ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର

ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର (୧୮୯୪ – ୧୯୫୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ୧ମ ଲୋକ ସଭାକୁ ଓ ପରେ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନୀଳକଣ୍ଠ ମିଶ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଉମା ଦେବୀ । ସେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୧୮ ମସିହାରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସଂସ୍କୃତରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତରରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ତାଙ୍କୁ ମାସିକ ୩୦ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ପଠାଉଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା-ବିହାର ସଂସ୍କୃତ ସମାଜ ତରଫରୁ ଚାକିରୀର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଜାତୀୟ ସ୍କୁଲରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

 ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅବଦାନ 
ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ସେ ସର୍‌ଭେଣ୍ଟସ୍ ଅଫ୍ ପିପୁଲ୍ ସୋସାଇଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

୧୯୩୦ ମସିହାରେ ସେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗରିଫ ହୋଇ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ ସେ ସମାଜ ଖବରକାଗଜ ଜରିଆରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଜାରି ରଖିଥିଲେ, ଫଳରେ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ପୁଣିଥରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ସେ ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଦିଗରେ କାମ କରିଥିଲେ ।

୧୯୪୦ ମସିହାରେ ସେ ବାଣୀ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବାରୁ ପୁଣିଥରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ କ୍ରମେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗିରଫ ହୋଇ ୧୯୪୪ ମସିହଯାଏଁ କାରାବାସରେ ଥିଲେ ।

 ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି 
ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଦୈନିକ ଓଡ଼ିଆ ଖବର କାଗଜ ସମାଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ୧୯୩୦ ମସିହାରୁ ୧୯୪୫ ଯାଏଁ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଦେଶର ଦାବି, ଜନ ଶକ୍ତି, ଜନନାୟକ, ଶିବାଜୀ, ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ, ଏ ଯୁଗର ନାରୀ ଆଦି ପୁସ୍ତକର ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

 ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 
 ଦେଶର ଦାବି
 ଜନ ଶକ୍ତି
 ଜନନାୟକ
 ଶିବାଜୀ
 ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ
 ଏ ଯୁଗର ନାରୀ

 ଅନୁବାଦ 
 ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣ (୭ ଖଣ୍ଡ)

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିବା ୨ୟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଉତ୍ତର ପୁରୀ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୧୯୪୬ରୁ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଏହି ବିଧାନ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

୧୯୫୨ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଲୋକ ସଭାରେ ସେ ୧୯୫୭ ମସିହା ଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଉପର ସଦନ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ବିଧାନ ସଭା, ଲୋକ ସଭା ଓ ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ 
ଆରମ୍ଭଶେଷପଦବୀନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀଦଳ୧୯୪୬୧୯୫୨ସଭ୍ୟ, ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାଉତ୍ତର ପୁରୀ ସଦରକଂଗ୍ରେସ୧୯୫୨୧୯୫୭ସଭ୍ୟ, ୧ମ ଲୋକ ସଭାଖୋର୍ଦ୍ଧାଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ୧୯୫୭୧୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୭ସଭ୍ୟ, ରାଜ୍ୟ ସଭାଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ

 ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ବିବରଣୀ 
+ପଦବୀବିଧାନ ସଭାଆରମ୍ଭ ସମୟଶେଷ ସମୟଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା୨୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୬୧୨ ମଇ ୧୯୫୦ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ମନ୍ତ୍ରୀ୧୫ ମଇ ୧୯୪୯

 ମୃତ୍ୟୁ 
୧୯୫୭ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୮ରେ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 
 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମାଜ ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାମ୍ବାଦିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଭା ସଦସ୍ୟ