)
 క్రిప్టోస్పొరిడియోసిస్ : (Cryptosporidiosis)
 ట్రైకోమోనియాసిస్ : (Trichomoniasis)
 లీష్మానియాసిస్ : (Leishmaniasis)
 అతిసారం : (Dysentery)

మూలాలు

వర్గం:జీవ శాస్త్రము