కల్లూరు (ఖమ్మం)

కల్లూరు, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా,కల్లూరు మండలానికి చెందిన ఒక చిన్న పట్టణం.

ఇది సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 50 కి. మీ. దూరంలో ఖమ్మం నుండి సత్తుపల్లి లేదా తిరువూరు వెళ్ళేదారిలో ఉంది.ఆ రెండు మార్గాలు ఇక్కడ చీలిపోతాయి. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఖమ్మం జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.

 గణాంకాలు 
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4254 ఇళ్లతో, 15807 జనాభాతో 2864 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7947, ఆడవారి సంఖ్య 7860. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4156 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1571. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579799..పిన్ కోడ్: 507209.

కొత్త రెవెన్యూ డివిజను కేంద్రంగా ఏర్పాటు
right|thumb|200px|కల్లూరులో మెయిన్ రోడ్
లోగడ ఖమ్మం జిల్లా, కొత్తగూడెం రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా కల్లూరు పట్టణాన్ని రెవెన్యూ డివిజనుగా కల్లూరుతో కలుపుకొని ఆరు మండలాలుతో కొత్త రెవెన్యూ డివిజనుగా ప్రకటించి ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు సంఖ్య GO Ms No 236 Revenue (DA-CMRF) Department, Dated: 11-10-2016

 విద్యా సౌకర్యాలు 
right|thumb|200px|కల్లూరు హైవే జంక్షన్
గ్రామంలో ఐదుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 10, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఏడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, 2 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాలఉంది.సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కుప్పెనకుంట్లలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ ఖమ్మంలో ఉన్నాయి.సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మంలో ఉన్నాయి.

 వైద్య సౌకర్యం 

 ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం 
కల్లూరులో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు, 8 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.ఈ ఊరిలో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి ఉంది

 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం 
గ్రామంలో10 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ డాక్టర్లు ఆరుగురు, ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. 15 మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

 తాగు నీరు 
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

 పారిశుధ్యం 
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

 సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు 
కల్లూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

 మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు 
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.

 ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు 
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.

 విద్యుత్తు 
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

 భూమి వినియోగం 
కల్లూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
 అడవి: 16 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 646 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 115 హెక్టార్లు
 శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 48 హెక్టార్లు
 తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 20 హెక్టార్లు
 వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 48 హెక్టార్లు
 సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 91 హెక్టార్లు
 బంజరు భూమి: 1081 హెక్టార్లు
 నికరంగా విత్తిన భూమి: 799 హెక్టార్లు
 నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1484 హెక్టార్లు
 వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 487 హెక్టార్లు

 నీటిపారుదల సౌకర్యాలు 
కల్లూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
 కాలువలు: 293 హెక్టార్లు
 చెరువులు: 194 హెక్టార్లు

 ఉత్పత్తి 
కల్లూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

 ప్రధాన పంటలు 
వరి, మిరప, పొగాకు

 గ్రామ ప్రత్యేకతలు 
thumb|కల్లూరు పట్టణంలో సుగర్ ప్యాక్టరీ
 ఇక్కడ ఓ చక్కర కర్మాగారం ఉంది.
 ఈ ప్రాంతము గుండా నాగార్జున సాగర్‌ ఎడమ కాలువ వెళ్తూ భూమిని సస్యశ్యామలం చేస్తుంది.
 ఈ పట్టాణములో మూడు "సి" క్లాసు సినిమా హాళ్ళు ఉన్నాయి. (ఇప్పుడు ఒక్కటి కూడా ఆడటం లేదు) ఒకటి తీసివేసి ఇళ్ళ స్తలాలుగా అమ్మేశారు, మరొ రెండింటిని వ్యాపారులు ధాన్యపు గొడవున్లకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
 దగ్గరలోని చాలా గ్రామాలకు ఇది ఓ విద్యాకేంద్రముగా, వ్యాపార కూడలిగా ఉంది.
 ఈ ఊరిలో ఎక్కువగా రైస్ మిల్లులు ఉన్నాయి.
 పంచాయితి ఆఫీసు ఊరి సెంటర్ లోను, మిగిలిన ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు యన్.యస్.పి. క్యాంప్ లోను ఉంటాయి.
 కల్లూరులో ప్రభుత్వ కళాశాల ఉంది.
 ఆర్.టి.సి. బస్ స్టాండ్ ఊరికి కొంచెం దూరంలో ఉండటం వల్ల దీనిని ఎవరు ఉపయోగించటం లేదు.

విశేషాలు 

 ఇక్కడ కల్లూరు పెద్దచెరువు అనే ఒక చెరువు ఉంది. ఇది ఈ మండలం చుట్టుపక్కల గల గ్రామాలకు తాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తుంది.ఈ చెరువు నాగార్జునసాగర్ కెనాల్ ద్వారా నిండుతుంది.. 
 ప్రతి శనివారం ఇక్కడ సంత జరుగుతుంది. ఇందులో ఎక్కువగా పశువులు అమ్మకం జరుగుతుంది.
 ఈ గ్రామములో, శ్రీ సంతాన వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయానికి, గోపాలదేవబోయినపల్లి గ్రామంలో, 217.11 ఎకరాల మాన్యం భూములున్నవి. సారవంతమైన ఈ భూములలో నాగార్జునసాగరు కాలువల ద్వారా ఏడాదికి రెండు పంటలు పండుతాయి.
 కల్లూరు గ్రామ సరిహద్దులో కాకతీయుల కాలం నాటి కాశ్మీర దేవ క్షేత్రం (కల్లూరు అప్పయ్య దేవాలయం) ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రం గా ఆ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ది పొందినది.

మూలాలు

 వెలుపలి లింకులు 
 (ఇదే పేరుతో మరి కొన్ని గ్రామాలున్నాయి. వాటి లింకులకొరకు అయోమయ నివృత్తి పేజీ కల్లూరు చూడండి.)