Akoonu: Lai Mohammed ní ètò ọrọ̀ ajé ti padà sí ojú ọ̀nà ìdàgbàsókè, lẹ́yìn tó dagun láàrin ọdún 2016 sí 2017.

Láti ìgbà tí ètò ìṣakóso nàá ti bẹ̀rẹ̀ ní oríṣiríṣi awuyewuye ti n wáyé lórí àwọn ẹ̀jẹ́ tí Buahri jẹ́ lásìkò ìpolongo ìbò tó ṣe ṣáàjú ètò ìdìbò gbogboogbo tó wáyé lọ́dún 2015, pàápàá lórí ètò ààbò àti ọrọ̀ ajé, pẹ̀lú bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọ Nàìjíríà ṣe n sọ pé ìjọba Buhari kò ṣe tó.

 Èyí n wáyé nítorí ìkọlù tí àwọn darandaran Fulani n ṣe jákèjádò orílẹ̀-èdè yìí, àti ní pàtàkì, ìpínlẹ̀ Benue. Bákan nàá ni tí àwọn ìkọlù tí ikọ̀ Boko Haram n ṣe.

Fayose sọrọ lori lẹta oloye Ọbasanjọ.

Èwo ni ìdáhùn

Ṣùgbọ́n, mínísítà fún ètò ìròyìn àti àṣà, Lai Mohammed, tako àríwísí àwọn tó ni ìṣàkóso Muhammadu Buhari, kò ní àṣeyọrí kankan láti fi hàn fún ọdún mẹta tó ti wà ní ipò.

O ni ètò ìṣàkóso nàá ti ṣe ju ohun tí àwọn ènìyàn lérò lọ, pàápàá mímú àyípadà bá ọ̀rọ̀ ètò ààbò, àgbénde ọrọ̀ ajé àti ìgbógun ti ìwà ìbàjẹ́, tó jẹ́ àwọn ohun tó ṣe kókó nínú ẹ̀jẹ́ tí Buhari jẹ́ lásìkò ìpolongo ìbò.

Ẹ̀wẹ̀, ó ní ''ètò ọrọ̀ ajé ti padà sí ojú ọ̀nà ìdàgbàsókè, lẹ́yìn tó dagun láàrin ọdún 2016 sí 2017."

Ṣùgbọ́n onímọ̀ nípa ètò ọrọ̀ ajé, Kunle Olomofe, tó bá BBC Yoruba sọ̀rọ̀ ní, ''lóòtọ́ ni ọrọ̀ ajé Nàìjíríà ti yípadà, ṣùgbọ́n, kò dé ọ̀dọ̀ àwọn ará ìlú. Bí i ti báwọ̀? Àlàyé n bẹ nínú fọ́nrán yìí:

Onímọ̀ nípa ètò ọrọ̀ ajé sọ̀rọ̀ lórí ipò tí ọrọ̀ ajé Nàìjíríà wà.

Ẹ̀wẹ̀, onímọ̀ kan nípa ètò ààbò, Ọ̀gbẹ́ni Richard Amuwa, sọ fún BBC Yoruba pé, "ohun tí àwọn ará ìlú n sọ ló yẹ kí ìjọba Buhari fi ṣe òdinwọ̀n àṣeyọrí ìṣàkóso rẹ̀, nítorí pé àwọn ló mọ bí ààbò ṣe wà fún ẹ̀mí àti dúkìá wọn."

Àti pé, ó yẹ kí Buhari ti pàárọ̀ àwọn olórí láwọn iléesẹ́ ètò ààbò Nàìjíríà.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọjọ́ Kọkàndínlọ́gbọ̀n, oṣù Karùn ún ni àyájọ́ ọjọ́ ètò ìṣèjọba àwaará ní Nàìjíríà, tó sì tún jẹ́ ọdún kẹta tí Ààrẹ Muhammadu Buhari ti wà ní orí àga ìṣàkóso.


Akoonu: Lai Muhammed lo sọ ọrọ naa nigba to n ṣayẹwo ibi iṣẹ de duro loju ọna oju irin Ibadan si ilu Eko.

O ni "A ko yá owo lati na a lori awọn nnkan miran, ṣugbọn awọn owo ti a n ya, awọn nnkan amayedẹrun bii ọna oju irin, opopona to ja gaara, afara igbalode, ina mọnamọna, atawọn nnkan miran ni a fi n ṣe."

Lai tẹsiwaju pe "Ko si ohun to buru ninu ki a ya owo, niwọn igba to ba jẹ pe awọn ohun amayedẹrun la fẹ fi owo ọhun ṣe, paapaa to ba jẹ eyii ti yoo pese iṣẹ fun awọn eeyan, ti yoo gbe ọrọ aje wa soke."

Minisita ọhun fi kun un pe inu oun dun si iṣẹ to n lọ lọwọ loju ọna oju irin ọhun.

The Polytechnic Ibadan: Ẹ̀rọ abẹ́lé tó ń fọ ọwọ́ àti ‘Ventilator’ ló ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé jáde

O ni inu awọn ọkọ oju irin naa mọ lolo, o dun wo loju, o si ba igba mu gẹgẹ ni iru rẹ to wa lawọn orilẹ-ede miran to ti goke agba kaakiri agbaye.

Lai pari ọrọ rẹ pe minisita eto irina mu ori oun wu pẹlu aayan to fi n ṣe iṣẹ opopona oju irin naa.

Hate Speech: Ìjọba àpapọ̀ ṣàlàyé ìdí tó fi ṣàfikún owó ìtanràn ọ̀rọ̀ kòbákùngbé

Minisita eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed ti ṣalaye idi ti ijọba apapọ ṣe ṣafikun iye owo itanran fun awọn to ba sọrọ odi si ijọba lati ẹgbẹrun lọna ẹẹdeẹgbẹta naira si miliọnu marun un naira.

O ni idi naa jẹ lati kapa awọn kọlọrọsi ti yoo lo ọrọ ikorira lati da orilẹ-ede Naijiria ru.

Lai ṣalaye pe "Idi pataki ti a fi ṣafikun iye owo naa ni pe, awọn eeyan n ru ofin ọhun nigba ti iye owo itanran rẹ wa ni ẹgbẹrun lọna ẹẹdeẹgbẹta naira nitori o rọrun fun wọn lati san."

O ni awọn ileeṣẹ igbohunsafẹfẹ kan yoo mọọmọ gbe ọrọ kobakungbe sita lori afẹfẹ, ti wọn yoo si gba lati san owo itaran ọhun.

Ọdun 2019 ni ọgbẹni Lai kọkọ kede pe aarẹ Muhammadu Buhari ti buwọlu afikun owo itanran ọhun eyii ti wọn fi sinu akọsilẹ iwe ofin to rọ mọ igbohunsafẹfẹ.

O ni ki awọn awọn to n bu ẹnu atẹ lu ijọba lori afikun owo itanran naa mọ pe ọrọ kobakungbe ti da rogbodiyan silẹ lawọn orilẹ-ede kan.

Ohun tẹ́ẹ gbúdọ mọ nípa kókó orí ọyàn yín lásìkò fífọ́mọlọ́yàn

Gẹgẹ bo ṣe sọ, ẹgbẹrun lọna ẹgbẹrin eeyan lo ku ni Rwanda latari ọrọ ikorira.

Bẹẹ...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Minisita fun eto iroyin ati aṣa, Lai Mohammed ti sọ pe, ko si ohun to buru ninu ki ijọba ya owo lati fi ṣe awọn ohun amayedẹrun saarin ilu.


Akoonu: Lai Muhammed yóò foju balé ẹjọ lori màgàgòmágó owó-ICCP

Gẹ́gẹ́ bi àtẹjáde ti agbẹnusọ àjọ ICPC Rasheedat Okoduwa fọ́wọ́ si ṣe sọ ni pé wọn ti gbé iwé ẹ̀sùn onípele méjìlá síwaju adájọ Folashade Ogunbanjọ-Giwa tako adarí àgbà NBC Modibo Kawu, alága ilé iṣẹ̀ Pinnacle Communication, Lucky Omoluwa àti alábojutó ìgbòkègbodò ilé iṣẹ́ náà Dipo Onifade.

Kayefi BBC Yorùba: Bàbá ọmọ, Mọ́ṣúárì, Ọlọ́pàá kẹ́jọ́ rò nípa òkú ọmọ tó pòórá

O fí kún un pé adarí àgbà NBC sí mínísità tẹ́lẹ̀rí lọna láti buwọlu lílo owó ìjọba láti maa sagbátẹru ilé iṣẹ́ aládanil.

ICPC ní Modibo Kawu náà kò yọ sílẹ̀ nínú awọn ti yóò foju wína òfin nítori àsìlò ipò rẹ̀.

 Àjọ náà ní, ipa ti mínísítà tẹ́lẹ̀rí kó nínú rẹ̀ jẹ èyí to ń pe fún ìbéèrè lẹ́yìn ti ICPC rí lásìkò ìwádìí pé ìwé àlàsilẹ̀ láti gbé ìṣẹ́ náà jáde (DSO) bí Modibo Kawu ṣe lòó kó tọ ìlànà tó yẹ.

Ẹ̀wẹ̀ " Mohammed ti jẹ́ri sí i nínú àtẹjáde kan pé wọ́n ṣi òun lọ́na ni, gẹ́gẹ́ bi ilé ẹjọ ṣe mọ láti ẹnu ẹni to jẹri fún ICPC, Osanato Olugbemi. Gẹ́gẹ bi agbẹjọro ICPC Henry Emore ṣe sọ fún ilé ẹjọ pe sísan bílíọnu méjì le fún pinnacle gẹ́gẹ́ bii àsan-an lẹ ní kọlọfin nínú nítori pé ilé iṣẹ́ ìjọba níkan ló ni ànfani láti gba irú owó bẹ́ẹ̀''.

Ilé ẹjọ tún fi kún un pé ọ̀nà ti wọ́n gba san owó to kù náà fún ilé isẹ́ aládani tun ní kọlọfin nínú, wọ́n ní ẹ̀rí ìgbòkègbodo owó ti ko lọ ni ìlànà to yẹ tó ẹ̀ẹ̀mẹtà dín láàdọ́ta ti wọn san si awọn apo owo banki oniruuru láti ọdọ alága ilé iṣẹ Pinnacle Communications Olaoluwa ni kéte ti NBC san owo fún wọ́n.

Ẹ̀wẹ̀,  àwọn ọmọ Nàìjíríà tí ń sọ̀rọ̀ lóri ìgbẹ́sẹ̀ àjọ ICPC láti gbé Lai Mohammed lo ile éjọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Àjọ tó ń ri sí ìwà jẹ́gudujẹra ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà (ICPC) ní mínísítà fún ọ̀rọ̀ tó ń lọ àti àṣà Lai Muhammed yóò fóju han nile ẹjọ́ giga ní Abuja lati jẹ́ri  lóri ẹsun síṣé bílíọnù méjì lé ọwọ́ márun tí eto igbọhun sáféfé fí sún si ẹrọ ìgbàlóde (DSO) níọ̀n[s ti ko yẹ.


Akoonu: Lai lai, ko si ẹni to lee ni imọlara iru irora ti o la kọja bi ọga rẹ ṣe n ti ẹsẹ rẹ bọ inu iho ina to n jo hii hii.

Ọpọ awọn ara ipinlẹ Gombe ni ọrọ yii ṣi n ya lẹnu idi ti oludari ileeṣẹ burẹdi naa, Idris Abubakar yoo kan ṣe dede jo ẹsẹ ọmọ ọdun mẹwa nina ninu ina aro ti wọn fi n ṣe burẹdi.

Ẹgbẹ kan to n ja fun ẹtọ araalu Muryar Talaka sọ fun BBC pe ọwọ ti tẹ afurasi naa ṣugbọn ti wọn tun pada da a silẹ nigba ti oku ọmọ naa si wa nile rẹ.

Ahmed Sulaiman to jẹ adari ẹgbẹ Muryar Talaka sọ fun BBC pe oun bẹ ọmọkunrin naa wo ti olukọ ile keu si ti n tọju ara rẹ.

Ni agbegbe Bajoga ni ijọba ibilẹ Funakaye, ipinlẹ Gombe ni Usman wa lati wa kọ ẹkọ keu lati odidi Tafawa Balewa, ipinlẹ Bauchi.

Ahmed ni "oun to ṣẹlẹ ni pe ọludari ile iṣẹ burẹdi naa fi ẹsun kan ọmọkunrin ọhun pe o ji burẹdi lo ba ti i sinu iho ina ti wọn fi n yan burẹdi.

Iroyin ti a gbọ ni wi pe ọga ileeṣẹ burẹdi yii ko ẹsẹ Nafiu sinu ina aro ti wọn da si abẹ burẹdi, nigba to yọ ọ jade to ri i pe ko jo o daadaa o tun ju u sinu ina lẹẹkan sii.

Hepatitis: A kò leè kóo nípa dídìmọ́ ara ẹni

Ko pẹ rẹ ni ọlọpaa tu ọga ileeṣẹ burẹdi naa silẹ ṣugbọn ọmọ ti wọn jo ẹsẹ rẹ nina ṣi wa ninu irora kikan.

Nigba to kuro ni atimọle ọlọpaa, o lọ bẹ ọmọ naa wo nile ṣugbọn ọga ile keu kan ti tọju ara ọmọ naa.

Ṣugbọn adari ẹgbẹ Muryar Talaka, sọ pe afurasi ọhun kuro ni atimọle lẹyin ti eekan kan ninu ilu lọ gba beeli rẹ.

Bakan naa o ni lọgan ni wọn ti ṣe iwe ẹri sita pe arun ọpọlọ n da Idris ọga ileeṣẹ burẹdi ọhun laamu.

ẹwẹ, nigba ti ileeṣẹ BBC kan si alukoro ọlọpaaa agbegbe naa o fesi pe oun ko tii gbọ nipa iṣẹlẹ yii ṣugbọn oun yoo kan si BBC pada lori bo ṣe jẹ bi wọn ba ti gbọ iroyin kankan.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Irora nla ni ọmọkunrin ọdun mẹwa kan to jẹ ọmọ ileewe almajiri, Nafiu Usman to ti n jẹ irora lati igba ti wọn ti fi ẹsẹ rẹ mejeji jona nileeṣẹ burẹdi kan lori ẹsun pe o ji burẹdi oni ọgọrin naira (N80).


Akoonu: Lai pe yi ni Ileesẹ ologun koro oju si atejade kan ti Amnesty International gbe jade lori wọn

Agbẹnuso Aarẹ orilẹẹde Naijiria Garba Shehu lo lede ọrọ na ninu atẹjade kan.

Sheu ni awọn olori eka naa ke gbajare nigba ti wọn jomitoro ọrọ pẹlu awọn akoroyin nile ijọba l'Abuja.

O ni wọn sọ pe ''ero'ngba awọn egbe ti ko loruko naa ni ki won da gbonmisi-omi-o-to sile l'agbo oṣelu.''

Lara awọn ti wọn ba awọn akoroyin sọrọ ni oludari agba fun ileesẹ ọtẹlẹmuyẹ ni Naijiria, DSS, Lawal Daura, oludari ileesẹ ọtẹlẹmuyẹ nilu okere, NIA, Ahmed Abubakar ati Ọgagun agba patapata lorilẹede Naijiria, Ọgagun Abayọmi Ọlọnisakin.

Garba Shehu ni awọn asiwaju ikọ alaabo naa pe fun ifọwọsowọpọ awọn akoroyin lati koju awọn ẹgbẹ agbesunmọmi  ilu okere ti yoo fẹ bẹnu atẹ lu akitiyan ijọba lati mu abo to peye ba awọn ara ilu.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn ọga ileesẹ abo Naijiria ni ominu n kọ wọn lori bi awọn kan ti ṣe ń gbero lati  gbegidina eto idibo 2019.


Akoonu: Lai takurọsọ, Ayinla Omowura jẹ ọkan lara awọn ojulowo olorin ọmọ Yoruba lati igba ti orilẹede Naijiria ti gba ominira lọwọ awọn oyinbo amunisin.

Ẹwẹ, iku rẹ kii ṣe ohun ti eeyan maa n fẹ diju lati sọ toripe iroyin rẹ ba ni lọkan jẹ pupọ lo rọ mọ iku rẹ.

Awọn ọmọ ollogbe naa gba BBC Yoruba lalejo ni ile wọn nilu Abeokuta nibi ti wọn ti ṣalaye  bi iku baba wọn ṣe gba gbogbo ilu kan ati ohun ti oju wọn ri lẹyin iku baba wọn.

"Ileewe ni a wa ti a ti dede gbọ iroyin pe gbogbo igboro daru ti wọn si kede konileogbele nitori  wipe Ayinla Omowura papode".

Haruna Ayinla Omowura to jẹ ọmọ bibi inu Oloogbe, lo sọ eyi fun BBC Yoruba. O ni wọn sọ̀ fun oun ipe igo ni wọn ti gba oloogbe lori nigba ti wọn yoo si fi dele, baba ti ku.

O ti to ogoji ọdun gbako sẹyin bayii ti Ayinla Omowura ku ṣugbọn ti ohun rẹ ṣi n kan tantan leti awọn eeyan nipa ẹbun orin ti Ọlọrun tun fun ọkan lara awọn ọmọ rẹ.

Eyi lo fun Haruna Ayinla Omowura ni igboye lati sọ pe awọn to n kọ Fuji ti wọn ni Fuji ni Oba orin pe kii ṣe Apala, ko ni oye rẹ to tori Fuji naa ni wọn lee kọ wọn o le ri Apala kọ rara.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Igi nla ni Ayinla Omowura lagbo awọn olorin Yoruba koda bi wọn da gbogbo olorin Naijiria pọ, Ayinla jẹ ọkan gboogi lara wọn.


Akoonu: Laide, to jẹ ọkan lara awọn ọmọbinrin mejidinlaadọfa ti wọn ri idande gba kuro nile ọmọ alaigbọran naa sọ pe awọn ọmọ ati ibatan oludasilẹ ile ọmọ alaigbọran naa, lo ti sọ ohun di ẹrọ ibanilopọ, ti wọn si n sun ti oun bo se wu wọn.

Nigba to n sọ ohun ti oju rẹ ri ninu ile naa fawọn akọroyin salaye pe ẹni ta gboju okun le, ko jọ ẹni agba lọrọ awọn  eeyan ti wọn ni ki wọn maa se akoso ile alaigbọran naa, nitori iwa aidaa nidi ibalopọ lọna ti ko tọ gan lawọn naa n hu.

O fikun pe nigba ti awọn obi oun ko lee setọju oun bo se yẹ ni oun sa kuro nile, ni kete ti wọn si ri oun pada, lawọn obi oun mu ohun lọ sile alaigbọran naa, ti Mallam Abdulraheem Owotutu da silẹ.

"Mo ti n gbe nibudo naa lati ọdun marun sẹyin, mo si maa n ni ibalopọ loore koore pẹlu awọn ọmọ ati mọlẹbi Mallam Owotutu, ko si din ni marun ninu awọn alakoso to n setọju ibudo naa, to ti ba mi ni ajọsepọ."

Laide fikun pe oun ranti pe oun loyun ni ẹẹmẹta ọtọọtọ, amọ wọn maa n fun oun ni oogun ti ko ni jẹ ki oyun naa duro lara oun.

Nigba ti oun naa n salaye ohun to gbe de ile ọmọ alaigbọran naa, Tọpẹ Collins Owonifaari salaye pe awọn eeyan kan ti oun ko mọ lo gbe nilu Eko, ti oun si ba ara oun nibudo to dọti naa, nibiti wọn ko awọn papọ si bii ẹran.

Tọpẹ ni ọjọ mẹrin pere ni oun ti lo nibudo naa, ki ori to ba oun se ti awọn ọlọpa fi wa fọ ibudo ọhun.

Bẹẹ ba gbagbe, a mu iroyin wa fun yin laipẹ yii pe lọjọbọ to kọja nileesẹ ọlọpa ipinlẹ Kwara safihan awọn ọmọge, ọkunrin ati ọmọde, ti wọn tu silẹ nile ọmọ alaigbọran kan to wa ladugbo Gaa Odota nilu Ilọrin.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Obinrin kan, ẹni ogun ọdun ti ori ko yọ nile awọn ọmọ alaigbọran to wa nilu Ilọrin, Laide Arikewuyọ, ti salaye ohun ti oju rẹ ri lasiko to wa nile naa.


Akoonu: Laipẹ ni ẹgbẹ yii figbe ta ti wọn si fi ọrọ ranṣẹ pe ki aarẹ Muhammadu Buhari fopin si eto agbelewo naa ni kiakia tori pe iwa ibajẹ pọ nibẹ.

Ọjọgbọn yii to jẹ olukọni ni ile iwe giga ti ipinlẹ Eko, LASU jẹ ko di mimọ pe awọn tọrọ ki iwa ibajẹ ma baa gbilẹ lawujọ jẹ lọkan lo kan si awọn kaakiri lati ba wọn gbe ohun soke pe ki ijọba fopin si eto naa.

Ishaq fun 'pe si awọn olori ẹsin lawujọ pe ki wọn ye ba 'ra wọn ja, o tun pe awọn ẹlẹsin Kristẹni, awọn lọba lọba kaakiri Naijiria pe ki gbogbo wọn pawọ pọ ke si ijọba.

Onimọ ẹsin Islam yii ni "fun igbadun ara ile kọ leleyii rara o, igbarun gbaa ni. Ibalu jẹ, ibẹbi jẹ, ibara jẹ, ibadugbo jẹ ni".

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oludari ẹgbẹ to n ja fun ẹtọ gbogbo musulumi Naijiria MURIC, Ọjọgbọn Ishaq Akintola sọ fun BBC Yoruba pe ẹkọ buruku gbaa ni eto BB Naija ti awọn eniyan n pọnle n kọ awọn ọmọ.


Akoonu: Laipẹ yi ni EFCC jú alága ìjọba ibílẹ̀ 16 si àhámọ́ lóríi ẹ̀sùn àjẹbánu ní Kwara

Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ Gomina,Rafiu Ajakaiye fi sita lọjọ Abamẹta, o ni bo ṣe ẹni to ti fi ipo silẹ, tabi eleyi to wa lori oye, ko si ni ti yoo lọ lalai koju ijiya ofin ti wọn ba jẹbi.

Atẹjade naa to n fesi si iroyin kan to tati ọwọ EFCC jade pe awọn ti ṣe iwadi ri bi awọn aṣofin ile aṣofin ipinlẹ ana kan ti ṣe ṣapapin biliọnu marun un naira owo ajọ to n gbowo ori nipinlẹ Kwara.

EFCC darukọ alaga ajọ naa to ti fi ipo silẹ,Ọjọgbọn Muritala Awodu,ọmọ ile aṣofin ipinlẹ naa kan lana,Moshood Bakare ati awọn awọn oṣiṣẹ KWIRS gẹgẹ bi awọn to lewaju nibi apapin owo yi.

Bakanaa ni EFCC sọ pe awọn ile iṣẹ marun un kan ti o jẹ tawọn ilumọọka oloṣelu nipinlẹ naa gba biliọnu mẹrin  ninu owo yi lalai ni iwe adehun iṣẹ agbaṣe pẹlu ijọba.

Laipẹ yi ni EFCC jú alága ìjọba ibílẹ̀ 16 si àhámọ́ lóríi ẹ̀sùn àjẹbánu ní Kwara

Iwaadi EFCC ti wọn lawọn ṣe ọhun tun ṣalaye pe gbogbo awọn awọn ọm ile aṣofin ni ṣaa oṣelu to kọja lo pin ninu owo yi to fi mọ olri ile aṣofin,Ali Ahmad.

Ninu ọrọ to tẹnu ọkan lara awọn oṣiṣẹ KWIRS to jẹwọ fun EFCC,o ni ''Kọmisana eto ọrọ aje tẹlẹ Ademola Banu a ma gba miliọmu Naira loṣooṣu lalai ṣiṣẹ fun''

''Koda emi ni mo ma n gbe owo naa lọ ba nile rẹ,bi a ko ba fun ni owo naa, ko ni buwọlu ohunkohun ta ba gbe lọ ba''

Gomina Kwara wa tẹpẹlẹ mọ ifarajin ijọba rẹ lati ri pe gbogbo awọn to ba n gba ọna ẹburu ji owo ijọba yoo foju wina ofin

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba ipinlẹ Kwara ti leri lati fi ijiya to tọ jẹ eyikeyi aṣofin ipinlẹ naa  to ba lọwọ ninu apapin owo biliọnu marun un Naira ti aṣiri lu sita pawọn aṣofin ile ana kan pin.


Akoonu: Laipẹ yii lawọn janduku kan ya wọ ileegbe awọn obinrin lọgba fasiti naa ti wọn si ṣe ọṣẹ

Nibayii, awọn alaṣẹ fasiti Ibadan ti wa kede ofin isede lọgba faisiti naa laarin agogo mejila oru si agogo marun idaji.

SERAP fẹ́ pe UI, AAUA lẹ́jọ́ lórí àfikún owó iléẹ̀kọ́

OAU: Ohùn ọ̀jọ̀gbọ́n Richard Akindele ni wọ́n ká sílẹ̀

Khafi wọ gàu lẹ́nu iṣẹ́ lórí ẹ̀sùn ìbálòpọ̀ ní BB Naija

Àṣìta ìbọn ló pa obìnrin nílùú Eko lọ́jọ́ Satide- Ọlọ́pàá

Lórí ìmọ̀ràn Sunday Igboho, Ẹlẹbubọn ní yóò dára kí Yorùbá padà sí àmúlò èròjà ìbílẹ̀ fún ààbò

CS Mum: Omotolani Ekene ní ọ̀pọ̀ èèyàn gbà pé ọ̀lẹ, arugún, aláìlera ni ẹni tó fi abẹ bímọ

Ofin yii yoo si bẹrẹ loru ọjọru.

Nibi ipade igbimọ abo ileewe naa ni wọn ti gbe igbesẹ yii.

Gẹgẹ bii atẹjade kan ti giwa fasiti naa, Ọjọgbọn Idowu Ọlayinka fi sita ṣalaye wi pe awọn alejo ọkunrin to ba fẹ bẹ awọn akẹkọbinrin ni ibugbe Awolowo hall, Queen Idia hall ati Elizabeth hall ko gbọdọ wọ inu ibugbe awọn obinrin naa ms o. Ita gbangba ni wọn yoo ti maa gbalejo wọn

Snake Market: Àwọn òńtàjà ẹran ejò ní ẹran ejò dùn ju ẹran adìẹ lọ

Bakan naa lo ni ọwọ afunrasi ni wọn yoo fi mu ọkunrin kankan ti o ba n rin gberegbere kaakiri ibugbe awọn obinrin nileewe naa kọja agogo mẹjọ abọ alẹ.

Sunday Igboho: Fulani kò leè dúró, táa bá lo ohun ta jogún lọ́dọ̀ àwọ̀n bàbá wa

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Laipẹ yii ni iroyin kan pe awọn janduku kan ti ya wọ ibugbe awọn akẹkọ to jẹ obinrin ni fasiti Ibadan.


Akoonu: Laipẹ yii ni Buhari paṣẹ fawọn ẹṣọ eleto abo lati yinbọn fun ẹnikẹni ti wọn ba ri ibọn AK-47 lọwọ rẹ ninu igbo.

Ṣugbọn Igboho sọ ninu fidio kan to fi lede lori ayelujara pe ki awọn ẹṣọ eleto abo maa lọ ṣeeṣi mu awọn agbẹ tabi ọde to n lo ibọn sakabula nilẹ Yoruba.

Ọgbẹni Adeyemo ṣalaye pe ibọn AK-47 yatọ si iru ibọn tawọn agbẹ n gbe kọpa lọ si oko nilẹ Yoruba.

O kilọ fawọn ẹṣọ eleto abo lati maa yinbọn fawọn agbẹ ti wọn fi ibọn sakabula ṣora lorukọ wi pe wọn n gbe ibọn AK-47 kiri ninu igbo.

''Sheikh Gumi ti sọ ibi tawọn janduku to n lo ibọn AK-47 wa ninu igbo, nibẹ lo yẹ kawọn ẹṣọ eleto lọ.

Ki wọn maa tiẹ gbero lati yọ awọn ọdẹ ati awọn agbẹ to n lo ibọn lẹnu rara,'' Igboho lo sọ bẹẹ.

Ọgbẹni Igboho ni inu oun dun si aṣẹ ti Buhari pa lori ọrọ awọn to n gbe ibọn AK-47 kiri ninu igbo, o ni ariwo ti oun atawọn eeyan kan n pa nipa awọn darandaran to n gbebọn kiri ti n so eso rere niyẹn.

Igboho rọ awọn agbofinro lati jẹ iṣẹ ti Buhari ran wọn lai beṣu bẹgba.

O ni ẹnikẹni to ṣeeṣi pa ọlọdẹ tabi agbẹ to n gbebọn sakabula lọ si oko fun iṣọra ara rẹ yoo kabamọ.

Igboho ni lorukọ gbogbo ọmọ ilẹ Yoruba lapaapọ ni oun n jiṣẹ naa fawọn eṣọ eleto abo.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gbajugbaja ajijagbara ilẹ Yoruba, Ọgbẹni Sunday Adeyemo ti ọpọ mọ si Sunday Igboho ti kilọ fawọn ọtẹlẹmuyẹ. awọn ọlọpaa atawọn ẹṣọ eleto abo mii lati rọra ṣe lori aṣẹ ti Aarẹ Muhammadu Buhari pa pe kawọn ẹṣọ alaabo maa yinbọn


Akoonu: Laipẹ yii ni Oloye Adebanjo pẹtu si ija to wa laarin awọn mejeeji nile rẹ ti Obasanjo ati Adams si sọ ohun to n dun wọn nibi ipade ọhun.

Adebanjo ni "Obasanjo fún ra rẹ lo mu ọjọ toun ati Gani yoo wa lati wa pari aawọ to wa laarin wọn, awọn mejeeji si wa lati yanju ọrọ naa"

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

"Ṣugbọn inu mi ko dun rara lẹyin ti mo gbọ pe wọn tun ti n tahun si ara wọn, paapaa julọ Obasanjo," Adebanjo lo sọ bẹẹ.

Eekan Afenifere fikun ọrọ pe, Obasanjo tun ṣe awada pẹlu Gani pe o gbọdọ fún oun lowo oye to jẹ lẹyin ti oun yanju ọrọ naa tan.

Pa Adebanjo ni 'emi lawọn mejeeji tẹ papaa julọ Obasanjo pẹlu bi wọn ṣe tun n sọrọ si ara wọn."

"Ohun ti mo n ṣe ni pe ki ilẹ Yoruba maa bajẹ, amọ a n jekuru ko tan lawo, wọn tun gbọn ọwọ sabọ ni ọrọ yii o," baba Adebanjo lo wí bẹẹ.

Omolola Arohunmolase Welder: Mo ti fí iṣẹ́ 'Welder' gbayì láwùjọ, tó mo fi tọ́ ọmọ yanjú

Eekan Afenifere naa sọ pe ti ina ko ba tan laṣọ, ẹjẹ kii tan leekanna, o ni oun ṣetan lati pe awọn mejeeji pada lati yanju ọrọ naa.

Adebanjo ni oun yoo sa gbogbo agbara oun lati wa ojutu si aawọ naa nitori "ilẹ Yoruba ko  gbọdọ bajẹ."

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Eekan inu ẹgbẹ Afenifere, Alagba Ayo Adebanjo ti fi aidunnu rẹ han lori aawọ to wa laarin aarẹ ana, Oloye Olusegun Obasanjo ati Aarẹ Ọna Kakanfo fun ilẹ Yoruba, Oloye Gani Adams.


Akoonu: Laipẹ yii ni Samuel Ortom fi APC silẹ lọ PDP

Akọwe ijọba ipinlẹ naa, Tony ijoho to kede eyi rọ wọn lati ko awọn ohun elo ijọba to ba wa ni ikawọ wọn fun awọn akọwe agba ni ileeṣẹ ijọba wọn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ìdìbò Ọṣun: Omisore, Akinbade ni ìjọba àpapọ̀ fẹ fi N10,000 rà'bò ni

Gẹgẹ bii agbekalẹ ikede naa ṣe sọ, mẹtadinlogun ninu wọn lo jẹ oluranlọwọ pataki fun gomina; ti mọkanla si jẹ oluranlọwọ agba fun gomina.

Ohun ti awọn eeyan n sọ ni pe gomina Ortom yọ awọn eeyan naa nipo lati lee fi aaye gba awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP ti wọn padanu ipo wọn gẹgẹ bii ọmọ igbimọ alakoso ẹgbẹ oṣelu naa lẹyin ti gomina Ortom darapọ to si gba iṣakoso igbimọ ẹgbẹ oṣelu PDP nibẹ.

Ni oṣu meji sẹyin ni Gomina Ortom fi ẹgbẹ oṣelu APC silẹ lọ darapọ mọ ẹgbẹ oṣelu PDP.

Njẹ o ranti bi awọn aṣofin kan gbimọ ati yọ gomina Ortom nipo?

Àwọn ọmọ ile igbimọ aṣofin mẹjọ ninu ọgbọn to wa ni Ipinlẹ Benue, ti fun Gomina Ipinlẹ Benue, Samuel Ortom ni iwe pe awọn yoo yọ nipo lẹyin ọjọ meje si asiko yii.

Iroyin to tẹ BBC lọwọ sọ pe, awọn aṣofin mẹjọ naa joko ni ọjọ aje nibi ti wọn ti gbe igbesẹ naa, ti awọn ọlọpaa ko si jẹ ki awọn asofin mejilelogun yoku  wọ ile aṣofin, nigba ti ijoko naa n lọ lọwọ.

Osẹ to kọja ni ile igbimọ aṣofin naa ni ki awọn mejilelogun to ku lọ fidi mọle fun gba die.

Shomolu gbajúmọ̀ fún ìwé títẹ̀

Nigba to n ba BBC sọrọ, agbẹnusọ fun gomina Ortom, Terve Akase niidaji oorọ ọjọ aje lawọn ọlọpaa ya bo ilu Makurdi, tii se olu ipinlẹ naa, ti wọn si se atilẹyin fun awọn asofin mẹjọ pere ninu ọgbọn lati wọle joko sepade nile asofin ọhun, nigba ti wọn le awọn asofin mejilelogun yoku sẹyin lati wọle sile asofin naa.

Kin ni Ortom ri sọ si isẹlẹ yii ?

Akase fi kun pe gbedeke ọjọ meje pere ni awọn asofin mẹjọ ọhun fun gomina Ortom lati ko aasa rẹ kuro nipo, bi bẹẹkọ wọn ni awọn yoo yọ nipo.

gbẹnusọ fun gomina Ortom ni o da awọn loju pe ijọba apapọ lo n se atilẹyin fawọn asofin mẹjẹẹjọ naa lati ditẹ mọ gomina ipinlẹ Benue nitori bo se fi ẹgbẹ oselu APC silẹ laipẹ yii.

O fi kun pe olori ile asofin ipinlẹ...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gomina ipinlẹ Benue ti yọ awọn amugbalẹgbẹ rẹ mẹtejidinlọgbọn kuro nipo.


Akoonu: Laipẹ yii ni aarẹ orilẹede Madagascar polowo agbo kan pe o le wo aarun aarun coronavirus.

Ko si ohun to jọ bẹẹ raa! Ajọ eto ilera lagbaye, WHO sọ pe iwadii si n lọ lọwọ lori ati wa oogun tabi abẹrẹ to le wo coronovirus ṣugbọn ko sii oogun rẹ bayii.

Alaye lẹkunrẹrẹ fidio yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oriṣiiriṣii nnkan lawọn eeyan n sọ pe o le wo aarun coronavirus ti o ba gbogbo aye finra lọwọ.


Akoonu: Laipẹ yii ni aworan kan jade kaakiri ninu, eyi ti Kolinghton Ayinla ati Salawa Abẹni ti di mọ ara wọn pẹki-pẹki.

Eleyi si ti n mu ki ọgọọrọ awọn eeyan maa beere pe, abi Ọba Waka ti pada sile Ọba Fuji bayii ni?

Tọkọ tiyawo ni Alaaji Kolington Ayinla ati Salawatu Abẹni tẹlẹ, ki tirela to gba aarin wọn kọja lọpọ ọdun sẹyin.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Amọṣa, ninu ifọrọwerọ pẹlu ileeṣẹ iroyin abẹle kan, Alhaja Salawatu Abẹni ṣalaye pe, ko si ohunkohun to jọ fifẹra laarin oun ati Kebe-n-kwara o, ipolowo ọja lasan ni.

"Ipolowo ọja lasan ni. Emi o raye awọn nnkan bẹyẹn."

Bakan naa ni Salawatu Abẹni wa gba awọn olorin ode oni niyanju, lati maa kọ ọrin to ni itumọ seti araye. Gẹgẹ bi o ṣe sọ, ni igba ti awọn to ṣaaju n kọ orin tiwọn, gbogbo ohun to n lọ lawujọ ni wọn fi n kọrin lati ṣi araalu leti.

Fire Eater: Azonto ní àfojúṣùn òun ni láti lọ fi idán iná yìí pa owó lókè òkun

Bẹẹ lo tun rọ wọn lati maa tẹriba fun agba.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Kii ṣe pe emi ati Alhaji Kollinghton Ayinla ti pada di tọkọtaya o! Eyi ariwo ti Ọbabirin orin Waka, Salawa Abẹni fi bọnu.


Akoonu: Laipẹ yii ni awọn ajinigbe ṣekupa alaga ẹgbẹ awọn ọmọlẹyin Kristi ni iha Guusu Naijiria. Eyi ati ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijira to n la ijinigbe ati iṣekupani kọja lo mu ki ẹgbẹ ọmọlẹyin Kristi lapapọ lorilede Naijira kede iwọde yii.

Ijọ Redeem, Chapel of Life, Abuja

Ijọ Reedeem, Ọgba Eko

Pasitọ ijọ Redeem, Enoch Adejare Adeboye nibi isin idupẹ oṣu keji ọdun eyi to waye ni iya ijọ Redeem to wa ni Ebute Meta, ipinlẹ Eko sọ wi pe "gbogbo ẹni ti wọn pa lorilẹede Naijiria yala Kristẹni tabi Musulumi gbudọ ṣe pataki si wa".

Prophecy 2020: Adeboye àti Ayọdele sọ nípa ọjọ́ ìwájú 2020

Ijọ Redeem, King's Court, Eko

Lẹyin ti Adeboye le adura fun aabo, ipamọ ati alafia fun orilẹede Naijiria ninu isin naa tan lo mẹnu ba ọrọ awọn ti wọn n ṣekupa lorilẹede yii.

Latari eyi oni ẹgbẹ CAN ti kede pe ki gbogbo Kristẹni ṣe iwọde lodi si i eyi to pe ni "irin adura(prayer walk)".

Ninu iwọde ọhun, Pasitọ Adeboye lo ṣaaju awọn ọmọ ijọ rẹ pẹlu patako ti wọn gbe lọwọ pẹlu akọle to sọ wi pe "Gbogbo kan se iyebiye si Ọlọrun".

Ijọ Redeem, Chapel of Life Area 1, Abuja

Ijọ Redeem, Jesus House Parish, Eko

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Jakejado orilẹede Naijiria lowurọ yii ni ijọ irapada ti gbogbo eniyan mọ si Redeemed Christian Church of God ṣe iwọde ifẹhonu han lodi si iṣekupani to n di lemolemo lorilede Naijiria.


Akoonu: Laipẹ yii ni ija bẹ silẹ niluu Ilorin lori awọn akẹkọọ musulumi tawọn alaṣẹ ileewe girama kristẹni ko gba laaye lati maa wọ Hijaabu wa si ileewe.

Awọn alaṣẹ ileewe naa naa yari pe ilana ẹsin kristẹni lawọn fi da awọn ile ẹkọ ọhun silẹ.

Fun idi eyi, wọn gbagbọ pe ko yẹ ki awọn akẹkọọ musulumi maa wọ hijaabu wa si iru ile ẹkọ bẹẹ.

Amọ, awọn musulumi ni ijọba ipinlẹ Kwara ti gba awọn ile ẹkọ yii lọwọ awọn ijọ kristẹni to dawọn silẹ.

Nitori naa, awọn musulumi sọ pe o yẹ kawọn ọmọ awọn to jẹ akẹkọọ lawọn iru ileewe bẹẹ lanfaani lati maa wọ hijaabu.

Nigba ti o n ba BBC Yoruba sọrọ, Elebuibon ni awọn ẹlẹsin abalaye naa lẹtọ labẹ ofin gẹgẹ bi awọn ẹlẹsin musulumi ati kristẹni.

''Ko lẹtọ ko jẹ pe ki wọn maa sọ fawọn ọmọ oniṣẹṣe pe ki wọn maa bọ ilẹkẹ to wa lọwọ wọn.

Awa o  ni kawọn ọmọ musulumi maa wọ hijaabu, a o ni kawọn ọmọ kristẹni maa mu ilẹkẹ ''Rosary'' ni, ṣugbọn ki wọn jẹ ki awa naa ṣe ti wa.

Ki wọn jẹ ki onifa bọ Ifa, ki ọlọṣun bọ Osun, ki olodu bọ Odu, ki aye ba le dara,''Elebuibon ṣalaye.

Agba babalawo naa fikun ọrọ rẹ gbogbo ẹsin mẹtẹẹta loyẹ ki ijọba fun laaye lati ṣe ẹsin wọn lai ṣegbe fẹni kan.

Elebuibon ni ''ooṣa lo ni gbogbo ilẹkẹ ti a ni nilẹ Yoruba.

Ilẹkẹ otutu ọpọn ni wọn maa n fi dawọn oniṣẹṣe mọ, awọn oni Sango le mu irọkẹ lọwọ.''

Elebuibon ni o jẹ iyalẹnu pe nnkan ti ara wa ni kii wu wa.

Araba ilu Osogbo sọ pe awọn musulumi atawọn kristẹni to bara wọn lori ọrọ wiwọ hijaabu, ai si ifẹ lo n fa iru iṣẹlẹ bẹẹ.

Elebuibon rọ awọn kristẹni ati musulumi papaa julọ niluu Ilorin pe ki wọn lọ wa imọ nipa ẹsin miiran nitori ko yẹ ki ẹsin fa ija rara.

Agba babalawo naa ṣalaye pe awọn oniṣẹṣe yoo gbe aba naa lọ si iwaju ijọba lati ṣe agbekalẹ ofin ti yoo fawọn oniṣẹṣe naa lanfaani lati maa ṣe ẹsin gẹgẹ bi wọn ṣe fẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Araba ilu Osogbo, Oloye Yemi Elebuibon t i sọ pe awọn ẹlẹsin ibilẹ naa fẹ ki awọn ọmọ awọn naa maa wọ ilẹkẹ lọ si ile ẹkọ.


Akoonu: Laipẹ yii ni ija naa bẹ silẹ laarin Toyin ati Liz. Ija ọhun bẹrẹ ni igba ti Lizzy Anjorin fi fidio kan lede loju opo instagram rẹ, nibi ti o ti fi ọpọlọpọ eebu ṣọwọ si Toyin.

Ọrọ naa lo ti da awuyewuye silẹ ti Toyin si ti fi ọrọ yii lọ agbejẹro rẹ, Legal House Solicitors.

Lẹyin eyi ni awọn agba ọjẹ ninu iṣẹ oṣere nilẹ Yoruba bii Mr Latin, Jide Kosọkọ àti Mama Rainbow sọ̀rọ̀ lórí ìjà Toyin ati Lizzy, wọn n gbiyanju lati dasi aawọ naa.

Ni bayii, awọn ololufẹ awọn oṣere wọnyi lo ti n sọ erongba tiwọn lori ẹrọ ayelujara.

Kini awọn eeyan n sọ?

Yemi Oketunji sọ loju opo Twitter rẹ pe, ọrọ alufansa ti Lizzy n sọ si Toyin fi han pe awọn obinrin kii ṣe atilẹyin fun ara wọn. O ni "Iṣubu ara wọn ni wọn n wa."

Ẹlomiran, AllthingsCy, loju opo Twitter tirẹ ni, bo tilẹ jẹ pe oun kii wo sinima Yoruba, sugbọn o jẹ oun itiju bi awọn gbajumọ mejeji yii ṣe n bu ẹnu ẹtẹ lu ara wọn lori ẹrọ ayelujara, ati pe, kii ṣe oun to dara ki wọn pe ara wọn ni ọmọ ale.

Awọn ololufẹ Toyin Abraham

Ololufẹ Toyin kan ni, bi Lizzy Anjorin ṣe n nọ'ka abuku si Toyin ti jẹ ki oun ni ifẹ Toyin ju ti atẹyinwa lọ. Ẹni miran lara awọn ololufẹ Toyin pa arọwa si i pe, ki o tiraka lati pari aawọ to wa laarin oun ati Lizzy.

King Kelvin, to jẹ ololufẹ Toyin ni tirẹ ni, oye ki Toyin gbe ọrọ arabirin Anjorin ti sẹgbẹ kan, nitori iti ọgẹdẹ ni.

Christiana Anuoluwapo naa sọrọ, o ni o " dara bi Toyin ṣe fi ọrọ naa lọ agbẹjọro rẹ, nitori igbesẹ to yẹ ki ẹni to kawe gbe ni.

Rhoda Owolabi to jẹ ololufẹ Toyin naa ko gbẹyin, o sọ pe ki Toyin fi ija f'Ọlọrun ja, nitori ija kii bi ọmọ ire.

Khalissa ni tirẹ ni, o yẹ ki Toyin gbe Lizzy Anjorin lọ ile ẹjo ni, nitori, ẹnu orofo Lizzy lo fẹ koba.

Awọn ololufẹ Lizzy Anjorin

Tawakalitu Lawal to jẹ ololufẹ rẹ bu ẹnu atẹ lu bi Lizzy ṣe n sọrọ alufansa si ojugba rẹ ninu iṣe sinima. O  ni ko yẹ ki iru ẹni to wa ni ipo bi Lizzy maa lo ẹrọ ayelujara lati bu ẹlomiran.

Chidmma Nwokeji fesi loju opo Instagram Lizzy pe, awọn ololufẹ Lizzy kan n tan an jẹ lasan ni, ati pe Lizzy ti dagba kọja iru ẹni to yẹ ki o maa bu...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Kaka kewe agbọn ija laarin gbajugbaja oṣere sinima ede Yoruba, Toyin Abraham, ati ojugba rẹ Lizzy Anjorin dẹ, pipele lo n pele sii gẹgẹ bi awọn ololufẹ wọn ṣe ti gbe e ru sori tiwọn naa bayii.


Akoonu: Laisi aato isejọba lati isalẹ pẹpẹ, ohun to nse orilẹede Naijiria ko lee dawọ duro

Ọgagun agba ileesẹ ọmọogun oriilẹ lorilẹede Naijiria nigbakanri,  Alani Akinrinade lo sọ ọrọ yii nilu Osogbo.

Ọgagunfẹyinti Alani Akinrinade salaye wi pe pẹlu bi gbogbo awọn alẹnulọrọ lorilẹede Naijiria se npe fun aato isejọba ẹlẹkunjẹkun, federalism, ko daju pe eyi lee dẹkun wahala to n koju orilẹede Naijiria ni pato.

"Eto isejọba to wa nilẹ lorilẹede yii faaye gba gbigbe asiwere sori aga isejọba ti yoo si sọ gbogbo nkan bii ọgọsan miliọnu awọn ọmọ orilẹede yii to ku di asiwere pẹlu."

Ọgagunagba Akinrinade ni ọrọ orilẹede Naijiria ti di ti amukun, ẹru ẹ wọ to ni oke lẹ n wo, ẹ o wo isalẹ.

Ipade lori ibagbepọ ẹya gbogbo lorilẹede Naijiria ko ye maa waye lati dẹkun wahala rẹ

O ni o di igba ti orilẹede Naijiria ba tun isejọba rẹ to de isalẹ pẹpẹ ki o to lee di wipe atunto isejọba ẹlẹkunjẹkun tawọn eeyan n pe fun kẹsẹjari.

"Bawo leeeyan se fẹ maa gbe ni awujọ ti olukaluku sa ti n fi ikilọ ati gbedeke lelẹ ni gbogbo igba. Se a o lee fi ọwọ ara wa sisẹ jẹ ni. Se gbogbo wa ni yoo maa lọ ta epo ni ẹkun aringbungbun gusu ilẹẹwa eleyi ti awọn babanla wa ko se."

"Ilẹ Yoruba gbọdọ jawọ ninu eto aragbe ti o nwaye lorilẹede Naijiria lọwọ ti kaluku n n gbe ẹnu si ohun to n ro jade ni ilẹ onilẹ."

O bu ẹnu atẹ lu ọrọ kan ti wọn ni minisita fun iwakusa ati ohun alumọni ilẹ lorilẹede Naijiria, Kayọde Fayẹmi sọ wipe, orilẹede Naijiria yoo sun kuro lori gbigbe ara le owo epo rọbi si owo iwakusa ati alumọni ilẹ.

Ọgagunfẹyinti Alani Akinrinade ni eyi yoo tun bẹrẹ si ni 'gbẹ koto kaakiri ileto ati abule lati lee tun maa da ija ati wahala ọrọ ayika silẹ.'

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ilana isejọba to wa lode ni orilẹede Naijiria bayi faye gba were lati de ipo.


Akoonu: Lalong ni iyawo oun yan kiniun meji ti oun naa si mu erin kan.

Lalong  sọ pe eyi ri bẹ nitori wipe oun ati iyawo oun fẹran ẹranko pupọ, awọn si ti yan awọn ẹranko kan laayo ninu ọgba ẹranko to wa ni ilu Jos lati maa tọju.

O n i iyawo oun yan kiniun meji, ti oun naa si mu erin kan.

Lalong sọrọ kayeefi yii nibi ayẹyẹ ọgọrun ọjọ ti adari ajọ irin ajo afẹ ti ipinlẹ naa, Salome Bidda ti lo lori aleefa.

Lalong ni ọkan lara awọn ẹkun to wa ni ọgba naa ku ni ọdun meji sẹyin.

Lalong ni igbesẹ naa wa lati fa awọn to n rin irinajo igbafẹ wa si ipinlẹ Plateau.

O ni ti ijọba oun ba ṣe bẹẹ, awọn ẹranko igbẹ to wa ni ọgba naa yoo ni itọju daradara.

Èré Ọṣun: Àtáója ní wọn kò jí ère Ọṣun, ó sì wà níbi tó wà

Nitori naa, o ni ọkọọkan lara awọn aṣofin mẹrinlelogun to wa ni ipinlẹ naa, ati awọn to jẹ amugbalẹgbẹ oun gbọdọ yan ẹranko ti wọn o maa tọju.

Bẹẹ lo si rọ awọn ara ipinlẹ naa lati ṣe bẹẹ gẹgẹ.

O ni ọkan lara awọn ẹkùn to wa ni ọgba naa ku ni ọdun meji sẹyin. Gomina naa ni ọjọ marun ni oun fi gbaawẹ nigba naa, ti ọfọ si ṣe oun nitori wipe ẹkùn naa n mu owo wa si ipinlẹ naa lọpọlọpọ.

Àwọn ìròyìn mìíràn tí ẹ lè nífẹ̀ẹ́ sí:

Òkè Ìdànrè: Òkè tó kéré jùlọ jẹ́ ẹsẹ̀ bàtà 3000

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gomina Ipinlẹ Plateau, Simon Lalong ti ni ẹnikẹni to ba fẹ ipo oṣelu labẹ ijọba oun gbọdọ lọ si ọgba ẹranko to wa ni ipinlẹ naa lati yan ẹranko kan laayo, eyi ti yoo maa tọju.


Akoonu: Lamidi Adeosun di ọga agba ninu iṣẹ ologun

Ojọ Kẹrin, oṣu Keje, ọdun 1983 lo darapọ mọ iṣẹ ologun, to si gba igbega titi to fi di ọgagun agba Major General lọjọ Kẹrin, oṣu Keje, ọdun 2014.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ogagun Lamidi ti ṣiṣẹ ni awọn ẹka iṣakoso ati ni oju ogun fun ọpọlọpọ ọdun.

O ti dari awọn ọmọ ogun ilẹ lẹkun Keje ileesẹ ologun ilẹ wa, (7 Division), to wa ni Maiduguri, ko to tun di adari ajọ amusẹya Multi National Joint Task Force, ti ibujoko rẹ wa ni orilẹede Chad.

Oṣu Karun un, ọdun 2017 ni wọn yan ọgagun Irabor Lucky lati rọpo Adeọṣun ni MNJTF, to si pada sile.

Oṣu Keje, ọdun 2018 ni wọn yan Adeọsun sipo adari to dimu titi di asiko yii, nibi to ti n mojuto eto ikọni ati agbeyẹwo isọwọ sisẹ awọn ọmọ ogun Naijiria.

Buhari gbe awọn ọmọ ogun ilẹ̀ mẹta ga:

Aarẹ Muhammadu Buhari ti sọ Ogagun Lamidi Adeosun to jẹ oludari ẹka ikọni ati iṣẹ ṣiṣe di ọgagun agba pata lẹnu iṣẹ ogun.

Ipo tuntun yii ni o ga julọ lẹnu iṣẹ ologun lọwọ ni Naijiria ni eyi ti Ogagun Tukur Buratai to jẹ adari awọn ọmọ ogun ilẹ̀ Naijiria jẹ bayii.

Ileeṣẹ ọmọ ogun ilẹ̀ ni Naijiria naa ti fi ontẹ lu igbega awọn ọmọ ogun naa.

Adele alukoro fun ileeṣẹ ologun Naijiria, Ogagun Sagir Musa ṣalaye pe kii ṣe ọgagun Lamidi nikan ni aarẹ Buhari gbega lẹnu iṣẹ ologun nitori iṣẹ takuntakun ti wọn n ṣe paapa ni ariwa Naijiria.

Ileeṣẹ ologun tun ki Ogagun Buluma Biu to n dari ikọ ọmọ ogun Division & ati Lafiya Dole ni Maiduguri àti Ogagun AJ Danjibun ti ikọ ọmọ ogun 211 Demonstration Batallion ni Bauchi.

Ogagun Tukur Buratai to ti ṣiṣẹ ologun fun o le ni ọdun marundinlogoji paapaa ti ki àwọn ọgagun wọnyii ku oriire.

Ijọba Naijiria fidiẹ mulẹ pé Ogagun Tukur Buratai ṣi ni o n ṣiṣẹ adari awọn ọmọ ogun Naijiria lọ ati pe Ogagun Lamidi Adeosun yoo ṣi tẹsiwaju ninu ṣiṣe adari ẹka ikọni awọn ọmọ ogun ilẹ̀.

CAN: Samson ni ọrọ awọn ajinigbe ti gba àpérò ní Naijiria

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

A bi Ọgagun Lamidi Adeọṣun ni ọjọ Kejilelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 1963 nijọba ibilẹ Olaoluwa nipinlẹ Osun, lẹkun iwọ oorun guusu Naijiria.


Akoonu: Lampard ni aṣeyọri awọn ko ṣẹyin agbabọọlu tuntun, Ben Chilwell ti wọn ra fun miliọnu marundinlaadọta pọun.

Chilwell to jẹ ẹni ọdun mẹtalelogun lo gba bọọlu wọ inu awọn, nigba ti Zouma ṣe iranwọ fun goolu keji, Jorginho gba penariti wọ inu awọn ni igba kẹta ati ikẹrin.

Amọ, Frank Lampard ti rọ awọn agbabọọlu rẹ lati farabalẹ nitori ere ṣẹṣẹ bẹrẹ ni.

Laipẹ yii ni Liverpool lu Chelsea ni alubami, ko to di wi pe wọn gberasọ pada.

Bakan naa naa ni Everton naa Brighton ni ami ayo mẹrin si meji , nibi ti Rodriguez ti gba ami ayo meji wọ ni awọn, ti CalverLewin ati Mina naa gba bọọlu wọ inu awọn.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Chelsea, Frank Lampard ti fi idunnu rẹ han pẹlu bi wọn ṣe na Crystal Palace lalubami pẹlu ami ayo mẹrin si odo.


Akoonu: Lanre Onilu to jẹ akọwe ipolongo ẹgbẹ naa ni ''Atiku n ṣe iranra ni''

Ninu atẹjade kan ti o fi sita lọjọru lorukọ ẹgbẹ,Onilu sọ pe awọn ba Atiku kaanu bi awọn ọmọ Naijiria ti ṣe fi ibo wọn da sẹria fun.

O salaye pe ninu gbogbo awọn awawi ti Atiku kojo ninu iwe ipẹjọ rẹ lori esi ibo aarẹ to ti fidirẹmi,eleyi to sọ pe oju opo Inec le jẹri wsi pe ohun fi ibo1.6 miliọnu ju Buhari lọ jẹ eleyi to panilẹrin julọ.

''Ṣe Dubai lo ti ṣagbelẹrọ ibo1.6 miliọnu ni abi awọn alalufa rẹ lo ta esi ibo yi fun un?''

Onilu ni bi Atiku ti ṣe n tẹnumọ oju opo Inec yi mu ifura lọwọ nitori pe ''o jọ bi ẹ ni wi pe ohun ati ẹgbẹ PDP fẹ fi ọgbọn alumọkọrọyi lu oju opo naa lati ṣe akoba fun''

Bi a ko ba gbagbe,Atiku Abubakar ti sọ lọjọru pe ohun fi ibo miliọnu kan le ẹgbẹta ṣagba Buhari ninu ibo aarẹ ti o si tọ ki Inec kede ohun gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ẹgbẹ oselu All Progressives Congress ti fesi si ọrọ oludije ẹgbẹ oselu Peoples Democrativc Party,PDP Atiku Abubakar to ni ohun fi ibo 1.6 miliọnu sagba Muhammadu Buhari ninu ibo aarẹ.


Akoonu: Lara awọn Kọmisana ọlọpa ti wọn ni isipo rọpo ni Edgal Imohimi, ti isẹ tun gbe wa sipinlẹ Ogun gẹgẹ bii kọmisana ọlọpa fun ipinlẹ Ogun.

Edgal Imohimi jẹ odu ninu isẹ ọlọpaa, ti kii si se aimọ fun oloko awọn araalu nitori isẹ takuntakun to ti se gẹgẹ bi Kọmisana ọlọpa, paapa nipinlẹ Eko.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O si yẹ ka mọ iru eeyan ti Edgal Imohimi, Kọmisana ọlọpa tuntun nipinlẹ Ogun jẹ.

Ọdun 1984 ni Edgal Imohimi kẹkọ gboye imọ ijinlẹ akọkọ ninu isẹ ọna nile ẹkọ fasiti Jos, to si tun gba oye imọ ijinlẹ keji ni fasiti Eko lọdun 2004.

Osu Keji ọdun 1986 ni Edgal Imohimi darapọ mọ ileesẹ ọlọpa ilẹ wa gẹgẹ bii ASP, to si sisẹ ni ọpọ awọn  ẹka ileesẹ ọlọpaa kaakiri amọ ilu Eko lo ti lo ọpọ akoko naa lẹnu isẹ.

Edgal Imohimi kẹkọ, to si ni imọ kikun ninu sise akojọpọ imọ fun isẹ ọlọpa ati isẹ ọlọpa ni aarin awujọ, oun si lo se agbekalẹ ipade apero akọkọ lori isẹ ọlọpa laarin awujọ ni Ikẹja, tii se olu ilu ipinlẹ Eko.

Edgal, ẹni to tun gba oye imọ Diploma ninu imọ nipa sayẹnsi isẹ ọlọpa, ti sisẹ gẹgẹ bii DPO fun agọ ọlọpa to wa ni Surulere, Ikeja laarin ọdun 1993 titi de 2011.

O tun di CSP ọlọpa ko to tun ni igbega si ipo ACP to wa lẹkun isọri ileesẹ ọlọpa kinni, ti wọn pe ni Area A to wa nipinlẹ Eko.

Edgal Imohimi tun gba iwe ẹri nileesẹ ologun ilẹ wa lọdun 2015, eyi to mu ki wọn yan gẹgẹ bii alakoso fun ẹka kiko iroyin afinuwa jọ ni olu ileesẹ ọlọpa to wa nilu Abuja.

Gẹgẹ bi akọsẹmọsẹ ninu sise isẹ ọlọpa lawujọ, Edgal ti kopa ninu ọpọ idanilẹkọ lorisirisi eyi ti ẹka to n ri si idagbasoke agbaye DFID ti United Kingdom se kokari rẹ nilu Eko, Awka ati ni Plateau.

Edgal Imohimi, nigba to jẹ DPO ni ẹkun ileesẹ ọlọpa to wa ni Ikeja, se ifilọlẹ sise isẹ ọlọpa awujọ taa mọ si Community Policing, akọkọ iru rẹ, to si gbalejo ọps eeyan to ni nkan se pẹlu ọlọpa nibi to ti sedanilẹkọ fun wọn nipa bi wọn se lee ran awọn ọlọpa lọwọ lawujọ.

Edgal Imohimi, gẹgẹ bii Kọmisana ọlọpa nipinlẹ Eko tun sisẹ takuntakun, lati sawari awọn akẹkọ girama mẹfa ti wọn ji gbe.

Ọjọ Kẹẹdọgbọn osu Karun ọdun 2017 nisẹlẹ naa...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọjọbọ ni iroyin gbalẹ pe isipo rọpo tun ti waye nileesẹ ọlọpa ilẹ wa, ti wọn si gbe awọn Kọmisana ọlọpa kan kuro nigba ti wọn fi awọn miran rọpo wọn.


Akoonu: Lara awọn adugbo to gbajumọ nilu Eko si ni Oshodi, bii eeyan ba si de Eko, lai mọ adugbo Oshodi, onitọhun ko mọ Eko rara.

Oshodi yii kii si ṣe orukọ arosọ lasan, tí wọn kan fi sọ adugbo kan; amọ, o jẹ orukọ akinkanju ẹda kan to ṣe gudu-gudu meje ati ya ya mẹfa si idagbasoke ilu Eko,

Idi si ree to fi yẹ ka mọ nipa akinkanju ọkunrin naa.

Gẹgẹ ba a ṣe ka a lori awọn oju opo itakun agbaye, orukọ akọni ọkunrin naa ni Balogun Landuji Oshodi Tapa, bi itan igbe aye rẹ si ṣe lọ ree.

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Itan igbe aye Oshodi Tapa:Balogun Landuji Oshodi Tapa jẹ ọmọ ọba nilu Bida to wa nipinlẹ Niger bayii, eyi to fidi rẹ mulẹ pe ẹya Tapa ni, lọdun 1800 si lo dele aye.

Ọmọ ọdun mẹfa ni Oshodi wa, tí ogun abẹle fi ja nilu rẹ, eyi to mu ẹmi awọn obi rẹ lọ.

Ọna lati bọ lọwọ awọn to le mu u lẹru, lo mu ko sa kuro nilu Bida, wa silu Eko lai naani pe ọjọ ori rẹ kere jọjọ.

Ibẹru pe ki wọn ma mu oun lẹru pada ni Eko, si lo gbee Oshodi lọ si aafin Ọba Eko, pe ọdọ ọba ni oun fẹ maa gbe.

Ọba Eshinlokun, tii ṣe baba Kosoko, lo wa lori itẹ lasiko ti Oshodi de silu Eko, ti oloye Fagbemi si muu lọ si aafin ọba lati fi ọrọ rẹ to ọba leti.

Ọba Eshinlokun ni ki wọn bi ifa leere lati mọ bi asiko alejo naa yoo tu ilu lara si abi bẹẹkọ, tí ifa si fọ ire nipa Oshodi.

Idi ree ti ọba Eshinlokun fi gba Oshodi Tapa sọdọ rẹ, to si fi ṣe alakoso eto aabo ni awọn abala kan ninu aafin rẹ, ti ọba si fi si abẹ amojuto Fagbemi. Oshodi Tapa ń dagba, ọkunrin de, to si di akikanju ati akọni pataki laarin ilu, bẹẹ lo sun mọ ọba Eshinlokun bii isan ọrun.

Nigba to ya, ọkan lara awọn oyinbo pọtugi to jẹ gbajugbaja onisowo nilu Eko, tii tun ṣe ọrẹ ọba Eshinlokun beere lọwọ ọba pe ko fun oun ni ọmọkunrin rẹ meji lati tẹle oun lọ si orilẹ-ede oun tii ṣe Portugal.

Oyinbo naa jẹjẹ pe oun yoo mu awọn ọmọ ọba naa pada, ti oun ba n bọ pada wa silu Eko sugbọn ọrọ naa ko mu ọkan ọba balẹ.

Ọba Eshinlokun wa pinnu pe, oun ko ni ko awọn ọmọkunrin oun meji silẹ, to si mu awọn ọmọkunrin meji to wa ni aafin rẹ,...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ilu Eko ni iwọ oorun guusu Naijiria jẹ ilu nla, ilu olowo ati ọlọla, ilu to gbajumọ, ti ọpọ eeyan si n gbe inu rẹ ṣe oriire.


Akoonu: Lara awọn afurasi tile ẹjọ ni ki wọn gbe ni tipa tikuuku lori ọrọ epo Malabu ni minisita fọrọ epo rọbi nigbakan, Dan Etete, Adajọ ati agbẹjọro agba tẹlẹ fun ilẹ wa, Mohammed Adoke pẹlu awọn eeyan miran ti wọn fi ẹsun kan pe ọwọ wọn ko mọ nidi katakara ibudo epo Malabu.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Awọn afurasi naa ni agbẹjọro ajọ EFCC, salaye pe wọn n sa nile ẹjọ lati igba ti ẹjọ naa ti bẹrẹ ni ọdun 2017 ti ajọ̀ naa ti n ba ileepo Shell, Eni Spa atawọ̀n yoku se ẹ́jọ̀.

Awọn yoku ti ọrọ naa kan ni Raph Wetzels, Casula Roberto, Pujato Stefeno, ati Burrato Sebastiano, ti wọn si gbe wọn lọ siwaju adajọ Senchi lọjọru oni, lori ẹsun pe wọn kọ lati wa yọju lori ẹsun ti wọn fi kan wọn naa.

'Èmi ò kí ń lu ìyàwó mi'

Nibi igbẹjọ to waye loni naa ni adajọ Senchi ti gbọ adura ajọ EFCC, to si ni ki wọn lọ di awọn eeyan naa wa sile ẹjọ ni tipa tipa, to si sun igbẹjọ ọhun siwaju di ọjọ Kọkanla osu Keje ọdun 2019.

Ileẹjọ giga to kalẹ si Jabi nilu Abuja ti pasẹ pe ki awọn ọlọpa lorilẹede Naijiria ati ajọ ọtẹlẹmuyẹ lagbaye lọ gbe awọn afurasi ti wọn fi ẹsun kan lori ẹsun ajẹbanu to nii se pẹlu ọrọ epo Malabu ti wọn ta nijooni.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Adajọ D.Zsenchi, lasiko to n gba ẹbẹ agbẹjọro ajọ EFCC to gbe ẹsun naa wa siwaju rẹ, salaye pe ibikibi ti wọn ba ti kofiri awọn afurasi naa ni ki wọn ti di wọn ni apanyaka boya lorilẹede yii ni abi loke okun.


Akoonu: Lara awọn akanṣe naa ni ibudo igbẹbi awọn oloyun ti wọn pe ni Ayinkẹ House to wa ni Ikẹja, Ibudo ere tiata to wa ni Ọrẹgun ati opopona olobiripo to wa ni Oshodi.

Awọn isẹ akanṣe yoku ni ọkọ bọọsi bọginni tuntun ati opopona tuntun to lọ si papakọ ofurufu.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Yoruba ni iroyin ko to afojuba lo mu ki BBC fẹsẹ kan de awọn ibudo tawọn akanṣe iṣẹ naa wa, ta si ri pe lootọ iṣẹ ko ti pari lori awọn isẹ naa rara.

Koda ijọba ipinlẹ Eko gan ti kede fawọn araalu lati mọ awọn oju ọna ti wọn yoo ti pa ati awọn eyi ti ijọba yoo si fun lilo, eyi tawọn araalu ni yoo tubọ dakun sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ ni Eko lasiko abẹwo aarẹ naa ni.

Awọn oju opo ikansira ẹni lori itakun agbaye ti kun pitimu nipa ero araalu lori abẹwo aarẹ Muhammadu Buhari si ilu Eko.

Niwọn igba to si jẹ pe bakan meji ni ẹnu ọmọ araye, bi awọn eeyan kan se n foju sọna fun abẹwo naa, ni awọn eeyan kan n yinmu pe awọn isẹ wo gan ni Buhari n bọ wa si ni Eko.

Awọn eeyan kan tiẹ n gbarata lori inira ti abẹwo naa yoo mu bawọn nitori awọn opopona kan ti ijọba yoo ti pa lasiko abẹwo aarẹ Buhari naa.

Bisi Alimi: Ìyà mi rò pé n kò leè ṣe ni àmọ́ n kò ní ìfẹ́ abo ni mo ṣe fẹ́ akọ

Lero tawọn eeyan kan, wọn gbe si oju opo Twitter wọn pe ọpọ isẹ ti aarẹ Muhammadu Buhari n bọ wa si naa ni isẹ ko tii pari lori wọn, amọ ti gomina Akinwunmi Ambọde fẹ fi iwanwara si awọn isẹ naa.

Loju opo Adetayo Adeseyi, @ade_tayos, o ni oun lero pe ojo yoo rọ loni lati ba abẹwo Buhari jẹ ni Eko.

Ubong Ekpo lero tiẹ ni se ko seese ki wọn pari awọn akanse isẹ naa ki Buhari to wa si Eko ni, paapa opopona to lọ si papakọ ofurufu to wa ni Oshodi. O ni ẹru n ba oun pe wọn yoo sọ opopona ọhun di akọpati ni lẹyin ti Buhari ba ti si tan gẹgẹ bi wọn ti se ni ibudokọ to wa ni Ikẹja.

Cece @Folasade_h sọ loju opo rẹ pe ko si ẹni ti inu rẹ dun si abẹwo aarẹ naa ju iya oun lọ, ti oun ko si mọ idi ti inu rẹ fi dun.

Nicholas Ibekwe lero tiẹ lori Twitter, @nicholasibekwe salaye pe gẹgẹ bi ise rẹ, Buhari tun n bọ ni Eko lati wa si awọn akanse isẹ ti ko tii pari rara.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Aarẹ Muhammadu Buhari n ṣe abẹwo si ilu Eko loni lati wa si awọn akanṣe iṣẹ kan tijọba ipinlẹ Eko ṣe.


Akoonu: Lara awọn ami aisan ọpọlọ ni kii eniyan maa danikan sọrọ tabi ko ma bẹru wipe eniyan kan fẹ pa oun.

Ọjọ buruku esu gbomimu ni ọjọ naa jẹ fun awọn aladugbo Awada Obosi, nijọba ibilẹ ariwa Idemili nipinlẹ Anambra nibi ti isẹlẹ naa ti waye.

Alukoro ileesẹ ọlọpa nipinlẹ Anambra, Nkeiruka Nwode, to fidi isẹlẹ naa mulẹ, ni lootọ ni Nnadiogo seku pa awọn ẹbi rẹ  to si tun gbẹmi ara rẹ.

O ni, oun to fa ki ọkunrin naa wu iru iwa bẹẹ ko tii ye awọn, sugbọn iwadi nlọ lati fidi ọrọ naa mulẹ.

O se se ko jẹ aarun ọpọlọ lo n baa ja

Ọpọ eniyan ni arun ọpọlọ ndamu tawọn ẹbi wọn ko kọbiara si

Onimọ ijinlẹ kan, Dokita Mustapha Maruf Damilọla, to jẹ akọwe agba nile iwosan alarun ọpọlọ nilu Eko ni, aarun ọpọlọ lo lee mu ki eniyan sekupa awọn ẹbi rẹ.

O sọ wipẹ irufẹ aarun to lee sokunfa isẹlẹ yi, taa wo alaye toun gbọ ninu iroyin naa, ni aarun ọpọlọ tawọn oloyinbo npe ni ‘Schizophrenia.'

Aarun ọpọlọ kii se idajọ iku

O wa rọ awọn ara ilu lati gbe awọn to ni iru ipenija bayii wa sile iwosan fun itọju to peye.

Awọn iroyin ti ẹ lee nifẹẹ si:

Tẹgbọn-taburo se igbeyawo ni Anambra

Ọmọbinrin kan ku si sọọsi lasiko ijẹri

Aarun ọpọlọ: Ma se iyemeji lati wa itọju to peye

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Isẹlẹ ibi kan waye laipẹ yii nibiti ọkunrin kan, ẹni ọdun mẹtadinlaadọta, Stephen Nnadiogo ti pa awọn ọmọ rẹ mẹrẹẹrin ati ọmọ ọdọ rẹ, to si tun gbẹmi ara rẹ.


Akoonu: Lara awọn eeyan naa to ba BBC sọrọ sọ pe, inu wọn dun pupọ fun igbeṣẹ naa ti ijọba ọhun gbe.

Arabinrin Kemi sọ pe "Igbesẹ yii dara pupọ, o si jẹ eyi ti yoo fun awọn obinrin laaye lati ṣe itọju ọmọ tuntun ti wọn ṣẹṣẹ bi.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Kẹmi ni akoko isinmi naa yoo fun awọn abiyamọ laye lati ṣe itọju to peye fun ara wọn ati fun ikoko to ṣẹṣẹ wa saye.

O tẹ siwaju pe "Isinmi oṣu mẹta ti wọn n fun wa tẹlẹ ko to rara, a kan n fara daa ni."

Kemi tẹsiwaju pe, "awọn obinrin mii ma n fun ọmọ wọn ni ọmu nikan lai fi omi laa, to tumọsi pe, iru obinrin bẹẹ nilo isinmi ọlọjọ gbọrọ ki ara rẹ le padabọ sipo."

Ni ti arabinrin Ogbuke, o ni idunnu ati ayọ nla ni iroyin isimi oloṣu mẹfa naa jẹ fun awọn obinrin Ekiti, nitori oṣu mẹta ti kere ju lati ṣe itọju ọmọ tuntun.

Ogbuke sọ pe isimi oloṣu mẹfa naa yoo fun awọn obinrin ni anfani lati fun ọmọ wọn lọmu fun oṣu mẹfa gbako lai si idiwọ iṣẹ.

Kọmiṣọna fun eto iroyin ipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Muyiwa Olumilua sọ pe idi ti Gomina ipinlẹ naa, Kayode Fayemi ṣe gbe igbesẹ ọhun ni lati mu aye dẹrun fun awọn eeyan ipinlẹ Ekiti.

Olumilua sọ fun BBC pe, ṣise afikun si akoko isinmi awọn abiyamọ naa yoo fun wọn lanfani ati sinmi si, ki ara wọn lee mokun daadaa ki wọn to pada sẹnu iṣẹ.

O ni, ṣe ni ijọba Ekiti n tẹle amọran awọn eleto ilera to sọ pe, o yẹ ki iya ọmọ fun ọmọ jojolo lọmu fun oṣu mẹfa, leyi ti yoo nira lati se, ti wọn ba wa lẹnu iṣẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn obinrin to jẹ osisẹ ijọba nipinlẹ Ekiti ti bẹrẹ si n gboriyin fun ijọba ipinlẹ naa, lẹyin to kede isinmi oloṣu mẹfa fun awọn obinrin to jẹ oṣiṣẹ ijọba to ba ṣẹṣẹ bi ọmọ tuntun.


Akoonu: Lara awọn eeyan naa to ba BBC sọrọ ti ko fẹ ki a darukọ oun sọ pe, kii ṣe ohun to mu ọgbọn wa ni ijọba fẹ ṣe nitori alekun owo ori naa yoo tumọ si afikun owo ọkọ Uber tabi Bolt ọhun.

O ni "ti wọn ba gbe owo le owo ọkọ wọn lori, awọn eeyan ko ni ba awọn ileeṣẹ naa duna dura mọ, to n tumọ si pe awọn awakọ awọn ileeṣẹ naa yoo padanu iṣẹ wọn.

Ẹlomiran to tun ba BBC sọrọ, Lolade Odujoko sọ pe ti wọn ba lee ṣafikun owo ọkọ aladani Uber, o n tumọ si oun ko ba wọn dowopọ niyẹn.

Lolade ni "Kaka ki n san owo gobọi fun Uber tabi Bold, niṣe ni mo maa lọ wọ ọkọ Danfo tabi Molue nitori ko si owo lasiko yii."

Lẹyin naa lo ni iba dara ki ijọba ipinlẹ Eko tun ero rẹ pa lori igbesẹ ọhun.

Kini o ṣeeṣe lati ṣẹlẹ?

Ẹwẹ, onimọ nipa eto iṣuna kan, Olumide Ibikunle nigba to n da si ọrọ naa sọ fun BBC pe, ohun to fa ọrọ naa ni pe awọn ileeṣẹ naa ko gba awọn awakọ rẹ gẹgẹ bi oṣiṣẹ, nitori naa ko lee gba owo ori lori wọn.

O ni eredi ree ti ijọba Eko ṣe gbe ọna abayọ owo tuntun naa kalẹ lati lee ri owo to yẹ gba lọwọ awọn ileeṣẹ ọhun.

O fi kun pe awọn ileeṣẹ naa ati ijọba ni lati jokoo fun ijiroro lori ọna abayọ, bi bẹẹ kọ, o ṣeeṣe ki awọn ileeṣẹ ọhun fi ipinlẹ Eko silẹ lọ awọn ipinlẹ miran, tabi ki wọn tilẹ orilẹ-ede Naijiria sile gan paapaa.

Ṣaaju ni ijọba ipinlẹ Eko ti kede pe awọn ileeṣẹ ọkọ aladani bii Uber ati Bold yoo maa san ida mẹwaa owo ti wọn ba n gba lọwọ awọn onibara wọn.

Bẹẹ lo tun ni ki awọn ile iṣẹ naa maa san miliọnu marundinlọgbọn naira lọdọọdun fun awọn gẹgẹ bi owo ori lori ọkọ ẹgbẹrun un kan ati ọkan to ba wa nikawọ rẹ.

Alaafin: Olori Aanu Adeyemi ṣàlàyé ìdí tó ṣe gẹ́ Oba Lamidi Adeyemi ti ìlú Oyo

Awọn oṣiṣẹ Uber ati Bolt to n wa ọkọ naa ti a ba sọrọ ṣugbọn ti wọn ko fẹ ki BBC darukọ awọn ṣalaye pe nkan ko rọgbọ lasiko ajakalẹ arun coronavirus yii nitori ọpọ eeyan ko jade, awọn miran ti padanu iṣẹ wọn.

Ati pe ko si owo ni igboro ni eyi to maa mu ki igbese ijọba ipinlẹ Eko yii tubọ nira sii fun tẹrutọmọ.

Wọn rawọ ẹbẹ si ijọba ipinlẹ Eko pe ki wọn dakun ma gbe iru igbesẹ afikun owo ori nla yii niru asiko...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn olugbe ipinlẹ Eko kan to maa n wọ ọkọ Uber ati Bolt ti sọ pe kii ṣe asiko yii lo yẹ ki ijọba ipinlẹ naa gbe owo ori gọbọi le awọn ileeṣẹ naa lori.


Akoonu: Lara awọn eeyan pataki to kopa nibi irun ọdun itunu awẹ ni Mọṣalaṣi nla to n bẹ ninu ọgba fasiti ilẹ Ibadan ni Gomina tẹlẹri nipinlẹ Ọyọ, Sẹnetọ Rasheed Ladoja, Sẹnetọ aarin gbungbun Ọyọ, Teslim Folarin.

Kí ló mú Yomi Fabiyi àti Iyabo Ojo máa sá aṣọ ìdọ̀tí ara wọn síta?

Lẹ́yìn ìwọ́de Yomi Fabiyi, ọlọ́pàá sọ ìdí tí wọ́n kò fi gba béélì Baba Ijẹsha, àti ìgbà tó ṣe é ṣe kí wọ́n ó fi sílẹ̀

Wọ́n ti kírun ọdún ìtúnu àwẹ̀ n'Ibadan

Sẹnetọ agbegbe ariwa Ọyọ, Abdulfatai Buhari, Kọmisana tẹlẹri fun ọrọ ayika nipinlẹ Ọyọ, Oloye Lowo Obisesan ati bẹẹ bẹẹ lọ.

Irun ọdun itunu awẹ waye lonii lẹyin ti Imam agba ilẹ Ibadan, Sheik Agbọtọmọkekere ko awọn Musulumi  kan ṣodi n'Ibadan lati ṣe adua itunu awẹ l'Ọjọru.

Botilẹ jẹ wi pe irun naa waye ni Yidi to n bẹ ni agbegbe Agodi nilu Ibadan, awọn eeyan to kopa nibẹ ko pọ tọ iye awọn eeyan to kirun ọdun itunu.

Wọnyii ni aworan bi ọdun itunu awẹ ṣe lọ ni ilu Ibadan.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọpọlọpọ awọn eekan ninu ọṣelu ati awọn Musulumi to gba awẹ di ọgbọn ọjọ lo pejupesẹ si awọn ọkanojọkan Yidi nilu Ibadan ati jakejado ipinlẹ Ọyọ lati ṣe ajọyọ ọdun itunu awẹ lonii.


Akoonu: Lara awọn eeyan to n gbarata lori bi wọn se n se awọn ọmọ Naijiria ni isekuse ni South Africa ni awọn gbajumọ ati ilu mọọka lawujọ, to fi mọ awọn osere tiata.

Bakan naa ni awọn eekan ilu yii tun n rawọ ẹbẹ sawọn ọmọ Naijiria to n gbẹsan ikọlu ọhun lara awọn eeyan ati ileesẹ to jẹ ti ọmọ ilẹ South Africa to wa ni Naijiria pe, ki wọn bomi suuru mu nitori aforo yaro kii jẹ ki oro tan.

Loju opo Twitter, Instagram ati Facebook si ti kun fun ọpọ awọn ilumọọka yii ti wọn ko kawọ gbera lori isẹlẹ to n waye naa yika orilẹede Naijiria ati ni South Africa.

Loju opo Instagram rẹ, osere tiata lobinrin, Lizzy Anjọrin, ẹni to han loju rẹ pe inu rẹ ko dun si isẹlẹ naa, lo n kesi awọn ọmọ Naijiria pe ki wọn mase gbẹsan ikọlu awọn ara South Africa naa nitori awa ara wa ni ọrọ yii yoo kan julọ.

Bakan naa ni Yinka Ayefẹlẹ, tii se akọrin ẹmi ati sọrọsọrọ lori redio salaye pe iwa igbẹsan tawọn ọmọ Naijiria n se gbọdọ wa sopin nitori ohun ti ko dara, ko dara.

Nkechi Blessing Sunday, toun naa jẹ osere tiata Yoruba naa n rawọ ẹbẹ sawọn ọmọ Naijiria pe iwa ka jo ile itaja, ka ba dukia jẹ kọ ni ọna wiwa ojutu si ikọlu to n waye ni South Africa nitori ara wa la n pa.

Se ni Funke Etti naa n tara poro pe iru ki ni eyi, to si n rọ aarẹ Buhari lati tete dẹkun bi wọn se n pa awọn ọmọ Naijiria ni South Africa.

Ayọ Ajewọle, adẹrinposonu ti gbogbo eeyan mọ si Wolii Agba naa ko kẹyin ninu awọn gbajumọ to sọrọ sita tako ikọlu naa.

Oun naa ni ko dara to bi ijọba Naijiria ba bu ẹẹkẹ diwọ nipa bi wọn se n kọlu awọn ọmọ Naijiria ni South Africa, to si n rọ awọn alasẹ wa lati tete sọrọ sita.

Mercy Aigbe, tii se osere tiata lobinrin naa kesi awọn alawọ dudu lati yee kọju ija si ara wọn nitori iwa ailaju gbaa ni eyi.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọrọ ikọlu ti awọn ọmọ Naijiria to wa lorilẹede South Africa n koju ati iwa igbẹsan to tẹle lati ọdọ awọn ọmọ Naijiria ti n ta ọpọ eeyan lara.


Akoonu: Lara awọn egboogi oloro ti NDLEA ka mọ wọn lọwọ ni kokeni, heroin, methamphetamine, tramadol, swinol, colorado ati skuchies.

Ninu atẹjade kan ti agbẹnusọ NDLEA, Femi Babafemi fi lede, o ni ọwọ tẹ awọn afurasi naa lẹyin oniruru ọfintoto ti wọn ṣe, ati lẹyin ti awọn eeyan ilu kan ta awọn lolobo.

O fi kun pe iwọn egboogi oloro ti wọn ka mọ awọn afurasi naa lọwọ le ni kilo méjìléláàdọ́wàá (192kg).

Ọwọ tẹ mama agba to wa lara awọn afurasi ọhun ti orukọ rẹ n jẹ Funmilayo Adebayo ni nnkan bii aago mẹfa abọ aarọ lagbegbe Adeyemi, to wa ni ijọba ibilẹ ila oorun Akure.

Lọjọ kan naa ni wọn fi ṣikun ofi mu afurasi miran ti orukọ rẹ n jẹ Tessy Mathew nigab ti wọ kọlu ile irtura Rate to wa niluu Akure kan naa.

'Iṣẹ wá burẹkẹ síi tórí Covid-19, owó ńlá ló wà nínú dídáná sun òkú, ìsìnkú  Zoom, Live streaming'

Lẹyin naa ni awọn ọtẹlẹmuyẹ NDLEA tun mu afurasi miran, Blessing Adesida, ni agbegbe Oshinlẹ to wa ni ijọba ibilẹ Guusu Akure.

Nigba ti wọn n fi ọrọ wa iya agba ati ọmọ-ọmọ rẹ naa wo, awọn mejeji sọ pe awọn ko mọ pe òwò oogun oloro ti wọn n ṣe ko ba ofin mu.

Bakan naa ni wọn ni awọn ko mọ pe oogun naa le ba aye awọn eeyan jẹ.

Bo tilẹ jẹ pe wọn ni awọn mọ pe wọn ko si gbaga ọlọpaa nitori awọn oogun oloro naa, wọn gba awọn araalu nimọra lati ma tọwọ bọ irufẹ owo bẹẹ.

Ẹwẹ, adari ajọ NDLEA, ọgagun Mohamed Buba Marwa ti ke si ọga agba ajọ naa nipinlẹ Ondo lati ṣawari awọn afurasi to ku ti wọn ti na papa bora.

India Corona scourge: Àlàyé rèé lórí ohun tó ń fa bí kòkòrò COVID-19 India ṣe búrẹ̀kẹ̀

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iya ẹni ọgọrin ọdun kan, ọmọ-ọmọ rẹ to jẹ ẹni ọmọ mejidinlogun atawọn eyan miran ti ko si gbaga ajọ to n gbogun ti egboogi oloro ni Naijiria, NDLEA, lori ẹsun pe n wọn ta oogun oloro.


Akoonu: Lara awọn iroyin ofege naa ni  pe awọn eleto ilera fẹ lo ẹrọ kọmputa ti wọn ko le foju ri si ara eeyann, ati bẹbẹ lọ.

Ayipada si DNA eeyan

Awọn iroyin kan ti n gbode lori ayelujara pe abẹrẹ ajẹsara Covid-19 lagabra lati yi DNA eeyan pada.

Ileeṣẹ iroyin BBC bere lọwọ awọn onimọ sayẹnsi nipa ibẹru awọn eeyan lori ọrọ yii, awọn onimọ naa si sọ pe ko si ohun to jọ bẹ.

Lara awọn abẹre ajẹsara ti wọn ṣẹṣẹ gbe jade ni eyii ti ilẹ UK ti fọwọ si lati ileeṣẹ apoogun Pfizer/BioNTech.

Onimọ kan lati fasiti Oxford, Ọjọgbọn Jeffery Almond sọ pe abẹrẹ yii ko le ṣayipada si DNA eeyan.

Wọn ni bi abẹrẹ naa yoo ṣe ṣiṣẹ ni pe, yoo pese eroja aṣara loore, eyii ti yoo le gbena woju kokoro arun Coronavirus ninu agọ ara.

Ninu oṣu karun un ọdun 2020 ni fidio kan gbode lori ayelujara, eyii to n ṣafihan pe abẹrẹ ajẹsara yoo ṣe paṣipaarọ DNA eeyan, amọ awọn onimọ naa ti sọ pe ko ri bẹ.

Ki wọn to gbe abẹreẹ ajẹsara Covid-19 jade, awọn onimọ ṣiṣẹ tọsan-toru lati ri daju pe ko ṣe ijamba si ara gbogbo awọn to ba gba.

Ẹrọ kọmputa Bill Gates ti eeyan ko le foju ri

Iroyin ofege ti a o tun mẹnuba ni ti ẹrọ kọmuter to kere jọjọ, ti eeyan ko le foju ri ti wọn sọ pe baba olowo Bill Gates wa nidii rẹ.

Ajọ Bill ati Melinda Gates ti sọ fun BBC pe awọn ko ṣe ẹrọ kankan lati fi sinu agọ ara eeyan lati le mọ ibikibi ti wọn ba wa ni gbogbo igba.

Iroyin yii gbinlẹ loṣu Kẹta ọdun 2020, nigba ti Bil gates sọ ninu ifọrọwerọ kan pe wọn yoo lo ẹrọ kọmputa lati mọ awọn to ti moribọ lọwọ arun naa.

O ni kii ṣe pe wọn yoo gbin kọmputa ti eeyan ko le foji ri si agọ ara eeyan lati mọ ibi ti wọn wa ni gbogbo igba.

Bill Gates sọ pe irọ nla gbaa ni iroyin ọhun.

O ni ẹrọ ti oun n sọ nipa rẹ yoo dabi ami tatuu lara eeyan ti ko ni han si gbangba.

O ṣalaye pe ki awọn eeyan ma ṣe foya nitori ileeṣẹ oun ko gbe ẹrọ kọmputa ti awọn kan n sọ nipa rẹ jade.

Lilo oyun inu fun abẹrẹ ajẹsara Covid-19

A tun ti ri awọn iroyin kan to sọ pe ẹdọforo oyun ti wọn ṣẹ yoo jẹ ọkan lara awọn eroja ti wọn yoo fi po abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ọhun.

Nigba to n sọrọ lori iroyin...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

A ṣe agbeyẹwo awọn iroyin ofege ti awọn eeyan n gbe kiri nipa abẹrẹ ajẹsara Covid-19.


Akoonu: Lara awọn isẹ ti DFL n kọ wọn ni isẹ lilo ankara lati fi se bata ati baagi, isẹ kafinta, eyi to jẹ pe awọn obinrin kii saba ya sidi rẹ ati isẹ aso ina taa mọ si Electrician.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Nigba to n sọrọ pẹlu BBC, Oludari ajọ naa Ọmọwe Bukọla Aluko Kpotie salaye pe, awọn isẹ ti awọn obinrin pa ti fun awọn ọkunrin yii lo ni owo lori, ti oun si gba lati maa kọ awọn akẹkọọ lati ile ẹkọ girama lọna ti wọn fi lee mọ awọn isẹ wọnyii.

Bakan naa lo gba pe, ko si ohun ti awọn ọkunrin n se, ti awọn obinrin ko lee se ju bẹẹ lọ, idi si ree ti awọn obinrin fi yẹ ko kọ awọn isẹ miran tawọn ọkunrin n se, lọna ati maa pawo wọle, yatọ si isẹ aransọ.

Produced b: Yemisi Oyedepo ati Bayo Odukoya

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Atẹlẹwọ ẹni kii tan ni jẹ ni Yoruba n sọ, idi ree ti ajọ kan ti wọn n pe ni Design For Life (DFL) se gunle eto idanilẹkọ fawọn obinrin to wa nile ẹkọ girama, lati kọ awọn isẹ miran to n mu owo wale yatọ si isẹ aransọ.


Akoonu: Lara awọn iṣẹlẹ manigbagbe naa ree:

Iwọde #EndSARS

Iwọde EndSARS bẹrẹ lẹyin ti fidio kan fa ori ayelujara ya lọjọ kẹta, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, eyii to ṣafihan bi awọn ọlọpaa SARS ṣe yinbọn fun ọkunri na niwaju ile itura Wetland, to wa ni Ugheli, ni ipinlẹ Delta.

Iṣelẹ naa lo ta epo si ifẹhonuhan EndSARS lori ikanni Twitter.

Ṣugbọn nigba ti iyẹn ṣi n lọwọ, ni iroyin kan tun jade pe awọn oṣiṣẹ SARS tun ti pa olorin takasufe kan to jẹ ọmọ ogun ọdun, ti orukẹ rẹ n jẹ Daniel Chibuike.

Lẹyin naa ni awọn eeyan bẹrẹ iwọde kaakiri awọn ilu nla ni Naijiria ati loke okun, ti wọn si n ke gbajare si ijọba apapọ pe ko fi opin ẹka ileeṣẹ ọlọpaa SARS naa.

AbdulQudus Bello ṣàlàyé bí òun ṣe dí aláàbọ̀ ara nítorí pọpọ́ọ̀fù àti ìbínú jàǹdùkù àdúgbò

Igba to di ọjọ kẹjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020 ni iwọde ita gbangba bẹrẹ ni pẹrẹwu, ti ọpọ awọn gbajumọ ni Naijiria ati kaakiri agbaye si n sọ pe wọn fi ọwọ si iwọde ọhun.

Ifẹmiṣofo ni Lekki Toll Gate

Ni nnkan bi aago mẹfa abọ ogunjọ, oṣu Kẹwaa, ọdun 2020, ni awọn ẹṣọ alabo ṣina ibọn bolẹ fun awọn oluwọde to kọ lati fi iloro naa silẹ lẹyin ti ijọba ipinlẹ Eko ti kede ofin konile-o-gble oni wakati mẹrinlelogun.

Olorin takasufe kan, Dj Switch ka iṣẹlẹ naa silẹ loju opo Instagram rẹ, to si sọ pe awọn ọlọpaa atawọn ọmọ ogun lo ṣiṣẹ ibi naa, ṣugbọn ileeṣẹ ologun ti ni oun ko mọwọ mẹsẹ ninu iṣẹlẹ ọhun.

Jiji ounjẹ iranwọ Covid-19 ko

Lẹyin ti iwọde EndSARS gbọna mii yọ ni awọn janduku ja iwọde naa gba, ti wọn si bẹrẹ sii kọlu awọn ile ti ijọba ko ounjẹ iranwọ Covid-19 pamọ si.

Wọn ni o yẹ ki ijọba ti pin awọn ounjẹ naa, ṣugbọn wọn ko pa lati lu ni gbanjo.

Awọn miran tun ṣakọlu si ọpọ agọ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko, alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko tilẹ sọ fun BBC pe ko din ni agọ ọlọpaa marundinlogun ti awọn janduku naa dana sun.

EndSars, EndSwat Protest: Òbí agbábọ̀ọ̀lù Gbenga Tiamiyu Kaka àtàwọn míì tí ọlapàá pa sọ̀r

Ikọlu gomina ipinlẹ Osun

Ọjọ kọkandinlogun oṣu Kẹwaa yii kan naa ni awọn janduku kan ṣakọlu si gomina ipinlẹ Osun, Gboyega Oyetola, nibi iwọde EndSARS ni ilu Osogbo.

Awọn...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oṣu kẹwaa ọdun 2020 jẹ oṣu kan ti ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria ko lee gbagbe ninu itan nitori awọn iṣẹlẹ to waye ninu oṣu ọhun.


Akoonu: Lara awọn iṣẹlẹ to mi ilu titi to waye ni ọṣẹ yii naa ni bi minisita fun ọrọ ịṣẹ ati ibugbe, Fashola ṣe ṣọ wi pe ohun ri fidio bi iṣẹlẹ ipaniyan to waye ni Lekki toll gate ṣe ṣẹlẹ.

Bakan naa ni awọn to ji ohun ini ijọba gbe ati awọn ohun amayedẹrun fun ajakalẹ aarun Coronavirus naa ti bẹrẹ si ni da pada, lẹyin ti ijọba halẹ mọ wọn.

Lọsẹ yii naa ni ileeṣẹ ologun ni Naijiria kede wi pe Gomina Ipinlẹ Eko, Babajide Fashola lo ran awọn lọ si Lekki Toll Gate lati lọ koju awọn afẹhọnuhan to wa nibẹ.

Awuyewuye naa ṣi n lọ lọwọ lori boya awọn janduku ti da ọpa aṣẹ ọba ilu Eko pada abi bẹẹ kọ.

Ṣe Lootọ ni Minisita Babatunde Fashola ri fidio ipaniyan ni Lekki Tollgate?

Ọkan lara awọn iroyin to mi ilu titi ni ọsẹ yii ni Minisita fun ọrọ iṣẹ ati ibugbe, Babajide Fashola sọ wi pe oun ri fọnran to safihan ikọlu to ṣẹlẹ ni Lekki nigba ti awọn n kaakiri ibi iṣẹlẹ naa.

Fashola lo sọ eyi lasiko ti oun ati awọn gomina ni iwọ -oorun Naijiria n ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ lori ipaniyan ti awọn ologun ṣe si awọn afẹhọnuhan ni Lekki.

Fashola ni ohun aṣọ ti wọn fi n nu oju ni ohun fi mu ẹrọ amohunmaworan naa nilẹ, ti oun si fun Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu.

Ọpọlọpọ awọn ọmọ Naijiria to fesi si ọrọ Fashola yii lo fi ṣe yẹyẹ, ti wọn si fi dapara lori ẹrọ ayelujara  pe irọ patapata ni ọrọ naa.

Ọdun 2007 si 2015 ni Fashola jẹ gomina nipinlẹ Eko, ki Aarẹ Muhammadu Buhari to fun ni ipo minisita ni ọdun 2015, to si ti wa ni saa keji bayii.

Gomina Sanwo-Olu lo ran w anise lati lo doju ko awon afehonuhan Lekki Tollgate - Iko Omoogun Naijiria

Awuyewuye bẹ silẹ lọsẹ yii lẹyin ti ikọ ọmọogun Naijiria ke sita wi pe gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu gan an lo wa nidi iṣekupani to waye ni Lekki.

Ikọ ọmọogun ni kii ṣe ijọba apapọ lo pe awọn lọ si Lekki, amọ gomina ipinlẹ Eko fun ara rẹ lo ni ki awọn lo doju kọ ẹnikẹni to ba rufin igbele rẹ ti ijọba pariwo lati dẹkun rogbodiyan to suyọ ni ifẹhọnuhan EndSars.

Ninu ọrọ tirẹ, Sanwo-Olu ni oun ko ran wọn lati lọ pa awọn eniyan, amọ ki wọn jẹ ki alaafia jọba lorilẹede...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọpọlọpọ iroyin manigbagbe lo ti waye lọsẹ yii kaakiri orilẹede Naijiria, paapaa lori jagidijagan to waye lẹyin ifẹhọnuhan tako bii ọlọpaa ṣe n fi iya jẹ awọn eniyan ti o ba ti bọ si ọwọ wọn.


Akoonu: Lara awọn laasigbo naa la ti ri Black lives matter ati ENSARS amọ sibẹ sibẹ, ko ṣai si awọn asiko tabi idi diẹdiẹ fun idaraya ati idaraẹni ninu dun ninu ọdun yii.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Lara awọn idaraya to waye lọdun 2020 lawọn aṣayan aṣa to gbode laarin rẹ, eleyi to mu ẹrin ati ipenija dani, bẹẹ ni awọn miran mu ijigiri dani pẹlu.

Ẹ jẹ ka mu diẹ lara awọn aṣa wọnyii ni ṣisẹ n tẹle:

Mummy Calm down:

Hmmm, bi eniyan ba wo bi aṣa yii ṣe bẹrẹ, bi ẹrin bi ere naa ni.

Ọmọdekunrin kan Ooreoluwa, ni iya rẹ n ba wi fun aigbọran to hu, amọ ṣa nibi ti ọmọ naa ti n gbiyanju ati bẹẹ iya rẹ, lo ti n pariwo "Mummy calm down".

Iya rẹ lo ya fidio ẹbẹ rẹ yii, to si fi ransẹ si ẹgbọn rẹ lati jẹ ko mọ iru alawada ti Ooreoluwa jẹ.

Ẹgbọn iya rẹ naa si lo gbe fọnran aworan ọhun sori ayelujara eleyi to tan kaakiri agbaye, to fi sọ ọmọdekunrin naa di ilumọọka, koda, gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu gan kan si ọmọdekunrin naa.

Lati igba naa ni "Mummy calm down" ti di aṣa to gbajugbaja.

Koda awọn oloṣelu lo o fun ipolongo ibo, bẹẹ ni awọn ileeṣẹ kaakiri lo aṣa naa fun ipolowo ọja ati itaniji paapaa lasiko ti ajakalẹ arun COVID-19 gbalẹ kan.

"Sọrọ soke were, maa disguise":

Ara awọn aṣa to milẹ lasiko iwọde #EndSARS niyi.

Koda, asa naa lo di ọrọ akọmọna fun awọn oluwọde to n pe fun iwọgile ikọ ọlpaa SARS naa kaakiri orilẹede Naijiria ati loke okun nigba naa.

Gbogbo oluwọde, koda awọn ti ko gbọ ede Yoruba, gan pẹlu n pariwo sọrọ soke' nigba ti iwọde ọhun fọnna soju to bẹẹ gẹẹ, to si wa di ohun apejuwe fun iran ọdọ iwoyii.

Ọrọ akọmọna naa, eyi to n se iwuri fun awọn ọdọ lati mase dakẹ tabi panumọ lori iwakiwa lo mu ki wọn maa pe iran iwoyi ni "Sọrọsoke generation" bayii.

Kwarantain tabi Qurantine lede oyinbo:

Aṣa yii jade lasiko ti ajakalẹ aarun COVID-19 wọ orilẹede Naijiria, ti ijọba si n ko awọn to ba ṣẹṣẹ ti ilẹ okeere de pamọ si igbele, eleyii ti wọn n pe ni Qurantine lede Gẹẹsi.

Ẹ jẹri awọn ọmọ Naijiria, ko pẹ pupọ ti wọn fi gba eyi gẹgẹ bi aṣa lati maa lo fun ẹni ti wọn ba fẹ pa ti si ẹgbẹ kan....\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ni ọdun 2020, ko si ẹni ti ko mọ pe ilẹ rọ, paapaa julọ pẹlu ajakalẹ aarun COVID-19 ati awọn oniruuru wahala miran to waye kaakiri agbaye.


Akoonu: Lara awọn nkan to ṣẹlẹ lagbo oṣere yii, meji lami laaka ninu wọn.

Wọnyii ni awọn oriṣiiriṣii to ṣẹlẹ lagbo awọn osẹre tiata lọsẹ yii.

Yomi Fabiyi

Ṣe ẹ mọ pe ọrọ ifẹ bi adanwo ni. Fidio kan ti gbajugbaja oṣere tiata, Yomi Fabiyi fi sita ti jẹ ki awọn eeyan maa beere ibeere.

Fidio naa ṣe afihan rẹ pẹlu orekelẹwa obinrin kan nibi ti awọn mejeeji ti n fẹnu ko ara wọn lẹnu.

Ọgbẹni Fabiyi gan an kọ awọn ọrọ ifẹ sori fidio naa loju opo Instagram rẹ.

Fabiyi ni ''ti mo ba nifẹ rẹ, mo gbọdọ fẹnu ko ẹ ni ẹrẹkẹ. Ọrọ ifẹ maa n sọ mi di alailagbara".

Yomi tun sọrọ lori fido mii to fi soju opo Instagram rẹ pe oun ati ọrẹbinrin oun n lọ si gbọngan idaraya.

O tun sọ lori fidio naa pe pe kawọn eeyan wo oluranlọwọ oun, eyun-un ni ọmọ pupa roboto kan to wa lẹgbẹ rẹ ninu mọto.

Ẹwẹ, ọpọ awọn akẹgbẹ re lo n ki ku oriire igbeyawo bo tilẹ jẹ pe ko sọ fun ẹnikan pe o ti ṣe igbeyawo.

Fabiyi kede lori ayelujara lọdun 2016 pe oun ti kọ iyawo oun oyinbo ọmọ ilẹ Gẹẹsi, Fran silẹ.

Iya Awero

Iya Awero fẹ́rẹ̀ẹ́ bú sẹ́kún níbí tó ti tẹ́wọ́ gba ẹ̀bùn ilé tuntun

Gbajugbaja oṣere fiimu Yoruba, Lanre Hassan ti ọpọlọpọ mọ si Mama Awero di onile lairo tẹlẹ.

Bawo lo ti ṣẹlẹ? Gomina Babajide Sanwo-Olu ipinlẹ Eko lo fi ile oniyara mẹta ta Iya Awero lọrẹ.

Arabinrin Hassan fi idunu rẹ han si gomina ipinlẹ Eko pẹlu oriṣiiriṣii ọrọ iwuri.

"Mi o mọ ohun ti mo le sọ, o ṣi n ya mi lẹnu ṣugbọn inu mi dun lonii, mi o ni le sọ pupọ. Mo dupẹ pupọ lọwọ yin gomina mi".

Bayii ni Iya Awero ṣe fi idunnu rẹ han si Gomina Sanwo-Olu.

Adebimpe Oyebade

Ilumọọka oṣerebinrin Adebimpe Oyebade ṣe ọjọ ibi, ori ayelujara mi titi.

O ni oun fẹ maa jẹ ẹni to n fi ipo adari to dara han siwaju sii bi oun ṣe n ṣe latẹyin wa.

Mo_bimpe fi ọrọ dupẹ fun bi awọn ololufẹ rẹ ṣe tu yaya lati ki i ku ọjọ ibi rẹ.

"Ori itage mi ni ile aye yii jẹ mo si ti fi gbogbo ipa mi ko ipa gidi latyin wa. Mo gbadura lati tẹsiwaju ninu ṣiṣe afihan ipo ẹni nla to n dari siwaju sii".

Bakan naa ni akẹgbẹ rẹ ti ọpọ maa n pe ni ọkọ rẹ, Lateef Adedimeji ṣe tẹ ẹ si rẹpẹtẹ.

Niṣe lo n ki i ni...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oriṣiiriṣii nkan lo ṣẹlẹ lagbo awọn oṣere tiata Yoruba lọsẹ yii.


Akoonu: Lara awọn obinrin takuntakun to gbe ounjẹ fẹgbẹ, to si tun gba awo bọ nilẹ Yoruba ni obinrin bi ọkunrin kan nilẹ Ibadan, Ẹfunsetan Aniwura, tii se Iyalode ilẹ Ibadan.

Niwọn igba to jẹ pe ọjọ ti pẹ, Iyalode Ẹfunsetan ti wa, to si ti pada sọdọ Eledua, oniruuru itan ni a gbọ nipa rẹ. Idi ni pe ko si akọsilẹ to daju nipa igbe aye akọni obinrin naa.

Itan igbesi aye Ẹfunsetan ko lọ gaara ga bo se yẹ, nitori oniruuru ọna lo pin si. Amọ wọn ni bi ọmọ ko ba ba itan, yoo ba arọba, tii se baba itan.

Akọsilẹ oju opo Wikipedia ni a lo, lati se akojọpọ itan nipa igbe aye Ẹfunsetan Aniwura yii.

Itan igbe aye Ẹfunsetan Aniwura:

'Èmi gan máa ń béèrè lọ́wọ́ ara mi pé ta ni Wole Soyinka gangan'

Florida: Ọ̀ọ̀nì àléègbà dé ba Mary lálejò lọ́gànjọ́ òru

Sugbọn ta ba n sọrọ awọn obinrin takuntakun nilẹ Ibadan ati nilẹ Yoruba, itan ko lee gbagbe Ẹfunsetan Aniwura, tori o se iwọn to lee se lasiko tiẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Awọn Iyalode to ti jẹ ni ilẹ Ibadan

Abayọmi Aranmọlatẹ, Dr Laser: Vagino Plasty àti iṣẹ́ abẹ ẹwà Obìnrin ló jẹ mí lógún

Painter: Samuel ni ìdàgbàsókè Nàìjíríà ló jẹ òun lógún!

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Eledua fi awọn obinrin takuntakun jinki ilẹ adulawọ, ti ọpọ wọn ko si se fi ọwọ rọ sẹyin rara.


Akoonu: Lara awọn ohun tawọn eeyan si n pariwo pe awọn n poungbẹ rẹ, ni eto irinna.

Wọn n fẹ ki ijọba mu agbega ba eto iriina ọkọ ero ati ti BRT to jẹ ti mẹkunnnu, pẹlu atunse awọn opopona kan to ti dẹnu kọlẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bakan naa ni wọn n fẹ ki ipese ina ọ̀ba to duro re wa, isẹ oojọ fun awọn ọdọ to sẹsẹ jade kuro nile ẹkọ giga, ipese oogun sawọn ibudo ilera ati itọju awọn alaisan bo ti yẹ.

Awọn olugbe ipinlẹ Eko tun ni awọn n fẹ kijọba pe awọn agbalẹ oju popo pada, kijọba tuntun si tun mu agbega ba eto ẹkọ, ti awọn akẹkọ nipinlẹ Eko ko fi ni maa fidi rẹmi mọ, ninu idanwo asejade kuro nile ẹkọ girama agba, WAEC.

Ẹ gbọ awọn ohun miran tawọn eeyan ipinlẹ Eko n foju sọna fun lọdọ gomina tuntun ti wọn ba dibo yan, ninu fidio yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Nibayii ti eto idibo gomina ku fẹẹrẹfẹ, BBC Yoruba lọ sigboro lati mọ ohun marun ti awọn olugbe ipinlẹ Eko n foju sọna fun, lọdọ gomina tuntun to ba gba ijọba nipinlẹ Eko.


Akoonu: Lara awọn ohun tawọn ọba yii si maa n fi se ọla ni nini olori tabi ayaba puọ lọọdẹ wọn.

Bẹẹ si ni ọmọ sori ni aafin Ọyọ, nibi ti Ọba Lamidi Olayiwola Adeyemi Kẹta ti ni ayaba to pọ lọọdẹ.

Amọ ko si bi awọn ayaba naa ti pọ to ti ayaba akọkọ ko ni da yatọ, idi si niyi to fi se pataki lati mọ nipa aya akọkọ ti ọba Adeyemi gbe sile.

Ta ni aya akọkọ fun ọba Adeyemi:

Abibat Nihinlola Oladele ni orukọ abisọ olori agba laafin Ọyọ lọwọlọwọ bayii, ọjọ kẹtalelogun osu Kejila ọdun 1938 si lo dele aye.

Ọmọ bibi agboole Lagunna ladugbo Agunpopo nilu Ọyọ ni Olori Abibat, kii si se ajeji rara si AafinỌyọ.

Nigba to fẹ Lamidi Olayiwola Adeyemi lo di Abibat Nihinlola Adeyemi.

Iya Adodo ni ọpọ eeyan n pe, gẹgẹ bo se wọpọ lati maa da awọn olori agba pe laafin, eyi to da lori ojuse wọn.

Olori agba naa, to ti le ni ẹni ọgọrin ọdun kii se iyawo mọ fun ọba alade naa, a si lee pe ni iya rẹ nitori aajo ati itọju to ti n se fun lati ọpọ ọdun wa.

Bẹẹ si ni Iya Adodo ni ọpọ ojuse to n se ninu aafin, eyi ti asa Yoruba gbe le lọwọ.

Ọpọ eeyan si lo ri olori agba bii ẹni to ko ni mọra, iya rere ati onifarada ẹda, ti kii kanra mawọn ọdọ ati olori kekere.

Bawo ni Lamidi Adeyemi ati Abibat se pade?

Gẹgẹ bi a se gbọ, eeyan nii mu ni mọ eeyan lọrọ ọba Adeyemi ati aya rẹ akọkọ nitori lati ipasẹ aburo rẹ obinrin ni wọn ti pade.

Ile ẹkọ girama kannaa ni Abibat ati aburo Lamidi naa n lọ, ọdun 1956 si ni wọn jọ pade.

Olori Abibat ko si ju ọmọ ọdun mẹtadinlogun lọ nigba ti wọn mọ ara wọn, ti wọn si se igbeyawo lasiko ti obinrin naa wa nile ẹkọ girama.

Ni asiko yii, ọba Adeyemi ko tii gori itẹ awọn baba nla rẹ, ti ko si ti ye rara pe ori ade ni oun bi o tilẹ jẹ pe ọmọ Alaafin ana ni.

Awọn mejeeji ko lee sọ ibi ti ori n ba ẹsẹ wọn re, sugbọn pẹlu ifẹ nla to wa laarin wọn, wọn gba pe ọla yoo dara.

Ọjọ ori ọba Adeyemi ati olori akọkọ rẹ sunmọ ara wọn pupọ, osu lasan si ni wọn gba lọwọ ara wọn.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Osu Kẹwa ọdun 2020 ni Alaafin Adeyemi yoo pe ẹni ọdun mejilelọgọrin, nigba ti Ayaba Abibat yoo pe ẹni ọdun...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọba alade nilẹ Yoruba jẹ ẹni ọwọ ati ẹni apọnle, ti awọn araalu si maa n bu ọla to pọ fun wọn.


Akoonu: Lara awọn ohun to n jẹyọ lẹyin idajọ naa ni bi awọn alasẹ ati ẹgbẹ oselu APC lapapọ se n fi ẹgbẹ PDP to gbe wọn lọ sile ẹjọ se yẹyẹ.

Ijọba apapọ ilẹ yii, ti ẹgbẹ oselu APC n dari lo kọkọ kesi ẹgbẹ oselu PDP pe, ta ba le ni, ta ba ba ni iwọn laa bani se ọta mọ, yoo si dara ki PDP tete yara mọ agba lẹgbọn, ko si tọrọ aforiji lọwọ APC pe ko ma binu.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Minisita feto iroyin ati asa, Lai Muhammed lo kede bẹẹ nigba to n fesi lori idajọ ti igbimọ olugbẹjọ naa gbe kalẹ lọjọru.

Sugbọn ẹgbẹ oselu PDP naa ti wa fesi pada fun pe yoo dara ki ẹgbẹ APC ati Lai Muhammed dunnu mọ niwọn lori idajọ naa, nitori ẹni to ba rin ẹrin igbẹyin lo ri ẹrin rin.

Akọwe ipolongo fẹgbẹ PDP Kọla Ọlọgbọndiyan salaye pe, idajọ ti APC n dunnu si yii ko lee jẹyọ nile ẹjọ to ga julọ lorilẹede yii, ti awọn si ti setan lati tun ẹjọ naa gbe dide nibẹ.

Bakan naa ni alaga fun ẹgbẹ oselu APC, Adams Oshiomole naa ti n rẹrin keke si ọrọ PDP yii, to si ni bi wọn ba fẹ, wọn lee pe ẹjọ kotẹmilọrun ni kootu agbaye, ohun to si da ohun loju ni pe pabo naa ni ọrọ wọn yoo ja si.

Lasiko to n jẹwọ pẹlu awọn akọroyin nile ijọba nilu Abuja lẹyin to se ipade tan pẹlu aarẹ Buhari, Oshiomole salaye pe gbigba fun Ọlọrun ni isisnmi, ko si si ẹjọ kankan to tuntun ti PDP fẹ gbe lọ sile ẹjọ to ga julọ nilẹ yii nitori wọn ko ni ẹri kankan gidi to fi ẹsẹ mulẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọrọ ko tii jẹ rodo lọ mumi lori idajọ ti igbimọ olugbẹjọ nipa awuyewuye ibo aarẹ gbe kalẹ, eyi to ni aroye oludije fun ipo aarẹ fẹgbẹ oselu PDP, Alhaji Atiku Abubakar se niwaju igbimọ naa ko lẹsẹ nlẹ.


Akoonu: Lara awọn orilẹ-ede naa ni Denmark ati Norway.

Abẹrẹ ọhun ti Oxford-AstraZeneca ṣe ni wọn ko wọle si Naijiria labẹ eto Covax, ninu eyii ti Aarẹ Muhammadu Buhari, igbakeji rẹ, Yemi Osibajo, atawọn gomina ipinlẹ kan pẹlu awọn oṣiṣẹ wọn ti gba.

Ṣaaju ni ileeṣẹ iroyin Reuters ti kọkọ jabọ pe ọkunrin kan dero ọrun lẹyin to gba abẹrẹ ọhun ni Sicily, ni Italy.

Ṣugbọn oriṣiriṣi ajọ eleto ilera kaakiri agbaye lo ti n sọ pe abẹrẹ naa ko mu ewu kankan lọwọ.

Fun apẹre, ajọ European Medicines Agency, EMA, sọ pe "ko si ẹri aridaju kankan pe abẹrẹ naa n fa ẹjẹ didi gẹgẹ bii awọn kan ṣe sọ."

"Anfani to wa ninu gbigba abẹrẹ ọhun pọ ju ewu to wa ninu rẹ lọ, nitori naa, awọn eeyan le tẹsiwaju lati maa gba a."

Nilẹ Gẹẹsi, ajọ Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, MHRA, sọ pe ko si ẹri pe abẹrẹ ọhun lewu ati pe eeyan le ni ẹjẹ didi funra rẹ lai ṣe pe o gba abẹrẹ naa ṣaaju.

Ẹwẹ, ijọba orilẹ-ede Thailand ti sun akoko ti wọn yoo bẹrẹ si n fun awọn eeyan ilẹ wọn labẹrẹ ọhun nitori awọn iroyin to n jade nipa rẹ.

Àwọn agbébọn tún ti jí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ míì gbé ní iléèwé gíga kan ní Kaduna

Bí àwọn adigunjalè ṣe jí 'N600,000  nínú ẹ̀rọ ATM WEMA l'Osun, t'àwọn ọlọ́pàá lé wọn wọ inú igbó'

Nígbà tí èmi náà rí fídíò Kashy tí ẹnu rẹ̀ ń ṣẹ̀jẹ̀ ṣáájú ọjọ́ tó kú, mo bèrè àwọn ìbéèrè kan - Ẹ̀gbọ́n Barry Jhay

Ṣé lóòtọ́ ni Alaafin Ọyọ ti fẹ́ olorì tuntun láti ẹ̀yà Igbo? Ẹ wo ǹkan tí a mọ̀ nípa rẹ̀

Mo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀ṣẹ̀ jijà ní ọmọ ọdún méjì, inú mi dùn pé bàbá mi fi mí sí ọ̀nà ẹ̀ṣẹ̀ jíjà - Tijani Azeez

Olori ijọba ilẹ naa lo yẹ ko kọkọ gba abẹrẹ ọhun loju gbogbo ara ilu lọjọ Ẹti, ṣugbọn o ti sun akoko gbigb rẹ siwaju.

Nnkan bii miliọnu marun eeyan nilẹ Yuroopu lo ti gba abẹrẹ naaa ti Oxford-AstraZeneca ṣe, ṣugbọn nnkan bii ọgbọn eeyan lo n pariwo ẹjẹ didi.

Ni Naijiria, bo tilẹ jẹ pe Aarẹ, igbakeji rẹ, awọn gomina kan, awọn alabaṣiṣẹ wọn atawọn lọbalọba kan ti gba abẹrẹ naa, ọpọ ara ilu lo n sọ pe awọn ko tii ṣetan lati gba abẹrẹ ti wọn ayafi ti wọn ba ri ẹri aridaju pe abẹrẹ naa ko mu ewu lọwọ.

Idi ree ti ileeṣẹ to n ri si...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn orilẹ-ede kan ti dawọ lilo abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ti Oxford-AstraZeneca ṣe duro lẹyin iroyin to sọ pe abẹrẹ naa maa n fa ẹjẹ didi.


Akoonu: Lara awọn orilẹede ti ọrọ naa kan ni ilẹ United Kingdom, UK, Amẹrika ati awọn orilẹede mii nilẹ Yuroopu

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bakan naa ni awọn alasẹ salaye pe gbogbo awọn arinrinajo to ba n de si papakọ ofurufu Entebbe ni wọn yoo maa fin oogun apakokoro si lara.

Amọ titi di akoko yii, orilẹede Uganda ko tii kofiri alarun Coronavirus kankan bi o tilẹ jẹ pe minisita feto ilera lorilẹede naa ti jẹwọ pe, ọrọ aje ilẹ naa ko lee gbe iwosan arun yii, to ba fi bẹ silẹ lọdọ awọn.

Coronavirus di akiri má dálé sí, ẹ wo àwọn èèkànlú tó ti fọwọ́ bà

Oṣu kẹwa ọdun 2019 ni arun Coronavirus bẹ silẹ nilu Wuhan, lorilẹ-ede China ti ọpọlọpọ eeyan si ti lugbadi arun naa kaakiri agbaye.

Arun ọhun ko mọ ọmọdẹ tabi agbalagba, bẹẹ ni ko mọ olowo tabi gbajumọ lawujọ, o si ti mu ẹmi ọpọ eeyan lọ.

Iwọnyi ni awọn eeyan jankan lagbaye ti wọn ti fara kaasa arun naa kaakiri orilẹ-ede agbaye.

Tom Hanks:

Owuro kutu Ọjọbọ ọdun yii ni gbajugbaja oṣere ilẹ Amẹrika, Tom Hanks kede loju lopo Instagram rẹ pe, oun ati iyawo oun, Rita Wilson ti lugbadi arun naa.

Hanks ṣalaye pe, awọn mejeeji n ṣe aisan ranpẹ ni wọn ba pinnu lati lọ ile iwosan, esi ayẹwo si fi han pe wọn ti ni arun Coronavirus lara.

Bo tilẹ jẹ pe ọmọ bibi ilẹ Amẹrika ni ẹni ọdun mejilelọgọta ọhun, ṣugbọn orilẹ-ede Australia lo ti lugbadi arun naa.

 Nadine Dorries:

Misita fun eto ilera ilẹ Gẹẹsi, Nadine Dorries naa wa lara awọn eeyan jankan lagbaye to fara kasa arun Coronavirus.

Ileeṣẹ eto ilera orilẹ-ede naa sọ pe, minisita ọhun n fi awọn apẹrẹ arun naa han lọjọ kan naa to ṣe ipade ka pẹlu adari ijọba orilẹ-ede ọhun, iyẹn Boris Johnson.

O kere tan, eeyan mẹfa lo ti jẹ Ọlọrun nipe nilẹ Gẹẹsin bayii, ti awọn ti ko din ni ọọdunrun  si n ba arun naa finra.

Claudio Pedrazzini:

Claudio Pedrazzini ni ẹni akọkọ lara awọn to wa ni ile igbimọ aṣofin Italy ti yoo ni arun Coronavirus.

Aṣofin ọhun wa lati agbegbe Lombardy, to jẹ iha ibi ti ọwọja arujn naa ti mulẹ ju lorilẹ-ede ọhun.

Iroyin ni awọn awọn akẹgbẹ rẹ ti wọn n joko ti nile aṣofin ti sẹ ara wọn mọle, ti...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba orilẹede Uganda ti se agbekalẹ ilana kan ti yoo pọn ni dandan fawọn arinrinajo lati orilẹede mẹrindinlogun lati fi ara wọn pamọ fun ọjọ mẹrinla, ki wọn lee dena itankalẹ arun Coronavirus.


Akoonu: Lara awọn ounjẹ ti ijọba Eko yoo pin fun awọn eeyan ni irẹsi, ẹwa, garri, ata, ati bẹbẹ lọ.

Sanwo-Olu sọ pe ijọba oun gbe igbeṣẹ yii lati mu adinku ba iyan ati ebi lasiko ti awọn eeyan ko lọ ibi iṣẹ oojọ wọn.

O ni ipele akọkọ yi wa fun ẹgbẹrun lọna igba idile, pẹlu ireti pe eyan mẹfa lo wa ninu idile kan.

Coronavirus: Kò sí ẹni tí coronavirus kò le mú

Lara awọn ounjẹ ti ijọba Eko yoo pin fun awọn eeyan ni irẹsi, ẹwa, garri, ata, ati bẹbẹ lọ.

Sanwo-Olu sọ pe oun fẹ ki ounjẹ ti ijọba oun ba pin fun awọn eeyan le to wọn jẹ fun oṣe meji, ati pe ijọba rẹ yoo ma woye ibi ti ọrọ arun Coronavirus naa yoo yọri si.

Gomina ọhun wa pari ọro rẹ pe ijọba n ṣiṣẹ takuntakun lati ri pe wọn wa ni alaafia ati irọrun, nitori naa, ki awọn eeyan gbiyanju lati joko sile wọn.

Coronavirus: Kò sáyè fún ìwọléwọ̀de ní gbogbo ibodè ìpínlẹ̀ Kano mọ́ - Ìjọba Kano

Ijọba ipinlẹ Kano ti sọ pe oun yoo ti gbogbo ibode to wọ ipinlẹ naa lọna ati le dena itankanlẹ arun Coronavirus.

Bo tilẹ jẹ pe ko tii si ẹnikẹni to ni Coronavirus ni Kano, ijọba ipinlẹ naa ko fi ọrọ naa ṣere rara.

Agbẹnuso ijọba ipinlẹ ọhun, Abba Anwar sọ ninu atẹjade kan pe ijọba gbe igbeṣẹ ọhun ki aarun Coronavirus ma ba wọ ipinlẹ naa.

Coronavirus: Fífi nkan bó ìmu nìkan kò le dènà kíkó coronavirus

Anwar sọ pe wọn yoo gbe agadagodo ṣenu ibode ipinlẹ naa lati aago mejila ọsan, ọjọ Ẹti, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu kẹta, ọdun 2020.

Agbẹnusọ ijọba ọhun ni wọn yoo ṣe adinku si bi awọn eeyan ṣe n rin kiri laarin ilu ati awọn ibi ti eeyan ma n pọsi julọ.

Gẹgẹ bi atẹjade naa ṣe sọ, Gomina ipinlẹ ọhun, Abdullahi Umar Ganduje gbe igbesẹ lati ti ilekun ibode ki ẹnikẹni lati ilu miran ma baa ko aarun ọhun wọle.

Umar ni ijọba yoo ṣe gbogbo ohun to yẹ ni ikawọ rẹ, lati rii pe oun pese aabo to yẹ fun awọn eeyan ipinlẹ naa.

O tẹsiwaju pe "A rọ gbogbo ara ilu lati fọwọ sowọpọ pẹlu awọn alaṣẹ ati oṣiṣẹ eto ilera lati daabo bo ipinlẹ Kano ati orilẹ-ede Naijiria lapapọ lọwọ ajakalẹ arun yii."

Gomina Ganduje wa rọ awọn ara ilu lati fi ọwọ pataki mu imọtoto era ẹni.

O ni ki wọn jinna...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gomina ipinlẹ Eko, Babajide Sanwo-Olu ti bẹrẹ igbeṣẹ lati pin ounjẹ fun awọn ọmọ ipinlẹ naa lẹyin igbele to wa lode nitori arun Coronavirus.


Akoonu: Lara awọn oṣiṣẹ naa ni iboji Abbatuwa ati Gidan Gona sọ fun BBC pe awọn ile iboji naa kere to bẹẹ ti wọn fi maa n sin oku meji papọ soju kan ṣoṣo.

Akọroyin ileeṣẹ BBC to ṣabẹwo si awọn iboji naa jabọ pe pupọ lara awọn ibi isinku ọhun lo fun papọ mọ ara wọn, koda ko si ibi ti eeyan le e gbe ọkọ gba wọle sibẹ.

Alakoso iboji Abbatuwa, Malam Danbaba Muhammad ni o yẹ ki ijọba ipinlẹ Kano kọ awọn iboji tuntun.

Danbaba ni "Nigba miran ti a ba fẹ sin oku,  ni ṣe ni a maa n sin oku tuntun le eyii to ti wa nibẹ tẹlẹ."

O tẹsiwaju pe, "Nigba miran ẹwẹ, ti a ba ri oku to ti jẹra tan, niṣe ni a maa ko ẹgungun rẹ sapa kan, ti a o si sin oku miran le e lori."

Bakan naa lọrọ ri nile igbokusi Gidan Gona, to wa ni ijọba ibilẹ Tarauni, ti oṣiṣẹ rẹ kan ti ko ba fẹ ki BBC darukọ oun ni, ọku pọ ju iye iboji to wa lọ.

Ẹwẹ, igbimọ to n risi ọrọ iboji ni Kano sọ pe oun mọ nipa ipo ti awọn iboji ipinlẹ naa wa, oun si ti fi ọrọ naa to ijọba leti.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn oṣiṣẹ iboji ni ipinlẹ Kano ti bẹrẹ si n ke sita nitori aito iboju ni ipinlẹ ọhun.


Akoonu: Lara awọn ti aarẹ gba wọ ẹgbẹ rẹ ni gomina ipinlẹ naa meji nigba kan ri Adamu Mu'azu ati Isa Yuguda. Eyi to ya ni lẹnu ju ni ti Mu'azu to jẹ alaga ẹgbẹ oṣelu PDP nigba kan ri.

Awọn to tun ba wọn kọwọ rin lọ APC ni igbakeji gomina ipinlẹ naa nigba kan ri Abdulmalik Mahmud ati ọkan lara awọn oloye ẹgbẹ oṣelu PDP kan, Babayo Gamawa.

Iroyin ni ọgọrọ awọn ọmọ ẹgbẹ oṣelu PDP lo fi ẹgbẹ naa silẹ lọ APC. Fifi ẹgbẹ kan silẹ lọ omiran wọpọ laaarin awọn oloṣelu ninu ipolongo ibo ni Naijiria.

Ninu ọrọ ni Bauchi, Buhari ki awọn to ṣẹṣẹ wọ ẹgbẹ oṣelu rẹ naa kaabọ, to si rọ wọn ki wọn ṣiṣẹ takuntakun fun aṣeyọri APC ninu ibo gbogbogbo to nbọ.

O tun gbe oṣuba fun ijọba ara rẹ pe awọn ti ṣe daadaa lori ọrọ aabo, ọrọ aje ati gbigbe ogun ti iwa jẹgudujẹra.

Nibi ipolongo naa, alaga ẹgbẹ oṣelu APC Adams Oshiomhole fi ẹsun kan oludije fun ipo aarẹ labẹ PDP, Atiku Abubakar pe ti o ba wọle, oun ati PDP yoo ta ile iṣẹ epo rọbi Naijria, NNPC.

Àwọn ìròyìn mìíràn tí ẹ lè nífẹ̀ẹ́ sí:

2019 election: Àwọn olùdíje fún ipò gómìnà nípínlẹ̀ Kwara sọ̀rọ̀ lórí ohun tí wọ́n fẹ́ ṣe

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Àwọn èèkàn ẹgbẹ oṣelu PDP ni ipinlẹ Bauchi ti fi ẹgbẹ naa silẹ lọ si APC nigba ti Ààrẹ Muhammadu Buhari ṣe abẹwo si ipinlẹ naa ni Ọjọ Abamẹta.


Akoonu: Lara awọn to ba iṣẹlẹ ọhun lọ ni okunrin mẹrin, obinrin meje ati ọmọde meji

Agbegbe Ṣapade ni ilu Ogere ni ipinlẹ Ogun ni iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ.

Alukoro FRSC, Florence Okpe sọ fun awọn akọroyin pe, ijamba naa ṣẹlẹ ni nkan bi aago meje irọlẹ, ni agbegbe ti ileeṣẹ to n tun opopona ṣe ti pin ọna si meji.

Okpe sọ pe: Awọn mẹtadinlogoji ni ijamba naa kan, okunrin ogun, obirin mẹẹdogun ati ọmọde meji."

Florence ṣalaye pe awọn mẹwaa lo ṣeṣe ninu ijamba ọkọ ọhun, ọkunrin mẹrin ati obinrin mẹfa.

Lara awọn to ba iṣẹlẹ ọhun lọ ni okunrin mẹrin, obinrin meje ati ọmọde meji.

Makinde vs Adelabu: Makinde ní ìjọba Ọyọ yàtọ̀ sí ti Ọṣun àbí Ekiti tí APC lé dànù

Ijamba naa ṣẹlẹ nigba ti taya ọkọ akoyọyọ kan, to n sare asapajude fọ lojiji, to si fori sọ ọkọ akero meji ti ohun naa n sare loju popo ọhun.

ere asapajude lai bọwọ fun gbendeke kilomita aadọta ere sisa lo tun ṣakoba to pọ ninu ijamba naa.

Nomba ọkọ akero naa ni Mazda KTU 93 XW ati bọọsi Toyota KEY 847 XA

Ọga agba FRSC ipinlẹ Ogun, Clement Oladele ni ijamba naa jẹ eyi to bani ninu jẹ pupọ, o si ba ẹbi awọn to jẹ Ọlọrun nipe kẹdun.

World Diabetes Day: Ọdún kọkandinlogun ti mo ti wà lẹ́nu itọ ṣúgà nìyí

Ileeṣẹ FRSC ti gbe oku awọn to ba iṣẹlẹ ọhun lọ si ile igbokusi to wa ni Ipara, ni ipinlẹ Ogun.

O ni awọn ti wọn n gb aitọju wa ni ile iwosan Victory to wa nilu Ogere

Wo Bullet, ọmọ ọdun mẹjọ tó fẹ́ lùwẹ̀ wọ Olympics

Bakan naa lo tun ran awọn awakọ leti lati tẹlẹ aṣẹ ere sisa oni kilomita aadọta loju opopona ti wọn n tunṣe naa titi wọn yoo fi pari iṣẹ nibẹ.

Aeroplane House: Látọdún 1999 ni mo ti bẹ̀rẹ̀ kíkọ́ ilé yìí fún ìyàwó mi ọ̀wọ́n

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ajọ ẹṣọ oju popo, FRSC sọ pe, ijamba ọkọ to waye lopopona Ibadan si ilu Eko ti mu ẹmi eeyan mẹtala lọ.


Akoonu: Lara awọn ọrọ to suyọ lori ẹrọ ayelujara nii ṣe pẹlu isalẹ ọrọ rẹ, ti wọn ni ko mọ.

Bi awọn kan ṣe n sọ wi pe ejo lo n pọ owo fun un ni igba aye rẹ, ni awọn miran sọ wi pe isalẹ ọrọ rẹ lẹgbin lọna mii.

Lara awọn to n sọrọ lori ẹrọ ayelujara ni, awọn mọ daju wi pe inu yara ibusun rẹ ni ejo ohun wa, ti o ti n pọ owo fun un.

Kini awọn orẹ Ginimbi sọ lori ejo to n pọ owo fun Ginimbi?

Awọn ọrẹ Ginimbi ti jade lati sọ wi pe, ko si otitọ kankan ninu ọrọ pe ejo lo n pọ owo fun Ginibi ati wi pe, ki wọn fi oloogbe naa silẹ ki o sun ire.

Ronald Muzambe, to jẹ ọkan lara awọn ọrẹ timọtimọ rẹ, sọ pe ahẹsọ ọrọ lasan ni ati wi pe ki lo de ti awọn eniyan ko ṣewadii ọrọ Ginimbi lasiko to wa laye.

''Gbogbo eniyan to wa laye lo ni anfaani fun ọdun mẹrindinlogoji lati ṣe iwadii ọrọ Ginimbi, amọ wọn ko ṣe e''

''Ti ko ba ti si ẹni to wadii ọrọ rẹ kulẹkulẹ nigba ti o wa laye, nitori naa ki wọn jawo lati ma sọ ọrọ rẹ laida lẹyin to papoda.''

Muzambe ni ki wọn fi oku orun silẹ ko sun ni alaafia.

O si rọ awọn eniyan lati lo oju aanu ti wọn ni lati fi kẹdun pẹlu ẹbi ati ara to fi silẹ, ki wọn si ṣelede lẹyin ẹni to doloogbe.

Ẹ wo awọn ọkọ bogini ti Ginimbi Genius Kadungure ni ko to jade laye

Ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn ni Ginimbi nigba ti o di ilumọọka kaakiri orilẹede Zimbabwe nigba ti o bẹrẹ idokowo epo rọọbi ati afẹfẹ gaasi liquefied petroleum (LP).

Igba naa lo ti si bẹrẹ si ni ṣe ayẹyẹ diẹdiẹ, ko to wa di gbajugbaja lawujọ.

Laarin awọn ọdun wọnyii ni Ginimbi ra awọn ọkọ bogini nla nla, ti yoo si fi si oju opo rẹ lori ayelujara ti ọkọ tuntun ba de.

Ki o to ku, o ṣẹṣẹ ra ọkọ Lamborghini Aventador, to ṣe apejuwe rẹ gẹgẹ bi ohun amuṣere tuntun.

Bi o tilẹ jẹpe ileeṣe BBC ko le e fi idi iroyin naa mulẹ, amọ Ileeṣẹ iroyin Times Live fi awọn ọkọ to ni silẹ ko to ku lede bayii;

Awọn ọkọ bogini ti wọn ṣe akọsilẹ rẹ wọnyii ko mọ ọkọ bọgini BMW loriṣiriṣi, to di mọ Jaguar ati Lexus.

Wo ọ̀pọ̀ ìgbà tí Ginimbi ọ̀dọ́mọdé olówó ti ṣe àríyá aláṣọ funfun kó tó kú

Ginimbi Genius Kandungure ni ọpọ eeyan mọ si ọdọmọde olowo to maa n se ọpọ...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọpọlọpọ awuyewuye lo ti suyọ lẹyin iku ọdọmọde olowo ati gbajugbaja oniṣowo, Genius Kadungure alias Ginimbi, to ku ni Ọjọ Kẹjọ, Oṣu Kọkanla, ọdun 2020.


Akoonu: Lara awọn ọtọkulu to ti Alaafin ku ayẹyẹ ọjọ ibi ni oludije fun ipo gomina ipinlẹ Oyo fẹgbẹ oṣelu ZLP ninu idibo gbogbo ọdun 2019, Oloye Sharafadeen Alli.

Oloye Alli ni Oba Adeyemi yatọ ninu awọn ọba alaye nilẹ Yoruba nipa gbigbe aṣa ati iṣe Yoruba larugẹ.

Ninu iṣẹ ikini to fi ranṣẹ si baba, Oloye Alli sọ pe Alaafin jẹ ọba to n lepa alaafia, idagbasoke ati ilọsiwaju ilẹ Yoruba to fi mọ gbogbo orilẹede Naijiria.

O ni ko si ẹni ti ko mọ pe aṣaaju ni Alaafin ninu igbelarugẹ aṣa Yoruba nile, loko, lẹyin odi ati kaakiri gbogbo agbaye tawọn ọmọ Yoruba wa.

Bakan naa lo lu Oba Adeyemi lọgọ ẹnu lori ipa ti o n ko lati rii wi pe iran Yoruba ko gbẹyin lorilẹede Naijiria.

O gbadura pe ki Eledua fi ẹmi gigun ati alaafia ara jinki baba bi wọn ti pe ẹni ọdun mejilelọgọrin loke eepẹ.

Alaga ajọ to ri si eto ibaraẹnisọrọ ni Nigeria Communications Commission, NCC, Ọjọgbọn Adeolu Akande naa ko gbẹyin ninu awọn to n ki Oba Alaafin ku ọdun ọjọ ibi wọn.

Ọjọgbọn sọ pe ninu awọn ọlọgbọn eeyan ni Alaafin, koda o ni ẹbun nla ni Oba Adeyemi jẹ fun ilẹ Afirika.

O ni ọpọ igba ni Kabiyesi Adeyemi ti ba oun sọrọ ọgbọn laafin Oyo nigba nigba ti oun fi jẹ akọroyin fun ileeṣẹ iroyin Tribune.

EndSars, EndSwat: Ọlọ́pàá ti fi ìbọn lù mí láyà rí torí mó ní 'extra tyre' méjì- afẹ́hònúh

Ọjọgbọn Akande ni anfaani lo jẹ fun oun pe oun naa bu mu ninu omi ọgbọn Alaafin.

Oun naa gbadura ilera to peye ati ẹmi gigun fun Kabiyesi Alaafin.

Eegunjobi Omotanbaje Ajobiewe- Èébú ní wọ́n kọ́kọ́ ń bù mí nígbà tí mo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀ṣà pípé ní

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ẹni ọdun ba laye, o yẹ ko ṣọpẹ. Ọgọọrọ eeyan lo ti n ki Alaafin Oyo, Oba Lamidi Olayiwola Adeyemi kẹta ku ayẹyẹ ọjọ ibi ọdun mejilelelọgọrin loke eepẹ.


Akoonu: Lara awọ́n eekan ilu to peju sibi eto isinku yii ni gomina ana ipinlẹ Ogun, Ibikunle Amosun, igbakeji gomina ipinlẹ Eko, Obafemi Hamzat atawọn eeyan jankan jankan mii nipinlẹ Eko ati lawọn ipinlẹ mii.

Awọn imaamu nla nla ninu ẹ́sin musulumi peju sibẹ lati gba adura ikẹyin fun un.

Imaamu agba Ilupeju ataawọn aafaa ibẹ wa lara awọn to ṣe adura nibi eto isin ikẹhin fun oloogbe.

Akewi kan to mọ gidi nipa oloogbe kẹnu b ewi ti ori awọn si n wu nitori pe o j eeyan to sunmọ Alhaji Jakande gan.

Ninu ewi rẹ lo ti n sọ iru eeyan ti oloogbe jẹ ati awn nkan rere rere to ṣe nigba aye rẹ to bẹẹ tawọn eeyan bẹrẹ si ni na an lowo.

"Ni 1981, mo ṣe awo fun wọn, mo sọ fun wọ́n nipa awọ́n iṣẹ́ Jakande..."

Eto isinku yii n lọ lọ́wọ́ lori ayelujara Zoom fun anfani awọn ti ofin ko gba laye lati lọ si ibi itẹ oloogbe.

Bi o ba fẹ wo eto isinku naa bo ṣe n lọ lọwọ tẹ oju opo isalẹ yii:

Linkhttp://bit.ly/BurialCeremonyOfAlhajiLateefJakande

Chief Lateef Jakande dágbére fáyé lẹ́ni ọdún 91

Gẹgẹ bo ṣe tẹ wa lọwọ, Alhaji Lateef Jakande jẹ Ọlọrun nipe lowurọ oni Ọjọbọ, ọjọ kọkanla oṣu keji ọdun 2021 lẹni ọdun 91.

Ọkan lara awọn ọmọ oloogbe Deji Jakande lo fi aridaju iroyin yii hande.

Bakan naa, Gomina Babajide Sanwoolu ti ipinlẹ Eko ti fi ọrọ idaro sita nipa baba Jakande. O yin in gẹgẹ bi adari to laami laaka ati oniroyin to ṣee gbagbọ nigba aye rẹ.

Nigba ti BBC Yoruba kan si Kọmisana fun eto ipolongo ati ọgbọn inu ni ipinlẹ Eko, o jẹ ko di mimọ pe eekan ti ko ṣee gbagbe ni oloogbe Jakande nipinlẹ Eko, nilẹ Yoruba ati ni Naijiria lapapọ.

Ọgbẹni Gbenga Omotosho fi yeni pe gẹgẹ bii gomina akọkọ ni ijọba alagbada fun ipinlẹ Eko ti o dẹ ṣe e daadaa to bẹẹ to jẹ pe orukọ rẹ ko le parẹ laelae.

"Ẹni to jẹ pe gomina wa lonii, Babajide Sanwoolu n gbedi fun ni oloogbe Jakande. Nipa eto ileewe, ibagbepọ araalu, irina ati gbogbo bo ṣe ṣe ijọba rẹ, ohun to ṣe ko lee parẹ laelae ni".

Omotosho ni ọfọ nla ni nkan to ṣẹlẹ jẹ fun ipinlẹ Eko amọ inu awọn dun pe baba ṣe nkan rere ti wọn lee ranti rẹ fun.

Gẹgẹ bii oloṣelu ati adari ni Naijiria...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Eto isinku gomina ijọba alagbada akọkọ ti ipinlẹ Eko ti n waye.


Akoonu: Lara eto naa ni lati ṣagbekalẹ awọn irinṣẹ ti yoo mu ki ikanni ori ayelujara ja fafa sii ni Najiiria.

Igbakeji Aarẹ, Yemi Osinbajo lo fi ọrọ naa lede lasiko to ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ loju opo Twitter rẹ.

Microsoft sọ ninu atẹjade kan sọ pe awọn ti ni ifọrọwerọ pẹlu ijọba Naijiria lati jawe sobi bi eto imọ ẹrọ ni Naijiria.

Aarẹ ileeṣẹ naa, Brad Smith ni awọn yoo ṣe idanilẹkọọ fun nnkan bii miliọnu marun un eeyan lati asiko yii si ọdun marun un.

Lati le jẹ ki igbesẹ naa rọrun, Microsft ni awọn yoo ṣe idanilẹkọọ fun olukọ ẹẹdẹgbẹsan (1,700) ti yoo ṣe idanilẹkọọ fun awọn ọmọ Naijiria atawọn oṣiṣẹ ijọba labẹ eto naa.

'Bàbá, orúkọ yín rèé nínú ìwé òṣìṣẹ́fẹ̀yìntì Nàìjíríà tó ti kú, kí 'ló ṣẹ́lẹ̀?'

Microsoft fi kun un pe lara eto naa ni bi awọn yoo ṣe ran ijọba lọwọ lati gbogun ti iwa ajẹbanu ni Naijiria.

Bakan naa ni awọn yoo tun ṣiṣẹ papọ pẹlu ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ, EFCC, lati mu adinku ba iwa jẹgudujẹra.

Igbakeji Aarẹ Naijiria, Yemi Osinbajo ni ibaṣepọ tuntun yii jẹ ọkan lara awọn ijiroro ti oun ti kọkọ ni pẹlu Aarẹ ileeṣẹ naa loṣu kinni ọdun yii, iyẹn Brad Smith.

Pupọ awọn ọmọ Naijiria lo ti bẹrẹ si n fi erongba wọn lede lori ikede naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ to n ri si imọ ẹrọ, Microsoft ati ijọba papọ ti buwọlu adehun kan lati da iṣẹ ti ko din ni ẹgbẹrun mẹtadinlogun silẹ fun awọn ọmọ Naijiria laarin ọdun mẹta si akoko yii.


Akoonu: Lara eyi to waye ni aṣalẹ ọjọ Iṣẹgun ni itaporogan laarin ẹgbẹ agbabọọlu Athletico Madrid ati Liverpool.

Goolu ti Saul Niguez, agbabọọẹu Ath;etico Madrid gba wọle nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa wọ iṣẹju kẹrin ni o la awọn ikọ mejeeji laarin ni papa iṣire Wanda Metropolitano

Bi o tilẹ jẹ wi pe Athletico Madrid bori ifẹsẹwọnsẹ naa, sibẹ ọrọ ọhun ko tii tan nitori pe awọn ẹgbẹ agbabọọlu mejeeji yii yoo tun fojurinju ni ọsẹ mẹta si asiko yii ni papa iṣire Anfield to jẹ ibuba Liverpool.

Ibeere to wa n gba ẹnu ọpọ bayii ni pe, ṣe yoo ṣeeṣe fun Liverpool lati yi oju ayo pada?

Lootọ, oniruuru ọrọ ni awọn ololufẹ Liverpool ti nsọ lati fi igbagbọ wọn han pe ikọ naa yoo yii pada yoo si bori Athletico lati tẹsiwaju.

Bi a ba ni ka wo o daradara, ikọ agbabọọlu Liverpool kii ṣe ajeji si irufẹ igbesẹ bẹẹ.

Eyi si ni awọn igba ti Liverpool ti yi oju ayo pada fun awọn alatako wọn lẹyin ti wọn ti kọkọ n m'oke.

Liverpool 3 AC Milan 3 (Liverpool won 3-2 on penalties, Champions League final, Istanbul, May 2005)

Ni ọdun 2005, Liverpool na Milan pẹlu ami ayo gbe e silẹ ko o gba a si goli, pẹnariti lati gba ife ẹyẹ Champions league ni ọdun naa lọhun.

Eyi waye lẹyin ti  Milan ti kọkọ gba goolu mẹta wọ ile Liverpool ki Liverpool to wa ta kiji da mẹtẹẹta pada.

Liverpool 4 Barcelona 0 (Liverpool won 4-3 aggregate, Champions League semi-final, Anfield 2019)

Bi ti ọdun 2005 ba jina, eyi to waye ni ọdun to kọja, 2019 tun le nilẹ.

Barcelona ti na Liverpool pẹlu ami ayo mẹta si odo ni ifẹssẹwọnsẹ akọkọ to waye ni papa iṣire Camp Nou ni Spain ni ipele to kangun si aṣekagba idije Champions league kan naa. Nigba ti Barcelona yoo fi yọju si papa iṣire Anfield fun apa keji goolu mẹrin si odo ni wọn ba lọ eleyi to gbe Liverpool wọ ipele aṣekagba idije naa eyi ti wọn wa bori lẹyin-o-rẹyin.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ifẹsẹwọnsẹ akọkọ ni ipele komẹsẹ o yọ to kan ni idije Champions league ọdun yii ti bẹrẹ.


Akoonu: Lara ijiya ti awọn aṣofin naa fọwọ si fun ẹnikẹni ti aje ọrọ naa ba ṣi mọ lori ni ẹwọn ọdun marun un si mẹrinla.

Awọn asọfin naa mu ofin ọhun lọkunkundun lẹyin iwadii ẹsun ibalopọ ti ileeṣẹ iroyin BBC ṣe, eyi to tu aṣiri awọn olukọ kan ni Fasiti ilu Eko ati Fasiti Ghana.

Lara awọn ohun to wa ninu ofin naa ree:

1. Olukọ kankan ko gbọdọ ba akẹkọọ ni ibalopọ tabi ko beere fun ibalopọ lọwọ ọmọ to n kọ nile iwe.

2. Olukọ ko gbọdọ ṣẹruba akẹkọọ nitori o n fẹ lati ba a lopọ.

3. Olukọ ko gbọdọ ran ẹlomiran si akẹkọọ lati ba a lopọ.

4. O ti di eewọ fun olukọ lati gbá ibadi akẹkọo mu, tabi ko dimọ ọ, ko fi ẹnu ko o ni ẹnu tabi ko fi ọwọ kan ara tabi ọyan irufẹ akẹkọọ bẹẹ.

5. Bakan naa ni olukọ ko gbọdọ fi aworan ihoho rẹ tabi ti ẹlomiran ranṣẹ si akẹkọọ rẹ lori ayelujara tabi nipa ọna miran.

6. Olukọ ko tun gbọdọ dínjú si akẹkọọ, ko gbọdọ súfèé tabi ba a ṣere lọna to la erongba ibalopọ lọ.

Ki lo kọkọ ṣẹlẹ ki ọrọ yii to di ofin lónìí?

Sex for Grade: Ọwọ́ àwọn aṣòfin yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní tẹ àwọn olùkọ́ fásitì olójúkòmúòlọ

Ile igbimọ aṣofin orilede Naijiria yoo ṣe ipade lori abadofin kan ti wọn gbero lati fi ṣe ofin ti yoo lodi si ilọkulọ ibalopọ lawọn ile iwe giga fasiti Naijiria.

Abadofin naa yannana ẹwọn ọdun marun un gbako fun olukọ ti ọwọ ofin ba tẹ pe o n fi ilọkulọ ibalopọ lọ akẹkọbinrin tabi ọkunrin.

 Wọn ṣe agbekalẹ abadofin yii lẹyin ti ẹka ileeṣ BBC to n tu aṣiri awọn ohun ti ko dara lawujọ, BBC Africa Eye gbe fidio iwadii kan sita.

Iwadii yii lo ṣafihan fifi ilọkulọ ibalopọ lọ akẹkọọ ki wọn ba a le fun wọn ni maaki eyi to maa n wa latọdọ awọn olukọ fasiti.

Eyi ni igbesẹ ti ile igbimọ aṣofin agba gbe bayii gẹgẹ bi ọna ati mu awọn to ba ru ofin to ni ṣe pẹlu ibalopọ lawọn fasiti orilẹ-ede Naijiria.

Yatọ fun fifi ẹwọn jura, abadofin naa tun sọrọ lile tabi aṣẹ lọ rọọkun nile fun awọn akẹkọọ ti ile ẹjọ ba ri i pe irọ ni ẹsun ti wọn n fi lọ pe olukọ fẹ fipa ba awọn lo pọ.

Ẹwẹ, ile igbimọ aṣofin agba ti fi abadofin naa ṣọwọ si igbimọ to tun duro ire lori ọrọ idajọ, ẹtọ ọmọniyan ati ọrọ ofin.

Bi...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile igbimọ aṣofin agba l'Abuja ti buwọlu ofin to tako fifọwọ kan obinrin lọna aitọ laarin awọn olukọ si akẹkọọ ni Naijiria.


Akoonu: Lara ipenija ipinlẹ Kaduna ni ikọlu darandaran.Okunrin yi'n nawo si ọkọ ti wọn so ina si labule Barkin Kogi lọjọ kẹrinlẹlogun osu keji ọdun 2017.

Alukoro fun isẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Kaduna, Muktar Aliyu salaye fun BBC wi pe, ileesẹ ọẹọpaa si wa lẹnu iwadi lati mọ ohun to sokunfa wahala naa.

Eniyan meje lo padanu ẹmi wọn ti awọn mẹẹdogun miran si tun fara gb'ọgbẹ nigba ti ija kan bẹ silẹ lagbegbe Kasuwan Magani ni ijọba ibilẹ Kajuru ni ipinlẹ Kaduna.

Alukoro fun isẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Kaduna, Muktar Aliyu salaye wi pe, 'A o mo ohun to fa ija naa sugbọn a ti dẹkun rẹ.

"A si ti gbe igbesẹ ki wahala naa maa baa tan ka de awọn agbegbe miran ni ipinle yi."

Ọlọpa ni ko si ẹni lee sọ boya ọrọ ẹsin lo sokunfa wahala naa

Biotilẹ jẹ wi pe awọn kan ti ọrọ naa soju wọn sọ fun BBC pe wahala bẹ silẹ nigba ti ọmọbirin ẹya Gwari kan yi ẹsin pada lati Kristẹni si Musulumi nitori ọrekunrin rẹ.

Amọsa, ileesẹ ọlọpaa salaye wipe, "A ko le fidi ọrọ yii mulẹ wi pe ayipada ẹsin eeyan kan lati Kristẹni si Musulmi  tabi ẹsin miran lo da ija naa silẹ.

"Olukuluku lo ni ẹtọ lati se ẹsin to ba wu u. Eleyi ko yẹ ko fa ija rara".

Irin Kasuwan Magani si aarin gbungbun Kaduna to kilomita mẹrindinlọgbọn o si jẹ oju ọna ti eeyan le gba lọsi apa guusu Kaduna, Plateau, Nasarawa ati ipinlẹ Benue.

Awọn iroyin miran ti ẹ le nifẹ si:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọwọ ọlọpaa ti tẹ eeyan mẹwa lori wahala to waye ni ilu Kaduna, lẹkun iwọ oorun orilẹede Naijiria, ni ọjọ aje.


Akoonu: Lara iru aṣa bẹẹ to wọpọ nilu Oyo ati ni awọn agbegbe miran nilẹ Yoruba ni Igba Titi jẹ.

Aṣa Igba Titi yii, ti wọn tun maa n pe ni Yúgbá, lo saba maa n waye ni aafin ọba Ọyọ tabi ni aafin awọn ọba alaye miran, to fẹran aṣa ati iṣẹṣe wa.

Awọn aya ọba, ta n pe ni Olori abi Ayaba lo maa n ti igba ni aafin Ọyọ, eyi si jẹ ara ojuse pataki ti wọn gbọdọ ṣe gẹgẹ bi aya ọba.

Eroja wo ni awọn ayaba n lo lati tigba?

Igba orisi meji ni awọn ayaba maa n lo lati tigba. Igba akọkọ lo jẹ eyi to tobi, ti ẹnu rẹ si fẹ, eyi ti wọn yoo doju rẹ bolẹ. Irufẹ igba yii si lee to meji, mẹta tabi ju bẹẹ lọ niwaju awọn ayaba to n tigba.

Igba nla kan si lee wa laarin ayaba meji tabi ju bẹẹ lọ, ti wọn yoo maa gba a bi wọn ṣe n kọrin, tawọn miran laarin wọn yoo si maa gbe orin naa.

Igba keji ni igba to kere, ti ẹnu rẹ ko si fẹ, igba ẹlẹnu kekere yii si ni wọn yoo da ẹnu rẹ kodo sinu omi. Igi gigun meji ni ọkan ninu awọn ayaba yoo fi maa na igba kekere to wa ninu omi yii.

Ayaba to n na igba kekere ọhun ni yoo jẹ onilu fun awọn ayaba to n tigba yoku, oun naa tun ni yoo lewaju orin ti wọn n kọ, nigba ti awọn ayaba yoku yoo maa gbe e.

Bawo ni àwọn ayaba ṣe n ti gba?

Ojuse ayaba to jẹ agbalagba ninu aafin ni lati kọ awọn olori kekere ni igba titi.

Irufẹ agba olori bẹẹ lee jẹ obinrin ti ọba to wa lori oye naa fẹ funra rẹ abi eyi to jogun lati ọwọ awọn ọba to ti waja, to si ba ninu aafin.

Lasiko ti awọn ayaba ba n ti igba, wọn yoo fi igba nla abi kekere siwaju ara wọn, igba nla kan lee wa niwaju ayaba kan abi meji, ayaba kan si le mu igba kan siwaju ara rẹ.

Ayaba to ba si n lewaju awọn olori yoku ni yoo fi igba kekere, to dori kodo sinu omi siwaju.

Irufẹ igba nla to wa niwaju wọn bẹẹ ni wọn yoo doju rẹ de bolẹ,  awọn ayaba yoo si maa kọrin bi wọn ṣe n fi ọwọ ọtun ati osi wọn gba igba naa pẹ pẹ pẹ.

Oniruuru orin to jẹ mọ oriki Alaafin to wa lori aleefa ni awọn ayaba yii yoo maa kọ, bi wọn ṣe n tigba yii, ti wọn yoo si tun maa ki ọba naa mọ awọn baba nla rẹ, tii ṣe Alaafin to ti kọja lọ.

Ifayẹmi Elebuibon: Ọ̀pọ̀ òkú ló ń rìn...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Yoruba ni 'Ajiṣe bi Ọyọ laa rí, Ọyọ kii ṣe bii baba ẹni kọọkan', eyi to tumọ si pe ilu Ọyọ lo n lewaju ninu agbega aṣa ati iṣe nilẹ Kaarọ o jiire.


Akoonu: Lara irufẹ awọn bẹẹ ni Brian, Rukiya ati Marcus ti wọn fi Amẹrika silẹ lọ si Namibia, Tanzania ati Uganda lati maa gbe.

Awọn eeyan naa sọ fun BBC pe eredi ti wọn ṣe fi Amẹrika silẹ ko ṣẹyin bi iwa ẹlẹyamẹya ṣe di tọrọfọnkale nibẹ.

Marcus Pace sọ pe oun ti maa n ṣabẹwo si Ugandan loorekoore lati ọjọ to ti pẹ, ṣugbọn oun ti wa pinnu lati fidi mọlẹ si Afrika bayii.

O ni o rọrun lati gbe nilẹ adulawọ ju ati gbe ni Amẹrika lọ nitori iṣe ni oun maa n ṣe ni gbogbo igba latari awọn owo ori gọbọi atawọn nnkan miran.

Marcus ṣalaye pe ọkan oun balẹ nitori ko si ẹni to n gbiyan lati yin oun nibọn nitori pe oun jẹ alawọ dudu.

Bakan naa ni arabinrin Rukiya McNair ni inu awọn ọmọ oun dun pupọ lati gbe nilẹ adulawọ.

Ẹ̀yin obìnrin tẹ́ẹ fẹ́ wá bímọ ní America, ọ̀nà ti tì pa látònì! - Trump

Bí Amẹrika bá dínà mọ́ Nàíjíríà láti wá sílẹ̀ wọn, ewu ń bẹ fún wa - Lai Muhammed

Ìtàn Olaniyi Balogun, ọ̀jọ̀gbọ́n tó fi Nàìjíríà sílẹ̀ lọ gba iṣẹ̀ àgbẹ̀ l'Ámẹ́ríkà

O ṣalaye awọn oun ti oju rẹ ri nigba to n dagba nilẹ Amẹrika, paapaa julọ lori iwa idẹyẹsi ati ẹlẹmẹyamẹya to n waye lagbegbe ti oun dagba si, eyii to jẹ pe awọn alawọ funfun lo pọju nibẹ.

Rukiya ni afojusun oun ni lati gbe nibi ti yoo fi oun lọkan balẹ ti yoo si dabi ile fun oun.

O ni orile-ede Tanzani, nilẹ Afrika ni oun ti ni ifọkanbalẹ ti oun n fẹ tọmọ-tọmọ.

Ọgbẹni Brian Wheeler ti lo ọdun mọkanla nilẹ Afrika, botilẹ jẹ pe ọmọ bibi Amẹrika ni, o ni ilẹ Afrika ni oun ri gẹgẹ bi ile.

Awọn eeyan naa ṣalaye fun BBC pe ọpọ igba ni awọn eeyan l'Amẹrika ma na sọrọ abuku si wọn nitori awọ ara wọn.

Bo tilẹ jẹ pe awọn eeyan ọhun ko mọ ara wọn ri, ṣugbọn ero wọn ṣọkan pe, ko si ibi to dabi ile, ilẹ Afrika si ni ile fun wọn.

Lori boya wọn ṣi lee pada silẹ Amẹrika, awọn eeyan ọhun fohun ṣọkan pe ohun kan ṣoṣo to lee gbe wọn pada lọ Amẹrika ni ki wọn lọ ṣe abẹwo si awọn ẹbi to wa lọhun, bi bẹẹ kọ, Afrika ni ile ti wọn yan laayo.

Toríi "Coro", ẹ wo bí ètò ìsìn ìgbéyàwó orí ayélujára Zoom ṣe lọ

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọpọ awọn eeyan nilẹ Afirika lo n gbiyanju lati tẹkọ leti lọ si Amẹrika lati fi ibẹ ṣebugbe, ṣugbọn awọn adulawọ kan to jẹ ọmọ Amẹrika ti bẹrẹ si nii sa kuro lọhun lati maa wa gbe nilẹ Afrika.