biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ

thumb|upright=1.35|ପୃଥିବୀରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା କୁକୁଡ଼ା
କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ କ‌ହିଲେ  Poultry () କ‌ହିଲେ ସାଧାରଣତଃ ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ ପର ନିମନ୍ତେ ମାନବ ପାଳୁଥିବା କୁକୁଡ଼ା ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ବୁଝାଏ (domesticated bird) । ଏହି ପକ୍ଷୀ ଅର୍ଡ଼ର ଗାଲିଫର୍ମିସ (Galliformes) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯେଉଁଥିରେ କୁକୁଡ଼ା ସ‌ହିତ କ୍ୱେଲ (quail) ଓ ଗୃହପାଳିତ ଟର୍କିମାନଙ୍କର (turkeys) ନାମ ରଖାଯାଏ ଓ ଏମାନେ ସୁପରଅର୍ଡ଼ର ଫାଉଲ (superorder Galloanserae (fowl)) ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଆନ୍ତି । ଏହି ପାଳନ କେବଳ କୁକୁଡ଼ାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ । 

ମାଂସ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ (ଯେପରିକି ପାରା) ପାଳୁଥିଲେ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ପୋଲଟ୍ରି କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ବଣୁଆ ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ଶିକାରକୁ ଏହି ଦଳର ନାମରେ ରଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ତାକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଗେମ୍ କୁହାଯାଏ । 

ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ପୋଲ୍‌ଟ୍ରି ଘରୋଇକରଣ ହୋଇଛି । ବୋଧହୁଏ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଳୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ଅଣ୍ଡା ଧରି ଆଣି ଘରେ ଉଷୁମେଇ ଛୁଆ କରିବା ବନ୍ଦବୋସ୍ତ କରୁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଘରେ ରଖିଲେ । ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ କୁକୁଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଲଢ଼େଇ କରେଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାପରେ ତାହାର ମାଂସ ଖାଇବା କଥା ତାଙ୍କ ଖିଆଲକୁ ଆସିଥିଲା । 

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶତାବ୍ଦୀମାନଙ୍କରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୃତ ବୃଦ୍ଧି, ଅଣ୍ଡା ଦେବା ଯୋଗ୍ୟତା, ନିରୀହତା, ପର ସଂଗ୍ରହ ଓ ପୁଷ୍ଟିକରଣ ନିମନ୍ତେ ବାଛି କରି ସେମାନଙ୍କୁ ରଖାଗଲା । ପୁରୁଣା ଯୁଗର କୁକୁଡ଼ା ଅପେକ୍ଷା ଆଧୁନିକ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ଚେହେରା ଅନେକଟା ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି । ଅଳ୍ପ କିଛି କୁକୁଡ଼ାଙ୍କୁ ଛୋଟ ଦଳରେ ରଖି ପାଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ କମର୍ସିଆଲ ଭାବରେ ରଖାଯାଉଛି । 

ସାରା ପୃଥିବୀରେ ସନ ୨୦୧୨ରେ ଲୋକମାନେ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ୭୦% ପୋଲ୍‌ଟ୍ରି ଓ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଖାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଉଚ୍ଚମାନର ପ୍ରୋଟିନ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଥାଏ । ଖାଦ୍ୟ ବିଷକ୍ରିୟା (food poisoning) ନ ହେବା ପାଇଁ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସକୁ ଉତ୍ତମରୂପେ ସିଦ୍ଧ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । 
ଇଂରାଜୀର ପୁଲ୍‌ଟ୍ରିଏ ଶବ୍ଦରୁ, ପୁରୁଣା ଫରାସୀ ଭାଷାର ପୋଲେଟିଏର, ପାଉଲେଟ/ ପୁଲେଟରୁ, ପାଉଲେଟ ଡିଲର ଶବ୍ଦ ପାଉଲରୁ (poule) ଓ ଲାଟିନ ଶବ୍ଦ ପୁଲୁସରୁ (pullus) ପୋଲ୍‌ଟ୍ରି ଶବ୍ଦ ଆସିଥିବା ଜଣାଯାଏ । ପୁଲ୍ଲେଟ ଶବ୍ଦଟି ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀର ପୁଲେଟରୁ ଆସିଛି ଯାହା ଲାଟିନ ଭାଷାର ପୋଲେଟ ଶବ୍ଦରୁ ନିଆଯାଇଛି; ଏ ଦୁଇଟି ଲାଟିନର ପୁଲ୍ଲୁସ ଶବ୍ଦରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହା ଯୁବ ପଶୁ ବା କୁକୁଡ଼ାକୁ ବୁଝାଏ ।  ଫାଉଲ ଶବ୍ଦ ଜର୍ମାନୀ ଭାଷାରୁ ଆସିଛି । 

upright|thumb|right|Cock with comb and wattles
ସ୍ଥାନୀୟ କୁକୁଡ଼ା ବା ଚିକେନ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ପକ୍ଷୀ, ସଳଖ ଠିଆ। ଓ ମାଂସଳ ଚୁଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା କୁକୁଡ଼କୁ ଗଞ୍ଜା କୁହାଯାଏ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଆକାର ବଡ଼ ଅଧିକ ରଙ୍ଗୀନ ଓ ମାଈ ଅପେକ୍ଷା ପର ଅଧିକ । ଏମାନେ ସବୁ ଖାଆନ୍ତି, ଖୋଜି ଖୋଜି ମଞ୍ଜି, ଛୋଟ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । କେହି ଗୋଡ଼େଇଲେ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ବୁଦା ଆଢ଼ୁଆଳକୁ ଦୌଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି ଓ ଏମାନେ କ୍ୱଚିତ ଉଡ଼ନ୍ତି । ଘରୋଇ କୁକୁଡ଼ ମୂଖତଃ ବଣୁଆ ରେଡ ଜଙ୍ଗଲଫାଉଲ (red junglefowl) ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ସୂତ୍ରରୁ ଆସିଛି ।  ପ୍ରାୟ ୭,୦୦୦ରୁ ୧୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏମାନଙ୍କୁ ଘରୋଇକରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହାର ଫସିଲ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଚୀନରେ ମିଳୁଛି ଓ ତାହା ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୫,୪୦୦ରେ ଡେଟ ହୋଇଛି । ଆଗେ କୁକୁଡ଼ା ଲଢ଼େଇ ନିମନ୍ତେ ଘରେ ଗଞ୍ଜା ପୋଷା ହେଉଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୪,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମିଶରରୁ କୁକୁଡ଼ା ଆସି ଇଣ୍ଡସ ଭାଲିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ଲଢ଼େଇ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି ଓ ଉର୍ବରତାର ଚିହ୍ନ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ମିଶରୀୟମାନେ ଅଣ୍ଡାକୁ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଉଷୁମେଇବା (incubation) ପଦ୍ଧତି ଶିଖିଥିଲେ । ସେହି କାଳଠାରୁ ଅଣ୍ଡା ଓ ମାଂସ ପାଇଁ କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟପିଯାଇଛି ।  
 
 ଆଧାର
ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ

ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାଜେଶ ମହାନ୍ତି, ଯାହାକି ରିସ୍ତା ୱେବ୍ ଇଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହ କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ସଂଯୁକ୍ତା ନାୟକ । ହେମନ୍ତ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ଯ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅମ୍ଳାନ ଦାସ, ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, କୁସୁମ ତ୍ରିପାଠୀ, ସୁଜିତ ପ୍ରଧାନ, ଶ୍ରୀଲା ତ୍ରିପାଠୀ, ମନୋଜ ପାତ୍ର, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସଞ୍ଜୟ, ଅଜୟ, ବିଶୁ, ପୂଜା, ଲିଜା, ନେହା, ପ୍ରତୀକ୍ଷା, ସାନିଆ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ଅମ୍ଳାନ ଦାସ
 ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
 ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ
 ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ
 ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
 ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି
 ଜୀବନ ପଣ୍ଡା
 ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ
 କୁସୁମ ତ୍ରିପାଠୀ
 ସୁଜିତ ପ୍ରଧାନ
 ଶ୍ରୀଲା ତ୍ରିପାଠୀ
 ମନୋଜ ପାତ୍ର
 ରାଜେନ୍ଦ୍ର
 ସଞ୍ଜୟ
 ଅଜୟ
 ବିଶୁ
 ପୂଜା ଲିଜା
 ନେହା
 ପ୍ରତୀକ୍ଷା
 ସାନିଆ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ । ଗୀତିକାର ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ଅନନ୍ୟା ଶ୍ରୀତମ ନନ୍ଦ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଆଶୁତୋଷ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ

ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ (ଜନ୍ମ: ୬ ଜୁନ ୧୯୭୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କୋରାଇ ଓ ସୁକିନ୍ଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ ୧୯୭୩ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ମେକାନିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ । ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନଙ୍କର ବାପା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଘଡ଼ାଇ ଜଣେ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନରେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

 ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
ଆରମ୍ଭଶେଷପଦବୀନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀଦଳ୨୦୦୯୨୦୧୪ସଭ୍ୟ, ୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୋରାଇବିଜୁ ଜନତା ଦଳ୨୦୧୪୨୦୧୯ସଭ୍ୟ, ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାସୁକିନ୍ଦାବିଜୁ ଜନତା ଦଳ୨୦୧୯ଏବେଯାଏଁସଭ୍ୟ, ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାସୁକିନ୍ଦାବିଜୁ ଜନତା ଦଳ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା
ଏମୁ

thumb|call of a female emu at the ZOOM Erlebniswelt Gelsenkirchen in Germany 
ଏମୁ (Dromaius novaehollandiae) ଏକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ଯିଏ ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୀବନ୍ତ ପକ୍ଷୀ; ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଏହାର ରାଟାଇଟ (ratite ) ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅଷ୍ଟ୍ରିଚ ଅଛି । ଏହା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସ୍ଥାନୀୟ  (endemic) ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପକ୍ଷୀ ଓ ଜେନସ ଡ୍ରୋମାଇଅସର (Dromaius) ଏକ୍ସଟାଣ୍ଟ ଟାକ୍ସନ (extant) ସଭ୍ୟ । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ୧୭୮୮ର ୟୁରୋପିଆନ ସେଟଲମେଣ୍ଟ ପରେ ଟାସମାନିଆନ ଏମୁ (Tasmanian), କଙ୍ଗାରୁ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ (ଦ୍ୱୀପ) ଏମୁ (Kangaroo Island) ଓ କିଙ୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏମୁ (King Island) ପ୍ରଜାତିର ଏମୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହେବା ପରେ ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥଳଭାଗରେ କେବଳ ଏମୁ ବିସ୍ତାର କରି ରହିଲେ । ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ ଫର କଞ୍ଜରଭେସନ ଅଫ ନେଚର (International Union for Conservation of Nature) ସଂସ୍ଥା ତରଫରୁ ଏମୁକୁ 'ଲିସ୍ଟ-କନସର୍ନ ସ୍ପେସି' (least-concern species ) ରେଟ ମିଳିଛି ।  

ଏମୁର ପର ନରମ, ରଙ୍ଗ ମାଟିଆ, ବେକ ଓ ଗୋଡ଼ ଲମ୍ବା, ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୧.୯ ମିଟର/୬.୨ ଫୁଟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଉଡ଼ିପାରେନି । ଏହା ବ‌ହୁତ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିପାରେ ଏପରିକି ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଘଣ୍ଟାରେ ୫୦ କି:ମି: ବା ୩୧ ମାଇଲ ଚାଲିପାରେ । ଏମାନେ ଅନେକ ରକମର ଛୋଟ ଗଛ ଓ କୀଟ, ପୋକମାନଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସପ୍ତାହ ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପି ଉପାସରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରନ୍ତି । ସେମାନେ ଜଳ ପାନ ବାରମ୍ବାର କରନ୍ତିନି କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସୁବିଧା ମିଳେ, ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣ ପିଅନ୍ତି । 

ମଇ ଓ ଜୁନ ମାସରେ ଏମୁର ପ୍ରଜନନ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ମାଈ ଏମୁମାନେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅଣ୍ଡିରା ସାଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼େଇ କରନ୍ତି । ମାଈ ଏମୁ ଅନେକ ଥର ଯୌନ ସଙ୍ଗମ କରିପାରେ ଓ ଅନେକ ଥର ଗୋଟିଏ ଋତୁରେ ଅଣ୍ଡା ଦେଇପାରେ । ଅଣ୍ଡିରା ଏମୁ ଅଣ୍ଡା ଉଷୁମାଏ ଓ ସେହି ସମୟରେ ସେ ପ୍ରାୟ ଖିଆ ପିଆ କିଛି ନ କରିବାରୁ ଓଜନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ କମିଯାଏ । ଆଠ ସପ୍ତାହରେ ଅଣ୍ଡାରୁ ଛୁଆ ବାହାରନ୍ତି ଓ ଏମାନଙ୍କ ଲାଳନ ପାଳନ ବାପାମାନେ କରନ୍ତି । ଛଅ ମାସରେ ଏମୁ ଛୁଆର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଜନନ ଋତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପରିବାର ସାଥିରେ ରହେ । ଏମୁକୁ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଜାତୀୟ ଚିହ୍ନ (cultural icon of Australia) ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି, ସୈନିକମାନଙ୍କର କୋଟରେ ଏହାର ଛବି ଥାଏ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରାରେ ମଧ୍ୟ ଛବି ଥାଏ ।  ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଲୋକ‌କଥା ଓ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ଏହି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ । 

 ଅର୍ଥନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ 
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏମୁ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରହି ତାହାର ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି । ତାହାର ଚର୍ବିକୁ ବୁସ ମେଡିସିନ (bush medicine) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତ ଓ ଚର୍ମରେ ଘସନ୍ତି । ଏହା ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଲୁବ୍ରିକାଣ୍ଟ; କାଷ୍ଠ ନିର୍ମିତ ପଦାର୍ଥ ଓ ବାସନମାନଙ୍କୁ ତୈଳାକ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ଓକ୍ରେ (ochre) ସାଥିରେ ମିଶେଇ ଉତ୍ସବରେ ଦେହରେ ଲଗେଇ ସଜାନ୍ତି ।  Eastman, pp. 62–64.
 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ମେଣ୍ଢା

ଗୃହପାଳିତ ମେଣ୍ଢା (Domestic sheep /Ovis aries) ଏକ ଚତୁସ୍ପଦ (quadrupedal) ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ (mammal) ରୋମନ୍ଥନ‌କାରୀ ପ୍ରାଣୀ ଯାହାକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପୋଶାଯାଏ । ଅଧିକାଂଶ ରୋମନ୍ଥନ‌କାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଳି ଏମାନେ ଆର୍ଟିଓଡାକ୍ଟିଲା ଅର୍ଡ଼ର ସଭ୍ୟ । ଯଦିଓ ଓଭିସ ଜେନସର ଅନେକ ପ୍ରଜାତିଙ୍କୁ ମେଣ୍ଢା ନାମ ଦିଆଯାଏ, ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହାକୁ ପ୍ରାୟ ଓଭିସ ଆରିସ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ । ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ଏକ ବିଲିଅନ ବା ଶହେ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ମେଣ୍ଡା ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାଣୀ । ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ ମାଈ ମେଣ୍ଢାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଇଉଇ (ewe) କୁହାଯାଏ, ଅଣ୍ଡିରାକୁ ରାମ (ram) ବା ଟୁପ (tup) କୁହାଯାଏ; ଖାସୁ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀକୁ ୱେଦର (wether), ଓ ଛୁଆକୁ ଲ୍ୟାମ୍ବ (lamb) କୁହାଯାଏ । 

ୟୁରୋପ ଓ ଏସିଆର ଥିବା ବଣୁଆ ମୌଫ୍ଲନ (mouflon) ପ୍ରାଣୀର ବଂଶଧର ମେଣ୍ଢା ହୋଇପାରେ । ପୁରାତନ କାଳରୁ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଲକ୍ଷରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ମେଣ୍ଢାମାନଙ୍କୁ ଅଧୁନା ମାଂସ,  ଓ କ୍ଷୀର ନିମନ୍ତେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ପଶମ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଏହାର ରୁମକୁ କାଟି (shearing) ଉଲ (wool) ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ମେଣ୍ଢା ଛୁଆ ମାଂସକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଓଭାଇନ Ovine ଓ ବଡ଼ ମେଣ୍ଢାର ମାଂସକୁ ମଟନ (:en:mutton) କୁହାଯାଏ । ଅଧୁନା ଉଲ ଓ ମାଂସ ପାଇଁ ମେଣ୍ଢା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି ଓ ବେଳେ ବେଳେ ତାର ଚର୍ମ (pelts), କ୍ଷୀର ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । 

ପୃଥିବୀର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ କୃଷିକର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଏ ଓ ଅଧିକାଂଶ ସଭ୍ୟତାରେ ଏହା ଏକ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇଆସିଛି । ଅଧୁନା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ତ‌ଥା ବ୍ରିଟିଶ ଦ୍ୱୀପ‌ପୁଞ୍ଜରେ (British Isles) ମେଣ୍ଢା ପାଳନ କରାଯାଏ । 
 
ମେଣ୍ଢା ପାଳନରେ ଦେଶ ବା ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି । ପୁରାତନ ଇଂରାଜୀ (Old English)ର  ଶବ୍ଦରୁ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ (Middle English) ସମୟରେ ସିପ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା । ମେଣ୍ଢା ଉଭୟ ଏକ ଓ ବ‌ହୁବଚନରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ମେଣ୍ଢା ଦଳକୁ ଫ୍ଲକ୍, ହର୍ଡ଼ (herd) ବା ମ‌ବ କୁହାଯାଏ । ବୟସ ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅନେକ ନାମକରଣ ହୋଇଥାଏ । 

ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ ଚାଷକାମ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପଶୁ, ମାନବ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହା ଓତଃପ୍ରୋତ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ । ଆଧୁନିକ ଭାଷା ଓ ସିମ୍ବୋଲୋଜିରେ (symbology) ମଧ୍ୟ ଏହାର ସ୍ତାନ ଅଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା, ଆବ୍ରାହାମିକ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଗୋଲ୍ଡେନ ଫ୍ଲିସ କାହାଣୀ ଭଳି ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ମେଣ୍ଢାର ସ୍ଥାନ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି । ଉଭୟ ପୁରାତନ ଓ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଧର୍ମକର୍ମରେ ଏହାକୁ ବଳି ଦେବା ପ୍ରଥା ଚାଲିଆସିଛି । 

ଇତିହାସ
ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ଓ ତାଙ୍କର ବଣୁଆ ପୁର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ତ‌ଥା ପୂର୍ବଜଙ୍କ ବିଷୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । 

ପ୍ରଜାତି
thumb|Sheep being judged for adherence to their breed standard, and being held by the most common method of restraint
 
ଗୃହପାଳୀତ ମେଣ୍ଢା ଏକ ବ‌ହୁ-ଲକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ପ୍ରଜାତି ଅଛନ୍ତି ଓ ବିଭିନ୍ନ କର୍ମ ସାଧନ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି ।  
ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ହଜାରରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୋଲି ଅନେକ ଉତ୍ସ ଦାବୀ କରେ । 

 ଆଧାର
ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି

ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ନବୀନ ଭଣ୍ଡାରୀ । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରମେଶ ରାଉତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର, ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ । ସଲିଲ ମିତ୍ର, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା, ବିଦୁସ୍ମିତା, କ୍ରିଷ୍ଣା କର, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା, ସ୍ୱପ୍ନା ପତି, ଜୋଜୋ, ଅମର କାହ୍ନୁ, ରବି ମିଶ୍ର, ରୁଷି ପଟ୍ଟନାୟକ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଗାୟିକା ଅସୀମା ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ପ୍ରଥକ କରି ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଏହି କତାହଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୯ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଶାଶତ ଜୋଶୀ ଏବଂ ହରିହର ଦାସ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର - ମାଇକେଲ୍
 ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ
 ସଲିଲ ମିତ୍ର
 ଜୀବନ ପଣ୍ଡା
 ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
 ବିଦୁସ୍ମିତା
 କ୍ରିଷ୍ଣା କର
 ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା
 ସ୍ୱପ୍ନା ପତି
 ଜୋଜୋ
 ଅମର
 କାହ୍ନୁ
 ରବି ମିଶ୍ର
 ରୁଷି ପଟ୍ଟନାୟକ
 ଅସୀମା ପଣ୍ଡା
 ଶାଶ୍ୱତ ଯୋଶୀ (ଅତିଥି କଳାକାର)
 ହରିହର ଦାସ (ଅତିଥି କଳାକାର)

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତିଳକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ତାରିକ୍ ଅଜିଜ୍, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ସୋନାଲି ନନ୍ଦ, ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ, ସୋହିନୀ ମିଶ୍ର, ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓସ୍କାର ୱାଇଲ୍ଡ

ଓସ୍କାର ୱାଇଲ୍ଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେOscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୫୪୩୦ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୦) ଏକ ଆଇରିସ କବି ଓ ନାଟ୍ୟକାର । ସନ ୧୮୮୦ ଦଶକରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଲେଖା ଲେଖିବା ପରେ ପ୍ରାକ୍ ୧୮୯୦ରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡର ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ଜନପ୍ରିୟ ଲେଖକ ହୋଇଗଲେ । ତାଙ୍କର ବ୍ୟଙ୍ଗ (epigrams), ନାଟକ ଓ 'ଦି ପିକଚର ଅଫ ଡୋରିଆନ ଗ୍ରେ' (The Picture of Dorian Gray) ଭଳି ଉପନ୍ୟାସ ଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଅଭୁଲା ରଖିବ । କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଅସଭ୍ୟତା ଯୋଗୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ମାତ୍ର ୪୬ ବର୍ଷ ବୟଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।  

ଓସ୍କାରଙ୍କର ପିତାମାତା ଡବଲିନର (Dublin) ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଆଇରିସ (Anglo-Irish) ଜାତିର ବୁଦ୍ଧିଆ ଲୋକ ଭାବରେ ଗଣାଯାଉଥିଲେ । ଯୁବ ୱାଇଲ୍ଡ  ଫରାସୀ ଓ ଜର୍ମାନ ଭାଷାଦ୍ୱୟରେ ବାକ୍‌ପଟୁ ଥିଲେ । ୟୁନିଭରସିଟିରେ ସେ ରୋମାନ ଓ ଗ୍ରୀକ ଇତିହାସ ଓ ଫିଲୋସୋଫି ପାଠ (Greats) ପଢ଼ିଥିଲେ; ଟ୍ରିନିଟି କଲେଜ, ଡବ୍ଲିନରେ (Trinity College Dublin) ଓ ପରେ ମାଗଡାଲେନ କଲେଜ, ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ରେ (Oxford) ନିଜକୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶିକ୍ଷକ ୱାଲ୍‌ଟର ପିଟର ଓ ଜନ୍ ରସ୍କିନଙ୍କ ସ‌ହିତ ସେ ନୂଆ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏସ୍ଥେଟିସିଜ୍ମ (aestheticism) ବିଷୟ ନିମନ୍ତେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ପରେ ସେ ଲଣ୍ଡନର ଫେସନରେ ଥିବା ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାମାଜିକ ଶ୍ରେଣୀରେ ମିଶିଗଲେ । 

ଏସ୍ଥେଟିସିଜ୍ମର ମୁଖପାତ୍ର ଭାବରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକ ଗତିବିଧିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ ଓ ଏକ ପଦ୍ୟ ବ‌ହି ଛପେଇଲେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ କାନାଡ଼ାରେ ନୂତନ 'କଳାରେ ଇଙ୍ଗ୍ଲିସ ରେନାସାଁ' ଓ ଇଣ୍ଟିରିଅର ଡେକରେସନ ବିଷୟରେ ବକ୍ତୃତା ଦେବା ପରେ ଲଣ୍ଡନ‌କୁ ଫେରିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ କାମକଲେ । ତାଙ୍କର ଚମକପ୍ରଦ ବୁଦ୍ଧି, ଝିଲମିଲ ପୋଷାକ ଓ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଦକ୍ଷତା ଯୋଗୁ ତାଙ୍କ ସମୟରେ ସେ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଲୋକ ହୋଇଗଲେ । ସନ ୧୮୯୦ ଶେଷ ସମ‌ୟକୁ ସେ ଏକ ସିରିଜର ରଚନା ଓ ଡାଏଲଗରେ ତାଙ୍କର ବିଚାରଧାରା ପରିଷ୍କୃତ ହୋଇଗଲା ଯାହା ସେ 'ଦି ପିକଚର ଅଫ ଡୋରିଆନ ଗ୍ରେ' ନାମକ ନଭେଲରେ ଲେଖିଥିଲେ । ପ୍ୟାରିସରେ 'ସାଲୋମ' (୧୮୯୧) ନାମକ ନାଟକ‌କୁ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ବାଇବେଲ ଉପରେ କୌଣସି ବିତର୍କ ଥିବାରୁ ନିଷେଧ କରିଦିଆଗଲା । ଏଥିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ନହୋଇ ସେ ୧୮୯୦ ଆରମ୍ଭରେ ଚାରୋଟି କମେଡି ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଶେଷ-ଭିକ୍ଟୋରିଆନ ସମୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସଫଳ ନାଟ୍ୟକାର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା । 

ଓସ୍କାର ୱାଇଲ୍ଡ‌ ୨୧ ୱେଷ୍ଟଲାଣ୍ଡ ରୋ, ଡବ୍‌ଲିନ ସ‌ହରର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଅଧୁନା ଓସ୍କର ୱାଇଲ୍ଡ ସେଣ୍ଟର, ଟ୍ରିନିଟି କଲେଜ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଛି । ସେ ସାର ଉଇଲିଅମ ୱାଇଲ୍ଡ ଓ ଜଣେ ୱାଇଲ୍ଡଙ୍କ ଔରଷରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତା ଦୂର ଇଟାଲିଆନ ବଂଶଧର ଥିଲେ,Hesketh Pearson, The Life of Oscar Wilde, reprinted by Penguin Books, 1985. p. 18. ଓ ସେ ସ୍ପେରାଞ୍ଜା ନାକମ ଛଦ୍ମ ନାମରେ ସନ ୧୮୪୮ରେ ବିପ୍ଲବୀ ଯୁବ ଆୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡ (Young Irelanders) ସଂସ୍ଥାର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କବିତା ଲେଖୁଥିଲେ ଓ ସେ ଆଜୀବନ ଆଇରିସ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଥିଲେ (Irish nationalist) । ତାଙ୍କ ଲିଖି କବିତା ଓସ୍କାର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ୱିଲିକୁ ପଢ଼ି ଶୁଣଉଥିଲେ । Sandulescu (1994:53) ଲେଡି ୱାଇଲ୍ଡଙ୍କ ତାଙ୍କ ଘରେ ପୁରାତନ ଗ୍ରୀସ ଓ ରୋମର ପେଣ୍ଟିଙ୍ଗ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର

ଲେଉଟାଣି ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର
ଜେନ ଅଷ୍ଟେନ

ଜେନ ଅଷ୍ଟେନ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Jane Austen (; ୧୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୭୭୫– ୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୮୧୭) ଜଣେ ଇଂରାଜୀ ଉପନ୍ୟାସକାର; ତାଙ୍କର ୬ଟି ମୂଖ୍ୟ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ ଓ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ତାଙ୍କର ଏହି ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅନୁବାଦିତ, ଟିପ୍ପଣୀକୃତ ଓ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାଙ୍କ ସାମାଜିକ ସତ୍ତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନିରାପତ୍ତା ନିମନ୍ତେ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ନିର୍ଭର କରିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖାଥିଲା । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ଓ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କର ଭାବୁକତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖାର ଅନେକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା ।Grundy (2014), 195–197 ତାଙ୍କର ବ୍ୟଙ୍ଗ, ହାସ୍ୟ, ସାମାଜିକ ଟିପ୍ପଣୀ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସାଧାରଣ ଜନତା, ସମାଲୋଚକ ଓ ବିଜ୍ଞାଲୋକମାନେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । 

ସେ ବିଭିନ୍ନ ଉପନ୍ୟାସ ଯଥା ସେନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସେନ୍ସିବିଲିଟି (୧୮୧୧), ପ୍ରାଇଡ ଆଣ୍ଡ ପ୍ରେଜୁଡାଇସ (୧୮୧୩), ମ୍ୟାନ୍ସଫିଲ୍ଡ ପାର୍କ (୧୮୧୪) ଓ ଏମା (୧୮୧୬) ଛପେଇ ବ‌ହୁତ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଦୁଇଟି ବ‌ହି, ନର୍ଥାଙ୍ଗର ଆବେ ଓ ପର୍ସୁଏସନ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ୧୮୧୮ରେ ଛପା ହୋଇଥିଲା ଓ ସାଣ୍ଡିଟନ ନାମକ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ଲେଖିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଶେଷ କରିପାଇନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଆଉ ତିନୋଟି ପାଣ୍ଡୁଲିପି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଛୋଟ ଏପିସ୍ଟୋଲାରି ଉପନ୍ୟାସ, ଲେଡି ସୁସାନ ଓ ଅସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦି ୱାଟସନ ଲେଖିଥିଲେ ତାଙ୍କ ଜୀବଦ୍ଦସାରେ ସେ ଆଉ ଛଅଟି ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ବେନାମୀ ଭାବରେ ଛପା ହୋଇ ତାଙ୍କ ଜୀବଦ୍ଦସାରେ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ସାଫଲ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା । 

ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ବ‌ହି ଗୁଡ଼ିକ ରିଚାର୍ଡ଼ ବେଣ୍ଟଲି ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ସିରିଜ ଆକାରରେ ଛପେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଫର୍ଡ଼ିନାଣ୍ଡ ପିକରିଙ୍ଗ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲେ, ଓ ଏକ ସେଟ ଆକାରରେ ବିକ୍ରୟ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବ‌ହି ଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଦୃତ ଓ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁର ବାଉନ ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କ ନେଫିଉ ତାଙ୍କ ଲେଖିକା ଜୀବନ ଓ ଏକ ଅଣ‌ଘଟଣା ବ‌ହୁଳ ଲେଖିକା ପେଷା ବିଷୟରେ 'ଏ ମେମୋଏର ଅଫ ଜେନ ଅଷ୍ଟିନ' (A Memoir of Jane Austen) ବ‌ହି ଲେଖି ସନ ୧୮୬୯ରେ ପ୍ରିୟ ପାଠକମାନଙ୍କୁ ଭେଟି ଦେଇଥିଲେ । 

ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ଓ ରଚନା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗେଇ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ସନ ୧୯୪୦ରେ ପ୍ରାଇଡ ଆଣ୍ଡ ପ୍ରେଜୁଡାଇସ (Pride and Prejudice) ଓ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସେନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସେନ୍ସିବିଲିଟି ୧୯୫୫ (Sense and Sensibility), ଏମ୍ମା ୧୯୯୬ (Emma), ମ୍ୟାନ୍ସଫିଲ୍ଡ ପାର୍କ (Mansfield Park) ୧୯୯୯, ପ୍ରାଇଡ ଆଣ୍ଡ ପ୍ରେଜୁଡାଇସ ୨୦୦୫ ଓ ଲଭ ଆଣ୍ଡ ଫ୍ରେଣ୍ଡସିପ ୨୦୧୬ (Love & Friendship) ।  

ଜୀବନ

ପରିବାର
ଜେନ ୧୬ ଡିସେମ୍ଭର ୧୭୭୫ରେ ସ୍ଟିଭେଣ୍ଟନ, ହାମ୍ପସାୟରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟର ଆଶାଠାରୁ ସେ ମାସେ ବିଳମ୍ବରେ ସଂସାରକୁ ଆସିଥିଲେ । "ସେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀର ଭବିଷ୍ୟତ ସାଥୀ", ଏହା ତାଙ୍କ ପିତା ଲେଖଥିଲେ । Le Faye (2004), 27; Nokes (1998), 51 ୧୭୭୬ରେ ପ୍ରବଳ ଶୀତ ହେଉଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଜୁନ ମାସରେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚରେ ବାପଟାଇଜ କରାଯାଇଥିଲା । Le Faye (2004), 27

ଜେନଙ୍କ ପିତା ଜର୍ଜ ଅଷ୍ଟେନ ସ୍ଟିଭେନଣ୍ଟନ ଓ ତାହାର ପାଖାପାଖି ସ୍ଥାନ ଡିନରେ ଥିବା (୧୭୩୧–୧୮୦୫) ଚର୍ଚ୍ଚ ଅଫ ଇଂଲଣ୍ଡର ପାରିସମାନଙ୍କରେ ରେକ୍ଟର କାମ କରୁଥିଲେ ।Todd (2015), 2 ସେ ଏକ ଧନୀ, ସମ୍ମାନନୀୟ ପୁରୁଣା ପରିବାରର ଉଲ ବ୍ୟବସାୟୀ ଥିଲେ । ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବଡ଼ ପୁଅ ପରିବାରର ଧନ ସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ତରାଧିକାର ସୂତ୍ରରେ ପାଉଥିବାରୁ ଜର୍ଜଙ୍କ ଶାଖା ପରିବାର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଭୋଗ କଲେ । ସେ ଓ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଅନାଥ ଥିବାରୁ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଲାଳନ ପାଳନ କଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଫିଲାଡେଲଫିଆ ଭାରତ ଆସି ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ କଲେଜ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ରେ ଜର୍ଜ ଫେଲୋସିପ ପାଇ ପଢ଼ିଲେ । ସେଠାରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଲି ପରିବାରର କାସାଣ୍ଡ୍ରା ଲିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲା । 

left|thumb|upright=1.20|Steventon Church, as depicted in A Memoir of Jane AustenLe Faye (2004), 20

 ଆଧାର
ଏମିଲି ଡିକିନସନ

ଏମିଲି ଏଲିଜାବେଥ ଡିକିନସନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Emily Elizabeth Dickinson) (୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୩୦– ୧୫ ମଇ ୧୮୮୬) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ କବୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ । 

ଆମହେର୍‌ସ୍ଟ, ମାସାଚୁସେଟର (Amherst, Massachusetts) ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପରିବାରରେ ଡିକିନସନ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ପରିବାରର ତାଙ୍କ ସମାଜ ସ‌ହିତ ଦୃଢ଼ ସମ୍ବନ୍ଧ ଥିଲା । ଆମହେର୍‌ସ୍ଟ କଲେଜରେ (Amherst Academy) ସେ ସାତ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା ପରେ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ମାଉଣ୍ଟ ହୋଲ୍ୟୋକ ଏକାଡେମୀରେ (Mount Holyoke Female Seminary) ଯୋଗଦାନ ପରେ ନିଜ ପରିବାରର ଘରକୁ ଫେରି ଆସିଲେ । 

ଡିକିନସନ‌ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଏକାନ୍ତରେ ରହୁଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଇଆ ବା ବିଲକ୍ଷଣ‌ଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । ସେ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରିବାକୁ ଅନି‌ଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ସେ ତାଙ୍କ ଶୋଇବା ଘରୁ ମଧ୍ୟ ବାହାରୁନଥିଲେ । ସେ ବିବାହ କରିନଥିଲେ ଓ ପତ୍ର ବ୍ୟବ‌ହାରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ ।

ଡିକିନସନ‌ ନିଜ ଜୀବଦ୍ଦସାରେ ଜଣେ ଅତି ସଫଳ କବୟିତ୍ରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ କବିତା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଡଜନରୁ କମ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ କବିତାଗୁଡ଼ିକ ପାରମ୍ପରିକ କବିତା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଯୁଗକୁ ଲକ୍ଷ କଲେ ସେ କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲା । କବିତାର ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଥିଲା, କୌଣସି ଶୀର୍ଷକ ନଥିଲା ଓ ତେର୍ଚ୍ଛା ଛନ୍ଦ ସ‌ହିତ ଅଣପରମ୍ପରାଗତ ବିରାମ ଚିହ୍ନ ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିଲା । McNeil (1986), 2. ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ କବିତା ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅମରତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକା ଶିର୍ଷକ ଥିବା କବିତା ମଧ୍ୟ ଯାଉଥିଲା ।  
 
ଡିକିନସନ‌‌ଙ୍କ ପରିଚିତ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ସ‌ହ ସଚେତନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୮୮୬ରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ଲାଭିନିଆ ସେହି କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଆବିଷ୍କାର କରିଥଲେ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଲାଭିନିଆଙ୍କ ପରିଚିତ ଥୋମାସ ୱେଣ୍ଟ‌ୱଥ ହିଗିନସନ ଓ ମାବେଲ ଲୁମିସ ଟୋଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନେକ ସମ୍ପାଦନ ପରେ ସନ ୧୮୯୦ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଡିକିନସନଙ୍କ କବିତାରୁ ସୁସାନ ନାମଟି ଜାଣିଶୁଣି ବାଦ ଦିଆଯିବା କଥା ସନ ୧୯୯୮ରେ ନିଉୟୋର୍କ ଟାଇମସ ଲୋକଲୋଚଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ । ଅତି କମ୍‌ରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କୀୟ ସୁସାନ ହଣ୍ଡିଙ୍ଗଟନ ଗିଲବର୍ଟ ଡିକିନସନଙ୍କୁ (Susan Huntington Gilbert Dickinson) ସମର୍ପିତ ଏଗାରଟି କବିତାର ସୁସାନ ନାମ ଟଡଙ୍କଦ୍ୱାରା ବାଦ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ।  ସନ ୧୯୫୫ରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅଣବିକୃତ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଥୋମାସ ଏଚ ଜନସନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । 
 
ଅନୁବାଦ
ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ଯେପରିକି ଫରାସୀ ଭାଷା (French), ସ୍ପାନିଶ (Spanish), ଫାର୍ସି ([[:en:Farsi}]]), କୁର୍ଦ୍ଦିସ (Kurdish), ଜର୍ଜିଆନ (Georgian) ଓ ରଷିଆନ (Russian) ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର କବିତା ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।  
କେତେକ ଅନୁବାଦିତ ଲେଖାର ଉଦାହରଣ 
 କୁଇନ ଅଫ ବାସଫୁଲ ଭାୟୋଲେଟସ  କୁର୍ଦ୍ଦିସ ଭାଷାରେ ସନ ୨୦୧୬ 
 ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ୪୦ଟି କବିତା 
 ଫାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ତିନୋଟି ଅନୁବାଦ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:କବି
କାବ୍ୟ

thumb|upright=1.35|The Parnassus (1511) by Raphael: famous poets recite alongside the nine Muses atop Mount Parnassus.

କାବ୍ୟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Poetry) ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଶାଖା ଯେଉଁଥିରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ (aesthetic) ଓ ଛନ୍ଦର (rhythmic) ପ୍ରକାଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଇଂରାଜୀର ପୋଏଟ୍ରି ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ (poiesis, "making") ବୁଝାଏ । ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତୀକଧର୍ମୀ, ଶ୍ରୁତିମଧୁର ଓ ଛନ୍ଦ‌ଯୁକ୍ତ ଥାଏ । 

ପ୍ରାକ୍ଐତିହାସିକ ଯୁଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାବ୍ୟର ଏକ ଲମ୍ବା ଇତିହାସ (history) ଅଛି ଯାହା ଆଫ୍ରିକାର ଶିକାର କବିତା ଓ ନୀଳ (Nile) ସଭ୍ୟତାର ରାଜ୍ୟରେ ରାଜସଭାରେ, ନାଇଜର (Niger) ଓ ଭୋଲଟା ନ‌ଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା ।Oral Literature in Africa, Ruth Finnegan, Open Book Publishers, 2012 ପିରାମିଡ ଲେଖାରେ (Pyramid Texts) ଆଫ୍ରିକାର ସର୍ବପୁରାତନ କାବ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୨୫୦୦ରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା, ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏପିକ ଅଫ ସନ‌ଡାଇଏଟ (Epic of Sundiata) ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯାହା ଗ୍ରିଅଟର (griot) ରାଜସଭା କାବ୍ୟ ଥିଲା । ପୁରାତନ କାବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସୁମେରିଆନ ଭାଷାରେ (Sumerian|) ଲିଖିତ ଏପିକ କାହାଣୀ ଏପିକ ଅଫ ଗିଲଗମେସ (Epic of Gilgamesh) କାବ୍ୟର ନାମ ପ୍ରଥମେ ଆସେ । ଇଉରେସିଆ (Eurasia) ମହାଦେଶରେ ଲୋକଗୀତିରୁ କବିତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେପରିକି ଚୀନ ଭାଷାର ଲ୍ଲାସିକ ଅଫ ପୋଏଟ୍ରି (Shijing); ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ବେଦ (Sanskrit :en:Vedas), ଜୋରୋସ୍ଟିଆନଙ୍କର ଗଥସ (Zoroastrian Gathas), ହୋମରଙ୍କ (Homer) ଇଲିଆଡ (Iliad) ଓ ଓଡ଼ିସେ (Odyssey) । ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ୍‌ରେ ଆରିସ୍ଟୋଟଲଙ୍କ (Aristotle) ପୋଏଟିକସରେ ଡ୍ରାମା, ଗୀତ ଓ ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ କବିତା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ।  ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ କାବ୍ୟରେ ଛନ୍ଦ, ଧାଡ଼ି ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ଯୋର ଦିଆଗଲା । 

କାବ୍ୟ କବିତାରେ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ସଜେଇ ରଖାଯାଏ ଯେମିତି ଅଲଗା ଅର୍ଥ ବା ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ । ସ୍ୱରର ଏକତା (assonance), ଅନୁପ୍ରାସ (alliteration), ଧ୍ୱନୀ ଅନୁକରଣାତ୍ମକ (onomatopoeia) ଓ ତାଳରେ (rhythm) ପଡ଼ୁଥିବା କବିତା ଲେଖାଗଲା । ଅସ୍ପଷ୍ଟତା , ପ୍ରତୀକ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଯୋଗୁ କାବ୍ୟ ଏକାଧିକ ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ବାହାରେ । ସେହିଭଳି ରୂପକ (metaphor), ଉପମା (simile) ଓ ଅଳଙ୍କାର ଆଦିର ପ୍ରୟୋଗ ଯୋଗୁ କାବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ହୁଏ ।  

ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାବ୍ୟ (epic poem) ଏପିକ ଅଫ ଗିଲଗାମେଶ (Epic of Gilgamesh) ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୩୦୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଯାହା ମେସୋପଟେମିଆର ସୁମେର ସ୍ଥାନରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଏବେ ଇରାକରେ ଅଛି, ଏହି ଲେଖା ମାଟି ଟାବଲେଟ ଉପରେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ପାପିରସ (papyrus) ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୨୦୦୦ରେ ସର୍ବାଧିକ ପୁରାତନ ପ୍ରେମ କାବ୍ୟ ଏକ ଟାବଲେଟ ଉପରେ ଲେଖାଥିଲା ଓ ସେଥିରେ ରାଜା ହିରୋସ ଗାମସ ଦେବୀ ଇନାନ୍ନାଙ୍କୁ ଉର୍ବରତା ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବରେ ବିବାହ କରି (symbolically married) ସ‌ହବାସ କରିଥିଲେ । ମିଶର ଦେଶରେ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୮୦୦ରେ ସ୍ଟୋରି ଅଫ ସିନୁହେ ନାମକ ଏପିକ କାବ୍ୟ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।  
thumb|right|upright|An early Chinese poetics, the Kǒngzǐ Shīlùn (孔子詩論), discussing the Shijing (Classic of Poetry)
thumb|upright|Aristotle
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏପିକ କାବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରେ ଇଲିଆଡ ଓ ଓଡିଶେ, ଗାଥିକ ଅଭେସ୍ଟା  ଓ ୟାସନା: ପୁରାତନ ରୋମାନ ଭାଷାରେ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୨୯ରୁ ୧୯ ମଧ୍ୟରେ ଭିରଗିଲର ଏନେଇଡ (Virgil's Aeneid), ଭାରତର ଏପିକ କାବ୍ୟ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାକ୍ ଇତିହାସ କାଳରେ ଶୁଣି ଶୁଣି ମନେରଖୁଥିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କ‌ହୁଥିବା କାବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡିସେ, ଗଥସ ଓ ଭାରତୀୟ ବେଦ ମୂଖ୍ୟ ଥିଲେ । .
 
 ଆଧାର