biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ମହାସିଦ୍ଧ

thumb|ଜନ ଓ ବର୍ଥ ଫର୍ଡ଼ଙ୍କ ସଂଗ୍ରହରୁ ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସିଟୁ ପାଞ୍ଚେନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଙ୍କିତ ଅଷ୍ଟମହାସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ମହାସିଦ୍ଧ ଘଣ୍ଟପା । 

ମହାସିଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନେକ ପୋଥିର ନାମ ତେଙ୍ଗୁର ପୋଥିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । କରଡିଆର. ତେଙ୍ଗୁର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତରନାଥଙ୍କ ବିବରଣୀରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି ଯେ ବୁଦ୍ଧ ଦେବ ଭବିଷ୍ୟତ ବାଣୀ କରିଥିଲେ ଯେ କାହ୍ନୁପା ଉରୁବିଷ ବା ଓଡ଼ିଶା ଦେଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବେ । Dutta, B. Mystic of Tales Lama Taranath କେତେକଙ୍କ ମତରେ କାହ୍ନ ବା କୃଷ୍ଣପାଦ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ବୌଦ୍ଧତାନ୍ତ୍ରିକ ଯୋଗୀ ଥିଲେ ଓ ସେ ସିଦ୍ଧ ଜାଳନ୍ଧରିପାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ୭୪ ଖଣ୍ଡ ପୋଥି ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ଜାତିରେ କାୟସ୍ଥ ଥିଲେ ।ରାହୁଳ ସାଂସ୍କୃତାୟନ । ତେବେ ସାଧନାମାଳାର ଲେଖକ ଡ. ବିନୟତୋଷ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ କାହ୍ନୁ ପାଙ୍କୁ ଜୁଲ୍ହାଜାତିର ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷୀ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଅଛନ୍ତି ।ଡ. ବିନୟତୋଷ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ. ସାଧନାମାଳା. ୨ଯ ଭାଗ ପ୍ରସ୍ତାବନା. ପୃ. ୫୩
 ଚଉରାଶି ସିଦ୍ଧ 
ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଚଉରାଶି ସିଦ୍ଧାଚାର୍ଯ୍ୟର ବହୁଳ ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବିଶେଷ ଭାବରେ ସାରଳା ଓ ପଞ୍ଚସଖା କାଳରେ କାହ୍ନୁପା, ମଛେନ୍ଦନାଥ (ମତ୍ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ), ଲୁଇପା, ଶବରୀପା, ହାଡ଼ିପା ଓ ବିରୂପାଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।

ଚଉରାଶି ସିଦ୍ଧଙ୍କର ନାମ ଓ କାଳ:

 ଅଙ୍କ  ନାମ  ଅନ୍ୟ ନାମ  କାଳ  ବିଶେଷତା ୧  ଲୁଇପା  ଲୁଇପାଦ  ଖ୍ରୀ ୭୯୬-୮୦୯  ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚର୍ଯାଚୟର ୧୨ଟି ଗୀତିକା ରଚନା ୨  ଲୀଳାପା    ୩  ବିରୂପା    ୪  ଡୋମ୍ବିପା (ଲୁଇପା)ଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ   ୫  ଶବରପା (ସରହଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ)   ୬  ସରହପା  ସରହପା  ଖ୍ରୀ. ୭୬୯-୮୦୯  ୭  କଙ୍କାଳିପା    ୮  ମୀନପା   ଖ୍ରୀ. ୮୦୮-୪୯  ୯  ଗୋରକ୍ଷପା    ୧୦  ଚଉରାଙ୍ଗିପା    ୧୧  ବିଣାପା    ୧୨  ଶାନ୍ତିପା   ଖ୍ରୀ. ୭୯୪-୧୦୨୯  ୧୩  ତନ୍ତିପା    ୧୪  ଚମାରିପା    ୧୫  ଖଡ଼ଗପା    ୧୬  ନାଗାର୍ଜୁନପା    ୧୭  କଣହପା  ଖ୍ରୀ. ୮୦୯-୪୯  ୧୮  କର୍ଣରିପା   ଆର୍ଯଦେବ  ୧୯  ଅଗଣପା    ୨୦  ନାରୋପା   ଖ୍ରୀ. ୭୯୪-୧୦୨୬  ୨୧  ଶୀଳପା    ୨୨  ତିଲୋପା    ୨୩  ଛତ୍ରପା    ୨୪  ଭଦ୍ରପା    ୨୫  ଦୋଖନ୍ଦିପା    ୨୬  ଅଜୋଗିପା    ୨୭  କାଳପା    ୨୮  ଆମ୍ବିପା    ୨୯  କଙ୍କଣପା    ୩୦  କମ୍ବଳପା    ୩୧  ଢେଙ୍କିପା    ୩୨  ଉଦେପା    ୩୩  ତନ୍ତିପା    ୩୪  କୁକୁରିପା  କୁକ୍କୁରୀପା   ୩୫  କୁସୁନ୍ଦିପା    ୩୬  ଧର୍ମପା    ୩୭  ମହିପା    ୩୮  ଅଚନ୍ତିପା    ୩୯  ଭଳହପା    ୪୦  ନଳିନପା    ୪୧  ଭୁସୁକୁପା    ୪୨  ଇନ୍ଦଭୁତି  ଇନ୍ଦ୍ରଭୂତି   ୪୩  ମେକୋପା    ୪୪  କୁଠାଳିପା    ୪୫  କମରିପା    ୪୬  ଜାଙ୍କଧରିପା    ୪୭  ରାହୁଳପା    ୪୮  ଧର୍ମରିପା    ୪୯  ଧୋକଡ଼ିପା    ୫୦  ମେଦିନୀପା    ୫୧  ପଙ୍କଜପା    ୫୨  ଘଣ୍ଟାପା  ବଜ୍ର  ଖ୍ରୀ. ୮୦୪-୪୯  ୫୩  ଜୋଗିପା  ଯୋଗୀପା   ୫୪  ଚେଳୁକପା    ୫୫  ଗୁଣ୍ଡୁରିପା    ୫୬  ଲୁଚିକପା    ୫୭  ନିର୍ଗୁଣପା    ୫୮  ଜୟାନନ୍ତ    ୫୯  ଚର୍ମଟିପା    ୬୦  ଚମ୍ପକପା    ୬୧  ଭିଖନପା    ୬୨  ଭଳିପା    ୬୩  କୁମରିପା    ୬୪  ଚବରି  ଅଜପାଳି   ୬୫  ମଣିଭଦ୍ରା (ଯୋଗିନୀ)    ୬୬  ମେଖଳପା (ଯୋଗିନୀ)    ୬୭  କନଖଳାପା (ଯୋଗିନୀ)    ୬୮  କଳକଳାପା    ୬୯  କନ୍ଥାଳି    ୭୦  ଧୁହୁରିପା    ୭୧  ଉଧରିପା    ୭୨  କମଳପା    ୭୩  କିଳପା    ୭୪  ସାଗରପା    ୭୫  ସର୍ବଭକ୍ଷପା    ୭୬  ନାଗବୋଧିପା    ୭୭  ଦାରିକପା    ୭୮  ପୁତୁଳିପା    ୭୯  ପନହପା    ୮୦  କୋକିଳିପା    ୮୧  ଅନଙ୍ଗପା    ୮୨  ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କରା (ଯୋଗିନୀ)    ୮୩  ସମୁପପା    ୮୪  ଭଳିପା   
ବୌଦ୍ଧ ସିଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟ. ରାହୁଳ ସାଂସ୍କୃତାୟନ. ସମ୍ମେଳନ ପତ୍ରିକା, ହୀନଧୀ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମେଳନ (୧୮୮୭). ଭାଗ ୫୧, ସଂ. ୧-୨. ପୃ. ୧୩

 ଟୀକା 

 ଆଧାର 

 
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନେତୃତ୍ୱର ଭୂମିକା
*ମହାସିଦ୍ଧ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଜ୍ରଯାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ନାମସମୂହ
ବୌଦ୍ଧଗଡ଼

ଏହି ଲେଖାଟି ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ବୌଦ୍ଧ ସହର ବାବଦରେ । ବାକିସବୁ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ, ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଦେଖନ୍ତୁ ।

thumb|ରାମନାଥ/ ରାମେଶ୍ୱର ଦେଉଳ
ବୌଦ୍ଧ ସହର ଓଡ଼ିଶାର ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ ସହର। 

 ଭୂଗୋଳ 
thumb|ମହାନଦୀ ସେତୁ
ବୌଦ୍ଧ ସହର ଓଡ଼ିଶାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ମହାନଦୀ କୂଳରେ ରହିଛି ।
ଇତିହାସ

 ଲୋକଗଣନା 
୨୦୧୧ ଜଣଗଣନା ଅନୁସାରେ,Alphabetical list of towns and their population, ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା, ୨୦୧୧ ବୌଦ୍ଧର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧,୫୬,୪୩୦ । ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୮୨,୧୦୬ ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୭୪,୩୨୪ । 
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ

ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା
ଆ

ଆ ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ୨ୟ ଅକ୍ଷର । ଏହା ଏକ ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ । 

 ଉଚ୍ଚାରଣ 
ଏହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନ କଣ୍ଠ ଓ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ୱର ।

 ବ୍ୟବହାର 
ପ୍ରହରାଜ, ଗୋପାଳ.  ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ. ବିଶ୍ୱନାଥ କର. କଟକ. ପୃ. ୧ (୧୯୩୧)

 ମାତ୍ରା 
ଏହାର ମାତ୍ରା " ା " ।  

 କମ୍ପ୍ୟୁଟର କୋଡ଼ 
ଆଇ.ପି.ଏ. କୋଡ଼ ସାରଣୀ ଏକ୍ସଟେନସନରୁ ଇଉନିକୋଡ଼ରେ ଏହାର କୋଡ଼ ବିନ୍ଦୁ ହେଲା U+0B06 ଓ "ଈକାର" (" ୀ ")ର କୋଡ଼ ହେଲା : 0B3E<ref name="unicode">Oriya: Range 0B00-0B7FThe Unicode Standard 6.0. 1900-2001. Unicode.Inc</ref>

 ଅର୍ଥ 
 ମନ୍ଦ ବା ଅକାଳ''
 (ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ) ବାଜା ବୋଲିବା ଗୀତ ବୋଲିବା ବା ଗାୟକ ଗୀତ ବୋଲିବା ଆଗରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୱନି ।
 (ବିସ୍ମୟସୂଚକ) ଏଁ !, ଓହୋ!, ହା!, 
 (ଅଳସ ବ୍ୟଞ୍ଜକ) ହୋଇ - 
 (ଅନାଦର ସୂଚକ) ଯା ମଁ
 (ନିଶ୍ଚୟ ଅର୍ଥରେ) ନିଶ୍ଚେ

 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ବାରିପଦା

ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ବାରିପଦା ନଗରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ ଏଠାକାର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ।ଏହି ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ  ପଛରେ ଥିବା  ଐତିହାସିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ଏଠାରେ ପାଳିତ ହେଉ ଥିବା ପୁରୀ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରାତନ ରଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲାଭ କରିଛି

 ଅବସ୍ଥାନ 

 ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା 
ଏଠାକାର ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ । ଏଥି ସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଭୂଦେବୀ, ଶ୍ରୀଦେବୀ, ବିମଳା ଆଦି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପୂଜିତ ।

 ପାର୍ବଣ 
ଏଠାରେ ପୁରୀସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ସମସ୍ତ ପାର୍ବଣ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
 ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ୨୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ ।
 ରଥଯାତ୍ରା: ସବୁବର୍ଷ ମହାସମାଗମରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟାରେ ରଥଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ୧୫୭୫ ମସିହାଠାରୁ ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି ।ରଥ ଯାତ୍ରା ବାରିପଦାରଥ ଯାତ୍ରା

thumb|200px|ମନ୍ଦିରର ଆଗପଟ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ସହିତthumb|200px|ନାଟ ମଣ୍ଡପ ସହିତ ମନ୍ଦିରthumb|200px|ମନ୍ଦିରthumb|200px|ମନ୍ଦିରthumb|200px|ରଥ ଓ ମନ୍ଦିରର ପାର୍ଶ୍ୱ ପଟ

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 

 ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
 ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବକ
 ଅଣସର
 ରଥଯାତ୍ରା

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ପୋସ୍ତ ତରକାରୀ

ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ପରିବା ତରକାରୀ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ନାନା ପ୍ରକାର ପରିବାକୁ ପୋସ୍ତ ବେସର ବଟା ସହିତ ମିଶାଇ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ ।Nath, Pranati ପୋସ୍ତଦିଆ ବେସନ ତରକାରୀ | Posta-besana Tarakari. 11 January 2011

 ଉପାଦାନ 
 ଆଳୁ
 ଜହ୍ନି
 ବାଇଗଣ
 ବିନ
 ପୋସ୍ତ ବେସର

 ପ୍ରକାର 
 ଆଳୁ-ପୋସ୍ତ ତରକାରୀ:
 ଏହା ଆଳୁ ଓ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଅଦା, ଫୁଟଣ ଓ ଲଙ୍କା ସହ ପୋସ୍ତ ବେସରରେ ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଖାଦ୍ୟhttp://books.google.co.in/books?id=4CObR5YkAjUC&pg=PT659&dq=posta+curry+orissa&hl=en&sa=X&ei=OVXPT_aJBZG0rAf0ppicDA&redir_esc=y#v=onepage&q=posta%20curry%20orissa&f=false
 ମିଶା ପରିବା ପୋସ୍ତ ତରକାରୀ:
 ଆଳୁ, କୁନ୍ଦୁରି, ବାଇଗଣ ଓ ବିନ୍ସ ଆଦି ପରିବାସବୁକୁ ମିଶାଇ ସିଝାଯାଇ ତାହାକୁ ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଅଦା, ଫୁଟଣ ଓ ଲଙ୍କା ଛୁଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।Misa Pariba Posta Tarkari .September 1, 2007
 ପୋସ୍ତଦିଆ ବେସନ ତରକାରୀ: ଏହା ପୋସ୍ତରେ ବହଳିଆଝୋଳ କରାଯାଇ ସେଥିରେ ବେସନରେ ତିଆରି ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡକୁ ଭାଜି ପକାଯାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ
ବର କୋଳି

thumb|right|ବରକୋଳି (Ziziphus jujuba), କମଳା ଲେମ୍ବୁ ଚୋପା ସହ ମସିଣା ଉପରେ ଶୁଖାଯାଇଛି
thumb|Ziziphus zizyphus

ବରକୋଳି (Ziziphus zizyphus) (ଗ୍ରୀକ ଭାଷା ζίζυφον, ଜିଜିଫନ (zizyfon) ଆସିଅଛି ।ζίζυφον,
Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus Digital Library), ସାଧାରଣ ଇଂରାଜୀ ନାମ ଜୁଜୁବି (jujube) (ବା ଜୁଜୁବା), ରେଡ଼ ଡେଟ (red date), ଚାଇନିଜ ଡେଟ (Chinese date), ବା ଇଣ୍ଡିଆନ ଡେଟ (Indian date) ରାମ୍ନାସି (Rhamnaceae) ପରିବାରର ଜିଜିଫସ (Ziziphus) ଜାତିର ଏକ ଉପଜାତି (species) ଓ ଏକ କୋଳି ଗଛ ।

 ଅଞ୍ଚଳ 
ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଚାଷ କରାଯାଉ ନ ଥିବାରୁ ଏହା ପ୍ରକୃତରେ କେଉଁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଫଳୁଥିଲା, ସେ କଥା ଭଲଭାବରେ ଜଣାଯାଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଲେବାନନ, ଇରାନ, ପାକିସ୍ଥାନ, ଭାରତ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, କୋରିଆର ଦ୍ୱୀପ ସମୂହ , ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଚୀନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଇଉରୋପରେ ଏହା ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । Rushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins .

 ବୃଦ୍ଧି 
ଏହା ଏକ ଛୋଟ ବୁଦାଜାତୀୟ ଗଛ  । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୫ରୁ ୧୦ ମିଟର ହୋଇଥାଏ । ଶାଖାସବୁରେ କଣ୍ଟାଥାଏ । ଏହାର ପତ୍ର ଉଜ୍ଜଳ ସବୁଜ, ହୋଇଥାଏ ।

 ନାମକରଣ 
ଏହାର ନାମକରଣ ବଟାନିକାଲ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କୋଡ଼ ଅଫ ବଟାନିକାଲ ନମେନକ୍ଳେଚର (International Code of Botanical Nomenclature) ଅନୁସାରେ ନାନାଦି ବନାନକୁ ନେଇ ହୋଇଛି । କାର୍ଲ୍ସ ଲିନେସ (Carolus Linnaeus) ୧୭୫୩ରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ତାହାଙ୍କର  ସ୍ପିସିସ ପ୍ଲାଣ୍ଟରମ (Species Plantarum) ବହିରେରାମ୍ନସ ଜିଜିଫସ (Rhamnus zizyphus) ନାମ ଦେଇଥିଲେ । ତାହାପରେ ୧୭୬୮ରେ ଫିଲିପ ମିଲର (Philip Miller) ଏହା ରାମ୍ନସ (Rhamnus)’’ଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଫଳରେ ଏହା ଏକ ନୂଆ ଜାତି  ଜିଜିଫସ ଯୁଜୁବି (Ziziphus jujube)ରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।

 ଚାଷବାସ ଓ ବ୍ୟବହାର 
ବରକୋଳି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୯୦୦୦ ବେଳକୁ ଥିଲା । Gupta, Anil K. in Origin of agriculture and domestication of plants and animals linked to early Holocene climate amelioration, Current Science, Vol. 87, No. 1, 10 July 2004 59. Indian Academy of Sciences. ଅତି କମରେ ଏହାର ୪୦୦ଟି ସାଥିରେ ଚାଷହେବା ଭଳି ଗଛର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇସାରିଥିଲା ।

 ଔଷଧରେ ବ୍ୟବହାର 

ଏହାର ପତ୍ରର ରସକୁ ମେଦ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମୂଷାମାନଙ୍କ ଉପରେ ସଫଳ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି । Ganachari M.S., Kumar S., Alagawadi K.R. "Anti-obese activity of Ziziphus jujuba lam leaves extract in dietary obese rats." Journal of Natural Remedies 2007 7:1 (102-108

 ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର 
right|thumb|ଶୁଖିଲା ବରକୋଳି, ଏହା ଶୁଖିଲା ପରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ
କଞ୍ଚା ବରକୋଳିର ରଙ୍ଗସବୁଜ ଓ ସ୍ୱାଦ ଖଟା ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ କଞ୍ଚା ବା ପାଚିଲା ପରେ ତରକାରୀରେ ପକାଇ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ଖଟା, ଆଚାର ଆଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଚୀନରେ କଞ୍ଚା କୋଳିକୁ ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ବା ଚାହା ସହିତ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ସେଠାରେ ଏହା ଲାଲ (ଉଚ୍ଚାରଣ hóng zǎo) ବା କଳା (ଉଚ୍ଚାରଣ hēi zǎo) ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । କଳାରଙ୍ଗର ବରକୋଳିର ବାସନା ବଢ଼ାଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହାକୁ ବାମ୍ଫରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ।  
 ଆଧାର 

 ଆଗକୁ ପଢ଼ିବେ 

 Fruits of Warm Climates''. Julia. F. Morton, Miami, FL: 1987.

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Nutritional data for the jujube

ଶ୍ରେଣୀ:Ziziphus
ଶ୍ରେଣୀ:ବରକୋଳି
ଶ୍ରେଣୀ:କୋଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଫଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ

thumb|right|ରସାୟନ ହେଉଛି ପଦାର୍ଥର ଗଠନ, ସଞ୍ଜୁକ୍ତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ରାସାୟନିକପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ପଦାର୍ଥର ପରିବର୍ତନର ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତ ବିଜ୍ଞାନ।

ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ଶାଖା । ଏଠାରେ ପଦାର୍ଥର ସଙ୍ଘଟନ, ସଂରଚନା, ଗୁଣ, ଆଉ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୟରେ 
ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଏ। ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ଆମେ ଜାଣିପାରୁ ଥିବା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛି  ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ, ଆଗ୍ନେୟଗିରିରୁ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହଉଥିବା ପଥର ବା ଆଗ୍ନେୟ ପଥରର ଗଠନ ଭୂବିଜ୍ଞାନ ,କିପରି ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଓଜୋନର ନିର୍ମାଣ ହୁଏ ଏବଂ କିପରି ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବା ପଦାର୍ଥ ନଷ୍ଟ ହୁଏ  ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ, ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ମୃତ୍ତିକାର ଗୁଣଧର୍ମ ବିଷୟରେ  (ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ର ସମ୍ପର୍କୀୟ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ),କିପରି ଔଷଧ କାମ କରେ(ଔଷଧ ତତ୍ତ୍ବ, ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ ) ଇତ୍ୟାଦି  ।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ପଢ଼ିବେ 

Popular reading
 Atkins, P.W. Galileo's Finger (Oxford University Press) 
 Atkins, P.W. Atkins' Molecules (Cambridge University Press) 
 Kean, Sam. The Disappearing Spoon - and other true tales from the Periodic Table (Black Swan) London, 2010 
 Levi, Primo The Periodic Table (Penguin Books) [1975] translated from the Italian by Raymond Rosenthal (1984) 
 Stwertka, A. A Guide to the Elements (Oxford University Press) 

Introductory undergraduate text books
 Atkins, P.W., Overton, T., Rourke, J., Weller, M. and Armstrong, F. Shriver and Atkins inorganic chemistry (4th edition) 2006 (Oxford University Press) 
 Chang, Raymond. Chemistry 6th ed. Boston: James M. Smith, 1998. .
 
 Voet and Voet Biochemistry (Wiley) 

Advanced undergraduate-level or graduate text books
 Atkins, P.W. Physical Chemistry (Oxford University Press) 
 Atkins, P.W. et al. Molecular Quantum Mechanics (Oxford University Press)
 McWeeny, R. Coulson's Valence (Oxford Science Publications) 
 Pauling, L. The Nature of the chemical bond (Cornell University Press) 
 Pauling, L., and Wilson, E. B. Introduction to Quantum Mechanics with Applications to Chemistry (Dover Publications) 
 Smart and Moore Solid State Chemistry: An Introduction (Chapman and Hall) 
 Stephenson, G. Mathematical Methods for Science Students (Longman) 

ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ
ଶିବ

ଶିବ ବା ମହାଦେବ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାତ୍ରୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂହାରଶକ୍ତି । ମହାଦେବଙ୍କୁ ଶକ୍ତିନିହିତ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ତିନି ଗୋଟି ଆଖି, ପାଞ୍ଚ ଗୋଟି ମୁଖ, ବୃଷଭ ଏହାଙ୍କର ବାହାନ। ଅତ୍ରିମୁନି ଏହାଙ୍କର ଗୁରୁ । ସବୁପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନାରେ ଏ ଦକ୍ଷ । ତ୍ରିଶୁଳ ଏହାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଆୟୁଧ। ଏହାଙ୍କ ଧନୁର ନାମ ପିନାକ । ଡମରୁ ଏହାଙ୍କ ବାଦ୍ୟ ।ଏହାଙ୍କର ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଅତି ଭୟଙ୍କର । ଏହାଙ୍କ ବାସ କୈଳାଶଶିଖର । ଏହାଙ୍କ ପରିଧାନ ବ୍ୟାଘ୍ରଚର୍ମ।ସର୍ପ ଏହାଙ୍କର କଟିବନ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ । ଦେହ ଭସ୍ମ ବୋଳା, ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ଓ ଜଟାରେ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବହମାନା । ନନ୍ଦୀ ଏହାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପାର୍ଶ୍ୱଚର । ପ୍ରମଥଗଣ ବା ଭୁତପ୍ରେତ ଏହାଙ୍କର ସହଚର ।http://www.mahashivratri.org/about-lord-shiva.htmlପାର୍ବତୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି଼।ଶିବ ପରାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି ହେଉଛି ପରାଶକ୍ତି।

 ପୌରାଣିକ 
ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର ନିୟନ୍ତା ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ମହେଶ୍ୱର ଶିବ ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ, ଅପଶକ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅନୀତିକୁ ସଂହାର କରି ସଂସାରକୁ ସୁଖଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ସେ ଦେବଦେବ ମହାଦେବ-ସତ୍ୟ, ଶିବ, ସୁନ୍ଦର । ସେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ହରଣର ମହାଶକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ । ସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଜାତ ହଳାହଳ ବିଷ ପ୍ରକୋପରୁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶିବ ସେହି ବିଷ ନିଜେ ପାନ କରିଦେବାରୁ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ । ତେଣୁ ତାଙ୍କର ନାମ ନୀଳକଣ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ।
ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶିବଙ୍କ କୃପାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିପାରେ । ଶିବ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ଜପର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ମନୁଷ୍ୟ ସଦଜ୍ଞାନ ଲାଭକରି ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖତାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ । ଜୀବଜଗତର ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର କାଳ ସ୍ୱରୂପ ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ମହାକାଳେଶ୍ୱର ।

ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କର ଭକ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୈବ କୁହାଯାଏ । ମହାଦେବ ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଣେତା ।ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶକ୍ତି ପୂଜାହିଁ ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗ । ତାନ୍ତ୍ରୀକ ମତରେ ଶକ୍ତି ଉପାସନାକାରୀମାନଙ୍କୁ ଶାକ୍ତ କୁହାଯାଏ ।

 ଅନ୍ୟନାମ 
 ପଞ୍ଚାନନ: ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାନନ ଶିବ କୁହାଯାଏ । ପଞ୍ଚାନନ ଶିବଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ମୁଖର ନାମ ହେଲା: ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବାମଦେବ, ଅଘୋର, ତତ୍‌ପୁରୁଷ ଏବଂ ଇଶାନ ।
  ଆଶୁତୋଷ: ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ସେ ଅବିଳମ୍ବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାରୁ ଆଶୁବର ପ୍ରଦାନକାରୀ ଆଶୁତୋଷ ।

 ପର୍ବ ପର୍ବାଣି 
ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି କରାଯାଉଥିବା ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର ଯାତ୍ରା) ଓ ବୋଲ ବମ ପ୍ରଧାନ  ।
ଏତଦବ୍ୟତୀତ ଶିବଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓଷାବ୍ରତ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି କେଦାରବ୍ରତ,କୁକ୍କୁଟୀବ୍ରତ,ଶୁକୁତୁନୀବ୍ରତ,ସଂକଟ ଚଉଠୀବ୍ରତ, ସୋମନାଥ ବ୍ରତ,ଚାଉଳଭଜା ଓଷା ଇତ୍ୟାଦି।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 Sri Rudrashtakam (In English)
 Various Aspects of Lord Siva 
 Shiva Chalisa (prayer for Lord Shiva)

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
ବୈଶାଖ

ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ ବୈଶାଖ (ବଇଶାଖ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) କୁହାଯାଏ । ବୈଶାଖ ଶାଳିବାହନ ଶକାବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ମାସ । ବୈଶାଖ ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ । ଏ ମାସ ପଣା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଚୈତ୍ର ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ । ଏହି ମାସ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏହା ଏକ ଧର୍ମ ମାସ ।

 ପର୍ବପର୍ବାଣି 
 ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା: ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା, ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ
 ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ: ସୀତା ନବମୀ
 ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ମୋହିନୀ ଏକାଦଶୀ
 ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ନୃସିଂହ ଜନ୍ମ ବ୍ରତ
 ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ବୁଦ୍ଧ ଜୟନ୍ତୀ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ବଳରାମ

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବୈମାତ୍ରେୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ବଳରାମ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ରୂପେ ପରିଚିତ । ସୁଭଦ୍ରା ବଳରାମଙ୍କ ଭଗିନୀ ।
ବସୁଦେବଙ୍କ ଔରସରେ ରୋହିଣିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରାବଣପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣମୀ) ଦିନ ବଳରାମ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବଳରାମ ରେବତ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ରେବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ରେବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମିତ ବଳରାମଙ୍କ ଦୁଇପୁତ୍ର ହେଲେ ନିଶଠ ଓ ଉଲ୍ମୁକ । ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଲାଗି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବଳରାମଙ୍କ ଶିଷ୍ୟତ୍ବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ବଳରାମ ପ୍ରଳମ୍ବାସୁରକୁ ଭାଣ୍ଡୀର ବନରେ ଓ ଧେନୁକାସୁରକୁ ପର୍ବତ ଶୀର୍ଷଦେଶରୁ ନିକ୍ଷେପ କରି ନିହତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଥର ନାମ ତାଳଧ୍ୱଜ ଓ ପ୍ରଧାନ ଆୟୁଧ ହଳ ଓ ମୂଷଳ।

ବଳରାମଙ୍କୁ ବେଳେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଶେଷ ନାଗର ଅବତାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ; କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । କେତେକ ପରମ୍ପରାରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ୧୦ଟି ପ୍ରମୁଖ ଅବତାର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।

ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ବଳରାମଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ରହିଛି । କଳାକୃତିରେ ତାଙ୍କର ଛବି ସାଧାରଣ ଯୁଗର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ମୁଦ୍ରାରେ ରହିଛି । ଜୈନ ଧର୍ମରେ ସେ ବଳଦେବ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୃଷକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦେବତା ଥିଲେ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ
 ମହାଭାରତ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 Who is Lord Balarama (Overview) 
 1000 names of Lord Balarama
 Vedic Encyclopedia - Sri Balarama's Pilgrimage
 Balarama avatar - Bhagavata Purana 
 Krishna-Balarama Temple
 Krishna & Balarama Deity Gallery - Vrindavan.com 
 Krishna & Balarama Deity Gallery - Vrindavan-dham.com 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୌରାଣିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
କୁନ୍ତୀ

'ପୃଥା' ବା 'କୁନ୍ତୀ' ଯଦୁବଂଶୀୟ ବସୁଦେବଙ୍କ ବାପା ଶୂରସେନଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପିଉସୀ ।
ଶୂରସେନ ଆପଣାର ଅନପତ୍ୟ ପିଉସୀପୁଅ ଭାଇ କୁନ୍ତୀଭୋଜଙ୍କ ନିକଟ ସତ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନକୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଳିବାକୁ ଦେବେ, ସେହି ସତ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଶୂରସେନ ଆପଣା କନ୍ୟା 'ପୃଥା'ଙ୍କୁ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ହସ୍ତରେ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ଓ ଉକ୍ତ କନ୍ୟା ବାଲ୍ୟକାଳରୁ କୁନ୍ତୀଭୋଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତା ହୋଇ କୁନ୍ତୀ ନାମ ପାଇଥିଲେ । KUNTI (also called Pritha and Parshni)
ଯଦୁବଂଶୀ ରାଜା ଶୁରସେନଙ୍କ ପୃଥା ନାମକ କନ୍ୟା ଓ ବସୁଦେବ ନାମକ ପୁତ୍ର ଥିଲା । କୁନ୍ତଭୋଜ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିବାରୁ ରାଜା ଶୁରସେନ ନିଜ କନ୍ୟା ପୃଥାଙ୍କୁ ଦାନ କରିଦେଇଥିଲେ । କୁନ୍ତଭୋଜ ପୃଥାଙ୍କୁ ପାଳନ ପୋଷଣ କରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ନାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରାଇଲେ । କୁନ୍ତୀଙ୍କ ବିବାହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ‍‍ସହିତ ହେଲା । କୁନ୍ତୀ ବାଲ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଋଷି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ । କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦୁର୍ବାସା ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କୁନ୍ତୀ ଏହି ବରର ପ୍ରୟୋଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣଭାବେ ବୁଝିପାରିନଥିଲେ ।  ବାଲ୍ୟ ଚପଳାମୀ ଯୋଗୁଁ କୌତୁହଳ ବଶତଃ  କୁନ୍ତୀ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ । ମନ୍ତ୍ର ଅବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔରସରୁ ଏକ ପୁତ୍ରସନ୍ତାନ ଲାଭକଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର ପ୍ରଭାବରୁ ପୁନର୍ବାର କୁମାରୀତ୍ୱ ଲାଭକଲେ । କୁହାଯାଏ କୁନ୍ତୀ ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ ହୋଇନଥିବାରୁ ପୁତ୍ରଟି କର୍ଣ୍ଣବାଟେ ଜନ୍ମହୋଇ ଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରର ନାମ କର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ, କେତେକ ଯୁକ୍ତି ବାଢନ୍ତି ଯେ କନ୍ୟା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଜନ୍ମହୋଇଥିବାରୁ  ନାମଟି ଏପରି ରଖାଯାଇଛି ।ଯାହା ଫଳରେ ଅଙ୍ଗରାଜ କର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମ ହେଲେ । ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ ମଦ୍ରଦେଶ ରାଜକୁମାରୀ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ସହ କଲେ । ଦିନେ ମହାରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ବେଳେ ଋଷି କିନ୍ଦନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହରିଣ ରୂପରେ  ସମ୍ଭୋଗରେ ଲିପ୍ତ ସମୟରେ ବାଣ ଚଳାଇଥିଲେ ଯାହା ଫଳରେ ଋଷି କିନ୍ଦନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଯେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ଆମ ଭଳି ହେବ । ଏହି ଅଭିଶାପ ପାଇ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ରାଜତ୍ୟାଗ କରି ପତ୍ନୀ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ସହ ବନରେ ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଋଷି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କଠାରୁ କୁନ୍ତୀ ପାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ପାଣ୍ଡୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ । ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ ତୁମେ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର ।  ଯେପରି କୁନ୍ତୀ ମନ୍ତ୍ର ଆହ୍ୱାନ କରି ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଡାକିଲେ । ତାଙ୍କ ଔରସରୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜନ୍ମ ହେଲେ ସେହିପରି ବାୟୁରୁ ମହାବଳୀ ଭୀମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅର୍ଜୁନ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ମାଦ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କୁ ଆବାହାନ କରିବାଦ୍ୱାରା ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ଜନ୍ମ ହେଲେ । ସମୟ, ପୃଷ୍ଠା-୨, ୨୮.୧୨.୨୦୧୪

କୁନ୍ତୀ କୁମାରୀ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔରସରେ ଏହାଙ୍କ କର୍ଣ୍ଣ ବାଟେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ କରିଥିଲେEncyclopaedic Dictionary of Purāṇas by Swami Parmeshwaranand ଓ ପରେ ପଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ । କୁନ୍ତୀ ପଣ୍ଡୁରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଥମା ସ୍ତ୍ରୀ ।A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature by Dowson, John (1820-1881)
ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ପଣ୍ଡୁ ଏହାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ସହବାସ ନ କରି ପାରିବାରୁ ଏ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଗୋଟିଏ ମାଳକୁ ଜପିବାଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ସେମାନଙ୍କ ଔରସରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ କରିଥିଲେ । ଦିନେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟତା ଯୋଗୁଁ ପଣ୍ଡୁ ସଂଯମତା ହରାଇ ବସିଲେ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ଭୋଗ ସମୟରେ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । ଅନୁତାପରେ ମାଦ୍ରୀ ପଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜୁଇରେ ନିଜକୁ ବିସର୍ଜନ କଲେ , କୁନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ସତୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏଥିରୁ ବିରତହେବାକୁ ଉପଦେଶ ହେଇଥିଲେ । କାରଣ ପିଲାମାନେ ଅନାଥ ହୋଇଯିବେ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ମହାଭାରତ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୌରାଣିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତର ଚରିତ୍ର
ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର

ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳି 
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଚଳିତ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ରୀଡ଼ା ସମ୍ମାନର ୫୦+ ବର୍ଷର ଇତିହାସରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୯ ଜଣ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ହୋଇପାରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରମୋଦ ଭଗତ (୨୦୧୯): ପାରା-ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି
 ଦୂତୀ ଚାନ୍ଦ (୨୦୨୦) : ଆଥଲେଟ
 କାଟୁଲୁ ରବି କୁମାର (୨୦୧୧): ଭାରୋତ୍ତଳକ
 ଇଗ୍ନେଶ ତିର୍କି (୨୦୦୯): ହକି ଖେଳାଳି 
 ଜ୍ୟୋତି ସୁନିତା କୁଲୁ (୨୦୦୬): ମହିଳା ହକି ଖେଳାଳି
 ଦିଲୀପ ତିର୍କୀ (୨୦୦୨): ହକି ଖେଳାଳି
 ରଚିତା ପଣ୍ଡା (୧୯୯୮): ଆଥଲେଟ
 ବିଜୟ ଶତପଥୀ (୧୯୮୧): ଭାରୋତ୍ତଳକ
 ମିନତି ମହାପାତ୍ର (୧୯୭୮-୭୯): ସାଇକେଲ ଚାଳକ 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 List of Award winners up to 2004
 winners for year 2006-2007
 winners of 2012 Arjuna Award
 http://sports.indiapress.org/arjuna_award.php
 http://www.athleteindia.com/2011/07/arjuna-award-winner-2011.html

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳ ପୁରସ୍କାର
ତପସ୍ୟା

thumb|
ତପସ୍ୟା (tápasya)ର ଅର୍ଥ ତାପ । ଏହା ପୁରାଣ ଯୁଗରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କଷଣ, ଦୁଃଖ, ଦୈନ୍ୟ ବା ତାହାର ବିପରୀତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସୁଖ ଲାଭକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । କଷଣରେ ରହି ତପସ୍ୟା ସାଧନା ଦେଇ ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମ ତପସ୍ୟା 
ସାଧନା ଓ ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ତଥା ୨୪ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ମହାବୀର ଜୀନ ମହାବୀର ସ୍ଥିତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ମୋକ୍ଷଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ତପ ବା ତପସ୍ୟା ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ, ଅସ୍ଥିର ଦୁନିଆରୁ ମଣିଷକୁ ମୁକ୍ତ କରି ମୋକ୍ଷଲାଭର ପଥ ଦେଖାଇ ଥାଏ, ଏହା ମହାବୀରଙ୍କର ମତବାଦ ଥିଲା । ତେବେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ତପରୁ ବୋଧି ଲାଭ ସମ୍ବବ ନୁହେଁ ଯାହା ତାହାଙ୍କୁ ଅଧିକ ବୋଧି ଲାଭର ସନ୍ଧାନମୁଖୀ କରିଥିଲା ।

ଅଧୁନା ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ସାଧୁଗଣ କଠୋର ସାଧନା ଓ ବ୍ରତ ତଥା ଆପଣା ଧର୍ମର ଶିକ୍ଷାଲାଭରେ କାଳ କାଟିଥାନ୍ତି । ମହାବୀରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଜୈନ ସାଧୁମାନେ ଆଜି ବି ପୋକ ପତଙ୍ଗ କାଳେ ପାଦରେ ଚାପି ମରିଯିବେ ସେହି ଆଶଙ୍କାରେ ପାଦରେ ମୋଟା, କଅଁଳ କନାରେ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଥାନ୍ତି ।
thumb|ମହାବୀର
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଯୋଗ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାଧନା
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା
ତଅପୋଇ (୧୯୭୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)

ଶରତ ପୂଜାରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର  ତଅପୋଇ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

 ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ତଅପୋଇ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
 ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ 
 ଅନିତା ଦାସ
 ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ 
 ଶରତ ପୂଜାରୀ
 କ୍ଷଣପ୍ରଭା ଷଡଙ୍ଗୀ
 ପୀର ମିଶ୍ର
 ଭବାନି ପଣ୍ଡା
 ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି)

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କାର୍ତ୍ତିକ

କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କହନ୍ତି । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଆଶ୍ୱିନ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାର୍ଗଶୀର ।
ନାରଦୀୟ ପୁରାଣ ମତେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାସ, ଯେପରି ଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟଯୁଗ । ଏହା ଧର୍ମ ମାସ ହୋଇଥିବାରୁ ଗାଁରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନଗଣ ଏ ମାସଟିକୁ ନିଷ୍ଠା ସହକାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ମାସସାରା ପାଳି ନ ପାରିଲେ ପଞ୍ଚୁକ ପାଞ୍ଚଦିନ ପାଳନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଦୀପାବଳି ଦୀପଦାନ, ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ, ରାଧା ଦାମୋଦର ପୂଜା, ବଡ଼ଓଷା, ବାଲୁଙ୍କା ପୂଜା ଇତ୍ୟାଦି କରନ୍ତି । 
ଏହି ମାସରେ ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଆମିଷ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସପ୍ତମ ମାସ। ଏହା ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ହେମନ୍ତ ଋତୁ।

ପୌରାଣିକ ମତେ ପରମପିତା ବ୍ରହ୍ମା ଦେବର୍ଷି ନାଦଙ୍କୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବୁଝାଇ କହୁଛନ୍ତି – ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତିକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ତୀର୍ଥ ବଦରିକାଶ୍ରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ ।
ଏ ତିନି କଳିଯୁଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ
“ ନା କାର୍ତ୍ତିକ ସମୋ ମାସୋ ନ କୃତେନ ସମଂ ଯୁଗମ୍ବ
ନ ବେଦ ସଦୃଶଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ତୀର୍ଥଂ ଗଙ୍ଗାୟା ସମମ୍ "।
ଅର୍ଥାତ କାର୍ତ୍ତିକ ପରି ମାସ ନାହିଁ, ସତ୍ୟଯୁଗ ପରି ଯୁଗ ନାହିଁ, ବେଦସଦୃଶ ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ପରି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅତିପ୍ରିୟ ମାସ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷ ପାଞ୍ଚଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଦିବସ । ଏହି ପାଞ୍ଚଦିନକୁ ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ, ବକ ପଞ୍ଚକ, ମହାପଞ୍ଚକ ଇତ୍ୟାଦି କୁହାଯାଏ ।

 ପର୍ବପର୍ବାଣି 
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ପର୍ବ ପର୍ବାଣିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

 କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ: ଗୋବତ୍ସା ଦ୍ୱାଦଶୀ
 କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ: ଧନ ତ୍ରୟୋଦଶୀ/ ଧନତେରାସ/ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଜୟନ୍ତୀ
 କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ନରକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
 ଅମାବାସ୍ୟା: କାଳୀ ପୂଜା, ଦୀପାବଳୀ ଓ ପୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ
 ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା: ଯମଦ୍ୱିତୀୟା
 ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ: ନାଗ ଚତୁର୍ଥୀ
 ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ: ଲାଭ ପଞ୍ଚମୀ
 ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ: ଗୋଷ୍ଠାଷ୍ଟମୀ ବା ଗୋପାଷ୍ଟମୀ: ଗୋସେବା ଉତ୍ସବ । 
 ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ: ଅଅଁଳା ନବମୀ, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ରାଧାପାଦ ଦର୍ଶନ
 ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ
 ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ଦେବଉତ୍‌ଥାପନ ଏକାଦଶୀ/ ପ୍ରବୋଧିନୀ ଏକାଦଶୀ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବେଶ ବା ଠିଆକିଆ ବେଶ
 ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ: ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ବାଙ୍କଚୂଡ଼ା ବେଶ ବା ବାମନ ବେଶ
 ତ୍ରୟୋଦଶୀ: ବଡ଼ଓଷା,ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବେଶ ବା ଆଡ଼କିଆ ବେଶ
 ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ: ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ବେଶ ବା ଡାଳିକିଆ ବେଶ
 ମଳତିଥିରେ: ନାଗାର୍ଜୁନ ବେଶ
 କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ରାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ ବା ସୁନାବେଶ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ଶମ୍ମି କପୁର

ଶମ୍ମି କପୁର, (୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୧ - ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧) ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଜଣେ ଅଭିନେତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ୤ ୧୯୩୧ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୧ ତାରିଖରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ୤ ୨୦୧୧ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖ ଦିନ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚକାଣ୍ଡି ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ୤ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳ କୋଲକାତାରେ କଟିଥିଲା  ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ସେ ଜୀବନ ଜ୍ୟୋତି ନାମରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନେତା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ପ୍ରାୟ ୭୫ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ୤

 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
thumb|ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶମ୍ମି କପୁର

ଶମ୍ମି କପୁର ଅଭିନୀତ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

 ତୁମ୍ସା ନେହିଁ ଦେଖା
 ଦିଲ ଦେକେ ଦେଖୋ
 ଜଙ୍ଗଲି
 କଶ୍ମୀର କି କଲି
 ଦିଲ ତେରା ଦିବାନା
 ଚାଇନା ଟାଉନ
 ପ୍ରଫେସର
 ରାଜକୁମାର
 ତିସରି ମଞ୍ଜିଲ
 ଆନ ଇଭିନିଂ ଇନ୍ ପ୍ୟାରିସ
 ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ
 ଅନ୍ଦାଜ
 ହୀରୋ
 ବିଧାତା
 ଅଜୁବା
 ଚମତ୍କାର
 ଔର ପ୍ୟାର ହୋଗୟା
 ବେତାବ
 ନସିବ
 ପରବରିସ
 ରକଷ୍ଟାର (ଇମତିଆଜ ଅଲ୍ଲୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଶମ୍ମି କପୁର ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ଶ୍ରେଷ୍ଟ ଅଭିନେତା, ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର (ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିମନ୍ତେ)
 ଲାଇଫ ଟାଇମ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ଼, ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର
 ଲାଇଫ ଟାଇମ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ଼, ଜି-ସିନେ ପୁରସ୍କାର
 ଲାଇଫ ଟାଇମ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ଼, ଷ୍ଟାର ସ୍କ୍ରିନ ପୁରସ୍କାର
ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭିନେତା