biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ହାୱାର୍ଡ଼୍ କାର୍ଟର୍

ହାୱାର୍ଡ଼୍ କାର୍ଟର୍ (୯ ମଈ ୧୮୭୪୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୯) ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଓ ମିଶର ଗବେଷକ ଥିଲେ । ସେ ତୁତାନ୍‌ଖାମୁନ୍ ସମାଧିର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।

 ପେଷା ଆରମ୍ଭ 
ହାୱାର୍ଡ଼୍ କାର୍ଟର୍ ଇଂଲଣ୍ଡର ଲଣ୍ଡନ୍‌ଠାରେ ସାମୁଏଲ୍ କାର୍ଟର୍ ଓ ମାର୍ଥା କାର୍ଟର୍‌ଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୧୮୯୧ରେ, ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପର୍ସି ନ୍ୟୁବେରିଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ମିଶର ଗଲେ । ୧୮୯୪ରୁ ୧୮୯୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏଡ଼୍‌ୱାର୍ଡ଼୍ ନାଭିଲ୍ ଓ ଡିରେଲ୍ ବାହାରିଙ୍କ ସହିତ କାମ କଲେ ।

୧୮୯୯ରେ ସେ ମିଶର ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସେବାର ମୁଖ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ୧୯୦୫ରେ ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ ।James, T. G. H. Howard Carter, I.B.Tauris Publishers, Revised edition 2006, , chapter "Saqqara Affair"

 ତୁତାନ୍‌ଖାମୁନ୍ ସମାଧି 
thumb|left|ତୁତାନ୍‌ଖାମୁନ୍ ସମାଧି
ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ସେଜର୍ଜ୍ ହର୍ବର୍ଟ୍‌ଙ୍କ ଖନନ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିଲେ । ୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୨ରେ କାର୍ଟର୍ ତୁତାନ୍‌ଖାମୁନ୍ ସମାଧିର ପଥ ଆବିଷ୍କାର କଲେ ‌।

thumb|ରାଜାମାନଙ୍କ ଉପତ୍ୟାକା

right|thumb|225px|କାର୍ଟର୍‌ଙ୍କ ଘର

 ମୃତ୍ୟୁ 

ସେ ଲଣ୍ଡନ୍‌ଠାରେ ୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୯ରେ, ୬୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ କର୍କଟ ରୋଗଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । 

ତାଙ୍କୁ ଲଣ୍ଡନ୍‌ରେ କବର ଦିଆଗଲା । ତାଙ୍କ କବରରେ ଲେଖା ଅଛି: "May your spirit live, May you spend millions of years, You who love Thebes, Sitting with your face to the north wind, Your eyes beholding happiness"from the Wishing Cup of Tutankhamun ଏବଂ "O night, spread thy wings over me as the imperishable stars".cf the prayer to the Goddess Nut found on the lids of New Kingdom coffins: "O my mother Nut, spread yourself over me, so that I may be placed among the imperishable stars and may never die." 

 ଆଧାର 

 ଆଗକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ 

 Carnarvon, Fiona; Carnarvon & Carter — The story of the two Englishmen who discovered the tomb of Tutankhamun. Highclere Enterprises, 2007
 James, T. G. H. Howard Carter: The Path to Tutankhamun. London: Kegan Paul, 1992 ; London: Tauris Parke, 2001 (rev. paperback 
 Peck, William H. "The Discoverer of the Tomb of Tutankhamun and the Detroit Institute of Arts". Journal of the Society for the Study of Egyptian Antiquities. Vol. XI, No. 2, March, 1981, pp. 65–67
 Reeves, Nicholas; Taylor, John H. Howard Carter before Tutankhamun. London: British Museum, 1992 ; New York: H. N. Abrams, 1993
 Vandenberg, Philipp. Der vergessene Pharao: Unternehmen Tut-ench-Amun, grösste Abenteuer der Archäologie. Orbis, 1978 ; translated as The Forgotten Pharaoh: The Discovery of Tutankhamun. London: Hodder and Stoughton, 1980 
 Winstone, H. V. F. Howard Carter and the Discovery of the Tomb of Tutankhamun. Rev. edn. Manchester: Barzan Publishing, 2006 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 

 Howard Carter as Google logo
 video del descubrimiento de Tutankamon
 Howard Carter’s 138th Birthday – Google Doodle
 Grave of Howard Carter
 Google Doodle for Howard Carter
 Five Years' Explorations at Thebes
 

ଶ୍ରେଣୀ:Burials at Putney Vale Cemetery
ଶ୍ରେଣୀ:Cancer deaths in England
ଶ୍ରେଣୀ:Deaths from lymphoma
ଶ୍ରେଣୀ:English archaeologists
ଶ୍ରେଣୀ:English Egyptologists
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୭୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଯନ୍ତ୍ର

right|300px|thumb|alt=Bonsack's machine|James Albert Bonsack's cigarette rolling machine, invented in ୨୮୮୦ and patented in ୧୮୮୧.
ମଣିଷର କାମକୁ ସହଜ କରୁଥିବା ବା ମଣିଷ କରି ପାରୁନଥିବା କାମକୁ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଯନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ‌। ଯନ୍ତ୍ର ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥିର କିମ୍ବା ଗତିଶୀଳ ।
ଗୋଟିଏ ସରଳ ଯନ୍ତ୍ର ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ବଳର ଦିଗ କିମ୍ବା ପରିମାଣକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି କାମ କରିଥାଏ । ଗାଡ଼ି, କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଟେଲିଭିଜନ, ରେଡ଼ିଓ ପରି ଜଟିଳ ଯନ୍ତ୍ରମାନେ ଅନେକ ସରଳ ଯନ୍ତ୍ରର ସମାହାର ।

thumb|right|Flint hand axe found in Winchester

 ଆଗକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ 
 
 
 

ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଷୟିକ ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଯନ୍ତ୍ର
ନୃସିଂହ

ନରସିଂହ (नरसिंह - Narasiṃha) ବା ନୃସିଂହ (नृसिंह, Nṛsiṃha), ହେଉଛନ୍ତି ଏକାଧାରରେ ନର ଓ ସିଂହ। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ, ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣ ଏବଂ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଦଶ ଅବତାର ଭିତରୁ ସତ୍ୟ ଯୁଗୀୟ ଚତୁର୍ଥ ଅବତାର ହେଲେ ନରସିଂହ। ନିଜ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦର ମାନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଭକ୍ତର ବଚନ "ଭଗବାନ ସବୁ ଜାଗାରେ ଅଛନ୍ତି"କୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ବଧ କରିବାକୁ ଭୀଷଣକାୟ ନୃସିଂହ ରୂପରେ ସେ ଖମ୍ବରୁ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ନିଜର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖପଂକ୍ତିରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ବକ୍ଷକୁ ଚିରି ତାକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। 

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଅଗ୍ର ସ୍ମରଣୀୟ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ନାମ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତରେ ପ୍ରଥମେ ନିଆ ଯାଇଛି। 
‘‘ନମଇ ନୃସିଂହ ଚରଣ
ଅନାଦି ପରମ କାରଣ’’

ଅହଂକାରୀ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନିଜର ତପଶକ୍ତିର ମଦରେ ନିଜକୁ ଭଗବାନ ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲା ଓ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେବକମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯ୍ୟାତିତ କରି ହତ୍ୟା କରୁଥିଲା। ତା’ର ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ହରିଭକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦଙ୍କୁ ହରିଭକ୍ତିରୁ ବିରତ କରିବାପାଇଁ ଶତ ଚେଷ୍ଟା କରି ବିଫଳ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାପାଇଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ନିଜର ପ୍ରଭୁ କେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନତାର ଗୁଣ ଗାନ କରିବାରୁ ସେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନିକଟସ୍ଥ ଖମ୍ବରେ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରମାଣ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦକୁ ବାଧ୍ୟକରି ନିଜ ଗଦାରେ ସେହି ଖମ୍ବକୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଆଘାତ କଲା। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁକୁ ବର ମିଳିଥିଲା ଯେ ତା’ର ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ କି ରାତିରେ ହେବନାହିଁ, ମଣିଷ କି ଦେବତାଦ୍ୱାରା ହେବନାହିଁ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରାଦିଦ୍ୱାରା ହେବ ନାହିଁ। ବରଦାନ ଅନୁସାରେ ଅଦ୍ଭୁତରୂପନେଇ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଦିନରେ ନୁହଁ କି ରାତିରେ ନୁହଁ ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ, ନର ନୁହେଁ କି ଦେବତା ନୁହଁ ନରସିଂହ ରୂପରେ ଏବଂ ତା’ର ପ୍ରାଣ ନାଶିଲେ ଅସ୍ତ୍ର କି ଶସ୍ତ୍ର ନୁହଁ ନିଜ ନଖରେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ନର ଆକାରର ଓ ମସ୍ତକ ଓ ନଖ ସିଂହ ମସ୍ତକ ଓ ନଖ ସଦୃଶ ଭୟଂକର।  ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖି ଭୟାତୁର ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ପରକ୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଓ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ରୂପକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଓ ବିପଦ ତାରଣକାରୀ ରୂପେ ସେ ଅଗ୍ରପୂଜିତ। Steven J. Rosen, Narasimha Avatar, The Half-Man/Half-Lion Incarnation, p5

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 Bhagavata Purana - Lord Narasimha slays Hiranyakashipu 
 Prayers to Narasimhadeva
 Niranarsingpur.in
 Narasimha Avatar 
 Sri Nrisimha Kavacha 
 Nrsimhadeva.com 

ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ
ବିଷ୍ଣୁ

ବିଷ୍ଣୁ (ଦେବନାଗରୀ : विष्णु) ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ତଥା ଶ୍ରୀ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା । କେହି କେହି ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କ ଭିତରେ ଜଣେ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। The Sri Vaishnava Brahmans, K. Rangachari (1931)p. 2

ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ ଅନୁସାରେ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମା। ସେ ସର୍ବତ୍ର ବିରାଜିତ ଓ ସ୍ଥାବର ଜଙ୍ଗମ ଜୀବ ଓ ନିର୍ଜିବାଦିର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି କାଳାତୀତ ଅର୍ଥାତ ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ। ତ୍ରିଦେବଙ୍କ ଭିତରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟିର ପାଳନକର୍ତ୍ତା। ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟନାମ ନାରାୟଣ।

ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ଚତୁର୍ଭୁଜ; ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର (ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର), ଗଦା ଓ ପଦ୍ମଧାରୀ। ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦଗୀତାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱରୂପଧାରୀ, ଯାହା ମାନବ କଳ୍ପନାର ବାହାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ।  "see the cosmic manifestation"

ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ମତାନୁସାରେ ଦଶ ଅବତାରଧାରୀ (ଜୟଦେବଙ୍କ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ଯୋଗୁଁ ଦଶାବତାର କଥା ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା, ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅବତାର ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ।) ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମୂଳ ରୂପରେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଅବତାର ରାମ ଅଥବା କୃଷ୍ଣ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। p. 4 

ପୁରାଣଭାରତୀ ଅନୁସାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦଶଟି ଅବତାର ରହିଛି। ନଅଟି ଅବତାର ସେ ନେଇ ସାରିଛନ୍ତି ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅବତାର ନେବେ। କଳି ଯୁଗରେ ଏହି ଅବତାରଙ୍କର ନାମ ହେବ କଳ୍କୀ । ଭଗବତ ଗୀତା ଅନୁସାରେ ଏହି ଅବତାରମାନଙ୍କ ଅବତରଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଅଧର୍ମର ନାଶ। Bhagavad Gita 4.7 "...at that time I descend Myself" ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିର ମୂଳପୋଛ, ସାଧୁମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ପତିତମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର। 

ହିନ୍ଦୁମାନେ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଯଥାକ୍ରମେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର ଦେବତା। For quotation defining the trimurti see Matchett, Freda. "The ", in: Flood (2003), p. 139.For the Trimurti system having Brahma as the creator, Vishnu as the maintainer or preserver, and Shiva as the transformer or destroyer see: Zimmer (1972) p. 124. ଏହି ତିନି ଦେବଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ତ୍ରିଦେବ ଓ For definition of trimurti as "the unified form" of Brahmā,  and Śiva and use of the phrase "the Hindu triad" see: Apte, p. 485. ତ୍ରିନାଥ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି।For the term "Great Trinity" in relation to the Trimurti see: Jansen, p. 83. ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଓ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏଇ ତିନି ଦେବଙ୍କ ଭିତରେ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛନ୍ତି ଭକ୍ତ ବତ୍ସଳ। 

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଷୋଡ଼ଶ ନାମ 
ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ହେଲା: 
 
 ଔଷଧ ସେବନ ବେଳେ : ବିଷ୍ଣୁ
 ଭୋଜନ ବେଳେ : ଜନାର୍ଦ୍ଦନ
 ଶୟନ ବେଳେ : ପଦ୍ମନାଭ
 ବିବାହେ ବେଳେ : ପ୍ରଜାପତି
 ଯୁଦ୍ଧରେ : ଚକ୍ରଧର
 ପ୍ରବାସେରେ : ତ୍ରିବିକ୍ରମ
 ମରଣ ବେଳ। : ନାରାୟଣ
 ସଙ୍ଗମ ବେଳ। : ଶ୍ରୀଧର
 ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ବେଳେ  : ଗୋବିନ୍ଦ
 ସଙ୍କଟ ବେଳ। : ମଧୁସୂଦନ
 ବଣରେ : ନରସିଂହ
 ଅଗ୍ନିରେ : ଜଳଶାୟିନ
 ଜଳମଧ୍ୟେ: ବରାହ
 ପର୍ବତରେ : ରଘୁନନ୍ଦନ
 ଗମନ କାଳେ : ବାମନ
 ସମସ୍ତ କାଳେ : ମାଧବ

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 Vishnu, the god of Preservation, by Dr. C.P.Ramaswami Aiyar
 BBC Religion & Ethics - Who is Vishnu (bbc.co.uk)

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷ୍ଣ
ମାହାରୀ

thumb|ପୁରୀ ମୁକ୍ତାକାଶ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଗୁରୁ ରୂପଶ୍ରୀ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟର ଦୃଶ୍ୟ
ମାହାରୀ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ନୃତ୍ୟ।   ମାହାରୀ  ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟହେଉଛି ଉତ୍କଳୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଙ୍ଗ। ପୂର୍ବେ  ଦେବଦାସୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟ  ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଥିଲା।  ରାଜା ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ସମ୍ଭବତଃ ଥିଲେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ମାହାରୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ । 
thumb|୫୦ ଦଶକରେ ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକରେ ଏକ ମାହାରୀ ।
ଇତିହାସ
ମାହାରି ସମ୍ମାନ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ

thumb| ଆଇ.ଆଇ.ଟି. ଖଡ଼ଗପୁରରେ ଉତ୍କଳ ଦିବସ ୨୦୧୨ରେ ହୋଇଥିବା ନୃତ୍ୟ
ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ ମୁଖ୍ୟତ ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଆଦୃତ ଏକ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଆଦିବାସୀ ତଥା ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ପୂଜା ପାର୍ବଣ ଓ ଅନ୍ୟ ମେଳା ମଉଛବରେ ଏହି ନାଚ କରିଥାନ୍ତି । ବିଶେଷ ଭାବେ ଏହି ନାଚ ଶୈଳୀରେ ଦେହ ଓ ମୁଖର ବିଭିନ୍ନ ଭଙ୍ଗୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆ ହୋଇଥାଏ । ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଆଦିବାସୀମାନେ ସାଧାରଣତ ଜହ୍ନରାତିରେ ମୁକ୍ତଭାବେ ଏହା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ମନମୋହନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

ମନମୋହନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ସଂସ୍କୃତ ଗୀତିକବି ତଥା ଗବେଷକ । ଓଡ଼ିଶୀନୃତ୍ୟ ତାଙ୍କର ସଂସ୍କୃତ ଗୀତିକାକୁ ଧରି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଅଛି ।

 ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶି କ୍ଷା 
thumb|Pandit Mayadhar Acharya and Parvati Devi, Parents of Vanikavi Manmohan Acharya
ମନମୋହନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲାର ଲଥାଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପଣ୍ଡିତ ମାୟାଧର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀମତୀ ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ।

 ସାହିତ୍ୟ କୃତି 
 କାବ୍ୟ 
 ଗୀତ ଭାରତମ୍
 ଗୀତ ମିଳିନ୍ଦମ୍
 ପଲ୍ଲୀ ପଞ୍ଚାଶିକା
 ସୁଭାଷ ଚରିତମ୍
 ଶ୍ରୀ ଶିବାନନ୍ଦ ଲହରୀ
 ଯତିଗୀତି ଶତକମ୍

 ନୃତ୍ୟ ନାଟିକା 
 ଅର୍ଜୁନପ୍ରତିଜ୍ଞା
 ଶ୍ରିତକମଳମ
 ପଦପଲ୍ଲବମ
 ଦିବ୍ୟ ଜୟଦେବମ
 ରାବଣ
 ପିଙ୍ଗଳା
 ମୃତ୍ୟୁ
 ତନ୍ତ୍ରମ
 ପୂର୍ବ ଶାକୁନ୍ତଳମ
 ଉତ୍ତର ଶାକୁନ୍ତଳମ

 ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ 
 ଶ୍ରୀଜୟଦେବ କୃତ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦର ଉତ୍କଳୀୟ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ http://www.scribd.com/doc/89381325/GIta-Govinda-Rasaavali

 ଗବେଷଣାତ୍ମକ ନିବନ୍ଧ 

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 କାଳିଦାସ ଏକାଡେମୀ, ବିକ୍ରମ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ଯାଳୟ, ଉଜ୍ଜୟିନୀ
 ବାଣୀକବି ସମ୍ମାନ, ବାଣୀ ବିନୋଦିନୀ ପରିଷଦ୍, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ଯାଳୟ
 ବିଦ୍ଯା ବାରିଧି, ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ଯାଳୟ
 ଗୀତ ସାରସ ସମ୍ମାନ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ୍ ମହା ବିଦ୍ଯାଳୟ
 ଦିଲ୍ଲୀ ସଂସ୍କୃତ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
 ଆନନ୍ଦ ଭରଦ୍ୱଆଜ ସମ୍ମାନ
 ଲୋକ କାବ୍ଯନିଧି ସମ୍ମାନ, ଲୋକଭାଷା ପ୍ରଚାର ସମିତି, ପୁରୀ
 ଭାରତ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ଯ ଏକାଡେମୀ, କଟକ
 ଅଭିନବ ଜୟଦେବ ସମ୍ମାନ, ଭକ୍ତକବି ଜୟଦେବ ସମାରୋହ ସମିତି, କେନ୍ଦୁଲୀ
 ବାଚସ୍ପତି ଫେଲୋସିପ୍
 ଚିନ୍ତା ଚେତନା ନ୍ଯାସ୍ ନାଲ୍ ବୈଶାଖୀ ସମ୍ମାନ

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Narthaki
 Sanskrit literature#Modern Sanskrit literature

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ

thumb|ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ
ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ (ସ୍ଥାପନା: ୧୮୯୪) ଓଡ଼ିଶାର କଟକଠାରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଏକ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହା କଟକ ନର୍ମାଲ ସ୍କୁଲରୁ ସେଠାକାର ତତ୍କାଳୀନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧୁସୂଦନ ରାଓଙ୍କଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ଯର ଉନ୍ନତି ସକାଶେ "ଆଲୋଚନା ସଭା" ନାମରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ୧୯୦୩ ମସିହା ମଇ ମାସ ୭ ତାରିଖରେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା ।

 ଇତିହାସ 

 ସ୍ଥାପନା 
କଟକ ଟ୍ରେନିଂ ସ୍କୁଲର ତତ୍କାଳୀନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧୁସୂଦନ ରାଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ "ଆଲୋଚନାସଭା" ନାମକ ଏକ ସଭା ଗଠନ କରାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରତି ଶନିବାରରେ ଏହି ସଭାର ବୈଠକ ବସିବାରେ ଲାଗିଲା । ଟ୍ରେନିଂ ସ୍କୁଲର ସମସ୍ତ ଛାତ୍ର ଓ ଶିକ୍ଷକ ଏହି ସଭାର ସଭ୍ୟ ହେଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନ ମହାରଣା ହେଲେ ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ । ଅନ୍ୟ ସ୍କୁଲର ଶିକ୍ଷକଗଣ ବିଶ୍ୱନାଥ କର, ରାଜମୋହନ ବସୁ, ମିଛୁ ନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ କିଶୋର ବଳ (ଟାଉନସ୍କୁଲ) ଏବଂ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ଚୌଧୁରୀ (ବାଳିକା ସ୍କୁଲ) ଆଦି ସଭାର ସଦସ୍ୟ ରହିଲେ । ଏହି ସଭାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ନଅବର୍ଷ ଯାଏଁ ମଧୁସୂଦନ ଏହାର ସଭାପତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନ ମହାରଣା ସମ୍ପାଦକ ରହିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୦୩ ମସିହା ମଇ ମାସ ୭ ତାରିଖରେ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହାର ସଭାଗୃହ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭବନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ସଭାଗୁଡ଼ିକ ଟାଉନ ହଲ ଓ ନର୍ମାଲ ସ୍କୁଲରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୯ ତାରିଖରେ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ପ୍ରଦତ୍ତ ଭୂମିରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭବନର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଉକ୍ତ ସଭାରେ ଆଳିର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭବନର ନିର୍ମାଣ ନିମନ୍ତେ ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦେବ, ସୁକିନ୍ଦାର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ରାଜା, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ଉକ୍ତ ସଭାଗୃହକୁ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ରାୟ ବାହାଦୁର ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ ଓ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ଅଭିଭାବକ ସଭ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ମଧୁସୂଦନ ରାଓ ଓ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ବିଶ୍ୱନାଥ କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ରାମଶଙ୍କର ରାୟ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ପ୍ରଥମ ଉପ-ସଭାପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ ।

 ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ 

ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଲୋଚନା ହେଉଥିଲା । ଆଲୋଚନା ସଭାରେ ସାହିତ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଅବକାଶରେ ପ୍ରକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ପତ୍ରିକାର ଅଭାବ ଅନୁଭୂତ ହେବାରୁ ଟ୍ରେନିଂ ସ୍କୁଲଠାରେ ମଧୁସୂଦନ, ସାଧୁ ଚରଣ ରାୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନ, ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି, କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ଚୌଧୁରୀ ଓ ବିଶ୍ୱନାଥ କର ମିଶି ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଆଲୋଚନା ସଭାରେ ପଠିତ ଓ ଆଲୋଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ସେଥିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା । ସ୍ଥାପନା ବେଳେ ଆଲୋଚନା ସଭା ରହି ନଅ ବର୍ଷ ପରେ ଏହା ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 Viswa Varati Hosts Utkal Sahitya Samaja

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକରେ ଥିବା ୧୮୯୪ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ
ଜଉ କଣ୍ଢେଇ

thumb|ଏକ ଜଉ କଣ୍ଢେଇ ଯୋଡ଼ା ।
ଜଉ କଣ୍ଢେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଲାଖ ତିଆରି କଣ୍ଢେଇ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଆଗେ ଯାନିଯାତ୍ରାରେ ମିଳୁଥିଲା । ବାପା ମା'ମାନେ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କିଣି ପିଲାଙ୍କୁ ଖେଳିବାକୁ ଦେଉଥିଲେ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ଲୋପ ପାଇ ଆସିଲାଣି । 
 
ପୋଡ଼ା ମାଟିରେ ତିଆରି କଣ୍ଢେଇ ଉପରେ ଲାଖ ଲେପ ଦେଇ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ବିବାହ ବେଳେ ବର-କନିଆଁଙ୍କୁ ଏକ ବର-କନିଆଁ ଯୋଡ଼ି କଣ୍ଢେଇ ଦେବାର ବିଧି ବାଲେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା। ଏହା ନବଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କ ସୁଖଦ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ନିମନ୍ତେ ଉପହାର ରୂପେ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।  
ପରେ ଏହି କଣ୍ଢେଇକୁ ପରିବାରର ସୁଖ ମନାସି ସଜାଇ ରଖାଯାଉଥିଲା ।  

 ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 
ପ୍ରଥମେ ମାଟିରେ କଣ୍ଢେଇ ତିଆରି କରାଯାଇ ତାକୁ ପୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । ପୋଡ଼ା କଣ୍ଢେଇ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇ ତା' ଉପରେ ଲାଖର ଆବରଣ ଦେଇ ଶୁଖାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଲାଖ ଜଳନିରୋଧୀ ହୋଇଥିବାରୁ କଣ୍ଢେଇ ଗୁଡ଼ିକ ଶୁଖିଗଲା ପରେ ଜଳନିରୋଧୀ ହୋଇଥାନ୍ତି । 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ରାଜନେତା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । ସେ ଭଦ୍ରକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ତିନିଥର ବିଧାୟକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୭-୭୧ରେ ସେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧିନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜନ କଂଗ୍ରେସ ଶାସନ ସମୟରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ବିଭାଗ ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।  ସେ ଥରେ ଜନ କଂଗ୍ରେସରୁ ଓ ଦୁଇଥର ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରି ସେ ତିନିଥର କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୧ ଖଣ୍ଡ ଉପନ୍ୟାସ, ୪ ଖଣ୍ଡ ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ ଓ ଏକାଧିକ କବିତା ସଙ୍କଳନ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

୨୦୧୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୭ରେ ସେ ଶ୍ୱାସନଳୀ ଜନିତ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ତାଳପଦାଠାରେ ୧୯୧୨ ଜୁଲାଇ ୧୭ (ରଥଯାତ୍ରା) ଦିନhttp://www.odishatv.in/litterateur-nityananda-mohapatra-dead/ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲବଙ୍ଗଲତା ଓ ତାଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର । ସେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । http://www.asianage.com/india/centenarian-litterateur-and-ex-odisha-minister-dead-680

 ରଚନାବଳୀ 
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ୧୧ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୪ ଖଣ୍ଡ ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ ଓ ଏକାଧିକ କବିତା ସଙ୍କଳନ ରଚନା କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ "ସାବିତ୍ରୀ" ନାମକ ଏକ ପଦ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । "ମାଉସୀ" ଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ଏବଂ "ଭୁଲ୍" ଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସକୁ ସେ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ "ଅବଧୂତ" ଛଦ୍ମନାମରେ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ  ବ୍ରହ୍ମପୁର କାରାଗାରରେ ଥିବାବେଳେ ସିପିଆଇ, ଓଡ଼ିଶା ଶାଖା ପାଇଁ ଦଳର ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ସଂଗୀତ "ଏଇ ଲାଲ ପତାକା ତଳେ" ରଚନା କରି ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଡଗର ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ "ଡଗର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ" ଶୀର୍ଷକରେ ନିଜର ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶକରି ନିଜ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ: 
 ରଚନାବଳୀ 

 ଉପନ୍ୟାସ 
 ଭୁଲ୍-୧୯୧୫
 ହିଡ଼ମାଟି-୧୯୪୮
 ଭଙ୍ଗାହାଡ଼-୧୯୪୮
 ପୀରତି ପଥ ଖସଡା-୧୯୪୯
 ଘରଡିହ
 ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ
 ଜିଅନ୍ତା ମଣିଷ
 କଳାଗରା ଧଳାଗରା
 ପତ୍ର ଓ ପ୍ରତିମା(ରମ୍ୟ ରଚନା)

 ଗଳ୍ପ 
 କ୍ଷଣିକା
 ଆଖି ନାହିଁ କାନ ନାହିଁ
 କବିତା 
 ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ
 କାଳରଡି

 ଜୀବନୀ
 ନା ଅହଂ ତିଷ୍ଠାମି ବୈକୁଣ୍ଠେ (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ) 

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୭  
 ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୯ 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୦  
 ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୬
 ସହକାର ସମ୍ମାନ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶକ୍ତି

ଶକ୍ତି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବିସ୍ତୃତ ।
thumb|right|300px|ବିଜୁଳି, ଏକ ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତି
 ସାଧାରଣତଃ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ମାନବ, ପ୍ରାଣୀ ବା କୌଣସି ଭୌତିକ ବସ୍ତୁର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଥବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର କ୍ଷମତା ।
 ଏହା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର କରିବାର ବା କହିବାର କ୍ଷମତାକୁ ବୁଝାଇପାରେ ।
 ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହା କୌଣସି ଭୌତିକ ପ୍ରଣାଳୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
 ଅର୍ଥନୀତିରେ ବଜାରର ଏକ ଅଂଶକୁ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଇପାରେ ।

 ବିଜ୍ଞାନରେ ଶକ୍ତି 
କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ ।
thumb|ଥୋମାସ୍ ୟଙ୍ଗ୍, ଶକ୍ତି ଶବ୍ଦକୁ ଉନ୍ନତ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି
ମୂଳତଃ ଶକ୍ତି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ ।
 ଗତିଜ ଶକ୍ତି 
 ସ୍ଥିତିଜ ଶକ୍ତି

 ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ 
ଶକ୍ତିର ସୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ବିନାଶ ନାହିଁ, ଏହା କେବଳ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ । କୌଣସି ଆବଦ୍ଧ ତନ୍ତ୍ରରେ ଥିବା ଶକ୍ତି ସବୁବେଳେ ସମାନ । ଏହି ନିୟମକୁ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ନିୟମ କୁହାଯାଏ ।
 ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ 
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଟି ଏହିପରି:
 କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଶକ୍ତିକୁ ମପାଯାଉ ।
 ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ସ୍ଥିତିଜରୁ ଗତିଜ ଓ ପୁନର୍ବାର ଗତିଜରୁ ସ୍ଥିତିଜ ହେଉ ।
 ଶେଷରେ ବସ୍ତୁର ଶକ୍ତିକୁ ପୁଣି ମପାଯାଉ ।
ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ସମୟର ମାପ ସର୍ବଦା ସମାନ ରହିବ ।

 ବସ୍ତୁ ଓ ଶକ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣ 
ଏବେ ଜଣା ପଡ଼ିଲାଣି ଯେ ଆଣବିକ ବିଖଣ୍ଡନ ଓ ସମ୍ମିଶ୍ରଣଦ୍ୱାରା ବସ୍ତୁକୁ ଶକ୍ତିରେ ଏବଂ ଶକ୍ତିକୁ ବସ୍ତୁରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିହେବ । ଅତଏବ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ନିୟମ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ବସ୍ତୁ ଓ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ନିୟମରେ ପରିଣତ ହେଲା । ଆଲ୍‌ବର୍ଟ୍ ଆଇନ୍‌ଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ: E = mc2 ।

 ଶକ୍ତିର ପ୍ରକାର 
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଦେଖି ସାରିଲେଣି ଯେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:
 ଆଲୋକ ଶକ୍ତି
 ଶବ୍ଦ ଶକ୍ତି
 ପୁନର୍ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି
 ସୌର ଶକ୍ତି
 ଆଣବିକ ଶକ୍ତି
 ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକ ଶକ୍ତି
 ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ସ୍ଥିତିଜ ଶକ୍ତି
 ଗତିଜ ଶକ୍ତି
 ଅନ୍ଧକାର ଶକ୍ତି
 ହାମିଲ୍‌ଟୋନିଆନ୍ ଶକ୍ତି
 ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶକ୍ତି

 ଶକ୍ତିର ମାପ 
ଶକ୍ତିକୁ ମପା ଯାଇପାରେ । ଅର୍ଥାତ୍, କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଶକ୍ତିକୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ତଉଲା ଯାଇପାରିବ ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାପ ପରି, ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟ ଏକକ ଅଛି । ଶକ୍ତି ମାପର ଏକକ ମାପ ପାଇଁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ।
 ଶକ୍ତି ମାପର କେତେକ ଏକକ 
ଶକ୍ତିର SI ଏକକ ହେଉଛି ଜୁଲ୍ । ଏହା ଜେମ୍‌ସ୍ ପ୍ରେସ୍କଟ୍ ଜୁଲ୍‌ଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।୧ ଜୁଲ୍ ଏକ ନ୍ୟୁଟନ୍-ମିଟର ସହିତ ସମାନ । SI ମୂଳ ଏକକ ଅନୁସାରେ, ୧ ଜୁଲ୍ ହେଉଛି ୧ କେଜି ମି.2 ସେ.−2.

ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଏକକ ହେଉଛି କିଲୋୱାଟ୍-ଘଣ୍ଟା । ଏକ କିଲୋୱାଟ୍-ଘଣ୍ଟା ହେଉଛି ୩୬,୦୦,୦୦୦ ଜୁଲ୍ (୩୬୦୦କିଲୋଜୁଲ୍ ବା ୩.୬ ମେଗାଜୁଲ୍) ।

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଶକ୍ତି

 ଆଧାର 

 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୃଷ୍ଟା 

 ତାପ

ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି
ପ୍ରେମ

thumb|ପ୍ରେମ ଚିହ୍ନ
ପ୍ରେମ ଏକ ଭାବନାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହାଛଡା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ନେହ ଓ ସଂଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେମ କୁହାଯାଏ । ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୟା, କ୍ଷମା, ସ୍ନେହ, ପ୍ରଣୟ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରେମର ଏକ ରୂପ । ପ୍ରେମ ଶବ୍ଦଟି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଏହାର ସଜ୍ଞା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ପ୍ରେମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇପାରେ ।http://dsalsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/showrest_?conc.6.1.13529.0.99.praharaj 

 ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା 
ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ ବିପରୀତ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆକର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ସେମାନେ ପରସ୍ପରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଏହାକୁ ପ୍ରେମ କୁହାଯାଏ ।

 ଭାରତୀୟ/ଓଡ଼ିଆ ଚିନ୍ତାଧାରା 
ଭାରତୀୟମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରେମକୁ ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବନା ବା ଭକ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝିଥାନ୍ତି । ଏହା ଛଡା କିଶୋର କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଭାବେ ଏହି ପ୍ରେମ ଦେଖାଯାଏ ।

 ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ 
thumb|upright|କାମଦେବଙ୍କ ସହ ରତି
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ କାମଦେବଙ୍କ ସୂଚୀତ ସୁଖଦ, ଯୌନ ସମ୍ବଳିତ ପ୍ରେମ ହେଉଛି କାମ ।ବେଦରେ କାମକୁ ତୃତୀୟ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।କାମଦେବ ଆଖୁର ଧନୁ ଓ ପୁଷ୍ପଶର ଧରି ଶୁକ ବାହନରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି ।ପତ୍ନୀ ରତି ଓ ଋତୁରାଜ ବସନ୍ତ ତାଙ୍କର ସଦା ସହଚର ଥାଆନ୍ତି ।କର୍ଣାଟକର ବେଲୁର୍‌ ଚେନ୍ନାକେଶବ ମନ୍ଦିର କବାଟରେ କାମଦେବ ଓ ରତିଙ୍କର ଯୁଗଳମୂର୍ତ୍ତୀ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।କାମ ହେଉଛି ପ୍ରେମର ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତରେ ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରରେ କାମ ତଥା ପ୍ରେମର ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ

 ପ୍ରକ୍ରିୟା 
ପ୍ରେମ ପ୍ରଦର୍ଶନର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଛି । ସ୍ମିତହାସ୍ୟ, ଚୁମ୍ବନ, କୋଳାକୋଳି, ଆଲିଙ୍ଗନ ଇତ୍ୟାଦି । ଭର୍ତ୍ତୃହରିଙ୍କ ରଚିତ ଶୃଙ୍ଗାର ଶତକ, ଶ୍ରୀ ଜୟଦେବଙ୍କ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ରଚିତ ଭାଗବତ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏହି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଅଛି ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାବ
ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା

ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ।

 ସଂ ନାମ ଛବି କାର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ କାର୍ଯ୍ୟତ୍ୟାଗ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଦଳ ୧ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ 100px ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ c ୨୯ ମେ ୧୯୬୪ 1 ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୧୮୮୯   ୨୭ ମେ ୧୯୬୪ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୨ ଗୁଲଜାରିଲାଲ ନନ୍ଦା ୨୭ ମେ ୧୯୬୪ ୯ ଜୁନ ୧୯୬୪ * ୪ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୮   ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୮ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୩ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ  ୯ ଜୁନ ୧୯୬୪ ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ 1 ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୦୪   ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୪ ଗୁଲଜାରିଲାଲ ନନ୍ଦା  ୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ * ୪ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୮   ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୮ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୫ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ 100px ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬ 2 c  ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୭   ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୬ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ 100px ୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭ ୨୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୯ 4 ୨୯ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୮୯୬   ୧୦ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୫ ଜନତା ଦଳ ୭ ଚରଣ ସିଂହ 100px ୨୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୯ ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୦ 3 ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୨   ୨୯ ମେ ୧୯୮୭ ଜନତା ଦଳ ୮ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ 100px ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୦ 2 ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪ 1 ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୭   ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୯ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ100px ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪ c  ୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୯  ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୪    ୨୧ ମେ ୧୯୯୧ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୦ ବିଶ୍ୱନାଥ ପ୍ରତାପ ସିଂହ 100px ୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୯ ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦ 3 ୨୫ ଜୁନ ୧୯୩୧   ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୮ ଜନତା ଦଳ ୧୧ ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର  100px ୧୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୦ ୨୧ ଜୁନ ୧୯୯୧  ୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୭  ୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୭ ସମାଜବାଦୀ ଜନତା ଦଳ ୧୨ ପି.ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ  100px ୨୧ ଜୁନ ୧୯୯୧ c ୧୬ ମେ ୧୯୯୬  ୨୮ ଜୁନ ୧୯୨୧   ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୩ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ 100px ୧୬ ମେ ୧୯୯୬ ୧ ଜୁନ ୧୯୯୬ <sup>3</sup'''> ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୪ ଜୀବିତ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ୧୪ ଏଚ.ଡି. ଦେବଗୌଡ଼ା   ୧ ଜୁନ ୧୯୯୬ ୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୭ 3 ୧୮ ମେ ୧୯୩୩ ଜୀବିତ ଜନତା ଦଳ ୧୫ ଇନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଗୁଜରାଲ 100px ୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୭ ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ ୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୯ ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୨ ଜନତା ଦଳ ୧୬ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ 100px ୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ c ୨୨ ମେ ୨୦୦୪  ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୪ ଜୀବିତ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ୧୭ ଡଃ ମନମୋହନ ସିଂହ 60px ୨୨ ମେ ୨୦୦୪ ୨୬ ମେ ୨୦୧୪ ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୨ ଜୀବିତ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୮  ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ 100px ୨୬ ମେ ୨୦୧୪ ପଦସ୍ଥ ୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୦ ଜୀବିତ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି

 ଟୀକା 
 * କାମଚଳା - ଶ୍ରୀ ଗୁଲଜାରିଲାଲ ନନ୍ଦା ସତରେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ କି କାମଚଳା ଏହା ଏକ ବିବାଦୀୟ ବିଷୟ। ଶ୍ରୀ ନନ୍ଦା ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀ ପାଇଁ ଶପଥ ପାଠ କରିଥିଲେ। କାମଚଳା ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭଳି ପଦବୀ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ କେଉଁଠି କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ। ବରଂ ସମ୍ବିଧାନରେ କାମଚଳା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି, ଯିଏ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ସମ୍ବିଧାନଜ୍ଞ ଓଐତିହାସିକମାନେ ଶ୍ରୀ ନନ୍ଦା ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି। 
c-ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ
 ୧ ନିହତ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ
 ୨ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁନଃ ପ୍ରବେଶ
 ୩ ତ୍ୟାଗ ପତ୍ର ଦେଇଥିବା
 ୪ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହିସ୍କୃତ
 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିମାନଙ୍କର ତାଲିକା
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ