అర్జున అవార్డు

thumb|భారత దేశపు పరుగుల రాణిగా పేరుగాంచిన పి.టి.ఉషకు భారత ప్రభుత్వం 1985లో పద్మశ్రీ, అర్జున అవార్డుతో సత్కరించింది.
అర్జున అవార్డు: జాతీయ క్రీడలలో మంచి ప్రతిభ చూపిన క్రీడాకారులకు తగిన గుర్తింపును ఇవ్వడానికి 1961లో అర్జున అవార్డును భారత ప్రభుత్వము ఏర్పాటుచేసింది. ఈ అవార్డు వెంబడి రూ 500000 నగదు బహుమతి కూడా అందజేస్తారు. ఇది కేలవం క్రీడాకారులకు మాత్రమే అందజేసే పురస్కారం.

ఇటీవల భారత ప్రభుత్వం ఈ అవార్డు అందజేయడానికి మార్గదర్శకాలను మార్చింది. ఈ అవార్డుకు అర్హులు కావడానికి గత 3 సంవత్సరాలుగా మంచి క్రీడా ప్రతిభను కల్గి ఉండటమే కాకుండా మంచి క్రమశిక్షణ కలిగిన నడవడిక కూడా కల్గి ఉండాలి. 2001 నుంచి ఈ అవార్డును క్రింది వర్గాలలో మంచి నడ్వడిక కలిగిన వారికే అందజేస్తున్నారు.
 ఒలింపిక్ క్రీడలు 
 ఆసియా క్రీడలు 
 కామన్వెల్త్ క్రీడలు
 ప్రపంచ కప్ 
 ప్రపంచ చాంపియన్ క్రీడలు, దేశీయ క్రికెట్ 
 వికలాంగుల క్రీడలు
ఆర్చెరీ క్రీడలో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1981 కృష్ణదాస్ 2 1989 	 శ్యామ్‌లాల్ 3 1991 లింబారామ్ 4 1992 సంజీవ్ కుమార్ సింగ్52005డోలా బెనర్జీ

అథ్లెటిక్స్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 గురుబచన్ సింగ్ రాంధ్వా  2 1962 తర్లోక్ సింగ్ 3 1963 స్టెఫీ డి సౌజా 4 1964 మఖాన్ సింగ్ 5 1965 	 కెన్నెత్ పోవెల్ 6 1966 	 అజ్మెర్ సింగ్ 7 1966 	 బి.ఎస్.బారువా 8 1967 	 ప్రవీణ్ కుమార్ 9 1967 	 భీంసింగ్ 10 1968 	 జోగిందర్ సింగ్ 11 1968 మంజిత్ వాలియా 12 1969 	 హార్నెక్ సింగ్ 13 1970 	 	 మోహిందర్ సింగ్ 14 1971 	 ఎడ్వర్డ్ సెక్వీరా 15 1972 	 విజయ్ సింగ్ చౌహాన్ 16 1973 	 శ్రీరాం సింగ్ 17 1974 	 టి.సి.యోహన్నన్ 18 1974 	 శివనాథ్ సింగ్ 19 1975 	 హరిచంద్ 20 1975 	 వి.అనుసూయ బాయి 21 1976 	 బహదూర్ సింగ్ 22 1976 	 గీతా జుట్శి 23 1978-79 	 సురేష్ బాబు 24 1978-79 	 ఏంజెల్ మేరీ జోసెఫ్ 25 1979-80 	 ఆర్.జ్ఝాన్ శేఖరన్ 26 1980-81 	 గోపాల్ సైనీ 27 1981 	 సాబిర్ అలీ 28 1982 	 చార్లెస్ బొర్రోమీ 29 1982 	 చాంద్ రామ్ 30 1982 	 ఎం.డి.వల్సమ్మ 31 1983 	 సురేష్ యాదవ్ 32 1983 	 పి.టి.ఉష 33 1984 	రాజ్ కుమార్ 34 1984 	 షైనీ అబ్రహాం 35 1985 	 రఘుబీర్ సింగ్ 36 1985 	 ఆశా అగర్వాల్ 37 1985 	 ఆదిల్లే సుమరివాలా 38 1986 	 సుమన్ రేవత్ 39 1987 	 బల్వీందర్ సింగ్ 40 1987 	 వందనా రావు 41 1987 	 బగీచా సింగ్ 42 1987 	 వందనా శాంబాగ్ 43 1988 అశ్వినీ నాచప్ప 44 1989 	 మెర్సీ కుట్టన్ 45 1990 	 దీనా రామ్ 46 1992 	 బహదూర్ ప్రసాద్ 47 1993 	 కే.సారమ్మ 48 1994 	 రోసా కుట్టి 49 1995 	 శక్తి సింగ్ 50 1995 	 జ్యోతిర్మయీ సిక్దార్ 51 1996	 అజిత్ భదూరియా 52 1996	 పద్మినీ థామస్ 53 1997 రీత్ అబ్రహాం 54 1998 సిరిచంద్ రామ్ 55 1998 నీలం జస్వంత్ సింగ్ 56 1998 ఎస్.డి.ఏశాన్ 57 1998 రచితా మిస్త్రి 58 1998 పరంజిత్ సింగ్ 59 1999 గులాబ్ చంద్ 60 1999 గుర్మిత్ కౌర్ 61 1999 పర్దుమన్ సింగ్ 62 1999 సునీతా రాణి 63 2000 కే.ఎం.బీనామోల్ 64 2000 యద్వేంద్ర వశిష్ట (PH) 65 2000 విజయ్ బాలచంద్ర మునీశ్వర్ - Powerlifting (PH) 66 2000 జోగిందర్ సింగ్ బేడీ (PH) (For Life time Contribution) 67 2002 అంజు బాబీ జార్జ్ 68 2002 సరస్వతి సాహ 69 2003 సోమా బిస్వాస్ 70 2003 మాధురీ సక్సేనా 71 2004 అనిల్ కుమార్ 72 2004 జే.జే.శోభా 73 2004 Devendra Jhajharia (Physically Challenged)

బ్యాడ్మింటన్ లో అర్జున వార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 నందు నాటేకర్  2 1962 మీనా షా  3 1965 దినేష్ ఖన్నా  4 1967 సురేష్ గోయెల్  5 1969 దిపు ఘోష్  6 1970 డి.వి.టాంబే  7 1971 ఎస్.మూర్తి  8 1972 ప్రకాష్ పడుకొనె 9 1974 రామన్ ఘోష్  10 1975 దావిందర్ అహుజా  11 1976 అమి ఘియా  12 1977-78 కే.టి.సింగ్  13 1980-81 సయ్యద్ మోడి  14 1982 పి.గంగూలీ  15 1982 మధుమిత గోస్వామి  16 1991 రాజీవ్ బగ్గా  17 2000 పుల్లెల గోపీచంద్  18 1999 జార్జ్ థామస్  19 2003 మాదసు శ్రీనివాసరావు (Physically Challenged) 20 2004 అభిన్న్ శ్యాం గుప్తా 

బాస్కెట్ బాల్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 సర్బసిత్ సింగ్ 2 1967 ఖుషీ రాం 3 1968 గుర్డియాల్ సింగ్ 4 1969 హరిదత్త్ 5 1970 గులాం అబ్బాస్ మూంతాసిర్ 6 1971మన్‌మోహన్ సింగ్ 7 1973 ఎస్.కే.కటారియా 8 1974 ఏ.కే.పుంజ్ 9 1975 హనుమాన్ సింగ్ 10 1977-78 టి.విజయ రాఘవన్ 11 1979-80 ఓం ప్రకాష్ 12 1982 అజ్మీర్ సింగ్ 13 1991 రాధేశ్యాం 14 1991 ఎస్.శర్మ 15 1999 సజ్జన్ సింగ్ చీమా

బాల్ బ్యాడ్మింటన్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1970 జే.పిచ్చయ్య 2 1972 జే.శ్రీనివాసన్ 3 1973 ఏ.కరీం 4 1975 ఎ.ఏ.ఇక్బాల్ 5 1976 ఏ.శ్యాం క్రిస్ట్ దాస్ 6 1984 డి.రాజారామన్

బాక్సింగ్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 ఎల్.బుడ్డీ డి సౌజా 2 1962 పి.బహదూర్ మాల్ 3 1966 హవా సింగ్ 4 1968 డెన్నిస్ స్వామి 5 1971 మునుస్వామి వేణు 6 1972 చంద్రనారాయణన్ 7 1973 మెహతాబ్ సింగ్ 8 1977-78 బి.ఎస్.థాపా 9 1978-79 సి.సి.మాచయ్య 10 1979-80 బి.సింగ్ 11 1980-81 ఐజాక్ అమాల్‌దాస్ 12 1981 జి.మనోహరన్ 13 1982 కౌర్ సింగ్ 14 1983 జస్ లాల్ ప్రధాన్ 15 1986 జైపాల్ సింగ్ 16 1987 సీవా జయరాం 17 1989 గోపాల్ దేవాంగ్ 18 1991 డిఎస్.యాదవ్ 19 1992 రాజేందర్ ప్రసాద్ 20 1993 మనోజ్ పింగళే 21 1993 ముకుంద్ కిల్లేకర్ 22 1995 వి.దేవరాజన్ 23 1996 రాజ్ కుమార్ సంగ్వాన్ 24 1998 ఎన్.జి.డింకో సింగ్ 25 1999 గురుచరణ్ సింగ్ 26 1999 జితేందర్ కుమార్ 27 2002 మహ్మద్ అలీ ఖమర్ 28 2003 మాంగ్టే చుగ్నీజంగ్ మేరీకాం

క్యారమ్స్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1. 1996 ఏ.మేరియా ఇరుదయమ్

 వాలీబాల్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు 
1898: అబ్దుల్ బాసిత్

క్రికెట్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 సలీం దుర్రానీ 2 1964 మన్సూర్ అలీ ఖాన్ పటౌడి 3  1965  విజయ్ మంజ్రేకర్ 
 4  1966  చందూ బోర్డే 
 5  1967  అజిత్ వాడేకర్ 
 6  1968  ఇ.ఏ.ఎస్.ప్రసన్న 
 7  1969  బిషన్ సింగ్ బేడీ 
 8  1970  దిలీప్ సర్దేశాయ్ 
 9  1971  వెంకట రాఘవన్ 
 10  1972  ఏక్‌నాథ్ సోల్కర్ 
 11  1972  బి.ఎస్.చంద్ర శేఖర్ 
 12  1975  సునీల్ గవాస్కర్ 
 13  1976  శాంతా రంగస్వామి 
 14  1977-78  గుండప్ప విశ్వనాథ్ 
 15  1979-80  కపిల్ దేవ్ 
 16  1980-81  చేతన్ శర్మ 
 17  1980-81  సయ్యద్ కిర్మాణీ 
 18  1981  దిలీప్ వెంగ్‌సర్కార్ 
 19  1982  మోహిందర్ అమర్‌నాథ్ 
 20  1983  డయానా ఎడుల్జీ 
 21  1984  రవిశాస్త్రి 
 22  1985  శుభాంగి కులకర్ణి 
 23  1986  అజహరుద్దీన్ 
 24  1986  సంధ్యా అగర్వాల్ 
 25  1989  మదన్ లాల్ 
 26  1993  మనోజ్ ప్రభాకర్ 
 27  1993  కిరణ్ మోరే 
 28  1994  సచిన్ టెండుల్కర్ 
 29  1995  అనిల్ కుంబ్లే 
 30  1996  జవగళ్ శ్రీనాథ్ 
 31  1997  అజయ్ జడేజా 
 32 1997  సౌరవ్ గంగూలీ 
 33  1998  రాహుల్ ద్రవిడ్ 
 34  1998  నయన్ మోంగియా 
 35  2000  వెంకటేష్ ప్రసాద్ 
 36  2002  వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ 
 37  2003  హర్భజన్ సింగ్ 
 38  2003  మిథాలి రాజ్

సైక్లింగ్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1975 అమర్‌ సింగ్ 2 1978-79 ఎం.మహాపాత్ర 3 1983 ఏ.ఆర్.అర్థన

ఈక్వెస్ట్రియన్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1973 దఫేదార్ ఖాన్ 2 1976 హెచ్.ఎస్.సోధి 3 1982 ఆర్.సింగ్ బ్రార్ 4 1982 రఘుబీర్ సింగ్ 5 1984 జి.మహ్మద్ ఖాన్ 6 1987 జె.ఎస్.అహ్లువాలియా 7 1991 అధిరాజ్ సింగ్ 8 2003 రాజేష్ పట్టు 9 2004 దిలీప్ కుమార్ అహ్లావత్

ఫుట్‌ బాల్ క్రీడలో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ 2 1962 టి.బలరాం 3 1963 చునీ గోస్వామి 4 1964 జర్నేల్ సింగ్ 5 1965 అరుణ్ లాల్ ఘోష్ 6 1966 యూసుఫ్ ఖాన్ 7 1967 పీటర్ థంగర 8 1969 ఇందర్ సింగ్ 9 1970 సయ్యద్ నయీముద్దీన్ 10 1971 సి.పి.సింగ్ 11 1973 మగన్ సింగ్ రజ్వీ 12 1978-79 గురుదేవ్ సింగ్ 13 1979-80 ప్రసుమ్ బెనర్జీ 14 1980-81 మహ్మద్ హబీబ్ 15 1981 సుధీర్ కర్మాకర్ 16 1983 శాంతి ముల్లిక్ 17 1989 ఎస్.భట్టాచార్జీ 18 1997 బి.ఎస్.కె.శంఖ్‌వాల్కర్ 19 1998 బైచుంగ్ భూటియా 20 2002 ఐ.ఎం.విజయన్

జిమ్నాస్టిక్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 శ్యాంలాల్ 2 1975 మోటు దేవనాథ్ 3 1985 ఎస్.శర్మ 4 1989 కృపాలీ పటేల్ 5 2000 కల్పనా దేబ్‌నాథ్

వెయిట్ లిఫ్టింగ్ లో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
 క్రమ సంఖ్య సంవత్సరం అవార్డు గ్రహీత పేరు 1 1961 ఎ.ఎన్.ఘోష్ 2 1962 ఎల్.కె.దాస్ 3 1963 కె.ఇ.రావు 4 1965 బి.ఎస్.భాటియా 5 1966 మోహన్ లాల్ ఘోష్ 6 1967 ఎస్.జాన్ గాబ్రియల్ 7 1970 అరుణ్ కుమార్ దాస్ 8 1971 ఎస్.ఎల్.సల్వాన్ 9 1972 అనిల్ కుమార్ మండల్ 10 1974 ఎస్.వెల్లైస్వామి 11 1975 దల్బీర్ సింగ్ 12 1976 కె.బాలమురుగానందం 13 1977-78 ఎమ్.టి.సెల్వన్ 14 1978-79 ఇ.కరుణాకరన్ 15 1981 బి.కె.సత్పతి 16 1982 తారా సింగ్ 17 1983 విస్పి కె.డరోగా 18 1985 ఎమ్.సి.భాస్కర్ 19 1986 జగ్ మోహన్ సప్రా 20 1987 జి.దేవన్ 21 1989 జ్యొత్స్న దత్త 22 1990 ఆర్.చంద్ర ఎన్.కుంజరాణి 23 1991 ఛాయా అదక్ 24 1993 భారతి సింగ్ 25 1994 కరణం మల్లేశ్వరి 26 1997 పరమజిత్ శర్మ ఎన్.లక్ష్మి 27 1998 సతిష్ రాయ్ 28 1999 దల్బీర్ సింగ్ 29 2000 సనమచ చను తింగబాయిజన్ 30 2002 తాండవ ముర్తి ముతు

 చదరంగంలో అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు 
1961మాన్యువల్  ఆరోన్1980-81రోహిణి ఖాదిల్కర్1983దిబ్యేందు బారువా1984పి.ఎం. థిప్సే1985విశ్వనాథన్ ఆనంద్1987డి.వి.ప్రసాద్1987భాగ్యశ్రీ థిప్సే1990అనుపమ గోఖలే2000ఎస్.విజయలక్ష్మి

 బిలియర్డ్స్ & స్నూకర్ 
జాతీయ క్రీడా అవార్డు గ్రహీతల జాబితా, సంవత్సరం, అవార్డు.
YearRecipientAward1992–1993గీత్ సేథిరాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న2005పంకజ్ అద్వానీరాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న1970మైఖేల్ ఫెరీరాఅర్జున అవార్డు1972సతీష్ కుమార్ మోహన్అర్జున అవార్డు1973శ్యామ్ ష్రాఫ్అర్జున అవార్డు1978–1979అరవింద్ సావూరుఅర్జున అవార్డు1983సుభాష్ అగర్వాల్అర్జున అవార్డు1984ఓంప్రకేష్ అగర్వాల్అర్జున అవార్డు1985గీత్ సేథిఅర్జున అవార్డు1989యాసిన్ వ్యాపారిఅర్జున అవార్డు1997అశోక్ హరిశంకర్ శాండిల్యఅర్జున అవార్డు2001దేవేందర్ శ్రీకాంత్ జోషిఅర్జున అవార్డు2002అలోక్ కుమార్అర్జున అవార్డు2003పంకజ్ అద్వానీఅర్జున అవార్డు2005అనూజా ఠాకూర్అర్జున అవార్డు2012ఆదిత్య మెహతాఅర్జున అవార్డు2013రూపేష్ షాఅర్జున అవార్డు2016సౌరవ్ కొఠారిఅర్జున అవార్డు2005మనోజ్ కుమార్ కొఠారిధ్యాన్ చంద్ అవార్డు1996విల్సన్ జోన్స్ద్రోణాచార్య అవార్డు2001మైఖేల్ ఫెరీరాద్రోణాచార్య అవార్డు2004అరవింద్ సావూరుద్రోణాచార్య అవార్డు2010సుభాష్ అగర్వాల్ద్రోణాచార్య అవార్డు

బయటి లింకులు
2004 వరకు అవార్డు గ్రహీతల పట్టిక
 2006-07 సం.పు గ్రహీతలు

వర్గం:భారతీయ పురస్కారాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడారంగం