పశ్చిమ బెంగాల్ జిల్లాల జాబితా

thumb|300px|పశ్చిమ బెంగాల్ జిల్లాలు ఉనికి సూచించే పటం
పశ్చిమ బెంగాల్, రాష్ట్రం 2023 సెప్టెంబరు నాటికి 23 జిల్లాలుగా విభజించబడింది. ఇందులో కొత్తగా ఏర్పడిన అలీపుర్‌దూర్ జిల్లా (2014 జూన్ 25న  ఏర్పడింది), కాలింపాంగ్ జిల్లా (2017 ఫిబ్రవరి 14 న ఏర్పడింది), ఝర్‌గ్రామ్ జిల్లా ( 2017 ఏప్రిల్ 4న ఏర్పడింది), విభజనలో పూర్వ బర్ధమాన్ జిల్లా,పుర్బా బర్ధమాన్ జిల్లాగా, పశ్చిమ్ బర్ధమాన్ జిల్లా అనే పేర్లతో (2017 ఏప్రిల్ 7న ఏర్పడ్డాయి). రాష్ట్రం లోని జిల్లాలను ఐదు విభాగాలుగా విభజించారు.  

పశ్చిమ బెంగాల్‌కు ఉత్తరాన  హిమాలయాలు, దక్షిణాన బంగాళాఖాతం ఉన్నాయి. వాటి మధ్య, గంగా నది తూర్పు దిశగా ప్రవహిస్తుంది. దాని ప్రధాన పంపిణీదారు హుగ్లీ నది దక్షిణాన ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. సిలిగురి కారిడార్, ఈశాన్య భారతదేశాన్ని భారతదేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో కలుపుతుంది. ఇది రాష్ట్రంలోని ఉత్తర బెంగాల్ ప్రాంతంలో ఉంది. భౌగోళికంగా, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం డార్జిలింగ్ హిమాలయ కొండ ప్రాంతం, తెరాయ్, డోర్స్ ప్రాంతం, ఉత్తర బెంగాల్ మైదానాలు, రార్ ప్రాంతం, పశ్చిమ పీఠభూమి, ఎత్తైన భూములు, తీర మైదానాలు, సుందర్బన్స్,  గంగా డెల్టా అనే వివిధ ప్రాంతాలుగా విభజించబడింది.

1947లో, భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పుడు, అప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని బెంగాల్ ప్రావిన్స్ విభజన ప్రణాళిక ప్రకారం 14 జిల్లాలతో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. పూర్వపు రాచరిక రాష్ట్రం కోచ్ బీహార్ 1950 జనవరి 26న జిల్లాగా చేరింది. పూర్వ ఫ్రెంచ్ ఎన్‌క్లేవ్ చందన్నగోర్ 1954లో హూగ్లీ జిల్లాలో భాగంగా చేరింది. 

1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం భారతీయ రాష్ట్రాల సరిహద్దులను భాషాపరంగా పునర్వ్యవస్థీకరించింది. ఈ చట్టం అమలుతో, బీహార్ నుండి కొన్ని ప్రాంతాలను చేర్చడంతో అప్పటి పశ్చిమ దినాజ్‌పూర్ జిల్లా విస్తరించబడింది. బీహార్‌లోని మంభూమ్ జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల నుండి 1956 నవంబరు 1న పురూలియా జిల్లా ఏర్పడింది.

డివిజన్లు డివిజనల్ కమిషనర్లచే నిర్వహించబడతాయి. కోల్‌కతా, రాష్ట్ర రాజధాని, కోల్‌కతా జిల్లాగా ఏర్పడింది. ఇతర జిల్లాలు ఉపవిభాగాలు, బ్లాక్‌ల వంటి పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి, ఇవి వరుసగా సబ్, డివిజనల్  మెజిస్ట్రేట్ , బ్లాకు డెవలప్మెంట్ అధికారి ద్వారా పరిపాలన నిర్వహణ జరుగుతుంది. రాష్ట్రంలో పంచాయతీరాజ్ మూడంచెల నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. పరమాణు యూనిట్‌ను గ్రామ పంచాయతీ అని పిలుస్తారు.ఇది గ్రామాల సేకరణ కోసం స్థాపించిన పంచాయతీ సంస్థ.  బ్లాక్-స్థాయి సంస్థలను పంచాయతీ సమితి అని పిలుస్తారు.  జిల్లా-స్థాయి సంస్థలకు జిల్లా పరిషత్ అని పేరు పెట్టారు. 

 కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటు ప్రతిపాదన 
పశ్చిమ బెంగాల్ మంత్రివర్గం 2022 ఆగస్టు 1న ఏడు కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుకు ఆమోదం తెలిపింది. అవి ప్రస్తుతం ఉన్న దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా నుండి సుందర్బన్ జిల్లా, ఇచ్ఛమతి జిల్లా, ప్రస్తుత ఉత్తర 24 పరగణాల జిల్లా నుండి బసిర్హాట్ జిల్లా, ప్రస్తుతం ఉన్న నదియా జిల్లా నుండి రణఘాట్ జిల్లా, ఇప్పటికే ఉన్న బంకురా జిల్లా నుండి బిష్ణుపూర్ జిల్లా, ప్రస్తుతమున్న ముర్షిదాబాద్ జిల్లా నుండి జంగీపూర్ జిల్లా, బెర్హంపూర్ జిల్లాలు.

 రాష్ట్ర భౌగోళిక శాస్త్రం 
పశ్చిమ బెంగాల్, మూడు దేశాలతో నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్‌లతో సరిహద్దులుగా ఉంది. అలాగే  సిక్కిం, బీహార్, జార్ఖండ్, ఒడిషా అస్సాం అనే ఐదు భారతీయ రాష్ట్రాలు:రాష్ట్రానికి ఉత్తరాన సిక్కిం, భూటాన్, వాయువ్య దిశలో నేపాల్, పశ్చిమాన బీహార్, జార్ఖండ్, నైరుతిలో ఒడిశా, దక్షిణాన బంగాళాఖాతం, తూర్పున బంగ్లాదేశ్, అస్సాం ఉన్నాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ భారతదేశంలో మంచు పర్వతాలు (ఉత్తరంలో హిమాలయాలు), సముద్ర తీరాలు (దక్షిణ బంగాళాఖాతం తీరంలో) రెండింటినీ కలిగి ఉన్న ఏకైక రాష్ట్రం. వాటి మధ్య, గంగా నది పశ్చిమం నుండి రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశిస్తుంది, దాని ప్రధాన పంపిణీదారులుగా విడిపోవడానికి ముందు హుగ్లీ నది, బంగాళాఖాతం చేరుకోవడానికి దక్షిణంగా ప్రవహిస్తుంది. పద్మ నది తూర్పు వైపు బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవహిస్తుంది.

గంగా నదికి ఉత్తరాన ఉన్న జిల్లాలు- డార్జిలింగ్, జల్పాయిగురి, కూచ్ బెహార్, మాల్దా, ఉత్తర దినాజ్‌పూర్, దక్షిణ్ దినాజ్‌పూర్, అలీపుర్‌దువార్, కాలింపాంగ్ - తరచుగా ఉమ్మడిగా ఉత్తర బెంగాల్ అని పిలుస్తారు. కాలింపాంగ్ పశ్చిమ బెంగాల్‌లో కొత్తగా చేర్చబడిన జిల్లా. భౌగోళికంగా, ఈ ప్రాంతం డార్జిలింగ్ హిమాలయ కొండ ప్రాంతం, తేరాయ్, డోర్స్ ప్రాంతం, ఉత్తర బెంగాల్ మైదానాలుగా విభజించబడింది.గంగానదికి దక్షిణాన ఉన్న జిల్లాలు- బంకురా, పశ్చిమ్ బర్ధమాన్, పుర్బా బర్ధమాన్, బీర్భూమ్, పురూలియా, ముర్షిదాబాద్, నదియా, పశ్చిమ మిడ్నాపూర్, ఝర్‌గ్రామ్, తూర్పు మిడ్నాపూర్, హుగ్లీ, హౌరా, కోల్‌కతా, ఉత్తర 24 పరగణాలు, దక్షిణ కాన్‌స్టిట్ రకాలు - 24 రార్ ప్రాంతం, పశ్చిమ పీఠభూమి, ఎత్తైన భూములు, తీర మైదానాలు, సుందర్‌బన్స్, గంగా డెల్టా వంటి భౌగోళిక ప్రాంతాలు. 

బంగాళాఖాతంలో 1970వ దశకంలో ఇండో-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉద్భవించిన జనావాసాలు లేని దక్షిణ తల్పట్టి ద్వీపం భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్ రెండింటికీ హక్కుగా ఉంది. 

జిల్లాల సమూహం ఒక విభాగాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఇది 'డివిజనల్ కమీషనర్'చే నిర్వహించబడుతుంది. పశ్చిమ బెంగాల్ ఇప్పుడు ఇరవై మూడు జిల్లాలు, ఐదు విభాగాలుగా విభజించబడింది.ఆ వివరాలు కింది పట్టికలో విరించబడ్డాయి.
మాల్డా డివిజన్ బుర్ద్వాన్ డివిజన్ జల్పైగురి డివిజన్ ప్రెసిడెన్సీ డివిజన్ మేదినీపూర్ డివిజన్ మాల్దా జిల్లా
 ఉత్తర దినాజ్‌పూర్ జిల్లా
 దక్షిణ దినాజ్‌పూర్ జిల్లా
 ముర్షిదాబాద్ జిల్లా బీర్భం జిల్లా
 హుగ్లీ జిల్లా
 పశ్చిమ్ వర్ధమాన్ జిల్లా
 పుర్బా బర్ధమాన్ జిల్లా అలీపుర్దూర్ జిల్లా
 కూచ్ బెహార్ జిల్లా
 డార్జిలింగ్ జిల్లా
 జల్పైగురి జిల్లా
 కాలింపాంగ్ జిల్లా హౌరా జిల్లా
 కోల్‌కతా జిల్లా
 నదియా జిల్లా
 ఉత్తర 24 పరగణాలు జిల్లా (ఉత్తర 24 పరగణాలు)
 దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా (దక్షిణ్ 24 పరగణాలు) బంకురా జిల్లా
 ఝర్గ్రామ్ జిల్లా
 పురూలియా జిల్లా
 పుర్బా మేదినీపూర్ జిల్లా
 పశ్చిమ్ మేదినీపూర్ జిల్లా

 పశ్చిమ బెంగాల్ జిల్లాల జాబితా 
వ.సంఖ్యకోడ్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంస్థాపనవిస్తీర్ణంజనాభా జనసాంద్రతపటంలో జిల్లా స్థానం1ADఅలిపురద్వార్అలిపురద్వార్20141,491,250frameless|152x152px2BNబంకురాబంకురా19473,596,674center|152x152px3BRపశ్చిమ్ బర్ధమాన్అస‌న్‌సోల్20172,882,031center|152x152px4BRపుర్బా బర్ధమాన్బర్ధమాన్20174,835,532center|152x152px5BIబీర్బంసూరి19473,502,404center|152x152px6KBకూచ్ బెహర్కూచ్ బెహార్19502,819,086center|152x152px7DAడార్జిలింగ్డార్జిలింగ్19471,595,181center|152x152px8DDదక్షిణ దినాజ్‌పూర్బాలూర్‌ఘాట్19921,676,276center|152x152px9HGహుగ్లీచింసూర19475,519,145center|152x152px10HRహౌరాహౌరా19474,850,029center|152x152px11JPజల్పైగురిజల్పైగురి 19472,381,596center|152x152px12JHఝర్‌గ్రామ్ఝర్‌గ్రామ్20171,136,548center|152x152px13KOకోల్‌కతాకోల్‌కాతా19474,496,694center|152x152px14KAకాలింపాంగ్కాలింపాంగ్2017251,642center|152x152px15MAమల్దాఇంగ్లీష్ బజార్19473,988,845center|152x152px16MEపశ్చిమ మేదినిపూర్మిడ్నాపూర్20024,776,909center|152x152px17MEపూర్భా మేదినిపూర్[[తమ్లుక్]20025,095,875center|152x152px18MUముర్షిదాబాద్బెర్హంపూర్19477,103,807center|152x152px19NAనదియాకృష్ణానగర్19475,167,601center|152x152px20PNఉత్తర 24 పరగణాలు బరాసత్198610,009,781center|152x152px21PSదక్షిణ 24 పరగణాలఅలిపూర్19868,161,961center|152x152px22PUపురూలియా[[పురూలియా]19562,930,115center|152x152px23UDఉత్తర దినాజ్‌పూర్రాయ్‌గంజ్19923,007,134center|152x152px—మొత్తం23——91,347,736thumb|West Bengal located in India|176x176px

 ఇది కూడ చూడు 
 పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని జిల్లా రవాణా కార్యాలయాల జాబితా

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ జిల్లాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు