Akọle: Ọṣínbàjò: Èmi kìí gbé ilé rárá nítorí iṣẹ́ ìlú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ipò adarí kò rọrùn rárá

ÈyÍ ni ọ̀rọ̀ to jade lẹnu Ọjọ̀gbọ́n Yẹmí Ọṣínbàjò lásìkò ti o n ka ìwé setigbọ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé iwé LEA nilu Àbújá lati fisàmì àyájọ́ ọjọ́ ìwé àti òfin àdáni lágbàyé fún t'ọdún 2018.

Ọrọ yìí jẹyọ ninu atẹjade kan lati ọwọ oluranlọwọ fun igbákejì ààrẹ lori ọrọ iroyin, Laolu Akande.

Ọjọ̀gbọ́n Yẹmí Ọṣínbàjò ni iṣẹ́ adarí yala nípò ààrẹ tàbí nípò igbákejì rẹ̀ ''kìí ṣe kékeré rárá fún ẹni tó bá fẹ́ sin ìlú nítòótọ́.''

Ó ni lọ́pọ̀ igba ni òun máa ń rin ìrìnàjò káàkiri lati le se irawon fun ààrẹ lẹ́nu iṣẹ́ ìlú t'àwọn jìjọ gba.

Ìmọ̀ràn f'áwọn Adarí

Yẹmí Ọṣínbàjò gba àwọn olórí nímọ̀ràn pé, kí wọ́n tẹ̀lé òdiwọ̀n gbèǹdéke iye ọdún tí òfin bá là kalẹ̀ fún wọn, yálà ọdún mẹ́rin ni tàbí ọdún mẹ́jọ.

''Ó yẹ kí olórí lè sinmi, kí ó tún rí ààyè fún ẹbí àtí ará rẹ̀.''

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Agbẹnusọ Mélayé: Dino ti lọ yọjú sọ́dọ̀ ọlọ́paa SARS


Akọle: Ọọni Adeyeye gbé orúkọ àrẹ̀mọ rẹ̀ jáde, ẹ kọ́ ẹ̀kọ́ nípa àwọn ǹkan tí wọ́n fi gbàdúrà f'ọ́mọ ọba\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Bẹẹ idalu kuku ni iṣelu ni awon agba n sọ.

Awọn ohun eelo ati ohun ti ẹnu n jẹ ni awọn agba maa n ko sita fi ṣadura fun ikoko tuntun ti a ba bi nilẹ oodua.

Ni ọjọ mẹjọ si ni ikomọjade ọmọ tuntun nilẹ Yoruba.

Adebola Ademilua: Àìrísẹ́ ṣè lẹ́yìn ìwé kíkà ló sọ mi dí ìyá onírú, mo dúpẹ́ tèmi

Isomọlorukọ ọmọ tuntun ti o jẹ arole Oọni Ifẹ: Kílódé tí Ọọni Ife, Oba Ogunwusi kò fi gbọdọ̀ rí ọmọ rẹ̀ tuntun ti Olorì Naomi bí títí di bíi ẹ̀yìn oṣù mẹ́fà?

Ni ibi isọmọlorukọ Arẹmọ Oba Adeyey Ogunwusi, Ojaja I to jẹ Oọni Ile Ife ni awọn ohun eelo ikomọjade tun ti jade.

Oyin. Orogbo, Obi, Iyọ suga, Ireke, Aadun, Igbin, Ẹja, ỌtiṢinaapu ati awọn nkan miran ni awọn agbaagba lo lati fi sọ ọmọ tuntun ti a bi na ni orukọ.

Awọn ohun eelo yii mu awọn adura ati asọtẹlẹ da ni fun ẹjẹ ọrun tuntun naa ni eyi to n mu aṣẹ dani ninu igbagbọ iran Yoruba.

Taa ni Ọọni àná tí Ọba Ogunwusi forúkọ ọmọ rẹ̀ sọ?

Ooni ile Ifẹ, Oba Adeyeye Enitan Ogunwusi ti muleri ṣẹ lori adehun to ṣe pe oun yoo sọ ọmọ rẹ tuntun lorukọ Ooni to ṣaaju rẹ .

Fun idi eyi o ti ni ọmọ tuntun naa yoo ma jẹ orukọ pẹlu Ooni Tadenikawo Adesoji Aderemi to jẹ Ooni ṣaaju.

Ikede yi waye loju opo Twitter Ooni lẹyin ọjọ kẹjọ tọmọ naa d'aye ti wọn si ti yoo si ṣe etutu ọlọsẹmẹta tori ki o baa le ri bi o ti ṣe yẹ ko ri.

Alaafin ni awọn kan si Ifa nipasẹ Araba Agbaye olori awọn onifa lagbaye ki awọn to sọ orukọ yi di mimọ faraye.

Ooni salaye siwaju pe Araba Agbaye fi orukọ ọmọ naa le Oloye Lowa ilu Ife Adekola Adeyeye lọwọ ki wọn to wa kede rẹ setigbọ ero to pe sita.

Ẹkunrẹrẹ orukọ ọmọ naa ni Tadenikawo, Adesoji, Aderemi, Eri-Ifeoluwasimi, Adeiwa, Inioluwa, Ademide, Adegbite, Diekoloreoluwa, ọmọ Ogunwusi.

Saaju ni Ooni ti ṣadehun pe oun yoo sọ ọmọ tuntun ti a bi lọjọ Kejidinlogun oṣu Kọkanla ọdun 2020 lorukọ ọkan lara awọn Ooni to jẹ saaju rẹ.

Ooni Tadenikawo Adesoji Aderemi ni o jẹ Ooni ikọkandinlaadọta ni Ile Ife.

Lasiko igbe aye rẹ, o jẹ oye Gomina  adulawọ akọkọ laye eebo amunisin.

O jẹ ara awọn eeyan to kọkọ laju, o kọ ẹkọ iwe, o lowo, o lọla, o gbajumọ, o si...


Akọle: Ọọni Ile Ifẹ - Ọba aláàánú ni Ọba Adéyeyè Enitan Ògúnwùsì\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Oba Ogunwusi Enitan, ọkunrin ti àwọn obinrin pupọ n bẹ ooṣa ko foju aanu wo wọn!

A bii si agbo ile Oluropo ati Wuraọla ni deede agogo kan ọsan ti o si jẹ ikarun un ọmọ laarin awọn ọmọ obi rẹ.

Ogunwusi ti o wa lati Idile Ọba Giesi, ni Agboole Agbedegbede ni Ilu Ile- Ife.

Ọba Alayeluwa Ogunwusi ni Ọba Ọọni ọkanlelaadọta ti ti o ti jẹ ni Ilẹ Yoruba.

Oba Enitan Ogunwusi ti o wa lati Idile Ọba Giesi, ni Agboole Agbedegbede ni Ilu Ile- Ife.

Asọtẹlẹ ṣaaju ìbí Oba Ogunwusi pe:

Ṣaaju ọjọ ibi rẹ ni wọn ti sọ asọtẹlẹ iru ẹni ti yoo jẹ, idi niyi ti iya rẹ ṣe pe e ni Enitan ti baba rẹ agba si sọ ọ ni Adeyeye.

Ọba Enitan ni o jẹ ikarun un laaarin awọn ẹgbọn rẹ ti o si ni aburo meji lẹyin rẹ.

Gẹgẹ bi Ọba Alade, O ni anfaani sii lati fẹ obinrin ti o wu u, lara awọn obinrin rẹ ni; Adebukọla Bombata ti o fẹ ni ọdun 2008.

Bakan naa lo fẹ olori Wuraọla ni ọdun 2016, nigba ti ifẹ aarọ rẹ jẹ Omọlara Ọlatunbọsun.

Ọba Adeyeye Ogunwusi Enitan ni Eledumare fi ọmọ jinki rẹ ti Adeọla Aanuoluwapọ si jẹ akọbi.

Oọnirisa gbe olori SilẹkunOla Naomi niyawo ti ayọ wọn dẹ jọ pọ.

Wo awọn ile iwe ti Ọọniwusi ti kawe:

Ọba Ẹnitan bẹrẹ ile iwe alakọbẹrẹ ni ile iwe ọjẹ wẹwẹ Ṣubuọla, ni Akobọ ni ilu Ibadan.

Ti o tun tẹsiwaju ni ile iwe giga Peteru Mimọ ni ilu Ile Ifẹ ti o si gba oye Imọ lori Iṣiro owo ni ile iwe Gbogboniṣe Ilu Ibadan.

Brazil Yoruba: A n gbé àwọn ère Yorùbá káàkiri- Ọọni ti Ilé Ifẹ

O jẹ ọmọ ẹgbẹ awọn oluṣiro owo lorilẹ-ede Naijiria, oriṣiriṣi eka egbe iṣiro owo ni Kabiyesi jẹ ọmọ ẹgbẹ wọn.

Bakan naa ni wọn tun fi ami ẹyẹ ọmọ ẹgbe imọ ofin ati imọ nipa bi a ti n ṣakoso ile iṣẹ da Kabiesi lọla ni ile iwe Fasiti ti Ilu Nsukka ati fasiti Igbinedion.

Kabiyesi Oba Adeyeye Enitan ti gba ami ẹyẹ loriṣiiriṣii to pọ.

Ọba Enitan ni baba isalẹ ile iwe fasiti Orilẹ-ede Naijiria ni Ilu Nsukka.

Ṣe laarin obi ni a ti n yọfin inu rẹ ni ọrọ Ọba Enitan jẹ laarin ọpọ awọn eniyan pataki to du ipo oye Ọba naa.

Ọba Ogunwusi Enitan gun apere oye Ọọni ni ọjọ kẹrindinlọgbọn, Oṣu kẹwaa, Ódun 2015.

Awọn Aṣeyọri ati ami ẹyẹ:

Gẹgẹ bi Ọba ti o...


Akọle: Ọọni Ilẹ Ifẹ: Isọkan ni a nilo lorilẹede Naijiria\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ooni pe fun ifọwọsowọpọ Nigeria

Oba Ogunwusi ti o jẹ alaga fun ajọ awọn ọba to wa lagbeegbe gusu Naijiria, sọ eyi nibi apejọ awọn lọbalọba to waye ni n'ilu Port Harcourt ni ipinle Rivers.

Ogunwusi nigba to n dupẹ lọwọ Gomina Wike to gbawọn lalejo, sọ pe apejọpọ awọn ọba naa wa fun wiwa ọnọ lati jẹ ki isọkan ati ifọwọsowọpọ awọn ọba o f'idi mu'lẹ sii lorilẹede yii.

Awọn ọba wipe pataki ni isọkan laarin gbogbo ẹya ilẹ lorilẹede yi

O fi kun ọrọ naa wipe awọn ọmọ orilẹede yi gbọdọ fimọ sọkan lori isọkan orilẹede yii. Ati wipe pataki ni isọkan laarin gbogbo ẹya ilẹ yi, ki idagbasoke le e waye lorilẹede yi.

Oba Ogunwusi to wipe awọn lọbalọba ni akọkọ-kan awọn eniyan, wa kesi awọn ọba lati mase ka'wọ gbera, sugbọn ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu ijọba orilẹede yi lati mu itẹsiwaju ba ọr aje orilẹede yi.

Gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike ninu ọrọ rẹ, dupẹ lọwọ awọn ọba naa fun isẹ takuntakun ti wọn n se lati ri i wipe orilẹede yi duro ninu isọkan ati ifọwọsowọpọ.

Igba kẹsan niyi ti awọn ọba ni gbogbo ẹkun orilẹede Naijiria yoo se ipade gbogboogbo, lati jijoro lori itẹsiwaju orilẹede yii.


Akọle: Ọọni: Ilẹ̀ ifẹ̀ ní ìran Ìgbò tí ṣẹ wá kìí ṣe ilẹ̀ juu\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ojọgbọn Chidi Ugwu fidi ọrọ yi mulẹ ninu ifọrọwanilẹnuwọ pẹlu BBC ni idahun si ọrọ ti Ooni Ifẹ Oba Enitan Ogunwusi Adeyeye sọ laipe yi pe ọkan naa ni ẹya Yoruba ati Igbo.

Afro Brazilians: ìlú Rio ni a máa kọ ilé ìṣẹmbáyé náà sí

Oba Adeyeye nigba ti o n ba awọn ọmọ ẹgbẹ Ohaneze Ndigbo kan to ba lalejo laafin rẹ sọ pe Ile Ifẹ ni orisun Igbo ati pe ibaṣepo laarin awọn ko ṣẹṣẹ bẹrẹ.

''A ni lati sọ ododo fun ara wa. Ọmọ iya kan naa ni wa. Ko yẹ  ki nnkankan ya wa . Mo fẹ ki ẹ ri  ibi gẹgẹ bi ile yin ki ẹ si bọwọ fun awọn ọmọ iya yin to jẹ Yoruba''

Ninu alaye rẹ lori ọrọ naa, Ọjọgbọn Chidi ni ẹri jẹmi pe iran Igbo ṣẹ́ wa lati ile Ifẹ jẹyọ ninu orukọ awọn nnkan nilẹ Yoruba.

O mu apẹrẹ ọrọ bi Ifa lede Yoruba ati Afa ni ede Igbo, Atọ ati ẹta, owu ti awọn ẹya mejeeji jijọ n lo lati sapèjuwe owu iranṣọ ati ori jijẹ ti awọn mejeeji jọ n lo ọrọ kanna fun.

Ẹ wo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Brazil tó wá síilẹ̀ Yorùbá láti mọ orisun wọn

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọrọ miran to tun tọka si ni gbolohun Igbo eleyi ti Ọọni sọ pe o ṣẹ wa lati igba ti awọn Igbowa ni Ile Ifẹ.

''Loni, awọn Yoruba a ma  lo ''Igbo'' ninu orukọ awọn ilu wọn ti eleyi si jẹ atọka pe ọrọ na jẹ ayalo lati igba ti awọn iran Igbo wa ni ile Ifẹ''

Apẹrẹ kan ti a ri fun alaye to sọ yi ti Ọọni na fidi rẹ mulẹ ni orukọ ilu Olugbo ti olori rẹ́ si n jẹ Akarigbo.

Gẹgẹ bi alaye Ọọni,lati Ile Ifẹ ni awọn Igbo to lọ tẹdo si Olugbo ti kuro ti itan si fihan pe awọn ni wọn pada wa n damu Ile Ifẹ.

 Amọ ọba alayeluwa naa ni oun rọ awọn Ndigbo lati sọ fun awọn Igbo to ku pe wọn ko ṣẹ wa lati ilẹ Juu bi kii ṣe pe Ile Ifẹ ni orisun wọn.


Akọle: Ọọ̀ni Ogunwusi: Irọ́ ni àhésọ pé mo ní olorì tuntun\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọọni Ogunwusi ni oun ko ti ni Olori

Ọmọọba Jide Fadairo to ṣe agbẹnusọ rẹ gbe atẹjade kan sita ni ọjọ Aiku ninu eyi to ti sọ pe ko ṣeeṣe ki oba naa mu iyawo ni ikọkọ.

O ni, "Kii ṣe idile ọba nikan ni yoo mọ si iru igbeyawo bẹẹ. Awọn aṣa ilẹ Yoruba gbudọ farahan ni iru igbesẹ bee. Oriṣiriṣi orukọ olori tuntun lati n gbọ, sugbọn ko si otitọ kan nibẹ."

Ẹ o ranti wipe, oṣu kẹjọ ọdun 2017 ni igbeyawo ọba naa f'ori sanpọn. O ti wa lai ni olori lati igba naa.

Ọọni Ogunwusi Adeyẹye pe fun itọju awọn ọdọ


Akọle: Ọọ̀ni ti Ile Ifẹ gbàlejò gómìnà ìpínlẹ̀ Anambra láàfin\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọọ̀ni Ogunwusi àti Gómìnà Willie Obiano láàfin Ọọ̀ni'rìṣà

Nígbà tó ń ṣàpèjúwe Àrólé Oduduwa, Ọọ̀ni Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Ọ̀jájá kejì tó tún kọ́wọ̀ọ́ jẹ́ alága ẹgbẹ́ àwọn lọ́ba lọ́ba orílẹ̀èdè Nàìjíríà, baba fún òun àti ọ̀rẹ́ ọjọ́ pípẹ́, gómìnà Obiano ní Ile Ifẹ jẹ́ ilé ìṣẹ̀mbáyé ìran Yorùba tí gbogbo ènìyàn ti ṣẹ̀ wá.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọọ̀ni Ogunwusi àti Gómìnà Willie Obiano láàfin Ọọ̀ni'rìṣà

"Kẹ́ẹ pẹ́ Kábíyèsí, mo wà lórílẹ̀èdè Amẹ́ríkà nígbà tẹ́ẹ ṣègbéyàwó. Gẹ́gẹ́ bí ọm àti ọ̀rẹ́ yín látọjọ́ pípẹ́, mo wò ó wí pé ó ṣe pàtàkì láti  láti wá kí lyin àti arẹwà Olorì Yèyélúwà níorí gbogbo ìgbà lẹ máa ń fìfẹ́ hàn sí èmi, ìyàwó mi àti ìjọba ìpínlẹ̀ wa, gbogbo ènìyàn ìpínll Anambra àti ẹ̀yà Igbo lápapọ̀".

"Kábíyèsí, mo gbàdúra fún lílọ́ra ẹ̀mí yín lórí ìtẹ́ Oduduwa, mo gbàdúrà ìlera pípé fún ẹ̀yin àti ìyàwó yín Yèyélúwà. Ọlọ́run yóò bùkún ìgbéyàwó yín pẹ̀lú ọmọ rere.

Àtọ̀ ọmọkùnrin ti rógo o!

Yeyeluwa Naomi Ogunwusi àti Gómìnà Willie Obiano láàfin Ọọ̀ni'rìṣà

Ní ìdáhùn, Àrólé Oduduwa dúpẹ́ lọ́wọ́ Gómìnà Obiano fún àbẹ̀wò rẹ̀, òun náà ṣàpèjúwe rl gẹ́gẹ́ bí bí ọ̀rẹ̀ ọjọ́ pípẹ́ tó máa ń fi gbogbo ìgbà fìfẹ́ àti ìbọ̀wọ̀ hàn fún ìtẹ́ Oduduwa àti àpapọ̀ ẹgbẹ́ lọ́ba lọ́ba Nàìjíríà.

Ọọ̀ni Ogunwusi àti Gómìnà Willie Obiano láàfin Ọọ̀ni'rìṣà

Ooni: Mo ti fi ọ̀rọ̀ obinrin tó ń parọ́ ìfẹ́ mọ́ mi sun agbófinró


Akọle: Ọọ̀ni: A gbọ́dọ̀ wé láwàní, ká tó jẹ́ Ọọ̀ni\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi ki ẹsẹ̀ Ifá kan délẹ̀ fi ṣalaye bi abẹrẹ to n ṣe ọmọ Yeye Ọ̀bẹ ṣe ṣe.

Ọọnirisa to n ṣọdun ọlọ́jọ́ lọwọ ni ìbàjẹ́ wà laarin àwọn lỌbalỌba àti aṣa Yoruba to ti dorikodo lasiko yii pé o n fẹ́ àtúnṣe.

Bi ọmọ ko ba ba ìtàn, o di dandan kó ba àrọ́bá, Ọba Ogunwusi sọ bi ẹsin Musulumi ati Onigbagbọ ṣe yọ lati ara ẹsin ibilẹ Yoruba.

O sọ nipa ògún- ọ̀ṣọ́ọ̀ṣọ̀ to bẹ̀rẹ̀ ìjọsìn to wa di ifilọlẹ ìjọ Aguda to bi kátólíìkì loni pẹlu ijọra inu ẹsin Islam pẹlu Oodua to n jẹ Adua.

Àṣà Yorùbá kún fún ẹ̀kọ́ bíi ìkíni, itẹriba, ibọwọfagba àti fifi otitọ inu bá ara ẹni lò pọ̀.


Akọle: Ọọ̀ni: Gbogbo ẹni tó rí tajé se ló yẹ kó tọ́jú ọmọ òrukàn\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ajo ẹlẹyinju aanu ti Ọba Alayeluwa naa da silẹ, Hopes Alive Innitiatives (HAI)" wa lati ri daju wipe gbogbo ọmọ orukan ati awọn to kudiẹ  kaato fun lo bẹrẹ sini gbayegbadun, eyi lo mu ki ajọ naa maa lọ lati ipinlẹ de ipinlẹ ninu igbiyanju ati wa ojutu si iṣoro irufẹ awọn eeyan bẹẹ."

Lasiko to n sọrọ nibi ajọyọ isile naa ni agbegbe Ọmí nilu Ibadan, Ọba Enitan, eni ti Agbolu ti Ilu Agbaje Ọba Adekunle Adebọwale soju fun fi idunnu rẹ han fun aṣeyọri akanṣe iṣẹ naa.

Ìyá Darasimi: Ọlọ́run fi ìbejì rẹ̀ mí lẹ́kún, lẹ́yìn ikú Darasimi tó mu sódà

O ṣe alaye wipe gbogbo ẹni ti Eleduwa ṣẹgi ọla fun lo ni ojuṣe ati se iranlọwọ fun awọn eeyan to kudiẹ kaato fun.O ni, "gbogbo ẹni to ri taje ṣe lo yẹ ki o ṣe awokọṣe ajọ ẹleyinju aanu yi,  ki aye le dẹrun fun gbogbo eyan ti ara n ni."

Ọba Adekunle Adebọwale lo ṣoju Ọọni

Ninu ọrọ tiẹ, igbakeji oludasile ajọ ẹlẹyinju aanu naa, arabinrin Temitọpẹ Morẹnikẹ Adeṣẹgun ṣe alaye wipe Ọọni Ile-Ife Ọba Ogunwusi ṣe agbekale ajo naa pẹlu ajọṣepọ awọn lajọlajọ mii ti kiiṣe tijọba fun anfani awọn ọmọ orukan ati awọn to kudiẹ kaato fun lojunna ati le fun igbe aye wọn ni itumọ ati ibẹrẹ ọtun.

O tẹsiwaju wipe akanṣe iṣẹ naa ko se e da ṣe fun Ọọni Ile-Ife ni kan, labẹẹ bẹẹ lofi keesi gbogbo ẹni ti nnkan rọrun fun lati fi ifẹ han nipa fifọwọ sọwọpọ pẹlu ajọ naa.O ni, "Ati ẹni to lowo, ati ẹni ti o toṣi, Ọlọrun lo da gbogbo wa. Ti Ọlọrun ba si fẹ ṣe ni loore, eeyan naa ni yoo lo. Nitori idi eyi ni a fi n keesi gbogbo ẹlẹyinju aanu lati fi ifẹ han si awọn to kudiẹ kaato fun."

Alamojuto ile awọn ọmọ orukan naa, arabinrin Victoria Adeleke dupe lọwọ Ọba Ogunwusi fun idasilẹ ajo ẹlẹyinju aanu naa, gẹgẹ bi o ṣe parọwa si ọgọrọ awọn eeyan to lowo lọwọ lati se awokọṣe Ọọni Ile-Ife.


Akọle: Ọọ̀ni: N kò lòògùn òyìnbó látìgbà tí mo ti dórí ìtẹ́\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọ̀ọ̀ni Ilé Ifẹ̀ tún ṣílẹ̀kùn fáwọn oníṣègùn ìbílẹ̀ Yoruba láti tẹ̀síwájú nínú ìpèsè

Eyi kun ara awọn igbesẹ Ọọni Ogunwusi lẹnu irinajo rẹ si orilẹede Brazil to n lọ lọwọ.

Ibudo iwadi iṣegun tewe-tegbo naa to wa ni Fiocruz-Bairro Manguinh, Rio de Janeiro, ni orilẹede Brazil lo mu iwadi iṣegun ibilẹ fawọn eeyan orilẹede Brazil ati agbaye lọkunkundun, pẹlu oniruuru ọna abayọ iṣegun ibilẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọọni ile ifẹ ni adehun naa yoo ṣina fun awọn onimọ iṣegun ibilẹ nilẹ Yoruba, lati lee tọju awọn alaisan kaakiri orilẹede Naijiria.

"Mo jẹ ọkan lara awọn ẹri ijafafa iṣegun ilẹ Yoruba paapaa lati igba ti mo ti gun ori itẹ mi o lo ogun oyinbo rara."

"Ọlọrun fun wa ni ewe ati egbo fun eniyan lati mojuto ilera wa. Gbogbo awọn iṣẹda Eledumare lo ni oriṣa ti Eledumare fi si akoso wọn."

Ọọni Ogunwusi ni, ko tọna lati maa dẹyẹsi imọ iṣegun ati ẹsin gbogbo to wa lati ilẹ Afirika.

Ọọni ni bi gbogbo agbaye ba lee tete tẹwọ gba eto iwosan ibilẹ, yoo ṣe ọpọ iranwọ fun ọmọ eniyan jake jado agbaye.


Akọle: Ọọ̀ni: Àwọn ọ̀daràn Fulani fẹ́ ba orúkọ rere Nàíjíríà jẹ́ ni\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Arole Oodua, tii tun se Ọọni ti Ile Ifẹ, Ọba Adeyẹye Ẹnitan Ogunwusi, Ọjaja Keji,  lo fọwọ idaniloju yii sọya, lasikoto n ki Emir ti Borgu, Alhaji Muhammed Haliru Dantoro, Kitoro Kẹrin, kaabọ̀ si aafin rẹ.

Ọọni, ẹni to koro oju si iwa ipaniyan to n gogo lasiko yii, iwa jiji maalu ko, atawọn iwa to nii se pẹlu iwa ọdaran lorilẹede yii, paapa nilẹ Yoruba, tun salaye pe, awọn janduku apanijaye ẹda yii lo ni afojusun lati ta abawọn si orukọ rere orilẹede Naijiria.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

"Gbogbo wa la n lọgun pe awọn Fulani lo n yọ agbegbe wa lẹnu, sugbọn kii se gbogbo Fulani rara, awọn kanda kan ninu irẹsi to wa laarin wọn ni, awọn si la fẹ le jinna si sakani wa, ta si ri daju pe alaafia ati idajọ ododo jọba ni Naijiria."

Ọba Ogunwusi fikun pe, awọn isẹlẹ kayeefi to n waye lẹnu lọọlọ yii nilẹ Yoruba jẹ ajeji si wa, a si gbọdọ sisẹ tọ ọna lati lati mu ki alaafia jọba lawujọ wa, awọn eeyan ko gbọdọ maa gbe ninu ibẹru bojo ati ifoya sugbọn wọn gbọdọ ni ominira lati ls si ibi to ba wu wọn.

Nigba to n se ago laafin si Ọọni, Emir ti Borgu safihan imọriri rẹ fun Ọọni ati awọn ọmọ igbimọ rẹ, to si kede pe awọn ọba alaye gbọdọ wa ni isọkan fun irẹpọ orilẹede yii.

Orúkọ ọmọ ni Yorùbá gbà pé ó máa ń ro ọmọ nílẹ̀ Oodua


Akọle: Ọọ̀ni: Àwọ̀ méje bíi pupa, aró, ewéko ni omi àjèjì náà ní\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọọni kede ọrọ yii lasiko to n gbalejo awọn ọmọ igbimọ alasẹ ẹgbẹ awọn eeyan to n seto irinajo afẹ ni Naijiria (NATOP), eyi ti aarẹ wọn, Bilikisu Abdul ko sodi, ni aafin rẹ.

Oriade naa ni inu ibudo igbalode nla to wa nilu Ifẹ́, Ifẹ Grand Resort, ti oun n kọ lọwọ ni wọn ti sawari omi ajeji naa, eyi ti ni awọ meje ninu eyi ti awọ buluu, eweko. pupa ati bẹẹ bẹẹ l wa.

Ọọni ni isẹ ku diẹ ko pari ni ibudo igbafẹ naa, to ba si buse tan, ẹnu yoo ya awọn ọmọ Naijiria lori awọn ohun meremere to wa nibẹ eyi ti yoo maa ta orilẹ́ede wa fawọn ilẹ okeere lagbaye.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

"Lati igba ti mo ti gori itẹ awọn baba nla mi, awọn ohun adiitu ti ko wọpọ ni mo ti se awari rẹ, eyi to kọja oye eniyan ati imọ sayẹnsi pẹlu. Awọn ohun awari ijinlẹ́ yii lo fidi rẹ́ mulẹ pe Ile Ifẹ ni orirun iran ọmọniyan lagbaye."

Ọba Ogunwusi fikun pe " Aafin yii jẹ ti atijọ, eyi to ti le ni ẹgbẹrun mẹwa ọdun, bẹẹ ni mo tun ni awọn ile to ju ọọdunrun, irinwo ati ẹẹdẹgbẹta ọdun lọ ninu aafin yii, ti wọn ti di nkan isẹmbaye to jẹ apeyawawo fun gbogbo agbaye."

Oriade naa wa rawọ ẹbẹ sawọn ọmọ Naijiria lati yee na owo ribiribi lọ soke okun fun irinajo afẹ nitori ohun ti wọn n wa l si Sokoto, wa ni apo sokoto wọn nile.

Bakan naa ni Ọọni tun fi kun pe adanu nla to ti pọ julọ to ba Naijiria ni awari epo rọbi jẹ, nitori bi orilẹede yii se kẹyin si agbega eto irinajo afẹ patapata.

O fikun pe awọn ijọba Naijiria ti gbagbe pe orisun eto irinajo afẹ orilẹede kan ko lee gbẹ gẹgẹ bi epo rọbi to ni igba ati akoko to lee gbẹ.

Ọba Ogunwusi wa jẹjẹ atilẹyin rẹ fun ẹgbẹ awọn to n seto irinajo afẹ lorilẹede yii, to si ni awọn yoo jọ sisẹ pọ lati gbe Naijiria de oke agba.


Akọle: Ọọ̀ni: Ìpèníjà ààbò di ìràwọ̀ ọ̀sán tó ń ba àwa àgbà lẹ́rù\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọba Ogunwusi, ẹni to ke gbajare yii tọ aarẹ Buhari lọ lọjọbọ nilu Abuja tun kede pe,  awọn ajeji ti gba akoso nilẹ Yoruba, ti ipenija eto aabo to n koju wa si jẹ ara eyi to n koju orilẹede Naijiria lapapọ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Nigba to n sọrọ lorukọ awọn oriade to ku nilẹ Yoruba, Ọọni tun tẹnumọ pe, ominu n kọ awọn ọba alaye to wa nilẹ Kaarọ Oojire lọwọlọwọ bayii, nitori ipenija eto aabo naa ti di irawọ ọsan, to n ba awọn agba lẹru.

Arole Oodua wa jẹjẹ pe oun atawọn ọba alaye yoku ti setan lati fọwọ sowọpọ pẹlu ijọba, ti wọn si n beere fun afikun eto aabo latọdọ ijsba apapọ, ki wọn lee daabo bo awọn eeyan wọn lọwọ awọn kanda inu irẹsi, o si seese ki wọn ma jẹ ẹya Fulani.

Amọ sa, Ọọni wa fọrọ ransẹ si awọn eeyan to n lu ilu ogun jija, to fi mọ awọn oloselu ti wọn di esu to n ta epo si ọrọ naa pe, ki wọn ti ọwọ ọmọ wọn bọ asọ lori awọn iwa naa.

O ni iru iwa yii lo lee mu idarudapọ waye lorilẹede Naijiria, toripe orilẹede yii ko tun le fi oju wina ogun.


Akọle: ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ èèyàn bẹnu ẹ̀tẹ́ lu ìbẹ̀wò Dino láìṣe iṣẹ́ ìlú\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ọnà tí Dino fi farapa ninu ìṣẹlẹ náà ko ti daju

 látàrí bí àwọn ọmọ Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà l'Abuja ti so ìjókòó rọ̀ nítorí Dino Melaye lọ́jọ́rùú láti lọ ṣàbẹ́wò sí Dino Melaye

Àwọn Sẹ́nẹ́tọ̀ náà korò ojú sí bí àwọn ọlọ́ọ̀pá ṣe mú Dino Melaye tí gbogbo wọn sì lọ wòó ní ilé ìwósàn.

Sùgbọ́n ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn ló ti bu ẹnu ẹ̀tẹ́ lu ìgbésẹ̀ náà.

Àwọn kàn sọ pé, àwọn aṣòfin àgbà kó ọ̀rọ̀ náà kù, nítorí wọn kò lọ sí ìpínlẹ̀ Benue nígbà tí àwọn darandaran f'ẹ̀mí àwọn aláìṣẹ̀ ṣòfò.

Bẹ́ẹ̀ni wọn kò lọ sí Maiduguri níbi tí Boko Haram tí n fi ẹ̀mí àwọn ènìyàn ṣòfò.

Àbádòfin ogún ni àwọn Sẹ́nẹ́tọ̀ kò bá jíròró lé lórí nígbàtí ti wọ́n so ìjókòó ilé rọ̀ nítorí Dino Melaye lọ́jọ́ rùú.

Àwọn kàn ti ẹ̀ ńretí ìgbàtí àwọn aṣòfin àgbà l'Abuja yóò se àbẹ̀wò sí ìpínlẹ̀ Benue àti Maiduguri lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n ti lọ wo Dino Melaye ní ilé ìwósàn.

Iléesẹ́ ọlọ́pàá ní, àwọn ti fi orúkọ Mélayé tó iléesẹ́ ọlọ́pàá ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ àgbáyé, Interpol, létí

Ó jẹ́ íyàlẹ́nu pé, nínú gbogbo àwọn Sẹ́nẹ́tọ̀ tó lọ wo Dino Melaye ní ilé ìwósàn, àwọn méjì péré ni àwọn ọlọ́pàá fààyè gbà láti ríi.

Eni tó lójú lojú tì. Èrò àwọn míràn ni pé  àwọn ọmọ Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà l'Abuja kò lojútì. Ìgbésẹ́ yìí sì lè s'àkóbá fún àwọn ọmọ wọn lẹ́yìnwá ọ̀la.

ọ̀pọ̀lọpọ̀ ló fàáké kọ́rí wípé kí àwọn Sẹ́nẹ́tọ̀ se àbẹ̀wò sí ìpínlẹ̀ Benue

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Àìsàn ibà; Àwọn ènìyàn sọ̀rọ̀ nípa lílo ewé áti egbò


Akọle: ‘ Awọn ọmọ Yobe’: Ibeere mẹrin to n ja ranyinranyin\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Ko si ẹni to lee sọ ibi pato ti awọn ọmọ ileewe Yobe wa bayii

Amọsa ni bayii  awọn ibeere kan ti n ja ranyinranyin kaakiri.

Eni- Se wọn yoo di ohun elo ado oloro fun ikọ Boko haram ni?

Se wọn yoo di ohun elo ado oloro fun ikọ Boko haram ni?

Eji- Se awọn naa yoo di ohun elo pasipaarọ laarin ijọba ati Boko Haram ni?

Se awọn naa yoo di ohun elo pasipaarọ laarin ijọba ati Boko Haram ni?

Ẹta- Se awọn naa yoo di aya tipatipa fun awọn agbesunmọmi Boko Haram ni?

Se awọn naa yoo di aya tipatipa fun awọn agbesunmọmi Boko Haram ni?

Ẹrin-Se awọn ọmọbinrin ti wọn ji gbe yii yoo lee pada si ileewe mọ?

Se awọn ọmọbinrin ti wọn ji gbe yii yoo lee pada si ileewe mọ?


Akọle: ‘ASUU da ìyanṣẹ́lódì dúró'\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Oṣu mẹfa ni iyanṣẹlodi naa fi waye

Lonii, ọjọbọ, ọjọ keje oṣu keji ni èyí wáyé.

Ẹgbẹ ASUU fi ikede yi sita loju opo Twitter wọn

Ohun ta gbo ni pe ipinu lati mu iyanṣẹlodi naa wa si opin waye lẹyin ipade kan laarin ijọba ati awọn ọmọ gbẹ naa labuja.

End of Twitter post, 1

Gẹgẹ bi ohun ti a gbo,awọn akẹkọ ati olukọ ile ẹkọ yoo pada si iṣẹ lọla.


Akọle: ₦22.5M ti pọ̀ jù fún owó fọ́ọ̀mù ìdìbò abẹ́lẹ́ sípò gómìnà APC - SERAP\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Mummu ni lo sọ ọrọ naa lẹyin ti ẹgbẹ oṣelu APC ni awọn to ba nifẹ lati kopa ninu idibo abẹle gomina ipinlẹ Ondo ati Edo ni lati san miliọnu mejilelogun atabọ naira gẹgẹ bi owo fọọmu.

O ni  owo ti ẹgbẹ APC n bere lọwọ to fẹ gbe apotyi idibo naa ti pọ ju.

Mumuni tẹsiwaju pe ajọ SERAP ko faramọ igbesẹ APC lati sọ fun awọn oludije sipo gomina lati lọ wa owo gọbi fun fọọmu, nitori iru awọn igbeṣẹ bẹẹ lo n fa iwa ajẹbanu ti awọn oloṣelu n wu.

Lẹyin naa lo sọ pe iru igbesẹ bẹẹ yoo mu ko ṣoro fun awọn ọdọ, papa awọn ti ko lowo lati kopa ninu idibo ni Naijiria.

Restructuring: Àgbékalẹ̀ orílẹ̀èdè Nàìjíríà lọ́wọ́ yìí kò lè fàyè

O ni eto oṣelu ni Naijiria ko yẹ ko wa fun awọn to lowo atawọn to ni baba isalẹ nikan.

Ọgbẹni Mumuni wa rọ awọn ọmọ Naijiria lati ke gbajari si ijọba pe ko ṣe atunṣe si ofin to jẹ mọ bi idibo ṣe n waye, ko ma ba di pe olowo nikan ni yoo ma kopa ninu eto oṣẹlu.

Ondo 2020: Mú N22.5m péré wá, ko kópa nínú ìbò abẹ́nú fún ipò gómìnà ní Ondo àti Edo - APC kéde

Ẹgbẹ oṣelu APC ni Ipinlẹ Edo ti kede pe Ọjọ Aje, ọjọ kejilelogun oṣu kẹfa ọdun 2020 gẹgẹ bii ọjọ ti eto idibo abẹnu fun awọn oludije gomina ninu ẹgbẹ oselu naa ni Ipinlẹ Edo yoo waye.

Bakan naa ni ẹgbẹ APC tun ni idije abẹnu fawọn oludije gomina rẹ ni ipinlẹ Ondo yoo waye ni ọjọ Aje, ogunjọ oṣu Keje ọdun 2020 yii kan náà.

Ẹgbẹ oṣelu APC, lati ipasẹ akọwe Alakoso ẹgbẹ, Emma Ibediro, wa tun kede pe, oludije to ba nifẹ lati kopa ninu idije abẹnu fun ipo gomina naa ni Ipinlẹ mejeeji, yoo san miliọnu mejilelogun ati abọ naira, owo fifi ifẹ lati dije han ati owo fọọmu idije.

Amọ sa, ẹgbẹ APC ni awọn oludije fun igbakeji gomina ko ni san owo kankan fun wọn, ti wọn si tun faaye gba awọn eeyan to ni ipenija ara lati san idaji owo ọhun.


Akọle: ₦50 Duty Stamp: Iléẹjọ́ korò ojú sí CBN bó ṣe ń yọ owó táwọn báńkì olókoòwò fi pamọ́ sọ́dọ̀ rẹ̀\nFun akọle ti o wa loke ti nkan arosọ, fojuinu nkan naa.\n

Adajọ Nnamdi Dimgba to gbe ẹjọ naa kalẹ ni aadọta naira ti wọn pe ni Stamp Duty naa jẹ owo kotọ ti onibara banki kọskan to ba fẹ fi owo pamọ n san.

Adajọ Dimgba lo kede bẹẹ lori ẹjọ kan to waye laarin olokoowo kan, Rupert Irikefe ati banki apapọ ilẹ wa, CBN pẹlu banki olokoowo Zenith ati agbẹjọro agba ni Naijiria.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Irikefe lo tọ ile ẹjọ naa wa pe ko kede pe banki CBN ko lẹtọ lati maa yọ lara owo ti banki Zenith ba fi pamọ sọdọ rẹ tabi gba aadọta naira lori ẹgbẹrun kan naira bii owo sitanpu.

O ni ileẹjọ kotẹmilọrun ti kọkọ gbe idajọ kalẹ saaju pe owo naa ko tọna, to si jẹ iwa aibọwọ fun ofin fawọn banki naa lati tẹsiwaju maa yọ ninu owo toun ba fi pamọ sọdọ wọn.

Bẹẹ si ni gbogbo ẹbẹ ti banki CBN se lati mu ki ile ẹjọ wọgile igbẹjọ naa lo ja si pabo, ti adajọ si tun koro oju si ọwọ tawọn ileesẹ ijọba fi maa n mu idajọ ileẹjọ.