గుణింతం

కుడి|thumb|240x240px|గాజుల సత్యనారాయణ వ్రాసిన పెద్ద బాలశిక్ష ముఖ చిత్రం
గుణింతం అంటే తెలుగు హల్లుకి అచ్చు కూడటంవలన వచ్చే శబ్దాల అమరిక. తెలుగు పెద్ద బాలశిక్షలో దీని వివరణ విస్తారంగా ఉంటుంది.

గుణింతపు గుర్తులు

 అ – ‌ర ‌- తలకట్టు
 ఆ – ా – దీర్ఘం
 ఇ. – ి – గుడి
 ఈ – ీ – గుడి దీర్ఘం
 ఉ – ు – కొమ్ము
 ఊ – ూ – కొమ్ము ధీర్ఘం
 ఋ – ృ – ఋత్వం
 ౠ – ౄ – ఋత్వం ధీర్ఘం
 ఎ. – ‌‌ ె – ఎత్వం
 ఏ. – ే ‌- ఏత్వం
 ఐ – ై – ఐత్వం
 ఒ. – ొ – ‌ ఒత్వం
 ఓ. – ో – ఓత్వం (ఒత్వా పొల్లు)
 ఔ – ౌ – ఔత్వం
 అం – ం – సున్నా
 అః – ః – విసర్గ

 గుణింతపు గుర్తులు 

అచ్చులు హల్లుల పై చేరేటప్పుడు ఇంతకు ముందు పేర్కొన్న రూపాలలో గాక భిన్నమైన రూపంలో ఉంటాయి. ఆ రూపాలను అచ్చుల "ద్వితీయ రూపాలు” (Secondary Forms) అని అంటారు. కొన్ని అచ్చుల గుర్తులను తలకట్టు తీసి హల్లు పైన రాయాలి.

ఉదాహరణ: క, కా, కి, కీ, కె, కే, కొ, కో, కౌ. ఇవి  అ, ఆ, ఇ, ఈ, ఎ, ఏ, ఒ, ఓ, ఔ - కారాలు

కొన్ని అచ్చుల గుర్తులను హల్లు పక్కన చేర్చి రాయాలి. పక్క చేర్చినపుడు తలకట్టు ఇచ్చి రాయాలి. 
ఉదాహరణ:  కు, కూ, కృ, కౄ, కం, కః. ఇవి ఉ, ఊ, ఋ, ౠ - కారాలు, సున్న- అం, విసర్గ- అః. కారాలు 
 "ఐ" - కారానికి మాత్రం హల్లు పైన కింద కూడా రాయాలి.  ఉదాహరణ: కై, గై, పై, బై, లై
ఈ క్రింది పట్టికలో తెలుగు అక్షరాలు వాటి గుణింతాలు ఇవ్వబడ్డాయి.

 అక్షరం  గుణింతం క  క, కా, కి, కీ, కు, కూ, కృ, కౄ, కె, కే, కై, కొ, కో, కౌ, కం, కః ఖ  ఖ, ఖా, ఖి, ఖీ, ఖు, ఖూ, ఖృ, ఖౄ, ఖె, ఖే, ఖై, ఖొ, ఖో, ఖౌ, ఖం, ఖః గ  గ, గా, గి, గీ, గు, గూ, గృ, గౄ, గె, గే, గై, గొ, గో, గౌ, గం, గః ఘ  ఘ, ఘా, ఘి, ఘీ, ఘు, ఘూ, ఘృ, ఘౄ, ఘె, ఘే, ఘై, ఘొ, ఘో, ఘౌ, ఘం, ఘః చ  చ, చా, చి, చీ, చు, చూ, చృ, చౄ, చె, చే, చై, చొ, చో, చౌ, చం, చః ఛ  ఛ, ఛా, ఛి, ఛీ, ఛు, ఛూ, ఛృ, ఛౄ, ఛె, ఛే, ఛై, ఛొ, ఛో, ఛౌ, ఛం, ఛః జ  జ, జా, జి, జీ, జు, జూ, జృ, జౄ, జె, జే, జై, జొ, జో, జౌ, జం, జః ఝ  ఝ, ఝా, ఝి, ఝీ, ఝు, ఝూ, ఝృ, ఝౄ, ఝె, ఝే, ఝై, ఝొ, ఝో, ఝౌ, ఝం, ఝః ట  ట, టా, టి, టీ, టు, టూ, టృ, టౄ, టె, టే, టై, టొ, టో, టౌ, టం, టః ఠ  ఠ, ఠా, ఠి, ఠీ, ఠు, ఠూ, ఠృ, ఠౄ, ఠె, ఠే, ఠై, ఠొ, ఠో, ఠౌ, ఠం, ఠః డ  డ, డా, డి, డీ, డు, డూ, డృ, డౄ, డె, డే, డై, డొ, డో, డౌ, డం, డః ఢ  ఢ, ఢా, ఢి, ఢీ, ఢు, ఢూ, ఢృ, ఢౄ, ఢె, ఢే, ఢై, ఢొ, ఢో, ఢౌ, ఢం, ఢః ణ  ణ, ణా, ణి, ణీ, ణు, ణూ, ణృ, ణౄ, ణె, ణే, ణై, ణొ, ణో, ణౌ, ణం, ణః త  త, తా, తి, తీ, తు, తూ, తృ, తౄ, తె, తే, తై, తొ తో, తౌ, తం, తః థ  థ, థా, థి, థీ, థు, థూ, థృ, థౄ, థె, థే, థై, థొ, థో, ధౌ, థం, థః ద  ద, దా, ది, దీ, దు, దూ, దృ, ధౄ, దె, దే, దై, దొ, దో, దౌ, దం, దః ధ  ధ, ధా, ధి, ధీ, ధు, ధూ, ధృ, ధౄ, ధె, ధే, ధై, ధొ, ధో, ధౌ, ధం, ధః న  న, నా, ని, నీ, ను, నూ, నృ, నౄ, నె, నే, నై, నొ, నో, నౌ, నం, నః ప  ప, పా, పి, పీ, పు, పూ, పృ, పౄ, పె, పే, పై, పొ, పో, పౌ, పం, పః ఫ  ఫ, ఫా, ఫి, ఫీ, ఫు, ఫూ, ఫృ, ఫౄ, ఫె, ఫే, ఫై, ఫొ, ఫో, ఫౌ, ఫం, ఫః బ  బ, బా, బి, బీ, బు, బూ, బృ, బౄ, బె, బే, బై, బొ, బో, బౌ, బం, బః భ  భ, భా, భి, భీ, భు, భూ, భృ, భౄ, భె, భే, భై, భొ, భో, భౌ, భం, భః మ  మ, మా, మి, మీ, ము, మూ, మృ, మౄ, మె, మే, మై, మొ, మో, మౌ, మం, మః య  య, యా, యి, యీ, యు, యూ, యృ, యౄ, యె, యే, యై, యొ, యో, యౌ, యం, యః  ర  ర, రా, రి, రీ, రు, రూ, రృ, రౄ, రె, రే, రై, రొ, రో, రౌ, రం, రః ల  ల, లా, లి, లీ, లు, లూ, లృ, లౄ, లె, లే, లై, లొ, లో, లౌ, లం, లః వ  వ, వా, వి, వీ, వు, వూ, వృ, వౄ,  వె, వే, వై, వొ, వో, వౌ, వం, వః శ  శ, శా, శి, శీ, శు, శూ, శృ, శౄ, శె, శే, శై, శొ, శో, శౌ, శం, శః ష  ష, షా, షి, షీ, షు, షూ, షృ, షౄ, షె, షే, షై, షొ, షో, షౌ, షం, షః స  స, సా, సి, సీ, సు, సూ, సృ, సౄ, సె, సే, సై, సొ, సో, సౌ, సం, సః హ  హ, హా, హి, హీ, హు, హూ, హృ, హౄ, హె, హే, హై, హొ, హో, హౌ, హం, హః

మూలాలు

వర్గం:తెలుగు భాష
వర్గం:తెలుగు వ్యాకరణం