biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ମାନସୀ ପ୍ରଧାନ

ମାନସୀ ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କର୍ମୀ ଓ ଲେଖିକା ଯିଏ ୨୦୧୩ରେ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ରେ ସେ ଜାତୀୟ ମହିଳା କମିଶନ ତରଫରୁ ଆଉଟଷ୍ଟାଡିଙ୍ଗ ଉମ୍ୟାନ ଆୱାର୍ଡ଼ ପାଇଥିଲେ । ସେ ନିର୍ଭୟା ବାହିନୀ ଓ ଓଉଆଇଏସଏସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ନାରୀ ଶୋଷଣ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେ ଭାରତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଭିଯାନ କରିଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଫିଲ୍ମ ପ୍ରମାଣ ବୋର୍ଡ (ସେନସର ବୋର୍ଡ)ରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ବିଶ୍ୱ ମହିଳା ସଂଗଠନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଚାଳନ ପରିଷଦ ଓ ଜାତୀୟ ମହିଳା କମିଶନ ତଦନ୍ତ କମିଟିର ସଭ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା 
ମାନସୀ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଆୟତପୁରସ୍ଥିତ ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗୋଦାବରୀଶ ପ୍ରଧାନ ଓ ହେମଲତା ପ୍ରଧାନଙ୍କ ମାନସୀ ଥିଲେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା । ତାଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ଚାଷୀ ଓ ମା ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଗାଁର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ରୁପରେ ମାନସୀ ପ୍ରତିଦିନ ସେ ୧୫ କିମି ଯାଉଥିଲେ । ସରକାରୀ ମହିଳା କଲେଜ, ପୁରୀରୁ ସେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକତର ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

 ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ 
ମାନସୀ ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଲେଖିକା ଓ କବି ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ ବହି ଉର୍ମି ଓ ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ ୮ଟି ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା ।Manasi Pradhan is advisory panel member of Censor Board | Indian Television Dot Com
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଏଫିଡ୍ରିନ୍

ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଏକ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ଯାହା ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ ନିଶ୍ଚେତକ ଦେବା ସମୟରେ ଦିଆଯାଏ । ଆଜ୍‌ମା, ନିଦ୍ରାରୋଗ ବା ନାର୍କୋଲେପ୍‌ସି () ଓ ମୋଟାପଣ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଏକ ପସନ୍ଦ ଯୋଗ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ । ଏହା ପାଟିରେ, ମାଂପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ ଓ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେଲେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ମାଂସପେଶୀରେ ଦେଲେ ୨୦ ମିନିଟ ଲାଗେ ଓ ପାଟିରେ ଦେଲେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ । ଇଞ୍ଜେକସନ ପ୍ରଭାବ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଓ ପାଟିରେ ଦେଲେ ୪ ଘଣ୍ଟା ରହେ ।

ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ଉତ୍କଣ୍ଠା, ମୁଣ୍ଡବଥା, ବିଭ୍ରମ/ହାଲ୍ୟୁସିନେସନ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ହୃତ୍ କ୍ଷିପ୍ରତା, ଅରୁଚି ଓ ପରିସ୍ରା କରିବା ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘାତ/(stroke), ହୃଦ୍‌ଘାତ ଓ ଅପବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ସଠିକ ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହି ଔଷଧ ଦେବାକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଏ । ଆଲଫା ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟର (alpha adrenergic receptor) ଓ ବିଟା ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟର (beta adrenergic receptor) କାମକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରି ଏହି ଔଷଧ କାମ କରେ ।

  
ସନ ୧୮୮୫ରେ ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ପ୍ରଥମେ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ପ୍ରତି ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୦.୬୯ରୁ ୧.୩୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଏହା ଆମେରିକାରେ ମୁଲ୍ୟବାନ ନୁହେଁ । ସାଧାରଣତଃ ଏଫେଡ୍ରା ଗଛରୁ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଖାଦ୍ୟ ପୋଷକ ଆମେରିକାରେ ନିୟମ ବିରୁଦ୍ଧ । ପାରମ୍ପରିକ ଚାଇନା ମେଡିସିନରେ ଏଫିଡ୍ରିନ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର

ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର, ଭାରତରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଉପଲବ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମ୍ମାନ । ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତରଫରୁ ଏହି ଉପାଧି ୬ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ବିଭାଗରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକ ମହିଳା ଯିଏ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ଜୀବନରେ ସାହସର ଏହି ଭାବନାକୁ ସ୍ଥାପନା କରିଥାଏ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ତାହାର ପରିଚୟ ଅଟେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ନାରୀ ସଶକ୍ତି କରଣ ଓ ନାରୀ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ରୋକିବାର ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।
୧୯୯୧ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିବା ଏହି ପୁରସ୍କାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ ଅବସରରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ନଗତ ତିନି ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ରାଶି ହିସାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
thumb|ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖର୍ଜୀ ୨୦୧୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇ ନାରୀ ଶକ୍ତି ପୁରସ୍କାର ନିର୍ଭୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଅବସରରେ
୨୦୧୨ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗଣ ବଳତ୍କାରର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ନିର୍ଭୟାକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
 ଆୱାର୍ଡ 
ଏହି ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ଇତିହାସର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମହିଳାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ଦେବୀ ଅହଲ୍ୟା ବାଇ ହୋଲକାର ଆୱାର୍ଡ: ଅହଲ୍ୟା ବାଇ ହୋଲକାରଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ,(ମାଲବା ଦେଶର ଶାସକ)
 କନ୍ନଗି ଆୱାର୍ଡ: କନ୍ନଗିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ , ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାମିଲ ମହିଳା
 ମାତା ଯିଯାବାଇ ଆୱାର୍ଡ : ଶିବାଜିଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ (ମାତା ଯିଯାବାଇ) ଯିଏ ମରଠା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
 ରାଣୀ ଗଇଡିଂଲିଉ ଜେଲୀଆଙ୍ଗ ଆୱାର୍ଡ : ରାଣୀ ଗଇଡିଂଲିଉଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ
 ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ ଆୱାର୍ଡ : ଝାଁସୀ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଇଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ 
 ରାଣୀ ରୁଦ୍ରମ୍ମା ଦେବୀ ଆୱାର୍ଡ (ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ) : ରୁଦ୍ରମ୍ମା ଦେବୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ 
 ୨୦୧୩ର ବିଜେତା 
ମାନସୀ ପ୍ରଧାନ, ଡା. ଏମ ଭେଙ୍କଇଆହ, ବୀଣା ଶେଠ ଲଶକାରୀ, ଟି. ରାଧିକା ,କେ. ପ୍ରଶାନ୍ତି, ଡା. ଭାରତିକା ନନ୍ଦ, ଡା. ସୀମା ସଖାରେ ।

 ଆଧାର
ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା

ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା (୧୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୩ - ୧୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨)  https://odishatv.in/news/miscellaneous/ils-bhubaneswar-director-ajay-parida-no-more-181048 ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ସେ କୃଷି, ଉଦ୍ଭିଦ ଆଣବିକ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ (ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଲିକ୍ୟୁଲାର ବାୟୋଲୋଜି) ଓ ବାୟୋଟେକ୍‌ନୋଲୋଜି ଆଦି ବିଷୟମାନଙ୍କରେ ଅବଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ତାଙ୍କର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଟେକ୍‌ନିଲୋଜିକୁ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା 

 ଜୀବନୀ 
thumb|ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ାଙ୍କୁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି ।
ଅଜୟ କୁମାର ପରିଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଚେନାଇର ଏମ. ଏସ. ସ୍ୱାମୀନାଥନ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।

 ଗବେଷଣା 
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ସମୁଦ୍ର ପତନ ଯୋଗୁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କମିବା ଭଳି ଅସୁବିଧାସବୁକୁ ଦୂର କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ‌କୁ ଖାପ ଖୁଆଇ କେତେକ କୃଷି କାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ସେ ଗବେଷଣା କରି ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସେ କେତେକ ଆଧୁନିକ ବାୟୋଟେକନୋଲୋଜିକାଲ ଟୁଲ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ । ଲୁଣା ଓ ଶୁଖା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଚାପ ସ‌ହ୍ୟକାରୀ ଜିନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରି ଅନେକ ଆଗୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ । ଆମ୍ବତୋଟା ଓ ଜଙ୍ଗଲିଆ ସେରିଆଲ ଓ ଡାଲିଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଫସଲ ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ଜିନଗତ ସଂରଚନା ବିଷୟରେ ମୌଳିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଜଣ ଡକ୍ଟରେଟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲରେ ନିମନ୍ତେ ସନ୍ଦର୍ଭସବୁକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏସବୁ ସନ୍ଦର୍ଭ ଜେନେଟିକ ରିସୋର୍ସର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାକୁ ବୁଝିବାରେ ସ‌ହାୟକ ହୋଇଥିଲା । 

୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସେ ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମିର କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମିର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ସଭାପତି ଭାବରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୧୪
 ଉମାକାନ୍ତ ମେମୋରିଆଲ ପୁରସ୍କାର - ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ କଂଗ୍ରେସ ଆସୋସିଏସନ  
 ବି.ଏମ.ବିରଲା ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର - ବିରଳା ବିଜ୍ଞାନ ଫାଉଣ୍ଡେସନ  
 ଜାତୀୟ ବାୟୋସାଇନ୍ସ ପୁରସ୍କର - ଭାରତ ସରକାର  
 ଏନଏଏସଆଇ- ରିଲାଏନ୍ସ ପୁରସ୍କାର - ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମି 
 ଟାଟା ଇନୋଭେସନ ଫେଲୋସିପ ଅଫ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ ବାୟୋଟେକନୋଲୋଜି - ଭାରତ ସରକାର  
 ରେକଗନିସନ ପୁରସ୍କାର - ଜାତୀୟ ଏଗ୍ରିକଲଚର ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମି 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମେରୁ ଯାତ୍ରା

"ମେରୁ ଯାତ୍ରା"ରେ ମେରୁ ସ୍ଥମ୍ଭ ସ୍ଥାପନ ହୁଏ । ଏହା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର କୃଷିଜୀବି ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପୂଜା ଅଟେ । ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକକୁ ଟିକେ ଯାକଜମକରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ମେରୁ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଖଳାରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଧାନ ଅମଳ ହୁଏ । ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ମେଢ଼ି ପୋତା ନାମରେ ଜଣା । ଧାନ ଅମଳ ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ବିଧି ପାଳନ ହୁଏ ।
 
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ କାଦୋ ଯାତ୍ରା ସାରିଥାଏ । ମାର୍ଗଶିର ମାସ ବେଳକୁ ଧାନ ପାଚେ, ଏଣୁ ଧାନ ଅମଳ ପାଇଁ ଖଳା ପରିଷ୍କାର ରଖିବାକୁ ହୁଏ । ଧାନ ମଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଖଳାକୁ ପରିଚ୍ଛନ୍ନ କରି ସେଠାରେ (ଖଳାର କେନ୍ଦ୍ରରେ) ଏକ ମେରୁ ସ୍ଥମ୍ଭ ପୋତାଯାଏ । ଏହାକୁ ମେରୁ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ମେରୁ ଖମ୍ବକୁ ଧୁଆଧୁଇ କରି ଆମ୍ବ ଡାଳ, ଚାଉଳ, ଫୁଲ, ଚୁଆ, ହଳଦୀ, ଚନ୍ଦନ, ସିନ୍ଦୁର ଆଦି ଲଗାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । 

ମେରୁ ଯାତ୍ରା ପରେ ଧାନ ମଡ଼ାଣ ହୋଇ ଧାନ ବେଙ୍ଗଳା ପକାଯାଏ । ପୁଣି ଥରେ ମେରୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଯାତ୍ରା ଉଦ୍ଯାପନ ହୁଏ । ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର ସକାଶେ ସେଇ ଖମ୍ବକୁ ଆର ବର୍ଷକୁ ସାଇତି ରଖାଯାଏ ।

ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ (୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୨ – ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ରାଜନେତ୍ରୀ, ସାହିତ୍ୟିକା, ଅନୁବାଦିକା, ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠିକା, ସମାଜସେବିକା ଓ ବକ୍ତା ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକ୍ତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ । ଓଡ଼ିଶାରୁ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସାଂସଦ ଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟରେ ସେ କଟକରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।http://www.business-standard.com/article/specials/jayanti-patnaik-to-contest-berhampur-198020301014_1.html

 ଜନ୍ମ 
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୩୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୭ ତାରିଖରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆସ୍କାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

 ଶିକ୍ଷା 
ପଟ୍ଟନାୟକ ଆକ୍ସସ୍ଥିତ ହରିହର ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଟ୍ରିକ୍, କଟକସ୍ଥିତ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଓ ବମ୍ବେସ୍ଥିତ ଟାଟା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସରୁ ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର (ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ)Biographical Sketch: Member of Parliament, 12th Lok Sabha  अँग्रेजी अनुवाद:जीवन वृत: संसद सदस्य, 12 वीं लोकसभा (भारतीय संसद) ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।

 ପରିବାର 
thumb|ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ|alt=
୧୯୫୩ ମସିହାର ରାଜନେତା ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଜୟନ୍ତୀ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୨ ଝିଅ ସୁଦତ୍ତା ଓ ସୁଜାତା ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପୃଥ୍ୱୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅଛନ୍ତି ।

 ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୌରୁଷ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଡ଼ିତ ରହିଆସିଥିଲେ । ସେ କେ.ଏମ୍. ମୁନ୍ସୀଙ୍କ ଇଂରାଜୀରେ ରଚିତ କୃଷ୍ଣାବତାର ଏବଂ ମହାଭାରତ ପୃଷ୍ଠାରୁ ପୁସ୍ତକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ପ୍ରଥମେ ପୌରୁଷରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ଶୀତଳ ବହ୍ନି ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

 ପୁରସ୍କାର 
ପଟ୍ଟନାୟକ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ୧୯୯୨ ମସିହା ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ପ୍ରତିଭା ଭାବେ ମହିଳା ଶିରୋମଣି ଉପାଧି ଓ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ମହିଳା ଗୌରବ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ରାଜନୀତି 
ପିଲାଦିନରୁ ପିତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ପଟ୍ଟନାୟକ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ୪ ଥର ସାଂସଦ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ଭାବରେ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପୁନର୍ବାର ୧୯୮୪ ମସିହାରେ କଟକରୁ ଓ ୧୯୯୮ରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ଭାବେ ଅଖିଳ ଭାରତ ମହିଳା କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୨ରୁ ୧୯୯୫ (୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୨ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୫) ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାବେ ନବଗଠିତ ଜାତୀୟ ମହିଳା କମିସନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ ।

 ମୃତ୍ୟୁ 
ଜୟନ୍ତୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୨୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୯୦ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଭା ସଦସ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ରାଜନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା

ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା (୧୯୪୩ - ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା, ପ୍ରାମାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତ୍ରୀ ଓ ସାମ୍ବାଦିକା ଥିଲେ । ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଝିଅ । ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭାରତ ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡର କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ,  ନିଜର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।  ୨୦୧୯ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ବଛାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆଗତ ନିର୍ବାଚନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଭାବି, ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତା ଇଂଲଣ୍ଡ, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକା ପାଇଁ ୧୪ଟି ଦୂରଦର୍ଶନ ପ୍ରାମାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦-୧୯୭୧ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆମେରିକା ଦୂରଦର୍ଶନ ଏନ ବି ସି ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧସମ୍ବାଦଦାତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'କମ୍ପାଇଲେସନ ଅଫ ଦି ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ରିଭୋଲୁସନ, ଡେଡଲାଇନ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ, ଉଭୟ ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶର ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଲଫ୍ରେଡ ଏ. ନଫ ପ୍ରକାଶନା ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ସୋନି ମେହେଟ୍ଟାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୀତା ନିଜ ସତ୍ତ୍ୱ ବଳରେ ଜଣେ ଲେଖିକା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବହି ୨୧ଟି ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ୟୁରୋପ, ଆମେରିକା ଓ ଭାରତରେ ଉତ୍ତମ ବିକ୍ରେତା ତାଲିକାରେ ରହିଆସିଛି । ତାଙ୍କର ଲେଖାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ : ଏହାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଇତିହାସ, ଏବଂ ଏହାର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉପଲବଧି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଲେଖା ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ରାଜନୀତି ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଅନ୍ତଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରତିଫଳନ କରୁଥିଲା ।

ଗୀତା ମେହେଟ୍ଟା ନ୍ୟୁୟର୍କ, ଲଣ୍ଡନ ଏବଂ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିଲେ ।

 ପୁସ୍ତକ
 କରମା କୋଲା. ସାଇମନ୍ ଏଣ୍ଡ ସ୍ଚୁସ୍ତର ଏଣ୍ଡ। ୧୯୭୯ ।
 ରାଜ୍ (୧୯୮୯)
 ଏ ରିଭର୍ ସୁତ୍ର (୧୯୯୩)
 ସ୍ନେକସ୍ ଏଣ୍ଡ ଲାଡରସ୍ : ଗ୍ଲିମ୍ପସେସ୍ ଅଫ୍ ମଡର୍ଣ୍ଣ ଇଣ୍ଡିଆ, ଲଣ୍ଡନ୍, ସେକର୍ ଏଣ୍ଡ୍ ୱାରବର୍ଗ,୧୯୯୭ । Smith, Wendy, 'Gita Mehta: Making India Accessible'
 ଏଟରନାଲ୍ ଗଣେଶ

ବାହ୍ୟ ଆଧାର
 Bio-bibliographical Information
 

 ମୃତ୍ୟୁ 
ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ୨୦୨୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଗୀତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା

ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ଜନ୍ମ: ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୧) ଜଣେ ଧାତବ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଫର ଇଣ୍ଟରଡିସିପ୍ଲିନାରି ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିର (ପୂର୍ବତନ ରିଜିଓନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟରି)ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ।  ଟାଟା ଚେୟାର ଅଫ ଦି ଡିସ୍ଟିଙ୍ଗୁଇସଡ ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ଆଇଆଇଟି, ଖଡ଼ଗପୁରର ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଅଫ ମେଟାଲର୍ଜିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ।  ସନ ୧୯୭୭ରେ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ୧୯୩୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୨୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ସ୍ନାତକ ପାଠରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ଅନର୍ସ ଓ ଫିଜିକାଲ କେମିସ୍ଟ୍ରିରେ ମାସ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାଇଥିଲେ । ପିଏଚଡି କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳରେ ରହିଲେ  ବ୍ରିଟିଶ କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମେଟାଲର୍ଜି ଇଞ୍ଜିନିୟରିଙ୍ଗରେ ଏମଏସ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଭାଭା ଆଟମିକ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର, ଟ୍ରମ୍ବେରେ ସେ ସିନିଅର ବୈଜ୍ଞାନିକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରି ପରେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଫେସର ହୋଇଥିଲେ । ଆଇ ଆଇଟି ଖଡ଼ଗପୁରର ମେଟାଲର୍ଜିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିଅରିଙ୍ଗ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଟାଟା ଚେୟାର ଅଫ ଡିସ୍ଟିଙ୍ଗୁଇସଡ ପ୍ରଫେସର ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ସେ କାଉନସିଲ ଫର୍ ସାଇଣ୍ଟିଫିକ ଓ ଇଣ୍ଡସ୍ଟ୍ରିଆଲ ରିସର୍ଚ୍ଚରେ ରିଜିଓନାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଲାବୋରେଟରୀରେ ୧୯୭୨ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୮୬ରେ ସିଏସଆଇଆରରେ ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ ହୋଇଥିଲେ । ଦୁଇଟି ବିଦେଶ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବ୍ରାଜିଲର ପୋଣ୍ଟିଫିକାଲ କ୍ୟାଥିଲିକ ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ରିଓ ଡି ଜାନେରିଓ, ଓ ଜାପାନର ସେଣ୍ଡାଇସ୍ଥିତ ଟୋହୋକୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଭିଜିଟିଙ୍ଗ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ । ନାଚୁରାଲ ରିସୋର୍ସ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ ଜେନା ଇନ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଆଡଭାନ୍‌ସଡ୍ ଟେକନୋଲୋଜି ଓ ଏନଭିରନମେଣ୍ଟାଲ ସ୍ଟଡିଜର ଚେୟାର ହାସଲ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁ ସଂସ୍ଥା ମାଇନିଙ୍ଗ ଓ ମିନରାଲ ପ୍ରସେସେଙ୍ଗ, ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଅଫ ୱେସ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ୱାଟର ରିସୋର୍ସ ଓ ମାଟେରିଆଲ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟରେ କନସଲ୍‌ଟାନ୍ସି ଓ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଦେଉଥିଲା ।

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୭୭

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ

କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ, (୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୪ - ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୪) କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଗବେଷକ । ଅଧ୍ୟାପନା ଥିଲା ତାଙ୍କ ବୃତ୍ତି । ଜଣେ ସାରସ୍ୱତ ସଂଗଠକ ଭାବରେ, ସେ ବହୁ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।

କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ୧୯୧୪ମସିହାରେ ନିମାପଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ରେଞ୍ଚ ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ନଥିବାରୁ ଟିଉସନ କରି ସେ ନିଜ ଶିକ୍ଷାଖର୍ଚ୍ଚ ମେଣ୍ଟାଉଥିଲେ । କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଓ ଦୁଇ ଶହ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । କିଶୋର ବୟସରୁ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । "ଲାବଣ୍ୟ କୁସୁମ" ଥିଲା ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ କାବ୍ୟ ।  କ୍ରମେ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଲେଖନି ଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ସେ ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । "ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଗୀତ ଓ କାହାଣୀ" ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି, ସେ ନିଜ ପି.ଏଚ.ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । 

୧୯୯୪ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ କୁଞ୍ଜବିହାରୀଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା ।

 ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
 ଆମେରିକାରୁ ଇଉରୋପ ଆଫ୍ରିକା
 ମୋ ସ୍ୱପ୍ନର କାଶ୍ମୀର
 ମୋ କାହାଣୀ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 କନକଲତାର ଲୁହ
 ମାଟି ଓ ଲାଠି

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୬୫-୬୭ (ଆମେରିକାରୁ ୟୁରୋପ୍ ଆଫ୍ରିକା ପାଇଁ)http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/orissa_sahitya_academy.pdf
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - (ମୋ କାହାଣୀ ପାଇଁ), ୧୯୭୯
 କଲକତା ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ଫୋକଲୋରଦ୍ୱାରା "ଲୋକରତ୍ନ" ଉପାଧି, ୧୯୭୮ସମ୍ବାଦ ୧୪/୦୩/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ "ଲୋକରତ୍ନ କୁଞ୍ଜବିହାରୀ"

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକଗୀତ
ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ

ବଂଶୀଧର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ(ଜନ୍ମ : ୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୦), କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ।

ବଂଶୀଧର, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ରାଏରଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୮ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ, ୧୯୬୩ରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୬୬ରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ କବିତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।  ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସେ ନିମାପଡ଼ା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ନିମାପଡ଼ାର ଗୁହାଳପଡ଼ାଠାରେ ସେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ।

 ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
ବଂଶୀଧରଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ଥିଲା "ଗୋଟିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା", ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ "ଦିଗନ୍ତ" ପତ୍ରିକାର ୧୯୬୦ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।  ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ "ସମୟ ଅସମୟ" ୧୯୭୭ ମସିହାରେ "ଲାର୍କ ବୁକ୍ସ"ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :
 ସମୟ ଅସମୟ - ୧୯୭୭ (ଲାର୍କ ବୁକ୍ସ)
 ସ୍ଥବିର ଅଶ୍ୱାରୋହୀ - ୧୯୮୦ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‌ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ)
 ଶବରୀଚର୍ଯ୍ୟା - ୧୯୮୯ (ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‌ସ୍ ପବ୍ଲିଶର୍ସ)
 ଛାୟା ଦର୍ଶନ - ୧୯୯୫ (ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ)
 ଶୂନ୍ୟ ସଂହିତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା - ୧୯୯୮(ଆର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶନୀ)
 ସ୍ୱରୋଦୟ - ୨୦୦୪ (ଅପୂର୍ବା ପ୍ରକାଶନୀ)
 ଆଉ କେତେ ବାଟ - ୨୦୧୩ (ଲେଖାଲେଖୀ ପ୍ରକାଶନୀ)

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୬ ('ସ୍ୱରୋଦୟ' ପାଇଁ) 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ ('ଶବରୀଚର୍ଯ୍ୟା' ପାଇଁ)
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୨୦୧୭
 କୋଣାର୍କ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୨

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ମିତାଲୀ ରାଜ

thumb|ମିତାଲୀ ରାଜ
ମିତାଲୀ ରାଜ (ଜନ୍ମ: ୩ ଡିସେମ୍ବର, ୧୯୮୨) ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟିକା । ସେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ମ୍ୟାଚରେ ଦୁଇଥର ଶତକ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଖେଳାଳି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୮୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁର ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିବା ସହିତ ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । କ୍ରିକେଟ କାରଣରୁ ସେ ନିଜ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟଠାରୁ ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରେଇ ରହୁଥିଲେ । ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ କ୍ରିକେଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛିବାକୁ କହିବା ପରେ ସେ କ୍ରିକେଟକୁ ବାଛିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଦୋରାଇ ରାଜ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲୀଳା ରାଜ । ଦୋରାଇ ରାଜ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଚାକିରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଜଣେ ଏୟାରମ୍ୟାନ (ୱାରାଣ୍ଟ ଅଫିସର) ଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ଓ ମିତାଲୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଆସୁଥିଲେ । ସେ ମିତାଲୀଙ୍କ ଖେଳ ନିମନ୍ତେ ଯାତାୟତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିଥିଲେ । ଲୀଳା ରାଜ ମଧ୍ୟ ମିତାଲୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଚାକିରି ଛାଡିଦେଇଥିଲେ । ପିଲାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ କ୍ରିକେଟର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମିତାଲୀ ମଧ୍ୟ ଖେଳ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖି ସେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଣେ ଭଲ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳୀ ହେବ ବୋଲି କହିଥିଲେ । 

ଖେଳ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଏକ ଦିବସୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଲ୍ଟନ କୀନସଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ୧୧୪ ରନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ - ୨୦୦୨ ସିଜିନରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ କୌଣସି ରନ କରି ପାରିନଥିଲେ । ଏକଦା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର ଭାବେ ମିତାଲୀଙ୍କ ନାମରେ ୨୧୪ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ରହିଥିଲା । ଏହି ଇତିହାସ ସେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖେଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୟସ ଥିଲା ୧୯ ବର୍ଷ । ଏହି ରେକର୍ଡ଼ ସେ କ୍ଯାରେନ ବୋଲ୍ଟନଙ୍କ ୨୦୯ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ପୁନଶ୍ଚ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଟେଷ୍ଟରେ ଭାରତୀୟ ଟିମ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପାଞ୍ଚ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧-୦ରେ ଏହି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ ଜିତିଥିଲା । ମିତାଲୀ ୨୦୦୫ ମହିଳା ବିଶ୍ୱ କପରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳର କ୍ୟାପଟେନ ଥିଲେ ଓ ଏହି ବିଶ୍ୱକପରେ ଭାରତ ରନର୍ସ-ଅପ ହେଇଥିଲା ।

ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର
 ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର: ୨୦୦୩ ମସିହାର କ୍ରିକେଟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୨ ବର୍ଷୀୟା ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା । 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ: ୨୦୧୫ ମସିହା

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଶ୍ରେଣୀ:ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ ନିବାସୀ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ‎ ।
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ବିରଜା ରାଉତରାୟ

ବିରଜା ରାଉତରାୟ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ।http://www.odisha.gov.in/revenue/Communications/Notifications/Establishment/Transfer/OAS/6300_24_02_14.pdf
 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ବିରଜା, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମାଧପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ନିଜ ପୌତ୍ରିକ ଗ୍ରାମ ମାଧପୁରଠାରେ, ସେ ପୁନର୍ବାସ ନାମକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସେବା କରିଆସୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏକ ସଡ଼କ ଦୂର୍ଘଟଣା ପରେ,  ସେ ପକ୍ଷାଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ  ଓ ହୁଇଲ ଚେୟାର ସହାୟତାରେ ଯାତାଆତ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବନସ୍ମିତା ନାୟକ ।http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/disabled-kpada-civil-servant-acts-good-samaritan.html
 ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
ବିରଜା ସାହିତ୍ୟର ବହୁ ବିଧା, ଯଥା ଗଳ୍ପ, କବିତା ଓ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖନି ଚାଳନା କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ କବିତା ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି ।

 ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ 
 ଗହଳି ଆରପଟେ - ୨୦୦୭
 ବହୁ ବଚନ - ୨୦୦୯
 ପ୍ରତିପକ୍ଷର ହସ - ୨୦୧୧
 ବିଷମ ବାହୁ - ୨୦୧୩
 ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୂନ୍ୟ - ୨୦୧୬

 କବିତାଗ୍ରନ୍ଥ 
 କେମିତି ଭିଜାଏ ବର୍ଷା - ୨୦୦୪
 ଆତ୍ମ ଦର୍ଶନ - ୨୦୦୭
 ସନ୍ଧିକାଳ - ୨୦୧୦
 ଅଭିଷେକ ହୃଦୟର
 ପ୍ରବନ୍ଧ 
 ସ୍ମୃତି ଓ ବିସ୍ମୃତି

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ  
 ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର 
 ଗୋକର୍ଣ୍ଣିକା କଥାକାର ସମ୍ମାନ
 କଥା ନବପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର
 ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ମୃତି ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର
 ପୁନର୍ନବା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ
 କହ୍ନେଇ କଥା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୨ (କହ୍ନେଇ କଥା ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଭାରତୀୟ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂଗଠନ

ଲେଉଟାଣି ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା
ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (୧୮୯୩ - ୧୯୭୧) ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଥିଲେମୋ ସମୟର ଓଡ଼ିଶା, ଡଃ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତ‌ତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଯୋଗୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ଦେଇଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ପରମାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ବୈଦ୍ୟପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅମର୍ଦା ଏମ.ଇ. ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ବାରିପଦାରେ ହାଇସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ସେ କଲିକତା (ଏବେକାର କୋଲକାତା) ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳ‌ୟରୁ ୧୯୨୩ରେ ସମ୍ମାନ ସ‌ହିତ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ ।  

 ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ତଦାନ‌ନ୍ତୀନ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେ ମାସ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ପଢ଼ିବା ତ୍ୟାଗ କରି ବିଖ୍ୟାତ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ରାଏ ବାହାଦୂର ରାମ‌ପ୍ରସାଦ ଚାନ୍ଦଙ୍କର ଟିମ୍‌ରେ ସନ ୧୯୨୪ରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ପୁରାତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଔପଚାରିକ ଶିକ୍ଷା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ସେ ସନ ୧୯୨୫ରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ ଓ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଥିଲା ଖିଚିଂ ଓ କୀଚକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିରର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାମ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ପାହାଡ଼ପୁରରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ବଙ୍ଗଳାଦେଶରେ ) ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବାବଦରେ ଅଧିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେଠାରୁ ଫେରି ସେ ଖିଚିଂ ପାଖାପାଖି ଅଞ୍ଚଳରେ ଖନନ କରି ଅନେକ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ପୁରାତନ ମୂର୍ତ୍ତୀ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ସେସବୁ ମୂର୍ତ୍ତୀକୁ ନେଇ ଖିଚିଂ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୨୮ରେ ସେ ସେହି ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସେ ହରିହରପୁର ପ୍ରାସାଦର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ମୟୁରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ବିଲୟ ହେବାପରେ, ପରମାନନ୍ଦ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗର ଅଧିକ୍ଷକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ୧୯୫୦ରେ ସେହି ପଦବୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଅବସର ପରେ ସେ  ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ଅଧିକ୍ଷକ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୫୫ରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗର ଅଧିକ୍ଷକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୧୯୬୪

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ମେହେର

କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ମେହେର(୧୯୨୮-୨୦୦୮) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ତନ୍ତି ଥିଲେ ।  ସେ ଇକ୍କତ ପରମ୍ପରାର (ବାନ୍ଧ ଓ ରଙ୍ଗ) ବିଶିଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲୁଗା ବୁଣା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ହସ୍ତ‌ତ‌ନ୍ତ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାର ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ।  ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସନ ୨୦୦୯ରେ ସେ ହ୍ୟାଣ୍ଡିକ୍ରାଫ୍ଟ ଅଫ ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର ଟେକ୍ସଟାଇଲ ଡିଜାଇନର ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । 

କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବିଜେପୁର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚୁଡାପାଲିଠାରେ ଏକ ଭୁଲିଆ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୨ୟ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସୂତା କାଟି, ଲୁଗା ବୁଣିବା ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର କୌଳିକ ବ୍ୟାପାର । ନିଜ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହି କାମରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା କରି ସେ ଅନେକ ନୂତନ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବୁଣାଯାଇଥିବା କିଛି ବିଶିଷ୍ଟ ଶାଢ଼ୀ ଥିଲା : ନବଗୁଞ୍ଜର, ବାପୁଜୀଙ୍କ ଅବଦାନ, ଭାରତ ରତ୍ନ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭଗବାନ, ଭାରତୀ କୁସୁମ ଇତ୍ୟାଦି । ସେ ଶାଢ଼ୀ ଉପରେ ଲେନିନଙ୍କ ଛବି ମଧ୍ୟ ବୁଣିଥିଲେ । ଏହା ଋଷିଆ ସରକାରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିଲା । କୋଣାର୍କ ଚକ ଥିବା ଏକ ଶାଢ଼ୀ ସେ ବ୍ରିଟେନର ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ । ମହାରାଣୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବୁଣାକାର । ତାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମେହେର ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବୁଣାକାର । ୨୦୦୮ ଜୁନ ୩୦ତାରିଖରେ ୯୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ଜଙ୍ଗପାଙ୍ଗି

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ଜଙ୍ଗପାଙ୍ଗି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଗାର୍ଟକ ଓ ୟାଟୁଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ଜଣେ ପୁରାତନ ଟ୍ରେଡ ଏଜେଣ୍ଟ । ସେ ୨୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୫ରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୋହର ଭାଲିର ବୁର୍ଫୁରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ପିତା ରାଏ ସାହେବ ସୋହନ ସିଂହ ଇଂରେଜ ଶାସନର ଜଣେ  ଧନୀ ଅଫିସର ଥିଲେ । ସେ ଆଲମୋରାରେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ଆଲାହାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦାଳୟରେ ବିଏ ପଢ଼ିଥିଲେ ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ପ୍ରଥମେ ପଶ୍ଚିମ ତିବ୍ୱତର ଗାର୍ଟକରେ ହିସାବ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇ ସନ ୧୯୪୧ରେ ୱର୍କିଙ୍ଗ ଟ୍ରେଡ ଏଜେଣ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ସନ ୧୯୪୬ରେ ସେ ଟ୍ରେଡ ଏଜେଣ୍ଟ ହୋଇ ସନ ୧୯୫୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବା ପରେ ୟାଟୁଙ୍ଗକୁ ଦବଳି ହୋଇଥିଲେ । ସନ ୧୯୬୨ରେ ସେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ଓ ଟ୍ରେଡ ଏଜେନସି ସେତେବେଳେ ଉଠିଗଲା । ଭାରତ ସରକାର ସନ ୧୯୫୯ରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲେ ।

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂହ ସନ ୧୯୭୬ରେ ୭୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହଲଦ୍ୱାନିଠାରେ ମତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । 

ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
 Foreign relations of Tibet

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ମୃତ୍ୟୁ