biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ବିଏଲଟି

thumb|A BLT sandwich preparation
ବିଏଲଟି ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚର ନାମ ଯାହା ତାଙ୍କର ଉପାଦାନମାନଙ୍କର ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ନେଇ ନାମକରଣ ହୋଇଛି ଓ  ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର bacon/ ବାକନ (ଘୁଷରୀ ମାଂସ), lettuce/ ଲେଟ୍ୟୁସ ପତ୍ର, ଓ tomato/ ଟମାଟୋ । ନିଜ ପସନ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଉପାଦାନମାନଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରେ । ଏଥିରେ ମାୟୋନେଜ (mayonnaise), ବିଭିନ୍ନ ରକମର ଲେଟ୍ୟୁସ ପତ୍ର ଓ ପାଉଁରୁଟି ବ୍ୟବ‌ହର କରାଯାଇପାରେ । ବାକନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଟର୍କୀ ବାକନ ବା ଟୋଫୁ (tofu ) ଦେଲେ ସ୍ୱାଦ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହୋଇପାରେ ।  

ସନ ୧୯୦୦ରୁ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ମିଶ୍ରଣ କରିବା ପଦ୍ଧତି ଚାଲିଆସୁଛି କିନ୍ତୁ ତାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱ‌ଯୁଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲା । ତା ପରେ ସେହି ଉପାଦାନମାନ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ବର୍ଷସାରା ଉପଲବ୍‌ଧ ହେବାରୁ ତାହା ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସନ ୧୯୭୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ନାମରେ ନମିଳି ଏହା ପୁରା ନାମରେ ମିଳୁଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅତି ପ୍ରିୟ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ଯାହା ମିଡିଆ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ଓ ସୂଚନା ଦିଆଯାଏ । 

ଇତିହାସ
thumb|A close-up view of a BLT sandwich

ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୦୦ ପୂର୍ବରୁ ବିଏଲଟି ଥିବା ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ୧୯୦୩ ଦୈନିକ ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ବ‌ହିରେ ଏକ କ୍ଲବ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ନିମନ୍ତେ  ଡ. ଇଭାନ ମେ ଲେଖିଥିଲେ: ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ା ପାଉଁରୁଟି ଭିତରେ ବାକନ, ଟମାଟୋ, ଲେଟ୍ୟୁସ, ମାୟୋନେଜ ଓ ଏକ ଟୁକୁଡ଼ା ଟର୍କୀ ମିଶ୍ରଣ ରଖାଯାଏ । ଏକ ୧୯୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକରେ "ସାତ ଶହ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ"ର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଏକ ବାକନ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ଓ ଆଚାର ଥିବା ଲେଖାଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟମାଟୋ ଥିବା କଥା ଲେଖା ନଥିଲା । 
  
ପୃଥିବୀ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ୨ (World War II) ପରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସୁପରମାର୍କେଟ ଖୋଲାଗଲା ଓ ଏହା ଫଳରେ ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ବର୍ଷ ସାରା ମିଳିଲା । ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚର ସର୍ଟ‌ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟୋମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ବଦଳରେ ବିଏଲଟି ନାମଟି ଆମେରିକୀୟ ହୋଟେଲମାନଙ୍କରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା କିନ୍ତୁ କେବେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଚେତନାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ତାହା ଜଣାନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ସନ ୧୯୫୧ରେ ସଟର ଡେ ଇଭନିଙ୍ଗ ପୋଷ୍ଟରେ ଏହାର ସୂଚନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଲେଖାଥିଲା: "ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେ ଉପରେ ଅଣପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ଏକ ସୁପ ଗିନା, ଏକ ଟୋଷ୍ଟେଡ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ସାଥିରେ ବ୍ୟାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ଏବଂ ଚକୋଲେଟ ମିଲ୍କ ସେକ ରହେ ।"   

ସନ ୧୯୫୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ମଡର୍ଣ୍ଣ ହସପିଟାଲ ନାମକ ପତ୍ରିକାରେ ଏକ ମିଲ୍‌ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ "ବିନ ସୁପ୍, ଟୋଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବାକନ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ, ଆଚାର, କଦଳି ସାଲାଡ଼ ଜେଲି, କ୍ରିମ ଡ୍ରେସିଙ୍ଗ ଓ ପାଉଣ୍ଡ କେକ କଥା ଲେଖାଥିଲା ।"   ସନ ୧୯୫୮ ସୁଦ୍ଧା ହେଲମାନ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପାଦ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ: "ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ପାରମ୍ପରିକ ଭାଗରେ ଥାଏ ।" For example, see the version that ran in Life Magazine on 20 October 1958.  ସନ ୧୯୭୦ର ପ୍ରାକ୍‌ କାଳରେ ବିଏଲଟି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା ।  

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ପଫିନ

thumb| Fratercula arctica naumanni
ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ପଫିନ (ଅନ୍ୟ ନାମ କେବଳ ପଫିନ (), ଜଣାଶୁଣା ନାମ କମନ ପଫିନ) ଅକ୍ (auk) ପରିବାରର ଏକ ପ୍ରଜାତିର (species) ସାମୁଦ୍ରିକ ପକ୍ଷୀ (seabird) । ଏହି ପକ୍ଷୀ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରର ବାସିନ୍ଦା; କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦୁଇଟି ସମ୍ପର୍କୀୟ ପ୍ରଜାତି ଟଫ୍‌ଟେଡ ପଫିନ (tufted puffin) ଓ ହର୍ଣ୍ଣ‌ଡ ପଫିନ (horned puffin) ଅଛନ୍ତି ଓ ସେମାନେ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ (Pacific) ବାସ କରନ୍ତି । ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ନର‌ବେ, ଗ୍ରୀନଲାଣ୍ଡ, ନିଉଫାଉଣ୍ଡଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଫାରୋ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଓ ଆହୁରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ; ଯେପରିକି ପଶ୍ଚିମରେ ମେନେରେ (Maine) ଓ ପୂର୍ବରେ ଗ୍ରେଟ ବ୍ରିଟେର କିଛି ଅଂଶରେ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ପଫିନ ବଂଶବିସ୍ତାର କରନ୍ତି ।  ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟା ଓ ପରିସର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ସଂଖ୍ୟା ଦୃତ ଗତିରେ କମିଯିବା ଫଳରେ ଏହାକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ  (vulnerable) ପ୍ରଜାତି ହିସାବରେ ଆଇୟୁସିଏନଦ୍ୱାରା (IUCN) ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି । ସ୍ଥଳ ଭାଗରେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଅକ୍ ଭଳି ସିଧା ଭାବରେ ଠିଆ ହୁଏ । ସମୁଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଡେଣାଦ୍ୱାର ଆହୁଲା ମାରି ପ‌ହଁରି ପାରେ, ସାଧାରଣତଃ ଜଳ ଭିତରକୁ ଡିଆଁ ମାରି  ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ମାଛ ଖାଏ ।  

ପଫିନର ପିଠି ଓ ମଥା ଉପର ଭାଗ ରଙ୍ଗ କଳା, ଗାଲର କିଛି ଅଂଶ ପାଉଁସିଆ ଓ ଦେହର ନିମ୍ନ ଭାଗ ଧଳା । ଏହାର ଥଣ୍ଟ ଚଉଡ଼ା, ଲାଲ ଓ କଳା ଓ କମଳା ରଙ୍ଗର ଗୋଡ଼ ଠିକ ବିପରୀତ ଦେଖାଯାଏ । ଶୀତ ଋତୁରେ ପାଣିରେ ଥିବାବେଳେ ଏହାର ପର ଝଡ଼ିଯାଏ (ନିର୍ମୋଚନ) ଓ ତାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ରଙ୍ଗ କିଛି ଫିକା ହୋଇଯାଏ ଓ ଏହି ରଙ୍ଗ ପୁନଶ୍ଚ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫେରିଆସେ । ମାଈ ଓ ଅଣ୍ଡିର ପକ୍ଷୀ ଏକାଭଳି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଅଣ୍ଡିରା ପକ୍ଷୀର ଆକାର ସାମାନ୍ୟ ବଡ଼ ଥାଏ । କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ସମରୂପ ପର ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଗାଲ ଗାଢ଼ ପାଉଁସିଆ ପ୍ୟାଚ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ତାହାର ମଥା ରଙ୍ଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନଥାଏ, ଥଣ୍ଟ ଅଣଓସାରିଆ ଓ ଗାଢ଼ ପାଉଁସିଆ ଦେଖାଯାଏ, ଗୋଡ଼ ଓ ପାଦ କଳା ଦେଖାଯାଏ । ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ପଫିନମାନଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ପଫିନ ଅପେକ୍ଷା ବଡ଼ ଆକାର ହୋଇଥାଏ ତେଣୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଏକ ଉପ‌ପ୍ରଜାତି ପକ୍ଷୀ ଭାବରେ ମନେକରାଯାଏ । 

ଥଣ୍ଡା ଉତ୍ତର ସମୁଦ୍ରରେ ଶରତ ଓ ଶୀତ ଋତୁରେ ରହିବା ପରେ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ପଫିନ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଶେଷ ଭାଗରେ ପ୍ରଜନନ କରିବା ନିମନ୍ତେ କୂଳକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି । ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ପକ୍ଷୀ କଲୋନୀରେ ଏହା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଗାତ ଖୋଳି ଅଣ୍ଡା ଦିଏ । ପକ୍ଷୀ ଶାବକ ମାଛ ଖାଏ ଓ ବ‌ହୁତ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼ିଯାଏ । ଛଅ ସପ୍ତାହ ପରେ ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣଙ୍ଗ ହୋଇ ରାତ୍ର ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ଭିତରକୁ ଯାଏ । ସମୁଦ୍ର ଭିତରକୁ ପ‌ହଁରି ଯାଇ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଉ ଫେରେ ନାହିଁ । 
 
ଅଧିକାଂଶ ଦ୍ୱୀପରେ ଏମାନଙ୍କର କୌଣସି ସ୍ଥଳ ଭାଗର ଶତ୍ରୁ ନ ଥାଆନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ପକ୍ଷୀ ଓ ନୂଆ ଶାବକମାଙ୍କର ଶିକାର ସଙ୍କଟ ହୋଇଯିବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ଗଲ (gulls) ଓ ସ୍କୁଆ (skuas) ପକ୍ଷୀ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଥଣ୍ଟରେ ମାଛ ଧରିଥିବା ପଫିନ‌କୁ ଆର୍କଟିକ ସ୍କୁଆ ହଇରାଣ କରିବା ଫଳରେ ପଫିନ ଥଣ୍ଟରୁ ମାଛ ଖସିପଡ଼େ । ଦର୍ଶନୀୟ ଚେହେରା, ବଡ଼ ରଙ୍ଗୀନ ଥଣ୍ଟ, ଚାଲି ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର ଯୋଗୁ ପଫିନ‌କୁ ସମୁଦ୍ରର ବିଦୁଷକ ଓ ସମୁଦ୍ରିକ ଶୁଆ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । କାନାଡ଼ାର ନିଉଫାଉଣ୍ଡଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଲାବ୍ରାଡର (Newfoundland and Labrador) ଜିଲ୍ଲା ଦ୍ୱୟରେ ପଫିନ ଏକ ସରକାରୀ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଶୋଭା ପାଏ ।  
 
ସନ ୨୦୧୫ରେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ ଫର କଞ୍ଜରଭେସନ ଅଫ ନେଚର ସଂସ୍ଥା ଏହାର ସ୍ଥିତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି 'ସର୍ବନିମ୍ନ ଚିନ୍ତାଜନ‌କ' 
("least concern") ବଦଳେଇ 'ଅସୁରକ୍ଷିତ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ' ("vulnerable") ପକ୍ଷୀ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ।  ସନ ୨୦୧୮ରେ ବାର୍ଡ଼ ଲାଇଫ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ (BirdLife International) ଏହାକୁ ଲୋପ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ନିମନ୍ତେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଯିବା ରିପୋର୍ଟ ଦେଲେ । 
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ପଶୁ ପାଳନ

thumb|upright=1.35|Cattle feedlot in Colorado, US|alt=Cattle feedlot
thumb|upright=1.35|Raising chickens intensively for meat in a broiler house, US|alt=Chickens
ପଶୁ ପାଳନ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ଶାଖା ଯେଉଁଥିଲେ ପଶୁମାନଙ୍କର ମାଂସ, ଲୋମ, କ୍ଷୀର, ଅଣ୍ଡା ଇତ୍ୟାଦି ପାଇବା ପାଇଁ  ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଜନନ ଓ  ଲାଳନ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଯତ୍ନ, ଚୟନାତ୍ମକ ପ୍ରଜନନ ଓ ପଶୁଧନଙ୍କର (livestock) ବିକାଶ କରିବାକୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଏ ।   

ପଶୁ ପାଳନର ଲମ୍ବା ଇତିହାସ ଅଛି । ନିଓଲିଥିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୩,୦୦୦ରୁ ପ୍ରଥମେ ପଶୁମାନଙ୍କର ଗୃହ ପାଳନ (domesticated) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହା ଶସ୍ୟ କାଟିବା ପ୍ରଥା ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ସଭ୍ୟତା ଆରମ୍ଭ ସମୟରୁ ଯେପରିକି ପୂର୍ବତନ ମିଶରରେ, ଗୋରୁ, ମେଣ୍ଢା ଓ ଘୁଷୁରୀ ପ୍ରଭୃତି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଫାର୍ମରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା । 

ପୁରାତନ ପୃଥିବୀରୁ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ପୃଥିବୀକୁ ଆଣିବା ପରେ କଲମ୍ବିଆନ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ (Columbian Exchange) ମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଗଲା, ଓ ତା' ପରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରିଟିଶ ଏଗ୍ରିକଲଚର ଆନ୍ଦୋଳନ ହେବା ପରେ ଇଂଲିସ୍ ଲଙ୍ଗ‌ହର୍ଣ୍ଣ (Dishley Longhorn) ଗୋରୁ ଓ ଲିଙ୍କନ (Lincoln Longwool) ମେଣ୍ଢାମାନଙ୍କୁ ଚାଷୀମାନେ ପ୍ରଜନନ କରେଇ ବ‌ହୁତ ଅଧିକ ମାଂସ, ଦୁଧ ଓ ପଶମ ବା ଉଲ୍ (wool) ପାଇଲେ ।     

ଘୋଡ଼ା, ଜଳ ମଇଁଷି, ଠେକୁଆ, ଗିନି ପିଗ ଆଦି ଅନେକ ରକମର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର କେତେକ ଅଂଶରେ ପଶୁ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । କୀଟ ପାଳନ (Insect farming), ମତ୍ସ୍ୟ ପାଳନ (aquaculture), ମୋଲୁସ୍କ (mollusc) ଓ କ୍ରସ୍ଟାସିଆନ (crustacean) ଆଦି ପାଳନ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି । 
 
ଘୁଷୁରୀ ଓ କୁକୁଡ଼ା ସବୁ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି (omnivore) ତାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅଧିକାଂଶ ପାଳିତ ପଶୁ ଶାକାହରୀ (herbivore) । ଗୋରୁ ଓ ମେଣ୍ଢା ଭଳି ରୁମିନାଣ୍ଟ (Ruminants) ବାହାରକୁ ଯାଇ ଘାସ ଚରନ୍ତି ବା ସେମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତିପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟରେ ଶସ୍ୟ ଗୁଳା ପୁଷ୍ଟିସାର ବା ପ୍ରୋଟିନ ଦିଆଯାଇପାରେ । କୁକୁଡ଼ା ଓ ଘୁଷୁରୀ ଅଧିକ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ସେଲ୍ୟୁଲୋଜ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି । 

thumb|right|The domestication of ruminants, like these fat-tailed sheep in Afghanistan, provided nomads across the Middle East and central Asia with a reliable source of food.|alt=Fat-tailed sheep in Afghanistan

ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପୋଷା (domestication) ରଖିବା ଲାଗି ହାତ ପାହାନ୍ତାରେ ଖାଦ୍ୟ ରଖିବାକୁ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଶିକାର ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏନି । ଏଭଳି ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଳନ‌କର୍ତ୍ତାର ଉପକାରୀ ଓ ତାର ସାହଚର୍ଯ୍ୟରେ ବଞ୍ଚିବାକ୍ଷମ , ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ଓ ପାଳିବାକୁ ସ‌ହଜ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । 

ପ୍ରାଣୀ ପାଳିବା ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହୋଇପାରେ । ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେ ଜାଜାବର ଲୋକଙ୍କ ସାଥୀରେ ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢାମାନେ ସାଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଯାଆନ୍ତି, ଗୋରୁ ଓ ଘୁଷୁରୀମାନେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା ଗୋଷ୍ଟିରେ ରହନ୍ତି ।  

ପୋଷା ମନେଇବାରେ କୁକୁର ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ବଣ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ । ଅର୍ଦ୍ଧ-ବଣ୍ୟ କୁକୁରମାନେ ଶିକାରୀଙ୍କ ସାଥିରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି । କୃଷିକର୍ମ ନିମନ୍ତେ ସମୟକ୍ରମେ ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ଘୁଷୁରୀ ଓ ଗୋରୁମାନେ ପୋଷା ମାନିଲେ ।  

ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୩,୦୦୦ ପାଖାପାଖି ସମୟରେ ଘୁଷୁରୀଙ୍କୁ, ଓ ତା'ପରେ ୧୧,୦୦୦ରୁ ୯,୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ମେଣ୍ଢାମାନଙ୍କୁ ପୋଷାଗଲା ।  ଖ୍ରୀ:ପୂ: ପ୍ରାୟ ୮,୫୦୦ରେ ଆଧୁନିକ ତୁର୍କୀ ଓ ପାକିସ୍ଥାନରେ ବଣୁଆ ଗୋରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଗୃହପାଳିତ କରାଗଲା । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ

ପ୍ରଣବ କୁମାର ବଳବନ୍ତରାୟ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରଣବ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚରେ ସେ ଧର୍ମଶାଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫ଶ ଓ ୧୬ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । 

== ମୃତ୍ୟୁ ==
ପ୍ରଣବ ୧୯୭୪ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କେଟ ମିଲେଟ

କାଥେରାଇନ ମରେ ମିଲେଟ ବା କେଟ ମିଲେଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Katherine Murray Millett (September 14, 1934 – September 6, 2017)) ଆମେରିକାର ଜଣେ ମହିଳାବାଦୀ ଲେଖିକା, ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ଚିତ୍ରକର ଓ କର୍ମୀ ଥିଲେ । 
ସେଣ୍ଟ ହିଲଡା କଲେଜ, ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଦ୍ୟାଲାଭ କରି ପ୍ରଥମ ଆମେରିକୀୟ ମହିଳା ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ସମ୍ମାନ ସ‌ହ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ସେକ୍ସୁଆଲ ପଲିଟିକ୍ସ (Sexual Politics (1970)) ବା ଯୌନ ରାଜନୀତି ପୁସ୍ତକ ଯୋଗୁ ସେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ-ତରଙ୍ଗ ମହିଳାବାଦୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଥିଲା । ସେହି ପୁସ୍ତକ କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର ଡିସର୍ଟେସନ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା । ସାମ୍ବାଦିକା ଲିଜା ଫିଦରସ୍ଟୋନଙ୍କ କଥନାନୁସାରେ ପୂର୍ବରୁ ଅକଳ୍ପନୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ଗର୍ଭପାତ, ଉଭ‌ୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ସମାନତା ଓ ଯୌନ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ବିଷୟ କାଥେରାଇନ ମରେ ମିଲେଟଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିଲା ।  

କେଟ ମିଲେଟଙ୍କ ଯୋଗୁ ମହିଳାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ (feminist), ମାନବ ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ human rights, ଶାନ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ peace,  ମାନବିକ ଅଧିକାର civil rights ଓ ବିରୋଧୀ-ମାନସିକତା  anti-psychiatry ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ଭବପର ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ମହିଳା ଅଧିକାର ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ସକ୍ରିୟତା ଓ ଅନେକ ନିଜ ଜୀବନର ସ୍ମରଣରୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଯୌନତା, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମ୍ପର୍କରୁ ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ । ସନ ୧୯୬୦ ଓ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ସେ ୱାସେଡା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (Waseda University), ବ୍ରିନ ମର କଲେଜ (Bryn Mawr College), ବର୍ଣ୍ଣାଡ କଲେଜ (Barnard College)ଓ ବର୍କେଲେରେ ଥିବା କାଲିଫର୍ନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ (:en:University of California, Berkeley) ଶିକ୍ଷା ଦାନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସେ ରାଜନୀତିରେ ନୃଶଂସତା (The Politics of Cruelty (1994)) ଓ ମାତା ମିଲେଟ (Mother Millett (2001)) ବ‌ହି ଲେଖିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ବ‌ହିରେ ଅନେକ ଦେଶରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଦ୍ୱାରା କରାଯାଉବା ନୃଶଂସତା ବିଷୟ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ‌ହିରେ ନିଜ ମାଆଙ୍କ ସ‌ହିତ ସମ୍ବନ୍ଧ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ସନ୨୦୧୧ରୁ ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୨୪ ତମ ଲାମ୍ବା ଲିଟରାରୀ ଆୱାର୍ଡ଼ (Lambda Pioneer Award for Literature|), ୟୋକୋ ଓନୋ (Yoko Ono's) ସାହସିକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ମହିଳାଙ୍କ ହଲ ଅଫ ଫେମରେ (National Women's Hall of Fame) ତାଙ୍କ ନାମ ଶାମିଲ ହୋଇଥିଲା । 

ମିଲେଟ ମିନେସୋଟାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ସେହିଠାରେ ବଢ଼ିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ପଫକିପସି, ନିଉୟୋର୍କର (Poughkeepsie) ମାନହାଟାନ ଓ ମହିଳା ଆର୍ଟ ଗ୍ୟାଲେରି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ ଓ ତାହା ସନ ୨୦୧୨ରେ ମିଲେଟ କଳା କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।  
ମିଲେଟ ଜଣେ ଲେସବିଆନ ଥିଲେ ।  ଓ ଯୌନ ରାଜନୀତି ପ୍ରକାଶନ ସମୟରୁ ଲେସବିଆନ ହେଲେ । ସେ ଶିଳ୍ପୀ ଫୁମିଓ ୟୋଶିମୁରାଙ୍କୁ (୧୯୬୫ରୁ ୧୯୮୫) ଓ ପରେ ସୋଫି କେରଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିବାହ କରିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ମାକ୍ସ ୱେବର

ମାକ୍ସ ୱେବର ବା ମାକ୍ସମିଲାନ କାର୍ଲ ୱେବର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Maximilian Karl Emil Weber (;"Weber". Random House Webster's Unabridged Dictionary. ୨୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୬୪ – ୧୪ ଜୁନ ୧୯୨୦) 
ଜଣେ ଜର୍ମାନୀ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଦର୍ଶନ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ରାଜନୈତିକ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ, ନ୍ୟାୟଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ (jurist) ଓ ଦାର୍ଶନିକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବିଚାରଧାରା ସାମାଜିକ ଗବେଷଣା (social research) ଓ ସାମାଜିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ (social theory) ବ‌ହୁତ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ।. ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବରେ ତାଙ୍କ ନାମ ସ‌ହିତ କାର୍ଲ ମାର୍କସ୍ (Karl Marx) ଓ ଏମିଲ ଡରଖେମଙ୍କ (Émile Durkheim) ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସେ । Radkau, Joachim and Patrick Camiller (2009). Max Weber: A Biography. Trans. Patrick Camiller. Polity Press.  .Auguste Comte, Marx and Weber:  ଅନୁଭବବାଦ ଅପେକ୍ଷା ବ୍ୟାଖ୍ୟାତ୍ମକ ଭାବରେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଶୀଳନ କରୁଥିବା ଅଣ‌-ଯୁକ୍ତାତ୍ମକର (methodological anti-positivism) ସେ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ ।   ଏହାର ଅର୍ଥ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷ ଓ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଡରଖେମଙ୍କ ଭଳି ନହୋଇ ସେ କୌଣସି ଫଳାଫଳର 
ଗୋଟିଏ ନ ହୋଇ ଅନେକ କାରଣ ହୋଇପାରେ । 

ୱେବରଙ୍କ ମତରେ ଆଧୁନିକତା ଓ ପୁଞ୍ଜିବାଦର ଉତ୍ଥାନ ସ‌ହିତ ଯୁକ୍ତିକରଣ (rationalisation), ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା (secularisation) ଓ ମୋହଭଙ୍ଗର ("disenchantment") ପ୍ରକ୍ରିୟା ବୁଝିବା ତାଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଥିଲା । ପୃଥିବୀ ବିଷୟରେ ଏକ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଦୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥିଲା ।  
ତାଙ୍କର ଥେସିସ ବା ପ୍ରବନ୍ଧ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମାଜବିଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମର ସାମାଜିକବାଦ ନିମନ୍ତେ ସେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ ଯାହାକୁ ସେ ପ୍ରୋଟେସ୍ଟାଣ୍ଟ ଏଥିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପିରିଟ ଅଫ କାପିଟାଲିଜ୍ମ ନାମରେ ଏହ ପୁସ୍ତକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ଯେ ସାଧୁ ପ୍ରୋଟେସ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟିଭ ଆଫିନିଟି ଯାହା ପଶ୍ଚିତ ପୃଥିବୀର ମାର୍କେଟ ଅର୍ଥନୀତି-ପ୍ରଚଳିତ ଜାତୀୟ (market-driven) ପୁଞ୍ଜିବାଦ ଓ ତର୍କ ସଙ୍ଗତ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ର (rational-legal nation-state)ର ଉତ୍ଥାନ ସ‌ହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛି । ସେ ଯୁକ୍ତି ଛଳରେ ମତ ଦେଲେ, ପ୍ରୋଟେସ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମର ମୌଳିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପୁଞ୍ଜିବାଦର ଉତ୍ଥାନ ଅଛି । ତେଣୁ ପ୍ରୋଟେସ୍ଟାଣ୍ଟ ଧାର୍ମିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ପୁଞ୍ଜିବାସ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଛି  
 
ମାର୍କ୍ସଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଭୌତିକବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପୁଞ୍ଜିବାଦର ସୃଷ୍ଟି ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ଧର୍ମରେ ସନ୍ନିହିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଭାବକୁ ବୁଝିବାକୁ ୱେବର ମତବ୍ୟକ୍ତ କଲେ । Weber, Max The Protestant Ethic and "The Spirit of Capitalism" (1905). Transl. by Stephen Kalberg (2002), Roxbury Publ. Co., pp. 19, 35; Weber's references on these pages to "Superstructure" and "base" are unambiguous references to Marxism's base/superstructure theory. ପୃଥିବୀର ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପ୍ରୋଟେସ୍ଟାଣ୍ଟଙ୍କ ଏଥିକ ବିଷୟ ୱେବରଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ଅନୁଶୀଳନ ଥିଲା । ଚୀନ ଧର୍ମ, ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ଓ ପୂରାତନ ଜୁଦାଇ ଧର୍ମ (ancient Judaism) ପୁସ୍ତକମାନଙ୍କୁ ସେ ଅନୁଶୀଳନ କଲାବେଳେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫଳାଫଳ ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ତର ବିନ୍ୟାସ ଉପରେ ସେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ରାଜନୀତି ଏକ ପେଷାକୁ (Politics as a Vocation) ୱେବର ସଂଜ୍ଞା କରି ଲେଖିଥିଲେ, ରାଜ୍ୟ (state) ଏକ ସତ୍ତା ଯେଉଁଠି ନ୍ୟାୟିକ ଭାବରେ ଶାରୀରିକ ବଳ ପ୍ରୟୋଗର ("monopoly of the legitimate use of physical force) ଏକଚାଟିଆ ଦାବୀ କରାଯାଇପାରେ । 

ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଇତିହାସ ଓ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଥିଓରୁ ଓ ମେଡ଼ୋଲୋଜିରେ ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ୱେବର ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସଭ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ସନ ୧୯୨୦ରେ ମାତ୍ର ୫୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଫ୍ଲୁ ରୋଗର ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ନିମୋନିଆ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।  

 ଆଧାର
ନାଟୋ

ନାଟୋ ବା ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ସନ୍ଧି ସଂଗଠନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ The North Atlantic Treaty Organization (NATO ; ; ) ଅନ୍ୟ ଡାକ ନାମ ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ଆଲିଆନ୍ସ/ North Atlantic Alliance), ଏକ ଆନ୍ତସରକାରୀ ସଂଘ ଯେଉଁଥିରେ ୨୯ଟି ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଓ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶର ସରକାରମାନଙ୍କର (intergovernmental) ସାମରିକ ସନ୍ଧି (military alliance) ହୋଇଛି । ସନ ୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୯ରେ ଏହି ସଂଘ ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ସନ୍ଧି ପତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲା ।  ନାଟୋ, ଏକ ସାମୁହିକ ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ସଂଘ ଗଠନ କରି ତାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାଧୀନ ସଭ୍ୟମାନେ ବାହ୍ୟ ସଂସ୍ଥାରୁ ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାରସ୍ପାରିକ ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ । ନାଟୋର ମୂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ (NATO's Headquarters| ) ବ୍ରସେଲସ, (Brussels) ବେଲଜିଅମର ଏଭରେଠାରେ ଓ ସୁପ୍ରିମ ହେଡକ୍ୱାଟର ଆଲାଏଡ ପାୱାର ୟୁରୋପର (headquarters of Allied Command Operations|)   ମୋନସରେ ସାମୁହିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସାମୁହିକ କମାଣ୍ଡ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି ।  

ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠ ପରଠାରୁ ଅନେକ ନୂଆ ସଭ୍ୟ ନାମ ଲେଖାଇବା ଫଳରେ ପ୍ରଥମରୁ ଥିବା ୧୨ ସଭ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ଇତିମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ି ୨୯ ହୋଇଗଲାଣି । ୫ ଜୁନ ୨୦୧୭ରେ ଶେଷ ନୂଆ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ମୋଣ୍ଟେନିଗ୍ରୋ (Montenegro) ଯୋଗଦାନ କରଛି । ବୋସନିଆ ଓ ହେର୍ଜେଗୋଭିନା (Bosnia and Herzegovina), ଜର୍ଜିଆ (Georgia), ଉତ୍ତର ମାସିଡୋନିଆ (North Macedonia) ଓ ୟୁକ୍ରେନ‌କୁ (Ukraine) ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ ନାଟୋ ବିଚାର କରିଛି । ନାଟୋର ଶାନ୍ତି ସ‌ହ‌ଯୋଗୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ୨୧ଟି ଅଧିକ ଦେଶ ଯୋଗଦାନ କରୁଛନ୍ତି । ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀର ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୭୦% ସମସ୍ତ ନାଟୋ ସଭ୍ୟଙ୍କର ମିଲିଟାରୀ ବାବଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି ।  ସନ ୨୦୨୪ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଲକ୍ଷ ବାବଦ ଜିଡିପିର ୨% ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି ।The Wales Declaration on the Transatlantic Bond , NATO, 5 September 2014.

 ଇତିହାସ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସୋଭିଏଟ ୟୁନିଅନ ଓ ଜର୍ମାନୀର ଆକ୍ରମଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଫ୍ରାନସ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁହେଁ ସନ୍ଧି ଓ ପାରଷ୍ପରିକ ସ‌ହାୟତା ନିମନ୍ତେ ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୧୯୪୭ରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ଟ୍ରିଟି ଅଫ ଡନ‌କିନ (Treaty of Dunkirk) କୁହାଯାଏ ।    ସନ ୧୯୪୮ରେ ଏହି ସନ୍ଧିରେ ବେନେଲକ୍ସ (Benelux) ଦେଶମାନେ ଯୋଗଦାନ କରି ଏହାକୁ ପଶ୍ଚିମ ୟୁନିଅନ (Western Union) ନାମ ଦେଲେ ଓ ପରେ ଏହାକୁ ବ୍ରସେଲସ ଟ୍ରିଟି ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ ଭାବରେ ସୂଚନା ଦିଆଗଲା ଓ ଟ୍ରିଟି ଅଫ ବ୍ରସେଲସ (Treaty of Brussels) ନାମ କରଣ କରାଗଲା । ଅଧିକ ମିଲିଟାରୀ ସ‌ହ‌ଯୋଗ ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ସ‌ହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର, କାନାଡ଼ା, ପର୍ତୁଗାଲ, ଇଟାଲି, ନର‌ୱେ, ଡେନମାର୍କ ଓ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଶମାନଙ୍କୁ ସଭ୍ୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରି ସଭ୍ୟମାନେ ୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୯ରେ ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ସନ୍ଧି ପତ୍ରରେ ଦସ୍ତଖତ କଲେ । 

 ଆଧାର
ନାସ୍ତିକତା

ନାସ୍ତିକତା ଅଥବା ନାସ୍ତିକବାଦ ହେଉଛି ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଯାହା କହେ "ଏ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି ତଥା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା କୌଣସି ଶକ୍ତି ବା ତଥା କଥିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଂପର୍କରେ କୌଣସି ତର୍କ ସଂଗତ ସର୍ବମାନ୍ୟ ଆଧାର ନ ଥିବାରୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିଶ୍ୱାସ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ" । ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱାସ ନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ହେଲେ ନାସ୍ତିକ ଏବଂ ନାସ୍ତିକ ଲୋକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଂପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ନ ଥିବା କାରଣରୁ ଈଶ୍ୱର (ଭଗବାନ)ଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ ନାସ୍ତିକ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଦେବୀ, ଦେବତା, ପରଲୌକିକ ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, ଆତ୍ମା ତଥା ପରମାତ୍ମା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ । ହିନ୍ଦୁ ଦର୍ଶନ ମତରେ ଯେ କେହି ବେଦକୁ ଯଦି ମାନତି ନାହିଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନାସ୍ତିକ ପଦବାଚ୍ୟ । ନାସ୍ତିକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ସାଧାରଣ ଭାବେ ମାନିବା ଆପେକ୍ଷା ମାନିବା ପୂର୍ବରୁ ଈଶ୍ୱର କିମ୍ବା ବେଦ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ପ୍ରମାଣ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଆସ୍ତିକ, ଯିଏକି ଈଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱାସୀ, କୌଣସି ପ୍ରମାଣର ଅପେକ୍ଷା ନ ରଖି ନିଜ ଜାତି, କୁଳ, ସଂପ୍ରଦାୟ ବା ମତ ଅନୁସ଼ାରେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ଦେବା ଦେବୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ୱଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଂପର୍କରେ ପ୍ରଗାଢ ଆସ୍ଥା ପ୍ରକଟ କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, "ବିଶ୍ୱାସେ ମିଳନ୍ତି କୃଷ୍ଣ, ତର୍କେ ବହୁଦୂର" । ନାସ୍ତିକତା କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଆଖ୍ୟା ଦିଏ କାରଣ କୌଣସି ଦୁଇ ଧର୍ମ, ସଂପ୍ରଦାୟ କିମ୍ବା ମତରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ଏକ ପ୍ରକାର ନୁହେଁ । ଏହିପରି ଭାବେ ନାସ୍ତିକମାନଙ୍କ ମତରେ ନାସ୍ତିକତା କେବଳ ପ୍ରମାଣ ଏବଂ ବାସ୍ତବିକତା ଉପରେ ଆଧାରିତ; କୌଣସି ପ୍ରକାର ଋଢିବାଦୀ ବା ଅବାସ୍ତବ ଧାରଣା ଉପରେ ନୁହେଁ । ଏହାଛଡା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଂପର୍କରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଯେତେସବୁ ପ୍ରମାଣ କିମ୍ବା ତର୍କ ରହିଛି ସେସବୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଜାହିର କରିବା ନିମିତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ ।
 ଭାରତରେ ନାସ୍ତିକତା 
ଭାରତର ଇତିହାସରେ ବହୁପୂର୍ବରୁ ନାସ୍ତିକତା ବା ନାସ୍ତିକବାଦର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ହିନ୍ଦୁ ତଥା ଜୈନ ଶିଖ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ବହୂଳ ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି । ଭାରତରେ ନାସ୍ତିକତା ମତର ପ୍ରଚାର ତଥା ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ବହୁ ଜଣାଶୁଣା ସପ଼କ୍ଷବାଦୀ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ୦.୨୪ % ଭାରତୀୟ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିନାହାନ୍ତି । ୧୮୮୨ରୁ ୧୮୮୮ ମଧ୍ୟରେ ମାଡ୍ରାସ ସେକ୍ୟୁଲାର ସୋସାଇଟି ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ "ଦି ଥିଙ୍କର" ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକାରେ ନାସ୍ତିକବାଦକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।

 ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନରେ ନାସ୍ତିକତା 
ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନରେ ନାସ୍ତିକ ଶବ୍ଦ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାର ଅର୍ଥରେ ପ୍ରଯୁଯ୍ୟ ଅଟେ ।

୧) ଯେଉଁମାନେ ବେଦକୁ ପରମ ପ୍ରମାଣ ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନାସ୍ତିକ ପଦବାଚ୍ୟ । ଏହି ପରିଭାଷା ପ୍ରକାରେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ ଏବଂ ଲୋକାୟତ ସଂପ୍ରଦାୟର ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ନାସ୍ତିକ ପଦବାଚ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ତିନି ଗୋଷ୍ଠୀର ଦର୍ଶନ ଯେହେତୁ ବେଦ କିମ୍ବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ତେଣୁ ଏହିସବୁ ମତବାଦର ଦର୍ଶନକୁ ମଧ୍ୟ ନାସ୍ତିକ ଦର୍ଶନ କୁହାଯାଏ ।

୨) ଯେଉଁମାନେ ଲୋକ, ପରଲୋକ ତଥା ମୃତ୍ୟୁ ପର ଜୀବନକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନାସ୍ତିକ ପଦବାଚ୍ୟ । ଏହି ଅର୍ଥରେ ଚାର୍ବାକଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ଯାହା ଭାରତରେ ଲୋକାୟତ ଦର୍ଶନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ, ତାହା ଏକ ନାସ୍ତିକ ଦର୍ଶନ ପଦବାଚ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ଦର୍ଶନରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ନାସ୍ତିକ ।

୩) ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନାସ୍ତିକ ।

 ଆଧାର 
 
ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମ
ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର

ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Martin Luther King Jr. (ଜାନୁଆରୀ ୧୫, ୧୯୨୯ – ଏପ୍ରିଲ ୪, ୧୯୬୮) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ କର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ଯିଏ ସନ ୧୯୫୫ରୁ ୧୯୬୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ଅନ୍ଦୋଳନର ନେତା ଭାବରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ଆଟଲାଣ୍ଟା, ଜର୍ଜିଆରେ (Atlanta, Georgia) ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ନାଗରିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଅଧିକାର (civil rights) ଆନ୍ଦୋଳନ‌କୁ ଅହିଂସା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗେଇ ନେବା ନିମନ୍ତେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ; ଏଥି ନିମନ୍ତେ ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଅହିଂସା ପଥରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ ।  

alt=|thumb|The high school that King attended was named after African-American educator Booker T. Washington.
ସନ ୧୯୨୯, ଜାନୁଆର ୧୫ତାରିଖରେ ଆଟଲାଣ୍ଟା, ଜର୍ଜିଆରେ (Atlanta) ସେ ରେଭରେଣ୍ଡ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ସିନିଅର (Martin Luther King Sr.) ଓ ଆଲବେର୍ଟା ଉଇଲିଅମସ କିଙ୍ଗ (Alberta Williams King) ଔରଷରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟର ନାମ ମାଇକେଲ କିଙ୍ଗ ଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ମାଇକେଲ କିଙ୍ଗ ଥିଲା କିନ୍ତୁ କିଛି କାଳ ଅନ୍ତରରେ ପିତା ଉଭ‌ୟ ତାଙ୍କର ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ନାମ ସନ ୧୯୩୪ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଦେଲେ । {{cite web
 |url=http://www.thekingcenter.org/upbringing-studies 
 |title=Upbringing & Studies 
 |publisher=The King Center 
 |accessdate=September 2, 2012 
 |archivedate=January 22, 2013
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130122161058/http://www.thekingcenter.org/upbringing-studies
 |url-status=live
 
ସନ ୧୯୫୫ରେ ମଣ୍ଟଗୋମରୀ ବସ ଏକଘରିକିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ‌କୁ କିଙ୍ଗ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୫୭ରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ନେତୃତ୍ୱ ସମ୍ମିଳନୀରେ 
(Southern Christian Leadership Conference (SCLC) ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଏସସିଏଲସି ମାଧମରେ ସେ 
ଆଲବାନି, ଜର୍ଜିଆକୁ (Albany) ପୃଥକ କରିବା ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ସେ ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିରମିଙ୍ଗ‌ହାମ, ଆଲବାମାର (Birmingham) ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନ‌‌କୁ ସଂଗଠିତ କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୬୩ରେ ସେ ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଅଭିଯାନ (March on Washington) ସଂଗଠିତ କରି ତାଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ "ମୋର ଗୋଟିଏ ସ୍ୱପ୍ନ ଅଛି" ("I Have a Dream") ବକ୍ତୃତା ଦେଇଥିଲେ  ।     

ଅହିଂସା ମାର୍ଗରେ ଯାଇ ଜାତି ବିଷମତା (racial inequality) ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରିବା‌ଯୋଗୁ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪, ୧୯୬୪ରେ ତାଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର (Nobel Peace Prize) ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସନ ୧୯୬୫ରେ ସେଲମାରୁ ମଣ୍ଟଗୋମରୀ ଯାତ୍ରାକୁ (Selma to Montgomery marches) ସଂଗଠିତ କରିବାରେ ସେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ସେ ଓ ଏସସିଏଲସି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ‌କୁ ସିକାଗୋର ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ବର୍ଷରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ (poverty) ଓ ଭିଏଟନାମ ଯୁଦ୍ଧକୁ (Vietnam War) ବିରୋଧ କରିବାକୁ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କେନ୍ଦ୍ରିଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର 'ଭିଏଟନାମ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିରବ' ("Beyond Vietnam") ବକ୍ତୃତାରେ ସେ ଆଧିନିକ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ସ‌ହ‌ଯୋଗୀତାକୁ (liberal) ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଜେ ହୁଭର (J. Edgar Hoover) ତାଙ୍କୁ ଉଗ୍ରପନ୍ଥୀ ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ ଓ ଅନ ୧୯୬୩ ପରଠାରୁ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଏଫବିଆଇ ଲଗେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସମ୍ପର୍କ ଜାଣିବା ଲାଗି ତାଙ୍କର ବିବାହ ଅତିରିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଖୋଳତାଡ଼ କଲେ ଓ ସରକାରକୁ ରିପୋର୍ଟ କରିଦେଲେ । ଗୋଟିଏ ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବେନାମୀ ଧମକ ଚିଠି ଦେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କଥା କିଙ୍ଗ ଭାବିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଲାବ୍ରାଡର

ଲାବ୍ରାଡର ବା ଲାବ୍ରାଡର ରିଟ୍ରିଭର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Labrador Retriever) ଏକ ଶିକାରୀ କୁକୁର ଯିଏ କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଖୋଜି ମାଲିକ ପାଖକୁ ନେଇଆସେ ।  "Get to Know the Labrador Retriever", 'The American Kennel Club', Retrieved May 29, 2014 କାନାଡ଼ାରେ, ନିଉଜିଲାଣ୍ଡରେ http://www.ckc.ca/en/News/2015/Feb/CKC-Top-10-Dogs ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ , ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଲାବ୍ରାଡର ରିଟ୍ରିଭର ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ କୁକୁର 

ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହା ଏକ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ (disability assistance ) କୁକୁର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି । ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଓ ଅଟିଜିମ୍‌ ରୋଗ ପ୍ରପିଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ନିମନ୍ତ ଏହି ଲାବ୍ରାଡର କୁକୁରକୁ ଅନେକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଏ । ଲାବ୍ରାଡରକୁ ଏକ ଥେରାପି କୁକୁରର କାମ କରେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ତାକୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଆଯାଏ ଯିଏ । ଏହା ପୋଲିସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କରେ ।   ଏହି ଜାତିର କୁକୁର ଅତି ଆଜ୍ଞାକାରୀ, ପ୍ରଭୁଭକ୍ତ ଓ ଖେଳୁଆଡ଼ ମନିଭାବର ହୁଅନ୍ତି । ଅଧିକନ୍ତୁ ସେମାନେ ଖେଲୁଆଡ଼ ଓ ଶିକାରି ହୋଇଥାଆନ୍ତି । 

ସନ ୧୮୩୦ରେ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ହୋମ, ଦଶମ ଇଅର୍ଲ ଅଫ ହୋମ (10th Earl of Home), ଓ ତାଙ୍କ ପୁରୁରା ୱାଲଟର ମଣ୍ଟେଗୁ ଡଗଲାସ ସ୍କଟ, ୫ମ ଡ୍ୟୁକ ଅଫ କୁକ୍ଲେଉଚ (5th Duke of Buccleuch) ଓ ଲର୍ଡ଼ ଜନ ସ୍କଟ (Lord John Scott),Article written for The Field, May 30, 1896, 'Labrador Dogs', by John S Kerss ଏହି କୁକୁରର ପୂର୍ବପୁରୁଷକୁ ନିଉଫାଉଣ୍ଡଲାଣ୍ଡରୁ ୟୁରୋପକୁ ଶିକାରୀ କୁକୁର ଭାବରେ ଆମଦାନୀ କରିଥିଲେ । ଏହି ନିଉଫା‌ଣ୍ଡଲାଣ୍ଡ କୁକୁରକୁ ପରେ ଲାବ୍ରାଡର ନାମକରଣ କରାଗଲା ଯାହାକୁ ଜେମସ୍ ହାରିସ (2nd Earl of Malmesbury) ପାଳନ କରି ୱାଟରଫାଉଲ ଶିକାର (waterfowling) ନିମନ୍ତେ ଦକ୍ଷ କରିଥିଲେ । 

ସନ ୧୮୮୦ରେ ଜେମସ୍ ହାରିସ, ଉଇଲିଅମ ମଣ୍ଟେଗୁ ଡଗଲାସ ସ୍କଟ ଓ ଚାର୍ଲସ ଡଗଲାସ-ହୋମ ସ‌ହ‌ଯୋଗ କରି ଆଧୁନିକ ଲାବ୍ରାଡରର ବିକାଶ ସାଧନ କଲେ । ଦୁଇ କୁକୁରଙ୍କୁ ଆମଦାନୀ କରାଯାଇଥିବା ମାଈ କୁକୁରଙ୍କ ସାଥିରେ ସଙ୍ଗମ କରେଇଲେ । ତାଙ୍କର ଛୁଆଗୁଡ଼ିକ ଅଧୁନିକ ଲାବ୍ରାଡରମାନଙ୍କର ପୁର୍ବପୁରୁଷର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ ।  

ବର୍ଣ୍ଣନା
thumb|The head of a Labrador should be broad with a pronounced stop.
thumb|Black Labrador
thumb|Chocolate Labrador

ଆକୃତି

ଲାବ୍ରାଡର କୁକୁର ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ହୁଅନ୍ତି, ଅଣ୍ଡିରା କୁକୁର ଓଜନ ୬୫ ପାଉଣ୍ଡ/ ୮୦ କେଜି ଓ ମାଈ କୁକୁରର ଓଜନ ୫୫ ପାଉଣ୍ଡ/ ୭୦ କେଜି ହୁଏ ।  ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଅଧିକାଂଶ କୁକୁର ପ୍ରଜନନ ଫଳରେ ରିଟ୍ରିଭର (working retriever) କରାଯାଇଛି । 
କେତେକ ଲାବ୍ରଡର ଜାତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଯେପରିକି କନଫରମେସନ ଓ ଫିଲ୍ଡ ଲାଇନ । ଯଦିଓ ଉଭୟ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଣୀର ପାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । କମଫର୍ମେସନ ଲାବ୍ରାଡରର ମଧ୍ୟମ ଆକାର, ଛୋଟ ଉଚ୍ଚତା, ସୁସ୍ଥ ଶବଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଓ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶାନ୍ତ ହୁଏ । ଫିଲ୍ଡ ଲାବ୍ରାଡର ଡେଙ୍ଗା,ହାଲୁକା,ମୁହଁ ଅଳ୍ପ ଚଉଡ଼ା ଓ ଲମ୍ବା ନାକ  ଥାଏ । ଆମେରିକା କେନେଲ କ୍ଲବ ମାନ‌କ ଅନୁସାରେ ଫିଲ୍ଡ କୁକୁର ଆହୁରି ଆନୁପାତିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି । ଫିଲ୍ଡ ଲାବ୍ରାଡରର ଅତ୍ୟଧିକ ଲମ୍ବା ନାକ, ପତଳା ମୁଣ୍ଡ,ଲମ୍ବା ଗୋଡ଼ ଓ ପତଳା ଶରୀର ଥିବାରୁ ତାକୁ ମାନ‌କ ବିବେଚନା କରାଯାଏନାହିଁ । ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁକୁର ଭିନ୍ନ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଜନନ ହେଉଛନ୍ତି । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଲାବ୍ରାଡର ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଦେଖାଯାଆଅନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏସିଆରେ ଅଛନ୍ତି । ଏମାନାଙ୍କର ପିଲାଙ୍କ ସ‌ହ ଭଲ ପଡ଼େ । 
 
ନାତିଶୀତୋଣ୍ଣ ଜଳବାୟୁରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨ଥର ଏମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ରୁମ (shed) ଝଡ଼ିଯାଏ ।"Sporting breeds: Labrador Retriever." animalforum.com. (c) 1998–2007. Retrieved on September 17, 2007. 
ଲାବ୍ରାଡର ରୁମ ଛୋଟ ଓ ଠିଆ ଠିଆ ହୋଇଥାଏ, ଲାଞ୍ଜ ମୋଟା ଓ ଟାଣୁଆ ଥାଏ । ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଆକୃତି ଯୋଗୁ ଭଲ ପ‌ହଁରି ପାରନ୍ତି । 
 ଆଧାର