biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଗୁଲୁଗୁଲା

ଗୁଲୁଗୁଲା ଓଡ଼ିଶା ଓ ଭାରତର ବାକି ଜାଗାରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାରର ମିଠା ଯାହା ମଇଦା ଓ ସୁଜିରୁ ତିଆରି କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହା ଏବେ ସେହି ପରିମାଣର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହପି ରହିନାହିଁ।Rashtriya Naak, Vishnu Nagar, Rajkamal Prakashan Pvt Ltd, 2008 p. 89 ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପର୍ବ ପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।.Hardoi: Sanskritik Gazetteer, Anjali Chauhan, Ayodhya Shodh Sansthan, Vani Prakashan, 2016  p. 150 ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଏହା ବ‌ହୁତ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ମିଳିଥାଏ । कुरकुरे गुलगुले बनाने की विधि - Gulgule (Pue) - Laziz Khana ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଭାରତ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଛି ।Guyana Gulgula Gulgula Recipe, That Fiji Taste,  Apr 3, 2017

 ଉପାଦାନ 
 ୧ କପ ସୁଜି
 ୧.୫ କପ ଚିନି/ ଗୁଡ଼ ରାସେଣି/ସିରା
 ୩ ଚାମଚ ମ‌ଇଦା
 ୧ ଚାମଚ ପାନମହୁରି
 ତେଲ
 ଅଧ ଚାମଚ ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା
 ୨ଟି ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ
 ଅଧ ଚାମଚ ଲୁଣ
 ପାଣି (ଦରକାର ଅନୁସାରେ)

 ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ଏକ ବଡ଼ ଗହୀର ପାତ୍ରରେ ସୁଜି, ମଇଦା, ଚିନି/ଗୁଡ଼ ରାସେଣି, ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ, ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା, ଲୁଣ ଓ ପାଣିଦେଇ ଗୋଳାଇବା ପରେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଫେଣ୍ଟିଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ଦୁଇଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ରଖିଦିଆଯାଇଥାଏ ଯାହା ଫଳରେ ଏଥିରେ ଗୋଳାଯାଇଥିବା ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା ଏହାକୁ ଫୁଲିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । କଡ଼େଇରେ ତେଲକୁ ଭଲଭାବରେ ଗରମ କରି ସାନ ସାନ ଗୁଳାମାନ ତିଆରି କରି ସେଥିରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଛାଣି ବାଦାମି-ଲାଲ ରଙ୍ଗର ହୋଇଗଲେ ଏହାକୁ ତେଲରୁ ବାହାର କରିନିଆଯାଏ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ

 ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 
 
 
 
 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
କୋରାପୁଟ

thumb|Tribal people of Koraput, Odisha
କୋରାପୁଟ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୩୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ  ଏବଂ ଏହା ଶାବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ସହର ।

ଭୂଗୋଳ
ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହାକୁମା କୋରାପୁଟ ସହର  । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୩୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

 ଉତ୍ସବ 

 ପରବ
 କୋରାପୁଟ ସାହିତ୍ୟ ଉତ୍ସବ

ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
thumb|କୋରାପୁଟର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥ  
thumb|କେଚଲା
thumb|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
ନବ ନିର୍ମିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର,ଜ୍ଞାନ ମନ୍ଦିର, ନିଶାଣିମୁଣ୍ଡା, ମୃତ୍ୟାଲୁମା, କନକ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ଶିବ,ସନ୍ତୋଷୀ ମା’, ମା’ ମଙ୍ଗଳା, କନକ ଦୁର୍ଗା,ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ଶ୍ରୀଗଣେଶ ମନ୍ଦିର, ମାନବ ସଂଗ୍ରହାଳୟ,ଆଦିବାସି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ସର୍ବ ପୁରାତନ ଚର୍ଚ୍ଚପାଇଁ ଏଇ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ଶିଶୁ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଚନ୍ଦନ ପୋଖରୀ,କୋଲାବ ଡ୍ୟାମ, କେଚଲା ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ଅବସ୍ଥିତ |

 ଆଧାର 

 ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଂଗ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୦

ବାହାର ତଥ୍ୟ
 Official GIS Maps of Koraput District 
 Road Map of Koraput District 
 Official website of Koraput district
 Check More about Beauty of Koraput
 Koraput district map
 Koraput district info 
 Koraput district information
 Central University of Orissa
 Koraput village sets hygiene example 
 Koraput Tourism
 

ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା

ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।
thumb|ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ରେଳ ଷ୍ଟେସନ
ଭୂଗୋଳ
ଇତିହାସ
ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ
 Jharsugda district website
 www.smcsjsg.org.in 
 http://jharsuguda.nic.in/home.htm
 http://www.incredibleodisha.com/jharsuguda-police-telephone-directory/
 http://www.jsglive.in/

ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଭବାନୀପାଟଣା

thumb|Aerial view of Bhawanipatna City
thumb|Durga Mandap, Gandhi Chowk, Bhawanipatna
thumb|Kalahandi Palace, Bhawanipatna

ଭବାନୀପାଟଣା' ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । ଏହି ସହରର ନାମ ଇଷ୍ଠ ଦେବତା ଶ୍ରୀ ଭବାନୀଶଙ୍କରଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଭବାନିପାଟଣାର ମୋଟ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୧୬୭୧ ଥିଲା । ‌‌‌‌
 ପୁରୁଷ: ୫୨%
 ମହିଳା: ୪୮%
ଭବାନିପାଟଣାର ସାକ୍ଷରତା ହାର ହାରାହାରି ଶତକଡା ୭୦ ଭାଗ । ‌‌‌‌
 ପୁରୁଷ: ୭୮%
 ମହିଳା: ୬୧%
 ୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍:୧୨%

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନୟାଗଡ଼

ନୟାଗଡ଼ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ନୟାଗଡ,ଓଡ଼ିଶାର  ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । 
ଏହା ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଛେନାପୋଡ଼ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  । ଏହା ୮ଟି ବ୍ଲକକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ସେଗୁଡିକ ହେଲେ :
୧- ଭାପୁର 
୨- ଦଶପଲ୍ଲା 
୩- ଗଣିଆ
୪- ଖଣ୍ଡପଡା 
୫- ନୟାଗଡ଼
୬- ନୂଆଗାଁ 
୭- ଓଡଗାଁ
୮- ରଣପୁର
 
ଭୂଗୋଳ
ନୟାଗଡ  20.13°N 85.1°E.ରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୭୮ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଅଛି | ଏହି ସହରର ଦକ୍ଷିଣରେ ରୁଖୀ ପର୍ବତ ଓ ଉତ୍ତରରେ ବଲରାମ ପର୍ବତ ଅଛି |

ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ନୀଳ ମାଧବ

ଶିକ୍ଷା
thumb|250px|ମହରିଷି ବିଦ୍ୟାମନ୍ଦିର, ନୟାଗଡ଼
ବାହାର ଲିଙ୍କ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି

ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି (ସଂକ୍ଷେପରେ ପାରଳା ଓ ଖେମୁଣ୍ଡି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ) ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର ଓ ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା । ଏହା ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରାତନ ପୌରପାଳିକା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ | ଏହି ସହରର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଓଡ଼ିଆଭାଷୀ ଓ ଏଠାରେ ସଉରା ଓ ତେଲୁଗୁ ଭାଷୀ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ବସବାସ କରନ୍ତି | ସହରଟି ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ୍ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଣା ପାଟଣା ସହର ଏହାର ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେତୁ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଦ୍ବେତ ସହର ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ | ମହେନ୍ଦ୍ର ତନୟା ନଦୀଦ୍ୱାରା କେବଳ ସହରଗୁଡିକ ପୃଥକ ହୋଇଛି । ଅତୀତରେ ଏହା ଖେମୁଣ୍ଡି ଇଷ୍ଟେଟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା , ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜା ମହାରାଜାମାନେ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ। ଏହି ସହରଟି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସାଂସ୍କୃତିକ କେନ୍ଦ୍ର ତଥା ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଆ ସଂଗୀତକାର-କବି ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ, ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ୱବୋଧ ଅଭିଧାନ ସଙ୍କଳକ ତଥା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ତତ୍ତ୍ୱବିତ ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ଶର୍ମା, ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ଏହି ସହର ଏହାର ଶତାବ୍ଦୀର ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର, ମଠ, ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ମାରକୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |

ଭୂଗୋଳ

 ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୨,୯୯୧ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୫୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୪୧% ଜଣ ନାରୀ । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୮.୭୩% । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୩.୮୯% ପ୍ରତିଶତ କମ । ସେଥିରୁ ୩୮.୭୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୯.୯୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୯୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
 ଭାଷା 
ଏଠାର ସରକାରୀ ଭାଷା ଓଡ଼ିଶାର ସରକାରୀ ଭାଷା ଓଡ଼ିଆ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ନୂଆପଡ଼ା

ନୂଆପଡ଼ା ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମାଲକାନଗିରି

ମାଲକାନଗିରି ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।

ଭୂଗୋଳ
ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଶିକ୍ଷା
 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ

 Official website
 Map of Malkangiri
 anigalla.net 

ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସମ୍ବଲପୁର

ସମ୍ବଲପୁର ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ  ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ସମ୍ବଲପୁର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସହର । ସମବଲପୁର ତାର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  | ଏଠାରେ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ହିରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ରହିଛି, ଯାହା ଏସିଆର ସବୁଠୁ ବୃହତ୍ ନଦୀ ବନ୍ଧ  |

ଭୂଗୋଳ
ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହି ସହର ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ସହର ପାହାଡ଼ ବନ ଘେରା, ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ |

ଇତିହାସ

ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କଳା
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ନାନାଦି କଳାକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ସମ୍ବଲପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମାଁ ସମଲେଇ ଏହି ସହରରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି | ଏଠି ବାର ମାସରେ ତେର ପରବ | କଳା ସଂସ୍କୃତିରେ ଭରପୂର ସମ୍ବଲପୁର ସହର | ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ଏହି ସହରର ପରିଚୟ | ରଙ୍ଗବତୀ ଗୀତ ପୁରା ବିଶ୍ୱକୁ ହଲାଇ ପାରିଛି | ଏ ବର୍ଷ ରଙ୍ଗବତୀର ଗାୟକ ଜିତେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହରିପାଲ ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି |

 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ

 Official Website

ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର

ସୋନପୁର ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।
ଭୂଗୋଳ
ଇତିହାସ
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର 
ଶଶିସେଣା ମନ୍ଦିର: ଏହିମନ୍ଦିରର କୌଣସି ପ୍ରବେଶ ପଥ ନଥିବାରୁ ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ନିମୁଁହ ଦେଉଳ ଭାବେ ପରିଚିତ । ଅମରାବତୀ ରାଜ୍ୟ ରାଜକୁମାରୀ ଶଶିସେଣା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଅହିମାଣିକ୍ୟର ଅନାବିଳ ପ୍ରେମର ସ୍ମୃତିରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ । କବି ପ୍ରତାପ ରାୟ ଶଶିସେଣା କାବ୍ୟରେ ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଜୀବନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି । 
ସୁବର୍ଣ୍ଣମେରୁ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତେଲ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । 
ରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର: ଏହା ମହାନଦୀ ଓ ତେଲନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ଲଙ୍କାବିଜୟ ପରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ରାମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ସହ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । 
ପଶ୍ଚିମ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସୋନପୁର ସହରର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ସୋମନାଥ ସୋମବଂଶୀ ରାଜବଂଶର ଇଷ୍ଟଦେବତା ଥିବା କହାଯାଏ ।
ପଞ୍ଚରଥ ମନ୍ଦିର: ଏହା ସହରର ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରଥାକୃତିରେ ନିର୍ମିତ ପାଞ୍ଚଟି ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଶିବ, ପାର୍ବତୀ, ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ବୃଷଭଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ଯୁବରାଜ ସୋମଭୂଷଣଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗରେ ମର୍ମାହତ ହୋଇ ରାଜା ବୀରମିତୋଜୟ ସିଂହଦେବ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । 
ସୁରେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ସହରର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ଚଣ୍ଡୀମନ୍ଦିର । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମତେ ପର୍ଶୁରାମ କ୍ଷତ୍ରୀୟ ସଂହାର ପରେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସୋମବଂଶୀ ରାଜା ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମେଜୟଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ନଗର ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜିତା ହେଉଥିଲେ । କାଳକ୍ରମେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ ପାଇ ପୁଷ୍କରଣୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଅଛି । 
ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ସହରର କୈବର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର । ଏହା ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ଗଙ୍ଗରାଜ ବଂଶର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ଭାବେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ ।

 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ

ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମହାଭାରତ

thumb|ସଂସ୍କୃତ ମହାଭାରତ ପଦାବଳୀରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ବର୍ଣ୍ଣନା
ମହାଭାରତ, ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ରଚିତ ଅଷ୍ଟାଦଶ ପର୍ବଯୁକ୍ତ ବିରାଟ ସଂସ୍କୃତ ପଦ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ ବା ମହାକାବ୍ୟ । ମହାଭାରତ ପର୍ବ ସଂଗ୍ରହାଧ୍ୟାୟରେ ସୂଚିତ ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ମୋଟ କଲେ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧୯୨୩ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ୧,୦୪,୮୩୬ ଶ୍ଳୋକ (ପ୍ରତି ଶ୍ଳୋକରେ ଚାରି ଚରଣ ବା ଦୁଇ ଧାଡ଼ି) ଥିବାର ଜଣାଯାଏ । 

ଉତ୍କଳର ସାରଳା ଦାସ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ଲେଖିଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅନେକ ବିଷୟକୁ ଛାଡ଼ିଯାଇ ଅଛନ୍ତି । ଗଞ୍ଜାମ ଧରାକୋଟର ପୂର୍ବତନ ରାଜା କୃଷ୍ଣସିଂହ ସମଗ୍ର ସଂସ୍କୃତ ମହାଭାରତକୁ ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

 ମହାଭାରତର ଅଷ୍ଟାଦଶ ପର୍ବ parba

 ଆଦି ପର୍ବ
 ସଭା ପର୍ବ
 ବନ ପର୍ବ
 ବିରାଟ ପର୍ବ
 ଉଦ୍ଯୋଗ ପର୍ବ
 ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବ
 ଦ୍ରୋଣ ପର୍ବ
 କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ
 ଶଲ୍ୟ ପର୍ବ
 ସୌପ୍ତିକ ପର୍ବ
 ନାରୀ ପର୍ବ
 ଶାନ୍ତି ପର୍ବ
 ଅନୁଶାସନ ପର୍ବ
 ଅଶ୍ୱମେଧ ପର୍ବ
 ଆଶ୍ରମ ବାସ ପର୍ବ
 ମୁଷଳ ପର୍ବ
 ମହାପ୍ରସ୍ଥାନ ପର୍ବ 
 ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ ପର୍ବ

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

Original text online 
 etext  (metrical) , entered by Muneo Tokunaga
 GRETIL etext  (Muneo Tokunaga)
 Mahābhārata online 

Textual resources
 Reading Suggestions, J. L. Fitzgerald, Das Professor of Sanskrit, Department of Classics, Brown University

Articles on the Mahabharata
 Mahabharata and Sindhu- Sarasvathi tradition, a paper by Subhash kak (pdf)

Visuals
 Map of India during Ramayana and Mahabharata

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତ
ପୁରାଣ

ପୁରାଣ ୩ପ୍ରକାର ଯଥା ୧. ମହାପୁରାଣ, ୨. ଉପପୁରାଣ ଓ ୩. ଅତିରିକ୍ତ ପୁରାଣ
 ମହାପୁରାଣ 

 ନାମଶ୍ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଚାରକ ମୁନିପ୍ରଧାନ ବିଷୟ- ବ୍ରହ୍ମ ୧୦,୦୦୦ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ଲୋମହର୍ଷଣସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ  ପଦ୍ମ୫୫,୦୦୦ଲୋମହର୍ଷଣ ସୁତ ଉଗ୍ରଗ୍ରୀବାସୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନା ବିଷ୍ଣୁ୨୩,୦୦୦ପରାଶରସୃଷ୍ଟିବୃତ୍ତାନ୍ତ ଓ ଇତିହାସ ଶିବ (ବା ବାୟୁ)୨୪,୦୦୦ସୂତମହାଦେବ ଭାଗବତ୧୮,୦୦୦ଶୁକବିଷ୍ଣୁ ନାରଦୀୟ୨୫,୦୦୦ନାରଦବିଷ୍ଣୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ୯,୦୦୦ମାର୍କଣ୍ଡେୟଦୁର୍ଗା ଅଗ୍ନି୧୫,୦୦୦ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ସୁତଅବତାର ଓ ରାଜବଂଶାବଳୀ ଭବିଷ୍ୟ୧୪,୫୦୦ବ୍ୟାସଭବିଷ୍ୟତ ଘଟଣାବଳୀ ବରାହ୨୪,୦୦୦ବ୍ୟାସବରାହ ଅବତାର ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ୧୮,୦୦୦ସୁତଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଲିଙ୍ଗ୧୧,୦୦୦ସୁତମହାଦେବ ସ୍କନ୍ଧ୮୧,୧୦୦ବ୍ୟାସମହାଦେବ ବାମନ୧୦,୦୦୦ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ ଲୋମହର୍ଷଣତ୍ରିବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବାମନ ଅବତାର କୂର୍ମ୧୭,୦୦୦ବ୍ୟାସଚତୁର୍ବର୍ଗ ମତ୍ସ୍ୟ୧୪,୦୦୦ବ୍ୟାସସୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନ ଗରୁଡ଼୧୯,୦୦୦ବ୍ୟାସଗରୁଡ଼ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ୧୨,୦୦୦ବ୍ୟାସସୃଷ୍ଟିଠାରୁ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

 ଉପପୁରାଣ 
 ସନତ୍କୁମାର
 ନରସିଂହ
 ନାର
 ଶୈବଧର୍ମ
 ଦୁର୍ବାସା
 ନାରଦୀୟ
 କପିଳ
 ମାନବ
 ଔଶନସ
 ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ
 ବାରୁଣ
 କାଳିକା
 ମାହେଶ୍ୱର
 ଶାମ୍ବ
 ସୌର
 ପରାଶର
 ମାରୀଚ
 ଭାର୍ଗବ (ମତାନ୍ତରେ ଦେବୀ ଭାଗବତ)

 ଅତିରିକ୍ତ ପୁରାଣ 
 ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର 
 ଶୁକ୍ର
 ବଶିଷ୍ଠ
 ଭାଗୁରି
 ମନୁ
 ବାୟୁ
 ମାହେଶ
 କଳ୍କୀ
 ଶୈବ
 ଆଦିତ୍ୟ
 ଆଦି
 ଶମ୍ଭୁ
 ବିଶିଷ୍ଟ କୃତ ଲିଙ୍ଗ
 ବିଷ୍ଣୁ ଧର୍ମୋତ୍ତର୍
 ବୃହଦ୍ଧର୍ମ
 ଧର୍ମ
 ଗୌରୀ
 ନୀଳ
 ଗଣେଶ
 ଆତ୍ମ
 ବିଷ୍ଣୁକେଶରୀ
 ଭାଗବତଭୂଷଣ
 ଭାଗବତାମୃତ
 ଭାଗବତାମୃତସାର
 ମହାଭାଗବତ
 କାଳୀ
 ଦେବୀ
 ଭାସ୍ୱର
 ପୁରୁଷୋତ୍ତମପ୍ରସାଦ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 The Puranas (bharatadesam.com)

 Texts 
 Puranas in Devnagari, typed, PDF files 
 GRETIL (uni-goettingen.de)

 ଅନୁବାଦ 
 Śrīmad-Bhāgavatam  Full text of the , with the original Sanskrit, word-for-word meanings, translation, and commentary.
 The Vishnu Purana Full text of the H.H. Wilson translation at sacred-texts.com

 Synopses 
 Contents of 18 Puranas and a list of Upapuranas (lesser Puranas)  (a Java applet)
 Extensive synopsis of several Maha Puranas 
 Synopsis of Puranas at Urday.com
 Agni Purana - A synopsis

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ
ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷ

ବୈଶାଖ ସଂକ୍ରାନ୍ତି (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମେଷ ରାଶିକୁ ସଂକ୍ରମଣ ଦିନ) ବା ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିଠାରୁ ସୌରମାନ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହା ସୌର ବୈଶାଖର ପ୍ରଥମ ଦିବସ । ଏହିଦିନଠାରୁ ନୂତନ ଶକାବ୍ଦ ଗଣନାର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।
ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ଓ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଏହାର ଗଣନା ନିରୟଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାଠାରୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପଦ୍ଧତି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଶତାନନ୍ଦାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଚଳିଆସୁଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

 ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷ ଗଣନା ପ୍ରଣାଳି 
ପୃଥିବୀର ପାଞ୍ଚପ୍ରକାର ଗତି ଅଛି ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୩ଟି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ୨ଟି ପରୋକ୍ଷ । ୩ଟି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗତି ମଧ୍ୟରୁ ଦୋଳନ ଗତି ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ଦୋଳନଗତି ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ପ୍ରାୟ ୨୬ହଜାର ବର୍ଷ ଲାଗିଥାଏ । ଏହି ଗତି ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚାତକ୍ରମରେ ମୀନ ଆଡ଼କୁ ୨୪ଡିଗ୍ରୀ ଘୁଞ୍ଚି ଆସିଲାଣି । ଏହି କ୍ରମରେ ଏହା ୩୬୦ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରିବ । ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତିମାନଙ୍କ ମତ; ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ମହାନ ବିତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଗତି ଆଗକୁ ୨୭ଡିଗ୍ରୀ ଓ ପଛକୁ ୨୭ଡିଗ୍ରୀ ଗତି କରିବ । ଏହିପରି ଏହା କେବଳ ୫୪ଡିଗ୍ରୀ ଭିତରେ ହିଁ ଗତି କରିପାରିବ । ଏହି ଗତି ଫଳରେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ରାଘିମାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ । ଏହାକୁ ନିରୟଣ ପଦ୍ଧତି କୁହାଯାଏ । ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦମାନେ ନିରୟଣ ମତବାଦର ସପକ୍ଷରେ । ଏହି ମତ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ବିନ୍ଦୁରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ଅପ୍ରେଲ ୧୪/୧୫ ତାରିଖରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ଏହିଠାରୁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକାରେ ଏହି ଦିବସକୁ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥାଏ । ମାତ୍ର ତାହା ଠିକ ନୁହେଁ କାରଣ ଏହିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଷୁବବୃତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୯ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍ତରକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଆସିଥାନ୍ତି ।
 ହିନ୍ଦୁ ନବବର୍ଷ 
ହିନ୍ଦୁ ନବବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦାରୁ ହିଁ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ପଛରେ ରହସ୍ୟଟି ହେଉଛି ପୃଥିବୀ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ସାୟନ ଓ ନିରୟଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟକୁ ଉକ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ମୀନଆଡ଼କୁ ୨୪ଡିଗ୍ରୀ ପଶ୍ଚାତ୍କ୍ରମରେ ଘୁଞ୍ଚି ଆସିଛି, ତେଣୁ ଉକ୍ତ ଦିବସରେ ରବିଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଆଉ ସେ ବିନ୍ଦୁରେ ରହିପାରୁନାହିଁ । ଅତଏବ ପୂର୍ବବର୍ଷ ଭଳି ରବିସ୍ଫୁଟ ଦିବସରେ ସମାନ ଆସୁନାହିଁ ।
 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 ଓଡ଼ିଶା ଭାସ୍କର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଦହିବରା

ଏହି ଲେଖାଟି ଦହିବରା ବାବଦରେ । ବାକିସବୁ ପାଇଁ, ବରା ଓ ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ଦେଖନ୍ତୁ ।

 ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ବରାକୁ ଦହିରେ ପକାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶା ବାଦ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଖୁବ ଜଣାଶୁଣା ଓ ଭାରତର ବାକି ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ସହର  ପାଇଁ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି ।

 ଉପାଦାନ 
 ବରା
 ଦହି
 ପିଆଜ
 ଧଣିଆ ପତ୍ର
 କଞ୍ଚାଲଙ୍କା

 ପ୍ରଣାଳୀ 
ବରାକୁ ଛଣାହେବା ପରେ କିଛି ସମୟ ଦହି ମିଶା ଲୁଣ ପାଣିରେ ପାଣିରେ ପକାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ବରା ସବୁ ପାଣିରେ ଭିଜିଗଲେ ସେଥିରେ ଦହି ମିଶାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଉପରେ ଭୃଷୁଙ୍ଗା ପତ୍ରକୁ ଭାଜି ଧଣିଆ ପତ୍ର, ଲଙ୍କା, ପିଆଜ ଆଦିରେ ସଜାଇ ପରଷାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର କଟକର ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

 ପରଷା 
ଏହା ଏକ ଜଳଖିଆ ଭାବରେ ପରଷାଯାଇଥାଏ । ଅନେକ ବିବାହ ଓ ପୂଜା ପାର୍ବଣ ଓ ଉତ୍ସବD’nal Lakshmi Puja pulls more crowds, even outsidersରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରଷାଯାଇଥାଏ ।
ଗ୍ୟାଲେରି

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା

ନୂଆପଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା । ନୂଆପଡ଼ା ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠି ସବୁ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଆଉ ବେସରକାରି କମ୍ପାନୀର ପ୍ରଧାନ ଅଫିସସବୁ ଅଛି ।

 ଇତିହାସ 
୧୯୯୩ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ପହିଲା ଦିନ ନୂଆପଡ଼ା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା । ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୩ ପୂର୍ବରୁ ଏହା କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ନୂଆପଡ଼ା ସହର ଏହାର ସଦର ମହକୁମା ।

 ଭୂଗୋଳ 
ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୩,୦୪୮ ବର୍ଗ କିମି ।
 ଅବସ୍ଥିତି 

 ପୂର୍ବରେ : ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା 
 ପଶ୍ଚିମରେ: ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ
 ଉତ୍ତରରେ : ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
 ଦକ୍ଷିଣରେ: ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଅଛି ।

 ଜନଗଣନା 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା Census 2011: Odisha: Provisional Population Totalsଅନୁସାରେ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୬,୦୬,୪୯୦ 
 ପୁରୁଷ: ୩,୦୦,୩୦୭
 ମହିଳା: ୩,୦୬,୧୮୩ 
 ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୮୪,୮୯୩
 ପଢୁଆ ହାର ୫୮.୨୦%
 ପୁରୁଷ: ୭୧.୫୫%
 ମହିଳା: ୪୫.୨୧%

 ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ 
ଉଦନ୍ତୀ ନଦୀ
ଜୋଙ୍କ ନଦୀ
ସୁନ୍ଦର ନଦୀ

 ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ 
 ଉପଖଣ୍ଡ (ସବ୍ ଡିଭିଜନ): (୧): ନୂଆପଡ଼ା
 ବ୍ଳକ: (୫): ୧. କୋମନା, ୨.ଖରିଆର, ୩. ନୂଆପଡ଼ା, ୪. ବୋଡ଼େନ ଓ ୫. ସିନାପାଲି
 ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ: ୧୦୯
 ଗ୍ରାମ: ୬୫୩ 
 ସହର (ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ): ୨ 
 ତହସିଲ: (୫): ୧. କୋମନା, ୨.ଖରିଆର, ୩. ନୂଆପଡ଼ା, ୪. ବୋଡ଼େନ ଓ ୫. ସିନାପାଲି

 ରାଜନୀତି 
 ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 
 କଳାହାଣ୍ଡି
 ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ 

ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ହେଉଛି: 
 ନୂଆପଡ଼ା (୦୭୧)
 ଖରିଆର (୦୭୨) 

 ଶିକ୍ଷା 

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ 
 ଯୋଗୀମଠ 
 ଏହା ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଖଡ଼ିଆଳ ବ୍ଲକ ଅଧୀନରେ ଥିବା ତୁକୁଲା ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଅଛି ।ଏହା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳାଲେଖ ଅଟେ । ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ବିଶିଷ୍ଟ ଐତିହାସିକ ତଥା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଡ.ଜିତାମିତ୍ର ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେବ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ। ଡ.ସିଂହଦେବ ଏହାକୁ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ବା Neolithic ageର ବୋଲି ମତ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଏ। ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ। ଏହାର ସମୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପାଞ୍ଚ ହାଜର ବର୍ଷ ବୋଲି ମତ ଦିଅନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ନପଡ଼ିବାରୁ ଏହା ଅବହେଳିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିରହିଛି। 

 ପତୋରା 
thumb|ଯୋଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
ନୂଆପଡ଼ାଠାରୁ ୧୮ କିମି ଦୁରରେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ପତୋରା ଶୈବ ପୀଠ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଜୋଙ୍କ ନଦୀରେ ହୋଇଥିବା ନଦୀବନ୍ଧଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ଯୋଗେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଏକ ରାମମନ୍ଦିର ଓ  ୪୦ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ହନୁମାନ ମୂର୍ତ୍ତି ଅବସ୍ଥିତ ।

 ଖରିଆର 
ଦଧିବାମନ ଯାହାକି ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ବଡଗୁଡି ମନ୍ଦିର ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହ ନୂଆପଡ଼ାଠାରୁ ୭୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
 ପାତାଳଗଙ୍ଗା 
ଏହା ଖରିଆରଠାରୁ ୪୧କିମି । ଏହା ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ। ବିସ୍ୱାଶ କରଯାଏ ଯେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବନବାସ ବେଳେ ଏହିଠାରେ ଦେବି ସିତାଙ୍କୁ ଶୋଶ ଲାଗିଲା ଆଖପାଖରେ କୌଣସି ଜଳର ସ୍ରୋତନଥିବରୁ ନିଜେ ଧନୁତିର ମାରି ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଆଣୀଥିଲେ ସେଇଦିନଠାରୁ ଏହା ପାତାଳଗଙ୍ଗା ନାମରେ ନାମିତ।
 ଗୋଧୁସ୍ ଜଳସ୍ରୋତ 
ଏହା ନୂଆପଡ଼ାଠାରୁ ୩୦କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୩୦ ମିଟର ।
ଥିପାଖୋଲ ଜଳପ୍ରପାତ
ଥିପାଖୋଲ ଜଳପ୍ରପାତ ସିନାପାଲି ବ୍ଲକଠାରୁ 16 କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ପୃଷ୍ଠା
 orissadiary.comରେ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା 

ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଦାସ

ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ହାଇଫେନ୍ ଓଡିଆ ଭାଷାରେ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସାହିତ୍ଯ ବହି ଥିଲା । 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଦାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଡେରାବିଶ ବ୍ଲକର ଠକେଇଦେଉଳି ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ବର୍ଷକର ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଥିଲେ ।

 ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସେ କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରେସରେ ପ୍ରକାଶନ ଓ ପ୍ରେସ୍ ପରିଚାଳନା ଜରିଆରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ମାଛ ଖାଇବାକୁ ସେ ଭଲ ପାଉଥିବାରୁ ନିଆଁଖୁଣ୍ଟାରେ ତାଙ୍କର ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେଥିରେ ସେ ବିରାଡ଼ି ହୋଇ ମାଛ ପଛେ ପଛେ ଯାଉଥିଲେ ସେ ଆଉ ବିରାଡ଼ି ମୁହଁ ଜାଗାରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଥିଲା ‌।

 ପ୍ରଗତି ଓ ଗୀତାପ୍ରେସ୍ ସ୍ଥାପନ 
ସେ ପ୍ରଗତି ସାହିତ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହ ୧୯୩୭ରେ ପ୍ରଗତି ନାମକ ଏକ ପାକ୍ଷିକ ପତ୍ରିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

 ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଦାସ ଜଣେ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ରହସ୍ୟ ରୋମାଞ୍ଚ ଲେଖକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ହାଇଫେନ୍ ଓଡିଆ ଭାଷାରେ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସାହିତ୍ଯ ବହି । ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ପ୍ରଗତି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରଥମ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ବିବାଦୀୟ ପୁସ୍ତକ ହାଇଫେନ୍‌ର ବିଜ୍ଞାପନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଓ ରଚନା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । ଲେଖକ ଜାକିର ଖାନ୍ ଏହାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁଙ୍କ ସମଲିଙ୍ଗୀ ସମ୍ପର୍କ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୩୭ ମସିହାରେ କଟକର ଶ୍ରୀ ପ୍ରେସ୍‌ରୁ ଏହା ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଶ୍ଳୀଳତାର ଅଭିଯୋଗ ଅଣାଯିବା ପରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା କୋର୍ଟରେ ବିଚାର ହୋଇ ପରେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ହେଲା । ରାଜକିଶୋର ଦାସ ଏହି କେସରେ ଚନ୍ଦ୍ରମଣିଙ୍କ ସପକ୍ଷରୁ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏଥିରେ ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ସମକାମିତା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ସମଲିଙ୍ଗୀ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ଲିଖିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରଚନା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

 ରଚନାବଳୀ 

 ହାଇଫେନ୍
 ନରବଳି (ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଡିଟେକଟିଭ ଉପନ୍ୟାସ)

 ଅନୁବାଦ 
ସେ "ଗୋଲ୍ଡସ୍ମିଥ"ଙ୍କ ଲିଖିତ "The Deserted Village"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era . Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9  (November 2000). pp. 77

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁବାଦକ
ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା

ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା (୧୯୧୬- ୧୭ ଜୁନ ୧୯୯୦)ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ ।

 ରଚନାବଳୀ 
ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ ବର୍ମାଙ୍କ ଲିଖିତ କିଛି ରଚନାବଳୀ ହେଲା:
 ଏକ ରାତ୍ରି 
 ବୋଲେ ହୁଟି 
 କଲରେଇ ଫୁଲ
 ଜୟଦେବର ନୁତନ କବିତା 
 ଅନନ୍ୟ ପରିକ୍ରମା
 ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ଫସିଲ ଓ ବୃହନ୍ନଳା
 ମଧ୍ୟାହ୍ଣ
 ଉତ୍ତର କ୍ରାନ୍ତି 
 ଏଲୋରାର ଛାୟାବିଥି
 ଅରଣ୍ୟର କୁଜ୍‌ଝଟିକା
 ତମସୋ ମା ଜ୍ୟୋତିର୍ଗମୟ

 ଅନୁବାଦ 
ସେ ଏଜରା ପାଉଣ୍ଡ, ବାଲ୍ଟ ହ୍ୱାଇଟମ୍ୟାନ, ଟି. ଏସ. ଇଲିଅଟ, ଏମିଲି ଜୋଲା ଓ ମରିସ ମେଟର୍ଲିଙ୍କ   କବିତା ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା, ମୂଳ ଲେଖା: Other Poems
 ଆଲଫ୍ରେଡ଼ ପୃଫ୍ରୋକଙ୍କ ପ୍ରେମ ସଙ୍ଗୀତ, ମୂଳ ଲେଖା: The Love Song of Alfred Prufrock
 ଜରାଗମ, ମୂଳ ଲେଖା: Gerontion
 ବୁଧବାର ଉପାସନା, ମୂଳ ଲେଖା: Ash-Wednesday
 ଜ୍ଞାନ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଅଭିଯାତ୍ରା, ମୂଳ ଲେଖା: The Journey of the Magi
 ମେରିନା, ମୂଳ ଲେଖା: Marina
 ପ୍ରକୃତି ଚିତ୍ର, ମୂଳ ଲେଖା: Landscapes
 ନିଉ ହାମ୍ପଶାୟର, ମୂଳ ଲେଖା: New Hampshire
 ଭିର୍ଜିନିଆ: ମୂଳ ଲେଖା: Virginia
 ଉସ୍କ, ମୂଳ ଲେଖା: Usk
 ପାହାଡ଼ ନାଟକର ଦୁଇଟି ମିଳିତ କଣ୍ଠଗାନ, ମୂଳ ଲେଖା: Two Choruses From the Rock 
 ପୋଡ଼ାଭୂଇଁ, ୧୯୫୬; ଇଲିଅଟଙ୍କ ଲିଖିତ ଇଂରାଜୀ ବହି "The Waste Land"ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ।Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era . Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9  (November 2000). pp. 78
 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା), ୧୯୫୮ 'ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧାନ' ପୁସ୍ତକ ନିମନ୍ତେ
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ), ୧୯୫୮  'ଏଜରା ପାଉଣ୍ଡ କବିତା' ପୁସ୍ତକ ନିମନ୍ତେ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୧ ଜୁନ ୧୯୧୨-୧୯୮୭)  ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ । ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସପ୍ତଶଯ୍ୟାର ସେ କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
ଅନନ୍ତ ୧୯୧୨ ମସିହା ଜୁନମାସ ୧୧ତାରିଖ ଦିନ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଚଣାହାଟଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପିଲାଦିନରୁ ସେ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ । ରେଭେନ୍‌ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲରେ ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରୁ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସ୍କୁଲର କୌଣସି ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ ପାଉନଥିଲା । ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କହି, ସେ "ଛାତ୍ରବନ୍ଧୁ" ନାମକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜେ ଥିଲେ । ୧୯୩୦ରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ବୈପ୍ଲବିକ କବିତା ଲେଖୁଥିବାରୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କୁ ପଢ଼ିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ବୈପ୍ଲବିକ ଗୀତ ଗାଇ ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ବର୍ଦ୍ଧନ କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୧ରେ ତାଙ୍କୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦାଖଲା ମିଳିଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାର ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସ ସମାଜବାଦୀ ଦଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । "ନବଯୁଗ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ" ଏହି ଦଳର ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା ଓ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପତ୍ରିକାର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ଅନନ୍ତ ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ । ଛଅ ମାସ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ, ଏହି ପତ୍ରିକା ବନ୍ଦ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । 'ଅତନୁ', 'ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ', 'କୁମାରୀ ଯଶୋଧାରା', 'ପ୍ରାୟଦର୍ଶୀ' ଆଦି ଛଦ୍ମନାମରେ ସେ ଏହି ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।

 ରଚନାବଳୀ 

 ଅବାନ୍ତର (କବିତା ସଂକଳନ)
 ରକ୍ତଶିଖା (କବିତା ସଂକଳନ)
 ଛାଇର ଛିଟା (କବିତା ସଂକଳନ)
 ଅଲୋଡ଼ା ଲୋଡ଼ା (କବିତା ସଂକଳନ)
 ଶାନ୍ତି ଶିଖା (କବିତା ସଂକଳନ)
 ତର୍ପଣ କରେ ଆଜି (କବିତା ସଂକଳନ)
 କିଞ୍ଚିତ (କବିତା ସଂକଳନ)

 
 ଛବିଟିଏକୁ ଗପଟିଏ (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)
 କସରା ଘୋଡ଼ା (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ) 
 ରାବଣ (ନାଟକ)
 ଚିର ଅନ୍ଧାର ରାତି (ନାଟକ)

 ଅନୁବାଦ 
 ଭାଗ୍ୟରୁ ଖିଏ
 ମା: ସେ "ଗର୍କି"ଙ୍କ ଲିଖିତ ରୁଷୀୟ କ୍ଲାସିକ ବହି "The Mother"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era . Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9  (November 2000). pp. 78

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୦ 
 ସୋଭିଏତ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନେହେରୁ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୫
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଅଦ୍ୱୈତ ମହାନ୍ତି

ଅଦ୍ୱୈତ ମହାନ୍ତି (ଜନ୍ମ ୧୯୪୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ନାଟ୍ୟକାର, ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦକ । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ମନନଶୀଳତା, ଧାର୍ମିକ ସହନଶୀଳତା, ଜାତୀୟ ସଂହତି ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ନେଇ ରଚିତ ।

 ରଚନାବଳୀ 
 ଗପ 
 ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଠିକଣା
 ନାଟକ 
 ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା
 ମା’
 ତରଙ୍ଗ

 ମାନସମ୍ମାନ 
୧୯୬୯: ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା ପାଇଁ ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତିରୁ ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔପନ୍ୟାସିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓ

REDIRECTକୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ