biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବ୍ରହ୍ମପୁର ନଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଓ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏହା ୧୯୬୨ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଟି ପାରଳା ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ।220x124px|thumb|right|ମୂଖ୍ୟ ଫାଟକ
220x124px|thumb|right|ଏମ.କେ.ସି.ଜି ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଓ ହସ୍ପିଟାଲ

ଇତିହାସ
ଏହି ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଏସ ସି ବିର ସଂପ୍ରସାରିତ ଶାଖା ଭାବେ ୧୯୬୧ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ୧୯୬୨ରେ  ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଅଞ୍ଚଳର ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଖୋଲାଗଲା।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
 ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 MKCG Medical College and Hospital, Berhampur

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା
ଚିତାଗଛ

ଚିତାଗଛ ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାଦୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ଓ ପତ୍ରରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶିରାର ରଙ୍ଗକୁ ଆଧାର କରି ଧଳା ଓ ଲାଲ୍ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇପ୍ରକାରର। ଏହା ଏକ ବିଷାକ୍ତ ଗଛ। ଏହାର ଚେରଗୁଡ଼ିକ ମାଂସଳ ଏବଂ ମୋଟା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଚେରକୁ ଚିତାମୂଳ କୁହାଯାଏ। ଏହାକୁ ଆଣି ଏଥିରୁ ଶିରା ବାହାର କରିଦେଲେ ବାକି ରହୁଥିବା ରସକୁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଧଳା ଚିତାମୂଳଠାରୁ ଲାଲ୍ ଚିତାମୂଳ ଅଧିକ ବିଷାକ୍ତ, ଯାହା ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ଔଷଧାଦିରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ। କେବଳ ଧଳା ଚିତାମୂଳକୁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
 ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା ନାମାବଳୀ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଚିତା, ଚିତାପାରୁ ସଂସ୍କୃତ  ଚିତ୍ର ଚିତ୍ରକ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗା, ଶାର୍ଦୂଳ ଓ ଶମ୍ବର ହିନ୍ଦୀ ଚିତା ବଙ୍ଗଳା ଚିତା ତେଲୁଗୁ ଚିତ୍ରା

 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଶ୍ୱେତ ଚିତାମୂଳ ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, କଟୁପାଚକ, ଅଗ୍ନିବର୍ଧକ, ଅଳ୍ପବିଷାକ୍ତ, ଅଜୀର୍ଣ, ଗୁଳ୍ମ, ପ୍ଳୀହା, ଯକୃତ, ଉଦରୀ, ଶୂଳ, କୃମି, ଶୋଥ, ଅର୍ଶ, ବାତଶ୍ଳେଷ୍ମ, କାସ, ତୃଷ୍ଣା, ଶ୍ଳେଷ୍ମପିତ୍ତ, ଗ୍ରହଣୀ, କୁଷ୍ଠ, ବ୍ରଣ ଆଦିର ନିବାରକ କ୍ଷତ, ଅସ୍ତ୍ରାଘାତ ଆଦିର ଚକିତ୍ସାରେ ଉପଯୋଗୀ।
 ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମୂଳକୁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। କ୍ଷତ, ଧବଳଛଉ, ଯକୃତ ରୋଗରେ ଏହାର ଉପଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରସବ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଉଥିବା ସ୍ତ୍ରୀର ପୀଡ଼ାକୁ ଲାଘବ କରିବାପାଇଁ କବିରାଜମାନେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ତ୍ରିମଦ, ପଞ୍ଚକୋଳ, ପଞ୍ଚଷୋଣ, ଷଡ଼ଷଣ ଆଦି ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଔଷଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ଘଟକମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ।

 ଆଧାର 
 
 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ବାଇଡ଼ଙ୍କ

ଏହା ଏକ ଲତାଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଦେଖିବାକୁ ଶିମ୍ବଲତା ପରି କିନ୍ତୁ ଏହା ଖୁବ୍ ବଡ଼ ଲତା । ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛରେ ଲଟିଥାଏ । ଫଳ ଓ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶିମ୍ବ ପରି ହୋଇଥାଏ। ଫଳ ଉପରେ ସଁବାଳୁଆପରି ଆଁଶୁ ଲାଗିଥାଏ । ପବନରେ ଏହି ଆଁଶୁ ଉଡ଼ି ଦେହରେ ଲାଗିଲେ ଗଲୁକରେ । 
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ବାଇଡ଼ଙ୍କ ସଂସ୍କୃତ  ଆତ୍ମଗୁପ୍ତା, କପିକଚ୍ଛ, ଦୁଷ୍ପଶା, ମକଟୀ, ବାନରୀ, କଣ୍ଡୁରା, ଅବ୍ୟଙ୍ଗ, ଶୁକଶିମ୍ବୀ, ବୃଷ୍ୟା, ପ୍ରାଦୃଶାୟଣୀ ହିନ୍ଦୀ କିଂବାଞ୍ଚ, କୌଞ୍ଚ ତେଲୁଗୁ ପିଲିଆଡପୁ ବଙ୍ଗଳା ଆଲକୁଶୀ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅଳ୍ପ ତିକ୍ତରସ, ଗୁରୁପାକ, ସୁସ୍ୱାଦୁ, ବାଜୀକାରକ, ରତିଶକ୍ତି ବର୍ଧକ, ଶୁକ୍ର, ବଳ, ବର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତ ମାଂସାଦି ବର୍ଧକ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିସ୍ତେଜତା, ଦୁର୍ବଳତା, ରକ୍ତହୀନତା, ବାତ, ପିତ୍ତ, କଫ, କ୍ଷତ, କ୍ଷୟ, ସ୍ତନରୋଗ, ଶୀତପିତ୍ତ, ବାଗୀ, ବାର୍ଧକ୍ୟ ଓ କେଶ ପାଚିବା ଆଦିର ନିବାରକ।
 ବ୍ୟବହାର 

thumb|right|250px|Mucuna pruriens seed pod
 
ଏହାର ମଞ୍ଜି ଓ ମୂଳ ଔଷଧୀରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବାଜୀକରଣ, ବୀର୍ଯ୍ୟବୃଦ୍ଧି, ରତିଶକ୍ତିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହାର ମଞ୍ଜି (ଶିମ୍ବମଞ୍ଜିପରି କିନ୍ତୁ ଆକାରରେ ବଡ଼) କାମରେ ଲାଗେ। ସ୍ତ୍ରୀରୋଗ ଯଥା ପ୍ରଦର ଏବଂ ଝାଡା, କଣ୍ଡୁ, ମୂତ୍ରରୁଦ୍ଧ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଏହା କାମୋତ୍ତେଜକ। ବାଜୀକରଣ ପାଇଁ ଏହାର ମଞ୍ଜିର ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁ ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧାଚୂର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଭୂଇଁନିମ

ଏହା ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଉଚ୍ଚତାରେ ଦୁଇଫୁଟରୁ ଅଧିକ ହୁଏନାହିଁ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ବପତ୍ରପରି ଦିଶେ ଓ କୋମଳ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତି ରହିଛି, ଗୋଟିଏ ଜାତିର ଗଛରେ ଗୋଲଫଳ ଧରେ ଅନ୍ୟଟିରେ ଲମ୍ବା। ଲମ୍ବଫଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଗଛ ଅଧିକ ତିକ୍ତ। ଏହାକୁ ଚିରେଇତା ବୋଲି କେହି କେହି କହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଚିରେଇତା ଗଛ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ତାହା ଆହୁରି ପିତା। ତେବେ ଚିରେଇତାର ସବୁଗୁଣ ଭୂଇଁନିମରେ ଥାଏ। କେହିକେହି ଏହାକୁ ଭୂଇଁନିମା ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଭୂଇଁନିମ, ଭୂଇଁନିମା, ଭୂଇଁଲିମ୍ବ ସଂସ୍କୃତ  କିରାତତିକ୍ତ, କୈରାତ, କଟୁତିକ୍ତ, ଭୂଇଁନିମ୍ବ, ଅନାର୍ଯ୍ୟତିକ୍ତ, ଜାଣ୍ଡତିକ୍ତ, କଣ୍ଡୁଦମନୀ, ରାମସେନକ, କିରାତ   ହିନ୍ଦୀ ଚିରାତା ତେଲୁଗୁ ନେଲାନେମ୍ବ ବଙ୍ଗଳା ଚିରାତା, ଭୂନିମ୍
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତରସ, ଶୀତଳ, ରୁକ୍ଷ, ସାରକ, ଲଘୁପାକ, ବର୍ଣ୍ଣକାରକ, ଜ୍ୱର, କାସ, କଫ, ବାୟୁ, ଶୂଳ, ଶୋଥ, କଣ୍ଡୁ, ବ୍ରଣ, କୃମି, ଦାହ, ରକ୍ତବିକୃତି, ତୃଷ୍ଣା, କ୍ଷତ, କୁଷ୍ଠ ଓ ମଳବଦ୍ଧତା ନିବାରକ
 ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ବିଶେଷକରି ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଔଷଧିରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ପତ୍ରକୁ ହଳଦୀସହିତ ବାଟି ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ କୁଣ୍ଡିଆ ଭଲହୁଏ। ଉଷୁମପାଣି ସହିତ ଏହାର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ନେଲେ ଜ୍ୱର ଭଲହୁଏ। କୃମି, ଶୂଳ ଓ ମଳରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଏହାକୁ ସିଝାଇ ସେହି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯାବତୀୟ ଚର୍ମରୋକ ଦୂରହୁଏ। ଏହା ଯକୃତକୁ ହିତକର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
 ଆଧାର 
 
 ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ସକାଳ

thumb|ମେଘୁଆ ସକାଳ
ସକାଳ ଦିନର ପ୍ରଥମ ଭାଗକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଉଷାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦୁଇପହର ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଯାଏଁ ହୋଇଥାଏ । ଯଦିଓ ସୁର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବାକୁ ସକାଳ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ, ଆଜିକାଲି ନିଦରୁ ଉଠିବା ପରର କାଳକୁ ସକାଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ । ସକାଳ ପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ଦୁଇପହର ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ, ଅପରାହ୍ଣ, ସଞ୍ଜ (ବା ସନ୍ଧ୍ୟା କାଳ) ଓ ରାତି ହୋଇଥାଏ ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ସୌରଜଗତ ଅନୁସାରେ କାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମୟ
ରାମ ଝୁଲା

right|thumb|180px|୧୯୮୦ରେ ତିଆରି ଗଙ୍ଗାନଦୀ ଉପରେ ଥିବା ମୁନି କି ରେତିରେ ଥିବା ରାମ ଝୁଲା
ରାମ ଝୁଲା ଭାରତର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଋଷିକେଶରମୁନି କି ରେତିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୁହାରେ ତିଆରି ଏକ ଝୁଲନ୍ତା ପୋଲ୧୯୮୦ରେ ତିଆରି ଏହି ପୋଲ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉପରେ ତିଆରି ଏକ ଋଷିକେଶର ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ।

ରାମ ଝୁଲା ଋଷିକେଶଠାରୁ  ଉତ୍ତରରେ ମୁନି କି ରେତିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ହିନ୍ଦୁର କେତେକ ଆଶ୍ରମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ଯଥା: "ଗୀତା ଭବନ", ସ୍ୱର୍ଗ ଆଶ୍ରମ ଆଦି ରହିଛି ।  ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଧାମ, ଗୀତା ଭବନ ଓ ବାକି ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ସହ ଶିବାନନ୍ଦ ଆଶ୍ରମର ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ ।ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ ଏକା ହେଲେ ବି ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଝୁଲାଠାରୁ ବଡ଼ ।Places to see in Rishikesh Ram jhula

thumb|ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉପରେ ଥିବା ରାମ ଝୁଲାର ଏକ ଭିଡ଼ିଓ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଙ୍ଗା ଉପରେ ଥିବା ପୋଲସମୂହ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୦ରେ ତିଆରି ପୋଲସମୂହ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଥିବା ପୋଲସମୂହ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡେରାଡୁନ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଝୁଲନ୍ତା ପୋଲସମୂହ
ଗଣେଶ ପୂଜା

ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ବିଦ୍ୟାର ଦେବତା, ଆଦିଦେବ ଗଣେଶଙ୍କର ପୂଜା କରାଯାଏ । ବିଶେଷକରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ ।  ଆଲୋକମାଳା ମଣ୍ଡିତ ତୋରଣରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ମଣ୍ଡପ ଗୁଡ଼ିକ ଆକର୍ଷକ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଜଟଣୀରେ ଏହା ୧୧ଦିନ ଧରି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।  

ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ଳୋକ : 
ବକ୍ରତୁଣ୍ଡଂ ମହାକାୟ 
ସୂର୍ୟ କୋଟି ସମପ୍ରଭ।
ନିର୍ବିଘ୍ନମ୍ କୁରମେ ଦେବ
ସର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟେଷୁ ସର୍ବଦା ।।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 Discovering Ganesh: a multi-media cultural project about Ganesh, The Ganesh Festival, and Ganesh in the Indian Diaspora
 Ganesh Chaturthi on about.com
 Ganesh Virtual Pooja
 Sankashtahara Ganesh Chaturthi

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ହୋଲି

ହୋଲି (ଆହୁରି ମଧ୍ୟ: ଦୋଳ ପୁନେଇଁ, ଦୋଳଯାତ) ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଯାହା ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫଗୁଣ (ଫାଲଗୁନ) ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ପୌରାଣିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି 
ଦୋଳ‌ଯାତ (ବା ଦୋଳ‌ଯାତ୍ରା) ‌‌ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋପଲୀଳାର ନିଦର୍ଶନ । ଏଥିରେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କର ଗୋପ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରଙ୍ଗ ପିଚକାରୀ ଖେଳ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାସଲୀଳାର ସ୍ମୃତି ବହନ କରିଥାଏ ।

 ସଂକ୍ଷେପରେ 
ଏହା ସାରା ଭାରତର ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ବ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ । ବସନ୍ତ ଋତୁର ଏଇ ଖେଳକୁ ଭାଷା, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ପ୍ରାନ୍ତ, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏଇ ପର୍ବରେ ଲୋକମାନେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନରେ ବସାଇ ଘରକୁ ଘର ବୁଲିଥାନ୍ତି । ଫଗୁ ପୁନେଇଁଦିନ ସବୁ ବିମାନଙ୍କୁ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପରେ ବସାଇ ପାଞ୍ଚଦିନ ବ୍ୟାପି ପୂଜାର୍ଚନା କରାଯାଏ । ଏଇ ପାଞ୍ଚଦିନ କାଳ ନାନାଦି ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଥା ବାଦିପାଲା, ଯାତ୍ରା ଆଦି ଲାଗିରହେ । ପୁନେଇଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ବିମାନମାନଙ୍କର ମନୋରମ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ମେଲଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପରଦିନ ରଙ୍ଗଖେଳ ହୋଇଥାଏ । ଏଇ ଖେଳ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯେ ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆନନ୍ଦ ନେଇଥାନ୍ତି ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଓଡ଼ିଶାର ଦୋଳଯାତ୍ରା

 ଗ୍ୟାଲେରି 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 
 The Spiritual Significance of Holi
 Holi in pictures from B.B.C.
 27 Big and Colorful Photos of Holi
  
 
Best Holi Quotes 
Dublin Parent Amita Roy Shah Battles Stereotypes by Writing "It's Time for Holi!"
 Color in Motion 5k color run

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଜାକିର ହୁସେନ (ତବଲା ବାଦକ)

ଆଧାର 
 
 ବାହାର ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ
କୋଣାର୍କ ନାଟ୍ୟ ମଣ୍ଡପ

thumb|କୋଣାର୍କ ନାଟ୍ୟ ମଣ୍ଡପ
କୋଣାର୍କ ନାଟ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା କୋଣାର୍କରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଓଡ଼ିଶୀ ନାଟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ମହୋତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।ଏହା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ
ଗୋରଖନାଥ ମନ୍ଦିର

ଗୋରଖନାଥ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । 

 ଅବସ୍ଥିତି 
ଗୋରଖନାଥ ମନ୍ଦିର, ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ରଘୁନାଥପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କେରେକେରାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଜଗତସିଂହପୁର ସଦର ମହକୁମାଠାରୁ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଦୂରତ୍ୱ ପ୍ରାୟ ୧୨କିମି ।

ଇତିହାସ
ଜଗତସିଂହପୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ କେରକେରା ଗ୍ରାମର ଠାକୁର ବାବା ଗୋରଖନାଥ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୈବପୀଠ । ମନ୍ଦିରଟି ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ । ଜନବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ନାଥ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗୋରଖନାଥକୁ ଅଭିହିତ କରି ମନ୍ଦିରଟିର ସୃଷ୍ଟି । ମନ୍ଦିରରେ ବାବା ଦୀର୍ଘ ଦୁଇଶହ ବର୍ଷ ପୁର୍ବରୁ ପୁଜା ପାଉଛନ୍ତି । ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇ ନଥିବା ବହୁ ପୁର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବାବା ଏଠାରେ ପୁଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି । 

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ପାଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କର ବାବାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ । କୁହାଯାଏ ଡାକ୍ତରଖାନାରୁ ଫେରି ଆସିଥିବା ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଏଠାରେ ସତିଆ ହୂକୁମରେ ବିଷ ହରଣ ହୋଇଯାଏ । ସର୍ପାଘାତ ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଥିବା ପୋଖରିରେ ଗୋଡଧୋଇ ଆସି ବାବାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିଆ ପଡନ୍ତି । ଅଧିଆ ପଡି଼ବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ବାବାଙ୍କ ପଛରେ ଥିବା ବଡ଼ ଝିଟିପିଟି ସତିଆ ଡାକ ଦେବାପରେ ହୁକୁମ କାମକରେ ଓ ବିଷ ହରଣ ହୁଏ । ସତିଆ ଡାକ ପରେ ପିଡି଼ତଙ୍କୁ ବାବାଙ୍କ ବିଭୁତି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ସର୍ପର ସମସ୍ତ ବିଷ ହରଣ ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି । ଠିକ ସେହିପରି ମନ୍ଦିରର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଥିବା ବଟବୃକ୍ଷରେ ଡୋରି ବାନ୍ଧିବାଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତି ହେଉନଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହେବା ସହ ମନୋବାଞ୍ଛା ମଧ୍ୟ ପୁରଣ ହୋଇଥାଏ । ବାବାଙ୍କର ମହିମା ପାଇଁ ପାଖ ଜିଲ୍ଲା ତଥା ରଜ୍ୟ ବାହାରୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତ।

ପର୍ବପର୍ବାଣି
ଗୋରେଖନାଥଙ୍କ ପିଠରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓ ମାଘମାସ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ସବ ପାଳନ ହୁଏ । ଏହାଛଡା ବବାଙ୍କ ପିଠରେ ବିବାହ, ବ୍ରତ ଓ ଚୁଡାକରଣ(ଚୁଟି/ଚୁଳ ପକା) ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମୟରେ ଚାଲିଥାଏ ।

 ଗ୍ୟାଲେରି 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ତଥ୍ୟ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା
ମଦରବୋର୍ଡ଼

thumb|ଏକ ଆସର କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ମଦରବୋର୍ଡ଼
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଏକ ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼, ଯାହା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଭିବୈଦ୍ୟୁତିକ ତଥା ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଅଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ଧାରଣ କରିଥାଏ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗାଯୋଗର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ । ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ମେନ ବୋର୍ଡ଼, ସିଷ୍ଟମ ବୋର୍ଡ଼, ବା ଆପଲ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ଲଜିକ ବୋର୍ଡ଼ କୁହାଯାଏ ।Paul Miller. Apple sneaks new logic board into whining MacBook Pros. Accessed 8th 2006
thumb|Intel D945GCPE A microATX Motherboard LGA775 for Intel Pentium 4, D, XE, Dual-Core, Core 2 (circa 2007)
thumb|right|250px| ଭାଇଓ ଇ ସିରିଜର ଏକ ଲାପଟପର ମଦରବୋର୍ଡ଼(ଡାହାଣ)

 ଇତିହାସ 
ମାଇକ୍ରୋ ପ୍ରୋସେସରର ଉଦ୍ଭାବନ ପୂର୍ବରୁ, କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳ କାର୍ଡ଼ର ଯନ୍ତା ଭଳି ବା ମେନଫ୍ରେମ ସହ ବହୁଗୁଡ଼ିଏ ତାର ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା; ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଧାରକ(ସ୍ଲଟ) ରହୁଥିଲା। ପୁରାତନ ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ତାର ଗୁଡ଼ିକ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କାର୍ଡ଼ ଓ ପିନମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼ ପରେ ମାନକ ହୋଇଗଲା। ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପ୍ରୋସେସିଙ୍ଗ ୟୁନିଟ ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂଗଣକ ବିଭାଗ (ସି.ପି.ୟୁ.), ମେମୋରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଚିତ୍ରିତ ସର୍କିଟ ବୋର୍ଡ଼ରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲେଟରେ ଲଗାଯାଉଥିଲା । ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ପାଇଁ ମଦରବୋର୍ଡ଼ର ବ୍ୟବହାର ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସହଜ ହୋଇଗଲା। ୧୯୮୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡ଼ିକରେ ଆଇ.ସି. (ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ଼ ଚିପ)ର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସହିତ ସ୍ୱଳ୍ପ ବେଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ଯେପରିକି: କି ବୋର୍ଡ଼, ମାଉସ, ଫ୍ଲପି ଡିସ୍କ, ସିରିଆଲ ପୋର୍ଟ ଓ ପାରାଲେଲ ପୋର୍ଟ ଆଦି ସହଜରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିଲା। ଏଥିସହିତ ୧୯୯୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଗୁଡ଼ିକରେ ସମସ୍ତ ଅଡ଼ିଓ ଏବଂ ଭିଡ଼ିଓ ସହିତ ନେଟୱାର୍କିଂର ସୁବିଧା କୌଣସି ବାହ୍ୟିକ ଆନୁସଙ୍ଗିକ କାର୍ଡ଼ ବ୍ୟବହାର ବିନା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିଲା। ଆରମ୍ଭ ସମୟର କିଛି ମଦରବୋର୍ଡ଼ ବନାଉଥିବା କମ୍ପାନୀ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ମାଇକ୍ରୋନିକ୍ସ, ମାଇଲେକ୍ସ, ଆମେରିକାନ ମେଗାଟ୍ରେଣ୍ଡସ ଇନକର୍ପୋରେଟେଡ଼, ଅର୍ଚିଡ଼ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଇଲାଇଟ ଗ୍ରୁପ, ଡାଇମଣ୍ଡ ଫ୍ଲାଓର ଇନକର୍ପୋରେଟେଡ଼ ଏବଂ ଅନେକ ତାଇୱାନ ଦେଶୀୟ କମ୍ପାନୀ । ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଆପଲ-୨ ଓ ଆଇ.ବି.ଏମ. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ଜ୍ଞାନ ସହ ମଦରବୋର୍ଡ ବାହାର କରିବାରୁ, ପଛୁଆ-ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନ ସହାୟତାରେ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଅତି ଶିଘ୍ର ନୂଆ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ବାହାର କରିପାରିଲେ। ଫଳରେ ଅନେକ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡ଼ିକ ଉପଯୋଗିତା ମାନ ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରିଲା ।

 ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ 
ଆଧୁନିକ ମଦରବୋର୍ଡ଼ ଗୁଡିକରେ ଅତି କମରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ଥାଏ:
 
 ସକେଟ ବା ସ୍ଲଟ - ଏକ ବା ଏକାଧିକ ମାଇକ୍ରୋ ପ୍ରୋସେସର ନିମନ୍ତେ
 ମେମୋରୀ ସ୍ଲଟ - ରାମ ନିମନ୍ତେ ଡ଼ି.ଆଇ.ଏମ.ଏମ. ମଡ୍ୟୁଲ
 ଚିପସେଟ - ଯାହାକି ଫ୍ରଣ୍ଟ ବସ ବାର, ମେନ ମେମୋରୀ ଓ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ବସ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗର ମାଧ୍ୟମ 
 ନନ ଭୋଲାଟାଇଲ ମେମୋରୀ 
 କ୍ଲକ ଜେନେରେଟର
 ଏକ୍ସପାନସନ୍ ସ୍ଲଟ
 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଜକ
ଏତଦବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରାୟ ସବୁ ମଦରବୋର୍ଡ଼ରେ କି ବୋର୍ଡ଼ ଓ ମାଉସ ସଂଯୋଗ କରିବାର ସୁବିଧା ରହିଥାଏ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ବାୟୋସ
 ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ
 ଚିପସେଟ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 List of motherboard manufacturers and links to BIOS updates
 What is a motherboard? 
 How a motherboard works 
 The Making of a Motherboard: ECS Factory Tour
 The Making of a Motherboard: Gigabyte Factory Tour
 
 Front Panel I/O Connectivity Design Guide - v1.3 (pdf file) (February 2005)

ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ
ଶଲରା

ଶଲରା ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। କେହି କେହି ଏହାକୁ ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଳିଆ ଲତା ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି, କାରଣ ଏହାର ପତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଠିକ୍ ହାତ ପାପୁଲି ପରି ଓ ଏଥିରେ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳି ପରି ପାଞ୍ଚଟି ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ। ଏଇ ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପକେ କଲରାପତ୍ର ପରି ଦିଶେ। ଏହାର ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ବରକୋଳି ଆକାରର। ଏଗୁଡ଼ିକ ଶିବଲିଙ୍ଗପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଶିବଲିଙ୍ଗୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏ ଗୁଡ଼ିକ ପାଚିଲେ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ। ଏ ଲତାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ। ବାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଉପରେ ଏହା ମାଡ଼ିଥାଏ। ଭାରତରେ ସର୍ବତ୍ର ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକେ ଛଞ୍ଚିଣାକୁ ଶଲରା ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଏ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭନ୍ନ।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଶଲରା, ଶିବଲିଙ୍ଗୀ, ପାଞ୍ଚଆଙ୍ଗୁଳିଆ ସଂସ୍କୃତ  ଶିବଲିଙ୍ଗୀ, ଲିଙ୍ଗୀକା, ଶିବଜା, ଦେବୀ ଲିଙ୍ଗଜା, ଈଶ୍ୱରୀ, ବହୁପତ୍ରୀ, ଚିତ୍ରପଳା, ଚଣ୍ଡା, ଚଣ୍ଡାଳୀ, ଚଣ୍ଡାବତୀ ଓ ଶିବ ମଲ୍ଲିକା କୁହାଯାଏ।  ହିନ୍ଦୀ ଶିବଲିଙ୍ଗୀ, ପଞ୍ଚାଗୁରିଆ ତେଲୁଗୁ ପଞ୍ଚାଗୁଲ ବଙ୍ଗଳା ଶିବଲିଙ୍ଗୀ, ଲିଙ୍ଗିନୀ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ପ୍ରବଳ କଟୁରସ, ରସାୟନ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିକର, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ଗର୍ଭଦାୟକ, ମସ୍ତିସ୍କ ବଳଦାୟକ, କ୍ଷୁଧାବର୍ଧକ, କାନ୍ତି ପ୍ରଦାୟକ, ଜ୍ୱର, ରକ୍ତବିକାର, କୁଷ୍ଠ, ଅମ୍ଳପିତ୍ତ, ଦଦ୍ରୁ, ବ୍ରଣ, କ୍ଷତ, ଉପଦଂଶ, ଅସ୍ତ୍ରାଘାତ, କୃମି, ବାତ ଓ ସର୍ପବିଷ ନାଶକ ଅଟେ।
 ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ସ୍ତ୍ରୀ ରୋଗ, ବିଶେଷକରି ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ପାଇଁ ଏହାର ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ। ଏହାର କଞ୍ଚାଫଳ ଅଜୀର୍ଣ, ଆମାଶୟ, ରକ୍ତବିକାର, ମଳରୋଧ ଓ ଶୂଳ ଆଦିର ନିବାରଣ କରେ। ଏହାର ପତ୍ର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚର୍ମରୋଗର ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ମୂଳ ଗୁଳ୍ମ, ପ୍ଳୀହା, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଆଦି ଦୂରକରେ। ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ମସ୍ତିସ୍କଭ୍ରମ, ରକ୍ତବିକାର ଓ ଅଜୀର୍ଣ ଆଦିର ଶାମକ ଅଟେ।
 ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଅପାମାର୍ଗ

ଅପାମାର୍ଗ ଏକ ପ୍ରକାର ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଉଚ୍ଚତାରେ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ଫୁଟରୁ ଦୁଇଫୁଟ ହୋଇଥାଏ। ଗଛର ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଧଳା ଓ ଲାଲ୍ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇପ୍ରକାରର। ଲାଲ୍ ଅପାମାର୍ଗ ଅପେକ୍ଷା ଧଳା ଅପାମାର୍ଗ ଅଧିକ ଗୁଣକାରୀ। ଏଇ ପ୍ରକାରର ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାରର ଗଛ ଦେଖାଯାଏ ଯାହାକୁ ଲୋକେ ମଇଁଷିଆ ଅପାମାର୍ଗ କହିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅପାମାର୍ଗର କୌଣସି ଗୁଣ ଏଥିରେ ନ ଥାଏ। ଏହା ଏକ ଉପକାରୀ ଗଛ।

 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଅପାମାର୍ଗ, ଅପାମାରଙ୍ଗ ସଂସ୍କୃତ  କିଣିହୀ, ଶିଖରୀ, ଅପାମାର୍ଗ, ଦୁର୍ଗ୍ରହା, ମର୍କଟୀ, ମୟୁରକ, ଅଧଃଶଲ୍ୟ, ସହଦେବୀ, ଅମରବିଳାସ, ଭୟନାଶିନୀ, ଖରମଞ୍ଜରୀ, ମହାମାୟା   ହିନ୍ଦୀ ଚିରିଚିରା, ଲଟ୍ ଜିରା, ତଙ୍ଗା ତେଲୁଗୁ ଦୁଂଗିନିକେ, ଉତ୍ ରେଣୀ ବଙ୍ଗଳା ଅପାଂ, ଆପାଙ୍, ଆପାଂ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା ଅଳ୍ପକଟୁମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତ ରସ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଧାରକ, ପାଚକ, ଅଗ୍ନିବର୍ଧକ, ମଳରୋଧକ ଓ ରୁଚିକାରକ।
 ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ, ବିଶେଷ କରି ମୂଳ ଓ ପତ୍ର ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଦନ୍ତରୋଗ, ଅର୍ଶ, ଚର୍ମରୋଗ, ମେଦବୃଦ୍ଧି, ବିଛା, ମହୁମାଛି, କଙ୍କଡ଼ାବିଛା ଆଦିର ବିଷ ନିବାରଣ, କଟାଘା’, ଆମଦୋଷ, ରକ୍ତସ୍ରାବ, କୃମି ଆଦିର ନିବାରଣ ଇତ୍ୟାଦିରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହାର ମୂଳ, ପତ୍ର ଅଥବା ଚେରରେ ଦାନ୍ତ ଘସିଲେ ଦାନ୍ତର ଯାବତୀୟ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ। 
 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଥାଲକୁଡ଼ି

ଥାଲକୁଡ଼ି ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଲତା କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇଥାଏ ଓ ଭୂମିରେ ମାଡିଥାଏ। ଜଳାଶୟ ନିକଟସ୍ଥ ଆର୍ଦ୍ର ଭୂମିରେ ଓ ବାଡ଼ମୂଳେ ଏହା ଜନ୍ମିଥାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ଗୋଲାକାର ଓ ଏହାର ଚାରିପାଖ କମ ହେଲାପରି ଦିଶୁଥାଏ । ଗୋଟିଏ ଡେମ୍ଫରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ପତ୍ର ରହିଥାଏ। କେତେକ ଲୋକେ ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଘୋଡ଼ାପୁଆ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମୀର କେତେକ ଗୁଣ ଏଥିରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ରାହ୍ମୀ ନୁହେଁ।

 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଥଲକୁଡ଼ି, ଘୋଡ଼ାପୁଆ ସଂସ୍କୃତ   ବ୍ରାହ୍ମୀ, ଭାରତୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ମଣ୍ଡୁକପର୍ଣ୍ଣୀ, ମହୌଷଧି, ଦିବ୍ୟୌଷଧୀ, ମେଧାଦାୟିନୀ, ସୁରେଷ୍ଠା, ସୋମବଲ୍ଲୀ, ସୁବର୍ଚ୍ଚକା ଓ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ହିନ୍ଦୀ ବ୍ରାହ୍ମୀ, ବରମ, ବରମ୍ଭୀ ତେଲୁଗୁ ଅବିବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶମ୍ଭ୍ରମ ବଙ୍ଗଳା ବ୍ରାହ୍ମୀ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା କଷାୟ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ରସ, ଲଘୁପାକ, ସ୍ୱରବର୍ଧକ ରସାୟନ, ମେଧାଶକ୍ତି ବର୍ଧକ, ସ୍ମୃତିକାରକ, ଶୀତଳ, ମସ୍ତିସ୍କ ଉପାଦାନ କାରକ, ଆୟୁର୍ବର୍ଧକ, ଯୌବନାବସ୍ଥା ରକ୍ଷକ, କାନ୍ତିବର୍ଧକ, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ରକ୍ତଶୋଧକ ଅଟେ।
 ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ପତ୍ରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଜ୍ୱର, କାସ, ଶ୍ୱାସ, ପ୍ଳୀହା, ଗୁଳ୍ମ, ପାଣ୍ଡୁ, ବିଷଦୋଷ, ଶୋଥ, ଉନ୍ମାଦ, ବ୍ରଣ, କଣ୍ଠରୋଗ, ପୀନସ, ରକ୍ତପିତ୍ତ, ଅତିସାର, ଉନ୍ମାଦ, ମୁକତା, ମେହ, ପ୍ରେମେହ, କ୍ଷତ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଯାବତୀୟ ଶିରରୋଗରେ ଏହାର ଉପଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ମହୁ ସହିତ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ ସେମାନଙ୍କର ମସ୍ତିସ୍କର ବିକାଶ ଦ୍ରୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ପତ୍ରକୁ ସେବନ କଲେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପୁରୁଣା ପେଟରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ଜାଗାରେ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଶାଗ ଭାବରେ ଭାଜି ଖାଇଥାନ୍ତି।

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ରାସ୍ନା

ରାସ୍ନା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭିଦ ନୁହେଁ। ଲତାପ୍ରାୟ ଅନ୍ୟ ଗଛରେ ଥାଏ। ଏହାର କୌଣସି ମୂଳ ନ ଥାଏ। କୌଣସି କାରଣରୁ ସେହି ଗଛର ପତ୍ରାଦି ବିକୃତ ହୋଇ ରାସ୍ନା ବୋଲାଏ। ଏଥିରେ ଅଳ୍ପ ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥାଏ। 
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ରାସ୍ନା ସଂସ୍କୃତ  ନାକୁଳୀ, ସୁରସା, ସୁଗନ୍ଧା, ଗନ୍ଧସାକୁଳୀ, ଶ୍ରେୟସୀ, ସୁବହା, ସର୍ପଗନ୍ଧା ଓ ଏକାପର୍ଣି ହିନ୍ଦୀ ରସ୍ନା ରସନ୍ ଓ ରହସନୀ ତେଲୁଗୁ ରସନାଗୁଡ୍କା, ଅନ୍ତର ଦାମର ଓ କିରସ୍ୱିତକ ବଙ୍ଗଳା ରାସ୍ନା
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା ତିକ୍ତ ରସ, ପାଚକ, ଦୀପକ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ଗୁରୁପାକ ଓ ବଳକର।
 ବ୍ୟବହାର 
କାସ, ଶ୍ୱାସ, ଜ୍ୱର, କଫ, ଶୂଳ, ବାୟୁ, ଆମବାତ, ବିଷଦୃଷ୍ଟି, ରକ୍ତଦୃଷ୍ଟି, ଶୋଥ ଓ ସମସ୍ତପ୍ରକାର ବାତ ନାଶକ ଅଟେ। ଦେହ ଦରଜ, ଘୋଳାବିନ୍ଧା, ଶୂଳ ଆଦିରେ ଏହାକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ମହୁସହିତ ଖିଆଯାଏ। ତେଲରେ ସିଝାଇ ଦେହରେ ଲଗାଇଲେ ଦେହ ହାତର ପୀଡ଼ା ଦୂର ହୁଏ। ହାତ ପାଦର ଜ୍ୱାଳା ନିବାରଣ ପାଇଁ ଗୁଳୁଚି ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ତାଳମୂଳୀ

thumb|250px|ଶୁଖିଲା (କ୍ଲୋରୋଫାଇଟମ୍ ବୋରିଭିଲିଆନମ୍) ଟ୍ୟୁବର୍
ତାଳମୂଳୀ ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ଛୋଟ ତାଳଗଛ ପରି ଦିଶେ। ଏହାର ପତ୍ର ତାଳଗଛର ପତ୍ର ପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ତାଳମୂଳୀ କୁହାଯାଏ। ମୂଳର କଳା ବା ଧଳା ରଙ୍ଗ ହିସାବରେ ଏହା କଳାମୂଷଳୀ ବା ଧଳାମୂଷଳୀ ଭେଦରେ ଦୁଇପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ। ଖରାଦିନରେ ଏହି ଗଛ ଗଛ ମରିଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳ ମାଟିରେ ରହିଥାଏ। ପୁଣି ବର୍ଷାଦିନେ ଏଥିରୁ ଗଜାବାହାରି ଗଛ ହୁଏ। ତେବେ ଦୁଇ ଜାତିର ତାଳମୂଳୀର ଗୁଣ ପ୍ରାୟ ସମାନ।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ତାଳମୂଳୀ, ମୂସଳୀ ସଂସ୍କୃତ  ମୂଷଳୀ, ମୂଷଳୀକନ୍ଦ, ତାଳମୂଳିକା, ତାଳପତ୍ରିକା, ଗୋଧପଦୀ, ଭୂତାଳୀ, ସୁବହା, ଖଳନୀ, ହେମଶୁଷ୍ପୀ, ଦୀର୍ଘକନ୍ଦିକା ଓ ଅର୍ଶୋଘ୍ନୀ ପ୍ରଭୃତି କୁହାଯାଏ। ହିନ୍ଦୀ ମୂସଲୀ ତେଲୁଗୁ ନେଲତାରୁ, ନୀଲେପତରି ଗଡ଼ଲ ବଙ୍ଗଳା ତାଲ୍ ମୂଲୀ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ତିକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ମଧୁର ରସ, ଗୁରୁପାକ, ଶୀତଳ, ଉଷ୍ଣବିର୍ଯ୍ୟ, ବଳବର୍ଧକ ରସାୟନ, କାନ୍ତିବର୍ଧକ, ପୁଷ୍ଟିକର, କଫଜନକ।
 ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମୂଳକୁ ଶୁଖାଇ କୁଟି ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଶରୀର କ୍ଷୀଣତା, ବାୟୁରୋଗ, ଧାତୁରୋଗ, ପିତ୍ତପ୍ରକୋପ, ଶୁକ୍ରହୀନତା, ରତିଶକ୍ତିହୀନତା, ବାର୍ଧକ୍ୟ, ଦାହ, ଦୁର୍ବଳତା, ଭ୍ରମ, ଚକ୍ଷୁରୋଗ, କର୍ଣ୍ଣରୋଗ, ନାସାରୋଗ, ଜିହ୍ୱାରୋଗ, ମନର ଅଶାନ୍ତି, ଅର୍ଶରୋଗ ଓ ଦେହର ଶୁଷ୍କତା ଦୂରୀକରଣରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ଗାଈଦୁଧ ସହିତ ଏହାର ଚେରର ଚୂର୍ଣକୁ ସେବନ କରାଯାଇଥାଏ। ପିଲାମାନଙ୍କର କୃମି, ଅଜୀର୍ଣ, ବାୟୁଦୋଷ ଆଦି ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ପାଣିରେ ସିଝାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।

ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାକୁ ଏକ ରସାୟନ ଭାବରେ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ।F. Thakur M., Bhargava S., Dixit V.K. "Immunomodulatory activity of Chlorophytum borivilianum Sant." Evidence-based Complementary and Alternative Medicine. 4 (4) (pp 419-423), 2007 
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
 Safed Moosli (Chlorophytum borivilianum L.): Medicinal and Wonder Crop
 Safed Musli (Chlorophytum species) - A Wonder Drug in the Tropical Zone

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ସେକେଣ୍ଡାରି ବୋର୍ଡ଼ ହାଇସ୍କୁଲ

ଲେଉଟାଣି ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ ବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକ
କଣ୍ଟି କପାଳୀ

କଣ୍ଟିକପାଳୀ ବା Caesalpinia digyna (ଇଂରାଜୀରେ Teri Pods )କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା (Caesalpinia) ବର୍ଗର ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଲତାର ସର୍ବାଙ୍ଗ କଣ୍ଟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତେନ୍ତୁଳି ପତ୍ର ପରି ଦିଶିଲେ ବି ଆକାରରେ ଟିକେ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ। ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକ ଆଁଶୁଆଁଶୁଆ, ଛୋଟ ଛୋଟ ଓ ଗୋଲ ଗୋଲ ହୋଇଥାଏ। ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଜୟନ୍ତୀ ଫଳ ପ୍ରାୟ ଚେପଟା ଛୁଇଁ ପରି ହୋଇଥାଏ। 

 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଟି, କଣ୍ଟିକପାଳୀ ସଂସ୍କୃତ  କାକଦାନୀ, କଣ୍ଟକିତ୍ୱକ, ହିଂସା, କାଳା,	ଉଦାକିର୍ଯ୍ୟକ ହିନ୍ଦୀ ହନ୍ସ हिन्स, ପୁଟି କରଞ୍ଜ ତେଲୁଗୁ ଦୀପିଆ ବଙ୍ଗଳା କଲେକତୁ
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅତିକଟୁ, ତିକ୍ତ ରସ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ମୂତ୍ର ଶୋଧକ
 ବ୍ୟବହାର 
ରୋଗୀର ବଳ, ବୟସ ଅନୁସାରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଇଥାଏ। ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ(ବିଶେଷକରି ପତ୍ର ଓ ମୂଳ)କୁ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, ବିବର୍ଚ୍ଚିକା, ବ୍ରଣ, ଶୋଥ, କୁଷ୍ଠ, ବାତରକ୍ତ, ଜ୍ୱର, ବିଷଦୋଷ, କଟୀବାତ, ସନ୍ଧିବାତ, ଗଣ୍ଠିବାତ, ଶୂଳବାୟୁ ଓ ରକ୍ତ ବିକାର ଆଦିରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ। ପୁରୁଣା ଜ୍ୱର ପାଇଁ ଏହାକୁ ମହୁ ସହିତ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କ୍ଷତରେ ସୋରିଷ ତେଲ ସହିତ, ବିଷ ନାଶ କରିବାପାଇଁ ଗଇଶ ପତ୍ର ସହିତ, କାଛୁ, କୁଣ୍ଡିଆ ଆଦିରେ ହଳଦୀ ସହିତ, ଶୋଥ ଆଦିରେ ଶ୍ୱେତ ପୁରୁଣୀ ସହିତ, କର୍ଣ୍ଣ ରୋଗରେ ରାଶି ତେଲ ସହିତ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।
 Caesalpinia digyna on www.worldagroforestry.org 
 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 http://findmeacure.com/2010/12/18/caesalpinia-digyna/
 http://www.worldagroforestry.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=18054 
 http://species.wikimedia.org/wiki/Caesalpinia_digyna
 http://www.la-medicca.com/raw-herbs-caesalpinia-digyna.html
 http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_caesalpina.htm
 http://www.mdidea.com/support/glossary_recipes_c.html

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
କୋଇଲିଖିଆ

କୋଇଲିଖିଆ ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହା କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ । ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଧଳା ଓ ନାଲି ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଏ ଗଛର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଣ୍ଠିରେ, ପତ୍ର ମୂଳେ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟା ରହିଥାଏ। ଏ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ବେତ କଣ୍ଟା ପରି ଦିଶେ। ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପକେ ଯବଧାନ ପରି ଦିଶିଥାଏ। ଏହା ଭିତରେ ଥିବା ମଞ୍ଜିକୁ ପାଣିରେ ପକାଇଲେ ଅଠା ବାହାରେ । ଏହା ଭାରତରେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଯାଏ । ପାଣି କୂଳରେ, ଧାନ କିଆରୀରେ ଓ ହିଡ଼ ମୂଳରେ ଏ ଗଛ ହୋଇଥାଏ । ରକ୍ତ କୋଇଲିଖିଆ ଅପେକ୍ଷା ଶୁକ୍ଳ କୋଇଲିଖିଆ ଅଧିକ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ କୋଇଲିଖିଆ, କୋଇଲେଖା ସଂସ୍କୃତ  କୋକିଳାକ୍ଷ, ତାଳମାଖନ, କାଣ୍ଡେକ୍ଷୁ, ବଜ୍ର, ଶୂଗାଳୀ, ଶୃଗାଳ କଣ୍ଟା, କ୍ଷୁର, ଶୂରକ, ଇକ୍ଷୁଗନ୍ଧା, ଶୃଙ୍ଗଳ, ବଜ୍ରକଣ୍ଟକ ଓ ବଜ୍ରସ୍ଥି ହିନ୍ଦୀ କୌଲିୟା ତେଲୁଗୁ ଗୋଲିମେଡ଼ି ବଙ୍ଗଳା କୁଲେଖଡା
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଅଳ୍ପ ମଧୁର ମିଶ୍ରିତ ତିକ୍ତରସ । ଶୀତଳ ଓ ବଳ ବର୍ଦ୍ଧକ।ଶରୀରର ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।
 ବ୍ୟବହାର 
ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମଞ୍ଜି ଓ ପତ୍ର ଔଧଧୀ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଶୁକ୍ର ବର୍ଦ୍ଧକ, ବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଦ୍ଧକ, କାନ୍ତିପ୍ରଦ, ସ୍ତମ୍ଭନକାରକ, ଜ୍ୱର, ପିତ୍ତ, ପାଣ୍ଡୁ, ଶୋଥ, ମେହ, ସ୍ୱପ୍ନଦୋଷ, କାମଳ, ଜରାୟୁବ୍ୟାଧି, ଚଳଗର୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶୀତଳତା, ଧ୍ୱଜଭଙ୍ଗ ଆଦିର ରୋଗରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ।ଯାଇଥାଏ। ଚର୍ମ ରୋଗରେ ମହୁ ସହିତ, ପ୍ରମେହ ଆଦିରେ କଞ୍ଚା ହଳଦୀ ସହିତ, ଅତିସାର, ଶୋଥ ଓ କାମଳ ଆଦିରେ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ, ଶୁକ୍ରଜନିତ ରୋଗରେ ମିଶ୍ରି ସହିତ ସେବନ କରାଯାଏ। ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ଭୂଇଁ କଖାରୁ, ବାଳ ଶିମୂଳ ଓ ତାଳମୂଳୀ ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ଏକ ବଳ ବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ବାଜୀ କାରକ ରସାୟନ ଅଟେ ।
 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ

ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା

ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଗଛର ଉଚ୍ଚତା ଅତି ବେଶିରେ ଦୁଇଫୁଟ ହେଇଥାଏ। ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ତେନ୍ତୁଳି ପତ୍ର ପରି ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାରରେ ସାନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ପତ୍ରର ତଳେ ଥିବା ଡେମ୍ଫରେ ଫଳ ଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ଲାଖିଥାଏ, ଉପରକୁ ଦିଶୁ ନ ଥାଏ। ଶ୍ୱେତ ଓ ପୀତ ଭେଦରେ ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର। ପୀତ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ୱେତ ବାଡ଼ି ଅଁଳାର ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଅଧିକ।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
thumb|ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା ସଂସ୍କୃତ  ବଲା, ବଟ୍ୟାଲ, ବାଝ୍ୟାଳିକା, ବାଟ୍ୟା, କଲ୍ୟାଣିନୀ, ଭଦ୍ର ଭଦ୍ରାଦନୀ ଓ ହିଳୟା  ହିନ୍ଦୀ ବରିଆରା, କ୍ଷୀରୈଟୀ ଓ କ୍ଷୀରହଣ୍ଟି ତେଲୁଗୁ ମୁପିଡ଼ି ବଙ୍ଗଳା ବେଡେଲା
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଶୀତବୀର୍ଯ୍ୟ, ମଧୁର ରସ
 ବ୍ୟବହାର 
thumb|180px|ଭୂଇଁ ଅଅଁଳା
ଭୂଇଁ ଅଁଳା ଭାରତୀୟ ଆୟୁର୍ବେଦ ପଦ୍ଧତିରେ ପାକସ୍ଥଳୀ, ରେଚନ-ଜନନ ସଂସ୍ଥାନ, ଯକୃତ ଓ ବୃକ୍କ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ କାମରେ ଲାଗିଥାଏ।   
ମଳ ରୋଧକ, ବଳ କାରକ, କାନ୍ତି ପ୍ରଦ, ଗ୍ରହ ଦୋଷ, ଶିଶୁ ରୋଗ, ଭୁତାବେଶ, ପିହୁଳା, ଜ୍ୱର, ଅପସ୍ମାର, ବାୟୁ, ଉନ୍ମାଦ, କ୍ଷତ ଓ ବହୁମୂତ୍ର ଆଦି ରୋଗ ନିବାରକ। ଜଡା ତେଲ ସହିତ ଏହାର ରସକୁ ମାଲିସ କଲେ କଣ୍ଡୁ, ଦଦ୍ରୁ, କ୍ଷତ ଓ ମସ୍ତକ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ବାଗୀ, ବାଳିଆ ଦାଢୀ, କଟାଘାଆରେ ଏହାର ଲେପ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ମସ୍ତିସ୍କ ଭ୍ରମରେ ରାଶି ତେଲ କିମ୍ବା ଜଡ଼ା ତେଲ ସହିତ, କ୍ଷତ, ଗରମ ଘାଆରେ ସୋରିଷ ତେଲ ସହିତ, ପିଲାଙ୍କ ଚର୍ମ ରୋଗରେ ହଳଦୀ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ରଜରୋଧରେ ବଚ ସହିତ, ଯମଜ ଜ୍ୱରରେ ମହୁ ସହିତ, ବାୟୁ ଶୂଳରେ ଶୁଣ୍ଠୀ ଓ ଗୋଲ ମରିଚ ସହିତ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ।

ଆଧାର

 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

Bhuiaonla (Phyllanthus niruri): A Useful Medicinal Weed
Medicinal Uses
Tropical Plant Database

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଭୂଇଁ କଖାରୁ

ଭୂଇଁ କଖାରୁ ଏକ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହାର ମୂଳରେ ବଡ଼ କନ୍ଦ ରହିଥାଏ। ଏହି କନ୍ଦକୁ ଭୂଇଁ କଖାରୁ କୁହାଯାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଚିକ୍କଣ ଓ ପାଞ୍ଚଆଙ୍ଗୁଳିଆ ପତ୍ର ପରି ଶିରା ଶିରା ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଫୁଲ ଧଳା ଓ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ।
 ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ 
 ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷା  ନାମ ଓଡ଼ିଆ ଭୂଇଁ କଖାରୁ, ଭୂମି କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ସଂସ୍କୃତ  ଭୂମି କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ବିଦାରୀ, କ୍ଷୀର ବିଦାରୀ, କ୍ଷୀରବଲ୍ଲୀ, ଭୂକୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ବିଦାରୀକନ୍ଦ, ଶୁଗାଳିକା ଓ ପୟସ୍ୱିନୀ କୁହାଯାଏ। ହିନ୍ଦୀ ଗେଠୀ, କ୍ଷୀର ବିଦାରୀ, ବଲାଇକନ୍ଦ ତେଲୁଗୁ ବିଦାରିଆଲୁ ବଙ୍ଗଳା ଭୂଇଁକୁମଡା
 ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ମଧୁର ରସ, ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଶୀତଳ, ରସାୟନ
 ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ମୂଳକୁ ହିଁ ଔଷଧରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା ରକ୍ତ ଶୋଧକ, ପୁଷ୍ଟିକର, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ନିବାରକ, ସ୍ୱର ପରିସ୍କାରକ, ସ୍ତନବର୍ଦ୍ଧକ, ମୂତ୍ରରୋଧ, ଅଶ୍ମରୀ, ବାୟୁ, ପିତ୍ତଦୋଷ, ଦାହ, ଶୁକ୍ର ହୀନତା, ଶାରୀରିକ ଦୁର୍ବଳତା, ପ୍ରମେହ ଓ ଧ୍ୱଜଭଙ୍ଗ ଆଦିର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
 ବାହାର ଆଧାର 
 ବୈଦ୍ୟରାଜ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥିଙ୍କ ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ ।

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ