పి.లీల

పొరయత్తు లీల (మే 19, 1934 - అక్టోబరు 31, 2005) దక్షిణ భారత నేపథ్యగాయని. మలయాళ చిత్ర రంగములో ప్రప్రథమ నేపథ్యగాయని. ఈమె తమిళ, మలయాళ, తెలుగు భాషల్లో ఆమె 15 వేలకు పైగా పాటలు పాడింది. తెలుగులో లవకుశ, మాయాబజారు, పాండవవనవాసం, రాజమకుటం, గుండమ్మకథ, చిరంజీవులు తదితర సినిమాల్లో ఆమె పాడిన ఎన్నో పాటలు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందాయి.

 జననం 
లీల మే 19, 1934లో కేరళలోని పాలక్కాడ్ జిల్లాకు చెందిన చిత్తూరులో సంగీతాసక్తి ఉన్న కుటుంబములో జన్మించింది. తండ్రి వి.కె.కుంజన్ మీనన్ ఎర్నాకుళంలోని రామవరం ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసేవాడు, తల్లి మీనాక్షి. ముగ్గురు అక్కాచెల్లెల్లలో (శారద, భానుమతి, లీల) లీల చివరిది. ఈమె సినిమాలలో రాకమునుపే శాస్త్రీయ సంగీతములో శిక్షణ పొందినది. తండ్రి కుంజన్ మీనన్ కు సంగీతంలో ఉన్న ఆసక్తితో ముగ్గురు కూతుర్లకు సంగీతంలో శిక్షణ ఇప్పించాడు. సంగీతకారుడు టి.వి.గోపాలకృష్ణన్ పెద్దనాన్న త్రిభువన మణిభాగవతార్ ఈమె మొదటి గురువు. ఈమె తన పదమూడో యేట 1947లో విడుదలైన తమిళ చిత్రము కంకణంతో సినీరంగప్రవేశం చేసింది. ఈమె పాడిన మొదటి పాట హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రి స్వరపరిచిన శ్రీ వరలక్ష్మీ.. అంటూ మొదలయ్యే స్త్రోత్రం. ఈ తరువాత తెలుగు, కన్నడ చిత్రాలలో అనేక పాటలు పాడింది. 1948లో విడుదలైన నిర్మల చిత్రముతో లీలకు తొలిసారి తన మాతృభాషైన మలయాళంలో పాడే అవకాశం వచ్చింది. తెలుగులో ఈమె తొలి చిత్రం 1949లో విడుదలైన మన దేశం.

తన సినీ జీవితములో అనేక అవార్డులు అందుకొన్న లీల 1969లో కేరళ ప్రభుత్వ ఉత్తమ నేపథ్యగాయకురాలు అవార్డు అందుకొన్నది. 1992లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం లీలను కళైమామణి పురస్కారంతో సత్కరించింది.

తెలుగు సినిమారంగం
ఈమె 1949 నుండి 1984 వరకు అనేక తెలుగు సినిమాలో పాటలు పాడింది. చిన్నారి పాపలు అనే చిత్రానికి సంగీతాన్ని సమకూర్చింది. 

పి.లీల తెలుగు చిత్రాలలో పాడిన సినిమ పాటల పాక్షిక జాబితా:
 క్రమ సంఖ్య  సినిమా పేరు  పాట పల్లవి  సహ గాయకుడు/ గాయని  సంగీత దర్శకుడు  గేయ రచయిత  సినిమా విడుదలైన సంవత్సరం 1  మనదేశం  బాలత్రిపురసుందరీ   ఘంటసాల   1949 2  కీలుగుర్రం  దిక్కుతెలియదేమిసేతు దేవదేవా కావరావా దిక్కు నీవనుచు నమ్మి   ఘంటసాల  తాపీ ధర్మారావు నాయుడు  1949 3  కీలుగుర్రం  నిదురబో నాయన్న నిదురబో నా చిన్న నిదురబో నాయయ్య నిదురబో   ఘంటసాల  తాపీ ధర్మారావు నాయుడు  1949 4  గుణసుందరి కథ  ఉపకార గుణాలయవై ఉన్నావు కదే మాతా అపరాధములన్ని మరచి   ఓగిరాల రామచంద్రరావు  పింగళి  1949 5  గుణసుందరి కథ  ఓ మాతా రావా నా మొరవినవా నీవు వినా దక్కెవరే ఓ రాజరాజేశ్వరి   ఓగిరాల రామచంద్రరావు  పింగళి  1949 6  గుణసుందరి కథ  కల్పగమ తల్లివై ఘనత వెలసిన గౌరి కల్యాణ హారతిని   ఓగిరాల రామచంద్రరావు  పింగళి  1949 7  గుణసుందరి కథ  చిటి తాళం వేసినంటే చిట్టంటుడు చేసినంటే కస్తూరి శివరావు  ఓగిరాల రామచంద్రరావు  పింగళి  1949 8  గుణసుందరి కథ  శ్రీతులసి ప్రియతులసి జయమునీయవే జయమునీయవే   ఓగిరాల రామచంద్రరావు  పింగళి  1949 9  లైలా మజ్ను  అందాల చిన్నదాన బంగారు వన్నెదానా పిలుపు  కె.జమునారాణి  సి.ఆర్.సుబ్బరామన్  సముద్రాల సీనియర్  1949 10  శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ  ఇది నా విధికృతమా గతిమాలిన జన్మ యిల బాధలకేనా   సి.ఆర్.సుబ్బరామన్   1950 11  శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ  చిన్నారి బంగారు చిలకవే నా తల్లి చిగురుమావులలోన  బృందం  సి.ఆర్.సుబ్బరామన్   1950 12 శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ  జీవితమే వృధాయౌనో సుఖించే ఆశలు మాసెనో  బృందం  సి.ఆర్.సుబ్బరామన్   1950 13 అగ్నిపరీక్ష  వసంత రుతువే హాయి మురిపించి మించెనోయి   గాలిపెంచల  కె.జి. శర్మ
  1951 14 పాతాళ భైరవి  ఎంత ఘాటు ప్రేమయో ఎంత తీవ్ర వీక్షణమో కన్నుకాటు  ఘంటసాల  ఘంటసాల  పింగళి  1951 15 పాతాళ భైరవి  కలవరమాయే మదిలో నా మదిలో కన్నులలోన కలలే  ఘంటసాల  ఘంటసాల  పింగళి  1951 16 పాతాళ భైరవి  తీయని ఊహలు హాయిని గొలిపే వసంత గానమే హాయి వసంత  బృందం  ఘంటసాల  పింగళి  1951 17 పాతాళ భైరవి  హయిగా మనకింక స్వేచ్ఛగా  ఘంటసాల  ఘంటసాల  పింగళి  1951 18 సర్వాధికారి  అందాల నారాజు నన్నేలే రతిరాజు ముద్దు మురిపాలు   సుసర్ల దక్షిణామూర్తి   1951 19 చిన్నమ్మ కథ  కనుపించినావు రావో రాకున్న విడువనోయీ  వేలూరు కృష్ణమూర్తి   1952 20 పెళ్ళి చేసి చూడు  ఎవరో ఎవరో ఈ నవనాటక సూత్రధారులు.. ఎవరా ఎవరా ఘంటసాల  ఘంటసాల  పింగళి  1952 21 పెళ్ళి చేసి చూడు  ఏడుకొండలవాడా ! వెంకటారమణా! సద్దు శాయక నీవు  ఘంటసాల  పింగళి  1952 22 పెళ్ళి చేసి చూడు  ప్రియా ! ప్రియా! హా ప్రియా! ప్రియా యుగ పిఠాపురం,  రామకృష్ణ  ఘంటసాల  పింగళి  1952 23 పెళ్ళి చేసి చూడు  మనసా నేనెవరో నీకు తెలుసా నీకు తెలుసా తెలుసా మనసా   ఘంటసాల  పింగళి  1952 24 మిస్సమ్మ  ఏమిటో ఈ మాయా ఓ చల్లని రాజా వెన్నెల రాజా   ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1955 25 మిస్సమ్మ  కరుణించు మేరీమాత శరణింక నీవే మేరీమాత   ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1955 26 మిస్సమ్మ  తెలుసుకొనవె చెల్లి అలా నడచుకొనవే చెల్లీ మగవారికి దూరముగా   ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1955 27 మిస్సమ్మ  రాగసుధారస పానము చేసి రాజిల్లవే ఓ మనసా  సి.కృష్ణవేణి  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1955 28 మిస్సమ్మ  రావోయి చందమామ మా వింత గాథ వినుమా  ఎ.ఎం.రాజా  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1955 29 చరణదాసి  ఈ దయ చాలునురా కృష్ణా కాదనకీరా నాకో వరము   ఎస్.రాజేశ్వరరావు   1956 30 చింతామణి  తగునా నను నీట ముంచ తగునా కన్నీట ముంచ తగునా   అద్దేపల్లి రామారావు,  టి.వి.రాజు   1956 31 చిరంజీవులు  అల్లవాడే రేపల్లెవాడే అల్లిబిల్లి పిల్లంగొవి  ఘంటసాల బృందం  ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 32 చిరంజీవులు  ఎందాక ఎందాక ఎందాక అందాక అందాక  ఘంటసాల  ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 33 చిరంజీవులు  ఏనాటికైనా నీ దాననే ఏనాటికైనా నీ దాననే   ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 34 చిరంజీవులు  కనుపాప కరవైన కనులెందుకో తనవారే పరులైన  ఘంటసాల  ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 35 చిరంజీవులు  చికిలింత చిగురు సంపంగి గుబురు చినదాని మనసు  ఘంటసాల  ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 36 చిరంజీవులు  తెల్లవార వచ్చె తెలియక నా సామి మళ్ళి పరుండేవు లేరా   ఘంటసాల  మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి  1956 37 భలే రాముడు  ఓహో మేఘమాలా నీలాల మేఘమాలా చల్లగ రావేలా మెల్లగ రావేల   ఎస్. రాజేశ్వరరావు  సదాశివబ్రహ్మం  1956 38 హరిశ్చంద్ర  ఏలమ్మా ఈ వర్షధార లోకమేనిండి కల్లోలమైపోయె ఏలమ్మ   సుసర్ల దక్షిణామూర్తి  జంపన  1956 39 దొంగల్లో దొర  విన్నావా చిన్నదాన అదో ఆ దూర తీరాల అనురాగ రాగాల  ఘంటసాల  ఎం.ఎస్.రాజు  నారపరెడ్డి  1957 40 మాయాబజార్  చూపులు కలసిన శుభవేళా ఎందుకు నీకీ కలవరము  ఘంటసాల  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1957 41 మాయాబజార్  దయచేయండి దయచేయండి  ఘంటసాల, పి.సుశీల  ఘంటసాల  పింగళి  1957 42 మాయాబజార్  నీకోసమె నే జీవించునది  ఘంటసాల  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1957 43 మాయాబజార్  నీవేనా నను తలచినది  ఘంటసాల  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1957 44 మాయాబజార్  లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో  ఘంటసాల  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1957 45 మాయాబజార్  విన్నావటమ్మా ఓ యశోదమ్మా  పి.సుశీల, స్వర్ణలత  ఘంటసాల  పింగళి  1957 46 వినాయక చవితి  ఆలించరా మొరాలించరా లాలించి నను పరిపాలించరా   ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1957 47 వినాయక చవితి  తనూవూగే నా మనసూగె నునుతొలకరి మెరపుల తలపులతో   ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1957 48 వినాయక చవితి  రాజా ప్రేమ జూపరా నా పూజల చేకోరా  ఎం.ఎస్.రామారావు బృందం  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1957 49 సతీ అనసూయ  ఓ నాగ దేవతా నా సేవగొని దయసేయుమయా ఓ నాగదేవతా   ఘంటసాల  సముద్రాల జూనియర్  1957 50 సారంగధర  జయ జయ మంగళ గౌరి జయ జయ శంకరి కౌమారి   ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1957 51 శ్రీ రామభక్త హనుమాన్  పూజా తపముల మరి నేనెరుగ మరి నే నెరుగను హారతి   విజయభాస్కర్  శ్రీశ్రీ  1958 52 అప్పుచేసి పప్పుకూడు  ఎచటినుండి వీచెనో ఈ చల్లని గాలి తీవెల పై  ఘంటసాల  ఎస్.రాజేశ్వరరావు  పింగళి  1959 53 పెళ్ళి సందడి  అప్పటికి ఇప్పటికి ఎంతో తేడా అది తెలిసి మసలుకో బస్తీ చిన్నోడా   ఘంటసాల  సముద్రాల జూనియర్  1959 54 సతీ సుకన్య  అందాల సొగసులు చిందెనే కనువిందేనే మది పొంగేనే ఔనే   ఘంటసాల  శ్రీరామచంద్ 1959 55 సౌభాగ్యవతి  ముల్లోకములనేలి కరుణించి జ్ఞాన ధనమిచ్చి బ్రోచుదేవీ   పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు  శ్రీశ్రీ 1959 56 సౌభాగ్యవతి  చేతన్ త్రిశూలమున్ నేత్రాల కరుణయున్   పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు  శ్రీశ్రీ 1959 57 సౌభాగ్యవతి  మాతా భవానీ మంగళ గౌరీ శంకరీ   పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు  శ్రీశ్రీ 1959 58 సౌభాగ్యవతి  నిదురలో మెలుకువలో నిశ్చల దీక్షతో నిన్నే నిరతము కొలిచితినమ్మా   పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు  శ్రీశ్రీ 1959 59 భక్త రఘునాథ్  హేశివశంకరా నమ్మినవారి కావగలేవా మమ్మిటుచేయుట న్యాయమా   ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1960 60 మహాకవి కాళిదాసు  రసికరాజమణిరాజిత సభలో యశము గాంచెదవే సోదరి  రత్నం  పెండ్యాల పింగళి 1960 61 శాంతి నివాసం  కలనైనా నీ వలపే కలవరమందైనా నీ తలపే   ఘంటసాల  సముద్రాల జూనియర్  1960 62 శాంతి నివాసం  సెలయేటి జాలులాగ చిందేసే లేడిలాగ సరదాగ గాలిలోన  ఎ.పి.కోమల బృందం  ఘంటసాల  సముద్రాల జూనియర్  1960 63 జగదేకవీరుని కథ  జలకాలాటలలో కలకల పాటలలో ఏమి హాయీలే హలా  పసుశీల బృందం  పెండ్యాల  పింగళి  1960 64 ఋష్యశృంగ  ఆనందమీనాడే పరమానంద మీనాడే   టి.వి.రాజు  సముద్రాల జూనియర్  1961 65 సీతారామ కళ్యాణం  ఓ సుకుమారా నినుగని మురిసితిరా నిను వలచేర  ఘంటసాల  గాలిపెంచల  సముద్రాల సీనియర్  1961 66 శ్రీకృష్ణ కుచేల  నీ దయ రాదయా ఓ మాధవా కడువేదన పాలైన మాపైన  ఘంటసాల  ఘంటసాల  పాలగుమ్మి పద్మరాజు  1961 67 గుండమ్మ కథ  వేషము మార్చెనూ భాషను మార్చెను మోసము నేర్చెను అసలు తానే మారెను  ఘంటసాల  ఘంటసాల  పింగళి  1962 68 మహామంత్రి తిమ్మరుసు  జయవాణీ చరణకమల సన్నిధి మన సాధన రసికసభా రంజనగా  ఘంటసాల  పెండ్యాల  పింగళి  1962 69 ఆప్తమిత్రులు  పవనా మదనుడేడా మరలిరాడా తెలుపరా వేగ  ఎ.పి.కోమల  ఘంటసాల  సముద్రాల జూనియర్  1963 70 రాణీ సంయుక్త  ఓ వెన్నెలా ఓ వెన్నెలా వేగ మురిపించవా వెన్నెలా  ఘంటసాల  ఎం.రంగారావు  ఆరుద్ర  1963 71 లవకుశ  జగదభి రాముడు శ్రీరాముడే, రఘుకుల సోముడు ఆ రాముడే  ఘంటసాల, పి.సుశీల, వైదేహి, పద్మామల్లిక్  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 72 లవకుశ  రామకథను వినరయ్యా ఇహపర సుఖముల నొసగే సీతా రామకథను వినరయ్యా  పి.సుశీల  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 73 లవకుశ  రామసుగుణధామ రఘువంశ జలధిసోమ సీతామనోభిరామా సాకేత సార్వభౌమ  పి.సుశీల  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 74 లవకుశ  లేరు కుశలవుల సాటి సరి వీరులు ధారుణిలో  పి.సుశీల  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 75 లవకుశ  వినుడు వినుడు రామాయణ గాథా వినుడీ మనసారా  పి.సుశీల  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 76 లవకుశ  శ్రీరాముని చరితమును తెలిపెదమమ్మా ఘనశీలవతి సీతకథ వినుడోయమ్మా  పి.సుశీల  ఘంటసాల  సముద్రాల సీనియర్  1963 77 సోమవార వ్రత మహాత్మ్యం  అడిగితినని అలుసా నిన్నడగనులే పోనీ నీ నోటి పసిడి   మాస్టర్ వేణు  నార్ల చిరంజీవి  1963 78 పతివ్రత  రావో రాధామోహనా నమ్మినానోయి రాధాకృష్ణా   	ఎం.రంగారావు  అనిసెట్టి  1964 79 పతివ్రత  నీ చెలికనవో నీ చెలి గనవా చలించవా  మాధవపెద్ది  	ఎం.రంగారావు  అనిసెట్టి  1964 80 పతివ్రత  లేత లేత వయసులో జాతి మేలు కోరుతు దేశభక్తి  బృందం  	ఎం.రంగారావు  అనిసెట్టి  1964 81 పతివ్రత  సా సా సా సా పాడమ్మా .. మోహన మూర్తివి నీవో  పి.బి.శ్రీనివాస్  	ఎం.రంగారావు  అనిసెట్టి  1964 82 బభ్రువాహన  ఏలరా మనోహరా త్రిలోక మోహనా ఏలరా మనోహరా   పామర్తి  సముద్రాల సీనియర్  1964 83 రహస్యం  శ్రీలలిత శివజ్యోతి సర్వకామదా శ్రీగిరినిలయా గిరిరామాయా సర్వమంగళా  ఘంటసాల  మల్లాది  1967 84 శ్రీకృష్ణ మహిమ  కృష్ణా నా ముద్దు కృష్ణా నిదురించు నిర్మలవదనా  ఎ.పి.కోమల  ఘంటసాల  అనిసెట్టి  1967 85 శ్రీకృష్ణావతారం  విన్నారా విన్నారా వన్నెల కృష్ణుని వరాల పాటలు  బృందం  టి.వి.రాజు  సి.నా.రె.  1967 86 తారాశశాంకము  నీకే మాకే తగురా మా కౌగిళ్ళలో పస  పి.సుశీల  టి.వి.రాజు  సముద్రాల సీనియర్  1969 87 మా ఇలవేల్పు  గౌరీ మాహేశ్వరి మము కన్న తల్లి పరమేశ్వరి  జిక్కి  జి.కె.వెంకటేష్  సి.నా.రె.  1971

 మరణం 
లీల అక్టోబర్ 31 2005 న చెన్నైలోని రామచంద్ర ఆసుపత్రిలో అస్వస్థతతో చికిత్స పొందుతూ మరణించింది. బాత్రూంలో జారిపడి తలకు దెబ్బ తగలడంతో ఆసుపత్రిలో చేరిన లీల మొదడులో రక్తం గడ్డకట్టిందని వైద్యులు నిర్ధారించారు. దానికై శస్త్రచికిత్స పొంది కోలుకుంటుండగా న్యుమోనియా సోకింది. అంతకు ముందునుండే లీలకు ఆస్థమా వ్యాధి ఉండటం వల్ల పరిస్థితి విషమించింది.P. Leela's death mourned  - ది హిందూ, నవంబర్ 1, 2005

ఈమెకు భారత ప్రభుత్వం 2006 సంవత్సరంలో మరణానంతరం పద్మ భూషణ పురస్కారం బహుకరించింది.

మూలాలు

బయటి వనరులు
 ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1934 జననాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా వ్యాసాల విస్తరణ ప్రాజెక్టు
వర్గం:కేరళ మహిళలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు