biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠ

ପୁରୀରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ମଠ ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ମଠଟି ମହାପ୍ରଭୂଙ୍କର ବର୍ଷସାରା ଉପାସନା ସ‌ହିତ ଜଡ଼ିତ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ରଚୟିତା ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କଠାରୁ ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଗଜପତି ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ରାଣୀ ତାଙ୍କର ନଅରଟିକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ମଠ ପାଇଁ ଦାନ ସୂତ୍ରରେ ଦେଇଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଗଜପତିଙ୍କ ଶ୍ରୀନଅର ବାଲିସାହିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଶ୍ରୀନଅରର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବୀ ମା' ଶ୍ୟାମାକାଳୀ ନଅରର ଶେଷ ଚିହ୍ନଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ରାଣୀଙ୍କ ନଅର ଥିଲା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପଶ୍ଚିମ-ଉତ୍ତର କୋଣର ଅନତି ଦୂରରେ ଥିବା ବାସେଳୀ ସାହି ନିକଟରେ । ପ୍ରାଚୀନ ଗଜପତି ପରମ୍ପରାର ରାଣୀ ନଅରଟି ହିଁ ଓଡ଼ିଆମଠର ଶେଷ ସନ୍ତକ ଭାବେ ଅଦ୍ୟାବଧି ରହିଛି ।
ପରିଚାଳନା
thumb|ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠର ବର୍ତ୍ତମାନ ମହନ୍ତ ଶ୍ରୀ ବଂଶୀଧର ଦାସ ଗୋସ୍ୱାମୀ
ପ୍ରାକ୍ତନ ମଠାଧିଶ / ମହନ୍ତ : ବଂଶୀଧର ଦାସ ଗୋସ୍ୱାମୀ
ମଠ ତରଫରୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବା 
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସହିତ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠର ସମ୍ପର୍କ ଅତି ନିବିଡ଼ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସେବାରେ ଏହି ମଠର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସେବା ରହିଛି । ରଥଯାତ୍ରା ଏବଂ ନବକଳେବର ସମୟରେ ଏହି ମଠର ସେବା ରହିଛି । ନବକଳେବରରେ ଚାରି ଦାରୁ ଆଲମଚଣ୍ଡି/ଯଜ୍ଞ ନୃସିଂହ ପୀଠରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଆସିବା ବେଳେ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠର ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ ମଣ୍ଡଳୀ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଅଣସର ଏବଂ ମହା ଅଣସର ସମୟରେ ଠାକୁର ପଣା ଏବଂ ଚକଟା ଭୋଗ ମଠ ଯୋଗାଇଥାଏ । ଅନବସରରେ ୬ ସେର ଦିଆଯାଉଥିବା ବେଳେ ମହାଅନବସରରେ ୯ ସେର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଣସର ବେଳେ ଗୁପ୍ତ ନୀତି ପାଇଁ ଫୁଲୁରୀ ତେଲ ମଠ ପକ୍ଷରୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ । ମହାଅଣସର ସମୟରେ ଏହି ଫୁଲୁରୀ ତେଲ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ହାରାହାରି ୧୦ ଶେର ରାଶିତେଲ, ୨୪ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଯୋଗାଇଦିଆଯାଏ । ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ ନଥିବାରୁ କେତେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ବାହାରୁ ମଠ ମଗାଇଥାଏ । ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ଫୁଲୁରୀ ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ମଠ ପକ୍ଷରୁ ୧ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ମଳ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ମ‌ହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାତାଳୀ ଲୀଲା ପରେ ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା ପାଳନ ଅବସରରେ ଏହି ମଠ ସାଧୁ, ସନ୍ଥ, ସେବକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମ‌ହାପ୍ରସାଦ ଯୋଗାଇଥାଏ । ପୂର୍ବ କାଳରେ ଜଳପଥରେ ଦାରୁ ଆସିବା ପରେ ନ‌ଦୀଘାଟରୁ ମ‌ହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦାରୁକୁ ଶଗଡ଼ିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବିଜେ ନିମନ୍ତେ ଏହି ମଠ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଥିଲା । ଚକା ଏବଂ ଅପସର ତିଆରି ଲାଗି କନା ଦିଆଯାଏ । ରଥଯାତ୍ରାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ପଂକ୍ତି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ତାହାକୁ ଆଉଡ଼ା ବାଉଡ଼ା ପଂକ୍ତି ଭୋଗ କୁହାଯାଏ । ରଥ ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼ ଦିନ ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ନୂଆ ଲୁଗା ଲାଗି ହୋଇ ଚନ୍ଦନ ସର୍ବାଙ୍ଗ ହୁଏ । ଖିରି, ଖେଚେଡ଼ି, ଅମାଲୁ ଓ ତାଡ଼ିଆ ଭୋଗ ହୋଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥାଏ । ରଥର ପ୍ରତି ବାଡ଼ରେ ଅଧର ପଣା ଦିଆଯାଇଥାଏ । ତିନି ବାଡ଼ ଲାଗି ୩ ହାଣ୍ଡି ଅଧର ପଣା ଦିଆଯାଏ । ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ତ୍ରୀମୁଣ୍ଡି ବା କନକ ମୁଣ୍ଡି ଚାନ୍ଦୁଆ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥାଏ ।  ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ମଠ ପରିସରରେ ଚାନ୍ଦୁଆ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ । ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ରତ୍ନ ସିଂହାସନରେ ଚାନ୍ଦୁଆ ବନ୍ଧା ସରିବା ପରେ ଏବଂ ରଥରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସନ୍ଧ୍ୟାଧୂପ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠର ମଠାଧିଶ ରାଜଥାଟରେ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରେ ଚନ୍ଦନ, କସ୍ତୁରୀ, କର୍ପୂର, ଚୁଆ, କେଶରରେ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ ମାଜଣା କରନ୍ତି । ଉକ୍ତ ଦିବସରେ ମଠ ପକ୍ଷରୁ ୧୪ ହାତ ଲମ୍ବର ଏକ ପତିତପାବନ ବାନା ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ଗଜପତି ଶାସନ କାଳରୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପତିତପାବନ ବାନା ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ପାଉଣା ମଠଠାରୁ ଆଦାୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ ।

ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
ପୁରୀରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ସବୁ ମଠ :
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀରେ ଥିବା ମଠ
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ

ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଚାରି ପ୍ରଧାନ ମଠ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ଅନ୍ୟତମ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉପାସନା ସହିତ ବର୍ଷ ସାରା ଏହି ମଠ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି ।

 ଇତିହାସ 
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପୁନଃ ସ୍ଥାପନା ବେଳେ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରତର ଚାରିଦିଗରେ ଚାରିଟି ମଠ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପୁରୀର ମହୋଦଧିତୀରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହି ମଠ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ ବା ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଚାରି ମଠରେ ଚାରିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ଶିଷ୍ୟ ଯଥା ପଦ୍ମପାଦ, ହସ୍ତାମଳକ, ସୁରେଶ୍ୱର ଏବଂ ତୋଟକାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଉକ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ମଠାଧୀଶ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୪୮୩ରେ ପବିତ୍ର ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ପ୍ରଥମ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ପଦ୍ମପାଦାଚାର୍ଯ୍ୟ । ସମଗ୍ର ପୂର୍ବ ଭାରତ ସହ ଆସାମ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ସିକିମ, ଭୁଟାନ, ତ୍ରିପୁରା, ମେଘାଳୟ, ମିଜୋରାମ ତଥା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ପ୍ରୟାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୀଠର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ନିରଞ୍ଜନ ଦେବତୀର୍ଥଙ୍କ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱାମୀ ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ । 

 ଭୂମିକା 
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନବକଳେବର ଲୀଳାରେ ବନଯାଗଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ସଂସ୍ଥାପନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଷୋଳଟି ମଠ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରହିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ଅନ୍ୟତମ । ପୁରୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।

 ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବାଇଶି ପାହାଚ ସଲଗ୍ନ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ ମନ୍ଦିର ନିକଟସ୍ଥ ମଠର ସରଘରଠାରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ପକ୍ଷରୁ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ସମୟରେ ପନ୍ତି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । 

 ସେହିପରି ବାହୁଡା଼ ପହଣ୍ଡି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପନ୍ତି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ। ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ଗୋବାର୍ଦ୍ଧନ ମଠର ମଠାଧୀଶ ଜଗତ୍ ଗୁରୁ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ରଥ ଉପରେ ରଥାରୂଢ଼ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 "ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ସାଇଟ"

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀରେ ଥିବା ମଠ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମଠ ବା ଆଶ୍ରମ
ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ, ପୁରୀ

thumb|ପୁରୀ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରଠାରୁ ସମୁଦ୍ରର ଦୃଶ୍ୟ 
ହିନ୍ଦୁଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ପୁରୀରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ପଞ୍ଚ ତୀର୍ଥରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଲେ  ପୁରୀକୁ କରିଥିବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସଫଳ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତି ।   ସେହି ପାଞ୍ଚଟି ପବିତ୍ର ଜଳାଶ୍ରୟ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀ,ରୋହିଣୀ କୁଣ୍ଡ,ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ,ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା ପୁଷ୍କରିଣୀ ଏବଂ ମହୋଦଧି ।

'ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣ'ରେ ଏହି ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ହେଲା- ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ, ବଟମନ୍ଦିର କୃଷ୍ଣ (ଅର୍ଥାତ୍ ଜଗନ୍ନାଥ), ରୋହିଣେୟ (ବଳଭଦ୍ର), ମହୋଦଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀ । ଏହି ରୋହିଣେୟ 'ରୋହିଣୀକୁଣ୍ଡ' ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । 'ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣ'ରେ ଲେଖାଅଛି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ, ମହୋଦଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର । 'ମୁକ୍ତି ଚିନ୍ତାମଣି' ଓ ହଳଧରକୃତ 'ସ୍ମ‌ରତି ଦର୍ପଣ' ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ହେଲା- ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ, ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା,
ରୋହିଣୀକୁଣ୍ଡ, ମହୋଦଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର । ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ମହାଭାରତ (ବନପର୍ବ)ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ପ୍ରକାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ହେଉଛି- ମହୋଦଧି, ରୋହିଣୀକୁଣ୍ଡ, ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟମ୍ନ ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସରୋବର । 
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ୱଲିପିରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା, ସମୁଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର, ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ କୁହାଯାଇଛି ।[]

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀ 
ଏହା ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଇତିହାସରୁ ଜଣାଯାଏ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥସଂସ୍କୃତିର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମେତ ଚାରି ବିଗ୍ରହ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।  ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀ କିପରି ପବିତ୍ର ତାହା ଏହାର ସ୍ଥାପନାରୁ ଜଣାଯାଏ । ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ହଜାରେ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ଏହି ଜମିକୁ କିଣିଥିଲେ । ସେହି ଦିନଠୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଗଣିତ ହେଲା ।
ରୋହିଣୀ କୁଣ୍ଡ 
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିସର ବିମଳା ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର କୁଣ୍ଡ ।  ଏହା ନାରାୟଣଙ୍କର ନିବାସ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ଥିବା  ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଷୟ କଳ୍ପବଟ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଶିକାରୀ ଜରା ଶବର ଦୁର୍ଘଟନାବଶତଃ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତୀର ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶବ ସତ୍କାର କରିଥିଲା । କୃଷ୍ଣ ଏକ ଗଣ୍ଡିରୂପେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ସାଗରରୁ ରୋହିଣୀ କୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାସିବେ ବୋଲି ଜରା ଶବରକୁ ସ୍ୱପ୍ନ କଲେ । ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜରା ଶବରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେହି ଦାରୁର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲେ । 
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ
thumb|ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ
ପୁରୀ ତୀର୍ଥ ଭ୍ରମଣର ଆଦ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଭାବେ ଜଣା ।  ଚାରି ଏକର ବ୍ୟାପି ପୁଷ୍କରିଣୀ ସହ ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଶିବଙ୍କର ଅତି ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।thumb|ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା ପୁଷ୍କରିଣୀ 
ଶ୍ୱେତଗଙ୍ଗା ପୁଷ୍କରିଣୀ 
ନୀଳାଚଳ ଧାମର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ।  ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାର ଏବଂ ରାଜା ସ୍ୱେତଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ପୁଷ୍କରିଣୀର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ମହୋଦଧି 
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ସମୁଦ୍ରକୁ ମହୋଦଧି କୁହାଯାଏ । ବ୍ରହ୍ମପୁରାଣ, ସ୍କନ୍ଧପୁରାଣ, ବାମଦେବ ସଂହିତା, କପିଳ ସଂହିତା ଅାଦି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମହୋଦଧିର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ଏହି ସାଗରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅବତାର ଅର୍ଥାତ୍ ମତ୍ସ୍ୟ ଅବତାର ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ବୁଡ଼ ପକାଇଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି କଥିତ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର କଳ୍ପବୃକ୍ଷଠାରୁ ମହୋଦଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନ 'ଅନ୍ତର୍ବେଦୀ' ନାମରେ କଥିତ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ ମୋକ୍ଷ ଗତି ହୁଏ । ମହୋଦଧିର ଗୋଟିଏ ଘାଟ ବା ସ୍ଥାନ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର । ଏଠାରେ ଦାହସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟକଲେ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସାଗରବିଜେ ବା ଅମାବାସ୍ୟା ନୀତି ଏହି ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । []

ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦ୍ର ସ୍ନାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବୋଲି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ମନେକରନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଦିଲ୍ଲୀ

ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀର, ତ୍ୟାଗରାଜନଗରଠାରେ ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଅବସ୍ଥିତ । ୧୯୬୮ମସିହାରୁ ଏଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ମୂର୍ତ୍ତୀ ପୂଜା ପାଇଆସୁଛନ୍ତି ।http://www.ibtl.in/channel-video/1288/elegant-lord-jagannath-temple-hauz-khas-south-delhi/ ଦିଲ୍ଲୀର ହଉଜ ଖାସ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିରଟି,http://zeenews.india.com/jaganathyatra09/story%20%283%29.aspx?aid=383529 ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଅଣଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆରାଧନା ସ୍ଥଳୀ ହୋଇପାରିଛି ।

 ଇତିହାସ 
ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିବା କିଛି ଓଡ଼ିଆ ସରକାରୀ ଚାକିରିଆ, ଏକାଠି ହୋଇ ୧୯୪୬ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ଆସୋସିଏସନ ନାମରେ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ କଲେ । ଦିଲ୍ଲୀରେ ଉତ୍କଳୀୟ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଥିଲା । କୃପାସିନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର, ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପଲାଇ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଅଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ନିର୍ମାଣ ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢିବାସହ ଉତ୍କଳ ଆସୋସିଏସନ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଉଠିଲା । କ୍ରମେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ଦି ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ପରେ ଦି ଓଡ଼ିଶା କ୍ଲବ, ଦିଲ୍ଲୀ ନାମରେ ନାମିତ ହେଲା । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଓ ସୁକଦେବ ଦାସ ପ୍ରମୂଖ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ, କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ଆଗେଇନେଲେ ।

୧୯୬୮ ମସିହାରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦାସ ନାମକ ସନ୍ୟାସୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଜାଗା ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ଜାନୁଆରୀ ୧୫ ତାରିଖ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ବୈକୁଣ୍ଠ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ଓଡ଼ିଆ ଗୋଷ୍ଠୀ ଇତିମଧ୍ୟରେ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି, ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆଣ୍ଡ ଓଡ଼ିଶା ଆର୍ଟ ଆଣ୍ଡ କଲଚରାଲ ସେଣ୍ଟର, ଦିଲ୍ଲୀ ନାମରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଫେବୃଆରୀ ୫ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ମୂର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୬ମସିହାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଏକ ୧୮ବଖରା ବିଶିଷ୍ଟ ଧର୍ମଶାଳା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୧ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୩ତାରିଖରେ ଜଷ୍ଟିସ ରଙ୍ଗନାଥ ମିଶ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନୂତନ ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ନୟାଗଡ଼ରୁ ଆସିଥିବା ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୭ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଲା ।  ୧୯୯୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୮ତାରିଖରେ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ନୂତନ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । 

 ମନ୍ଦିରର ବ୍ୟବସ୍ଥା 
ରଥଯାତ୍ରା ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜଗାନ୍ନାଥ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ ଏଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।http://www.dailypioneer.com/city/chariot-wheels-roll.html ପର୍ବପର୍ବାଣି ବ୍ୟତିତ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ । ମନ୍ଦିରରେ ଧର୍ମଶାଳା, ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାଠାଗାର, ସଭାଗୃହ, କଲ୍ୟାଣ ମଣ୍ଡପ ଆଦିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଓଡ଼ିଶାରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଚିକିତ୍ସା ବା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ଧର୍ମଶାଳାରେ ରହିଥାନ୍ତି । ମନ୍ଦିର ପକ୍ଷରୁ ନାଚ, ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତି ରବିବାର ଦରିଦ୍ର ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମାଗଣା ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି । 

 ଚିତ୍ର ଗ୍ୟୋଲେରୀ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର

thumb|ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର
ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର, ପୁରୀ ସ‌ହରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣଆଡ଼କୁ ବାଲୁକାମୟ ବେଳାଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶବଦାହ ଭୂମି । ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରକୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଯିବାର ମାର୍ଗଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ଶବଦାହ କଲେ ମଣିଷର ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସେ ପୂନଃଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ ।
thumb|ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର
ଏଠାରେ ଶ୍ମଶାନ‌କାଳୀ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଦେବୀ କାଳୀ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରର ଜଗୁଆଳୀ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଗମନ କରୁଥିବା ଅତ୍ମାମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ନିଜର ଶ୍ୱଶୁର ଘର ସମୁଦ୍ରକୁ ବୁଲିବାକୁ ଯିବାବେଳେ ଏହି ଶବଦାହ ଭୂମିଦେଇ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁତପୂର୍ବ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସମାଧୀ ରହିଛି ।
thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସମାଧୀ

ଲୋକ‌କଥା
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀକୁ ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବଡ଼ ଦେଉଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଭାବରେ ବାସ କରନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ, କୌଣସି ଶରୀର ଏହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ସିଧା ସ୍ୱର୍ଗାଲୋକ ଗମନ କରିଥାଏ ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ମହୋଦ‌ଧି ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ମଧ୍ୟ ସିଧା ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟଦେବ ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ନାନ କରି ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମଦାରୁଜଗନ୍ନାଥ ନିଜର ଦାରୁ ସ୍ୱରୁପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ କରି ଆସିଥିବା ଦାରୁ ଯାହାକି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲାସମୁଦ୍ରରେ ଭାସିଆସି ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଲାଗିଥିଲା ଯେଉଁଥିରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି ।

ଜମି ବିବାଦ
୧୯୨୮ ମସିହା ସାବକ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ୧୬ଏକର ୪୦୦ଡେସିମିଲ ଜମିରେ ଶବସତ୍କାର ହେଉଥିଲା । ତାହା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ମାର୍ଫତ ଶଙ୍କର ମଧୁସୂଦନ ତୀର୍ଥ ସ୍ୱାମୀ, ଗୁରୁ ଦାମୋଦର ତୀର୍ଥ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା । ଜମିର କିସମଥିଲା ଅମୃତମଣୋହି । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଶ୍ମଶାନର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ୱ ପୁରୀ ପୌରସଂସ୍ଥାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ତହସିଲଦାର ବାଲିସାହି ମୌଜାର ସାବକ ଖାତା ୩୩ ଏବଂ ପ୍ଲଟ ୮୫୩ରେ ଥିବା ୯୦୦ଡେସିମିଲ ଜମି ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଶ୍ମଶାନ ପାଇଁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଶବସତ୍କାର ପାଇଁ ଜମି ଅଭାବ ହେବାରୁ ଜିଲା ପ୍ରଶାସନ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସାବକ ପ୍ଲଟ ୮୩୫ରେ ଥିବା ଆଉ ୧୦୦ଡେସିମିଲ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।
ଏହିସବୁ ଜମି କେବଳ ଶ୍ମଶାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଜିଲା ପ୍ରଶାସନ ଚିଠିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ ତାହାକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ଉଲଂଘନ କରି ପୁରୀ ପୌର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ୧୯୯୨ରୁ ୨୦୦୭ ମଧ୍ୟରେ ୯ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦୋକାନଗୃହ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଜମି ଆବଣ୍ଟନ କରିଛନ୍ତି ।
୧୯୮୯-୯୦ ବବନ୍ଦୋବସ୍ତରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଅଜ୍ଞାତରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ଏକର ଶ୍ମଶାନ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଜମି ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ନାମରେ ସ୍ଥିତିବାନ ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱସହ ରେକର୍ଡ କରିଦିଆଯାଇଛି ।
ସେଥିରେ ଅଧିକାଂଶ ଜାଲ୍‍ ଲିଜ୍‍ ଓ ବିକ୍ରି କବଲା ରହିଛି ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ
ଉସେନ ବୋଲ୍ଟ

thumb|right|ବୋଲ୍ଟ ରେକର୍ଡ କରିବା ପୂର୍ବରୁ- ୧୦୦ ମିଟର ଫାଇନାଲ  ୨୦୧୨  ଅଲମ୍ପିକ୍ସ.
Personal bests
ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟଇଭେଣ୍ଟ ସମୟ (ସେକେଣ୍ଡ)ସ୍ତାନତାରିଖରେକର୍ଡବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୨୦୦ ମିଟର ୧୯.୯୧ଓସାକା(ଜାପାନ)୨୦୦୭ଦ୍ୱିତୀୟବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୪x୧୦୦ ମିଟର୩୭.୮୯ ଓସାକା(ଜାପାନ)୨୦୦୭ଦ୍ୱିତୀୟଅଲମ୍ପିକ୍ସ୧୦୦ମିଟର୯.୬୯ବେଜିଂ (ଚୀନ)୨୦୦୮20px|World recordଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୦ ମିଟର19.30 ବେଜିଂ (ଚୀନ)୨୦୦୮20px|World recordଅଲମ୍ପିକ୍ସ୪x୧୦୦ ମିଟର ୩୭.୧୦ବେଜିଂ (ଚୀନ)୨୦୦୮20px|World recordବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୧୦୦ ମିଟର୯:୫୮ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ)୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯20px|World recordବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୨୦୦ ମିଟର୧୯.୧୯ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ)20 ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୯20px|World recordବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୪x୧୦୦ ମିଟର୩୭.୩୧ବର୍ଲିନ(ଜର୍ମାନୀ)୨୦୦୯20px|World record୧୫୦ ମିଟର ୧୪.୩୫ ମାଞ୍ଚେଷ୍ଟର, ଯୁନାଇଟେଡ କିଂଡମ୧୭ ମେ ୨୦୦୯ World bestThis is not an official world record as the IAAF, the international athletics governing body, does not recognise the distance.୩୦୦ ମିଟର୩୦.୯୭ଓଷ୍ଟ୍ରଭା, ୨୭ ମେ ୨୦୧୦ ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୨୦୦ ମିଟର ୧୯.୪୦ଦାଏଗୁ ୨୦୧୧ପ୍ରଥମବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୪x୧୦୦ ମିଟର୩୭.୦୪ଦାଏଗୁ ୨୦୧୧ 20px|World recordଅଲମ୍ପିକ୍ସ୧୦୦ମିଟର୯.୬୩ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ)୨୦୧୨ପ୍ରଥମଅଲମ୍ପିକ୍ସ୨୦୦ ମିଟର୧୯.୬୬ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ)୨୦୧୨ପ୍ରଥମଅଲମ୍ପିକ୍ସ୪x୧୦୦ ମିଟର୩୬.୮୪ଲଣ୍ଡନ(ବ୍ରିଟେନ)୨୦୧୨20px|World recordବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୧୦୦ ମିଟର୯.୭୭ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ)୨୦୧୩ପ୍ରଥମବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୨୦୦ ମିଟର୧୯.୬୬ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ)୨୦୧୩ପ୍ରଥମବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୪x୧୦୦ ମିଟର୩୭.୩୬ମସ୍କୋ(ଋଷିଆ)୨୦୧୩ପ୍ରଥମରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଟୀ କ୍ରୀଡ଼ା ୪x୧୦୦ ମିଟର ୩୭.୫୮ଗ୍ଲାସଗୋ, ସ୍କଟଲାଣ୍ଡ୨୦୧୪ପ୍ରଥମବିଶ୍ୱ ରିଲେ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୪୦୦ ମିଟର୩୬.୬୮ନାସାଉ,(ବାହାମା)୨୦୧୫ଦ୍ୱିତୀୟବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୧୦୦ ମିଟର ୯.୭୯ବେଜିଂ (ଚୀନ)୨୦୧୫ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ଚାମ୍ପିଅନସିପ୨୦୦ ମିଟର୧୯.୫୫ ବେଜିଂ (ଚୀନ)୨୦୧୫ପ୍ରଥମ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି
ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ

ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଅଭିନେତା   ଓ ନୃତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଣେ ହାସ୍ୟ-ଅଭିନେତା ଭାବେ ପାଖାପାଖି ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଝିଲିମିଲି, କିଏ କାହାର (୧୯୬୮)  ଓ ଅଭିମାନ (୧୯୭୭) ଆଦି କଥାଚିତ୍ରରେ ନିଜ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଜଣା । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ୨୦୧୧ ମସିହାର ତୁମେ ହିଁ ସାଥି ମୋର । ସେ ଦୁଇଟି ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓରେ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।  

 ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 

 ତୁମେ ହିଁ ସାଥି ମୋର, ୨୦୧୧
 ଶାସ୍ତି, ୧୯୮୯
 ଭୁଲି ହୁଏନା, ୧୯୮୭
 ଜୟଦେବ, ୧୯୮୭
 ମିଛ ମାୟା ସଂସାର, ୧୯୮୭
 ଯୋର ଯା'ର ମୂଲକ ତାର (ପୋଲିସ କନେଷ୍ଟବଳ ଶ୍ୟାମଳେନ୍ଦୁ ଭୂମିକାରେ), ୧୯୮୫
 ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ  (ପୋଲିସ କନେଷ୍ଟବଳ ଭୂମିକାରେ), ୧୯୮୫ 
 ନଳ ଦମୟନ୍ତୀ, ୧୯୮୫ 
 ସତ କେବେ ଲୁଚି ରହେନା, ୧୯୮୫
 ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ୧୯୮୪
 ଜନନୀ, ୧୯୮୪
 ସ୍ୱପ୍ନ ସାଗର (ଚାକର ଭୂମିକାରେ), ୧୯୮୩
 କାବେରୀ (ବାଞ୍ଛାନିଧି ଭୂମିକାରେ), ୧୯୮୩
 ରାମ ରହିମ, ୧୯୮୩
 ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ, ୧୯୮୨
 ମାନସୀ, ୧୯୮୧ 
 ମା ଓ ମମତା (ବସନ୍ତ ଭୂମିକାରେ), ୧୯୮୦ 
 ଅନୁରାଧା, ୧୯୭୦
 ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (ଶକ୍ତିଧର ଭୂମିକାରେ), ୧୯୭୯ 
 ଝିଲିମିଲି (ସୁନ୍ଦର ଭୂମିକାରେ), ୧୯୭୮ 
 ତଅପୋଇ, ୧୯୭୭
 ନାଗଫାଶ (ଗୁଡ଼ିଆ ଭୂମିକାରେ),  ୧୯୭୭
 ଅଭିମାନ (ଅତିଥି କଳାକାର), ୧୯୭୭ 
 ଅନୁତାପ, ୧୯୭୭
 ସୁନା ସଂସାର, ୧୯୭୭ 
 ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ, ୧୯୭୬ 
 ଯାଯାବର (ଗୋପୀ ଭୂମିକାରେ), ୧୯୭୫
 ମନ ଆକାଶ, ୧୯୭୪ 
 ଧରିତ୍ରୀ (ସୁଧୀରର ସାଙ୍ଗ ଭୂମିକାରେ), ୧୯୭୩ 
 ସଂସାର, ୧୯୭୧ 
 କିଏ କାହାର, ୧୯୬୮
 ସ୍ତ୍ରୀ, ୧୯୬୮ 
 ଅଭିନେତ୍ରୀ (ଚାକର ଭୂମିକାରେ), ୧୯୬୫ 

 ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
କଥାଚିତ୍ରମୁକ୍ତିଲାଭ ବର୍ଷ ଅଭିଳାଷ  ୧୯୮୩ ଅଭିମାନ  ୧୯୭୭

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଗୁମୁଟ

thumb|ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ
ଚାରିଆଡ ବନ୍ଦ ଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ରଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଘରକୁ ସାଧାରଣତ ଗୁମୁଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁ ଘର ଗମ୍ବୁଜାକୃତି ଓ ଆଦୌ ଝରକା ନଥାଏ ,ଘର ଭିତରକୁ ଆଲୁଅ ଯିବାର ବାଟ ନଥାଏ, ଏପରି ଘରକୁ ଗୁମୁଟ କୁହାଯାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତ ରାଜ ନଅର ବା ଦେଉଳମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁମୁଟ ରହିଥାଏ । ଦୁର୍ଗ ବା ଗଡ଼  ମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁମୁଟ ରହିଥାଏ । 
ନିର୍ମାଣ ପଦ୍ଧତି

ଓଡ଼ିଶାରରେ ଗୁମୁଟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା ବେଳେ ଦୁଇଟି ଗୁମୁଟ ଅଛି ମେଘନାଦପାଚେରୀରେ ଗୋଟିଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ କୂର୍ମ ବେଢାରେ ରହିଛି ।
ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରର ପ୍ରବେଶ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର (ସିଂହ ଦ୍ୱାର ) ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାର (ନାକଚଣା ଦ୍ୱାର)ରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ରହିଛି ।
ଶବ୍ଦର ଇତିହାସ
ମହାଭାବ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର  ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ଇସମାଇଲ ଗାଜିର ଆକ୍ରମଣ ହେତୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବନ୍ଦ ଘର ଅର୍ଥରେ ପ୍ରୟୋଗ - ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ରୋଷବାଟେ ଗୁପ୍ତବାଟ ଥିଲା ଫିଟାଇଲୁ ତହିଁ କଂସାର କମାଟ ସପତ ଘଣ୍ଟି କବାଟେ ତହୁଁ ଝୁଲୁଥିଲା  ଫିଟାନ୍ତେ ସେ ଶବଦରେ ଗୁମୁଟି କମ୍ପିଲା  ମାଦଳାପାଞ୍ଜିରେ  ସିଂହଦ୍ୱାର ବାଟଘର ଅର୍ଥରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି ଯେ,  ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟି ଭାଙ୍ଗିଲେ । 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ଥପତି ବିଦ୍ୟା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିସର
ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠ

ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠ ହେଉଛି କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ । ଏଠାରେ ଏକ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି ।

 ଇତିହାସ 
ପୂର୍ବ କାଳରେ ରାସ୍ତା କି ଯାନବାହନ ନଥିଲା ।ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କାହିଁ କେଉଁଆଡୁ ଆସୁଥିଲେ ଭକ୍ତ । ପାଦରେ ଚାଲିଚାଲି ନଦୀ ପାରହୋଇ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ । ରାସ୍ତାରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଚଟିଘରମାନ ଥିଲା ।  ଏବେକାର ତେଲେଙ୍ଗା ବଜାର ଥିଲା ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠ ଯାହାକି ଏକ ଚଟିଘର ଥିଲା। ତାରି  କଡରେ ବହି ଯାଇଥିଲା କାଠଯୋଡି । ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ସେହି ନଦୀ ପାର ହୋଇ ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠରେ ଥିବା ଛତିଘରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହାପରେ ଧିରେ ଧିରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସେହିଠାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର । କେବଳ ସେଇ ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ନୁହେଁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭାବକୁ ନେଇ ସହରରେ ୩୮ଟି  ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର । 

ଡ.ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କ ମତ:

ବିଶେଷଜ୍ଞ ମିଶ୍ର କୁହନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତାଘାଟ କିଛିବି ନଥିଲା । ଯାନ ବହନର ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା । ନିଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟରେ ପଥଚାରୀ ବା ତିର୍ଥଯାତ୍ରୀଟିଏ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ନଦୀ ପରେ ନଦୀ ପାର ହୋଇ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସୁଥିଲା । ପୁଣି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ବାହୁଡିଯାଉଥିଲା । ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଗବାରେଣୀ ଥିଲା କଟକ ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠ । ବର୍ତ୍ତମାନର ତେଲଙ୍ଗା ବଜାର ଥିଲା ସେତେବେଳେ କାଠଯୋଡି ନଦୀର ତେଲେଙ୍ଗା ପେଣ୍ଠ । ନଦୀ ଘାଟକୁ ସେତେବେଳେ ପେଣ୍ଠ ବା ପାଟଣା ନାମରେ ନମିତା କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଘାଟରେ ଚଟିଘର ଟିଏ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । 

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 

"ରାଜେକ୍ରିଷ୍ଣନ୍ ରାଜ" ଗଢ଼ିଥିଲେ ଏହି ମନ୍ଦିର । ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା ଗେଜେଟିୟର ଥିଲେ । 
କିନ୍ତୁ ତୁଣ୍ଡ ବଇଦରେ ଏହା ସୀତାରାମ ଠାକୁରଙ୍କର "ବାଡି "ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା । ତେଣୁ ବଙ୍ଗ ଯାତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ,ଏହା "ସୀତାରାମ ଠାକୁରବାଡି" । ସୀତାରାମ ଓଂକାରନାଥ ବାବଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ମରହଟ୍ଟା ଶାସନ କାଳରେ ରଘୁଜୀ ଭୋନସୋଲା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ଖଞ୍ଜି ଦେଇଥିଲେ ୨୦୦୦ କହାଣ କଉଡି । ବର୍ତ୍ତମାନର ରଘୁନାଥ ମନ୍ଦିର ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ  ନଥିଲା ।  ସେହି ଆସ୍ଥାନ ଠାକୁରବାଡି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି  ପାଇନଥିଲା ।
ଏହି ଘଟଣାର ଆହୁରି ପୂର୍ବକୁ ଗଲେ ଜଣାପଡୁଛି ଗଜପତି ରାଜା ସେଠାକାର ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ଖଞ୍ଜି ଦେଇଥିଲେ କଟକର "ରାଜା ବଗିଚା",ଝାଞ୍ଜିର ମଙ୍ଗଳା",ଓ "ତେଲଙ୍ଗା ଘାଟଠାରୁ ବିଡାନାସୀ" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଠଯୋଡି କୁଳର  ମାହାଲ । 

ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପଶାଖାଟିର କାଳ ନିରୂପଣ କେବଳ ଅନୁମାନସାପେକ୍ଷ । ବାସ୍ତବରେ ସେହି ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ , ଯିଏ କାଳର କେଉଁ ପୂଣ୍ୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଇତିହାସର ଏହି ଅଲିଭା ସ୍ମାରକୀକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ମାନବିକତାର  ନିଦର୍ଶନ ହେଉଛି  ଏହି ଇତିହାସର ସ୍ମାରକୀ । ମହାପ୍ରଭୁ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାଣର ପ୍ରିୟତମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପାସନା ନିମନ୍ତେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆତିଥେୟତା ଦେବାପାଇଁ ଯେଉଁ ମହାନୁଭବତାର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି କେବେ କୃପଣ ନଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଯେ କେବଳ ଶ୍ରୀଜନନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରାଣଭଳି ଭଲ ପାଉଥିଲା ତାହା ନୁହେଁ, ଠାକୁରଙ୍କ ଉପାସନାରେ ସାମିଲ ହେଉଥିବା ପ୍ରତି ମହାପୁରୁଷ, ସନ୍ଥ ,ସାଧୁ ,ସନ୍ୟାସୀ ଓ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସେ ନିଜର କରିପାରୁ ଥିଲା । ପ୍ରକାରନ୍ତରେ ସିଧା ସଳଖ ଶ୍ରୀମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବକର ମର୍ଯ୍ୟଦା ପାଉନଥିଲା ସତ୍ୟ,କିନ୍ତୁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରେ ରହି ସେବକର ମାନସିକତା ନେଇ ସେବା ସେ କରୁଥିଲା ।

ଆଧାର

ପ୍ରମୟ ,ପୃଷ୍ଠା-୨,୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 http://www.indiamike.com/india/odisha-orissa-f33/the-second-best-jagannath-temple-of-odisha-apart-from-puri-tritiya-deva-temple-t232455/

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର

ବିରେନ୍ ମିଶ୍ର ଓଲିଉଡ଼ର ଜଣେ ଖଳନାୟକ ଅଟନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ବିରେନ ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗ ମହଲାରେ ଏକ ବର୍ଷ ଅଭିନୟ କରିସାରି ଯାତ୍ରାରୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ବିରତି ନେଇଥିଲେ । ସେ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଅପେରାରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଛନ୍ତି । ବିରେନ ପ୍ରଥମେ ମଞ୍ଚ ନାଟକରୁ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଡ଼ବିଙ୍ଗ ଆଟିଷ୍ଟ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଦୂରଦର୍ଶନର ଧାରାବାହିକ "କହୁଥିଲେ ସରିବନି"ରେ ତାଙ୍କ ପର କାଷ୍ଠା ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ସିରିଏଲ "ମା"ରେ ପ୍ରିୟତମ ସନ୍ଦିବିଗ୍ରହରେ ବିରେନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହା ସହିତ ଇ ଟିଭି ପ୍ରସାରିତ ମେଗା ଧାରା ବାହିକ "ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା ,"ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ ",ତରଙ୍ଗ ଚ୍ୟାନେଲରେ ପ୍ରସାରିତ "ସ୍ୱାଭିମାନ"ରେ ବିରେନଙ୍କ ଖଳନାୟକ ଭୂମିକାକୁ ଦର୍ଶକ ବେସ ପସନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଫକୁ ଭାଇ ନାମରେ ପରିଚିତ  ।

 ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର 
 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 
 ଭାଗ୍ୟଚକ୍ର
 ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ
 ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର
 କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ
 ଛାତିରେ ଲେଖିଛି ତୋରି ନାଁ
 ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ
 ମାତୃଶକ୍ତି
 ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା - ହାସ୍ୟ ଖଳନାୟକ ଚରିତ୍ର ।

 ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର 
 ଆଦିଭୂମି

 ଅଭିନୀତ ଧାରାବାହିକ 

 ମା (ଡିଡି ଓଡ଼ିଆ)
 ରାଜକନ୍ୟା (ଇ ଟିଭି ଓଡ଼ିଆ)

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 

 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରୀ

ଶ୍ରୀ ହେଉଛି ଶକ୍ତି। ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଶ୍ରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଧରିଛନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ  କୁହାଯାଇଛି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ । ଶ୍ରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପୂଜିତ ହେଉଛନ୍ତି ମହାପ୍ରଭୁ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ  ରୋଷଶାଳାରେ ହେଉଛି ଛପନ ପଉଟି ଭୋଗ ,ସେହି ଭୋଗକୁ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି ଶ୍ରୀପତି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସେବନ କରୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସେହି ପ୍ରସାଦ କେବଳ ମହାପ୍ରସାଦ ନୁହେଁ ତାହା ଶ୍ରୀଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ । ଶ୍ରୀଙ୍କ ବିନା ପ୍ରସାଦର ପରିକଳ୍ପନା ହେଉନଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ ବୋଲି କହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏବେ ମହାପ୍ରସାଦ ବା ମହାର୍ଦ୍ଦ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି ।
thumb|ସଂସ୍କୃତରେ ଶ୍ରୀ
ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତ      
ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦର ନାମ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ ହେଲେ ଏହାର ଯଥାର୍ଥତା ବିଶାଳ ହବ ।  ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଅମଳ କଥା । ଐତିହାସିକମାନେ ମହର୍ଷି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟଙ୍କ ସମୟକୁ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀ ବୋଲି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଧ୍ୟାନରତ ମହର୍ଷି ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତର ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପିଠା ବୁଲିବାକୁ ଇଛା କଲେ। ସବୁ ଧର୍ମ ପିଠା ଭ୍ରମଣ କଲେ । ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ଇଛା ହେଲା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଧାମକୁ ଯାନୀ ଦର୍ଶନ କରିବେ । ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଲୀଳା ଦେଖିଲେ, ପ୍ରସାଦ ମଧ୍ୟ ସେବନ କଲେ । ଶ୍ରୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଫେରିଲାପରେ ସେ ପୋଥିଟିଏ ଲେଖିଲେ ଏବଂ ତାରନାମ ଦେଲେ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟସଂହିତା । ଏହି ସଂହିତାଟି ମୋଟ ୫ ଖଣ୍ଡ ପୋଥିକୁ ନେଇ ରଚନା କଲେ । ୪ ଖଣ୍ଡକୁ ବାଦ ଦେଲେ ପଞ୍ଚମ ଖଣ୍ଡ ପୋଥି ହଉଛି ହରିଭକ୍ତ ଖଣ୍ଡ। ହରିଭକ୍ତ ଖଣ୍ଡର ୪ର୍ଥ ଅଂଶର ୧୧ ଅଧ୍ୟାୟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ଅନୁଭୂତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । 

ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି  ଭାରତର ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯିବାପରେ ଶେଷରେ ଜଗନ୍ନାଥ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ମହାପ୍ରଭୁ କ୍ଷେତ୍ରର ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସେ ଶୁଣିଥିଲେ । ହେଲେ ସେସବୁ ତାଙ୍କ ମନକୁ ପାଇଲା ନାହିଁ । ଏହାପରେ ସେ ଆଖି ବନ୍ଦ  କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଢେର ବିଚାର କଲେ । ମୁଦ୍ରିତ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ, ସେତେବେଳକୁ ସେ ଭାବରେ ଗଦଗଦ ହୋଇ ପଡିଥିଲେ ସେ । ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଗରେ ତାଙ୍କ ପାଟିରୁ ବାହାରି ଆସିଲା 'ଆଃ! ଏହି ତ ପ୍ରକୃତ ସତକ୍ଷେତ୍ର' । ସତ୍ୟର ଯେପରି ବିନାଶ ନାହିଁ ,ସେହିପରି ସତକ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟ ବିନାଶ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ମହର୍ଷି  ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଯାଇଥିଲେ ଓ ରହଣି କଳାରେ ସେ ପ୍ରସାଦ ସେବା କଲେ । ପ୍ରସାଦ ସେବା କଲା ପରେ ସେ ବୁଝିଲେ ,ଏହି ପ୍ରସାଦ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟପ୍ରସାଦ । ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକିକହିଲେ, ଏହା ମହାପ୍ରସାଦ ନୁହେଁ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଓ ମନ୍ଦିର ହେଉଛି 'ଶ୍ରୀ'ଦେବୀଙ୍କର । ତାଙ୍କରି ନାମରେ ଏହା 'ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର' ଓ ତାଙ୍କ ଋ ନାମରେ  ଏହା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର। ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ହିଁ  ପାକଶାଳାରେ ରନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟ ହଉଛି । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରସାଦ ମହାପ୍ରସାଦ କାହିଁକି 'ଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ'କାହିଁକି  ନହେବ । 

ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି  : ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ବା ପତ୍ନୀ । ତେଣୁ ମହାପ୍ରଭୁ ହୋଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀପତି ।  ପାକାଶାଳାରେ ରୋଷେଇ ହେଉଛି ପ୍ରସାଦ ।  ପ୍ରସାଦ  ରୋଷେଇ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହେଉଛି ପାଗ , ଯାହା 'ଶ୍ରୀ'ପାଗ । ଶ୍ରୀଦେବୀ ରୋଷେଇ କରିଥିବା ପ୍ରସାଦକୁ  ଶ୍ରୀପତି ସେବନ କରୁଛନ୍ତି । ଦୁଇ ଶକ୍ତିର ମିଶ୍ରଣରେ ସୃଷ୍ଟି ଏହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରସାଦ  'ଶ୍ରୀଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ' ହେବ ।

"ମହର୍ଷି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ" ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ମହର୍ଷି,  ମହାପ୍ରସାଦକୁ  'ଶ୍ରୀପ୍ରସାଦ' ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି ବହୁ ଅକୁହା କଥା । ସେହି ସଂହିତାରେ ସେ ବର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି , ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର  ବା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଅଧିପତି  ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କେବଳ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି କର୍ତ୍ତା ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିପାରି ନାହାଁନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ କେବଳ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି କର୍ତ୍ତା ନୁହଁନ୍ତି ,ତାଙ୍କ ମତରେ ମହାପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ଜଗତରସ୍ୱରୂପ  । ବହୁ ଦିନର ସାଧନା ପରେ  ମହର୍ଷି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଦିନେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ , ଜଗତ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ  ଦେଖି ପାରୁ ନହିଁ । ଜଗତ  ହିଁ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ  ଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ  ଜଗତ । ତେଣୁ ଏ ହେଉଛନ୍ତି ସାକ୍ଷାତ ପରଂବ୍ରହ୍ମ । ପ୍ରମୟ,ପୃଷ୍ଠା-୨ ,୧୭ ମେ ୨୦୧୫
ଆଧାର}} 787858094483 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ