biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ମମତା ଦାଶ

ମମତା ଦାଶ (ଜନ୍ମ: ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କବୀ ଓ ଅନୁବାଦକ । କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଅନୁବାଦ ଓ କବିତାhttp://www.telegraphindia.com/1140704/jsp/odisha/story_18579388.jsp#.VNHHSSwwDSg ଆଦି ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ସେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଛନ୍ତି । 

 ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା  
ମମତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ଡାକ୍ତର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଓ ମାତା ପଙ୍କଜମାଳା । ସେମାନେ ଥିଲେ ୫ ଭଉଣୀ ଓ ୩ ଭାଇ । ଜଗତସିଂହପୁରରେ ସେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ତାପରେ କଟକର ରେଭେନ୍ସା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ । ପିଲାଦିନୁ ସେ ନାଚ, ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟରେ ରୁଚି ରଖୁଥିଲେ । କବିତା ଲେଖି ସେ ମୀନାବଜାର ଆଦି ପତ୍ରିକାକୁ ପଠାଉଥିଲେ ଓ ତାହା ଛପା ଯାଉଥିଲା ।

 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅବଦାନ  

 କବିତା ସଂଗ୍ରହ 
 ନୈମିଷାରଣ୍ୟ - ୧୯୮୧
 ଏକତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ - ୧୯୮୫
 ଅବାକ୍ ସ୍ୱର୍ଗ - ୧୯୮୯
 ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉପବନ - ୧୯୯୪
 ନୀଳ ନିର୍ବାପନ - ୨୦୦୦
 ହିରଣ୍ୟବର୍ଣ୍ଣା - ୨୦୦୮
 ଶୁଭ୍ରଧାରା - ୨୦୧୩
 ରାଗ ଲଳିତ - ୨୦୧୪
 ମାୟାନ୍ଧକାର - ୨୦୧୮

 ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ  
 ତୀର୍ଥଙ୍କର - ବଙ୍ଗଳା ଉପନ୍ୟାସ (ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ)
 ତାମିଲ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ (କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ)
 ବୋହୂ ଠାକୁରାଣୀର ହାତ - ବଙ୍ଗଳା  ଉପନ୍ୟାସ (ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଠାକୁର)
 ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ - ବଙ୍ଗଳା ଉପନ୍ୟାସ (ସୁନୀଲ ଗଙ୍ଗୋପାଧ୍ୟାୟ)
 ଶ୍ରୀମାଙ୍କ ଏଜେଣ୍ଡା - ଇଂରାଜୀ (ଶ୍ରୀମା)
 ଚେତନାର ଅଭିଯାତ୍ରା - ଇଂରାଜୀ (ସତ୍ ପ୍ରେମ୍)
 ମୀରା, କଳାକାର ମୀରା, ଗୂଢ଼ ବିଦ୍ୟାବିତ ମୀରା - ଇଂରାଜୀ (ସୁଜାତା ନାୟାର)
 ଭାରତର ପୁନର୍ଜନ୍ମ - ଇଂରାଜୀ (ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ)
 ଭାରତ ଏହି ଆମରି ମା - ଇଂରାଜୀ (ଶ୍ରୀମା)
 ମହାନ ପ୍ରୟୋଜନ - ଇଂରାଜୀ (ସତ୍ ପ୍ରେମ୍)
 ବେଦ ଓ ମାନବର ନୀୟତି - ଇଂରାଜୀ (ସତ୍ ପ୍ରେମ୍)

 କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ 
 ଅନ୍ୟ ଜଗତର ସକାଳ - ୧୯୯୨
 ଅନ୍ତରାଳ ଦୃଶ୍ୟ - ୧୯୯୪
 ଅରୁନ୍ଧତୀର ସଂଧ୍ୟା - ୨୦୦୮
 ଉପନ୍ୟାସ  
 କେହି ଜଣେ ବିଶାଖା - ୨୦୦୮

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ  
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୭ ( ଏକତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ )http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/orissa_sahitya_academy.pdf
 ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୨୨  (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୨୦୦୧(ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଭାନୁଜୀ ରାଓ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୦ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ (୩୪ତମ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା)
 ଧରିତ୍ରୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୯
 ଭାରତ ନାୟକ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୯
 ଇସ୍ତାହାର ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧
 ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୭
 ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୮
 ଚେତାବନୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୧
 ଜୀବନ ରଂଗ ସମ୍ମାନପ୍ରମେୟ ସାହିତ୍ୟ ସପ୍ତାହ  ୦୧-୦୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୨୩

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ

thumb|right|250px|ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଢାକା ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜଠାରେ ଥିବା ସହିଦ ସ୍ମୃତିସ୍ତମ୍ଭ ସହିଦ ମିନାର । ଏହା ୧୯୫୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୧ ତାରିଖରେ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିବା ସହିଦମାନଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀ ୨୧ ତାରିଖରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଭାଷାଗତ ଓ ଚଳଣିଗତ ବିଭିନ୍ନତା ତଥା ବହୁ ଭାଷା ପଣ ପ୍ରଚାର ନିମନ୍ତେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ପ୍ରଥମେ ଇଉନେସ୍କୋଦ୍ୱାରା ୧୯୯୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୭ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ପାଳନ ପ୍ରଥମେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ୨୦୦୮ ମସିହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାଷା ବର୍ଷରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।U.N. General Assembly, Sixty-first Session, Agenda item 114, Resolution adopted by the General Assembly, 61/266. Multilingualism (A/RES/61/266)

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ୨୦୦୦ ମସିହା  ଫେବୃଆରୀ ପରଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାଷାଗତ ଓ ଚଳଣିଗତ ବିଭିନ୍ନତା ତଥା ବହୁ ଭାଷା ପଣ ପ୍ରଚାର ନିମନ୍ତେ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି । ଏହି ଦିବସଟି ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ସେତେବେଳର ପାକିସ୍ତାନରେ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାକୁ ଦୁଇଟି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଦାବୀ କରୁଥିବା ଢାକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଜଗନ୍ନାଥ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଢାକା ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଅଧୁନା ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଢାକାର ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟ ନିକଟରେ ପୁଲିସ ଗୁଳିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇବାର ସ୍ମୃତିରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।

ସମୟକ୍ରମ

 ୨୦୦୦, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଉଦ୍‌ଘାଟନୀ ପାଳନ
 ୨୦୦୧, ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷ ପାଳନ
 ୨୦୦୨, ଭାଷାଗତ ବିଭିନ୍ନତା: ୩,୦୦୦ ଭାଷା ବିପଦରେ (ସ୍ଳୋଗାନ: ଭାଷାର ଛାୟାପଥରେ ପ୍ରତିଟି ଶବ୍ଦ ଏକ ତାରା)
 ୨୦୦୩, ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ପାଳନ
 ୨୦୦୪, ପିଲାଙ୍କ ଶିଖା ( ଜଗତସାରା ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଲିଖନ ଶୈଳୀରେ ପାରଙ୍ଗମ ହେବା ଶିଖାଇବା ପାଇଁ ଅଙ୍କନ କରି ଏକ "ନିଆରା ଶିଶୁ ଶିକ୍ଷଣ ବହି" ତିଆରି କରି ଇଉନେସ୍କୋରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। UNESCO, "International Mother Language Day ୨୦04")
 ୨୦୦୫, ବ୍ରେଲି ଓ ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାସମୂହ
 ୨୦୦୬, ଭାଷା ଓ ସାଇବରହଗତ
 ୨୦୦୭, ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା
 ୨୦୦୮, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାଷା ବର୍ଷ
 ୨୦୦୯, ଦଶମ ବର୍ଷ ପାଳନ
 ୨୦୧୦, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଣି-ମେଳ ବର୍ଷ
 ୨୦୧୧, ସୂଚନା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ କାରିଗରୀ
 ୨୦୧୨, ମାତୃଭାଷା ସୂଚନା ଓ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଶିକ୍ଷା
 ୨୦୧୩, ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷା
 ୨୦୧୪, ତୁର୍କୀ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ

 ଆଧାର
ମୁଜାଗଡ଼, ଗଞ୍ଜାମ

ମୁଜାଗଡ଼, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଭଂଜନଗର ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ । ଏହି ପଞ୍ଚାୟତର ବଡ ଗ୍ରାମ ମୁଜାଗଡ । ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ଅଧିବାସୀ କୃଷକ ତଥା ଆଦିବାସି ସଂପ୍ରଦାୟର । ଏହି ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ କୃଷି  କରି ନିଜର ଜିବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି । ସହରାଞ୍ଚଳ ଭଳି ଏହି ଗ୍ରାମଟିରେ କୋଳାହଳ ନାହିଁ ।  ମୁଜାଗଡ଼ ଗ୍ରାମଟି ପ୍ରଦୁଷଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଗ୍ରାମ ସ୍ୱଚ୍ଚ ଅଟେ ।

 ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଶିକ୍ଷାହାର ଖୁବ୍ କମ୍ ଅଟେ |
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପାଞ୍ଚଟି ସ୍କୁଲ୍ ଅଛି ଯଥା 
 ମୁଜାଗଡ଼ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ
 ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ
 ସତ୍ୟଭାମା ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ
 ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ବିଦ୍ୟା ମନ୍ଦିର
 ହାଟସାହି ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ
 
କବି ସମ୍ରାଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହି ଗ୍ରାମଠାରୁ ୧୩ କି.ମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟି ସମୁଦାୟ ୪୪୪୩ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୨୨୪୬ ଏବଂ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୨୧୯୭ । 
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଦଣ୍ଡନାଚ ଏବଂ ଠାକୁରାଣି ଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୁଏ |

ଗମନାଗମନ
ଏହି ଗ୍ରାମକୁ ଯାତାୟତ ନିମିତ୍ତ ବସ୍ ହିଁ ଏକ ମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ନଂ-୧୫୭ ଏହି ଗ୍ରାମ ଦେଇ ଯାଇଛି। ଏହି ଗ୍ରାମ ସହ ସିଧା ସଳଖ ରେଳ ସଂଯୋଗ ନାହିଁ । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳଷ୍ଟେସନ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଅଟେ । ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ଏହା ୧୭୯ କି.ମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
Nabakalebara

ଲେଉଟାଣି ନବକଳେବର 
ନବକଳେଵର ଉପରେ ଅନେକ ବହି ଓ ପତ୍ର ପତ୍ରିକା ଏଥର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି‍ । କିଂତୁ ନବକଳେଵର ଉପରେ ପ୍ରଥମ ଆଧୁନିକ କବିତା ସଂକଳନ "ନବକଳେବର" କବି ଅଶୋକ କୁମାର ସିଂହଂକ ଦ୍ବାରା ରଚିତ ତଥା ଟାଇମ୍ ପାସ (ସରୋଜ ବଳଂକ) ଦ୍ବାରା ଜୁନ୍ 2015 ରେ ପ୍ରକାଶିତ।
ଆଶିଷ ନନ୍ଦୀ

ଆଶିଷ ନନ୍ଦି (ଜନ୍ମ ୧୯୩୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍, ସମାଜ ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଓ ସମାଲୋଚକ । କ୍ଲିନିକାଲ୍ ମନୋସ୍ତତ୍ତ୍ୱରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପରେ ନନ୍ଦି ୟୁରୋପୀୟ ଉପନିବେଶବାଦ, ବିକାଶ, ଆଧୁନିକତା, ସେକ୍ୟୁଲାର୍ ବାଦ, ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ, ବିଜ୍ଞାନ, ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦିର ତାତ୍ୱିକ ସମାଲୋଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ସେ ପରମ୍ପରା ଓ ବିଶ୍ୱମାନବବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ବିକଳ୍ପ ତାତ୍ୱିକ ଅବଧାରଣାର ସୂତ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।  ଏହା ଛଡା ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟିକ ସିନେମା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ହିଂସାର ମୌଳିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଇଛନ୍ତି । 

 କର୍ମ ଜୀବନ 
ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ସେଣ୍ଟର୍ ଫର୍ ଦ ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ଡେଭଲପିଂଗ୍ ସୋସାଇଟିଜ୍ (ସି.ଏସ୍.ଡି.ଏସ୍.)ରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିନିଅର୍ ଫେଲୋ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଠାରେ ସିନିଅର୍ ଅନରାରି ଫେଲୋ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ଛଡା ସେ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥ କମିଟି ଫର୍ କଲଚରାଲ୍ ଚଏସେଜ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ୍ର ଚେଆର୍ପସନ୍ର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ତୁଲାନ୍ତି । Ashis Nandy Emory University.Ashis Nandy – Senior Honorary Fellow Centre for the Study of Developing Societies (CSDS) website.

 କିଛି ବହି

୧୯୮୦ - କ୍ରିଏଟିଭିଟି ଏଣ୍ଡ୍ ଅଥେଣ୍ଟିସିଟି ଇନ୍ ଟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସାଇଣ୍ଟିଷ୍ଟ୍ସ୍ । ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ: ଆଲାଏଡ୍. ଦିଲ୍ଲୀ:ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୧୯୯୫ ।

୧୯୮୩ – ଦ ଇଣ୍ଟିମେଟ୍ ଏନେମି: ଲସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରିକଭରି ଅଫ୍ ସେଲ୍ଫ୍ ଅଣ୍ଡର୍ କଲୋନିଆଲିଜମ୍ । ଦିଲ୍ଲୀ: ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍ ୧୯୮୩, ୧୯୮୮ । 

୧୯୮୯ – ଦ ଦାଓ ଅଫ୍ କ୍ରିକେଟ୍: ଅନ୍ ଗେମ୍ସ୍ ଅଫ୍ ଡେଷ୍ଟିନି ଆଣ୍ଡ୍ ଦ ଡେଷ୍ଟିନି ଅଫ୍ ଗେମ୍ସ୍ । ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍: ଭାଇକିଙ୍ଗ୍, ୧୯୮୯ ଏବଂ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍: ପେଂଗୁଇନ୍, ୧୯୮୯ । 

୧୯୯୪ – ଦ ଇଲ୍ଲିଜେଟିମାସୀ ଅଫ୍ ନାଶନାଲିଜିମ୍: ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଦ ପଲିଟିକ୍ସ ଅଫ୍ ସେଲ୍ଫ୍ । ଦିଲ୍ଲୀ: ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୧୯୯୪ ।

୧୯୯୫ - ଦ ସ୍ୟାଭେଜ୍ ଫ୍ରଏଡ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଅଦର୍ ଏସେଜ୍ ଅନ୍ ପସିବଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରିଟ୍ରିଭେବଲ୍ ସେଲଭ୍ ସ୍ । ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଲଣ୍ଡନ୍: ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୧୯୯୫ ଏବଂ ପ୍ରିନ୍ସଟନ୍, ନ୍ୟୁ ଜର୍ସି: ପ୍ରିନ୍ସଟନ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୧୯୯୫ ।

୨୦୦୭ - ଏ ଭେରି ପପୁଲାର୍ ଏକ୍ଜାଇଲ୍ । ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ: ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୨୦୦୭ । 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଦାମୋଦର ଧର୍ମାନନ୍ଦ କୋସାମ୍ବୀ

ଦାମୋଦର ଧର୍ମାନନ୍ଦ କୋସାମ୍ବି (୩୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୭ - ୨୯ ଜୁନ୍ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗଣିତଜ୍ଞ, ପରିସଂଖ୍ୟାନବିତ୍ ଓ ଐତିହାସିକ । ଏହି ବହୁଦର୍ଶୀ ପ୍ରତିଭାଂକର କୋଶାମ୍ବି ମ୍ୟାପ୍ ଫଙ୍କସନ୍ଦ୍ୱାରା ଅନୁବଂଶ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅବଦାନ ରହିଛି । ସେ ମୁଦ୍ରାଶାସ୍ତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଓ ଅନେକ ପୁରୁଣା ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥର ଶୁଦ୍ଧ ପାଠ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଜଣେ ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ଭାରତର ପୁରାତନ ଇତିହାସର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ସେ ଏକ ବସ୍ତୁବାଦୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । 
 
ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାର ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଧାରାର ପିତାମହ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ଇରଫାନ୍ ହବିବଙ୍କର ମତରେ - ଡି. ଡି. କୋସାମ୍ବୀ ଓ ଆର୍. ଏସ୍. ଶର୍ମା, ଡାନିଏଲ୍ ଥର୍ଣର୍‌ଙ୍କ ସହ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିଧି ଭିତରକୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଣିଲେ । ."

 କର୍ମ ଜୀବନ 
ଆମେରିକାର ହାର୍ଭଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଗଣିତରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସାରି ସେ ବନାରସ୍ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆଲିଗଡ୍ ମୁସଲିମ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଫର୍ଗୁସନ୍ କଲେଜ୍ ଓ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡାମେଣ୍ଟାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ (ଟି.ଆଇ.ଏଫ୍.ଆର୍) ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଗଣିତରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଟି.ଆଇ.ଏଫ୍.ଆର୍. ଛାଡିଲା ପରେ ସେ ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଧିକ ମନୋନିବେଶ କଲେ ।

 କୋଶାମ୍ବୀଙ୍କର ଇତିହାସଚର୍ଚ୍ଚା 
ଭାରତର ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଏକ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଧାରାର ପ୍ରଚଳନରେ କୋସାମ୍ବୀଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି । ସେ ଭାରତର ଇତିହାସକୁ ଏହାର ସଭ୍ୟତାର ଆର୍ଥ-ସାମାଜିକ ସ୍ୱରୂପର ଗତିଧାରାର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ବୁଝୁଥୁଲେ ।

 ଡି.ଡି. କୋସାମ୍ବୀଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ 

 ଇତିହାସ ଓ ସମାଜ ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି ଗ୍ରନ୍ଥ 
 ୧୯୫୬ ଭାରତର ଇତିହାସର ଅଧ୍ୟୟନ ନିମନ୍ତେ ଏକ ଉପକ୍ରମଣିକା (ପପୁଲାର୍ ବୁକ୍ ଡିପୋ, ବମ୍ବେ)।
 ୧୯୬୨ ମିଥ୍ ଓ ବାସ୍ତବତା: ଷ୍ଟଡିଜ୍ ଇନ୍ ଦ ଫର୍ମେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କଲଚର୍ (ପପୁଲାର୍ ପ୍ରକାଶନ, ବମ୍ବେ)।
 ୧୯୬୫ ଦ କଲଚର୍ ଆଣ୍ଡ୍ ସିଭିଲିଜେସନ୍ ଅଫ୍ ଏନ୍ସିଏଣ୍ଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଇନ୍ ହିଷ୍ଟରିକାଲ୍ ଆଉଟ୍ଲାଇନ୍ (ରୁଟ୍ଲେଜ୍ ଆଣ୍ଡ୍ କିଗାନ୍ ପଲ୍) ।
 ୨୦୦୨ ଡି. ଡି. କୋସାମ୍ବୀ: କମ୍ବାଇଣ୍ଡ୍ ମେଥଡ୍ସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଅଦର୍ ରାଇଟିଙ୍ଗ୍ସ୍ – ବ୍ରଜଦୁଲାଲ୍ ଚଟୋପାଦ୍ଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳିତ ଓ ସମ୍ପାଦିତ (ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ)।
 ୨୦୦୯ ଦ ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କୋସାମ୍ବୀ – ବ୍ରଜଦୁଲାଲ୍ ଚଟୋପାଦ୍ଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳିତ ଓ ସମ୍ପାଦିତ (ଅକ୍ସ୍ ଫର୍ଡ୍ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ)।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୋଆର ଲୋକ
ରଜନୀ କୋଠାରୀ

ରଜନୀ କୋଠାରୀ (୧୯୨୮ - ୨୦୧୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନୀ, ରାଜନୈତିକ ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ତଥା ଏକାଡେମିକ୍ ଲେଖକ ।
ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମହାନ ଚିନ୍ତାନାୟକମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଜଣେ । ସେ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ମାନବ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଖୋଲା ଯାଇଥିବା ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଦ ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ଡେଭଲପିଙ୍ଗ୍ ସୋସାଇଟିଜ୍ (ସି.ଏସ୍.ଡି.ଏସ୍.)ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ।
ଏହାଛଡା ବୁଦ୍ଧିଜୀବି ଓ ସାମାଜିକ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ଆଲୋଚନା ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଲୋକାୟନର ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଥିଲା । ଏହା ଛଡା ସେ ଇଣ୍ଡିଆନ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ ସୋସାଲ୍ ସାଇନ୍ସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ୍ (ଆଇ. ସି. ଏସ୍. ଏସ୍. ଆର୍.), ଇଣ୍ଟର୍ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଫର୍ ଡେଭେଲପ୍ମେଣ୍ଟ୍ ଅଲ୍ଟର୍ନେଟିଭ୍ସ୍ ଓ ପିପୁଲ୍ସ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ ସିଭିଲ ଲିବର୍ଟିଜ (ପି.ୟୁ.ସି.ଏଲ୍.) ଆଦି ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଲୋକାୟନକୁ ବିକଳ୍ପ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଭାବରେ ପରିଚିତ ରାଇଟ୍ ଲାଇଭ୍ଲିହୁଡ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

 କର୍ମ ଜୀବନ 
କୋଠାରୀ ନିଜର କର୍ମ ଜୀବନ ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଠାରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଇକନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପଲିଟିକାଲ ୱିକ୍ଲୀ ପତ୍ରିକାରେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଛଅ ଅଂଶ ବିଶିଷ୍ଟ, ଫର୍ମ ଆଣ୍ଡ ସବଷ୍ଟାନ୍ସ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆନ ପଲିଟିକ୍ସ ନାମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖି ପରିଚିତି ଲାଭ କଲେ । ସେ ଏହି ସମୟରେ ସେମିନାର୍ ପତ୍ରିକା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହାପରେ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ୟାମାଚରଣ ଦୁବେଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ସେ ମସୁରୀସ୍ଥ ନାଶନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ କମ୍ୟୁନିଟି ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ୍ର ସହନିର୍ଦ୍ଦଶକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ସେ ଏସିଆ ଫାଉଣ୍ଡେଶନର ଭାରତ ଚାପ୍ଟରର ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରଫେସର ରିଚାର୍ଡ ଏଲ୍. ପାର୍କଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗ୍ରାଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରି ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆଡଲ୍ଟ ଏଡୁକେଶନ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ର ପରିସରରେ ସି.ଏସ୍.ଡି.ଏସ୍.ର ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହା ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ସିଭିଲ ଲାଇନସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାନକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଆସିଲା । ସି.ଏସ୍.ଡି.ଏସ୍.ରେ ଆଶିଷ ନନ୍ଦୀ, ଡି.ଏଲ୍. ସେଠ୍, ରାମାଶ୍ରୟ ରାୟ ଓ ବଶିରୁଦ୍ଦିନ ଅହମଦ ଆଦି ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଠିଆ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମାଜତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ କାମର ଅନୁସୃଜନ ଘଟିଲା ।

ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
 ପଲିଟିକ୍ସ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆ (୧୯୭୦) ।
 ଷ୍ଟେଟ ଏଗେନେଷ୍ଟ ଡେମୋକ୍ରାସୀ: ଇନ ସର୍ଚ୍ଚ ଅଫ ହ୍ୟୁମେନ ଗଭର୍ନାନ୍ସ (୧୯୮୯)।
 ରିଥିଙ୍କିଙ୍ଗ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ : ଇନ ସର୍ଚ୍ଚ ଅଫ ହ୍ୟୁମେନ ଅଲଟର୍ନେଟିଭ୍ସ ।
 କମ୍ୟୁନାଲିଜମ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆନ ପଲିଟିକ୍ସ( ୧୯୯୮) ।
 ମେମୁଆର୍ସ :ଅନିଜି ଇଜ ଦ ଲାଇଫ ଅଫ ଦ ମାଇଣ୍ଡ (୨୦୦୨)। 
 ରିଥିଙ୍କିଙ୍ଗ ଡେମୋକ୍ରାସୀ (୨୦୦୫)।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
Centre for the Study of Developing Societies, Official Website
 Lokayan - Dialogue of the people, website
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ
କଡ଼ଲେକାଇ ପରିସେ

କଡ଼ଲେକାଇ ପରିସେ () ବେଙ୍ଗାଳୁରୁରେ ହେଉଥିବା ଏକ ବାର୍ଷିକ ଚିନାବାଦାମ ମେଳା । ଏହା ବାସବନଗୁଡ଼ିର ଦୋଡ଼ ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଦୁଇଦିନ ଧରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ମେଳାରେ ଚିନାବାଦାମ ଛଡ଼ା ଚୁଡ଼ି, ପାରମ୍ପରିକ କଣ୍ଢେଇ, ଗହଣା, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଓ କାଚ କଣ୍ଢେଇ, ମେହେନ୍ଦି ଚିତା  ତଥା  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଠାଦୋକାନମାନ ମଧ୍ୟ ଲାଗିଥାନ୍ତି ।  ଏଠାରେ ଆଳୁଚପ, ପକୁଡ଼ି ଓ ବଠା (ରଙ୍ଗୀନ କ୍ୟାଣ୍ଡି), କଲ୍ୟାଣ ସେଓ ବା ବେନ୍ଦୁ (ଚିନି ଲେପିତ ବୁଟ) ଏବଂ ପିଇବା ପାଇଁ ରଙ୍ଗୀନ ସୋଡ଼ା  ମିଳିଥାଏ । ଏହି ମେଳାକୁ ପରିବେଶ ଉପଯୋଗୀ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବିଏମେସ କଲେଜରେ ଛାତ୍ରମାନେ ୨୦୧୫ରେ ଦୋକାନୀମାନଙ୍କୁ ୫୦,୦୦୦ କନା ବ୍ୟାଗ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ ।

ନାମକରଣ
କଡ଼ଲେକାଇ ପରିଷେ ଏକ କନ୍ନଡ଼ ଶବ୍ଦ । ଏହାର ଅର୍ଥ ଚିନାବାଦାମ ମେଳା । http://www.karnataka.com/festivals/groundnut-festival.html

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଅତୀତରେ ସୁଙ୍କେନହଳି, ଗୁଟନହଳି, ମବଳି, ଦସରାହଳି ଏବଂ ଚିନାବାଦାମ ଚାଷ ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାଁ ବାସବନଗୁଡ଼ି ଚାରିପଟେ ବେଢ଼ି ରହିଥିଲେ ।  ପ୍ରତି ପୁର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଷଣ୍ଢଟିଏ ଚିନାବାଦାମ ଖେତରେ ପଶି ଫସଲ ଉଜାଡ଼ି ହେଉଥିଲା । ଚାଷୀମାନେ ବାସବ (ନନ୍ଦୀ)ଙ୍କୁ ଫସଲର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।  ଏହା ପରେ ଏକ ବାସବ ମୂର୍ତ୍ତି ନିକଟରେ ମିଳିଲା । କଥିତ ଅଛି ଯେ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଅତି ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଲା । ଚାଷ କଲାବେଳେ ଚଷାମାନଙ୍କ ଲଙ୍ଗଳ ମୂର୍ତ୍ତି ମୁଣ୍ଡରେ ବାଜନ୍ତେ ତାହା ସେଦିନୁ ତ୍ରିଶୁଳ ରୂପେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।

ଇତିହାସ 
ମୂର୍ତ୍ତି ମିଳିବା ପରେ ୧୫୩୭ ମସିହାରେ କେମ୍ପେ ଗଉଡ଼ "ଦୋଡ଼ ବାସବ" (ବଡ଼ ବାସବ)ଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ବାସବନଗୁଡ଼ି ମୁଣ୍ଡିଆ ଉପରେ ମୂର୍ତ୍ତି ସମେତ ମନ୍ଦିରଟିଏ ତୋଳାଇଥିଲେ । ଏହି ମନ୍ଦିର "ବୁଲ ଟେମ୍ପଲ" ନାମରେ ଜଣା । ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ ଆଖପାଖର ଚାଷୀମାନେ  ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଠାକୁ ଆସି  ନିଜ ନିଜ ଅମଳ ଚିନାବାଦାମ ବାସବଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଏହି ବାର୍ଷିକ ମେଳା "କଡ଼ଲେକାଇ ପରିସେ" ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ବେଙ୍ଗାଳୁରୁରେ ପାଳିତ ମେଳା ମହୋତ୍ସବ
ରବି ସିଂ

ରବି ସିଂ (୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୧ - ୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ  ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ରାଜନେତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ  
ରବି ସିଂ, ୧୯୩୧ ମସିହାରେ, ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ନବାପାଟଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସିଂହାରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିତା , ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଓ ମାତା ଶାରଦା ଦେବୀ , ଉଭୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ପିତାମତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ରବି ସିଂ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ରାଜନୀତି ସହିତ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟ ଥିଲେ । ଖୁବ କମ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେ ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଓ  ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟ ବହୁଳ ଭାବରେ ପଢୁଥିଲେ । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ସେ କଂଗ୍ରେସ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିରେ ଓ ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ଅବିଭାଜିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ, ସେ "ଗୋଆ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ"ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ସେ ବହୁଦିନ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ ।

 ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ  
ରବି ସିଂଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ୧୯୫୫ ମସିହା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେ, ଜଣେ ବୈପ୍ଲବିକ ଓ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରର ବିଦ୍ରୋହୀ କବି ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।http://www.newindianexpress.com/lifestyle/books/article186786.ece?service=print  ଶୋଷିତ, ନିଷ୍ପେସିତ, ଆର୍ତ୍ତ, ପୀଡ଼ିତ ତଥା ନିର୍ଯାତିତ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଏବଂ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ ତାଙ୍କ କବିତାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା । ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ସେ କେବଳ ଏକମାତ୍ର କବିତା ସଂକଳନ 'ଚରମପତ୍ର' ରଚନା କରିଥିଲେ । "ଚରମ ପତ୍ର"ରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବାଦୀୟ ସ୍ୱରୋତ୍ତଳନ କରି ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରତିପାଦନ ସହ ମାନବିକତାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସେ ପଂକ୍ତି ଏହିପରି ଥିଲା :- "ଚରମ ପତ୍ର ଦେଲି ଭଗବାନ, ଚରମ ପତ୍ର ଘେନ/ ଆଗାମୀ ଚବିଶ ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ/ ଆଗାମୀ କାଲିର ଏଇ ପ୍ରଭାତରେ/ ଖାଲି କର ତମେ ଗୋଲୋକ-ସିଂହାସନ/ ଘେନ ଭଗବାନ, ଚରମ ପତ୍ର ଘେନ ।" ବିବାହପରେ ପତ୍ନୀ ବକୁଳଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ସେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସବୁ କବିତାରେ ପ୍ରଗତିଶିଳତାର ଭାବ ଓ ସମାଜର ଧରାବନ୍ଧା ନିତିନିୟମ ପ୍ରତି ବିଦ୍ରୋହ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ଓ ଛନ୍ଦର ସଂଯୋଜନା ତାଙ୍କ କବିତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟତା । ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ଥିଲା  । ସେ ବହୁ ଋଷିୟ ସାହିତ୍ୟକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ସୁବକ୍ତା ଭାବରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଖବର କାଗଜ ଓ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  

 ରଚନାବଳୀ  

 କବିତା ସଂକଳନ   

 ପଥପ୍ରାନ୍ତର କବିତା - ୧୯୫୯
 ଚରମ ପତ୍ର - ୧୯୬୨
 ଶିଥିଳ ବଳ୍ଗ - ୧୯୬୧
 ଲାଲ ପଗୋଡାର ପ୍ରେତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା - ୧୯୬୩
 ଭୃକୁଟି - ୧୯୬୩
 ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ - ୧୯୬୪
 ଅପ୍ରୀତିକର କବିତା - ୧୯୬୬
 ଜ୍ୱାଳାର ମାଳା - ୧୯୬୭
 କ୍ଷତ - ୧୯୬୮

 ବିଷବାଣୀ - ୧୯୬୯
 ଦୁର୍ଗମ ଗିରି - ୧୯୭୧
 ଝଡ଼ - ୧୯୭୩
 ସର୍ବହରା - ୧୯୭୪
 ବନ୍ୟା - ୧୯୭୭
 ଅନ୍ୟାୟର ଚର୍ଯ୍ୟାପଦ - ୧୯୭୮
 କେବଳ ସଂଗ୍ରାମ, ୧୯୮୯
 ଝଡ଼ ଗାନ୍ଧାର, ୧୯୯୧
 ନବମ ସ୍ୱର୍ଗ, ୧୯୯୪

 ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ  
 ଅନ୍ଧକାରର ସଙ୍ଗୀତ
 ବିରସ କଷଣି
 ନାୟକ ଆମ ସମୟର
 ବୋତଲ ଭୂତ
 ପୂର୍ବ କ୍ଷଣ
 ଆତ୍ମଜୀବନୀ   
 ନିଃସଙ୍ଗ ପଦାତିକ 

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ  
 ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୨ (ଚରମ ପତ୍ର ପାଇଁ)
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୯
 ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ), ୧୯୯୬
 ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ (ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ), ୨୦୧୪ 
 କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶତବାର୍ଷିକୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୨
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଆଡାମ୍ ସ୍ମିଥ୍

ଆଡାମ ସ୍ମିଥ (୧୬ ଜୁନ ୧୭୨୩ - ୧୭ ଜୁଲାଇ ୧୭୯୦) ଜଣେ ସ୍କଟୀୟ ଦାର୍ଶନିକ, ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତିର ପୂରୋଗାମୀ ଓ ସ୍କଟୀୟ ନବଜାଗରଣର ପ୍ରବକ୍ତା । 
ସ୍ମିଥ ନିଜର "ଥିଓରୀ ଅଫ୍ ମୋରାଲ୍ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟସ୍" (୧୯୫୯) ଓ "ଆନ୍ ଇନକ୍ୱାରୀ ଇଣ୍ଟୁ ଦ ନେଚର୍ ଆଣ୍ଡ୍ କଜେସ୍ ଅଫ୍ ଦ ୱେଲ୍ଥ୍ ଅଫ୍ ନେସନ୍ସ୍" (୧୭୭୬) ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ଏଥିରୁ ଦ୍ୱୀତିୟ ବହିଟି ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୁର୍ଣ ଅବଦାନ ଓ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଆଧୁନିକ ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ମୂଳପାଠ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ସ୍ମିଥି୍ "ଆଧିନିକ ଅର୍ଥନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ପିତା" ବୋଲି ଖ୍ୟାତ । ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଏବେ ବି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ ଚିନ୍ତାନାୟକମାନଙ୍କମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । 
ନିଜର କାମଦ୍ୱାରା ସ୍ମିଥ୍ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମୁକ୍ତ ବଜାର ଅର୍ଥନୈତିକ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଲେ । ତାଙ୍କର ମତ ଅନୁସାରେ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇ ଲୋକମାନେ ନିଜର ସ୍ୱସ୍ୱାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କଲେ ତାହାଫଳରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମୃଦ୍ଧି ଜାତ ହେବ । 

 କର୍ମ ଜୀବନ 
ଆଡାମ୍ ସ୍ମିଥ୍ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ଲାସ୍ଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସାମାଜିକ ଦର୍ଶନ ପଢ଼ିଲେ । ଏହାପରେ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷାପାଇଁ ସେ ଅକ୍ସ ଫର୍ଡ୍  ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବାଲିଓଲି କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଏଡିନବରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କେତେଗୁଡିଏ ପବ୍ଲିକ୍ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୧୭୫୧ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ଅନେକ ବର୍ଷ ଗ୍ଲାସ୍ଗୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାମ କଲେ ।

ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
 ଦ ଥିଓରୀ ଅଫ୍ ମୋରାଲ୍ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟସ୍ (୧୭୬୯)
 ଆନ୍ ଇନକ୍ୱାରୀ ଇଣ୍ଟୁ ଦ ନେଚର୍ ଆଣ୍ଡ୍ କଜେସ୍ ଅଫ୍ ଦ ୱେଲ୍ଥ୍ ଅଫ୍ ନେସନ୍ସ୍ (୧୭୭୬)

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
 
 Adam Smith  at the Adam Smith Institute
 
 
 
 
 
 Contains Theory of Moral Sentiments, slightly modified for easier reading
 Adam Smith Awards at Treasury Today
 Wealth of Nations lecture by Economist Tyler Cowen, May 2013
 References to Adam Smith in historic European newspapers

ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୨୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୯୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଜୋହାନ୍ ଅଗଷ୍ଟସ ଆର୍ଫୱେଡ଼ସନ୍

ଲେଉଟାଣି ଜୋହାନ୍ ଅଗଷ୍ଟସ ଆର୍ଫୱେଡ଼ସନ୍‌
ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ

ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବହାର ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଏକାଡେମିକ୍ ପାଠ ଅଟେ । sociology. (n.d.). The American Heritage Science Dictionary. Retrieved 13 July 2013, from Dictionary.com website: http://dictionary.reference.com/browse/sociology ଗୋଟିଏ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଏହା ଅନୁଭବଜନ୍ୟ ଓ ସମୀକ୍ଷାତ୍ମକ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରି ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା,ସାମାଜିକ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥା ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।  ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ସମାଜବିଜ୍ଞାନର ଫୋକସ୍ ସାମାଜିକ ସ୍ତରୀକରଣ, ସାମାଜିକ ବର୍ଗ, ସାମାଜିକ ଗତିଶିଳତା, ଧର୍ମ, ଆଇନ୍, ଯୌନତା ଓ ବିପତତା ଆଦି ବିଷୟରେ ରହିଆସିଅଛି ।
thumb|Sna large
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଶିକ୍ଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ
ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ

right|thumb|300px|ମଣିଷ ବିଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରାହଳୟ
ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ଅତୀତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ମଣିଷମାନଙ୍କର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଧ୍ୟୟନର ବିଦ୍ୟା ଅଟେ । ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ସମାଜଶାସ୍ତ୍ର, ମାନବିକୀ ଶାସ୍ତ୍ର, ତଥା ବିଜ୍ଞାନୱର ନାନା ବିଦ୍ୟାଲୋଚନାର ପରମ୍ପରାର ଭିତ୍ତିରେ ଜ୍ଞାନନିର୍ମାଣ କରେ ।  ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରୁ, ଅର୍ଥାତ୍, ଫ୍ରାଞ୍ଜ୍ ବୋଆସ୍ ଓ ବ୍ରୋନିସ୍ଲ୍ ମାଲିନସ୍କି ଙ୍କର ସମୟରୁ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବିଲାତରେ ସାମାଜିକ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ନିଜକୁ ଏଥ୍ନୋଲୋଜି Han F. Vermeulen, "The German Invention of Völkerkunde: Ethnological Discourse in Europe and Asia, 1740–1798." In: Sara Eigen and Mark Larrimore, eds. The German Invention of Race. 2006. ଓ ଅନ୍ୟ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରଠାରୁ ପଦ୍ଧତିରେ ଆନ୍ତର୍ସାଂସ୍କୃତିକ ତୁଳନା, ସନ୍ଦର୍ଭର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଓ ଗଭୀର ପରୀକ୍ଷା, ଓ ଗବେଷଣାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଭାଗୀ ନୀରିକ୍ଷଣର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ କରି ଆସିଛି ।
ଅଧିକ ବର୍ଣ୍ଣନା
ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ । ସମାଜରେ ବଞ୍ଚି ରହିବା ସହିତ ତା'ର ଦୈନଦିନ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିବା ପାଇ ସେ ସମାଜରେ ବାସ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟତ୍କି ଏବଂ ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ଜୀବନକୁ ସରଶ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇ ସେ ସମୂହର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ । ମାନବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଅଛି । ଏହା ମାନବର ଶାରୀରିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କ୍ରୁତିକ ବିକାଶ ସଂପର୍କରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥାଏ । 
ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜି (Anthropology)‌ ଶବ୍ଦଟି ଦୁଇଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ 'ଆନ୍ଥ୍ରୋପସ୍' (Anthropos) ଅର୍ଥ 'ମାନବ' ଏବଂ "ଲୋଗସ୍" (Logos) ଅର୍ଥ 'ବିଜ୍ଞାନ' ଶବ୍ଦଦ୍ୱୟର ସମ୍ମିଶଣରେ ଗଠିତ । ସୁତରାଂ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜିର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଲା ମାନବ ବିଜ୍ଞାନ ବା Science of Humanbeing or Study of man,  ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱ କୁହାଯାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଏଠାରେ 'ନୃ"ର ଅର୍ଥ ହେଲା ନର ବା ମାନବ ଏବଂ 'ତତ୍ତ୍ୱ'ର ଅର୍ଥ ହେଲା ଜ୍ଞାନ ବା ଗବେଶଣା । ତେଣୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମାନବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧ୍ୟଯନ କରୁଥିବା ବିଜ୍ଞାନ ।
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶିକ୍ଷା
ଆଧାର
ମିଶେଲ୍ ଫୁକୋ

ଡାହାଣ|thumb
ମିଶେଲ୍ ଫୁକୋ (୧୫ ଅକ୍ଚୋବର୍ ୧୯୨୬ – ୨୫ ଜୁନ୍ ୧୯୮୪) ଜଣେ ଫରାସୀ ଦାର୍ଶନିକ, ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍, ଅବଧାରଣାର ଐତିହାସିକ, ତଥା ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ ।  ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ, ଓ ଏହି ସମ୍ପର୍କଗୁଡିକଦ୍ୱାରା କିପରି ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସାମାଜିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ତାହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଇ ଥାଏ । ଯଦିଓ ଅନେକେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର-ସଂରଚନାବାଦୀ ଓ ଉତ୍ତର-ଆଧୁନିକତାବାଦୀ ବୋଲି ଧରନ୍ତି, ସେ ନିଜର ଚିନ୍ତନକୁ ଆଧୁନିକତାର ଏକ ଆଲେଚନାତ୍ମକ ଇତିହାସ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାମ ଉଭୟ ସାମାଜିକ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଏକାଡେମିକ୍ ମହଲରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି ।
ଡାହାଣ|thumb

ଜିବନୀ
ଅଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଦାର୍ଶନିକ
ଏ କେ ରାମାନୁଜନ୍

ଏ କେ ରାମାନୁଜନ୍ (୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୯ - ୧୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ । ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଚର୍ଚ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରବେଶ ଥିଲା । ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାରେ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ବହୁମୁଖି ପ୍ରତିଭା ଥିଲେ । କବିତା ଲେଖିବା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବା ଛଡା ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ, ଲେକସାହିତ୍ୟ, ଅନୁବାଦ ଓ ନାଟକ ରଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏକାଡେମିକ୍ ଗବେଷଣା ପାଞ୍ଚଟି ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ - ଇଂରାଜୀ, କନ୍ନଡ଼, ତାମିଲ, ତେଲଗୁ ଓ ସଂସ୍କୃତ -ରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ସେ ଏହି ସାହିତ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଆଧୁନିକ ବିଭାବମାନଙ୍କର ଉପରେ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । ସେ ସ୍ଥାନୀୟ, ଅଣ-ମାନକ ଉପଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦେବା ପାଇଁ ତର୍କ କରୁଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେ ବହୁସ୍ରାବୀ ଥିଲେ ଓ ବହୁ ଜନ୍ରାରେ କାମ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ମୌଳିକତା, ପରିଷ୍କରଣ ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କଳାତ୍ମକତା ପାଇଁ ଆମ ସ୍ମୃତିରେ ଭାସି ବୁଲନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ "ଦ କଲେକ୍ଟେଡ୍ ପୋଏମ୍ସ୍" ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । 

ଶିକ୍ଷା
ରାମାନୁଜନ୍ ମହୀଶୁରର ମରିମଲ୍ଲପ୍ପାସ୍ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାରାଜା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଠାରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିସାରିଲା ପରେ ମହୀଶୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଲେ । ପରେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର  ଇଣ୍ଡିଆନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କଲେ । Attipat  Krishnaswami  Ramanujan, Biography and works Emory University.

କର୍ମଜୀବନ
ରାମାନୁଜନ୍ ପ୍ରଥମେ କୁଇଲନ୍ ଓ ବେଲଗାଓଁରେ ଇଂରାଜୀର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାମ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଠ ବର୍ଷ କାଳ ଶିକ୍ଷାଦାନ କଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ ଶିକାଗୋ ବିଶ୍ସବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସହାୟକ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ । ଶିକାଗୋ ଛଡ଼ା ସେ ଆମେରିକାର ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯଥା ହାର୍ଭାଡ୍, ୱିସ୍କନ୍ସିନ୍, ମିଶିଗାନ୍, ବର୍କ୍ଲିସ୍ଥ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଓ କାର୍ଲଟନ୍ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ାଇଛନ୍ତି । 

 ନିର୍ବାଚିତ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ 
 ଅନୁବାଦ  
ଦ ଇଣ୍ଟିରିଅର୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍କେପ୍: ଲଭ୍ ପୋଏମ୍ସ୍ ଫ୍ରମ୍ ଏ କ୍ଲାସିକାଲ୍ ତାମିଳ୍ ଆନ୍ଥୋଲଜି, 1967ସ୍ପିକିଙ୍ଗ୍ ଅଫ୍ ଶିବ, ପେଙ୍ଗୁଇନ୍ । ୧୯୭୩ ।ହାଇମ୍ସ୍ ଫର୍ ଦ ଡ୍ରାଉନିଙ୍ଗ୍, ୧୯୮୧
ପୋଏମ୍ସ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ୱାର୍ । ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍ : କଲମ୍ବିଆ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ୍, ୧୯୮୫
ଫୋକ୍ ଟେଲ୍ସ୍ ଫ୍ରମ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଓରାଲ୍ ଟେଲ୍ସ୍ ଫ୍ରମ୍ ଟ୍ୱେଣ୍ଟି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଲାଙ୍ଗୁଏଜେସ୍, ୧୯୯୧

 କବିତା, ଫିକ୍ସନ୍ ଓ ନାଟକ 
ଇଂରାଜୀ
ଦ ଷ୍ଟ୍ରାଇଡର୍ସ୍। ଲଣ୍ଡନ୍ : ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ, ୧୯୬୬
ରିଲେସନ୍ସ୍। ଲଣ୍ଡନ୍, ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍ : ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ, ୧୯୭୧
ସିଲେକ୍ଟେଡ୍ ପୋଏମ୍ସ୍। ଦିଲ୍ଲୀ: ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ, ୧୯୭୬
ସଂସାର। (ୟୁ. ଆର୍, ଅନନ୍ତମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର କନ୍ନଡ ଉପନ୍ୟାସର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ)। ଦିଲ୍ଲୀ:ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ, ୧୯୭୬ 
ସେକେଣ୍ଡ୍ ସାଇଟ୍। ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍ : ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ, ୧୯୮୬

କନ୍ନଡ଼
ହୋକୁଲଲ୍ଲି ହୁଭିଲ୍ଲା । ଧାରୱାଡ୍, ୧୯୬୯
ମତ୍ତୁ ଇତର ପଦ୍ୟଗଳୁ । ଧାରୱାଡ୍, ୧୯୭୭
କୁନ୍ତୋବିଲ୍ଲେ 
ମତ୍ତୋବନ ଆତ୍ମ ଚରିତ୍ରେ 
ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ପାଳଙ୍ଗ

thumb|ଡାହାଣ|ପାଳଙ୍ଗ
ପାଳଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରକାର ଶାଗ ।http://or.vikaspedia.in/agriculture/b15b43b37b3f-b09b26b4db2fb2e/b2ab28b3fb2ab30b3fb2cb3e-b1ab3eb37-1/b26b36b2e-b2ab30b3fb1ab4db1bb47b26 ଏହାର ବହୁତ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଅଛି ।
ବ୍ୟବହାର
ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗରେ ଭଜା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣାରେ ଏହା ଛଡା ପକୁଡି, ବରା, ରାଇ, ତରକାରୀ ଇତ୍ୟାଦିରେ ମଧ୍ୟ ପାଳଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । ବିଶେଷତଃ ଖଟା ପାଳଙ୍ଗ ତରକାରୀ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ କାମରେ ଲାଗେ । 
ରୋଷେଇ ପ୍ରଣାଳୀ
ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣାରେ ସାଧା ପାଳଙ୍ଗକୁ କାଟି, ଭାଜି, ଖାସି ମାଂସ ସହିତ ମିଶାଇ ଭଜା ଓ ତରକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଶାଗ
ଶ୍ରେଣୀ:ଶାଗ
ଦୈତାରୀ

thumb|ଦୈତାରୀ ଘାଟି ରାସ୍ତା
thumb|ଦୈତାରୀ ଘାଟି ରାସ୍ତା

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଭୌଗଳିକ ମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗସମୂହ