biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
କାଞ୍ଜିଆ ହ୍ରଦ

କାଞ୍ଜିଆ ହ୍ରଦ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ନିକଟସ୍ଥସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ହ୍ରଦ । ଏହାର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ ୭୫ହେକ୍ଟର ବା ୧୯୦ ଏକର । ତେବେ ଏହା ସମୁଦାୟ ୨୬୦ ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନ ଆର୍ଦ୍ର ଭୂମି ହିସାବରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରିଥାଏ । 

 ଜୀବଜନ୍ତୁ  
ଏହି ହ୍ରଦରେ ୩୭ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ, ୨୦ ପ୍ରଜାତିର ସରୀସୃପ, ୪୬ ପ୍ରକାର ମାଛ ଓ ଚିଙ୍ଗୁଡି ସହ ଅନ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାର ଜଳ ଜନ୍ତୁ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହା ସହ ଏଠାରେ ୨୪ ପ୍ରକାରର  ମାଇକ୍ରୋଫାଇଟ  ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି । 

 ପରିବେଶ 
ଏହି ହ୍ରଦ ସହରର ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ପାଇଁ ବହୁତ ଅବଦାନ ଦେଇଥାଏ । 

 ସମସ୍ୟା ସମୂହ  
ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ଅବାରିତ ପ୍ରସ୍ତରଖନନ ହୋଇ ଏହାର ପରିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି । ପୁଣି ସହରରୁ ନିଷ୍କାସିତ ମଇଳା ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ପକାଯାଉଥିବାରୁ ଏବଂ ଏହା ନିକଟରେ ଅନେକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବଢିଚାଲିଥିବାରୁ ହ୍ରଦର ଅବସ୍ଥିତି ସଂକଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଗଲାଣି ।

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ  
ଏହି ହ୍ରଦ ନନ୍ଦନକାନନ ବନ୍ୟା ଜନ୍ତୁ ପାର୍କର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଏଠାରେ ସ୍କୁବା-ଡାଇଭିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଓ ମୋଟର ବୋଟ ଯୋଗେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭ୍ରମଣ କରିବା ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।
 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହ୍ରଦ
ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ରେ ହ୍ରଦ ସମୂହ ର ସାରଣୀ

ଜଳଭଣ୍ଡାର ସମୂହ 
 Maharana Pratap Sagar
 Pandoh Lake
 Gobind Sagar

 ନିମ୍ମ ଅବତଳସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ ସମୂହ 
 Renuka Lake
 Macchial Lake

 ମଧ୍ୟ ଅବତଳସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ ସମୂହ 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ଖଜ୍ଜିଆର , ଚମ୍ବା 
 Dal Lake District Chamba 
 Khajjiar Lake District Chamba
 Kumarwah Lake
 Rewalsar Lake District mandi

 ଉଛ ଅବତଳସ୍ଥିତ ହ୍ରଦ ସମୂହ 
 Prashar Lake (2730m)
 Dehnasar Lake (4280m)
 Nako Lake (3662m)
 Chandra Tal (4300m)
 Suraj Tal (4883m)
 Dhankar Lake
 Dashair (4270m)
 Brighu Lake (4235m)
 Manimahesh Lake (4080m)
 Ghadhasaru Lake (3470m)
 Mahakali Lake (4080m)
 Lama Dal (3960m)
 Chander Naun (4260m)
 Kareri Lake (2934m)
 Kamrunag lake (3334m) Mandi in distt.mandi
ଶିମଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷାଜଳ ପ୍ଳାବିତ ଛୋଟ ହ୍ରଦ ଟାଣି ଜୁନନର , କୁନିହାର , ଓ କରବାଲି ରହିଛି । ତତ୍ ବ୍ଯତୀତ ତାଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରକୃତିକ ପୁଷ୍କରିଣୀ ସବୁ ମଶୋବରା ଓ କରିଗ୍ନାନୋ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । himachaltourism.gov.in

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Himachal Pradesh Tourism Department 
 Himachal Pradesh Tourism Dep. of India 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ରେଣୁକା ହ୍ରଦ

ରେଣୁକା ହ୍ରଦ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଶିରମଉର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 672 ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବୃହତ୍ତମ ହ୍ରଦ । ଏହାର ପରିଧି 3,214 ମିଟର । ଦେବୀ ରେଣୁକାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ଏହି ହ୍ରଦ ସ୍ଥଳ ପଥରେ ମୁଖ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ଏହି ହ୍ରଦରେ ବୋଟିଙ୍ଗ ସୁବିଧା ରହିଛି । ନିକଟରେ ଏକ ସିଂହ ସଫାରୀ ସହ ଚିଡିଆଖାନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ଯେକ ବର୍ଷ ନଭେମ୍ବରରେ ଏକ ମେଳା ହୁଏ । 

 ଅବସ୍ଥିତି 
 ପର୍ବନୂଠାରୁ 123 km
 ପାୟନତା ସାହେବଠାରୁ 53 km
 ନିହାଣଠାରୁ 38 km.himachaltourism.gov.in

 ରେଣୁକା ମେଳା 
ପ୍ରବୋଦିନୀ ଏକାଦଶୀ ସମୟରେ ଏଠାରେ 5 ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରର ମେଳା ଶ୍ରୀ ରେଣୁକା ଜୀ ହେଇଥାଏ । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ପରଶୁରାମ ତାଙ୍କ ମାତା ରେଣୁକା ଦେବୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏହି ମେଳା ପାଇଁ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି । 

 ଅଭୟାରଣ୍ୟ 
1,028 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ରେଣୁକା ରିଜର୍ଭ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳୀ ।

 ସଙ୍କଟ 
ଏହି ହ୍ରଦ ଦିନକୁ ଦିନ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି । ଜଳ ସହ ପଟୁମାଟି ଆସି ଏହାର ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା କମ୍ କରୁଥିବାରୁ ଏବଂ ଏଥିରେ ବଳକା ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ପକେଇ ଦିଆ ଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଇ ଯାଉଛି । ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ଏଠି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆ ଯାଉଛି ।  

 ଗ୍ୟାଲେରି 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 himachaltourism.nic.in 
 hptdc.gov.in 
 http://www.ramsar.org/renuka-wetland

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
କବି

କବି  ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ କବିତା ଲେଖିଥାଆନ୍ତି । . କବିତାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ହେଇପାରେ । ତାହା ସ୍ଥଳ ବିଶେଷ , ସମୟାନୁସାରେ ବଦଳି ଥାଏ । କବି ତାଙ୍କ କବିତାକୁ ଲେଖା ଆକାରରେ ବା ଦର୍ଶକଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଜରିଆରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଥାନ୍ତି । 
thumb|287x287_ପିକସେଲ|Postmortal fictional portrait of Slovak poet Janko Kráľ (1822-1876) - an idealized romanticized picture of "how a real poet should look like" in Western culture.
thumb|208x208_ପିକସେଲ|The Italian Giacomo Leopardi was mentioned by the University of Birmingham as "one of the most radical and challenging of nineteenth-century thinkers".The Zibaldone project, University of Birmingham
କବିତା ଲିଖନ ବାସ୍ତବରେ ଏକ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମ । କବିତା କୌଣଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ,  ଘଟଣା , ବିଷୟବସ୍ତୁ , ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଭାବନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେଇପାରେ । ଆବହମାନ କଳାରୁ କବି ଓ କବିତାର ସ୍ଥିତି ରହିଛି । କବିତାର ଭାବ , ଶୈଳୀ ଓ ସ୍ଥାନ ସମୟ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତନ ହେଇଥାଏ । Orban, Clara Elizabeth (1997). 

 History 
ପ୍ରାଚୀନ ରମ ସମୟରେ ଧନୀ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିBarbara K. Gold, (2014) Literary and Artistic Patronage in Ancient Rome", University of Texas Pressମାନେ କବି ମାନଙ୍କୁ ପେଶାଦାର ଭାବରେ ରହିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲେ । ସେମାନେ ଉତ୍ଚ କୋଟି କବିତା ପାଇଁ କବି ମାନଙ୍କୁ ନିଯୋଜିତ କରୁଥିଲେ । 

ଇସଲାମିକ ଆରବୀୟ କବିମାନେ ଏଇତିହାସିକ ମାନଙ୍କ ପରି ଇତିହାସକୁ କବିତା ଆକାରରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ କନିମାନେ ଘଟଣାବଳୀକୁ କବିତା ଆକାରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ତାହାକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଇତିହାସ ଭାବେ ରଖିଯାଇଛନ୍ତି । 

 Renaissance ପିରିଅଡରେ ଇଉରୋପରେ କବି ମାନଙ୍କୁ ରାଜକୀୟ ସହାୟତା ମିଳୁଥିଲା । ତେବେ ଅନେକ କବି ଅନନ୍ୟ ସୂତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ଆଯର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିଲେ । 

ରୋମାନ୍ଥିକ ପିରିୟଡରେ ବହୁସଙ୍ଖ୍ୟାରେ କବି ପେଷାଦାର ଭାବେ ତାଙ୍କ କବିତାକୁ ପ୍ରକାଶନ କରି ଚାଲିଲେ ।Peter T. Murphy (2005) "Poetry as an Occupation and an Art in Britain" Cambridge University Press ଏହି କବି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୱିଲିୟମ ବାର୍ଡସ୍ୱାର୍ଥ , ରବର୍ଟ ବର୍ନ ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । 

 ଶିକ୍ଷା 
ମୁଖ୍ଯତଃ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷମାନେ କବିତା ଲେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ସ୍ୱଳ୍ପ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ କବି ଭାବରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କ୍ରିଏଟିଭ ଲେଖା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏଥିରେ କବିତା ଲିଖନ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ । Nikki Moustaki (2001), The Complete Idiot's Guide to Writing Poetry, Penguin.

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of poets
 Bard
 Lyricist
 Poet Laureate
 Prose poetry
 Expressionism
 Writer

 ଆଧାର 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Reginald Gibbons (ed), The Poet's Work: 29 poets on the origins and practice of their art. University of Chicago Press (1979).  at Google Books

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Poets' Graves

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଆନା ସାଗର ହ୍ରଦ

thumb|ଆନା ସାଗର ହ୍ରଦ
ଆନା ସାଗର ହ୍ରଦ ,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଅଜମର ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ । ଏହା ଏଇତିହାସିକ ସମ୍ରାଟ ପୃଥ୍ଭିରାଜ ଚୌହାନଙ୍କ ପିତାମହ ଅମୋରାଜା ( ଆନା )ଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୧୩୫ରୁ ୧୧୫୦ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହି ହ୍ରଦ ୧୩ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ । ପରେ ୧୬୩୭ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀର ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ସାହାଜାହାନ ଏହାର ବରାଦରୀ ବା ପାଭିଲିଆନ ନିର୍ମାଣ କରେଇଥିଲେ । ଜାହାଙ୍ଗୀର ତାଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ଏଠାରେ ଦୌଲତ ବାଗ ବଗିଚା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ  
ଏହା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଜନପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ । ଏହି ହ୍ରଦର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ପାହାଡ ଉପରେ ଏକ ସର୍କିଟ ହାଉସ ରହିଛି । ଏହି ସର୍କିଟ ହାଉସ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦ୍ୱିପକୁ ବୋଟ ସାହାଯ୍ୟରେ ଯିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦର ସୁନ୍ଦରତାକୁ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଏହା ନିକଟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୂତନ ନିର୍ମାଣକୁ ହାଇ କୋର୍ଟ ବନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି । 

 କିମ୍ବଦନ୍ତୀ  
ଲୋକ କଥାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି , ଯେତେବେଳେ ମୁସଲିମ ସନ୍ଥ ମୋଇନୁଦ୍ଦିନ ଚୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କର ସହଚର ମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ହ୍ରଦ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ହ୍ରଦର ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଗଲା । ସେ ଗୋଟିଏ କପରେ ପଣି ମାଗିଲେ । ତାହା ତାଙ୍କୁ ଦିଅ ଯିବା ପରେ ସେ ସେଇ ପାଣି ପିଇବା ପରେ ଦେଖାଗଲା ପୁରା ହ୍ରଦର ପାଣି ଶୁଖିଗଲା । ଏହା ପରେ ଲୋକ  ମାନେ ମାଫି ମାଗି ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାରୁ  ସେ ପୁଣି ହ୍ରଦରେ ଜଳ ଭର୍ତ୍ତି ହେଇଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ତାଙ୍କର ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନୁଗତ ସେ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଲେ । 
thumb|ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ହ୍ରଦ |
 ଭାରତର ହ୍ରଦ ସମୂହର ତାଲିକା 
 List of lakes in India

 ଆଧାର 
 rajasthantourism.gov.in

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ହ୍ରଦ

ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର  (Bengali: রবীন্দ্র সরবর) (ପୂର୍ବତନ ଢାକୁରିଆ ହ୍ରଦ)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଦକ୍ଷିଣ କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ । 
thumb|right|Rabindra Sarobar with a view of South City

ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଭେନ୍ୟୁ,ରାସବିହାରୀ ଆଭେନ୍ୟୁ ଧାକୁରିଆ ଓ କଲିକତା ସବ ଅରବାନ ରେଳପଥ ଘୃ ରହିଛନ୍ତି । ,

 ଇତିହାସ 
 ୧୯୨୦ ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କଲିକତା ଉନ୍ନୟନ ଟ୍ରଷ୍ଟ ୧୯୨ ଏକର କର୍ଦମାକ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ ।ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଉନ୍ନୟନ କରି ଏଠାରେ ବାସ ଗୃହ ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା ରାଖି ଏଥିପାଇଁ ରାସ୍ତା ଓ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉନ୍ନୟନ କଲେ । ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ଖନନ କରି ଏକ ବିଶାଳ ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ କାଲେ । ଏହା ସେ ସମୟରେ ଧକୁରିଆ ହ୍ରଦ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା । ୧୯୬୮ ମଯ ମାସରେ ତାହାକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ନାମ ଦିଆ ଗଲା ।ଏହା ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ସାହିତ୍ୟିକ ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବ ରଞ୍ଚଲ  ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।     

ଏହି ହ୍ରଦର ଚତୁର୍ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାସ ଗୃହ ମାନ ନିର୍ମିତ ହେବା ସହ ପାର୍କ , ଅଡିଟୋରିମ ଆଦି ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହେଲା । ଏହା କଲିକତା ସହରର ସବୁଠୁ ଜନପ୍ରିୟ ରହଣି ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ବହୁ ପୁରାତନ ବୃକ୍ଷ ମାନ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ପରିବେଶକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ରଖିଥାଏ । ଶୀତ କାଳରେ ହ୍ରଦକୁ ବହୁ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଆଗମନ କରିଥାନ୍ତି । 

 ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ 
 ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ଏହି ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଷ୍ଟାଡିୟମ ନାମରେ ଏକ ଫୁଟବଲ ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏଠାରେ ୨୬,୦୦୦ ଲୋକ ବସିବାର ସୁବିଧା ରହିଛି । 
 ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ମୁକ୍ତ ମଞ୍ଚ ନାମରେ ଏକ ଥିଏଟର ରହିଛି । 
 ହ୍ରଦର ଦକ୍ଷିଣରେ ଏକ ଜାପାନୀ ବୁଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା କଲିକତାର ଏକମାତ୍ର ବୁଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର । ଏହା ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ଜାପାନୀ ନିଚିଦାତ୍ସୁ ଫିଜୀ , ଯିଏ ବିଶ୍ୱ ବୁଦ୍ଧ ଆସୋସିଏସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ , ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । 
 ୧୯୨୬ରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ମସଜିଦ ହ୍ରଦ ସ୍ଥ ଏକ ଦ୍ୱିପରେ ରହିଛି । ଖନନ ବେଳେ ଏହା ଭୂମି ତଳୁ ଉଦ୍ଧାର ହେଇଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । 
 ଏହି ମସଜିଦକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ଝୁଲା ସେତୁର ନିର୍ମାଣ ହେଇଛି । ସେତୁ ତଳେ ଏକ ମାଛ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହେଇଛି । 
 ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ୱୀମିଂ ଓ ରୋୟିଂର ସୁବିଧା ରହିଛି । ଅନେକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । 

 ଅବକ୍ଷୟ 
ଏହି ହ୍ରଦ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁ ଅବକ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲାଣି । ଏହାକୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ବିଭାଗ ଜାତୀୟ ହ୍ରଦ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ଯୋଜନାରେ ଅନାରଭୁକ୍ତ କରି ଏହାର ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି । 

 ଯାତାୟତ 
ରବୀନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଦମ ଦମ ବିମାନ ବନ୍ଦରଠାରୁ ୩୦ କିଲୋମିଟର ଓ ହାୱଡା ରେଳ ଷ୍ଟେସନଠାରୁ ୧୨ କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଏଠାକୁ କଲିକତା  ମେଟ୍ରୋ ଟ୍ରେନ ଚଳାଚଳ କରେ । 

 ଆଧାର 
 a description of Rabindra Sarovar in Rainwaterharvesting
 a reference to Rabindra Sarobar in Clickindia.com 
 a reference to the Pavilion Hall, Rabindra Sarovar in "The Telegraph"

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ହ୍ରଦ‌
ହେଲସିଙ୍କି ସାମ୍ବା କାର୍ନିଭାଲ

ଡାହାଣ|thumb|୨୦୦୪ କାର୍ନିଭାଲ 
ଡାହାଣ|thumb|୨୦୧୧ କାର୍ନିଭାଲ 
ଡାହାଣ|thumb|୨୦୧୪ କାର୍ନିଭାଲ 
ହେଲସିଙ୍କି ସାମ୍ବା କାର୍ନିଭାଲ ଏକ ବାର୍ଷିକ ସାମ୍ବା କାର୍ନିଭାଲ ଯାହା ଫିନଲାଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ ହେଲସିଙ୍କିରେ 1991ରୁ ହେଇଆସୁଛି । 

ଏହି କାର୍ନିଭାଲ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମଇ ମାସର ପ୍ରଥମ ତୋ ମଧ୍ୟ ଯାଏ ସପ୍ତାହ ଶେଷରେ ହେଇଥାଏ । ଏହା ଫିନଲାଣ୍ଡର ଜାତୀୟ ଦିବସ ମେ ୧୨ ନିକଟ ସମୟରେ ହୁଏ । ଋଓ କାର୍ନିଭାଲ ପରି ଏହା ଜାନୁୟାରୀରୁ ମାର୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ହେଇ ପାରେ ନାହିଁ , କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ଫିନଲାଣ୍ଡରେ ତାପମାନ ଖୁବ କମ ରହି ବରଫପାତ ହେଇଥାଏ ।   

 ଇତିହାସ 
ଏହି ଫେଷ୍ଟିଭାଲର ନିଜର କଉଣଶି ଏଇତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ନାହିଁ । ତେବେ ଏହା ବ୍ରାଜିଲ ଦେଶର ଋଓ ସହରରେ ହଉଥିବା ସମପରକାର ଉତ୍ଶାବଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଫିନଲାଣ୍ଡର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତରଜା ହାଲୋନେନ ସେହି ଉତ୍ସବରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏହି ଫେଷ୍ଟିଭାଲ ଫିନ୍ନିସ ସମ୍ବା ସ୍କୁଲ ଆସୋସିଏସନଦ୍ୱାରା ସଂଗଠିତ ହେଇଥାଏ । 
 ଗ୍ୟାଲେରି  

 External links 
 Official site

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବ
ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ

thumb|ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତର 
ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହୋଟେଲ । ଏହା  ପୂର୍ବତନ ମହାରାଜାଙ୍କ ବାସଗୃହ ଥିଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ହୋଟେଲରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି । ଜୟପୁର ସହର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାଚୀରରୁ ଭବାନୀ ସିଂହ ରାସ୍ତାରେ ୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ । 

 ଇତିହାସ 
୧୮୩୫ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ସିଂହ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ ନର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ଗାର୍ଡେନ ହାଉସ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଠାକୁର ସାବାଇ ମାନସିଂହଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ Crump, Page 144.ଏହାକୁ ଏକ ରାଜକୀୟ ଶିକାର ଆବାସ ସ୍ଥଳରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ କାଳରେ ଏହା ନିକଟରେ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ରହିଥିଲା । ସେତେବେଳେ ସାର ସାମୁଏଲ ସ୍ୱିଣ୍ଟନ ଜାକବଙ୍କMichell, in 1925, page 42 ନକ୍ସା ଅନୁଯାୟୀ ଏହାକୁ ଏକ ରାଜମହଳ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇଥିଲା । ମହାରାଜା ସାବାଇ ମାନସିଂହ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ବାସଗୃହ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୩୧Crites, page 41 ରେ ଏହାର ପରିବର୍ଦ୍ଧନ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ ରାଜତନ୍ତ୍ରର ବିଲୋପ କରାଗଲା । ଏହାକୁ ଏକ ସରକାରୀ ଭବନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ପୂର୍ବତନ ରାଜପରିବାର ଏହି ମହଲ ତଥା ଏଠାରେ ଥିବା ୪୭ ଏକର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବଗିଚାର ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ ହେଇଯିବାରୁ ୧୯୫୭ରେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ବିଳାସପୂର୍ଣ ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କଲେ । 

 ପୁରସ୍କାର 
 କୋଣ୍ଡେ ନାଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମେଗାଜିନଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଟେଲ ଭାବରେ ପୁରସ୍କୃତ ହେଇଥିଲା । 
 ଅନ୍‌ଲାଇନ୍‌ ଯାତ୍ରା ଯୋଗାଣ ସଂସ୍ଥା ‘ଟ୍ରିପ୍‌ ଆଡଭାଇଜର’ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଭିତ୍ତିରେ ରାମବାଗ ପ୍ୟାଲେସ ବିଶ୍ବର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଟେଲ ଭାବରେ‘ଯାତ୍ରୀ ପସନ୍ଦ ସମ୍ମାନ-୨୦୨୩’ ଲାଭ କରିଥିଲା ।

 ଆଧାର 

 ଆଧାର ସବୁ 
 
 
 
  CS1 maint: Multiple names: authors list (link) Category:CS1 maint: Multiple names: authors list
 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ
କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ

କୋଟା ଜିଲ୍ଲା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । କୋଟା ସହର ଏହାର ସଦର ମହକୁମା ।

12 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଓ ଦେବ ନାମକ ହାଡା ମୁଖିଆ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକାର କରି ବୁନ୍ଦି ଓ ହାଦୋଟି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 17 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଏହାକୁ ତତ୍କାଳୀନ ଶାସକ ରାଓ ରତନ ସିଂହଙ୍କଠାରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନେଇ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

କୋଟା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ଗୁରୁ ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।  

କୋଟାର ଉତ୍ତରରେ ବୁନ୍ଦି ଜିଲ୍ଲା , ପୁର୍ବରେବରଣ ଜିଲ୍ଲା ଦକ୍ଷିଣରେ ଝାଳେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଚିତ୍ତୋର୍ଗଦ ଜିଲ୍ଲାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ । ଏଠାରେ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି ।

ଶିଳ୍ପ ସମୂହ

କୋଟା  ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ ସାର ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର । କୋଟାର 4ଟି ବିଜୁଳି ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଏହାର ଅନତିଦୂରରେ ରାଜସ୍ଥାନ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ଳାଣ୍ଟ ରାୱତଭାତଠାରେ  ଅବସ୍ଥିତ । ଚମ୍ବଲ ନଦୀ ନିକଟଟାରେ କୋଟା ଥର୍ମଳ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ତ ଗ୍ଯାସ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ପୁନଶ୍ଚ ଜବାହାର ସାଗରଠାରେ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ କୋଟା ଜିଲ୍ଲାର ନିକଟବର୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । 
ଡାହାଣ|thumb|କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ 

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ କୋଟା ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା 1,950,491"District Census 2011".  ଥିଲା ଯାହାକି ଲସୋଥୋ ଦେଶUS Directorate of Intelligence. ର ଜନସଂଖ୍ୟା ବ ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ନିଉ ମେକ୍ସିକୋ "2010 Resident Population Data".  ସହ ସମତୂଲ୍ୟ । ଏହା ଭାରତରେ 239 ତମ ସ୍ଥାନ ରଖିଥିଲା ଜନସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ । ଜଣ ଘନତ୍ୱ 374 ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 77.48 %।  ଗତ ଦଶନ୍ଧିରେ ଜନ ବୃଦ୍ଧି ହାର 24.35 % ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ଅନୁପାତ 906:1000 ରହିଥିଲା । 

 ଆଧାର 

alt=Stub icon|28x28_ପିକସେଲThis article related to a location in Rajasthan is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. v
 t
 e

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ଝାଲାୱର ଜିଲ୍ଲା , ରାଜସ୍ଥାନ

ଡାହାଣ|thumb|400x400_ପିକସେଲ|5. Jhalawar district
ଝାଲାୱର ଜିଲ୍ଲା (Rajasthani: झालावाड जिल्हा)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା କୋଟା ଜିଲ୍ଲା , ବରଣ ଜିଲ୍ଲା ତଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଗୁନା ଜିଲ୍ଲା , ରାଜଗଡ ଜିଲ୍ଲା ଓ ସହଜପୂର ଜିଲ୍ଲାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ।ଝାଲାୱର ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସହର ଓ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  

 ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଝଲାସ ପ୍ରଜାତିର ରାଜପୁତ ବଂଶଜଙ୍କ ଅନୁସାରେ ହୋଇଛି । 

 ଇତିହାସ 
ପ୍ଯର୍ବତନ ଝାଲାବର ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଏହି ଜିଲ୍ଲା  ହୋଇଛି । 1838ରେ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜ୍ୟ କୋଟା ରାଜ୍ୟରୁ ଅଲଗା ହେଇ ଗଠିତ ହେଇ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରା ଯାଇଥିଲା । 

 ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ମାଳବ ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ହାଦୋତି ଖଣ୍ଡରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ରାଜ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ ଫେଇ କାଲୀ ସିନ୍ଧ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ।  

 ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି 

2006 ମସିହାରେ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର 250ଟି ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ପଛୁଆ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳ ଉନ୍ନୟନ ଫଣ୍ଡରୁ ସହାୟତା ପାଇଥାଏ । (BRGF).Ministry of Panchayati Raj (September 8, 2009). 

 Divisions 
The district is divided into six sub-divisions: Jhalawar, Aklera, Bhawani Mandi, Pirawa, Khanpur and Manohar Thana.

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଝାଲବାର ଜିଲ୍ଲାର ଜନସଂଖ୍ୟା 1,411,327"District Census 2011".  ଥିଲା ଯାହା ସ୍ୱିଜର୍ଲାଣ୍ଡUS Directorate of Intelligence.  ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବା ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ହାୱାଇ "2010 Resident Population Data". ସହ ସମତୂଲ୍ୟ । ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତର 349 ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଜନସଂଖ୍ୟା 227 । 2001ରୁ 2011 ମଧ୍ୟରେ ଜନବୃଦ୍ଧି ହାର 10.57 ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 62.13% ଓ ମହିଳା ପୁରୁଷ ଅନୁପାତ 945: 1000 ରହିଥିଲା । 

ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଜଯର , ଭିଲ ,ମିନା ପରି ଜନଜାତିର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି ।  

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 

Category:Districts of Rajasthan
Category:Jhalawar district
Category:Districts of India
Category:Districts in Kota division

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ , ଉଦୟପୁର

ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଉଦୟପୁରଠାରେ ପୂର୍ବତନ ଉଦୟପୁର ମହାରଣାଙ୍କ ବାସଭବନ । ଏହା ସେଠାରେ ଥିବା ହ୍ରଦ ପିଚୋଲାର ତଟରେ ନିର୍ମିତ ।  

 ଅତିଥି ଭବନ 
ମହାରଣା ସଜ୍ଜନ ଶମ୍ଭୁ ସିଂହ ଏହାର ନିର୍ମାଣ 1874ରୁ 1884 ମସିହାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଭବନର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାରଣା ଫତେହ ସିଂହ 20 ଶତାବ୍ଦୀରେ ପୂର୍ଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ ଅତିଥି ଭବନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା .

।ଅତିଥି ଭବନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହେଲା ସମୟରେ ଏଥିରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ମହାରାଜାମାନେ ରହିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ଜର୍ଜ V 1905 ମସିହାରେ ଓ ପ୍ରିନ୍ସ ଓଫ ୱଲେସ ଏଡୱାର୍ଡ  ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । 

1955ରେ ଭଗବତ ସିଂହ ଏହାକୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ପାଇବା ସମୟରେ ଏହି ସବୁ ରାଜମହଳର ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ ଅଧିକ ବ୍ୟୟ ସପେକ୍ଷ ହେଇଯାଇଥିବାରୁ ହ୍ରଦ ନିକଟସ୍ଥ ପେଲେସ ଓ ଫତେହ ପ୍ରକାଶ ପେଲେସକୁ ଅରମଦାୟକ ହୋଟେଲରେ ପରିଣତ କରି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ପରେ ଶିବ ନିବାସ ପେଲେସ ମଧ୍ୟ 1982ରେ ଏକ ହେରିଟେଜ ହୋଟେଲରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଇଥିଲା । 

 ହୋଟେଲ 
ଏହି 3ଟି ପେଲେସ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ ବୃତ୍ତକାର ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଏକ ମାର୍ବଲ ପୁଲ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଉପର ମହଲା ମାନକ ବାଲକୋନୀରୁ ବଗିଚା ଓ ପିଚୋଳ ହ୍ରଦର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । ଭିତର ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜପୁତ ଚରୁ କଳା ସହ ହାତିଦାନ୍ତ , କାଚ ଇତ୍ୟାଦିର ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ରହି ଏହାକୁ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର କରିଥାଏ । ମହାରାଣା ନିଜେ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ କରି କୁନ୍ଦନଲାଳ ଓ ଖାଜା ଉସ୍ତାଦ ନାମକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ଏହି କଳା ଶିଖେଇବାକୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ପଠେଇ ଥିଲେ ।  

ପରେ ଏହି ହୋଟେଲରେ ଆହୁରି ପରିବର୍ଦ୍ଧନ ହେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ 36ଟି ଅତିଥି କୋଠରି ଉପଲବ୍ଧ ହେଇଛି ।

ଏହାର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ହେଲା ପରେ ଏଠାରେ ମହାରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ , ନେପାଲର ରାଜା , ଇରାନର ଶାହ ଓ ଜାକେଳିନ କେନେଡିଙ୍କ ପରି ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନେ ରହିଥିଲେ । 

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜେମ୍ସ ବଣ୍ଡ ଫିଲ୍ମ ଅକ୍ଟୋପୁସୀ(Octopussy)  ର ଭରତର ଦୃଶ୍ୟ ଚିତ୍ରଣ ବେଳେରେ ଏହି ହୋଟେଲ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଇଥିଲା । 

 ଆଧାର 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 
 
 
 
 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Official Website of Shiv Niwas Palace udaipur

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ବୁନ୍ଦି , ରାଜସ୍ଥାନ

ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|View of Bundi Fort and Palace from the Highway.
ଡାହାଣ|thumb|292x292_ପିକସେଲ|An alley in the old town. Many of Bundi's houses are painted blue.
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|Street scene from Bundi, Rajasthan.
ଡାହାଣ|thumb|311x311_ପିକସେଲ|Lady in Bundi in the year 1986.

 ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ବୁନ୍ଦି ସହର କୋଟାଠାରୁ 35 କିଲୋମିଟର ଓ ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁରଠାରୁ 210 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଦିଗବାରେଣୀ 25.44°N 75.64°E ଓ ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 876 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । ଏହି ସହରର ତିନି ପାଟରେ ଅରାବଳି ପର୍ବତମାଳା ଘେରି ରହିଛି । କୋଟା - ଚିତୋର୍ଗଦ ରେଳ ପଥ ଏଠାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ କମଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଓ ବିଜାସନ ମାତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ରହିଥିବାରୁ ଏହା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ସହ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀର ମାନନ୍ୟତା ପାଏ ।  

 ଜନ  ସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା"Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional)".  ଅନୁସାରେ ବୁନ୍ଦିର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 88,312 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 53% ଓ ମହୀୟାଲା ସଂଖ୍ୟା 47% ଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷରତା ହାର 67% ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଜନସଂଖ୍ୟା 14 % । ତେବେ 2011 ଜନଗଣନାରେ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 104, 457କୁ ବୃଧ୍ହୀ ହେଇଥିବା ଜଣା ପଡେ । 

 ଇତିହାସ 
ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଣ ଜାତି ଓ ପ୍ରଜାତିର ଲୋକ ରହୁଥିଲେ । 1342 ମସିହାରେ ରାଓ ଦେବା ହଡା ନାମକ ଜଣେ ରାଜପୁତ ମୁଖିଆ  ଏହାକୁ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ବୁନ୍ଦି ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । 

 ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ସବୁ 
 1354 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ତାରାଗଡ ଦୁର୍ଗ ଏଠାରେ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ । ଏହା 16 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭୀମ ବୁରୁଜ ନାମରେ ଏକ ଦୁର୍ଗ ଭାବରେ ଥିଲା । 
 ବୁନ୍ଦି ରାଜମହଳ ପାହାଡର ସମୀପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ମୁରାଲ ଚିତ୍ରପଟ ଓ ଚରୁ କଳା ସହ ରହିଛି । 
 ବୁନ୍ଦି ନିକଟରେ ଅନନ୍ୟ ଧାରଣର ସ୍ଟେପ କୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ 'ରାଣିଜୀ କି ବୋରୀ " ନାମକ କୂପ 46 ମିଟର ତଳକୁ ଖନନ କରି 1699 ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହାର ପାଉଞ୍ଚ ଦେଇ ତଳକୁ ଯାଇ ହୁଏ । 
 ବୁନ୍ଦି ନିକଟରେ ନବଲ ସାଗର ନାମକ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ନାଳ ଦେଇ ଏଠାକୁ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କ ମଦିର ରହିଛି ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଜଳରେ ବୁଡି ରହିଥାଏ । 

  ସ୍ଟେପ କୂପ  
ବୁନ୍ଦି ସହରରେ 50ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରାଚୀନ  ସ୍ଟେପ କୂପ ରହିଛି । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ନାହିଁ । କେବଳ 'ରାଣିଜୀ କି ବଓୟାରି" ନାମକ କୂପ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । 
 Gallery 

 ଯାନୀ ଯାତ୍ରା 

1. କଜାଲି ତିଜ 
2. ଗଙ୍ଗାଉର ଉତ୍ସବ 
3. ବୁନ୍ଦି ଉତ୍ସବ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Official website of Bundi collectorate
 Genealogy of the ruling chiefs of Bundi
 MSN Map

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Bayley, C.S. Chiefs and Leading Families in Rajputana (hardback). India: Office of the superintendent of Government Printing. p. 114. ISBN 81-206-1066-0. 
 Beny, Roland; Matheson, Sylvia A. (1984). Rajasthan – Land of Kings. London: Frederick Muller. p. 200 pages. ISBN 0-584-95061-6. 
 Crump, Vivien; Toh, Irene (1996). Rajasthan (hardback). London: Everyman Guides. p. 400 pages. ISBN 1-85715-887-3. 
 Martinelli, Antonio; Michell, George (2005). The Palaces of Rajasthan. London: Frances Lincoln. p. 271 pages. ISBN 978-0-7112-2505-3. 
 Sodhi, Jiwan (1999). A Study of Bundi School of Painting (hardback). India: Abhinav Publications. ISBN 81-7017-347-7. 
 Tod, James. Annals and Antiquities of Rajasthan (With a Preface by Douglas Sladen). 54, Jhansi Road, New Delhi-1100055: Oriental Books Reprint Corporation.
ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,

ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ  (Hindi: मेहरानगढ़ का दुर्ग) (Sindhi: مهراڻ ڳڙهه‎
Category:Articles containing Sindhi-language text
),ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ସର୍ବ ବୃହତ ଦୁର୍ଗ । ଏହା 1480 ମସିହାରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ସହରଠାରୁ 410 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବିଶାଳ କାୟ ପ୍ରାଚୀରଦ୍ୱାରା ଅବଦ୍ଧ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଖୋଦେଇ ସହ ଅନେକ ପ୍ରସାଦ ସମୂହ ରହିଛି । ଏକକ ଗୋଳେଇ ପାଉଞ୍ଚ ରାସ୍ତା ସହରରୁ ଏହା ଊପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ରହିଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗର ବାମକୁ କିରାଟ ସିଂହ ନାମକ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ରହିଛି । 

ଦୁର୍ଗ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ 7ଟି ଗେଟ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ମହାରାଜା ମାନ ସିଂହ ତିଆରି କରିଥିବା ଜୟପୋଲ ( victory gate) ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ।ମହାରାଜା ଅଜିତ ସିଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଫତେହପୋଲ ମଧ୍ୟ ମହାରାଜାଙ୍କ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ମନେଇବାକୁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ଦେଇଥିବା ହାତର ଛପା ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  

ମେହେରାନଗଡ ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଥିବାଥିବା ମିଉଜିଅମ ରାଜସ୍ଥାନର ସବୁଠୁ ବେଶୀ ପ୍ରାଚୀନ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଭର୍ତ୍ତି ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ । 1730 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଜିତି ଥିବା ପାଳଙ୍କି , ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସବୁ , ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ପୋଷାକ , ଅଙ୍କିତା ଚିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏଇତିହାସିକ ଦ୍ରବ୍ଯ ସବୁ ଏଠାରେ ରହିଛି । 

 ଇତିହାସ 
ରାଓ ଯୋଧା ଯୋଧପୁରକୁ 1459 ମସିହାରେ ଏକ ରାଜପୁତ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ରଣମଳଙ୍କ 24 ଜଣ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଓ ପଞ୍ଚଦଶତମା ରାଠୋର ଶାସକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ମନାଦୋର ଦୁର୍ଗରୁ ଜୋଧପୁରଠାରେ ନିର୍ମିତ କରିଥିବା ଏହି ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗକୁ ତାଙ୍କର ଆବାସ ଉଠେଇ ଆଣିଥିଲେ । 

ରାଓ ଯୋଧା ତାଙ୍କର ସେନାଙ୍କୁ ନେଇ ତତ୍କାଳୀନ ମେବାର ସେନାବାହିନୀକୁ ପରାସ୍ତ କରି 1459 ରେ ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 
thumb|The imposing silhouette of the Mehrangarh fort against the stunning clouds at Jodhpur.
thumb|ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା କିଲକିଲା ତୋପ 

 ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗର ଗ୍ୟାଲେରି 

 ହାତୀ ହାୱଦା 
thumb|230x230_ପିକସେଲ|ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ପାଳଙ୍କି 

 ପାଲିଙ୍କି 
ସେହି ସମୟରେ ପାଳଙ୍କି ରାଜକୀୟ ମହିଳାମାନେ ଯାତାୟତ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା 20 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟର୍ଦ୍ଧ ଯାଏ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏଥିରେ ରାଜା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ । ପାଳଙ୍କିକୁ ହାତୀ ଉପରେ ଲଗା ଯାଏ ବା ତାକୁ ଭୃତ୍ୟମାନେ ବହନ କରି ନଉଥିଲେ । thumb|240x240_ପିକସେଲ|ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା 1828 ମସିହାର ଶିବ ପୂରଣର ଚିତ୍ର ପଟ .

 ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର 
ଡାହାଣ|thumb|267x267_ପିକସେଲ|ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର
ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ 1460 ମସିହାରେ ମାଁ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ମୂର୍ତି ଆଣି ମେହେରଗଡରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । 

 ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 
ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 72 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ପାର୍କ । ଏଠାରେ ପରିବେଶିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧହର କରାଯାଇଥିବା ମରୁ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି । ଏହା 2006 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । 

 ୨୦୦୮ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା 
ମେହେରଗଡ ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ 2008 ମସିହାରେ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା ହେଇ 249 ଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଓ 400ରେ ବେସୀ ଆହତ ହେଇଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ଇତିହାସରେ ଏକ ଦୁଖଡ ଘଟଣା । .2008 Stampede at Chanmunda Devi Temple in Mehrangarh Fort Sep 30, 2008

 ସଂସ୍କୃତି 
ଦୁର୍ଗରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଚିତ୍ତ  ବିନୋଦନ ପାଇଁ ଲୋକ କଳାକାରମାନେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏଠାରେ ଥିବା ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ମେଳା , ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ । ଏଠାରେ2012ରେ  ଇଂରାଜୀ ଫିଲ୍ମ The Dark Night Risesର ଶୁଟିଙ୍ଗ ହେଇଥିଲା । "ଆୱାରାପନ  " ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ 2015ରେ ଏଠାରେ ହେଇଥିଲା । ଆମେରିକୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ junun ନାମକ ସଂଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ ଥାଇ ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

 ଟୀକା

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Mehrangarh Museum Trust 
 Website for Mehrangarh Fort in Jodhpur - Mehrangarh Fort Information
 Mehrangarh Fort, Rajasthan Tourism