నంబూరు

నంబూరు, గుంటూరు జిల్లా, పెదకాకాని మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పెదకాకాని నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన గుంటూరు నుండి 14 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5203 ఇళ్లతో, 19676 జనాభాతో 3013 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 9693, ఆడవారి సంఖ్య 9983. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 5319 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 430. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590250.

ఈ గ్రామం ఇది మంచి సహజ వనరులను, సారవంతమైన భూములతో బ్లెస్డ్ ఉంది. ఇక్కడ పెరుగుతాయి ప్రధాన పంటలు వరి, మొక్కజొన్న, మినుము ఉన్నాయి. ప్రధానంగా నంబూరు వ్యవసాయం ఆధారపడి గ్రామం. ఈ ప్రాంతంలో బాగా స్కూళ్ళు, కాలేజీలు, మార్కెట్లు, దుకాణాలు, దేవాలయాలు, గ్రామం పరిపాలన అక్కడ నుండి జరుగుతుందితో నిర్మించబడింది. గ్రామ పంచాయితీ, వెటర్నరీ ఆసుపత్రి, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఇక్కడ ఉన్నారు. ఈ ప్రాంతంలో జీవనం కోసం ఉత్తమ ఉంది, చాలా మంచి నీటి సరఫరా ఉంది.

గ్రామ చరిత్ర
గ్రామం గురించి ఎన్నో కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. పురావస్తు శాఖ వారు నంబూరు గ్రామంలో రాతియుగం అవశేషాలు కనుగొన్నారు. రెండవ శతాబ్దం AD నుండి నంబూరుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో దాని స్వంత హోదా ఉంది. నంబూరు శాతవాహనులు (రాజవంశం ) యొక్క పాలనలో రెండవ శతాబ్దంలో బౌద్ధ విహారంగా మారింది. తరువాత కొన్ని కారణాల వలన గ్రామం నాశనం జరిగిన అనంతరం ఈ గ్రామాన్ని మళ్ళీ నిర్మించారు. 13 వ శతాబ్దం తరువాత రెడ్డి రాజవంశం రాజులు చేత 200 సంవత్సరాలు నంబూరు పాలించబడుతుంది. తరువాత నంబూరు విజయనగర రాజవంశం యొక్క భాగంగా మారింది. తరువాత బ్రిటిష్ పాలన సమయంలో రాజా వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు (అచంపేట్ యొక్క జమిందర్) పాలించారు.
కాలానుగుణంగా నంబూరి లేదా నంబూరుగా పేరు సంతరించుకుంది.
మహా స్థూపం, అనేక బౌద్ధ విగ్రహాలను బౌద్ధ విహారం అవశేషాలు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు శాఖకు దొరకలేదు, ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం మ్యూజియంలో ఉంచిన. నంబూరు గ్రామం గురించి కొంత సమాచారం శ్రీ పానకల లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం, మంగళగిరికి చెందిన శాసనాలలో ఉంది.
గ్రామ పంచాయితీ వ్యవస్థ, గ్రామ అభివృద్ధి పనులు అన్నీ నిబంధనలకు అనుగుణంగా పాటించబడతాయి.ఇక్కడ వరి, మొక్కజొన్న, మొదలయిన పంటలు పండిస్తారు.
ఈ గ్రామంలో లైబ్రరీ వసతి కూడా ఉంది.అంతేకాకుండా పోస్ట్ ఆఫీసు, SBI బ్యాంకు కూడా ఉన్నాయి.నీటి వసతులు కూడా సక్రమంగా ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాలు
చినకాకాని 5 కి.మీ, కొప్పురావూరు 5 కి.మీ, పెదకాకాని 5 కి.మీ, ఉప్పలపాడు 6 కి.మీ, కంతేరు 7 కి.మీ.
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 16,996. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 8,586, స్త్రీల సంఖ్య 8,410, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 4,413 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 3,013 హెక్టారులు.
 విద్యా సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఉంది. గ్రామంలో ఒక ప్రభుత్వ మేనేజిమెంటు కళాశాల ఉంది.సమీప వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ గుంటూరులో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులో ఉన్నాయి.
ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం
నాగార్జున యూనివర్సిటీ కుడా నంబూరు పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది ఎన్.హెచ్-5 కి ప్రక్కన ఉంది.

వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ
నంబూరు గ్రామంలో ఉన్న ఈ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో 100 కిలోవాట్ల ఉత్పాదక సామర్థ్యం గల సౌరవిద్యుత్తు కేంద్రం, 2014, ఏప్రిల్-4న ప్రారంభించారు. ఈ కేంద్రం రోజుకి 550 నుండి 600 యూనిట్ల విద్యుత్తుని ఉత్పత్తి చేయగలదు.
శ్రీ ప్రోలయ వేమన జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
నంబూరులో నెలకొన్న ఈ పాఠశాలలో ఎన్నో వసతులతో కూడిన నాణ్యమైన విద్యను బోధిస్తున్నారు.ఈ పాఠశాలలో ప్రతీ ఏట చాలా మంది విద్యను అభ్యసిస్తున్నారు.
ఎం.పి.పి.స్కూల్ (పి.ఎస్)

 వైద్య సౌకర్యం 
 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
నంబూరులో ఉన్న నాలుగు ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాల్లో డాక్టర్లు లేరు. నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంల8 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు 8 మంది ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.

 పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
నంబూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండిప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో గ్రంథాలయం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉంది. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
గ్రామ ప్రముఖులు
భీమవరపు నరసింహారావు
thumb|కాశ్మీర్లో దేశ సరిహద్దులు కాపాడుతూ వీరమరణం చెందిన గ్రామస్థుడు బుర్రముక్కు శ్రీనివాస రెడ్డి విగ్రహం
గ్రామ విశేషాలు
వాతావరణo
గ్రామం కాలుష్యం నుండి ఉచిత మంచి, ఉంది. వేసవిలో కొన్నిసార్లు 45 శిఖరం చేరుతుంది అయితే సాధారణంగా సగటు ఉష్ణోగ్రత 34 °C (93 °F) గురించి 27 °C (81 °F) ఉంది.
సంస్కృతి, సంప్రదాయం
ప్రజలు చాలా సంప్రదాయ, ఇతర పట్టణాలు పోలిస్తే సంస్కృతి వారి స్వంత శైలి కలిగి. సాధారణంగా మహిళలు ఈ రోజు పద్ధతిలో ఒక తల పాటు లుంగీ, పంచలో చీర ధరిస్తారు.
ఇతర విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన కూసం శ్రీకాంత్ రెడ్డి, జూన్-2014లో విడుదల చేసిన లాసెట్ పరీక్షా ఫలితాలలో రాష్ట్రస్థాయిలో రెండవ ర్యాంకు సాధించినాదు.ఈ గ్రామానికి చెందిన దాసరి స్మైలీ అను విద్యార్థిని, 2015, డిసెంబరు-27 నుండి 29 వరకు డాక్టర్ కోడెల శివప్రసాదరావు క్రీడా ప్రాంగణంలో నిర్వహించిన రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ అభియాన్ రాష్ట్రస్థాయి వాలీబాల్ పోటీలలో పాల్గొని తన ప్రతిభతో జట్టు విజయానికి కృషిచేసి, జాతీయస్థాయి పోటీలకు ఎంపికైనది. ఈమె 2016, జనవరి-9 నుండి 12 వరకు కృష్ణా జిల్లా గుడివాడలో నిర్వహించు జాతీయస్థాయి వాలీబాల్ పోటీలలో పాల్గొననున్నది.
 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 20 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
 భూమి వినియోగం 
నంబూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 845 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 4 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 2163 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 16 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 2146 హెక్టార్లు
 నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
నంబూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 2080 హెక్టార్లు
 బావులు/బోరు బావులు: 12 హెక్టార్లు
 చెరువులు: 52 హెక్టార్లు
 ఉత్పత్తి 
నంబూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
 ప్రధాన పంటలు 
వరి, పెసర, మొక్క జొన్న, మినుము, తెల్లజొన్న

గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
శుద్ధజల కేంద్రం
నంబూరు గ్రామంలోని ఆసుపత్రి కూడలిలో, గ్రామ పంచాయతీ నిధులతో, రెండు లక్షల రూపాయల వ్యయంతో ఒక శుద్ధజల కేంద్రం (R.O.Plant) ను, 2014, సెప్టెంబరు-1న ప్రారంభించారు. ఈ కేంద్రం ద్వారా 20 లీటర్ల శుద్ధజలాన్ని, రెండు రూపాయలకే అందించుచున్నారు.
బ్యాంకులు
చైతన్య గోదావరి గ్రామీణ బ్యాంక్.

స్టేట్ బ్యాంకు ఆఫ్ ఇండియా

వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం 
నంబూరు లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ స్కీం. 
గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో షేక్ ఖాశీంబీ, సర్పంచిగా, 3,522 ఓట్ల మెజారిటీతో, ఎన్నికైనాడు.నంబూరు గ్రామ మేజర్ పంచాయతీకి జాతీయస్థాయి పురస్కారం దక్కినది. 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన పంచాయతీ స్వశక్తీకరణ, రాష్ట్రీయ గౌరవ గ్రామసభ పురస్కారాలకు ఎంపికైనది. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి 12 పంచాయతీలు ఎంపికకాగా, గుంటూరు జిల్లా నుండి, నంబూరు పంచాయతీ ఒక్కటే ఎంపికకావడం విశేషం. 
దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శివాలయం

 దశావతార వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయo 

శ్రీ వినాయకస్వామివారి ఆలయo
ఈ ఆలయం, గ్రామ శివాలయంలోని ఉపాలయం.
శ్రీ వాసవీకన్యకా పరమేశ్వరీ అమ్మవారి ఆలయం 
ఈ ఆలయంలో విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలలో భాగంగా, 2017, జూన్-6వతేదీ మంగళవారంనాడు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. ఏడవతేదీ బుధవారంనాడు హోమాలు, అభిషేకాలు నిర్వహించారు. 8వతేదీ గురువారం ఉదయం నూతన ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠ, పుష్కర కుంభాభిషేక మహోత్సవ కార్యక్రమాలు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా అభిషేక్లాలు, హోమాలు నిర్వహించారు. అనంతరం వేలాదిమంది భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ జరిగింది. [11]
శ్రీ కోదండరామాలయం
ఈ ఆలయం 90 ఏళ్ళ క్రితం నిర్మించారు. ఈ ఆలయం శిథిలమవ్వగా, తిరిగి పునర్నిర్మించారు. ఈ ఆలయ పునహ్ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, 2014, ఫిబ్రవరి-6, గురువారం నాడు వైభవంగా జరిగింది. శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతా విగ్రహాలు పునహ్ ప్రతిష్ఠించారు. 
శ్రీ కాళీ గార్డెన్స్
ఈ ఆశ్రమం నంబూరు రైల్వే స్టేషను సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆశ్రమం సమర్థసద్గురు శ్రీశ్రీశ్రీ హనుమత్ కాళీ ప్రసాద బాబూజీ మహారాజ్ వారిచే 1972వ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది.
ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు
 మూలాలు 

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు