biplov-thapa/nepali-tts-streamable huggingface dataset:
सहमति खोज्नुहोस्‌ न । हामी त तयारै छौँ त । सुशासन कायम गर्न राष्ट्रिय सहमति खोज्नुहोस्‌ त । हामी तयारै छौं । तपाईंहरूलाई राष्ट्रिय सहमति कहाँ चाहियो? राष्ट्रपति बनाउन, सभामुख बनाउन, मन्त्री बनाउन, कसैलाई कुनै नियुक्ति दिन के भन्या यो? राष्ट्रिय सहमति यस्तो खोज्नु हो? यो लोकतान्त्रिक गणतन्त्र आ'को हो? राष्ट्रिय सहमति यस्तै यस्तै कुरामा खोज्नलाई हो? जनताको अपेक्षाहरूलाई, जनताका आकाङ्क्षाहरूलाई, जनताका आवश्यकताहरूलाई पूरा गर्नको लागि यो लोकतान्त्रिक गणतन्त्र आ'को होइन? नेपाली जनताले रगत पसिना यसका
लागि बगाको होइन? यो कुरामा ध्यान छैन अनिखेर कसलाई के बनाउने, कसलाई बनाउने, कसलाई कहाँ के नियुक्ति दिने भन्ने कुरामा ध्यान केन्द्रित गर्नको लागि राष्ट्रिय सहमति चाहियो? यो सरकारको डिरेक्सन कता छ? सरकारको डिरेक्सन ठिक गर्नुहोस्‌ । ठिक ढङ्गले यसलाई जनताको जनताले उठाएका आवाजहरूलाई आत्मसात्‌ गर्दै ठिक छैन भने यसरी ठिक छैन सच्याउनुहोस्‌ भनेर भन्नुस्‌ । ठिक छ भने कार्यान्वयन गर्नुहोस्‌ । हैन भने के को दश दलको चाहिँ फुर्ती हौँ? एक्लैले पनि गरे हुन्छनि । अब मैले,
अब थोरै अर्को पाटामा छिर्छु म । आज हामी तरलताको कारणले गर्दाखेरि बजार एकदम शून्य चलेन भयो । मैले सुनेको ठ्याक्कै त थाहा छैन । त्यो हाम्रो विषयगत मन्त्रायलाई थाहा होला । आज पनि निर्माण व्यवसायीहरूको बिल दिएको तीन चार महिना भइसकेको पैसा मात्र सत्तरी अर्बभन्दा बढी सरकारले तीन चार महिनादेखि दिएको छैन
अरे मलाई थाहा छैन । सरकारले यसको जवाफ दियोस्‌ । सत्तरी अरब रुपैयाँ आज उनका पा'को बिल भुक्तानी गर्ने हो भने बजारको आर्थिक व्यवस्था चलाएमान हुन्छ । त्यहाँका व्यवसायीहरूको आर्थिक अवस्थामा सुधार आउँछ । हामी नागरिकहरूले अर्थतन्त्रप्रति आसावादी हुन्छौँ । किन नछोडेको यो सत्तरी अर्ब? मलाई शङ्डा छ । यहाँभित्र केही यसो केही गर्न पाइन्छ कि? भन्ने आशङ्का हो? हामीले
यस्तो आशङ्का गर्न मिल्छ? हाम्रो मन्त्रालयलाई? मलाई त्यस्तो लाजमर्दो कुरा गर्न मन लाग्दैन । किन कि भने हाम्रो मन्त्रीहरू त स्वच्छ छविको हुनुहुन्छ । यदि स्वच्छ छविको हुनुहुन्छ भने किन त्यो सत्तहरी अरब रोकिराखेको हौं? त्यो पैसा भए त बजार चलाएमान हुन्थ्यो नि? हाम्रो अर्थतन्त्र चलाएमान हुन्थ्यो नि? किन नगरेको? मलाई आशङ्का चाहिँ छैन तर जनताहरूले आशङ्का गरिराख्छन्‌ । जनाताका आशङ्का सरकारले मेटाओस्‌ । अब, आज
हाम्रो मुलुकको काठको आवश्कयता छ भनेर त्यस्तो चाहिँ आँकडा सुनिन्छ । आजका मितिमा हाम्रो जङ्गलबाट प्रतिवर्ष पन्ध्र करोड सेप्टी काठ वन पैदावार हामीले प्रतिवर्ष निकाल्न सक्छौँ भनेर वन मन्त्रालय भन्छ । तर हामी
ठुलै चलखेलमै त होला नि? विदेशबाट विदेशी काठ आयात गरिन्छ । विदेशी काठ आयात गर्नलाई चार क्यू फिट , पाँच क्यू फिट, सय क्यू फिट किन्ने होइन । त्यो चाहिँ हजारौं क्यू फिटको सङ्ख्यामा किनिनुपर्छ ख्पु ननिनुपर्छ । हजारौँ क्यू फिट किन्न सक्ने तागत नेपाली व्यापारीसित छैन । त्यसो भएपछि विदेशी व्यापारीका हातमा जानुपच्यो । विदेशी व्यापारीको हातमा जानका लागि नेपाली वन पैदवारलाई कसो गरी महङ्गो बनाउन सकिन्छ?
कसो गरी नेपाली काठलाई जङ्गलमै सङ्ने बनाउन सकिन्छ? भन्ने तानामाना वन मन्त्रालयले बनाउँछ । र हाम्रो त्यो पन्ध्र करोड सेप्टी काठ चाहिँ जङ्गलमै कुहाइन्छ । त्यसको मध्ये केही पाँच, सात लाख भाग एकाध करोड सेप्टी काठ निकालिन्छ । र बाँकी जङ्गलमै सड्न पठाइन्छ । वा काटेको छ भने पनि त्यसको हैसियत नबिग्नुनजेलसम्म जङ्गलमा थुपारेर राखे गरिन्छ । मैले भन्न खोजेको के हो भने विदेशबाट काठ ल्याउनलाई दलाल पुँजी
लाई प्रसय दिनको लागि नेपालको यो काठलाई, नेपालको काठलाई निकाल्ने काम गर्दैन । र दलाल पुँजीको पुँजी अभिवृद्धि गर्नको लागि, दलाल पँजीपतिहरूलाई पूँजीपतिहरूलाई सेवा गर्नको लागि विदेशी काठ ल्याउनको लागि नेपाली काठ जङ्गलमा सुकाउने, कुहाउने अनि विदेशी काठ ल्याउने गरी यो सरकार प्रपन्च गरिरहेको छ । यद्यपि यो अलिअगाडिदेखि कै चलन होला? जिम्मा ककसले लिनुपर्ने लिए हुन्छ ।
बिग्रेको व्सि बिग्रेको कुरा सुधार गर्न सकिन्छ । यदि अगाडिको सरकारहरूले गल्ती गर्या रहिछ भने ठिकै छ । अब डेटाहरूले देखाइसकेपछि बिग्रेको कुरा छोडौं सपार्नेतिर लागौं । यो एकदम चाहिँ छ्न रोक्ने कोही छ्नैन यदि चाह मतबुत सरकार छ । यसलाइ रोक्न काहा पनि छन । त्यसो भएर याद यो कुरामा बिग्रेको पे ग्रेको थियो पहिला भने यसलाई सुधार गरोस्‌ । र विदेशी काठहरू आयात गर्नलाई रोकोस्‌ वा नेपाली वनका काठजन्य पैदावारहरू
गैडा बढेको छ, हात्ती बढेको छ, अरू साना जङ्गली जानवारहरू बढेका छन्‌ । त्यो बढेको जङ्गली जनावरहरूलाई हाम्रो जङ्गल एरियाले आश्रय दिन सक्छ कि सक्दैन ? उसलाई खाद्य वस्तु पुग्छ कि पुग्दैन? यसको मापन गरोस्‌ त्यसलाई व्यवस्था गर्ने बेलैमा सोचोस्‌ । त्यसै गरी अहिले पनि बफरजोनको समस्या छ । मध्यवर्तीको समस्याले गर्दा आज त्यो आरक्ष र निकुञ्जको क्षेत्र वरिपरि बस्ने मान्छेहरू दिन प्रतिदिन जङ्गली जनावरबाट आतङ्कित छन्‌ । र उनले प्राप्त गर्न पर्ने ढुङ्गा, गिट्टी, बालुवा
समेत पनि सहज ढङ्गले लिन सकिरहेको छैन । त्यसो भएको हुनाले बफरजोनको अवधारणालाई नेपालमा हु गरिएको कानुनलाई कसरी हुन्छ । सुधार गरियोस्‌ । म आग्रह र अनुरोध गर्न चाहन्छु । धन्यवाद ।
किन मुलुक कृषि उपजमा आत्मनिर्भर बन्न सकिरहेको छ्रैन? यो चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा मात्र दुई खरब अठासी अरब सटसट्टी करोडको कृषि उपज आयात भइसकेको, एक अरब छब्बिस करोड माछामासु, छब्बिस अरब चौरहत्तर करोडको तरकारी र दाल । सम्माननीय अध्यक्ष
ज्यू, जति नयाँ नयाँ नीति र योजना जति बन्छन्‌ । जति कृषिमा बजेट बढाइन्छ त्यति त्यति हामी परनिर्भर किन बन्दै गइरहेका छौं? तस टि कहाँ टस हाम्रो त्रुटि कहाँ हो? मलाई लाग्छ कृषि पेसालाई मर्यादा र सम्मानित नबनाउनजेल कृषिलाई आधुनिकीकरण र औद्योगीकरण नगरुनजेल । र र देशको मुख्य श्रम शक्ति युवालाई कृषि क्षेत्रमा नै
आफ्नो भविष्य खोज्ने वातावरण नबनाउनजेल कृषि उत्पादनमा बृद्धि र आत्मनिर्भरता सम्भव देखिँदैन । सहुलियत र अनुदान बिचौलियाले खाने समयमा मल नपाउने कतिपय क्षेत्रमा चे खेती गर्नपर्ने अझै पनि आकाशे खेती गर्नुपर्ने र हाम्रो खेती परम्परावादी र निर्वाहमुखी नै हुने कुराले पनि
यो क्षेत्र प्रभावित भइरहेको छ । सम्माननीय अध्यक्षज्यू, अब धान खेतीको सुरुवात गर्ने समय आयो । गत वर्ष जस्तै मलको हाहाकार हुने हो कि? मल ल्याउने योजना, योजनामा र भाषणमा मात्र सिमित हुने हो कि? सम्बन्धित निकाय र ठेकेदार कम्पनीबिचको कमिसनको मोलमलाइले किसानहरूले फेरि सरकारलाई
सराप्दै बस्नुपर्ने स्थिति यो वर्ष पनि नदोहोरियोस्‌ । सरकार गम्भीर बनोस्‌ । किसानले सहज ढङ्गले सूपथ मुल्यमा समयमा नै आवश्यक मात्रमा मल पाउन सकुन्‌ र सातै प्रदेशले जहाँ जे उत्पादनको सम्भावना छ त्यसमा आत्मनिर्भर बन्ने गरी योजनाका साथ कार्यक्रम ल्याएर पाँच वर्षभित्र
जग बसाल्ने गरी कृषि कार्यक्रम लागु गर्नुपर्छ । गम्भीर ध्यानआकर्षण गराउन चाहन्छु । हवस्‌ त, धन्यवाद । नमस्कार ।
उपराष्ट्रपतिमा निर्वाचित हुनुभएकोमा सम्माननीय राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल र उपराष्ट्रपति रामसहायप्रित यादवज्यूलाई तथा यस सम्मानित सभाबाट उपप्रधानमन्त्री एवम्‌ गृहमन्त्री चयन हुनुभएको माननीय नारायणकाजी श्रेष्ठ र कृषि तथा पशुपन्छी बिकास मन्त्री चयन हुनुभएको माननीय डा. बेदुराम भुसाललगायत मन्त्रिपरिषद्का सबै मन्त्रीज्यूहरूलाई बधाई एवम्‌ कार्यकाल सफलताको शुभकाम
सङ्कट उन्मुख अर्थतन्त्रलाई उकास्दै समानतापूर्ण समाजको निर्माण गर्ने तथा स्वतन्त्र एवम्‌ सन्तुलित परराष्ट्र नीति अवलम्बन गर्नेजस्ता विषयहरू समावेश गरिएका छन्‌ । निश्च्य नै यो न्यूनतम साझा सद कार्यक्रमले राजनीतिक अस्थिरता, अर्थतन्त्रको वर्तमान अवस्था र अन्योलको अन्त्य गरी आम नागरिकमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्न तथा निराशालाई आशामा बदलिन सफल
कार्यान्वयन गर्नेतिर सरकारले ठोस पहल गर्ने छ भन्ने अपेक्षासहित यसको स्वागत गर्न चाहन्छु । सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, अहिले माओवादी र तत्कालीन सात राजनीतिक दलहरूकोमेलबाट जनयुद्धको बल र जनआन्दोलनद्वारा प्राप्त उपलब्धिहरूमाथि धावा बोल्ने प्रयासहरू भइरहेका छन्‌ । प्रतिगामी भूतहरू मसानघाटबाट ब्युँतिएर परिवर्तन विस्तृत शान्ति सम्झौता संविधान र
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रका विरुद्ध सल्बलाइरहेका छन्‌ । विस्तृत शान्ति सम्झौताका बाँकी कामहरू पूरा हुन नदिएर अराजक र अस्थिरता उत्पन्न गर्न खोजिरहेका छन्‌ । तसर्थ, परिवर्तनकारी शक्तिहरू बिस्तृत शान्ति सम्झौताको मर्मअनुसार अघि बढ्न र संविधान,सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र एवम्‌ राजनीतिक स्थायित्वका पक्षमा दृढतापूर्वक उभिन आवश्यक छ। सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, यही बिहीवार
र शुक्रवार पश्चिमको गड्डाचौकी नाकामा बझाङका धर्मराज नुर, सुर्खेतका लोकबहादुर चन्द, कालिकोटका पदमबहादुर र टेकबहादुरबाट भारतीय एसएसबीद्वारा तेह्र लाखभन्दा बढी भा.रु. रकम बरामद गरिएको छ । भारतका विभिन्न ठाउँमा मजदुरी गरेर फर्किने नेपालीहरूले ज्यालामजदुरी गरेर कमाएको रकम भारत-नेपाल सीमा नाकामा भारतीय एसएसबीद्वारा जफत गर्ने कामहरू गरी
नेपाली नागरिकहरू लुटिने र हराउनेजस्ता घटनाहरू भइरहेकका छन्‌ । यस्ता घटनाहरू दोहोरिन नदिन र सीमा नाकामा भइरहेको ज्यादनी रोकी नेपाली नागरिकहरूको ज्यान र सम्पत्तिको सुरक्षाका लागि सरकारले अविलम्ब भारत सरकारसँग कूटनीतिक पहल गर्न माग गर्दछु ।सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, चौध वर्षअगि निर्माण सुरु भए तापनि हालसम्म पूरा नभएका सेती
र महाकाली लोकमार्ग एवम्‌ सीमा व्यवस्थापनका सम्बन्धमा कही कुरा राख चाहन्छु । सामान्य रूपले हेर्दा यी सुदूरपश्चिमको विकास पूर्वाधारका विषयजस्ता मात्र देखिन्छन्‌ तर वास्तवमा यी हाम्रो सार्वभौमिक अखण्डता र समृद्धिसँग जोडिएका विषयहरू हुन्‌ । तसर्थ, सम्माननीय अध्यक्ष महोदयमार्फत्‌ सरकारकासाथै सबै राजनीतिक दलहरूको ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छु । सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, पश्चिम-उत्तर
क्षेत्रको भारतद्वारा अतिक्रमित भूमि लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेकका भूभागहरूमा भारतले पूर्वाधार विकास र नागरिकलाई सेवा सुविधाका पन ने कार्यक्रमहरू यति प्रचुर मात्रामा गरेको छ कि त्यहाँका बासिन्दाहरू आफूलाई नेपाली भन्न चाहँदैनन्‌ । यता हाम्रो बाँकी रहेको भूभाग, यति अविकसित पूर्वाधारको विकास र स्थानीय नागरिकहरूलाई सेवा सुविधाका कार्यक्रमहरूको यति
अभाव छ कि उनीहरू सबै कुराका लागि भारतमाथि भर गर्नुपर्ने स्थिति छ । यहाँसम्म कि आफ्नै जिल्लाको सदरमुकाम पुग्न पनि भारतीय भूभागको प्रयोग गर्नुपर्दछ । यो हामी सबै र सरकारका लागि सोचनीय लज्जाको विषय होइन र? यस्तोमा हामीले महाकाली लोकमार्गको निर्माणलाई छिटोभन्दा छिटो सम्पन्न गर्न सक्यौं भने फेरि कुनै जयसिंह धामीले आफ्नो जिल्ला सदरमुकाम
आउनुका लागि ज्यान गुमाउनुपर्ने छैन । सीमामा प्रताडित हुनुपर्ने छैन । त्यस क्षेत्रका नागरिकले भारतमाथि भर गर्नुपर्ने छैन । नेपाली भूमि लिम्पियाधुरा र लिपुलेक त्रिदेशीय नाकामा भारतले बनाएको राजमार्गलाई समेत यसले प्रतिवाद हुने छ । सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, सेती लोकमार्ग नेपालको भारत र चीन जोड्ने सबैभन्दा छोटो र कम दुरीको लोकमार्ग हुने छ । सुरुङ बनाउने हो
भने यो दुरी अझै कम हुने छ । धार्मिक र पर्यटकीय रूपले पनि यो लोकमार्ग निकै महत्त्वपूर्ण रहेको छ । भारतको प्रसिद्ध धार्मिक स्थल नैनेशारन्यबाट अछ्लामको बद्रीनाथ धाम, खप्तड, बढिमालिका, सुरमादेवी, तिब्बतको प्रसिद्ध तीर्थस्थल मानसरोवर र कैलास पर्वतसम्मको सरल, सहज र कम दुरीको धार्मिक यात्राको सर्किटका रूपमा रहेकोले पनि यो लोकमार्ग
महत्त्वपूर्ण छ । यसको निर्माणपश्चात्‌ लाखौं भारतीय र तिब्बती पर्यटकहरूको नेपाल आवतजावत हुने छ । सेती लोकमार्गले जोड्ने ताक्लाकोट नाका सरकारले ध्यान नदिएकाले वैधानिक छैन । यहाँबाट वर्षेनी करोडौंको राजस्व छलेर आयात र निर्यात हुने गरेको छ । प्रत्येक वर्ष यहाँबाट चार करोडभन्दा बढीको यार्सागुम्बाका साथै वन लसुन, कटुकी, सटुबा र पाँच औँलेलगायतका
जडीबुटीहरू ठुलो मात्रामा ताक्लाकोटबाट चीन निकासी हुने गरेका छन्‌ । यस क्षेत्रमा पाइने मृग, घोरल, कस्तुरी, डाँफे, मुनाल र हिम चितुवालगायतका सङ्कटमा परेका वन्यजन्तुको सिकार गरी तिब्बतमा तस्करी हुने गरेको छ । यस्तै हालत महाकाली लोकमार्गले जोड्ने टिङ्कर नाकाको पनि छ । यी दुवै लोकमार्गको निर्माणले राजस्व छली
र तस्करीमा समेत नियन्त्रण गर्न सहज हुने छ । तसर्थ, धार्मिक एवम्‌ पर्यटनका साथै आर्थिक, सामाजिक र संस्कृतिक रूपले रणनीतिक महत्त्वका सेती लोकमार्ग र महाकाली लोकमार्ग जुन हाम्रो सार्वभौमिकता र अखण्डतासँग समेत जोडेका छन्‌ । तिनलाई मात्र सामान्य लोकमार्गको रूपमा बुझ्ने दृष्टिकोणको अन्त्य हुनु र छिटै निर्माण सम्पन्न गर्न आवश्यक रहेकोतर्फ सरकारको
र असुरक्षित छाडिदिँदा अरूले हाम्रो भूमि मिच्ने अवसर पाइरहेका छन्‌ । हाम्रो भूमि मि्चिँदै गएको छ । सीमा व्यवस्थापन सम्बन्धमा पहिले पनि मैले कुरा उठाइसकेको छु । आज पुनः अध्यक्ष महोदयमार्फत गम्भीर रूपले सरकारको ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छु । भारतीय सेना त्यस्तै भूगोलमा त्यहाँ बाह्रै महिना बस्न सक्छ भने हाम्रा सुरक्षाकर्मीहरू किन कन बस्न सक्दैनन्‌? भारतले आफ्ना सुरक्षाकर्मीलाई जे सुविधा दिएको छ किन दिन
को समय निर्धारण गरेको छु ।
सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, अहिले हामीले यो अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग (तेस्रो संशोधन) विधेयकमाथि छलफल सुरु गरेका छौँ । म आफ्नो संसदीय दल नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट केही आधिकारिक कुराहरू दर्ज गर्न चाहन्छु । त्यो कुरा के भन्दाखेरि
पहिलो त यो मुलुकमा सुशासनको निमित्त अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले एउटा ठुलो भूमिका, महत्त्वपूर्ण भूमिका, अति महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिराखेको कुरामा दुई मत हुन सकिँदैन । र अझ हामी यो अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले आफ्नो कार्यक्षेत्रभित्र, आफ्नो अधिकारक्षेत्रभित्र जे जस्ता विषयवस्तुहरूमा काम गर्न अधिकार पाएको छ, क्षेत्र पाएको छ त्यसमा अझ अत्यन्त प्रभावकारी ढङ्गले
काम गर्न सकोस्‌ । र साँच्चीकै मुलुकमा सुशासन स्थापित गर्नमा यो संस्थाले अत्यन्त ठुलो भूमिका खेलेको छ भन्ने कुरा जनताले पारदर्शी ढङ्गले बुझ्न सकोस्‌ ।त्यसकारण एउटा स्ट्रङ, अत्यन्त बलियो अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको पक्षमा तस रहेको हाम्रो दल रहेको छ भन्ने कुरा म राख चाहन्छु । तथापि, अब अहिले दिएकै काममा अलिकति चस्ती चुस्ती भको छैन कि?
अलिकति आफ्नो क्षमतालाई अझ नेपाली जनताले पुग्ने गरी, अझै पुगेनत्यही त् त्यही क्षेत्रमा जे काम दिएको छ त्यही क्षेत्रमा अझ जनताले देखिने गरी, जनताले बुझ्ने गरी, दुनियाले बुझ्ने गरी कामहरू होस्‌ भन्ने जनताको चाहना रहेको छ । त्यसकारणले जनताले चाहेको कुरा त्यो हो अहिले, हामीले चाहेको कुरा त्यो हो । अहिलेको विन्दु भनेको उसको अधिकार क्षेत्रलाई या कार्यक्षेत्रलाई बढाइदिने
खालि कामको बोझ मात्रे दिने र एन्ड रिजल्टअहिले दिएको नहेर्ने भन्ने कुराभन्दा पनि अहिले दिएको काममै एन्ड रिजल्ट राम्रो आओस्‌ भन्ने हाम्रो चाहना हो । त्यसकारणले अलिकति अहिले यो कार्यक्षेत्र बढाउने कुरा जुन गर्या छ त्यसमा हाम्रो अलिकति रिजर्भेसन छ, असहमति छ । त्यो म दर्ज गर्न चाहन्छु । धन्यवाद ।
विमला राई पौडयाल ।सम्माननीय अध्यक्षज्यू, यो दुइटा बिधेयक हामीले धेरैअगाडि नै विधायन समितिबाट पारित गरेका हौँ । धेरै लामो छलफल पनि भको हो । अहिले वास्तवमा त्यो छलफल भा'को विषयवस्तुहरू मेटिन पनि थालिसके दिमागबाट । निकै लामो समय लियो हाम्रो राष्ट्रिय सभाले यो विधेयकहरूलाई यहाँबाट पारित गराउनको लागि । विभिन्न कारणहरू होलान्‌ । जे भए पनि
हामी चाहिनेभन्दा बढी समय लगायौँ यो दुइटा विधेयकहरू पारित गराउनको लागि जस्तो मलाई लाग्छ । किनभने हामीले विधायन व्यवस्थापन समितिबाट धेरैअगाडि नै यहाँ ल्याएका हौँ यो विधेयकलाई । अब जसरी भए पनि आज पारित हुँदै छ । यसमा मलाई खुसी पनि लागेको छ । कम्तीमा गरेको काम खेरगएन जस्तो मलाई लागेको छ । यसमा दुइटा कुरमा हामीले अलि धेरै छलफल गरेका थियौं, जुन चैं आज सम्झिनुपर्छ माननीयज्यले जस्तो मलाई लाग्छ । एउटा भनेको पूर्ववक्ता ज्यूले पनि उठाइसक्नुभा'को छ ।
अख्तियारलाई सार्वजनिक संस्थाहरूमा मात्रै केन्द्रित गराएर अनि निजी क्षेत्र, बैङ्क, वित्तीय, सहकारी यस्ता थुप्रै संस्थाहरू छन्‌ । जहाँ पनि बेथिति छ त्यहाँ पनि अख्तियारको दुरुपयोगहरू भा'का छन्‌ । तर तिनलाई नियमन गर्नको लागि अरू नै खालको व्यवस्थाहरू गर्दाखेरि चैं राम्रो हुन्छ कि भन्ने खालको एउटा तर्क थियो भने अर्को तर्क भनेको यो अख्तियारलाई नै अझै बढी क्षेत्राधिकार दिने भन्ने कुरा थियो । क्षेत्राधिकार धेरै दिँदा
खेरि गरिराखेको काम पनि गर्न झन्‌ फितलो हुने हो कि कतै हराउने हो कि भन्ने कन्सर्न पनि थियो । यसमा चैं अब विधायन व्यवस्थापन समितिले बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाहरू, अरू निजी क्षेत्रहरूलाई पनि केही न केही किसिमको अनुगमन गर्न पर्छ, नियमन गर्नुपर्छ भन्ने किसिमले पारित गरेको छ । आशा छ यसमा अझै बढी छलफल हुन्छ प्रतिनिधि सभामा गएर । अर्को भनेको चैं जुन चैं अति नै महत्त्वपूर्ण छ । यो भनेको चैं भनेको बेलामा हामीले पैसाको मात्रै अख्तियार दुरुपयोग हेल्लौँ । धुस लिएको, दिएको हेछ्छौँ । तर कतिपय
अवस्थामा चैँ गर्नुपर्ने निर्णय समयमा नगरेको, त्यो चैँ अख्तियारको दुरुपयोग हो कि होइन? भनेर हामीले पनि छलफल गरेका थियौं । र त्यसलाई पनि समेटिनुपर्छ । जति कुनै अधिकारीले आफूले गर्नुपर्ने निर्णय समयमा गर्दैन र त्यसका कारणले आफूले गर्नुपर्ने काम समयमा गर्दैनन्‌, निर्णय समयमा नगरेर त्यसका कारणले मुलुकले क्षति बेहोर्नुपर्छ भने त्यसलाई पनि अख्तियार दुरुपयोगमा राख्नुपर्छ भनेर हामीले छलफल गरेका हौं । त्यो पनि परेको छ जस्तो मलाई लाग्छ । तर अब प्रतिनिधि सभामा काटिने हो कि भन्ने डर पनि छ । यो कुरा मैले
यहाँ हाइलाइट गर्नुपर्छ भनेरमैले यहाँ राख । धन्यवाद ।
सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, नढाँटी भन्नुपर्दा यो विधेयक हामी आउनुभन्दा दुई, तीन डर वर्षअगाडि आइसकेको हुनाले मैले पढेको छैन । तथापि, सैद्धान्तिक कुरा के भन्न चाहन्छु भने अरूले गरेको भ्रष्टाचारको छानबिन त अख्तियार अनुसन्धान आयोगले गर्ने, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले गर्ने अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नै भ्रष्टाचार गर्छ भने कसले गर्ने? यो, यो विधेयकमा छ कि छैन मलाई था' छैन । जस्तै हामीले हाम्रोमा त देख्यौं । अख्तियार दुरुपयोग
अनुसन्धान आयोगको सदस्यले नै पनि भ्रष्टाचार गर्नुभएको रहेछ । सदस्य मात्र होइन अध्यक्षले पनि भ्रष्टाचार गर्नुभएको रहेछ । उहाँहरूमाथि कारबाही भयो । त्यसैले यो बिधेयकमा, सायद यो विधेयकमा हुन्छ कि हुँदैन त्यो था' छैन । तर के छ भने त्यतातिर पनि ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । किनकि रक्षक नै भक्षक भयो भने कसरी त्यसको चैँ कल्याण हुन्छ? हित कसले गर्छ त? त्योतर्फ पनि ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । यो बिधेयकहरू यसरी बनिरहँदा यसरी ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ।
र त्यसैले यदि त्यो भ'को छ, यो बारेमा केही छ भने त त्यसमा त्यो ठिकै नै भयो । त्यस्तो छैन भने त्यतातर्फ पनि सोच्नुपर्ने हुन्छ र त्यो कुरा यो विधेयकमा छ कि छैन? छैन भने कहाँ हुनुपर्ने हो? कुन निकायमा हुनुपर्ने हो? कुन प्रक्रियाबाट त्यो आउनुपर्ने हो? त्यो हुनुपर्ने हुन्छ । धन्यवाद ।माननीय सदस्यहरू, "विधायन व्यवस्थापन समितिको प्रतिवेदनसहित अख्तियार
छलफल गरियोस्‌" भन्ने प्रस्तावमाथिको छलफलमा माननीय सदस्यहरूले बोल्ने क्रम यहीँ समाप्त हुन्छ । माननीय सदस्यहरू, अब म सम्माननीय प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल "प्रचण्ड" को तर्फबाट माननीय कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्री डाक्टर बेदुराम भुसाललाई छलफलमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिन समय उपलब्ध गराउँछु ।
सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, यो अहिले हामीले छलफल गरिरहेको अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसम्बन्धी विधेयक हामीले वास्तवमा करिब करिब दुई वर्षअगाडि नै छलफलगर्या थियौं भन्ने जुन सम्झना गर्नुभो' मान्यजीले त्यो यथार्थ हो । यो ऐन,
अझ फराकिलो ढङ्गले हेर्नुपर्दछ भन्ने मुख्य उद्देश्यकासाथ यो विधेयक प्रस्तुत भएको थियो । र राष्ट्रिय सभाको विधायन व्यवस्थापन समितिमा धेरै लामो समय, धेरै गम्भीरताका साथ छलफल भएर नै समितिबाट पारित गरिएको थियो । त्योमाननीयहरूज्यूले बोल्दाखेरि दर्साउनुभएको नै छ । केही अझै परिमार्जनको आवश्यकता छ
भन्नेपनि माननीयज्यूले राख्नुभको छ । हामीले सदैव परिमार्जनको ढोका खुल्ला राख्छौं नै ।त्यसकारणले माननीयज्यूहरूले जे प्रश्नहरू राख्नुभको छ ती प्रश्नहरूका सन्दर्भमा अब हामीलेयहाँबाट पारित गरेर प्रतिनिधि सभामा पठाइसकेपछि प्रतिनिधि सभामा पनि सघन रूपमा छलफलहुने छ र आवश्यकताअनुसार त्यहाँबाट पनि परिमार्जन हुने छ भन्ने विश्वासका साथ
मैलेमाननीयज्यूहरूका प्रश्नहरूलाई यतिमै सम्बोधन गर्न चाहन्छु । धन्यवाद । माननीय सदस्यहरू, "विधायन व्यवस्थापनसमितिको
गराउँछु ।
छलफल गरियोस्‌"भन्ने प्रस्ताव सभासमक्ष पेस गर्दछु । धन्यवाद । सम्माननीय अध्यक्ष- माननीय सदस्यहरू, अब म उक्त प्रस्तावलाई निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्दछु ।माननीय सदस्यहरू, यो प्रस्तावको पक्षमा हुने माननीय सदस्यहरूले "हुन्छ" भन्नुहोला र यसको विपक्षमा हुने माननीय सदस्यहरूले "हुन्न" भन्नुहोला । यो प्रस्तावको पक्षमा हुने माननीय सदस्यहरूले "हुन्छ" भन्नुहोस्‌ । -"हुन्छ'यो प्रस्तावको विपक्षमा हुने माननीय सदस्यहरूले "हुन्न" भन्नुहोस्‌ । 'हुन्न" भन्ने आवाज सुनिएन तसर्थ, "विधायन व्यवस्थापन समितिको प्रतिवेदनसहित
आआफ्नो नाम अध्यक्षको डयाससँगै बसेका सचिवालयका कर्मचारीहरूलाई उपलब्ध गराइदिनुहुन अनुरोध गर्दछु । छलफलमा भाग लिने प्रत्येक माननीय सदस्यलाई तीनमिनेटको समय निर्धारण गरेको छु । सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, अब यो दुइटा विधेयक, अघिको यो अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग विधेयक रयो भ्रष्टाचार निवारण (पहिलो संशोधन) विधेयक एकाअर्कासँग अन्यन्त कोहोरेन्समा
यो तादत्म्यभएर जोडिएको स्थिति हो । त्यसकारणले निश्चित रूपमा मैले अघि पनि भनिसकेँ कि यो शून्य,अष्टाचारसम्बन्धी शून्य सहनशीलताको नीतिमा यो मुलुक जानुपर्छ र त्यसको लागि हरेक हिसाबलेहाम्रो दल तयार छ । र भ्रष्टाचारको विरुद्धमा भ्रष्टाचारलाई न्यूनीकरण गर्ने, उन्मूलन गर्नेयहाँका सम्बन्धित संस्थाहरूले जति पनि कामहरू
कि तिमीहरूको देशमा जुन सरकारले न्यासनल कन्ट्राक्टदिन्छ कम्पनीहरूलाई, दिन्छ चाहिँ ह्‌दन्छ कन्सट्रक्सन कम्पनीहरूलाई, ठक्का दिन त्यो ठेक्का चाहिँ ट्रान्सप्यारेन्ट भएन । एउटमान्छेले कसरी बारम्बार पायो? त्यसले क्वालिटी पनि राम्रो दिरा' छैन । त्यहाँ लिकेजेजहरू पनिधेरै छ । करप्सन पनि धेरै छ । तर त्यही मान्छेले तिमहरूको देशमा बारम्बार पाइरा' छ,ठेक्का पाइराखेको छ । त्यसकारण ट्रान्सप्यारेन्ट बनौं, पारदर्शी बनौं । यो ठेक्का दिने कुरालाई भनेँ ।
दोस्रो सर्त, तीनटा सर्तमध्येको दोस्रो सर्त अहिले एडीबीले राखिराखेको छ । यसको अर्थ के हो भन्दाखेरि सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, हो यो कुरासँग हामी अत्यन्त सहमत छौँ र चिन्तित पनि छौँ । कि हाम्रा देशमा नीतिगत भ्रष्टाचार मात्रै होइन, हाम्रो देशमा भौतिक भ्रष्टाचार मात्रै होइन त्योभन्दा पनि खतरनाक रूपमा एउटा भ्रष्टाचारको के रूप आ'को छ भन्दाखेरि पदमा बस्ने र जो जति ठुलो पदमा बस्छ त्यो पदमा बस्ने मान्छेको कन्सेन्टमा डिरेक्ट, इन्डिरेक्ट कन्सेन्टमा वरिपरिका मान्छेहरूले भ्रष्टाचार गर्ने र त्यसलाई
कडाइका साथ निर्मूलन गर्नुपर्यो, न्यूनीकरण गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । त्यो दिशामा संस्थाहरू अगाडि बढोस्‌, सम्बन्धित संस्थाहरू डक र त्यसकारणले दिनकै कामहरूलाई प्रभावकारी ढङ्गले अगाडि बढाओस्‌ । अहिले धेरै क्षेत्रमा हाँगाबिँगा फलाउनेतिर नजाओस्‌ । त्यसकारणले त्यो सन्दर्भमा अलिकति हाम्रो यहाँ रिजर्भेसन रहेको हो । त्यो रिजर्भेसन दर्ज गर्दै तर यी संस्थाहरूले राम्रोसँग काम गरोस्‌ । त्यसमा सफलता पाओस्‌ भन्ने शुभकामना दिन चाहन्छु । धन्यवाद ।
महोदय, यो बारेमा अलिकति अगिकै कुरा, हामी पछि आएको हुनाले यो विधेयकबारे त्यति अध्ययन गर्न पाइएको छैन । आज यो एजेन्डा छ भन्ने था' पाको भए खोजेर पढ्नुहुन्थ्यो । तथापि, भ्रष्टाचारको कुरा जब जब आउँछ तब तब त्यसको बारेमा बोल्नको लागि यो मुख अनि अलि अलि लेखिटोपल्ने भएको हुनाले लेखको लागि हात र कलम केही खुब चिलाउने गर्छ । हो त्यो भएको हुनाले केही कुरा राख्न चाहन्छु । यो भ्रष्टाचार भन्ने जुन कुरा छ, यो बिल्कुलै ठिक कुरा होइन ।
यो एकदम नराम्रो कुरा हो, एकदम खराब कुरा हो । र मैले हाम्रो नेपालमा मलाई संसारमै पनि म भ्रष्टाचार गर्छु भनेर भन्ने कोही माइकालाल,माइकालाल राख मिल्छ भने यहीं राखियोस्‌ । राख मिल्दैन भने चैँ वीर पुरुष, वीरबहादुर त्यस्तो भेटा छैन । म भ्रष्टाचार गर्छु । कसले के गर्न सक्छ ल गरेर देखाओस्‌ भनेर भन्ने त्यस्तो बीर मैले कोही भेट्या छैन । तथापि, यो भ्रष्टाचार कहिल्यै उन्मूलन हुँदैन । कम पनि हुँदैन,
उन्मूलन पनि हुँदैन, निवारण पनि हुँदैन । यो झन्‌ बढ्या छ, बढ्या छ । भ्रष्टाचारीहरू जन देखा पर्या छन्‌, पर्या छन्‌ । त्यस्तो हुन्छ । त्यो किन हो त भन्दाखेरि मुख्य गरेर प्रणाली, सिस्टम, व्यवस्था । यो जुन व्यवस्था छ हामीसँग यतिबेला यो पुँजीवादी व्यवस्था, यो पुँजीवादी व्यवस्थामा भ्रष्टाचार कहिल्यै निवारण हुँदैन । कमी हुन सक्ला । धेर, थोर कमी हुन सक्ला, निवारण कहिल्यै सक्दैन, कहिल्यै सक्दैन वन्त लागि समाजवादी निवारण ल हुन , उन्मूलन हल हुन दन । त्यसको लागि समाजवादी व्यवस्था
निवारण भन्ने जुन शब्द छ यो पनि ठिक भएन भन्ने मलाई लाग्दछ । किनभने त्यस्तो भएको भए त राम्रै हुन्थ्यो तर त्यो सम्भव छैन यो व्यवस्थामा । पहिला पहिला अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग जुन छ, त्यसको नाम कतिपयलाई था' छ अथवा छैन अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोग थियो, अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोग । अख्तियार दुरुपयोग निवारण हुन सक्दैन भन्ने सोचेर होला । त्यतिबेला कानुन निर्माताहरूले अनुसन्धान आयोग बनाए । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग । त्यसरी नै यो भ्रष्टाचार निवारण सम्भव छैन तर जे होस्‌
यसलाई कसरी कम गर्न सकिन्छ, त्योतर्फ जानुपर्ने हुन्छ । त्यो बारेमा केही व्यवस्था भएको होला भन्ने म आशा गर्दलछु । निवारण जहाँसम्म कुरा छ निवारण उन्मूलन, एलिभेसन, समाप्ति, अन्त्य यो त सम्भव छैन । कम भयो भने पनि त्यसलाई चैं हामीले धन्य मान्नुपर्ने हुन्छ । धन्यवाद ।
इस्टिमेट गर्नेदेखि सुरु भएर कार्यान्वयन गर्ने तहमा अनि एकाउन्ट शाखाबाट अन्तिममा यसको एउटा चेन छ । यो चेनलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने बारेमा हाम्रो समितिमा, यो विधायन व्यवस्था समितिमा हामी सहभागी हुँदैनौं । कसरी छलफल भ'को था' छैन । यसको प्रतिवेदन हेर्न पाइएन, सरी ।हामीलाई के लागिरको छ भने यो भ्रष्ट
आचरणको कुरा भएकोले जहिलेसम्म सामाजिक दायित्व मान्छेले, व्यक्तिले जल्ले जल्ले त्यो काम गर्ने हो त्यसले त्यसलाई आत्मबोध गर्दैन, जनताप्रतिको जिम्मेवारी बोध गर्दैन तबसम्म भ्रष्टाचार भइरहन्छ । सुन्नमा यस्तो आ'को छ । सामाजवादी मुलुकमा पनि भ्रष्टाचार हुने र मृत्युदण्ड दिने कुरा भने पुँजीवादी मुलुकमा पनि भ्रष्टाचार हुने त्यसलाई कारबाही गर्ने चलन छ । हामीकहाँ चैं आचरण शृद्धि नभएको कारणले गर्दा र मलाई लागिरहेको कुरा के हो भने
जहिलेसम्म ठुलाहरूले आफ्नो आचरण शुद्ध गर्ने कामगर्दैनन्‌, जहिलेसम्म ठुलाहरूले जनताप्रतिको जिम्मेवारी बोध गर्दैनन्‌, त्यो चेत उनका दिमागमा आउँदैन तबसम्म भ्रष्टाचार निवारण गर्न सकिँदैन । कानुनले मात्र, कानुन बनेको कारणले मात्र भ्रष्टाचार निवारण हुन सक्दैन । यो चैँ समाजप्रति दायित्व बोधले मात्रै त्यो चेतबाट मान्छे उड्दा मात्रै, त्यो चेत आफ्नो दिमागमा आउँदा मात्रै भ्रष्टाचार निवारण गर्न सकिन्छ । जे होस्‌
कमी फेरहेका, यी कानुनमा कमी रहेको कुराहरूलाई करेक्सन गर्न यो ऐन आ'को छ । यो ऐनले ठिक ब्किढङ्गले हाम्रो समाजलाई ठिक दिशामा लानको लागि यो ऐन कार्यान्वयन हुन सकोस्‌ । धन्यवाद । सम्माननीय अध्यक्षज्यू, यसमा, यो विधेयकमा सबैभन्दा बढी हामीले छलफल गरेको विधायन व्यवस्थापन समितिमा ।कति नयाँ सांसदहरू पनि हुनुहुन्छ पछि आउनुभा'को ।
था' पाउँदा राम्रै हुन्छ । नीतिगत भष्टाचार केलाई भन्ने? यसको स्कोप के हो? र यसलाई कसरी हामीले नियमन गर्ने अथवा नियन्त्रण गर्ने? भन्ने विषयमा सबैभन्दा बढी हामीले छलफल गरेका थियौँ । हामी सङ्घीयतामा गयौं । सङ्घीयतामा गइसकेपछि अब पहिलादेखि नै कुनै निर्णय चैँ कस्तो हुँदो रहेछ भने मन्त्रालयबाट अलि अब यो रिस्क भयो । यसलाई निर्णय गर्ने कि नगर्ने था' छैन भन्ने त्यसलाई चैं मन्त्रिपरिषद्मा पठाइदिने । अनि मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय गरिसकेपछि त्यो नीतिगत निर्णय हुने, नीतिगत निर्णय चैं भ्रष्टाचार नभनिने अथवा
ष्टाचारको लागि गरिने अनुसन्धानको दायरामा नपर्ने अहिले भइराखेको त्य त्यही छ त्यसले गर्दाखेरि कति मन्त्रिपरिषदले त्य नपन । आहल भइराखका त छ । त द्‌ का्त कुराहरू सान्त्रपारषद्‌द गरेका निर्णयहरू न निर्णयहरू आर्थिक कारोबारसँग प्रष्ट रूपमा जोडिएका हुन्छन्‌ । तर तिनीहरूलाई भ्रष्टाचार भन्न मिल्दैन हत ल्दैन किनभने तिनीहरू नीतिगत निर्णय भनेर भनिन्छ । अहिलेको समस्या त्यो छ । त्यसमा हामीले धेरै नै छलफल गरेका थियौं तर पनि हामीले यो विधेयकमा अहिले पनि त्यसलाई चाहिँ राम्रोसँग प्रष्टसँग यसरी नै निराकरण गरौं भनेर जान सकेनौं । यद्यपि, विभिन्न खालका क्ल्जहरू हामीले राखौं । त्यो भएर यो विषयमा अझै पनि छलफल चैं प्रतिनिधि सभामा हुन्छ जस्तो मलाई लाग्छ र गर्न पर्छ ।
र यो चैं पब्लिक डिबेटको विषय पनि बनाइनुपर्छ जस्तो मलाई लाग्छ । र अर्को चैं यो अर्को मौलाइराखेको के छ भनेदेखि यो पदमा हुन्जेलसम्म निर्णय गरिराखे कुनै ठुलठुलो डोनर एजेन्सीहरूको प्रोजेक्टहरूको विषयमा होला, ठुलठुलो अर्गनाइजेसनहरूको विषयमा होला होइन राम्रोसँग मल्टी लेटर अर्गनाइजेसनको विषयमा, परियोजनाहरूको विषयमा पदमा हुन्जेलसम्म निर्णय गरिराख्ने अनि रिटाएर भ'को भोलिपल्ट त्यही संस्थामा गएर जागिर खाने । यसलाई भ्रष्टाचार भन्ने कि नभन्ने? त्यो पनि फेरि आफैले निर्णय गरेको
परियोजनामा रिटाएर भएको भोलिपल्टदेखि जागिर खाने । यस्तो यहाँ प्रशस्तै छ । अनि तपाईं हेर्नुहुन्छ त्यो निर्णय गर्दाखेरि हे भगवान्‌ कसरी यो निर्णय गर्या होला जस्तो लाग्छ किनभने उसले आफ्नो स्पेस त्यहाँ पहिला क्रिएट गरेर निर्णय गर्या छ कतिपय विषयहरूमा । अरू अरू देशहरूमा कुलिङ पिरिएड हुन्छ । जहाँ सार्वजनिक व्यक्तिहरूले कुनै कर्मचारीसावर्जनिक स्थान छोडिसकेपछि, यसमा कर्मचारी पनि पर्छन्‌, राजनीतिक व्यक्तित्वहरू पनि पर्छन्‌ । छोडिसकेपछि कुलिङ पिरिएड हुन्छ । कम्तीमा दुई वर्ष उसले आफ्नो
सदस्यहरू, अब म सम्माननीय प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल "प्रचण्ड" को तर्फबाट माननीय कृषि तथा पशुपन्छी बिकास मन्त्री डाक्टर बेदुराम भुसाललाई छलफलमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिन समय उपलब्ध गराउँछु । सम्माननीय अध्यक्ष महोदय, भ्रष्टाचार निवारण
छ । यसमा सदनमा छलफल गर्ने क्रममा माननीयज्यूहरूले प्रश्नभन्दा पनि आफ्ना धारणाहरू राख्नुभको छ । त्यसका निम्ति म माननीयज्यूहरूलाई हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छु । निश्चय नै माननीयज्यूहरूले राख्नुभएका सरोकारहरूलाई प्रतिवेदनसहित हामीले प्रतिनिधि सभामा पठाइसकेपछि त्यहाँ छलफल गर्ने क्रममा सम्बोधन गर्ने सम्भावना रहने छ
दीपा धामीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
डिग्रा देवीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
टेकबहादुर ऐरको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
सुमन शेखरमानन्धर नेपालको कृषि अर्थविद् तथा गायक हुन्
आधिकारिक रूपमा पहिलो नेपाली चलचित्र नायक शिव शंकर मानन्धरलाई मानिन्छ
नेपाली सङ्गीतमा पुर्‍याएको योगदानका लागि सङ्गीत उद्योगले सम्झिरहनु पर्ने एउटा नामकोइलीदेवी हो
रेडियो नेपालमा कार्यरत रहँदा मास्टर रत्नदास प्रकाश निकै लोकप्रिय थिए
प्रकाश श्रेष्ठ आधुनिक नेपाली गायक हुन्
सेते नेपाली श्रोतामाझ भिजेका गायक हुन्
शान्ति धामी एक लोकप्रिय लोक गायक हुन्
गोपिसिंह नेपालीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
बेनीमाधव भट्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
जगदिश समाल नेपाली आधुनिक तथा गजल गायक हुन
गोपाल बिस्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बैतडी जिल्लामा भएको हो
बिद्या तिमिल्सिनाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बाजुरा जिल्लामा भएको हो
बिमला बुढाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बाजुरा जिल्लामा भएको हो
कुमार बस्नेत नेपालका लोकप्रिय लोक गायक हुन्
चाँदनी मल्लको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको दार्चुला जिल्लामा भएको हो
सबिन राई नेपाली पप गायक तथा संगीतकार हुन्
गणेशबहादुर सिंहको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
सबिता भट्टले सुदूरपश्चिमका गीतहरू गाएकी छन्
नारायण बिस्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
दुर्गादेवी जोशीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
गोरखबहादुर थापाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
पाण्डव सुनुवारले नेपाली साङ्गीतिक दुनियाँमा हत्तपत्त नमेटिने पहिचान मात्र बनाएका थिएनन्
झंकर साउदको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
मोहन बजुलिया देउडा गीतका प्रखर गायक हुन्
गणेश बमको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको दार्चुला जिल्लामा भएको हो
यस क्षेत्रमा राजेन्द्रबहादुर थापाको योगदान अद्वितीय छ
मनोरथ खडायतको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
डिल्लीराज फुलाराको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
निमराज ओझाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
जयभक्त जोशीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
शीर्षक राखेका रहेछन् सन्तोष शर्माले
नन्दसिंह धामीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
नन्दकृष्ण जोशी देउडा गायक हुन्
राजु नेपालीका गीति एल्बमहरू निकै लोकप्रिय छन्
नृप स्वारको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
देउडा गायक मान बहादुर केसीको कठै दैव तलाई एल्बम बजारमा आउँदै छ
पदमबहादुर रोकायाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
गायक रामकृष्ण ढकाल यिनलाई आफ्नो गडफादर मान्दछन्
डबल बोहराको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
मित्रसेन थापा मगर जन्मँदा उनका बाबु फर्स्ट गोरखा राइफल्समा कार्यरत थिए
नवीन भट्टराई नेपाली पप गायनमा ख्याति कमाएका गायक हुन्
रत्ना जोशीको नाम साङ्गीतिक क्षेत्रमा निकै लोकप्रिय छ
शैलेन्द्र मोहन प्रधान बाबु सङ्गीत संयोजक हुन् र उहाँको जन्म हेटौँडाको स्कुल रोडमा भएको हो
यस चलचित्रका निर्देशक प्रदीप श्रेष्ठ हुन्
सुवि शाहद्वारा सङ्कलित धादिङको पञ्चैबाजाको धुन रेडियो नेपालबाट विजयादशमीभर बजाइन्थ्यो
मनोहरराम दमाईको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बैतडी जिल्लामा भएको हो
तिला जुम्ला जिल्लाको पूर्वी भागबाट पश्चिम हुँदै कालिकोट जिल्लामा प्रवेश गरी सेरीगाड नजिकै कर्णालीमा मिसिन्छ
सुदिप बुक्स एन्ड स्‍टेसनरीलाई बेचेर उनले अर्को पसल सुरु गरे
सुर्खेत जुम्ला सडक यो गाउँबाटै जान्छ यो गाउँलाई पिपलकोटको मुख्य व्यापारिक स्थानमा लिन सकिन्छ
तेह्रथुम जिल्ला अस्पतालमा औषधिको अभाव भएपछि बिरामीहरू इलामतिर झर्न थालेका छन्
पोखरा फेवा ताल आसपासको क्षेत्रमा यो वनस्पति प्रशस्तमात्रामा पाइन्छ
अर्थोपेडीक अस्पतालको हालको विवरण र विगतको विवरणमा निकै विभन्नता आएको छ
चेहेरे ठोकर्पा मोटरबाटो सुनकोशी नदीपारी चवन्न सालदेखि सञ्चालनमा आइरहेको छ
करिब तीस हजार मानिसहरू मारिए पचास हजार व्यक्ति गिरफ्तार भए हजारौँले कालापानीको सजाय पाए
सौर्य अन्तर्राष्ट्रिय उच्च माध्यमिक विद्यालय र कलेजको विगत त्यति राम्रो छैन तर वर्तमानमा निकै प्रगति गरेको छ
गण्डगी नदी नेपालको मध्य क्षेत्रमा बग्ने धेरै नदीहरू मिलेर बन्ने नदीको नाम हो
दुई हजार उनान्सत्तरी पौष अट्ठाइस गतेबाट माघ छ गतेसम्म बढैया तालमाघी तथा कृषि महोत्सवको आयोजना गरेको छ
शीतल बुक्स एन्ड स्टेसनरी सेन्टरले धेरै पुराना पुस्तकहरू स्कुलको पुस्तकालयलाई अनुदान स्वरूप प्रदान गरेको छ
भरतपुर सहर नेपालको मध्य क्षेत्रमा रहेको एउटा महत्त्वपूर्ण सहर हो
दाहाल सुरुवातदेखि नै द काठमाडौँ किचन नामक नेपाली रेस्टुराँ चलाउनु हुन्छ
कबाबका पारखीहरूले घर ए कबाबमा जानु सबैभन्दा राम्रो हुन्छ
गाईघाटमा अवस्थित त्रियोग उच्च माध्यमिक विद्यालयले शिक्षा क्षेत्रमा गरेको योगदानको कदर गर्दे कार्यक्रमको आयोजना गरियो
ज्ञानकुन्ज उच्च माध्यमिक विद्यालय र कलेजमा धेरै विद्यार्थीको भिड लाग्नाले आफ्नो क्षमता बढाउनु पर्ने भएको छ
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय नेपालको पूर्व क्षेत्रमा अवस्थित एउटा विश्वविद्यालय हो
सुविधा सम्पन्न व्यापारिक कम्लेक्स तथा मलहरू खुल्ने क्रम बढ्दो छ यही क्रममा दरबारमार्गस्थित राइजिङ मल खुलेको छ
सहिद स्मारक कलेजले गरिब तथा जेहेन्दार विद्यार्थीहरूलाई छात्रवृति प्रदान गर्दै आएका छन्
कुमारी बैङ्क लिमिटेडले नायब प्रमुख कार्मचारी अधिकृतमा राजिव गिरीलाई नियुक्त गरेको छ
क्रसओभर नेपालले आफ्नो साधारण सभा गत महिनाको पन्ध्र गते सम्पन्न गरेको छ
यो बाटो दक्षिण पश्चिम दिशातिर मोडिन्छ र चितवन नवलपरासी जिल्लाको सिमानाबाट भारत छिर्दछ
पूर्वाञ्चलका पहाडी क्षेत्रका जनताका लागि धनकुटा अस्पताल नै एउटा विकल्प हो
गुँदे ताल कास्की जिल्लाको लेखनाथ नगरपालिकामा अवस्थित ताल हो
नेपालको पुरानामध्ये एउटा व्यावसायिक सहर धरान हो
क्यानबराको प्रमुख बजार सिटी सेन्टर हो
मसालेदार खाना रुचाउनेहरूले चिली बार एन्ड भोजनालयमा जानु उत्तम हुन्छ
सुन्दरी गाउँ पूर्वी नेपालको सङ्खुवासभा जिल्लाको खाँदबारी नगरपालिकाको उत्तरी भागमा अवस्थित छ
कप्तान यज्ञबहादुरलाई दुई हजार एकतिस साल मङ्सिर छब्बिस गतेका दिन कमला नदीको किनारामा लगेर फाँसी दिइयो
सेन्टरपोइन्ट नेटवर्क पनि अन्य कम्पनीहरूसँग मिलेर धेरै किसिमका कार्यहरू गर्दै आएको छ
सिन्धुलीमा कमलामाई तथा गाईघाटमा त्रियुगा जस्ता नगरपालिका भएको यस उपत्यकामा कटारी घुर्मी भिमान लगायतका बजारसमेत छन्
बिरेन्द्र जोहारीलको विशेष सूचनाका आधारमा बाघको अठार किलो हड्डी र छाला सहित चारजनालाई पक्राउ गरिएको जानकारी दिनुभयो
कागजातहरू इन्कोडिङ गर्ने मार्कअप भाषा
किमको निधनपछि उनका छोरा किम जोङ उन उत्तराधिकारी हुने सङ्केत दिएको छ
उपकरण जसले डिजिटल जानकारी इनकोड गर्न एनालग वाहक सङ्केत नियन्त्रण गर्दछ
यहाँबाट हिउँबारीको धेरै सुन्दर दृश्य देखिन्छ
कावासोती नवलपरासी जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति
विकिमिडिया मतदान टेम्पलेट
शङ्कर सिंह बिस्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको दार्चुला जिल्लामा भएको हो
जानकी आँखा अस्पतालमा दैनिक सय भन्दा बढी अपरेसन हुन्छन्
संस्कृत साहित्यमा विभिन्न प्रसङ्गमा प्रयुक्त शब्दको प्रयोग जाति देशको अर्थमा प्रयोग भएको पाइन्छ
हिरालाल ताम्राकार एक नामुद गायक तथा सङ्गीतकार हुन्
अर्को कृतकमा यो रोग निरोधक क्षमता हुँदैन संक्रमण पछि रोग लाग्छ मर्छ
जर्मनीको ट्रियरमा रहेको रोमन क्याथोलिक गिर्जाघर
इजिप्टमा रहेको पुरातन राजधानी
डेनिस लेखक परी कथा लेखक र कवि
शैक्षिक पत्रिका को प्रशंसापत्र प्रतिलेखको मतलब सङ्ख्या को परिमाण
सत्यराज आचार्य नेपाली गायक हुन्
उत्तरमा सोलुखुम्बु जिल्ला दक्षिणमा उदयपुर र सिन्धुली जिल्लासँग जोडिएको यस जिल्लालाई पश्चिममा रामेछाप जिल्लासँग लिखू नदीले छुट्याएको छ
ट्र्याक र फिल्ड दौड खेलाडी
भोज राज भट्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
कम्प्युटर लागि इलेक्ट्रोनिक दृश्य प्रदर्शन
प्रोफेसनल कम्प्युटर सिस्टमले स्थानीय विद्यालयहरूमा सस्ता र सजिला कम्प्युटरहरू प्रदान गर्ने भएको छ
कमलनयनाचार्यको नामै अनौठो छ
अमेरिकी अभिनेता मोडेल नर्तक निर्माता र गायक गीतकार
निर्मला भण्डारीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
कुन्ती रोकायाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा जन्मेका हेमन्त रोकायाका गीतहरू लोकप्रिय छन्
केरलका वैद्य परम्परामा आयुर्वेद विद्यालयहरूका स्तानकहरूदेखि पुर्ख्यौली पेसाको रूपमा भएका वैद्य पनि सामेल छन्
बुद्धिकृष्ण लामिछाने नेपालका लोकगीत सङ्कलक तथा गायक हुन्
विद्युत घटक जसले विद्युत सर्किट तोड्न सक्छ
बर्दिया राष्ट्रिय निकुन्ज पूर्वमा चेपाङ नदी पश्चिममा कर्णाली नदी उत्तरमा बबई नदी र दक्षिणमा पूर्व पश्चिममा महेन्द्र राजमार्गसँग जोडिएको छ
काठमाडौँ हवाइमार्गबाट पन्ध्र मिनेटको दूरीमा अवस्थित तथा सिमरा विमानस्थलबाट अत्यन्त नजिकैको सहर वीरगञ्ज हो
दोलखा रामेछाप र सिन्धुली वल्लो किराँतमा र सुनकोशी देखि अरुण नदीसम्मको भाग माँझ किराँतमा पर्दछ
शुसिला थापाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बाजुरा जिल्लामा भएको हो
क्याड नेपाल आजको दिनमा अन्य कम्पनीहरूभन्दा धेरै अगाडि छ
काबेली विकास बैङ्क लिमिटेड नेपाल राष्ट्र बैङ्कको वर्गीकरण अनुसार ख वर्गमा पर्ने एउटा बैङ्क हो
राप्ती नदीले चिरेर गएको यो उपत्यकालाई नेपालको सबभन्दा लामो महेन्द्र राजमार्गले समेत बिचैबाट काट्छ
भरत रावलको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्ल्याकहेडेड मुनिया भनिन्छ
मायादेवी गर्भिणी अवस्थामा माइत अर्थात् रामग्राम जान लाग्दा ईसापूर्व छ सय तेहिसमा लुम्बिनीमा सिद्धार्थ गौतमको जन्म भएको थियो
ट्रुबेडर कविताको संरक्षक
नैतिक कथा साहित्यमा यसको स्थान पहिलो मानिन्छ
केरलको आयुर्वेद चिकित्सा परम्परा शताब्दीयौँदेखि चल्दै आएको छ
सन् उन्नाइस सय अठहत्तरमा किमले ओक उनकी पत्नी चोइहीलाई अपहरण गर्ने आदेश दिनु भएको
सुदाम थापा र सिन्धु मल्लबिच भएको रमाइलो कुराकानी अवश्य हेर्नुहोस्
उनले पार्टी सेना जनताको सुरक्षा गर्नुपर्छ मजबुत बनाउनु पर्छ
मैले कसैलाई शिक्षा दिएँ आफ्नो रङ थोपर्ने दुराग्रह राखेको छैन
देवराज भट्टको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
विकिपिडिया लेखमा जोडिने क्युआर कोड
काल्पनिक रोलप्लेइङ खेल
भारतीय सामाजिक उद्यमी
किम जोङ उनले आफै शासन चलाउन नसकुन्जेल सम्मका लागि तायक नायबी रहने कतिपय विश्लेषकको अनुमान
बेलायतको लन्डनको वेस्टमिनिस्टरमा रहेको एङ्लिकन चर्च
जर्मनीको उत्तर राइनवेस्टफेलिया रहेको जिल्ला
प्रेमराज खत्रीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बैतडी जिल्लामा भएको हो
ग्‍लेनरी होटलको दुइ रेस्टुरेन्ट छन् एउटा ऋषि रोडमा अर्को अङडेन रोडमा
दक्षिण अमेरिकाको एन्डेस क्षेत्रमा परिवारले मुख्यता बोलेको भाषा
अर्मेनियाको विमानहरूको सूची
किङ लियर महान् अङ्ग्रेजी नाटककार विलियम शेक्सपियरद्वारा लिखित विश्व प्रसिद्ध नाटक
साठी मुरी फल्ने जग्गा रेकर गराएपछि सुब्बा नियुक्त गरिन्थ्यो
किचकवध भन्ने ठाउँ झापा जिल्लाको पृथ्वीनगर गाविसमा छ
मुरलीधर अवस्थीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बैतडी जिल्लामा भएको हो
दामोदर कुण्ड नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चलको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको निकै महत्त्वपूर्ण मानिने कुण्ड हो
छयालिसौँ एफआइएस अल्पाइन स्कि विश्व कप मौसम
सिभिल बैङ्क लिमिटेडले सिभिल क्यापिटल मार्केट लिमिटेडलाई सहायक कम्पनी बनाउने सम्बन्धमा सम्झौता गरेको छ
अमेरिकी चरित्र अभिनेता र आवाज अभिनेता
फ्रान्सेली एब्बोट कवि र सङ्गीत व्यवस्थापक
युटिसीको एघारको समय अफसेट सुचक
एकचालिसौँ एफआइएस अल्पाइन स्कि विश्व कप मौसम
आइस हकी च्याम्पियनसिप
रुसको सङ्घीय विषय रुसको क्राइ
बाइनरी ताराहरूको वर्ग
उन्नाइस सय छयानब्बे र सन्तानब्बेमा कोलम्बियाली फुटबल व्यावसायिकको पहिलो श्रेणी
ती मध्ये एक प्रजातिमा जीवाणुको संक्रमण पछि रोग लाग्दैन जीवाणुलाई जीवन्त राख्ने काम गर्छ
केशव उप्रेतीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
कासगंज भारतका सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो
बाह्रौँ शताब्दीका फ्रान्सेली लेखक र धर्मशास्त्री
उनले सानैदेखि छोरालाई नेताका रूपमा अघि सारेको पनि विभिन्न रिपोर्ट आएको छ
भरत सिटौला नेपालका पप गायक हुन्
महाकाली अञ्चल आयुर्वेद औषधालयमा चिकित्सक सेवा सुरु निकै वर्ष भइसकेको छ
स्थापना कालदेखि नै सैपाल एकेडेमीले राष्ट्रिय तथा स्थानीय सिपलाई बढावा दिँदै आएको छ
यसलाई अङ्ग्रेजीमा ब्ल्याक बाज भनिन्छ
गोदावरी क्षेत्रमा विभिन्न प्राकृतिक रमणीय क्षेत्रहरू छन्
महेन्द्र बिक देउडा गीति एल्बमहरूको सम्पादन कार्य गर्ने गर्दथे
अफ्रिकी ग्रेट लेक
चलचित्रहरूको विश्लेषण र मूल्याङ्कन
दुई हजार बाह्रको युक्रेन संसदीय निर्वाचन
झङ्कर थापाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
पुवामाई नदी इलाम जिल्लाका चार प्रमुख नदीमध्ये एक हो
शीरमेमोरीयल अस्पतालमा देखा परेको समस्या यो भन्दा अघि कुनै पनि अस्पतालमा देखिएको थिएन
नरेन्द्र राज रेग्मी गायिका मञ्जु महत तथा नायिका सुमिना घिमिरेको विशेष प्रस्तुति भयो
भक्त बहादुर धामीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
अमेरिकी गायक गीतकार
टेलिक अन्तर्राष्ट्रिय मोडेल अङ्ग्रेजी स्कुल एउटा उच्चस्तरको स्कुल हो
फ्रान्सेली कवि र ट्रभर
बिमला पन्तको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
उत्तरी इटालीमा रहेको भेनेटोको सहर
युटिसीको चार सय तीस पटक अफसेट सुचक
रुसको जिल्लामा रहेको सहरी इलाका
अस्ट्रेलियाली फर्मुला वन च्याम्पियन
कालोटाउके मट्टा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो
मोमो स्टार रेस्टुरेन्टमा पाइने मोमो अन्य ठाउँमा पाइनेभन्दा निकै फरक छ
कार्यालयका निमित्त प्रमुख लोकराज पन्त र सूचना अधिकृत शर्मा रक्सौलमा रहेको भारतीय भन्सार कार्यालयमा गएका थिए
जर्मनीको कोलोनको सहर क्वाटर नम्बर पाँच सय सात
उहाँले राष्ट्रिय नाचघरमा जागिर खाँदा नै कलाकारिता सुरु गर्नुभएको
अमेरिकी व्यवसायी र राजनीतिज्ञ
वीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान पूर्वाञ्चलको धरानमा अवस्थित छ
मध्यमपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल मध्यमपश्चिमाञ्चलको सुर्खेतमा अवस्थित छ
कोलम्बियाली लेखक र पत्रकार
पुस्पा बोहराको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको दार्चुला जिल्लामा भएको हो
सन् उन्नाइस सय अठासी मा क्रिस परिवार होनोलुलु हवाईमा बसाइसराइ गरेका थिए
उहाँ वरिष्ठ कलाकार हरिप्रसाद रिमालकी श्रीमती हुनुहुन्छ
आफ्नो अभिव्यक्तिमा म इमान्दार छु
जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्रले जिल्लामा भएका अन्य केन्द्रहरूलाई आवश्यक औषधि प्रदान गर्छ
फ्रेन्स किचन रेस्टुरेन्टको स्थापनाका साथै एउटा नयाँ आयाम पनि थपिएको छ
पनौती जात्रामा भैरव भद्रकाली जात्रा हुन्छ
बिहीबार सुरु हुने साधारण वर्ष
इटालियन चित्रकार र संगीतकार
पूर्वोत्तर पोल्यान्ड र रुसमा रहेको नदी
एउटा शोषित पीडित रुष्ट अभिव्यक्तिलाई तपाईँ सुन्नोस्
चुभास गणतन्त्रको राजधानीको केन्द्रीय रुसमा रहेको सहर
इलेक्ट्रोनहरू प्रोटनहरू र न्युट्रोनहरू भन्दा अन्य केही सङ्कुचित भएको ताराको प्रकार
किराँतभित्र धेरै थरहरू रहेको हुनाले विभिन्न भाषा लिपि संस्कृतिहरू रहेका छन्
फ्रान्सेली नन लेखक विद्धान र अब्बेस
नेपाली भाषाका निबन्ध लेखक तथा मदन पुरस्कार पुस्तकालयका संस्थापक दीक्षितले बनारस हिन्दु विश्वविद्यालयबाट स्नातकाेपाधि प्राप्त गरेका छन्
संयुक्त राज्य अमेरिकाको क्यालिफोर्नियाको लस एन्जलसमा रहेको निजी अनुसन्धान विश्वविद्यालय
स्वस्तिक आइटीले अनुमति लिएको छ
शक्ति संगमतन्त्र तथा वराह पुराणमा गोकर्णेश्वर जलेश्वरको महात्म्यको वर्ण गरिएकोले यहाँको गोकर्ण निकै प्राचीन तीर्थ रहेको बुझिन्छ
यस जिल्लालाई त्रिचालिस गाविस एउटा उपमहानगरपालिका एउटा नगरपालिका तेह्रवटा इलाका चारवटा निर्वाचन क्षेत्रमा विभाजन गरियो
विकिमिडिया बहुविकल्पी पृष्ठ
कोमल निरौला पुराना गायक हुन्
उनकी आमा इलकी सबैभन्दा मनपर्ने श्रीमती भएको बताइएको छ
रसियाको कालिनिनग्राड ओब्लास्टमा रहेको नदी
एकर्स स्पेक्ट्रल वर्गीकरणमा ज्योति वर्ग द्वितीय भएको तारा
उनले मित्रता तोड्ने क्रममा आफ्ना बालसखा प्रेमध्वज प्रधानसँग पनि दुरी बढाए
राजा ज्ञानेन्द्र शाहले दाइजो बकस दिएको घरजग्गा जबरजस्ती सरकारी ट्रस्टमा राखिएको भन्दै पूर्वअधिराजकुमारी प्रेरणाराज्यलक्ष्मी सिंह न्यायका लागि सर्वोच्च अदालत पुगिन्
लुम्बिनी अञ्चल आयुर्वेद औषधालयले यस क्षेत्रका जनतालाई निकै राम्रो सेवा पुर्‍याएको छ
जमाइकन अमेरिकी महिला चार सय मिटर ओलम्पिक दौड
फ्रान्सेली हास्यकलाकार र अभिनेता
कालीबंगाबाट प्राप्त हल अंकित रेखाहरू प्राप्त भएका हुन् यो सिद्ध गर्दछ यहाँका मानव कृषक थिए
पाँच आकाशगंगाको समूह
खेल जसमा बल उच्च गोल पोस्टमा गोल गर्न पूर्ण टोली हुन्छन्
दुई हजारको ऐतिहासिक उपन्यास
क्युबाको सिनफुएगोस प्रान्तमा रहेको सहर
गायन क्षेत्रमा रमेश सुनारको महत्त्वपूर्ण योगदान छ
उन्नाइस सय अट्सट्ठीमा कोलम्बियाली फुटबल व्यावसायिकको पहिलो श्रेणी
खाकीको पाइन्ट त्यही रङको ज्याकेटमा देखिने किमको पहिरन विश्वमै हिट भयो
यस लेखमा शाहकै मतलाई थप पुष्टि गरिने प्रयास गरिएको
चेतबहादुर ताम्राकारको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
विशेष यान्त्रिकता भएको र खगोलीय जानकारी प्रदर्शन गर्ने घडी
ती दुई नेताले कियभमा तयार पारिएको एक शान्ति प्रस्तावलाई मस्को लैजाँदैछन् तर त्यसको विवरणहरु भने सार्वजनिक गरिएको छैन
अरनिको राजमार्ग खुल्नु पूर्व नगरकोट काठमाडौँ उपत्यकाका पूर्वी जिल्लाहरूका लागि एउटा प्रसिद्ध नाकाको रूपमा रहेको थियो
पुमोरी पर्वत सगरमाथा देखि आठ किलोमिटर पश्चिममा आवस्थित छ
भोजपुर जिल्ला अस्पतालको निर्माण हुन लागिरहेको भवनको बुधवार शिलन्यास गरिएको छ
जर्मनीको मार्किस्कर क्रेइसमा रहेको नगरपालिका
अमेरिकी अभिनेत्री र गायकगीतकार
रातो हाइपरजेन्ट तारा
नेपालमा हाल थुप्रै निजी सामुदायिक तथा सरकारी अस्पताल रहे
यहाँको स्‍थानीय रक्सी बाजरामा बन्दछ बाँसका भाँडामा पस्किइन्छ
फ्रान्सेली प्राकृतिक विशेषज्ञ र किराको विशेषज्ञ
अमेरिकी सैन्य नाटक वा प्रहरी प्रक्रियागत काल्पनिक टेलिभिजन श्रृंखला
कलकबहादुर परियारको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
त्रिभुवन चन्द्र मिलिटरी अस्पतालले सैनिक जवान तथा उनीहरूका परिवारजन पनि उपचार गर्ने गरेको छ
रुसी चित्रकार र ग्राफिक कलाकार
युटिसीको दसको समय अफसेट सुचक
टिस्टा नदीमा रोमान्चक खेल राफ्टिङको सुरुआत गरिएको
निर्धारण गर्ने जसले सम्पत्तिको गुणद्वारा सङ्ख्या परिमार्जन गर्छन्
खास्टे ताल नेपालमा कास्की जिल्लाभित्र लेखनाथ नगरपालिकाका सात तालमध्ये एउटा ताल हो
आजसम्म यहाँको साहित्यको प्रारम्भिक अवस्थाको बारेमा प्रकाश पार्न यस्तो कुनै ग्रन्थ प्राप्त भएको छैन
सार्क क्षयरोग केन्द्र नेपालमा रहेका छ र यसले सार्क क्षेत्रकै क्षयरोगीहरूको उपचार गर्दछ
यी क्षेत्रमा सामान्य फिलाइट समूहका चट्टान
जर्मनीको उत्तर राइनवेस्टफेलियाको जिल्लामा रहेको नगर
कुन्ती ठगुन्नाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको दार्चुला जिल्लामा भएको हो
चन्द्रसिं साउदको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
स्विजरल्याण्डमा औपचारिक शिक्षा अन मातृभाषासँगै अंग्रेजी जर्मन राम्रोसँग बोल्न सक्नुहुन्छ
पीडित कलाकार एवम् गायक सुगम पोखरेलले धेरै गीतहरू गाएका छन्
स्थलीय गुलाबी ग्रिल्ड च्याउको जिनस
बौद्ध वंशावलीहरूमा सातौँ किराँती राजा जितेदास्तीको समयमा गौतम बुद्ध नेपाल खाल्डोमा आएको प्रसङ्ग उल्लेख पाइन्छ
पुरानो फ्रान्सेली ट्रोउभर
छुट्टीको समयमा क्रिसले न्युयोर्क र बोस्टनमा स्टारकिडको पहिलो राष्ट्रिय कन्सर्ट टुर द स्पेस टुरमा भाग लिए
दुई आयामिक भेक्टर र ग्राफिक्सका लागि खुला मानक
सङ्गीत जगतका प्रसिद्ध सङ्गीतकार भक्तराज आचार्य भएका थिए
धेरै समयावधिमा पूर्व कोलम्वी मसो अमेरिकाको इतिहास भागहरू
पवित्र भण्डारीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको अछाम जिल्लामा भएको हो
प्रारम्भिक इटालियन रेनासाइन्स चित्रकार
ब्रेन डिजिट आइटी सलुसन वार्षिक रूपमा करोडौँको मुनाफा कमाएको छ
ल्याटिन गीत कवि
पहिले कमजोर भैसकेका उत्तरका फसलको अवस्था झन खस्कियो
स्लोभेनियाई पशुशास्त्री र पारिस्थितिक शास्त्री
कपिलवस्तु जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा महेन्द्र राजमार्ग तथा सन्धिखर्क सडकमा रहेको गोरुसिङे बजार यस क्षेत्रको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र हो
गौतम बुद्ध विमानस्थल नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट दुई सय नब्बे किलोमिटर टाढा सिदार्थनगरमा रहेको विमानस्थल हो
फ्रान्सेली चरण र प्रारम्भिक फिल्म अभिनेत्री
मध्ययुगीन गायक वा सङ्गितकार
अरबी ऐतिहासिक र पुरातात्विक सहर
पञ्चकन्या शब्दले विभिन्न अर्थ दिन सक्छ
दक्षिण अफ्रिकाको पश्चिमी केपमा रहेको सहर
पुरातन ग्रिक चिकित्सक
उन्नाइस सय बीसको जर्मन फिल्म
किच्चक वधको उत्खननमा पुरातात्विक सामाग्री फेला परेकोले एउटा सभ्यताको विनास अर्को सभ्यताको विकास भएको बताइन्छ
एकमात्र अफ्रिकी ठुला तालहरू
हुउँदमा बसाई सरी आउने पर्यटक चराहरूले बीसहजारी ताल जगदीशपुर ताल तथा घोडाघोडी ताल लगायतका क्षेत्रमा आफ्ना हिउँदे बास बिसाउँछन्
अमेरिकी टेलिभिजन श्रृंखलाहरूको एपिसोडको सूची
रेनु बिष्ट केसी नेपाली गायिका हुन्
धना जोशीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
स्पेनको मड्रिडको चमर्टिनको छिमेकी जिल्ला
ब्रिटिस एन्डाइ रक समूह
आयुर्वेद अस्पतालमा धेरैले उपचार नगराए पनि आजभोलि यसको लोकप्रियता बढिएको छ
एकीकृत क्षेत्रीय चिप निहित कम्प्युटर प्रोसेसर
किउलको पूर्वमा बरुवा गाविस पश्चिममा महाँकाल गाविस उत्तरमा हेलम्बु गाविस दक्षिणमा पाल्चोक गाविस
रुसको गणतन्त्र र सङ्घीय विषय
फिलिपिन्सको बुकिन्डोनन प्रान्तमा रहेको सहर
सिनेटर र रोमन साम्राज्यको इतिहासकार
राम हार्डवेयर एन्ड मेसिनरी सप्लार्यसले निर्माण सम्बन्धी आवश्यक सबै खाले सामान बिक्री गर्छ
मेन बेल्ट ससानो ग्रह
लक्ष्मी पालीका देउडा गीतहरू निकै लोकप्रिय छन्
दुई हजार पैतालिस सालमा नारायणगोपाल गुरूवाचार्यले सर्वप्रथम यो पुरस्कार प्राप्त गर्नुभएको थियो
पूर्वी संयुक्त राज्यमा रहेको नदी
भुटानी शैलीमा बनेको एक धेरै सुन्दर मठ नेचर इन्टरप्रेटेसन सेन्टर केन्द्र छ
चन्द्रकान्त जोशीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
यी दुईटै प्रबल मत छन्
काठमाडौँ स्थित नक्सालको प्राचीन नाम जोन्जोन्दिङ तथ्य पुष्टि भयो
पूर्व एसियाली भाषा
संगीता शाहका गीतहरू अझै पनि लोकप्रिय छन्
लिथुआनियाको सामाजिक लोकतान्त्रिक राजनीतिक पार्टी
जर्मनीको सक्सोनीमा रहेको गाउँ
फ्रान्सेली विभाग रोनमा रहेको नदी
फिर्ता चलिरहेको पूर्व अमेरिकी फुटबल
काश्मिरी मट्टा नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो
बच्चु कैलाश बहादुर बस्नेत प्रसिद्ध नाम बच्चु कैलाश लोकप्रिय नेपाली गायक हुन्
चित्र पनेरुको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
नोट एउटा रूपमा खेल्नका लागि र अर्को नोटमा छिटो स्लाइडहरू वा ग्लाइडहरू गर्न बनाइएको हो
पञ्चकन्या गाविसमा यस धार्मिक स्थलमा वैशाख शुक्ल पूर्णिमाको झ्याम्टे मेला लाग्दछ
लिङ्कन उच्च माध्यमिक विद्यालय काठमाडौँ उपत्यकाको एउटा लोकप्रिय विद्यालय हो
महिला भूतको नाम
चन्द्रबहादुर थापाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बझाङ जिल्लामा भएको हो
यो तेह्रौँ सताब्दी मा सत्ताइसौँ वर्ष
पञ्चकन्या मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र नारायणी अञ्चलको चितवन जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति
यो गीतमा शान्ति ठटालको सङ्गीत छ
तीन सय तीन पुरुष र तीन सय छब्बीस महिला छन्
धेरै राम्रो तारा क्लस्टर
हामी सधैँ आदर्श किराना पसलमा सामान किन्ने गर्दछौँ
पूर्णा जोशीको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डोटी जिल्लामा भएको हो
यस्तो उपनिवेश दक्षिण अमेरिका र फिलिपिन्सका स्पेनी उपनिवेशहरू तथा इस्ट इन्डिजका डच क्षेत्रहरूमा बेलायती आक्रमणहरूका लागि सहायक हुन सक्छन्
नेपाल इन्डस्ट्रियल एण्ड कमर्सियल बैङ्क लिमिटेडले नेपालको व्यावसायिक विकासमा ठुलो भूमिका खेलेको छ
माया बोहराको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको डडेलधुरा जिल्लामा भएको हो
फ्रान्सेली बाह्रौँ शताब्दीमा क्रोनिक्लर
रुस काजकिस्तान चीन र मङोलियामा रहेका पर्वतहरू
यस विवादलाई कावेरी विवाद भन्दछन्
पश्चिमी घाटहरू पर्वत श्रेणी हुन जुन भारतको
किच्चकवध विकासको गुरुयोजना तयार गर्ने क्षेत्रलाई आन्तरिक बाह्य पर्यटकको गन्तब्य स्थल बनाउन सकिने निश्चित छ
कालोपुच्छ्रे कस्दरी नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो
कर्कपेट्रीकले सत्ताइस जना शासकले एक सय त्रिसट्ठी वर्ष शासन गरेको लेख्दछन्
तिलकसिंह प्यालाको जन्म सुदूरपश्चिम नेपालको बैतडी जिल्लामा भएको हो
कालो अक्षर कमल दीक्षितद्वारा लेखिएको कृति हो
दक्षिण अस्ट्रेलियाको राजधानी
पिस नेपाल डट कमले शान्ति र अमनचयनको धेरै पक्षहरूको उजागर गरेको छ
तिलिचो ताल विश्वको सबैभन्दा बढी उचाइमा रहेको तालहरूमध्येको एक हो
सुदूरपश्चिमका हरिश चन्द्र कठायतका गीतहरू त्यत्तिकै लोकप्रिय छन्
मोन्टेनेग्रोमा भएको यो खेलको सुरुमा नै रसियाका गोलकिपर इगोर एकिनफेभमाथि आक्रमण भएको थियो
जर्मनीमा रहेको ठाउँ
द सिप रेस्टुरेन्ट बार र लउन्जको स्थापनामा निकै ठुलो खर्च भएको थियो भनिन्छ
रमेश बलायर सुदूरपश्चिमका लोकप्रिय गायक हुन्
अस्ट्रिया इटाली जर्मनी बेलायत स्लोभेनिया आदि विभिन्न राष्ट्रहरूबाट पनि सहयोग प्राप्त हुने सिलसिला जारी रहेको छ
भारतको गुजरात सहर
जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्यकेन्द्र पाटनले आफ्नो एकाइहरूको रूपमा ग्रामीण भेगमा शाखाहरू खोल्ने भएको छ
पञ्चकुला भारतका सहरहरू एउटा सहर हो
यसको पहिलो प्रति दुई हजार एक्काइसमा प्रकाशित भएको
काठमाडौँ ग्रिलको स्थापना नेपालमा नयाँ प्रयोग गरिएको कुरा सम्बन्धित व्यक्तिले बताएका छन्
दोस्रो चिमेको तेस्रो राजकुमार र बिउमन्टको तेस्रो गणना
वर्डवाइड वेबमा सामग्रीहरूको प्रस्तुति र संरचनाको लागि प्रयोग गरिने मार्क अप भाषा
पर्यटन वाणिज्य शिक्षा स्वास्थ्यसम्बन्धी सुविधाले सम्पन्न पोखरा नेपाल अधिराज्यकै सुन्दर सफा नगरको रूपमा पहिचान राख्दछ
कालेश्वर महादेवलाई ललितपुरको प्याङ बासीहरू आफ्ना आराध्यदेवका रूपमा लिने गर्दछन्
प्लेग महामारीका समकालीन विवरणहरू विविध केही फरक भेटिएका छन्
युटिसीको दस तीसको समय अफसेट सुचक
इत्रबाट बनेको बल
इटालियन दोस्रो विश्वयुद्धको लडाकु विमान
जर्मन लोकतान्त्रिक गणतन्त्रद्वारा निर्मित बाधा
जर्मनीको ग्रेइज जिल्लामा रहेको नगरपालिका
नर्वेको सोन अोगमा रहेको नगरपालिका
अमेरिकी टेलिभिजन श्रृंखला
धार्मिक पर्यटनको विकासमा नमो बुद्ध रेस्टुरेन्टले ठुलो भूमिका खेलेको छ
रसियाको ओब्लास्टको नमस्के जिल्लामा रहेको नगर
कालीगण्डकी नदी तिब्बतमा उत्त्पत्ति हुन्छ र मुस्ताङ जिल्लाबाट नेपाल छिर्छ
क्याथोलिक चर्चको पूर्व डायोसिज
जर्मनीको ब्याम्बर्जमा रहेको रोमन क्याथोलिक गिर्जाघर
क्यानडाको ओन्टारियोको डरहम क्षेत्रमा भएको नगरपालिका
झलकमान गन्धर्व नेपाली लोकगायक हुन्
ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको यो दरबार भक्तपुर जिल्लाको भक्तपुर दरबार क्षेत्रमा रहेको छ
रुसको सङ्घीय विषय
यो गाविस उत्तर दक्षिणतर्फ जोगमाई नदीसम्म फैलिएको छ
सन् उन्नाइस सय उन्नाइसमा पूर्व प्रधानमन्त्री जोसेफ कुकले वार्सेल्स शान्ति सम्मेलनमा भाग लिनका लागि पेरिसको यात्रा गरे
श्री योगाम्बर कस्मेटिक सपमा सबै प्रकारका कस्मेटिक प्रसाधन सामग्री पाइन्छ
क्यानाडेली बिहानी टेलिभिजन कार्यक्रम
साइप्रसको द्विपको झन्डा
कालोटाउके हाँस नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो
राष्ट्रिय दन्त अस्पतालका लागि आवश्यक उपकरण तथा औषधि प्रदान गरिएको छ
जर्मनीको जिल्लामा रहेको नगरपालिका
उहाँ फिल्मप्रेमी थिए उहाँको पुस्तकालयमा हजारवटा हलिउड फिल्मका चक्का