Akoonu: Ileeṣẹ iroyin Bristol Live lorilẹede Uk fẹsun kan ọkunrin pe o yaso o si tun ṣe ikọlu fun awakọ Uber nitori pe oun fi ẹhonu han.

Agbẹjọro Anthony Bignall sọ fun ileẹjọ Bristol Crown pe iwa ti ọkunrin hu kudiẹ kaato.

Lọdun 2019 ni iṣẹlẹ ọhun ṣẹlẹ nigba ti James Mallett to n gbe ni Kingswood yaso nibi to joko si lẹyin ọkọ pẹlu awọn eeyan mẹta mii niga ti wọn n lọ si ile ijo lalẹ.

Ileẹjọ ni idunkoko mọ fun awakọ Uber naa, Aleksander Bonchev ti to gẹẹ nitori awọn ero mii naa ti ṣe ikọlu fun un lẹyin wa.

Olupẹjọ James Scutt ṣalaye fun ileẹjọ pe awakọ Uber ọhun Bonchev sọ fun Mallet pe ko kuro ninu ọkọ oun.

O ni lẹyin naa ni Mallet bẹrẹ si ni ba Bonchev ja ti o si fọwọ ba a lori.

EndSars, EndSwat: Ọlọ́pàá ti fi ìbọn lù mí láyà rí torí mó ní 'extra tyre' méjì- afẹ́hònúh

Ti were ba sun kan ogiri, were naa yoo pada, adia fun awakọ Uber to fesi pada pẹlu ẹṣẹ loju Mallet ti o si kan an mọlẹ.

Obinrin kan to wa pẹlu Mallet ni wọn sọ pe o fa a kuro nibi tawọn mejeeji ti jọ fija pẹta.

Olupẹjọ ni Ọgbẹni Mallet tun huwa ipa si awọn agbofinro nibi iṣẹlẹ naa.

Sotitobire: Ọkọ mi kò mọ̀ Jegede PDP rí, kódà kò fa ẹnikẹ́ni kalẹ̀ dípò Akeredolu- Bisola

Ṣugbọn agbẹjọro Mallet sọ fun ileẹjọ pe onibara oun kii ṣe onijagidijagan.

Lẹyin ọ rẹyin, ileẹjọ dajọ ẹwọn oṣu mẹfa fun Mallet pẹlu iṣẹ ilu fun ọjọ diẹ.

Iṣẹlẹ naa si tun mu awakọ Uber naa padanu iṣẹ rẹ lẹyin ti ko le lọ sibi iṣẹ nitori o farapa nibi iṣẹlẹ naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Eleduwa ko daa akitan iso ni wọn maa n wi nilẹ ku otu o jiire. Ọrọ ko ri bẹẹ fun ọkunrin ti wọn fẹsun iwa kan kan lẹyin to yaso ninu ọkọ Uber.


Akoonu: Ileeṣẹ ogun oju ofurufu ti ṣeranti oloogbe Tolulope Arotile lonii

Lọjọ kejilelogun oṣu kẹsan ni ileeṣẹ ogun oju ofurufu tun awọn yara ikọ ọmọogun to n jẹ "Crew Room" ṣe to wa ni 115 Special Operations Group ni ilu Port Harcourt ti wọn si sọ lorukọ Ajagun Tolulope Arotile.

Tolulope dagbere faye lọjọ kẹrinla oṣu karun ọdun 2020 lẹni ọdun mẹrinlelogun.

To fi mọ gbogbo yara idana, baluwẹ, ile ijẹun, yara iwọṣọ awọn awakọ ati ọpọlọpọ ile igbọnsẹ ni wọn tunṣe ti wọn fi sọ ọ lorukọ Tolulope Arotile.

Nigba to n sọrọ nibi ayẹyẹ iranti yii, ọga awọn ọmọ ogun oju ofurufu, Ọgagun Sadique Abubakar ni awọn ṣe ẹyẹ yii fun oloogbe Arotile, kii ṣe ni iranti rẹ nikan ṣugbọn lati ṣe moriya fun awọn ọdọbinrin ni Naijiria lati kawe, ṣiṣẹ takun takun lati mu ala ire wọn ṣẹ.

"O wu ni lori lati sọ pe lẹyin iku oloogbe Tolulope, ọpọ ọdọbinrin lo ti fifẹ han lati darapọ mọ ọlogun ofurufu". Ọgagun Abubakar sọ bẹẹ.O ni awọn tun ṣe eyi lati fihan pe iṣẹ ire awọn eeyan ko gbudọ lọ lasan.

O tẹnu mọ ọ pe titi lai ni iranti Tolulope Arotile yoo wa lọkan awọn ologun.

Ninu atẹjade ti Ibikunle Daramola fọwọ si, awọn eeyan jankan jankan ninu iṣẹ ologun ati ni Naijiria lo peju sibi ayẹyẹ iranti naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gẹgẹ bi wọn ṣe ṣe ipinu lati ṣe ẹyẹ pataki ni iranti ajagunwakọ  ofurufu akọkọ ni Naijiria to gbẹmi mi loṣu diẹ sẹyin fun iṣẹ ribi ribi rẹ lati doju ija kọ awọn adigunjale atawọn ọdaran mii lorilẹede Naijiria.


Akoonu: Ileeṣẹ ologun Naijiria fẹsun kan gomina ipinlẹ Rivers, pe o gbiyanju lati fi owo ra awọn ọmọ ogun lasiko idibo to waye nipinlẹ Rivers.

Ninu atẹjade kan ti ileeṣẹ ologun fi sita, wọn ni Gomina Wike gbe owo banta-banta lọ fun awọn ọmọ ogun Ẹkun kẹfa ileesẹ ologun, lati da eto idibo ru fun anfaani ara a rẹ, to si tun n fi ẹsun ṣiṣe ègbè kan awọn ọga ileeṣẹ ologun.

Wọn fi ẹsun kan pe awọn oluranlọwọ fun Wike gbe owo lọ si ọgba banki apapọ Naijiria to wa nilu Port Harcourt gẹgẹ bi owo ẹyin fun awọn ọmọ ogun to wa nibẹ lọjọ kẹtalelogun oṣu Keji, ti i ṣe ọjọ idibo.

Awọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ninu ayẹwo ileesẹ ologun lo ti farahan pe, Ọgagun kan, AP Ubah ati awọn ọlọpaa mẹta; DSP Oyoku Ifelle, Inspẹkitọ Hycent Oboi  ati Sajẹnti Nketan Chuks ati Akanu Garba, gba owo ẹyin lọwọ awọn oluranlọwọ Gomina Wike.

Lara ohun ti wọn ba lọwọ wọn bi ẹri ni miliọnu meji ati ẹgbẹrun lọna ọtalerugba o din mẹwa Naira ti wọn ba ninu ọkọ DSP ọlọpaa naa.

Bakan naa ni wọn ba ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹta Naira ninu ọkọ ayọkẹlẹ Ọgagun AP Ubah.

Oun paapa si jẹwọ pe awọn oluranlọwọ Gomina Wike lo fun oun ni owo naa pẹlu ileri ile to jọju fun, lasiko ti yoo fi wa ni ipinlẹ naa.

Awọn nkan mi i tawọn ologun tun ri ni kaadi pelebe ajọ INEC mẹẹrin, ati awọn apo iwe to jẹ ti ile ijọba ipinlẹ Rivers.

Sugbọn, lọsan ọjọ Iṣẹgun, ileesẹ ologun nibi ipade oniroyin to ṣe, tun fi awọn eniyan  kan han, pẹlu ẹsun pe wọn se mago-mago ibo.

Bo tilẹ jẹ wi pe awọn ti wọn fi ẹsun kan sọ pe bẹẹkọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ologun orilẹede Naijiria ti fẹsun kan gomina ipinlẹ Rivers, Nyesom Wike pe o gbiyanju lati fi owo ra awọn ọmọ ogun lasiko idibo to waye nipinlẹ Rivers.


Akoonu: Ileeṣẹ ologun ni iwe ofin Naijiria faye gba wọn ninu eto idibo

Olu ileeṣẹ ọmọogun orilẹede Naijiria ṣalaye fun awọn akọroyin lọjọ ẹti pe atilẹyin fun awọn ọlọpaa ni ojuṣe ti wọn yan fun awọn ninu eto idibo naa.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Alukoro fun ileeṣẹ ọmọ ogun orilẹede Naijiria. Onyema nwachukwu ni ojuṣe yii wa ni ibamu pẹlu ilakalẹ abala iwe ofin ọdun 1999.

Abala ikọkanlelaadọrin o le igba 271 iwe ofin ọdun 1999 naa ṣalaye pe a lee ko awọn ọmọogun sita "lati ran awọn ọlọpaa lọwọ lasiko idibo"

Amọ ṣa, o ni ninu ṣiṣe ojuṣe yii ilana gbogbo wa fun awọn ọmọogun lati tẹle ki wọn maa baa kọja aye wọn.

Ileeṣẹ ologun orilẹede Naijiria tun sọ wi pe ọmọogun kankan ko gbọdọ wọ aṣọ ogun lọ si ibudo idibo kankan

O ni yatọ si eyi awọn ọmọogun naa lẹtọ lati dibo, ṣugbọn ko si eyikeyi wọn to gbọdọ wọ aṣọ iṣẹ wọn lọ si ibudo idibo.

Bakan naa lo tun fi ọkan araalu balẹ pe, awọn ologun ko nii lọkan lati gbẹsan lori awọn ọmọogun ti awọn janduku kan kọlu lasiko idibo aarẹ to waye laipẹ yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ologun orilẹede Naijiria ti sọ wi pe awọn ko ṣe ayọjuran si eto idi idibo to n lọ lọwọ lorilẹede Naijiria.


Akoonu: Ileeṣẹ ologun ni ko si idi fun ikowojọ fun awọn ọmọ ogun Naijiria nitori wọn ko sunkun ebi fún ẹnikẹni

Dokita Brimah yii ti o n gbe loke okun ni wọn ni o nlo orukọ "Global Campaign To Provide Food For Nigerian Soldiers Fighting Boko Haram". Lati fi gba owo lọwọ awọn eeyan pẹlu erongba pe awọn smọogun to n koju Boko haram ni yoo ko fun.

Buhari ní ìdìbò 2019 kìí ṣe tikú-tìyè

Iya Rainbow, Jide Kosoko,  Ọga Bello, yóò polongo Buhari fún 2019

Dino Melaye ní ọlọ́pàá ti fẹ́ wó ilẹ̀kùn ilé mi lulẹ̀ báyìí o

Ninu atẹjade kan, alukoro ileeṣẹ ọmọogun oriilẹ lorilẹede Naijiria, Sani Kukasheka Usman fi sita, awọn ololufẹ orilẹede Naijiria ati ileeṣẹ ọmọogun rẹ ni arakunrin naa ti fi jibiti gba owo lọwọ wọn bayii.

Ileeṣẹ ọmọogun ni ko si iya ohun ti o njẹ awọn ọmọogun Naijiria ti o n ja fun aabo ilẹ yi ati pe ko si ọmọogun Naijiria to sunkun ebi lọ ba ẹnikẹni ki a to sọ pe beere fun ikowojọ fun owo ounjẹ.

Wọn wa rọ gbogbo awọn to ba ri arakunrin naa lati fi to awọn agbofinrin nilẹ Naijiria tabi oke okun leti.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọmọogun Naijiria n wa arakunrin kan ti wọn pe orukọ rẹ ni Dokita Perry Brimah bayii lori ẹsun pe o n fi ọna eru ṣe ikowojọ lorukọ ileeṣẹ ọmọogun Naijiria to n koju ikọ agbebọn Boko Haram.


Akoonu: Ileeṣẹ ologun orileede Naijiria ti ti ile iroyin Daily Trust pa ni ilu Maiduguri ati ilu Abuja.

Ninu atẹjade ti wọn fi si ori itakun ibanisọrọ Facebook wọn, ile iṣẹ ọmọogun naa ni aṣiri ti ile iṣẹ iroyin naa fi lede mu ki awọn ikọ agbesunmọmi Boko Haram mọ gbogbo irinsi wọn, eleyi ti o le fa ikọlu si orilẹ-ede naa.

Wọn fikun wi pe awọn ko ṣe ikọlu si ile iṣẹ iroyin naa lati pa wọn le nu mọ, amọ lati ṣe iwadii bi wọn ṣe ri awọn iroyin ti ko yẹ ko jade sita naa.

Alao Akala:Èmi àti Ajimọbi kò ṣe ìlérí kankan fún ara wa

Ijọba ti pasẹ ki wọn si Daily Trust

Lẹyin awuye wuye to ṣẹlẹ lori bi ileeṣe Ologun Naijiria ṣe ti ile iṣẹ iwe iroyin Daily Trust pa ni ìjọba Naijiria paṣẹ fawọn ọmọ ogun lati ṣi Daily Trust padà.

Agbẹnusọ fun Aarẹ Mohammadu Buhari, Garba Shehu lo fi eyi lede lori ikanni twitter ẹ pé:

Bakan naa lo fi idi eyi mulẹ pe, ni kete tijọba fi àṣẹ yii sita ni wọn ti ṣi ile iṣẹ Daily Trust pada.

Díẹ̀ lára èrò àwọn eniyan Naijiria ni pé:

Loju àwọn kan, wahala ni eleyii maa bi ninu ijọba to ba faaye gba awọn ologun lati maa ṣe ohun to wu wọn nigba to wu wọn.

Awọn bii Lade, àti Ijai gbà pe eyi n fihan pe nkan ko fararọ ninu ijọba ni bayii

Kwara yóò gbàlejò BBC Yoruba

Opọlọpọ lo gba pe ominira ọrọ yẹ ko jẹ ẹ̀tọ́ àwọn eniyan ati pe ko si ijọba to yẹ ko kọja ariwisi ki wọn le tubọ huwa akin sii.

Awọn ọmọogun jẹwọ idi ti wọn ko fi lee pa ina Boko haram

Awọn miran n sọrọ si aarẹ Buhari pé o yẹ ko ṣe ohun to yẹ gẹgẹ bii ọgagun to mọ nipa iṣakoso ati pe o yẹ ki wọn fiya to tọ jẹ awọn ọmọ ogun to ṣe eyi

Awọn miran fi lede pe, ọmọ ẹbi kan naa ni Daily Trust ati APC fun idi eyi...

Loju Garba Shehu, ijọba Buhari paṣẹ yii ki agbara òfin lè fi di mimuṣẹ ni

Kí ló ṣelẹ̀ sẹ́yìn?

Ileeṣẹ ologun orileede Naijiria ti ti ile iroyin Daily Trust pa nilu Maiduguri ati ilu Abuja.

Koda wọn ko awọn akoroyin meji lọ ni ileeṣẹ naa to wa ni Maiduguri.

Ẹka Ile iṣe iwe iroyin Daily Trust to wa ni ilu Maiduguri la kọkọ gbo pe wọn yabo ti wọn gbe Uthman Abubakar to jẹ olootu iwe iroyin naa lagbegbe ohun pẹlu akoroyin rẹ kan...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile iṣẹ ọmoogun Naijiria ti ni Daily Trust fi gbogbo aṣiri bi awọn ṣe n gbogun ti Boko Haram lede ni awọn ṣe ti ọọfisi wọn pa.


Akoonu: Ileeṣẹ pajawiri ti ni ko si ẹnikẹni to sọ ẹmi rẹ nu ninu ijamba ina afẹfẹ gaasi nipinlẹ Eko.

Lẹyin ti ọkọ nla to n gbe afẹfẹ gaasi gbina to si jọ ile mẹtalelogun, ọja, ọkọ marundinlogun, ti eniyan ọgbọn si farapa ninu iṣẹlẹ naa.

Ajọ Lasema loju opo ikansiraẹni Twitter wọn ni awọn ọkọ nla to gbina naa gbe afẹfẹ gaasi wa si agbegbe naa ni ki o to gbina.

End of Twitter post, 1

Awọn ọlọpaa, ileeṣẹ panapana ati ẹsọ alaabo NSCDC lo yara de ibi iṣẹlẹ naa ti wọn si pa ina naa, lẹyin to ti ṣọṣẹ.

Ajọ Lasema naa fikun wi pe awọn eniyan ọgbọn to farapa naa ti wa ni ileewosan kaakiri ipinlẹ Eko.

''Nigba ti awọn meji ti ifarapa wọn lagbara ti wa ni ileewosan ekọṣẹ ti ile iwa giga,Lagos State University Teaching Hospital,ni Ikẹja.''

Bakan naa ni wọn fikun wi pe ko si ẹmi ẹnikẹni to sọnu ninu ijamba ina naa.

Ìjàmbá iná pa èèyàn 23, tó fi mọ ọmọ iléèwé àlákọ́bẹ̀rẹ̀ ní Lokoja-Abuja

Ọ̀pọ̀ èèyàn àti akẹ́kọ̀ọ́ pàdánù ẹ̀mí wọn sínú ìjàmbá iná ni ojú ọ̀nà Lokoja sí Abuja

Awọn eeyan kan ti padanu ẹmi wọn lẹyin ti ọkọ kan to gbe epo bẹtiro gbina ni Felele, loju ọna Lokoja si Abuja.

Ni nkan bi aago mẹjọ aabọ owurọ Ọjọru ni iṣẹlẹ naa waye.

Awọn ọmọ ileewe, to fi mọ awọn akẹkọọ ileewe Gbogbonise 'polytechnic' ti ipinlẹ Kogi to wa ni tòsí ibi ti ijamba naa ti waye, wa lara awọn to kú.

Iroyin fidirẹmulẹ pe ọkọ agbepo naa lo kọlu ọkọ miran nitosi GT Plaza, gbajugbaja ile oúnjẹ kan to tun jẹ ibudokọ fun awọn ọkọ to n lọ lati ipinlẹ

 Kogi si ibomiran, to si gbina loju ẹsẹ.

Ijamba naa tubọ buru kọja bo ṣe yẹ nitori bi awọn ọkọ miran to n bọ tun ṣe n wọ inu ijamba naa lai mọ.

Bakan naa ni iwe iroyin The Nation sọ pe ọkọ to jona le ni mẹwaa.

Ni bayii, awọn oṣiṣẹ alaabo ojupopo, FRSC, ati panapana ti wa nibi iṣẹlẹ naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọjọ buruku ẹsu gbomimu lo jẹ fun awọn awọn eniyan agbegbe Balogun, Iju Ishaga nipinlẹ Eko ni Ọjọru.


Akoonu: Ileeṣẹ ti awọn oṣiṣẹ naa n ṣiṣẹ fun ni wọn pe ni "ISON Xperiences" gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Ọyọ, Onimọẹrọ Ṣeyi Makinde ṣe kede rẹ lọsẹ yii, aṣoju sini ileeṣẹ naa je fun amojuto awon onibara ileeṣẹ ikansiraẹni bii Airtel ati MTN.

Ikọ BBC Yoruba ṣe abẹwo si ayika ileeṣẹ naa; a si ṣe akiyesi wi pe ẹnu ọna abawọ ileeṣẹ naa ti di titi pa gẹgẹ bi awọn agbofinro ṣe duro wamuwamu ni oriṣiriṣi ikorita.

Ọpọlọpọ ilẹẹṣe ati ile itaja lo yii ileeṣẹ naa ka, pupọ wọn lo si n ba iṣẹ lọ gẹgẹ bi ẹni wi pe ohunkohun ko ṣẹlẹ ni agbegbe naa.

Lara awọn ileeṣẹ ati ile itaja to sunmọ ileeṣẹ naa pẹkipẹki ni ileeṣẹ igbohunsafẹfẹ ijọba Radio Nigeria, Premier Fm 93.5 to dojukọ ileeṣẹ ti wọn ti ri awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona.

Awọn ileeṣẹ mii to n bẹ ni agbegbe naa ni ẹka banki agba ilẹ wa, CBN to n bẹ ni agbegbe Dugbe niluu Ibadan, ile itaja nla Shoprite naa ko gbẹyin ni agbegbe naa.

Ifayẹmi Elebuibon: Ọ̀pọ̀ òkú ló ń rìn káàkiri ìlú Èkó, Ìbàdàn, Òṣogbo

Awa aladugbo ti wọn ni ki a fi orukọ bo awọn laṣiri kọminu lori ile itaja Shoprite pẹlu alaye wi pe oṣeeṣe ki awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun naa maa ra nnkan nile itaja naa.

Ẹlomii to ba wa sọrọ ṣe alaye wi pe awọn aṣoju ajọ to n mojuto itankalẹ aarun, NCDC ṣe abẹwo si ileeṣẹ ti aarun naa ti foju han lati fin oogun apakokoro yika ile naa.

Saaju ni awọn olugbe agbegbe na kọ iwe ranṣẹ si ijọba ipinlẹ Ọyọ lati wa ṣe afọmọ gbogbo agbegbe naa nitori ibẹrubojo to rọ mọ awari awọn oṣiṣẹ to lugbadi aarun Corona.

Awọn oṣiṣẹ to ṣiṣẹ ni ileeṣẹ naa ko din ni ẹẹdẹgbẹta, ninu awọn perete ti ijọba ṣe ayẹwo fun sini ni wọn ti ri onka awọn eeyan bii ọgọrin to ti fi ara ko aarun naa.

Alaye ijọba ipinlẹ Ọyọ ni wi pe ayẹwo ṣi n tẹsiwaju.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Aja ikeji ati ikẹta ile yii to n bẹ ni agbegbe OLD KINGSWAY BUILDING DUGBE, IBADAN ni ijọba ipinlẹ Ọyọ ti ṣe awari oṣiṣẹ bii mejidinlọgọrin to lugbadi aarun Corona.


Akoonu: Ileeṣẹ ti wọn ti n ṣe oogun naa to wa ni adugbo Ikọtun-Egbe, nipinlẹ Eko, ni ileeṣẹ ọlọpa tu aṣiri rẹ lọjọru.

Ileeṣẹ ti wọn ti n ṣe oogun naa to wa ni adugbo Ikọtun-Egbe, nipinlẹ Eko, ni ileeṣẹ ọlọpa tu aṣiri rẹ lọjọru.

È gbọ àlàyé lẹnu àwọn ti ójúẹlẹgba leko irú iṣẹ ti oògùn olóró má n ṣé lara.

Ninu ikede to fi sita, Ọga Agba fun ẹka Ọtẹlẹmuyẹ kan nileeṣẹ ọlọpa, Abba Kyari fi sita l'oju opo Facebook rẹ, ọwọ tẹ afurasi mẹrin nibi ti wọn ti n ṣe ayederu oogun .

Lara ohun ti wọn ka mọ awọn afurasi naa lọwọ ni awọn Garawa to kun fun oriṣiriṣi ayederu oogun to fi mọ awọn kẹmika loriṣiriṣi ti wọn fi n ṣe awọn oogun naa.

Awọn afurasi naa, Emeka Madu to jẹ oludasilẹ ileeṣẹ naa, ati oṣiṣẹ mẹta; Eze Young, Chijoke Umunna ati Kingsley Obilo.

Lara ohun ti wọn ka mọ awọn afurasi naa lọwọ ni awọn Garawa to kun fun oriṣiriṣi ayederu oogun, awọn paali ayederu oogun ti wọn fẹ ẹ lọ ta, to fi mọ awọn kẹmika loriṣiriṣi ti wọn fi n ṣe awọn oogun naa.

Bakan naa ni wọn ba awọn ẹrọ agbelẹrọ ati ayederu iwe ẹri apoogun oyinbo ninu ile ti wọn n lo fun ṣiṣe awọn oogun naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpa ti ṣe awari ayederu ileeṣẹ kan nibi ti awọn kan ti n ṣe ayederu oogun oyinbo ni ilu Eko.


Akoonu: Ileeṣẹ to n risi eto irinajo ilẹ okere lorlẹ-ede naa, IRCC sọ pe bo tilẹ jẹ pe awọn gbedeke kan yoo wa fun awọn arinrinajo, ṣugbọn o ti bẹrẹ iṣe pada nitori awọn ti yoo bẹrẹ si n rinrinajo lọ ilẹ ọhun laipẹ.

IRCC ni ootọ ni pe awọn kan ko tii le lọ si Canada lọwọ yii nitori arun Coronavirus, ṣugbọn aye wa fun awọn mọlẹbi ti yoo lo ju ọjọ marundinlogun lọ nilẹ naa, atawọn ti iṣẹ wọn ṣe koko lati wọ Canada lasiko yii.

O sọ pe awọn arinrinajo ni lati ṣalaye fun awọn oṣiṣẹ aṣọbode pe iṣẹ wọn ṣe koko ki wọn to le gba wọn laye lati wọ orilẹ-ede ọhun.

IRCC tun ti bẹrẹ iṣe lori fọọmu awọn akẹkọ to fẹ lọ kawe ni Canada, iwe fun awọn to ti ri iṣe nilẹ naa ati iwe awọn to fi orukọ silẹ lati di ọmọ onilu.

Ijọba ilẹ Canada ti ni ọrọyan ni fun ẹnikẹni to ba ṣẹṣẹ wọ ilẹ naa lati wa ni igbele fun ọjọ mẹrinla gbako.

Bakan naa ni awọn arinrinajo ọhun ni lati pese ẹri fun awọn ẹṣọ aṣọbode pe wọn ni alakalẹ bi wọn yóò ṣe wa ni igbele ọhun.

Ṣaaju ni ijọba ilẹ Canada ti sọ pe oun ko ni gba ki ẹnikẹni wọ orilẹ-ede ọhun lati oke okun titi di Ọjọ kọkanlelọgbọn, oṣu Keje ọdun 2020 nitori ajakalẹ arun Coronavirus.

Seyi Makinde; Ilé iwosan kan ṣoṣo tó wà ní Idí-Iroko /Adewole tí bàjẹ́ pátápátá.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba ilẹ Canada ti bẹrẹ si n ṣiṣẹ lori fọọmu awọn to nifẹ lati tẹko leti lọ silẹ naa lati Ọjọ Kinni, Oṣu Keje, ọdun 2020.


Akoonu: Ileeṣẹ to n ṣeto ọrọ eeyan ati iṣẹlẹ pajawiri to jẹ agbatẹru eto naa ni iroyin ofege ni iroyin yi.

Nitorin naa wọn fi ikilọ sita loju opo wọn ni Twitter ki awọn eeyan sọra fawọn onijibiti to n gbe iroyin ẹlẹjẹ yi ka.

Ileeṣẹ ọhun sọ pe nigba to ba ya awọn yoo fi ikede sita gba ojulowo  opo wọn lori ayelujara.

Lọjọ Kẹsan an, oṣu Kẹjọ ni gbedeke fifi iwe ranṣẹ loju opo N-power wa sopin lẹyin ti wọn ti gba iwe awọn to n wa iṣẹ to le ni miliọnu marun un lọ.

 Iwadii BBC ṣafihan pe ileeṣẹ ijọba to n ṣakoso N-Power ti bẹrẹ si ni ṣe agbeyẹwo awọn to fiiwe ranṣẹ bẹẹ naa ni wọn ni gbiyanju lati yanju ajẹsilẹ owo awọn to kopa ninu abala ikini ati ikeji eto naa  to wa nilẹ.

Lọjọbọ, Minisita to n dari ileeṣẹ yi, Sadiya Umar sọ nibi apero kan to waye ni Katsina pe awọn ti yan awọn eeyan kan ti ijọba ipinlẹ yoo le ba ṣiṣẹ pọ lori awọn eto gbọnṣẹ gbọnyanu ijọba apapọ bi N-Power, Market-Moni ati Conditional Cash Transfer.

Afojusun awọn eto yi gẹgẹ bi ijọba ti ṣe sọ ni ki wọn ba le mu adinku ba iye awọn ti ko niṣẹ lorile-ede Naijiria.

Bí o bá ń se N-Power tóo sì ti ríṣẹ́ sí ibòmíràn, olè ni ọ́! - Ìjọba àpapọ̀

N-Power jẹ ọna ti ijọba n gba pese isẹ fun awọn ọdọ, labẹ ẹka ijọba to n ri si eto amuludun ati irọkun sapa awọn ara ilu.

Ilẹ isẹ ijọba apapọ lori amojuto ara ilu, mimoju to ajalu idagbasoke eto amuludun ti salaye pe ẹnikẹni ti ko ba tii gba ajẹmọnu tirẹ tumọ si pe orukọ ẹni bẹẹ wa ni ile iṣẹ ijọba apapọ  miran ni.

Eyi ni o jẹyọ ninu atẹjade ti ile iṣẹ naa fi sita ti igbakeji adari ile iṣẹ naa Rhoda Ishaku Iliya si buwọlu lọjọbọ.

Ile iṣẹ naa ni awọn ti fi orukọ awọn ẹgbẹrun to le ni ẹẹdẹgbẹta awọn to wa labẹ eto  N- Power sọwọ si ofiisi akọwe owo ijọba  ati ti awon ẹgbẹrun mejilelẹẹdẹgbẹta naa si ti ri owo wọn lati ori eto GIFMIS ti ijoba la silẹ lati maa fi san owo ọhun.

Wọn fi kun un pe àwọn bi ẹgbẹrun mẹrinla to ku ti ko ri owo gba tumọ si pe orukọ wọn pada ni, nitori pe orukọ wọn ti jẹyọ nile iṣẹ ijọba apapọ miran eyi si lodi si ofin N-Power.

Minisita ile iṣẹ naa Sadiya Umar Farouq rawọ ẹbẹ si ẹnikẹni...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn to n ṣeto irọkun sapa awọn ọdọ Naijiria ti a mọ si N-Power ti sọrọ nipa iroyin to gbode nipa awọn ti wọn ti ya orukọ wọn sọtọ f'abala keji igbanisiṣẹ eto naa lọdun 2020.


Akoonu: Ileeṣẹ Ọlọpa ipinlẹ Eko ti fọrọ sita pe lootọ ni ẹmi arabinrin naa ti ọwọ sọja ti a ko mọ orukọ rẹ bọ.

Iṣẹlẹ yii waye ni agbegbe Ajah ni ipinlẹ Eko nigba ti iroyin sọ pe ẹgbọn oloogbe gan lo lọ pe sọja wa pe ko ba oun na aladugbo rẹ.

Agbẹnusọ ileeṣẹ Ọlọpaa ipinlẹ Eko, Bala Elkana ti fi ọrọ lede pe Ọlọpa ipinlẹ Eko ti mọ nipa iṣẹlẹ naa.

Ninu fidio kan to gba ori ayelujara kan lọjọ iṣẹgun lo ṣi aṣọ loju ọ̀rọ̀ naa.

Iroyin taa gbọ ni pe oloogbe ati ẹgbọn rẹ lo ni gbọnmi sii omi o to pẹlu aladugbo wọn kan ki ọkan lara wọn to lọ pe sọja wa.

Títí d'òní, Bàbá mi dara pọ̀ mọ́ iṣẹ́ ológun kò sí padà wálé - Grandma Biafra

Kamsi lorukọ ẹni to lọ pe sọja. Iroyin ti a gbọ ni pe oun ati ọmọ iya rẹ fẹ ko jade ni ile ti wọn n gbe lai san gbogbo gbese owo ti wọn n jẹ ti aladugbo wọn si.

Eyi si lo mu ki Kamsi lo ẹsẹ gigun  pe o mọ sọja ri lati lọ wa ba a ṣe moyo iya fun aladugbo wọn ọhun.

Ẹwẹ, nigba ti sọja naa de, ẹnu fa ki n fa a ọrọ ni sọja yii ati arakunrin to jẹ aladugbo awọn to pe e wa wa ti ọta ibọn meji fo yọ latẹnu ibọn sọja to si ta ba obinrin naa.

Nigba to ya ni wọn pe Ọlọpaa si ọrọ naa ṣugbọn sọja ti baba na papa bora ki awọn Ọlọpaa to de. Ni wọn ba ko ati Kamsi ati aladugbo rẹ lọ si agọ Ọlọpaa adugbo naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ariwo hee sọ ni ile kan to wa ni agbegbe Seaside Estate, Badore Ajah ni ipinlẹ Eko bi ọta ibọn sọja kan ṣe ṣe eṣiṣi ba ẹgbọn arabinrin kan to pe e lati wa ba a na aladugbo rẹ.


Akoonu: Ileeṣẹ Ọlọpaa fi aridaju han fun BBC pe awọn ti wa ni adugbo ti iṣẹlẹ naa ti waye bẹẹ si ni ọwọ ti tẹ awọn jaguda tawọn ti ọpọlọpọ nkan ti wọn ji.

'Mo ní àṣírí ìyá tó fẹ́ ọmọ rẹ̀ láya fún Boko Haram torí ẹbí rẹ̀'

Lowurọ ọjọ Aiku ni awọn aworan kan fọnka lori ayelujara ti o ṣafihan ina to n ru soke.

"Ṣe ni awọn eeyan n sa soke sodo nigba ti iro ibọn n dun kola kola to gba gbogbo adugbo kan"

Nicky Ofondo to jẹ olugbe agbegbe naa lo sọ ohun toju rẹ ri fun BBC.

"Lati bii ọjọ marun ni mo ti n fura tori bi mo pari ti mo kuro nibi iṣẹ, ẹru a maa ba mi bi mo ba ti n sunmọ adugbo mi ni Ajah, a maa ri bii ibi ti awn eeyan ti ṣẹṣẹ sa kuro, waa maa gbọ itan pe wọn ja awọn eeyan lole".

O fi kun un pe "eleyi bẹrẹ lẹyin gbogbo rogbodiyan ifẹhonuhan EndSARS, koda mo n sọ fun ọkọ mi pe a o ko kuro lagbegbe naa bi wahala yii ba tẹsiwaju".

Bakan naa, dokita kan nileewosan aladani kan ni Ajah sọ fun wa pe wọn kọ eeyan kan ti ọta ibọn ta ba loju lọjọ Abamẹta nileewosan mii ti wọn si gbe e wa sọdọ awọn. O fẹsun kan pe ọlọpaa lo yinbọn ba a.

Ṣaaju l'Ọbọjọ ni iroyin kan jade pe awọn janduku kọlu ọkọ kan to gbe owo ti wọn pa eeyan kan ti wọn si ṣe aṣọna kan leṣe lagbegbe Ado ni Ajah kan naa.

Nigba to fi di ọjọ Aiku, dokita to n ṣetọju aṣọna naa ti oruk rẹ n jẹ Daniel Ali fi idaniloju han fun BBC pe arakunrin aṣọna ọhun ti pada gbẹmi mi lẹyin iṣẹ abẹ ti wn ṣe fun un.

O to ọjọ diẹ bayii ti iroyin n ta kalẹ pe awọn janduku n fa wahala lawọn agbegbe kọọkan ni ipinlẹ Eko lẹyin iwọde EndSARS to waye nipinlẹ naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bo ṣe n tẹ wa lọwọ ni wipe awọn janduku yabo adugbo ni agbegbe Ajah ni ipinlẹ Eko lọjọ Aiku ọjọ kẹẹdogun oṣu kọkanla.


Akoonu: Ileeṣẹ Ọlọpaa mu Adeyanji atawọn meji miran ṣaaju iwọde wọn

Ninu alaye kan ti o ṣe ninu atẹjade kan to fi sita, ileeṣẹ ọlọpaa ni igbimọ pọ huwa ọdaran, ibanilorukọ jẹ kikọ eti ikun si ofin ati dida alaafia ilu laamu wa lara idi ti wọn fi mu ajafẹtọ naa.

Awọn ọlọpaa mu Deji Adeyanju, Daniel Abobama ati Boma Williams ṣaaju iwọde kan ti wọn gbero lati ṣe ni ọjọru, ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kọkanla ọdun 2018.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

"Ileeṣẹ Ọlọpaa ko ṣai mọ pe gbogbo awọn ọmọ orilẹede Naijiria lo ni ẹtọ lati sọ ero ọkan wọn, ẹtọ lati korajọpọ ati ẹtọ lati rin bi o ti wu wọn gẹgẹ bii ọpakutẹlẹ fun iṣejọba tiwantiwa gẹgẹ bii iwe ofin ọdun 1999 ti ṣe laa kalẹ labẹ ipele kẹtadinlogoji, ikọkandinlogoji, ogoji ati ọkanlelogoji, amọṣa awọn ẹtọ wọnyii gbọdọ waye lai ni tako ẹtọ awọn ẹgbẹlẹgbẹ ọmọ Naijiria to ku pẹlu.

Iroyin nipa mimu ti ọlọpaa mu awọn ajafẹtọ mẹta yii ti n da ọpọ ariyanjiyan silẹ bi o tilẹ jẹ pe ileeṣẹ ọlọpaa ni mimu ti wọn mu wọn ko lodi si ofin.

Ọgbẹni Adeyanju wa lara awọn ajafẹtọ lorilẹede Naijiria ti wọn ṣiwaju ipe fun aiṣegbe ileeṣẹ Ọlọpaa, paapaa julọ bi eto idibo apapọ ọdun 2019 ṣe n kan ilẹkun ni orilẹede Naijiria.

Ni nnkan bi agogo mẹwa ana ni Ọgbẹni Adeyanju ṣi kọọ si ori ikanni Twitter rẹ pe awọn ti wa lọna olu ileeṣẹ ọẹọpaa nilu Abuja lati lọ ṣe iwọde "#PoliceNotPoliticians" to tumọ si pe #ọlọpaa kii ṣe oloṣelu, ki iroyin to jade pe ọlọpaa ti muu.

Ọgbà ẹ̀wọ̀n ìlúu Keffi ni àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wà báyìí nítorí àìmú ìlànà béèlì tí ilé ẹjọ́ fún wọn ṣẹ.

Nibayii ileeṣẹ ọlọpaa ti gbe lọ si ile ẹjọ ni Ọjọru kan naa ni ile ẹjọ Karshi Court ni olu ilu orilẹede Naijiria, Abuja.

Adajọ fi aye silẹ fun gbigba oniduro rẹ ṣugbọn wọn ti fi wọn si  ahamọ lọgba ẹwọn ilu Keffi ni ipinlẹ Nasarawa nitori aile mu ilana beeli rẹ ṣẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpaa lorilẹede Naijiria ti ṣalaye idi ti wọn fi mu gbajugbaja ajafẹtọ ọmọniyan kan, Deji Adeyanju ati awọn meji miran ni ọjọru.


Akoonu: Ileeṣẹ Ọlọpaa ni eto abo agbegbe lawọn n tẹle; OPC ni ọrọ naa ko ti fẹnu jona sibikan

Nitorinaa, ni Ọga ọlọpaa ni ipinlẹ Ekiti se kede pe, ileeṣẹ ọlọpaa yoo ṣe aṣepọ pẹlu awọn ẹgbẹ ibilẹ to nii ṣe pẹlu ọrọ aabo ni ilẹ Yoruba bii OPC atawọn ẹgbẹ ọdẹ ibilẹ gbogbo.

Bẹẹ si ni ọpọ ọmọ kootu oojiire nile ati loke okun to gbọ iroyin naa, lo n se yaginni yodo pe ọ̀rọ̀ eto aabo to mẹhẹ ọhun ko ni pẹ lojutu.

Amọ beere to wa gba ọkan awọn eeyan ni pe se gbogbo awọn ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ mẹfẹẹfa to wa lẹkun yii ni eto agbajọ ọwọ naa kan tabi boya ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Ekiti nikan lo n da ọwọ wu lori rẹ.

Nigba to n dahun ibeere yii, ọga ọlọpaa nipinlẹ Ekiti sọ fun BBC Yoruba pe, ni ilakaka gbogbo ti ileeṣẹ ọlọpaa n ṣe nibẹ, lo mu ki wọn fọwọsowọpọ pẹlu awọn ọlọdẹ atawọn ẹgbẹ OPC lati se ọbẹ aabo jinna ni gbogbo agbegbe to wa nilẹ Yoruba.

Kọmiṣọna ọlọpaa nipinlẹ Ekiti, Asuquo Amba wa ṣe apẹrẹ iṣẹlẹ iwadii kan eleyii ti o waye ni inu igbo to wa laala ipinlẹ Ekiti ati Kogi.

O ni awọn ṣe amulo ọgbọn inu ati bi awọn ọdẹ ati ẹgbẹ bii OPC ṣe mọ ọna gbogbo ninu aginju ọhun, lati fi ṣe awari awọn amokunṣika ti wọn fara sinko sinu igbo naa.

Amọṣa ninu ọrọ tirẹ, ọga ọlọpaa ni ipinlẹ Ọṣun, Abiọdun Ige pẹlu Akẹgbẹrẹ nipinlẹ Ọyọ, Sina Olukolu ni, awọn ko ni ajọṣepọ kankan pẹlu awọn ẹgbẹ alaabo kankan, eyi to kọja irufẹ ajọṣepọ to wa laarin ọlọpaa atawọn araalu lọ.

Awọn mejeeji ni ohun ti awọn mọ ni pe, bi ẹnikẹni ba ni iroyin to lee ṣe ọlọpaa lanfani lati lee dẹkun iwa ọdaran lawujọ, onitọhun lee mu tọ ọlọpaa wa.

Wọn ni awọn ko tii le sọ pe ajọṣepọ kankan n bẹ laarin awọn ẹgbẹ alaabo yii, ju eyi to wa laarin ọlọpaa ati araalu lọ.

Amọṣa, awọn ọga ọlọpaa ni ipinlẹ mẹtẹẹta naa ni wọn fi ohun kan sọrọ pe, isẹ ọlọpaa lẹsẹkuku jẹ eyi to jẹ ileeṣẹ ọlọpaa logun pupọ bayii.

Wọn fikun pe eyi kun ara ọna ti wọn fẹ gba lati dẹkun gulegule awọn to n da omi alaafia ilu laamu lẹkun yii.

Ileeṣẹ BBC news Yoruba tun tẹ siwaju lati kan si ẹgbẹ OPC lati mọ boya wọn mọ si igbesẹ ajọsepọ yii ati ipa ti wọn n ko ninu rẹ.

Ọgbẹni Shina...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọrọ eto aabo to n mẹhẹ ni agbegbe iwọ oorun guusu Naijiria nibi ti ẹya Yoruba ṣodo si, ti di irawọ ọsan to n ba awọn agba lẹru bayii.


Akoonu: Ileeṣẹ Ọlọ́paa ipinlẹ Eko ti kawọ iṣẹlẹ naa ko ti ohun gbogbo si ti n lọ deede bo ṣe wa tẹlẹ ni Obalende, ipinlẹ Eko.

Ninu iwadii lati gbọ wipe ikọlu kọgba naa waye laarin awọn ẹgbẹ awakọ agbegbe naa ṣugbọn ko si ẹmi kankan to ṣofo.

Ẹwẹ awọn afurasi ti ọwọ tẹ, wọn ti fi panpẹ ọba mu wọn wọn si ti ko wọn le ọlọpaa lọwọ.

Kọmiṣana ọlọpaa ipinlẹ Eko, CP HAkeem Odumosu ti kilọ pe awọn ko ni faaye gba igbesẹ ti ko ba ofin mu rara ni ipinlẹ naa.

Gẹgẹ bo ṣe  tẹ wa lọwọ, iroyin n gba ori ayelujara kan pe iro ibọn n dun ni agbegbe Obalende ni ipinlẹ Eko.

Lasiko iṣẹlẹ naa, wọn afurasi to n yin ibọn ko ye ẹnikẹni amọ awọn fidio to han kaakiri oju opo ayelura fihan bi awọn eeyan ṣe n sa wọdi wọdi kiri.

Awọn eeyan ti bẹrẹ si ni fi ikilọ sita pe "ẹ dakun bi ẹ ba n lọ si Obalende, tabi agbegbe Ikoyi, ẹ pada sẹyin toripe awọn agbero n ja ti ko si tii si agbofinro kankan to yọju.

50 Year old Ajayi Folashade: Mo ti kọ́kọ́ dán an wò ní 80s àmọ́, ó kàn ṣáà ń wù mi náà ni

Ẹwẹ, ileeṣẹ Ọlọpaa ipinlẹ Eko ti fi ọrọ sita lori ayelujara pe "igbakeji ọlọpaa atawọn ikọ wa ti wa nilẹ lati koju iṣẹlẹ naa. Ẹ ṣeun ti ẹ kan si wa".

A n ṣe akojọpọ iroyin lọwọ...

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

A gbọ wipe eeyan mẹfa ni  ọwọ ti tẹ to lọwọ ninu iro ibọn yinyin to da gbogbo adugbo Obalende ru ni ọjọ kọkanla oṣu keji ọdun 2021.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa doola ẹmi ọmọ imaamu atawọn meji mii ti wọn jigbe lọjọ Ileya lagbegbe Ọde Omi nipinlẹ Ogun.

Abdulazeez Sanni to jẹ ọmọ Imaamu ati Adamson Bamidele pẹlu Adam Jelili ti wọn jigbe leti bọda ipinlẹ Ogun ati ipinlẹ Eko ni wọn ti pada sọdọ awọn ẹbi wọn bayii.

Kọmisana ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Bashir Makama sọ pe ko si ohun kan to ṣe awọn eeyan naa nigba tawọn ọlọpaa doola ẹmi wọn.

Ọgbẹni Makama o wa ba afurasi kan ninu wọn ti ibọn wa lọwọ rẹ.

Agbẹnusọ fun ileeṣe ọlọpaa Abimbola Oyeyemi ṣalaye pe awọn ẹbi awọn mẹrin naa ko san kọbọ fawọn ajinigbe ọun.

Ọgbẹni Oyeyemi ni ileeṣẹ ọlọpaa yoo gba ọkọ oju omi tawọn ajinigbe gbe lọ pada.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun ti sọ pe o didan awọn gbọdọ gba ọkọ oju omi agbera pa awọn pada lọwọ awọn ajinigbe.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa gbe Tajudeen Oladunni, ẹni aadọta ọdun; Saburi Lawal, ẹni ọdun mẹtadinlogoji; Ojo Joshua, ẹni ọdun mẹẹdọgbọn; Adekunle Olanrewaju, ẹni ọdun mejidinlogoji.

Pẹlu Olagunju James, ẹni ọdun mẹrinlelogoji; Rasaq Yahya, ẹni ọdun mejilelọgbọn ati Olaide Olawuyi, to jẹ ẹni ogun ọdun lọ si ile ẹjọ lori ẹsun mẹfa ọtọọtọ to da lori i iditẹ, ṣiṣe dukiya lofo ati iṣekupani.

Fulani-Yoruba Crisis: Oba Soun ló fí mi jẹ ọba Sabo ni Ogbomọṣọ- Alh Haruna Bala Abdulsala

Adajọ I.O Osho ko gba ẹbẹ awọn afurasi naa lati gbe ẹjọ naa lọ sile ẹjọ mii.

O paṣẹ pe ki ileeṣẹ ọlọpaa da iwe ipẹjọ wọn pada si ọọfisi awọn agbefọba nipinlẹ Ọyọ fun amọran to peye lori ẹjọ naa.

Arabinrin Osho wa sun igbẹjọ ọhun siwaju di ọjọ kọkanla, oṣu Karun un, ọdun ti a wa yii.

Saaju ni agbẹjọro fun ijọba, Foluke Oladosu ti kọkọ sọ fun ile ẹjọ naa pe awọn afurasi naa lẹ idi apo pọ lati ṣiṣẹ laabi.

Ọladoṣu ni l'ọjọ kejila, oṣu Keji, ọdun yii, ni nnkan bi i aago mẹwa owurọ ni awọn afurasi ọhun ṣekupa Arakunrin Adeola Shakirudeen lẹyin ti wọn luu bi i ejo aijẹ.

Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa fi ẹsun kan awọn eeyan naa pe awọn afurasi ọhun tun ṣekupa awọn eeyan mọkanlelọgbọn miran.

Femi Falana, Endsars: Awolowo kò fáààyè gba kí èèyàn máa yàgò fún Màálù nígboro

Wọn fi kun ọrọ wọn pe awọn afurasi naa dana sun ile meji kan to jẹ ti Arakunrin Adelabu Ibrahim, ti wọn si fi dukiya ti o to bi i aadọta milliọnu naira ṣofo.

Ileeṣẹ ọlọpaa tẹsiwaju wi pe, awọn afurasi naa tun dana sun ile kan to jẹ ti Osuolale Akindele, ti wọn si ba dukiya ti o to ogun milliọnu naira jẹ.

Ileeṣẹ ọlọpaa ṣe alaye pe awọn ẹsun naa tako agbekale ofin ọdun 2000, eyii to n risi iwa ọdaran nipinlẹ Ọyọ.

#EndSars Ogbomoso: Èmí kò ní kí wọ́n pa ọlọ́pàá tó pa Isisaka, ṣùgbọ́n...- Ramota, Iya Isi

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile ẹjọ Majistreeti Iyaganku tọ n bẹ nilu Ibadan ti paṣẹ l'Ọjọbọ pe ki wọn sọ awọn ọkunrin meje kan si atimọle Abolongo to n bẹ l'Ọyọ lorii ẹsun ṣiṣẹ dukiya lofo ati iṣekupani lasiko rogbodiyan to waye ninu ọja Ṣaṣa.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko gbaṣẹ lọwọ ọlọpaa mẹrin

Ilé iṣẹ́ ọlọpaa ti fìdí rẹ múlẹ̀ pé àwọn ọlọpàá mẹ́rìn ti wọ́n pa àwọn afurasí mẹ́jì kan, èyí ti fọnran rẹ̀ ń jà ràìnràìn lórí ẹ̀rọ ayélujára ti pàdánù iṣẹ́ wọn bayii.

Agbẹnusọ ilé iṣẹ́ ọlọ́pàá ìpínlẹ̀ Eko, Bala Elkana ló fìdí ọ̀rọ̀ yìí múlẹ̀ fún àwọn akọròyìn pé awọn ọlọ́pàá náà ti fojú ba iléẹjọ́ l'Ọjọ́bọ̀ ní ìpínlẹ̀ Eko.

Agbẹnusọ iléeṣẹ́ ọlapàá ṣàlàyé pé àwọn ọlọ́pàá náà jẹ̀bi ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn wọ́n.

Ọwọ́ ti tẹ ọlọpàá mẹ́rìn to pa afunrasí

Elkana fi kun un pé àwọn ti mú àwọn ọlọpàá náà si àtìmọ́lé lẹ́yìn ti fọ́nran náà lu sí ìgboro.

"Bí àwọn ará ìlú ṣe pé àkíyèsì wa sí bi àwọn òsìsẹ wá ṣe yìbọn pa àwọn afúrasi méjì kan ti kò ní ǹkan ìjà lọ́wọ́, èyí lòdì sí ìlànà iṣẹ́ wa kò sì bá òfin mu rárá.

Ati pé ìlànà náà ki ṣe bi ọlọpàá ṣe ń ṣe àwọn afúrasi to ba wà ní àyíká wọ́n "

Joe Igbokwe kò yẹ́ fún ipò ti wọ́n fún nípìnlẹ̀ Eko - Babatunde Gbadamosi

Awọn ọlọpàá náà ní Insp. Fabiyi Omomayara, Sgt. Olaniyi Solomon, Sgt. Solomon Sunday àti Cpl Aliyu Mukaila tó wọ́n so mọ agbegbe Iba.

Ọjọ́ kẹjọ, oṣù kẹjọ ni ọ̀rọ̀ náà ṣẹlẹ̀ ni déedé ààgọ mẹ́ta ọ̀sán, nígbà ti ilé iṣẹ ọlọpàá gba ipe láti ọdọ Anugu Valentine kan, pé àwọn ọkunrin méji kan dá oun lọna lóri ọkàda ti wọn si gba Iphone oun ti owó rẹ̀ din díẹ̀ ni ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹẹdẹ́gẹ̀tá náìra ni àgbègbè Iba.

Eyi ló mu ki wọ́n ràn ọlọpàá lọ sí ibẹ̀, méjì nínú àwọn afurasi náà sálọ nígbà ti wọ́n mú méjì, agbẹnusọ náà ni wọ́n gba ibọn ìbílẹ̀ méjì àti ọtá ibọn mẹ́fà gbà lọ́wọ́ wọ́n.

Ẹwẹ̀, kọmísọna ọlọpàá, Zubairu Muazu ti pá a láṣẹ pé kí wọ́n ṣe ìwàdìí tó péye.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn agbofinro tó yinbọn pa awọn afurasi meji ti dero ẹwọn bayii.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko lo kede ọrọ yi lasiko ti wọn ṣafihan awọn afunrasi ọdaran tọwọ tẹ fun orisi ẹsẹ.

Olumuyiwa Adejobi to jẹ alukoro ọlọpaa ni arabinrin Precious Chukwu ẹni ọdun mejilelogun ati Ujunwa Offiah jijọ lẹdi apo pọ pẹlu Ifesinachi Blessed lati parọ pe awọn ji Ujunwa gbẹ.

Ninu alaye rẹ, o ni Precious ati Ujunwa jẹ ọrẹbinrin si Ifesinachi to n ṣiṣẹ awakọ takisi Uber. Ifesinachi ti na papa bora bayi.

Olumuyiwa tẹsiwaju pe niṣe ni Ifesinachi gbe Ujunwa pamọ sibi kan to si pe awọn mọlẹbi rẹ pe ki wọn san ọgbọn miliọnu lati fi doola rẹ.

Lẹyin ọpọ atotonu, awọn mọlẹbi Ujunwa san ẹgbẹrun lọna ẹẹdẹgbẹrin Naira fun Ifesinachi.

Iwadii ọlọpaa lẹyinwa ṣafihan pe arumọjẹ ijingbe lo waye ti wọn si gba Ujunwa ati Precious to ṣalatilẹyin fun Ifesinachi.

Lọwọlọwọ bayii, wọn ko mọ ibi ti Ifesinachi sa lọ ṣugbọn Ujunwa ati Precious tawọn mejeeji jẹ ọrẹbinrin Ifesinachi ti wa lahamọ ọlọpaa.

Yatọ si awọn afurasi yi ti wọn ṣafihan wọn, wọn tun fi arakunrin ogboju ọlọṣa kan Fatai Ismail han.

Fatai  ti inagijẹ rẹ n jẹ 'small'  ni wọn sọ pe o n damu awọn eeyan Langbasa ladugbo Ajah.

Alukoro ọlọpaa ni ọwọ ọlọpaa tẹ Fatai plu iranwọ awọn fijilante ati ara adugbo lasiko to lọ fọ ile itaja nla kan ni Ajah.

Akomolede ati Asa lori BBC: Olùkọ́ Kikelomo Ogunboye tan ìmalẹ̀ sí ìwà olè ọ̀gá ọlọ́pàá

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọwọ palaba arabinrin kan to gbimọran pẹlu ọrẹkunrin r pe ko ji oun gbe ti ṣegi.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa lo fi ikede yi sita lọjọ Aiku.

Gẹgẹ bi ohun ti wọn sọ, awọn ọlọpaa ni o jọ pe awọn eeyan meji ti farapa ninu igunilọbẹ ni opopona Streatham

Awọn oṣojumikoro lojuopo Twitter ni awọn gbọ iro ibọn ni nkan bi ago meji ọsan lọjọ Aiku ti awọn dokita si n tọju awọn to farapa.

Ileeṣẹ ọkọ to n tọju alaisan ni London ni awọn oṣiṣẹ awọn wa ni ṣẹpẹ ti wọn si ti n tọju awọn eeyan kan.

Ninu ọrọ ti ẹnikan fi si oju opo Twitter o ni 'Nkan n ṣẹlẹ ni opopona Streatham. Awọn ọlọpaa ti gbegi di oju ọna'

Ọmọ ọdun mọkandinlogun kan Gulled Bulhan ni ohun ri bi wọn ṣe yinbọn pa arakunrin naa niwaju ile itaja ogun Boots Pharmacy.

''Mo n sọda loju ọna ni ki n to ṣadede ri ọlọpaa kan ti ko wọ aṣọ to n le  arakunrin kan ti o mu ada lọwọ ti o si so awọn agolo kan mọ aya.

Lẹyin igba naa  oni ''wọn yinbọn pa arakunrin naa.Mo gbọ iro ibọn lẹẹmẹta  ti mo si ṣare wọ ile ikawe ki awọn ọkọ ọlọpaa to wa bẹrẹ si ni sare kọja''

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Wọn ti yinbọn pa arakunrin afurasi kan ninu iṣẹlẹ kan eleyi to jọ igbesunmọmi ni Guusu ilu London


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ṣi n ṣewaadi ẹsun ti wọn fi kan ẹyẹ igunnugun naa

Oniruuru iroyin lawọn eeyan n gbe lori ẹyẹ igun naa ati ohun to gbe e de atimọle. Bi awọn kan ṣe n wi pe ẹyẹ naa nii ṣe pẹlu ikọ agbebọn Boko haram ni wsn ṣe muu lawọn miran n pe arakunrin kan ni o yipada di igun naa lati maa da awọn alabagbe rẹ laamu.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

'Nígbà tí mò ń wà Awolowo, Gowon, Babangida, mo fi ara mi sípo ọ̀wọ̀ tóri ...'

Amọṣa ninu ọrọ to ba BBC News Yoruba sọ, alukoro ọlọpaa fun ipinlẹ Adamawa, Othman Abubakar ṣalaye pe lootọ ni awọn eeyan kan lati ijọba ibilẹ Maiha fi ẹjọ sun awọn pe eeyan kan to wa ni ahamọ ọlọpaa ti yirapada di ẹyẹ igunugun eleyii  ti o n wa si ile ati ilu wọn lati da wọn laamu.

Ọga ọlọpaa Abubakar tun ṣalaye siwaju sii pe, ko si ootọ ninu ọrọ naa nitori pe ọkunrin ti wọn ni o n yirapada naa ṣi wa ninu atimọle, ṣugbọn awọn ti lọ mu ẹyẹ igun ti wọn n sọ naa wa si ahamọ.

O ni ati ẹyẹ igun, ati ẹni ti wọn n pe o yirapada sii ni wọn jijọ wa ni atimọle bayii.

O ni iwaadi ṣi n lọ lori ọrs naa ṣugbọn ko si otitọ ninu ọrọ ti awọn eeyan naa n sọ pe arakunrin ọhun ti poora kuro ni ahamọ ọlọpaa, o si ti yirapada di ẹyẹ igunugun ti n da araalu laamu

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Kayefi nla leyi ṣugbọn ododo ọrọ ni. Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Adamawa ti mu ẹyẹ igun kan si atimọle bayii ni ipinlẹ naa.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ekiti ni ọjọbọ to kọja ni iṣẹlẹ naa ṣẹ nilu Ado Ekiti.

Kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Ekiti, ọgbẹni Asuquo Mba ṣalaye pe, inu ile ijọsin kan ni ilu Akurẹ lọwọ ti ba Tunmiṣe lẹyin to kan si awọn mọlẹbi rẹ.

Kọmiṣọna Ọlọpaa Asuquo Mba ni ilu Akurẹ ni Afurasi naa sa lọ lẹyin to ṣe iṣẹ laabi naa ti o si lọ fara sinko si inu ṣọọṣi kan.

 O ni o pe awọn mọlẹbi rẹ pe, oun pa eeyan kan ni oun ko fi lee pada wa sile mọ o.

Ọga ọlọpaa ni ẹnu ẹgbọn rẹ obinrin ni wọn ti gba iroyin gbogbo ti wọn fi tọpinpin rẹ de ibi to wa, bakan naa lo si ni Tunmise ti jẹwọ pe lootọ ni oun ṣẹ ẹsẹ naa ati pe ibinu lo faa.

 Mba salaye siwaju pe Tunmise ni oun ko fipa ba oloogbe naa lopọ, arinyanjiyan lasan si lo ni o waye laarin oun ati arabinrin naa, to jẹ iyawo baba baba onile oun, Raphael Olanrewaju.

Tunmise salaye pe, iyawo larinlọọdu pe oun ni akalolo, alailẹkọ ati awọn orukọ miran ti ko ṣee gbọ seti ni oun ṣe paa.

O ni igi ti arabinrin yii fẹ la mọ oun lori ni oun gba lọwọ rẹ, ti oun si la a mọ leti.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọwọ ọlọpaa ti tẹ arakunrin ẹni ọdun mọkandinlọgbọn kan ti orukọ rẹ n jẹ Tunmiṣe Abraham ti wọn fi ẹsun kan pe o gbẹmi obinrin onile rẹ lẹyin to fi ipa ba a lo pọ.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ni ko wa sọ tẹnu rẹ idi to ṣe fi kamẹra CCTV sinu yara tawọn alejo n gba.

Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ogun, Abimbola Oyeyemi ṣalaye pe ilu Eko ni ẹni to ni ile itura naa to wa ni Odogbolu n gbe.

Amọ, Ọgbẹni Oyeyemi sọ pe ọga DPO ilu Odogbolu ti sọ fun un pe ko wa sọ idi to ṣe fi kamẹra sinu yara tawọn eeyan n gba.

O ni iwadii si n lọ lọwọ lori ẹsun pe ile itura ọhun n ṣe ayọjuran si ohun tawọn alejo ba n ṣe ninu yara ti wọn ba gba.

Ọrọ naa bẹrẹ nigba ti alejo kan nile itura naa fi fidio to ya nibẹ lede lori ayelujara ninu eyi to ti ṣalaye pe wọn fi CCTV sinu awọn yara to wa nibẹ eleyi to lodim sofin.

Big breast: Oluwatosin Adegboro, Oluwaseun Amoo, Remi Fatolu: Ẹlòmíì ń fi irú ọyàn wa tọrọ

Ọkunrin naa sọ ninu fido ọhun pe ninu yara marun un lawọn ti ri iru kamẹra bẹẹ.

O ni awọn kamẹra yii ti maa ka ihoho burọda ati mama oun.

Ọrọ yii ti di iṣu ata yan-an yan-an lori ayelujara debi pe awọn ilumọọka naa da si ọrọ naa pe ileeṣẹ ọlọpaa ni lati ṣe iwadii iṣẹlẹ naa.

Ó lódì sí òfin kí ilé ìtura fí 'camera' sí inú yàrá tí àwọn ènìyàn wà- Irukera FCCPC

Ijọba orilẹ-ede Naijiria ti ni o lodi si ofin ti awọn eniyan ma tẹlẹ aṣẹ to de asiri awọn eniyan.

Ọga Agba ileeṣẹ Federal Competition and Consumer Protection Commission (FCCPC), Babatunde Irukera lo sọ bẹẹ lasiko to n fesi si iṣẹlẹ bi ile itura kan ṣe fi ẹrọ amohunmaworan si inu awọn yara to wa ninu ile itura naa.

Irukera ni awọn ọmọ Naijiria ni aṣẹ si aṣiri wọn (Privacy) ti ko si tọna ki ẹnikẹni tu aṣiri wọn sita.

Amọ, o fikun wi pe o ṣeeṣẹ ki o ni awọn igba kọọkan ti ijọba le tẹ oju ofin yii mọlẹ, amọ ijọba nikan lo laṣẹ lati ṣẹ bẹẹ.

Ọga Agba ileeṣẹ Federal Competition and Consumer Protection Commission (FCCPC), Babatunde Irukẹra fikun wi pe iwadii ti bẹrẹ ni pẹrẹwu lori iṣẹlẹ naa.

Saaju nigba ti a fi iroyin naa lede ni awọn eniyan ti ṣe lodi sii loju opo BBC Yoruba.

Koda, awọn ero ti sọ riṣiriṣi nipa eyi ni awọn oju opo ayelujara

Ṣé o tọ̀nà kí ilé ìtura máa fi 'Camera' sí iyàrá ìbùsùn àwọn àlejò?

Njẹ o tọ ki ile itura fi ''camera''...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bi awuyewuye ti n lọ lori ile itura Pavillion Hotel suite to gbe ẹrọ kamẹra sinu awọn yara to wa ni ile itura naa, ileeṣẹ ọlọpaa ti ranṣẹ pe ẹni to ni ile itura naa.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ni ọwọ awọn tẹ Zainab Justina Adamu to jẹ ẹni ọdun marundinlọgbọn to gbimọ pọ pẹlu ọrẹ rẹ Ruth Kenneth lati ta ọmọ rẹ jojolo.

Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Katsina, Gambo Isah ni iṣẹlẹ naa waye ni agbegbe Kofar Kaura Layout, nipinlẹ Katsina.

Iwadii fihan pe o fẹ ta ọmọ naa fun arabinrin Chinwindi Omeh to n gbe ni ilu Anambra.

Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn ri iye to to ẹgbẹrun lọna marundinlaadosan to jẹ owo to ṣẹku lara owo ti wọn gba lẹyin ti wọn ta ọmọ naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọwọ sinku ọlọpaa ti tẹ obinrin olowo naabi to ta ọmọ oṣu mẹrin fun iye owo to to ẹgbẹrun lọna ọọdunrun.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Nasarawa ti fidirẹmulẹ fun BBC pe o ku lẹyin ti awọn agbebọn ji i gbe lọjọ Satide.

Agbẹnusọ fun awọn ọlọpaa nipinlẹ naa, ASP Rahman Nansel sọ pe wọn ti gbe oku rẹ lọ si ileewosan, nitori iwadii ṣi n tẹsiwaju.

Owurọ ọjọ Aiku ni BBC gbọ iroyin pe awọn agbebọn kan ji alaga ẹgbẹ osẹlu APC gbe.

Awọn ọlọpaa sọ pe ni nkan bi aago mọkanla, alẹ Satide ni wọn wọ inu ile rẹ, ti wọn si gbe e salọ.

Ati pe ni kiakia ni awọn lọ si ile naa, ti awọn ati awọn agbebọn naa si jọ doju ija kọ ara wọn, amọ wọn papa ri gbe lọ.

Ọjọ Aiku si ni wọn ri oku rẹ nibi ti ko jina si ile rẹ.

ASP Nansel sọ pe bi awọn ṣe jọ doju ibọn kọ ara awọn fihan pe awọn agbebọn naa pọ gan-an.

Iṣẹlẹ ijinigbe ko ṣẹṣẹ ma a waye ni apa Ariwa Naijiria, ati awọn ibomii.

The New Pandemic: Kíni àwọn onímọ̀ sáyẹ́ńsì ń sọ nípa rẹ̀?

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Alaga ẹgbẹ oṣelu All Progressive Congress, APC, nipinlẹ Nasarawa, Philip Shekwo ti ku.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa orilẹede Uganda ka apo kan mọ arakunrin naa lọwọ ninu eyi ti wọn ti ba ori ọmọde kan ti wọn ge nibẹ.

Ko tii si ẹni to lee sọ ni pato ohun gan ti ọkunrin naa fẹ ṣe to fi gbe ori ọmọde wa si ile aṣofin naa, bakan naa ni ko tii si ẹni to mọ ibi to ti ri ori ọhun.

Nibayii, iroyin sọ pe o ti wa ni ahamọ awọn ọlọpaa nibi ti wọn ti n fi ọrọ wa a lẹnu wo.

Eeyan kan ni ẹka ọtẹlẹmuyẹ ileeṣẹ ọlọpaa ni awọn gba ipe pajawiri pe ọmọ kan sọnu lootọ lati agbegbe Masaka, iyẹn apa gusu ilu Kampala to jẹ olu ilu orilẹede naa. Awọn si ri oku ọmọde kan ti wọn ti ge ori rẹ lagbegbe naa ni ọjọ kan naa. Awọn ọtẹlẹmuyẹ ṣi n wadii bi iṣẹlẹ mejeji naa ṣe so pọ mọ ara wọn.

Lawọn ọdun diẹ sẹyin, ọwọja ijinigbe ati iṣekupa awọn ọmọde gogo sii lorilẹede Uganda, ti igbagbọ ọpọ si da lori pe wọn fi wọn ṣetutu ọla ni.

Bakan naa ni iṣẹlẹ awọn ajafẹtọ to n gbe ẹbọ ka iwaju ile aṣofin naa pẹlu ti n waye lati tako iwa ijẹkujẹ ati aisi iṣẹ fun awọn ọdọ.

'Aràrá bíi tèmi, kó má rò pé kò sì ǹkan tó lè ṣe láyé ju iṣẹ́ agbe lọ'

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn ọlọpaa ti ko mamugarri si ọwọ arakunrin kan ni ẹnu iloro ileegbimọ aṣofin orilẹede naa.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe lati igba ti Aisha Jubril ti wa ni ọmọ ọdun marun un ni wọn ti somọlẹ si inu ile.

Kọmisọnna ọlọpaa ni kete ti iroyin ipo ti ọmọ naa wa tẹ awọn leti ni awọn ọlọpaa ti sigun lọ sibẹ lati lọ doola ẹmi rẹ.

Awọn ọlọpaa ni irisi ọmọ naa fihan pe ko jẹun, bẹẹ si ni ko ri itọju to peye nitori ibi ti wọn ti mọlẹ si kun fun idọti.

Nibayii, Aisha  ti wa ni ileewosan Murtala Mohammed nilu Kano, nibi to ti n gba itọju.

Akomolede ati Aṣa lori BBC Yoruba: Ẹ̀yà Ara Ifọ̀ ní olùkọ́ Adedokun kọ́ wa

Bakan naa ni iya Aisha, Rabi Mohammed, ti wa ni panpẹ ọ̣lọpaa , ti baba rẹ si ti salọ.

Nkan bi ọdun to kọja ni iru iṣẹlẹ bayii peleke si ni ilu Kano, ti awọn alabojuto yoo ma a so ọmọ mọlẹ bi ẹran.

Amọ, iyalẹnu lo jẹ nitori awọn obi Aisha to da ẹjẹ le e lori ni o fi iya jẹ ẹ.

Ileeṣẹ ọlọpaa ni iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ti awọn si ti gbe ẹjọ naa lọ si ẹka to n risi iwa ọdaran, ti yoo si ṣeeṣe ki wọn fi oju ba ile ẹjọ.

hhhhhh

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpaa nipinlẹ Kano ti doola ẹmi ọmọ ọdun marundinlogun kan ti awọn obi rẹ somọlẹ bii ẹran fun ọdun mẹwaa.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ti bẹrẹ iwadii lori ohun to ṣokunfa iku awọn ọmọde mejila to lọ wẹ lodo Apam Beach lagbegbe aarin gbungbun ilẹ naa  lorileede Ghana.

 Iṣẹlẹ yi waye lọjọ Kẹjọ oṣu Kẹta ọdun yii.

 Ninu atẹjade ti ileeṣẹ ọlọpaa agbegbe naa fi sita, wọn ni ''wọn gbe oku awọn ọmọde mejila ọhun jade lodo ti wọn si doola ẹmi awọn meji''

Wakili tẹẹ rí yẹn kìí ṣe ẹran rírọ̀, ó ń díbọ́n ní o - Iba Gani Adams

Ninu ọrọ rẹ, Akono sọ pe ibatan rẹ Joshua Annor ẹni ọdun mẹẹdogun ti bodo lọ lasiko to lọ gba bọọlu lẹgbẹ odo pẹlu awọn ọrẹ rẹ.

Niṣe latẹjade naa sọ pe awọn ọlọpaa sare lọ sibẹ lati lọ mọ ohun to ṣẹlẹ.

''Ori ba wa ṣe e, a ribi doola Simon Dadzie ọmọọdun mẹẹdogun ati Godfred Appretsie ọmọọdun mẹrinla ti wọn si n gba itọju nile iwosan''

Yemen Water Child: Ọmọdé 44 ni Sọ́jà pa, tí 100 míì sì kú látọwọ́ ohun ìjà olóró

O tẹsiwaju pe awọn pada ribi yọ oku mejila mii lodo ti ọjọ ori awọn ọmọ naa si jẹ bi ọdun mẹrinla si mẹtadinlogun lwourọ ọjọ Aje. Obinrin meji wa ninu wọn.

Bẹẹ ni awọn ọlọpaa sọ pe iwadii ṣi n tẹsiwaju lati mọ ohun to ṣẹlẹ ni pato.

Igbiyanju ṣi n tẹsiwaju lati ṣawari awọn miran to ba ṣi wa ninu omi naa.

Wa wo èré èyí tó yẹ fún àárọ̀ kùtù àti èyi tó wà fún òṣúpá

Iroyin to n tẹwa lọwọ ti a ko ridi rẹ fi mul sọ pe o top awọn ọmọde ogun to gba ọna ẹburu lọ wẹ lodo naa.

Awọn araadugbo sọ pe nitori ilana Covid-19 to wa nita awọn ọmọ yi y jade lati lọ wẹ lodo ni nitori ko si igbalaye lati wẹ nibẹ.

 Wọn nitori ọna ti wọn gba yi ni wọn ko fi tete mọ pe wọn ko si odo titi di ọjọ Aje lati ọjọ Aiku ti wọn ti lọ.

Ko daju bi awọn agbofinro ko ṣe mọ pe awọn ọmọ yi yọ gb'ọna  ẹburu lati lọ we lodo.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Alukoro ọlọpaa DSP Irene Oppong ni Cape Coast sọ pe awọn gbẹsun kan lati ọdọ Kwame Akono ni nkan bi ago mẹjọ alẹ kọja.


Akoonu: Ileeṣẹ ọlọpaa ṣi ti gba foonu atawọn ẹrọ kọmputa pẹlu awọn nkan mii to le ni ọdunrun un fun bi ọsẹ kan bayii.

Laarin ọjọ kejidinlọgbọn oṣu kẹsan an ọdun 2020 yii si ọjọ kẹta oṣu kẹwaa ni ileeṣẹ ọlọpaa mu awọn afurasi ọhun niluu London.

Ileeṣẹ ọlọpaa Met sọ pe awọn si n ṣe iwadii ọpọlọpọ ẹsun lilo iwa ipa lori awọn ọmọde nipa ṣiṣe ayẹwo foonu atawọn ẹrọ kọmputa ti wọn n lo.

Ọga ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ, Helen Flanagan sọ pe ileeṣẹ ọlọpaa ko beṣu bẹgba lati rii wi pe awọn daabo bo awọn araalu.

O rọ awọn obi atawọn ọdọ lati wa lojufo lori awọn ọna tawọn ọdaran kan fi n ṣakoba fawọn araalu lori ayelujara.

Sotitobire: Ọkọ mi kò mọ̀ Jegede PDP rí, kódà kò fa ẹnikẹ́ni kalẹ̀ dípò Akeredolu- Bisola

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ Gẹẹsi ti mu afurasi mọkanlelọgbọn lori ẹsun idunkoko mọ awọn ọmọde lori ayelujara.


Akoonu: Ileeẹkọ fasiti Queen's lo kede ohun iwuri yii loju opo ikansira ẹni Twitter rẹ, ti Gift funra rẹ naa si ki ara rẹ ku oriire ami ẹyẹ naa loju opo Twitter tiẹ naa.

End of Twitter post, 1

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ileẹkọ fasiti yii lo mọ iriri ẹmi ifaraẹnijin, ipamọra ati ipa ribiribi ti Sotonye n ko si iwadi lori isẹda, ibalopọ ati ẹtọ ọmọniyan, paapa bo se foju sun ẹtọ awọn obinrin ati ẹtọ si eto ẹkọ fawọn ọdọbinrin ọmọ Naijiria.

Lasiko ayẹyẹ ikẹkọjade lawọn ẹgbẹ akẹkọjade ileewe naa gbe ami ẹyẹ ọhun fun Sotonye, to sẹsẹ gba oye ọmọwe, PHD nile ẹkọ ọhun, ami ẹyẹ naa si ni ikọkanlelogun iru rẹ, pẹlu atilẹyin ile ifowopamọ kan.

'Àjẹ́, eégún, kí ni wọn ò pè mí tán tórí Vitiligo lára mi'

Ami ẹyẹ si lo n mọriri ẹnikẹni to pegede, se aseyọri tabi sisẹ sin fun ileẹkọ naa tabi fun awujọ lapapọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọmọ Naijiria kan, arabinrin Gift Sotonye-Frank, to n kẹkọ gboye ọmọwe lẹka imọ ofin ni Queen's University to wa nilu Belfast ti gba ami ẹyẹ akẹkọ to dantọ julọ nileẹkọ naa.


Akoonu: Ilekun ile mimọ ti awọn eeyan ti n jọsin

Awọn cardinal ni awọn olóyè ijọ to tobi ju. Poopu lo maa n yan wọn si ipo, wọn si ṣaba maa n jẹ oye biṣọọpu.

Wọn yoo pe wọn si ipade ni olu ijọ Aguda, to wa ni Vatican, idibo yoo si tẹle e- 'conclave' ni wọn maa n pe eto idibo naa.

Awọn cardinal bi igba le mẹta lati orilẹ-ede mọkandinlaadọrin lo wa. Ẹni to ba si ti dagba ju ọgọrin ọdun lọ laarin wọn ko le dibo.

Inu ile ijọsin Sistine ti idibo ti maa n waye.

Ìkọ̀kọ̀ ni ìdìbò nàá ti n wáyé:

Wọn maa n ṣe eto idibo naa ni ayika to pamọ.

Niṣe ni wọn maa n ti awọn Cardinal naa mọ ibi kan, ni olu ijọ Aguda, Vatican to wa ni ilu Rome l'orilẹ-ede Italy,

Christmas:Ṣé ẹ ti ra fìlà ọdún?

Ko si si ẹnikẹni ninu wọn ti yoo bọ si jade bọ si gbangba titi eto idibo naa yoo fi pari, ti wọn si fẹnuko lori Poopu tuntun.

Ko pọn dandan ki awọn cardinal naa o yan ọkan lara wọn - ninu akọsilẹ, ọkunrin ijọ Aguda yoo wu to ba ti ṣe iribọmi ni wọn le yan ni poopu - ṣugbọn àṣà sọ pe cardinal ni wọn yoo fẹ ẹ gbe e fun.

Parental Guidance: Ọdún méjì ni kí ẹ ti bẹ̀rẹ̀ kíkọ́ ọmọ nípa ìbálòpọ̀

Eto idibo yii maa n waye fun ọpọlọpọ ọjọ ko to o dipe Poopu tuntun jẹ.

Wọn maa n wa ni ipamọ; ko si nkan to jọ tẹlifisan, radio, iwe iroyin tabi ẹrọ ibaraẹnisọrọ.

Dokita meji pere, awọn to n tun ile ṣe ati awọn alufaa to ni ẹtọ lati gbọ ijẹwọ ẹṣẹ awọn eniyan ni oriṣiriṣi èdè nikan ni anfaani wa fun lati wọ inu ibi ti wọn wa.

Christmas: Jesu ni ọjọ́ ọ̀la àti ibi ìyanu mi- Jaga

Koda, awọn dokita ati awọn oṣiṣẹ to ku gbọdọ bura pe ọrọ kankan nipa idibo naa ko ni i ti ẹnu awọn jade, tabi lo ẹrọ ayaworan ati gbohun-gbohun.

Gbogbo eyi n waye, ki aṣiri kankan nipa idibo naa ma ba a tu sita lasiko to n lọ lọwọ tabi to ba pari. Ti ikilọ si wa pe wọn yoo yọ ẹnikẹni to ba sọrọ jade l'ẹgbẹ.

Christmas: Ẹni ti ọdun ba ti bá láyé yẹ kó dúpẹ́

Bí ètò ìdìbò ṣe n wáyé

Gbọngan ile isin Sistine Chapel ni eto idibo naa ti maa n waye, "nibi ti ohun gbogbo ti faaye gba iwa laaye Ọlọrun, niwaju ẹni ti gbogbo eniyan yoo ti gba idajọ ni ọjọ kan".

Lọjọ ti eto idibo naa...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Igbimọ awọn cardinal wa to maa n pejọpọ lati dibo yan Poopu tuntun.


Akoonu: Ileẹjọ giga apapọ nilu Oṣogbo gbe idajọ kalẹ pe ki awọn aṣofin apapọ o bẹrẹ igbesẹ lati yọ aarẹ loye

Minisita feto iroyin, Alhaji Lai Muhammed ni ileeṣẹ aarẹ ko tii tẹwọ gba iwe idajọ naa ati pe iroyin ọhun ṣajeji si ijọba apapọ.

Mohammed fesi ọrọ yii lasiko to fi n ba awọn oniroyin sọrọ lẹyin ipade apapọ ọlọsọọsẹ igbimọ iṣakoso orilẹede Naijiria to waye ni ilu Abuja.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Iléẹjọ́ pàṣẹ f'áwọn asòfin láti yọ Buhari nípò

Àwọn Bísọ̀ọ̀bù Aguda figbeta lóri ìtàjẹ̀ sílẹ̀

" Mo ṣẹṣẹ n gbọ iroyin yii ni, o si di igba ti iwe idajọ naa ba tẹ wa lọwọ ki a to lee ṣe ohun kohun lorii rẹ."

Bi ẹ ko ba ni gbagbe, ni owurọ Ọjọọru ni ileẹjọ giga apapọ kan nilu Oṣogbo gbe idajọ kalẹ pe ki awọn aṣofin apapọ o bẹrẹ igbesẹ lati yọ aarẹ loye pẹlu bi amofin Kanmi Ajibọla ati ajafẹtọ araalu kan, Sulaiman Adeniyi ṣe pe ẹjọ pe ki ileẹjọ kan an nipa fun awọn aṣofin apapọ lati rọ Buhari loye lori ẹsun aini iwe ẹri ati ṣiṣe owo ilu baṣubaṣu.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba apapọ ti fesi lori idajọ ileẹjọ giga apapọ kan loni eleyi to paṣẹ pe ki awọn aṣofin apapọ bẹrẹ igbesẹ irọloye lori aarẹ Muhammadu Buhari.


Akoonu: Ileẹjọ majisireeti to wa ni agbegbe Iyaganku niluu Ibadan lọjọ Iṣẹgun paṣẹ pe ki wọn ju Wakili ati ọmọkunrin rẹ meji, Samaila, 27 ati Aliyu Manu si atimọle.

Ẹsun onikoko mẹfa ni ileeṣẹ ọlọpaa fi kan Wakili atawọn ọmọ rẹ mejeeji.

Adajọ Majisireeti, Emmanuel Idowu ko gbọ ẹbẹ ti awọn afurasi naa n bẹ pe ileẹjọ Majisireeti ko lagbara lati ṣe igbẹjọ ọhun.

Adajọ paṣẹ rara lai beṣu bẹgba pe ki wọn gbe wọn ju si atimọle.

Adajọ sun igbẹjọ naa si ọjọ kẹtadinlogun oṣu karun un ọdun 2021 yii.

Laipẹ yii ni awọn ọmọ ẹgbẹ OPC mu Wakili lagbegbe Ibarapa nipinlẹ Oyo ti wọn si le awọn ọlọpaa lọwọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti fẹsun ipaniyan, ijinigbe ati ẹsun ole kan  Fulani darandaran, Iskilu Abdullahi Wakili ti ọpọ sọ pe o da agbegbe Ibarapa nipinlẹ Oyo ru.


Akoonu: Ileẹjọ ni awọn ọlọpa ko sisẹ wọn bii isẹ lori ẹjọ, nitori naa ko lẹsẹ nlẹ.

Idajọ naa si lo kọ amọ Naijiria lominu, paapaa nitori fidio kan to lu ayelujara pa lori bi Sẹnatọ Abbo se fiya jẹ obinrin ontaja kan, OsimibibraWarmate.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Nibi ipade akọroyin to si tẹle isẹlẹ naa ni Sẹnatọ ọhun ti tọrọ aforijin pupọ lọwọ obinrin to fiya jẹ naa.

Nigba to n gbe idajọ ọhun kalẹ, Adajọ Abdullahi Ilelah ni oun gba ẹbẹ Abbo to ni oun ko lẹjọ jẹ lori awọn ẹsun ti wọn fi kan.

Adajọ Ilelah tun fikun pe ọlọpa lo kuna lati fi idi ẹri to giriki mulẹ pe lootọ ni Abbo fiya jẹ Warmate.

Bẹẹ ba gbagbe, ọjọ Kọkanla osu Karun ọdun 2019 ni isẹlẹ naa waye nigba ti fidio kan gba ori ayelujara kan.

Owu Water Fall: Ọba Oyewole ni ibùdó ìrìn àjò afẹ́ gidi ni àmọ́ ọ̀nà ibẹ̀ burú jáì

Fidio ọhun si lo safihan bi Abbo se n rọjo igbaju lu obinrin kan nile itaja nilu Abuja.

Isẹlẹ naa si way laarin osu mẹta ti wọn dibo yan Abbo sile asofin agba ilẹ wa, to si se ibura wọle lọjọ Kọkanla osu Kẹfa.

Ilé ẹjọ́ sún ìgbẹ́jọ́ Sẹ́nétọ̀ Elisha Abbo tó lu obìrin

Ile ẹjọ Majisireeti kan niluu Abuja ti sun ẹjọ Sẹnetọ Elisha Abbo ti wọn fi ẹsun kan pe o lu obinrin nile itaja nkan iṣere ibalopọ siwaju di ogunjọ oṣu kẹjọ ọdun yii.

Akroyin BBC jabọ pe idi ti wọn fi tun sun un siwaju ni lati jẹ ki awọn ọlọpaa le pese gbogbo aridaju ti wọn nilo fun idajọ naa.

Lori ẹsun lilu eeyan lọna aitọ pẹlu aridaju ni wọn fi gbe sẹnetọ Elisha lọ siwaju ile ẹjọ.

ile iṣẹ ọlọpaa Naijiria lo bẹrẹ ipẹjọ yii lori sẹnetọ to n ṣoju ẹkun ariwa ipinlẹ Adamawa lẹyin ti fọnran kan jade to safihan bi o ti n lu obinrin kan ni ile itaja nkan iṣere ibalopọ lAbuja.

Bi o tilẹ jẹ pe sẹnetọ naa ti tọrọ aforiji fun iwa rẹ, awọn ọmọ Naijiria ni afi ki wọn fi jofin.

Abbo tọrọ aforojin yii pẹlu ikaanu nla, lasiko ipade akọroyin to se ni olu ile ẹgbẹ PDP to wa nilu Abuja.

Awọn Iroyin mii ti ẹ le nifẹ si

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileẹjọ majisireti kan to kalk silu Abuja ti wọgile ẹsun ifiyajẹni ti wọn fi kan Sẹnatọ Elisha Sanbo lati ipinlk Adamawa.


Akoonu: Ileẹjọ ni k'awọn asofin bẹrẹ igbsẹ lati yọ Buhari

Adajọ Maureen Onyetenu lo paṣẹ naa l'Ọjọru lẹyin aba ti alaga ẹgbẹ awọn agbẹjọro Kanmi Ajibola ẹka ti ilu Ilesha to tun jẹ ajafẹtọ ọmọniyan.

Ẹ ranti pe awọn ajafẹtọ ọmọniyan kan kọwe si ile asofin agba l'Abuja ni bi oṣu mẹta ṣẹyin lati bẹrẹ ilana ti wọn yoo fi yọ Aarẹ Buhari loye lori ifẹmi eeyan ṣofo ati nina owo laigbaṣẹ lati ọdọ awọn aṣofin.

Wọn tun f'ẹsun kan Buhari pe ko ni iwe ẹri to le fi ṣe Aarẹ Naijiria

Ṣugbọn awọn ajafẹtọ ọmọniyan naa m'orile ile-ẹjọ ki adajọ le paṣẹ f'awọn aṣofin ki wọn le yọ Aarẹ Buhari lẹyin ti wọn kọ eti ikun si iwe ti wọn kọ si wọn.

Wọn tun f'ẹsun kan Buhari pe ko ni iwe ẹri to le fi ṣe Aarẹ orilẹede Naijiria.

Wọn tun f'ẹsun kan Buhari pe ko ni iwe ẹri to le fi ṣe Aarẹ orilẹede Naijiria.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile-ẹjọ giga ijọba apapọ nilu Oshogbo ti f'ọwọ si aṣẹ lati kan nipa fun Ile Aṣofin Agba l'Abuja lati bẹrẹ bi wọn yoo ṣe yọ Aarẹ Muhammadu Buhari nipo lori awọn ẹsun to tapa si iwe ofin Naijiria.


Akoonu: Ileẹjọ to ga julọ ni Naijiria ti fi ontẹ lu eto idibo to gbe Yahaya Bello wọle gẹgẹ bi Gomina ipinlẹ Kogi.

Ninu idajọ rẹ lọjọ Aje niluu Abuja, ileẹjọ naa tu ẹjọ ti ẹgbẹ oṣelu PDP pe ẹgbẹ oṣelu APC tii ṣe ẹgbẹ Bello ka.

Lọsẹ to lọ ni igbimọ oludajọ ẹlẹni meje ile ẹjọ to ga julọ ni Naijiria labẹ idari adajọ agba ni Naijiria, Tanko Mohammed gbọ ẹjọ ti oludije ibo gomina fẹgbẹ oṣelu PDP, Musa Wada pe Gomina Yahaya Bello to wọle ibo naa.

Ninu idajọ ti Adajọ Inyang Okoro ka jade lorukọ igbimọ awọn adajọ mejeeje to ṣapero lori ipẹjọ naa, ileẹjọ fi ontẹ lu idajọ ileẹjọ kotẹmilọrun ati ti igbimọ igbẹjọ to n ri si awuyewuye ibo gomina to dajọ pe Bello lo jawe olubori ninu ibo gomina Kogi.

Wo bí Sunday Orimola ṣe gba ikú ẹranko kú ní Ifon ni Ondo lórí ọ̀nà àtijẹ

Lẹyin ti igbimọ oludajọ ṣe agbeyẹwo koko marun un ti ẹgbẹ oṣelu PDP fi gbe Gomina Bello APC lọ si ileẹjọ, ileẹjọ giga ni awọn  ẹsun naa ko lẹsẹ nlẹ.

''Lẹyin ti a wo eṣun ti oludije PDP pe ẹgbẹ oṣelu APC pe kudiẹkudiẹ wa ninu eto idibo to gbe Yahaya Bello gẹgẹ bi gomina ipinlẹ Kogi, o ti han gbangba pe ko si ẹri to dalu lati fi idi ẹsun naa mulẹ, nitori naa, a tu ipẹjọ PDP ka,'' adajọ Okoro lo sọ bẹẹ.

Adajọ agba ni Naijiria, Mohammed, adajọ to ka idajọ ileẹjọ, Okoro ati Abba-Aji atawọn ọmọ igbimọ igbẹjọ mii lo fẹnu ko lori idajọ naa.

Natalia Mufuta ìyá Yakub, Kamil àti Adam sọ̀rọ̀ lórí bí wọ́n ń sọ èdè mẹ́rin pàpọ

Ileẹjọ to ga julọ tun da ẹjọ onikoko meje ti oludije ẹgbẹ oṣelu SPD, Natasha Akpoti naa pe wi pe igbakeji gomina Kogi, Edward Onoja parọ ọjọ ori rẹ ati pe o tun fi ayederu iwe ẹri ranṣẹ si ajọ INEC nu.

Igbimọ oludajọ naa sọ pe ko si ẹri to daju lati fi idi gbogbo ẹsun ti SDP fi kan igbakeji gomina Kogi mulẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iléẹjọ́ tó ga jùlọ fòǹtẹ̀ lu Yahaya Bello gẹ́gẹ́ bí Gómìnà ìpínlẹ̀ Kogi


Akoonu: Ileẹjọ tun ni igbesẹ Makinde lati fi awọn alaga fidihẹ rọpo awọn alaga naa lodi si ofin pẹlu.

Ẹgbẹ awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ nipinlẹ Oyo, ALGON gbe ijọba ipinlẹ Oyo lọ si ileẹjọ to ga julọ lẹyin ti ileẹjọ kotẹmilọrun buwọlu igbesẹ Makinde to da wọn duro lẹnu iṣẹ.

Ọjọ kọkandinlọgbọn oṣu karun un ọdun 2019 ni Gomina Makinde dawọn alaga atawọn kansilọ naa duro.

Amọ, ileẹjọ to ga julọ paṣẹ pe ijọba ipinlẹ Oyo gbọdọ san gbogbo owo oṣu ati ajẹmọnu awọn alaga kansu naa fun wọn patapata.

Ileẹjọ sọ ninu idajọ rẹ pe owo naa gbọdọ jẹ sisan titi oṣu kẹjọ, bi bẹẹ kọọ afojudi ileẹjọ ni ọrọ naa yoo jẹ.

Bakan naa ni ileẹjọ paṣẹ pe ki Makinde san ogun miliọnu naira nitori iwa aitọ to hu nipa lile awọn alaga atawọn kansilọ ẹgbẹ oṣelu APC lọ.

Ọdun 2018 ni wọn dibo yan awọn alaga atawọn kansilọ naa ki Makinde to dawọn duro lọdun 2019.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileẹjọ to ga julọ lorilẹede Naijiria ti dajọ pe igbesẹ Gomina Seyi Makinde ipinlẹ Oyo lati le awọn alaga ati kansilọ ijọba ibilẹ nipinlẹ Oyo lọ lodi sofin.


Akoonu: Ileẹṣẹ ologun lo kede bẹẹ ninu atẹjade kan to fi lede, eyi ti alukoro rẹ, Sagir Musa fọwọ si.

Atẹjade naa ni "Ọmọ ogun kan labẹ ẹka 202 Battalion ni ilu Bama lo ṣadede yin ibọn lu oloogbe ọhun, ni nnkan bi aago mẹwaa abọ aarọ, eyi to yọri si iku rẹ."

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O tẹsiwaju pe, ọmọ ogun ọhun, ti wọn ko darukọ rẹ, ṣekupa oloogbe naa, niwaju olu ileeṣẹ wọn, nigba ti oloogbe n ba ẹnikan sọrọ lori ẹrọ ilewọ.

Bo tilẹ jẹ pe wọn ti gbe oku Ngorgi lọ ile igbokusi, ileeṣẹ ologun ni wọn ti fi panpẹ ofin mu ọdanran naa, iwadii si ti bẹrẹ.

O pari atẹjade ọhun pe, wọn ti fi ọrọ naa to awọn ẹbi oloogbe leti.

Lẹyin naa lo ni ileeṣẹ ologun ba gbogbo ẹbi oloogbe naa kẹdun, o si gbadura pe ki Ọlọrun tẹ ẹ si afẹfẹ rere.

ki lo ti ṣẹlẹ sẹyin?

Ta ló pa ọgágun Borgi, ọ̀rẹ́ ni tàbí ọ̀tá?

Ki lo pa ọgagun Borgi to sẹsẹ se igbeyawo, iku ati ọrun wa ni, Boko Haram ni abi awọn ọta rẹ to n fi ara han bi ọrẹ?

Ibeere yii lo gba ori ayelujara kan, to si nii se pẹlu iku ọmọ ogun orilẹ kan, Lẹfutanaati Borgi, ti wọn pa ni agbegbe Bama ni ipinlẹ Borno.

Gẹgẹ bi iroyin tun ṣe sọ, ko tii pe ọdun kan ti lẹfutannaati Borgi ṣe iyawo, ti iku mu u lọ yii.

Ni bi a ṣe n sọrọ yii, ileeṣẹ ọmọogun ko tii sọ ohunkohun lorii rẹ bẹẹ ni ko tii si ẹnikẹni to lee sọ ni pato ohun gan to le ṣokunfa eyii.

Amọṣa, ohun ti ọkan lara awọn ọgagun agba kan fi to ileeṣẹ iwe iroyin abẹle kan leti ni pe, awọn agbebọn Boko Haram ni wọn de wọn l'ọna.

O ni ọmọ ogun mẹwaa ni wọn pa lọjọ naa, to fi mọ Lẹfutannaati Borgi.

Amọ iroyin miran ti ko fẹsẹ mulẹ ni, awọn ọmọogun akẹgbẹ rẹ, lo yinbọn paa.

Ologun gba 'Camp zero' lọwọ Boko Haram

Ileesẹ ologun Naijiria ni awọn ti tu ibuba awọn ikọ adukukulaja mọni nni Boko Haram ka, ninu igbo Sambisa.

Ibuba wọn naa, ti wọn pe ni ‘Camp Zero‘, lawọn ọmọogun Naijiria kọlu lasiko ti wọn sigun lọ ka Boko Haram mọle eyiti wọn pe ni operation DEEP PUNCH II.

Agbẹnusọ fun ileesẹ ologun orilẹ lorilẹede Naijiria, ọgagun Sani Usman lo kede eyi nilu Maiduguri.

Awọn ologun Naijiria ko sinmi lati fẹyin Boko Haram...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ oloogun Naijiria ti sọ pe, akẹgbẹ ọmọ ogun Lẹfutanaati Babakaka Shehu Ngorgi, ti ọpọlọ rẹ ko ṣiṣẹ dede mọ lo ṣeku pa a ni ipinlẹ Bornu.


Akoonu: Ilorin jẹ ilu kan to kun fun itan ati iriri bi awọn Yoruba ati awọn ẹya miran bii Fulani, Bariba, Tapa atawọn ẹya miran lapa Oke Ọya, se ni ajọsepọ, eyi to bi irẹpọ oniruuru aṣa ti ko si iru afiwe rẹ nilẹ Yoruba kankan.

Itan ilu Ilorin pọ debi pe ti a ba ni ka maa sọ labẹ apilẹkọ yii, a ko ni le e pari rẹ, amọ a le se agbeyẹwo awọn orukọ adugbo to jẹ manigbagbe nilu Ilorin to n safihan ibasepọ Oyo ati Ilorin laye atijọ.

Awọn adugbo naa ree:

Oke Kura

Nigba ti Alaafin Oluewu ti ilu Oyo kogun ja Ilorin ni ọdun 1835, ọkan lara awọn jagunjagun to dara pọ mọ awọn ọmọ ogun Oyo ni Woru Kura.

Kura ni orukọ inagijẹ rẹ, ti eleyi si tumọ si Ìkookò (Hyena) lede Hausa.

Jagunjagun yii jẹ ẹya Baruba ti a si mọ si Sona Kpera.

Wọn fi adugbo Oke Kura sọri rẹ nitori pe ibẹ ni ọwọ awọn ọmọ ogun Ilorin ti tẹ.

Oke Kura gba orukọ rẹ lẹyin iṣẹlẹ yii ati pe, ni Oke Kura ni wọn ti ṣekupa Sona Kpera.

Bi awọn eeyan ko ba fẹ pe orukọ adugbo yii ni Oke Kura, wọn a tun maa pe ni Ode Olohunmamuwa nitori ọgba ẹwọn to wa nibẹ.

'Fulani Ilorin l'ọkọ mi'

Ita Ogunbo/Ita Kudimoh

Orukọ awọn adugbo mejeeji yii naa ni ohun ṣe pẹlu ogun ti Oyo ko ja Ilorin lọsun 1835, eyi ta mẹnu ba saaju.

Itumọ orukọ adugbo Ita Ogunbọ, ninu alaye tawọn onimọ nipa itan Ilorin ṣe fun wa, pin si ọna meji.

Akọkọ ibẹ ni pe lasiko ogun yii, adugbo ibi ti oogun tawọn ọmọ ogun wọn ti jabọ, ni wọn fi sọri adugbo yii.

O tumọ si pe ''Ita ti oogun ti bọ'' ni kukuru, Ita Ogunbọ.

Alaye ẹlẹẹkeji ni pe adugbo yii ni ibi ti wọn ti n bọ ''Ogun'' ṣugbọn itan eleyi ko gbalẹ to alakọkọ.

Ìjọba AbdulRazaq ti wólé aláànúú wa ní Ilorin

Ita Kudimoh

Adugbo Ita Kudimoh, gẹgẹ bi itan ti a ri ka ninu iwe alagba LAK Jimoh, naa ni ohun ṣe pẹlu ogun ti a n ba ọrọ rẹ bọ.

Ita Kudimoh ko jina si Ita Ogunbo, nibi ni iku di awọn ọmọ ogun Oyo to wa kogun ja Ilorin mọ.

"Ita ti iku di wọn mọ". Ita Ẹgba

Adugbo yii ni ibi ti awọn eeyan Ẹgba to n gbe nilu Ilorin tẹdo si.

Titi di oni, agboole kan wa ti wọn n pe ni Ile Ẹgba, ti eleyi si fi han pe orisirisi ẹya Yoruba lo wa nilu...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ilu Ilorin wa lara awọn ilu ilẹ Yoruba to lamilaaka, ti itan idasilẹ rẹ si nii se pẹlu ilẹ Kaarọ ojire.


Akoonu: Ilu Abuja ni ọkọ afurufu to gbẹ abẹrẹ ajẹsara naa balẹ si, awọn eleto ilera si wa nibẹ lati ri wipe gbogbo rẹ lọ daradara.

Nibayii, Ijọba ti ni awọn elto ilera ni yoo kọkọ gba abẹrẹ ajẹsara naa.

Ti awọn oloṣelu yoo si bẹrẹ si ni gba lati Ọjọ Ajẹ, ọṣẹ too n bọ.

O ti le ni ẹgbẹrun eniyan ti aarun Coronavirus ti mu ẹmi wọn lọ lorilẹede Naijiria.

Wo alakalẹ lati pin abẹrẹ ajẹsara Covid-19

Ni bayii ti ijọba apapọ ti n reti abẹrẹ ajẹsara Covid-19 ni Naijiria, ọpọ eeyan lo ti n woye bi wọn ṣe le ri abẹrẹ naa gba, ati ibi ti wọ ti le gbaa.

Ṣaaju ni minista eto ilera, Ọlọruninbẹ Mamora ti kọkọ kede pe awọn oṣiṣẹ eto ilera to n ṣetọju awọn to ti lugbadi arun na ni yoo kọkọ gba abẹrẹ ọhun.

Ẹwẹ, ileeṣẹ ijọba apapọ to n ri si eto ilera alakọbẹrẹ, iyẹn National Primary Health Care Development Agency, NPHCDA, ti kede bi awọn ṣe le gba abẹrẹ naa.

Ninu atẹjade ti wọn fi lede loju opo Twitter wọn, NPHCDA ni awọn eeyan le lọ fi orukọ silẹ lati gba abẹrẹ naa lori ikanni www.nphcda.gov.ng.

Bawo ni ẹ ṣe le fi orukọ silẹ fun abẹrẹ naa?

Ti ẹ ba ti de ori ikanni nphcda.gov.ng, ẹ lọ si abala ti ẹ ti le fi orukọ silẹ fun abẹrẹ naa ni igun apap ọtun.

Ẹ o ri awọn imọran kan nibẹ pẹlu awọn nọmba ẹrọ ibaraẹnisọrọ ti ẹ le pe nipa abẹrẹ ọhun.

Francis Olusola Alao: Wọ́n ti ti ọ̀rọ̀ òṣèlú bọ ọ̀rs Sunday Igboho, ṣùgbọ́n..- Oba Olugbọn

Lẹyin naa ni ẹ o ri fọọmu iforukọsilẹ abẹrẹ ajẹsara ọhun.

Lara awọn awọn ohun ti wọn yoo bere ninu fọọmu naa ni orukọ yin, ẹrọ ibaraẹnisọrọ, email, nọmba ile ti ẹ n gbe, ọjọ ibi yin, ibi ti ẹ ti fẹ gba abẹrẹ naa atawọn ohun miran to ṣe pataki nipa yin.

Ti ẹ ba ti tẹ awọn alaye yin sinu fọọmu naa tan, ki ẹ fi ranṣẹ si ajọ NPHCDA.

Ti ẹ ba ti ṣe eyii tan, NPHCDA yoo fun yin ni nọmba idanimọ kan gẹgẹ bii nọmba abẹrẹ ajẹsara yin.

Ẹ wo àwọn tí yóò kọ́kọ́ gba abẹ́rẹ́ àjẹsárá Covid-19 to bá dé sí Naijiria...

Ijọba orilẹede Naijiria ti fi lede awọn ti yoo kọkọ ni anfaani lati gba abẹrẹ ajẹsara ti yoo koju aarun Coronavirus ni Naijiria.

Ninu atẹjade ti wọn fi lede pẹlu ajọṣepọ Ajọ eto Ilera Lagbaye, WHO...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Abẹrẹ ajẹsara covid 19 lati dẹkun itankalẹ arun Coronavirus ti de si orilẹede Naijiria.


Akoonu: Ilu Accra tii ṣe olu ilu orilẹede Ghana ni wọn ti n sefilọlẹ ami ẹyẹ tọdun yi

Awọn akọroyin jakejado ilẹ Afrika ni wọn npe lati kopa ninu ami ẹyẹ yii, eyi ti afojusun rẹ wa lati sawari ati agbelarugẹ awọn irawọ tuntun latilẹ Afrika.

Ẹni to ba yege yoo lo osu mẹta ni olu ileesẹ BBC nilu London, yoo ni ọpọ imọ kikun ati iriri.

Deede aago mejila ku isẹju kan loru ọjọ kẹtalelogun osu kẹta ọdun 2018 ni ikọwe beere lati kopa ninu ami ẹyẹ naa yoo wa sopin.

Wọn gbe ami ẹyẹ naa kalẹ lati bu ọla fun Komla Dumor, gbajugbaja agbohunsafẹfẹ to dantọ lati orilẹede Ghana, o tun jẹ oniroyin fun ikanni iroyin BBC lagbaye. O sadede dagbere faye lọdun 2014 lẹni ọdun mọkanlelogoji.

Ilu Accra tii ṣe olu ilu orilẹede Ghana ni wọn ti n sefilọlẹ ami ẹyẹ tọdun yi.

A o pese ami ẹyẹ yii fun ẹda kọọkan to tayọ, ti wọn ngbe, ti wọn si tun nsisẹ nilẹ Afrika, ti wọn ko ọgbọn atinuda fun isẹ akọroyin papọ mọ ẹbun to tayọ lori afẹfẹ ati ẹbun to pegede ninu sisọ awọn itan to jẹmọ tilẹ Afrika pẹlu ilakaka ati aayan lati di irawọ ọjọ ọla.

Yatọ si pe ẹni to ba yege lati gba ami ẹyẹ naa yoo lọ lo akoko kan nibujoko ileesẹ BBC nilu London, bakanaa ni onitọun yoo tun se abẹwo wa si Afrika lati wa kọ iroyin-ti wọn yoo si se alabapin iroyin naa jakejado ilẹ Afrika ati lagbaye.

Ẹni to gba ami ẹyẹ naa lọdun 2017 Amina Yuguda kọ iroyin nipa awọn isẹlẹ ayika lasiko to wa pẹlu BBC

Awọn eeyan to ti gba ami ẹyẹ Komla Dumor tẹlẹ ni Nancy Kacungira lati orilẹede Uganda, Didi Akinyẹlurẹ lati orilẹede Naijiria, ati Amina Yuguda, lati orilẹede Naijiria bakanaa.

Fun isẹ akanse rẹ, Amina kọ iroyin lati orilẹede Uganda lori Ewu to n koju adagun odo Victoria, tii se adagun odo to tobi julọ pẹlu omi ọtun nilẹ Afrika, eyi tawọn onimọ ijinlẹ sayẹnsi sekilọ pe o lee maa ku lọ.

Amina ni: "Gẹgẹ bii ẹni to gba ami ẹyẹ Komla Dumor tileesẹ iroyin BBC lagbaye fọdun 2017, o dabi ẹnipe ibẹrẹ isẹ ti mo yan laayo niyi lo se ri lara mi. Lati de ipele isẹ akọroyin lagbaye, ki n jẹ ilu mọọka lagbaye, o dabi ẹnipe mo ti de ibi giga ni.

"Lasiko ti mo fi ngba idanilẹkọ, mo...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ileeṣẹ BBC nwa awọn irawọ to ṣẹṣẹ ndidelẹ ninu iṣẹ akọroyin nilẹ Afrika fun ami ẹyẹ Komla Dumor tileeṣẹ BBC lagbaye.


Akoonu: Ilu Ado Ekiti ni Afẹ Babalọla ti woye ọrọ yii lasiko ti ajọ isọkan ilẹ Afirika n fi oye Awokọse rere nilẹ Afirika da lọla.

Babalọla ni ofin ilẹ wa tọdun 1999 jẹ adina fun eto idagbasoke ati ilọsiwaju Naijiria taa ba wo ọpọ kudiẹ-kudiẹ to wa ninu amulo ati amusẹ rẹ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O ni yoo nira pupọ, ti yoo si jẹ isoro nla fun eyikeyi adari orilẹede Naijiria lati se aseye ti alakan n se epo lori aleefa, ta ba si n lo ofin naa, pẹlu afikun pe ofin ọdun 199 kogbewọn to fun irufẹ akanda orilẹede ti Naijiria jẹ.

Babalọla ni ayafi ti a ba gbe igbesẹ akin lati mu ayipada ba ofin ọdun 1999 naa, se ni ọps aayan wa lati se aseyọri yoo maa ja si asan.

Bakan naa ni agba amofin yii tun woye pe, ba se n pe ofin ilẹ wa naa ni 'ofin apapọ Naijiria' jẹ eyi ti ko bojumu to, nitori ofin to wa fun igun kan ni.

Afẹ Babalọla wa rọ aarẹ Muhammadu Buhari lati pe ipade apero apapọ awọn ọmọ Naijiria, ta si mu awọn asoju lai lo ẹgbẹ oselu kankan.

O ni nibi ipade yii ni wọn yoo ti gbe ofin kalẹ fun Naijiria eyi ti yoo foju sun idagbasoke awọn ọmọ orilẹede yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Agba amofin nni, Afẹ Babalọla ti kede pe ofin ti orilẹede Naijiria n lo lọwọlọwọ bayii ko kun to, to si mẹhẹ lati yanju oniruuru isoro to n ba orilẹede yii finra.


Akoonu: Ilu Akure ni ẹkun ti yoo maa ṣamojuto ipinlẹ Ekiti ati Ondo wa, ẹkun to n ṣakoso ipinlẹ Enugu, Anambra ati Ebonyi wa niluu Awka.

Ilu Yenagoa ni ibujoko ẹkun to n mojuto ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Bayelsa ati Rivers wa,.

Ẹkun ileeṣẹ ọlọpaa Maiduguri ni yoo maa ṣakoso ipinlẹ Borno ati Katsina, nigba ti olu ileeṣẹ ọlọpaa Kaduna ti ṣi lọ si ilu Katsina bayii.

Labẹ atunto yii bakan naa, ẹka FIB to wa labẹ ẹka FCIID tẹlẹ ti da duro bayii.

Ileeṣẹ ọlọpaa orilẹede ti ni ẹka mẹjọ bayii pẹlu afikun ẹka FIB.

Aaarẹ Muhammadu Buhari to tun jẹ alaga ajọ to n ri si ọrọ ileeṣẹ ọlọpaa tun ti pin ẹka ọtẹlẹmuyẹ FCID ṣii.

Iléeṣẹ́ ọlọ́pàá dóòlà ẹ̀mí ọmọ ogun orí omi tí wọ́n jígbé ní ìpínlẹ̀ Ondo

Ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Ondo ti doola ẹmi ọmọ ologun ori omi, Ajare Uchegbulah Amadi, ti wọn ji gbe ni opopona Ago Ajayai, to wa ni Oba Akoko ni ipinlẹ naa.

Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ipilẹ ọhun, Tee-leo Ikoro lo fidi ọrọ naa mulẹ fun BBC.

Ikoro ni wọn doola ẹmi ọkunrin naa ni nkan bi ago mẹrin afẹmọju Ọjọru, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu karun un ọdun 2020.

O ni lẹyin ti awọn ọlọpaa bẹrẹ si n tọpinpin awọn ajinigbe naa, ti awọn ajinigbe ọhun si ri pe ko si ibi ti wọn le foju pamọ si mọ ni wọn fi ọkunrin naa silẹ ninu igbo kiji kan to wa laarin ipinlẹ Ondo ati Kogi.

Ẹwẹ, kọmiṣọna ọlọpaa ipinlẹ Ondo, Undie Adie, ti wa kilọ fun awọn arinrin ajo lati ṣọra lasiko yii, papa bi ijọba apapọ ṣe gbẹsẹle irinajo lati ipinlẹ kan si omiran.

Ninu atẹjade kan to fi lede fun awọn akọroyin, Adie sọ pe awọn ajinigbe ti n lo asiko yii lati ji ọpọ eeyan gbe lọna ati bere owo gọbọi lọwọ awọn ara ile wọn.

Kọmiṣọna ọhun wa fi da awọn eeyan ipinlẹ naa loju pe ileeṣẹ ọlọpa ko ni dẹkun ati maa foju awọn ọdaran lede.

Lẹyin naa lo rọ awọn eeyan ipinlẹ Ondo lati kan si awọn agbofinro ti wọn ba kofiri afurasi tabi iwa ọdaran kankan lagbegbe wọn ko le rọ awọn ọlọpaa lọrun lati dabo bo wọn.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba apapọ ti buwọlu ẹkun ileeṣẹ ọlọpaa marun un tuntun ati tuntun ati ẹka ọtẹlẹmuyẹ meji lorilẹede Naijiria.


Akoonu: Ilu Gadaka ni ijọba ibilẹ Fika ni ipinlẹ Yobe ni iṣẹlẹ naa ti ṣẹlẹ.

Gẹgẹ bi awọn ọlọpaa ṣe sọ, ni ọjọ kẹwaa, oṣu keji, ọdun 2021 ni ọmọdebinrin naa kiri akara lọ sigboro ṣugbọn ti awọn obi rẹ ko si ri i ko pada wale mọ titi ti ilẹ ọjọ naa fi ṣu.

Akomolede ati Asa lori BBC: Olùkọ́ Bolanle Adekanmi kọ́ wa nípa oríṣíi Àròkọ Yorùbá tó wà

Nigba ti ilẹ ọjọ keji mọ  ni wọn ri oku rẹ ninu yara Sani Sale.

Ni kete ti aje ọrọ naa ṣi mọọ lori lo ti na papa bora lọ si ipinlẹ Gombe nibi ti ọwọ ọlọpaa ti pada wa tẹ ẹ.

Shasha Crisis in Ibadan: Gbọ́ ohun tó ṣokùnfà ìjà láàrin Aláboyún, soo bàtà àti Hausa alá

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọwọ ti tẹ Sani Sale, fọganaisa, ọmọ ọdun mejidinlogoji kan ni ipinlẹ Yobe to sa nle lẹyin to fipa ba  ọmọbinrin ọmọ ọdun marundinlogun kan lo pọtọmọbinrin naa si ku si yara rẹ.


Akoonu: Ilu Ibadan ni Barry Jhay ti wa, lati idile Alhaji Sikiru Ayinde Barrister, to jẹ ọkan pataki lara awọn gbajumọ ninu orin Fuji ati were nilẹ Yoruba ati kaakiri agbaye.

Ọkan ninu orin baba rẹ lo kọ yii, afi bii pe Alayinde Barrister gangan lo n kọrin.

End of Twitter post, 1

Iya rẹ jẹ akọbi ọmọbinrin gbajugbaja olorin Naijiria, Ik Dairo torinaa ẹjẹ orin kikọ n ṣan ninu idile wọn ni bi aṣa Yoruba.

Barry Jhay funrarẹ sọ ninu fidio kan to fi sita pe idile olorin meji tan yanyan loun ti jade.

"Ile orin meji mo ti jade wa, ile orin Fuji ati ile orin Juju. Iya mi ni akọbi ọmọbinrin gbajugbaja olorin I.K Dairo, eekan olorin naa si ni baba to bi mi".

Oluwakayode ni lati ọmọ ọdun meje loun ti bẹrẹ bo tilẹ jẹ pe oun ko kọkọ fẹ fi orin kikọ ṣe iṣẹ pẹlu bi oun ṣe ni ẹbun rẹ amọ lẹyin iku baba rẹ, ni oun mọ pe afi ki oun ṣaa bẹrẹ orin kikọ.

Barry Jhay gbagbọ pe awọn orin kan ti oun n kọ kii ṣe oun gangan lo n kọ, latọdọ baba oun lo ti n wa.

'Mi ò sí ni Ghana àmọ̀ ó dá wa lójú pé Ghana jẹ́ ìlú tó máa ń lo òfin wọn dáadáa, Barry Jhay máa bọ́'

Ọpọlọpọ igba lo maa n ṣaaro baba rẹ to jẹ gbajugbaja agba ọjẹ olorin ọmọ Yoruba, oloogbe Alhaji Sikiru Ayinde Barrister.

Ni 2018, Barry Jhay jawe olubori gẹgẹ bii akorin to ṣẹṣẹ jade lọdun naa ninu ami ẹyẹ City People.

Bẹẹ naa ni wọn tun fa Barry Jhay kalẹ fun ami ẹyẹ ẹni ti irawọ rẹ tan ju lọdun naa lọhun.

Lọdun to tẹle, Barry Jhay gba ami ẹyẹ gẹgẹ bii akọrin ti irawọ rẹ tan julọ nibi ami ẹyẹ Headies Award, iyẹn lọdun 2019.

Lẹyin ti Barry Jhay bẹrẹ si n gba awọn ami ẹyẹ wọnyii lo bẹrẹ si n gbajumọ si, bẹẹ lawọn ololufẹ rẹ bẹrẹ si n pọ si.

Bi awọn eeyan ṣe n fẹ tirẹ loju aye naa wọn n gba tirẹ lori ayelujara, koda, iye eeyan to n tẹle loju opo Instagram rẹ ku diẹ ko pe ẹgbẹrun lọna ẹgbẹta lasiko ti a n kọ iroyin yii lọwọ.

Mo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀ṣẹ̀ jijà ní ọmọ ọdún méjì, inú mi dùn pé bàbá mi fi mí sí ọ̀nà ẹ̀ṣẹ̀ jíjà - Tijani Azeez

Bakan naa ni ileeṣẹ Instagram tun fi ountẹ lu oju opo Barry Jhay gẹgẹ bii eyi to dantọ.

Loju opo Instagram rẹ ọhun ni Barry Jhay ti kede pe oun jẹ ọka...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Wọn bi Oluwakayode Junior Balogun, ti ọpọ awọn ololufẹ rẹ mọ si Barry Jhay lọjọ kẹtala, oṣu Keji, ọdun 1993.


Akoonu: Ilu Ijebu-Ode ni wọn bi Jimoh si, oun si ni aburo gbajugbaja onisowo to tun jẹ ẹlẹyinju aanu, Oloye Timothy Adeola Odutola.

Jimoh ko lọ si ileewe rara, koda ọmọ ọdun mejila lo ti bẹrẹ isẹ aje ni ṣíṣe.

O bẹrẹ isẹ gẹgẹ bi ọmọ ọdọ ati ọmọ ikọsẹ lọdọ oníṣòwò maalu, Alhaji Abdul-Kareem Otupa.

Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Sugbọn, òpin de ba irinajo rẹ nibẹ ni ọdun 1918 nitori ajakalẹ aarun to waye ni agbaye ni ọdun naa.

Nigba to pe ọmọ ọdun mẹrindinlogun, o bẹrẹ isẹ aṣọ tita pẹlu Pọun mẹfa, ti ọkọ iya rẹ,  Sanni Bilesanmi, fún.

Ọkunrin yii ni iya Jimoh fẹ, lẹyin ti baba rẹ di oloogbe. Lọdun 1927, Jimoh tun gba ọna mii yọ nidi okoowo ṣíṣe.

O bẹrẹ si ni ṣe owo eto irinna ọkọ. Bakan naa, lọdun 1929, o fi owo katakara kòkó kun isẹ rẹ.

Ìtàn sọ pe o ṣe àṣeyọrí pupọ nidi isẹ yii, nitori pe otitọ inu lo fi n ṣe okoowo rẹ.

Sugbọn ṣa, ifasẹyin kan de ba lasiko ti oun ati ẹ̀gbọ́n rẹ, Adeola Odutola, jọ da òwò pọ.

Itan sọ pe iya wọn lo fi dandan mu àwọn mejeeji ni ọdun 1932, lati jọ ṣe òwò pọ. Saaju asiko naa, akọwe ile ẹjọ ni Adeola, o si tun n ṣe okoowo keekeeke.

O kéré sí Number! 'Àwa ológún ò fi ara wa wọ́lẹ̀ tó bẹ́ẹ̀ láti máa ṣe alamí lórí irú ẹ Sunday Igboho'

Àlàyé rèé lórí bí Gómìnà Ortom Benue ṣé bọ̀ lọ́wọ́ àwọn agbébọn

Taooma: Ìbáṣepọ̀ mi pẹ̀lú àwọn òbí mi yàtọ̀ sí bí mó ṣé n polongo nínú fídíò mi

Okoowo karakata èrè oko si ilẹ okeere, aṣọ hihun, ati iwakusa goolu ni wọn n ṣe.

Àmọ́, kii dun ko pọ ni ọrọ ajọsepọ wọn jẹ. Lọdun 1948, ajọsepọ wọn fi ori sanpọn, ti wọn si tuka.

Àmọ́, wọn di orogun òwò. Awọn mejeeji lo si pada di alaseyọri ni ọna ti wọn rìn.

Lọdun 1950, o da ileesẹ J. A Odutọla and Company Limited silẹ. Abẹ ileesẹ naa si ni gbogbo okoowo rẹ wa.

Lẹyin ọdun mẹrin, o da ileesẹ West African Tyre Retreading and Company Ltd silẹ.

Bed Wetting: Tolulope Joseph ní ò lé ní ogún ọdún tí òun fi tọ̀ sílé kí ìwòsàn tó dé

Ileesẹ naa ni akọkọ iru rẹ ni ilẹ Africa. Ohun ti ileesẹ naa ma n ṣe ni pe o ma n sọ aloku taya tabi eyi ti ko dara mọ di tuntun.

Ileesẹ naa gbooro debi...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọkan pataki ni Jimoh Odutola lara awọn to kọkọ dá ileesẹ silẹ ni Naijiria, ati awọn oníṣòwò to lami-laaka.


Akoonu: Ilu Kabba nipinlẹ Kogi ni eto naa ti bẹrẹ lọjọ karun un oṣu kẹjọ, eto yii yoo tẹsiwaju di ọjọ kẹjọ oṣu kẹjọ ko to kasẹ nilẹ.

Aarẹ ẹgbẹ naa ninu ọrọ ikini sibi ipade naa fawọn oloye ẹgbẹ lami ẹyẹ fun iṣẹ takuntakun ti wọn ti ṣe.

Wọnyi ni diẹ lara aworan to ṣapejuwe bi eto naa ṣe lọ niluu Kabba nipinlẹ Kogi

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ayẹyẹ lati dawọọ Ẹgbẹ Akọmọlede ati Aṣa Yoruba Naijiria ti wọn da ẹgbẹ ọhun silẹ.


Akoonu: Ilu Kano ni Abubakar ti sisọ loju ọrọ yii pẹlu afikun pe ileesọ ologun ofurufu ilẹ yii tun n reti baalu mejila miran lati orilẹede Amẹrika yatọ si baalu mejidinlogun ti ijọba apapọ ra fun ileesẹ naa.

Abubakar ni orilẹede Italy ati Amẹrika ko da awọn da ogun ti awọn n gbe ti Boko Haram, ti wọn si n se atilẹyin alailẹgbẹ fun wọn loore koore.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

'Kékeré ni mo ti mọ̀ pé iṣẹ́ apanilẹ́ẹ̀rín l'ọ̀nà mi'

"Ijọba apapọ naa ko kawọ gbera lori ọsẹ ti Boko Haram n se, tori o ti se atunto ileesẹ ologun ofurufu, ti ko si si idi kankan fawọn ọmọ ogun ofurufu lati mase run tapa titan wọn si ogun Boko Haram."

Olori ilees ọmọ ogun ofurufu tun fikun pe orilẹede Italy naa yoo fi baalu ijagun kekere mẹfa ransẹ sawọn laipẹ.

Ko sai waa rọ awọn eeyan to ri jajẹ sẹku lawujọ, lati dide se atilẹyin tiwọn naa fun awọn ẹka ileesẹ ologun ilẹ wa, ki ogun Boko Haram lee di afiẹyin, ti eegun n fi asọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Olori ileesẹ ologun ofurufu nilẹ Naijiria, Ọgagun Sadique Abubakar ti kede pe oun ti digba dagbọn lọ fi ijoko si ẹkun ila oorun ati iwọ oorun ariwa Naijiria, gẹgẹ bi asẹ ti aarẹ orilẹede yii, Muhammadu Buhari pa.


Akoonu: Ilu Oṣogbo nipinlẹ Ọṣun ni igbo Ọṣun-Oṣogbo naa wa, ni agbegbe Eti Oso Ọṣun.

Ibẹrẹ Igbo/ojubọ Osun

Awọn onimọ nipa ẹsin abalaye ni Naijiria sọ pe o ti le ni nkan bi ẹẹdẹgbẹrin ọdun ti awọn alaalẹ to tẹ ilu Osogbo do, bẹrẹ sii ṣe ọdun Osun Osogbo.

Ọdẹ nla kan, Olutimẹhin, lo jẹ adari awọn eeyan kan to n wa ọna abayọ si ìyàn to mu nibi ti wọn tẹdo si tẹlẹ.

Erongba wọn ni lati kọ ile ti wọn o maa gbe si eti odo Osun, ṣugbọn bi wọn ṣe bẹrẹ si ni ge awọn igi to wa nibẹ, itan sọ pe oriṣa odo naa, Osun, pariwo jade si wọn, o si le wọn kuro nibẹ.

Yéèpà, òfin ìtakété síra ẹni forí ṣánpọ́n lásìkò ọdún Osun Osogbo

Wọ́n ti ní kí Jolaosho "TBlak" wá káwọ́ pọ̀nyìn r'ojọ́ ìdí tó fi ya "Blue Film" nínú igbó Osun Osogbo

Àwòrán àwòdamiẹnu rèé lásìkò ọdún Ọ̀ṣun Osogbo

Ẹsẹ̀ kò gbèrò ní ọdún Ọ̀ṣun Òṣogbo

Ọ̀ṣun Òṣogbo 2019 bẹ̀rẹ̀, àwọn iléeṣẹ́ àdáni ń bèèrè fún ẹ̀rọ ìgbàlódé láti sàfihàn àjọ̀dún

Osun Osogbo: Àtáója ní káwọn èèyàn má a bọ̀ wá bọ Ọ̀ṣun lónìí, torí kò ṣe é jígbé,

Lẹyin naa lo sọ fun ẹni to dari awọn eeyan naa, Olutimehin, pe ko ko awọn eeyan rẹ lọ si ibi pataki kan (to di ilu Osogbo).

Osun ṣeleri lati daabo bo wọn, ti yoo si fun wọn ni ọrọ pupọ. Kikii pe ki wọn ma a fun un ni ẹbọ lọdọọdun. Awọn eeyan naa gba lati maa ṣe bẹẹ. Ẹbọ ti wọn ma n fun un, lodi ọdun Osun Osogbo to n waye lọdọọdun bayii.

Lati igba naa si ni ibẹ ti di igbo mimọ nibi ti awọn olujọsin ti n korajọ lati sin jọsin fun.

Oun si ni igbo oriṣa to tobi julọ titi di ode oni ni ilẹ Yoruba.

Ayẹyẹ ọdun Ọṣun-Oṣogbo

Ẹgbẹẹgbẹrun eero lo ma n kopa nibi ọdun Ọṣun-Oṣogbo lọdọọdun.

Lati mu ẹjẹ ti awọn to tẹ ilu Oṣogbo do, ṣe fun oriṣa Ọṣun ṣẹ, wọn bẹrẹ si ni ṣe ọdun irubọ fun un ni ọdọọdun.

Ọsẹ meji gbako ni ayẹyẹ ọdun Osun-Osogbo fi ma n waye.

Bi eto ọdun Ọṣun-Oṣogbo ṣe ma n lọ

Ọmọ méjì ò sọnù nínú àgbàrá òjò o! Ọ̀tọ̀ lọ̀rọ̀ táa ń pè yín sí - Aráa Ketu

Iwọpopo

Wọn o kọkọ bẹrẹ pẹlu ṣiṣe iyasimimọ ilu, ati ọna to lọ lati aafin Ataoja si igbo Ọṣun, ti wọn n pe ni Iwọpopo. Iya Ọṣun ati baba Ọṣun (Aworo) lo ma n ṣe eto yii.

Osun Osogbo:...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gbajugbaja ni ojubọ oriṣa Ọṣun nilẹ Yoruba, ati kaakiri agbaye fun awọn to jẹ olufọkansin fun oriṣa naa.


Akoonu: Ilu Zaria ni ipinlẹ Kaduna ni wọn bi si, bi o tilẹ jẹ pe ọmọ ilu Ẹsa-oke, nitosi Ileṣa nipinlẹ Ọṣun ni awọn obi rẹ.

O kawa nileewe girama Ibadan Grammar School laarin ọdun 1943 si 1948, ko to o di pe o lọ si fasiti ilu Ibadan.

Lẹyin naa lo tun lọ si University College, to wa nilu London, nibi to ti gboye imọ ijinlẹ nipa iṣẹ amofin lọdun 1959.

Bọla Ige jẹ kọmisana fun eto ọgbin ni ẹkùn Iwọ Oorun Naijiria laarin ọdun 1967 si 1970 labẹ lasiko iṣejọba Ọgagun Yakubu Gowon.

Ẹfunsetan Aniwura, obìnrin tó ju ọkùnrin lọ

June 12: Kíni o mọ nípa M.K.O Abiola?

'IBB da Abiola lẹ́yìn tó búra pẹ̀lú Quran'

Wọn dibo yan an si ipo gomina ipinlẹ Ọyọ labẹ asia ẹgbẹ oṣelu Unity Party of Nigeria, lasiko Ọgagun Oluṣẹgun Ọbasanjọ fi asiko eto oṣelu ẹlẹẹkeji lọlẹ ni Naijiria.

O wa ni ipo naa di ọdun 1983.

Lasiko eto idibo to waye ni 1983, Ige gbe apoti ibo lẹẹkan si, ṣugbọn Dokita Victor Ọmọlolu Olunlọyọ fi ẹyin rẹ janlẹ.

Lẹyin oṣu mẹta, Olunlọyọ padanu ipo naa nitori iditẹ gbajọba ti Ọgagun Muhammadu Buhari ati Tunde Idiagbọn ṣagbatẹru rẹ.

Lẹyin iditẹgbajọba naa, wọn fi Bọla Ige si ihamọ, wọn si fi ẹsun kan an pe o ko owo ẹgbẹ oṣelu rẹ jẹ. Ṣugbọn, o gba ominira l'ọdun 1985, o si pada si idi iṣẹ amofin ati iwe kikọ.

Wọ́n rò pé mo ya wèrè ni Saudi lẹ́yìn ikú ọkọ mi

Bọla Ige jẹ ọkan pataki lara awọn to bẹrẹ ẹgbẹ ọmọ Yoruba, Afẹnifẹre.

Nigba ti eto oṣelu awaarawa tun pada l'ọdun 1999, Ige gbiyanju lati dupo aarẹ Naijiria labẹ ẹgbẹ oṣelu Alliance for Democracy (AD), ṣugbọn wọn ko gba fun.

Aarẹ Olusẹgun Ọbasanjọ to wọle nigba naa yan Bọla Ige gẹgẹ bi Minisita fun Iwakusa ati ipese ina mọna-mọna. O wa ni ipo naa laarin ọdun 1999 si 2000, ko to o di pe o di Minisita fun eto idajọ ati Agbẹjọro Agba fun orilẹede Naijiria.

Amọ, ọjọ kẹtalelogun, oṣu Kejila, ọdun 2001 ni awọn agbebọn yinbọn pa Ige nile rẹ to wa ni ilu Ibadan.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Wọn bi James Ajibọla Adekoge Ige l'ọjọ kẹtala, oṣu Kẹsan, ọdun 1930.


Akoonu: Ilu tuntun naa, ti iwọn rẹ yoo jẹ kilomita mẹrindinlọgọsan jẹ ọkan lara iṣẹ akanṣe "The Line," eyii ti wọn pe ni "Neom."

Nigba to n sọrọ lori ẹrọ amohunmaworan kan, Mohammed ni iṣẹ ọhun yoo bẹrẹ ni abala kinni ọdun 2021.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ninu atẹjade kan, o ni "ilu tuntun ọhun yoo jẹ eyi ti ko ni si ọkọ ayọkẹlẹ tabi opopona, ṣugbọn yoo jẹ eyi ti yoo da lori awọn ohun iṣẹda ati adayeba.

Atẹjade naa tẹsiwaju pe,  ilu ọhun yoo ni aye ti yoo gba awọn olugbe miliọnu kan, bẹẹ ni yoo pese iṣẹ to to ẹgbẹrun lọna orinlelọọdunrun ko to di ọdun 2030.

Iṣẹ akanṣẹ Neom jẹ ọkan lara afojusun Mohammed, lati wa ọna miran ti orilẹ-ede Saudi Arabia fi le pa owo wọle, yatọ si owo epo rọbi.

Nigba to n ṣalaye lori idi ti wọn ṣe fẹ gbe ilu naa kalẹ, Mohammed sọ pe nnkan bii biliọnu kan eeyan ni yoo di alairilegbe nitori eefin to n ti ara ọkọ jade.

Ati pe nnkan bi miliọnu meje eeyan lo n ku nitori ijamba ọkọ oju popo, nitori naa ni agbekalẹ ilu ọhun fi ṣe pataki.

Nigeria Car Innovator: Olatunde Ibitoye ní ọdún mẹ́ta ní òun fi ṣe ọkọ̀ náà torí ọ̀dá owó

Ṣaaju ni awọn onimọ kan ti kọkọ sọ pe, ala ti ko le ṣẹ ni ilu tuntun naa jẹ, ṣugbọn ijọba ilẹ ọhun ti fesi pe, oun yoo pese lara owo ti wọn yoo fi kọ ilu naa, ti awọn ileeṣẹ aladani ni Saudi ati kaakiri agbaye, yoo lọwọ si.

Ọmọ Ọba Saudi pari ọrọ rẹ pe, ilu ọhun yoo ni ile iwe, ile iwosan, awọn ọgba to dun wo loju atawọn ohun amayedẹrun miran, bẹẹ ni irinajo ninu rẹ ko ni kọja ogun iṣẹju pere lọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọmọ ọba Saudi Arabia, Mohammed bin Salman ti kede erongba ijọba ilẹ naa, lati kọ ilu tuntun kan ti ko ní ní opopona tabi ọkọ.


Akoonu: Ilumọka oloseelu ni Bunmi Ojo jẹ nipinlẹ Ekiti

Ọgbẹni Bunmi Ojo, tó ti figba kàn jẹ olùrànlọwọ fun Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkìtì tẹlẹri, Segun Ọni pàdé ikú rè nibudo igbafẹ to wa ni Ajitadundun ladugbo Adebayo nilu Ado Ekiti nibi  ti  o ti n wò ifẹsẹwọnsẹ Premiership láàrin Manchester United ati Leicester City.

Ninu igbinyanju BBC Yoruba lati fi idi isẹlẹ yii mulẹ lo mu ka pe alukoro fun ileesẹ ọlọpa nípinlẹ Ekiti, DSP Caleb Ikechukwu, ẹni to sọ pé àwọn kò tí gbọ nipa iṣẹlẹ òhun.

Ṣugbọn awọn kan ti ọrọ náà sójú wọn sọ fún BBC Yoruba pe, looto ni isẹlẹ naa waye.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Sunday Adelaja: Tẹ́tẹ́ làwọn pásítọ̀ tó ń gba owó ‘ìserere’ ń ta

Adekunle Omega, to je olugbe ilu Ado sọ pe ẹni mimọ si oun ni Bunmi Ojo, ti iroyin iku rẹ si jẹ ohun ti o ba ni lọkan jẹ.

''Gbogbo igba ti wọn ba wa sile lati Abuja ni wọn ma n sere pẹlu awọn onisẹ ọwọ mẹkaniki wọn, ni aaye igbafe to wa ladugbo Ajitadundun. Eeeyan daada ni wọn''

Adekunle sọ fun ile isẹ BBC Yoruba wi pe, gbogbo eeyan to mọ Bunmi Ojo, to jẹ Komisana to n soju ipinlẹ Ekiti ninu ajo to n risi igbesẹ aparo kan ko gbọdo ga ju ọkan lọ lorileede Naijiria, (Federal Character Commission) ni iroyin iku rẹ dun.

Bakan naa ni BBC Yoruba kan si Oloye Sẹgun Oni, lati  fidi isẹlẹ yii mulẹ, o ni lootọ ni amugbalẹgbẹ oun nigba kanri naa ti jalaisi, ti iku rẹ si ka oun lara pupọ, amọ oun ko tii lee sọrọ kankan lori isẹlẹ yii.

Loju opo Facebook Ogbeni Bunmi Ojo, isẹ ibanikẹdun orisirisi lawọn eeyan ko sibẹ.

Ikini ikẹdun loju opo Facebook Bunmi Ojo

Ikini ikẹdun loju opo Facebook Bunmi Ojo

Ko ti daju idi ti awọn agbebon naa fi pa Bunmi Ojo.

Ni kete ti a ba gborọ lẹnu agbenuso ile isẹ ọlọpa nipinle Ekiti, ni a o jabọ fun yin.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Àwọn agbebon kan tí ṣeku pá  arákùnrin Bunmi Ojo nílu Ado Ekiti, níbi tí ọ ti n wò bọọlu lójó ẹtì.


Akoonu: Ilumọka oloṣelu ni Sẹnẹtọ Dino Melaye

Kato wi ka to fọ ọ, o ti ṣe'pinu pe ohun yoo fun eeyan mẹwa ni miliọnu Naira kọọkan ti @atiku ba wole gẹgẹ bi Aarẹ orileede Naijiria!

Milọnu mẹwa lasiko ọgbẹlẹ yii?

Ere abi awada? kia lawa na bẹrẹ iwaadi  ti a si pada wa ri i wi pe kii ṣe Dino Melaye gangan lo fi ikede yi sita.

Ayederu ni orukọ Twitter naa jẹ nitori pe @dino_melaye lorukọ  ojulowo Senetọ Dino Melaye loju opo Twitter.

Bi o ba ti n bawọn pin ọrọ yii, iwọ naa ti dara pọ mọ awọn ti BBC ati ọpọ awọn amoye lawujo ni wọn n dakun wahala iroyin ẹlẹjẹ to gbode.

Sẹneto Dino Melaye to n soju awọn eeyan iwọ oorun ipinlẹ Kogi ni gbungbun orileede Naijiria kii ṣe aimọ lagbo oṣelu Naijiria.

Bi ko ba maa ba awọn ọlọpaa woya ija, oun ati Gomina ipinlẹ rẹ ko ni ma salai ni aawọ.

Lẹnu ọjọ mẹta yii ti idibo Aarẹ sunmọ, awọn ọmọ Naijiria ko fi bẹẹ gbohun rẹ amọ ni bayii ti ayederu ''Dino Melaye'' ti fi ikede miliọnu mẹwaa Naira sita, awọn eeyan ti n fun un lesi loju opo Twitter.

Ohun to ṣeni laanu ni wi pe Sẹnẹtọ Dino Melaye to jẹ ojulowo gangan kọ ni ka awọn esi yi .

Bi a ti ṣe n sọrọ yi, Sẹnetọ Dino Melaye ko tii fesi pada si ọrọ pe o fẹ pin miliọnu mẹwa Naira fun awọn eeyan.

O ṣeeṣe ki o jẹ wahala idibo ile asofin agba to n kopa ninu rẹ eleyi ti Inec sun siwaju lo n ba po o.

Amọ ṣa loju opo Twitter rẹ, ọrọ to nii ṣe pẹlu iwọde ti awọn obinrin Ebira kan ṣe lati fi ẹhonu han si ijọba ''ọta rẹ'' Gomina Yahaya Bello ni o fi sita.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ibeere ''ki lo yẹ ki a fi ṣajọyọ ti Atiku ba pegede ninu ibo Aarẹ?'' ni Sẹnẹto Melaye @dinomelaye14  kọkọ fi bẹrẹ loju opo Twitter.


Akoonu: Ilumọọka elege ara ni agbabọọlu ọmọbibi orilẹede Argentina, Maradona jẹ, koda awọn eeyan kan gbagbọ pe oun ni agbabọọlu to dantọ julọ ninu iwe itan.

Maradona wa lati idile ti wọn ko ṣaaba rọwọ fi họri, o si goke agba di agbaọjẹ agbabọọlu kaakiri agbaaye.

Maradona gba ami ẹyẹ pẹlu oriṣiiriṣii ẹgbẹ agbabọọlu lorilẹede Argentina, Italy ati Spain.

Eyi ti ọpọ eeyan ko le gbagbe laelae ni idije ife ẹyẹ agbaye eyi ti Maradona gba pẹlu orilẹede rẹ lọdun 1986.

Lara awọn abawọn ti awọn eeyan ṣaaba maa n tọka si ni mimu oogun oloro ati ọti lile nigba to n gbabọọlu.

Oba Adedokun Abolarin ti Oke Ila: Ó ya ọ̀pọ̀ tó súnmọ́ mi lẹ́nu bí mo ṣe ń kọ́

Ohun mẹwaa pataki to yẹ ki o mọ ree nipa Diego Maradona

1. Maradona gbarada nigba to gba ami ẹyẹ liigi ọjẹwẹwẹ Argentina pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu Boca Juniors lọdun 1982.

2. Lọdun 1984, Maradona fi ikọ agbabọọlu Boca Juniors silẹ lọ si Napoli lorilẹede Italy.

Oun lo ṣagbatẹru bi Napoli ṣe gba ami ẹyẹ Serie A ti wọn gba lọdun 1987 ati 1990, ami ẹyẹ Serie A meji pere ti wọn gba ninu itan wọn.

Diego Maradona gba ife ẹyẹ agbaye ọdun 1986

3. Maradona nikan ni balogun ẹgbẹ agbabọọlu to ṣoju orilẹede rẹ fun akoko to pọ julọ.

Igba mẹrindinlogun ọtọtọ ni Maradona ṣoju Argentina ninu idije ife ẹyẹ agbaye.

4. Ọmọ ọdun mẹẹdogun ni Maradona wa nigba to bẹrẹ si ni maa gbabọọlu lẹyin to darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Boca Juniors logunjọ oṣu kẹwaa ọdun 1979.

5. Ọjọ kẹtadinlọgbọn oṣu keji ọdun 1977 ni Maradona bẹrẹ si ni ṣoju orilẹede Argentina.

Maradona lagbabọọlu ti o pegede julọ nidije agbaye ọdun 1986

 Ọmọ ọdun mẹrindinlogun lo wa nigba naa, orilẹede Hungary ni Argentina koju lọjọ naa.

6. Ẹgbẹ agbabọọlu Argentinos Juniors ti fi orukọ Maradona sọ papa iṣere wọn, Estadio Diego Armando Maradona ni papa isẹre naa n jẹ bayii.

7. Lọdun 1996, Maradona sọ pe ''mo ti loogun oloro, mo si n loogun oloro, mo si maa loogun lọ laelae.''

Kí lo mọ̀ nípa ìbẹta kan ṣoṣo tí Alaafin Oyo bí? Wọ́n pé ọdún méjìlá báyìí

Kílódé tí Ọọni Ife, Oba Ogunwusi kò fi gbọdọ̀ rí ọmọ rẹ̀ tuntun ti Olorì Naomi bí títí...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Erin wo, ajanaku sun bi oke! Gbogbo agbaye papaa julọ awọn ogbontarigi agbabọọlu atawọn ololufẹ ere bọọlu lo n ṣe idaro Diego Amando Maradona to jade laye l'Ọjọru lẹni ọgọta ọdun.


Akoonu: Ilumọọka osere tiata kan, Binta Ayọ Mogaji Odunẹyẹ lo woye ọrọ yii lasiko to n kopa lori eto ileesẹ tẹlifisan kan ni Naijiria.

Binta Mọgaji ni imura eeyan kan nigboro nii ohun se pẹlu idile to ti jade wa ati iwa ọmọluabi to ni, ti yoo si lee ronu jinlẹ pe iru oju wo ni aye fi n wo oun.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Binta, ẹni to sọ pe o ku diẹ ko pe ogoji ọdun ti oun ti n sere tiata, tun fikun un pe oun korira ki obinrin maa si ara silẹ lasiko to ba n sere itage,

O ni lati igba ti oun si ti bẹrẹ ere tiata, aye ko ri ihooho oun ju ejika oun lọ ri.

Nigba to n dahun ibeere to nii se lori awọn obinrin onitiata to n si ara wọn silẹ lati polowo ọsẹ tabi ipara to n bo ara, Binta salaye pe, ko tọna rara.

O ni ti eeyan ko ba maa polowo sinima onihooho tabi asọ ti wọn fi n luwẹ, taa mọ si Bikini, ko si idi kankan fun obinrin lati si ara silẹ, fi polowo ọja kankan tabi fi fa oju awọn onibara rẹ mọra,

Binta ni eyi ko nilo rarar nitori oju lasan ti to lati polowo ọsẹ tabi ipara.

O ni iwa ara bibo to wọpọ laarin awọn osere tiata lọkunrin ati lobinrin lode iwoyi, ni ko ba oju mu.

Awokose saa ni awọn jẹ lawujọ, bẹẹ si ni ohun ti eeyan ba ni lọpọlọ lo ja ju, kii se afihan ọyan, idi abi ara bibo.

Binta ni ọpọ igba ti oun ba wa ni ẹnu isẹ, ni oun maa n tako abala ere to ba gba ka si ara silẹ tabi wa ni ihooho,

Ati pe ẹnu oun kii duro lati gba awọn ọjẹ wẹwẹ akẹẹgbẹ oun nimọran pe ki wọn dẹkun sisi ara silẹ, tori eyi ko bojumu fun ọmọluabi ati asa wa.

Lori awọn sinima to nii se pẹlu afihan ihooho ati iwa jagidi jagan abi lilo ibọn, Gbajugbaja osere tiata naa ni asa alasa ni a n kọ pẹlu sise fiimu onijagidijagan.

O ni eyi lodi si asa, ise ati ohun ajogunba wa lorilẹ-ede Naijiria, idi si ree ti iwa ipanle se n pọ si lorilẹ-ede yii.

Binta Ayọ Mọgaji, lasiko to n fesi lori bi awọn osere tiata lode iwoyi se n ri owo nidi isẹ naa ju awọn osere tiata aye atijọ lọ ninu eyi ti Binta wa, osere tiata lobinrin naa ni, ohun ti onikaluku fi n jẹkọ, abẹ ewe lo wa.

"Awọn osere tiata tẹ ro pe wọn n ri owo pupọ lasiko yii ju...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Osere tiata to ba ni ọkọ gidi nile, to bimọ, to si ni ẹbi rere ko ni de idi sinima, ko maa ṣi ara silẹ tabi se afihan ihooho bi Ọlọrun se daa.


Akoonu: Ilumọọka osere tiata kan, Fẹmi Adebayọ ti ni ohun to buru julọ ti oun tii se ninu ere ori itage ni ere kan ti wọn ti ni ki oun gba baba oun, Adebayọ Salami, ti gbogbo eeyan mọ si Ọga Bello leti.

Fẹmi ni ti kii ba se ere, kin ni oun ko ba jẹ yo, debi ti oun yoo maa gba baba oun leti pẹlu afikun pe gẹgẹ bii osere tiata to dantọ, ojuse ti wọn gbe le oun lọwọ ninu ere ni eyi, oun si gbọdọ see ni.

Iru awọn iroyin ti ẹ le nifẹ si:

Femi Adebayo: Ẹyin ọ̀dọ́, ẹ káàbọ̀ ságbo ilé Tíátà

Nigba to n ba akọroyin Punch sọrọ, Fẹmi Adebayọ ni, oun ko ri baba oun bii baba oun rara to ba di ẹnu isẹ tiata, o ti di akẹẹgbẹ oun ti awọn dijọ n sisẹ, tawọn si gbọdọ se ojuse awọn daadaa.

O fikun pe baba oun lo kọ oun ni isẹ tiata, ọga oun si lo tun jẹ, to si ti kọ oun pe nigb-kuugba ti oun ba pade awọn agba osere lẹnu isẹ, oun ko gbọdọ bẹru rara .

Fẹmi ko sai fi kun pe "ni kete ti oludari ere ni o to, ni mo yara dọbalẹ lati tọrọ aforijin lọwọ mi pe ko ma binu pe mo fọ oun leti."

Fẹmi Adebayọ tun fi kun pe ko seese ki osere tiata lede Yoruba maa gba owo ju awọn akẹ́ẹgbẹ́ rẹ to n sọ oyinbo lọ.

O ni idi ni pe awọn ẹya Yoruba nikan lo n ra fiimu lede Yoruba, nigba ti fiimu oloyinbo jẹ itẹwọgba kari aye.

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Ilé náà tó kùn ní àwọ̀ búlùù ojú sánmọ̀ àti ti ọtí wáìnì ló ní gbàgede ìgbafẹ́ ní òkè àti ìsàlẹ̀

Gbajú-gbajà òsèré tíátà ni óbìnrin, Mercy Aigbe ti ra ilé alájà kan tó jẹ́ àwòsí-fìlá.

Ilé náà, tó jẹ́ àwọ̀ búlùù ti ojú sánmọ̀ àti ti ọtí wáìnì, ló ní gbàgede ìgbafẹ́ ní òkè àti ìsàlẹ̀, bẹ́ẹ̀ ló tún ní ilẹ̀ tó tẹ́jú nínú àgbàlá rẹ̀ láti yan fanda,

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Mercy Aigbe, tó ti se eré tíàtà ní èdè Yorùbá àti òyìnbó, ló kéde pé òun ti di ìyá onílé tuntun, ní ojú òpó Twitter rẹ̀ ní ọjọ́ ìsẹ́gun.

Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Aigbe kò sọ agbègbè tí ilé náà wà, síbẹ̀ ọ̀pọ̀ àwọ̀n akẹgbẹ́ rẹ̀ ló ti ń ki kú oríire ní ojú òpó Twitter wọn.

Mide Martins, tóun náà jẹ́ òsèré tíátà míì, ní ojú òpó twitter rẹ̀@mydemartins ní, inú òun dùn pé Mercy gbé ohun rere se, tó sì...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọmọ to ba mọ́ iya abi baba rẹ loju osi ni yoo ta ọmọ naa pa ni Yoruba maa n sọ. Eyi to ba tiẹ wa na obi rẹ, o ti jẹ eewọ. Sugbọn eyi ko rii bẹẹ rara taa ba n sọrọ awọn osere ori itage.


Akoonu: Ilumọọka osere tiata nni, Yomi Fabiyi ti sisọ loju rẹ pe oun ti se abẹwo si Baba Ijesha ni ahamọ ọlọpaa, ẹni ti wọn fẹsun sise asemase pẹlu ọmọde kan.

Yomi Fabiyi sisọ loju ọrọ yii lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ lori iwọde to fẹ se tako awọn ọlọpaa ti wọn ko ba gbe iya ọmọ ti ọrọ kan lori ẹsun lilo ọmọ rẹ fun asemase lati ko ẹri jọ.

"Emi o mọ ibi ti awọn to ni awọn pupọ ṣẹ n tẹle mi ti ri ero o, mo ti ni ero temi tẹ́lẹ̀, botilẹ jẹ pe ko tii pọ to, awọn to mọ ibẹrẹ mii naa lo fẹran mi to n tẹle mi".

O ni awn to n wọ tẹle oun jẹ awn to rii pe eeyan kan ṣe maa da duro to si jẹ pe ootọ lo n sọ.

Yomi Fabiyi ni lasiko abẹwo rẹ si agọ ọlọpaa Panti, nibi ti wọn fi Baba Ijesha pamọ si ni oun ti bi afurasi naa pe ko sọ ootọ to ba jẹ pe o ba ọmọde naa lopọ.

'Iṣẹ wá burẹkẹ síi tórí Covid-19, owó ńlá ló wà nínú dídáná sun òkú, ìsìnkú  Zoom, Live streaming'

"Mo gbiyanju, mo lọ si Panti, mo si ni ki wọn jẹ ki n ri Baba Ijesha, mo bii pe se lootọ lẹ ba ọmọ naa sun amọ o sọ fun mi pe ko ri bẹẹ, oun ko ba sun rara.

Nollywood: Bẹbẹ ń lọ ní ibùdó yíya sinimá Àgbésọrísùn

Mo wa sọ fawọn ọlọpaa pe ki wọn duro si ẹgbẹ mi, ki wọn maa gbọ ohun ta n sọ, mo si tun bi Baba Ijesha pe ẹ jọọ se fidio ta n sọ yẹn, se fidio pe ẹ n ba ọmọ yii sun ni ?

Baba Ijesha wa ni Yomi, emi fi n da ẹ loju pe ko ri bẹẹ amọ to ba ri bẹẹ, bẹ ori mi sogun, n ko ba ọmọ yii sun ninu fidio yẹn, amọ mo fi ọwọ kan."

Yomi Fabiyi wa tẹsiwaju pe oun tun bi Baba Ijesha pe se o ti ri fidio ti wọn gbe sita nipa oun ati ọmọde naa, to si ni rara amọ ki oun lọ wo lati se atupalẹ rẹ.

Yomi Fabiyi ló ni ki òun àti ìyàwó rẹ̀ yàgò fún ra wọn

O ni oun wa bẹ awọn ọlọpaa pe ki wọn jẹ ki oun ri fidio naa amọ wọn ni oun ko le ri, ti oun si sọ fun Baba Ijesha pe  yoo dun oun gan, ti ọrọ naa  ba de ile ẹjọ, ti asirir si tun pe o sẹ ẹsẹ naa.

Gbajumọ osere tiata naa ni oun tun bi afurasi naa pe se wọn n fiya jẹ ni ahamọ ọlọpaa bi, to si ni rara amọ o ni oun ko ti ni agbẹjọro ti yoo soju oun nile ẹjọ.

"Mo tun bi pe bawo lo se n jẹun, ti mo si se iwọnba ohun ti mo le se...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

"Mo bẹ Baba Ijesha wò l'àhámọ́, ẹ ẹ́ gbọ́ wirínwirìn ọ̀rọ̀ nílé ẹjọ".


Akoonu: Ilumọọka osere tiata, Ọmọọba Jide Kosọkọ, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ ni, kii se owo ori ti ijọba n gba lori awọn osere lo yẹ ko jẹ ijọba lọgun nikan, bikose igbaye-gbadun awọn pẹlu.

O ni, o yẹ ki ijọba gba awọn lọwọ pasan awọn eeyan to n se ayederu isẹ awọn.

Eyi ko ṣẹyin pe ti ijiya to gbopọn ba wa fun wọn, ijọba gan an yoo tubọ ri owo to pọ si i lẹka isẹ tiata.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Jide Kosọkọ tun n fẹ ki ijọba gbe isẹ tiata larugẹ, nipa kikọ abule ere sise, taa mọ si Film Village fun wọn.

O ni eyi to fi mọ sise iranlọwọ fun awọn alagbata ati awọn olokooowo to n ta fiimu wọn sita a tun jẹ ki iṣẹ naa rọrun sii.

Kosọkọ tun rawọ ẹbẹ sijọba lati gbe owo kalẹ fawọn osere tiata.

O ni eyi yoo le jẹ ki wọn ba awọn akẹẹgbẹ wọn lagbaye pe, tawujọ agbaye yoo si maa gbe osuba fun awọn osere ni Naijiria pẹlu.

Ta ni jide Kosọkọ?

A bi ọmọọba Jide Kosọkọ ni ọjọ kejila, oṣu kinni, ọdun 1954 ni erekuṣu Eko nipinlẹ Eko ni guusu Naijiria.

O kawe ni ile ẹkọ gbogbo niṣẹ ikọni niṣẹ imọ ẹrọ ti Yaba College of Technology, ni ipinlẹ Eko.

Ọdun 1964 lo bẹrẹ ere ṣiṣe gẹgẹ bi ọmọde pẹlu ere Makanjuọla ti wọn n ṣe lori mohunmaworan nigba naa.

O ti kopa ninu ere ede oyinbo ati ti Yoruba to pọ.

Jide Kosokọ gbe Karimat ati Henriatta ni iyawo.

Wọn ṣe abiyamọ fun un ki ọlọjọ to de.

Lati kekere ni mo ti bẹrẹ ere ṣiṣe- Jide Kosokọ

Diẹ lara awọn ere ti Ọmọọba Kosọkọ ti ṣe ni Aṣiri nla, The Department, Gidi Up, Last Flight to Abuja, The Figurine, Jenifa ati bẹẹ bẹẹ lọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ìjìyà síse ayédèrú isẹ́ onísẹ́ kò kún tó- Jide Kosọkọ


Akoonu: Ilé Asòfin yóò buwọ́ lu àbá ìsuna ọdún 2018

Agbẹnusọ fún ilé ìgbìmọ̀ asojúsòfin, Abdulrazak Namdas ló kéde èyí lẹ́yìn ìpàdé ilé nígbà tó mbá àwọn oníròyín sọ̀rọ̀.

Namidas ní wọn yóò gbé àbádòfin náà síwájú àwọn asòfin ní Ọjọ́ Àìkú ọ̀sẹ̀, tí wọn yóò sì gbàá wọle láàrin ọ̀sẹ̀ kan náa.

Ó fi kún un wípé lọ́sẹ̀ tó mbọ̀ yìí kan náà ni ohun gbogbo tó ní se pẹ̀lú àbá ètò ìsúná yóò di síse

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Sáájú èyí, ìròyìn fi tó ni létí wipe àwọn akọ́sẹ́mọsẹ́ nínú ètò ìsùná ti fi àìdunú hàn lórí bí ilé asòfin se dá bíbọwọ́lu àbádòfin náà dúró.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ilé ìgbìmọ̀ asojúsòfin orílẹ̀èdè Nàìjíríà ti sọ wí pé awọn yóò gba àbá ètò ìsúná ọdún 2018 wọlé lọ́sẹ̀ tó mbọ̀.


Akoonu: Ilé Asòfin Àpapọ̀ ti se ìkìlọ̀ pé ó seése kí Naijiria lùgbàdì àìsàn Ebola tí wọ́n kò bá tètè mú ètò ìlerà lẹ́kùnrẹ́rẹ́.

Ajọ NCDC sisọ loju ọrọ naa fun Yoruba lẹyin ti Ile Igbimọ Asofin apapọ kede pe o seese ki Naijiria lugbadi aisan Ebola, ti wọn ko ba tete mu eto ilera lọkunkundun.

Ile Igbimọ Asofin naa, nibi ijoko ile sọ wi pe ijọba ko karamaasiki eto gbigbogun ti aisan naa, ko ma baa wọ Naijiria, nitori ọdun 2018 ni wọn ti se eto ilanilọyẹ nipa rẹ sẹyin.

Amọ nigba to n fesi lori ọrọ naa, NCDC ni awọn osisẹ oun n sisẹ bii aago ni lati igba ti Ajọ Ilera lagbaye, WHO ti fi ikilọ lede pe, o seese ki ajakalẹ aarun Ebola bẹ silẹ ni awọn orilẹede to sunmọ orilẹede DR Congo, ti aisan naa ti n ja rain.

Ajọ to n gbogun ti ajakalẹ aarun naa ni, gbogbo eto lo ti to, lati ri wi pe Ebola ko ba awọn lojiji, ti aisan naa ba bẹ silẹ lorileede Naijiria.

O fikun wi pe, ti ẹnikẹni ba gbe aisan naa wole si orilẹede Naijiria lati ilẹ miran, awọn n sisẹ pọ pẹlu awọn osisẹ ilera ni ẹnu ibode ati papakọ ofurufu Naijiria, lati tete dena iru ẹni bẹ ẹ ko mase wọ orilẹede yii.

Ajọ Ilera Lagbaye, WHO ni eniyan ẹgbẹrun lọna meji o le (2,123) lo ti ku lẹyin ti aisan naa tun bẹ silẹ lorilẹede D R Congo ni Osu Kẹjọ, ọdun 2018.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ajọ to n risi isakoso eto ilera ati igbogunti aisan lorilẹede Naijiria, NCDC ti ni lati osu mẹta sẹyin ni awọn ti bẹrẹ eto gbigbogun ti aisan Ebola lorilẹede Naijiria.


Akoonu: Ilé asòfin ní kí Buhari wá sọ tẹnu ẹ

Ìgbésẹ̀ àìwọ́pọ̀ yìí wáyé ní kété tí ìròyìn ìkọ̀lù òjijì sẹlẹ̀ sí ìjọ Kátólíkì ní ìpínlẹ̀ Benue èyí tó mú ẹ̀mí ènìyàn mẹ́rìndínlógún lọ tó fi mọ́ fadá méjì.

Àwọn òsìsẹ́ aláàbò tí se se se lórí kíkojú ìkọlù gbogbo ìgbà láàrin àwọn àgbẹ̀ àti fúlání darandaran.

Ìsẹ̀lẹ̀ àìbalẹ̀ ọkán yìí wá sé gẹ́gẹ́ pẹ̀lú sùnmọ̀mí tó ńwáyé ní ìhà àríwá orílẹ̀èdè Nàìjíríà látọwọ́ ẹgbẹ́ Boko Haram.

Sùgbọ́n kò tíì yé bóyá ààrẹ Buhari yóò gbà láti fara hàn níwájú ilé ìgbìmọ̀.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Wọ́n ti ké sí ààrẹ orílẹ̀èdè Nàìjíríà, Mohammadu Buhari kó wá farahàn níwájú ilé ìgbìmọ̀ asojú-sòfin láti dáhùn àwọn ìbéèrè nípa ìsẹ̀lẹ̀ ibi tó wáyé ní ààrin gbùngbùn Nàìjíríà èyí tó ti fa ikú ọ̀pọ̀lọpọ̀ lọ́dún yìí.


Akoonu: Ilé asòfin àgbà ló ti kọ́kọ́ tako lílo bílíọ́ọ́nù kan dọ́là fún ríra ohun èèlò ìjagun

Mínísítà fún ètò ààbò, Mansur Dan Alli, ẹni tó ṣíṣọ lójú ọ̀rọ̀ yìí fáwọn akọ̀ròyìn lópin ìpàdé àwọn ìgbìmọ̀ elétò ààbò Nàíjíríà tún ní Ààrẹ Muhammadu Buhari fọwọ́sí owó náà kí ètò ààbò leè fìdí múlẹ̀ láwọn agbègbè tí ètò ààbò ti mẹ́hẹ.

Àmọ́ṣáọ ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀èdè Nàíjíríà ló ti ń fi èrò ọkàn wọn hàn nípa ìgbésẹ̀ yìí láwọn ojú òpó ìkànsíraẹni lórí ìtàkùn àgbáyé.

Lérò Reno Omokri, "kò bá kúkú sàn kí Buhari ní òun fọwọ́sí bílíọ́ọ́nù kan dọ́là gẹ́gẹ́ bíì owó tí yóò mú kí wọn tètè dìbò yan òun sípò ní ẹ̀ẹ̀kejì.

Ojú òpó ìkànsíraẹni Twitter rẹ̀ lórí ìtàkùn àgbáyé ló ti sọ̀rọ̀ yìí.

End of Twitter post, 1

Bákanáà ni gómìnà Ayọ̀délé Fayose ti ìpínlẹ̀ Èkìtì náà ti fi igbe bọnu lórí owó yìí.

Ó ní wọn kò níí lo owó yìí fún ohunkóhun ju ètò ìdìbò ọdún tó ń bọ̀ lọ fún ìpadàpọ̀ ààrẹ Buhari àtàwọn gómìnà ẹgbẹ́ òsèlú APC.

Akọ̀wé fún ètò ìròyìn fún gómìnà Fayose ló kéde èyí síta fáwọn akọ̀ròyìn, tí Fayose náà sì gbé ìkéde náà síta lójú òpó Twitter rẹ̀.

Sẹ́nétọ̀ Ben Murray-Bruce ní tirẹ̀ ṣàlàyé wí pé láì jẹ́ pé ẹ̀ka aṣòfin fi ọwọ́ síi owó náà, erémọdé lásán ni Ààrẹ Muhammadu Buhari àti ìjọba rẹ̀ ń ṣe.

Murray-Bruce ni òmìnira ẹ̀ka ìṣèjọba mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ló wà lábẹ́ òfin orílẹ̀édé Nàíjíríà.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ẹnu àwọn ọmọ Nàíjíríà kò sìn lóríi bílíọ́ọ́nù kan dọ́là owó ohun èèlò ìjagun ti Ààrẹ Muhammadu Buhari fọwọ́sí fún ilééṣẹ́ ológun níbẹ̀.