ఛత్తీస్‌గఢ్ జిల్లాల జాబితా

thumb|రంగుల విభజనల ఆధారంగా ఛత్తీస్‌గఢ్ జిల్లాలు: వివరాలువివరాలువివరాలువివరాలువివరాలు|376x376px
భారతదేశంలోని ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో 2023 నాటికి 33 పరిపాలనా జిల్లాలను కలిగి ఉంది. మధ్యప్రదేశ్ నుండి కొన్ని ప్రాంతాలు విభజించగా ఏర్పడిన ఈ రాష్ట్రంలో మొదట వాస్తవానికి 16 జిల్లాలు ఉన్నాయి. తరువాత 2007 మే 11న బీజాపూర్, నారాయణపూర్  అనే రెండు కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. 2012 జనవరి 1న తొమ్మిది కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. సన్నిహిత పరిపాలనను సులభతరం చేయడానికి మరింత లక్ష్యంగా దృష్టి కేంద్రీకరించి, ప్రస్తుత జిల్లాలను రూపొందించడం ద్వారా కొత్త జిల్లాలు సృష్టించబడ్డాయి. ఈ జిల్లాలకు సుకుమా, కొండగావ్, బాలోద్, బెమెతరా, బలోడా బజార్, గరియాబంద్, ముంగేలి, సూరజ్‌పూర్, బల్రాంపూర్ అని పేరు పెట్టారు  గౌరెల్లా పెండ్రా మార్వాహీ జిల్లా 2020 ఫిబ్రవరి 10న ప్రారంభించబడింది. 2022 సెప్టెంబరులో ఐదు కొత్త జిల్లాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. సెప్టెంబరు 2న  మోహ్లా మన్పూర్ అంబాగఢ్ చౌక్ జిల్లాసెప్టెంబరు 3న సారన్‌గఢ్ బిలాయిగఢ్ జిల్లా, సెప్టెంబరు 9న మనేంద్రగర్, శక్తి జిల్లా ప్రారంబించబడ్డాయి. 2022 ఏప్రిల్ 17న కొత్త జిల్లాలుగా ఖైరాగఢ్-చుయిఖదాన్-గండై, 2022 సెప్టెంబరు 3న ప్రారంభించారు. 

 నేపథ్యం 
భారతీయ రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా అనేది జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా డిప్యూటీ కమిషనర్, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారి నేతృత్వం లోని పరిపాలనా భౌగోళిక ప్రాంతం. జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా ఉప కమీషనర్‌కు రాష్ట్ర పరిపాలనా సేవలలోని వివిధ విభాగాలకు చెందిన అనేక శాఖల ఇతర అధికారులు పరిపాలనలో సహాయం చేస్తారు. పోలీసు సూపరింటెండెంట్, ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారికి శాంతిభద్రతలు, సంబంధిత సమస్యలను నిర్వహించే బాధ్యతను కలిగిఉంటాడు.

 పరిపాలనా చరిత్ర 
భారత స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, ప్రస్తుత ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం సెంట్రల్ ప్రావిన్సులు బ్రిటీష్ ఇండియాలోని బేరార్, తూర్పు రాష్ట్రాల ఏజెన్సీలో భాగమైన ఉత్తర, దక్షిణ, తూర్పులోని అనేక రాచరిక రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడింది.

బ్రిటీష్ ప్రావిన్స్ రాష్ట్రం మధ్య భాగాన్ని చుట్టుముట్టింది. రాయ్‌పూర్, బిలాస్‌పూర్, దుర్గ్ అనే మూడు జిల్లాలతో రూపొందించబడింది. ఇది సెంట్రల్ ప్రావిన్స్‌లోని ఛత్తీస్‌గఢ్ డివిజన్‌గా ఉంది. రాయ్‌పూర్ జిల్లా పశ్చిమ భాగంలో 1906లో దుర్గ్ జిల్లా సృష్టించబడింది.

ప్రస్తుత కోరియా, సూరజ్‌పూర్, సుర్గుజా, జష్‌పూర్, రాయ్‌గఢ్ జిల్లాలతో కూడిన రాష్ట్ర ఉత్తర భాగం చాంగ్ భాకర్, జష్‌పూర్, కొరియా, సూరజ్‌పూర్, రాయ్‌ఘర్, సుర్గుజా, ఉదయపూర్ అనే ఆరు రాచరిక రాష్ట్రాలలో విభజించబడింది. పశ్చిమాన, నంద్‌గావ్, ఖైరాఘర్, చుయిఖదాన్, కవార్ధా రాష్ట్రాలు ప్రస్తుత రాజ్‌నంద్‌గావ్, కవార్ధా జిల్లాల భాగాలను కలిగి ఉన్నాయి. దక్షిణాన, కంకేర్ రాష్ట్రం ప్రస్తుత కంకేర్ జిల్లా, ఉత్తర భాగాన్ని కలిగి ఉంది. బస్తర్ రాష్ట్రంలో ప్రస్తుత బస్తర్, దంతేవాడ జిల్లాలు, కంకేర్ జిల్లా దక్షిణ భాగంలో ఉన్నాయి.

భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, రాచరిక రాష్ట్రాలు సెంట్రల్ ప్రావిన్సులు, బేరార్‌తో కలిసి కొత్త మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంగా ఏర్పడ్డాయి. ప్రస్తుత ఛత్తీస్‌గఢ్ మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఏడు జిల్లాలను కలిగి ఉంది.కంకేర్, బస్తర్ పూర్వ రాష్ట్రాలు కొత్త బస్తర్ జిల్లాను, కొరియాలోని సుర్గుజా, చాంగ్ భాకర్ కొత్త సుర్గుజా జిల్లాను ఏర్పరచాయి. నంద్‌గావ్, ఖైరాఘర్, చుయిఖదన్, కవార్ధా రాష్ట్రాలు కొత్త రాజ్‌నంద్‌గావ్ జిల్లాను ఏర్పాటు చేశాయి.

1998లో, ప్రస్తుత ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఉన్న ఏడు జిల్లాలను పునర్వ్యవస్థీకరించి 16 జిల్లాలుగా ఏర్పాటు చేశారు. దంతేవాడ, కంకేర్ జిల్లాలు బస్తర్ నుండి విభజించబడ్డాయి. ధామ్తరి జిల్లా రాయ్పూర్ నుండి విభజించబడింది; జంజ్‌గిర్-చంపా, కోర్బా జిల్లాలు బిలాస్‌పూర్ నుండి విభజించబడ్డాయి; జష్పూర్ జిల్లా రాయ్‌గఢ్ నుండి విభజించబడింది.కవర్ధా జిల్లా బిలాస్‌పూర్, రాజ్‌నంద్‌గావ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల నుండి ఏర్పడింది.కొరియా, సూరజ్‌పూర్ జిల్లా సుర్గుజా నుండి విభజించబడింది. మహాసముంద్ జిల్లా రాయ్పూర్ నుండి విభజించబడింది.

2000 నవంబరు 1న, ఈ 16 జిల్లాలు మధ్యప్రదేశ్ నుండి విడిపోయి ఛత్తీస్‌గఢ్ కొత్త రాష్ట్రంగా ఏర్పడ్డాయి. Creation of Chhattisgarh  Government of Chhattisgarh. ఆ తర్వాత రెండు కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. 2012 జనవరి 1 న, ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం 9 కొత్త జిల్లాలతో కలిపి, మొత్తం 27 జిల్లాలుగా ప్రకటించింది. 2019 ఆగష్టు 15న, చత్తీస్‌గఢ్ ముఖ్యమంత్రి 28వ జిల్లా, గౌరెలా-పెండ్రా-మార్వాహిని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు, దీనిని బిలాస్‌పూర్ జిల్లా నుండి విభజించారు.2020 ఫిబ్రవరి 10న, కొత్త జిల్లా ప్రారంభించబడింది. 

 ఛత్తీస్‌గఢ్ జిల్లాలు 
ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో 33 జిల్లాలు ఉన్నాయి.   Chhattisgarh at a glance-2002  Govt. of Chhattisgarh official website. List of Chhattisgarh District Centres  at'NIC, Chhattisgarh official Portal Mathew, K.M. (ed.). Manorama Yearbook 2008, Kottayam: Malayala Manorama, ISSN 0542-5778, p.518   
వ.సంఖ్యకోడ్జిల్లాప్రధాన కార్యాలయంజనాభా (2011)Area (చ.కి.మీ)జనసాంద్రత (చ.కి.మీ.కు)అధికార వెబ్సైట్1బాలోద్ జిల్లాబాలోద్826,1653,527.00234http://balod.gov.in/2బలోడా బజార్ జిల్లాబలోడా బజార్1,078,9113,733.87290https://balodabazar.gov.in/3బలరాంపూర్ జిల్లాబలరాంపూర్730,4916,016.34100http://balrampur.gov.in/4BAబస్తర్ జిల్లాజగదల్‌పూర్834,8736,596.90213http://bastar.gov.in/5బెమెతరా జిల్లాబెమెతరా795,7592,854.81279http://bemetara.gov.in/6బీజాపూర్ జిల్లాబీజాపూర్ 255,2306,552.9639http://bijapur.gov.in/7BIబిలాస్‌పూర్ జిల్లాబిలాస్‌పూర్1,625,5023,511.10463http://bilaspur.gov.in/8DAదంతేవాడ జిల్లాదంతెవాడ283,4793,410.5083http://dantewada.gov.in/9DHధమ్తారి జిల్లాధమ్తారి799,7814,081.93196http://dhamtari.gov.in/10DUదుర్గ్ జిల్లాదుర్గ్1,721,9482,319.99742http://durg.gov.in/11GBగరియాబంద్ జిల్లాగరియాబండ్597,6535,854.94103http://gariaband.gov.in/12GPMగౌరెల్లా పెండ్రా మార్వాహీ జిల్లాగౌరెల్లా336,4202,307.39166https://gaurela-pendra-marwahi.cg.gov.in/13JCజాంజ్‌గిర్ చంపా జిల్లాజాంజ్‌గిర్966,6714,466.74360http://janjgir-champa.gov.in/14JAజష్పూర్ జిల్లాజష్పూర్ నగర్851,6696,457.41132https://jashpur.nic.in/en/15KWకబీర్‌ధామ్ జిల్లాకవర్ధా822,5264,447.05185http://kawardha.gov.in/16KKకాంకేర్ జిల్లాకాంకేర్748,9416,432.68117http://kanker.gov.in/17కొండగావ్ జిల్లాకొండగావ్578,3266,050.7396http://kondagaon.gov.in/18KCGఖైరాఘఢ్ చుయిఖదాన్ గండై జిల్లాఖైరాగఢ్368,444 - -19KBకోర్బా జిల్లాకోర్బా1,206,6407,145.44169http://korba.gov.in/20KJకోరియా జిల్లాబైకుంఠ్‌పూర్247,427237837http://korea.gov.in/21MAమహాసముంద్ జిల్లామహాసముంద్1,032,7544,963.01208http://mahasamund.gov.in/22MCBమనేంద్రగఢ్ చిర్మిరి భరత్‌పూర్ జిల్లామనేంద్రగఢ్3760004226 -23MMమొహ్లా మన్పూర్ అంబాగఢ్ చౌకీ జిల్లామొహ్లా283,947 - -24ముంగేలి జిల్లాముంగేలి701,7072,750.36255http://mungeli.gov.in25నారాయణపూర్ జిల్లానారాయణపూర్139,8206,922.6820http://narayanpur.gov.in/26RGరాయగఢ్ జిల్లారాయగఢ్1,112,982 - -http://raigarh.gov.in/27RPరాయ్‌పూర్ జిల్లారాయ్‌పూర్2,160,8762,914.37742http://raipur.gov.in/28RNరాజ్‌నంద్‌గావ్ జిల్లారాజ్‌నంద్‌గావ్884,7428,070110http://rajnandgaon.gov.in/29SBసారన్‌గఢ్ బిలాయిగఢ్ జిల్లాసారన్‌గఢ్607,434 - -30Sktశక్తి జిల్లాశక్తి653,036 - -31SKసుకుమ జిల్లాసుక్మా250,1595,767.0243https://sukma.gov.in/32SJసూరజ్‌పూర్ జిల్లాసూరజ్‌పూర్789,0434,998.26158http://surajpur.gov.in/33SUసుర్గుజా జిల్లాఅంబికాపూర్840,3525,019.80167http://surguja.gov.in/

 జిల్లాలు డివిజన్లు వారీగా వర్గీకరించబడ్డాయి 
ఉత్తరం నుండి దక్షిణం, తూర్పు నుండి పడమర వరకు జాబితా చేయబడిన విభాగాలు, డివిజన్లలో జిల్లాలు వాయువ్యం నుండి సవ్యదిశలో జాబితా చేయబడ్డాయి.

సుర్గుజా డివిజన్
 బలరాంపూర్
 జష్పూర్
 కోరియా
 మనేంద్రగఢ్ 
 సూరజ్‌పూర్
 సుర్గుజా

బిలాస్‌పూర్ డివిజన్
 బిలాస్‌పూర్
 గౌరెల్లా-పెండ్రా-మార్వాహీ
 జాంజ్‌గిర్-చంపా
 కోర్బా
 ముంగేలి
 రాయ్‌గఢ్
 శక్తి
 సారన్‌గఢ్-బిలాయిగఢ్

దుర్గ్ డివిజన్
 బాలోద్
 బెమెతరా 
 దుర్గ్
 కబీర్‌ధామ్ 
 ఖైరాఘఢ్ చుయిఖదాన్ గండై
 మొహ్లా మన్పూర్ అంబాగఢ్ చౌకీ
 రాజ్‌నంద్‌గావ్

రాయ్‌పూర్ డివిజన్

 బలోడా బజార్ - భటపరా
 ధమ్తారి
 గరియాబంద్
 మహాసముంద్
 రాయ్‌పూర్

బస్తర్ డివిజన్

 బస్తర్
 బీజాపూర్
 దంతేవాడ
 కాంకేర్
 కొండగావ్
 నారాయణపూర్
 సుక్మా

 ఇది కూడ చూడు 

 భారతదేశంలోని జిల్లాల జాబితా

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు