biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ଦେବପ୍ରୟାଗ

ଡାହାଣ|thumb|ଅଳକାନନ୍ଦା ଓ ଭାଗୀରଥୀର ସଂଗମ ସ୍ଥଳୀ : ଗଙ୍ଗାର ଉପପତ୍ତି ସ୍ଥଳ 
ଦେବପ୍ରୟାଗ  (Devanagari:  देव प्रयाग Deva prayāga) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଏକ ସହର । ଏହା ତେହରି ଗରବାଳ ଜିଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଭାରତର ପାଞ୍ଚ-ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ଏଠାରେ ଅଳକାନନ୍ଦା ନଦୀ ସହ ଭାଗିରଥି ନଦୀର ସଂଗମ ହେଇଥାଏ ଓ ମିଳିତ ନଦୀ " ଗଙ୍ଗା " ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । 

 ଦୃଶ୍ୟ 
ଏହା ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । କୁହାଯାଏ ଏଠାରେ ସନ୍ଥ ଦେବଶର୍ମା ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଜୀବନ ବିତଉଥିଲେ ।  .Devprayag Tehri Garhwal district, Official website.

"ଦେବପ୍ରୟାଗ" ଅର୍ଥ  "ଦେବତୀୟ ମିଳନ " ବୋଲି ସଂସ୍କୃତରେ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଦୁଇ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଅଳକାନନ୍ଦା ଓ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀର ମିଳନ ଘଟି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ସର୍ବ ପୁର୍ଣ୍ଯମୟ ନଦୀ ଗଙ୍ଗାର ଉପପନ୍ନ ହେଇଥାଏ । 

ଏଠାରେ ପାର୍ବତ୍ଯ ଇଲାକାରେ ରଘୁନାଥଜୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । 

 ଇତିହାସ  

 ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
 .

 ଜନ ଅବାଦୀ 
ଡାହାଣ|thumb|240x240_ପିକସେଲ|Confluence of the Alaknanda (left) and Bhagirathi (right) Rivers to form the Ganges at Devprayag
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଦେବପ୍ରୟାଗର ଜନସଂଖ୍ୟା  2144 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 52 %ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 48% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 77% ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଦେବପ୍ରୟାଗରେ 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଡୀ 13% ଥିଲା ।  

 ଗ୍ୟାଲେରି 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Rudraprayag
 Ganges River

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Devprayag, Official website 
 Devprayag photo gallery
 Devprayag on wikimapia
ଚକ୍ରାତା

ଚକ୍ରାତା , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଏକ କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ସହର ।   ଏହା ଯମୁନା ନଦୀ ଓ ଟନ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ରହିଛି । ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀଠାରୁ 98 କିଲୋମିଟର ଦୂର ଓ ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 7000 ଫୁଟ ଉଛରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ରହିଥିଲା । 

 ଇତିହାସ 

ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ|View from Deovan of Chakrata
thumb|Tiger Fall
କେନ୍ଦ୍ର|thumb|700x700_ପିକସେଲ|Panorama of Chakrata

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା  ଅନୁସାରେ ଚକ୍ରାତା କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟର ଜନସଂଖ୍ୟା30,102. ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 52 %ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 48% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 79% ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଚକ୍ରାତା  କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟରେ 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଡୀ 10% ଥିଲା ।  

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Chakrata Tahsil & Town, The Imperial Gazetteer of India, v. 10, p. 125., 1909
 Chakrata Tourism
 Chakrata on wikimapia
  Chakrata Travel Guide
ଅମ୍ବସ୍ସା

ଡାହାଣ|thumb|290x290_ପିକସେଲ|State of Tripura having 4 districts, roadways & small railway network.
ଅମ୍ବସ୍ସା (Pron:/æmˈbæsə/)ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ତ୍ରିପୁରାର ଏକ ସହର ତଥା ଧଲାଇ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର  । 
thumb|300x300_ପିକସେଲ|Ambassa is an important  Railway Station in Tripura ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ରେଳବଐର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି । 

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାକାର ଜନସଂଖ୍ୟା 6,052 ଥିଲା । ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା54%  ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 46% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତ ହାର 70 %  ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଆଡଜିକ ।  6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 13 % ଥିଲା । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of cities and towns in Tripura

 ଆଧାର
ଅମରପୁର, ତ୍ରିପୁରା

ଅମରପୁର , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ତ୍ରିପୁରାର ଗୋମତୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ନଗର ପଞ୍ଚାଯତ ସହର । ଏହା ମରପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ମଧ୍ୟ । 

 ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ଅନରପୁରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  23°32′N 91°38′E﻿ / ﻿23.53°N 91.64°E﻿ / 23.53; 91.64.Falling Rain Genomics, Inc - Amarpur ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତାନଠାରୁ 78 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । ଏହି ସହର ତ୍ରିପୁରାର ଉଦୟପୁର ଓ ତେଲିଆମୁରା  ସହର ସହ ରାସ୍ତାଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ । ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଓ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଅଗରତାଲାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ 
ଅମରପୁର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପିକ୍ନିକ ସ୍ଥଳ ଭାବରେ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିଚିତ । ଏହା ନିକଟରେ 16 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ପୁରାତନ ଭଗ୍ନ ରାଜମହଳ ସହ ଏକ ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ହ୍ରଦର ଦକ୍ଷିଣ ପାଟ କୁଳରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଅଷ୍ଟମୁଖୀ ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଙ୍ଗଳାଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଏକ ମେଳାର ଆୟୋଜନ ହେଇଥାଏ । 
ଏହା ନିକଟରେ ଆମର ସାଗର ଓ ଫଟିକସାଗର ନାମକ ଆଉ ଦୁଇଟି ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରୁ 41 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଦାମବୁର ହ୍ରଦ ନାମକ ଏକ ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ । ସେଠାରେ ଏକ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଓ ଗୋମତୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ସେହିଠାରୁ ହେଇଥାଏ । ଏଠାକାର ଜଳବାଯୁ ଉତ୍ତମ ଓ ଘାନା ଜଙ୍ଗଲ ଥିବାରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଥାନ୍ତି । 

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
2001 ଜନଗଣନା   ଅନୁସାରେ ଏଠାକାର ଜନସଂଖ୍ୟା 10,863 ଥିଲା । ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା  54%  ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 46% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତ ହାର 80 %  ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଆଡଜିକ ।  6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 9 % ଥିଲା । 
thumb|250x250_ପିକସେଲ|Picturesque riverside in Amarpur

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 List of cities and towns in Tripura

 ଆଧାର
ଳୋଙ୍ଗଲେଙ୍ଗ

ଡାହାଣ|thumb|180x180_ପିକସେଲ|ଲୋଙ୍ଗଲେଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲା ସହ ମାନଚିତ୍ର 
ଳୋଙ୍ଗଲେଙ୍ଗ (Pron:/ˈlɒŋˌlɛŋ/) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଏକ ସହର । ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 26.4685°N 94.8092°Eଠାରେ । ଏହା  ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 1066 ମିଟର ଉପରେ ରହିଛି । ସେହି ନାମରେ ଏବେ ନୂତନ କରି ହେଇଥିବା ଜିଲ୍ଲାର ଏହା ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର । ଏହା ନିକଟସ୍ଥ ସହର ମୋକୋକଚୁଙ୍ଗ ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ଫୋମ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ । ଏଠାକାର ଫୋମ ନାଗାମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ମୋନ୍ୟୁ ପାଳିତ ହେଇଥାଏ । 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
http://longleng.gov.in
ଦାଗନା ଜିଲ୍ଲା , ଭୁଟାନ

thumb|350x350_ପିକସେଲ|Location of Dagana dzongkhag within Bhutan
ଦାଗଣା ଜିଲ୍ଲା  (Dzongkha: དར་དཀར་ན་རྫོང་ཁག) ଭୁଟାନର 20ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଲୋକ କଥା ଅନୁସାରେ ଦାଗନା  ର ଲୋକମାନେ ଅରାଜକତା ଭିତରେ 17 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏ ରହୁଥିଲେ । ଶାସକ ଝେବ୍ଦୃଙ୍ଗ ସୈନ୍ୟ ପଠେଇ ଦାଗନାକୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ । 

 ଭାଷା 
ଦାଗନାରେ ସାଧାରଣତଃ ଯୋଙ୍ଖା ଭାଷା କୁହାଯାଇଥାଏ ,କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରେ ନେପାଲୀ ଭାଷା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ।  

 ଜଳବାଯୁ 
ଭୁଟାନ ଅନନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ପରି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ରହିଥାଏ । ଏହାର ଭାରତ ସହ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସୀମାରେ ଫିବ୍ସୂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଜନବସତି ନାହି । 

g.http://www.pc.gov.bt/fyp/Dzongkhags/Sarpang.pdf

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Official dzongkha profile with map of gewogs
ନୂତନ ବର୍ଷ

thumb|right|300px|ନୂଆ ବର୍ଷ ଅବସରରେ ଉପଭୋଗ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଦୃଶ୍ୟ
ନୂତନ ବର୍ଷ ଏକ ଉତ୍ସବ ରୂପେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ତିଥି ତଥା ବିଧିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ନବବର୍ଷ ସମାରୋହ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ମହତ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ପରସ୍ପର ଭିନ୍ନତା ହୋଇଥାଏ ।

ହିବୃ ନବବର୍ଷ

ହିବୃ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଭଗବାନଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱକୁ ତିଆରି କରିବାରେ ସାତଦିନ ଲାଗିଥିଲା । ଏହି ସାତଦିନ ସନ୍ଧାନ ପରେ ନୂଆ ବର୍ଷ ମନାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଗ୍ରେଗରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ୫ ଅକ୍ଟୋବର ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ ।

 ହିନ୍ଦୁ ନବବର୍ଷ 

ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ନବବର୍ଷ ଚୈତ୍ର ମାସ ନବରାତ୍ରିର ପ୍ରଥମ ଦିନମାନେ ଗୁଡି ପର୍ବରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଷ ଚିନି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ପ୍ରଥମ ମାସର ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିବସକୁ ନବବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ୨୧ ଜାନୁଆରୀରୁ ୨୧ ଫେବୃଆରୀ ମଧ୍ୟରେ ପଡିଥାଏ ।

 ପଶ୍ଚିମୀ ନବବର୍ଷ 

ନବବର୍ଷ ଉତ୍ସବ ୪୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ବେବିଲୋନରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ନୂଆ ବର୍ଷର ଏହି ଉତ୍ସବ ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା ଯାହା ବସନ୍ତର ଆଗମନ ତିଥି ମଧ୍ୟ ଭାବିନିଆ ଯାଉଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ରୋମରେ ମଧ୍ୟ ନବ ବର୍ଷୋତ୍ସବ ପାଇଁ ବଛା ଯାଇଥିଲା । ରୋମର "ତାନାଶାହା" ଜୁଲିୟସ ସିଜରଈସା ପୂର୍ବ ୪୫ବିଂ ବର୍ଷରେ ଯେବେ "ଜୁଲିୟସ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର" ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଥର ୧ ଜାନୁଆରୀକୁ ନୂତନ ବର୍ଷର ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଗଲା । ଏହାକୁ କରିବା ପାଇଁ ଜୁଲିୟସ ସିଜରଙ୍କୁ ପୂର୍ବବର୍ଷ ,ମାନେ ୪୬ ବର୍ଷ ତଳେ ୪୪୫ ଦିନର କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା ।

 ଭାରତୀୟ ନବବର୍ଷ 

ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ନବବର୍ଷ ଅଲଗା ଅଲଗା ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ତିଥି ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ପଡିଥାଏ । ପଞ୍ଜାବରେ ନୂଆବର୍ଷ "ବୈଶାଖୀ" ନାମରେ ୧୩ ଏପ୍ରିଲରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । "ଶିଖ" ନାନକ ଶାହୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ହୋଲା ମୋହଲ୍ଲା ନୂଆବର୍ଷ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ତିଥି ପାଖାପାଖି ବଙ୍ଗାଳୀ ତଥା ତାମିଲ ନବବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଆସିଥାଏ । ତେଲୁଗୁ ନବବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ଏହାକୁ "ଗୁଡ଼ି ପର୍ବ" (ୟୁଗାଦୀ=ୟୁଗ+ଆଦୀର ଅପଭ୍ରଂଶ) ରୂପେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହା ଚୈତ୍ର ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ହୋଇଥାଏ । ତାମିଲ ନବବର୍ଷ ବିଶୁ ୧୩ କିମ୍ବା ୧୪ ଏପ୍ରିଲରେ ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ କେରଳରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ତାମିଲନାଡୁରେ ପୋଙ୍ଗଲ ୧୫ ଜାନୁଆରୀରେ ନବବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । କାଶ୍ମୀରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ନବରେହ ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ହୋଇଥାଏ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଗୁଡ଼ି ପର୍ବ ରୂପେ ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । କନ୍ନଡ଼ ନବବର୍ଷ ଉଗାଡ଼ି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଲୋକ ଚୈତ୍ର ମାସ ପୂର୍ବଦିନରୁ ପାଳିତ ହୁଏ । ସିନ୍ଧି ଉତ୍ସବ "ଚେଟି ଚଣ୍ଡ", ଉଗାଡୀ ଏବଂ ଗୁଡ଼ି ପର୍ବ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପାଳିତ ହୁଏ । "ମଦୁରୋ"ରେ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଚୈତ୍ର ତେରୁବିଜା ନବବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ ହୁଏ ।"ଓଡ଼ିଆ" ମାନଙ୍କ ନବବର୍ଷ ବୈଶାଖ ମାସର ମହାବିଷୁବ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ଇଂରାଜୀ ଏପ୍ରିଲ ମାସର ୧୪ ତାରିଖରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପଡେ। "ମାରୁଆଡ଼ି" ମାନଙ୍କ ନବବର୍ଷ ଦୀପାବଳୀ ଦିନ ହୋଇଥାଏ । "ଗୁଜୁରାଠୀ" ନବବର୍ଷ ଦୀପାବଳୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଅକ୍ଟୋବର କିମ୍ବା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ପଡିଥାଏ । ବଙ୍ଗାଳୀ ନବବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ବୈଶାଖୀ ୧୪ କିମ୍ବା ୧୫ ଏପ୍ରିଲରେ ପଡିଥାଏ । ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗାଳୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ଏହି ଦିନ ନବବର୍ଷ ପାଳିତ ହୁଏ ।

 ଇସ୍ଲାମୀ ନବବର୍ଷ 
ଇସ୍ଲାମୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ନବବର୍ଷ ମହରମ ହୋଇଥାଏ । ଏହି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣତ ଚନ୍ଦ୍ର ଆଧାରିତ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅଟେ ଯାହା କାରଣରୁ ଏହାର ବାର ମାସର ଚକ୍ର ୩୩ ବର୍ଷରେ ସୌର୍ଯ୍ୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ଗୋଟେ ଥର ବୁଲିଥାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ନବବର୍ଷ ପ୍ରଚଳିତ (ଗ୍ରେଗୋରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର)ରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ମାସରେ ପଡିଥାଏ ।

 ବାହାର ଆଧାର
 ନବବର୍ଷର କାମନା ସନ୍ଦେଶ - Happy New Year Wishes Message  
 Happy New Year Wishes Video - ନବବର୍ଷର କାମନା ଭିଡିଓ  
 ଦେଶ ଦେଶରେ ନବବର୍ଷ
 ଗୁଡିପର୍ବ ଭାରତୀୟ ନବବର୍ଷ ଅଟେ
 ଦେଶରେ କେତେ ନବବର୍ଷ? (ଦୈନିକ ଭାସ୍କର)
 କିପରି ନବବର୍ଷରେ ନୂଆ ସଂକଳ୍ପ ତିଆରି କରିବା?
 101 New Year’s Resolution List in Hindi and English
 ନବବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ
ନବବର୍ଷର ଶୁଭକାମନା ଓ ଗ୍ରେଟିଙ୍ଗ କାର୍ଡ଼ 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବ
ଭବାନୀ

ଭବାନୀ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅତିରଞ୍ଜିତ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପ । ଭବାନୀର ସଂସ୍କୃତ ଅର୍ଥ " ଜୀବନ ଦାତ୍ରୀ " ବା ପ୍ରକୃତିର ସୃଜନ ଶକ୍ତି । ଭବାନୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଥିବା ଦେବୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରେମ ରୂପକୁ ଖୁବ ପ୍ରଖର ପ୍ରେମ କୁହାଯାଇପାରେ । 

ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଭବାନୀ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେବୀ ଭବାନୀ ନାକ ନାମରେ ସମର୍ପିତ କରିଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ତୁଳଜାପୁରଠାରେ 12 ଶ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ଏକ ମନ୍ଦିରା ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ 1 ମିଟର ଉଛ ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ରହିଛି ଯାହାଙ୍କ 8ଟି ଅସ୍ତ୍ରଧାରିତ ହସ୍ତ ରହିଛି । ସେ ପୁରା କାଳରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ମହିଷାସୁର ବଧ କରିଥିଲେ ତାହା ଏବେ ମହିଶୂର ନାମରେ ପରିଚିତ । 

 ଭବାନୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର 
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ତୁଳଜାପୁରଠାରେ ଥିବା ଭବାନୀ ମନ୍ଦିର ଭାରତର ୫୧ଟି ଶକ୍ତି ପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।ଏହା ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିବା ବେଳେ ୧୫୩୭ରୁ ୧୫୪୦ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ତୁଲାଜା ଭବାନୀ ମନ୍ଦିର ଚିତ୍ତୋର ଗଡଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।

 ଇତିହାସ 
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ୪ଟି ଶକ୍ତି ପିଠ ତୁଳଜାପୁରର ମା ଭବାନୀ ପିଠ , କୋଲାପୁରର ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୀଠ ମାହୁରର ମହାମାୟା ରେଣୁକା ପୀଠ ଓ ଶକ୍ତି ଶ୍ରୁଙ୍ଗ  ପିଠ ଜଗଦମ୍ବାଠାରେ ମାଙ୍କୁ ଆଦ୍ଯ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ତାମିଲନାଡୁର ପେରିୟାପାଳୟାମର ସି ଭବାନୀ ଆମ୍ମାନ ଓ ଆମ୍ବେଯୋଗାଇ , ଆଉନ୍ଧଠାରେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ପିଠଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି । 
thumb|213x213_ପିକସେଲ|Goddess Bhavani giving the sword to Shivaji, at Tuljapur.
ମା ଭବାନୀ ମଦିର ଯମୁନାଞ୍ଚଳ ନାମକ ପାହାଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଶୋଲାପୁରଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବା ସହୟାଦ୍ରି ପର୍ବତ ମାଳର ଗଡ଼ାଣିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମନ୍ଦିରର ସମ୍ମୁଖରେ ଅନେକ ସୋପାନ ଆରୋହଣ କରି ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ମାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ୩ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରାନାଇଟରେ ନିର୍ମିତ , ଅସ୍ତ ଭୁଜ ବିଶିଷ୍ଟ , ଏକ ହସ୍ତରେ ଦାନବର ଶିର ଓ ଅନନ୍ୟ ହସ୍ତ ମାନଙ୍କରେ ଅସ୍ତ୍ର ରହିଛି ।

 କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ମାତୁଙ୍ଗା ଦାନବ ଦେବତା ଓ ମଣିଷ ମାନକ ଉପରେ ବହୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭେଟି ସାହାଯ୍ୟ ଭିକ୍ଷ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସେମାନେ ଦେବୀ ମା ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ । ମା ଶକ୍ତି ଦେବୀ ବିଦ୍ୱନ୍ଶକାରିଣୀ ବେଶ ଗ୍ରହଣ କରି ଅନନ୍ୟ ସପ୍ତ ମାତାଙ୍କ ସହ ମାତୁଙ୍ଗାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାହାର ମସ୍ତକ ଛିନ୍ନ କରିଥିଲେ । ମହିଷାସୁର ନାମକ ଅନନ୍ୟ ଏକ ଦାନବ ଯିଏ ଆରଣ୍ୟ ଶଣ୍ଢ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା , ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ "ମହିଷାସୁର ମର୍ଦ୍ଦିନୀ" ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ । ତାହା ପରେ ଯମୁନାଞ୍ଚଳ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । 

 ପୂଜାବିଧି 
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମା ଭବାନୀଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶ୍ରର୍ଦ୍ଧାର ସହ ଆରାଧନାକରାଯାଇଥାଏ । ତାଙ୍କୁ " ଉଗ୍ର ରୂପ"ର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ନିଆଯାଇ କରୁଣାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ନିଆଯାଇଥାଏ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଜାତି , ଉପଜାତି ଓ ପରିବାର ଗଣ ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପରିବାରର ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ଦୈନିକ ୪ଟି ରୀତି ପାଳନ କରାଯିବା ସହ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଗୁଡି ପଦବା , ଶ୍ରୀଲା ଷଷଷ୍ଠୀ , ଲଳିତା ପଞ୍ଚମୀ , ମକର ସଙ୍କରନ୍ତି , ରଥସପ୍ତମୀ ଆଦି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ନବରାତ୍ର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବହୁ ଆଡମ୍ବରରେ ପାଳିତ ହୁଏ । 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ପଠନ 
 Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions () by David Kinsley
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଲୋମ୍ଭାରେନ ଭାଷା

ଲୋମ୍ଭାରେନ  ( lomavren)ଏକ ଅବଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ ମିଶ୍ରିତ ଭାଷା ।ଏହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ "ଲୋମ " ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।  Encyclopedia Iranica ଏହା ରୋମାନି ଓ ଡୋମାରୀ ଭାଷାର ମିଳିତ ପ୍ରଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଇଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ଆର୍ମେନିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । 

 ନାମ 
ଭାଷାକୁ ବୋସା ବା ବୋଷା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ । 

 ଭାଷା ବୈଶିଷ୍ଟ 
ଏହି ଭାଷାରେ ବ୍ୟାକରନଗତ ଲିଙ୍ଗଭେଦ ନ ଥାଏ । ଏହାର ବ୍ଯାକରଣ ଆର୍ମେନିଆ ଭାଷାର ଏରଜିଆମ ଉପଭାଷା ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ଯ ରହିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ବାକ୍ୟ ଗଠନ ଶୈଳୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିଥାଏ ।
 

Category:Romani in Azerbaijan
Category:Romani in Russia
Category:Romani in Syria
Category:Romani in Turkey
Category:Romani language
Category:Endangered Indo-European languages
Category:Armenian languages
Category:Languages of Armenia
Category:Languages of Azerbaijan
Category:Languages of Russia
Category:Languages of Syria

 ଆଧାର
ଶିଶୁନାଗ

ଶିଶୁନାଗ (or Shusunaga) (c. 444 – 363 BCE) ଶିଶୁନାଗ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ବର୍ତ୍ତମାନର ଉତ୍ତର ଭରତରେ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ମଗଧ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ହରାଯନକା ବଂଶ ପରିଚାଳିତ ମଗଧ ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ଅମାତ୍ୟ ଥିଲେ । ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଶାସକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରି ଶିଶୁନାଗଙ୍କୁ ଗାଦିନଶିନ କରିଥିଲେ । ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ବାରଣାଶୀରେ ରାଖୀ ନିଜେ ରାଜଗୃହଠାରୁ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ପୁତ୍ର କଳାଶୋକ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । 

 Early life 
ମହାବଂଶତିକା ଅନୁସାରେ ଶ୍ରୀଶ୍ରୁଙ୍ଗବୈଶାଳୀର  ଲିଛଭି ବଂଶର ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ନଗର ଶୋଭୀନୀଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମ ହେଇ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସେ ରାଜା ନଗଦଶକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ବରାଣଶୀଠାରେ ଭାଇସରାୟ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ । .  

 ରାଜୁତି 
ଶ୍ରୀଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 413ରୁ 395 ଯାଏ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ରାଜଗୃହଠାରେ ଥିଲା ଓ ବୈଶାଳୀଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସାଦ ଥିଲା । ପରେ ସେ ବୈଶାଳୀକୁ ରାଜଧାନୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଦ୍ୟୋତ ରାଜବଂଶ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କୀର୍ତ୍ତି ସମୂହକୁ ଦ୍ୱଂଶ କରିଥିଲେ । .

ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବରାନଶୀରେ ରାଜଗଦିରେ ବସେଇ ନିଜେ ରାଜବଂଶ ଓ ବୈଶାଲୀରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । 

 ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର 
ତାଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ବିଶାଳ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସେ ତାମିଲନାଡୁ , ମଦୁରାଇ , ପାକିସ୍ତାନ , ନେପାଲ , ଭୁଟାନ , ଆଫଗାନିସ୍ତାନ,ସବୁ ବିଜଯ କରି ନିଜ ସମ୍ଭାର୍ଜ୍ୟରେ ମିସେଇଥିଲେ । 

 ନୋଟ ସବୁ 

References
 
 
 
 

Category:Mahajanapadas
Category:4th-century BC Indian monarchs
ଜାଙ୍ଗିଳ ଭାଷା

ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|ଆଣ୍ଡାମନ ଦ୍ୱିପାଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିବା  ଭାଷା ମାନକ ଏକ ବିଶ୍ଲେଷଣାତ୍ମକ ଚିତ୍ର 
ଜାଙ୍ଗିଳ ( ବାରୁଟ ଲାଣ୍ଡ ଜରାୱା)  ବଂଗୋପ ସାଗରରେ ଥିବା  ଆଣ୍ଡାମାନର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଏକ ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା । ସେହି ଭାଷା ରୁଟ ଲାଣ୍ଡ ଦ୍ୱୀପାର ଅବୟନତାର ଅଚଳରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବାରୁ ତାହାକୁ ରୁଟ ଲାଣ୍ଡ ଜରାୱା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ଓ ନିକଟସ୍ଥ ଜରାୱା ଲୋକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ହୋଇଥିବା କଥା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ 19 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ତଥ୍ୟ ସଂରୁହିତ ହେଇ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା ଓ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ମିଳିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହି । 1907 ମସିହାରେ ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ଦଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେଠାରୁ କିଛି ତଥ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ 1920 ମସିହା ଆଡକୁ ସେହି ଜରାୱାଅଞ୍ଚଳକୁ ତଥ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାରୀ  ଦଳ ପଠା ଯାଇଥିଲେ  ମାନଙ୍କ ଆଉ କିଛି ଖୋଜ ଖବର ମିଳିନଥିଲା । ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିକ କାରଣଦ୍ୱାରା ନିପାତ ହେଇଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 George Webber's Lonely Islands, Chapter 8: The Tribes, Section: The Jangil
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା
ବିମ୍ବିସାର

ବିମ୍ବିସାର  ( 558 – c. 491 BC)Rawlinson, Hugh George. (1950) A Concise History of the Indian People, Oxford University Press. p. 46.Muller, F. Max. (2001) The Dhammapada And Sutta-nipata, Routledge (UK). p. xlvii.   ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 558ରୁ 491Indian History -APC - APC Publishers, India ମସିହା ଯାଏ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଗଧର ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ହରୟଙକା Stearns, Peter N. (2001) The Encyclopedia of World History, Houghton Mifflin. pp. 76-78. ବଂଶର ଥିଲେ । ରାଜା ଭଟ୍ଟିୟ ତାଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥୟମେ ଏକ ବିଶାଳ ମଗଧ ରାଜ୍ୟର ପରିକଳ୍ପନା କରି ଅଙ୍ଗେ ରାଜ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କ୍ରମଶଃ ମଗଧ ଏକ ବିଶାଳ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଇଥିଲା । 

ତାଙ୍କ ସମୟ କାଳରେ ସଂସ୍କୃତିର ଉନ୍ନତି ହେବା ସହ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୌଦ୍ଧ ସହର ରାଜଗିରି ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । .

 ଜୀବନୀ 
ବିମ୍ବିସାର ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ପରିବର୍ଦ୍ଧନ କରି ତାହାକୁ ପାଟଳିପୁତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ।  ସେ ସେ3ନା ବାହିନୀ ଧରି ଅଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେହି ରାଜ୍ୟକୁ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ମିସେଇଥିଲେ । ତାହାଦ୍ୱାରା ରାଜା ବ୍ରାହମଦତ୍ତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିବାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇଥିଲେ । ଅଙ୍ଗ ବିଜଯ ପରେ ସେ ରାଜକୁମାର କୁନିକାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଗାଦିନଶିନ କରିଥିଲେ । 

 ବୈବାହିକ ସମ୍ବନ୍ଧ 
ବିମବିଶାର ବୈବାହିକ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ରାଜ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସେ ମହା କୋଶଳ ର4ଆଜ୍ୟର ରାଜକୁମାରୀ କୋଶଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି କାଶୀକୁ ଯୌତୁକ ହିସାବରେ ପାଇଥିଲେ । Eck, Diana. (1998) Banaras, Columbia University Press. p. 45. ଏହି ବିବାହଦ୍ୱାରା ତନିକର କୋଶଳ ରାଜ୍ୟ ସହ ଥିବା ତିକ୍ତତା ଦୂର ହେଇଥିଲା ଓ ତାହା ପରେ ସେ ଅନନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ରହୟ ସବୁ ଜୟ କରିଥିଲେ । ବୈଶାଳୀର ଲିଛଭି Luniya, Bhanwarlal Nathuram. (1967) Evolution of Indian Culture, Lakshmi Narain Agarwal. p. 114.ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ବିବାହ କରି ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ଆହୁରି ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ । 

 ମୃତ୍ୟୁ 
thumb|Bimbisara's jail, where King Bimbisara was imprisoned, in Rajgir
ସେ ସମୟର ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ରଖିଥିଲେ ଓ ନିଜେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା ବେଳକୁ ସେ ପିତାଙ୍କୁ କାରା ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଗଲା ବେଳକୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟି ସାରିଥିଲା । Stearns, Peter N. (2001) The Encyclopedia of World History, Houghton Mifflin. pp. 76-78. 

 ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା 
ବୌଦ୍ଧ ଲିପି ଅନୁସାରେ ବିମ୍ବିସାର ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ପୂର୍ବରୁ ଭେଟିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମଲ୍ଲିକା ଯିଏ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ , ସେ ବିମ୍ବିସାରଙ୍କୁ ଭେଟେଇ ଥିଲେ । ପରେ ସେ ନିଜେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଇଗଲେ ଓ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ ହେଇଥିଲେ । 

 ଜୈନ ପରମ୍ପରା 
ଜୈନ ଲିଖନରେ ମଧ୍ୟ ବିମ୍ବିସାରଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ସେ ଜୈନ ମୁନି ଯମଧାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଇଥିଲେ । ସେ ମହାବୀରଙ୍କ ସମାବର୍ତନ ସଭାକୁ ଯାଉଥିଲେ ।  .

 ପ୍ରବାଦ ଅଛି ବିମବିସର ନିଜକୁ ନିଜେ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ଓ ପାତାଳରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲଭିଥିଲେ । ଜୈନ ଲିପିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ଯେ ସେ ମହାପଦ୍ମ ବା ପ୍ରଥମ ତିରଥଙ୍କର ଭାବରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବେ 

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 Jarasandha

 ନୋଟ ସବୁ 

 ଆଧାର
ଶ୍ରୀ ଲଙ୍କାମାଲ୍ଲେଶ୍ୱର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ

ଶ୍ରୀ ଲଙ୍କାମାଲ୍ଲେଶ୍ୱର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କଦପ୍ପାଠାରେ ଥିବା ଏକ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ।ଏହା ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଯାହା "jerdon ;s courser" ନାମକ ଏକ ବହୁ ବିରଳ ଓ ଅବଲୁପ୍ତ ପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀକୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଦେଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଏହିରେ 176ଟି ପ୍ରଜାତିର ବିଭିନ୍ନ ବିରଳ ଜୀବhttp://www.discoveredindia.com/andhra-pradesh/attractions/wildlife/lankamalleswaram-wildlife-sanctuary.htm ଓ ବୃକ୍ଷକୁ ସଙ୍ଗରକ୍ଷନଣ ପ୍ରଦାନ ପୂର୍ବକ ରଖିଥାଏ ।  http://www.discoveredindia.com/andhra-pradesh/attractions/wildlife/lankamalleswaram-wildlife-sanctuary.htm

 ଇତିହାସ 
1848 ମସିହାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥୋମାସ ଜେର୍ଦୋନ ନାମକ ଚିକିଷ୍ଟକ ଓ ପ୍ରକୃତିବିଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେକୁ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।ତାହାକୁ ପରେ 1986http://zeenews.india.com/news/eco-news/endangered-jerdons-courser-on-centres-priority-list_686915.html ମସିହା ଯାଏ ଅବଲୁପ୍ତ ହେଇଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । 1986 ମସିହାରେ ଏହାକୁ ପୁନର-ଆବିଷ୍କାର କରାଯିବା ପରେ ତାହାର ସଙ୍ଗରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆ ଯାଇଥିଲା ।ଶ୍ରୀ ଲଙ୍କାମାଲ୍ଲେଶ୍ୱର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଜଳବାଯୁ ଏହା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ସେମାନେ ରହିଛନ୍ତି ।    

 ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ 
ଏଠାରେ 1400 ପ୍ରଜାତିର ବୃକ୍ଷ୍ଯରାଜି ଓ 176 ପ୍ରକାର ଭେଦ ଅନନ୍ୟ ସଜୀବ ପାହାନ୍ତି । ଏଠାରେ ବ୍ୟାଘ୍ର , ଭାଲୁ ଚିତା , ନୀଳଗାଇ ଆଦି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ରହନ୍ତି । .http://www.kadapa.info/subpage14.html/

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ କାଳ 
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ନିମନ୍ତେ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ ଏଠାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ । . କଦପ୍ପାଠାରୁ ଏହା ମାତ୍ର 15 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । .

 ଆଧାର
ୟଦାଗିରିଗୁଟ୍ଟା ମନ୍ଦିର

thumb|Also visit Bhongir Fort, which Asia's second biggest mountain with single stone elephant shaped about 600 m height
ୟଦାଗିରିଗୁଟ୍ଟା   ଯାଦଦ୍ରି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ,http://www.deccanchronicle.com/150306/nation-current-affairs/article/yadagirigutta-now-renamed-yadadri ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ତେଲେଙ୍ଗନାର ଯଦାଗିରି ଭୁବନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଏହା ଏକ ପାହାଡ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନରସିଂହ ଅବତାର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି । 

 ଇତିହାସ 
 ସନ୍ଥ ଯାଦବ ଏଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର 3 ତୀ ଅବତାରରେ ଦର୍ଶନା ଦେବାକୁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଜ୍ୱାଳା ନରସିଂହ , ଗନ୍ଧଭେରେନ୍ଦ୍ର ନରସିଂହ ଓ ଯୋଗାଣନ୍ଦ ନରସିଂହ ଭାବରେ ଏହି ପର୍ବତରେ ଆସ୍ଥାନ କରି ରହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନର ସିଂହ ଦେବା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହେଲା ଓ ସ୍ଥାନକୁ ୟଦାଗିରି କୁହାଗଲା । ଏଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । କୁହାଯାଏ ଭକ୍ତ ନିଷ୍ଠାର ସହ ଏଠାରେ ଯାହା ମାଗିଲେ ନିଶୟ ମନୋସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ ହେଇଥାଏ । | Spiritual India Handbook By Stephen Knapp| History of the Cult of Narasimha in Telangana, Andhra Pradesh

ମନ୍ଦିରର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ କରାଯାଉଛି । t.http://www.deccanchronicle.com/150901/nation-current-affairs/article/yadadri-temple-layout-finalised
ଡାହାଣ|thumb|225x225_ପିକସେଲ|Hillock of Yadadri

 ଯାତାୟତ 
ହାଇଦରାବାଦ ସହରରୁ ଏହାର ଦୁରତ୍ୱ 60 କିଲୋମିଟର । ଏଠାକୁ ରେଳ ଓ ରାଜପଥ ସଂଯୋଗ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ରହିଛି । ଏହାର ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ରାଜଗିରି । ହାଇଡେରାବାଦଠାରୁ ଏକ ରାଜପଥ ରାଜଗିରିକୁ ପରିବର୍ଧିତ ହେବ ।http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Prabhus-boost-to-KCRS-temple-tourism-dream/articleshow/51148156.cms 

 ଆଧାର 

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 www.yadagirigutta.co.in - Official site

Category:Hindu temples in Nalgonda district
Category:Temples of Telangana
Category:Nalgonda district
Category:Tourist attractions in Nalgonda district
ଭାରତୀୟ ମାନବବିଜ୍ଞାନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିଭାଗ

ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ଭେ ବିଭାଗ (AnSI) ଏକ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ , ଯାହା ଭାରତର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱିକ ବାସ୍ତବିକ ଓ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥାଏ । ଏହା ମୂଳା ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସଂସୃତି ପରେ ନିରୀକ୍ଷୟନ କରିବା ସହ ପଦର୍ଥିକ ଓ ସଂସ୍କୃତିକAnthropological Survey of India   ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା ଓ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାନ ଓ ବସ୍ରୁର ରକ୍ଷୟନ , ପୁନଃ ରୁଦ୍ଧହର କାର୍ଯ୍ୟ  କରିଥାଏ । 

 ଇତିହାସ 
ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗ 1945 ମସିହାରେ ବରାଣଶୀଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇ ପରେ କଲିକତାଠାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ମିଉଜିଆମକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଇଥିଲା ।Anthropological Survey of India history at anthsi.com 

1916 ମସିହାରେ ମିଉଜିଆମରେ  ଥିବା ଜୈବିକ ଓ ପ୍ରତ୍ନ ତାତ୍ୱିକ ବିଭାଗ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ନୂତନ ଭାରତୀୟ ଜୈବିକ ସର୍ଭେ ବିଭାଗ ହେଇଥିଲା । ପରେ 1945 ମସିହାରେ ଏହାର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭାଗ ଭିନ୍ନ ହେଇ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ୱିକ ସର୍ଭେ ଓଫ ଇଣ୍ଡିଆ (AnSi)Anthropological Survey of India  (The Andamanese by George Weber). ଗଠିତ ହେଇଥିଲା ଓ ବିରଜା ଶଙ୍କର ଗୂହା ଏହାର ଆଭ୍ଯନ୍ତରୀଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଭେରୀଆର ଏଲୱିନ ଉପ- ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରହିଥିଲେ । 

 ବିଶେଷ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ 
ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗଣ  
 Biraja Sankar Guha, 1945-1954
 N.K. Dutta Mazumdar, 1954-1958
 Nirmal Kumar Bose, 1959-1964
 D.K. Sen, 1964-1970
 Surajit Chandra Sinha, 1972-1975
 Kumar Suresh Singh, 1976-1977
 H.K. Rakshit, 1978-1982
 A.K. Danda, 1984-1990
 R.S. Mann, 1991-1992
 T.N. Pandit, 1992-1992
 R.K. Bhattacharya, 1993-2003
 V.R. Rao, 2003–Present
ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବା ସହ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଜ୍ୟାଳୟ କଲିକତାଠାରେ ରହିବା ସହ ଏହାର ଶାଖା ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟର , ଶିଲଂ , ଦେହେରା ଦୂନ , ଉଦୟଔର , ନାଗପୁର ଓ ମହିଶୂରଠାରେ ରହିଛି ।Anthropological Survey of India (ASI), Mysore   ଏହାର 2ଟି ଫୀଲ୍ଡ ଷ୍ଟେସନ ଜଗଦାଲପୁର ଓ ରାଁଚୀଠାରେ ରହିଛି । AnSiର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମିଉଜିଆମ କଲିକତାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 6ଟି ଜୋନ ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ୱିକ ମିଉଜିଆମ 6ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଭିତ୍ତିରେ ଏବଂ ଏକ ଉପ-ଆଞ୍ଚଳିକ ଭିତ୍ତିରେ ରହିଛି । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 The People of India
 Indo-Aryan peoples
 Dravidian peoples

 ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ 
 

 ଆଧାର ସମୂହ 

 ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ
ହୁଟୁପ

ହୁଟୁପ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଏକ ଗ୍ରାମ । ଏହା ରାଁଚୀ ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ମାଞ୍ଝି ବ୍ଲକ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ 23 ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ରାଁଚୀଠାରେ ରହିଛି । .

 ଶିକ୍ଷା 
ଡାହାଣ|thumb|Hutup School
Iଏହାରେ ଉଭୟ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସ୍କୁଲ ରହିଛି । ତାହା ସହ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗନ ବାଡି ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ B. Ed. ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ରହିଛି ଯାହାକୁ ଅଞ୍ଚଳର ବହୁ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଆସିଥାନ୍ତି । 

 ହସପିଟାଲ 
ଡାହାଣ|thumb|Shalini Hospital Hutup, Ranchi
 ଏହା ନିକଟରେ ମେଦନ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲ ସ୍ୱାଶ୍ୟ ସେବା ଯୋଗେଇଥାଏ । ଏହା ଆଗରୁ ଆପ୍ପୋଲୋ ହସ୍ପିଟାଲ ବଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । 
 ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଶାଲିନୀ ନାମକ ହସ୍ପିଟାଲ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

 ଧର୍ମ 
ଗ୍ରାମରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ହିନ୍ଦୁ ରହନ୍ତି ଓ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର । ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଓ ମୁସଲମାନ ସଂପ୍ରଦାଯର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପାସନା ସ୍ଥଳ ମାନ ରହିଛି । 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Yuwa-India girl students create wiki page for Hutup
 Photos of Hutup taken by students from Yuwa-India 

ଶ୍ରେଣୀ:ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ
ଭୂମିଜ ଜାତି

ଭୂମିଜ,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆସାମ , ଓଡ଼ିଶା ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ଝାରଖଣ୍ଡରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ରହୁଥିବା ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିର ଲୋକ । ସେମାନେ ଆଉସ୍ତ୍ରୋସିୟ ମୁଣ୍ଡରୀ  ଭାଷାରେ କଥା ବାରତା ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଭାଷାରେ କିଛି ବଙ୍ଗାଳୀ ମଧ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ହେଇଥାଏ ।

୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୩,୩୬,୪୩୬ ରହିଥିଲା ।  ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨,୪୮,୧୪୪ରୁ ୩,୨୧,୫୯୨ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା । ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଭୂମିଜମାନେ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଓ ତାହା ୧୬୪,୦୨୨ରୁ ୧୯୨,୦୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା । ଭୂମିଜମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଆସାମରେ ୧୫୦୦୦୦ ଥିଲା ।ଭୂମିଜମାନେ ଭୂମିପୁତ୍ର ଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱକୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।  କୋଳ ଜାତିର ଭୂମିଜମାନେ "ସିଂହ" ଉପନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି।

 ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଭୂମିଜ 
ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ଜିଲ୍ଲା ମାନଙ୍କରେ ଭୂମିଜମାନେ ରହନ୍ତି । ଯଦିଓ ଆଦିବାସୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିଜ ଜାତୀୟ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସେଠାରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ତ5ଅଥାପି ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଧଳା ଭୂମ , ବାର ଭୂମା ଓ ବାଘମୁଣ୍ଡି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହନ୍ତି । Ghosh, Binoy, Paschim Banger Sanskriti, (in Bengali), part I, 1976 edition, pp. 423-434, Prakash Bhaban

ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଭୂମିଜମାନେ ମାନ୍ଦାରୀ ଭାଷା କହିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଭିତର ଅଞ୍ଚଳରେ ବଙ୍ଗାଳୀ ଭାଷାର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଅନେକ ଭୂମିଜ ଉନ୍ନତି କଳା ପରେ ନିଜକୁ କ୍ଷ୍ଯାତ୍ରିୟ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦିଅନ୍ତି । .Ghosh, Binoy, Paschim Banger Sanskriti, (in Bengali), part I, 1976 edition, pp. 423-434, Prakash Bhaban

 ଆଧାର