biswa921/orwiki-latest-pages-articles-raw huggingface dataset:
ୱାରଫାରିନ

ୱାରଫାରିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Warfarin, ବିକ୍ରୟ ନାମ କୁମାଡିନ) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଏକ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବିରୋଧୀ (anticoagulant ବା blood thinner) । ରକ୍ତ ଜମାଟ (blood clots) ବାନ୍ଧୁଥିବା ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଯେପରିକି ଡିପ ଭେନ ଥ୍ରୋମ୍ବୋସିସ (deep vein thrombosis), ପଲମୋନାରି ଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ (pulmonary embolism) ଓ ଆଟ୍ରିଆଲ ଫିବ୍ରିଲେସନ (atrial fibrillation), ଭାଲଭୁଲାର ହାର୍ଟ ଡିଜିଜ (valvular heart disease) ବା ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ହାର୍ଟ ଭଲ୍ଭ (artificial heart valves) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ସମ୍ଭାବିତ ସ୍ଟ୍ରୋକ୍ର (stroke) ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ଅସାଧାରଣ ଭାବରେ ଏସଟି-ସେଗମେଣ୍ଟ ଏଲିଭେସନ ମାୟୋକାର୍ଡ଼ିଆଲ ଇନଫାରକ୍‌ସନ (ST-segment elevation myocardial infarction ବା STEMI) ଓ ଅର୍ଥୋପେଡିକ ଅପରେଶନରେ (orthopedic surgery) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein|) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଇପାରେ ।

ଏଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତସ୍ରାବ bleeding ହୁଏ ।  କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତନ୍ତୁ କ୍ଷୟ (tissue damage) ଓ ପର୍‌ପ୍ଲ ଟୋଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (purple toes syndrome) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ୱାରଫାରିନ ପାଉଥିବା ରୋଗୀର ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ ଟାଇମ (prothrombin time ବା INR) ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧ରୁ ୪ ସପ୍ତାହରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ୱାରଫାରିନ ସ‌ହିତ କେତେକ ଖାଦ୍ୟ (dietary factors) ଓ ଔଷଧ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ତାହାର ପ୍ରଭାବକୁ କମ୍ ବା ବେଶି କରନ୍ତି ।  ଫାଇଟୋନାଡିଅନ (phytonadione ବା vitamin K1), ଫ୍ରେସ ଫ୍ରୋଜନ ପ୍ଲାଜ୍ମା (fresh frozen plasma) ବା ପ୍ରୋଥ୍ରୋମ୍ବିନ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ କନସେଣ୍ଟ୍ରେଟ ଆଦି ଔଷଧମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାର ପ୍ରଭାବକୁ ବିପରୀତମୁଖି କରିହୁଏ ।
 

ରକ୍ତ ଜମାଟ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟବିଧିକୁ ୱାରଫାରିନ କମେଇଦିଏ ଓ ଏହା ଏକ ଏଞ୍ଜାଇମ (enzyme) ଭିଟାମିନ କେ ଇପୋକ୍ସାଇଡ ରିଡକ୍ଟେଜକୁ (vitamin K epoxide reductase) ଅବରୋଧ କରିବାଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ଜମାଟ (blood clotting) କମେଇଦିଏ କାରଣ ଏହା ଭିଟାମିନ କେ୧କୁ ରିଆକ୍ଟିଭେଟ କରେ ।  ଭିଟାମିନ କେ୧ ବିନା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଯେପରିକି ୨, ୭, ୯ ଓ ୧୦ ଫ୍ୟାକ୍ଟରମାନଙ୍କର ଯଥେଷ୍ଟ ଜମାଟ କରିବା ଶକ୍ତି ନଥାଏ । ଆଣ୍ଟିକ୍ଲଟିଙ୍ଗ ପ୍ରୋଟିନ ସି (protein C) ଓ ପ୍ରୋଟିନ ଏସ (protein S) ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ଅବରୋଧ ହୋଇଯାଏ । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବାକୁ କିଛି ଦିନ ଲାଗିପାରେ ଓ ୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ରହେ । 

ସନ ୧୯୪୮ରେ ୱାରଫାରିନ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବସାୟୀକ ଭିତ୍ତିରେ ମୂଷାମାରୀ (rat poison) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା । ସନ ୧୯୫୪ରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ୧.୧୨ରୁ ୭.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୨୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି

ଭଉଁରୀ, ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅତୀଶ କୁମାର ରାଉତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୁଧାଂଶୁ ମୋହନ ସାହୁ । ଋତୁପ୍ରିୟା ପ୍ରଡକ୍ସନ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି । ରତ୍ନାକର ରାଉତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୀଲିପ ଚୌଧୁରୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ ନିମାଇଁ ମହାନ୍ତି ଏବଂ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅଭିନେତା ଅରିନ୍ଦମ ରାୟ ଏବଂ ବଙ୍ଗୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ବିଦିତା ବାଗ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବିଦିତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା । ମାତ୍ର ଆଗରୁ ସେ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅରିନ୍ଦମଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମନୋଜ ମିଶ୍ର, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ମିହିର ଦାସ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ଅରିନ୍ଦମ ରାୟ- ନନ୍ଦୁ
 ବିଦିତା ବାଗ- ଜ‌ହ୍ନ
 ମନୋଜ ମିଶ୍ର- ଜିତୁ ସାହୁକାର
 ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
 ମିହିର ଦାସ- ମାଓ ନେତା
 ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାନ୍ତି
 ଚକ୍ରଧର ଜେନା

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ଗୀତିକାର ନିମାଇଁ ମହାନ୍ତି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପେରିଟୋନିଆଲ ଡିଆଲିସିସ

ପେରିଟୋନିଆଲ ଡିଆଲିସିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Peritoneal dialysis ବା PD) ଏକ ପ୍ରକାର ଡିଆଲିସିସ (dialysis) ଯେଉଁଥିରେ ଉଦର (abdomen) ମଧ୍ୟସ୍ଥ ପେରିଟୋନିଅମକୁ (peritoneum) ଏକ ପରଦା ଭଳି ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଯାହା ଭିତର ଦେଇ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଓ ଦ୍ରବିଭୁତ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ରକ୍ତ (blood) ସହ ବିନିମୟ ହୁଏ । ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବାହାର କରାଯାଏ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ସମସ୍ୟା (electrolyte problems) ସମାଧାନ କରାଯାଏ ଓ ବୃକ୍‌କ ଫେଲ (kidney failure) ହୋଇଥିଲେ ଶରୀରର ଟକ୍ସିନ ବାହାରକରାଯାଏ ।  ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷ ହେମୋଡିଆଲିସିସ (hemodialysis) ଅପେକ୍ଷା ପେରିଟୋନିଆଲ ଡିଆଲିସିସ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦହୁଏ । ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ (heart disease) ଥିବା ଲୋକ ଏହା ଅଧିକ ସ‌ହନ କରିପାରନ୍ତି ।

ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ପେରିଟୋନାଇଟିସ (infections within the abdomen), ହାର୍ନିଆ (hernia), ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଉଦରରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଓ କାଥେଟର ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇପାରେ । ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେକନୀୟ ଉଦର ଅପରେଶନ (abdominal surgery) ହୋଇଥିଲେ ବା ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ବାୱେଲ ଡିଜିଜ (inflammatory bowel disease) ଥିଲେ ଏହି ଡିଆଲିସିସ ସମ୍ଭବପର ହୁଏନି । ଏହି କାମ ସୁଚାରୁରୁପେ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଟେକନିକାଲ ଦକ୍ଷତା ଆବଶ୍ୟକ ।

ପେରିଟୋନିଆଲ ଡିଆଲିସିସରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ଦ୍ରବଣ ଉଦର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଏକ ନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିଦିଆଯାଏ ଓ ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ । ସାରା ଦିନ ଏଭଳି ନିୟମିତ ଅନ୍ତରରେ ଡିଆଲିସିସ କଲେ ତାହାକୁ କଣ୍ଟିନୁଅସ ଆମ୍ବୁଲେଟରି ଡିଆଲିସିସ କୁହାଯାଏ ବା କେବଳ ରାତିରେ ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଡିଆଲିସିସ  କଲେ ତାହାକୁ ଅଟୋମେଟେଡ ଡିଆଲିସିସ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଦ୍ରବଣରେ ସୋଡ଼ିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ (sodium chloride), ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କାର୍ବୋନେଟ (hydrogen carbonate) ଓ ଗ୍ଲୁକୋଜ (glucose) ଭଳି ଏକ ଅସ୍‌ମୋଟିକ ଏଜେଣ୍ଟ ଥାଏ ।
 

ସନ ୧୯୨୦ରେ ପ୍ରଥମେ ପେରିଟୋନିଆଲ ଡିଆଲିସିସ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୬୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନଥିଲା । ଏଥିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିବା ଦ୍ରବଣର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଦ୍ରବଣର ଦୁଇଲିଟରଥିବା ଏକ ବ୍ୟାଗର ମୂଲ୍ୟ ୬.୭୭ରୁ ୭.୩୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ବା ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ଡଲାର ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସରକାର ଏହା ବାବଦରେ ବାର୍ଷିକ ୫୩,୪୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରନ୍ତି  । ସନ ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା ୫୩ ଆଫ୍ରକୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୨ଟି ଦେଶରେ ଏହା ମିଳୁଥିଲା ।

 ଆଧାର
ସପନର ପଥେ ପଥେ

ସପନର ପଥେ ପଥେ, ୨୦୧୭ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ସାର୍ଥକ ମ୍ୟୁଜିକ ବ୍ୟାନନରେ ନିର୍ମିତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୀତାରାମ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ । ଏହା ସାର୍ଥକର ୨୧ ତମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଡଃ ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସୁଶାନ୍ତ ମଣି । ସୁଶାନ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସ‌ହ ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ଏକ ସତ ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଶାନ୍ତ କ‌ହିଥିଲେ । ଗୀତିକାର ନିଜାମ୍‌ଙ୍କର ପୁଅ ଆସାଦ ନିଜାମ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ନାୟକ ଅମ୍ଳାନ ଦାସ ଏବଂ ନବାଗତା ନାୟିକା ସନମୀରା ନାଗେଶ । ତୋର ଦିନେକୁ ମୋର ଦିନେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପରେ ଅମ୍ଳାନ ସାର୍ଥକ ବ୍ୟାନନରେ ପୁଣିଥରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସନମୀରା ପୂର୍ବରୁ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ ପୋଲିସ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପୃଥୀରାଜ, ଚିତ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ, ଟିକି ତ୍ରିପାଠୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ରଜରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବାର ଥିଲା, ମାତ୍ର ପରେ ଏହା ଗଣେଶ ପୂଜା ସମୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଦିନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଅଭିନୟ

 ଅମ୍ଳାନ ଦାସ
 ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ
 ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
 ନୀତୁ ସିଂହ
 ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ
 ପୃଥୀରାଜ
 ଚିତ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ
 ଟିକି ତ୍ରିପାଠୀ
 ପ୍ରିୟଙ୍କା
 ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
 ରତନ ମେହେର
 ସାଗରିକା
 ଶ୍ରାବଣୀ
 ମନୋଜ 
 ଦୁଷ୍ମନ୍ତ
 ଟିକାନା
 ମମତା
 ଶ୍ୱେତା
 ଜମେଶ
 ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ
 ପ୍ରଭାତ
 ଯୋଗେଶ
 ରାଜା
 ଭିକାରୀ ସ୍ୱାଇଁ
 ଅଙ୍କିତ
 ବିକ୍ରମ
 ମିଲନ୍
 ଆନନ୍ଦ
 ସୁମନ୍ତ
 ପ୍ରିୟା
 ଚନ୍ଦନ
 ରାଜା ଦାଶ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଗିତୀକାର ସ୍ୱର୍ଗତ ନିଜାମଙ୍କର ପୁଅ ଆସାଦ ନିଜାମ । ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ, ନିର୍ମଳ ନାୟକ, ତପୁ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିବେଦିତା, ସୌରିନ ଭଟ୍ଟ, ସଂଗ୍ରାମ, ସତ୍ୟଜିତ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କଥକଳୀ

thumb|କଥକଳୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ (କଳାକାର: ଶ୍ରୀ ସଦନମ କୃଷ୍ଣନକୁଟ୍ଟୀ)

 କଥକଳୀ (, କଥକଳୀ) ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ରୂପରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ । ଏହି କଳାର କାହାଣୀ "ନାଟକ" ଶୈଳୀ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗୀନ ମେକଅପ, ବେଶଭୂଷା ଏବଂ ଫେସମାସ୍କ ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ପୁରୁଷ ଅଭିନେତା-ନର୍ତ୍ତକ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି । କଥକଳୀ ମୁଖ୍ୟରୂପେ ମାଲାୟାଲାମ - ଭାଷା କହୁଥିବା ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ କ୍ଷେତ୍ର କେରଳରେ ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା ରୂପେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲେ ।

କଥକଳୀର ମୂଳ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ । କଥକଳୀର ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିକଶିତ ଶୈଳୀ 17ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀ ପାଖାପାଖି ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଲୋକ କଳା (ଯେପରି "କୁଟୀୟାଟ୍ଟମ" ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାୟଦ୍ୱୀପର ଧାର୍ମିକ ନାଟକ)ରୁ ଅଟେ, ଯାହା ପାଖାପାଖି 1 ସହସ୍ତ୍ରାବ୍ଦୀ ସିଇ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ ।  ଭାରତର ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ କଳା ଯେପରି କଥକଳୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ବିଚାରକୁ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରିବାପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ, ମୁଖର କଳାକାର, କୋରିୟଗ୍ରାଫି ଏବଂ ହାତ ଏବଂ ଚେହେରାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଥାଏ । କଥକଳୀ ଅଲଗା- ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ କି ଏଥିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ମାର୍ଶାଲ ଆର୍ଟ ଏବଂ ଆଥେଲେଟିକ୍ସ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସାମିଲ ହୋଇଛି । କଥକଳୀ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟର ବିପରୀତ ଅଦାଲତ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଥିଏଟରରେ ବିକଶିତ କଳାକୃତିର ସରଞ୍ଚନା ଏବଂ ବିବରଣୀ ଅଲଗା-ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟରୂପେ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ମଠବାସୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

କଥକଳୀର ପାରମ୍ପରିକ ବିଷୟରେ ଲୋକ ପୌରାଣିକ କଥା ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ମହାକାବ୍ୟ ଏବଂ ପୁରାଣରୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଚାର ଅଟେ ।, Quote: "Like most traditional modes of storytelling and performance in India, kathakali plays enact one or more episodes from regional versions of the pan-Indian religious epics (Ramayana and Mahabharata) and puranas." ସଂସ୍କୃତଯୁକ୍ତ ମାଲାୟାଲାମରେ ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ମୁଖର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥାଏ । ଆଧୁନିକ ରଚନାରେ ଭାରତୀୟ କଥକଳୀ ମଣ୍ଡଳରେ ମହିଳା କଳାକାର, ତା'ସହିତ ପଶ୍ଚିମୀ କାହାଣୀ ମାନ ଏବଂ ନାଟକ ଯେପରି, ସେକ୍ସପୀୟର ଏବଂ ଇସାଈ ଧର୍ମର ନାଟକ ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ
କଣ୍ଡୋମ

କଣ୍ଡୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ condom) ଏକ ମୁଣି ଆକାରର ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଉପକରଣ (barrier device) ଯାହା ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ (sexual intercourse) ସମୟରେ ଗର୍ଭାଧାନ ସମ୍ଭାବନା ଓ ଯୌନସଞ୍ଚାରିତ ସଂକ୍ରମଣ (sexually transmitted infection ବା STIs) ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା କଣ୍ଡୋମ (female condom) ମିଳେ । ସଠିକ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀ-ପୁରୁଷ ସମ୍ଭୋଗ ସମୟରେ ପୁରୁଷ ସାଥୀ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ମାତ୍ର ୨% ଗର୍ଭାଧାନ ହାର ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଏହି ହାର ପ୍ରାୟ ବାର୍ଷିକ ୧୮% ହୁଏ । କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଗନରିଆ, କ୍ଲାମିଡିଆ (chlamydia), ଟ୍ରାଇକୋମୋନିଆସିସ୍, ହେପାଟାଇଟିସ ବି ଓ ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଅନେକ ପରିମାଣରେ କମିଯାଏ । କିଛି ପରିମାଣରେ ସୁରକ୍ଷା ମିଳୁଥିବା ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ଜେନିଟାଲ ହର୍ପିସ (genital herpes), ହ୍ୟୁମାନ ପାପିଲୋମା ଭୁତାଣୁ (human papillomavirus ବା HPV) ଓ ସିଫିଲିସ୍ ।

ସମ୍ଭୋଗ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ଥିଥ ପୁରୁଷାଙ୍ଗ (erect penis) ଉପରେ ପୁରୁଷ କଣ୍ଡୋମ ଗୁଡ଼େଇ ଦେବାଫଳରେ ମହିଳା ଯୌନାଙ୍ଗରେ ବୀର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶକୁ ଅବରୋଧ କରେ ।  ପୁରୁଷ କଣ୍ଡୋମ ଲେଟେକ୍ସରୁ (latex) ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ପଲିୟୁରିଥେନ (polyurethane) ବା ମେଣ୍ଢାଛୁଆ ଅନ୍ତନଳୀରୁ ତିଆରି ହୁଏ । 
ପୁରୁଷ କଣ୍ଡୋମ ସ‌ହଜରେ ମିଳେ, ବ୍ୟବ‌ହାର ବିଧି ସ‌ହଜ ଓ ଅଳ୍ପ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଏ । ଲେଟେକ୍ସ ଆଲର୍ଜି (latex allergy) ଥିଲେ ପଲିୟୁରିଥେନ ବା ଅନ୍ୟ କୃତ୍ରିମ ସଂସ୍କରଣ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ମହିଳା କଣ୍ଡୋମ ପଲିୟୁରିଥେନରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ଓ ଏକାଧିକ ଥର ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।

ସନ ୧୫୬୪ରୁ ଯୌନ ସଞ୍ଚାରିତ ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । ରବର କଣ୍ଡୋମ ସନ ୧୮୫୫ରୁ ଓ ଲେଟେକ୍ସ କଣ୍ଡୋମ ସନ ୧୯୨୦ରୁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହାର ଗୋଟିକର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ  ପ୍ରାୟ ୦.୦୩ରୁ ୦.୦୮  ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ମୁଲ୍ୟ ଏକ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ କମ୍ ।  ପୃଥିବୀର ୧୦%ରୁ କମ୍ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ନିମନ୍ତେ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଛନ୍ତି । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developed world) ଅଧିକ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ଉପାୟ ନିମନ୍ତେ କଣ୍ଡୋମ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨ୟ ସ୍ଥାନ (୨୨%) ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୩ୟ ସ୍ଥାନ (୧୫%) ଅଧିକାର କରିଛି । ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ଛଅରୁ ନଅ ବିଲିଅନ କଣ୍ଡୋମ ପୃଥିବୀରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
କଲେଜ ଟାଇମ

କଲେଜ ଟାଇମ, ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଉତ୍ତମ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ । ଗାୟତ୍ରୀ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ପ୍ରାଇଭେଟ ଲିମିଟେଡ ବ୍ୟାନନରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଏବଂ ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ ଶରଣାରବିନ୍ଦ ଓଝା । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଧାଂଶୁ ମୋହନ ସାହୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ- ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଗୀତିକାର ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଶାନ୍ତ ପାଢ଼ୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ଜାବେଦ ଅଲ୍ଲୀ, ବିନୋଦ ରାଠୋଡ଼, ମାନସ ପ୍ରୀତମ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।

ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ନାୟକ ଅମ୍ଳାନ ଦାସ ଏବଂ ନାୟିକା ରିୟା ଦେ । ମିହିର ଦାସ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ଅମ୍ଳାନ ଦାସ
 ରିୟା ଦେ
 ମିହିର ଦାସ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଶାନ୍ତ ପାଢ଼ୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଗୀତିକାର ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ଜାବେଦ ଅଲ୍ଲୀ, ବିନୋଦ ରାଠୋଡ଼, ମାନସ ପ୍ରୀତମ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସତ୍ରୀୟା ନୃତ୍ୟ

thumb|30em|ସତ୍ରୀୟା ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ ଯାହା ନିଜ ପୂର୍ବୀ ରାଜ୍ୟ ଆସାମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ।

 ସତ୍ରୀୟା ନୃତ୍ୟ  (), କିମ୍ବା ସତତ୍ର୍ୟ ନୃତ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ  ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ । ଆସାମର କୃଷ୍ଣ କେନ୍ଦ୍ରିତ ବୈଷ୍ଣବବାଦ ମଠ ମାନଙ୍କରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ସହିତ ଏହି ନୃତ୍ୟ-ନାଟକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା ଅଟେ, ଏବଂ ଏହାର ଶ୍ରେୟ 15ବିଂ ସଦୀ "ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ" ଏବଂ "ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀମାନ ଶଙ୍କରଦେବ"ଙ୍କ ନାମରୁ ନିଆଯାଇଛି ।

 ସତ୍ରୀୟା ର ଏକ ନାଟକର ନାମ ଅଙ୍କ୍ୟା ନାଟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଏକ ଗାଥା ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଧାର୍ମିକକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ ।Ankiya Nat, UNESCO: Asia-Pacific Database on Intangible Cultural Heritage (ICH), Japan ନାଟକ ସାଧାରଣତଃ ନୃତ୍ୟ ସମୁଦାୟ କକ୍ଷ (ନାମଘରରେ କରାଯାଇଥାଏ) ମଠ ମନ୍ଦିର (ସତ୍ରା ର) । ଏହି ବିଷୟ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରାଧାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥାଏ, କେବେ-କେବେ ବିଷ୍ଣୁ ଅବତାର ଯେପରି ରାମ ଏବଂ ସୀତା ।

2000 ଦଶକରେ  ସତ୍ରୀୟା ନୃତ୍ୟ  ଭାରତର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ରୂପେ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଆଧୁନିକ  ସତ୍ରୀୟା ନୃତ୍ୟ  ବହୁ ବିଷୟ ଏବଂ ନାଟକକୁ ଖୋଜିଥିଲେ ଏବଂ ସାରା ଦୁନିଆରେ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ନୃତ୍ୟ
ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ

thumb|ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ କେରଳରୁ ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ

 ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ  (), ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ । ଏହା କେରଳର ବିକଶିତ ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ । କେରଳର  ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନୃତ୍ୟ ହେଉଛି କଥକଳୀ । ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟର ନାମ ମୋହିନୀରୁ ନିଆଯାଇଛି । ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ପୌରାଣିକ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବତାର, ଯାହା ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖରାପ କାମରୁ ଅଧିକ ଭଲ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।

ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ମୂଳରୁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ । ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଛି - ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳାରେ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତ ପାଠ  । ପରମ୍ପରା ଗତ ରୂପେ ମହିଳା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପରେ ଏକଳ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଏ । ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ପ୍ରଦର୍ଶନର ସୂଚୀ କର୍ଣ୍ଣାଟିକ ସଙ୍ଗୀତ ଶୈଳୀରେ ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାୟନ ଏବଂ ନାଟକର ଅଭିନୟ କରାଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଅଲଗା ଗାୟକ କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ନର୍ତ୍ତକଦ୍ୱାରା ଗାୟନ କରାଯାଇ ଥାଏ । ଏହି ଗୀତ ସାଧାରଣତଃ ମାଲାୟାଲାମ-ସଂସ୍କୃତ ଶଙ୍କର ମଣିପ୍ରାବଳା ନାମକ ଅଟେ ।

ଶବ୍ଦର ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ 16ବିଂ ଶଦିର କାନୁନୀ ପାଠ ବ୍ୟାସମରାଳରେ ମିଳିଥାଏ , କିନ୍ତୁ ନୃତ୍ୟ ସମ୍ଭାବନାର ମୂଳ ପୁରୁଣା ଅଟେ । 18ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନୃତ୍ୟକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି, ଔପନିବେସିକ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଦେବଦାସୀ ବେଶ୍ୟାବୃତ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରୂପେ ଉପହାସ କରାଗଲା, ଯିଏ 1931 ମସିହାରୁ 1938 ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇନି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଗଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯିଏ ବିରୋଧ କଲା ଏବଂ 1940 ମସିହାରେ ଆଂଶିକ ରୂପେ ନିରାସ୍ତ ହୋଇଗଲା । ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ ଅନ୍ତତଃ କେରଳ ଲୋକ, ବିଶେଷ କରି କବି "ବଲ୍ଲଥୋଳ ନାରାୟଣ ମେନନ"ଦ୍ୱାରା ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ନବୀନୀ କରଣ, ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ କରେଇଲା ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:କେରଳ
ସେଲେନିଅମ ଡାଇସଲଫାଇଡ

ସେଲେନିଅମ ଡାଇସଲଫାଇଡ (Selenium disulfide) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ପିଟିରିଆସିସ ଭର୍ସିକଲର (pityriasis versicolor) ଓ ସେବୋରିକ ଡର୍ମାଟାଇଟିସ (seborrhoeic dermatitis) (ରୁପି) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଲୋସନ ବା ସାମ୍ପୁ ଆକାରରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଚିକିତ୍ସା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ରୁପି ଆଉଥରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ।
 

ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କେଶ ହାନି, ଚର୍ମ ଇରିଟେସନ, ଦୁର୍ବଳତା ଓ ଥକ୍କା ଅନୁଭବ ଲାଗିପାରେ । ୨ରୁ ୫ ବର୍ଷ ତଳର ପିଲାଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବର ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ଏହା ଏକ 
ଅଜୈବ ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ (inorganic compound) ଯାହାର ଫର୍ମୁଲା ଏସଇଏସ ୨ (SeS2) ।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସେଲେନିଅମ ଡାଇସଲଫାଇଡ ସନ ୧୯୫୧ରେ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ସେଲେନିଅମ ଡାଇସଲଫାଇଡ ଦୋକାନରେ ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ମାସର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ୨୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏକ ୧୦୦ମି:ଲି: ସାମ୍ପୁ ବୋତଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୯୬ ପାଉଣ୍ଡ ।
 
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଭରତନାଟ୍ୟମ

thumb|350px|ଭରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟ

ଭରତନାଟ୍ୟମ ଅନ୍ୟନାମ ସାଦିର, ତାମିଲନାଡୁରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୈଳୀ ଅଟେ । Bharata-natyam Encyclopædia Britannica. 2007 ପରମ୍ପରାଗତ ରୂପେ ଭରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷତଃ ମହିଳା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥାଏ ।  ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ଧାର୍ମିକ ବିଷୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଚାରକୁ ବିଶେଷ ରୂପେ ଶୈବ ବାଦ, ବୈଷ୍ଣବ ବାଦ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବାଦରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲାT Balasaraswati (1976), Bharata Natyam, NCPA Quarterly Journal, Volume 4, Issue 4, pages 1-8ଭରତନାଟ୍ୟମର ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ମୂଳ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତ ପାଠକ "ଭରତ ମୁନୀ", "ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର"ର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥାଏ  ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ସୀଈଦ୍ୱାରା ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରାଚୀନ ତାମିଲ ମହାକାବ୍ୟ "ସିଲପ୍ପଟିକାରମ"ରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଏମିତି କି 6 ବିଂରୁ 9 ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀର ମନ୍ଦିର ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏହା ସୂଚିତ କରାଏ କି, ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ସହସ୍ତ୍ରାବ୍ଦୀ ସୀଈଦ୍ୱାରା ଭଲରୂପେ ପରିସ୍କୃତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା ଥିଲା । ଭରତନାଟ୍ୟମ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଅଟେ ।

ଭରତନାଟ୍ୟନ ଶୈଳୀ ନିଜ ଚେହେରାର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ । ପାଦର ଚାଲିଚଳନ ସହିତ ଆଖି ଏବଂ ହାତର ମାଂସପେଶୀୟ ଗଠଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ । ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଜଣେ ଗାୟକ ଏକ ସଙ୍ଗେ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି , ସାଧାରଣତଃ ସେମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନର କଣ୍ଡକ୍ଟର ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ନୃତ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଚାର ଗୁଡିକର ବ୍ୟାଖ୍ୟାତ୍ମକ ରୂପର ଏକ ରୂପ ରହିଛି । ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ପରି ଭରତନାଟ୍ୟମର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ "ନିତିତା" (ଶୁଦ୍ଧ ନୃତ୍ୟ), "ନୃତ୍ୟ" (ଏକଳ ଅଭିବ୍ୟଞ୍ଜକ ନୃତ୍ୟ) ଏବଂ "ନାଟ୍ୟ" (ସମୂହ ନାଟକୀୟ ନୃତ୍ୟ) ସାମିଲ ହୋଇଛି ।Kavitha Jayakrishnan (2011), Dancing Architecture: the parallel evolution of Bharatanātyam and South Indian Architecture, MA Thesis, Awarded by University of Waterloo, Canada, page 25

ଭରତନାଟ୍ୟମ 19ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀ ଅନୁସାରେ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରରେ ଅନନ୍ୟ ରହିଛି, 1910 ମସିହାରେ ଔପନିବେସିକ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ କରାଯାଇଥିଲା , ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧର ବିରୋଧ କଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ 20ବିଂ ସଦିରେ ମନ୍ଦିରର ବାହାରେ ବିସ୍ତାରିତ କରାଗଲା । ଭରତନାଟ୍ୟମର ଆଧୁନିକ ମଞ୍ଚ ନିର୍ମାଣରେ ଟେକନିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ବାହାର-ଧର୍ମର ବିଚାରରେ ଆଧାରିତ ଶୁଦ୍ଧ ନୃତ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଛି ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଚେହେରାର ଭାବଭଙ୍ଗି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ
କୋଲ ଟାର

କୋଲ ଟାର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Coal tar) ଏକ ମୋଟା ଓ କଳା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଅନେକ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ର ଓ କଳ କାରଖାନାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଔଷଧ ଭାବରେ ଏହା ସୋରିଆସିସ (psoriasis) ଓ ସେବୋରିକ ଡର୍ମାଟାଇଟିସ ବା ରୁପି (seborrheic dermatitis) ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ । ସୋରିଆସିସ ରୋଗରେ ଏହା ସ‌ହିତ ଅଲ୍‌ଟ୍ରାଭାୟୋଲେଟ ଥେରାପି (ultraviolet light therapy) ଦିଆଯାଇପାରେ ।  ରୋଗ ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହା ଲଗାଯାଏ । କୋଲ ବା କୋଇଲାରୁ (coal) କୋକ୍ (coke) ଓ କୋଲ ଗ୍ୟାସ (coal gas) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ବାଇପ୍ରୋଡକ୍ଟ ବା ଉପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭାବରେ କୋଲ ଟାର ବାହାରେ ।  କାରଖାନା ବ୍ୟବ‌ହାର ମଧ୍ୟରେ ରେଲ‌ୱେ ସମ୍ପର୍କୀୟ (railway ties) ସଂରକ୍ଷଣରେ ଓ ରାସ୍ତା ପୃଷ୍ଠ ଉନ୍ନତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଦରକାର ହୁଏ ।

ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଚର୍ମ ଲାଲ ହୋଇଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସମ୍ବେଦନ ହୋଇପାରେ, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଚର୍ମ ରଙ୍ଗଛଡ଼ା ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ । ଏହାର ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଜଣାଯାଇନାହିଁ । କୋଲ ଟାରରେ ଫିନୋଲ (phenols), ପଲିସାଇକ୍ଲିକ ଆରୋମାଟିକ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ (polycyclic aromatic hydrocarbons ବା PAHs) ଓ ହେଟେରୋସାଇକ୍ଲିକ କମ୍ପାଉଣ୍ଡମାନଙ୍କର (heterocyclic compound) ମିଶ୍ରଣ ଥାଏ । ଏଥିରେ କବକରୋଧୀ (antifungal), ପ୍ରଦାହରୋଧୀ (anti-inflammatory), ଗଲୁରୋଧୀ (anti-itch) ଓ ପରଜୀବୀରୋଧୀ (antiparasitic) ଗୁଣସମସ୍ତ ଥାଏ ।
 

ସନ ୧୬୬୫ରେ କୋଲ ଟାର ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ପରେ ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୫% କୋଲ ଟାରର ଏକ ୧୨୫ମି:ଲି: ବୋତଲର ମୂଲ୍ୟ ୧.୮୯ ପାଉଣ୍ଡ ।   ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ କମ୍ । ଔଷଧ କମ୍ପାନୀରେ (pharmaceutical industry) ଏହା ଏକ ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉପାଦାନ ଥିଲା ।

 ଆଧାର
ମାୟା

ମାୟା, ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କମଳାକାନ୍ତ ଦାସ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଶ୍ୱିନୀ ଗଡ଼ନାୟକ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ କମଳାକାନ୍ତ ଦାସ ଏବଂ ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିଭୂତି ଭୁଷଣ ଗଡ଼ନାୟକ । ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ନିକିତା ଦାସ, ବିଭୁ କିଶୋର, ପମି, ନଭ୍ୟା, କୁଳଦୀପ, ବିନୟ ମହାନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ନାୟକ ସୁନୀଲ କୁମାର ଏବଂ ନାୟିକା ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର । ଶ୍ରୀତମ ଦାସ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା, ମିହିର ଦାସ, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଜେନା, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ସଲିଲ ମିତ୍ର, ପୃଥିରାଜ, ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପାତ୍ର, ଗୁଡୁ, ଗ୍ୟାନ ସୁକାନ୍ତ, ବୁଲୁ, ସୁମନ, କ୍ରୀଷ୍ଣା ମିଶ୍ର, ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ  ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ସୁନୀଲ କୁମାର
 ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ
 ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
 ଶ୍ରୀତମ ଦାସ
 ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା
 ମିହିର ଦାସ
 ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି
 ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଜେନା
 ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା
 ଜୀବନ ପଣ୍ଡା
 ସଲିଲ ମିତ୍ର
 ପୃଥିରାଜ
 ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପାତ୍ର
 ଗୁଡୁ
 ଗ୍ୟାନ ସୁକାନ୍ତ
 ବୁଲୁ
 ସୁମନ
 କ୍ରୀଷ୍ଣା ମିଶ୍ର
 ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ
 ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିଭୂତି ଭୁଷଣ ଗଡ଼ନାୟକ । ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ନିକିତା ଦାସ, ବିଭୁ କିଶୋର, ପମି, ନଭ୍ୟା, କୁଳଦୀପ, ବିନୟ ମହାନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ

thumb|ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ

 ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ , ଜଗୋଈ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ,  ପ୍ରମୁଖ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ । ମିଆଁମାର, ଆସାମ, ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ମିଜରାମ ସହିତ ଜଣାଯାଉଥିବା ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଭାରତରେସ୍ଥିତ ଏକ ରାଜ୍ୟ ମୂଳ ରୂପେ ମଣିପୁର ଅଟେ । ଏହା ବିଶେଷ ରୂପେ ନିଜ ହିନ୍ଦୁ ବୈଷ୍ଣବ ବାଦ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଚରିତ ନାଟକର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ରାସଲୀଳାକୁ ଡାକିଥାଏ । ଶୈବ ବାଦ, ଶକ୍ତି ବାଦ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରିୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋନ୍ଧିତ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ ।

ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ସହିତ, ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତ ପାଠ ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ମଧ୍ୟରେ ସଂସ୍କୃତି ସଂଲଗ୍ନର ପ୍ରଭାବ ସହିତ ହୋଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ମଣିପୁର ଘାଟୀର ସ୍ୱଦେଶୀ ଲୋକ ହିନ୍ଦୁ ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣ ଏବଂ ମହାଭାରତରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ରୂପେ ସମ୍ମାନିତ ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ , ଯିଏ ଏକ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦିଆଯାଇଛି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ମଣିପୁରରେ । ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟର କଳାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲିଖିତ ଗ୍ରନ୍ଥ 18ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରୁ ରହିଛି ।

ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଏକ ଗ୍ରୁପର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଅଟେ, ଯାହାର ନିଜ ବେଶଭୂଷା, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର, ସମ୍ମେଳନ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନର ସୂଚୀ ଅଟେ । ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ନାଟକ, ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ପାଇଁ, ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ହିତ କରାଯାଇଛି ଯାହା ହାତ ଏବଂ ଶରୀରର ଇଶାରାରେ ଅଧିକ ଜୋର ଦେବା ସହିତ ସୁନ୍ଦର, ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଅଟେ । 

ମଣିପୁରୀ ନୃତ୍ୟ ଏକ ଧାର୍ମିକ କଳା ଅଟେ ଏବଂ ଏହାର ଲକ୍ଷ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମୂଳର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଅଟେ । ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳାର ମୁଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠକୁ ହିନ୍ଦୁ ଉତ୍ସବ ଏବଂ ମଣିପୁର ଲୋକ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାହାଘରରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି , ମୁଖ୍ୟରୂପେ ମେଈତୀ ଜାତୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ବହୁମତରେ କରାଯାଏ । ନୃତ୍ୟ ନାଟକ କରିୟୋଗ୍ରାଫି "ବୈଷ୍ଣବ ପଦବାଳୀସ"ର ନାଟକ ଏବଂ କାହାଣୀକୁ ଭାଗ କରିଥାଏ , ଯାହା ଆସାମ ଏବଂ ପଶ୍ମିମ ବଙ୍ଗଳାରେ ପାଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଗୌଦ୍ଦୀ ବୈଷ୍ଣବରୁ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥାଏ ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତ
କଥକ ନୃତ୍ୟ

thumb|250px|କଥକ ନୃତ୍ୟର ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା

 କଥକ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ନୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ । କଥକର ଉତ୍ପତ୍ତି ପରମ୍ପରାଗତ ରୂପେ ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ତର ଭାରତରୁ ହୋଇଛି । କଥକ ଶବ୍ଦ ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ କଥରୁ ଆସିଛି , ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କାହାଣୀ । ଭଟକନ କଥକସ ମହାନ ମହାକାବ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ପୌରାଣିକ କଥାକୁ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ ଗ୍ରୀକ ଥିଏଟରକୁ ସମାନ ରୂପେ ବତେଇଥିଲା । ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଅନୁସାରେ କଥକ ବିକଶିତ ହେଲା, ବିଶେଷକରି ହିନ୍ଦୁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପିଲାଦିନ ଏବଂ କାହାଣୀକୁ ସାମିଲ କରି, ତା'ସହିତ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟର ଅଦାଲତରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପେ ।

କଥକକୁ ତିନୋଟି ଅଲଗା-ଅଲଗା ରୂପରେ ମିଳିଥାଏ, ଯାହାର ନାମ ସହର ନାମରେ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ କଥକ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଯଥା- ଜୟପୁର, ବନାରସ ଏବଂ ଲଖନଉ । ଷ୍ଟାଇଲିସ ରୂପେ, କଥକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରପତ୍ର ତାଳବଦ୍ଧ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜୋର ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ଛୋଟ ଘାଟି ସହିତ ସଜେଇ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତର ଅନୁରୂପ ତାଳମେଳ । ପାଦ ସାଧାରଣତଃ ସିଧା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ କାହାଣୀ ହତିଆର ଏବଂ ଶରୀରର ଉପର ଅଂଶ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଚେହେରାର ଭାବ, ମଞ୍ଚ ଆନ୍ଦୋଳନ ଇଶାରାର ଆଧାରରେ ଏକ ବିକଶିତ ଶବ୍ଦବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ କୁହାଯାଇଛି । ନୃତ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଆଖି ଏବଂ ପାଦର ଗତି ହୋଇଥାଏ । ଆଖି କାହାଣୀର ସଞ୍ଚାର ମାଧ୍ୟମ ରୂପେ କାମ କରିଥାଏ , ନର୍ତ୍ତକ ସମ୍ବାଦ କରିବାର ପ୍ରୟାସ କରିଥାଏ । ଆଇବ୍ରୋ ସହିତ ନର୍ତ୍ତକ ବିଭିନ୍ନ ଚେହେରାର ଭାବ ଦେଇଥାଏ । ଉପ-ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର ଅଭିନୟ ବନାମ ଫୁଟୱାର୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କର ଜୋର ରହିଥାଏ , ଲଖନଉ ଶୈଳୀରେ ଅଭିନୟ ଏବଂ ଜୟପୁର ଶୈଳୀରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫୁଟୱାର୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ ।

ଏକ କଥକ କଳା ରୂପେ ଏହା ଏକ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା ରୂପେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି । ଏହା ଏକ ପିଢିରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ମୌଖିକ ରୂପେ ଏବଂ ପ୍ରଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥିଲା । ଏହା ମୋଗଲ ଅଦାଲତର ସ୍ୱାଦକୁ ସଂକ୍ରମିତ, ରୂପାନ୍ତରିତ ଏବଂ ଏକିକୃତ ହୋଇଥିଲା ।16ବିଂ ଏବଂ 17ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବିଶେଷକରି ଆକବର, ଔପନିବେସିକ ବ୍ରିଟିଶ ଯୁଗରେ ଉପହାସ ଆସିଥିଲା , ପୁନର୍ଜନ୍ମ କଥା ରୂପେ ଭାରତର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରାଚୀନ ମୂଳ ଏବଂ କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପରିଚୟର ଭାବନାକୁ ପୁନଶ୍ଚ ଖୋଜିବା ପାଇଁ କହିଥିଲେ ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଆକବର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ