biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଆଲିପୁରା ରାଜ୍ୟ

ଡାହାଣ|thumb|ଷ୍ଟାମ୍ପ କାଗଜରେ ଆଲିପୁରା ରାଜ୍ୟ  ର ଚିହ୍ନକ .
ଆଲିପୁରା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ଭାରତର ଏକ କରଡା ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । Alipura Princely State

ଆଲିପୁରାର ବୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି  ଏବଂ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 1881ରେ 3,232 ଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 
ଏହି ରାଜ୍ୟ 1757ରେ ପାନ୍ନାର ରାଜା ଅମଣ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଆଲିପୁରା ନିକଟବରତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରି ପାନାର ସର୍ଦାର ମୁକୁନ୍ଦସିଙ୍ଘଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଚଳ ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ରାଜୟା ହିସାବରେ 1808 ମସିହାରୁ ରହିଲା ଓ ଏହାକୁ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରଖାଗଲା । Sir William Wilson Hunter, The Imperial Gazetteer of India. Trübner & co. London, 1885 The principality became a British protectorate in 1808 and was made part of the Bundelkhand Agency of Central India.

ଏହି ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ରାଜା ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରାସଙ୍ଘ ସହିତ 1950ରେ ସମ୍ମିଳିତ କରିଥିଲେ । 

 Rulers 
ପଂବାର ବଂଶଜ ରାଜପୁତମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଥିଲେ  ସେମାନେ ରାଓ ଉପାଧି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । .Princely States of India A-J

 ରାଓ ସମୂହ 
 1757 - 1790                Achal Singh                       (d. 1790) 
 1790 - 1835                Pratap Singh 
 1835 - 1840                Pancham Singh 
 1840 - 1841                Daulat Singh
 1841 - 1871                Hindupat Singh                    (d. 1871) 
 3 Nov 1871 - 1922         Chhatrapati Singh                 (b. 1853 - d. 1922) 
 26 Mar 1922 - Nov 1934     Harpal Singh                      (b. 1882 - d. 1934)   (regent 1919 - 1922)
 Nov 1934 - 1934            Bhopal Singh Ju Deo
 1934 - 15 Aug 1947         Raghuraj Singh Ju Deo             (b. 1901 - d. 1987)

 ଆଲିପୁରା ମହଲ 
ଏକ ଅଂଶ 300 ବର୍ଷ ପୁରାତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ 150 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ଏକ ହେରିଟେଜ ହୋଟେଲ ଭାବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜପରିବାରର ବଂଶଜ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର ହଉଛି । .

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Political integration of India

 ଆଧାର
ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା

ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Lactose intolerance) ଏକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ପଦାର୍ଥ (milk products) ଲାକ୍ଟୋଜକୁ (lactose) (ଏକ ପ୍ରକାର ଶର୍କରା) ହଜମ କରିବା ସାମର୍ଥ୍ୟ କମିଯାଇଥାଏ ।  ଏହି ଅସ‌ହନଶୀଳତା ଲୋକ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲାକ୍ଟୋଜ ପରିମାଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।  ଏହି ବେମାରୀରେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପେଟ ଫୁଲା (bloating), ତରଳ ଝାଡ଼ା, ବାୟୁ ଓ ଅଇ (nausea) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । କ୍ଷୀର ପିଇବାର ୧/୨ରୁ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଖାଇବା ବା ପିଇବାର ପରିମାଣ ଉପରେ ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ଭୟାବ‌ହତା ନିର୍ଭର କରେ ।  ଏହା ଖାଦ୍ୟନଳୀର (gastrointestinal tract) କୌଣସି କ୍ଷତି ସାଧନ କରେନାହିଁ ।

ଏହି ବେମାରୀରେ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଲାକ୍ଟେଜ ଏନ‌ଜାଇମ (enzyme) ନ ଥିବାରୁ ଲାକ୍ଟୋଜରୁ ଗ୍ଲୁକୋଜ (glucose) ଓ ଗାଲାକ୍ଟୋଜ (galactose) ତିଆରି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ।  ଚାରି ପ୍ରକାର ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ଦେଖାଯାଏ ଯଥା:- ପ୍ରାଇମେରୀ, ସେକେଣ୍ଡାରୀ, ବିକାଶମୂଳକ ଓ ଜନ୍ମଗତ ।  ବ‌ୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଲାକ୍ଟେଜ ପରିମାଣ କମିଯିବାରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ହୁଏ ।  ଆଘାତ ବା ଅନ୍ତନଳୀରେ ଆଘାତ ହେଲେ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ଯେପରିକି ସଂକ୍ରମଣ, ସିଲିଆକ ଡିଜିଜ (celiac disease), ଇନଫ୍ଲାମେଟରୀ ବାୱେଲ ଡିଜିଜ (inflammatory bowel disease) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ।  ଅସାମୟିକ ଶିଶୁର (premature babies) ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ କିଛି କାଳ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି କରେ ।  ଜନ୍ମଗତ ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ରୋଗ ଏକ ଜେନେଟିକ ରୋଗ (genetic disorder) ଯାହା କ୍ୱଚିତ ହୁଏ ଓ ଏଥିରେ ଜନ୍ମରୁ ଆଦୌ ଲାକ୍ଟେଜ ତିଆରି ହୁଏନାହିଁ ।

ଲାକ୍ଟୋଜ ନ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଉପଶମ ହୋଇଗଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଯାଏ ।   ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମର୍ଥନ‌କାରୀ ପରୀକ୍ଷା ଯେପରିକି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବ୍ରେଥ ଟେଷ୍ଟ (hydrogen breath test) ଓ ସ୍ଟୁଲ ଏସିଡିଟି ଟେଷ୍ଟ କରି  (stool acidity test) ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ । ଅନୁରୂପ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ଇରିଟେବ୍ଲ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍, ସିଲିଆକ ଡିଜିଜ (celiac disease) ଓ ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ବାୱେଲ ଡିଜିଜ । ଦୁଗ୍ଧ ଆଲର୍ଜି ଓ ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା, ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବେମାରୀ ।  ଖାଦ୍ୟରେ ଲାକ୍ଟୋଜ ଓ ଲାକ୍ଟୋଜ ଅନୁପୂରକ (lactase supplements) ପରିମାଣ କମେଇ ଏହି ବେମାରୀର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ବିନା ଲକ୍ଷଣରେ ରୋଗୀ ଦିନ‌କୁ ଗୋଟିଏ ଗ୍ଲାସ କ୍ଷୀର ପିଇପାରିବେ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷୀର ଖାଦ୍ୟ ସାଥୀରେ ଖାଇପାରିବେ ବା ଦିନଭରି ବାଣ୍ଟିକରି ଖାଇପାରିବେ । 

ଲାକ୍ଟୋଜ ଅସ‌ହନଶୀଳତା ସମ୍ପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ବ‌ୟସାଧିକ୍ୟରେ ଲାକ୍ଟୋଜ କମୁଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଉତ୍ତର ୟୁରୋପରେ ୧୦%ରୁ କମ୍ ଓ ଏସିଆ ତ‌ଥା ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୯୫% ।  ଯୁବାବସ୍ଥା ଓ ପିଲାବସ୍ଥାର ଶେଷଭାଗରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।  ବିଗତ ୧୦,୦୦୦ବର୍ଷରେ କେତେକ ମାନବ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଲାକ୍ଟୋଜ ହଜମକାରୀ ଶକ୍ତି ବିକାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । 
thumb|upright=1.3|Video explanation

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଖନିଆଧନା ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ

ଖନିଆଧନା ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ଭାରତୀୟ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ଜୁଡେଭ ବଂଶୀୟ ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତBundela Rajas of Bundelkhand (Panna)ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହଉଥିଲା । ଖନିଆଧନା ସହର ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ଏହା ପ୍ରଥମେ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜେନ୍ସି ଓ ତାହା ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । .David P. Henige, Princely states of India: a guide to chronology and rulers, Orchid Press, 2004 pp:104-5

  ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା 

ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଖନିଆଧନାର ଆୟତନ 101 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହା ଚତୁର୍ଦିଗରେ ନାରବାର ଜିଲ୍ଲାଦ୍ୱାରା ଘେରିତ ହେଇଥିବା ବେଳେ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ଝାଁସୀ ଜିଲ୍ଲାର ସୀମା ନିକଟରେ ଥିଲା ।ଏହା ଅର୍ଚା ରାଜ୍ୟ ର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ 1941 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 20,124 ଥିଲା । .David P. Henige, Princely states of India: a guide to chronology and rulers, Orchid Press, 2004 pp:104-5

 ଇତିହାସ 
 1724 ମସିହାରେ ଅର୍ଚାର ରାଜା ଉଦତ ସିଂହ ଖନିଆଧନା ଓ ସନ୍ନିକଟ ଗ୍ରାମ ସବୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆମର ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ମରାଠାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ ଉଠିଥିଲେ ଓ ପେଶୱା ଆମର ସିଂହଙ୍କୁ 1751 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷିତ ରାଜା ରୂପରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।ଏହିଉ ସମୟରେ ଓରଛା ଓ ଝାଁସୀ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଲାଗିରହିଥିଲା । 1854 ମସିହାରେ ଝାଁସୀ ରାଜତ୍ୱ  ର ବିଲୋପ ଘଟିବାରୁ ଖନିଆଧନା ନିଜକୁ ପୂର୍ଣା ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ 1862ର ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକମାନେ ଏହାକୁ ନିଜର କରଦ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ରଖିଲେ । ଏହି ରାଜ୍ୟ 1920ରେ ଗଠିତ ହେଇଥିବା ଭାରତୀୟ ରାଜା ମାନଙ୍କ ସଂଗଠନରେ ମିଳିତ ହେଇଥିଲା । David P. Henige, Princely states of India: a guide to chronology and rulers, Orchid Press, 2004 pp:104-5

ଏହି ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ 1948 ମସିହାରେ ନିଜକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ସମ୍ମିଳିତ କରିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଖନିଆଧନାର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଅଂଶ 27ଟି ଗ୍ରାମ ଥାଇ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେସ୍ୱ୍ହର ଶିବପୁରି ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଲା ଓ ଅପର ଅର୍ଦ୍ଧେକ 28ଟି ଗ୍ରାମ ସହ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶCensus of India, 1961: Madhya Pradesh by India. ରେ ରହିଲା । ପରେ ପୁନର୍ଗଠନ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟରେ ରହିଲା । .Census of India, 1961: Madhya Pradesh by India. 

 ଶାସକ 
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ପରିବାରର ବଂଶଜମାନେ ଖନିଆଧନା ରାଜଗଦିର ଅଧିକାରୀ ରହିଥିଲେ । ସେମାନେ ରାଓ ଉପାଧି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । 1911 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଶାସକମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୁହାଗଲା । ଏହାକୁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନ ଦେଇ କେବଳ ଶାସକ ହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । 

 ରାଜା 
 1724-.... ଆମର ସିଂହ 
 1760-1869 ଅଜଣା 
 1869-1909ଚିତ୍ରା ସିଂହ 
 1909-1938     ଖଳକ ସିଂହ 
 1938-1948 ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ସିଂହ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Indian Princely State Khaniadhan Fiscal Court fee and Revenue Stamps
 Imperial Gazetteer of India, v. 15, p. 243.
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର

ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର, ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବୀରପ୍ରତାପପୁରଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ।ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିବା ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ, କବିତା, ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ରଚନାରେ ସକ୍ରିୟ ।

 ଜୀବନୀ 
ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବୀରପ୍ରତାପପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା, ମାତା ଉଭୟ ସାହିତ୍ୟାନୁରାଗୀ ଥିଲେ । ମା, ଶିଶୁ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନଙ୍କୁ ପାଠ ବାହାରେ ଅନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ବହି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ି, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀରେ ପି.ଏଚ.ଡି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ତରୁଣ ବୟସରୁ ଝଙ୍କାର, ଆସନ୍ତାକାଲି ଆଦି ପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୮୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ ମୁଖଶାଳା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
 ରଚନାବଳୀ 
 କବିତା 
 ମୁଖଶାଳା
 ଭିତରେ ବାହାରେ ବର୍ଷା
 ବିବାସ
 ରତ୍ନଚିରା
 ଆନବର୍ଣା
 ଆଜନ୍ମ
 ଅନୁବାଦ 
 ଅପରିଚିତ(ଆଲବର୍ଟ କାମ୍ୟୁଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ The Outsiderର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
 ପିଣ୍ଟରଙ୍କ ୪ଟି ନାଟକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଫ୍ରାନ୍ସର ଲିଅନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୭ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଧୁରବାଇ ରାଜ୍ୟ

ଧୁରବାଇ  ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ  ସମୟରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ଏକତମ ହସ୍ତ-ଭୈୟା ଜାଗିର ଥିଲା ଓ ବୁନ୍ଦେଲ୍ଖାନ୍ଦ୍କ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଧୁରବାଇ ସହରରେ ଥିଲା , ଯାହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 1901 ମସିହାରେ  777 ଥିଲା । ଅଧୁନା ଏହା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଝାଁସୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ରହିଛି । ଏହାର ଶାସକମାନଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକାଳ ରେ3 ହରତୀୟ ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 
ଧୁରବାଇ ରାଜ୍ୟ 1812 ମସିହାରେ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅର୍ଚା ରାଜପରିବାରର ବଂଶଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ଦେୱାନ ରାଇ ସିଂହଙ୍କ 8 ଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଧୂରବାଇ ସମେତ ବିଜନା ଓ ଟୋରି ଫତେହପୁର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । Great Britain India Office. 

ଏହି ରାଜ୍ୟ ଝାଁସୀ ଅଞ୍ଚଳର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଆଗ୍ରା ଓ ଅଉଧଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ । 1823ରେ ଦିବାନ ବୁଧ ସିଂହ ଇଂରେଜ ଶାସକମାନଙ୍କଠାରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ । 1920ରେ ଧୁରବାଇ ଭାରତୀୟ ରାଜା ମାନଙ୍କ ସଂଘରେ ମିଶି ଥିଲେ । ଭରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ 1950 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ମିଶ୍ରଣ ଘଟି ଏହା ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଅଧୀନକୁ ଗଲା ।Imperial Gazetteer of India, v. 11, p. 339.Sir Roper Lethbridge, The Golden Book of India: A Genealogical and Biographical Dictionary, p. 124 

 Rulers 
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ବଂଶର ଶାସକମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଦିବାନ ନାମ ଗ୍ରହଣ କରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ । .Princely States of India

 ଦିବାନ ସମୂହ 
 .... - ....                ପୃଥ୍ଭି ରାଜ 
 c.1823 ବୁଧ ସିଂହ  
 18.. - 1851 ନାହର ସିଂହ 
 14 Jan 1851 - Nov 1910 ରଣଯୋର ସିଂହ 
 1910 - 1947? ଯୁଗଲ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Dhurwai-Bundelkhand- Indian Princely State
alt=Stub icon|33x33_ପିକସେଲThis Indian location article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. v
 t
 e
ଟୋରି ଫତେହପୁର

ଟୋରି ଫତେହପୁର ( or टोडी फ़तेहपुर),ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟର ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ହସ୍ତ- ଭୈୟା ଜାଗିର ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜେନ୍ସିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ 4ର ଝାଁସୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ । 

 ଇତିହାସ 
1812 ମସିହାରେ ଅର୍ଚା ରାଜବଂଶଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ଦିବାନ ରାଇ ସିଂହଙ୍କ 8 ଜଣ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ସମେତ ଧୁରବାଇ ,ବିଜନା  କୁ ରାଜ୍ୟ ଆକାରରେ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । Great Britain India Office. 

ଏହା ଗୁରସରାୟ ପାର୍ବତ୍ଯ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଝାଁସୀଠାରୁ 100 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି ଓ ଏଠାରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗ 300 ବର୍ଷ Tori Fatehpurପୁରାତନ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ 1950 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସାମିଲ ହେଇ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶରେ ରହିଥିଲା ..

 ଶାସକ ସମୂହ 
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ରାଜବଂଶର ଶାସକମାନେ ଏହାକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ନିଜକୁ ଦିବାନ ଉପାଧିରେ ନମିତା କରୁଥିଲେ । ଏହି ବଂଶର ଶେଷ ରାଜା ଦିବାନ ବୃଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂଟ ଥିଲେ । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Bundelkhand Agency
 Political integration of India

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Tori Fatehpur Princely State
alt=Stub icon|33x33_ପିକସେଲThis Indian location article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. v
 t
 e
ଜିଗନୀ ରାଜ୍ୟ

ଜିଗଣି ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟର ଏକ ରାଜକିୟାକରଦ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ଅଯତନାମାତ୍ର 82.87 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ଥିଲା । 1901 ମସିହାରେ ଏହାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା 4,297 ଥିଲା। ହମୀରପୁର ଓ ଝାଁସୀ ଜିଲ୍ଲା ଏହି ରାଜ୍ୟର ପରିସୀମା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

.ଜିଗଣିର ରାଜଧାନୀ ଜିଗଣିJigini Village in Rath (Hamirpur) Uttar Pradesh ସହର ଥିଲା । Jigini Village in Rath (Hamirpur) Uttar Pradesh ଏହା 1,770 ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସହର ,  ଯାହା ଧୂସାନ ଓ ବେତୱା ନଦୀImperial Gazetteer of India, v. 14, p. 165.ର ସାଙ୍ଗମ ପିଠଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ରଥ ତହସିଲ ଭାବରେ ରହିଛି ।Imperial Gazetteer of India, v. 14, p. 165.

 ଇତିହାସ 
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜା.ପରିବାରର ପାନ୍ନା ରାଜ୍ୟର ରାଜା  ଛତ୍ରସାଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଓ ପଦମ ସିଂହ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ 1730 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବୃହତ ଆୟତନର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମରାଠାମାନେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରି ନେଇଯାଇଥିଲେ । Imperial Gazetteer of India, v. 14, p. 165.

1810 ମସିହାରେ ପୃଥ୍ଭି ସିଂହଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ କରଡା ରାଜ୍ଯଭାବେ ରହିଲା । .Princely States of India A-J 1947 ମସିହାରେ ଏହାର ଶେଷ ରାଜା ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ବିଜୟ ସିଂହ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ସମ୍ମିଳିତ କରିଦେଲେ । .Jigni Princely State

 ଶାସକଗଣ 
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ରାଜପରିବାରର ରାଜାମାନେ ଏହାକୁ "ରାଓ" ଉପାଧି ସହ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । 
Princely States of India A-J

 ରାଓ ସମୂହ 
 1730 - 1790 ପଦମ  ସିଂହ 
 1790 - 1806 ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ 
 1806 - 1830 ପିରଥି ସିଂହ 
 1830 - 1870 ଭୋପାଲ ସିଂହ 
 1870 - 1892 ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ II 
 1892 - 1925 ଭାନୁପ୍ରତାପ ସିଂହ 
 1925 - 1934                ଅରିମର୍ଦନ ସିଂହ 
 1934 - 15 Aug 1947 ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ବିଜୟ ସିଂହ 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Political integration of India
 Vindhya Pradesh

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Jigni - Indian Rajputs
ବେରି ରାଜ୍ୟ

ବେରି ରାଜ୍ୟ  ବୁନ୍ଦେଲ୍ଖାନା ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ପୂର୍ବତନ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଜ୍ୟ ଓ ଏହାର ଆୟତନ ମାତ୍ର 82.87 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । 1901 ଜନଗଣନାରେ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 4,297 ଥ୍ଯିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟ ବେତୱା ନଦୀ ତଟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଏଜେନ୍ସି ଅଧିନସ୍ଥ ଥିଲା । 

Imperial Gazetteer of India, v. 8, p. 3.Together with Baoni State (Kadaura) at its northwestern edge Beri State was forming an enclave within the directly-administered British territory of the Central Provinces.Imperial Gazetteer of India, v. 8, p. 3.

 History 
ବେରି ରାଜ୍ୟ ଦେୱାନ ଆଚାରଜୁ ନକଲଦ୍ୱାରା 18 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଗ୍ୱାଲିଆରର କରାଇହା ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଦେୱାନ ମହାମା ରାଇଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । Imperial Gazetteer of India, v. 8, p. 3.

1809 ମସିହାରେ ବେରି ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ରହିଲା । ସେତେବେଳେ ରାଜା ଯୁଗଳ ପ୍ରସାଦ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ । Princely States of India A-J1950 ମସିହାରେ ବେରିର ଶେଷ ରାଜା ଯଦୁବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ କରିଥିଲେ । 

 ଶାସକ 
ରାଜପୁତ ପୋଂବାର ବଂଶଜମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । 1945 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଦେୱାନ ଉପାଧିରେ କୁହା ଯାଉଥ୍ଯିଲେ । 1945ରେ ପ୍ରଥମ କରି ଯଦୁବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ରାଜା ଉପାଧି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । Beri Princely State Princely States of India A-J

 ଦେୱାନ 
 c.1750 ଆଚାରଜୁ ସିଂହ 
 17.. - c.1780ଖୁମାନ ସିଂହ 

 ରାଓ 
 c.1780 - 1814 ଯୁଗଳ ପ୍ରସାଦ 
 1814 - 1857 ଫାଇରାନ ସିଂହ ବିଶ୍ୱନାଥ ସିଂହ 
 18 Mar 1862 - 1892 ବିଜୟ ସିଂହ 
 1892 - 1904ରଘୁରାଜ ସିଂହ 
 8 Jun 1904 - 1945 ଲୋକେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ 
 8 Jun 1904 - 1915         .... ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ 

 Title Raja 
 1945 - 1947 ଯଦୁବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Political integration of India

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Beri - Indian Rajputs
ଝାବୁଆ ରାଜ୍ୟ

thumb|270x270_ପିକସେଲ|ଝାବୁଆର ଭିଲ ନର୍ତକି ଗଣ
ଝାବୁଆ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଝାବୁଆ ସହରରେ ଥିଲା ।ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିଲ ଜନଜାତିର ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଉମରକୋଟ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଏକ ଉପରାଜ୍ୟ  ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । Great Britain India Office. 

 ଇତିହାସ 
 ମର୍ବାରର ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ ରାଓ ଭିରଜି ଏହି ରାଜା ପରିବାର ପ୍ରଥମ ରାଜା ଥିଲେ ।ତାଙ୍କର ବଂଶଜ କଂବରକେଶୋ ଦାସ ବା କିଷାନ ଦାସ 1584 ମସିହାରେ ଝବୁଆ ରାଜୟାର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀର ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ତାଙ୍କୁ ବେଙ୍ଗଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବାରୁ ଓ ଭିଲ ଜନଜାତିର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥ୍ଯିବାରୁ ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଉପାଧି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ରାଠୋର ବଂଶୀୟ ରାଜପୁତ ଥିଲେ । Princely States of India

ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି କାଳରେ ଝାବୁଆ ଭୋପାୱାର ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । ପରେ 1927 ମସିହାରେ ତାହା ମଳବା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନକୁ ଗଲା । ଝାବୁଆ 1947 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ  ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ରହିବା ପରେ 1956 ମସିହାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ମିଶିଥିଲା । Jhabua - Princely State

 ଶାସକଗଣ 
ଝାବୁଆର ଶାସକ ମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୁହାଯାଇ ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 11 -ତୋପ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲେ । Jhabua Princely State (11 gun salute)

 Rajas 
 1584 - 1607 କେଶୋ ଦାସ 
 1607 - 1610 କାରଣ ସିଂହ 
 1610 - 1677 ମାଁ ସିଂହ 
 1677 - 1723 କୁଶଲ ସିଂହ 
 1723 - 1727ଅନୁପ ସିଂହ 
 1727 - 1758 ଶେୟ ସିଂହ 
 1758 - 1770 ବାହାଦୁର ସିଂହ 
 1770 - 1821 ଭୀମ ସିଂହ 
 1821 - 1832 ପ୍ରତାପ ସିଂହ 
 1832 - 1840 ରତନ ସିଂହ 
 Nov 1841 - 1895 ଗୋପାଳ ସିଂହ 
 26 Apr 1895 - 1942 ଉଦୟ ସିଂହ 
 1942 - 15 Aug 1947 ଧାଲିପ ସିଂହ 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Central India Agency
 Political integration of India

 ଆଧାର 

alt=Stub icon|33x33_ପିକସେଲThis Indian location article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. v
 t
 e
ପିପ୍ଲୋଡା ରାଜ୍ୟ

thumb|1888ରୁ 1919 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥିବା ପିପ୍ଲୋଡାର ରାଜା କେଶରୀ ସିଂହ 
ପିପ୍ଲୋଡା ରାଜ୍ୟ ,  ବ୍ରିଟିଶ ଶାସିତ ଭାରତର ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 155 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ଓ ତାହା ତତ୍କାଳୀନ ମଳବା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ଥିଲା ।

 ଇତିହାସ 
ପିପ୍ଲୋଡା ରାଜ୍ୟ 1547 ମସିହାରେ ଯାଓରା ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ଦାବଳର ରାୱାତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । 1924ରେ ପିପ୍ଲୋଡା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ହେଲା । ଏହା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ 1947ରେ ସମ୍ମିଶ୍ରିତ ହେଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ରତଲାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଛି . Princely States of India

 ଶାସକ  
ପିପ୍ଲୋଡାର ଶାସକମାନେ ଦୋଡିଆ ରାଜପୁତ ବଂଶର ଥିଲେ । 
Rajput Provinces of India - Piploda (Princely State)

 ଠାକୁର 
 .... - .... ସଦାଳ ସିଂହ 
 1820 - 18..ପୃଥ୍ଭି ସିଂହ 
 18.. - 18..ଉମେଦ ସିଂହ 
 18.. - 12 Nov 1863 ଓଁକାର ସିଂହ 

 ମହାରାବତ 
 30 Nov 1863 - 26 Oct 1888 ଦୁଲାଇ  ସିଂହ 

 ରାଓ 
 8 Nov 1888 -  4 Nov 1919 କେଶରୀ ସିଂହ 
 5 Nov 1919 - 1936 ମଙ୍ଗଳ ସିଂହ 
 1936 - 15 Jun 1948 ରଘୁରାଜ ସିଂହ 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 List of Rajput dynasties and states
 Malwa Agency

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Piploda princely state
 Imperial Gazetteer of India, v. 20, p. 148.
ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟ

ଏହା  ରାୟଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ 

thumb|ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟର ରାଜପୁତ ଶାସକ 
ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟ (Hindi Name: राजगढ़) ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ରାଜପୁତ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ । ରାଜଗଡ ସହର ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ।ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅମଳରେ ହୋପାଳ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ଥିଲା । 

ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 2,492 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ଏବଂ 1901 ଜୁଆନଗଣନା ସମୟରେ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 88,376 ଥିଲା । ଏହା ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ଓ ଶଷ୍ୟ ଓ ଅଫିମ ଚାଷ ହେଇ ଏଠାରୁ ଅନନ୍ୟ ରାଜ୍ୟକୁ ରପ୍ତାନି ହଉଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 
ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଉମାତ୍ୱରା ନାମକ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ରାୱତ ( ରାଜା ) ଉପାଧି 1448 ମସିହାରେ  ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ଥିଲା ।ଏ3ହି ରାଜ୍ୟକୁ 1681 ମସିହାରେ ଦ୍ୱିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ରାଜଗଡ ଓ ନରାଶିଙ୍ଘାଗଡ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ରାୱାତ ଛତର ସିଂହଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ରୱାତ ମୋହନ ସିଂହ ଓ ରାୱତ ପରସରାମଜୀଙ୍କୁ ତାହା ମିଳିଥିଲା । ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଳାଯନ କରି ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ରାଜଗଡ ନାମରେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତାହା ଏବେ ହିମାଚଳପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ । 

1947 ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ 1948 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟସମୂହ ସହ ବିଲୟ ହେଲା ଓ 1956 ପରେ ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସହ ରହିଥିଲା । 

 ଶାସକ 
The rulers of Rajgarh State were Rajputs of the Ponwar (Umat) clan and were entitled to an 11-gun salute.

 ରାୱତ 
 1638 - 14 April 1714 Mohan Singh     (d. 1714)
 1714? - 1740 Amar Singh
 1740 - 1747 Narpat Singh 
 1747 - 1775 Jagat Singh 
 1775 - 1790 Hamir Singh 
 1790 - 1803 Pratap Singh 
 1803 - 1815 Prithvi Singh 
 1815 - 1831 Newal Singh               (d. 1831) 
 1831 - 1872 Rawat Moti Singh          (b. 1814 - d. 1880)  see below 
  1846 - November 1847 Thakur Khok Singh -administrator

 ନବାବ 
 1872 - Oct 1880 Mohammad `Abd al-Wasih Khan  (s.a.) (previously Rawat as Rawat Moti Singh)

 ରାବତ 
 1880 - 1882 Bakhtawar Singh               (d. 1882) 
 6 July 1882 - 1 Jan 1886 Balbhadra Singh  (b. 1857 - d. 1902) see below

 ରାଜା 
 1 Jan 1886 - Jan 1902 Balbhadra Singh     (s.a.) 
 20 Jan 1902 - 9 Jan 1916 Bane Singh       (b. 1857 - d. 1916) (from 1 Jan 1908, Sir Bane Singh)
 20 Aug 1908 - 21 Nov 1940 Ram Singh     (Section in Himachal Pradesh)
 17 Jan 1916 - 26 Oct 1936 Birendra Singh  (b. 1878 - d. 1936) (from 1 Jan 1918, Sir Birendra Singh)
 18 Dec 1936 - 15 Aug 1947 Bikramaditya Singh  (b. 1936)
 21 Nov 1940 - 15 Aug 1947 Ram Charan Singh  (Section- Himachal)

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 List of Rajput dynasties and states
 Political integration of India

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 IndianRajputs.com - Rajgarh with coat of arms
ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟ

thumb|275x275_ପିକସେଲ|ନରସିଂହଗଡ ଦୁର୍ଗ , ଏହା ନରସିଂହଗଡ ରାଜାଙ୍କ ନିବାସ ଭାବେ 1962 ମସିହା ଯାଇ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିଲା । 
ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟImperial Gazzeteer of India 1911 ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ସାସାଇଟ ଭାରତୀୟ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ । ଏହା ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟ ସହ ସମକାଳୀନ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଏହା ଭୋପାଲ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରାଜପୁତ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହଉଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 1920 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ଓ 1901 ମସିହାର ଜନଗଣନାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 38,052 ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ନରସିଂହଗଡ ସହର ଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 
ହିନ୍ଦୁ ରାଜପୁତ ବଂଶର ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା 1681 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ଏକ ରାଜ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ କରିବାକୁ ରାୟଗଡ ଓ ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟ ବଂଶଗତ ଜାଗିର ହିସାବରେ ହୋଲକାର ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ମାତ୍ର 1872ରେ ନରସିଂହଗଡ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । Princely States of India

1948 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଅଂଶ ହେଇ ରହିଛି । 

 ଶାସକ 
ନରସିଂହଗଡର ଶାସକମାନେ ରାଜା ଉପାଧି ସହ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 11-ତୋପ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । .Rajput Provinces of India - Narsinghgarh

 ରାଜା ସବୁ 
 1872 - Mar 1873            ହନବନ୍ତ ସିଂହ                     
 1873 - Apr 1890            ପ୍ରତାପ ସିଂହ                    
 28 Jun 1890 - 1896         ମହତାବ ସିଂହ                       
 1896 - 22 Apr 1924         ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ           
 23 Apr 1924 - 15 Aug 1947  ବିକ୍ରମ ସିଂହ

 ଆଧାର
ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟ

ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଭାରତର ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।  ଏହାର ଆୟତନ 769 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକଦା ମାଲବା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଏହାର ଅଞ୍ଚଳ ସବୁ ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ଅଞ୍ଚଳ ସହ ମିଶି ଯାଏ । 

 ଇତିହାସ 
ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ରତନ ସିଂହଙ୍କ ପ୍ରପୌତ୍ର ଜୟ ସିଂହ ଏହି ରାଜ୍ୟ ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ଅଞ୍ଚଳ ନେଇ 1736 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଜୟା ସିଂହଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କକା ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଜୟ ସିଂହ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ତାଙ୍କ କାକାଙ୍କୁ ସଗୋଡେ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ସହ ରାଜ୍ୟକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଜୟା ସିଂହଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରଥମେ ରାଓଟି ଥିବା ବେଳେ ପରେ ସେ ସାଇଲାନା ସହର ସ୍ଥାପନ କରି ଏହାକୁ 1736 ମସିହାରେ ରାଜଧାନୀ କାଲେ । ଜୟା ସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନ କାଳରେ 22ଟି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସେ ସାଇଲାନାକୁ ଏକ ମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ 1819 ମସିହାରେ ସାଇଲାନା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ହେଇଗଲା । ଏହା 1948 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସମୂହ ସହ  ମିଶ୍ରଣ ହେଲା । .Princely States of India

 ଶାସକ 
ସାଇଲାନାର ଶାସକମାନେ ରାଠୋର ରାଜପୁତ ଥିଲେ । 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 List of Rajput dynasties and states
 Malwa Agency

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Sailana princely state
 Royal house of Sailana 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ

thumb|371x371_ପିକସେଲ|ରତ୍ଲାମର ରାଜା ପଦମ  ସିଂହଙ୍କ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର 
thumb|280x280_ପିକସେଲ|ରତ୍ଲାମର ମହାରାଜା ସଜ୍ଜନ ସିଂହ ଗେନେରାକ୍ଲ ଋମିଂତନଙ୍କ ସହ 1915 ମସିହାରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ରେ 
ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟImperial Gazetteer of India, v. 21, p. 240. ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ମାଳବ ଏଜେନ୍ସି ଅଧିନସ୍ଥ ଥିଲା । 

ଅଧୁନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ରତ୍ଲାମ ଜିଲ୍ଲାର ରତ୍ଲାମ ସହର ସେ ସମୟରେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ଥିବା ରତ୍ଲାମ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଇ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ତାହାର ରାଜା ରତନ ସିଂହଙ୍କୁ ହରେଇଥିଲା । ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ତାଙ୍କର ମହାରାଜା ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ହରେଇଥିଲେ । ତେବେ 1819 ମସିହାରେ ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି ଏହାର ଶାସକ ସଜ୍ଜନ ସିଂହ ପୁଣି ମହାରାଜା ପଦବୀ ପାଇଥିଲେ । .Princely States of India

 ଇତିହାସ 
 ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ 1652 ମସିହାରେ ରତନ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର 12 ଜନ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 1795 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ଥିଲା । ଏହା ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟର ସୀମାରେ ଥିଲା । 1901 ଜନଗଣନାରେ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 83,773 ଥିଲା । ରତ୍ଲାମ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା 36,321 ଥିଲା । ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟରେ ଶଷ୍ୟ ସହ ଅଫିମ ଉତ୍ପାଦନ ହଉଥିଲା ।  

ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ୱାଲିଆର ଅହିନ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ଥିବା ବେଳେ 1819 ମସିହାରେ ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ରକ୍ଷଣରେ ରହିଥିଲା ।  

1948 ଜୁନ 15ରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା । 

 ଶାସକ 
ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ସୁର୍ଜ୍ୟବଂଶୀ ରାଠୋର ବଂଶୀୟ ରାଜା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଇଥିଲା । ଯୋଧପୁର , ବୀକାନେର ଓ କିଶାନଗଡ  ର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଥିଲେ । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of Rajput dynasties and states
 Malwa Agency

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 alt=|16x16_ପିକସେଲ Media related to Ratlam State Ratlam State Category:Commons category without a link on Wikidata  at Wikimedia Commons
 Ratlam Search Engine
ଲୁନାଭଦା ରାଜ୍ୟ

ଲୁନାଭଦା ରାଜ୍ୟ, ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ଆୟତନ 1,005 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ।Great Britain India Office.  ଏହା ରେୱା ଏଜେନ୍ସି ଅଧିନସ୍ଥ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଲୁନାଭଦା ସହର ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 
1225 ମସିହାରେ ଆହନୀଳବାରା ପତନ ରାଜ୍ୟର ସିଧାରାଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୀରପୁର ନାମକ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । 1434 ମସିହାରେ ରାଣା ଭୀମ ସିଂହଜୀ ଲୁନାଭଦା ସହରକୁ ରାଜଧାନୀ କରି ମାହି ନଦୀ ତଟରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ । 

1826 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣକୁ ଆସି ରେୱା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରହିଲା । ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଜନସଂଖ୍ୟା 1901ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ କମି ଯାଇଥିବାର ଜଣା ଯାଇଥିଲା । Lunawada Princely State (9 gun salute)

 ଶାସକ 
ସୋଲାଙ୍କି ବଂଶଜ ରାଜପୁତମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । 1867 ମସିହାରେ ୱାଖତ ସିଂହଜୀ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ରାଜା ଥିଲେ ।Rajput Provinces of India - Lunawada (Princely State) ଶାସକମାନେ 'ରାଣା " ଉପାଧି ନେଇ ଥିଲେ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 9-ତୋପ ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଥିଲେ । Princely States of India

 ରାଣା ସମୂହ 
 1674 - 1711                Bir Singh                          (d. 1711)
 1711 - 1735                Nar Singh                          (d. 1735)
 1735 - 1757                Wakhat Singh                       (d. 1757)
 1757 - 1782                Dip Singh                          (d. 1782)
 1782 - 1786                Durjan Singh                       (d. 1786)
 1786                       Jagat Singh
 1786 - 1818                Partab Singh
 1818 - 1849                Fateh Singh                        (d. 1849)
 1849 - 1851                Dalpat Singh                       (d. 1851)
 1851 - 1852                interregnum
 1852 - Jun 1867            Dalil Singh                        (d. 1867)
 31 Oct 1867 – 27 Apr 1929  Wakhat Singh Dalil Singh           (b. 1860 - d. 1929) (from 25 May 1889, Sir Wakhat Singh Dalil Singh)
 27 Apr 1929 – 15 Aug 1947  Virbhadra Singh Ranjit Singh       (b. 1910 - d. 1986)

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Heraldry of the princely states of Gujarat