biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ

ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନିମନ୍ତେ ଗଠିତ ଏକ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏକ ପୁରସ୍କାର । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ବାହାନଗା ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିରେ ଥିବା ଓଡ଼ଶାଳ ଗାଁରେ ଥିବା ପଞ୍ଚସଖା ଯାତ୍ରା ଏକାଡେମି ତରଫରୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ଯାତ୍ରା ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଯାତ୍ରା ଜଗତର ୧୪ ଜଣ ପ୍ରତିଭାଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ୨୦୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ଶାଳସ୍ଥିତ ବାବା ବତ୍ସେଶ୍ୱର ମୁକ୍ତ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ "ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ" ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । 

 ୨୦୧୪ 
 ନାମ  ବିଭାଗ  ଯାତ୍ରା ଦଳ  ପୁରସ୍କାର ନାମ ଅଟଳ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା ଅଭିନୟ (ଶଲାବୁଢ଼ା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)   "ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ଗୌରବ ସମ୍ମାନ" ରଞ୍ଜନ ମହାରାଜ    "ନାଟ୍ୟାଚାର୍ଯ୍ୟ ରଘୁନାଥ ପଣ୍ଡା ସମ୍ମାନ" ପରମାନନ୍ଦ ସାହୁ     "ଯାତ୍ରା ସମ୍ରାଟ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ" ପରମାନନ୍ଦ ସାହୁ    "ଯାତ୍ରା ସମ୍ରାଟ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ" ସୁନାମଣି କର    "ନାଟ୍ୟଶ୍ରୀ ଅାର୍ତ୍ତବନ୍ଧୁ ରାଉତରାୟ ସମ୍ମାନ" ଦିବାକର ମହାନ୍ତି    "ପଲ୍ଲୀକବି କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ବେହେରା ସମ୍ମାନ" ଦିବାକର ମହାନ୍ତି    "ପଲ୍ଲୀକବି କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ବେହେରା ସମ୍ମାନ" ମନୋଜ ପଣ୍ଡା    "ବିଶ୍ୱନାଥ ମିଶ୍ର ଯାତ୍ରା ନାଟ୍ୟକାର ସମ୍ମାନ" ବିଜୟ ଦାସ    "ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ନାୟକ ସ୍ମୃତିସମ୍ମାନ" ଭାଗ୍ୟଧର ସେଠୀ    "ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ" ସାନୁ ମଲ୍ଲିକ    "ଗୁରୁଶ୍ରୀ କାଶୀନାଥ ବିଶ୍ୱାଳ ଯାତ୍ରା କଳା ସମ୍ମାନ" ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ସାମଲ   ଇଷ୍ଟର୍ନ ରେଡ୍‍  "ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ ଯାତ୍ରା କଳା ସମ୍ମାନ" କବିତା ଲେଙ୍କା   ଶିବାନୀ ଗଣନାଟ୍ୟ  "ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନା ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ" ପଦ୍ମନାଭ ରାଉତ   କୋଣାର୍କ ଗଣନାଟ୍ୟ  "ଯାତ୍ରା ଗୌରବ ଜଗନ୍ନାଥ ଜେନା ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ" ଅଜୟ କୁମାର ରାଉତ    "ଯାତ୍ରା ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମାନ" ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ   କଳିଙ୍ଗ ଗଣନାଟ୍ୟ  ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମାନ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ପଠନ 
 ପଞ୍ଚସଖା ଯାତ୍ରା ଏକାଡେମି
 ଯାତ୍ରା

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର
ନରସିଂହ ମିଶ୍ର

ନରସିଂହ ମିଶ୍ର (ଜନ୍ମ: ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୦) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ରାଜନେତା । ସେ  ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବିରୋଧି ଦଳ ନେତା ଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୪-୨୦୦୯ ଯାଏଁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଉପସଭାପତି ରହିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଲୋଇସିଂହା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଛତାମଖନା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ବାପା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମିଶ୍ର ପେଶାରେ ଓକିଲ ଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ମନୋନିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ମାତ୍ର ୧୮ ବର୍ଷରୁ ନରସିଂହ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ । ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଓକିଲାତି ବୃତ୍ତି ଚାଲୁ ରଖିଥିଲେ । ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଓକିଲାତି କରି ଚାଷୀଙ୍କୁ ମାଗଣା ଧାନ ଯୋଗାଇ ଦେବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।

୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୭ରେ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ବିଧାନ ସଭା କାର୍ଯ୍ୟପରାମର୍ଶଦାତା କମିଟିରୁ ଇସ୍ଥଫା ଦେଇଥିଲେ ।http://sambad.in/news/state/narasingha-misra-resignation/42722.html

ପଦ ପଦବୀ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବାର ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯ଶତମ ବିଧି ଆୟୋଗର ସଦସ୍ୟ
ଇଣ୍ଡୋ-ସୋଭିଏତ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାଜର ଉପ-ସଭାପତି
ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶାନ୍ତି ପରିଷଦର ରାଜ୍ୟ ଶାଖାର ଉପ-ସଭାପତି
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ବିଶେଷ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ

ଆଧାର

 ବାହାର ଆଧାର 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ରାଜନେତା
ମାମିନା

ମାମିନା (ଜନ୍ମ ନାମ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଶତପଥୀ) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ଅଭିନେତ୍ରୀ ରୁକ୍ମଣୀ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସେ ଗୌରୀ କଥାଚିତ୍ରରୁ ନିଜ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୧୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । 

ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର
 ଝିଅଟେ ତୁ ସୀତାପରି
 ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା
 ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା
 ମଥୁରା ବିଜୟ
 ସତ ମିଛ
 ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ
 ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ
 ଜଗା ହାତରେ ପଘା
 ବାଜେ ବଇଁଶୀ ନାଚେ ଘୁଙ୍ଗୁର
ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
 
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାଶ

ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାଶ, ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଲେଖକhttp://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/sahitya-akademi-awards-presented/article4359663.ece, ଅଭିନେତା ଓ ସମ୍ବାଦ ପାଠକ । କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ ଆଦିରେ ସେ ନିଜ ଲେଖନି ଚାଳନା କରିଥାନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ଲେଖା ବରାବର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଦୂରଦର୍ଶନର ଜଣେ ସମ୍ବାଦ ପାଠକ ଭାବରେ ସେ ଖୁବ ପରିଚିତ । ସେ, ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପଚିଚାଳନା ମଧ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ ଓ କଥାନ୍ତର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରhttp://www.odisha.com/20060809/fullstory/film.cyclone4.html ମାଧ୍ୟମରେ, ସେ ନିଜର ଅଭିନୟ ପରାକାଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । http://www.nerve.in/news:25350011377

ଦେବପ୍ରସାଦ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାର ଜଣେ ଅଫିସର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ । http://www.odisha.gov.in/ga/notifications/gnotification/Pdf/2013/GAD_SER2_ID_0012_2012_PT_18231_Gen.pdf ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ କାମକରି ସେ ବହୁବାର ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ରହି ଆସିଛନ୍ତି । ୨୦୧୮ ମେ ମାସରେ ସେ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଲମ୍ବିତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/jun/01/dash-dares-cbi-probe-1822309.html
 ରଚନାବଳୀ 
 ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ  
 ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ରଙ୍ଗ
 ଗଜପତି
 ଦଙ୍ଗା
 ମୁହଁ
 କାନ୍ଥ
 ଆଲୋଚନା
 ଭୋରhttp://www.odiasahitya.com/odia-literature-news/sahitya-academy-puraskara/
 ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ  
 ଆମ ସମୟ
 ଦୁଃଖର ଇଲାକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ
 ଆତଙ୍କବାଦ
 ଓସାମା ବିନ୍ ଲାଦେନ ଓ ସହସ୍ରାଦ୍ଧର ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ
 ସମ୍ପାଦନା  
 ଝିଅ
 ଅନୁବାଦ   
 ଦେଶ ପରଦେଶ(କମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  
 ଇଣ୍ଡିଆ ଷ୍ଟୋରି(ଇଂରାଜୀରେ ନିରଞ୍ଜନ ପତି ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ନାୟକଙ୍କ ସହଲିଖିତ)

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଭୋର ପାଇଁ), ୨୦୦୯http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/State-Sahitya-Akademi-awards-announced/articleshow/17850379.cms
 ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକ ମେଳା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୪
 ସମ୍ମା ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨
 ଏକାମ୍ର ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୦
 କଥା ନବପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ
 କିଶୋରୀ ଚରଣ ଦାସ ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର
 ଅମୃତାୟନ ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର
 ସୁଧନ୍ୟା ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ୱିବେଦୀ

ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ୱିବେଦୀ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସାମ୍ବାଦିକ, ରାଜନେତା ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୧୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୧ତାରିଖରେ  ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଖଣ୍ଡାସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୦ରେ ପାଠପଢ଼ା ଛାଡ଼ି ସେ ଅସହଯୋଗ ଅାନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ତଥା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ସେ ମୋଟ ସାତବର୍ଷ କାରାବାସ ଦଣ୍ଡ ପାଇଥିଲେ ।  

୧୯୪୬ରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସର ସାଧାରଣ ସଂପାଦକ ହୋଇଥିଲେ ।  ୧୯୫୦ରେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିୟୋଗ ପରେ ନିଜକୁ ରାଜନୀତି ଓ ସମାଜସେବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ପି ଦେଇଥିିଲେ । 
୧୯୫୨ରେ ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୫୭ରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଲଗାତାର ତିନିଥର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରୁ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।  
୧୯୬୨ରୁ ୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରଜା ସୋସାଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ସଂସଦୀୟ ଦଳ ନେତା ଥିଲେ ।
୧୯୯୧ ମସିହାରୁ ୧୯୯୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧ ତାରିଖ ଦିନ ରାଉରକେଲାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ରଚନାବଳୀ
ଓଡ଼ିଆ ସାପ୍ତାହୀକ 'କୃଷକ'ର  ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ବହୁବର୍ଷ ଧରି ସେ ଏହାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଓ ଅନୁଦିତ ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
 ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବ
 କାରାଗାରର କାହାଣୀ
 କ୍ରାନ୍ତିପଥ
 ବନ୍ଦୀର ଭାବନା
 ସ୍ମୃତି ସଂପର୍କ
 ମୋ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ
 ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର କଂଗ୍ରେସ
 ଲୌହ ପରଦା ଖୋଲିଗଲା
 ଜଣେ ରାଜ୍ୟପାଳର ଅନୁଭୂତି
 ରାଜନୀତି ବିଚାର
 ଜୟପ୍ରକାଶଙ୍କ ଜୟଯାତ୍ରା
 ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସ (ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଲିଖିତ Glimpses of World History ବହିର ଅନୁବାଦ)
 Away from Dust and Din
 Untold Story of August Revolution
 Quest for Socialism

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଆଜମେର ଜିଲ୍ଲା

ଆଜମେର ଜିଲ୍ଲା ରାଜସ୍ଥାନର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା।  
ଭୂଗୋଳ
ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ

 Ajmer District website 
Ajmer on Marwadis.com
eAjmer.co.in 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ଜିଲ୍ଲା
ଉଦୟପୁର

ଉଦୟପୁର ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜ୍ୟର ଉଦୟପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ।
ଭୂଗୋଳ
ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ

 Udaipur District Govt website 
 
 Udaipur information website 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନର ସହର
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି

ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ, ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତ ।http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2009/October/engpdf/Pages77-80.pdf ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ହିମାଳୟ କୁହାଯାଏ । 

 ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ, ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୪୯୯୭ଫୁଟ ଉର୍ଦ୍ଧରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭୌଗଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ମହାନଦୀଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ "ମହେନ୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ" ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ । 

 ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ 
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଯିବାକୁ ହେଲେ ୮ରୁ ୧୦କିମି ରାସ୍ତା ପାଦରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚଠାରୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ପକ୍କାରାସ୍ତା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଲୋକର୍ପିତ କରି ଦିଆଗଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନ୍ଦିର  ପାଖକୁ ଯାନବାହନ ମାଧ୍ଯମରେ ଅତି ସହଜରେ ୧୫-୨୫ ମିନଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚି ପାରୁଛନ୍ତି।  ଏହି ପର୍ବତରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର, କୁନ୍ତୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ ଓ ସହଦେବଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ, ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବ ମାତା କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ଏହି ପର୍ବତରେ କିଛିଦିନ ପାଇଁ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । ପୂଜାପାଠ କରିବା ପାଇଁ ଭୀମ ଏଠାରେ ଥିବା ପଥରର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଠାରେ ଦତାତ୍ରୟ ଓ ଗୋରେକନାଥ ପିଠ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏବେ ମଧ୍ୟ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରିଠାରେ ହନୁମାନ ଓ ପର୍ଶୁରାମ ଆବିର୍ଭାବ ହେଉଥିବାର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଏଠାରେ ସତିଆମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି । ଏଠାରୁ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ଓ ଏହାର ଦୁଇଟି ଶାଖା ନଦୀ ଘୋଡାହାଡ଼ ଓ ବାହୁଦା ଆଦି ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି । ଏଠାରୁ ଅନତୀ ଦୂରରେ ତପ୍ତପାଣି ଉଷ୍ମପ୍ରଶବଣ ରହିଛି । 

ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଶିବରାତ୍ରି ମହୋତ୍ସବକୁ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ଆଗମନ ହୋଇଥାଏ । http://www.telegraphindia.com/1101011/jsp/orissa/story_13038446.jsp

 ଅବକ୍ଷୟମୁଖି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ 
ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଭରପୂର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବକ୍ଷୟମୁଖୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । ଏକଦା ଏହି ପର୍ବତ ବହୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳି ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଚୋରାକାଠ ଚାଲାଣ ଓ ପୋଡୁଚାଷ ଯୋଗୁଁ  ଜଙ୍ଗଲ ଅବକ୍ଷୟ  ଘଟୁଛି ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଧିରେ ଧିରେ କମିଯାଉଛି । ପୋଡୁଚାଷ ଯୋଗୁଁ , ବହୁ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପୋଡ଼ି ନଷ୍ଟହୋଇଗଲାଣି । ପ୍ରାଚୀନ ଭୀମମନ୍ଦିର ବଜ୍ରାପାତ ଯୋଗୁଁ ଫାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ଫାଇଲିନ ଓ ହୁଡ଼ହୁଡ଼ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ କୁନ୍ତୀମନ୍ଦିର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରାଚୀର ଫାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି । ବ୍ଲାଷ୍ଟିଂ କରାଯାଇ, ପାହାଡରୁ ଗ୍ରାନାଇଟ ପଥର ଚାଳାଣ କରାଯାଉଛି । ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାରେ ଅନିୟମିତତା ଦେଖାଯାଉଛି । ଫଳରେ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀଗୁଡିକର ଜଳଧାରା ଶୁଖିଆସିଲାଣି । ପ୍ରମେୟ ୧୫/୧୨/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୧ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର "ଧ୍ୱଂସ ପାଉଛି ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି"

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭୂଗୋଳ
କମଳା ନେହେରୁ

କମଳା ନେହୁରୁ (; ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୯ – ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୬)ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମା ଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଦେଶ ହିତାଭିଳାଷୀ ଥିଲେ ।
 ପରିଚୟ 
କମଳା ନେହେରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟୀ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲମଲ ଏବଂ ରାଜପତି କୌଲଙ୍କ କନ୍ୟା । ଏକ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାଗତ କାଶ୍ମିରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ କମଳାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୯ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିଲା । କମଳା ହେଉଛନ୍ତି ପରିବାରର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ।. ଚାନ୍ଦ ବାହାଦୁର କାଉଲ ଏବଂ କୈଳାଶ ନାଥ କାଉଲ ନାମରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭାଇ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଉଣୀ ହେଲେ ସ୍ୱରୂପ କଟଯୁ । କମଳା ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଏକ ମୌଲବୀ ଗୃହ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ କମଳାଙ୍କ ବିବାହ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ସହ ୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୬ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା । ବିବାହ ପରେ କମଳାଙ୍କ ନାମ କମଳା କୌଲ ନେହେରୁ ହେଲା । ବ୍ରିଟିଶ ଲେଖିକା କ୍ୟାଥରିନ ଫ୍ରାନ୍ସିକ ସ୍ୱରଚିତ ବହି "Indira: The Life of Indira Nehru Gandhi "ରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀର ପରମ୍ପରାଗତ ହିନ୍ଦୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାର ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ରଖିଥିବା ହେତୁ କମଳା ନେହେରୁଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କାର ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରିହୋଇପଡୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବିବାହ ପରେ ବିଦେଶ ଫେରନ୍ତା ତଥା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଢଙ୍ଗରେ ପ୍ରଭାବୀ ନେହେରୁଙ୍କ ପରିବାରରେ ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା ପରିବେଶରେ ରହିବାକୁ ହେଲା ।

 ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭୂମିକା 
କମଳା ନେହେରୁ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜବାହାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ । ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଆଲ୍ଲହାବାଦରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଦୋକାନ ତଥା ମଦ ଦୋକାନରେ ପିକେଟିଂ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏପରିକି ଇଂରେଜ ସରକାର ଯେତେବେଳେ ଜବାହାରଙ୍କୁ ଇଂରେଜ ବିରୋଧୀ ଭାଷଣ ଦେବାରୁ ବିରତ କରିବାକୁ ଦେଶଦ୍ରୋହ ଅପରାଧରେ ଗିରଫ କଲେ, ସେତେବେଳେ କମଳା ନେହେରୁ ଜବାହରଙ୍କ ଲିଖିତ ଭାଷଣ ପଢିବାକୁ ଆଗେଇଯାଇଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଦେଖିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ କମଳାଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି,  ସେତେବେଳେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ କମଳାଙ୍କୁ ଦୁଇଥର ଜେଲ ଯିବାକୁ ପଡିଥିଲା । କମଳାଙ୍କ ସହ ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ ତଥା ଅନ୍ୟ ମହିଳା ମଧ୍ୟ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ କମଳା ନିଜ ଘର ସ୍ୱରାଜ ଭବନର ଏକ ବଖରାରେ ଆହତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ସେନାନୀମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ତଥା ଔଷଧ ବିତରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । କମଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ତଥା ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହାକୁ କମଳା ନେହେରୁ ମେମୋରିଅଲ ହାସପାତାଳ ନାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ

ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ (୬ ମଇ ୧୮୬୧ - ୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓକିଲ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ କର୍ମୀ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାର ଭୂମିକା ତୁଲାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୧୯-୧୯୨୦ ଓ ୧୯୨୮-୧୯୨୯ ଭିତରେ ଦୁଇଥର କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜନୀତିକ ପରିବାର ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର
ଯନ୍ତ୍ର ବାକ୍ସ

thumb|right|ଯନ୍ତ୍ର ବାକ୍ସ
thumb|right|ଯନ୍ତ୍ର ବାକ୍ସ ଭିତରେ କମ୍ପାସ, ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର, ସ୍କେଲ, ରବର, କଳ, ସେଟ୍‌ସ୍କୋୟାର୍
ଯନ୍ତ୍ର ବାକ୍ସ ବା ଜ୍ୟାମିତି ବାକ୍ସ, ଜ୍ୟାମିତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗାଣିତିକ ଉପକରଣକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ବାକ୍ସ, ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ କମ୍ପାସ, ଗୋଟିଏ ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର, ଦୁଇଟି ସେଟ୍‌ସ୍କୋୟାର୍, ଗୋଟିଏ ସ୍କେଲ, ପେନ୍‌ସିଲ, ରବର, କଳ (ପେନ୍‌ସିଲ୍ କଟର୍ ) ଥାଏ । ଏହାକୁ ଛାତ୍ରମାନେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିବାରେ ଆଉ ଗାଣିତିକ ଅଙ୍କନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି ।

 ବ୍ୟବହାର 
 କମ୍ପାସ / ରାଉଣ୍ଡର 
 ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର 
 ସ୍କେଲ 
 ପେନ୍‌ସିଲ 

 ସେଟ୍‌ସ୍କୋୟାର୍ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ସାଧନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟାମିତି
ପ୍ରମାଣ ଯେ π ଗୋଟିଏ ଅମୂଳଦ ସଂଖ୍ୟା

ଲେଉଟାଣି ପ୍ରମାଣ ଯେ π ଗୋଟିଏ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
ଅଖିଳ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଅଖିଳ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୭ - ୨୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ ଲେଖକ ଥିଲେ । ୧୯୨୭ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖ ଦିନ ଅଖିଳ ମୋହନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ସଂଚାର, ୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪, ପୃଷ୍ଠା:୮   ତାଙ୍କ ବାପା ବାଙ୍କବିହାରୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଥିଲେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ । ସେ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ଓ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ପୁରୀର ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଏ ପାସ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ କଟକର ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ସେ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ସେ ବହୁବାର କଲେଜରୁ ବରଖାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ କାରାବରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଅଖିଳମୋହନ ପେଷାରେ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ । 

ଅଖିଳମୋହନଙ୍କ ସମସାମୟିକ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଜୀବନ ଆଧାରରେ ସେମାନଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା ବେଳେ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଉପଜୀବ୍ୟ ଥିଲା ସହରୀ ଜୀବନ । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ "ସପନ" ଶଙ୍ଖ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଓ ଅନ୍ଧଗଳି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇସାରିଛି ।  ଅଖିଳ ମୋହନ ଅଭିନୟରେ ମଧ୍ୟ ରୁଚି ରଖୁଥିଲେ । "ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ"ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଦିଗରେ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 

ଅଖିଳ ମୋହନଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକି ୧୮ଡିସେମ୍ବର ଦିନ "ଅଖିଳ ଉତ୍ସବ" ପାଳନ କରାଯାଏ ।http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/literary-awards-conferred-on-prusty-biyotprajna-tripathy/article119224.ece

ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
 ଓ ଅନ୍ଧଗଳି (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ)
 ଝଡ଼ର ଇଗଲ ଓ ଧରଣିର କୃଷ୍ଣସାର (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ)- ୧୯୬୪
 ଓ ଅନ୍ଧଗଳି - ୧୯୭୯
 ନଦୀର ନାମ ଗଣତନ୍ତ୍ର (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ) -  ୧୯୮୪
 ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ (ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ) - ୧୯୯୦
 ଅନ୍ୟ ଦେଶ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
 ଅନାଗତ ଫାଲ୍‌ଗୁନ (ଚିଠି ସଂକଳନ)
 ବାଘରାଣୀ ଖଇରୀ (ଜୀବନୀ ସଂକଳନ)
 ଅନ୍ୟଦେଶ (ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ)

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୧(ଓ ଅନ୍ଧଗଳି ପାଇଁ)http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/90-91.pdf
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୭୮ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ

ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ରଥ,(୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୫ - ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬)  ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କବି ଥିଲେ । 

 ଜୀବନୀ 
ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ, ୧୯୪୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୩ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର କଂସାରୀପଡ଼ାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗଣେଷ ପ୍ରସାଦ ରଥ ଓ ମାତା ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ।  ସେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ ଓ ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ମଧୁସୁଦନ ଆଇନ କଲେଜରୁ ଆଇନ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି, ସେ ଅାଇନଜୀବୀ ଭାବେ ପେସା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଚାର ବିଭାଗ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨ବର୍ଷ ପରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ଲଜପତ ରାୟ ଅାଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ପରେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଅାଇନ ବିଭାଗରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ ସମୂହର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୬ବର୍ଷ କାଳ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମିର ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ସଭ୍ୟ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ରେ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଉପଲକ୍ଷେ ଦିଲ୍ଲୀ ଅାକାଶବାଣୀଦ୍ୱାରା ଅାୟୋଜିତ କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଅା ଭାଷାର ଏକକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଦିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ସ୍ୱାମୀ ଗୁରୁ ରୂପାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ  ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ "ବିଶୁଦ୍ଧାନନ୍ଦ ସାରସ୍ୱତ ସଂଘ" ମନ୍ଦିରରେ ପତ୍ନୀ କିରଣବାଳା ରଥଙ୍କ ସହ ସନ୍ୟାସୀ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । ସମାଜ ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪, ପୃଷ୍ଠା: ୩ ପୁଣେରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୩୦ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । 

 ରଚନାବଳୀ 
୧୯୮୦ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ ଏକଲା ମଣିଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କର ମୋଟ ୬ଗୋଟି କବିତା ସଙ୍କଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ପ୍ରତି ଦଶବର୍ଷର ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ନେଇ ସେ କବିତା ସଂକଳନ ରଚନା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବିହ୍ୱଳ ବେଳାଭୂମି ଓ ଅରୁଣ ଉଦ୍ଭାସ କବିତା ସଂକଳନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଯାଏ (୩ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ)। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କିରଣବାଳା ରଥଙ୍କ ସମ୍ପଦନାରେ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ରଥଙ୍କ କବିତା ସମଗ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ୨୦୧୯ ମସିହାରେ।
 ବିହ୍ୱଳ ବେଳାଭୂମି, ୨୦୧୩
 ବିପୁଳ ଦିଗନ୍ତ, ୨୦୧୦
 କୁନିପୁଅ ଓ ନିଷ୍ପାପ ସକାଳ, ୨୦୦୦
 କେତେଦୂର, ୧୯୯୦
 ଏକଲା ମଣିଷ, ୧୯୮୦
 ଅରୁଣ ଉଦ୍ଭାସ,୨୦୧୬

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର,  ୨୦୧୪ (ବିପୁଳ ଦିଗନ୍ତ) 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩ (କୁନିପୁଅ ଓ ନିଷ୍ପାପ ସକାଳ)  ପ୍ରମେୟ ୨୦/୧୨/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୧ ଓ ୭.
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୧୯୮୪ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର କବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୩ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଗୋକର୍ଣ୍ଣିିକା ସମ୍ମାନ
 ଯଦୁମଣି ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା 
 ମାତୃଭୂମି ସହକାର ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା
 ଶ୍ରୀବଳଦେବ ସମ୍ମାନ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ମାହେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର

ମାହେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର, ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଆଠମଲ୍ଲିକରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶକ୍ତି ମନ୍ଦିର। ମା ମାହେଶ୍ୱରୀ ଆଠମଲ୍ଲିକର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ । ଆଠମଲ୍ଲିକ ସହରର ପ୍ରମୁଖ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଅନ୍ୟତମ । ସ୍ଥାନୀୟ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବସ ଷ୍ଟାଣ୍ଡରୁ ପ୍ରାୟ ଏକ କି.ମି. ଦୂରରେ ରୁଗୁଡିସାହିଠାରେ ତାଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ଅବସ୍ଥିତ । ଆଠମଲ୍ଲିକ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଭକ୍ତି ଭାବନା ରହିଛି । କଦମ୍ବ ରାଜବଂଶର ଈଷ୍ଟଦେବୀ ଭାବରେ ଆବହମାନ କାଳରୁ ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଥିବା ମା' ମାହେଶ୍ୱରୀ ଆଠମଲ୍ଲିକ ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବମୟକର୍ତ୍ତୀ ଭାବରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ବର ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି । 
ଇତିହାସ
ପୌରାଣିକ
ଦେବୀ ଭାଗବତରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ମହିଷାସୁରକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ ମା' ଦଶଭୁଜା ଦୁର୍ଗା ବିବସ୍ତ୍ର ହୋଇ ନିଜର ଅପରୂପ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ତାକୁ ବିମୋହିତ କରି ଦେଇଥିଲେ । ମହିଷାସୁରକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ହିତାହିତ ଜ୍ଞାନ ଫେରିଲା । ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିବସ୍ତ୍ର ରହିଥିବା କଥା ଚେତାଇ ଦେବାରୁ ଦେବୀ ଲଜ୍ଜାବୋଧ କଲେ । ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନାଭିରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ହାତ ବାହାରି ଆସି ତାଙ୍କ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ ଘୋଡାଇ ଦେଲା । ଏହି ଘଟଣା ହିଁ ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । 

ଦେବୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ ଏଠାରେ ଏକାଦଶ ଭୁଜା ଦୁର୍ଗା ରୂପରେ ପୂଜିତା । ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ, ଚାରି, ଛଅ, ଆଠ, ଦଶ ଓ କୋଡିଏ ଭୁଜା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏକାଦଶ ଭୁଜା ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବା ବିରଳ ମନେହୁଏ । ତେଣୁ ମୂର୍ତ୍ତିକଳା ଇତିହାସରେ ଆଠମଲ୍ଲିକର ମା' ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିର ଯେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ତେବେ ଏକାଦଶ ଭୁଜା ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି । ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଦେବୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ ପୂର୍ବମୁଖା ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଦଧିବାମନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ । ତେଣୁ ଏହା ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ଓ ଶାକ୍ତ ଧର୍ମର ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟର ପୀଠ । ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ମହାକାଳୀ, ନାରାୟଣୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାକାଳ ଭୈରବୀ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ପ୍ରତିଦିନ ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପୂଜା ମହାଆଡମ୍ବର ସହକାରେ ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଭୋଗ ହିସାବରେ ତାଙ୍କୁ ମୁଆଁ,ନଡ଼ିଆ, ଦହି, ଚହ୍ଲା, କ୍ଷୀର ପ୍ରଭୃତି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଦିନକୁ ଦୁଇବେଳା ଘୃତ ଅନ୍ନର ଭୋଗ ଲାଗେ । ଯାନିଯାତ୍ରା ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଦିନମାନଙ୍କରେ ବିଶେଷତଃ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଷୋହଳ ପୂଜା କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମା' ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ରୀତିରେ ପୂଜା କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦଧିବାମନଙ୍କୁ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ରୀତିରେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି ।
ପର୍ବପର୍ବାଣି
ଆଧାର

ବାହାର ତଥ୍ୟ

ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ନେପୋଲିୟନ ବୋନାପାର୍ଟ

thumb|Imperial Standard of Napoleon I
thumb|Imperial coat of arms

ନେପୋଲିୟନ ବୋନାପାର୍ଟ (;"Napoleon". Random House Webster's Unabridged Dictionary. , ଜନ୍ମ ନାମ Napoleone di Buonaparte; ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭୬୯ – ୫ ମଇ ୧୮୨୧) ଜଣେ ଫରାସୀ ସାମରିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତା ଥିଲେ ।  

 ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା 
 କର୍ମମୟ ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭ 
 ଫରାସୀ ଶାସନ 
 ନିର୍ବାସନ 
 ମୃତ୍ୟୁ 

ଆଧାର

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 The Napoleonic Guide
 Napoleon Series
 International Napoleonic Society
 
 Biography by the US Public Broadcasting Service
 The last years in St. Helena  Illustrated chronology of Napoleon's captivity in St. Helena.
 Inside Longwood  Descriptions of Longwood House, St. Helena, and other places in the island, as well as articles about Napoleon's captivity.
 Alan Schom Interview on his book Napoleon Bonaparte on Booknotes, 26 October 1997
 
 
 
  Vol. 1/4
  Vol. 3/4

ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୬୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ତେନ୍ତୁଳି

ତେନ୍ତୁଳି ବା କଇଁଆକୁ ଇଂରାଜୀରେ ‘ଟାମାରିଣ୍ଡ ଟ୍ରି’ ବା ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍‌ ଡେଟ୍‌’ କୁହାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ଟାମାଣ୍ଡସ୍‌ ଇଣ୍ଡିକା(ଲାଟିନ୍‌ ଶବ୍ଦ) ଓ ଏହା ସିଜାଲ୍‌ପିନିଆସି ବଂଶର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଆମଳିକା ଅର୍ଥ ଖଟା ସ୍ୱାଦ ବିଶେଷ ।
ଏହାକୁ ହିନ୍ଦୀରେ ଇମଲି, ମରାଠିରେ ଅମଳି, ଚିଞ୍ଚି, ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଚିନ୍‌ଥା, ହୁଲି ଓ ମାଲାୟାଲାମ୍‌ରେ ଅମଲାମ୍‌ କୁହାଯାଏ । ସଂସ୍କୃତରେ ଅମାଳିକା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
କଇଁଆ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ସବୁଜ ବୃକ୍ଷ ଯାହାର ଶାଖା ଚାରିଆଡ଼କୁ ବିଛେଇ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଏହାର ଗଣ୍ଡି ମୋଟା ଓ ବାହାର ପଟ ପୂରାପୂରି ଖଦଖଦଡିଆ ଓ ମଝିରେ ମଝିରେ ଗଛର ବକଳରେ ଫାଟ ଥାଏ ଓ ରଙ୍ଗ କଳାଆଶିଆ ହୋଇଥାଏ । ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଓ ଅଣ୍ଡାକୃତି ଓ ଦଶ ବା ଅଧିକ ଯୋଡ଼ା ହିସାବରେ ପ୍ରାକ୍ଷ (ଆକ୍‌ସିସ୍‌)ରେ ରହିଥାଏ । ପ୍ରଥମ କଅଁଳିଆ ପତ୍ର ସବୁଜ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ପାକଳ ହେଲା ପରେ ଧୂଳିଆ ଗାଢ଼ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ । କଇଁଆ ଗଛର ଫୁଲ ଇଷତ୍‌ ହଳଦିଆ କିନ୍ତୁ ପାଖୁଡ଼ାମାନଙ୍କରେ ନାଲିରଙ୍ଗର ଶିରା ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫୁଲରେ ପାଞ୍ଚଟି ପାଖୁଡ଼ା ଥାଏ । ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଡେମ୍ଫ ଚାରିପଟେ ଗୁନ୍ଥିଲା ଭଳି ରହିଥାନ୍ତି । କଇଁଆ ଫଳ ବଙ୍କା ଓ ପାକଳ ହେଲେ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗ ହୋଇଯାଏ । ଫଳର ଚୋପା ତଳେ ମାଂସାଳ ଅଂଶ ଥାଏ ଓ ତା’ଭିତରେ ବହୁତ କଠିନ, ଚିକ୍‌କଣ ଓ ଗାଢ଼ ନାଲିଆଶିଆ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ମଞ୍ଜି ଥାଏ । ଫଳରୁ ଚୋପା ବାହାର କରି ଏହାକୁ ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ‌। କଇଁଆର ଅନେକ ବ୍ୟାବହାରିକ ଗୁଣ ଅଛି ।
thumb|ତେନ୍ତୁଳି ଫୁଲ
ବ୍ୟବହାର

ପ୍ରଧାନତଃ ଏହାର ଫଳର ଚାହିଦା ବେଶୀ, ଖଟା, ଚଟଣି, ଚାରୁ ଇତ୍ୟାଦିରେ ତେନ୍ତୁଳିର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । ତେନ୍ତୁଳିକୁ ଖଟା ମିଠା ଡାଲି ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଗୁଡ ସହିତ ହରଡ ଓ ମସୁର ଡାଲି ସହିତ ମିଶା ଯାଏ । ତେନ୍ତୁଳିକୁ ମଧ୍ୟ ଆଚାର ଓ ଚଟଣି ତିଆରି କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । 

ଏହି ଫଳ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ତେନ୍ତୁଳି ମଧ୍ୟ କୋଷ୍ଠକାଷ୍ଠିନ୍ୟ ଦୂର କରେ । ପିତ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ତେନ୍ତୁଳି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ କଇଁଆ ଗଛର ବେଶି ଚାହିଦା ରହିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଚାରୁ, ଚଟଣି ତଥା ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟଞ୍ଜନରେ କଇଁଆକୁ ବ୍ୟବହୃତ କରିଥାନ୍ତି ।

ଲୋକକଥା
କଇଁଆ ଗଛ ଉପରେ ଏକ ଆଦିବାସୀ ଲୋକକଥା  ରହିଛି | ବହୁବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଉଭୟ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟକୁ ଗମନ କଲେ । ବ୍ରହ୍ମାସୁର ନାମରେ ଜଣେ ଅସୁର ସେନାର ସେନାପତି ଥିଲେ । ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଲା ଯେ ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିବ ସେ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବ । ମହାଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାସୁର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ବ୍ରହ୍ମାସୁର ବହୁତ ଥର କ୍ଷତ ବିକ୍ଷତ ହୋଇ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପଳାୟନ କଲା । ଲୁଚିବା ପାଇଁ ସେ ତେନ୍ତୁଳି ଗଛ ଦେଖିଲା ଯେ ତାହା ବଡ଼ ବଡ଼ ଡାଳପତ୍ରରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଛି । ସେ ଏ ଗଛରେ ଚଢ଼ି ଗହଳିଆ ପତ୍ରରେ ନିଜକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଲା । ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାକୁ ଖୋଜି ଖୋଜି ତେନ୍ତୁଳି ଗଛ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ବ୍ରହ୍ମାସୁର ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା । କିନ୍ତୁ ଗହଳ ପତ୍ର ଯୋଗୁଁ ମହାଦେବ ତାକୁ ଦେଖିପାରୁ ନଥିଲେ । ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରୁଛି, ସେ କିନ୍ତୁ ତାକୁ ଦେଖି ପାରୁନାହାନ୍ତି । ସେ ଗୋଟିଏ ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଠା କଲେ । ତା’ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଖିରେ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଠା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଦେଖିପାରିଲେନି ଯେହେତୁ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅସୁରକୁ ଘୋଡ଼େଇ ରଖିଥିଲା । ମହାଦେବଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟଚ୍ୟୁତି ଘଟିଲା । ସେ ଗର୍ଜନ କରି କପାଳରେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ତୃତୀୟନେତ୍ରରେ ଅନେଇଲେ ଓ କଇଁଆର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ପତ୍ରକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ । ତା’ପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାସୁରକୁ ଦେଖି ପାରିଲେ ଓ ତାକୁ ବଧ କଲେ। ପୃଥିବୀ ଅସୁର ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଲା । କିନ୍ତୁ ସେହିଦିନଠାରୁ କଇଁଆଗଛର ପତ୍ର ଛୋଟ ଛୋଟ ହୋଇଗଲା । 
ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ
କଥିତ ରହିଛି ଯେ ତେନ୍ତୁଳି ଗଛ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ଗଛ ଓ ଏ ଗଛ ତଳେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗଛ ବଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ପଥିକମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ ଯେ ଏ ଗଛରେ କିଏ ହେଲେ ଆଶ୍ରୟ ନେବେ ନାହିଁ । କଇଁଆ ଗଛ ଗୋଟିଏ ଗୋୟାଲିୟର୍‌ରେ ଅଛି ଯାହାକି ରାଜା ଆକବରଙ୍କ ସଂଗୀତକାର ତାନ୍‌ସେନ୍‌ କବର ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏ କଥାଟି ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ଯେ ସଂଗୀତକାରମାନେ ଏ ଗଛର ପତ୍ରକୁ ନିଜର ସ୍ୱରକୁ ଅଧିକ ମଧୁର କରିବା ପାଇଁ ଖାଆନ୍ତି ।  ପ୍ରଫେସର ଅରୁଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ, ସମୟ, ପୃଷ୍ଠା-୨, ୭.୧୨.୨୦୧୪ 
ଆଧାର
ଓଡ଼ିଆ ମସଲାର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ

thumb|ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମସଲା
ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ କିଛି ଓଡ଼ିଆ ମସଲା ଏବଂ ତାହାର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ରଖାଯାଇଛି ।

ଅଦା  - Ginger
ଚାରୁ ମଞ୍ଜି -Chironji
ଆମ୍ବ ଅଦା   - Mango ginger
ସୋରିଷ  - Mustard
ପୋସ୍ତୋ  - Poppy seeds
ପାନମଧୂରୀ  - Fennel
ଜିରା  - Cumin
ଲଙ୍କା  - Chilli
ମେଥୀ  - fenugreek
କଳାଜିରା  - Nigella
ଖଜୁରି  -Dates
ବାଦାମ - Almonds
ଧନିଆ  - Coriander
ଧନିଆ ପତ୍ର- Coriander leaves
ତେଜ ପତ୍ର - Bay leaf
ଡାଲ୍‌ଚିନି - Cinnamon
ଅଳେଇଚ - Cardamon
ଲବଙ୍ଗ Labanga - Cloves
ହିଙ୍ଗୁ - Asafoetida
ଶୁଣ୍ଠି- Dry Ginger
ଜାଇ ଫଳ - Nutmeg
ଜାଇତ୍ରି- Mace
ଜୁଆଣୀ- Carom (Ajwain)
ହଲଦi - Turmeric
କଳା ମରିଚ - Peppercorns
ରାଶି Rasi - Sesame
ଜୁଆଣି - Carom seeds
ଆମ୍ବୁଲ   - Dry Mango slices ( prepared by salting and sun-drying raw mangoes )
ନଡିଆ କୋରୋ  - Shredded Coconut
ରସୁଣ  - Garlic
ତେନ୍ତୁଳୀ  - Tamarind
ଳୁଣ - Salt
ଭୁର୍‌ସୁଙ୍ଗା ପତ୍ର - curry leaves
କର୍ପୁର  - Camphor
ଚିନା ବାଦାମ୍‌  - Peanuts
କୁଙ୍କୁମ ଫୁଲ - Saffron

ବାହାର ଲିଙ୍କ
 http://www.whatiscalled.com/spice-names-in-oriya/
 http://learnoriya.blogspot.in/2012/04/kinds-of-spices-in-oriya.html
 http://authenticoriyafood-oriyarasoi.blogspot.in/2011/06/oriya-to-english-translations-of.html

ଶ୍ରେଣୀ:ମସଲା