ఒరైజా

{{taxobox
|name = ఒరైజా
|image = Gealypic5.JPG
|image_caption = Oryza sativa
|regnum = ప్లాంటే
|unranked_divisio = పుష్పించే మొక్కలు
|unranked_classis = Monocots
|unranked_ordo = Commelinids
|ordo = Poales
|familia = పోయేసి
|subfamilia = Bambusoideae
|tribus = Oryzeae
|genus = 'ఒరైజా|genus_authority = లి.
|subdivision_ranks = జాతులు
|subdivision = See text.
|}}
ఒరైజా (Oryza) పుష్పించే మొక్కలలో పోయేసి కుంటుంబము లోని ప్రజాతి.  ఒరైజా సాతివా బియ్యం సాగుదల  13,500 సంవత్సరాల క్రితం చైనాలోని అడవి బియ్యం..  తదుపరి వీటి విస్తరణ ఆసియా, జపాన్ , ఆఫ్రికా దేశాలకు వచ్చినదని చరిత్ర ఆధారాల తో మనకు తెలుస్తున్నదని చెప్పడానికి మనకు జన్యు ఆధారములతో తెలుస్తున్నావి .. ఈ రోజు అంటార్కిటికా మినహా ప్రతి ఖండంలోనూ సాగు చేస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40,000 కంటే ఎక్కువ వివిధ రకాలైన ఒరిజా సాతివా ఉన్నాయి, వీటిని నాలుగు ప్రధాన వర్గాలుగా వర్గీకరించారు: ఇండికా, జపోనికా, సుగంధ, గ్లూటినస్. 

 చరిత్ర 
ఒరైజా సాతివా భారత దేశములోవరిని వివిధ రకములైన  నేలలలో , విభిన్న వాతావరణ పరిస్థితులలో పండిస్తారు. దేశంలో వరి పండించే  రాష్ట్రములలో బ్రహ్మపుత్ర నది ప్రాంతమైన  అస్సాం, ఈశాన్య రాష్ట్రములు, గంగానది, ఇతర నదులు  ప్రవహించే ప్రాంతాలైన    ఉత్తర్ ప్రదేశ్ , ఉత్తరాఖంఢ్ , హిమాచల్ ప్రదేశ్ , బీహార్, ఛత్తీస్ ఘర్, పంజాబ్,మధ్య ప్రదేశ్ ,ఒరిస్సా, పశ్చిమ బెంగాల్  రాష్ట్రములలో , గోదావరి పరివాహక ప్రాంతములైన మహారాష్ట్ర ,తెలంగాణ  ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కృష్ణా నది ప్రాంతమైన కర్ణాటక , తెలంగాణ , ఆంధ్ర ప్రదేశ్, లలో పండిస్తారు . చెప్పాలంటే దేశములో దాదాపుగా అన్ని రాష్ట్రములలో పండిస్తారు. వివిధ రాష్ట్రములలో ఆ సాగు దల పెరుగుదలను బట్టి సేద్యం చేస్తారు   దేశ అభివృధికి , వ్యవసాయ ఆధార దేశమైన భారత దేశములో వరి  వ్యవసాయదారులకు వాణిజ్య పరముగా  ఉంటుంది.  భారత ఉపఖండంలో పండించిన భూమిలో నాలుగింట ఒక భాగం వరి (20011-12) కి  ఇవ్వబడుతుంది. భారతదేశంలోని దక్షిణ , తూర్పు ప్రాంతములలో  రోజువారీ భోజనంలో  బియ్యము వాడతారు.  ఉత్తరాదిన ప్రజల ఆహారములో గోధుమ వాడకం వున్నా  బియ్యం దాని స్వంత ప్రతిపత్తి కలిగివుంటుంది అని చెప్పవచ్చును
  

 yza barthiiOryza glaberrima - ఆఫ్రికా వరిOryza latifoliaOryza longistaminataOryza punctataOryza rufipogon - riceOryza sativa - ఆసియా వరిOryza nivara'' (Indian wild rice)

 మూలాలు 

వర్గం:పోయేసి