ଜାପାନର ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର

ପ୍ରଶାସନ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର  (ସେଇରେଇ ଶିତେଇ ତୋଶୀ; 政令指定都市) ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର (ଶିତେଇ ତୋଶୀ; 指定都市) ବା ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶପ୍ରାପ୍ତ ସହର (ସେଇରେଇ ତୋଶୀ; 政令市), ହେଉଛି ଏକ ଜାପାନୀ ସହର ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଥିବ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଜାପାନୀ କ୍ଯାବିନେଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବ । ଜାପାନୀ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୨୫୨ ବିଭାଗ ୧୯ରେ ଏଥିପାଇଁ ନିୟମ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।

ସମୀକ୍ଷା
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ଯାହା ସାଧାରଣରେ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନକୁ ଦିଆଯାଇ ଥାଏ; ଯଥା - ଗଣଶିକ୍ଷା ଯୋଜନା, ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ, ପରିମଳ, ବ୍ଯବସାୟ ପଞ୍ଜୀକରଣ ତଥା ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ବିକାଶ ଆଦି । ସାଧାରଣତଃ ସହରୀ ପ୍ରଶାସନ ଗୌଣ କାର୍ଯ୍ୟାଦି କରିଥାଏ, ଅପରପକ୍ଷେ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନ ପାଖରେ ଅଧିକାଂଶ ଶକ୍ତି ରହିଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ - ଔଷଧିୟ ଦୋକାନ ତଥା କ୍ଷୁଦ୍ର ଚିକିତ୍ସାକେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସହରୀ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜୀକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ କିନ୍ତୁ ବଡ଼ବଡ଼ ଔଷଧାଳୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଆଦି କେବଳ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ହିଁ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ।

ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକ ସାହି ବା (区) -କୁରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ଯେକ ସାହିରେ ଏକ "ସାହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ" ରହିଥାଏ ଯାହା ସହରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ; ଯେପରିକି - କୋସେକୀ ଓ ଜୁମିହ୍ନ୍ଯୋ ବାସିନ୍ଦା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଖଜଣା ଆଦାୟ । କେତେକ ସହରର ସାହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ବ୍ଯବସାୟ ଅନୁମତିକରଣ, ନିର୍ମାଣ ଅନୁମତି ପତ୍ର ପ୍ରଦାନ ତଥା ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆଦିର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥାନ୍ତି । ମୁନିସିପାଲୀୟ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ସାହିମାନଙ୍କର ଗଠନ ଓ ଅଧିକାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ ।

ଟୋକିଓର ୨୩ଟି ବିଶେଷ ସାହିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ତନ୍ତ୍ରର ଅଧୀନ ନୁହଁନ୍ତି, ଯେହେତୁ ଟୋକିଓ ଏକ ରାଜ୍ଯ ଓ ଏହାର ସାହିଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବରେ ସହର ତୁଲ୍ଯ । ଟୋକିଓର ଦୁଇଟି ବଡ଼ବଡ଼ ସାହି, ସେତାଗାୟା-କୁ ଏବଂ ନେରିମା-କୁ, ଉଭୟ ସହର ପଦବାଚ୍ଯ ହେବାପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ସହର କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।

କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ସହର ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ଉକ୍ତ ସ୍ଥିତିକୁ ହରାଇ ନାହିଁ ।

 ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରମାନଙ୍କର ସୂଚୀ 
୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।Jacobs, A.J.  "Japan's Evolving Nested Municipal Hierarchy: The Race for Local Power in the 2000s," Urban Studies Research, Vol. 2011 (2011); doi:10.1155/2011/692764. Retrieved 23 March 2012.

 ନାମ ଜାପାନୀଧ୍ୱଜାଜନସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାର ତାରିଖ ଅଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ଯ ସାହିସଂଖ୍ଯା ବିଭାଜନ ଚିବା 千葉市border|50x50px972,861 1992-04-01 କାଣ୍ଟୋ ଚିବା 6 List Fukuoka border|50x50px1,579,450 1972-04-01 Kyushu Fukuoka 7 List Hamamatsu border|50x50px795,350 2007-04-01 Chūbu Shizuoka 7 List Hiroshima border|50x50px1,194,524 1980-04-01 Chūgoku Hiroshima 8 List Kawasaki border|50x50px1,503,690 1972-04-01 Kantō Kanagawa 7 List Kitakyushu border|50x50px945,595 1963-04-01 Kyushu Fukuoka 7 List Kobe border|50x50px1,526,639 1956-09-01 Kansai Hyōgo 9 List Kumamoto border|50x50px737,812 2012-04-01 Kyushu Kumamoto 5 List Kyoto border|50x50px1,468,980 1956-09-01 Kansai Kyoto 11 List Nagoya border|50x50px2,283,289 1956-09-01 Chūbu Aichi 16 List Niigata border|50x50px807,450 2007-04-01 Chūbu Niigata 8 List Okayama border|50x50px720,841 2009-04-01 Chūgoku Okayama 4 List Osaka border|50x50px2,727,255 1956-09-01 Kansai Osaka 24 List Sagamihara border|50x50px720,986 2010-04-01 Kantō Kanagawa 3 List Saitama border|50x50px1,226,656 2003-04-01 Kantō Saitama 10 List Sakai border|50x50px833,544 2006-04-01 Kansai Osaka 7 List Sapporo border|50x50px1,955,115 1972-04-01 Hokkaido Hokkaido 10 List Sendai border|50x50px1,088,669 1989-04-01 Tōhoku Miyagi 5 List Shizuoka border|50x50px697,578 2005-04-01 Chūbu Shizuoka 3 List Yokohama border|50x50px3,732,616 1956-09-01 Kantō Kanagawa 18 List

 ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର ହେବାପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା 
ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ସହର ହେବାପାଇଁ, ଏକ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଉଭୟ ସହର ଓ ରାଜ୍ଯର ବିଧାୟକ ସଭାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱିକୃତି ମିଳିଲା ପରେ ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ ଦରଖାସ୍ତ ଦିଆଯାଏ ।

ନିମ୍ନଲିଖିତ ସହରମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କିନ୍ତୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର ପାଇଁ ନାମଙ୍କିତ ହୋଇନାହିଁ । (ଯେଉଁ ସହରଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସହରର ପଦ ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ସେଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇ ନାହିଁ ।※କେନ୍ଦ୍ର ସହର,※※ଜାପାନର କେନ୍ଦ୍ର ସହର ଯାହା ଭଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଯାଇପାରେ) 

border|30px ଫୁନାବାଶୀ-ଶୀ, ଚିବା※
border|30px କାଗୋଶୀମା-ଶୀ, କାଗୋଶୀମା※
border|30px ହିମେଜି-ଶୀ, ହ୍ଯୋଗୋ※
border|30px ମାତ୍ସୁୟାମା-ଶୀ, [[ଏହିମେ ରାଜ୍ଯ|ଏହିମେ]※
border|30px ଉତ୍ସୁନୋମିଆ-ଶୀ, ତୋଚିଗୀ※
border|30px ହିଗାଶୀଓସାକା-ଶୀ, ଓସାକା※※
border|30px କାୱାଗୁଚୀ, ସାଇତାମା※
border|30px ହାଚିଓଜି-ଶୀ, ଟୋକିଓ※

ଇତିହାସ
୧୮୭୮ରେ ସାହିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ଥିଲା । ଏହି ତନ୍ତ୍ର ଅଧୀନରେ ପ୍ରତ୍ଯେକ ସହରରେ ସାହି ତିଆରି କରାଗଲା ।

ଆଧାର