biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା

ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା ନିଜର ଅସ୍ଥିତ୍ୱ । ମହାଭାରତ ଯୁଗରୁ ତଥା ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ପ୍ରମାଣିତ କରି ସାରିଛି । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ବୟସ୍କ ( କାବ୍ୟ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦ, ଭଜନ, ଚମ୍ପୁ, ଚଉତିଶା) ଆଦି ରଚନା କରା ଯାଇଛି । ସେ ସମୟରେ ରାଜ ଦରବାରରେ ଓ ଲୋକ ନୃତ୍ୟରେ ଏହି କାବ୍ୟ ସବୁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । 

 ରାଧାନାଥ ରାୟ (୧୮୪୮-୧୯୦୮) ପ୍ରଥମ କବି ଯିଏ କି ନମଧ୍ୟବୟ୍ସ୍କିଅ କାବ୍ୟ କବିତାର ପରମ୍ପରା ବଦଳାଇ ଥିଲେ । ସେ ଏକ ନୂତନ ଧାରାରେ କବିତା ରଚନା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଦେଶରୁ ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରି ଥିଲେ । ସେ ନଅ ଗୋଟି କାବ୍ୟ ରଚନା କରି ଥିଲେ । ସେ ଏହି ପରି ଅନେକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଲେଖଲେଖି କରି ଥିଲେ ଯାହା କି ଗ୍ରୀକ ସୂତ୍ରରୁ ଆଧାରିତ । ତାଙ୍କର ଲେଖା ଶୈଳୀରେ ଦେଶଭକ୍ତିର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

 ମଧୁ ସୁଦନ ରାଓ(୧୮୫୩-୧୯୧୨),ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର(୧୮୬୨-୧୯୨୪),ନନ୍ଦକିଶୋର ବଳ(୧୮୭୫-୧୯୨୮) ଓ ଫକିର୍ ମୋହନ ସେନାପତି(୧୮୪୩-୧୯୧୮) ଥିଲେ ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କର ସମକାଳିନ କବି ł ମଧୁ ସୁଦନ ରାଓ ଭଗବାନ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ ଓ ଦେଶଭକ୍ତି ବିଷୟରେ ରଚନା କରୁଥିଲେ ł ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା ମହାଭାରତ ଓ ରାମାୟଣରୁ ଅଦ୍ରୁତ ł ତାଙ୍କ ରଚନା ଗୁଡିକରେ ପୁରାତନ ସହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟ ସ୍ତାନ ପାଇଛି ł ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ମହାନ କାରିଗର ł ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତି ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଯାପନ ବିଷୟରେ ରଚନା କରୁଥିଲେ ł ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଭାଷାରେ ଥିଲା ł 

 ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ କୋଡିଏ ବର୍ଷରେ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ଲେଖୁଥିବା କବି ମାନ ଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ ପ୍ର୍ୟମନ ହୋଇଥିଲା І ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାଶ(୧୮୭୭-୧୯୨୮),ସେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିସ୍ଥତ ତଥା ସତ୍ୟବାଦୀ ଦଳର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ І ସବୁଜ ଦଳ ନାମକ ଏକେ ଦଳ ସତୟବାଦୀ ଦଳକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା І ଏହି ଦଳ ବଙ୍ଗଲ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଭାଷା ସମ୍ଭନ୍ଧରେ ଲେଖୁଥିଲା І ସବୁଜ କବିତାର ରଚନା ଗୁଡିକଥିଲ ନୂତନ ବର୍ଗିୟ ଓ ଜୁବସୁଲଭ І
ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ କବିତା ଥିଲା ଅତି ଉଚ୍ଚଶ୍ରେଣୀର І ଏହ ପ୍ରମାଣିତ ହେଇପାରିଥିଲା କି ଓଡ଼ିଆମାନେ କାବୟ କବିତା ରଚନା କରିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ І
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ (୧୯୦୫-୧୯୭୩),ରାଧାମୋହନ ଗଡନାୟକ,ଗୋଦାବରିଶ ମହାପାତ୍ର(୧୯୦୦-୧୯୩୮), ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୧୦-୧୯୮୮) ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ବିଶିଷ୍ଟ କବି ଥିଲେ І

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ

ମାୟାଧର ମାନସିଂହ (୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୫–୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ତରୁଣ ବୟସରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "ଆରତି" ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ "ଶଙ୍ଖ" ନାମକ ଏକ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ହେମଲତା ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନସାଥି, ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଲଳିତ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତଥା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 

 ପରିବାର 
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନନ୍ଦଳା ଗ୍ରାମରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ଓ କବି ହେମଲତା ମାନସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଜଣ ସନ୍ତାନ ଲଳିତ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ, ଲାବଣ୍ୟେନ୍ଦୁ ଓ ନିବେଦିତା ଅଛନ୍ତି । ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

 ଶିକ୍ଷା 
ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବି.ଏ. ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସାରିବାପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ଏ. ପାସ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଡରହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିଧାରୀ ।

 ରଚନାବଳୀ 
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭାବେ ସୁପରିଚିତ । ତେବେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ "ଜୀବନ ପଥ", "ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷାୟତନ", "ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ସାହିତ୍ୟ" ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନର ସମସ୍ୟା, ସମାଜ, ସସ୍କୃତି ଇତ୍ୟାଦି ବର୍ଣ୍ଣିତ ।* ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ, ଡକ୍ଟର ବାଉରୀବନ୍ଧୁ କର, (୧୯୮୯)
 କବିତା ସଙ୍କଳନ  
 ଏଇ ସହକାର ତଳେ'' 

 ଧୁପ
 ସାଧବ ଝିଅ
 ହେମଶସ୍ୟ
 ପଲ୍ଲୀସନ୍ଧ୍ୟା
 ମହାନଦୀରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିହାର
 ଦହନ ସୁଖ
 ରୂପଦେବତା
 କୋଣାର୍କ

*ଦୂରେ ରହ

 ପ୍ରବନ୍ଧ 
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ (୧୯୬୨)Mansingha,Mayadhar (1962) History of Odia literature Sahitya Akademi, New Delhi

 ଅନୁବାଦ 
ସେ "ସେକ୍ସପିଅର"ଙ୍କ ଲିଖିତ "'Othello"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era . Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9  (November 2000). pp. 77
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
 ପଶ୍ଚିମ ପଥିକ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
 କବି ଓ କବିତା (ସମାଲୋଚନା ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ)
 କମଳାୟନ (କାବ୍ୟ)
 ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଜ
 ମାଟିର ମହାକବି ସାରଳା ଦାସ
 ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷାୟତନ
 ଜୀବନପଥ
 ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ 
 ଶିକ୍ଷାର କିଏ, କଣ, କାହିଁକି
 ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌ର ଗାଥା (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ସରସ୍ୱତୀ ଫକୀର ମୋହନ
 ରାଜ କବି(ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଜୀବନୀ ଆଧାରିତ ନାଟକ)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପୃଥିବୀ ସାରା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ପ୍ରସଂଶା, ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଉପଲବ୍ଧିର ଉପଲକ୍ଷେ ଉତ୍ସବ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । 

 ଇତିହାସ 

ଆମେରିକାରେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟୀର ଆହ୍ୱାନରେ, ଏହି ଦିବସ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନଲ କୋପେନହେଗନ ସମ୍ମିଳନରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହାର  ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦିଆ ଯିବାରଥିଲା, କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ବହୁ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ନଥିଲା ।  

୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଋଷର ମହିଳାମାନେ, ମହିଳା ଦିବସରେ ରୁଟି ଏବଂ କପଡ଼ା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଥିଲା । ଅନ୍ତରୀମ ସରକାର ମହିଳା ମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଦେଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଋଷରେ ଜୁଲିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଚଳୁଥିଲା ଏବଂ ବାକି ଦୁନିଆରେ ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର । ଏହି ଦୁଇ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ତାରିଖରେ କିଛି ଅନ୍ତର ଥିଲା ।  ଜୁଲିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ୧୯୧୭ ଫେବୃଆରୀର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୨୩ ଫେବୃଆରୀରେ ଥିଲା କିନ୍ତୁ  ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ସେହିଦିନ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦୁନିଆରେ, ଏମିତିକିି ଋଷରେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରେଗେରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଚଳୁଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ୮ ମାର୍ଚ୍ଚକୁ ମହିଳା ଦିବସ ରୂପେ ପାଳନ କରାଗଲା ।  

 ଆଧୁନିକ ସଂସ୍କୃତି
thumb|right|

ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ଅଙ୍ଗୋଲା, ଆର୍ମେନିୟା, ଆଜରବାଇଜାନ, ବେଳରୁଷ, President's decree on public holidays in Belarus – 1998 ବୁର୍କିନା ଫାସୋ, କାମ୍ବୋଡିୟା, ଚୀନ (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), କ୍ୟୁବା, ଜଂର୍ଜିୟା,ଗିନ୍ନୀ -ବିସାଉ , ଈରୀଟ୍ରିୟା, କଜାଖସ୍ତାନ, କିର୍ଗିସ୍ତାନ, ଲାଓସ, ମକଦୁନିୟା (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ମଡାଗାସ୍କାର (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ମାଲ୍ଡୋବା, Article 111 (1c) of the work codex of Moldova, PDF, page 53  "Article 111. Non-working holidays. (1) in Moldova, non-working holidays, maintaining the average salary, are: (...) c) March 8 – International Women's Day; (...)". ମଙ୍ଗୋଲିୟ, ନେପାଳ (କେବଳ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ), ଋଷ, ତାଜିକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ, ୟୁଗାଣ୍ଡା, ୟୁଫ୍ରେନ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ, ବୀୟତନାମ, ଏବଂ ଜାମ୍ବିୟାରେ ଏହି ଦିନ ଏକ ଅଧିକାରୀକ ଅବକାଶ ଅଟେ ।

 ଚିତ୍ରଶାଳା 

 ଆଧାର 

 ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ 

 Women and war - International Committee of the Red Cross
 International Museum of Women 
 Article from international communist organization on International Women's Day
 International Women's Day 2007 - United Nations web site
 Internationalwomensday.com
 International Women's Day Celebration 
 More detailed overview
 Sewing a better future on International Women’s Day 
 Towards International Women's Day 2011
 Worldwide Stamps Released On International Women's Day
 Wings & Dreams: 4 Elements of a New Feminism 
 International Women’s Day Marked Around the World - video by ''Democracy Now!'
 International Women's Day - live blogging from Reuters 
 On IWD's centenary, historian Jinty Nelson looks at its genesis and achievements - and the ground still to cover

ଶ୍ରେଣୀ:ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦିବସ

ବିଶ୍ୱ ଯକ୍ଷ୍ମା ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପୃଥିବୀ ସାରା ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 , International Committee of the Red Cross
 
 
 
 
 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା

thumb|ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ
ଲୋକକଳା ହେଉଛି ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିର ଜୀବନ୍ତ ବାର୍ତ୍ତାବହ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକନାଟ, ସଙ୍ଗୀତ, ହାତବୁଣା ଲୁଗା, କାଠ, ପଥର ଆଦିରେ ଖୋଦା/ଅଙ୍କା ଚିତ୍ର ଆଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହି ସବୁରେ କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କର କଳାନିପୁଣତା ନଥାଏ ବରଂ ସେଠାକାର ଲୋକ ଚଳଣି ଓ ଭାଷାର ଝଲକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

 ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନାଟ 
ଓଡ଼ିଶାରେ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇ ଆସିଥିବା ଲୋକନାଟ ଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା: 

 ଆଦିବାସୀ ନାଚ 
 ଦେଶିଆ ନାଚ
 ଗଦବା ନାଚ
 କନ୍ଧ ନାଚ
 କୋୟା ନାଚ
 ଓଁରା ନାଚ
 ସଉରା ନାଚ
 ପରଜା ନାଚ

 ବାକି ଆଞ୍ଚଳିକ ନାଟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
 କରମା
 କଣ୍ଢେଇ ନାଚ
 କାଠି କଣ୍ଢେଇ
 କେନ୍ଦରା ଗୀତ
 ଖଞ୍ଜଣି ଭଜନ
 ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ: ପୁରୀ
 ଘୁମୁରା ନାଚ
 ଚୁଟ୍କୁଚୁଟା
 ଚଇତି ଘୋଡ଼ା ନାଚ: କଟକ ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ
 ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା
 ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ: ବାଲେଶ୍ୱର
 ଛଉ ନାଚ: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
 ଝୁମର: ମୟୂରଭଞ୍ଜ
 ଡାଲଖାଇ ନାଚ
 ଢଣ କୋଇଲା: ଗଞ୍ଜାମ
 ଢୁମ୍ପା ସଙ୍ଗୀତ: ନୟାଗଡ଼ ଓ ଗଞ୍ଜାମ
 ତାମସା (ମୋଗଲ ତାମସା): ଭଦ୍ରକ
 ଦଣ୍ଡନାଟ
 ଦାସକାଠିଆ
 ଧନୁଯାତ୍ରା: ବରଗଡ଼
 ଧୁଡୁକି ନାଚ
 ନାଚନିଆଁ
 ପଶୁନୃତ୍ୟ
 ପାଟୁଆ ଯାତ୍ରା
 ପାଟୁଆ ନାଚ
 ପାଲା
 ଯୋଡ଼ି ଶଙ୍ଖ ନୃତ୍ୟ: ଗଞ୍ଜାମ
 ରଣପା: 
 ରାବଣ ଛାୟା
 ସଖୀନାଟ
 ସୁଆଙ୍ଗ
 ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ବିଲଙ୍କା ରାମାୟଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଗଣ୍ଡାବଧ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଉଷାବତୀ ହରଣ ସୁଆଙ୍ଗ
 ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ସୁଆଙ୍ଗ)
 ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ
 ହରିକଥା: ଗଞ୍ଜାମ
 ଲଉଡ଼ି ନାଚ
 ଲଙ୍କାପୋଡ଼ି: ଦଶପଲ୍ଲା
 ଲୀଳା (ରାଧାପ୍ରେମ ଲୀଳା, ରାମ ଲୀଳା, କୃଷ୍ଣ ଲୀଳା, ଗୋପ ଲୀଳା, ଭରତ ଲୀଳା)

 ହାତକାମ 

 ହାତବୁଣା ଲୁଗା 

 ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି
 ପାଟ ଲୁଗା
 ଟସର ଲୁଗା
 ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ
 ଇକ୍କତ ବାନ୍ଧ
 ବାଲେଶ୍ୱରୀ ବାନ୍ଧ

 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
 ପଟ୍ଟଚିତ୍ର
 ଚାନ୍ଦୁଆ
 ଟେରାକୋଟା
 ଝୋଟି ଚିତା
 ସଉରା ଚିତ୍ର
 ମାଟିକାମ
 ପଥର ଖୋଦେଇ କାମ
 କାଠକାମ
 କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳକାମ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକକଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ପୌରସଂସ୍ଥା

ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ ସ୍ୱାୟତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ ପୌରସଂସ୍ଥା କୁହାଯାଏ ୤ ପୌରସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ, ନଗପାଳିକା, ନିଗମ ଓ ମହାନଗର ନିଗମ ୤
thumb|ପୌର ସଂସ୍ଥା
thumb|ପୁରୀ ପୌର ସଂସ୍ଥା
 ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ 
ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଏନ. ଏ. ସି. ଦଶହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ସହରମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

 ନଗରପାଳିକା 
ନଗରପାଳିକା ବା ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଏକଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ନଗରୀମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

 ନିଗମ 
ନିଗମ ବା କର୍ପୋରେସନ ଦୁଇଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ନଗରୀମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ୤

 ମହାନଗର ନିଗମ 
ମହାନଗର ନିଗମର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ମେୟର କୁହାଯାଏ ୤

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା
 ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡି଼ଶା ରାଜନୀତି
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତାଲିକା

ଲେଉଟାଣି ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା
ଓଡ଼ିଶାର ନେତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ନେତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ନେତାମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ।

 ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଗଣ 
 ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଗଣ 

 ନାମପଦବୀକାର୍ଯ୍ୟକାଳସୂଚନାନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୨୧.୦୫-୨୦୦୯ଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୧୬.୦୫.୨୦୦୪ଠାରୁ ୨୦.୦୫.୨୦୦୯ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୫.୦୩.୨୦୦୦ଠାରୁ ୧୫.୦୫.୨୦୦୪ ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୬.୧୨.୧୯୯୯ଠାରୁ ୦୫-୦୩-୨୦୦୦ ଗିରିଧର ଗମାଙ୍ଗମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୭.୦୨.୧୯୯୯ଠାରୁ ୦୬.୧୨.୧୯୯୯ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୧୫.୦୩.୧୯୯୫ଠାରୁ ୧୭.୦୨.୧୯୯୯ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୫.୦୩.୧୯୯୦ଠାରୁ ୧୫.୦୩.୧୯୯୫ ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୭.୧୨.୧୯୮୯ଠାରୁ ୦୪.୦୩.୧୯୯୦ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୯.୦୬.୧୯୮୦ଠାରୁ ୦୭.୧୨.୧୯୮୯ ନିଳମଣି ରାଉତରାୟମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୨୬.୦୬.୧୯୭୭ଠାରୁ ୦୭.୦୨.୧୯୮୦ ବିନାୟକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୨୯.୧୨.୧୯୭୬ଠାରୁ ୩୦.୦୪.୧୯୭୭ ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୬.୦୩.୧୯୭୪ଠାରୁ ୧୬.୧୨.୧୯୭୬ ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୧୪.୦୬.୧୯୭୨ଠାରୁ ୦୩.୦୩.୧୯୭୩ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୩.୦୪.୧୯୭୧ଠାରୁ ୧୪.୦୬.୧୯୭୨ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୮.୦୩.୧୯୬୭ଠାରୁ ୦୯.୦୧.୧୯୭୧ ସଦାଶିବ ତ୍ରିପାଠୀମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୨୧.୦୨.୧୯୬୫ଠାରୁ ୦୮.୦୩.୧୯୬୭ ବୀରେନ ମିତ୍ରମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୦୨.୧୦.୧୯୬୩ଠାରୁ ୨୧.୦୨.୧୯୬୫ ବିଜୟାନନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୨୩.୦୬.୧୯୬୧ଠାରୁ ୦୨.୧୦.୧୯୬୩ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୧୯.୧୦.୧୯୫୬ଠାରୁ ୨୫.୦୨.୧୯୬୧ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ୧୨.୦୫.୧୯୫୦ଠାରୁ ୧୯.୧୦.୧୯୫୬ 

 ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଗଣ 
 ନାମପଦବୀକାର୍ଯ୍ୟକାଳସୂଚନା ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୨୩.୦୪.୧୯୪୬ଠାରୁ ୧୨.୦୫.୧୯୫୦ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୨୪.୧୧.୧୯୪୧ଠାରୁ ୩୦.୦୬.୧୯୪୪ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୧୯-୦୭-୧୯୩୭ଠାରୁ ୦୬.୧୧.୧୯୩୯ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ୦୧-୦୧-୧୯୩୭ଠାରୁ ୧୯.୦୭.୧୯୩୭

 ସାଂସଦ 

 ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦ 
ଚଳିତ ପଞ୍ଚଦଶ ଲୋକ ସଭା(୨୦୦୯-୨୦୧୪)ରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଗଣଙ୍କ ତାଲିକା  ।

ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀସାଂସଦରାଜନୈତିକ ଦଳସୁଚନାଆସ୍କାନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କଟକଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କଳାହାଣ୍ଡିଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-କନ୍ଧମାଳରୁଦ୍ରମାଧବ ରାୟ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କେନ୍ଦୁଝରଯଶବନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଲାଗୁରିବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କୋରାପୁଟଜୟରାମ ପାଙ୍ଗି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ଜଗତସିଂହପୁରବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି-ଢେଙ୍କାନାଳତଥାଗତ ଶତପଥୀ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ନବରଙ୍ଗପୁରପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ପୁରୀପିନାକି ମିଶ୍ର ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ବରଗଡ଼ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ବଲାଙ୍ଗୀରକଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂଦେଓବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ବାଲେଶ୍ୱରଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନାଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ବ୍ରହ୍ମପୁରସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ଭଦ୍ରକଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ଭୁବନେଶ୍ୱରପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଟଶାଣିବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ମୟୂରଭଞ୍ଜଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ଯାଜପୁରମୋହନ ଜେନାବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ସମ୍ବଲପୁରଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ହେମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-
 ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ 
ସାଂସଦରାଜନୈତିକ ଦଳସୁଚନାଶଷି ଭୂଷଣ ବେହେରାବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ପ୍ୟାରିମୋହନ ମହାପାତ୍ରବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ମଙ୍ଗଳା କିଷାନବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ପାଣିଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି-ବୈଷ୍ଣବ ପରିଡ଼ାବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ରେଣୁବାଳା ପ୍ରଧାନବିଜୁ ଜନତା ଦଳ-ସୁଶିଳା ତିରିଆଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ-ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି-

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ
 ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳମାନଙ୍କର ତାଲିକା

 ଆଧାର 
 Primie ministers and Chief ministers of Odisha
 Odisha Chief Ministers List
 

ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା

ଜିଲ୍ଲାସଦର ମହକୁମାଆୟତନ (୨କି.ମି.)ଜନସଂଖ୍ୟାସାକ୍ଷରତା ହାର ଉନ୍ନୟନ ବ୍ଳକ ସଂଖ୍ୟା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସଂଖ୍ୟା ସୁଚନା ଅନୁଗୋଳଅନୁଗୋଳ୬,୩୭୫୧୨,୭୩,୮୨୧୭୭.୫୩ %୦୮୨୨୫ କଟକ କଟକ୩,୯୩୨୨୬,୨୪,୪୭୦୮୫.୫୦ %୧୪୩୭୩ କଳାହାଣ୍ଡି ଭବାନିପାଟଣା୭,୯୨୦୧୫,୭୬,୮୬୯୫୯.୨୨ %୧୩୩୧୦ କନ୍ଧମାଳ ଫୁଲବାଣୀ୮,୦୨୧୭,୩୩,୧୧୦୬୪.୧୩ %୧୨୧୫୩ କେନ୍ଦୁଝର କେନ୍ଦୁଝର୮,୩୦୩୧୮,୦୧,୭୩୩୬୮.୨୪ %୧୩୨୯୭ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାକେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା୨,୬୪୪୧୪,୪୦,୩୬୧୮୫.୧୫ %୦୯୨୪୯ କୋରାପୁଟକୋରାପୁଟ୮,୮୦୭୧୩,୭୯,୬୪୭୪୯.୨୧ %୧୪୨୪୦ ଖୋର୍ଦ୍ଧାଖୋର୍ଦ୍ଧା୨,୮୧୩୨୨,୫୧,୬୭୩୮୬.୮୮ %୧୦୧୯୦ ଗଜପତିପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି୩,୮୫୦୫,୭୭,୮୧୭୫୩.୪୯ %୦୭୧୪୯ ଗଞ୍ଜାମଛତ୍ରପୁର୮୦୭୦.୬୦୩୫,୨୯,୦୩୧୭୧.୦୯ %୨୨୫୦୩ ଜଗତସିଂହପୁରଜଗତସିଂହପୁର୧,୭୫୯୧୧,୩୬,୯୭୧୮୬.୫୯ %୦୮୧୯୪ ଝାରସୁଗୁଡ଼ାଝାରସୁଗୁଡ଼ା୨,୦୮୧୫,୭୯,୫୦୫୭୮.୮୬ %୦୫୭୮ ଢେଙ୍କାନାଳଢେଙ୍କାନାଳ୪,୪୫୨୧୧,୯୨,୮୧୧୭୮.୭୬ %୦୮୨୧୨ ଦେବଗଡ଼ଦେବଗଡ଼୨,୭୮୨୩,୧୨,୫୨୦୭୨.୫୭ %୦୩୭୦ ନବରଙ୍ଗପୁର ନବରଙ୍ଗପୁର୫,୨୯୪୧୨,୨୦,୯୪୬୪୬.୪୩ %୧୦୧୬୯ ନୟାଗଡ଼ନୟାଗଡ଼୩,୮୯୦୯,୬୨,୭୮୯୮୦.୪୨ %୦୮୧୯୪ ନୂଆପଡ଼ାନୂଆପଡ଼ା୩,୮୫୨୬,୧୦,୩୮୨୫୭.୩୫ %୦୫୧୩୧ ପୁରୀପୁରୀ୩,୦୫୧୧୬,୯୮,୭୩୦୮୪.୬୭ %୧୧୨୬୮ ବରଗଡ଼ବରଗଡ଼୫,୮୩୭୧୪,୮୧,୨୫୫୭୪.୬୨ %୧୨୨୪୮ ବଲାଙ୍ଗୀର ବଲାଙ୍ଗୀର୬,୫୭୫୧୬,୪୮,୯୮୭୬୪.୭୨ %୧୪୨୮୫ ବାଲେଶ୍ୱରବାଲେଶ୍ୱର୩,୬୩୪୨୩,୨୦,୫୨୯୭୯.୭୯ %୧୨୩୬୦ ବୌଦ୍ଧବୌଦ୍ଧ ୩,୪୪୪.୮୪,୪୧,୧୬୨୭୧.୬୧ %୦୩୬୯ ଭଦ୍ରକଭଦ୍ରକ୨,୫୦୫୧୫,୦୬,୩୩୭୮୨.୭୮ %୦୭୨୧୮ ମୟୂରଭଞ୍ଜବାରିପଦା୧୦,୪୧୮୨୫,୧୯,୭୩୮୬୩.୧୭ %୨୬୪୦୪ ମାଲକାନଗିରିମାଲକାନଗିରି୫,୭୯୧୬,୧୩,୧୯୨ ୪୮.୫୪ %୦୭୧୧୧ ଯାଜପୁରଯାଜପୁର୨,୮୮୭.୬୯୧୮,୨୭,୧୯୨୮୦.୧୩ %୧୦୩୧୧ ରାୟଗଡ଼ାରାୟଗଡ଼ା୭,୦୭୪୯,୬୭,୯୧୧୪୯.୭୬ %୧୧୧୮୦ ସମ୍ବଲପୁରସମ୍ବଲପୁର୬,୭୦୨୧୦,୪୧,୦୯୯୭୬.୨୨ %୦୯୧୩୮ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରସୋନପୁର୨,୨୮୪.୮୯୬,୧୦,୧୮୩୭୪.୪୨ %୦୬୧୦୯ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ସୁନ୍ଦରଗଡ଼୯,୭୧୨୨୦,୯୩,୪୩୭୭୩.୩୪ %୧୭୨୬୨

 ଆଧାର 
 ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା
 ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ
 ଜନଗଣନା ୨୦୧୧: ଓଡ଼ିଶା: ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମୁଦାୟ

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା
ବ୍ରାହ୍ମଣ

ବ୍ରାହ୍ମଣ (ପାଳି/ସଂସ୍କୃତ: ) ସ୍ମୃତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ବୈଦିକ କାଳରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ  ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂଜାପାଠ, ଶିକ୍ଷା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । 
 
 ସଂସ୍କାର ଏବଂ ପରମ୍ପରା 
ଶାସ୍ତ୍ରନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ବିଭିନ୍ନ ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏହିପରି— ପ୍ରଥମେ ଲୋକ 'ଶୂଦ୍ର' ରୂପ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ ସେ 'ଦ୍ୱିଜ' ବୋଲାଏ; ବେଦ ପାଠ କଲେ ତାହାର ନାମ 'ବିପ୍ର' ହୁଏ; ବିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିପ୍ରର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମିଲେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣର ଦଶବିଧି ସଂସ୍କାର— 
 ଗର୍ଭାଧାନ— ବିବାହ ପରେ ପରିଣୀତା ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହବାସ କରି ଗର୍ଭ ସଞ୍ଚାର କରାଇବା ନିମନ୍ତେ ବେଦବିହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ
 ପୁଂସବନ— ଗର୍ଭର ତୃତୀୟ ମାସରେ ଗର୍ଭସ୍ପନ୍ଦନ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
 ସୀମାନ୍ତୋନ୍ନୟନ— ଗର୍ଭର ୪ର୍ଥ, ୬ଷ୍ଠ ବା ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
 ଜାତକର୍ମ— ସନ୍ତାନ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେଲେ ଜନକଙ୍କ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର
 ନାମକରଣ— ଜନ୍ମର ୬ ମାସ ପରେ ସନ୍ତାନର ନାମ ଦେବା ଆଚାର
 ଅନ୍ନପ୍ରଶନ—୧ବର୍ଷ ବୟସ ହେବା ପରେ ସନ୍ତାନକୁ ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ନ ଖୁଆଇବା ଆଚାର
 ଚୂଡ଼ାକରଣ— ୩ୟ ବର୍ଷ ପରେ ସନ୍ତାନର ମସ୍ତକ ମୁଣ୍ତନ କରି ସ୍ଥଳବିଶେଷରେ କେଶଗୁଚ୍ଛ ରକ୍ଷା କରି ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ବନ୍ଧନ କରିବା ଆଚାର (ଏହି ଉପଲକ୍ଷରେ କର୍ଣ୍ଣବେଧ ଓ ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ କରାଯାଏ)
 ଉପନୟନ— ଯଜ୍ଞାଦି କର୍ମ ପୂର୍ବକ ସନ୍ତାନକୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧାଇବା ରୁପ ସଂସ୍କାର— ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କର ଏହି ସଂସ୍କାରକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବୋଲାଯାଏ, ଉପନୟନ ହେବାରୁ ଏମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ 'ଦ୍ୱିଜ' । ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଓ ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ଉପନୟନ ନିମନ୍ତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୟସ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି । ଉପନୟନ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ସନ୍ତାନ ଶୂଦ୍ର ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଏ ଓ ସଂସ୍କାର ହେଲେ ତାକୁ ଦ୍ୱିଜ ବୋଲାଯାଏ । ଏହି ସଂସ୍କାରହିଁ ଦ୍ୱିଜର ପ୍ରଧାନ ସଂସ୍କାର । ଉପନୟନ କର୍ମ ସାରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତାନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅବଲମ୍ବନ ପୂର୍ବକ ଗୁରୁ ଗୃହରେ ବାସ କରି ବେଦାଧ୍ୟୟନ କରିବ, ଏପରି ବିଧି ଅଛି
 ସମାବର୍ତ୍ତନ— ଗୁରୁ ଗୃହରେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ଗୃହକୁ ଫେରି ଆସିବ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠେୟ ଆଚାର ଏହିଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାଶ୍ରମ ସମାପ୍ତ ହୁଏ ।
 ବିବାହ— ବେଦବିହିତ ମନ୍ତ୍ରାଦି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ବକ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଗ୍ରହଣ ରୂପ ଆଚାର ଓ ଗୃହସ୍ଥଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସବୁ ସଂସ୍କାର ବା 'ବଶ କର୍ମ' ନାମ ମାତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଅଛି ଓ ଉପନୟନ ବେଳେ ଏକାବେଳକେ ଏହି ଦଶ କର୍ମର ଅଭିନୟ ମାତ୍ର କରାଯାଏ ।

ଦଶବିଧି ସଂସ୍କାର ବ୍ୟତୀତ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଚାରିଗୋଟି ଆଶ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅଛି: ଯଥା— 
 ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ— ଉପନୟନ ପରେ ବିବାହ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁ ବାସ କରି ସଂଯମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରନ୍ଧା ପୂର୍ବକ ବେଦାଭ୍ୟାସ ଓ ଗୁରୁସେବା
 ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟ— ବିବାହ ପୂର୍ବକ ଆଚାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତିପାଳନ
 ବାନପ୍ରସ୍ଥ— ସନ୍ତାନ ଆଦି ଲାଭ କରିବା ପରେ ଗୃହ ତ୍ୟାଗ କରି ତପଃ ସାଧନାର୍ଥ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଓ ସେଠାରେ ଫଳ ମୂଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିବା
 ସନ୍ନ୍ୟାସ ବା ଭିକ୍ଷୁ ବ୍ରତ— କେତେକ କାଳ ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅତି ବୃଦ୍ଧ ହେଲେ ଜନପଦମାନଙ୍କରେ ଗୃହସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଭିକ୍ଷା କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।

 
 ଟୀକା 

 ଆଧାର 
 ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ

 ଅଧିକ ପଠନ 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Kamat.comରେ List of Brahmin Castes and Sub-castes

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତି
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଦିକ ଧର୍ମ
ତୁଳସୀ ଚଉରା

thumb|ତୁଳସୀ ଚଉରା
thumb|ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ଗାଡ଼ିଆ କୂଳରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଚଉରା
ତୁଳସୀ ଚଉରା ଏକ ଛୋଟ ପଥର ବା ସିମେଣ୍ଟ ତିଆରି ମଞ୍ଚ ଯାହା ଉପରେ ତୁଳସୀ ଗଛ ରୋପି ଘର ସାମନାରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଦେଇ ଏହା ବୃନ୍ଦାବତୀ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥାଏ ।

 ବିଶେଷତା 
ତୁଳସୀ (Ocimum tenuiflorum) ଲାମିନାସି (Lamiaceae) ଜାତିର ଏକ ବାସ୍ନାଯୁକ୍ତ ଓ ପୁରାତନ ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଛୋଟ ଗଛ/ଗୁଳ୍ମ । ହିନ୍ଦୁମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଗଛ ମଣି ବୃନ୍ଦାବତୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ସବୁ ଦିନ ସକାଳେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ସ୍ନାନ ଅନ୍ତେ ଚଉରାରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଗଛ ମୂଳରେ ଜଳ ଢାଳି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି ଓ ଏହି ଗଛର ପତ୍ରକୁ ପ୍ରସାଦ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ତୁଳସୀ ପାଖୁଡ଼ା ଓ ପତ୍ର ସେବନ ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଘେନିଯାଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ ।http://www.hindunet.org/faq/fom-serv/cache/19.html ଏହା ବ୍ୟତିରେକ ତୂଳସୀ ଗଛର ନାନାଦି ଅଙ୍ଗ କଫ, ଥଣ୍ଡା ଓ ଜର ନିମନ୍ତେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

 ପାର୍ବଣରେ ତୂଳସୀ ଚଉରା 
ପଣା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଏକ ଛୋଟ ମାଠିଆରେ ପଣା ରଖି ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଏ । ମାଠିଆରେ ଥିବା ଛୋଟ କଣାରୁ ଧିରେ ଧିରେ ପାଣି ଝରେ ଯାହା ବର୍ଷାକୁ ସୂଚାଇଥାଏ । ଛତୁଆ, ଦହି, ଗୁଡ଼କୁ ମିଶାଇ ତୁଳସୀ ଚଉରା ପାଖରେ ଭୋଗ ଲଗାଯାଥାଏ ।http://www.hindu-blog.com/2009/04/maha-vishuba-sankranti-orissa-new-year.html oriya new year

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ

କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାରେ ନୀଳଗିରି ସଦର ମହକୁମାରେ ଥିବା ଏକା ବନଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଅଞ୍ଚଳ । Kuldiha Wildlife Sanctuary

ଏହା ପାଖରେ ଥିବା ନାତୋ ଓ ଶୁଖୁଆପାଟ ପାହାଡ଼ ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ସହ ମିଶି ଯାଇଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବନଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷାଳୟ । ଏହାର ସମୁଦାୟ ୨୭୨.୭୫ ବର୍ଗ କି.ମି. ଜାଗାରେ ପରିମୀତ ।
 ଗମନାଗମନ 
ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ସହରଠାରୁ ୪୦ କି.ମି. ଦୂର ଓ ବାରିପଦାଠାରୁ ୬୧ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଦୁଇଟି ଡାକବଙ୍ଗଳା ରହିଛି ଯାହା ଓଡ଼ିଶା ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ଅନୁମତି ନେଇ ରହିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ନିକଟତମ ସହର ନୀଳଗିରି ୨୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସଡ଼କ ପଥରେ ଏହା ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ନିକଟତମ ରେଳଷ୍ଟେସନ ନୀଳଗିରି ରୋଡ଼ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ (୨୮.୫ କି.ମି.)।

 ବନ ଜନ୍ତୁ 
ଘନ ବନାନୀରେ ଭରା ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘ, ହାତୀ, ଚିତାବାଘ, ସମ୍ବର, ନୀଳଗାଇ, ଗୟଳ ଓ ବଡ଼ ଗୁଣ୍ଡୁଚିମୂଷା ଆଦି ନାନା ବନଜନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାନ୍ତି ।
thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
thumb|କୁଲଡିହା ଭିତରେ ଥିବା ଦାଣ୍ଡଘାଟ ନଦୀ ବନ୍ଧ
ଏଠାରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ, ବଣ ମଇନା, ମୟୂର ଆଦି ଚଢ଼େଇ . ମଧ୍ୟ ରହି ଅଛନ୍ତି । ବଣରେ ବହୁଥିବା ଚିରସ୍ରୋତା ଝରଣା ଜଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସରୀସୃପ ମଧ୍ୟ ବାସ କରିଥାନ୍ତି ।

thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
thumb|କୁଲଡିହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ

thumb|650px|center|ଦାଣ୍ଡଘାଟ ନଦୀ ବନ୍ଧ
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 Kuldiha Wildlife Sanctuary

ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳମାନଙ୍କର ତାଲିକା

୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କ ତାଲିକା: 

 ନାମକାର୍ଯ୍ୟକାଳସୂଚନାରଘୁବର ଦାସ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଗଣେଶୀ ଲାଲ୨୬.୦୫.୨୦୧୮ଠାରୁ ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ସତ୍ୟ ପାଳ ମଲିକ୨୧.୦୩.୨୦୧୮ଠାରୁ ୨୫.୦୫.୨୦୧୮ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱଏସ. ସି. ଜମିର୦୯.୦୩.୨୦୧୩ଠାରୁ ୨୦.୦୩.୨୦୧୮ମୁରଲୀଧର ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଭଣ୍ଡାରେ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୭ଠାରୁ ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ରାମେଶ୍ୱର ଠାକୁର୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୪ଠାରୁ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୭ଏମ୍.ଏମ୍. ରାଜେନ୍ଦ୍ରନ୧୫.୧୧.୧୯୯୯ଠାରୁ ୧୭.୧୧.୨୦୦୪ସି. ରଙ୍ଗରାଜନ୨୭.୦୪.୧୯୯୮ଠାରୁ ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୯କେ. ଭି. ରଘୁନାଥ ରେଡ୍ଡୀ୧୩.୧୨.୧୯୯୭ଠାରୁ ୨୭.୦୪.୧୯୯୮ଗୋପାଳ ରାମାନୁଜମ୧୩.୦୨.୧୯୯୭ଠାରୁ ୧୩.୧୨.୧୯୯୭କେ. ଭି. ରଘୁନାଥ ରେଡ୍ଡୀ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୭ଠାରୁ ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୭ଗୋପାଳ ରାମାନୁଜମ୧୮.୦୬.୧୯୯୫ଠାରୁ ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୭ବି. ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ୦୧.୦୬.୧୯୯୩ଠାରୁ ୧୭.୦୬.୧୯୯୫ସୟଦ ନୁରୁଲ ହାସନ୦୧.୦୨.୧୯୯୩ଠାରୁ ୩୧.୦୫.୧୯୯୩ଯଜ୍ଞଦତ୍ତ ଶର୍ମା୦୭.୦୨.୧୯୯୦ଠାରୁ ୦୧.୦୨.୧୯୯୩ସୟଦ ନୁରୁଲ ହାସନ୨୦.୧୧.୧୯୮୮ଠାରୁ ୦୬.୦୨.୧୯୯୦ବିଶ୍ୱମ୍ବର ନାଥ ପାଣ୍ଡେ୧୭.୦୮.୧୯୮୩ଠାରୁ ୨୦.୧୧.୧୯୮୮ଚେପ୍ପୁଦିର ମୁଥାନ ପୂନାଚା୦୧.୦୯.୧୯୮୨ଠାରୁ ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୩ରଙ୍ଗନାଥ ମିଶ୍ର୨୫ ଜୁନ ୧୯୮୨ଠାରୁ ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୨କାର୍ଯ୍ୟକାରୀଚେପ୍ପୁଦିର ମୁଥାନ ପୂନାଚା୦୪.୧୧.୧୯୮୦ଠାରୁ ୨୪.୦୬.୧୯୮୨ସୁକାନ୍ତ କିଶୋର ରାୟ୦୧.୧୦.୧୯୮୦ଠାରୁ ୦୩.୧୧.୧୯୮୦ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀଚେପ୍ପୁଦିର ମୁଥାନ ପୂନାଚା୩୦.୦୪.୧୯୮୦ଠାରୁ ୩୦.୦୯.୧୯୮୦ଭଗବତ ଦୟାଲ ଶର୍ମା୨୩.୦୯.୧୯୭୭ଠାରୁ ୩୦.୦୪.୧୯୮୦ହରିଚରଣ ସିଂହ ବ୍ରାର୦୭.୦୨.୧୯୭୭ଠାରୁ ୨୨.୦୯.୧୯୭୭ଶିବ ନାରାୟଣ ଶଙ୍କର୧୭.୦୪.୧୯୭୬ଠାରୁ ୦୭.୦୨.୧୯୭୭ଆକବର ଅଲୀ ଖାଁ୨୫.୧୦.୧୯୭୪ଠାରୁ ୧୭.୦୪.୧୯୭୬ଗତିକୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ର୨୧.୦୮.୧୯୭୪ଠାରୁ ୨୫.୧୦.୧୯୭୪ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀବସପ୍ପା ଦନପ୍ପା ଜତ୍ତି୦୮.୧୧.୧୯୭୨ଠାରୁ ୨୦.୦୮.୧୯୭୪ଗତିକୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ର୦୧.୦୭.୧୯୭୨ଠାରୁ ୦୮.୧୧.୧୯୭୨ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀଯୋଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ୨୦.୦୯.୧୯୭୧ଠାରୁ ୩୦.୦୬.୧୯୭୨ଶକୁନ୍ତଳା ଶାହ ଅନ୍ସାରୀ୩୧.୦୧.୧୯୬୮ଠାରୁ ୨୦.୦୯.୧୯୭୧ଅଯୋଧ୍ୟା ନାଥ ଖୋସ୍ଲା୧୨.୦୯.୧୯୬୬ଠାରୁ ୩୦.୦୧.୧୯୬୮ଖଲୀଲ୍ଲ ଅହମ୍ମଦ୦୫.୦୮.୧୯୬୬ଠାରୁ ୧୧.୦୯.୧୯୬୬ଅଯୋଧ୍ୟା ନାଥ ଖୋସ୍ଲା୧୬.୦୯.୧୯୬୨ଠାରୁ ୦୫.୦୮.୧୯୬୬ଯଶବନ୍ତ ନାରାୟଣ ସୁକ୍ଥାଙ୍କର୩୧.୦୭.୧୯୫୭ଠାରୁ ୧୫.୦୯.୧୯୬୨ଭୀମସେନ ସଚାରା୧୨.୦୯.୧୯୫୬ଠାରୁ ୩୧.୦୭.୧୯୫୭ପି. ଏସ୍. କୁମାରସ୍ୱାମିରାଜା୧୦.୦୨.୧୯୫୪ଠାରୁ ୧୧.୦୯.୧୯୫୬ସୟିଦ ଫଜଲ ଅଲି୦୭.୦୬.୧୯୫୨ଠାରୁ ୦୯.୦୨.୧୯୫୪ଏମ୍. ଆସଫ ଅଲି୧୮.୦୭.୧୯୫୧ଠାରୁ ୦୬.୦୬.୧୯୫୨ଭି. ପି. ମେନନ୦୬.୦୫.୧୯୫୧ଠାରୁ ୧୭.୦୭.୧୯୫୧ଏମ୍. ଆସଫ ଅଲି୨୧.୦୬.୧୯୪୮ଠାରୁ ୦୫.୦୫.୧୯୫୧କୈଳାସ ନାଥ କାଟଜୁ୧୫.୦୮.୧୯୪୭ଠାରୁ ୨୦.୦୬.୧୯୪୮ଚନ୍ଦୁଲାଲ ତ୍ରିବେଦୀ୦୧.୦୪.୧୯୪୬ଠାରୁ ୧୪.୦୮.୧୯୪୭ହାଥୋର୍ନ ଲୁଇସ୦୧.୦୪.୧୯.୪୧ଠାରୁ ୩୧.୦୩.୧୯୪୬ଜନ ଅଷ୍ଟିନ ହବ୍ୱାକ୦୮.୧୨.୦୯୩୮ଠାରୁ ୩୧.୦୩.୧୯୪୧ଜର୍ଜ ଟାଉନ୍ସେଣ୍ଡ ବଙ୍ଗ୧୧.୦୮.୧୯୩୮ଠାରୁ ୦୭.୧୨.୧୯୩୮ଜନ ଅଷ୍ଟିନ ହବ୍ୱାକ୦୧.୦୪.୦୯୩୬ଠାରୁ ୧୧.୦୮.୧୯୩୮

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା

ପୁରୀ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ୬୦ କିମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରୀ ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠି ସବୁ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଆଉ ବେସରକାରି କମ୍ପାନୀର ପ୍ରଧାନ ଅଫିସସବୁ ଅଛି ।

 ଭୂଗୋଳ  
ପୁରୀ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସମୁଦ୍ର କୁଳିଆ ଜିଲ୍ଲା ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବର୍ଷସାରା ଜଳବାୟୁ ପ୍ରାୟ ସମାନ ଥାଏ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ୧୯ ଡିଗ୍ରି ୨୮ ମିନିଟ୍ରୁ ୨୬ ଡିଗ୍ରି ୩୫ ମିନିଟ୍ ଅକ୍ଷାଂଷ ଓ ୮୪ ଡିଗ୍ରି ୪୯ ମିନିଟ୍ରୁ ୮୬ ଡିଗ୍ରି ୨୫ ମିନିଟ୍ ଦ୍ରାଘିମା ମନ୍ଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୫୧ ବର୍ଗ କି. ମି. ବା ୨୬୪୯୮୮ ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତ୍ରୁତ  । 
 ନଦୀ 
 କୁଶଭଦ୍ରା
 ଦୟା
 ଭାର୍ଗବୀ
 ରତ୍ନଚିରା
 ପ୍ରାଚୀ
 ଦେବୀ ନଦୀ

 ହ୍ରଦ 
 ଚିଲିକା
 ସର ହ୍ରଦ

 ଜନଗଣନା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୬,୯୭,୯୮୩ |ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୪,୩୨,୫୩୭ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୨,୬୫,୪୪୬ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି Census 2011: Odisha: Rural Urban Distribution |
 ପୁରୁଷ: ୮,୬୫,୨୦୯ 
 ମହିଳା: ୮,୩୨,୭୭୪
 ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୧,୬୪,୩୮୮
 ପଢୁଆ ହାର: ୮୫.୩୭%
 ପୁରୁଷ: ୯୧.୮୪%
 ମହିଳା: ୭୮.୬୭%

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ 
 ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
 ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର
 ପୁରୀ ବେଳାଭୂମି 
 ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର 
 କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର
 ପିପିଲି
ବାଲିହରଚଣ୍ଡୀ।
ସାତଲହଡି ମଠ ।
କପେଳଶ୍ୱରପୁର ।
ମାଣିକପାଟଣା ।
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ।
ସୁନାର ଗୌରାଙ୍ଗ ।
ଦକ୍ଷିଣକାଳୀ ମନ୍ଦିର,ବୀରଗୋବିନ୍ଦପୁର ।
କାମରୁପା କାଳୀ ମନ୍ଦିର,ବୀରପ୍ରତାପପୁର ।
ଉଗ୍ରତାରା କାଳୀ ମନ୍ଦିର, ସମଯାଜପୂର ।
ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀ ପୀଠ, ବୀରନରସିଂହପୁର ।
ବରାଳ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର,ବରାଳ ।
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଷ୍ଟାଣ୍ଡରା ।
ବାୟାବାବା ଗାଦି ।
ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବ ମନ୍ଦିର ସମୂହ ।
ବାଟ ମଙ୍ଗଳା ।
ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର ମହାଦେବ,ଓଲ୍ଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଠ ମନ୍ଦିର । 
   
 ରଘୁରାଜପୁର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଗ୍ରାମ
 ରାମଚଣ୍ଡୀ
 କାକଟପୁର ମଙ୍ଗଳା
 ଜାହାନିଆ (ଅସ୍ତରଙ୍ଗ)
 ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା
 ଚିଲିକା ହ୍ରଦ
 ସାତପଡା
 ଅଲାରନାଥ ମନ୍ଦିର,ବ୍ରହ୍ମଗିରି
 କାଳିଅବୁଦା ଗାଦି,ଓଟାଙ୍ଗ
 କପିଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର  etc.

 ଲୋକକଳା 
 ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାଟ 

ହାତକଳା

 ଜଣାଶୁଣା ଖାଦ୍ୟ 
 ଖଜା: ଖଜା ବା ଫେଣି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା ଯାହା ମ‌ଇଦାରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଦେଖିବାକୁ ଲମ୍ବା ଓ ପରସ୍ତ ପରସ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସକାଳ ଧୂପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଖଜା (ଫେଣି) ପୁରୀର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମିଠା ।
ଅଭଡା:ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଭଡା ଭାରତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ମହାପ୍ରସାଦ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

 ଜଣାଶୁଣା ଲୋକ 
 ବିବୁଧେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର
 ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ,ବାଲୁକାଶିଳ୍ପୀ

 ଶିକ୍ଷା 
 କଲେଜ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ 
 ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ସଂସ୍ଥାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
 ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
 ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ପୁରୀ
 [[ଡା. ଅଭିନ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋମିଓପାଥି ମେଡିକାଲ 
ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥକେନ୍ଦ୍ର, ପୁରୀ]]
 ଘନସ୍ୟାମ ହେମଲତା ବୈଷଇକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
 ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
 ଗୋପବନ୍ଧୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, ପୁରୀ
 ନିମାପଡା ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, ନିମାପଡା,ପୁରୀ
 ମଙ୍ଗଳା ମହାବିଦ୍ୟଳୟ, କାକଟପୁର,ପୁରୀ
ପ୍ରାଚୀ ମହାବିଦ୍ୟଳୟ,ବାଙ୍ଗୁରିଗାଁ,କାକଟପୁର,ପୁରୀ
 ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ସ୍ମୃତି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ,ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ,ପୁରୀ

ବିଦ୍ୟାଳୟ
ବିଶ୍ୱମ୍ଭର ବିଦ୍ୟାପୀଠ,ପୁରୀ
ପାଞ୍ଚଣା ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କୋରୁଆଳ,ପୁରୀ
ଦେଶବନ୍ଧୁ ସରକାରି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କୋରୁଆଳ,ପୁରୀ
ସାତ୍ୟନାରାୟଣ ବିଦ୍ୟାପିଠ,ବାଲିଆ,ପୁରୀ
ବରିମୁଣ୍ଡ ମ:ଇ ବିଦ୍ୟାଳୟ,ପଲ୍ଲୀଛକ,ପୁରୀ
କାକଟପୁର ସରକାରି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,କାକଟପୁର,ପୁରୀ
ଭାର୍ଗବୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ,ବୀରନରସିଂହପୁର,ପୁରୀ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି

ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଖବରକାଗଜ । ଏହାର ପ୍ରକାଶକ ଓ ମୁଖ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିଧର ପରିଡ଼ା, ସମ୍ପାଦିକା ସୈରିନ୍ଧ୍ରୀ ସାହୁ ଓ ସହ ସମ୍ପାଦକ କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର