నది

thumb|నది

వర్షపు నీటి వలన కాని, ఎత్తయిన పర్వతాలలో మంచు కరిగిన నీటి వలన కాని చిన్న చిన్న పాయలుగా ప్రవహిస్తూ అవి ఒకదానికొకటి ఏకమై పెద్ద ప్రవాహంగా మారడమే నదిగా పరిగణించబడుతుంది. సాధారణంగా పెద్ద నదులు పర్వత ప్రాంతాలలో పుట్టి వేల కిలోమీటర్లు ప్రవహించి చివరికి సముద్రాలలో అంతమౌతాయి. కొన్ని నదులు భూమిలోనే ఇంకిపోతాయి. పశ్చిమ అమెరికా లోని ఎడారులలోను, సౌదీ అరేబియా లోని ఎడారులలోను ఇలా భూమి లోకి ఇంకిపొయే నదులు ఉన్నాయి. ఇవి వర్షాలు పడ్డప్పుడు మాత్రం పొంగి పొర్లుతాయి. వర్షం ఆగిపోగానే మిగిలిన నీరు నేలలోకి ఇంకిపోయి ఎండి పోతాయి. మన వైపు దొంగేర్లు ఇలాంటివే. ఇలా ఇంకిపోని నదులనే మనం జీవనదులు అంటాం. నేల లోకి ఇంకి పోగా మిగిలిన నీరే జీవనదులలో ప్రవహించేది. ఎంత నీరు ఇంకుతుందీ అనేది నదీ గర్భం అడుగున ఉన్న రాతి పొరల లక్షణాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. అడుగున సున్నపు రాయి (లైమ్‌ స్టోన్‌) ఉంటే ఎక్కువ నీరు ఇంకే సావకాశం ఉంది. అడుగున నల్లసేనపు రాయి (గ్రేనైట్‌) ఉంటే నీరు అంతగా ఇంకదు.

 ప్రపంచంలోని పెద్ద నదులు 

 నైలు నది (6,695 కి.మీ.)
 అమెజాన్ నది (6,683 కి.మీ.) 
 యాంగ్‌ట్జీ నది (చాంగ్ జియాంగ్) (6,380 కి.మీ.)
 మిసిసిపి నది (5,970 కి.మీ.)
 ఓబ్ నది (5,410 కి.మీ.)
 హువాంగ్ హో (4,830 కి.మీ.)
 కాంగో నది (4,630 కి.మీ.)
 లెనా నది (4,400 కి.మీ.)
 అమూర్ నది (4,350 కి.మీ.)
 యెనిసెయి నది (4,106 కి.మీ.)

 భారతదేశంలోని నదులు 
భారత దేశాన్ని నదుల దేశం అంటే అతిశయోక్తి కాదేమో! నదులు దేశ ఆర్థిక సాంస్కృతిక స్రవంతిలో భాగమై పోయినవి. నదుల అనుసంధానం వల్ల పర్యావరణంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని నదుల అనుసంధానానికి తాను వ్యతిరేకినంటూ ఏఐసీసీ ప్రధానకార్యదర్శి రాహుల్ గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలను తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి కరుణానిధి వ్యతిరేకించారు. నదులను అనుసంధానం చేయాలని ఇందిరాగాంధీ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడే నిర్ణయించారని, యూపీఏ కనీస ఉమ్మడి కార్యక్రమం (సీఎంపీ) లో కూడా దీనిని చేర్చారని అన్నారు.నీటి కొరతను అధిగమించడానికి నదుల అనుసంధానం ఒక్కటే మార్గమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారని, నదుల అనుసంధానంపై పరిశీలనకు 1982లోనే ఇందిరాగాంధీ జాతీయ నీటి వనరుల అభివృద్ధి సంస్థను ఏర్పాటు చేశారని చెప్పారు. 2007లో జరిగిన జాతీయ అభివృద్ధి వేదిక సమావేశంలో కూడా నదుల అనుసంధానం ప్రాజెక్టును అమలు చేయాలని కోరానని చెప్పారు.

 ముఖ్యమైన నదులు 

గంగ
సింధు
యమున
బ్రహ్మపుత్ర
సరస్వతి
రావి నది
బియాస్ నది 
సట్లెజ్ నది
చీనాబ్ నది
గోదావరి
కృష్ణ
పెన్న
కావేరి
నర్మద
తపతి
మహానది
నాగావళి
భరతపూయ
దహీసార్
దామోదర్
ఘాగర్
గోమతి
కోయెనా
మండోవి
మిధి
ఓషివార
సబర్మతి
శరావతి
ఉల్హాస్
వశిష్ఠి
జువారి
పంబా

 మూలాలు 

 వెలుపలి లంకెలు 

వర్గం:నీటి వనరులు
వర్గం:నదులు