త్రివర్ణ పతాకం

250px|thumb|భారత జాతీయ పతాకం
త్రివర్ణ లేదా త్రివర్ణ అనేది ఒక రకమైన జెండా లేదా బ్యానర్ రూపకల్పన, ఇది 16 వ శతాబ్దంలో రిపబ్లికనిజం, స్వేచ్ఛ లేదా వాస్తవానికి విప్లవానికి చిహ్నంగా ఉద్భవించింది. 1848 నాటి విప్లవాల నుండి 1848 నాటి ఫ్రెంచ్ విప్లవాల కాలంలో స్వతంత్ర రిపబ్లిక్ ఏర్పడటంతో ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, రొమేనియా, మెక్సికో, ఐర్లాండ్ దేశాలు  ఈ జెండాలను మొదట స్వీకరించాయి.1848 నుండి వచ్చిన ఐరిష్ త్రివర్ణ మినహా  ఇది 1916 లో ఈస్టర్ రైజింగ్ వరకు ప్రాచుర్యం పొందలేదు.1919 ప్రాచుర్యం పొంది స్వీకరించబడింది. 

 చరిత్ర 
రిపబ్లికనిజంలో త్రివర్ణ మొదటి అనుబంధం ప్రిన్స్ ఫ్లాగ్, ఆరెంజ్-వైట్-బ్లూ డిజైన్ తో (ప్రిన్సెన్వ్లాగ్, నెదర్లాండ్స్ జెండాలకు పూర్వీకుడు), ఎనభై సంవత్సరాల యుద్ధంలో ఆరెంజ్-నసావుకు చెందిన విలియంస్పానిష్ సామ్రాజ్యం నుండి డచ్ రిపబ్లిక్ స్వాతంత్ర్యాన్ని స్థాపించేవరకు1579 నుండి ఉపయోగించారు.నెదర్లాండ్స్ జెండా, ఫ్రెంచ్, రష్యన్ జెండాలను ప్రేరేపించింది. తదనంతరం ఇతర దేశాలలో ఇంకా అనేక త్రివర్ణ జెండాలను ప్రేరేపించింది.1848 విప్లవాల తరువాత అనేక రాష్ట్రాలు జాతీయ జెండాగా స్వీకరించాయి.19 వ శతాబ్దం అంతటా ఆకుపచ్చ-తెలుపు-ఎరుపు త్రివర్ణాలతో కలిగిన జెండాలు రిపబ్లికనిజానికి చిహ్నంగా మారాయి.ప్రపంచంలోని ప్రతి స్వేచ్ఛా దేశానికి దాని స్వంత జెండా ఉంది. ఇది స్వేచ్ఛా దేశానికి చిహ్నం. 

 భారత జాతీయ పతాకం 
మూడు రంగుల లేక మువ్వన్నెల జెండా. భారతదేశంతో బాటు ప్రపంచంలోని చాలా దేశాల జాతీయ పతాకాలు మూడు రంగులవే. భారత జాతీయ పతాకం ఆంధ్రుడైన పింగళి వెంకయ్య రూపొందించింది. దీని పొడవు, వెడల్పుల నిష్పత్తి 2:3. దీంట్లో పై నుంచి కిందకు వరుసగా కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులు సమ నిష్పత్తిలో ఉంటాయి. హైదరాబాదుకు చెందిన సురయ్యా త్యాబ్జీ తెలుపు రంగులో చరఖా స్థానంలో సారనాథ్ స్థూపంలోని ధర్మచక్రాన్ని చేర్చి జెండాకు తుది రూపునిచ్చింది. తెలుపు రంగు మధ్యలో నేవీ బ్లూ రంగులో 24 ఆకులు గల అశోకుడి ధర్మచక్రం ఉంటుంది. వీటిలో కాషాయం త్యాగానికి, తెలుపు స్వచ్ఛతకు, పచ్చదనం సాఫల్యతకు చిహ్నాలు కాగా అశోక చక్రం ధర్మానికి ప్రతీక.1947 ఆగస్టు 15 న బ్రిటిష్ వారి నుండి భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందటానికి కొద్ది రోజుల ముందు, 1947 జులై 22న న జరిగిన రాజ్యాంగ అసెంబ్లీ సమావేశంలో భారత జాతీయ పతాకాన్ని ఇప్పుడు ఉన్న రూపంలో స్వీకరించారు. ఇది భారతదేశ ప్రభుత్వ జాతీయ జెండాగా పనిచేసింది.1947 ఆగష్టు 15న, 1950 జనవరి 26 మధ్య, తరువాత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియాగా రూపాంతరంచెందిన తరువాత నుండి భారతదేశంలో, "త్రివర్ణ" అనే పదం భారత జాతీయ జెండాను సూచిస్తుంది.

భారతదేశం జాతీయ జెండా పైభాగంలో లోతైన కుంకుమ (కేసరి) సమాంతర త్రివర్ణ, మధ్యలో తెలుపు, దిగువ భాగంలో ముదురు ఆకుపచ్చ సమాన నిష్పత్తిలో ఉంటుంది. జెండా వెడల్పు దాని పొడవుకు నిష్పత్తి 2:3గా ఉంటుంది. తెలుపు రంగు మధ్యలో ఒక నీలం  రంగు చక్రం ఉంది. ఇది చక్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. అశోకుని సారనాథ్ లయన్ కాపిటల్ అబాకస్ మీద కనిపించే చక్రం దీని రూపకల్పన. దీని వ్యాసం తెలుపు రంగు వెడల్పుకు సుమారుగా ఉంటుంది. దీనికి 24 చువ్వలు ఉన్నాయి.

 మరిన్ని వివరాలకు చూడండి. 

 భారత జాతీయపతాకం

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:జెండాలు