biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଫାତିମା ବିବି

ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଏମ. ଫତିମା ବିୱି (ଜନ୍ମ ୩୦ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୨୭) ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଥିଲେ  ଏବଂ ପ୍ରଥମ ମୁସଲିମ୍ ମହିଳା ଥିଲେ ଯିଏକି ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚତମ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗ(ଭାରତ)ର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ୧୯୯୭ରୁ ୨୦୦୧ ପର୍ଯନ୍ତ ସେ ତାମିଲନାଡୁରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ଫତିମା ବିୱି ୧୯୨୭ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୩୦ ତାରିଖରେ କେରଳର ଟ୍ରାଭାନ୍‌କୋର୍ସ୍ଥିତ ପଠାନାମଥିଟ୍ଟାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ମୀରା ସାହିବ ଏବଂ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଖଦୀଜା ବିୱି ଅଟେ । ସେ  ପଠାନମଥିଟ୍ଟାରେ କ୍ୟାଥୋଲିକେଟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିଲେ । ସେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜ, ତ୍ରିଭେନ୍ଦମରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସରକାରୀ ଆଇନ କଲେଜ, ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍‌ରୁ ଏଲ.ଏଲ.ବି କରିଥିଲେ ।

ବୃତ୍ତି
୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ସେ ଓକିଲ ଭାବେ ବୃତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେ ନିଜର ପେଶାଗତ ଜୀବନ କେରଳର ନିମ୍ନ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୮ ମସିହାରେ କେରଳ ଅଧିନସ୍ଥ ନ୍ୟାୟିକ ସେବାରେ ମୁନସି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଅଧିନସ୍ଥ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପଦୋନ୍ନତି ହେଲା । ୧୯୭୨ରେ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟିକ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ, ୧୯୭୪ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ସେସନ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ, ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଆୟକର ଅପିଲିୟ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ୧୪ ମଇ ୧୯୮୪ରେ ସେ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟରେ ସ୍ଥାୟୀ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହୋଇଥିଲେ । ୨୯ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୮୯ରେ ସେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରୁ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ଅବସର ନେଲେ, ମାତ୍ର ପୁଣିଥରେ ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଓ ୨୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୨ରେ ସେବା ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ ।
thumb|200x200px|Supreme Court of India

ତାମିଲନାଡ଼ୁର ରାଜ୍ୟପାଳ
ସେ ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୭ରେ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ରାଜ୍ୟପାଳ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଓ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ସୁଖଦେବ ସିଂ କାଙ୍ଗକୁ କେରଳର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ଦେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶଙ୍କର ଦୟାଲ ଶର୍ମା କ‌ହିଥିଲେ ଯେ, ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଆଇନ୍ ପ୍ରତି ଥିବା ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପତ୍ତି ।

ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ସେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ୪ ଜଣ ଅପରାଧୀଙ୍କ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ନାମଞ୍ଜୁର କରିଥିଲେ । ହତ୍ୟାକାରୀମାନେ ଧାରା ୧୬୧ (କ୍ଷମା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ କ୍ଷମତା) ଅଧୀନରେ କ୍ଷମା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡୁର ରାଜ୍ୟପାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ
ଶ୍ରେଣୀ:ମୁସଲିମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଦୀପା କର୍ମକାର

thumb

ଦୀପା କର୍ମକାର (ବଙ୍ଗାଳି: দিপা কর্মকার , ଇଂରାଜୀ: Dipa Karmakar) (ଜନ୍ମ: ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୩) ଏକ କଳାତ୍ମକ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ ଅଟନ୍ତି ଯାହା ୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି । ଅଲମ୍ପିକରେ ପ୍ରତିଭାଗ କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜିମ୍ନାଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି , ଏବଂ ପୂର୍ବ ୫୨ ବର୍ଷ ଧରି ଏମିତି କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ , ପୁରୁଷ ଅଥବା ମହିଳା ଜିମ୍ନାଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି । 

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ କ୍ୟାରିଅର

କର୍ମକାର ପୂର୍ବୋତ୍ତର ଭାରତର ତ୍ରିପୁରା ରାଜ୍ୟର ଅଗରତାଳରୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ହିଁ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ନିଜ କୋଚ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ନନ୍ଦିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ । ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ କକ୍ଷରେ ପଞ୍ଜିକରଣ ସମୟରେ ଦୀପା ଫ୍ଲାଟ ଫିଟ (Flat feet) ସମସ୍ୟାରେ ଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲେ । କୋଚ ନନ୍ଦିଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଫ୍ଲାଟ ଫିଟ କାରଣରୁ ଦୀପାଙ୍କର ଡେଇଁବାରେ ସମସ୍ୟା ଆସୁଥିଲା । ଏହାକୁ ଠିକ କରିବା ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଥିଲା । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଜଳପାଇଗୁଡିରେ ସେ ଜୁନିଅର ନ୍ୟାସନାଲ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ଦୀପା ରାଜ୍ୟ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୭୭ଟି ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରୁ ୬୭ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ରହିଛି ।

୨୦୧୬ ଅଲମ୍ପିକ

ଦୀପା ୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲମ୍ପିକରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । କୌଣସି ଅଲମ୍ପିକରେ ପ୍ରତିଭାଗ କରୁଥିବା ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ ଅଟନ୍ତି
।

ଏହି ଅଲମ୍ପିକରେ ସେ ଫାଇନାଲରେ ନିଜର ଜାଗା ବନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଫାଇନାଲରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସାଧାରଣ ଅନ୍ତର  (0.150)ରେ ସିଲଭର ପଦକ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ । ସେ ବହୁ କଠିନ ମନା ଯାଉଥିବା ପ୍ରଦୁନୋବା ବୋଲ୍ଟର ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଯେପରି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଗଣତିରେ ୫ଟି ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ ହିଁ ସଫଳତା ପୂର୍ବକ ପୁରା କରିପାରିଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ସେମାନେ କୌଣସି ପଦକ ଜିତି ନାହାନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ଏହି ଉପଲବ୍ଧିରେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି କରିଦେଲା ।  ଭାରତର ମହାନତମ କ୍ରିକେଟ ଖିଲାଡୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର କହିଥିଲେ କି - "ଜିତିବା ଏବଂ ହାରିବା ଖେଳର ରେଖା ଅଟେ । ନିଜ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଜିତ ଏବଂ ପୁରା ଦେଶକୁ ନିଜ ଉପଲବ୍ଧିରେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରାଅ ।" ବିଜିଙ୍ଗ ଅଲମ୍ପିକରେ ଜିତିଥିବା ଭାରତୀୟ ଲକ୍ଷବାଜ ଅଭିନବ ବିନ୍ଦ୍ରା କହିଲେ କି - "ଦୀପା କର୍ମକାର ଆପଣ ମୋ ହିରୋ ଅଟନ୍ତି ।" 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଅର୍ପିତା ସିଂହ

thumb|ଅର୍ପିତା ସିଂହ
ଅର୍ପିତା ସିଂହ,  ଜଣେ ସାଂପ୍ରତିକ ଭାରତୀୟ  ମହିଳା ଚିତ୍ରକାର । ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗContemporary Women Artists. [./Arpita_Singh#cite_note-ContemporaryWomenArtists-1 [1]]ରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ  ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀର ନିଜାମୁଦ୍ଦିନଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି । ସେ କାଣେ ଚିତ୍ରକାର ପରମଜିତ ସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଝିଅ ଅଞ୍ଜୁମ ସିଂହ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚିତ୍ରକାର । 

ଅର୍ପିତା 1954 ମସିହାରୁ 1959 ମସିହା ଯାଏ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ଦିଲ୍ଲୀ ପଳିଟେକ୍ନିକରେ ଆର୍ଟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବା ପରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେହି ଅବସରରେ ସେ ଭାରତର ଅନେକ ପାରମ୍ପରିକ କଳା ଓ ବୁଣାକାରମାନଙ୍କ ସହ ଭେଟ ହୋଇ ତାଙ୍କର କଳାକୃତିଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଅନୁଭବ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେହି ଅନୁଭବ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ମାନଙ୍କରେ ଉପଯୋଗ କରି ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ସବୁ ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ । 1970 ଦଶକ ଆଡକୁ ସେ ମୁଖ୍ଯତଃ କଳା ଧଳା ଭୌତିକ ଢଙର ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ସବୁ କରିଥିଲେ । .Milford-Lutzker, Mary-Ann, "Intersections: Urban and Village Art in India" Art Journal

କିନ୍ତୁ ତଦ-ପାଶ୍ଚ୍ୟତ ସେ ତାଙ୍କର ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ବଙ୍ଗଳାର ଲୋକ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଗୁଡିକରେ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର  ପ୍ରତି ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦଉଥିଲେ । ମହିଳାମାନେ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟକୁ ସେ କାନଭାସ ଓ ରଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଜୀବନ୍ତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ । ଚିତ୍ରର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ସେ ପ୍ରଥମେ କାଗଜ ଓ ୱାଟର କଲର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ପରେ 1990 ଦଶକ ଆଡକୁ ସେ କାନଭାସ ଓ ତୈଳ ରଙ୍ଗର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅଙ୍କିତ କିଛି ନଗ୍ନ-ପ୍ରାୟ ମହିଳା ଚିତ୍ର ସମାଜରେ ମହିଳା  ମାନଙ୍କ ଅସହାୟତାକୁ ବେଶୀ ମାତ୍ରାରେ ସୂଚଉ ଥିଲା , ନଗ୍ନତା ନୁହେଁ । ଭାରତୀୟ ନାରୀର ମାସସିକତାକୁ ସେ ରଙ୍ଗ -ତୁଳି ମାଧ୍ୟମରେ ଫୁଟେଇ ପାରୁଥିଲେ । ସାରା ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ର ସମୂହର ଏକକ ବା ସାମୁହିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେଇ ସାରିଥିବା ସହ ସେ ତାଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଳା କୃତି ପାଇଁ ଅନେକ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି ।  Arpita Singh. 20th Century Museum of Contemporary Indian Art.

 ପୁରସ୍କାର ସମୂହ 
 ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା , ଚଣ୍ଡିଗଡରେ ୧୯୮୧ଓ ୧୯୯୧ରେ ପୁରସ୍କୃତ 
 ୧୯୮୭ରେ ଅଲଜେରିଆ ବାଇ- ଏନ୍ନିଆଲ ପୁରସ୍କାର 
 ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ସାହିତ୍ଯ କଳା ପରିଷଦ ପୁରସ୍କାର , ୧୯୯୧ 
 ୨୦୧୧ରେ ପଦ୍ଣଭୂଷଣ

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 "Arpita Singh Profile,Interview and Artworks"
 Arpita Singh: Telling Something Else (Video)
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ସୁରେଖା , ଭିଡିଓ ଚିତ୍ରକଳାକାର

ସୁରେଖା, ଭାରତୀୟତା ଓ ଭାରତୀୟ ନାରୀତ୍ୱ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଭିଡିଓ ଆର୍ଟ ଉପରେ ଜଣେ ପରିଚିତ ସମସାମୟିକ କଳାକାର । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।କେନ ସ୍କୁଲ ଓଫ ଆର୍ଟ  ରେ ତାଲିମ ନେବା ପରେ ସେ କଲିକତାର ଶାନ୍ତିନିକେତନ  ଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ  ର କଳା ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ । 

୧୯୯୬ ମସିହାରୁ ପେଶଗତ ଭାବରେ ଏହି ଆର୍ଟରେ ରହିଥିବା ସୁରେଖାଙ୍କ ଅନେକ ଭିଡିଓ ଅଙ୍କନ ଭାରତ ତଥା ବିଦେଶରେ ଅନେକ ଗ୍ୟାଲେରିରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇ ଆସୁଛି । ସେ ବାସ୍ତବିକ ଉପସ୍ଥାନ ସହ ଭିଡିଓକୁ ମିକ୍ସ କରିବା ପଦ୍ଦତି ଗ୍ରହଣ କରି ସୁନ୍ଦର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅନୁଭୂତିର ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥାନ୍ତି । ସେ ଭିଡିଓ ସହ ଫଟୋ ଓ ଜୀବନ୍ତ ଅଭିନୟ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ମିକ୍ସ ପ୍ରଦ୍ଦତିଦ୍ୱାରା ଚମତ୍କାର ଇଫେକ୍ଟ  ସ୍ତୃଷ୍ଟି କରି ଭିଡିଓ ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି ।ତାଙ୍କର କଳା କୃତି ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ବହୁଳ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛି ।  

 କଳା ଉପସ୍ଥାପନା ସମୂହ ଓ କର୍ମଶାଳା 
 ୧୯୯୩-୨୦୦୭ ମାଲଲ୍ୟା ଅଦିତି ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍କୁଲ , ସୃଷ୍ଟି ସ୍କୁଲ ଅଫ ଆର୍ଟ ଆଣ୍ଡ ଡିଜାଇନ , କେଁ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଆର୍ଟ , ଚିତ୍ରକଳା ପରଷଦ , ବାଙ୍ଗାଲୋର , CVCA, ମହିଶୂର 
 ୨୦୦୫- ମାଲମୋ ଆର୍ଟ ଏକାଡେମି , ଲୁଣ୍ଡ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଆର୍ଟ , ବୋରୋସ ଟେକ୍ସଟାଇଲ ସ୍କୁଲ , ସ୍ୱିଡେନ
 ୨୦୦୩- ଭୋଲଣ୍ଡ ଆର୍ଟ ଏକାଡେମି , ସ୍ୱିଡେନ
 ୨୦୦୮- CAVA , ମହିଶୂର/କଳାଭବନ, ଶାନ୍ତିନିକେତନ , MSU, ବରୋଦା
 ୨୦୧୦ SN ସ୍କୁଲ , ହାଇଦରାବାଦ
 ୨୦୦୬ ଭିଡିଓ ଆର୍ଟ ଫୋରମ , ଭାରତ ଓ ଲଣ୍ଡନ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Goethe-Institut project
 Speaking camera - Review of Surekha's show 
 http://www.surekha.info 
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ସୁଚେତା କୃପାଲାନି

ସୁଚେତା କୃପାଲାନି (ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମଜୁମଦାର, ୨୫ ଜୁନ ୧୯୦୮ - ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୪ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ରାଜନେତ୍ରୀ ଥିଲେ  । ୧୯୬୩ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ସେ ଭାରତର ସର୍ବପ୍ରଥମ ମହିଳା ଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାର ଗ୍ରହଣ କରି ୧୯୬୭ ମସିହା ଯାଏ ଶାସନ ଭାର ସମ୍ଭାଳି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ କରିଥିବା ୬୨ ଦିନର ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସେ ଖୁବ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ । 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସୁଚେତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ତତ୍କାଳୀନ ପଞ୍ଜାବର ଅମ୍ବାଲାଠାରେ ହୋଇଥିଲା । (ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟରେ ରହିଛି ) ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ବଙ୍ଗାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମ ସମାଜର ଥିଲେ । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ କଲେଜ ଓ ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ  ପାଠ ପଢିସାରି ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟhttp://www.sandesh.org/Story_detail.asp?pageID=1&id=48ରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଇତିହାସରେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଥିଲେ । ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ୨୦ ବର୍ଷ ବଡ଼ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କୃପାଲାନିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଏହି ବିବାହ ହୋଇଥିଲା । 

 ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା 
ତାଙ୍କ ସମକାଳୀନ ନେତ୍ରୀ ଅରୁଣା ଆସଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଓ ଉଷା ମେହେଟାଙ୍କ ପରି ସୁଚେତା ମଧ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ନିଜକୁ ସାମିଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ବିଭାଜନ ଜନିତ ଦଙ୍ଗା ସମୟରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ଗଠିତ ବିଧାୟକ ସଭାକୁ ସେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଇଥିଲେ । ଭାରତର ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନର ରୂପରେଖା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ ଗଠିତ ସବ-କମିଟିରେ ସେ ରହିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ସେ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍  ଗାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନେହେରୁ ତାଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ " ଟ୍ରିଷ୍ଟ୍ ଓ୍ବିଥ୍ ଡେଷ୍ଟିନି  (Tryst With Destiny) " ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା "ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସ " ସୁଚେତା କୃପାଲାନି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 

 ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ
thumb|୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଉଲ୍ଲା ଲିଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରମ , ବାରବାରା କାଷ୍ଟଲ , କାରିଣୀ ବିଳସନ ଓ ଏଲିନର ଋଜଭେଲ୍ଟଙ୍କ ସହ ସୁଚେତା
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସୁଚେତା ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ରହି ୧୯୫୨ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ନୂତନ ଦଳ କେ ଏମ ପି ପି (କିଷାନ ମଜଦୁର ପ୍ରଜା ପାର୍ଟି)ତରଫରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ମନମୋହିନୀ ସହଗଳଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଛାଡ଼ି ସେହି ନୂତନ ଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ତେବେ ପରେ ସେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥିନୀ ଭାବରେ ଜିତି ଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଗୋଣ୍ଡା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ । 

ପରେ ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହେଇ ବିଜୟିନୀ ହେଇଥିଲେ ଓ ୧୯୬୦ ମସିହାରୁ ୧୯୬୩ ମସିହା ଯାଏ ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରମ ବିଭାଗ , ଶିଳ୍ପ ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ସୁଚେତା ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ରାଜନୀତିରୁ ସନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି ୧୯୭୪ରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିରୋଳା ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ପ୍ରତିମା ପୁହାଣ

ପ୍ରତିମା ପୁହାଣ(ଜନ୍ମ : ୧୯୯୧) କଟକର ଜଗତପୁରଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ମହିଳା ନୌ-ଚାଳନା ଖେଳାଳି ।http://sambad.in/news/Sports/32689.html ସେ ଭାରତ ତରଫରୁ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ୧୬ତମ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଯୋଗ ଦେଇ ମହିଳା କକଲେସ୍ ପେୟାର ବିଭାଗରେ ପ୍ରମିଳାପ୍ରଭା ମିଞ୍ଜଙ୍କ ସହ ମିଶି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ନୌଚାଳନାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପଦକ ଜିତିବାରେ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ପ୍ରତିଯୋଗୀ ।http://www.odisha.com/archives/373 

 ଜୀବନୀ
ପ୍ରତିମା, କଟକ ମହାନଗର ନିଗମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୋଡ଼ାବର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ସନାତନ ପୁହାଣ ଓ ମାତା ସଂଯୁକ୍ତାଙ୍କର ସେ ଥିଲେ ସାନ ଝିଅ । ସେ "ତୁଳସୀ ଦାସ ମଠ"ରୁ ପାଠପଢ଼ା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଭୈରପୁରର ଭଗବତୀ ବିଦ୍ୟାପୀଠରେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାପରେ ଜଗତପୁରଠାରେ ଥିବା ରୋଇଂ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ । ଜଗତପୁରଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ୪ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ତାମିଲନାଡୁରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାପରେ ସେ ଅନେକ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ପଦକ ହାସ୍ଲ କରିଛନ୍ତି ।

 କୃତିତ୍ୱ 
 ୨୦୧୦ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ମହିଳା କକଲେସ୍ ପେୟାର ବିଭାଗରେ ପ୍ରମିଳାପ୍ରଭା ମିଞ୍ଜଙ୍କ ସହ ମିଶି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକhttp://www.orisports.com

 ପୁରସ୍କାର 
 ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୧http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Rower-Pratima-Puhan-to-get-Ekalavya-award/articleshow/11953620.cms

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ଖେଳାଳୀ
ନୀର୍ଜା ଭନୋଟ

ନୀର୍ଜା ଭନୋଟ (ପଞ୍ଜାବୀ: ਨੀਰਜਾ ਭਨੋਟ; ହିନ୍ଦୀ: नीरजा भनोट; ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୩ - ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୬) ପାନ ଆମେରିକାନ ଓୟାର୍ଲ୍ଡ ଏୟାରଓୟେଜରେ ସେବିକା ଥିଲେ। ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ୫ ଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କଠୁ ୧୦୦ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଯାଇ ସେ ଗୁଳି ଖାଇଥିଲେ । Pan Am Flight 73ଟି ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅପହରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ସେ ସାହସିକତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଅଶୋକ ଚକ୍ର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ସବୁଠୁ କନିଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ । ସେ ୩୭୯ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୩୫୯ ଜଣଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିଥିଲେ ଓ ଆପତ୍ତକାଳୀନ ଦ୍ୱାରଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କୁ ପଳାୟନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଗୁଳିମାଡ଼ରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଭନୋଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାରତର ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ଠାରେ ହୋଇଥିଲା ମାତ୍ର ସେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ପ୍ରତିପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ବାପା ହରୀଶ ଭନୋଟ ମୁମ୍ବାଇରେ ସାମ୍ବାଦିକ ଥିଲେ ଓ ମାତା ରମା ଭନୋଟ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ମଡେଲିଙ୍ଗରେ ପେଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଭିନେତା ରାଜେଶ ଖାନ୍ନାଙ୍କ ସେ ବହୁତ ବଡ଼ ପ୍ରଶଂସକ ଥିଲେ ।

 ପେଷା 
ଭନୋଟ ପାନ ଆମେରିକାନ ଉଡ଼ାଜାହାଜରେ ଫ୍ଲାଇଟ ସେବିକା ଭାବେ ୧୯୮୫ରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ନୀର୍ଜାଙ୍କ ମଡେଲିଙ୍ଗ ପେଶା ମଧ୍ୟ ଖୁବ ଭଲ ଥିଲା । 

 ସମ୍ମାନ 

ଭନୋଟଙ୍କ ସାହସିକତା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ସେ ସବୁଠୁ କନିଷ୍ଠ ଭାରତୀୟ ଓ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଥିଲେ । 

୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଡାକ ସେବା ନୀର୍ଜାଙ୍କ ବୀରତ୍ୱର ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଡାକ ଟିକଟ ଷ୍ଟାମ୍ପ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା । 

 ଲୋକପ୍ରିୟତାରେ 

 ନିର୍ଜାଙ୍କ ଜୀବନୀକୁ ନେଇ ୨୦୧୬ରେ ଗୋଟିଏ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଶୋକ ଚକ୍ର ସମ୍ମାନିତ
ସୁରେଖା ଯାଦବ , ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଟ୍ରେନ ଡ୍ରାଇଭର

ଲେଉଟାଣି ସୁରେଖା ଯାଦବ
ଅରୁନ୍ଧତୀ ରାୟ

ଅରୁନ୍ଧତୀ ରାୟ (ଜନ୍ମ: ୨୪ ନଭେମ୍ବର, ୧୯୬୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା ଏବଂ ସମାଜସେବୀ । ସେ କିଛି ଫିଲ୍ମରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଛନ୍ତି । ସେ "ଦି ଗଡ଼ ଅଫ ସ୍ମଲ ଥିଙ୍ଗସ" ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ବୁକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସେ "ନର୍ମଦା ବଚାଓ" ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗନେଇଛନ୍ତି । କାଶ୍ମୀରକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ବିବାଦୀୟ ବୟାନ କାରଣରୁ ସେ କିଛି ସମୟ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଥିଲେ ।

ଆରମ୍ଭ ଜୀବନ

ଅରୁନ୍ଧତୀ ରାୟ ଭାରତର ମେଘାଳୟସ୍ଥିତ ଶିଲଂଠାରେ ୧୯୬୧ ନଭେମ୍ବର ୨୪ରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ । ସେ ନିଜର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ କେରଳରେ ବିତାଇଥିଲେ । ତାହାପରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସ୍ଥାପତ୍ୟବିଦ୍ୟା ପଢ଼ିଥିଲେଲେ । ସେ ଅଭିନୟରୁ ନିଜ କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ  କରିଥିଲେ । "ମୌସି ସାହେବ" ଫିଲ୍ମରେ ସେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ଛଡା ବହୁ ଫିଲ୍ମ ପାଇଁ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । ଏଥି ମଧ୍ୟର୍ୟ "In Which Annie Gives It Those Ones" (୧୯୮୯), "Electric Moon" (୧୯୯୨) "Arundhati Roy, Author-Activist" , India Today. Retrieved 16 June 2013 ଆଦି ରଚନାକୁ ବହୁ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଥିଲା । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ "ଦି ଗଡ଼ ଅଫ ସ୍ମଲ ଥିଙ୍ଗସ" ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବୁକର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । 

thumb|Arundhati Roy, Man Booker Prize winner

କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ବିଚାର ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା

ଅରୁନ୍ଧତୀ ରାୟ ଅମେରିକୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନର୍ମଦା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ଆଦି ବହୁ ସ୍ଥାନୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟା ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଛନ୍ତି । 

ପୁରସ୍କାର

 ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଦି ଗଡ଼ ଅଫ ସ୍ମଲ୍ ଥିନ୍ଗସ୍ ପାଇଁ ବୁକର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
ଅନ୍ନା ଚାଣ୍ଡୀ

ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଅନ୍ନା ଚାଣ୍ଡୀ (୪ ମଇ ୧୯୦୫ - ୨୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୬) ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଥିଲେ । ୧୯୩୭ରେ ସେ ଏକ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ହୋଇଥିଲେ । ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଥିଲେ ଯିଏକି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଏଲିଜାବେଥ୍ ଲେନ୍ଙ୍କ ବ‌ହୁତ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ସାକ୍ସନ୍ରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ନ୍ୟାୟମୁର୍ତ୍ତି ଚାଣ୍ଡୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୪ ମଇ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ତ୍ରିଭେନ୍ଦ୍ରମ,କେରଳରେ ହୋଇଥିଲା ।  ସେ ଜଣେ ସିରିୟାନ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ଯିଏକି ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ପାଇଥିଲେ ।

 ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
୧୯୨୯ ମସିହାରୁ ସେ ବାରିଷ୍ଟର ଭାବେ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ସ‌ହିତ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ନିଜ ମାଗାଜିନ ଶ୍ରୀମତି ଜରିଆରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ ଥିଲେ, ୧୯୩୨ରୁ ୧୯୩୪ ପର୍ଯନ୍ତ ରାଜନୀତିରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ସେ ସି ପି ରାମସ୍ୱାମି ଅୟରଙ୍କଦ୍ୱାରା ତ୍ରାଭଣକୋରର ମୁନସି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ଏହା ତାଙ୍କୁ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ବନାଇଥିଲା, ସେ ସେହି ସମୟରେ ଜିଲ୍ଲା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ଥିଲେ । ୯ ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ କେରଳ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ହୋଇଥିଲେ ଯିଏକି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହା ପର୍ଯନ୍ତ ସେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । . ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ମନରେ ଆଇନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃତ୍ତି କରିବା ପାଇଁ ଆଶାର ଜନ୍ମ କରାଇଥିଲେ । ଚାକିରୀର ଶେଷ ସମୟରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଆଇନ୍ କମିଶନ୍‌ରେ ରହିଥିଲେ ।

ନିଧନ
୧୯୯୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ନିଧନ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଷ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ନ୍ୟାୟାଧୀଷ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବାରିଷ୍ଟର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଅରୁଣା ରାୟ

ଅରୁଣା ରାୟ (ଜନ୍ମ ୨୬ ଜୁନ ୧୯୪୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା । ସେ ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନର ସଂସ୍ଥାପକ ଥିଲେ । ଏହି ସଂସ୍ଥା ସ‌ହିତ ଶଙ୍କର ସିଂ ,ନିଖିଲ ଦେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ‌ହୁତ ସଦସ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଅରୁଣା ଚେନ୍ନାଇରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବଢିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ କଲେଜ, ଦିଲ୍ଲୀ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଧିନରେ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ିଥିଲେ ।

୧୯୬୮ରୁ ୧୯୭୪ ମସିହା ପର୍ଯନ୍ତ ସେ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭେଣ୍ଟ ଭାବେ ଇଣ୍ଡିୟାନ ଆଡମିନଷ୍ଟ୍ରଟିଭ୍ ସର୍ଭିସରେ ଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍କର ରାୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ
ଅରୁଣା ସିଭିଲ ସର୍ଭିସରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ଗରିବମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବୁଝିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ହୋଇ ରହିଲେ। ସେ ତିଲୋନିଆ , ରାଜସ୍ଥାନରେ ସୋସିଆଲ ୱର୍କ ଆଣ୍ଡ ରିସର୍ଚ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।Women who dared, by Ritu Menon. Published by National Book Trust, India, 2002. . Page 169-170.Aruna Roy  National Resource Center for Women, Govt. of India. ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ସେ ଶଙ୍କର ସିଂ ,ନିଖିଲ ଦେଙ୍କ ଷିତ ମିଶି ଏହି ସଂସ୍ଥା(ମଜଦୁର୍ କିସାନ୍ ଶକ୍ତି ସଂଗଠନ)ର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । MKSS As a Role Model , Civl Society Online. Jan 2012

ଅରୁଣା ରଏ ଭାରତରେ ହୋଇଥିବା ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ   ନ୍ୟାସନାଲ କ୍ୟାମ୍ପେନ ଫର ପିପୁଲସ ରାଇଟ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୁମିକାରେ ଥିଲେ । ଏହାର ସଫଳତାର ପରିଚାୟକ ହେଉଛି ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପାସ୍ ହୋଇଥିବା ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ ଆକ୍ଟ୍ ।

ଆନ୍ଦୋଳନ
ଗରିବ ଓ ଦଳିତ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଥିବା ଲଢେଇରେ ଅରୁଣା ସବୁବେଳେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୁମିକାରେ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସଫଳତାର ପରିଚାୟକ ହେଉଛି ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ, ରାଇଟ୍ ଟୁ ୱର୍କ,  ରାଇଟ୍ ଟୁ ଫୁଡ୍  ପରି ଆକ୍ଟସ । ସେ ପେନସନ୍ ପରିସଦର ସଦସ୍ୟ ରହି ମଜଦୁର ମାନଙ୍କପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। 

ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ
୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପୁର୍ବରୁ ସେ  ଏନ ଏ ସିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ ରାମୋନ ମଗ୍ସସ୍ୟେ ଆୱାର୍ଡ ପାଇଥିଲେ। ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ନ୍ୟାସ୍ନାଲ୍ ଆୱାର୍ଡ ପାଇଥିଲେ ।Thehindu.com ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଟାଇମ ମାଗାଜିନରେ ୧୦୦ ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଫୁଲେ

ସାବିତ୍ରିବାଈ ଜ୍ୟୋତି ରାଓ ଫୁଲେ (୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୮୩୧ - ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୯୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷିକା, ସମାଜ ସୁଧାରିକା ଏବଂ କବୟତ୍ରୀ ଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜ୍ୟୋତିରାଓ ଗୋବିନ୍ଦରାଓ ଫୁଲେଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଶି ନାରୀମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଭରତର ପ୍ରଥମ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଲୋକେ ଆଧୁନିକ ମରାଠୀ କାବ୍ୟର ଅଗ୍ରଦୂତ ଭାବେ ମାନନ୍ତି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଫୁଲେଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୮୩୧ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩ ତାରିଖରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସାତାରା ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନାଇଗାଁରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଖାନ୍ଦୋଜୀ ନେବସେ ପାଟିଲ ଏବଂ ମାତାଙ୍କର ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଥିଲା ଓ ଉଭୟ ମାଳି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଥିଲେ । ୧୮୪୦ ମସିହାରେ ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ୧୨ ବର୍ଷର ଜ୍ୟୋତିରାଓ ଫୁଲେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିରାଓଙ୍କର ସନ୍ତାନ ନଥିଲା । ସେ ଜଣେ ବିଧବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ତ୍ରୀର ପୁଅ ଯଶବନ୍ତରାଓଙ୍କୁ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର କରିଥିଲେ । ତେବେ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ମୂଳ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । 

ବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ଥାପନା
୧୮୪୮ ମସିହାରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଶି ଭିନ୍ନ ଜାତିର ୯ ଜଣ ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ସେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ଥାପନା କରିଲେ । ୧ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସେ ୫ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ତ‌ତ୍କାଳୀନ ସରକାର ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ କଟକଣା ଥିଲା । ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଫୁଲେ  ସେହି ସମୟରେ ନିଜେ ପଢ଼ିବା ସ‌ହିତ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିବାର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

କାବ୍ୟ
ସାବିତ୍ରୀବାଈ ଫୁଲେ ଅନେକ ସମାଜ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । Few Poems by Savitribai Phule http://drambedkarbooks.com/2015/01/03/few-poems-by-savitribai-phule/A Forgotten Liberator – The Life And Struggle of Savitribai Phule, Mountain Peak Publishers, New Delhi  କାବ୍ୟ ଫୁଲେ, ଭବନ କାଶୀ ସୁବୋଧ ରତ୍ନାକର ତାଙ୍କ କାବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

ନିଧନ
୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ପ୍ଲେଗ୍ ରୋଗ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସେବା କରୁଥିବା ପ୍ଲେଗ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପୀଡ଼ିତ ଛୋଟପିଲାଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ଲେଗ ହୋଇଥିଲା ।

ସମ୍ମାନ
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ପୁନେ, ସାବିତ୍ରିବାଈ ଫୁଲେ ପୁନେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ନାମରେ ନାମିତ ହେଲା ।
୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ ମସି‌ହାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଭାରତୀୟ ଡାକରେ ଏକ ଷ୍ଟାମ୍ପ ହେଲା ।
୨୦୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୩ରେ ଗୁଗଲ୍ ସାବିତ୍ରୀବାଈଙ୍କ ୧୮୬ତମ ଜନ୍ମ ବାର୍ଷିକି ଉପଲବ୍ଧେ ଏକ ଡୁଡଲ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 
 Savitribai Phule, First Women Teacher in India

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ମରାଠୀ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜ ସୁଧାରକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଗୀତା ଫୋଗତ

ଗୀତା ଫୋଗତ(ଜନ୍ମ ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୮)ଜଣେ  ମୁକ୍ତକୁସ୍ତିବାଜ଼ ଖେଳାଳି ଓ ପ୍ରଥମ ଭାରତିଅ ଯିଏ ୨୦୧୦ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ  ଭାରତ ପାଇଁ କୁସ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିିଥିଲେ।ସେ ଅଲମ୍ପିକ ସମରଗେମ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ  କରିଥିବା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ପରିବାର
ସେ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର, ଭିୱାଣୀ ଜିଲ୍ଲାର ବାଲାଲୀ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କ ପିତା ମହାବୀର ସିଂ ଫୋଗତ ଜଣେ ପୁର୍ବୋକ୍ତ କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ ଓ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା। ସେ ଗୀତାଙ୍କ ତାଲିମଦାତା ମଧ୍ୟ।

ତାଙ୍କ ଭାଇ ଭିନେଶ ଫୋଗତ ଓ ଭଉଣୀ ବବିତା କୁମାରୀ ମଧ୍ୟ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ ସ୍ୱର୍ଣପଦକ ବିଜେତା।ଦୁହେଁ ନିଜ ନିଜର ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁସାରେ କମନୱେଲ୍‌ଥରେ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ।ଗୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ରିତୁ ଫୋଗତ ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କୁସ୍ତିଖେଳାଳୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ୨୦୧୬ କମନୱେଲ୍‌ଥ ଗେମ୍ସରେ  ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେ ୨୦୧୬ ୨୦ ନଭେମ୍ବରରେ ପବନ କୁମାରଙ୍କୁ ବାହା ହୋଇଥିଲେ। ପବନ କୁମାର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଅନାର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କୁସ୍ତି ଖେଳାଳି।

ବୃତ୍ତି
୨୦୦୯ କମନୱେଲ୍‌ଥ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା

୨୦୧୦ କମନୱେଲ୍‌ଥ

୨୦୧୨ ସମର ଅଲମ୍ପିକ

୨୦୧୨ ବିଶ୍ୱ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା

୨୦୧୨ ଏସିଆନ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା
 
୨୦୧୩ କମନୱେଲ୍‌ଥ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା

୨୦୧୫ ଏସିଆନ କୁସ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଏମ. ଏସ. ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀ

thumb|ଏମ. ଏସ. ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀ 

ମଦୁରୈ ଷଣମୁଖବଡ଼ିବୁ ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀ  (୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର , ୧୯୧୬ - ୨୦୦୪) କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତର ବହୁ ପ୍ରଚଳିତ ସଂଗୀତକାର ଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟତଃ ସେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତରେ ଏମ.ଏସ. ଅକ୍ଷରରେ ଜଣା ଯା'ନ୍ତି ।

 ଜୀବନ 

ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜନ୍ମ (୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୬)ରେ ତାମିଲନାଡୁର ମଦୁରୈ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହିଁ ନିଜର ପ୍ରଥମ କ୍ୟାସେଟ ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ "ଶୋମ୍ମଙ୍ଗୁଡୀ ଶ୍ରୀନିବାସ ଅୟ୍ୟର"ଙ୍କଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତ ରେ, ତଥା "ପଣ୍ଡିତ ନାରାୟଣ ବ୍ୟାସ"ଙ୍କଠାରୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ନିଜର ୧୭ ବର୍ଷ ଆୟୁରେ ଚେନ୍ନାଇର ବିଖ୍ୟାତ ମ୍ୟୁଜିକ ଏକାଡେମୀରେ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ମାଲାୟାଲାମରୁ ନେଇ ପଞ୍ଜାବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ଅନେକ ଭାଷାରେ ଗୀତ ରେକର୍ଡ କଲେ ।  

 ଅଭିନୟ 

ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀ  ବହୁ ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୪୫ ମସିହାର ମୀରା ଫିଲ୍ମରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ସବୁଠାରୁ ସ୍ମରଣୀୟ  ହୋଇଛି । ଏହି ଫିଲ୍ମ ତାମିଲ ତଥା ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରେ ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୀରା ଭଜନ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥିଲେ ।  

 ପ୍ରସଂଶା 

ବହୁ ପ୍ରଚଳିତ ସଂଗୀତକାରମାନେ  ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତର ତାରିଫ କରିଥିଲେ । ଲତା ମଙ୍ଗେଶକର ତାଙ୍କୁ "ତପସ୍ୱିନୀ" କହିଥିଲେ । ଉସ୍ତାଦ ବଡେ ଗୁଲାମ ଅଲ୍ଲୀ ଖାଁ ତାଙ୍କୁ "ସୁ ସ୍ୱରଲକ୍ଷ୍ମୀ" ଡାକିଥିଲେ, ତଥା କିଶୋରୀ ଆମନୋକର ତାଙ୍କୁ "ଅଷ୍ଟମ ସ୍ୱର" କହିଥିଲେ ଯାହା ସଙ୍ଗୀତର ସାତ ସ୍ୱରରୁ ଉଞ୍ଚା ଅଟେ । ଭାରତର ବହୁ ମାନନୀୟ ନେତା ଯେପରି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ ନେହେରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରଶଂସକ ଥିଲେ । ଏମ. ଏସ. ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଦ୍ମଭୂଷଣରେ ୧୯୫୪  ମସିହାରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା । 

 ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ

ସେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଯିଏ କି ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ (:en:United Nations) ସଭାରେ ସଂଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ , ତଥା ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଯାହାଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରସ୍କାର "ସଙ୍ଗୀତ କଳାନିଧି" ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତାବ୍ଦୀ ଉପଲକ୍ଷେ ଏକ ଡାକଟିକେଟ ଜାରି କଲେ ।http://www.samacharjagat.com/news/international/ms-subbulakshmi-will-issue-stamps-to-commemorate-the-centenary-of-the-birth-of-the-united-nations-79179

 ଶେଷ ଜୀବନ 

ଶ୍ରୀମତୀ ସୁବୁଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇରେ ହୋଇଥିଲା । 

 ପୁରସ୍କାର / ସମ୍ମାନ 

 1954 ମସିହାରେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ
 1956 ମସିହାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
 1968 ମସିହାରେ ସଙ୍ଗୀତ କଳାନିଧି 
 1975 ମସିହାରେ ପଦ୍ମ-ବିଭୂଷଣ
 1988 ମସିହାରେ କାଳିଦାସ ସମ୍ମାନ
 1990 ମସିହାରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଆୱାର୍ଡ

ଭାରତରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ

 ଦସ୍ତଖତ 

100px

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ