ఫల్వార నూనె

ఫల్వారచెట్టు సపోటేసి వృక్షకుటుంబానికి చెందిన మొక్క.వృక్షశాస్త్రనామము డిప్లొనెమ బుటిరేసి (Diploknema butyracea).ఈ చెట్టును చిహరి, ఛుర, ఫల్వా (phulwa) అనికూడా పిలుస్తారు. దీని తెలుగు పేరు ఇరుకు చెట్టు.
thumb|right|200px|చెట్టు
thumb|right|200px|పూలమొగ్గలు
thumb|right|200px|కాయ

చెట్టు-వ్యాప్తి
పొడవైన ఆకురాల్చు వృక్షము.ఇంచుమించు 15 మీటర్లేత్తు పెరుగుతుంది. ఏపుగా పెరుగుతుంది.నేపాల్, సిక్కింలలో కొన్నిచోట్ల 40 మీటర్లేత్తు పెరిగినవికూడా ఉన్నాయి. చెట్టుబెరడు గ్రే లేదా బ్రౌన్ గా వుండును. ఇవి సముద్రమట్టంనుండి 400-1500 మీటర్లవరకు వ్యాపించి పెరుగుతాయి. ఈచెట్లు కొండలోయల్లోని నదులవడ్దున, కొండవాలుల్లో (Hill slopes) పెరుగుతాయి.5-10 సంవత్సరాలకు గట్టిపడి, కాయల దిగుబడి మొదల్వైతుంది. 50-60 సంవత్సరాల వరకు కాపునిస్తాయి. ఒక చెట్టు నుండి 100-250 కిలోల వరకు కాయలదిగుబడి వుంటుంది. భారతదేశంలో హిమాలయ పరిసరప్రాంతాలు, కుమోన్ (kumoan), సిక్కిం, ఉత్తరబెంగాల్. భూటన్ వరకు ఉన్నాయి. సిక్కిం, ఉత్తరప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్ వీటిపెంపకానికి అనువైన ప్రాంతాలు.5-10 సంవత్సరాలనుండి చెట్టుపండ్లను కాయడం ప్రారంభమవుతుందిSEA Hand Book-2009.By The Solvent Extractors' Association of India.

పూలు :ఏప్రిల్-మే నెలలలో పూస్తాయి.పూలు తెల్లగా లేదా పాలిపోయిన పసుపురంగులో వుండును

 పళ్ళు : గ్లోసిగా బాదంకాయ ఆకారంలో, దీర్ఘ అండాకారంలో వుండును.పళ్ళు 2.0-3.5 సెం.మీ.పొడవు, 2-2.5 సెం, మీవ్యాసం కలిగి వుండును. పళ్లలో చక్కెర 8.5%, పీచు పదార్దం 5.6% వుండును. పళ్లు మే-అగస్టునెలల్లో పక్వానికివచ్చును.జూన్-జులైలలో పండ్లను సేకరించవచ్చును.

గింజలు (seeds) : గింజలు గ్లోసిగా, నల్లగా వుండి,1.8-2.0 సెం.మీ. పరిమాణంలో వుండును. పండులో విత్తనశాతం 80% వుండును.గింజలో విత్తనము (kernel) తెల్లగా బాదంపప్పు ఆకారంలో వుండును. గింజలో నూనె 42-47%, విత్తనము/బీజములో 60% వరకు నూనెశాతం వుండును. ప్రొటిన్ 18% వుండును.

నూనె
మంచివిత్తనములనుండి తీసిననూనె మంచిరుచి, వాసనకల్గి తెలుపుగా వుండును.ఎక్కువకాలం నిల్వవుంచినను త్వరగా పాడవదు.

ఫల్వార నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక
 భౌతిక లక్షణాలుమితివక్రీభవన సూచిక 400Cవద్ద1.4552-1.4650 ఐయోడిన్ విలువ90-101 (44-48) * సపనిఫికెసను విలువ191-200 అన్సఫొనిపియబుల్ పదార్థం1.4-5%ఆమ్ల విలువ9.1%విశిష్ట గురుత్వం 300Cవద్ద0.856-0.862ద్రవీభవ ఉష్ణోగ్రత39-510Cటైటరు విలువ48-520C
గమనిక=*కొన్నిరకాలనూనెల్లో

ఫల్వార నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంల శాతం
కొవ్వు ఆమ్లాలు  శాతంపామిటిక్ ఆమ్లం (C16:0) 56.6స్టియరిక్ ఆమ్లం (C18:0) 3.6ఒలిక్ ఆమ్లం (C18:1) 36.0లినొలిక్ ఆమ్లం (C18:2) 3.8

నూనె ఉపయోగాలు
ఫల్వార నూనెను నెయ్యి, వెన్నకు బదులుగా వంటలలో వాడెదరు., ఆహారపదార్థాలవేపుడుకు ఫల్వార నూనెను వినియోగిస్తారు. 
కొకో బట్టరు బదులుగా చాకోలెట్ల తయారిలో వాడవచ్చును.
వనస్పతి తయారిలో ఉపయోగించవచ్చును
మందుల, సబ్బుల, కొవ్వొత్తుల, మిఠాయిల తయారిలో ఉపయోగిస్తారు.దీపనూనెగా వాడెదరు.

ఇవికూడా చూడండి
నూనె గింజలు
నూనె
కొవ్వు ఆమ్లం
ఉల్లేఖన/మూలాలు/ఆదారాలు

వర్గం:నూనెలు