biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା

ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା (ଜନ୍ମ: ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୪), ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଗୀତିକାର, ନାଟ୍ୟକାର, ଗାଳ୍ପିକ,ସଂଳାପ ଲେଖକ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ବୃନ୍ଦାବନ, ପ୍ରାୟ ୩୦ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତରଚନା କରିବା ସହ ୮ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଏତଦ ବ୍ୟତିତ, ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସମ୍ମାନୀତ, ଶାସ୍ତି ଓ ବାଟ ଅବାଟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ।

ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା, ପିଲାବେଳେ ଅଜା, ପାଲାକାର ପରମାନନ୍ଦ ଜେନାଙ୍କଠାରୁ ଛାନ୍ଦ,ଚଉପଦୀ,ଭଜନ ଓ ଜଣାଣ ଆଦି ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେ, ୧୯୬୫ ମସିହାରୁ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାର ହେବାର ମର୍ଯ୍ୟଦା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୨ ମସିହାରେ, ଧରିତ୍ରୀ କଥାଚିତ୍ରରୁ, ସେ ନିଜର କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବାର ଶ୍ରେୟ, ସେ ପ୍ରଯୋଜକ ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ, ସେ 'ପୀରତି ତୋର ଦୂରୁ ଜୁହାର', 'ଗେଲବସରର ଦିନ ସରିଗଲା', 'ଏମିତି ରାତି ସେ ଯେ ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି', 'ମୋ ପ୍ରିୟାଠାରୁ କିଏ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର', 'ବନ ପକ୍ଷୀ ଝୁରେ', 'ଚନ୍ଦ୍ରିକା ତୁମେ ଝରାଫୁଲ ପାଇଁ' ଆଦି ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ, ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ, ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ତୀରତରଙ୍ଗର ପାର୍ବଣ ୨୦୧୨ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶିତ ସାକ୍ଷାତକାର : ଉପସ୍ଥାପନା ପୁଷ୍ପା ଧଳମହାପାତ୍ର

 ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରକୁ ଅବଦାନ 
 କଥାଚିତ୍ର ଭୂମିକା   ବର୍ଷପୁରସ୍କାରଶାସ୍ତିନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୧୯୮୯ ଝିଙ୍କି ଝିଙ୍କାଗୀତିକାର,ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୧୯୮୦ ବାଟ ଅବାଟଗୀତିକାର,ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୧୯୮୦ ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତିଗୀତିକାର୧୯୭୭ ଅମର ପ୍ରେମଗୀତିକାର୧୯୭୬ ଘର ସଂସାରଗୀତିକାର୧୯୭୩ ଧରିତ୍ରୀଗୀତିକାର୧୯୭୩ 
ନାଟକ
 ରାଜସାକ୍ଷୀ
 ପୋଷାବାଘ
 ବତୀଖୁଣ୍ଟ
 ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର
 ଶାହାଜାହାନ
 ଆଲୋକ
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୮ ('ପ୍ରିତିସ୍ମୃତି ହୋଇ ଫେରିଆସେ ଯେବେ' ଗୀତିକବିତା ନିମନ୍ତେ)http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/92-99.pdfhttp://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/article2078804.ece?css=print
 ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର,୨୦୦୫ http://orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/OR-Annual-2009/pdf/102-106.pdf 
 ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକବି ସମାଜ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬
 ଫକୀରମୋହନ ଗୀତିଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୧ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ନବରୂପା ରାଜ ଗୀତିକବିତା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୫ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ) 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ୟଶ ଚୋପ୍ରା

ୟଶ ରାଜ ଚୋପ୍ରା (୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୨- ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖକ ଓ ପ୍ରଯୋଜକ ଥିଲେ ।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ
ରାଧାଷ୍ଟମୀ

ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଅଂଶରୁ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି I ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଜନ୍ମତିଥିକୁ ‘ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ’ ବା ‘ହରିଜନ୍ମ ’ ଇତ୍ୟାଦି ନାମରେ ଆମେ ପାଳନ କରୁ ଥାଇଁ I ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କର ଜନ୍ମତିଥିକୁ ‘ ରାଧାଷ୍ଟମୀ ’ ଭାବେ ପାଳନ କରନ୍ତି I ସେମାନଙ୍କ ମତରେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତିର ମାଧ୍ୟମ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଓ ପୂଜନ I
 ପୌରାଣିକ 
ଦିନେ ନାରଦ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ- ଭଗବାନ ! ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖରୁ ଅନେକ ବ୍ରତ କଥା ଶୁଣିଛି I ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋତେ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନର ବ୍ରତ କଥା କୁହନ୍ତୁ I ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ ଦେବର୍ଷି, ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ଭକ୍ତ I ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ଏ ବ୍ରତ ଶ୍ରବଣ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ ଅଟ I ଏକଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁକରୁ ନାନା ପ୍ରକାରର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ମନ ବଳାଇଲେ I ତେଣୁ ସେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଗୂହାରେ କଠିନ ତପସ୍ୟାରତ ହେଲେ I ଫଳରେ ପୃଥିବୀ ଅନ୍ଧକାରାଚ୍ଛନ୍ନ ହେଲା, ଦେବତାଗଣ ଭୀତ ହେଲେ I ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଗଣଙ୍କ ସହ ମିଶି ମୋତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ I ମୁଁ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ କହିଲି ‘ ହେ ଦିବାକର ! ତୁମେ ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛ I ତୁମେ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କର I ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ କହିଲେ ପ୍ରଭୁ ! ମୋତେ ଗୋଟିଏ ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟାର ବର ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣ ଚିରଦିନ ସେହି କନ୍ୟାପ୍ରତି ବଶୀଭୂତ ରହିବେ I ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋର ଆଉ କିଛି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ I ମୁଁ ‘ ତଥାସ୍ତୁ ’ କହିଲି I ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୁଁ କେବଳ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କର ବଶୀଭୂତ I ଶ୍ରୀରାଧା ଏବଂ ମୋ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ I ମୁଁ ପୃଥିବୀର ଭାର ଲାଘବ ପାଇଁ ବୃନ୍ଦାବନର ନନ୍ଦାଳୟରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି I ତୁମେ ସେଠାରେ ବୃଷଭାନୁ ରାଜା ନାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବ I ଶ୍ରୀରାଧା ତୁମର କନ୍ୟାରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ I ଶ୍ରୀହରି ମଥୁରାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ନନ୍ଦାଳୟକୁ ଆସିଲେ I ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ବୈଶ୍ୟ କୁଳରେ ବୃଷଭାନୁ ନାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ I ଯଥା କାଳେ ଗୋପକନ୍ୟା କୀର୍ତ୍ତିଦାଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା, ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥି ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ କୀର୍ତ୍ତିଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ରାଧିକା ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ I ଗୋପଗୋପୀ ଗଣ ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପାଳନ କରିଥିଲେ I କାଳକ୍ରମେ ଶ୍ରୀରାଧା ଚନ୍ଦ୍ରସେଣା ନାମକ ନପୁଂସକ ଗୋପାଳଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ପରମପୁରୁଷ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ବିହାର କଲେ, ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କରୁଣା ଲାଭ ପାଇଁ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ‘ ଶ୍ରୀରାଧାଷ୍ଟମୀ ’ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ I 

ଆମର ଓଡ଼ିଶାରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଓ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ଏହି ନୀତି ଯଥାବିଧି ପାଳନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଅନୁଗୋଳର କୀର୍ତ୍ତନ ଘରେ ପ୍ରାୟତଃ ୧୯୨୦ ମସିହାରୁ ରାଧାଷ୍ଟମୀ ମହୋତ୍ସବ ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରା ଯାଇଆସୁଛି I
ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ
ଭାଦ୍ରମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ  । ପୂର୍ବେ ଏହି ତିଥିରେ ଦୁର୍ବାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ ହେଉଥିଲା । କ୍ରମେ ଦୁର୍ବାଷ୍ଟମୀ ଅପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଗଲାଣି । ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ । ଏଥିରେ ରାଧାଙ୍କର ଜନ୍ମବୃତ୍ତାନ୍ତ ବ୍ୟତୀତ ଏକ ବ୍ରତ କଥା ପଠିତ ହୁଏ । କାହାଣୀଟି ଅତି ସରଳ । ସତ୍ୟଯୁଗରେ ଗୋଟିଏ ବାରଙ୍ଗନା ଥିଲା । ତା' ନାମ ଲୀଳାବତୀ । ସେ ଥରେ ନିଜ ନଗରରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନଗରକୁ  ଯାଉଥିଲା । ବାଟରେ ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର ଦେଖିଲା । ସେଠାରେ କେତେଜଣ ବୈଷ୍ଣବ ସନ୍ୟାସୀ ରାଧାଷ୍ଟାମୀ ପାଳୁଥିଲେ । ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଅଲଙ୍କାର ବିନ୍ଧାଇ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ତା'ର ମନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା । ସେ ଏହି ବ୍ରତ କରିବ ବୋଲି ସଂକଳ୍ପ କଲା । ସଂକଳ୍ପ କରିବା କ୍ଷଣି ତାର ସବୁପାପ ଦୂର ହେଲା । ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲା । ସଂଚାର, ପୃଷ୍ଠା-୨, ଶୁକ୍ରବାର, ୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଏସିପି ରଣବୀର

ସୁଧାକର ବସନ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏସିପି ରଣବୀର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

 ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏସିପି ରଣବୀର’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
 ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି 
 ଆକାଂକ୍ଷା ଚୌଧୁରୀ
 ପ୍ରଦୀପ ରାୱତ

 ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
 ସଙ୍ଗୀତକାର: ଶାନ୍ତିରାଜ ଖୋସଲା
 ଗୀତିକାର: ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ
 ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ:
ଗୀତ
 ବୀର ପିଲା
 ଓ ସୋଣିୟୋ ମୁଁ ହେଲି ତୋର ଦିୱାନା 
 ମୁଁ ତୋ ପ୍ରେମରେ ହଜିଗଲି 
 ମା ସିନା ଗାଏ ଲୋରି
 ତୁ ଝିଅଟିଏ ନା
 ସିଂହବାହିନୀ ମହିଷାମର୍ଦ୍ଦିନି ମା

 ଟୀକା 

 ବାହାର ଆଧାର 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଭୂମିକମ୍ପ

thumb|300px|Global earthquake epicenters, 1963–1998
thumb|300px|Global plate tectonic movement

ଭୂମିକମ୍ପ ଏକ ପ୍ରକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ଅଟେ । ଇଂରାଜୀରେ ଏହାକୁ earthquake, quake, tremor ବା temblor କୁହାଯାଏ । ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ହଠାତ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଭୂକମ୍ପୀୟ ତରଙ୍ଗ (seismic wave) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଭୂଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଳାସ୍ତରରେ ଥିବା ତୃଟି ସ୍ଥଳ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଯୋଗୁ ସାଧାରଣତଃ ଭୂମିକମ୍ପ ହୁଏ । ସେଠାରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଶିଳା ବା ପ୍ଲେଟ ପରଷ୍ପର ସ‌ହ ଘସି ହୋଇ ସାମାନ୍ୟ ଲାଖିଯାଆନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ପରଷ୍ପରକୁ ଠେଲୁଥାଆନ୍ତି । ବେଳେ ବେଳେ ଚାପ ଅତ୍ୟାଧିକ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଓ ଭୂମିକମ୍ପ ହୁଏ । ଏହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଶିଳା ସ୍ତର ଘୁଞ୍ଚୁଥାଏ । ଆଉଥରେ ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ସ୍ତର ଲାଖିଯାଆନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଏହା ବନ୍ଦ ହୁଏ । ଏହି ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନର ଠିକ୍ ଉପରକୁ ଥିବା ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଏପିସେଣ୍ଟର କୁହାଯାଏ । ଭୂମିକମ୍ପର ଆବୃତ୍ତି, ଆକାର ଓ ଟାଇପକୁ ସିସ୍‌ମିସିଟି, ସିସ୍‌ମିଜିମ୍ କିମ୍ବା ସିସ୍‌ମିକ କ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ ।
ଭୂମିକମ୍ପକୁ ଆମେ ସିସ୍‌ମୋମିଟର (seismometers)ଦ୍ୱାରା ମାପିଥାଉ । ମୋମେଣ୍ଟ ମ୍ୟାଗ୍‌ନିଚ୍ୟୁଡ୍ ଅତି ସାଧାରଣ ସ୍କେଲ୍‌ ଯେଉଁଥିରେ ଭୂମିକମ୍ପ ମାନ‌କ ୫ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଏ । ମାନ‌କ ୫ରୁ କମ୍ ଥିଲେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍କେଲ୍‌ରେ ମ‌ପାଯାଏ ଯାହାକୁ ରିଟର ମ୍ୟାଗ୍‌ନିଚ୍ୟୁଡ୍ ସ୍କେଲ କୁହାଯାଏ ।
ମାନ‌କ ୩ରୁ କମ୍ ଥିଲେ ପ୍ରାୟ କମ୍ପନ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ । ମାନ‌କ ୭ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ସାଙ୍ଘାତିକ ବିନାଶ ହୁଏ । ଅଗଭୀର ସ୍ଥାନରେ ଭୂମିକମ୍ପ ହେଲେ ଅଧିକ ବିନାଶ ହୁଏ ।

 ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂମିକମ୍ପ 
ଶୀଳାସ୍ତରୀୟ ଭୂମିକମ୍ପ (tectonic earthquake) ପୃଥିବୀର ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଇଲାସ୍ଟିକ ସ୍ଟ୍ରେନ (strain) ଏନର୍ଜି ଷ୍ଟୋର ହୋଇ ଥାଏ ଯାହା ଶୀଳା ତୃଟି ସ୍ଥାନରେ ଘୁଞ୍ଚେଇବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥାଏ । ଏହି ସ୍ତର ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଘଷି ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତର ଗୁଡ଼ିକ ପାଲିସ୍ ଥାଏ ଓ କୌଣସି ଆବୁଡ଼ଖାବୁଡ଼ା ବା ଅନିୟମିତ‌ତା ନ ଥାଏ । ଏହି ଘଷି ହେବା ସ୍ଥାନ ଲାଖିବା-ଖସିବା ପଦ୍ଧତିରେ ଘୁଞ୍ଚି ଯାଉଥାଆନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଥରେ ଲାଖିରହିଗଲେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ସେହି ଶକ୍ତି ବା ଏନର୍ଜି ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପରି ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଅବଶେଷରେ ଲାଖି ନ ରହି ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ଓ ଗଚ୍ଛିତ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ବିକୀରିତ ଇଲାସ୍ଟିକ ସ୍ଟ୍ରେନ ସିସ୍‌ମିକ୍ ତରଙ୍ଗ (radiated elastic strain seismic waves), ଘର୍ଷଣ ଉତ୍ତାପ ଓ ଶୀଳା ଫାଟିବା ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ମିଳିତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଭୁମିକମ୍ପ ଜାତ ହୁଏ । ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଚାପ ଓ ଭୂମିକମ୍ପ ଫେଲ୍‌ହେବାକୁ ଇଲାସ୍ଟିକ ରିବାଉଣ୍ଡ ଥିଓରି କୁହାଯାଏ । ହିସାବରୁ ଜଣାଯାଏ, ଗଚ୍ଛିତ ଶକ୍ତିର ୧୦ % କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ କମ୍ ଶକ୍ତି ଭୂମିକମ୍ପରେ ବିକୀରିତ ସିସ୍‌ମିକ୍ ଶକ୍ତି ଆକାରରେ ବାହାରେ । ଭୂମିକମ୍ପ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଭୂକମ୍ପ ଭଗ୍ନ ବୃଦ୍ଧିରେ ଲାଗେ ବା ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଉତ୍ତାପ ଜାତ ହୁଏ । ଅତଏବ ଭୂମିକମ୍ପ ପୃଥିବୀର ଉପଲବ୍‌ଧ ପୋଟେନ୍‌ସିଆଲ ଶକ୍ତି କମାଏ ଓ ଉତ୍ତାପ ବଢ଼ାଏ ଯଦିଓ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପୃଥିବୀର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରୁ ଜାତ କଣ୍ଡକ୍ଟିଭ୍ ଓ କନ୍‌ଭେକ୍‌ଟିଭ ଉତ୍ତାପ ପ୍ରବାହ ଅପେକ୍ଷା ନ‌ଗନ୍ୟ ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର କଡ଼ି 

 U.S. Geological Survey Earthquake Hazards Program
 European-Mediterranean Seismological Centre
 European-Mediterranean Seismological Center, real-time earthquake information website.
 Seismological Society of America.
 Incorporated Research Institutions for Seismology.
 IRIS Seismic Monitor - Recent Earthquakes
 Open Directory - Earthquakes 
 World earthquake map captures every rumble since 1898 | MNN - Mother Nature Network—Mother Nature Network (29 June 2012)

ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂମିକମ୍ପ
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ । ଶଙ୍ଖ ଓ କୋଏଲ ନାମକ ଦୁଇଟି ନଦୀ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମିରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି । ଏହି ଦୁଇନଦୀ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ରାଉରକେଲା ସ‌ହର ନିକଟବର୍ତୀ  ପାନପୋଷଠାରେ ମିଳିତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ନଦୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହାର ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ । ଏହା କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଯାଜପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ସହିତ ମିଶି ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ପଡ଼ିଅଛି । ବଣାଇଗଡ଼, ଭୁବନ, ତାଳଚେର ଓ ଜେନାପୁର ଏହି ନଦୀର କୂଳରେ ଅବସ୍ତିତ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀରେ ବେଶି ବନ୍ୟା ହେଲେ ଯାଜପୁର ଅଞ୍ଚଳର କ୍ଷତି ହୁଏ । http://www.india9.com/i9show/-Orissa/Brahmani-River-20953.htmdsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V09_016.gif
ଗତିପଥ
thumb|ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ଗତିପଥ
ଏହା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ଦେବଗଡ଼, ଅନୁଗୋଳ, କଟକ ଯାଜପୁର ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ୪୮୦ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଚାନ୍ଦବାଲିଠାରେ ଧାମରା ମୁହାଣରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ପଡ଼ିଅଛି । ଏହାର ଗର୍ଭଭାଗ ପ୍ରାୟ ୩୯,୦୩୩ କି.ମି. ।  ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଉପରେ କାଂଶବାହାଲଠାରେ ମନ୍ଦିରା ଡ୍ୟାମ ଓ ପାନପୋଷର ସନ୍ନିକଟରେ ତରକେରାଠାରେ ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣ ହୋଇ ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନାକୁ ସଦାସର୍ବଦା ଜଳଯୋଗାଣ ହେଉଉଅଛି । ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ରେଙ୍ଗାଲି ଡ୍ୟାମ ନିର୍ମାଣ ହୋଇ ୨୫୦ ମେଗାଓ୍ୱାଟ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇ ପାରୁଅଛି । ତାଳଚେରଠାରେ ସମଲ ବ୍ୟାରେଜ ନିର୍ମାଣ ହୋଇ ନଦୀ ଜଳ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଅଛି । ସରାଙ୍ଗଠାରେ ନଦୀ ଶଯ୍ୟାରେ ବିରାଟ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଖୋଦିତ ଭଗବାନଙ୍କର ଅନନ୍ତ ଶୟନ ମୂର୍ତ୍ତି ଜନମାନସର ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଅଛି । ବାଳକ ବାଜି ରାଉତ ଇଂରେଜ ଫଉଜକୁ ତା ଡଙ୍ଗାରେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଘାଟରେ ପାରି କରାଇ ନଦେଇ ତାଙ୍କ ଗୁଳମାଡ଼ରେ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ । ଢେଙ୍କାନାଳର ଏକଘରିଆ ଗ୍ରାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ କନେକଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ତଥା କବି ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ । କବି ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରବାହ୍ମଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଆମ୍ରକାନନ ମଧ୍ୟରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନକରି କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । 

ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଜେନାପୁରଠାରେ ଦୁଇଭାଗରେବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଡାହାଣକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଗଲାବେଳେ, ବିରୂପା ନଦୀ ଚୌଦ୍ୱାରଠାରୁ ମହାନଦୀରୁ ବାହାରି ବ୍ରାହ୍ମଣୀରେ ଇନ୍ଦୁପୁର, କାଇପଡ଼ା ଓ କୃଷ୍ଣନଗରଠାରେ ଉପନଦୀ ରୂପେ ସଂଗମ ସ୍ଥଳ ସୃଷ୍ଟି କରି ତଳକୁ ତଳକୁ  ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଭିତରକନିକାଠାରେ ତା' ଗର୍ଭରେ କୁମ୍ଭୀର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି  । ବାମକୁ ଖରସ୍ରୋତା ନଦୀ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି ।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଏହି  ନଦୀର ନାମକରଣ ବାବଦରେ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି ।  ଏକଦା ଋଷି ପରାଶରଙ୍କୁ ଏକ କୈବର୍ତ୍ତ କନ୍ୟା ନାଉରୀ ସାଜି ନଦୀ ପାର କରାଉଥିଲାବେଳେ ତାଙ୍କ ମନରେ କାମ ବାସନା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସେ କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରି ନିଜର କାମବାସନା ଚରିତାର୍ଥ କରିଥିଲେ ।  ସେହି କୈବର୍ତ୍ତ ବାଳିକାଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମହାକବି ତପସ୍ୱୀ ବେଦବ୍ୟାସ ।  ପରାଶର ତପବଳରେ ସେହି କୈବର୍ତ୍ତ ବାଳିକାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ । ସେହିକାଳରୁ ଏହି ନଦୀର ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ ।  ସଂଚାର, ପୃଷ୍ଠା-୨, ଗୁରୁବାର ୨୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ
Guru Kelu Charan Mohapatra Odissi Research Centre

ଲେଉଟାଣି ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର
ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା

ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା (ଜନ୍ମ: ୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଲେଖକ, ଔପନ୍ୟାସିକ, ନାଟ୍ୟକାର ଏବଂ ଅନୁବାଦକ । ଉଦ୍‌ଗାତା ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ପ୍ରାୟ ୨୧୦ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ୧୯୯୪ରୁ ୧୯୯୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନୀତ ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଶ୍ରୀନିବାସ ୧୯୩୫ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ମାଣିକାଗୋଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କର ପିତାମହ ସ୍ୱର୍ଗତ କପିଳ ରାୟଗୁରୁ ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ସଭା ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ପିତା ଶ୍ରୀଧର ଉଦ୍‌ଗାତା, ଜଣେ ସିଦ୍ଧ କବି ଓ ଚିତ୍ରକର ତଥା ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ବଡ଼ଭାଇ ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀନିବାସ ନିଜର ଶିକ୍ଷାଗୁରୁ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି । ପରିବାରର ଅନ୍ୟମାନେ ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷା, ଜ୍ୟୋତିଷ, କର୍ମକାଣ୍ଡ ଓ ସାରସ୍ୱତ ଭୂମିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବରେ ପରିଗଣିତ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ କବି କୁଟୀର, ରାଧାରାଣୀପଡା, ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଅଛନ୍ତି । ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ, ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା ଜଣେ ଲେଖିକା । ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ୧୬ଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ସାରିଛି ।

ରଚନାବଳୀ
ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କ ରଚନାବଳୀସମୂହ ହେଲା:
  
 କବିତା ସଙ୍କଳନ 
 ପୂରବୀ (୧୯୬୧)
 ଆପଣାର ଗୀତ (୧୯୭୮)
 ପୁନଶ୍ଚ..ପୁନଶ୍ଚ (୧୯୮୭)
 ଚୈତ୍ରରଥ (୧୯୮୧)
 ପ୍ରିୟତମାସୁ (୨୦୦୧)
 ଅପ୍ରମେୟସୁ (୨୦୦୨)
 ଭାବ ସମାଧି (୨୦୦୪)
 ଉପନ୍ୟାସ 
 ନୀଳ ନୟନ ତଳେ (୧୯୫୭)
 ଶେଷ ରାତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ସକାଳ (୧୯୬୧)
 ଆଲୁଅର ଡାକ (୨୦୦୩)
 ବ୍ୟାଘ୍ରାରୋହଣ (୧୯୯୯)
   
 ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ 
 ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (୧୯୫୭)
 ପାର୍ବତୀ (୧୯୬୨)
 ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ (୧୯୯୦)
 ଅନୁବାଦ ଗ୍ରନ୍ଥ 
 ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରମ୍‌ (ମୂଳଲେଖା: ସଂସ୍କୃତ, ୨୦୦୩)
 କବି କାହାଣୀ (ମୂଳଲେଖା: ବଙ୍ଗଳା)
 ଶୋଭାଯାତ୍ରା
 ଭବଭୂତି (ମୂଳଲେଖା: ଇଂରାଜୀ)
 ନୀଳ ହ୍ରଦ (ମୂଳଲେଖା: ହିନ୍ଦୀ, ଗଳ୍ପସଂଗ୍ରହ)
 ଶବଯାତ୍ରା (ଉପନ୍ୟାସ)
 ଉତ୍ସବା (କବିତା)
 ମଧୁଶାଳା 
  

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୦୮
 ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୨ ଓ ୧୯୭୪) 
 ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ ନିମନ୍ତେ), ୧୯୯୨ 
 ପ୍ରଜ୍ଞାପ୍ରଣାମ, ୨୦୧୩ 
 ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଦ୍ୟାସାଗର ସମ୍ମାନ (୨୦୦୨)
 ଡି.ଲିଟ୍ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
 ବିଦ୍ୟାବାଚସ୍ପତି (ପ୍ରୟାଗ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମେଳନ)
 ୟୁ.ପି. ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ସମ୍ମାନ
 ଲକ୍ଷ୍ନୌ-ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ସମ୍ମାନ
 ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୩ (ଗଙ୍ଗଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରଦତ୍ତ)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ନୁଆଁପଡ଼ା

ଲେଉଟାଣି ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ନୂଆଁପଡ଼ା
ଆତସବାଜି

thumb| କାନାଡ଼ା ଦିବସ ପାଳନ ଅବସରରେ ଓଟାୱାରେ ଆତସବାଜି
thumb|ଚୀନ ଦେଶର ସାଙ୍ଘାଇରେ ଏକ୍ସପୋ ୨୦୧୦ର ଉନ୍ମୋଚନ ଉତ୍ସବରେ ଆତସବାଜିର ଚଳମାନ ଦୃଶ୍ୟ

ଆତସବାଜି ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ବାଣ (ଫୋଟକା) ବା ନିଆଁ ବାରୁଦର ମନୋରଂଜକ ଖେଳ ଯାହା ଧାର୍ମିକ (ଦୀପାବଳି, କାର୍ତିକ ପୁନେଇଁ) ଓ ସାମାଜିକ (ବିବାହ, ବ୍ରତ) ଉତ୍ସବ ପାଳନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବାରୁଦରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବାଣରେ ନିଆଁ ଲଗାଇଲେ ଲାଲ୍, କମଳା, ହଳଦିଆ, ସବୁଜ, ନୀଳ, ନାରଂଗୀ ଓ ରୂପେଲି ଆଦି ନାନା ରଂଗର ଚିତ୍ର, ଶବ୍ଦ ଓ ଗତିର ଅଗ୍ନିକ୍ରୀଡ଼ା ଦିଶେ। ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଂତରେ ଏହାର ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ ଦେଖାଯାଏ।

 ଇତିହାସ 
ଆଜିଯାଏ ମିଳିଥିବା ଦୃଷ୍ଟାଂତ ଅନୁସାରେ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚୀନ ଦେଶରେ ଆତସବାଜୀର ପ୍ରଥମ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା । ଏହା 
ଚୀନୀ ପରଂପରାର ଏକ ମୂଳ ଅଂଗ ଓ ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ବିଶ୍ୱର ଅଲଗା ପ୍ରାଂତକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।  Temple, Robert K.G. (2007). The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention (3rd edition). London: André Deutsch, pp. 256–265.  ଚୀନ ଦେଶ ହେଉଛି ଆତସବାଜୀ ତିଆରି କରିବା ଓ ରପ୍ତାନୀ କରିବାରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ।

 ଓଡ଼ିଶାରେ ଆତସବାଜି 
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କେତେକ ରାହାଂଗ ଶାସନରେ ବହୁ କାଳରୁ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ, ଚଂପକ ଦ୍ୱାଦଶୀ, ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଆଦିରେ ଗ୍ରାମର ଲୋକେ ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ଲୋକେ ନାନା ପ୍ରକାର ବାଣ ନିଜେ ତିଆରି କରି ମାରନ୍ତି। ବାରୁଦରୁ ବାଣ ତିଆରି କରିବାର ବିଧି ଓ ଭାଗମାପ ବିଭିନ୍ନ ପୋଥିରେ ଲିଖିତ ରହିଛି ।
 ଆତସବାଜିର ପ୍ରକାର 
କେତେକ ବାଣର ନାମ ଚଂପା, କୁଂପୀ, ତୁଂବ, ହାବିଳି, ଚକ୍ର ଆକାଶ ମଲ୍ଲୀ, ଆସମାନଗୋଲା, ଚେଂଗ, କାଠଚଂପା, ଚଂଦ୍ରଉଦିଆ ବା ମହତାପ, ପାଣିକୁଆ, ବଂବାଜୀ, ତୋପବାଜୀ, କଦଂବଗଛ, ରସକଦଂବ ।

ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଥିବା ଭେଦରେ ଆତସବାଜୀ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଆକାଶରେ ଫୁଟୁଥିବା ବାଣକୁ ହାବିଳି ଓ ମାଟିରେ ଫୁଟୁଥିବା ବାଣକୁ ଫୋଟକା କୁହାଯାଏ । ତେବେ ଆକାଶକୁ ଛଡ଼ାଯାଉଥିବା ଆତସବାଜୀ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଓ ଆଜିର ଆତସବାଜୀ ବଜାରରେ ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ । ଏ ଗୁଡ଼ିକ ମୂଲତଃ କାଗଜ, କାଠି(ବାଉଁଶ), ସୁତୁଲି ଆଦିର ଉପଯୋଗ କରି ବାରୁଦରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ବାଣ
 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 ଧୂମହୀନ ଆତସବାଜୀ (ଦୈନିକ ଭାସ୍କର) 
 ଆତସବାଜୀ ଅନୁସଂଧାନ ଓ ବିକାଶ କେଂଦ୍ର, ଶିବକାଶୀ 
 NOVA Online Kaboom! with pyrotechnics, anatomy of fireworks, etc
 Canadian Fireworks Association ACP
 The Science of Fireworks, demonstration lecture on the history of the modern firework

ଶ୍ରେଣୀ:ଆତସବାଜି
ବାଣ

thumb|230px| ଫୁଟୁଥିବା ବାଣ
ବାଣ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର କ୍ଷୁଦ୍ର ବିସ୍ଫୋଟକ ଯାହା ବାରୁଦରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କଲେ, ଧୂଆଁ, ନିଆଁ ଓ ପ୍ରଚଂଡ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଭୁଇଁବାଣ, ସିଟିବାଣ, ତାଳବାଣ, ଚ଼କ୍ରିବାଣ, ହାବେଳୀ ଏମିତି ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ପ୍ରକାରର ବାଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ  । କେତେକ ବାଣରେ ନିଆଁ ଲଗେଇଲେ ସେଥିରୁ କେବଳ ରଙ୍ଗୀନ୍ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ବାହାରେ  । ଆଉ କେତେକ ବାଣ ଅଗ୍ନିସଂଯୋଗ ପୂର୍ବକ ପ୍ରଚ଼ଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ କରି ଫାଟିଯାଏ  । ହାବେଳୀ ବାଣ ରଙ୍ଗୀନ୍ ସ୍ଫୁରଣ ସହିତ ଶେଷରେ ଫାଟିଯାଇ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ  । କେତେକ ବାଣ ପାଣି ଭିତରେ ବି ଫୁଟେ  । 

 ଇତିହାସ 
          
କୁହାଯାଏ ବାଣ ବା ଫୋଟକାର ଆବିଷ୍କାର ପ୍ରଥମେ ଚୀନ ଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା। Chemicals for Life and Living, Eiichiro Ochiai, Springer, 2011, , ... Fireworks were actually invented by Chinese alchemists who sought the elixir of immortality, as recorded in a book (Methods of the Various Schools of Magical Elixir Preparations) published around 650  
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚ଼ୀନ୍ ଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ ରକେଟ୍ ଓ ବିସ୍ଫୋରକ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା  । ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରବ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା  । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୯୬୦ରୁ ୧୨୭୯ ମଧ୍ୟରେ 'ସୋଙ୍ଗ୍' ବଂଶର ରାଜୁତି ସମୟରେ ସେମାନେ ସୋରା, ଗନ୍ଧକ ଓ କୋଇଲାର ମିଶ୍ରଣରେ ବାରୁଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ  । ୧୨୭୯ ମସିହାରେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ବାରୁଦ ତିଆରି ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବାର କୁହାଯାଏ  । ପ୍ରଥମେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟମାନେ ୧୨୪୧ ମସିହାରେ ଇଉରୋପ ମହାଦେଶରେ ଚ଼ୀନଦେଶୀୟ ବାରୁଦ ଓ ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ଏକମତ ହୁଅନ୍ତି  । ତେବେ ୧୨୫୮ ମସିହାରୁ ଇଉରୋପ୍ରେ ବାରୁଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ  । କିନ୍ତୁ ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ବାଣ ତିଆରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚ଼ୀନ୍ ଦେଶର କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଟପିଯାଇଥିଲେ  । ସେହି ସମୟରେ ବନ୍ଧୁକର ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା  । ଇଟାଲୀ ଓ ଜର୍ମାନୀରେ ଏହି କୌଶଳରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଦିଗରେ ପ୍ରଚେ଼ଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲା  । ୧୩୩୪ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ବାରୁଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା  । ଇଉରୋପ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାରୁଦର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା  । ଆଜି ପ୍ରାୟ ସବୁ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ବାଣ ଫୁଟାଯାଉଛି  । ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୫୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାଣ ବାବଦରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ  ।

 ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ 
 ହିନ୍ଦୀ - ଫଟାକା, ପଟାଖା
 ଇଂରାଜୀ - cracker, 
 ଫରାସୀ – ତରକେ
 ଆରବୀ – ترقه
 ଗୁଜରାଟି – ଫଟାକ
 ପର୍ତୁଗୀଜ – ପନଚାଉ (Panchão)

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଆତସବାଜି

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 ପଟାଖୋଁ କୀ ବଦଲୀ ଦୁନିଆ, ବିବିସି ହିନ୍ଦୀ
 ବାଣ ଉପରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
 ବାଣ ଫୁଟାଇବାରେ ଅସାବଧାନତା ହେତୁରୁ ହାତରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତ 
 www.crackerpacks.com guide to collecting firecrackers

ଶ୍ରେଣୀ:ଆତସବାଜି
ଇତିହାସରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଐତିହାସିକ ସୁନାମି ଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଲିକା ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଅଛି ।

 ୧୦୦୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ 
 ≈ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୬୧୦୦: ନର୍‌ୱିଜିଆନ୍ ସାଗର 

ନର୍‌ୱିଜିଆନ୍ ସାଗରରେ 'ମୋର ତଟ'ଠାରୁ (Møre coast) ୧୦୦ କିମି ଉତ୍ତର-ପୁର୍ବରେ ଷ୍ଟୋରେଗା ଭୂ-ସ୍ଖଳନ (Storegga Slides) ହୋଇଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରରେ ବହୁତ ବଡ଼ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ୨୯୦ କିମି ତଟୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଧସି ଯାଇଥିଲା ଓ ଛାଡିଗଲା ୩,୫୦୦ ଘନକିମିର ମଇଳା ।

 ୧୦୦୦ରୁ ୧୭୦୦ ମଧ୍ୟରେ 
୧୭୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ
 ୧୮୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ 
୧୯୦୦-୧୯୫୦
 ୧୯୫୦-୨୦୦୦ 
୨୦୦୦
 ୨୦୦୪: ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର 

right|thumb|୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର ଭୂମିକମ୍ପ; ଥାଇଲାଣ୍ଡର ଆଓ ନାଙ୍ଗଠାରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ଦୃଶ୍ୟ

୨୦୦୪ରେ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ, ଯାହାର "କ୍ଷଣିକ ପରିମାଣ ପରିମାପ" ୯.୧-୯.୩ ରହିଥିଲା,  ଓ ଏହା ୨୦୦୪, ଡିସେମ୍ବର ୨୬ରେ ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ଘାତକ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଯାହା ୨୩୦,୨୧୦ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଥିଲା (ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ୧୬୮,୦୦୦ଙ୍କୁ ମିଶେଇ) । ଏହା ପୃଥିବୀର ଲିପିବଦ୍ଧ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର "ଘାତକ ପ୍ରକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ" ଥିଲା ।
thumb|250px|Animation of the tsunami caused by the earthquake showing how the tsunami radiated from the entire length of the  rupture.

 ଆଧାର 

 ବାହାର କଡ଼ି 
 Tinti S., Maramai A., Graziani L. (2007). ଇଟାଲୀୟ ସୁନାମି କ୍ୟାଟାଲୋଗ, Version 2 (Windows software database)

ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନାମି
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର

ଲେଉଟାଣି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର
ଚକ୍‌ଲେଟ୍‌

ଚକ୍‌ଲେଟ୍, ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କୁଶ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ସୁଶାନ୍ତ ମଣି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବାବୁଶାନ୍ ଓ ଅର୍ଚ୍ଚିତା । ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ସମରେଶ ରାଉତରାୟ, ହରିହର ମହାପାତ୍ର, ବିଦୁସ୍ମିତା, ଅଙ୍କିତା ଭୌମିକ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା ଆଦି କଳାକାମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

 ଅଭିନୟ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଚକ୍‌ଲେଟ୍‌’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
 ବାବୁସାନ
 ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ
 ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
 ସମରେଶ ରାଉତରାୟ 
 ମିହିର ଦାସ
 ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
 ହରିହର ମହାପାତ୍ର
 ବିଦୁସ୍ମିତା
 ଅଙ୍କିତା ଭୌମିକ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବଣି

thumb|Common myna, near Sukhna lake Chandigarh, India

thumb|Acridotheres tristis

ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ବଣି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ବଣି ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରିବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତିନାହିଁ । ସାଧାରଣତଃ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଗଛମାନଙ୍କରେ ନୀଡ଼ ବାନ୍ଧନ୍ତି । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖୁଣ୍ଟ, ଘରର ପାରାପେଟି ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ବଣିମାନେ ରହୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ପୋକଜୋକ, ଫଳ, ମଣିଷର ଖାଦ୍ୟର ଅବଶେଷ, ଶସ୍ୟ କଣିକା ଉପରେ ବଣିମାନେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ରଙ୍ଗ ଓ ଆକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମାଈ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ବଣି ଉଭୟ ସମାନ । ବଣିମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ବସା ବାନ୍ଧନ୍ତି । ମାଈବଣି ଥରକେ ୪-୫ଟି ଗାଢ଼ ନୀଳରଙ୍ଗର ଡିମ୍ବ ପାରିଥାଏ । 'କିକ୍-କିକ୍-କିକ୍' ଶବ୍ଦରୁ ବଣିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବାରିହୋଇପଡେ । ବଣିମାନେ ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ି ବୁଲିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଯୋଡ଼ିବଣି ଦେଖିବା ଶୁଭ ବୋଲି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ । ସମ୍ବାଦ, ପୃଷ୍ଠା- ୨, ମନୋଜ ଭି ନାୟାର, ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ଆଶିଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ 'କମନ୍ ନେଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍‌ବର୍ଡ୍‌ସ ଅଫ୍ ଓଡ଼ିଶା' ପୁସ୍ତକରୁ
 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷରେ ବଣି ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ 
 Common Myna videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
 (Indian Myna =) Common Myna - Species text in The Atlas of Southern African Birds.
 Indian Myna Control Handbook 
 
 Common Myna video on Wild Sri Lanka
 ANU Indian Common Myna page  about Mynas as an invasive species in Australia and what can be done to control them

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ଇତିହାସରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା

ଲେଉଟାଣି ଇତିହାସରେ ହୋଇଥିବା ସୁନାମି ଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା
ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ

ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ  ଦିଲ୍ଲୀର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ  । ୨୦୧୫ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ତାଙ୍କ ଦଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ଲାଭ କରିଥିଲା।  ୨୦୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୪ ତାରିଖରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। କେଜରିୱାଲଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୬୮ ଜୁନ୍‍ ୬ରେ ହରିୟାଣାର ହିସାରରେ ହୋଇଥିଲା । ପିତା ଗୋବିନ୍ଦରାମ କେଜରିୱାଲ ଜିନ୍ଦଲ ଷ୍ଟିଲରେ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୯ରେ ଆଇଆଇଟି ଖଡଗପୁରରୁ ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ (ବିଟେକ୍‍) ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।  ଇଞ୍ଜନିୟରିଂ କରିବା ପରେ କେଜରିୱାଲଙ୍କୁ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ କମ୍ପାନୀରେ ଚାକିରି ମିଳିଥିଲା । ହେଲେ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ସେ ଚାକିରି ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୯୫ରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରାଜସ୍ୱ ସେବା (ଆଇଆରଏସ୍‍) ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା ।
ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୦୬ରେ ସେ ଚାକିରିରୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହାପରେ ସେ ପରିବର୍ତ୍ତନ  ନାମକ ଅଣସରକାରୀ ସଂଗଠନ (ଏନ.ଜି.ଓ) ଆରମ୍ବ କରି ଦୁର୍ନୀତି ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଶ୍ରୀମତୀ ଅରୁଣା ରାୟଙ୍କ ପରି କିଛି ସମାଜସେବୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶି 'ରାଇଟ୍ ଟୁ ଇନଫର୍ମେସନ' ବା 'ସୂଚନା ଅଧିକାର ଆଇନ' ଆଣିବାରେ ବହୁତ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି କାମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ରମଣ ମ୍ୟାଗାସେସ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । 
ଏହାପରେ ସେ ସୂଚନା ଅଧିକାର ଆଇନ ଲାଗି ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଆନ୍ନା ହଜାରେଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମିଶି ସେ ଏକ ସଶକ୍ତ ଜନଲୋକପାଳ ଆଇନ ଆଣିବା ପାଇଁ ସାରା ଦେଶରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆନ୍ନାଙ୍କ ସଫଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ କେଜରିୱାଲ ୨୦୧୨ ନଭେମ୍ବର ୨୬ରେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଗଠନର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୩ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ, ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆସନରୁ 
ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରି ୧୫ବର୍ଷଧରି ଦିଲ୍ଲୀର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଶୀଲା ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ୨୫ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରେ  ହରାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୧୩ ନିର୍ବାଚନରେ ଆପ୍‍ ୨୮ଟି ଆସନରେ ଜିତି ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜନୀତିରେ ଚହଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । କଂଗ୍ରେସକୁ ମାତ୍ର ୮ଟି ଆସନ ମିଳିଥିଲା । ବିଜେପି ମେଣ୍ଟ ୩୨ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା । ଶେଷରେ କଂଗ୍ରେସ ସମର୍ଥନରେ କେଜରିୱାଲ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ । ୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ କେଜରିୱାଲ ଦିଲ୍ଲୀର ସପ୍ତମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିଦ୍ୟୁତକର ଓ ଜଳକର ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବିଧାନ ସଭାରେ ଜନଲୋକପାଳ ଆଇନକୁ ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ସମର୍ଥନ ନ କରିବାରୁ ଏହା ଗୃହୀତ ହୋଇ ପାରିନଥିଲା । ତେଣୁ କେଜରିଓ୍ୱାଲ ଗାଦିରେ ବସିବାର ମାତ୍ର ୪୯ ଦିନ ପରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁୂ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କେଜରି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ବାରାଣସୀ ଆସନରୁ ବିଜେପିର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ତଥ୍ୟ 

 'Parivartan' Official website
 'Public Cause Research Foundation' Official website
 'The Insurgent' by MEHBOOB JEELANI, The Caravan
 Arvind Kejriwal Interview BBC Hindi
 Arvind Kejriwal Interview BBC Hindi – Audio 
 An Interview with Arvind Kejriwal
 'Lokraj Andolan' 
 'India Against Corruption'
 'Valmik Thapar Interviews Arvind Kejriwal' 
 Follow Jan Lokpal Bill Movement
 Swaraj(English/Hindi):Arvind Kejriwal Swaraj 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ