ద్రవ్యం

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A_print_from_1845_shows_cowry_shells_being_used_as_money_by_an_Arab_trader.jpg|thumb|248x248px|కౌరీ షెల్స్‌ను అరబ్ వ్యాపారులు డబ్బుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
ద్రవ్యంను ఆంగ్లంలో కరెన్సీ అంటారు. ఆర్థిక పరమైన లావాదేవీలకు సంబంధించిన మార్పిడికి మధ్య సాధారణంగా అంగీకరించబడినది ద్రవ్యం. సాధారణంగా నాణేలు, నోట్లుగా తయారు చేయబడిన వాటిని ఇందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఒక ప్రత్యేక ప్రభుత్వం తన దేశం యొక్క భౌతిక అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని జాతీయ ధనాన్ని సరఫరా చేస్తుంది. కరెన్సీ పదం మధ్య ఇంగ్లీషు కరంట్ (curraunt) నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం ప్రసరణం (సర్క్యులేషన్). అత్యంత ప్రత్యేక ఉపయోగంలో ఈ పదం మార్పిడి యొక్క మాధ్యమంగా ప్రసరణమయ్యే ధనాన్ని, ముఖ్యంగా చెలామణిలో ఉన్న కాగితపు డబ్బును సూచిస్తుంది.

ద్రవ్యాన్ని మూడు వ్యవస్థలుగా వర్గీకరించవచ్చు: ఫియట్ డబ్బు, వస్తువుల డబ్బు, ప్రతినిధి డబ్బు, కరెన్సీ విలువకు హామీ ఇచ్చే వాటిని బట్టి (యావత్తు ఆర్థిక వ్యవస్థ లేదా ప్రభుత్వ భౌతికంగా ఉన్న లోహ నిల్వలు). కొన్ని కరెన్సీలు కొన్ని రాజకీయ అధికార పరిధిలో లీగల్ టెండర్‌గా పనిచేస్తాయి . ఇతరులు తమ ఆర్థిక విలువ కోసం వర్తకం చేస్తారు.

కంప్యూటర్లు, ఇంటర్నెట్ల రాకతో డిజిటల్ కరెన్సీ పుట్టుకొచ్చింది. డిజిటల్ నోట్లు నాణేలు విజయవంతంగా అభివృద్ధి చెందుతాయా అనేది సందేహాస్పదంగా ఉంది.  క్రిప్టోకరెన్సీ వంటి వికేంద్రీకృత డిజిటల్ కరెన్సీలు ప్రభుత్వాలు జారీ చేసినవి కాదు కాబట్టి చట్టబద్ధమైన కరెన్సీ కాదు. అవి లీగల్ టెండర్ కాదు. మనీలాండరింగ్‌కూ, ఉగ్రవాదం వంటి చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాలకూ క్రిప్టోకరెన్సీలు దోహదపడే అవకాశాలను గమనించి వివిధ దేశాలు, అనేక హెచ్చరికలు జారీ చేసాయి.  2014 లో అమెరికా ఐఆర్ఎస్, వర్చువల్ కరెన్సీని ఫెడరల్ ఆదాయ-పన్ను ప్రయోజనాల కోసం ఆస్తిగా పరిగణిస్తామని ఒక ప్రకటనను విడుదల చేసింది.  

 ద్రవ్య మార్పిడి 
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వైవిధ్యానికి లోబడి, స్థానిక కరెన్సీని మరొక కరెన్సీగా సెంట్రల్ బ్యాంక్ జోక్యంతో గానీ ప్రభుత్వ జోక్యంతో గానీ అవి లేకుండా గానీ మార్చుకోవచ్చు. ఇటువంటి మార్పిడులు విదేశీ మారక మార్కెట్లో జరుగుతాయి. పై పరిమితులు లేదా ఉచిత, సులభంగా మార్పిడి లక్షణాల ఆధారంగా, కరెన్సీలను కిందివిధంగా వర్గీకరించారు:

 పూర్తిగా కన్వర్టిబుల్
 అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వర్తకం చేయగల మొత్తానికి ఎటువంటి పరిమితులు నిబంధనలూ లేనప్పుడు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో కరెన్సీపై ప్రభుత్వం స్థిర విలువను లేదా కనీస విలువను కృత్రిమంగా విధించనప్పుడూ ఆ ద్రవ్యం సంపూర్ణ మార్పిడి గల కరెన్సీ అంటారు.  అలాంటి వాటిలో యుఎస్ డాలర్ ఒకటి.
 పాక్షికంగా కన్వర్టిబుల్
 సెంట్రల్ బ్యాంకులు తమ దేశం లోపలికీ లోపలి నుండి వెలుపలకూ ప్రవహించే అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను నియంత్రిస్తాయి. చాలా దేశీయ లావాదేవీలు ప్రత్యేక అవసరాలు లేకుండా నిర్వహించబడుతున్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులపై గణనీయమైన పరిమితులు ఉంటాయి. ఇతర ద్రవ్యంగా మార్చుకోడానికి ప్రత్యేక అనుమతి అవసరమౌతుంది. భారతీయ రూపాయి, పాక్షికంగా కన్వర్టిబుల్ కరెన్సీలకు ఉదాహరణ.
 కన్వర్టిబుల్ కానివి
 ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ ద్రవ్య మార్కెట్లో పాల్గొనదు. వ్యక్తులు లేదా సంస్థలు దాని ద్రవ్యాన్ని మార్చుకోడానికి అనుమతించదు. ఈ ద్రవ్యాలను బ్లాక్డ్ అని కూడా అంటారు, ఉదా. ఉత్తర కొరియా వన్, క్యూబన్ పెసోలు దీనికి ఉదాహరణలు . 

ఇవి కూడా చూడండి

 డబ్బు
 ధనం

 మూలాలు 

వర్గం:కరెన్సీ