biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ପବନ

thumb|ଚେରି ବୃକ୍ଷ ପବନ ବୋହିବା ଯୋଗୁ ୨୨ମି/ସେକଣ୍ଡ ବା ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି ୪୯ମାଇଲ ବେଗରେ ହଲୁଛି ।
thumb
ବାୟୁ ଓ ତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସର (gases) ଅଧିକ ପରିମାଣର ପ୍ରବାହକୁ ପବନ କୁହାଯାଏ । ପୃଥିବୀର ଭୁପୃଷ୍ଠରେ ପବନ ବୋହିବା ଅର୍ଥ ବାୟୁର  ଅଧିକ ପରିମାଣର ଚଳନ‌କୁ ବୁଝାଏ । ଅନ୍ତରୀକ୍ଷରେ (outer space) ସୋଲାର ପବନ ଅର୍ଥ ଗ୍ୟାସ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଆସୁଥିବା ଚାର୍ଜ ହୋଇଥିବା କଣିକା, ପ୍ଲାନେଟାରୀ ପବନ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ହାଲୁକା ରାସାୟନିକ ଏଲିମେଣ୍ଟର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷକୁ ପ୍ରବାହ । ପବନର ସ୍ପାସିଆଲ ସ୍କେଲ (spatial scale), ବେଗ, ତାକୁ ସୃଷ୍ଟିକରୁଥିବା ବଳ, ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରଭାବ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନେଇ ପବନର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ । ସୌର ମଣ୍ଡଳରେ ନେପଚ୍ୟୁନ (Neptune) ଓ ଶନି (Saturn)  ଗ୍ରହରେ ସର୍ବାଧିକ ଜୋରରେ ପବନ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ପବନ ବୋହୁଥିଲେ ତାହାର ଭେଲୋସିଟି ପବନ ବେଗ (velocity (wind speed)), ସେଥିରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସମାନଙ୍କର ଘନତ୍ୱ ଓ ପବନର ଶକ୍ତି (wind energy) ପରିମାଣ ହିସାବକୁ ଆସେ । ପବନ ମାଧମରେ ମଞ୍ଜି ଓ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ମାଇଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇପାଅନ୍ତି । 

ମେଟେରିଓଲୋଜି (meteorology) ବିଜ୍ଞାନରେ ପବନ‌କୁ ତାର ବଳ, ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଅନୁସାରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଏ । ଇଂରାଜୀରେ ଉଚ୍ଚବେଗ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟର ପବନ‌କୁ ଗସ୍ଟ, ବଳଶାଳୀ  ଓ ପ୍ରାୟ ଏକ ମିନିଟର ପବନ‌କୁ ସ୍କ୍ୱାଲ (squall) କୁହାଯାଏ । ଅଧିକ ସମୟବ୍ୟାପୀ ଓ ସାଧାରଣ ବଳଥିବା ପବନ‌କୁ ବ୍ରିଜ (breeze), ଗେଲ (gale) ଓ ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ ପବନ‌କୁ ସ୍ଟର୍ମ (storm) ଓ ହରିକେନ (hurricane) ନାମ ଦିଆଯାଏ । ବଡ଼ ପରିମାଣର ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସଞ୍ଚାଳନର ଦୁଇଟି କାରଣ ଥାଏ ଯଥା:- ମେରୁ ଓ ଭୁମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ତାପ ଅନ୍ତର ଓ ଗ୍ରହର ଘୁର୍ଣ୍ଣନ ଯାହାକୁ କୋରିଓଲିସ ପ୍ରଭାବ (Coriolis effect) କୁହାଯାଏ । ଭୂମଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ଭୂଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ତାପ ସଞ୍ଚାଳନ ଯୋଗୁ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ସାଗର କୂଳରେ ସ୍ଥଳ ଓ ଜଳ ଭାଗର ତାପ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପବନ ବୁହେ; ସେହିଭଳି ଅସମାନ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପବନ ବୁହେ । ଭୂପୃଷ୍ଠର ବାୟୁ ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ପବନ ନିମ୍ନ-ଚାପ ସ୍ଥାନ‌କୁ ସଞ୍ଚାଳିତ ହୁଏ । 

ମାନବ ସଭ୍ୟତାରେ ପୁରଣମାନଙ୍କରେ (mythology) ପବନର ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା; ଏହା ଇତିହାସର ଘଟଣାବଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ପରିବ‌ହନ ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲା ଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକ କାମ, ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଓ ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗେଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ଧରିତ୍ରୀର ସମୁଦ୍ରରେ ପାଲଟଣା ଜାହଜ ଚଲେଇବାରେ ପବନ ଶକ୍ତିକୁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ କରାଯାଉଥିଲା ।  ଅଳ୍ପ ଦୂର ଯିବା ଆସିବା ନିମନ୍ତେ ଗରମ ପବନ ବେଲୁନରେ (Hot air balloon) ପବନ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ, ଉଡ଼ାଜାହଜ ଉପରକୁ ଉଠିବା ନମନ୍ତେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରେ । ଶକ୍ତ ପବନ ପ୍ରବାହ ହେଲେ ମାନବ ତିଆରି ଘରଦ୍ୱାର ଓ ବୃକ୍ଷ ଇତ୍ୟାଦି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ  । 
 
ପବନର ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରକ୍ରିୟରେ ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ତିଆରି ହୁଏ ଓ ବିନଷ୍ଟ ବି ହୁଏ । ପବନ ଯୋଗୁ ମରୁଭୂମିର ଧୁଳି ବ‌ହୁତ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡ଼ିଯାଇପାରେ । ଏହା ଯୋଗୁ ମଞ୍ଜି ବିକ୍ଷେପ ସ‌ହଜସାଧ୍ୟ ହୁଏ । ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ । 
 
 ଆଧାର
ଏସ୍କେରିସିଆ କୋଲାଇ

ଏସ୍କେରିସିଆ କୋଲାଇ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Escherichia coli) (), Wells, J. C. (2000) Longman Pronunciation Dictionary. Harlow [England], Pearson Education Ltd. ଅନ୍ୟ ନାମ ଇ.କୋଲାଇ (E. coli) (),Wells, J. C. (2000) Longman Pronunciation Dictionary. Harlow [England], Pearson Education Ltd. ଏହା ଏକ ଗ୍ରାମ ନେଗେଟିଭ ଜୀବାଣୁ (Gram-negative), ଫ୍ୟାକଲ୍‌ଟେଟିଭ ଅନେରୋବ (facultative anaerobic), ରଡ୍ ଆକାରର (rod-shaped), କୋଲାଇଫର୍ମ ଜୀବାଣୁ (coliform bacterium) ଯାହାର ଜାତି ଏସ୍କେରିସିଆ ଓ ଏମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଉଷ୍ମରକ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ (warm-blooded) ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଅନ୍ତନଳୀର ନିମ୍ନଭାଗରେ ମିଳନ୍ତି ।  ଅଧିକାଂଶ ଇ କୋଲାଇ ସ୍ଟ୍ରେନ (strains) ବିପଦଶୂନ୍ୟ ଅଟନ୍ତି କିନ୍ତୁ କେତେକ ସେରୋଟାଇପ ହୋଷ୍ଟ ଦେହରେ ବିଷକ୍ରିୟା ଓ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଏଥିଯୋଗୁ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଫେରେଇଦିଆଯାଏ ।  ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିପଦଶୂନ୍ୟ ସ୍ଟ୍ରେନ ଜୀବାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅନ୍ତନଳୀରେ ସାଧାରଣତଃ ବାସ କରନ୍ତି ଓ ହୋଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଭିଟାମିନ କେ୨ ଜୀବସାର କେ୨ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଓ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁମନଙ୍କର କଲୋନୀ ତିଆରିକୁ ବାଧା ଦିଅନ୍ତି ।  ମଳ ସ‌ହିତ ଇ କୋଲାଇ ପରିବେଶକୁ ଠେଲିହୋଇ ବାହାରିଯାଆନ୍ତି । ମଳ ଭିତରେ ରହି ଏରୋବିକ ସ୍ଥିତିରେ ୩ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସଂଖ୍ୟା ଅହେତୁକ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି ଓ ପରେ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଏ । 

ଅନ୍ତନଳୀ ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ  ପ୍ରାୟ ୧% ଇ. କୋଲାଇ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫ୍ୟାକଲ୍‌ଟେଟିଭ ଆନେରୋବିକ ଅର୍ଗାନିଜ୍ମ (facultative anaerobes) ମିଶି ରହନ୍ତି, ଓ ମଳ-ମୁଖ ରାସ୍ତାରେ (fecal–oral transmission) ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୀବାଣୁ ଯାଇ ରୋଗ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକରନ୍ତି । ଦେହ ବାହାରେ ଜୀବାଣୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ରହିପାରନ୍ତି ଓ ସେହି ସମୟରେ ନମୁନା ନେଇ ମଳ ପ୍ରଦୂଷଣ (fecal contamination) ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।  ଏକାଧିକ ଗବେଷକ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଇ କୋଲାଇ ବାହାରେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରୁଛନ୍ତି । 
 
ଲାବୋରେଟୋରୀରେ ତନ୍ନ ତନ୍ନ କରି ୬୦ ବର୍ଷକାଳ ଧରି ପରୀକ୍ଷା କରି ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ଜୀବାଣୁକୁ ସ‌ହଜରେ କଲଚର ଓ ବିକାଶ କରିହେବ ଓ ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହେବନନି । ଇ କୋଲାଇ ଏକ କେମୋହେଟେରୋଟ୍ରୋଫ (chemoheterotroph) ଯାହାର ରାସାୟନିକ ମିଡିଅମରେ କାର୍ବନ ଓ ଏନର୍ଜି ଯୋଗ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଇ. କୋଲାଇ ଏକ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରୋକାଇରେଟିକ (prokaryotic) ମଡେଲ ଅର୍ଗାନିଜ୍ମ (model organism) ଯାହା ବାୟୋଟେକନୋଲୋଜି (biotechnology) ଓ ମାଇକ୍ରୋବାୟୋଲୋଜି (microbiology) ନିମନ୍ତେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସ୍ପେସି କାମ ଦିଏ ଓ ଏହା ହୋଷ୍ଟ ଅର୍ଗାନିଜ୍‌ମ (host organism) ଭାବରେ ଅଧିକାଂଶ ରିକୋମ୍ବିନାଣ୍ଟ ଡିଏନଏ (recombinant DNA) କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କର । ସ‌ହାୟକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହ ୨୦ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜନନ କରିପାରେ । 
 
 ରୋଗରେ ଭୂମିକା 
ଅନ୍ତନଳୀରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ରହୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଇ କୋଲାଇ ସ୍ଟ୍ରେନ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ନାହିଁ,  କିନ୍ତୁ ଉତ୍କଟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଜୀବାଣୁ ହୋଇଥିଲେ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରୋଏଣ୍ଟେରାଇଟିସ୍, ମୂତ୍ରାଙ୍ଗ ସଂକ୍ରମଣ, ନବଜାତ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍, ହେମୋରେଜିକ କୋଲାଇଟିସ ଓ କ୍ରନ୍ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପର କ୍ରାମ୍ପ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ହେମୋରେଜିକ କୋଲାଇଟିସ, ବାନ୍ତି ଓ ବେଳେବେଳେ ଜ୍ୱର ହୁଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶ

thumb|Mary I of England touching for scrofula, 16th-century illustration by Levina Teerlinc
ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ The royal touch ବା (also known as the king's touch)) ଏକ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଥା ଯେଉଁଥିରେ ଫ୍ରାନ୍ସ (French) ଓ ଇଂଲଣ୍ଡର (English monarchs) ସମ୍ରାଟମାନେ ରାଜ୍ୟର ସବୁ ସ୍ତରର ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଜ ହାତର ସ୍ପର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ ।  ଏହି ସ୍ପର୍ଶକୁ ଥମାଟର୍ଜିକ ସ୍ପର୍ଶ (thaumaturgic) କୁହାଯାଉଥିଲା ଓ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପରଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିଲା; ସାଧାରଣତଃ ବେକରେ ଥିବା ଯକ୍ଷ୍ମାଗ୍ରସ୍ତ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ପ୍ରଦାହ ଭୋଗୁଥିବା (tuberculous cervical lymphadenitis) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।  ଏହି ରୋଗରେ କ୍ୱଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିଲା ଓ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହ ସ୍ୱତଃ ଆରୋଗ୍ୟ  (remission) ହେଉଥିବା ଫଳରେ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶଯୋଗୁ ଆରୋଗ୍ୟ ହେଉଥିବା ଧାରଣା ଆସୁଥିଲା ।  ସମ୍ରାଟମାନେ ଏହି ପ୍ରଥା ପ୍ରୟୋଗଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ନୂତନ ବଂଶର ବୈଧତା (legitimacy) ଓ ରାଜତ୍ୱର ଗରିମା ଦେଖାଉଥିଲେ । 

 ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି 
thumb|left|A 15th-century manuscript depicting the tradition that Clovis I healed the scrofulous following his coronation.
ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା, ରାଣୀ (queens regnant) ଓ ଫ୍ରାନ୍‌ସର ଖୀରସ୍ଥାନ ଶାସକ ରାଜାମାନେ କେବଳ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉପ‌ହାର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଥିବା ଦାବୀ କରୁଥିଲେ,  ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କର କେବଳ ଛୁଇଁବା ବା ଆଉଁସିବାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା ।  ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଚ୍ଚ ଧରଣର ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ଥିବା ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଥିବା ଦାବୀ କରାଯାଉଥିଲା କିନ୍ତୁ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଭଗବତ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା, ସେ ବିଷୟରେ ମତୈକ୍ୟ ନଥିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡର ସେଣ୍ଟ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ଦି କନଫେସରଙ୍କର (r. ୧୦୪୨–୧୦୬୬) ସର୍ବପ୍ରମେ ଏହି ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଥିବା କୁହାଯାଉଥିଲା ।  ଫରାସୀମାନେ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ରାଜା ଫିଲିପ ୧ (r. ୧୦୫୯–୧୧୦୮) ବା ରବର୍ଟ ୨ (r. ୯୮୭–୧୦୩୧) ପାଇଥିବା କଥା ଦାବୀ କରୁଥଲେ କିନ୍ତୁ ସେଣ୍ଟ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିବା କଥା ରବର୍ଟ ୨ ମନା କରୁଥିଲେ । ଫରାସୀଙ୍କ ମତରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ହେନରୀ ୧ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିଲେ ଯାବା ଫରାସୀ ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ କପି କରି ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉପ‌ହାର କଥା କ‌ହୁଥିଲେ; ପ୍ରଥମେ ଫରାସୀମାନେ ହିଁ ଏହାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । 
 
 ପ୍ରଥାର ବିଲୋପ 

ଲୁଇ ୧୩ (Louis XIII (r. ୧୬୧୦–୧୬୪୩)) ଓ ଲୁଇ ୧୪ (Louis XIV (r. ୧୬୪୩–୧୭୧୫)) ଉଭୟ ଏହି ସ୍ପର୍ଶ ଉତ୍ସବରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ କରୁଥିଲେ । ଶେଷୋକ୍ତ ରାଜା ଇଷ୍ଟର ପର୍ବ ଦିନ ୧୬୮୦ରେ ୧୬୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ ।  
ଭୋଲଟେୟାର (Voltaire (୧୬୯୪–୧୭୭୮) ତିରସ୍କାର ପୂର୍ବକ ଲେଖିଥିଲେ, ଏହି ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶ‌ ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ, କାରଣ ଲୁଇ ୧୪ଙ୍କର ଜଣେ ମିସ୍ଟ୍ରେସ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ସନ ୧୭୨୨ ପରେ ରାଜା ଏହାକି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଘୋଷଣା କଲେ, ରାଜା ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ ତୁମକୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବେ । ଏହି ନୂତନ ଫର୍ମୁଲା () ଅନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କର ଭଗବାନଙ୍କୁ କରୁଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ୱୀକାର ହୋଇପାରେ ନ ହୋଇବିପାରେ ଆର୍ଥାତ୍ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇପାର ବା ନହୋଇପାର । ଲୁଇ ୧୫ Louis XV (r. ୧୭୧୫–୧୭୭୪) ନିଜେ ଏହି ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ସଂଶୟୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ସେ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ସନ୍ଦିହାନ ହୋଇ ୧୭୩୯ ପରେ ଆଉ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଲେ ନାହିଁ ।  ଏହି ରୀତିକୁ ୩୬ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଖାସ୍ତ କରାଗଲା ପରେ ଲୁଇ ୧୬ (Louis XVI (r. ୧୭୭୪–୧୭୯୨)) ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦିନ (୧୧ ଜୁନ ୧୭୭୫) ପୁନର୍ବାର ଏହାକୁ ଚାଲୁକରି ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଚାର୍ଲସ୍ ୧୦ (Charles X (r. ୧୮୨୪–୧୮୩୦)) ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦିନ (ମଇ ୨୯, ୧୮୨୫) ୧୨୧ ଜଣ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହି ସ୍ପର୍ଶ କେବେ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ । 

 ଆଧାର
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ

ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୨ - ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଅଶୋକ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୬ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୪, ୧୯୧୯୭୭, ୧୯୮୦, ୧୯୯୦, ୧୯୯୫, ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୁକିନ୍ଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ ୧୯୪୨ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ହେମଲତା ଖୁଣ୍ଟିଆ । ଅଶୋକଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ ୬ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀଶ୍ୱର

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଶିବ ଏବଂ ପାର୍ବତୀଙ୍କ (ଦେବୀ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ଉମା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଉଭୟ ନାରୀ ପୁରୁଷ ଥିବା ରୂପ । ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ରୂପକୁ ଅଧା ପୁରୁଷ ଏବଂ ଅଧା ମହିଳା ଭାବରେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି ଓ ସମାନ ଭାବରେ ମଝିରେ ବିଭାଜନ କରାଯାଇଛି । ଡାହାଣ ଅଧା ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଶିବ ଓ ତାହା ତାଙ୍କର ପାରମ୍ପାରିକ ଗୁଣକୁ ଚିତ୍ରଣ କରେ ।

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତିସବୁ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୁଶାଣ ଶାସନ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିଥିଲା । ଏହାର ସଂକେତକଳା ବିକଶିତ ହୋଇ ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ପୁରାଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିମାନ୍ୟାସ ଚୁକ୍ତି ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରର ପୁରାଣ ଏବଂ ସଂକେତକଳା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ସମଗ୍ର ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରତିମାନ୍ୟାସ ରୂପରେ ରହିଛି । ତେବେ ଖୁବ କମ ମନ୍ଦିର କେବଳ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ।

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପୁରୁଷ ଏବଂ ନାରୀ ଶକ୍ତିର (ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତି) ସଂଶ୍ଲେଷଣକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ । କିଛି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏହା ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିଳା ନୀତି ଶକ୍ତି କିପରି ତାଙ୍କର ପୁରୁଷ ନୀତି ଶିବଠାରୁ ଅଭିନ୍ନ ତାହା ସୂଚୀତ କରିଥାଏ । ଆଉ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅନୁସାରେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ସର୍ବବ୍ୟାପକ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତୀକ ।

 ପ୍ରତିମାନ୍ୟାସ 
୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସଂକେତକଳା କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ରଚିତRao p. 323Collins p.77 ଶିଳ୍ପରତ୍ନ, ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ଆଗମ ପାଠ୍ୟରେ (ଯଥା ଅଂଶୂମଦଭେଦଗମ, କାମିକାଗମ, ସୁପ୍ରେଦାଗମ ଏବଂ କରଣଗମ) ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରର ପ୍ରତିମାନ୍ୟାସ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଶରୀରର ଡାହାଣ ଉଚ୍ଚ ପାର୍ଶ୍ୱ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷ ଶିବGoldberg pp. 145–8 ଏବଂ ବାମ ହେଉଛି ମହିଳା ପାର୍ବତୀ । ଶକ୍ତି ପଥରେକିଛି ବିରଳ ଚିତ୍ରରେ ନାରୀକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରି ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତିମାରେ ସାଧାରଣତଃ ଚାରି, ତିନି କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବାହୁ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ ଆଠଟି ବାହୁ ସହିତ ଚିତ୍ରିତ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ତିନୋଟି ବାହୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାର୍ବତୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ବାହୁ ଅଛି, ଯାହା ମୂର୍ତ୍ତିରେ କମ ଭୂମିକାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ ।

 ଟୀକା 

ଆଧାର
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ବାହାର ଲିଙ୍କ
 Ardhanari

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ୱାଲ୍ଟ ହୁଇଟମ୍ୟାନ

ୱାଲ୍ଟ ହୁଇଟମ୍ୟାନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Walt Whitman (; ମଇ ୩୧, ୧୮୧୯ – ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬, ୧୮୯୨)) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ କବି, ରଚନାକାର ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ଥିଲେ । ସେ ମାନବବାଦୀ  humanist ଭାବରେ ସେ ଟ୍ରାନ୍ସଏଣ୍ଡେଟାଲିଜ୍ମ (transcendentalism) ଓ ଲିଟରାରି ରିଏଲିଜ୍ମ (realism|) ମଧ୍ୟରୁ ଉଭୟର ଦର୍ଶନ ରକ୍ଷାକରି ଯୋଗସୂତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କବି ଭାବରେ ଆମେରିକାରେ ଫ୍ରି ଭର୍ସର (free verse) ପିତା ଭାବରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ ।Reynolds, 314 ତାଙ୍କର ଲେଖା ସେହି ସମୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ଥିଲା ବିଶେଷତଃ ତାଙ୍କ କବିତା ସଂକଳନ ଲିଭସ ଅଫ ଗ୍ରାସ (Leaves of Grass) କାମୁକ ପ୍ରବଣ ପୁସ୍ତକରେ ଅଶ୍ଳିଳତା ଭରି ରହିଥିଲା । ସମଲିଙ୍ଗୀ ଭାବରେ ହୁଇଟମ୍ୟାନଙ୍କ ନିଜ ଜୀବନ‌କୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା । 

ନିଉୟୋର୍କର ହଣ୍ଟିଙ୍ଗଟନଠାରେ ଲଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ହୁଇଟମ୍ୟାନ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସାମ୍ବାଦିକ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ସରକାରୀ କିରାଣୀ କାମ କରିଥିଲେ । ଏଗାର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଅଧ୍ୟୟନ ଛାଡ଼ି କାମ କରିବାକୁ ବାହାରିଗଲେ । ପିଲାବେଳ ଓ କର୍ମମୟ ଜୀବନରେ ସେ ପ୍ରାୟ ବ୍ରୁକଲିନରେ (Brooklyn) ବାସ କରୁଥିଲେ । ସନ ୧୮୫୫ରେ ତାଙ୍କର ତାଙ୍କର ନିଜ ରୋଜଗାରରେ ପ୍ରଥମ ବ‌ହି 'ଲିଭ୍‌ସ ଅଫ ଗ୍ରାସ' ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଏପିକ ପୁସ୍ତକରେ (epic) ସେ ଆମେରିକାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହାକୁ ସେ ଆଜୀବନ ସନ ୧୮୯୨ରେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲେଖିଚାଲିଥିଲେ । ଆମେରିକାର ସିଭିଲ ୱାର ସମୟରେ ସେ ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଯାଇ ଗୋଟିଏ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ କ୍ଷତଗ୍ରସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାବ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ କ୍ଷତି ଓ ଚିକିତ୍ସା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା । ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ 'ଓ କ୍ୟାପଟେନ! ମାଇଁ କ୍ୟାପଟେନ' (O Captain! My Captain!) ଏବଂ 'ହୁଏନ ଲିଲାକ୍‌ସ ଲାସ୍ଟ ଇନ ଦି ଡୋର୍‌ୟାର୍ଡ଼ ବ୍ଲୁମ୍‌ଡ' (When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd) ନାମକ ବିଖ୍ୟାତ କବିତାଦ୍ୱୟ ଲେଖିଥିଲେ । ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଟ୍ରୋକ ହେବା ପରେ ସେ କ୍ୟାମଡେନ, ନିଉଜର୍ସିକୁ ଚାଲିଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇଗଲା । ମୃତ୍ୟୁ ୭୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହେବାପରେ ଜନ ସାଧାରଣ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।Loving, 480Reynolds, 589
 
କାବ୍ୟ ଉପରେ ହୁଇଟମ୍ୟାନ‌ଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବ‌ହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରହୁଛି । ମେରୀ ସ୍ମିଥ ହୁଇଟାଲ କୋସ୍ଟେଓ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ: ହୁଇଟମ୍ୟାନ‌ଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଆମେରିକାକୁ ବୁଝିପାରିବନି, "ଲିଭ୍‌ସ ଅଫ ଗ୍ରାସ ବ୍ୟତୀତ" ସେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆଧୁନିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଭ୍ୟତା ବିଷୟ କୌଣସି ଇତିହାସ ଓ ଫିଲୋସୋଫୀ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ବୁଝିପାରିବେନି ।" Reynolds, 4 ଆଧୁନିକତାବାଦୀ (Modernist) କବୟୀତ୍ରୀ ଏଜ୍‌ରା ପାଉଣ୍ଡ (Ezra Pound) ହୁଇଟମ୍ୟାନଙ୍କୁ "ଆମେରିକାର କବି' କ‌ହୁଥିଲେ ଓ 'ସେ ହିଁ ଆମେରିକା" କ‌ହୁଥିଲେ । Pound, Ezra. "Walt Whitman", Whitman, Roy Harvey Pearce, ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, Inc., 1962: 8

ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ 
ହୁଇଟମ୍ୟାନ‌ ମଇ ୩୧, ୧୮୧୯ରେ ୱେଷ୍ଟ ହିଲ୍‌ସ, ଟାଉନ ଅଫ ହଣ୍ଟିଙ୍ଗଟନ, ଲଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ୱାଲଟର ଓ ଲୁଇସା ଭାନ ହୁଇଟମ୍ୟାନ ଔରସରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନଅ ଜଣ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗର୍ଭଜାତ ଥିଲେ, Miller, 17 ଓ ତାଙ୍କ ଡାକ ନାମ ୱାଲ୍ଟ ଦିଆଯାଇଥିଲା । Loving, 29 

କାମ
 Franklin Evans (1842)
The Half-Breed; A Tale of the Western Frontier (1846)
 Life and Adventures of Jack Engle (serialized in 1852)
 Leaves of Grass (1855, the first of seven editions through 1891)
 Manly Health and Training (1858) 
 Drum-Taps (1865)
 Democratic Vistas (1871)
 Memoranda During the War (1876)
 Specimen Days (1882)

 ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
 LGBT history in New York (19th century)
 Poetic license
 Beautiful Dreamers (1990 film)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୧୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଘୁଣ

ଘୁଣ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Mites) ଏକ ପ୍ରକାର ସନ୍ଧିପାଦ (arthropod ଯାହା ଆରାକନିଡ (Arachnid) ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଆକାରି (‌Acari) ଉପଶ୍ରେଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଓଡ଼ିଆରେ କାଷ୍ଠକୀଟ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ଟିଙ୍କ ଓ ବିଛାମାନଙ୍କର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି । ଭୁଣର ବୁଢ଼ିଆଣୀ ଓ ବିଛା (scorpion) ସ‌ହିତ ଦୂର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି । 

ଏହାର ଶରୀରର ଦୁଇଟି ଭାଗ ଅଛି, ସେଫାଲୋଥୋରାକ୍ସ (cephalothorax) ବା ପ୍ରୋସୋମା (ଏମାନଙ୍କର ଅଲଗା ମୁଣ୍ଡ ନଥାଏ) ଓ ଓପିସ୍ଥୋସୋମା (opisthosoma) । ଟିଙ୍କ ଓ ଘୁଣ ଦୁଇଟିକୁ ଏକ ଅଲଗା ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଭାଗରେ ରଖାଯାଇଛି ଯାହାକୁ ଆକାରୋଲୋଜି (acarology) କୁହାଯାଏ । 
 
ଅଧିକାଂଶ ଘୁଣଙ୍କର ଆକାର ଛୋଟ, ପ୍ରାୟ ୧ ମି:ମି: ଲମ୍ବରୁ କମ୍ ଓ ସାଧାରଣ ଅବିଭକ୍ତ ଶରୀର ଗଠନ ଥାଏ । କ୍ଷୁଦ୍ର ଆକାର ଯୋଗୁ ସ‌ହଜରେ ଦେଖିହୁଏ ନାହିଁ । ଅନେକ ପ୍ରଜାତି ମାଟି ଭିତରେ ଗଳନ (decomposer) କରନ୍ତି, କେତେକ ଗଛରେ, ପାଣି ଭିତରେ ରହନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କେତେକ ମହୁମାଛି ଓ କାଛୁ ପରଜୀବୀମାନଙ୍କର (scabies) ପରଜୀବୀ ଭାବରେ ରହନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କେତେକ ମାନବ ପ୍ରତି ବିପଦଶୂନ୍ୟ ଥିଲାବେଳେ କେତେକ ରୋଗ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି । 

ଶରୀର ଗଠନ

ବାହ୍ୟ
ଘୁଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୨୫୦-୭୫୦ µm କିନ୍ତୁ ଏହାଠାରୁ କେତେକ ବଡ଼ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ୧୦୦µmରୁ ଅଧିକ ନୁହେଁ । ଏହାର ଦେହର ପ୍ଲାନ ଠିକ ଟିଙ୍କ ଭଳି ଯାହାର ଏକ ସେଫାଲୋଥୋରାକ୍ସ (cephalothorax) ବା ପ୍ରୋସୋମା (ଏମାନଙ୍କର ଅଲଗା ମୁଣ୍ଡ ନଥାଏ) ଓ ଏକ ଓପିସ୍ଥୋସୋମା (opisthosoma) ବା ଉଦର ଥାଏ । ପ୍ରୋସୋମା ଓ ଓପିସ୍ଥୋସୋମା ଜୋଡ଼ି ହୋଇଥାଏ । ଅବୟବ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କର ଦେହା ବିଭକ୍ତି ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ପେସି ଆର୍କେଗୋଜେଟେସ ଲଙ୍ଗିସେଟସ  ସବୁଠାରୁ ଶବଳ: ନିଜ ଓଜନର ୧୧୮୨ ଗୁଣ ଓଜନ ଉଠେଇ ପାରେ ଯାହା ସେହି ଆକାରର ଜୀବ ଉଠଉଥିବା ପରିମାଣର ପ୍ରାୟ ୫ ଗୁଣ ଅଧିକ । 

thumb|right|upright=1.6|1 Chelicerae, 2 Palps, 3 Salivary glands, 4 Gut, 5 Excretory (Malpighian) tubules, 6 Anus, 7 Ovary or testes, 8 Air-breathing tubes (tracheae), 9 Central ganglion, 10 Legs, 11 Hypostome.Balashov, Y.S. (1972). Bloodsucking Ticks - Vectors of Diseases of Man and Animals. Miscellaneous Publications of the Entomological Society of America, 8: 161–376.

ଦେହର ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଅଂଶକୁ ଗ୍ନଥୋସୋମା ବା କ୍ୟାପିଟୁଲମ କୁହାଯାଏ । କ୍ୟାପିଟୁଲମ କ‌ହିଲେ ସାଧାରଣତଃ ମୁଣ୍ଡକୁ ବୁଝେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ନାହିଁ, କି ଆଖି ବା ମସ୍ଥିଷ୍କ୍କ ନାହିଁ, କେବଳ ଏକ ଖାଇବା ପାଟି ଓ ପେଡିପଲ୍ପ (pedipalp) ଅଛି । ଏହାର ଉପରି ଭାଗ ଦେହର ଏକ ବିସ୍ତାର ହୋଇ ଅଛି ଯାହାକୁ କାରାପେସ ‌carapace କ‌ହନ୍ତି ଓ ଏହା କ୍ୟୁଟିକ୍ଲଦ୍ୱାରା (cuticle) ଦେହ ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଅଛି । ପ୍ରଜାତି ଅନୁସାରେ ପାଟିର ରୁପାନ୍ତର ହୁଏ । ପାଟି ପଛକୁ ଗଳା ଥାଏ । 
 
ଏହି କୀଟମାନଙ୍କର ଚାରି ଯୋଡ଼ା ଗୋଡ଼ ଥାଏ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଡ଼ରେ ଛଅଟି ସେଗମେଣ୍ଟ ଥାଏ ଯାହା ପ‌ହଁରିବା ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମ ନିମନ୍ତେ ରୁପାନ୍ତରିତ ହୋଇପାରେ । ପୃଷ୍ଠ ଭାଗ ଟର୍ଗମ ଯୋଗୁ ଓ ଭେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଭାଗ ସ୍କ୍ଲେରାଇଟ ଯୋଗୁ ଶକ୍ତ ହୋଇଥେ । ବେଳେ ବେଳେ ଆଲମ୍ଭ ଗାର ପଡ଼ିଥାଏ । ଚତୁର୍ଥ ଯୋଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଭାଗର ତଳ ପାଖରେ ଯୌନ ଛିଦ୍ର (gonopore) ଥାଏ । 
 
 ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 

 Grain itch
 Grocer's itch
 Copra itch
 Gamasoidosis
 Chigger bite
 List of mites associated with cutaneous reactions

 ଆଧାର
ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ

ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଜୁନ ୧୯୭୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରଣବ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ୨୦୧୭ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଯାଜପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ ୧୯୭୨ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅଶୋକ ଦାସ । ପ୍ରଣବଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ସେ ଦୁଇଥର ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମାଷ୍ଟୋଡନ (ସଫ୍ଟଓଏର)

ମାଷ୍ଟୋଡନ ଏକ ଖୋଲା ଓ ଓପନ-ସୋର୍ସ ସେଲ୍ଫ-ହୋଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସୋସିଆଲ ନେଟୱାର୍କିଂ ସର୍ଭିସ । ଏହା ସଭିଙ୍କୁ ନେଟୱାର୍କରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ସର୍ଭର ନୋଡ଼ ହୋଷ୍ଟ କରିବାର ସୁବିଧା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଅଲଗା ଅଲଗା ୟୁଜର ବେସଗୁଡ଼ିକ ଫେଡ଼େରେଟେଡ଼ ହୋଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସର୍ଭରରେ ରହିଥାଏ । ଏହି ସର୍ଭରଗୁଡ଼ିକ ଫେଡ଼େରେଟେଡ଼ ସୋସିଆଲ ନେଟୱାର୍କ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଫଳରେ  ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସର୍ଭରରେ ଥିବା ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ଅବାଧରେ ପରସ୍ପର ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିପାରନ୍ତି । ମାଷ୍ଟୋଡନ ଏକ ବିଶାଳ ଫେଡ଼ିଭର୍ସର ଅଂଶ ଓ ଏହା ତା'ର ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କୁ ପିଅରଟ୍ୟୁବ ପ ଫ୍ରେଣ୍ଡିକା ଭଳି ସମାନ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଥିବା ଅଲଗା ଅଲଗା ଓପନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାର ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ 

ମାଷ୍ଟୋଡନର ଟୁଇଟର ବା ଉଇବୋ ଭଳି ଏକ ମାଇକ୍ରୋବ୍ଲଗିଂ ସୁବିଧା ରହିଛି । ତେବେ ଏହା ସେସବୁଠୁ ଅଲଗା ଏବଂ ଏକ ମାମୁଲି ସଫ୍ଟଓଏର ଆଜ ଏ ସର୍ଭିସ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭଳି ଏହା କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ହୋଷ୍ଟ ହୋଇନଥାଏ । ପ୍ରତି ସଭ୍ୟ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ୱାଧୀନଭାବେ ପରିଚାଳିଚ ସର୍ଭରର ସଦସ୍ୟ । ସଭ୍ୟମାନେ (ଆପେଆପେବିଭିନ୍ନ ସର୍ଭର ବଡ଼ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ସୀମା ରଖିଥାନ୍ତି ।) "ଟୁଟ" ନାମ ଛୋଟ ମେସେଜ ପୋଷ୍ଟକରନ୍ତି ଓ ନିଜ ନିଜର ପୋଷ୍ଟର ଗୋପନୀୟତା ସେଟିଂ ବଦଳାଇପାରନ୍ତି । ସାଇଟଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାଇଭେସି ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଥିଲେ ହେଁ ସାଧାରଣତଃ ଡାଇରେକ୍ଟ ମେସେଜିଂ, କେବଳ ଫଲୋଅର, ସର୍ବସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ସର୍ବସାଧାରଣ ଫିଡ଼ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥିବା ଓ ର୍ବସାଧାରଣ ଫିଡ଼ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସର୍ବସାଧାରଣ ପୋଷ୍ଟ ସମ୍ଭବ । ମାଷ୍ଟୋଡନ ମାସ୍କଟ ଏକ ବାଦାମୀ ବା ଧୂଷର ଉଲି ମାମଥ ଓ କେବେ କେବେ ଏକ ଟ୍ୟାବଲେଟ ବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଆଧାର

 ବାହାର ଲିଙ୍କ

 
 Mastodon instances listing

Category:ମାଇକ୍ରୋବ୍ଲଗିଂ ସଫ୍ଟଓଏର
Category:ୱେବ ଆପ୍ଲିକେସନଗୁଡ଼ିକ
Category:ଫ୍ରି ସଫ୍ଟଓଏର ୱେବସାଇଟଗୁଡ଼ିକ
Category:ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ
Category:ସୋସିଆଲ ନେଟୱାର୍କିଂ ସର୍ଭିସଗୁଡ଼ିକ
Category:ଫ୍ରି ସଫ୍ଟଓଏର
Category:ରୁବି ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି ଫ୍ରି ସଫ୍ଟଓଏର
Category:GNU AGPL ଲାଇସେନ୍ସ ବ୍ଯବହାର କରୁଥିବା ସଫ୍ଟଓଏର
Category:୨୦୧୬ ସଫ୍ଟଓଏରଗୁଡ଼ିକ
Category:ଫ୍ରି ଓ ଓପନ-ସୋର୍ସ ସଫ୍ଟଓଏର
ଇସ୍ପାତ

thumb|upright|The steel cable of a colliery winding tower

ଇସ୍ପାତ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Steel''') ଏକ ମିଶ୍ର ଧାତୁ (alloy) ଯାହା ଲୁହା ଓ କାର୍ବନ, ବେଳେ ବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାତୁମାନଙ୍କ ମିଶ୍ରଣ କରି ତିଆରି କରାଯାଏ । ପ୍ରସାରଣ ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ସକାଶେ ଏହାକୁ କୋଠାଘର, ଜାହାଜ, ରେଲଗାଡ଼ି, ମେସିନ, ପରିବ‌ହନ ଗାଡ଼ି, ଘରୋଇ ଉପକରଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣମାନ ତିଆରି କରାଯାଏ ।  
ମୂଳ ଧାତୁ (base metal) ଲୁହାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଇସ୍ପାତ ତିଆରି ହୁଏ । 

ବିଶୁଦ୍ଧ ଲୁହାରେ ଥିବା କ୍ରସ୍ଟାଲ ଗଠନରେ ଲୌହ ଉପାଦାନର ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ଅତି କମ୍ ଥିବା ଯୋଗୁ ଅତି ନମନୀୟ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ନରମ ରହେ । ବିଶୁଦ୍ଧ ଲୁହାର କ୍ରିସ୍ଟାଲ ଗଠନରେ (crystal structure ) ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ଅତି କମ୍ ଥିବା ଯୋଗୁ ଲୁହା ଅଣୁ ଗୋଟାକ ଉପରେ ଗୋଟାଏ ଖସିଯାଏ । ତେଣୁ ଏହାକୁ ଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଅନ୍ୟ ଧାତୁ ମିଶାଯାଏ ।  

ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବ୍ଲୁମେରି (bloomery) ଫର୍ନେସରେ ଇସ୍ପାତ ତିଆରି ହେଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ଲାସ୍ଟ ଫର୍ନେସ ଉପ‌ଯୋଗ ହେବା ପରେ ଏହାର ଦକ୍ଷ ଉପାୟ ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗୁ କାରଖାନାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ କ୍ରସିବ୍ଲ ଇସ୍ପାତ (:en:crucible steel) ତିଆରି ହେଲା । ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଓପନ ହାର୍ଥ ଫର୍ନେସ (open-hearth furnace) ଓ ତା'ପରେ ବେସେମର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ (Bessemer process) ଇସ୍ପାତ ତିଆରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବେସେମର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉଦ୍‌ଭାବନ ହେବା ପରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର (mass-produced) ଇସ୍ପାତ ତିଆରି ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ରଟ ଲୁହା (wrought iron) ବଦଳରେ ସାମାନ୍ୟ ଇସ୍ପାତ ବ୍ୟବ‌ହାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା । 

ସଂଜ୍ଞା ଓ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉପକରଣ 
ଇସ୍ପାତ ଏକ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ଯାହା ଏକ ପ୍ରୋଟୋଜର୍ମାନିକ ବିଶଷଣ ସ୍ଟାହଲିଜା ବା ସ୍ଟାଖଲିଜାନ (stahliją or stakhlijan'') ଶବ୍ଦମାନଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଶକ୍ତ ଭାବରେ ଠିଆ  । 

ସାଧାରଣ ଲୁହା-କାର୍ବନ ଆଲୟ ଇସ୍ପାତରେ ଓଜନର ପ୍ରାୟ ୦.୦୦୨% ଓ ୨.୧୪% ପରିମାଣର କାର୍ବନ ଥାଏ ।  ମିଶ୍ର ଧାତୁମାନଙ୍କର ଅନୁପାତ ପରିମାଣ ଏହାର ଉପାଦନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଯେପରି ମାଙ୍ଗାନିଜ, କ୍ରୋମିଅମ, ନିକେଲ, ଟଙ୍ଗସ୍ଟେନ ଇତ୍ୟାଦି । ଇଉଟେକ୍ଟିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କ୍ୟାସ୍ଟ ଲୁହା ତିଆରି ହୁଏ । ଅତି କମ୍ ପରିମାଣର ଲୁହା ଦେଲେ ଇସ୍ପାତ ନରମ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ନମନୀୟ ରହେ । ଅଧିକ କାର୍ବନ ରହିଲେ ଭଙ୍ଗୁର ହୁଏ ଯେପରି ପିଗ ଲୁହା (pig iron) । କେବଳ ଲୁହା ସ‌ହ କାର୍ବନ ମିଶିଲେ କାର୍ବନ ଇସ୍ପାତ କୁହାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଦାନ ମିଶେଇଲେ ଆଲୟ ଇସ୍ପାତ କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଆଲୟ ଉପାଦାନ ଭାବରେ ମାଙ୍ଗାନିଜ, ନିକେଲ, କୋବାଲ୍ଟ, ଟଙ୍ଗସ୍ଟେନ, କ୍ରୋମିଅମ, ମୋଲିବଡେନମ, ବୋରୋନ, ଟାଇଟାନିଅମ, ଭାନାଡିଅମ ଓ ନିଓବିଅମ ଥାଏ ।  ଅଧିକ କେତେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅନାବଶ୍ୟକ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ବ‌ହୁତ ଆବଶ୍ୟକ ଯେପରିକି ଫସଫରସ, ସଲଫର, ସିଲିକନ ଓ ଅତି ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଯବକ୍ଷାରଜାନ । 

 ଆଧାର
ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି

ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Sebaceous glands) ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଣୁବୀକ୍ଷଣୀକ ଏକ୍ସୋକ୍ରାଇନ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯାହା ଏକ ତେଲିଆ ବା ମହମ ଭଳି ପଦାର୍ଥ କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି ଯାହାର ନାମ ସେବମ । ଏହି ସେବମ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀଙ୍କର ଚର୍ମ ଓ ରୁମକୁ ତୈଳାକ୍ତ କରେ ଓ ଜଳରୋଧ କରେ ।  ପାଦ ତଳିପା ଓ ପାପୁଲି ବ୍ୟତୀତ ସାରା ଦେହରେ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ । ମାନବ ଦେହରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ମୁଖମଣ୍ଡଲ ଓ ସ୍କାଲ୍‌ପରେ ଥାଏ । ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିର କ୍ଷରଣକୁ ହୋଲୋକ୍ରାଇନ (holocrine) କୁହାଯାଏ । ଆଖପତାରେ ମିବୋମିଆନ ବା ଟାର୍ସାଲ ଗ୍ରନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯେଉଁଥିରୁ ଏକ ବିଶେଷ ଧରଣର ସେବନ ଲୁହକୁ ଝରିଯାଏ । ମହିଳାଙ୍କର ସ୍ତନ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଏରିଓଲାର ଗ୍ରନ୍ତି (Areolar glands) ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ।  

ଓଠ, ଗାଲର ଭିତର ପାଖ ଓ ଯୌନାଙ୍ଗରେ (genitals) ଏକ ପ୍ରକାର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ ଯାହକୁ ଏକ୍ଟୋପିକ ଫୋରଡାଇସ ସ୍ପଟ (Fordyce spots) କୁହାଯାଏ । 

ଏହି ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ହୁଏ ଯେପରିକି ବ୍ରଣ, ସେବାସେଅସ ସିସ୍ଟ, ସେବାସେଅସ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ ଓ ସେବାସେଅସ ଆଡେନୋମା ହୋଇପାରେ । ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିମାନଙ୍କର ଅତିସକ୍ରିୟତା ଯୋଗୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସେବନ କ୍ଷରଣ ହୋଇ ରୋଗ ହୁଏ । 
ଗଠନ
ସ୍ଥାନ
ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ, ଅନେକ ରୁମ ଫଲିକ୍ଲ ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ଓ ଆଉ କେତେକ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ଥାଆନ୍ତି । 

ବାଳଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ ଓ ସେଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ହେୟାର ଫଲିକ୍ଲ (hair follicles|) ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ହେୟାର ଫଲିକ୍ଲ ଚତୁର୍ପାଶ୍ୱରେ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଚାରିପାଖରେ ଆରେକ୍ଟର ପିଲାଇ ମାଂସପେଶୀ ଥାଏ ଓ ଉଭୟ ମିଶି ଏକ ପାଇଲୋସେବାସେଅସ ୟୁନିଟ ତିଆରି କରିଥାଆନ୍ତି । ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକର ଆସିନାର ଗଠନ ବେରି ଭଳି ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଲୋବ ଥାଏ ଯେଉଁଥିରୁ ଶାଖା ହୋଇ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଡକ୍ଟ ବାହାରେ । ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ସେବମ ବାହାରି ବାଳ ବା ରୁମ ସାଫ୍ଟ (hair shaft) ଉପରେ ଜମା ହୁଏ ଯାହା ରୁମ ବା ବାଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଆସି ଚର୍ମରେ ପ‌ହଞ୍ଚିଯାଏ । ବାଳ, ହେୟାର ଫଲିକ୍ଲ, ଆରେକ୍ଟର ପିଲାଇ ଓ ସେବାସେଅନ ଗ୍ରନ୍ତି ମିଳିତ ଭାବରେ ପାଇଲୋସେବାସେଅସ ୟୁନିଟ ଗଠନ କରନ୍ତି । 
 
ବାଳ ନଥିବା ଗ୍ଲାବ୍ରସ ଚର୍ମ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଥାଏ ଯେପରିକି ଆଖିପତା, ମାନବ ନାକ, ଲିଙ୍ଗ, ଲେବିଆ ମାଇନୋରା, ଗାଲର ଭିତର ଆସ୍ତରଣ ଓ ସ୍ତନାଗ୍ରରେ ଥାଏ ।  କେତେକ ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ନାମ ଥାଏ: ଓଠା ଓ ଗାଲର ମ୍ୟୁକସ ଓ ଯୌନାଙ୍ଗରେ ଥବା ଗ୍ରନ୍ଥିଙ୍କି ଫୋରଡାଇସ ସ୍ପଟ କୁହାଯାଏ, ଆଖିପତାର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ମିବୋମିଆନ ଗ୍ରନ୍ଥି କୁହାଯାଏ । ସ୍ତନର ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥିମାନଙ୍କୁ ମଣ୍ଟଗୋମରି ଗ୍ରନ୍ଥି (Montgomery's glands) କୁହାଯାଏ ।  

ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ଓ ପୋଷଣ
ଶରୀରର ଇଣ୍ଟେଗୁମେଣ୍ଟାରି ସିସ୍ଟମର ଏକ ଅଂଶ ହେଉଛି ସେବାସେଅସ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯାହା ଦେହକୁ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିମାନଙ୍କରୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଅମ୍ଳ ବା ଏସିଡ କ୍ଷରଣ ହୋଇ ଏସିଡ ମ୍ୟାଣ୍ଟଲ୍ (acid mantle) ତିଆରି ହୋଇଯାଏ । ଚର୍ମ ଉପରେ ଏହା ଏକ ପତଳା ଅମ୍ଳ ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ ।  ଚର୍ମର ପିଏଚ pH ୪.୫ରୁ ୬.୨, ଥିବାରୁ ଏକ ଅମ୍ଳ ଆସ୍ତର ତିଆରି ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଆଲକାଲି (alkali) ପଦାର୍ଥକୁ ନିଉଟ୍ରାଲାଇଜ କରିଦିଏ ।  
ସେବାସେଅସ ଲିପିଡ ଚର୍ମ ଅଖଣ୍ଡତା ରକ୍ଷା କରେ, ଓ ଚର୍ମକୁ ଜୀବସାର ଇ (vitamin E) ଯୋଗାଣ କରେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବ ଜଗତ