ମଉଳା କାଳୀକା ମନ୍ଦିର

ମଉଳା କାଳୀକା ମନ୍ଦିର (, ) ଏକ ବିଖ୍ୟାତ କାଳୀ ମନ୍ଦିର ଯାହା ନେପାଳର ନୱଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର (Nawalpur district) ଗଣ୍ଡକୀ ପ୍ରୋଭିନ୍ସରେ ଥିବା (Gandaki province) ଗଇନ୍ଦାକୋଟ (Gaindakot) ଟାଉନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମଉଳା କାଳୀକା ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ଟୁରିଷ୍ଟ ଆକର୍ଷଣକାରୀ ସ୍ଥାନ ଯାହା ନେପାଳର ଗଇନ୍ଦାକୋଟ ମୁନିସିପାଲଟିରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ଏହା ନାରାୟଣୀ ବା ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର ତୀରରେ ଥିବା ମଉଳା ଦାଦା ବା ମଉଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୫୬୧ ମିଟର () ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

ଇତିହାସ                                                                                            
ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ କୁହାଯାଏ, ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପଲପା ଜିଲ୍ଲାର (Palpa) ରାଜା କାଳିକାଙ୍କ ନାମରେ ମଉଳା ନାମକ ଏକ ପ୍ରତିକାତ୍ମକ  ବଳି ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଯାହାକୁ ମଉଳା ପାହାଡ଼ ନାମ ଦିଆଗଲା । ହିନ୍ଦୁ ମତରେ କାଳୀ ବା କାଳୀକା ବା ଦୂର୍ଗା ଦେବୀ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ମନ୍ଦିରକୁ ଅନେକ ଥର ନବୀକରଣ କରିଛନ୍ତି । ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ପରିସର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି । ଅଧୁନା ମନ୍ଦିର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏଠାରେ ବଳି ପ୍ରଥାକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି ।  

ଲୋକପ୍ରିୟତା
ଗଇନ୍ଦାକୋଟର ଲୋକମାନେ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମଉଳା କାଳିକାଙ୍କର ପୂଜା କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଅଧୁନା ଏହା ବହୁଳ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଛି । ଏବେକାର ମନ୍ଦିର ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରତିବର୍ଷ ନେପାଳ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି । ଦଶଇନ ବା ଦଶହରା ପର୍ବରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ଅକ୍ଟୋବର ଓ ମାର୍ଚ୍ଚ-ଅପ୍ରେଲରେ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସଂଖ୍ୟା ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥାଏ ଓ ସେହି ପର୍ବତମାନଙ୍କରେ ଦେବୀ କାଳିକାଙ୍କର (ନବ ଦୂର୍ଗା ବା ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ନଅ ଅବତାର) ପୂଜା କରାଯାଏ ।     
ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଅତୀତରେ ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡ ରାମ ବରଣ ଯାଦବ (Dr. Ram Baran Yadav, ନେପାଳର ମନ୍ତ୍ରୀ ରାମ ଶରଣ ମାହାତୋ, ଯୋଗଗୁରୁ ବାବା ରାଣଦେବ ଓ ନେପାଳର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ବିଦ୍ୟା ଦେବୀ ଭଣ୍ଡାରି (Bidhya Devi Bhandari) ଆସିଥିଲେ । 

ପଦଯାତ୍ରା
 
thumb|ମଉଳାକାଳୀକା ନିମନ୍ତେ ଦୂର ପଦଯାତ୍ରା ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ

ଗନ୍ଦାଇକୋଟ ଓ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ନାରାୟଣଗଡ଼, ଭରତପୁର ଓ ଚିତୱାନ ଟାଉନମାନଙ୍କରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଖାଲି ସମୟରେ ଏଠାକୁ ଖୋଲା ପବନ, ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ଅବଲୋକନ ଓ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଯିବା ଆସିବାର ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆସନ୍ତି ।  
thumb|ମଉଳା କାଳୀକା ମନ୍ଦିର ପାହାଡ଼ ଶିକ୍ଷାରରୁ ଗଇନ୍ଦାକୋଟ ଓ ଭରତପୁରର ଦୃଶ୍ୟ
ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ନାରାୟଣୀ ନଦୀ, ଗଇନ୍ଦାକୋଟ ଟାଉନ ଓ ଚିତୱାନ ଉପତ୍ୟକା ଦେଖିପାରିବେ । ଉତ୍ତର ପାଖରେ ମନସଲୁ ପର୍ବତ ଦେଖିପାରିବେ । ଭୋରରୁ ଗଲେ ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ ।   
ଚିତୱାନା ଜାତୀୟ ପାର୍କ ଓ ଲୁମ୍ବିନୀ ଦର୍ଶନାକାଂକ୍ଷୀ ଲୋକ ତାଙ୍କ ଭ୍ରମଣରେ ମଉଳା କାଳୀକା ନାମ ଯୋଗ କରିଦିଅନ୍ତି । ମଉଳା ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଚାଲି ଚାଲି ଯାଇ ଫେରିବା ପାଇଁ ଚାରି ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ । ସେହିଭଳି ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ନାରାୟଣଗଡ଼ (Narayangarh) ଗଲେ ଅଧା ଦିନ ଲାଗେ । ଯିବା ବାଟରେ ଦେଉରାଳି ପାଖରେ ମିନରାଲ ଜଳ ଓ ଜଳଖିଆ ମିଳେ ଓ ପାଖରେ ହେଲିପ୍ୟାଡ ମଧ୍ୟ ଥାଏ ।  

ସଂଯୋଜକତା
ନେପାଳ ଟେଲିକମ Nepal Telecom ସେଠାରେ ଏକ ତାରବିହୀନ ଟ୍ରାନ୍ସରିସିଭର ଗମ୍ବୁଜ ବସେଇଛନ୍ତି । ସେଠାରେ ଜିଏସଏମ, ସିଡିଏମଏ ଫୋନେ କଲ ଓ ୩ ଜି କନେକସନ ମିଳିଯାଏ । 

ଜଳ ଜଳଯୋଗାଣ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ 
ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଏକ ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ହାଇଡ୍ରଲିକ ଚାପ ଯୋଗୁ ଅନବରତ ଜଳଯୋଗାଣ ହୁଏ । ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ପାଖ ଢାଲୁ ଜାଗାରେ  ୫୦୦ ମିଟର ସେହି ଯନ୍ତ୍ର ତଳେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।   

ଗମନାଗମନ
ଉପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବିକଳ୍ପ ଅଛି । ଛୋଟ ଗାଡି ଥିଲେ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବେ । ସାର୍ବଜନିକ ପରିବହନ ଗାଡ଼ିରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଆସିପାରିବେ । 

ପାଦଚଲା ରାସ୍ତା  
ପାଦରେ ଉଠିବା ଓ ଓହ୍ଲେଇବା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ କାମ । ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକମାନେ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରନ୍ତି । ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବିଷାରଦକୁ ୩୦ ମିନିଟ ଓ ନୂଆ ଆଗନ୍ତୁକକୁ ୨ ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ । ବାଟରେ ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳ ପାନ କରିବା ସହିତ ବିଶ୍ରାମ କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।    

କେବ୍ଲ କାର
ଏହି ସୁବିଧା ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ନେପାଳର ବିତ୍ତମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟିତ ହେବାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି (according to Chitwan Post report) ।  ଅନେକ ଲୋକ ପାଦରେ ଚାଲିଲେ ବ୍ୟାୟାମ ଲାଭ କରିବା ସହିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ଆଶା ରଖନ୍ତି ।  

ବାୟୁ ପଥr
ଭରତପୁରରେ ଥିବା ଏୟାରପୋର୍ଟକୁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଓ ପୋଖରାଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟହ ଫ୍ଲାଇଟ ଥାଏ । କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ ସମୟରେ ଭରତପୁରକୁ ଆସିହୁଏ । ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ଦେଉରାଳିରେ ଏକ ହେଲିପୂ ପ୍ୟାଡ ଅଛି ଯାହାମନ୍ଦିରଠାରୁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।   

ବାୟୁ ପଥr
ଭରତପୁରରେ ଥିବା ଏୟାରପୋର୍ଟକୁ କାଠମାଣ୍ଡୁ ଓ ପୋଖରାଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟହ ଫ୍ଲାଇଟ ଥାଏ । କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ ସମୟରେ ଭରତପୁରକୁ ଆସିହୁଏ । ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ଦେଉରାଳିରେ ଏକ ହେଲିପୂ ପ୍ୟାଡ ଅଛି ଯାହାମନ୍ଦିରଠାରୁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।   

ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବହନ
ଗଇନ୍ଦାକୋଟରୁ ୧୫ ମିନିଟ ଚାଲିଲେ ନାରାୟଣଗଡ଼ ପଡ଼ିବ ଓ ସେଠାରୁ ରିକସା ମିଲିଯାଏ ।   

ଫୋଟୋ ଗ୍ୟାଲେରି
ମଉଳା କାଳୀକା ମନ୍ଦିର ପାଦ ଚଳା ରାସ୍ତାରେ କଳା ଓ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦେଇ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । 

 
ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
 Pashupatinath Temple
 Swayambhu
 Manakamana
 Daunne Devi Temple

External links
 Maula Kalika Temple Official Homepage in Nepali Language
 Maula Kalika Temple background in Nepali Language

 
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:କାଳୀ ମନ୍ଦିର