biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଖଣ୍ଡୁ ରଙ୍ଗନେକର

ଖଣ୍ଡେରାଓ ମୋରେଶ୍ୱର ରଙ୍ଗନେକର ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Khandu_Rangnekar.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (27 ଜୁନ , 1917 -11 ଅକ୍ଟୋବର 1984 ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ଜଣେ ଆକ୍ରାମକ ବେତସ ମେନ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସେ ସମୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାମ ହାତି ବେତସ ମେନ କୁହାଯାଉଥିଲା । ସେ କଭର ଆଞ୍ଚଲରେ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିଲଡର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । 

ସେ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ବମ୍ବେ ପାଇଁ ଖେଳି ପ୍ରଥମ ମେଚରେ ଶତକ କରିଥିଲେ । 1947-48ରେ ସେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିପକ୍ଷରେ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ , କିନ୍ତୁ ଅସଫଳ ରହିଥିଲେ । 

ଛତ୍ର ଜୀବନରେ ସେ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ଓ ଜାତୀୟ ଡବଲ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇଥିଲେ । ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ଥାଣେ ମୁନ୍ସିପାଲିଟି ଚେୟାର ମେନ ହେଇଥିଲେ । 

ସେ BCCIର ଉପସଭାପତି ଭାବେ 1962-63ରୁ  1969-70 ଯାଏ , ମୁମ୍ବାଇ କ୍ରିକେଟ ଆସୋସିଏସନର ସଭାପତି ଭାବେ 1962 -63 ମସିହାରେ ରହିଥିଲେ ।  

ସେ ଭାରତୀୟ କଷ୍ଟମ ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ନିଜର ବସ୍ତ୍ର ବ୍ତବସାୟ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । କାନ୍ଥ କାନସରରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ 1984 ମସିହାରେ ହେଇଥିଲା । 

 ଆଧାର 
 Obituary in Indian Cricket 1985
 Christopher Martin-Jenkins, The Complete Who's Who of Test Cricketers
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଜନର୍ଦ୍ଧନ ନାଭଲେ

ଜନର୍ଦ୍ଧନ ଜ୍ଞାନୋବା ନାଭଲେ ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Janardan_Navle.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (pronounced Nuw-lay) (7 ଡିସେମ୍ବର 1902-7 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1979 ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଥିଲେ । 

 Career 
ବାଆଁ|thumb|ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ ଦଳର ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ସମୟ ଦଳ ସହ ଜନାର୍ଦନ ନାଭଲେ 
ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଖେଲାଯାଇଥିବା ଟେଷ୍ଟରେ ଓପନିଂ ବେତସ ମେନ ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ବଲକୁ ସାମ୍ନା କରିବାର ଗର୍ବର ଅଧିକାରୀ । ଏହା ଏକ ଏଇତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ ଭାରତୀୟକ୍ରିକେଟ ପାଇଁ ଥିଲା । ସେ ଭାରତ ଦଳର ୱିକେଟ କିପର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ବମ୍ବେ ଦଳ ପାଇଁ ଘରେଇ ପେଣ୍ଟାଙ୍ଗୁଳାର ତୁର୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସେ ୱିକେଟ କିପର ଥିଲେ । ସେ ମାତ୍ର 2ଟି ଟେଷ୍ଟ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳି 44 ରନ କରିଥିଲେ । 

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସେ ଚିନୀ କଳରେ ନି ରାପତ୍ତା ରକ୍ଷୀ ଭାବରେ କମ କରିଥିଲେ ଓ ନିରାଡମ୍ବର ଭାବରେ ରହୁଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

 Cricketarchive Profile
 Cricinfo Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଆମିର ଇଲାହି

ଆମିର ଇଲାହି  (Urdu: عامر الہی) ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Amir_Elahi.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (1 ,ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1908- 28 ଡିସେମ୍ବର 1980 )  ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ବିଶ୍ୱର 14 ଜଣ ଏପରି ଖେଳାଳିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ , ଯିଏ 2ଟି ଦେଶ ତରଫରୁ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଛନ୍ତି । . ଲାହୋରେରେ ଜନ୍ମିତ ଆମିର ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ଆଗରୁ ଭରତ ଦଳ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ପରେ ପାକିସ୍ଥାନ 1952 ମସିହାରେ ଟେଷ୍ଟ ସ୍ଟେଟସ ପାଇଲା ପରେ ସେ ପାକିସ୍ତାନ ତରଫରୁ 5ଟି ଟେଷ୍ଟ ସ୍ପିନ ବୋଲର ହିସାବରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳାଳି । 

ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ପାକିସ୍ତାନରେ 28 ଡିସେମ୍ବର , 1980 ମସିହାରେ ହେଇଥିଲା । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of cricketers who have played for more than one international team

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶାହ ନିୟାଲଚାନ୍ଦ

ଶାହ ନିୟାଲଚାନ୍ଦ ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Shah_Nyalchand.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (14 ସେପ୍ଟେମ୍ବର , 1915- 1 ଜାନୁୟାରୀ 1997 ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟର । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଗୁଜରାଟର ଧରଙ୍ଗାଧରାଠାରେ ହେଇଥିଲା । 

ନିୟାଲଚାନ୍ଦ ଜଣେ ମଧ୍ୟମ ଗତି ଦ୍ରୁତ ବୋଲର । ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଟେଷ୍ଟ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧ ରେ1952/53 ମସିହାରେ ଲକ୍ଷ୍ନୋ  ଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସବୁ ପଡିଆରେ   ପିଚ ନଥିଲା , ମାଟ୍ଟ ଉପରେ ଘରେଇ ମେଚ ସବୁ  ଖେଳା ଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାତ୍ର 2 ଥର ମାଟ୍ଟ ଉପରେ ମେଚ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମେଚ ସେ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ।ଏହି ମେଚରେ  ନିୟାଲଚାନ୍ଦ 97 ରନ ଦେଇ 3ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ  ମାଟ୍ଟ ୱିକେଟରେ ସଫଳତା ପାଇଁ "କିଙ୍ଗ ଓଫ ମାଟଟିଙ୍ଗ ୱିକେଟ " କୁହାଯାଉଥିଲା ।  

 ସେ 24ଟି ସିଜନ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ଖେଳିଥିଲେ । ସେଥିରୁ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ । 1961/62 ସିଜନରେ ସେ ସର୍ବାଧିକ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ । ସେହି ସିଜନରେ ସେ 27ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସହ ମେଚରେ ହାଟ୍ରିକ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇଟି ସିଜନରେ 10 ୱିକେଟ ଲଗାତାର 3 ଥର ନେଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ କ୍ଲବ ବମ୍ବେର ସୁନ୍ଦର କ୍ରିକେଟ କ୍ଲବ ତରଫରୁ ଇସ୍ଟ ଆଫ୍ରିକା ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ଖେଳିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 
 Obituary in Indian Cricket 1998

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ବିଜୟ ରାଜିନ୍ଦରନାଥ

ବିଜଯ ରାଜିନ୍ଦରନାଥ  ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Vijay_Rajindernath.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (7 ଜାନୁୟାରୀ 1928-22 ନଭେମ୍ବର 1989 ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟର । 

1952/53 ପାକିସ୍ତାନ ସହ ସିରିଜରେ ଭାରତ ଟେଷ୍ଟରେ 4 ଜଣ ୱିକେଟ କିପରଙ୍କୁ ପରିକ୍ଷ୍ୟାମୂଳକ ଭାବେ ଖେଲାଯାଇଥିଲା । ସେହି ମଧ୍ୟରୁ ରାଜିନ୍ଦରନାଥ ଅନନ୍ୟତମ । ସେ ବୋମ୍ବେଠାରେ ହେଇଥିବା ଟେଷ୍ଟରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେହି ଟେଷ୍ଟ ଭାରତ ମାତ୍ର 4 ୱିକେଟ ହରାଇ ଜିତିଥିଲା । ରାଜିନ୍ଦରନାଥ ବ୍ୟାଟିଂ କରି ନଥିଲେ । ତେବେ ସେ ୱିକେଟ କିପର ଭାବରେ 4ଟି ସ୍ତମପିଙ୍ଗ କରିଥିଲେ । ସେହି ରେକର୍ଡ ଆଜି ଯାଏ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତୀ ଟେଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଇବ୍ରାହିମ ମାକା ଖେଳିଥିଲେ । ସେ କମନୱେଲ୍ଥ XI ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଣଅଫିସିଆଲ ଟେଷ୍ଟ 3ଟି ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଔ ଟେଷ୍ଟ ଦଳକୁ ଆସି ପାରିନଥିଲେ .

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 One Test Wonder

 ଆଧାର 
 Obituary in ACSSI almanac, 1989/90
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ବାମନ କୁମାର

ବାମନ ବିଶ୍ୱନାଥ କୁମାର ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Vaman_Kumar.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info),  VVKumarନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଓ ସେ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ 1961 ମସିହାରେ 2ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଇୟାର ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା କୁମାର ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଇନିଂସରେ 5ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । .

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of India Test cricketers who have taken five wickets on debut

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ବେହନାମ ପାର୍କ

thumb|ବେହନାମ ଭାଲେନ୍ସ
ବେହନାମ ପାର୍କ ଏକ ଏଇତିହାସିକ ଭବନ । ଏହା ଇଂଲଣ୍ଡର ପଶ୍ଚିମ ବର୍କଶାୟରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏ34 ଟ୍ରଙ୍କ ରୋଡ ଓ ନିବବରୀ ବାଇପସ ରୋଗର ମିଶ୍ରଣ ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରାଚୀନ ସୌଧମାନଙ୍କ ଗ୍ରେଡିଂ ଅନୁସାରେ ଏହା ଗ୍ରେଡ IIରେ ଓ ଏଠାରେ ଥିବା ପାର୍କ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରେଡ IIରେ ରହିଛି ।  

 ଇତିହାସ 
1570 ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ମହାରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ I ବେହନାମ ଭାଲେନ୍ସ ମହଲକୁ ତାଙ୍କର ଇଟାଲିୟାନ ଶିକ୍ଷକ ଗିଓଭାନୀ ବାତିସ୍ତା କଷଟିଗଲିୟନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଗିଓଭାନୀଙ୍କ ପରଲୋକ ପରେ ତାଙ୍କୁ ।ସ୍ପିନସ୍ଥିତ ସେଇଣ୍ଟ ମେରୀ ଚର୍ଚରେ କବାର ଦିଆ ଯାଇଥିଲା .

 ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବହାର 
thumb|1778 ମସିହାରେ ଆର୍ଲ ଓଫ କ୍ରଭେନ 6ଷ୍ଠ ବେହନମ ଭବନର ନକଷା ସହିତ 
ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ଭବନକୁ 1775 ମସିହାରେ ସ୍ଥପତି ହେନେରୀ ହୋଲାଣ୍ଡ 6 ଷ୍ଠ ବାରନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଭବନ ଗ୍ରେଡ II ହେଇଥାଇ ତାହାର ସୁନ୍ଦର ଗେଟକୁ ଗ୍ରେଡ Iର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।  ଏଠାରେ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ରହିଛି ଓ ଏକ ଭୂତଳ କେନାଲଦ୍ୱାରା ଏଠାରୁ ଜଳ କେନ୍ନେଳ ନଦୀରେ ପକାଯାଇଥାଏ । .

ଏହି ଭବନ 1983 ମସିହାରେ ଅଫିସ ଭବନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । Royal Berkshire History: Benham Park ଏଠାରେ ନୋର୍ସ୍କ ଡାଟା ନାମକ IT କମ୍ପାନୀ ତାହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କରିଥିଲା । କମ୍ପାନୀ 1992ରେ ବନ୍ଦ ହେଇଯିବା ପରେ 2e2 ନାମକ ଲାଇଫ ଷ୍ଟାଇଲ ସେବା ଯୋଗାଣ କମ୍ପାନୀ ନେଇ ତାହାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର କରିଥିଲା । 2012 ମସିହାରେ ସେହି କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା । . ଏଠାରେ ଥିବା ଅନନ୍ୟ ଦୁଇ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ମୋବାଇଲ ଡାଟା କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ବ୍ଯବହ୍ରୁତ ହଉଥିଲା । , ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ଗୃହ ଗୁଡିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି । 
thumb|ବେହନାମ ବାଲେନ୍ସର ଗେଟ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ
ଅଗ୍ନିମିତ୍ର

ଅଗ୍ନିମିତ୍ର () ( 149 141 BCE) ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ରାଜବଂଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପିତା ପୁଷ୍ପମିତ୍ର ଶ୍ରୁଙ୍ଗଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 149 ମସିହାରେ  ଗାଦିନଶିନ ହେଇଥିଲେ ।ବାୟୁ ପୁରାଣ ଓ ବ୍ରାହଣ୍ଡ ପୁରାଣ ଅଂଶାରେ ସେ 8 ବର୍ଷ ପାଇଁ  ରାଜୁତି କରିଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।ତାଙ୍କ ମାତା ଥିଲେ  ଦେବମାଲା |   .Lahiri, Bela (1974). 

 ବଂଶବାଦ 
କାଳିଦାସଙ୍କ ମାଲବିକାଗ୍ନିମିତ୍ର ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ବଇମ୍ବିକା କୁଳଜର ଥିଲେ ଓ ସେ ଜଣେ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଥିଲେ । ଏଥିରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଯେ ଟଙ୍କାପିଟାଙ୍କ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ଜଣେ ଗୋପତ୍ରୀ ବା ଭାଇସରାୟ ଥିଲେ । .Raychaudhuri, Hemchandra (1972). 

 ମାଲବିକାଗ୍ନିମିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର 3 ଜଣ ମହାରାଣୀଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଧରଣୀ ( 4 ର୍ଥ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ମହାରାଜା ବସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ମାତା ) , ଇରାବତୀ ଓ ମାଲବିକା ( ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ )

 ବିଦର୍ଭ ଯୁଦ୍ଧ 
 ମାଲବିକାଗ୍ନିମିତ୍ର  ରେ ବରଣିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଓ ନିକଟବର୍ତୀ ବିଦର୍ଭ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ର  ଙ୍କ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ସୂତ୍ରପାତ ହେଇଥିଲା । ଶ୍ରୁଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉତ୍ଥାନ ପୂର୍ବରୁ ବିଦର୍ଭ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଇଯାଇ ମୌର୍ଯ୍ୟ ବଂଶର ଜଣେ ସଚିବ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଦାମାଦ ଯଜ୍ଞସେନଙ୍କୁ  ଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସିଂହାସନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।କିନ୍ତୁ ମାଧବସେନ , ଯିଏ ଯଜ୍ଞସେନ  ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭ୍ରାତା ଥିଲେ ସେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଯଜ୍ଞସେନ  ଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପରାସ୍ତ ହେଇ ବନ୍ଦୀ ହେଲେ । jimprisoned.Lahiri, Bela (1974). 

ତତ୍ ପରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ନିଜେ ବିଦର୍ଭ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅଗ୍ନିମିତ୍ର  ଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ  ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ରାଜ୍ୟକୁ ବିଭାଜନ କରି ମାଧବସେନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ପ୍ରଦାନ କରି ଅଗ୍ନିମିତ୍ରଙ୍କ ବଶତା ସ୍ୱୀକାର କଲେ ।Lahiri, Bela (1974). Kalidas, Encyclopedia Americana

 ଉତ୍ତରାଧିକାର 
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 141 ମସିହାରେ ଅଗ୍ନିମିତ୍ରଙ୍କ ଶାସନ ସମାପ୍ତ ହେଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାସୁଜେଷ୍ଠ  କିମ୍ବା ସୁର୍ଜ୍ଯାଜେଷ୍ଠ ଗାଦିନଶିନ ହେଇଥିଲେ । .Lahiri, Bela (1974). 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Indigenous States of Northern India (Circa 200 BC to 320 AD) by Bela Lahiri, University of Calcutta,1974.

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 List of rulers of Magadha on Bruce Gordon's *"Regnal Chronologies".

ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ
ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ (କ୍ରିକେଟର )

ଡାଃ ମହମ୍ମଦ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ  ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Jahangir_Khan.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (1 ଫେବୃଆରୀ 1910 ପଞ୍ଜାବ -23 ଜୁଲାଇ ଲାହୋର ) ବ୍ରିଟିଶ ଭାତଇୟା ସମୟର ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପାକିସ୍ତାନର କ୍ରିକେଟ ପପ୍ରଶାଶକ ରହିଥିଲେ । ସେ ଲାହୋରେସ୍ଥିତ ଇସଲାମିଆ କଲେଜରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

ସେ 6 ଫୁଟରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଏକ ବିଶାଳ କାୟ ଦ୍ରୁତ ଗତି ବୋଲର ଥିଲେ । ସେ ଏକ କ୍ରିକେଟିଙ୍ଗ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ ।  ଏହି ପରିବାରରେ ପାକିସ୍ଥାନର ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାଯକ ବକ୍ୱା ଗିଲାନି , ଇମରାନ ଖାନ , ଜାଭେଦ ବୁର୍କି , ମାଜିଦ ଖାନ , ଓ ବାଜିଦ ଖାନ ପାକିସ୍ଥାନ ପାଇଁ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ । ଜାଭେଦ ଓ ମାଜିତ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର । ବାଜିଦ ଖାନ 2005 ମସିହାରେ ପାକିସ୍ଥାନ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିବା ପରେ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ପରିବାର ବିଶ୍ୱ କ୍ରିକେଟରେ 3 ପିଢୀ ଜାତୀୟ ଦଳରେ  ଖେଳିବାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିବାର ହେଇଥିଲେ । ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଦାଡଲେ ପରିବାର ଏହି ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । 

ଘରେଇ କ୍ରିକେଟରେ ତାଙ୍କର ପଦାର୍ପଣ ମେଚରେ ଜାହାଙ୍ଗୀର 108 ରନ କରିବା ସହ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନନିଙ୍ଗରେ 7ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ଭରତ ଖେଳିଥିବା ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ 1932 ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୂଢରେ ଥିଲା । ଜାହାଙ୍ଗୀର ଖାନ ଏଥିରେ ଭରତ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ତାହାପରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ରାହିଜାଇ କାମ୍ବ୍ରିଜ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡାକ୍ଟରରେଟ ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦଳ ତରଫରୁ ଖେଳି ସେଠାରୁ ଫେରିଲା ପରେ ଭାରତୀୟ ଜିମଖାନା ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ 2 ମାସରେ 70 ହାରରେ 1380 ରନ କରିଥିଲେ । 

1936ରେ ଭାରତର ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ଯାଇ ସେଠାରେ ସେ 3ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଚାମିଆନ ଦଳ ୟର୍କ ଶୟର ଦଳ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭ୍ଯାସ ମେଚରେ ସେ 7/58 ନେଇଥିଲେ । 

ଇଂଲଦର ମେରିଲାବୌର୍ଣ କ୍ରିକେଟ ପଡିଆରେ ସେ ବୋଲିଂ କଳା ବେଳେ ତାଙ୍କ ବଲଦ୍ୱାରା ଏକ ପକ୍ଷୀକୁ ବାଜିଥିଲା ।   ସେହି ପକ୍ଷୀ ଏବେ MCCର ଲର୍ଡ୍ସ ପଡିଆର ମିଉଜିଆମରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖା ଯାଇଛି ।Match scorecard ଜାହାଙ୍ଗୀର 1941 ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗସ୍ତରେ ଅଧିନାଯକ ହେଇ ଯିବାର ସ୍ଥିର ହେଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତାହା ବାତିଲ ହେଇଯାଇଥିଲା । Indian Express, 25 July 1988

ଜହଙ୍ଗିର 1939ରୁ 42 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଚୟନ କର୍ତା ଥିଲେ । ବିଭାଜନ ପରେ ସେ ପାକିସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରି ସେହି ଦଳର ମନେଜର ଭାବେ 1960-61ରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ପାକିସ୍ଥାନରେ କଲେଜର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରେ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହେଇଥିଲେ । ଯୁବା ବସ୍ତାରେ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଜାଭେଲିନ ଥ୍ରୋରେ ମଧ୍ୟ ଭରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଥିଲେ । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
Jahangir Khan

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Indian Cricket 1988 obituary
 Richard Cashman, Patrons, players and the crowd
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
 Photo of the stuffed sparrow
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ନଜିର ଅଲି

ଶୟଦ ନଜିର ଅଲି  ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Nazir_Ali.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (8 ଜୁନ , 1906-18 ଫେବୃଆରୀ 1975 ) ଜଣେ ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । 
ବାଆଁ|thumb|The 1932 Indian Test Cricket team that toured England. Nazir Ali is seen sitting fifth on the bench starting with his brother, Syed Wazir Ali C. K. Nayudu, the Maharaja of Porbandar (Captain), K. S. Limbdi (Vice-captain).
ନଜିର ଅଲଲି ଜଣେ ଆକ୍ରାମକ ବେଟସ ମେନ ଓ ମଧ୍ୟ ଗତି ବୋଲର । ସେ ଜଣେ ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷ୍ଯକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । 

1926/27 ମସିହାରେ MCC ଦଳର ଭାରତ ଗସ୍ତ ସେ MCC ଅଧିନାଯକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ । ପଟିଆଲାର ମହାରାଜା ତାଙ୍କୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିଦ୍ୟୁତ ଇଂଜିନିଯରିଂ ପଢେଇବା ପାଇଁ ପଠେଇଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ଶସେକ୍ସ ଦଳ ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ସେଠାରୁ ଫେରିବା ପରେ ଭାରତରେ ଖେଳିଥିଲେ । 

 .

ଭାରତ ଖେଳିଥିବା ସର୍ବପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ନଜିର ଅଲି ଖେଳିଥିଲେ ଓ 13 ଏବଂ 6 ରନ କରିଥିଲେ । ସେ ସମୁଦାୟ ଟୁର ମେଚରେ 1020 ରନ ସହ 23ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ୟର୍କ ଶାଇର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭରତ ଥରେ 66 ରନରେ ଅଲ ଔତ ହେଇଥିଲା ଓ ନଜିର ସେଥିରେ 52 ରନ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ସେ 5ଟି ଚଉକା ଓ 3ଟି ଛକା ମାରିଥିଲେ । 

ମାଦ୍ରାସ ସହରରେ ନଜିର ଇଂଲଣ୍ଡ ସହ ଅନନ୍ୟ ଏକ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ପରେ ସେ ପାକିସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରି ସେଠାରେ ପ୍ରଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରହିଲେ । 

 ଆଧାର 
 ^ Christopher Martin-Jenkins, The Complete Who's Who of Test Cricketers

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଫିରୋଜ ପାଳିଆ

ଫିରୋଜ ଏଡୁଲଜୀ ପାଳିଆ  ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Phiroze_Palia.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (ଜନ୍ମ 5 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1905 - 9 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1981 ) ଜଣେ ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟର । 

ଭାରତ ଖେଳିଥିବା ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମେଚରେ ଫିରୋଜ ଲର୍ଡ ପଡିଆରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଫିଲଡିଙ୍ଗ କଳା ବେଳେ ଆହତ ହେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାହା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଶେଷ ୱିକେଟ ପାଇଁ ବାଟିଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ପୁନର୍ବାର 1936ର ଭାରତୀୟ ଦଳର ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ ଓ ଲୋର୍ଡଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । 

ଘରେଇ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ସେ ଇଉନାଇଟେଡ ପ୍ରଭିନ୍ସ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ ସ୍କୋର 216 ରହିଥିଲା , ଯାହା ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ବିରୁଦ୍ଧରେ 1939 -40 ରଣଜୀ ମେଚରେ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦଳ ହଋ ଯାଇଥିଲା । ସେ ସ୍ପିନ ବୋଲିଂ ମଧ୍ୟ କରିପାରୁଥିଲେ । 

କିଛି କାଳ ବିଜୟନଗରମର ମହାରାଜା କୁମାରଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଳା ପରେ ସେ କାଷ୍ଠ ଓ କାଷ୍ଠ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବସାୟ ବାଙ୍ଗାଲୋର ସହରରେ କରୁଥିଲେ । 
ବାଆଁ|thumb|Phiroze Palia is seen standing second from left, next to Lall Singh, in this photo of 1932 Test team captained by Maharaja of Porbandar, that toured England.

 ଆଧାର 
 Christopher Martin-Jenkins, The Complete Who's Who of Test Cricketers
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଲାଧା ରାମଜୀ

ରାମଜୀ ଲାଧା ନାକୁମ ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Ladha_Ramji.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୦ - ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୮) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଦ୍ରୁତ ଗତି ବୋଲର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଏକ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ମ୍ୟାଚରେ ୧୪ ରନ କରି ୮ଟି ୱିକେଟ ହାସଲ କରିବା ସହ ନିଜାମ ରାଜ୍ୟ ରେଳବାଇ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୩୨ ରନରେ ୪ଟି ୱିକେଟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭାଇ ଆମର ସିଂହ ମଧ୍ୟ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ।Freelooters v Nizam's State Railway A, 1931-32

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ
 Ladha Ramji at Cricket Archive
 Ladha Ramji at Cricinfo

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ସୋରାବଜୀ କୋଲାହ

ସୋରାବଜୀ ହରମାସଜୀ ମୁଞ୍ଚେରସା କୋଲାହ ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Sorabji_Colah.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (ଜନ୍ମ 22 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1902 ବୋମ୍ବେ -ମୃତ୍ୟୁ 11 ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1950 ଗୁଜରାଟ ) ଜଣେ ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟର । 

କୋଳାହ ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କାଳରୁ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଭଲ ବେଟସ ମେନ ତଥା ଫିଲଡର ଥିଲେ ।ଭରତର ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ସେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଦଳର ଅଧିନାଯକଙ୍କ ସହ ଭଲ ସମ୍ପର୍କରେ ନ ଥଲେ ।ଇଂଲଣ୍ଡର ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ବୋମ୍ବେଠାରେ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । 1935 ମସିହାରେ ଆସିଥିବା ଏକ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ XI ଓ 1937 ମସିହାରେ ଆସିଥିବା ଲର୍ଡ ଟେନିସନଙ୍କ ଦଳ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ ଉତ୍ତମ ଖେଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । 
ବାଆଁ|thumb|Sorabji Colah is seen sitting on ground in the middle in this photo of 1932 Test team captained by Maharaja of Porbandar, that toured England.
ଘରେଇ କ୍ରିକେଟରେ ସେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ ତରଫରୁ ଖେଳୁଥିଲେ ଓ ବମ୍ବେ ପାର୍ସି ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ । 

 ଆଧାର 
 Wisden obituary
 Cricinfo Profile
 Cricketarchive Profile
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଅଜିତ ମନୋହର ପାଇ

ଅଜିତ ମନୋହର ପାଇ  ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Ajit_Pai.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation (help·info) (ଜନ୍ମ 28 ଏପ୍ରିଲ 1945 , ବମ୍ବେ )  ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ।  ସେ ଭାରତ ପାଇଁ 1969 ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । 

ପାଇ ଜଣେ ଦ୍ରୁତ ବୋଲର ଥିଲେ ଓ ତଳ ଆଦରରେ ଜଣେ ଉପଯୋଗୀ ବେଟ୍ସ ମେନ ଥିଲେ । ସେ 1968/69 ସିଜନରେ ବମ୍ବେ ପାଇଁ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ 3ଟି ମେଚରେ 11ଟି ୱିକେଟ ନେବା ପରେ ପଶ୍ଚିମ ଜୋନ ଦଳ ପାଇଁ ବଛା ହେଇ ଦୁଲିପ ଟ୍ରଫି ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ସେଥିରେ 25.80Ajit Pai batting and fielding by season ହାରରେ 129 ରନ ସହ 23ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । Ajit Pai bowling by season

ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1969ରେ ସେ ପଶ୍ଚିମ ଜୋନର କେନ୍ଦ୍ର ଜୋନ ସହ ମେଚରେ 7/42 ନେଇଥିଲେ ।Central Zone v West Zone 1969-70 ତାହା ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଟେଷ୍ଟ ଦଳ ସହ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଖେଳିଥିବା ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ସେଥିରେ 2ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ ଓ ଭାରତ ଟେଷ୍ଟ ଜିତିଥିଲା ।India v New Zealand, Bombay 1969-70 କିନ୍ତୁ ଚୟନକର୍ତାମାନେ ଅଳ ରାଉଣ୍ଡର ରୁଷୀ ସୁର୍ତି ଓ ଆବିଦ ଅଲିଙ୍କୁ ଓପନିଂ ବୋଲିଂ ପାଇଁ ବାଛି 2 ୟ ଟେଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କୁ ନେଇନଥିଲେ । 

ସେ ଏହା ପରେ ଔ ଦୁଲିପ ଟ୍ରଫି ଖେଳି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ସୌରସ୍ତ୍ର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ 7 ନମ୍ବରରେ ବ୍ୟାଟିଂ କରି 91 ରଣ କରିଥିଲେ ଓ ତାହା ପରେ 22 ରଣ ଦେଇ 5 ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନିଂସରେ 30 ରଣରେ 6 ୱିକେଟ ନେଇ ବମ୍ବେକୁ ବିଜୟୀ କରେଇଥିଲେ । Saurashtra v Bombay 1970-71

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Ajit Pai at Cricket Archive
 Ajit Pai at Cricinfo
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶିପ୍ରା ନଦୀ

thumb|The Shri Ram Ghat on the Shipra River in Ujjain
thumb|A puja performed on the banks of the overflowing Shipra River in Ujjain during the summer monsoon.
ଶିପ୍ରା ନଦୀ , ( ଖିପ୍ରା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ) ଏକ ଭାରତୀୟ ନଦୀ ଯାହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବାହିତ । ଏହି ନଦୀ ଇନ୍ଦୋର ଜିଲ୍ଲାର  ଉଜ୍ଜୈନି ନାମକ ସ୍ଥାନରୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ମାଳବ ବଳଭୂମିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇ ଚମ୍ବଲ ନଦୀ ସହ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ -ରାଜସ୍ଥାନ ସୀମା ପାଖରେ ମନ୍ଦସୌର ଜିଲ୍ଲାରେ ମିଳିତ ହୁଏ । ଧାର୍ମିକ ସହର ଉଜ୍ଜୈନ ପୂର୍ବ ତଟରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତି 12 ବର୍ଷରେ ସିହ୍ନାଷ୍ଠ ମେଳା ( କୁମ୍ଭ ମେଳା ) ହେଇଥାଏ । ଏହି ମେଳା ଉଜ୍ଜୈନର ନଦୀ ଘାଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । ନଦୀ କୁଳରେ ଶତାଧିକ ମନ୍ଦିର ଓ ମଠ ମନ ରହିଛି । 

ଶିପ୍ରା ଏକ ଚିରସ୍ରୋତା ନଦୀ ନୁହେ ।  ପୂର୍ବରୁ ଏହି ନଦୀରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜଳ ଆସୁଥିଲା । ବାରତାମାନ ବର୍ଷ ଋତୁର କିଛି ମାସ ପରେ ଏହା ସୁଖୀ ଯାଏ । 

.

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Holly Bath in Shipra River Ujjain At Somvarti Amavasya  (India News). Published on 5 December 2013.

ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ବରାବର ଗୁମ୍ଫା

ବରାବର ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ସର୍ବପ୍ରଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦିତ ଗୁମ୍ଫା ସମୂହ । ,Culture of peace Frontline, Volume 25 – Issue 18 :: Aug. 30-Sep. 12, 2008.ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 322-185 ମସିହାରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ଭ୍ରାର୍ଜ୍ୟ ସମୟରେ , ଓ କିଛି ଅଶୋକଙ୍କ ଲିପି ସହିତ ଥିବା ଏହି ଗୁମ୍ଫା ସମୂହ ବିହାରର ଜହାନାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଗୟାରୁ ମଖଡୁମପୁର ବ୍ଲକ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । 

ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ବରାବର ( 4ଟି ଗୁମ୍ଫା ) ଓ ନାଗାର୍ଜୁନୀ (3ଟି ଗୁମ୍ଫା ରେ)  ପାହାଡରେ ରହିଛି । 1.6 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ନାଗାର୍ଜୁନୀର ଗୁମ୍ଫାକୁ ନାଗାର୍ଜୁନୀ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରସ୍ତରରେ ଖୋଦନ କରାଯାଇ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ଗୃହ ଗୁଡିକୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ 3 ଶ ମଶାର ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଶରଥ ମୌର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମୟରେ ନିଜେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ    ଜୈନ ସଂପ୍ରଦାଯର ଏହି ସବୁ ଗୁମ୍ଫାକୁ ଉନ୍ନତି କରିବାକୁ ଦେଇଥିଲେ ।   ଏହାଦ୍ୱାରା ସେତେବେଳେ ଅନନ୍ୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଥିବା କଥା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ । 

ବୌଦ୍ଧହ ଧର୍ମର ସଂସ୍ଥାପକ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ସମସାମୟିକ ମକ୍ଷଲୀ ଗୋଶାଳାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଜିଭିକା ସଂପ୍ରଦାୟEntrance to one of the Barabar Hill caves Wayback Machine  , ଯିଏ 24 ତମ ତିରଥଙ୍କର ଜୈନBarabar Hills: Where the Buddhist Emperor Ashoka built caves for the Ajivakas www.buddhanet.net. ଥିଲେ , ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୁଯାବହୃତ ହଉଥିଲା ।ସେହି ସ୍ଥଳରେ ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ଓ ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଇଥାଏ । Rock sculptures at Barabar Wayback Machine  

ଏହି ଗୁମ୍ଫା ମାନଙ୍କରେ ସାଧାରଣତଃ 2ଟି ଲେଖା ଚେମ୍ବର ଥାଏ । ସେ ସବୁ ଗ୍ରାନାଇଟରୁ ଖଦାନ ହେଇ ଚିକ୍କଣ କରି ପାଳିଶ କରାଯାଇଥାଏ ଓ ସେଠାରେ ଧ୍ୱନିର  ପ୍ରତିଫଳନ ଖୁବ ଚମତ୍କାର ଭାବେ ହେଇଥାଏ । ପ୍ରଥମ ଚେମ୍ବର ପୁଆସନା ନିମନ୍ତେ ବଡ ଆକାରର ହଲ ପରି ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚେମ୍ବର ସାନ ତଥା ବୃତ୍ତାକାର ରହି ଛତ ସ୍ତୂପ ଆକାରରେ ଥାଏ ।ସେଗୁଡିକ ଖାଲି ଥିବାର ଦେଖା ଯାଏ ।  

ଏହି ଗୁମ୍ଫା ବିଷୟରେ ଇ .ଏମ . ଫୋଷ୍ଟରଙ୍କ ବିଖ୍ୟାତ ପୁସ୍ତକ A passage to Indiaରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପୁଣି ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଡାଏଲ ଙ୍କଟି The Mahabhaarat Secret ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । 

 ବାରାବର ପାହାଡର ଗୁମ୍ଫା 
ବରାବର ପାହାଡରେ କରଣ ଚଉପାର , ଲୋମାସ ଋଷି , ସୁଦାମା , ଓ ଭିଶ୍ୱ ଜୋପରି ନାମକ 4ଟି ପ୍ରସ୍ତର କ୍ଷୋଦିତ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ଲୋମାସ ଋଷି ଓ  ସୁଦାମା ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ବୋଲି ଜଣା ଯାଇଥାଏ ଓ ଏହା ପରବର୍ତୀ କାଳ ପାଇଁ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସମୂହର ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଥିଲା । Sculptured doorway, Lomas Rishi cave, Barabar, Gaya Wayback Machine Architectural history www.indian-architecture.info. ,An overview of archaeological importance of Bihar  Directorate of Archaeology, Govt. of Bihar. ପରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବୌଦ୍ଧ ଚୈତ୍ୟ , ଅଜନ୍ତା , କର୍ଳା ଗୁମ୍ଫାରେ ସେହି ଏସିଯା ଶୈଳୀ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦନ ଶୈଳୀ ଆଦୃତ ହେଇଥିଲା । . ବାରବାଡ଼ା ଗୁମ୍ଫାର ବିଶାଳ ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥଳ ମାନଙ୍କୁ କ୍ୱଚିତ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । 
 ବାରବାରା ଗୁମ୍ଫା ସମୂହ 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Kumhrar
 Edicts of Ashoka
 A Passage to India

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Mauryan Architecture and Art – Rock cut architecture The Archaeology of Early Historic South Asia: The Emergence of Cities and States, by Frank Raymond Allchin, George Erdosy. Cambridge University Press, 1995, . Page 247
 Introduction The Cambridge Companion to E.M. Forster, by David Bradshaw, Contributor David Bradshaw, Cambridge University Press, 2007, . Page 188.

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Series of images of Barabar Caves 
 Detailed notes on The Barabar Caves and its use as Marabar Caves in E.M. Fosters Passage to India
 Barabar Caves and Nagarjuni Caves, description by Wondermondo
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ
ମହାବୀର ମନ୍ଦିର

ମହାବୀର ମନ୍ଦିର  (Hindi: महावीर मंदिर or हनुमान मंदिर)ଭଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ଶାର୍ଗୀକୃତ ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରର ପାଟଣା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସମଗ୍ର ଭାରତରୁ ଲକ୍ଷ୍ୟାଧିକ ଭକ୍ତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ । ମହାବୀର ଟ୍ରଷ୍ଟର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିଶୋର କୁନାଲ ଏହାର ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । 

ଏହି ଟ୍ରଷ୍ଟର ଆଯ ଓ ବଜେଟ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ । ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ମାଁ ବାଇସ୍ନୋଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଆୟସର୍ବାଧିକ ।   ଏହି ମନ୍ଦିରର ଦୈନିକ ଆୟ  ହାରାହାରି  1 ଲକ୍ଷ୍ରୁ  ଅଧିକ ହେଇଥାଏ । 

 ଇତିହାସ 
ମଦିରର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାପନ କାଳ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଜଣାପଡି ନାହି । 1947 ମସିହାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଭାରତୀୟ ବିଭାଜନ ପରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ ପାଟଣାକୁ ଆସିଲା ପରେ ଜନପ୍ରିୟତା ହାସଲ କଳା । ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିରର ପୁନର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିର ପୁଣି 1987 ମସିହାରେ ରୁଗଣ ହେଇଯିବାରୁ ତାହାକୁ ବିଶାଳ କାୟ ମରବଲ ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା । ମନ୍ଦିରରେ ସଙ୍କଟ -ମୋଚନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ରହିଛି । 

 ଦର୍ଶନ 
ପ୍ରତି ଶନିବାର ଓ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସି ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି । ରାମ ନବମୀ ଓ ନବବର୍ଷ ଦିନ ଏଠାରେ ବହୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସହସ୍ରାଧିକ ଭକ୍ତମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି ଓ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଲମ୍ବା ଧାଡିରେ ଲାଗି ଯାନ୍ତି । 

 ଶ୍ରୀ ମହାବୀର ନ୍ୟାସ ସମିତି 
ମନ୍ଦିରର ଉନ୍ନତି , ପରିଚାଳନା ତଥା ସାମାଜିକ ସେବା ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମହାବୀର ସ୍ଥାନ ନ୍ୟାସ ନାମରେ ସମିତି ରହିଛି । ଏହା ତରଫରୁ ମହାବୀର କାନସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥାଏ ।  ବାର୍ଷିକ 35.13 କୋଟି ବଜେଟରେ ଏହି ନ୍ୟାସ ତରଫରୁ ମହାବୀର ବାତଶଲ୍ୟ ଚିକିସ୍ଥାଲୟ , ମହାବୀର ଆରୋଗ୍ଯ ଚିକିସ୍ଥାଲୟ ଓ ଅନାଥାଶ୍ରମ ବିହାରର କୃଷି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଛି . .।ରାମ ସେତୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭାସମାନ ପ୍ରସ୍ତର ଅଣାଯାଇ ଏଠାରେ ରଖାଯାଇଛି । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Viraat Ramayan Mandir
 Mahavir Cancer Institute & Research Centre
 Patan Devi mandir
 Baba Garib Sthan Mandir

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Mahavir Mandir published an ebook on Ayodhya debate written by Acharya Kishore Kunal that was at this link www.mahavirmandirpatna.org/prakashan/ebook/bookindex.html
 Mahavir Mandir Patna official website
 http://mahavirmandir.com/ 
 History of Mahavir Mandir on  "Official website Patna"
ରୋହତାସଗଡ ଦୁର୍ଗ

ରୋହତାସଗଡ ଦୁର୍ଗ ,ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ସହର ରୋହତାସଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନତମ ଦୁର୍ଗ । ପ୍ରାଚୀନ ସୋନ ପୁଅତ୍ୟାକାର ସଭ୍ୟତା , ସମବୃଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତିଫଳନ ଏହି ଦୁର୍ଗର ସ୍ଥାପତ୍ୟରୁ ଜଣାପଡେ । ଏକଦା ଖୁବ ସୁଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ନକ୍ସଲ ଉପଦ୍ରବ ଯୋଗୁଁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଦୁର୍ଗମ ହେଇଯାଇଛି । 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|ଦୁର୍ଗର ବିଶାଳ ଆକୃତି 

 ଅବସ୍ଥିତି 
ରୋହତସଗଦ ଦୁର୍ଗ ସୋନ ନଦୀର ଉପର ଅଞ୍ଚଳରେ , 24° 57′ N, 84° 2′Eଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । . ସେଆସାରମଠାରୁ ପଦରେ ଗଲେ 2 ଘଣ୍ଟାରେ ଦୁର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । ଦେହରି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏଠାକୁ ଭଲ ରାସ୍ତା ରହିଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗ ସମୁଦ୍ରପତ୍ତାନଠାରୁ 1500 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଉପରକୁ 2000 ଚୂନ ପ୍ରସ୍ତର ସୋପାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି , ଯାହା ସମ୍ଭବତ ହାତୀ ଯିବା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।  ଏହା ଦେଇ ଉପରକୁ ଗଲେ ଦୁର୍ଗର ପ୍ରାଚୀର ଯାଏ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । ଏଠାରୁ ପୁଣି 1 ମାଇଲ ଗଲେ ଦୁର୍ଗର ଭଗ୍ନ ଅଂଶରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । 

 ଇତିହାସ 
1223 ମସିହାର ସିଲାଲେଖଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ ଏହା ଶ୍ରୀ ପ୍ରତାପ ନାମକ ଜଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । . ଲେଖା ଅନୁସାରେ ସେ " ଯବନ" ସେନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ସମ୍ଭବତ ଜବନ ମୁସଲମାନ ବଂଶଜ ଥିଲେ । ସେହି ପ୍ରକାର ସିଲାଲେଖ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଥିବାରୁ ଏଇତିହାସିକମାନେ ଶ୍ରୀ ପ୍ରତାପ ଖାରବେଳଙ୍କ ବଂଶଜ ଥିଲେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଯାପିଲା ଅଞ୍ଚଳକୁ ବଂଶଗତ ଭାବରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ଏଇତିହାସିକ ରୋମା ନିୟୋଗୀଙ୍କ ମତରେ ଖାରବେଳମାନେ ଆଧୁନିକ ଖରୱାରଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ।  

1539 ମସିହାରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଶେର ଶାହ ସୂରୀଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଯାଇଥିଲା ।

 ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥଳୀ 

 ହଥୀୟା ପୋଲ ଓ ହାତୀ ଗେଟ 
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|The Hathiya Pol

 ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର 
ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|The Ganesha Temple

 ଝୁଲା ଭବନ 
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|The Hanging House

 ରୋହତାସନ ମନ୍ଦିର ଓ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର 
ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|The Devi Temple

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
Sher Shah Suri Tomb

 ଗ୍ୟାଲେରି 

 ଆଧାର 

 Bibliography