Akoonu: Ken Saro-Wiwa àtí àwọn mẹ́jọ míràn tó jẹ́ adarí àwọn Ogoni ní ìjọba ológun yẹgi fún ní ọdún 1995.

Ọgagun Sani Abacha lo ra Ken Saro-Wiwa ati awọn mẹjọ miran lọ si ẹwọn ni Ọjọ Kokandinlogbo, oṣu Kẹwaa, ọdun 1995 lori ẹsun pe o kopa ninu isekupani awọn oloye mẹrin lati ilẹ Ogoni.

Lẹyin ọdun mẹrinlelogun ti wọn sekupa Ken Saro-Wiwa, awọn ọmọ Naijiria ti n sọrọ nipa rẹ, ti wọn si n beere fun idajọ otitọ lori isekupani naa.

Ta ni Ken Saro-Wiwa tí ìjọba ológun sekúpa?

Kenule Beeson 'Ken' Saro-Wiwa jẹ onkowe, adari ere ori amohunmaworan, ajijangbara fun agbegbe lati ilẹ Ogoni, lorilẹ-ede Naijiria.

Ken Saro-Wiwa wa lati ẹya Ogoni to pẹlu awọn ẹya to kere julo lorilẹ-ede Naijiria, amọ ti wọn ni epo rọbi lati ọdun 1950, ti o si n se ipalara fun awọn eniyan ati ohun ọgbin wọn.

Ẹgbẹ ajijangbara ti Ken Saro-Wiwa naa bu ẹnu atẹ lu ijọba Sani Abacha fun ipa ti wọn nko pẹlu awọn ile isẹ iwa epo lati ilẹ okeere ti wọn ko fi ofin de wọn.

Awọn miran to jẹ ajijangbara bii Ken Saro Wiwa ti Orukọ ẹgbẹ wọn n jẹ Ogoni Nine ti ijọba da ẹjọ iku fun ni Saturday Dobee, Nordu Eawo, Daniel Gbooko, Paul Levera, Felix Nuate, Baribor Bera, Barinem Kiobel, ati John Kpuine.

Yoruba Culture: ọjọ́ méje ni wọ́n fí n rẹ ẹ̀kú Danafojura kó tó jáde

Kilode ti wọn fi pa Ken Saro Wiwa?

Ken Saro-Wiwa n sọrọ tako ijọba ologun ti Ọgagun Abacha ati ile isẹ iwako epo lati ilẹ okeere, Anglo-Dutch petroleum company, Royal/Dutch/Shell fun bi wọn be se n ṣe akoba fun agbegbe naa ti wọn ti n wa epo rọbi.

Ọjọ kọkanlelogun, ọdun 1994 ni awọn iku ajijagbara fun idagbasoke ilẹ Ogoni, MOSOP pa oloye mẹrin to wa lẹyin ijọba.

Bi o tilẹ jẹ wi pe Ken Saro-Wiwa ko mọ nkankan nipa rẹ, ijọba da ẹbi le e lori wi pe o mọ nipa isekupani naa.

Ijọba ologun ti i mọle fun ọdun kan, ki ijọba to gbe e lọ si ile ẹjọ ti wọn si dajọ iku fun wọn nipa yiyẹgi fun awọn mẹsan an naa.

Kini awọn ọmọ Naijirria n sọ nipa Ken Saro-Wiwa?

Lẹyin ọdun mẹrindinlogun, ọpọlọpọ awọn eniyan lo ṣi n bu ẹnu atẹ lu idajo to ni wi pe ki wọn yẹgi fun wọn.

Lori opo ikansiraẹni Twitter ni onkowe...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọjo Kẹwa, Osu Kọkanla, ọdun 1995 ni ijọba ologun Naijiria se oun to bi ọpọlọpọ eniyan ninu lagbaye lẹyin ti wọn pa awọn ajafẹtọ mẹsan lati ilẹ Ogoni.


Akoonu: Kenya Prisioners: Àwọn ẹlẹ́wọ̀n mórí lé ilé-ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn fún ẹ̀kúnwó owó oṣù ẹlẹ́wọ̀n

Awọn mẹta yii ni wọn pe ẹjọ fun ẹkun owo oṣu fawọn ẹlẹwọn to n ṣiṣẹ lọgba ẹwọn nibi ọdun mẹrin sẹyin.

Awọn mẹta to ṣẹwọn ri yii ṣalaye pe iyipada ilẹ naa eyi ti wọn sọ pe o mu awọn lẹru, ati pe o tapa sofin ẹtọ ọmọniyan wọn.

Ọdunrun un naira o le diẹ lawọn elewọn n gba lọdun bayii lorilẹede naa, ọdun 1979 tii ṣe ogoji ọdun sẹyin nijọba ti ṣe agbeyẹwo owo oṣu awọn ẹlẹwọn kẹyin.

Awọn ẹlẹwọn lorilẹede kenya maa n ṣe aga ijoko, tablili fawọn ile iṣẹ ijọba ati ile igbimọ aṣofin.

Bakan naa ni wọn maa n ṣe ohun ti wọn maa n kọ nọmba ọkọ si.

Awọn to ti figba kan wa lẹwọn yii tun sọ fun ile ẹjọ pe lọpọ igba lawọn ẹlẹwọn kii lanfani si awọn ohun ti wọn nilo bi ọṣẹ, ọṣẹ ifọyin atawọn nkan miran.

Ọkan lara awọn olupẹjọ naa, Aloys Onyango sọ fun ile ẹjọ pe ko paṣẹ fun awọn alaṣẹ ọgba ẹwọn lati sanwo oṣu oun fun ọdun mẹrindinlogun t'oun lo lẹwọn.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn to ti ṣẹwọn ri mẹta lorilẹ-ede Kenya ti morile ile ẹjọ kotẹmilọrun bayii lẹyin ti ile ẹjọ giga kan da ẹjọ wọn nu


Akoonu: Kete lẹyin eyi la kan si ileeṣẹ to n ri si ọrọ awọn obinrin. Kọmisọna ileeṣẹ yii lo tu kẹkẹ ọrọ kalẹ to si ṣalaye bi gbogbo nkan ṣe ri gan.

Ọmọ 28 lapapọ lo di awati

Kọmisọna fun ọrọ awọn obinrin ni ipinlẹ Ogun, arabinrin Funmi Efuwape ni lati ijẹta ni awọn ọlọpaa ti ri awọn ọmọ marun eyi ti awọn oniroyin n gbe kiri pe wọn di awati nile ọmọ orukan Stella Obasanjo Motherless Homes niluu Abeokuta.

Funmi ṣalaye wipe o ni ileeṣẹ foyungbawo kan (Baby Factory) ni awọn ọmọ naa salọ pada nibi to jẹ wipe awọn ti kọkọ ri wọn.

"Arabinrin to lo wọn fi ṣowo ọmọ bibi lo ko wọn lọ si ibomiran ti ẹnikankan ko mọ".

Nipa oludari Ileeṣẹ Foyungbowo yii

Arabinrin Funmi sọ fun BBC Yoruba wipe ninu oṣu keji ọdun 2020 ni awọn ti gbọ finrin pe ileeṣẹ foyungbowo kan wa nipinlẹ Ogun ti Ọlọpaa si lọ.

"Wọn ko gbogbo awọn ọmọbinrin naa, ọlọpaa si rọ wa lati wa ibugbe fun, a gba la fi ko wọn sile awọn ọmọ orukan Stella Obasanjo".

Funmi ni awọn kọ wọn bi wọn ṣe n ṣe oriṣiriṣi nkan ipanu atawọn iṣẹ ọwọ mii. "Amọ a ni lati gbọ lati ile ẹjọ lori ọrọ wọn ki a to le da wọn pada saarin ilu lati di oniṣẹ ara wọn".

ẹwẹ, o ṣalaye wipe o jọ bii pe obinrin to ni ileeṣẹ foyungbowo ọhun ni nọmba wọn lọwọ lo ṣe ri wọn pe pada ti awọn ọmọ naa fi salọ sọdọ rẹ.

"Obinrin naa ni tirẹ n fẹ lati ta awọn ọmọ ti wọn ti bi eyi si lodi si imọran ati ẹkọ ti a n gba wọn".

Ọmọ márùn ún di àwátí ní ilé àwọn ọmọ òrukàn, Stella Obasanjo Motherless Home ní Abeokuta

Awọn ọmọde marun un ti di awati ni ileegbe awọn ọmọ orukan, Stella Obasanjo Motherless Children's Home to wa ni Abeokuta, nipinlẹ Ogun.

Iroyin ni awọn ọmọ naa ti di awati lati Ọjọbọ, oṣẹ to kọja ti wọn ko si tii ri wọn titi di asiko ti a n ko iroyin yii jọ.

Ijọba ipinlẹ Ogun ninu ọrọ wọn ni awọn ti fi to ọlọpaa leti pe ọmọ marun un ti di awati ni ile ibugbe awọn ọmọ orukan naa.

Kọmisọnna fun eto iroyin, Abdulwaheed Odusile sọ wi pe ijọba ti bẹrẹ iwadii lori iṣẹlẹ naa, nitori awọn ti fi to ọlọpaa leti.

Odusile fikun wi pe awọn ọmọ to wa nibi ile ibugbe awọn ọmọ orukan naa wa ni abẹ aabo to daju...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Nigba ti BBC Yoruba kọkọ kan si ọlọpaa ipinlẹ Ogun, agbẹnusọ ọlọpaa, Abimbola Oyeyemi sọ fun wa pe iwadii ṣi n lọ lọwọ lori ọrọ awọn ọmọ naa to si kọ lati pese ẹkunrẹrẹ.


Akoonu: Kete ti awọn olori orilẹ-ede lẹkun iwọ oorun Afrika pari ipade ajọ Ecowas naa, ni wọn kede Buhari gẹgẹ bii alaga wọn tuntun.

Ikede kan ti agbẹnusọ fun aarẹ Buhari, Bashir Ahmad fisita loju opo Twitter rẹ lo sisọ loju eleyii.

Muhammadu Buhari ni inu oun dun si bi wọn se yan oun ni alaga ajọ Ecowas

O ni ni kete ti awọn olori orilẹ-ede lẹkun iwọ oorun Afrika pari ipade ajọ Ecowas naa, ni wọn kede Buhari gẹgẹ bii alaga wọn tuntun.

Nigba to n sọ ero kan rẹ lori isẹlẹ yii, Aarẹ Muhammadu Buhari ni inu oun dun si bi wọn se yan oun ni alaga ajọ Ecowas.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ìbaàrún pe ọdún kan

O wa jẹjẹ lati sisẹ tọkan-tara pẹlu awọn olori orilẹ-ede yoku fun ipese eto aabo to duro re, alaafia , isejọba rere ati igbaye-gbadun araalu pẹlu eto ọrọ aje to mu yan-yan, ki ẹkun iwọ oorun Afrika lee ni idagbasoke to yẹ.

Buhari wa fi ẹmi imoore rẹ han si awọn akẹẹgbẹ rẹ ninu ajọ Ecowas, ti wọn kọ lati faramọ bi oun se faake kọri lati gba ipo naa nigba ti wọn kọkọ fi ipinnu wọn ọhun to oun leti.

"Mo mọọmọ fẹ dupẹ pupọ lọwọ aarẹ orilẹ-ede Togo, Faure Gnassingbe, fun isẹ takun-takun to gbe se lasiko to n ko ajọ Ecowas sodi. mo si n fi oju sọna fun igbesẹ gbigba alejoipade ajọ Ecowas miran ni ilu Abuja losu kejila ọdun 2018."

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Aarẹ Muhammadu Buhari ti ilẹ wa Naijiria ni ajọ to n se asepọ ni idi okoowo lẹkun iwọ oorun Afrika, ECOWAS, dibo yan gẹgẹ bii alaga rẹ nibi ipade ajọ naa to waye ni ilu Lome, tii se olu ilu orilẹ-ede Togo ni ọjọ isẹgun.


Akoonu: Keyamo dójú ti ara rẹ̀ àti ìjọba tó ń sìn bó ṣe kéde ìtàkurọ̀sọ rẹ̀ pẹ̀lú Eedris fáyé - Amofin

Ẹpọ̀n àgbò kàn ń mì lásán ni lórí ètò ààbò Nàíjíríà tó mẹ́hẹ, kò ní já - Obasanjo

Iyabo Ojo àti Foluke Daramola tako ara wọn lórí ọ̀rọ̀ Baba Ijesha Lati fi idi ọrọ naa mulẹ, Keyamo fi gbogbo itakurọsọ lori ẹrọ ilewọ wọn sita loju opo Twitter.

O fi kun pe Abdulkereem bẹ oun lati mu u mọ minisita eto irinna, Rotimi Amaechi ati akọwe ijọba Boss Mustapha, to fi mọ agbejọro ijọba Naijiria Abubakar Malami.

Lẹyin eyi ni Abdulkareem sọ loju opo instagram rẹ pe lootọ ni oun ke si Keyamo nigba ti ara iya oun ko ya nitori oun ro pe ẹbi oun ni Keyamo.

O dabi ẹni pe eyi ko tẹ akọrin naa lọrun lo fi tun pada lọ se awo orin fun Keyamo to pe akọle rẹ ni Jagajaga Ti Get E fun Keyamo to jẹ amofin agba Naijiria.

Ni ibẹrẹ orin naa ni Abdulkareem ti kọ pe "Keyamo, o gba ipo ni ọdun 2018.

"Mo ro pe akẹgbẹ kan naa ni wa, mo lero pe iyatọ yoo wa ninu iṣejọba rẹ nitori naa ni mo se kọ orin 'Obasanjo Write Buhari Letter' lati ran o lọwọ ninu nkan ti o n ṣe.

"Lootọ ni ọpọ lo fẹran Buhari ti wọn si gbaruku tii, sugbọn a kaba mọ rẹ."

Ni ipele akọkọ orin naa ni Abdulkareem ti kọ pe, "Keyamo ijoba rẹ kun fun abosi.

Ko si ifọkanbalẹ lorile-ede yii mọ, wọn n ji awọn ọmọ gbe nile iwe wọn, ẹjẹ n san lawọn igberiko, iwa alakatakiti lo kun inu ijọba, abi o fẹ faṣọ bo ọrọ Pantami pe ko niṣe pẹlu awọn agbesumọmi?" Eyi si lo mu ki Senior Advocate of Nonsense maa tan ka loju opo Twitter ti ọpọ awọn ọmọ Naijiria si n sọ ero okan wọn.

Diẹ lara nkan ti wọn sọ ree.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Lẹyin ọjọ diẹ ti gbajugbaja olorin Eedris Abdulkareem gbe awo orin tuntun gẹgẹ bi atunkọ orin to pe akọle rẹ ni Jagajaga, nibi to ti sọ nipa kudiẹ kudiẹ to n jẹyọ lawujọ, ti minisita to n ri si eto igbanisiṣẹ Festus Keyamo si fesi le lori loju opo Twitter lati sọ pe, o fẹ ba ijoba lorukọ jẹ ni. Nigba to n fesi, Keyamo sọ pe olorin naa n gbiyanju lati ba ijọba l'orukọ jẹ ni ti o si tun fi idi rẹ mulẹ pe Eedris Abdulkareem ti wa bẹ oun lati darapọ mọ igbimọ ipolongo Buhari lọdun 2018.


Akoonu: Keyamo lásìkò tó ń ba ilé iṣẹ́ ìròyìn "The Nation"ní ààrẹ ló pé òun laṣẹ́ kí òun tẹ̀síwájú, àti pé ọ̀rọ̀ àwọn ọmọ ilé ìgbmọ̀ aṣòfin kò láṣẹ láti dá ètò náà dúró.

Sááju ni èdè àìyedè ti wáyé lórí ọ̀rọ̀ yìí, ti àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣofin àgbà sì ti ni àwọn ti gbẹ́sẹ̀ lé ètò náà nítori mínísítà kọ̀ láti ṣe ni ìlànà tí àwọn ń fẹ́.

'Ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ t'óyún máà bàjẹ́ lára mi ni mo tó rí àànú gbà'

Wọ́n ni Keyamo kò fi ọ̀rọ̀ náà tó àwọn léti lórí bi wọ́n ṣe yan ìgbìmọ̀ ti yóò mójútó ètò ìgbanisíṣẹ́ náà nínú oṣù kèje ọdún yìí.

Keyamo ní bayìí, àwọn ìgbìmọ̀ kọ̀ọ̀kàn ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ni àwọn ìpínlẹ̀ wọ́n gẹ́gk bí wan ṣe làá silẹ̀ tẹ́lẹ̀.

Àjọ NDE ni yóò máa dari ètò náà, à ó si ṣíṣẹ́ takuntakun láti rii dájú pé a bá àsìkò tí a pinu fún ètò náà.

Ètò náà yóò gbà ènìyàn ẹgbẹ̀rún kọ̀ọ̀kan láti ìjọba ìbílẹ̀ ẹẹ́dẹ́gbẹ̀rin ó lé mẹ́rìnléláàdọ́rin jákejádò òrílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Bákan náà ni ètò yìí yóò ná ìjọba ni bílíọ́nù méjìléláàdọ́ta náírà gẹ́gẹ́ bí owó oṣù osgún naira fún ẹni kọ̀ọ̀kan

774,000 Jobs: Ètò ìgbani sísẹ́ yìí yóò wà ni ìdádúró náà - Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà

Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin Nàìjíríà ti kéde pé ki ìjóba dá iṣẹ́ ológun náìra oṣoosù ti ìjọba apapọ fẹ́ gbà àwọn èniyàn sí lábẹ́ àjọ tó ń gbani síṣẹ́ (NDE) láti mú ìrọ̀rùn bá ará ìlú nítori àarùn Covid-19 tó gba ayé kan.

Sáájú àsìkò yìí ni ààrẹ Muhammadu Buhari ti buwọ́lu gbígba ènìyàn ẹẹ́dẹ́gbẹ̀rin o lé mẹ́rìnléláàdọ́rin ènìyàn lọ́bẹ́ ètò náà.

Lábẹ́ ètò yìí ẹgbẹ̀rún kan ọmọ Nàìjíríà ti yóò gba ẹgbẹ̀run lọ́nà ogún Naira lósoosù fun oṣù mẹ́ta àwọn ènìyàn yìí  yóò wá láti ìjọba ìbílẹ̀ kọ̀ọ̀kan ní orílẹ̀-èdè  Nàìjíríà.

O yẹ ki ètò náà bẹ̀rẹ̀ nínú oṣù kẹwàá ọdún yìí ṣùgbọ́n èdè àìyedè to wáye láàrin mínísítà fún ètò iṣẹ́  Festus Keyamo àti àwọn ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ní àná ọjọ́ iṣẹ́gun jọ bi ẹni pé ó ti pagidinà ètò náà.

Agbẹnúsọ ilé ìgbìmọ̀ asòfin àgbà Ajibola Bashiru to kéde ìdádúró ètò náà lásìkò to n bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ nílùú Abuja, ó sọ pé ilé ìgbìmọ̀ asòfin àgbà pé Festus Keyamo láti yọjú sí ilé aṣòfin láti sàlàyé lóri ọ̀nà ti wọ́n fẹ́  gbà láti gba àwọn...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ààrẹ Muhammadu Buhari tí ti paá lásẹ fún mínísítà tó n ri si ọ̀rọ̀ iṣẹ́ àti ìgbanisíṣẹ́ lórílẹ̀- èdè Nàìjíríà láti tẹ̀síwájú lórí ètò ìgbanisíṣẹ́ ènìyàn ẹẹ́dẹ́gbẹ̀rin o lé mẹ́rìnléláàdọ́rin lábẹ́ ètò (SPW) ti àjọ NDE yóò sì máa mójú tó ètò náà.


Akoonu: Keyamo ni kìí ṣe ààrẹ ní yóò kó orúkọ àwọn tí yóò ṣiṣẹ́ jọ, àwọn òsìsẹ́ ni

Keyamo sọ̀rọ̀ ọ̀hún nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nu wò kan ní ìlú Abuja.

Keyamo sọ̀rọ̀ yìí ní ìdáhùn sí ẹ́sùn kan pé, ìjọba Buhari fárí apá kan, dá apá kan si, àti pé, àwọn òsìsẹ́ ń gba ọ̀nà ẹ̀yìn wọ Bánkì orilẹ̀-èdè Nàìjíríà (CBN).

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

O ní "mo ránti pé nígbà kan, àwọn ènìyàn ń pariwo pé wọ́n fún àwọn ènìyàn ẹkùn ibì kan níṣẹ ju àwọn ẹkùn míràn lọ, sùgbọn ọ̀pọ̀ àwọn ǹkan wọ̀nyìí tí ó bá dé détigbọ́ ààrẹ, Buhari kò lè káwọ́ gbera lórí rẹ̀.

Kìí ṣe ààrẹ Buhari ní yóò kó orúkọ àwọn tí yóò ṣiṣẹ́ jọ, àwọn òsìsẹ́ ni, ẹnikẹ́ni kò sì lée gba ẹ̀rí wọn jẹ.

Kìí ṣe ààrẹ ní yóò kó orúkọ àwọn tí yóò ṣiṣẹ́ jọ, àwọn òsìsẹ́ ni, ẹnikẹ́ni kò sì lée gba ẹ̀rí wọn jẹ.

Nígbà ti ọ̀rọ̀ ọ̀un jẹyọ, ààrẹ Buhari dáwọ́ ìgbanisísẹ́ ọ̀hún dúro

Keyamo bẹ́nu àtẹ́ lu àwọn tí wọn sọ pé, ààrẹ ń fárí apa kan, dá apákan sí láti máa yan àwón èèyàn apá Aréwa nìkan sí ipò to ga jù.

Keyamo wa rọ àwọn Nàìjíríà láti mase fi ẹ̀tẹ̀ sílẹ̀, kí wọ́n maa pa làpálàpá kiri.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Olùdarí féka ètò ìbánísọ̀rọ̀ lábẹ àjọ ìpolongo ìbò fún Muhammadu Buhari, Festus Keyamo ( SAN) sọ pé, ààrẹ Muhammadu Buhari nìkan ní òún le fọwọ́sọ̀yà fún, gẹ́gẹ́ bí olóòtọ́ọ́ nínú gbogbo àwọn tó ń báa ṣiṣẹ́.


Akoonu: Khafi fi eyi lede lasiko ti wọn fun awọn ara ile Big Brother Naija laye lati sọ awọn nkan ti awọn eniyan ko mọ nipa wọn.

O ni ko si otitọ ninu iroyin to gba ẹrọ ayelujara kan wi pe oun ati Gedoni Ekpata ba ara wọn ni asepọ ninu ile Big brother Naija.

Khafi ni oun ko ba ẹnikeni ni asepọ lati le bori gbogbo awọn isoro to koju oun fun ọpọlọpọ ọdun.

Ọrọ naa di mimọ nigba ti Ike Oyeama ati Dianne sọ wi pe, awọn fi rọba idaboobo si ẹgbẹ ibusun Khafi ati Gedoni, ni awọn se sọ wi pe wọn lo o.

Gedoni naa ti o ti kuro ni ile Big Brother Naija naa sọ wi pe, ko si ibalopọ to waye laaarin oun ati Gedoni, amọ oun fẹran Khafi lọpọlọpọ.

Ọjọ Isinmi ni a mọ boya won yoo le Khafi kuro ni Big Brother Naija, nitori awọn ara ile ti fi orukọ rẹ silẹ gẹgẹ bi ẹni ti wọn yoo le kuro ninu ile.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọlọ́pàá Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Khafi Kareem ti sọ wí pé òun kò tí ì bá ẹnìkẹ́ni ní àsepọ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún sí ìgbà yíí.


Akoonu: Khafi to jẹ ọlọpaa nilẹ Gẹẹsi sọrọ loju opo Instagram rẹ pe, oun lẹni to ṣẹṣẹ ni ọkọ tuntun nigboro bayii.

End of Instagram post, 1

Khafi jẹ ẹbun ọkọ ti ileeṣẹ to n ṣe mọto, Innoson Motors gbe kalẹ fun ẹni to ba gba ipo kinni, ninu idije sisọ ọrọ lori bi orilẹede Naijiria ṣe n wu wọn lori to.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Khafi ni wọn lo sọrọ iwuri nipa Naijiria julọ, lẹyin naa ni wọn kede rẹ gẹgẹ bi ẹni to jawe olubori ninu idije naa.

Ni abala akọkọ, gbogbo oludije to wa nile lo sọrọ lọpọlọpọ nipa Naijiria, amọ Khafi, Mercy, Cindy ati Jackye nikan lo pegede de abala to kẹyin.

Mercy, Cindy ati Jackye ja fitafita lati moke ninu abala to kẹyin, ṣugbọn Khafi la gbogbo wọn mọ lẹ.

Ni ọsẹ to lọ niroyin sọ pe, ileeṣẹ ọlọpaa ilẹ Gẹẹsi n ṣewadii fọnran kan lori ayelujara eyi ti ọpọ gbagbọ pe Khafi n ni ibalopọ pẹlu akẹgbẹ rẹ, Gedoni ninu rẹ.

Koda iroyin naa ni Khafi le padanu iṣẹ lori ọrọ naa nitori iwa ibanilorukọ jẹ lo jẹ ati pe ileeṣẹ ọlọpaa ko fun laye lati lọ kopa ninu idije BB Naija.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Khafi Kareem to jẹ ọkan lara awọn to n kopa ninu eto agbelewo kan, Big Brother Nigeria, taa mọ si BBNaija ti gba ẹbun ọkọ ayọkẹlẹ lori eto naa.


Akoonu: Ki a ma deena pẹnu rara, diẹ re lara awọn iṣẹlẹ to jẹyọ nigbesi aye awọn oṣere tiata Yoruba ni Naijiria rèé.

Oya,  jẹ ka ma mu wọn lọọkọọkan.

Odunlade fẹ jẹ ọba ni ilu rẹ?

Bi ere bi ere ni iroyin yi ṣe bẹrẹ ṣugbọn ka to diju ka to ya, o ti di nkan tawọn eeyan n ṣalabapin rẹ kaakiri ayelujara.

Ilumọọka arẹwa oṣerẹ ọkunrin nii Odunlade Adekola jẹ ọmọ bibi ilu Ọtun Ekiti ti a si gbọ pe ile ọba lo ti wa, ọmọ oye si ni pẹ̀lú.

Ni nkan bi ọjọ meloo kan sẹyin lawọn kan ni awọn afọbajẹ ti kan sipe ko wa jẹ ọba ilu rẹ ṣugbọn oṣere naa ko ti sọ nipa rẹ.

Amọ ṣa ninu ifọrọwerọ kan ti BBC ṣe pẹlu aarẹ oṣere tiata labẹ asia TAMPAN Bolaji Amusan Mr Latin, ni Odunlade fi ọrọ naa lọ ohun lootọ ṣugbọn o ni ohun ko ti mọ boya ki ohun jẹ oba tabi ko ma jẹ.

Ekunrẹrẹ fidio ifọrọwanilẹnuwo pẹlu Mr Latin wa nibi yi.

Bolanle Ninalowo fi ile ta iyawo rẹ lọrẹ

Loju opo Instagram Bolanle Ninalowo ni ofi ikede ẹbun ile to fi ta iyawo rẹ lọrẹ si.

Ile naa eleyi to ni oun fun Bunmi Ninalowo jẹ eleyi tiileeṣẹ kan fun un.

Lọdun 2018 ni Bolanle Ninalowo ati iyawo rẹ ti wọn yara wọn lati nkan bi ọdun mejila pada gẹgẹ bi tọkọtaya.

Orileede Amẹrika ni iyawo rẹ n gbe ni gbogbo igba ti wọn tuka.

Odunlade fẹ́ j'ọba, Bolanle Ninalowo fun ìyàwó rẹ̀ ni ẹ̀bun kanka, Pá Kasumu rebi àgbà ree

Pa Kasunmu faye lẹ

Gbajugbaja oṣere tiata  Kayode Odumosu ti gbogbo eeyan mọ si Pa Kasumu lọsẹ yi dagbere faye.

Lọjọ Aiku ni aarẹ awọn oṣere tiata Yoruba Naijiria, Bolaji Amusan Mr Latin fidi ọrọ naa mulẹ fun ileeṣẹ BBC Yoruba.

O ti to ọjọ mẹta ti aisan  ti n ba Pa Kasunmu finra.

Ọpọ awọn oṣere lo fi ọrọ ibanikẹdun si oju opo wọn lati fi ṣe iranti agba ọjẹ adẹrinposonu yii.

Pa Kasumu: Lere Paimo ní àìrìríjẹ́, àìrímú tàbí ìrònú má a ń jẹ́ kí ọjọ́ ogbó dagun

Wọn sun ọjọ ti sinima Fate of Alakada yoo jade

Awọn ololufẹ Toyin Abraham ati Broda Shagi to ti n foju sọna sinima Fate of Alakada yoo ni lati ṣe suuru diẹ.

Idi ni pe wọn ti sun ọjọ ti sinima naa yoo jade siwaju .

Toyin Abraham fi ikede yi sojuopo Instagram rẹ to si ni ki awọn ololufẹ ohun ma...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ninu awọn iroyin to migboro titi lagbo oṣere tiata Yoruba bawọn kan  ṣe n pawọpọ fi gbe ere sita ni idile awọn oṣere miran n bawọn daawọ idunnu ayọ ọjọ ibi.


Akoonu: Ki awọn eeyan orilẹede yii, paapaa awọn olugbe ipinlẹ ti ọrọ kan atawọn alẹnulọrọ lee gbaradi ni awọn ajọ tọrọkan yii fi ke ibosi sita

Awọn ajọ mejeeji yii tọka si awọn ipinlẹ ti ọrọ shun yoo kan gẹgẹ bii ipinlẹ Kogi, Kebbi, Niger, Kwara, Edo, Anambra, Rivers, Bayelsa ati Delta.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ojú kan la fí ń sùn, lẹ́yìn ilẹ̀ mímì tó wáyé

Òjò òwúrọ̀ ṣèdíwọ́ fún ọ̀pọ̀ olùgbé ìlú Èkó

Bakan naa ni wọn tun darukọ Taraba, Benue ati Adamawa gẹgẹ bii ara awọn ipinlẹ ọhun.

Awọn ajọ naa ni, iṣẹlẹ ẹkun omi naa ti n kankun ni lọwọlọwọ bayii nitori gbogbo awọn ohun atọka to ṣe atọna fun iṣẹlẹ ẹkun omi lọdun 2012 ti farahan bayii.

Ṣiṣi awọn adagun omi Shinroro, Kainji ati Jebba nitori arọọrọda ojo ti n mu ki iṣẹlẹ ẹkun omi o maa kan ilẹkun ni Naijiria

Awọn ajọ mejeeji yii ni idi ti awọn fi ke ibosi sita lori rẹ naa ni lati fun awọn eeyan orilẹede yii, paapaa awọn olugbe ipinlẹ ti ọrọ kan atawọn alẹnulọrọ laaye lati gbaradi.

Ọkan lara awọn ọgaagba ajọ to n ṣe iwadi nipa ọrọ omi lorilẹede Naijiria, Clem Eze ṣalaye wi pe bi ati n sọrọ yii, kikun omi odo ọya, iyẹn River Niger ti le ni mita mẹwa eleyii to pọ ju mita mẹwa o din diẹ to wa lasiko iṣẹlẹ ẹkun omi ọdun 2012 to si n pọ sii ni wakati, wakati.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ajọ to n mojuto iṣẹlẹ pajawiri lorilẹede Naijiria, NEMA pẹlu ajọ to n ṣe iwadi nipa ọrọ omi lorilẹede Naijiria ti ṣekilọ pe awọn ipinlẹ mejila kan lorilẹede Naijiria ko ni pẹ foju wina ẹkunomi eleyi ti yoo waye nipasẹ arọọrọda ojo.


Akoonu: Ki iyatọ de ba nkan oṣu obinrin ko lee si lori iwe ti wọn kọ awọn nkan wọnyi si.

Amọ awọn obinrin kaakiri ti bẹrẹ si ni beere pe ṣe ki nkan oṣu maa wa ṣaaju ọjọ rẹ tabi ko maa da wii wii tabi ko maa dun eeyan lee jẹ ara nkan to le ṣe eeyan to ba gba abẹrẹ naa amọ ti wọn ko fi faraye gbọ.

Dokita Kate Clancy to jẹ onimọ iṣegun oyinbo nipa ayika ọmọniyan fi soju opo twitter rẹ pe oun ni iriri nkan oṣu to n da pupọ pupọ lẹyin ti oun gba abẹrẹ ajẹsara Moderna vaccine.

Lo ba pawọpọ pẹlu akẹgbẹ rẹ, Dokita Katharine Lee  lati ṣe agbekalẹ ayẹwo kaakiri lati ni akọsilẹ iriri awọn eeyan to gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19.

Amọ, Dokita Victoria Male to jẹ onimọ nipa ibimọ ni Imperial College ni London sọ nipa iwoye rẹ lara awọn obinrin kan.

O ni pe awọn obinrin kan to ti kọja asiko ọmọ bibi atawọn mii ti wa sọ fun awọn pe awọn mii to n lo ogun lati ma ri nkan oṣu wọn mọ lo ni awọn n da ẹjẹ bayii.

Ọpọ awọn onibalopọ akọsakọ atawọn obinrin to ti kọja asiko nkan oṣu lo ti wa n sọ pe awọn n ri ẹj lẹyin gbigba abẹrẹ ajẹsara.

Bo tilẹ jẹ pr ko tii si aridaju rẹ, awọn idi to pọ wa pe o ṣee ṣe ki abẹrẹ naa maa mu iyatọ ba nkan oṣu obinrin ṣugbọn eyi kii ṣe ohun to yẹ ko da iporuru ọka  silẹ. Awọn onimọ ipa ibimọ lo sọ bẹẹ.

International Nurses Day 2021: Wo ìpèníjà àti àǹfàní inú iṣk nọ́ọ̀sì- Adetokunbo Shaba

O jọ gate ko jọ gate

Itẹlẹ inu ile ọmọ obinrin jẹ́ pataki, lẹyin ti eeyan ba si ti gba abẹrẹ ajẹsara tan, ọpọlọpọ kẹmika ni yoo ranṣẹ sinu ara to si ni agbara lati ṣakoba fun sẹẹli to n yi kiri ara.

Eyi lee mu ki itẹlẹ inu ile ọmọ yọ ti yoo si di ẹjẹ to n da.

Ansoogun jagunjagun Iresa Adu Ogbomoso tó máa ń bínú gba ẹbọ- Oloye James Olawale

Amọ awọn onimọ ti ni ko ni nkankan ṣe pẹlu ki oyun walẹ. Lasiko iloyun, oniruuru ilana lo n ṣetọju inu ile ọmọ koda to fimọ wiwa nib olubi ọmọ eyii tii ṣe nkan to so ọmọ pọ mọ ẹjẹ to n wa latara iya.

Ko si tun si aridaju gidi kan to fihan pe gbigba abẹrẹ ajẹsara ko lee mu oyun walẹ.

Awọn onimọ ni awọn oloyun lee gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19.

Dokita Male ni "ọpọlọpọ ẹri ati...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Too ba lọ fun ayẹwo tabi lati gba abẹrẹ ajẹsara Covid-19, o ṣeeṣe ki wọn kilọ fun ọ nipa atubọtan rẹ bii iba, ori fifọ, apa kikan ni fun bii ọjọ kan si meji lẹyin gbigba abẹrẹ naa.


Akoonu: Ki lo le mu ki agbabọọlu sọ fun akọnimọọgba pe ẹnu rẹ n run?

Gbajugbaja agbabọọlu Barcelona to jẹ ọmọ Argentina lo sọ fun akọnimọọgba Brazil, Tite pe ko yee sọrọ mọ ninu ifẹsẹwọnsẹ ọlọrẹẹsọrẹẹ to waye laarin orilẹ-ede mejeeji lorilẹ-ede Saudi Arabia lọjọ Ẹti.

Messi ati Tite tahun si ara wọn nigba ti ere bọọlu naa si n gbona girigiri, bo tilẹ jẹ pe Messi naa lo gba goolu kan ti ẹgbẹ agbabọọlu Argentina fi bori sawọn.

End of Twitter post, 1

Messi kan ṣadeede lọ sẹgbẹ kan lori papa nibi ti Tite wa, nibẹ lo ti fi ika sẹnu to si ni ''fẹẹmu'' fun akọnimọọgba ẹgbẹ agbabọọlu Brazil.

Tite fun ra rẹ ṣalaye pe lootọọ loun ti n ṣaroye fun rẹfiiri pe nipa bi ifẹsẹwọnsẹ ṣe n lọ, ati pe oun ati Messi jọ ni gbolohun asọ nigba ti ipele akọkọ ere bọọlu pari.

Akọnimọọgba Brazil ni o yẹ ki Messi gba kaadi ikilọ yẹlo, lẹyin naa lọ sọ pe ki oun gbẹnu dakẹ, bayii loun sọ fun un pe ko dakẹ ẹnu rẹ.

Ninu ọrọ tiẹ, balogun ẹgbẹ agbabọọlu Brazil, Thiago Silva bu ẹnu ẹtẹ lu ihuwasi Messi si Tite.

O ni iwa ti ko boju mu ni lati sọ pe ki agbalagba gbẹnu dakẹ.

Silva fikun ọrọ rẹ pe alaṣeju ni Messi, oun nikan lo fẹ fọn feere, o fẹ dari ere bọọlu naa, bakan naa lo n ṣe ariyanjiyan pẹlu rẹfiri.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bo tilẹ jẹ pe Messi naa lo gba goolu kan ti ẹgbẹ agbabọọlu Argentina fi bori sawọn.


Akoonu: Ki lohun to mu iṣekupani yii wa? O ni o n gbadura lẹgbẹ ohun nile iwosan lo ba fi akoto ti wọn fi afẹfẹ 'oxygen' sinu rẹ lu u titi to fi ku.

Ileeṣẹ ọlọpaa Los Angeles ni Jesse Martinez faraya nigba ti alarun ẹni ọdun mejilelọgọrin kan to wa lẹgbẹ rẹ bẹrẹ si ni gbadura.

'Mo kàn máa ń lọ́ ayẹyẹ kiri torí ijó láì ṣe pé wọ́n pe mí ló sọ mí di DJ olórin Fuji nìkan'

Inu bi i debi pe o gbe kondoro ti ọxygen wa ninu rẹ to si fi lu agbalagba naa.

Lọjọ keji ni ẹni ti wọn lu yii pada gba ibẹ ku.

Awọn mejeeji ti ọlọpaa sọ pe wọn ko mọra ti tẹlẹ jijọ n gba itọju ni iyara ẹlẹni meji nile iwosan Antelope Valley Hospital to wa ni Lancaster, California.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

''Afurasi naa bẹrẹ si ni binu nigba ti baba yi n gba adura. Lẹyin naa lo ba gbe kondoro oxygen to si laa mọ lori''.

Atẹjade ileeṣẹ ọlọpaa ni wọn ti ''fi ẹsun ipaniyan, wiwu iwa inunibini(hate Crime) ati ikọlu si agbalagba kan afurasi naa Jesse Martinez''

Lọwọlọwọ awọn ile iwosan California n tiraka lati le tọju awọn miliọnu kan eeyan to lugbadi Covid-19 laarin ọsẹ mẹfa pere.

O ti le ni awọn eeyan miliọnu meji to ti ko arun naa bayi lati igba ti ajakalẹ Covid-19 bẹrẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Arakunrin alaarun Covid-19  ẹni ọdun mẹtadinlogoji kan ti lu alaisan mii ti wọn jijọ n gba itọju nile iwosan pa.


Akoonu: Ki lohun to ṣokunfa akori yi ati pe ki gaan lawọn eeyan n gbero pẹlu rẹ?

A ko le sọ ni pato ohun tonikaluku ni lọkan ṣugbọn ni afojusun nkan to n ṣẹlẹ ni Naijiria bayi, ko ṣẹ lẹyin bi awọn ọmọ Naijiria ti ṣe n figbe ta ki aarẹ Buhari ba awọn eeyan ilẹ naa sọrọ nipa arun Coronavirus.

Ki a to ṣe atupalẹ ọrọ yi, ẹ jẹ ki a tiẹ yẹ diẹ wo ninu awọn aworan ti awọn eeyan n ṣalabapin ati akọle ti wọn fun wọn

Ọrọ ti ọgbẹni Joseph D.Clean sọ ni akori si aworna tirẹ ni pe Ọba obinrin ilẹ Gẹẹsi ṣe abẹwo si aarẹ Buhari lati sọrọ nipa iwọlepada idije Premiership.

Akinsanya Owolabi ni tirẹ sọ pe  aarẹ Amerika ana Barak Obama ati awọn olori miran ti fọwọ si pe ki wọn wa aarẹ Buhari jade.

Awọn aworan miran ree pẹlu akọle wọn ti fi han pe awọn ọmọ Naijiria n reti ki aarẹ Buhari jade sọrọ lori Coronavirus

Kini ileeṣẹ Aarẹ n sọ?

Loju opo Twitter ileeṣẹ aarẹ Naijiria, wọn fi ikede sita pe ki awọn eeyan ma ṣe ka fọnran kan nipa ibi ti aarẹ wa kun.

Idi ni pe iroyin ẹlẹjẹ ni. Siwaju, ileeṣẹ aarẹ fi aworan aarẹ han nibi ti o ti n ṣiṣẹ ni ọfisi rẹ

Ni afikun, Femi Adesina to jẹ oluranlọwọ agba si aarẹ Buhari lori ibaraẹnisọrọ lori eto ileeṣẹ amounmaworan kan nilẹeṣẹ Channels TV da si ọrọ yi.

Adesina ni aarẹ Buhari ko fẹran lati ma sọrọ nipa ohun to ba  n ṣẹlẹ. Gẹgẹ bi o ti ṣe sọ, adamọ aarẹ yatọ si tawọn aarẹ mi nitorinaa ko di dandan ko ba awọn ọmọ Naijiria sọrọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bi eeyan ba ṣere lọ si oju opo Twitter ni Ọjọ Ẹti ta wa yi ni Naijiria, yoo ṣoro ki o to ma ṣe alabapade ọrọ to n ja rain labẹ akori #BuhariChallenge.


Akoonu: Ki ni idi gan ti wọn fẹ fi gunle iyanṣẹlodi yii? Ẹyin naa beere?

Ohun ti aarẹ ẹgbẹ awọn agbaagba oṣiṣẹ fasiti lorilẹede Naijiria, SSANU, Kọmureedi Samson Ugwoke sọ ni peawọn owo ajẹmọnu kan ti ijsba jẹ wọn, pẹlu bi ijọba ṣe le awọn oṣiṣẹ ileewe alakọbẹrẹ ati girama to wa labẹ iṣakoso awọn fasiti to fi mọ awọn ẹhonu pẹ-pẹ-pẹ miran to nii ṣe pẹlu bi nnkan ṣe n lọ si ni ẹka ileewe giga fasiti lorilẹede Naijiria ni o n sun awọn kan ogiri ti wọn fẹ fi gun le iyanṣẹlodi yii.

Gẹgẹ bi o si tun ṣe tẹsiwaju lati sọ,ọjọ aje ni iyanṣẹlodi naa yoo bẹrẹ lẹyẹ-o-ṣọka.

O ni gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ SSANU ati NASU lo ti wa ni imurasilẹ fun iyanṣẹlodi naa eleyi ti wọn ni awọn yoo fi naa tan bi owo pẹlu ijọba.

Gẹgẹ bi ọrọ rẹ, ọjọ marun ni iyanṣẹlodi naa yoo fi waye nitori wọn fẹ fi fa ijọba leti ni lẹyin ti wọn ti fun ijọba ni gbede ọjọ mẹrinla lori ibeere wọn naa ṣaaju asiko yii eleyi to ni ijọba kọ eti ọgbin si.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

O da bi ẹni pe iṣẹkuṣẹ ni awọn oṣiṣẹ fasiti yoo fi ṣẹ orilẹede Naijiria lọwọ ni ọjọ aje ọjọ kọkandinlogun oṣu kẹjọ ọdun 2019  pẹlu bi wọn ni kede pe awọn yoo bẹrẹ iyanṣẹlodi jakejado orilẹede Naijiria.


Akoonu: Ki ni ka ti wi ni ti iṣẹlẹ to ṣẹ leyi ti awọn adigunjale ti lọ ja agọ ọlọpaa lole. Ta ni ki wọn wa sa di o?

Ni orilẹede Ghana lọjọbọ, nṣe lawọn adigunjale kan ya bo agọ ọlọpaa kan lolu ilu orilẹede naa.

Awọn ọlọṣa naa wọ agọ awọn ọlọpaa naa ti wọn si ko awọn dukia kan to wa nibẹ lọ.

Lara awọn dukia ti awọn adigunjale naa ko ni ags ọlọpaa Nima to wa ni aringbungbun ilu Accra ni ẹrọ kọmputa alagbeka, tẹlifiṣan, awọn iwe atohun elo ikọwe to fi mọ ẹwu awọn ọlọpaa kan.

Nibayii awọn alaṣẹ ileeṣẹ ọlọpaa ti ni iwadii ti bẹrẹ lati mọ hulẹhulẹ iṣẹlẹ manigbagbe naa.

Lockdown in Africa: Nínú Ọlọ́pàá àti Coronavirus, èwo gan an laráàlú ń bẹ̀rù jùlọ?

Iṣẹlẹ idigunjale naa ṣe ọpọ ni kayefi nitori kii si igba kan ti kii si ọlọpaa to n ṣọ agọ ọlọpaa naa. Bi a  o ba si ranti daadaa, wọn kii tilẹkun ileeṣẹ ọlọpaa nitoripe awọn ọlọpaa kii ṣiwọ iṣẹ ọlọjọyipo.

Amọṣa awọn alaṣẹ ṣalaye pe ile iko nnkan ija si ati ibi ti awọn ti wọn timọle ba wa lawọn ọlọpaa maa n ṣọ ju lọ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bi ole ba ja eeyan lawujọ, ibi ti eeyan kọkọ n morile naa ni agọ ọlọpaa nitori pe ẹni to ba to nii gba lo yẹ ka fọrọ lọ.


Akoonu: Ki ni o sun Oluwatobi, sọja ilẹ Amẹrika di alawada ere Yoruba lori ayelujara?

Paapaa julọ, ki lo sọ ọ di ẹni to n mura bi Obinrin lati pa awọn ololufẹ rẹ lẹrin?

Labare ree...

ìfipábánilòpọ̀: Má dákẹ́ - Oluwaseun

Wọ́n ta ère Ọ̀ṣun Osogbo sí Togo - Bàbá Ọṣun figbe ta

World TB Day: "Ó dùn mí jù pé ń kò rí ọmọ mi fún ọdún kan"

'Iléèṣẹ́ ọlọ́pàá ló gbégbà orókè nínú ìwà jẹgudujẹra ní Nàìjíríà'

Oshisko twins, àwọn 'ìbejì' tó ń dẹ́rìn ín p'òṣónú

Mo fẹ́ sálọ torí ìpèníjà àkójọpọ̀ èsì ìbò gómìnà Ọyọ - Kọ̀misánà INEC l‘Ọyọ

Àwọn àmì tó fi mọ̀ pé wọn ń fipá bá ọmọdébìnrin rẹ lòpọ̀

Ìyá àgbà  Ọlayinka, arúgbó tó ń ṣoge bí omidan

World water day: Ẹrin Ijesa, Ọ̀ṣun Oṣogbo, àwọn ibùdó ìgbafẹ́ omi tí ó yẹ kí o mọ̀

Baṣọ̀run Gáà, tó yan ọba mẹ́rin, pa ọba mẹ́rin àmọ́ ọba karùn-ún ló pa á

Èmi ṣì ni Gómìnà ìpínlẹ̀ Ọṣun-Oyetọla

"Ìlú mímọ́ nibí, wọn kò gbọdọ̀ bímọ, sin òkú àbí ẹran síbẹ̀"

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oluwatobi Ọbatẹdo ni orukọ ti obi sọ ọ, oluwakaponeski lawọn ololufẹ rẹ loju opo Instagram mọ ọ si, 'Mama Tobi'si ni ere alawada rẹ.


Akoonu: Kidnapping: ASUU kọminú lórí ọwọ́jà ìjínigbé, pè fún àbò fáwọn olùkọ́ fásitì

Alaga, ẹgbẹ ASUU ni fasiti Ọbafẹmi Awolọwọ, Ọmọwe Adeọla Ẹgbẹdokun lo kede eyi nibi ipade awọn olukọ fasiti naa lori bi awọn ajinigbe ṣe ji ọkan ninu awọn olukọ fasiti naa gbe ni aipẹ yii.

Ṣọ́ra, 'Loom Money Nigeria' kọ́ ni ètò sogún-dogójì tí yóò kọ́kọ́ wọ Nàìjíríà

'Iṣẹ́ ni mó ń wá kí wọ́n tó lo orúkọ mi fi gbé Sẹ́nétọ̀ Adeleke lọ sí ilé ẹjọ́'

N1 mílíọ́nù leè mú kí, orílẹ̀èdè Nàìjíríà, Pẹ̀lúmi Akínṣọlá ó pàdánú àmì ẹ̀yẹ Olympiad

Ọmọwe Ẹgbẹdokun woye pe ọwọja iṣẹlẹ ijinigbe atawọn iwa ipa miran to n waye lorilẹede Naijiria bayii fihan pe ijọba ti kuna lori eto ipese abo fawọn eeyan orilẹede Naijiria.

O ni eyi ti o bani ninu jẹ julọ naa ni bi iṣẹlẹ ijinigbe ati igbesunmọmi naa ti ṣe sun de ipinlẹ Ọṣun nibi ti ọpọ n fi ọkan si gẹgẹ bii ọkan lara awọn ipinlẹ ti alaafia sodo si julọ lorilẹede Naijiria.

O ni ninu ibẹru-bojo lawọn olukọ ati akẹkọ n gbe bayii ni ọgba fasiti naa lẹyin ti awọn ajinigbe ji ọjọgbọn naa gbe ni opopona Ibadan si ifẹ to jẹ ọkan lara awọn ọna pataki to wọ ileewe naa.

Ni ọjọ karun oṣu karun ọdun 2019 lawọn ajinigbe ji Ọjọgbọn Adeyinka Adegbẹhingbe gbe ti wọn ko si fi silẹ afi igba ti wọn gba miliọnu marun naira lọwọ awọn eeyan rẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn olukọ fasiti lorilẹede Naijiria ni pẹlu bi nnkan ṣe n lọ yii o ṣeeṣe ki awọn gunle iyanṣẹlodi lati fi ẹhonu han lori bi jiji awọn olukọ fasiti gbe ṣe wa di tọrọ fọnkale lorilẹede Naijiria.


Akoonu: Kidney Transplant: Ilé ìwòsàn ṣ'àṣìṣe ṣiṣẹ́ abẹ kìndìrín fún aláìṣàn ní New Jersey

Ẹlomiiran to n jẹ orukọ kan naa ti ọjọ ori wọn ko jina si ara wọn ni wọn fẹ parọ kindirin rẹ kawọn dokita naa to lọ fun ẹni ko ni aarun kindirin.

Nigbẹyin gbẹyin, awọn mejeeji ni ile iwosan Virtua Our Lady of Lourdes ni Camden parọ kindirin wọn, koda ile iwosan ni ara awọn mejeeji ti bọ wa s'ipo bayii.

Lọjọ keji ti wọn ṣiṣẹ abẹ naa tan ni ile iwosan naa ṣẹṣẹ mọ pe aṣiṣe ti waye lori ẹni ti wọn parọ kindirin rẹ.

Awọn alaṣẹ ile iwosan naa ni iru rẹ ko ṣẹlẹ ri lati igba ti wọn ti da ile iwosan naa silẹ.

Igbakeji aarẹ ile iwosan naa to tun jẹ olori awọn dokita nibẹ, Reginald Blaber sọ pe iru aṣiṣe bayii ko wọ pọ rara.

Oto leni ti won fe fun ni kindinrin, oto ni eni ti won sise fun

Amọ, Blaber ni o yẹ ki ayẹwo finifini le dena aṣiṣe yii, bo tilẹ jẹ pe iru rẹ ko wọ pọ.

Eeyan bi ẹgbẹrun un mẹtalelaadọfa ni ile iwosan naa fẹ ṣiṣẹ abẹ pipaarọ kindirin fun gẹgẹ bi iroyin ti wọn fi sita lori oju opo itakun agbaye wọn.

Yorùbá tone mark: Fífi àmì ohùn sí orí ọ̀rọ̀ Yorùbá ṣe pàtàkì

Bayii, wọn ti tun iṣẹ abẹ pipaarọ kindinrin fun ẹni ti wọn fẹ ṣee fun gangan lọsẹ to tẹlee.

Adari awọn oniṣegun oyinbo naa ni pe ẹni ti wọn kọkọ fun ni kindinrin tuntun naa nilo kindinrin ṣugbọn ko si lara awọn torukọ wọn wa loke pe asiko ko pọ fun mọ.

Ile iwosan naa kọ lati fi orukọ awọn mejeeji sita.

Ile iwosan Virtua Our Lady of Lourdes yii nikan ni wọn ti n ṣe iṣẹ abẹ paṣipaarọ kindinrin, ọkan ati awọn iṣẹ abẹ bẹẹ miran ni guusu New Jersey.

Cancer: Àṣe ara mi ni iso ti n run gbogbo bí mo ṣe n ṣèrànwọ́ lórí jẹjẹrẹ

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Eleyi maa gbẹnutan! Ile iwosan kan niluu New Jersey lorilẹ-ede Amẹrika lo ṣaṣiṣe fun ẹnikan kindirin ti kii ṣe tiẹ.


Akoonu: Kii se igba akọkọ re ti Aare Buhari yoo so ọrọ to ma da awuyewuye silẹ

Buhari sọ ọ̀rọ̀ náà nígbà tí o n sọrọ níbi ìpàdé Commonwealth ní Westminster lọjọru ọsẹ.

Ninu fanran fidio kan to wa lori Youtube, Buhari ni ''Iye awọn ọdọ orileede Naijiria to ida ọgọta. Ọpọ ninu wọn ni ko si lọ si ile ẹkọ. O ní àwọn ti ko nisẹ lọwọ ninu wọn n joko silẹ lai se nnkankan ti wọn si n sọ wi pe nitori pé Naijiria jẹ orileede to nri owo nidi epo rọbi, o yẹ ki ijọba fun awọn ni ile ọfẹ, ẹkọ ọfẹ ati ilera ọfẹ''

Esi ti awọn eeyan fun un pada lori Twitter ko rẹrin rara.

End of Twitter post, 1

Koda, gbajugabaja oloselu kan ti oun naa fẹ du ipo Aarẹ, Atiku Abubakar, da si ọrọ ọ̀hún.

Gomina ipinle Ekiti, Ayodele Fayose ti ko fi igba kan ma salai tako ijọba Buhari naa ko gbeyin.

Awọn agbẹnusọ fun Aarẹ Buhari ko tii fesi si ọrọ naa.

Lọwọlọwọ, Aarẹ Buhari wa ni ilẹ̀ Gẹẹsi nibi ti o ti n kopa ninu ipade àgbáríjọpọ̀ àwọn orílẹ̀èdè tó gba ominira lọwọ ile Geesi ti a mo si Commonwealth.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Yorùbá bọ̀ wọ́n ní bí ènìyàn bá ta ará ilé rẹ̀ lọ́pọ̀, ó seése kó má rí i rà lọwọ́n. Àwọn ọmọ orílẹ̀èdè Nàìjíríà ti n faraya lójú òpó Twitter lóríi bí Ààrẹ Buhari ṣe sọ wípé àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà kò fẹ ǹkan ṣe.


Akoonu: Kii se igba akọkọ ree ti wọn yoo le awọn ọmọ naijiria pada wa sile lati orilẹede miran

Asoju ilẹ Naijiria ni Ghana, Ambassador Micheal Abikoye lo sọ eyi di mimọ lasiko to n se ipade pẹlu adari eto irinna ni ilẹ Ghana, Kwame Takyi.

Abikoye ni, iwa ifiyajẹni lọna aitọ ni awọn osisẹ eleto irina ati asọbode ni ilẹ Ghana hu si awọn ọmọ Naijiria.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Amọ nigba ti Asoju Ile Ghana ,Kwame Takyi n fesi, o ni awọn ti wọn le wale naa ni ilẹ Ghana fẹsun kan wi pe, wọn n se asemase bii hihu iwa ole, gbigbe ilu lọna ti ko bofin mu, sise isẹ asẹwo ati lilu awọn eniyan ni jibiti.

 Takyi tun fikun pe, ọgọrin ninu awọn ọmọ Naijiria ti wọn le naa n se gbajuẹ ni ilẹ naa ni Osu Kinni ọdun 2019 ati bẹẹ bẹẹ lọ.

Adari eto irinna ni ilẹ Ghana naa wa parọwa si awọn ara ile Ghana lati ma a wu iwa daradara si awọn ọmọ Naijiria.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba apapọ ni Naijiria ti fapa janu lori bi ilẹ Ghana se fọwọ osi juwe ile fawọn ọmọ Naijiria to le ni ẹẹdẹgbẹrin laarin ọdun 2018 si 2019.


Akoonu: Kii se ìròyìn tuntun mọ pe orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tún ti padanu ọkàn lára ojúlówó ọmọ orílẹ̀ èdè yìí, èèkàn ìlú àti àgbà amofin, Olóògbé olóyè Richard OSUOLALE Abimbola Akinjide.

Ìdajì kutu òwúrọ̀ ọjọ́ Isẹgun ni ìròyìn tán kalẹ pé erin tí wó, akọni amofin tí lọ, bẹ́ẹ̀ sì lo yẹ ká mọ àkọsílẹ̀ àwọn ohun tó gbé ilé ayé ṣe.

Gẹ́gẹ́ bàa tí ká a lójú òpó itakun agbaye, ọdún mọkandinlaadọrun ni olóògbé Akinjide lo lókè erupẹ, kò tó tẹrí gbasọ, bí ìtàn ayé rẹ sì ṣe lọ ree:

Ìtàn ìgbé ayé Richard Osuolale Akinjide:

Ìlú Ibadan, tíì ṣe olú ìlú Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ni Osuolale forí sọ ilẹ̀ sì ni ọdún 1930, ní agboolé Aperin, ládùúgbò Orita Aperin n'ilu Ibadan.

Agboolé Aperin jẹ ìdílé àwọn akíkanjú jagunjagun láyé atijọ, a sì leè ni ẹ̀jẹ̀ lọ ro Osuolale, tí òun náà fi jẹ akíkanjú ẹ̀dá lókè eepẹ.

Ilé ẹ̀kọ́ gírámà Odùduwà College nílùú Ilé-Ifẹ̀ ni Osuolale lọ lẹ́yìn tó parí ẹ̀kọ́ alakọbẹrẹ ni Ibadan, tó sì ṣe àṣeyọrí ńlá nibẹ.

Ọmọ ti yoo jẹ́ Ásàmú ni ọrọ Osuolale, kékeré lọ tí ń jẹ ẹnu samu-samu nítorí esi idanwo ipele àkọ́kọ́, taa mọ sì Grade one ni Osuolale mú jáde nínú ìdánwò asejade, gbogbo iṣẹ tó sì jókòó sedanwo rẹ, lo yege pátápátá.

Àṣeyọrí alailẹgbẹ yìí ló ṣe iwuri fáwọn òbí rẹ láti jẹ ko tẹsiwaju lẹ́nu ẹ̀kọ́ rẹ lọ sókè òkun lọ́dún 1951, láti lọ kọ ẹ̀kọ́ ìmọ̀ òfin nílùú Ọba United Kingdom (UK), to sì yege ni ọdun 1955.

Òǹtàjà aṣọ ni mí tẹ́lẹ̀, ọ̀dá owó ló sọ mi di alábárù

Osuolale ni ifẹ ilẹ̀ bàbá rẹ pupọ, ìdí si rèé tó fi pinnu láti má ṣe jókòó silu ọba, àmọ́ ó padà wá sile láti wá da ẹ̀ka isẹ agbẹjọro tiẹ̀ si orílẹ̀ èdè Nàìjíríà èyí tó pe orúkọ rẹ ní Akinjide & Co.

Osuolale ṣe gùdù gùdù meje àti ya ya mẹ́fà nídìí isẹ agbẹjọro ni Nàìjíríà, tí òkìkí rẹ sì kan yíká ilẹ̀ yìí àti lókè òkun, a kò sì lè e gbàgbé inagijẹ Mr two third tí wọn ń pé olóògbé náà.

Osuolale, gẹ́gẹ́ bíi agbẹjọro àgbà fún ẹgbẹ́ òṣèlú NPN, ẹgbẹ́ Onílé nígbà náà, gba inagijẹ Mr two third ọhun, nítorí bo se kéde lórí redio lọ́dún 1979 lẹ́yìn ibo aarẹ tó gbé Alhaji Shehu Shagari wọlé pé,  idà méjì nínú mẹta ìpínlẹ̀ mọkandinlogun tó wà ní Nàìjíríà...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Yoruba ni awaye ku kò sì, kò sì ẹni tí kò ní kú, kò si ẹni ti oko baba rẹ kò ní di igboro.


Akoonu: Kii ṣe iroyin mọ pe ina ọba ko ṣe e mu yangan ni orilẹede Naijiria

Lẹyin ti o ti sọrọ lori eto mohunmaworan abẹle kan lorilẹede Naijiria pe ọpọ ipinlẹ lorilẹede Naijiria ni wọn ti n ni ina ọba fun bii wakati mẹrinlelogun bayii lojumọ, ẹnu o si lẹyin minisita fun ipese ina ọba lorilẹ€de Naijiria, Raji Fashọla.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Ọpọ ọmọ Naijiria ni wọn ti n pariwo lori oju opo ayelujara, ero wọn lori ọrọ naa. Ko kere ninu awọn ọmọ orilẹede Naijiria ti o n pariwo pe ọrọ to jinna si otitọ ni minisita Fashọla sọ yii, bẹẹni ko ṣai si awọn miran ti wọn sọ pe o fẹ jọ bẹẹ lootọ.

Orilẹede Naijiria wa lara awọn orilẹede ti ina ọba rẹ ko fẹẹ ṣe dede to lagbaye, eleyi ti o si ti gba ọpọ ọrọ abuku laaarin awọn ọmọ orilẹede Naijiria ati loke okun.

Lara awọn to ti fi ohun silẹ lori rẹ ni Sẹnetọ Shehu Sani. Sẹnetọ Sani ni kii ṣe aye yii ni ipinlẹ kan yoo ti maa lo ina ọba fun wakati mẹrinlelogun.

Sẹnetọ naa to n ṣoju ipinlẹ Kano lọwọ bayii, ṣalaye lori opo twitter rẹ pe "awọn ipinlẹ ti o ti lee gbadun ina fun wakati mẹrinlelogun lojumọ ni Uranus, Venus, Mars, Saturn ati Neptune."

Bakan naa ni awọn ọmọ orilẹede yii miran naa ti n bu ẹnu atẹ lu minisita naa. Bi awọn kan ṣe n pariwo pe 'irọ ni o pa'ati pe 'ko yee pa iru iru irọ bẹẹ' ni awọn miran tilẹ n sọ pe 'ko darukọ awọn ipinlẹ naa to ba daa loju.'

Ni oju opo Facebook BBC News Yoruba, awọn eeyan kan lu minisita naa lọgọ ẹnu, wọn si tun kin ọrọ rẹ lẹyin bẹẹ ni awọn miran tun bu ẹnu atẹ lu rọ yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ṣe awọn agba bọ, wọn ni ẹyin lohun, bi o ba ti jabọ ko tun ṣee ko mọ.


Akoonu: Kii ṣe iwọde EndSARS nigba akọkọ tawọn ọdọ Naijiria yoo kọju oro si ijọba nitori idi kan tabi omiran, eyi ti yoo si mu ẹmi lọ, o ti waye saaju.

Okan lara awọn iṣẹlẹ ifẹhonuhan ọdọ to waye tipẹ tipẹ, to si jẹ Manigbagbe, ta maa ranti laelae ni ẹhonu awọn akẹkọọ to waye ni odun mejilelogoji sẹyin ti wọn pe ni 'Ali Must Go'.

Ni bayii ti ọwọja eruku rogbodiyan to gbode nitori iwọde ENDSARS ko tii lọ silẹ, o yẹ ka ran ara wa leti nigba iwọde alagbara naa ati bi ologun ṣe kọlu awọn akẹkọọ.

Kété tí wọ́n bá ti báa yín sùn tàn torí pé ẹ tóbi, ẹ gbà pé ìfẹ́ yẹn ti parí - Auntie Remi Ọlọ́yàn ńlá

Ki lo fa ifẹhonuhan akẹkọọ Ali Must Go?

Ni bí ogoji ọdun sẹyin, awọn alakoso ọgba ile ẹkọ fasiti kọọkan lo maa n pese oúnjẹ fáwọn akẹkọọ wọn pẹlu owo perete, tijọba yoo si fi owo kun.

Awọn oúnjẹ to sara loore ni wọn maa n fáwọn akẹkọọ yii jẹ, ninu eyi ti odidi abi idaji ẹran adìẹ wa.

Akẹkọọ to ba si san owo oúnjẹ yii fun saa eto ẹkọ kan, tii ṣe naira kan ati aadọta kọbọ (N1.50k), ni wọn yoo fun ni paali tikẹẹti lati maa mu lọ fi jẹun ni buka oúnjẹ ile ẹkọ wọn.

Nigba to di oṣù kẹrin ọdun 1978, ni Minisita feto ẹkọ nigba naa, Ahmadu Ali, to ṣiṣẹ laye ijọba ologun Olusegun Obasanjo, kede afikun owo oúnjẹ ti akẹkọọ kọọkan yoo maa san.

Ali kede pe ijọba ologun igba naa ti mu ele ba owo oúnjẹ akẹkọọ lati naira kan ati aadọta kọbọ (N1.50k) si naira meji (N2:00k), ti afikun aadọta kọbọ (50k) si gun owo oúnjẹ naa.

Nigba ta n sọrọ rẹ yii, owo ribiribi ni aadọta kọbọ, koda, owo osu oṣiṣẹ ọba mii ko to aadọta kọbọ nigba naa.

"Ere ni, awada ni, ko jẹ ri bẹẹ, a ko ni gba, ẹ daa pada" ni ọpọ idahun táwọn akẹkọọ fi n fesi si ikede ele owo oúnjẹ naa.

Olori ẹgbẹ akẹkọọ nigba naa, Segun Okeowo, (to ti di oloogbe bayii lẹni aadorin ọdun) pe oniruuru ipade awọn akẹkọọ yika Naijiria lori ọrọ yii, ti wọn si fi ipinnu wọn ransẹ sijọba.

Àṣírí tó ń bẹ láàrín Oluwo àtàwọn ọ̀dọ́ Iwo tí wọ́n fi fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ dáàbò bo ààfin rẹ̀

Àjẹ́ ké lánàá, ọmọ kú lónìí ni ọ̀rọ̀ Tinubu àti ìṣẹ̀lẹ̀ Lekki Tollgate - Bode George

Bi ifẹhonuhan Ali Must...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Yoruba ni arise ni arika, arika si ni baba iregun, ohun ta ba ṣe lonii, yoo di itan bo di ọla.


Akoonu: Kii ṣe nilẹ Afirika nikan ni wọn ti ma n fi oju buruku wo o, bakan naa ni ọrọ ri ni awọn apa ibikan nilẹ India ati Asia.

Idi ni pe iwa idọti, nnkan ti eeyan ko gbọdọ danwo, ni wọn ma n pe e.

Ṣugbọn ṣa, o dabi ẹni pe 'masturbation' ni awọn anfaani kan to n ṣe fun ilera ẹda.

Abajade iwadii wa re e:

Gẹgẹ bi Cynthia Fogoe, onimọ nipa ibalopọ ṣe sọ, fifun ara ẹni ni adun tabi itẹlọrun ibalopọ, ni iwulo to n ṣe fun ara.

O sọ fun akọroyin BBC, Mobeeb Azar, lasiko ifọrọwerọ kan pe, awọn anfaani bayii lo n fun ni:

Bakan naa ni Dokita kan ni Naijiria,Chidinma Njoku, sọ pe:

Amọ Njoku fikun pe gbogbo nnkan to n dan kọ ni wura, ninu ọrọ titẹ ara ẹni lọrun fun ibalopọ.

Awọn abawọn tabi ewu to wa nibẹ nkọ?

Fogoe ṣalaye pe awọn ijamba kan wa ti iwa yii le ṣe fun awọn to ba n ṣe e.

Fun awọn ọkunrin to ba ma n se e, o ṣe e ṣe ko bẹrẹ sini nira fun wọn lati pẹ lori ibalopọ pẹlu obinrin.

Ti o  ba n ṣe e ni gbogbo igba, n ṣe ni o n sọ fun ọpọlọ rẹ pe ọna kan ṣoṣo (masturbation) to wa niyẹn lati ni itura ibalopọ.

Eyi tun tumọ si pe, o le nira fun nnkan ọmọkunrin awọn ọkunrin kan lati dide tabi duro fun igba pipẹ lasiko ibalopọ.

Fagoe sọ pe, awọn ọkunrin kan ti ẹ le ma damira lẹyin ibalopọ.

Ko tan sibẹ o, iwadii ijinlẹ kan tun sọ pe, wiwo fidio ibalopọ - to ṣaba ma n waye pẹlu titẹ ara ẹni lọrun, ma n ni ipa ti ko dara lara ọpọlọ.

Wiwo awọn fidio yii tabi fifun ara ẹni ni adun ibalopọ, ma n mu adinku ba bi ibalopọ ṣe ma n wu ọkunrin si pẹlu iyawo tabi ọrẹbinrin wọn.

Njẹ awọn obinrin ma n ṣe bẹ ẹ?

Iyalẹnu to wa nibẹ ni pe, ti ọpọ ba n ronu nipa 'masturbation', ọkunrin ni wọn ma n ro o si.

Ṣugbọn, Radhika Sanghani to jẹ akọroyin gba pe eyi ko ri bẹ ẹ.

O sọ pe "awọn obinrin ma n ṣe e, amọ wọn kii ṣaba sọrọ nipa rẹ".

Bakan naa lo sọ pe awọn obinrin kan ko ti ẹ jẹwọ ri pe awọ́n ma n se e tabi wọn ti ṣe e ri.

"Eyi jẹ ibanujẹ fun mi, nitori pe ọpọlọpọ obinrin ti ọjọ ori wọn le ni ogun ọdun, lo ni idalẹbi ati itiju to ma n tẹle ti wọn ba fi le sọ sita.

Paapa lati ọdọ ẹbi ati ile ijọsin wọn pẹlu.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn eeyan kii ṣaba sọrọ nipa fifun ara ẹni ni adun ibalopọ, paapa ni gbangba.


Akoonu: Kii ṣe ẹẹkan tabi ẹẹmeji, ni iroyin ti gbe e pe eefin ẹrọ amunawa ṣekupa mọlẹẹbi ni Naijiria.

Ọjọ Aje ni ile ẹjọ gbe idajọ kalẹ pe, ki ayalegbe naa san owo ọhun fun ayalegbe ẹgbẹ rẹ, Bunmi Ọdẹniyi, nitori pe eefin ẹrọ amunawa rẹ n wọ ile Ọdẹniyi, nile ti awọn mejeeji n gbe ni Gbagada, nilu Eko.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Lekan Kingkong: Níbikíbi tí mo bá wà, màá gbé àṣà Yorùbá ga

Ile ẹjọ sọ pe ẹsun naa n bẹ labẹ abala ti wọn pe ni 'aikọbi ara si nkan' labẹ ofin orilẹede Naijiria. Ofin naa fihan pe, ojuṣe aigbọdọ ma se ni ki o maa ro eto idẹrun alajọgbepọ rẹ mọ ti ẹ.

Ẹjọ naa to ti wa nile ẹjọ lati ọdun 2015, ni wọn gbe idajọ rẹ kalẹ lọjọ kẹfa, oṣu Kọkanla,.

Ile ẹjọ sọ pe ki alajọgbelepọ Ọdẹniyi san miliọnu meji Naira fun ipalara, aisan, idinilọwọ pẹlu ariwo, ti ẹrọ amunawa rẹ ọhun fa fun ẹnikeji, to jẹ alabagbele rẹ.

Awọn ohun to yẹ ki o ṣe to ba n lo ẹrọ amunawa rẹ

Ko jẹ tuntun mọ pe ọpọlọpọ ọmọ Naijiria lo gbọkan le ẹrọ amunawa fun ipese ina ẹlẹtiriiki ninu ile ati ibi iṣẹ wọn

Bẹẹni kii si ṣe ẹẹkan tabi ẹẹmeji, ni iroyin ti gbe e pe, eefin ẹrọ amunawa ṣekupa mọlẹbi ni Naijiria

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile ẹjọ kan ni agbegbe Ikẹja nipinlẹ Eko ti ni ki ayalegbe kan san miliọnu meji owo gba mabinu fun ayale ẹgbẹ rẹ nitori eefin ẹrọ amunawa.


Akoonu: Kii ṣe ẹẹkan, tabi ẹẹmeji ni iroyin ti jade nipa wọn pe awọn mejeeji n fẹ ara wọn.

Nibi oṣu melo kan ni awọn aworan kan jade sori ayelujara, eyi to ṣafihan rẹ pe awọn mejeeji sẹ igbeyawo.

Sugbọn, Lateef Adedimeji lasiko to n sọrọ lori eto kan lori tẹlifisan TVC sọ pe, ileeṣẹ kan ni awọn fi awọn aworan naa polowo ọja fun.

Mercy Aigbe, Lateef Adedimeji, Ayoola Ayolola kó sọ́wọ́ ìbéèrè kàbìtì, ó di gbọin!!!

Bakan naa ni Adebimpe naa sọrọ nipa ajọsepọ oun ati Lateef ninu ifọrọwanilẹnuwo kan to ṣe pẹlu BBC Yoruba laipẹ yii.

Awọn mejeeji sọ pe ọrẹ timọtimọ ni awọn, ti ko si si ọrọ ifẹ laarin awọn.

Adedimeji tẹsiwaju pe, lootọ ni oun ni afẹsọna, ati pe laipẹ yii ni ayẹyẹ igbeyawo oun yoo waye.

O ni o pẹ ki oun to fẹ iyawo sile nitori pe igbesẹ to gba ọgbọn ni, fun ẹni to ba jẹ oṣere, ko ma ba ṣe igbeyawo ti yoo pana ogo isẹ rẹ.

Ninu ifọrọwanilẹnuwo naa lo tun ti sọ pe, bi ere ṣise oun ati Odunlade Adekola ṣe jọ ara wọn jẹ iṣoro fun oun nigba ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ ere ṣiṣe.

Ìgbà akọkọ kọ niyii ti aworan igbeyawo ti jade nipa awọn mejeeji

O ni tako nkan ti awọn eeyan ma n sọ pe oun ma n ṣere bi Odunlade Adekola, Adedimeji sọ pe eyi gan-an lo jẹ wahala fun oun nigba ti oun ṣẹṣẹ bẹrẹ ere ṣiṣe.

O ni "Nitori pe lọpọ igba ti wọn ba fẹ ẹ pe oun, Adekola ni wọn kọkọ ma n pe.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Eyi lo mu mi tun ero ara mi pa. Ọpọ igba ni mo ma n wo Adekola, lati kiyesi bo ṣe n ṣere, ki emi le gba ọna mii ti ko jọ tiẹ yọ."

Ẹwẹ, nigba ti wọn beere lọwọ rẹ pe, bawo lo ṣe n mojuto iṣẹ, ti ko fi pa irinajo ifẹ rẹ lara, Lateef Adedimeji sọ pe, ko si ẹni kankan ti kii ṣe ẹlẹṣẹ. Ṣugbọn, eeyan gbọdọ kiyesara.

"Ko si oṣere to ma a sọ pe oun ko se aṣiṣe ri ."

O ni oun naa ti se aṣiṣe, ṣugbọn oun ati ololufẹ oun ma n bẹ ara awọn.

Gbajugbaja oṣere tiata, Motilọla Adekunle ló fi aya gbangba rẹ han lori èto ṣé o láyà.

Lakotan, o sọ pe ẹni ti oun n fẹ kii ṣe oṣere, ṣugbọn o mọ pe ere ni oun n ṣe , kii ṣe pe oun n fẹ obinrin ti ọrọ ifẹ ba jọ dawọn pọ ninu ere.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Gbajugbaja oṣerekunrin, Lateef Adedimeji ti papa sọrọ nipa ajọṣepọ to wa laarin oun ati akẹẹgbẹ rẹ obinrin ninu isẹ tiata, Adebimpe Oyebade.


Akoonu: Kii ṣe ọrọ abẹnu mọ pe kii ṣe gbogbo eeyan to ba wọnu ọdun kan nii jade nibẹ. Iku nii koju ẹbi jọ iku naa nii mu ki ogun ọmọde ma lee ṣere fun ogun ọdun.

Laarin ọmọ Yoruba, o ja, o mu awọn to fẹ mu lọ kọdun to kasẹ nlẹ. Kii ṣe pe agbo Yoruba nikan lo ti ṣẹlẹ kaakiri ẹya agbaye lo ti ṣ'ọṣẹ ṣugbọn a kan mu wa si iranti yin, awọn to ṣẹlẹ nigimu Yoruba.

'Àṣà wa l'Ekiti ló dára jú lórílẹ̀èdè Nàìjíríà'

Lagbo oṣere tiata Yoruba lorilẹede Naijiria, iku naa da bira diẹ lọdun 2019 ti o n pari lọ yii. Diẹ lara awọn eekan oṣere tiata to jade laye lọdun 2019 ree.

Fasasi Olabankewin "Dagunro"

Ko ṣee rọ sẹyin ni alagba Fasasi Ọlabankẹwin ti ọpọ mọ si Dagunro ninu sinima ede Yoruba.

Ilu Oṣogbo lo dakẹ si ni ọjọ kẹtala oṣu kẹfa ọdun 2019.

Aisan ranpẹ ni iroyin sọ pe o ṣe agba oṣere naa ki o to dagbere faye.

Ọmọ aadọrin ọdun ni baba Dagunro nigba ti iku de.

Funmilayọ 'Ijẹwuru'Ogunṣọla.

Arabibnrin Funmilayọ Ogunṣọla ti ọpọ mọ si Ijẹwuru ku ni ọjọ Aje, ọjọ kẹrin oṣu keji ọdun 2019 ni ilu Ibadan.

Ọmọ ọdun mejidinlọgọta ni Ijẹwuru ki o to jade laye.

Gbajugbaja oṣere ni, ọkan lara awọn iyawo agba oṣere to ti wọ kaa ilẹ lọ, Ishọla 'I show pepper'Ogunṣọla lo jẹ.

Bi a ba taju kan diẹ wo ita kuro lagbo awọn oṣere Tiata, lara awọn ti iku alumuntu nawọ mu niyii.

Pius Adesanmi

Ọjọgbọn ati onkọwe to gbayi kaakiri agbye ni Pius Adesanmi.

Oun si ni oludari ẹka ẹkọ nipa ilẹ Afirika ni fasiti Carleton lorilẹede Canada.

Inu baluu Ethiopian Airlines to ja ni ọjọ kẹwa oṣu kẹta ọdun 2019 ni Pius ti jẹ ipe ọlọjọ.

Gbenga 'Burger' Akintunde

Ni Ọjọbọ ọjọ kẹta oṣu kini ọdun 2019 ni Gbenga 'Burger'Akintunde jade laye.

Gẹgẹ bi a ṣe gbọ, Ọgbẹni Akintunde funrarẹ gan lo lọ si ileewosan lati sọrọ nipa aisan iba to n ṣe e. Ohun ti yoo ṣẹlẹ lẹyin rẹ ni iroyin iku rẹ.

Ọmọ ọdun mẹtadinlaadọta ni ki ọlọjọ to de.

DJ Xgee

Gbajugba aforindabira nibi ayẹyẹ ti oyinbo n pe ni DJ ni DJ Xgee.

Ni ọjọ kini ọdun 2019 ni iroyin iku rẹ gbode lẹyin to lọ kopa ni ode ayẹyẹ kan.

Iroyin sọ pe oun funra rẹ gan gbẹmi ara rẹ lẹyin to kọ iwe ibanilọkanjẹ...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Wọn ni iku doro, iku naa ni ko jẹ keyi to gbo keke o jobi to gbo kẹkẹ.


Akoonu: Kiki to jẹ ọmọ ọmọ ọmọ Oloye Obafemi Awolowo gẹgẹ bi Seyi na ṣe jẹ to si jẹ ọkan lara awọn oludije ninu ile BBNaija ni Kiki sọ pe Seyi ti ṣe nnkan iwuri lati igba to ti wa nilu ile.

End of Instagram post, 1

Kiki to sọrọ loju opo Instagram rẹ, lo rọ awọn eeyan lati dibo fun Seyi nibayii to kudiẹ ki eto naa pari.

Ẹnikan ninu Seyi tabi Mike Edward, Mercy Eke, Chemeka 'Frodd' Okoye, ati Kola 'Omashola' Oburoh ni yoo jawe olubori lori eto ọhun lọjọ Aiku.

Ṣugbọn bi ọrọ gangan an lọrọ ọhun, nitori alaga awọn awakọ nipinlẹ Eko, Musiliu Ayinde Akinsanya ti ọpọ mọ si MC Oluọmọ ni tirẹ ni Mike loun dibo fun un.

Bakan naa lo rọ awọn ọmọ Naijiria lati dibo fun Mike ko le wọle.

Koda MC Oluọmọ kọ nọmba Mike gadagba sori opo Instagram rẹ fawọn ololufẹ rẹ pe ki wọn dibo fun Mike.

"A gbúdọ̀ wẹ̀ ọmọ tuntun pẹ̀lú epo pupa, kàìnkàìn ìbílẹ̀ àti ọṣẹ dúdú'

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ti eegun ni ba mọọ jo, ori a ya atọkun. Gẹgẹ bẹẹ lọrọ ri pẹlu ọkan lara ọmọ igbakeji Aarẹ orilẹeede Naijiria, Kiki Osinbajo pẹlu ọrọ to sọ nipa eto agbelewo BBNaija.


Akoonu: Kingsley Madukwe tii se ẹni ogoji ọdun ti n kawọn pọnyin rojọ ni olu ileesẹ ọlọpa to wa nilu Abẹokuta, nipinlẹ Ogun lori ẹsun pe o lu iyawo rẹ, Glory Madukwe pa tori ibinu.

Atẹjade kan ti alukoro fun ileesẹ ọlọpa ipinlẹ Ogun, Abimbọla Oyeyẹmi fisita lori isẹlẹ naa salaye pe, ọkunrin naa, lo gba iyawo rẹ, ti oun naa jẹ ẹni ogoji ọdun, ni igbati lasan, ti onitọun si gba ibẹ dagbere faye.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Atẹjade naa ni ohun suusu ni esu su mọ tọkọtaya yii lọwọ, ti wọn ti bi ọmọ mẹjọ fun ara wọn, nigba ti ọmọ osu kan ti iyawo gbe dani n sọkun, amọ ti obinrin naa kọ lati fun ni ọmu, ko lee dakẹ ẹkun.

Niwọn igba ti ibinu ko si mọ pe olowo oun ko lẹsẹ nilẹ, bi obinrin naa se dide lai dahun si ọrọ ọkọ rẹ pe ko fun ọmọ to n sunkun lọyan, ti obinrin naa si fi ọkọ gun lagidi, to n wọ inu ile lọ, ni ibinu ba gba ọkan ọkunrin yii, to si ba iyawo rẹ wa igbati.

Gẹgẹ bi Oyeyẹmi ti wi, igbati olooyi ti ọkunrin ọlọkada naa fun aya rẹ lo mu ki obinrin naa, to ti n saroye tẹlẹ pe o rẹ oun,  mu idi lọ silẹ to si gba ibẹ jẹ ipe Ọlọrun.

Oyeyẹmi ni aago mọkanla aabọ alẹ ni isẹlẹ naa sẹlẹ, ti Baalẹ adugbo naa si fi isẹlẹ yii to ileesẹ ọlọpa leti, eyi to mu ki ọwọ tete tẹ ọkunrin naa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ibinu ko mọ pe olowo oun ko lẹsẹ nlẹ, bẹẹ si ni ibinu isẹju kan maa n sọ ile alayọ di kikan.


Akoonu: Kini Vitamin?

Oniruuru ilana itọju ni àwọn eniyan ti pero lati koju aarun Covid-19.

Hydroxy chloroquine, Ivermectin ati Vitamin D - gbogbo rẹ ni wọn ti ṣe agbeyẹwo rẹ. Ti wọn si pete rẹ pe o  le ṣiṣẹ, sugbọn ko si iwadii to ju ti ilana sayẹnsi lọ.

Ṣugbọn lori ayelujara awọn iwadii ti ko tẹwọn to ni awọn eniyan yoo maa pin ti awọn obayejẹ miran naa yoo si bẹrẹ si ni lo o ni ilodi.

Ariwisi le wa lori pe Vitamin D le wulo fun itọju tabi lati da abo bo eniyan lori Covid-19.

Vitamin D ni iṣẹ ribiribi lara eroja to n dabo bo ara ti ijọba ilẹ Gẹẹsi si ti ni ki gbogbo ọmọ ilu gba oogun rẹ to ba di asiko ojo, ki awọn to jọ pe wọn ko ni Vitamin D to pe lara maa lo titi ọdun yoo fi yipo. Sugbọn titi di asiko yii ko tii si ẹri aridaju pe Vitamin D le wo aisan kankan tabi dena rẹ, sugbọn ko tumọ si pe ko ni wulo lọjọ iwaju

Ko si ǹkan to jọ Corona Virus ni Ivory Coast.

Ọwọ́ agbófinró tẹ obìnrin tó gbé 'cocaine' sínú ojú ara rẹ̀ l'Abuja

Ǹjẹ́ mo tílẹ̀ ti ní àrùn Coronavirus?

Àwọn olúlùfẹ́ fí ìbòjú fi ẹnu ko ara wọn ní  Philippine

Njẹ mo ni lati bẹrẹ si ni lọ Vitamin D?

O ye wa pe ọpọ awọn to n sọ ọrọ yii lori ayelujara bẹrẹ bi imọran ni. Sibẹ awọn miran tun gbe kọja ero yii, gẹgẹ wọn ṣe gbe soju opo Reddit pe ijọba ko tilẹ mẹnuba iṣẹ ribiribi ti Vitamin D n ṣe, sugbọn ti wọn gbajumọ ọrọ abẹrẹ ajẹsara ati bi ọlọpaa ṣe n tọ pinpin ara ilu bakan naa ni wọn tun naka wọn ko kọju mọ ọrọ Vitamin D nitori ajọ WHO ń gba owo lọwọ awọn ile isẹ apoogun nlanla8

Ṣugbọn ijọba ti lọ n moju to awọn ojuutu itọju miran ti owo rẹ ko gani lára bí dexamethasone ti aridaju wa fun nigba kan ati awọn Vitamin ti wọn n ri ọkẹ aimọye poun.

Kini iwadii sọ?

Ọpọ awọn iwadii lo ti fi asepọ han laarin Vitamin D ati Covid sugbọn iwoye olukuluku ni ẹri wọn- eyi tumọ si pe nkan ti o ba sẹlẹ si awọn to ni Vitamin D to pọ ati eyi to kere lai fi nkan miran kun ni ẹri olukuku.

Ẹri iwadii yii fi han pe awọn ipin mejeeji le ma ni anito vitamin D ti Covid is le mu wọn, awọn arugbo, awọn to sanra, ati awọn eniyan dudu.

Ko daju boya awọn...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn iroyin ofege ati irọ gbode lori ọrọ Covid ati itọju rẹ. Sugbọn nigba miran iroyin ti ko tọna a maa jẹyọ ninu imọ to ni ootọ diẹ ninu, eyi si maa n nira lati koju.


Akoonu: Kini aduru gbogbo ero yii n bọ wa ṣe lEko lati ariwa ni ibeere awọn eniyan

Agbẹnusọ ile-iṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko, Bala Elkanah ni awọn gbe igbeṣẹ naa leyin ti awọn ti ṣe iwadii iru eniyan ti wọn jẹ.

Elkanah fikun un wi pe lara awọn ọgọfa yii ti wa ni ipinlẹ Eko tẹlẹ. amọ ti wọn lọ si ile, ti wọn si padawa si Eko ni ibi ti wọn ti n ṣe iṣẹ ojo wọn.

Bakan naa lo ni ko si ewu kankan nitori ounjẹ ojo wọn ni awọn ti wọn mu naa wa wa si ipinlẹ Eko.

Àwọ̀n ọlọ́kadà 123 láti Jigawa kìí se àwọn agbésùnmọ̀mì-Ọlọ́pàá

Adari eto to n bojuto ayika ni ipinlẹ Eko, Yinka Egbeyemi ti ni awọn ọlọkada to le ni ọgọfa to wa lati ipinlẹ Jigawa wa si ipinlẹ Eko kii ṣe agbesunmọmi tabi ọdaran.

Egbeyemi lasiko to n ba BBC sọrọ ni pe iwadii awọn fihan wi pe irọ patapata ni iroyin to sọ pe awọn agbesunmọmi ti wọ ipinlẹ Eko.

Ninu ọrọ rẹ, O ni idi ti awọn fi fi oju wọn lede ni lati fi ọkan awọn eniyan balẹ wi pe ko si ewu loko longẹ, ati pe awọn ọlọkada to wa ni ọgọọrọ si ipinlẹ Eko, wa ṣiṣẹ ounjẹ ọjọ wọn.

Amọ, o fikun un wi pe ko ba ofin ipinlẹ Eko mu, ki ọgọọrọ eniyan wọ ipinlẹ Eko lati ṣiṣẹ wiwa ọkada lai ni iwe aṣẹ tabi papakọ ti wọn ti n ṣiṣẹ.

Adari eto to n bojuto ayika ni ipinlẹ Eko naa wa parọwa si awọn eniyan lati fi ọkan balẹ wi pe, ko si ẹwu fun awọn ara ipinlẹ Eko ati wi pe o ṣeeṣe ki wọn fi awọn ọlọkada yii silẹ laipẹ.

Àjọ tó ń mójútó àyíká l'Eko mú 123 ọlọ́kadà tó ń bọ̀ láti Jigawa

Ibeere nla ti awọn eniyan ipinlẹ Eko n beere ni pe kini gbogbo wọn fẹ wa ṣe ni Eko?

Ajọ to n ri si imọtoto ayika atawọn iwa ọdaran mii nipinlẹ Eko (Lagos State Environment Sanitation and Special Offenses Taskforce) ti mu awọn ọdọmọkunrin mẹtalelọgọfa ti wọn n bọ wa siluu Eko lati ipinlẹ Jigawa pẹlu alupupu wọn ti ọpọ mọ si okada lọjọ Ẹti.

Alaga ajọ LSESSOT, Yinka Egbeyemi ṣalaye pe ajọ naa mu awọn eeyan naa pẹlu ọkọ akẹru ti wọn wa ninu rẹ lagbegbe Agege lẹyin tawọn olugbe ilu Eko kan ta wọn lolobo pe ihuwasi awọn ọdọmọkunrin naa le ṣakoba fun eto aabo niluu Eko.

Ajọ naa gbe awọn ọkunrin naa lọ si olu ileeṣẹ wọn l'Oshodi fun...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ile iṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko ni awọn ti fi awọn ọlọkada to le ni ọgọfa to wa lati ipinlẹ Jigawa wa si ipinlẹ Eko silẹ nitori wọn kii ṣe ọdaran.


Akoonu: Kini aduru gbogbo ero yii n bọ wa ṣe lEko lati ariwa ni ibeere awọn eniyan

Awọn eniyan mẹtalelọgọfa naa ni ile-isẹ eto aabo ayika ni ipinlẹ Eko fi panpẹ mu, ti wọn si fi ọrọ wa lẹnu wo, lẹyin ti awọn eniyan ta ile-isẹ aabo naa lolobo pe, awọn eniyan wọ ipinle Eko ni ọgọọrọ.

Agbẹjọro fun awọn ọlọkada naa, Abdullahi Yakubu sọ wi pe, ijọba ipinlẹ Eko gbọdọ san owo gba ma binu fun wọn, nitori wọn ti wọn mọle lọna aitọ, lai se pe wọn jẹ ọdaran.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Bakan naa ni wọn n beere fun ọkada wọn ati awọn ohun to jẹ ini wọn, ti ile-isẹ ọlọpaa ipinlẹ Eko gba lọwọ wọn lasiko ifọrọwanilẹnuwo.

Awọn ọlọkada naa ni itimọle awọn tako ofin Naijiria to fun awọn ọmọ bibi orilẹede yii ni anfaani lati lọ lati ipinlẹ kan si omiran, lai si ẹru tabi ipalara.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn eniyan mẹtalelọgọfa lati ipinlẹ Jigawa to wọ ipinlẹ Eko lẹkan soso pẹlu ọkada wọn, ti n beere fun biliọnu kan naira lọwọ ijọba ipinlẹ Eko pẹlu ẹsun pe wọn fi iya jẹ wọn.


Akoonu: Kini o mọ nipa Jimi Agbaje to n dije fun Gomina ipinle Eko

Ó lọ sí ilé-ìwé St Mary's Private School, ilú Eko àti Corona School ní Apapa fún ilé ẹkọ́ alákọbẹ̀rẹ̀, Gregory's College ní ìpínlẹ̀ Eko fún ilé ẹkọ girama, ó tún lọ sí ilé-ìwé fásìtì ilé Ifẹ tó ti di Awololwo University Ile-Ifẹ níbi tó ti kọ ẹkọ́ ìmọ̀ ìpoogùn (Pharmacist).

Yatọ sí pé Jimi Agbaje jẹ́ ìlúmọọká olóṣèlú síbẹ̀ ó ti fi àmì hàn nínú ìṣẹ́ tó yàn láàyò gẹ́gẹ́ bii apòògùn ó ṣì tún  jẹ́ olùdássílẹ̀ JayKay Pharmaceutical àti Chemical ti ó sì jk olùdari titi di ọdún 2005 nígbà ti ó rárí wọn agbo òṣèlú. Oun ní olùdarí Vigeo Holding, akọweé gbogbogbò fún ẹgbẹ́ apòògùn lórílẹ̀-èdè Naijíríà 1989-1993, alága ẹgbẹ olóògùn Nàìjíríà ní ìpínlẹ̀ Eko 1994-1997.

Kini o mọ nipa Jimi Agbaje to n dije fun Gomina ipinle Eko

Jimi Agbaje lágbo òṣèlú

Olujimim Agbaje bẹ̀rẹ̀ Oselú pẹ́lú jíjàjàgbara nígbà ìdìbò Mohood Abiola ti wọn yí dànù pẹ̀lú àwọn Pat Utomi, Asue Ighodalo, Oby Ezekwesili sì ṣe ṣẹ́ ìjagbara Lẹ̀yìn tó bẹ̀rẹ̀ òṣèlú lọ́dún 2007 ní ó kọ̀kọ́ wọ ẹgbẹ́ òṣèlú Action Congress, lẹ̀yìn náà ló lọ sí ẹgbẹ́ òṣèlú Democratic Peolple Alliance(DPA), nínú ẹgbẹ́ yìí ní Agbaje tí kọ́kọ́ gbégbá ìdìbò gómìnà ìpínlẹ̀ Eko èyí tó pada jámọ Babatunde Fashola lọ́wọ́.

Ó wà lára àwọn olùdíje gomínà mọ́kànlá tó pẹ̀yìda kúrò nínú ẹgbẹ́ òsèlú Action Congress lọdún 2007, lásìkò tí wọn fẹ̀sùn kan pé gómìnà tẹ́lẹ̀rí Bola Tinubu tí ni ẹni ami òróró tó yàn láti gbajọba lẹ́yìn rẹ̀ kí wọn to ṣe ìdìbò abẹ́lé

Kini o mọ nipa Jimi Agbaje to n dije fun Gomina ipinle Eko

Ó kúrò nínú ẹgbẹ́ DPA lọ́dún 2011 láti darapọ̀ mọ Peoples Democratic Party (PDP) lẹ́yìn ti INEC yọ orukọ ẹgbẹ́ náà kúrò nínú ẹgbẹ́ òṣelú.

Ní ọjọ keje oṣu kejila ọdun 2014 ó jáwé olúborí gẹ́gẹ́ bíi olúdije gómínà lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ oṣèlú PDP fún ọdún 2015 lẹ́yín to fẹ́yìn Musiliu Obanikoro jánlẹ̀ níbi idibo kòmẹsẹyọ.

Kini o mọ nipa Jimi Agbaje to n dije fun Gomina ipinle Eko

Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ alábojuto lórí gbàrọgudù òògùn oyìnbo (1989-1993)

Olùdarí ilé iṣẹ́ apòògùn Jaykay Pharmaceutical & Society Ltd

Olúdari Viego...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Olujimi Joseph Kolawole Agbaje ti gbogbo ènìyàn mọ̀ sí jẹ  ní a bí ní ọjọ́ kejì, oṣù kẹta ọdún 1957 sí ìdílé olóyè Julius Kosebinu tó jẹ òsíṣẹ́ ilé ìfowópamọ àti abilekọ Magret Olabisi to jẹ́ olùkọ́, àbíkejì nínú ọmọ márùn ni ọmọ bàbá rẹ̀ sì ni Segun Agbajé tó jẹ́ aláṣẹ àti olùdárí ilé ìfowópamọ́ GTbank.

Ilé ẹkọ́ ti Jimi Agbaje ti lọ


Akoonu: Kinihun oloola iju kuro lẹran aa sin ninu ile

Ọmọ aadọrin ọdun kan lo ti gbẹmi mi, nigba ti ọkan lara awọn kiniun ti o n ṣe itọju fun se ikọlu sii ni orilẹ-ede South Africa.

Okunrin naa, Leon van Biljon, ni o wọ ile awọn kiniun naa lọ, ni igba ti o fẹ tun odi ti o yi ile naa ka se, ki kiniun naa to kọluu lati ẹyin.

Kiniun kii se ara awọn ẹranko ti o yẹ ki awọn eniyan maa sin ninu ile.

Ikọlu yi lo waye ni Mahala View Lodge, ti o jẹ ile oloogbe naa, ni ila-oorun Pretoria.

Gẹgẹ bi iroyin ti o tẹwa lọwọ, bi Leon ṣe n tu odi naa se, ti o si kọ ẹyin si awọn kiniun ti oun se itoju fun, ni ọkan lara wón bu u jẹ ni ọrun.

Lẹyin ti eyi sẹlẹ ni awọn oṣiṣẹ ti o wa ni ayika yin ibọn lu mẹta ninu awọn kiniun naa, ti wọn si ku.

Awọn oṣiṣẹ yi pinnu lati yin ibọn fun awon ẹranko naa lọna lati gbe oku rẹ kuro ni ibẹ.

Agbẹnusọ fun awọn ọlọpaa, Connie Moganedi, si ti fi idi ọrọ naa mulẹ.

O sọ pe, Leon figbe ta nigba ti ọkan lara awọn kiniun rẹ kọlu u, ki awón eniyan ayika ibẹ to fi ibọn pa meta ninu awọn kiniun naa, sugbon, ẹpa ko gboro mọ.

Iku oloogbe yi ti mu ki awọn o n woye ohun to n sẹlẹ lawujọ wi pe, kiniun kii se ọkan lara ẹranko ti o yẹ ki awọn eniyan maa sin ninu ile.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọkunrin naa ti gbogbo eeyan mọ si "The Lion Man" ni Pretoria fẹ tun ile kiniun rẹ ṣe lo ba gba ekuru jẹ lọwọ ẹbọra.


Akoonu: Kinihun yii ni wọn ta ajọ LASSESSO lolobo pe o wa ni agbegbe Muri Okunola ni Victoria Island l'Eko.

Bawo ni ọrọ kinihun yii ṣe jẹ? Ó di dandan kí ará India yìí sọ ìdí tó fi ń sìn kìnìhún- Egbeyemi

Ó di dandan kí ará India yìí sọ ìdí tó fi ń sìn kìnìhún- Egbeyemi

Ọgbẹni Yinka jẹ ko di mimọ pe ẹni ti awọn kọkọ fi ọwọ ofin mu ni arakunrin Hausa to n ṣọ ile ti Kinihun wa ọhun to si kẹnu bọ ọrọ fun awọn lẹyin ti wọn bi i leere pe ki lode ti ko fọ̀hun fawọ́n tọrọ kan pe oun n ṣọ Kinihun ninu ile.

Ọgbẹni Yinka sọ fun BBC Yoruba pe aṣọgba ile naa lo fidi rẹ mulẹ fun awọn to jẹ ki wọn mọ pe lati orilẹede Cameroon ni ọga oun to jẹ ara ilẹ India ti ru Kinihun yii wọle wa si Naijiria.

Lara iwadii ti ajọ LASSESSO ṣe, wọn ri i pe, arakunrin India yii n ṣiṣẹ pẹlu ileeṣẹ kan, Sterlin Global. Ileeṣẹ yii kan naa lo gba ile fun arakunrin naa.

Ẹwẹ, a gbọ pe lati inu oṣu keji ọdun ni ileeṣẹ ti gba ile ṣugbọn arakunrin naa kii fibẹẹ gbe ile ọhun titi di asiko yii.

Aṣọgba ile naa sọ fun ajọ LASSESSO pe ẹnu ẹnu ni ga oun fi ni oun fẹ tun ile naa ṣe daadaa ko le dun gbe ṣugbọn ko tii tun un ṣe di oni.

Wọn ni nigbati ọrọ kan eti onile ni onile kọwe ranṣẹ si ọdọ awọn ti wọn si bẹrẹ si ni gbe igbesẹ.

Ni kete ti wọn yin oogun akuniloorun meji to lagbara lu Kinihun yii to si moorun lọ ni wọ́n gbe e kuro nile naa ti wọn si gbe e lọ si ọgba ti wọn n ko ẹranko inu igbo si.

Ọgbẹni Yinka ni awọn gba ipe kan nigba ti wọn de ọfiisi wọn ti ni naa si ni oun n bọ pẹlu olowo Kinihun yii lati wa ba wọn ni gbolohun.

"Lọ́gán ti a ba ti ba ara India ọhun ni gbolohun tan la o gbe ẹjọ naa kuro lọdọ tiwa sọwọ awọn agbofinro tọrọ̀ kàn".

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Adari igbimọ amuṣẹya fun ajọ alatunṣe agbegbe ni ìpínle Eko, Lagos Environmental Sanitation & Special Offences,  Yinka Egbeyemi salaye fun BBC Yoruba pe awọn n reti olowo Kinihun VI.


Akoonu: Kinni a mọ nipa ọmọ ọba tuntun Ilẹ Gẹeṣi to n bọ yii?

Nigba wo ni wọn yoo bi ọmọ yii?

Meghan fun ra rẹ ti sọ tẹlẹ pe ipari oṣu kẹrin tabi ibẹrẹ oṣu karun un ọdun 2019 ni ọmọ tuntun yii yoo de.

Ohun to ku ni lati maa foju sọna si igba ti ọmọ naa yoo de.

Ṣe ọmọbinrin abi ọmọkunrin ni?

Ta lo mọ!

Ẹnikan ko tii mọ boya akọ tabi abo ni wọn yoo bi nitori wọn ko tii figba kan sọ iru ọmọ to wa ninu Meghan.

Meghan ti sọ fun awọn ololufẹ nigba to ṣabẹwo si agbegbe Merseyside pe awọn ko tii mọ boya akọ tabi abo lọmọ to wa ninu oun.

Nibo ni Meghan yoo bimọ si?

Ṣe ẹ ranti bi Ọmọ ọba William ati aya rẹ Catherine ṣe n jade lati ile iwosan St Mary's niluu London?

Awọn iwe iroyin kan sọ pe o ṣeeṣe ki Ọmọ ọba Harry ati aya rẹ maa bimọ sibẹ nitori ailefarapamọ nile iwosan ọhun.

N jẹ ẹnikan mọ orukọ ọmọ yii?

Ibeere nla leyi, ko si ilana fun orukọ awọn ọmọ ọba Ilẹ Gẹẹsi.

Orukọ baba rẹ n kọ?

Ọmọ yii le maa nilo orukọ baba rẹ nitori ọmọba tabi ọmọbabinrin ni yoo maa jẹ nigba ti wọn ba bii.

N jẹ ọmọ yii le di ọba ile Gẹẹsi lọjọ iwaju?

Bẹẹ ni ṣugbọn awọn ọmọ ọba mẹfa lo wa nilẹ siwaju rẹ ti awọn naa le jọba.

Njẹ ọmọ yii le jẹ ọmọbibi ilẹ Amẹrika?

Bẹẹ ni, nitori ọmọ ilẹ Amẹrika ṣi ni mama rẹ Meghan, fun idi eyi, ọmọ naa laṣẹ lati jẹ ọmọbibi orilẹede Amẹrika.

Bakan naa, ọmọ yii yoo laṣẹ lati jẹ ọmọ orilẹede meji nitori baba rẹ Harry jẹ ọmọ ilẹ Gẹẹsi.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Lẹyin oṣu mọkanla ti wọn ṣe igbeyawo, Ọmọ ọba Sussex ati aya rẹ,  Harry ati Meghan n reti ọmọ tuntun laipẹ.


Akoonu: Kiprotich gba aadọta ẹgẹrun dọla gẹgẹ bi ẹbun fun sise ipo kíní

Eni ti o se ipo kini ninu idije ọun ni Abraham Kiprotich ti o jẹ ọmọbibi ilẹ Faranse sugbọn ti o n soju  orilẹede Kenya. Ó  jẹ ẹbun aadọta ẹgbẹrun dola. Kiprotich pari ere ọun ti o jẹ ogoji ati meji kilomita ni iwọn wakati meji, isẹju mọkanla ati isẹju aaya mẹrin.

Ọmọ orilẹede Ethiopia lo se ipo kini labala awọn obirin

Obirin akọkọ to gbegba oroke ninu ididje ọun ni Herpha Guta lati orilẹede Ethiopia.

Ilya Pam ni ọmọ orilẹede Naijiria to gbegba oroke ni abala ti idije abẹle.

Awọn eniyan mejeeji ti wọn bọ si ipo keji ati ipo kẹta naa wa lati orilẹede Kenya.

Orisirisi awọn eniyan lọmọde lagba ni wọn kopa ninu idije ọun. Awọn ọdọmọde meji, ọmọ ọdun mẹjọ ati ọmọ ọdun mọkanla ti wọn kopa ni wọn gbiyanju lati rin kilomita mejilelogun.

Awọn ọdọmọde meji yii se bẹbẹ ninu ere asayipo ọun

Nigba ti o n sọ̀rọ̀ nibi ayẹyẹ ọun, Gomina ipinlẹ̀ Eko, ọ̀gbẹ́ni Akinwumi Ambode sọ pe, awọn o gbiyanju lati rii pe akopa ọmọ orilẹede Naijiria lo gbegba oroke ninu ididje ti ọdun to n bọ̀.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ayẹ̀yẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀ ni pẹrẹu lẹyin ti awọn oludije ati awọn akopa miiran ti n de ibudo ayẹyẹ fun idije ọun ti awọn ti wọn jawe olubori si ti foju han.


Akoonu: Kloe ni oun ko fẹran ọkunrin to ba ti pupa ju, bikose dudu, pẹlu afikun pe, oun maa n gun ọkada tabi wọ ọkọ ero tẹlẹ, amọ nibayii, ko seese mọ.

O fikun pe, oun kii bikita nipa ohunkohun tẹlẹ, sugbọn ni bayii, oun ti mọ ibiti oun fẹ de nile aye, ti oun si ti n sisẹ tọọ.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Nigba to n salaye awọn ohun to nifẹ si, Kloe ni oun fẹran lati maa se ounjẹ, oun kii mu oogun oloro, dipo ti oun yoo ba fi mu, yoo dara ki Ọlọrun kuku pe oun sọdọ.

O tẹsiwaju pe, oun fẹran lati maa wa nibi ti omi ba wa, tori omi maa n mu oun roun jinlẹ daada.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Kloe Oluwabusayọ, tii se ara awọn to lọ si BB Naija salaye fun BBC Yoruba pe, ko si ọrọ ifẹ kankan laarin oun ati KB inu BB Naija.


Akoonu: Klopp ni ko si iyatọ laarin awọn agbabọọlu ilẹ Afirika ati awọn agbabọọlu yooku lagbaye" bi awọn anfani to wa fun awọn yooku ba si silẹ fun awọn naa

Agbabọọlu ilẹ Afirika, George Weah to ti di aarẹ orilẹede Liberia bayii nikan ni agbabọọlu ti osi gba ami ẹyẹ yii lasiko to fi n gba bọọlu jẹun fun Monaco lorilẹede France.

Klopp lasiko to n dahun ibeere lori boya Mane tabi Salah lee gba ami ẹyẹ agbabọọlu to gbayi julo lagbaye, Ballon d'Or, sowipe "Afirika n reti ami ẹyẹ yii, orilẹede Germany pẹlu ti n reti rẹ fun ọpọlọpọ ọdun. Ọna yoowu ti a ba lee gba lati se iranwọn ni a o se."

Agbabọọlu ilẹ Afirika, George Weah to ti di aarẹ orilẹede Liberia bayii nikan ni agbabọọlu ti osi gba ami ẹyẹ agbabọọlu to gbayi julo lagbaye, Ballon d'Or

Klopp ni oun faramọ bi ajọ ere bọọlu ni Afirika, CAF ye yi akoko idije ife ẹyẹ Afirika pada kuro ni osu kini si osu kẹfa eyi to ni yoo fun awọn agbabọọlu to wa lati ilẹ Afirika lanfani ati lee wọ awọn liigi to lamilaaka lagbaye.

Gẹgẹbii Klopp se sọ, " Ko si iyatọ laarin awọn agbabọọlu ilẹ Afirika ati awọn agbabọọlu yooku lagbaye" bi awọn anfani to wa fun awọn yooku ba si silẹ fun awọn naa.

Goolu mejilelọgbọn ni Salah ti gba wọle fun Liverpool ni saa yii

Nibayii naa, Mohammed Salah ti gba ami ẹyẹ agbabọọlu to yanranti julọ fun igba keji ni sisẹ-n-tẹle bayii nilẹ Gẹẹsi.

Igba mejilelọgbọn ni Salah ti gba bọọlu wọnu awọn fun gbogbo ifẹsẹwọnsẹ to ti gba fun Liverpool ni saa yii.

Ni ọjọ abamẹta ni ikọ agbabọọlu Liverpool ati Manchester United yoo maa waako lati mọ ẹni ti yoo se ipo keji ninu atẹ igbelewọn liigi Premiership ilẹ Gẹẹsi.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Olukọni ẹgbẹ agbabọọlu Liverpool, Jurgen Klopp ti seleri lati ran awọn agbabọọlu rẹ meji Sadio Mane ati Mohamed Salah lati di agbabọọlu to lee gba ami ẹyẹ agbabọọlu to gbayi julo lagbaye, Ballon d'Or.


Akoonu: Ko daju pato iye awọn akeko ti wọn ji gbe.

Ninu atẹjade kan lati ọdọ Abdullahi Bego to jẹ agbẹnusọ fun Gomina ipinlẹ naa, o ni wọn gba awọn ọmọbirin naa la lẹgbẹ Geidam, ilu kan to sun mọ bode pẹlu ipinlẹ Borno.

Akẹkọ mẹ́rìndínlọ́gọ́rin ni wọn doola, ti wọn si ri oku mẹji ninu wọn.

O kere tan akẹko mẹtala ni wọn o ti ri.

Nigba ti o'n ba awọn oniroyin sọrọ, Babagana Umar to jẹ obi ọkan lara awọn ọmọ ti wọn doola, sọ wi pe ''Orin ọpẹ gba ẹnu wa bi wọn ti ṣe da awọn ọmọ wa pada. Oun to bani ninu jẹ ni wi pe awọn meji ku ninu wọn. A o si gbọ alaye bi wọn ti ṣe ku"

Naijiria ko gbagbe iṣẹlẹ Chibok nibi ti Boko Haram ti ji awọn ọmọ ile ẹkọ obirin

Ṣaaju ni aarẹ Muhammadu Buhari ti paṣẹ fun awọn ologun ati ọlọpaa lati rii wi pe wọn gba akoso nnkan ni ile ẹkọ naa.

Aṣẹ na waye lẹyin nigba ti iroyin gbalẹ pe ọmọ ile ẹkọ mẹ́rìndínlọ́gọ́rin ni Boko Haram ji gbe lọjọ aje.

Ẹyinwa igba naa ni minisita meji labẹ ijọba yii ṣe abẹwo si ile ẹkọ naa nirọlẹ ọjọbọ.

Awọn ọmọ orilẹede Naijiria ko gbagbe iṣẹlẹ Chibok nibi ti Boko Haram ti ji awọn ọmọ ile ẹkọ obirin ọ̀tàlénígba le mẹwaa gbe lọdun 2014.

Niṣe ni iṣẹlẹ naa mu ki oju awujọ agbaye ṣi si wahala idunkokomọni Boko Haram ti o ti to ọdun mẹsan to bẹrẹ bayi.

Awọn iroyin ti ẹ lee nifẹẹ si:

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ijọba ipinlẹ Yobe ti kede pe ile iṣẹ ologun Naijiria ti doola ẹmi awọn ọmọ akẹẹkọ obirin ile ẹkọ Government Girls Science Technical College, Dapchi ti Boko Haram jin gbe lalẹ ọjọ aje.


Akoonu: Ko din ni irinwo o le mẹsan eeyan ti wọn ti mu ni ipinlẹ Kwara, Plateau, Benue ati Abuja.

Awọn ọlọpaa Plateau fi panpẹ ofin mu afurasi mẹrinlelaadọsan tuntun, eyii to ṣalekun iye eeyan ti wọn ti mu bayii si ọọdunrun o le meje lapapọ.

Ni Calabar, wọn mu afura ọgọrin, gomina Ben Ayade si ti kede ẹbun owo ọgọrun miliọnu naira fun ẹnikẹni to ba le ṣamọna bi ijọba ṣe le ri awọn afurasi to ku.

Iroyin ni ọpọ ninu awọn ẹru ti awọn eeyan ji ko ni wọn n fi silẹ ni oriṣiriṣi kọrọ adugbo lẹyin ti ileeṣẹ ọlọpaa bẹrẹ ayẹwo ojule si ojule.

Láàrín ìṣẹ́jú díẹ̀, ẹ ka ìwé Akinwumi Ishola, "Nítorí Owó" lórí Akomolede Yoruba

Kọmiṣọna ọlọpaa ni ipinlẹ Cross River, Abdulkadir Jimoh sọ pe ọpọ ninu ẹru ti awọn eeyan ji ko ni wọn ti ri pada.

Lara awọn  ẹru to ni wọn ti ri pada naa ni kẹkẹ ẹlẹsẹ mẹta atawọn ohun elo amohun bu gbamu to jẹ ti ileeṣẹ Calabar International Conference Centre, CIIC.

Kọmiṣọna ọhun rọ awọn agba adugbo atawọn olori ẹlẹsin lati tu aṣiri gbogbo awọn ti wọn ba fura si pe o lẹbọ lẹru.

O ni "a ti mu afurasi ọgọrin a si ti bẹrẹ iwadi lori wọn, a fun gbogbo awọn to ji ẹru ẹlẹru ko labẹ asia iwọde EndSARS ni wakati mẹrinlelogun lati da awọn ẹru naa pada tabi ki wọn foju wina ofin."

Ni Kwara, ileeṣẹ ọlọpaa ti fi oju afurasi 144 lede ni Ilorin lori awọn ẹru ti wọn ji ko.

Bakan naa ni ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ondo ti bẹrẹ si ni fimu finlẹ lori awọn afurasi kan naa kaakiri ipinlẹ ọhun, ọwọ si ti tẹ eeyan mẹwaa o kere tan.

Àwọn ọbá aláye ilẹ̀ Yorùbá márùn-ún pẹ̀lú ọ̀pá àṣẹ wọn

'Egbò tó ti fẹ́ẹ̀ jiná ni ìtàn bí wọ́n ṣe pa Soun Ogbomoso, Ọba Olayode tẹ ń bèrè'

Eko, Kwara, Osun àtàwọn ìpínlẹ̀ míì tí àwọn èèyàn ti jí oúnjẹ ìrànwọ́ Covid-19 kó

Lẹyin ti ọpọ awọn ipinlẹ ti kede ofin konile-o-gbele nitori iwọde EndSARS, awọn janduku bẹrẹ si nii kọlu awọn ile ti ijọba ko ounjẹ iranwọ Covid-19 si, ti wọn si bẹrẹ si n ji i ko.

Oṣu Kẹjọ ọdun 2020 ni ajọ Coalition Against Covid-19, CACOVID, ni o oun bẹrẹ si n pin awọn ounjẹ iranwọ naa, ṣugbọn ti ọpọ awọn ọmọ Naijiria sọ pe awọn ko ri ohunkohun.

Awọn ipinlẹ wọnyii ni awọn...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn agbofinro ti n fi ṣikun ọba mu awọn to kọlu awọn ile itaja ati ileeṣẹ aladani lati ji ọja ati dukia awọn eeyan ko lẹyin iwọde EndSARS.


Akoonu: Ko din ni obinrin mẹ́tàdínlógóje kaakiri agbaye ni awọn ololufẹ wọn tabi mọlẹbi wọn maa n ṣe iku pa wọn lojumọ

Iwadi naa ni ''ẹyinkule lọta wa, ile ni aṣeni to n pa ọpọ  awọn obinrin wọn yi n gbe.''

O le ni ida meji awọn obinrin ẹgbẹrun lọna mẹ́tàdínláàdọ́rùn ún ti iwadi naa ni lọdun 2017, wọn lugbadi iku lọwọ awọn to sunmọ wọn julọ.

Ninu iye wọn o to ẹgbẹrun lọna ọgbọn ti awọn ololufẹ wọn pa ti awọn ẹgbẹrun lọna ọgun miran si pade ọlọjọ wọn lati owo awọn mọlẹbi.

Awọn Obinrin Dahomey: Awọn obinrin ilẹ Afirika ti wọn yii itan pada re e

Obinrin Akansẹ: Ẹsẹ kiku bi ojo kọ mi lati di alagbara

BBC 100 Women  fẹ waadi nipa awọn obinrin ti wọn ku wọn yi .A fi oṣu Kẹwa ọdun yi ṣe iwadi awọn iroyin to sọrọ nipa iku awọn obinrin lọjọ kini oṣu naa.A fẹ ṣe alabapin itan awọn  obinrin naa pẹlu yin ti a o si ṣe iwadi bi awọn oniroyin ti ṣe kọ nipa awọn iṣẹlẹ wọn yi.

Awọn obinrin le ni idaji awọn to ma n ku lọwọ ololufẹ wọn

Iku awọn okunrin ṣi pọ ju tobinrin lọ

Iwadi  UNODC fi han wi pe ''awọn okunrin wa ninu ẹwu ki awọn ololufẹ wn ṣe iku pa wọn ju awọn obinrin lọ''

Ajọ isọkan orileede agbaye,UN, tọka si wi pe ninu awn eeyan ti wọn ṣe iku pa lagbaye,awọn ọkunrin ko mẹjọ ninu isẹlẹ mẹwa bẹẹ to n waye lojumọ.

Amọ ṣa iwaadi naa kan na lero wi pe o le ni mẹjọ ninu awọn mẹwa to fara kasa iku lọwọ ololufẹ wọn jẹ obinrin.

Iwaadi naa so pe "Iku lati ọwọ ololufẹ ẹni ṣi fi si ọdọ awọn obinrin ju okunrin lọ''

O ṣeeṣe ki awọn obinrin pade iku wọn lọwọ ololufẹ wọn tabi awọn to sunmọ wọn

Obinrin mẹtadinlaadoọta,lorileede mọkanlelogun lọjọ kan

Iwaadi ajọ isọkan orileede  agbaye lọdun 2017 so iroyin to ri gba lati ọdọ awọn ijọba ni ṣoki   nipa iṣekupani to n waye.

Wọn ṣe akojọpọ iye awọn obinrin ti wọn pa pẹlu agbelewọn pe awọn iku yi wa l;ati owo ẹni to jẹ ololufẹ tabi mọlẹbi.

BBC 100 Women ati BBC Monitoring  ṣe iwadi nipa awọn obinrin ti ọrọ iṣekupani wọn yi kan.

A mojuto bi awọn akoroyin ti ṣe gbe iroyin to ni ṣe pẹlu awọn obinrin ti ẹlomiran pa lọjọ kini oṣu kẹwa ọdun yi kaakiri agbaye.

Awọn akọsẹmọṣẹ waa lagbegbe...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iwadi kan ti ajọ to n ri si ọrọ oogun oloro ati iwa  ọdaran ti ṣe afihan wi pe o to obinrin mẹ́tàdínlógóje kaakiri agbaye ni awọn ololufẹ wọn tabi mọlẹbi wọn maa n ṣe iku pa wọn lojumọ.


Akoonu: Ko fe si igba ti Aare Buhari sọrọ ti ko mu iriwisi wa lati ọdọ awọ́n ọmọ Naijiria

Díẹ lára kọkọ ọ̀rọ̀ àpilẹ̀kọ Muhammadu Buhari ree, ní ayajọ́ ọjọ ìjọba tiwa n' tiwa.

Ààrẹ Buhari ka awọn aseyori ìjọba rẹ ṣugbọn ójú òpó Twitter ti kun nipa iriwisi àwọn ọmọ Naijirià

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Diẹ lara awọn ariwisi naa ree.

Ọ̀rọ̀ Leah Sharibu

Awọn ọmọ Naijiria n naka aleebu si aarẹ Muhammadu Buhari pe ko mẹnuba itusilẹ Leah Sharibu to si wa ni igbekun Boko Haram titi di akoko yii.

Wọ́n ló s'ẹnu mẹrẹ lórí ọrọ ìlera pẹlú bí àwọn oṣiṣẹ ìlera ṣe yí wà lẹnu idasesile

Bákannáà láwọn kan sọ oko ọrọ sí Aare Buhari pé lootọ  ètò ìṣèjọba tiw n tiwa pé ọdún mokandinlogun gẹgẹ bí o tí ṣé sọ, ṣugbọn bi kíì ba ṣé wí pé àwọn kan fi ipa gba ìjọba lọdun 1983, kò bá ti ju bayii lọ.

Àwọn kàn kúkú ni kò sí nnkan tuntun nínú gbogbo ọrọ ti Buhari sọ, sugbọn nnkán to kọjú sí ẹnìkan, ẹyìn lo ko s'elomiran bii ilu Gangan.

Nkan  tí Ààrẹ sọ ko ti è kan ẹlòmíràn. Ọrọ àsìá ti o ló níbi igbohunsafẹfẹ òhun lo jẹ wọn lógun.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

''A ti gba òpó agbègbè pada lọwọ Boko Haram, a rí owo fi pamọ́ ni idi didẹkun ayédèrú òṣìṣẹ́, kódà a tún rí eedegbeta  biliọnu náírà gbà pàdà nípasẹ ètò atuni-laṣiri.''


Akoonu: Ko pẹ ti iṣẹlẹ naa waye ti ajọ to n risi isẹlẹ pajawiri nipinlẹ naa, LASEMA, lọ si ojuko iṣẹlẹ ọhun lati doola ẹmi obirin naa.

Ile ẹru ọhun to ga to iwọn ẹsẹ bata ogoji lo ja le obinrin naa lori lati ori afara, ti obinrin ọhun si ha sabẹ ile ẹru naa.

Ọpọ awọn eeyan agbegbe ti iṣẹlẹ nmaa ti waye lo gbiyanju lati ran awọn oṣiṣẹ LASEMA lọwọ ko lee tete ri obinrin naa yọ labẹ ile ẹru ọhun.

Ọga agba ajọ LASEMA, Olufemi Damilola Oke-Osanyintolu  sọ fun awọn oniroyin ninu atẹjade kan pe, awọn oṣiṣẹ ajọ naa ti doola ẹmi obirin naa.

Lẹyin naa ni wọn gbe obinrin ọhun lo si ile iwosan fun itọju.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Obirin kan ti dero ile iwosan lẹyin ti ile ẹru ja lee lori lagbegbe Iyana Ipaja nipinlẹ Eko.


Akoonu: Ko pẹ ti wọn bẹrẹ ifẹsẹwọnsẹ naa ti Raheem Sterling gbayo sawọn Arsenal eyi to mu ki City lewaju ninu ere bọọlu ọhun.

Arsenal sọji nigba to ku diẹ ki ipele akọkọ ifẹsẹwọnsẹ naa pari, ṣugbọn gbogbo igbiyanju lati da ayo naa pada, pabo lo jasi.

Ipele keji ifẹsẹwọnsẹ ọhún naa gbona giri giri pẹlu bi Arsenal ti doju ija kọ City.

Nigba ti ifẹsẹwọnsẹ naa de iṣeju marundinlọgọrin ni akọmọọgba Arsenal, Mikel Arteta yọ Pepe ati Odegaard, to si fi Alexandre Lacazette ati Smith Rowe rọpo wọn boya wọn le gbiyan lati ta biọbiọ, ṣugbọn lori ofo naa ni.

Pẹlun gbogbo igbiyanju Arsenal ninu ifẹsẹwọnsẹ naa, Manchester City papa ya aṣo iyi mọ wọn lara.

Lọwọ yii, Man City lo n leke tabili idije Premier League ọhun, nigba ti Arsenal wa lọwọ isalẹ ni ipo kẹwaa.

Lori iro: Ká ni àwọn Òbí mi gbà fún mí, èmi àti Sunny Ade  á jọ máa 'Compete- Baba Lórí ir

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Manchester City di alejo ọran mọ ẹgbẹ agbabọọlu Arsenal lọwọ ni papa iṣere Emirates lẹyin ti City lu wọn mọlẹ bi aṣọ ofi ninu idije Premier League lọjọ Aiku.


Akoonu: Ko ri bẹẹ ni orilẹede ti wọn ni lọdọọdun ni ọmọ maa n poora loju titi ṣere ṣere.

Awọn ti ikọ iwadii ikọkọ ti BBC daa bi ọgbọn ba sọrọ ṣalaye ibanujẹ to maa n gba ọkan awọn eeyan nigba ti awọn ọmọ a wa lẹgbẹ wọn, ki wọn si to ṣẹju pẹrẹ, ọmọ ti poora.

Kayefi nla gbaa leyi jẹ. Bi BBC ṣe tu awọn to n ṣe iṣẹ laabi yii fo, awọn gan o mọ. Wọn kii mọ pe kamẹra n ka aworan awọn silẹ. Kii ṣe ohun ti wọn lee fura rẹ.

BBC: Ṣe ẹnikẹni o ni wa beere awọn ọmọ yii?

Arabinrin A: Rara

BBC: Ọmọ ikoko melo lo ti ji gbe bayii?

Arabinrin A: Meji

Odidi ọdun kan o le ni ikọ oniroyin ọtẹlẹmuyẹ BBC fi ṣe iwadii owo jiji ọmọ ọlọmọ gbe ni orilẹede Kenya.

'Mo ní àṣírí ìtàn ìyá tó fẹ́ ọmọ rẹ̀ láya fún Boko Haram torí ẹbí rẹ̀'

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ṣe bi wọn ni ọmọ ẹni ku san ju ọmọ ẹni nu lọ.


Akoonu: Ko si bi eeyan ṣe lee darukọ orilẹ€de Naijiria ti a ko ni ranti oloye Oluṣẹgun okikiọla Arẹmu Ọbasanjọ.

Ọmọ atapatadide to la oniruuru ipenija kọja lati de oke tente tabili irinajo rẹ laye.

Ajagunfẹyin, Ọgagunagba ati oloṣelu to dantọ ti gbogbo agbaye ko lee fọwọ rọ sẹyin ni Ọbasanjọ jẹ.

Ohun si ni ọmọ orilẹede Naijiria akọkọ ti yoo jẹ aarẹ gẹgẹ bii ologun ati gẹgẹ bii alagbada.

Ni ọjọ karun oṣu kẹta ọdun 1937 ni a bi Oloye Ọbasanjọ ni ilu Abẹokuta. Oni yi gan an si ni o pe ọdun mẹtalelọgọrin loke eepẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Bi a ba pori akọni nṣe laa fi ida lalẹ gaaraga.


Akoonu: Ko si idi meji fun eyi ju pe, lasiko ti ayẹyẹ ami ẹyẹ ọhun ba n waye, gbajugbaja akọrin ọmọ Naijiria kan Damini Ogulu ti ọpọ mọ si Burna boy yoo maa wa lara awọn ti orin wọn yoo wa nikalẹ fun yiyan flati gba ami ẹyẹ.

Awo orin Burna Boy to pe akọle rẹ ni 'African Giant'wa lara awọn orin ti wọn yan fun ami ẹyẹ orin to dara ju lati awọn orilẹede miran lagbaye, World Music Album.

Eekan akọrin takasufe lorilẹede Naijiria, Davido ti fi adura ranṣẹ si Burna boy pe agere rẹ yoo ri ẹja mu nibi ayẹyẹ ami ẹyẹ Grammy tọdun yii.

Loju opo Twitter rẹ, Davido ni oun ti ri orukọ Burna boy lori ami ẹyẹ naa, ko maa dupẹ, ko maa yọ.

Ayẹyẹ ami ẹyẹ grammy ti ọdun yii ni yoo jẹ ẹlẹkejilelọgọta rẹ ti yoo maa waye.

Ọpọ ireti ni awọn ọmọ orilẹede Naijiria ni lori pe Burna boy yoo le da igbo ami ẹyẹ naa lu fun awọn akọrin orilẹede Naijiria.

Kii ṣe Burna boy ni akọrin akọkọ lati orilẹede Naijiria ti orukọ rẹ yoo jade lori iwe orukọ awsn ti wọn yoo dibo mu fun ami ẹyẹ nibi eto Ami ẹyẹ Grammy.

Awọn olorin bii King Sunny Ade, Femi Kuti naa ti wa nirufẹ ipo bẹẹ ri bi o tilẹ jẹ pe wọn ko rii gba.

Wasiu Ayinde: Èmi àti Aláàfin sọ fún Gani Adams nípa oyè Mayegun, a kò jà rárá

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ayẹyẹ eto ami ẹyẹ  orin lagbaye, Grammy yoo waye laṣalẹ oni, oju ọpọ ọmọ Naijiria ni yoo si wa lori ayẹyẹ naa.


Akoonu: Ko si idi meji ti iroyin naa fi lu oju opo ayelujara pa ju pe orukọ awọn ilumọọka ọlọpaa meji kan wa nibẹ.

Abayọmi Shogunlẹ to jẹ olori ikọ agbohungbaroye (Police Public Complaint Unit) nileeṣẹ ọlọpaa tẹlẹ ati Dọlapọ Badmus to figbakan ri jẹ alukoro ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko ati ni ẹkun keji, Zone II wa lara orukọ awọn mẹtadinlogoji ti wọn da oruks wọn sinu iwe naa.

Iroyin naa jade loju opo twitter @AyooAkanji ṣugbọn arakunrin A.A to ni oju opo Twitter naa ti jade lati ṣalaye pe aimọọsọ oun ni ko jẹ kawọn eeyan mọọ gbọ nitori pe kii ṣe awọn ti wọn le lẹnu iṣẹ ọlọpaa nikan lo wa ninu orukọ ti oun gbe sita.

O tubs yannana rẹ siwaju sii pe, Abayoọmi Shogunlẹ ati Dọlapọ Badmus ko si lara awọn ti wọn le lẹnu iṣẹ ọlọpaa, ara awọn ti wọn gba ni ikilọ atawọn ti wọn ja okun wọn ni awọn mejeeji yii wa.

Ẹwẹ, ajọ akoso ileeṣẹ ọlọpaaloriulẹede Naijiria, PSC naa ti ṣalaye pe awọn ko le ọlọpaa meji yii o.

Alukoro ajọ naa, Ikechukwu Ani ṣalaye fun awọn iwe iroyin abẹle kan lorilẹede Naijiria pe iroyin ofege ni iroyin naa nitori pe ajọ naa ko tii joko ṣe ipade debi ti yoo maa le ẹnikẹni ni iṣẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iroyin kan jẹyọ lori ayelujara pe awọn ọlọpaa kan ti padanu iṣẹ wọn eleyi to ti wa di kale n kako lori ayelujara.


Akoonu: Ko si ohun to jọ bẹẹ rara! Gẹgẹ bi ọrọ ti ajọ to n risi eto ilera lagbaye, WHO ṣe sọ, ewe dongoyaro ko le wo aarun covid-19.

Ajọ WHO ṣalaye pe ko tii si oogun tabi abẹrẹ to le wo aarun coronavirus lọwọlọwọ bayii.

Ajọ naa ni ewe dongoyaro ko tiẹ le ṣe adinku aarun naa lara alaisan.

Bi ọrọ ṣe jẹ wa ninu fidio yii.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Lẹyin ti arun Coronavirus di tọrọ fọnkale lọpọ orilẹede kaakiri agbaye, ọpọ awọn eeyan lo n sọ lori ayelujara pe ewe dongoyaro le wo aarun coronavirus.


Akoonu: Ko si ohunkohun to jọ bẹẹ lasiko ti akọroyin BBC Yoruba ṣe abẹwo si ile Oloye naa to n bẹ ni agbegbe Soka niluu Ibadan lowurọ ọjọ Ẹti.

Sunday Igboho ati alabaṣiṣẹ pọ rẹ n bẹ nile, bẹẹ si ni ohun gbogbo n lọ bi o ti wa tẹlẹ ri.

Bakan naa ni ọkanojọkan ere idaraya n lọ ninu ọgba ile naa.

Iwadii fi idiẹ mulẹ wi pe Igboho ṣi ni ṣe eto lati rin irinajo lọ si Ibarapa lowurọ oni, ṣugbọn akoko ti yoo gbera ni ko ti i han si ẹnikẹni lasiko ti a ṣe akojọpọ iroyin yii.

Amọ, ileeṣẹ ọlọpaa ipinlẹ Oyo ti rọ awọn eeyan ipinlẹ naa pe ki wọn fọkan balẹ wi pe ko si iyọnu.

Ẹwẹ, Gomina Seyi Makinde ipinlẹ Oyo na ti sọ fawọn eeyan ipinlẹ naa pe ko si ewu lẹgbẹrun ẹkọ lori ọrọ idunkoko mọ awọn Fulani pe ki wọn kuro lori ilẹ ipinlẹ Oyo lagbegbe Ibarapa.

Wọnyii ni awọn aworan bi gbogbo nkan ṣe n lọ nile Igboho laarọ ọjọ Ẹti to ni oun n lọ si Ibarapa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Lati ile Oloye Sunday Adeyẹmọ ti gbogbo eeyan mọ si Sunday Igboho tako iroyin to gba ori ayelujara kan wi pe ileeṣẹ ologun ati awọn Fulani ti yii ile ajafẹtọmọniyan naa ka.


Akoonu: Ko si si idi meji ti wọn so mọ ọrọ yii ju edeaiyede lori ikọlu awọn ajeji lorilẹede South Africa lọwọlọwọ.

Amọṣa, Ijọba apapọ orilẹede Naijiria ti wa bọ sigboro aye bayii lati da omi tutu si iroyin naa eyi ti wọn pe ni iroyin ẹlẹjẹ.

Ni ọjọ Satide ni minisita fun eto iroyin ati aṣa gbe atẹjade kan jade pe ko si ohun to jọ ibugbamu ado oloro ni ileeṣẹ aṣoju ijọba orilẹede South Africa ni Naijiria to wa nilu Abuja.

O ni fidio ibugbamu ado oloro ti awọn eeyan kan n gbe kiri lori itakun ayelujara kii ṣe ti ileeṣẹ aṣoju ilẹ South Africa bi ko ṣe ti ibugbamu to waye ni ibudo  Emab Plaza, nitosi Banex, nilu Abuja loṣu kẹfa ọdun 2014.

Lai Mohammed to di iroyin ofege naa ru iṣẹ ọwọ awọn alatako ṣalaye pe ọgbọn ati da omi alaafia iṣejọba ru ni awọn to gbero fidio naa n da.

Alhaji Lai Mohammed wa rs awọn ọmọ orilẹede Naijiria lati maa woye gbogbo iroyin ti wọn ba n ri gba lori ayelujara nitori oye lagba n wo.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iroyin kan gba ori itakun ayelujara pe awọn leṣebi-leṣeka ẹda kan ti ju ado oloro si olu ileeṣẹ ijọba orilẹede SouthAfrica to wa nilu Abuja.


Akoonu: Ko si si ẹni meji to doju ọla Real Madrid bolẹ bikoṣe Angel di Maria, agbabọọlu rẹ nigbakan ri ṣugbọn to ti darapọ mọ PSG bayii.

Iṣẹju kẹrinla ati ikẹtalelọgbọn ifẹsẹwọnsẹ naa ni Di Maria gba bọọlu sawọn ki Meunier to fsba lee nigba ti idije naa wọ aadọrin iṣẹju.

Nnkan ko tii fi bẹẹ ṣe ẹnure fun Zidane lati igba ti o ti pada de lẹẹkeji gẹgẹ bii olukọni fun Real Madrid.

Saa marun ni Angel di Maria lo ni Madrid ki o to gbe igba bọọlu agbajẹun rẹ lọ si PSG lorilẹede France.

Lẹyin o rẹyin goolu mẹta ti ko labula ni wọn fi na Real Madrid.

Lẹyin ti gbajugbaja agbabọọlu ni , Christiano Ronaldo ti fi Real Madrid silẹ ni ọdun 2018 ni nnkan ti dẹnukọlẹ fun Real Madrid.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ode ko dara fun olukọni ikọ agbabọọlu Real Madrid, Zinedine Zidane atawọn agbabọọlu rẹ ni alẹ Ọjọru nigba ti wọn lọ koju Paris St-Germain ni idije Champions League.


Akoonu: Ko si ṣẹyin bawọn Gomina ti ṣe sọ ipinu yi lẹyin ipade wọn to waye laipẹ yi pe awọn buwọlu aba meji ọkan ti wọn, ikeji ti banki apapọ CBN to fẹ ya ninu owo ifẹyinti oṣiṣẹ.

Ikede yi jẹ eyi ti ko dun mọ awọn oṣiṣẹ ninu ti wọn si ti tutọ soke foju gba a pe ki wọn maa dan wo rara.

Ninu ọrọ ti aṣoju awọn oṣiṣẹ fẹyinti sọ fun ileeṣẹ iroyin Naijiria Punch, wọn ni awọn Gomina ti ko da ipin ti wọn ninu owo ifẹyinti oṣiṣẹ ko lẹtọ lati ya ninu rẹ.

''Awọn Gomina ko lẹtọ si owo yii. Kii ṣe owo wọn tori naa bawo ni wọn ṣe fẹ buwọlu aba lati ya owo ti wọn ko da sinu rẹ?''

Bunmi Ogunkolade to jẹ olori ẹka iroyin ẹgbẹ oṣiṣẹ fẹyinti Nigerian Union of Pensioners ṣalaye si pe ''pupọ awọn ijọba ipinlẹ ni ko da si owo ifẹyinti oṣiṣẹ''

Ogunkolade ṣalaye siwaju pe awọn ti ṣaaju kilọ fun ijọba apapọ lati ma ṣe tọwọ bọ owo ifẹyinti awọn oṣiṣẹ to si fi kun pe awọn ni yoo san owo yi pada tawọn Gomina ko ba ribi daa pada.

Labẹ ofin to de eto owo ifẹyinti ni Naijiria, awọn alakoso owo ifẹyinti yi ni wọn lẹtọ lati fi owo yi dokowo lọna ti yoo pawo wọle fawọn to ni.

Ohun ta gbọ ni pe iye owo apapọ to wa ninu akoto owo ifẹyinti awọn oṣiṣẹ Naijira to triliọnu mọkanla Naira le diẹ bayi.

Ohun tawọn Gomina lawọn fẹ fi owo yi ṣe ni eto ipese ohun almayedẹrun fara ilu ti Gomina Kayode Fayemi to jẹ alaga ẹgbẹ awọn Gomina si ni awọn ti buwọlu aba owo yiya yi pẹlu eyi ti banki apapọ naa sọ pe awọn fẹ ya ninu owo ifẹyinti oṣiṣẹ.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ipinu awọn Gomina orileede Naijria labẹ aṣia ẹgbẹ Nigeria Governors Forum lati ya triliọnu mẹtadinlogun owo ifẹyinti awọn oṣiṣẹ ti n mu awuyewuye wa.


Akoonu: Ko si ẹka iṣẹ ati iṣe ti ọmọ Naijiria ko tii maa moke tabi ko ipa ribiribi lagbaye

Arunma Oteh.

Arunma Oteh ni igbakeji aarẹ banki agbaye, World Bank. Oun si tun ni akapo banki naa bayii.

Orukọ rẹ wa ninu iwe itan gẹgẹ bii ẹni ti o ṣe afọmọ ọja idokoowo lorilẹ-ede Naijiria lasiko ti o fi jẹ oludari agba fun ajọ ọja idokoowo Naijiria, SEC.

 Fasiti orilẹ-ede Naijiria, to wa ni ilu Nsukka ni o ti kẹkọ jade. Oun naa pẹlu ṣiṣẹ diẹ pẹlu Banki idagbasoke ilẹ Afirika atawọn ajọ miran lagbaye ki wọn to yan an gẹgẹ bii oludari agba ajọ ọja idokoowo ní Naijiria ni asiko iṣejọba Aarẹ Umaru Musa Yaradua.

Awọn ọmọwe ti wọn ṣẹṣẹ fun Naijiria lorukọ tuntun ni agbaye:

Ajọ iwadi ijinlẹ African Institute for Mathematical Sciences (AIMS) fun awọn ọmọwe naa ni owo iranwa iwaadi

Ajọ iwadi ijinlẹ African Institute for Mathematical Sciences (AIMS) fun awọn olukọ fasiti naa, Ọmọwe Daniel Akinyele, Ọmọwe Ayanṣina Ayanlade ati Ọmọwe Adanna Henri-Ukoha ni owo iranwọ naa pẹlu awọn Ọmọwe miran jakejado ilẹ Afirika bii Ọmọwe Lindani Ncube lati South Africa, Ọmọwe Timothy Dube lati Zimbabwe pẹlu Ọmọwe Muhire Innocent lati Rwanda.

Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ̀ síí:

Lẹyin ayẹwo to jina to si gbona girigiri ni wọn yan awọn mẹfa yii eyi ti ọpọ sọ pe o ṣafihan pe kii ṣe ninu iwa ibajẹ nikan ni awọn ọmọ orilẹede Naijiria ti n tayọ bikoṣe ninu awọn ohun amuyangan pẹlu.

Kii kuku ṣe awọn mẹta yii nikan ni ọmọ Naijiria ti o n da bi ẹdun, rọ bi owe lawujọ agbaye, ọpọ lo n tayọ lawọn ẹka bii imọ ẹrọ ati sayẹnsi, irinajo afẹ, karakata ati idokoowo lai yọ idaleeṣẹ silẹ ati bẹẹbẹẹ lọ sẹyin.

Diẹ lara wọn niyi:

Akinwumi Adeshina

Owo iranwọ iwaadi ijinlẹ ti wọn gba naa yoo tubọ mu idagbasoke ba imọ nipa ayipada oju ọjọ ati iṣesi ayika

Akinwumi ni aarẹ banki idagbasaoke Afirika, African Development Bank, ADB bayii. O de ipo yii pẹlu iṣẹ takuntakun ti o gbe ṣe lasiko ti o fi wa nipo akoso lorilẹede Naijiria. Fasiti Ile Ifẹ ti o ti di fasiti Ọbafẹmi Awolọwọ , OAU bayii ni o ti kẹkọ jade. Ipo minisita fun eto ọgbin labẹ iṣejọba aarẹ Goodluck...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Awọn olukọ fasiti mẹta lorilẹ-ede Naijiria ni wọn ti gba owo iranwọ bayii fun iwadii imọ ijinlẹ lori ayipada ayika ati ojuọjọ.


Akoonu: Ko si ẹni ti ko si aaye fun lati dibo,lopin igba ti o ba ti ni kaadi dibo

Jakejado Naijiria ni awọn oludibo ti n jẹ ọrọ idibo yi lẹnu ti ajọ eleto idibo naa ko dawọ iṣe duro nipa eto idibo ohun.

Ẹgbẹ oṣelu mẹtalelaadorin ni yoo dije du ipo Aarẹ ti oludije 1,848 ti 1,615 ninu wọn jẹ okunrin ti obinrin  233 ṣi n du ipo 109 asoju ile asofin agba.

#NigeriaDecides: BBC ti wa ni gbogbo ìpínlẹ̀ Naijiria láti firoyin gbogbo tóo yin létí

Fun aaye 360 to wa fun ile asojusofin, awọn oludije 4,635 ni wọn du ipo ohun ti a ri ọkunrin 4,066  to n du ipo naa ti obinrin si jẹ 569 to n gbero lati soju awọn eeyan wọn.

Awọn nnkan wọnyi se pataki lati mọ nipa idibo naa, ni eyi ti a fi ṣe atupalẹ ni ṣoki si isalẹ bayi:

Rii wi pe PVC rẹ wa ni tosi

Ko si ani ani pe ẹni to ba ni PVC lọ́wọ lo le kopa ninu idibo ọla ati ọmiran ti o ba waye lasiko ibo gbogboogbo yii.

Bi o ba mọ ibi ti o fi kaadi idibo rẹ si ri wi pe o wa kalẹ ki o si ma ṣeṣi mu kaadi miran dipo rẹ.

Kaadi idanimọ foju jọ kaadi idibo ṣugbọn ko ṣiṣẹ kannaa

Asiko yi kii ṣe igba ti eeyan ma n ya elomiran ni kaadi rẹ,kaadi rẹ ni agbara rẹ, ri wi pe o mojuto daada

Femi Falana: kò yé kí ìdájọ́ òfin yàtó síra wọn ni Naijiria

Tete kuro nile lọjọ ibo

Gẹgẹ bi ohun gbogbo to ni eto, ajọ INEC fi gbedeke si asiko ti idibo yoo fi waye.

Ti o ba jẹ ẹni ti ko fẹ pẹ pupọ lori ila, yara kuro nile rẹ lasiko ki o ba le dibo lasiko.

Awọn oludibo a ma tu yaya lati dibo-yara kuro nile

Ma ṣe gbagbe pe ijọba ti kede eto irinna laarin aago mẹfa si aago mẹfa irọle.Oun ti eyi tunmọ si ni wi pe ko ni si irina ọkọ laarin igba yi nitori naa tete ṣe eto bi o ti ṣe de aaye idibo rẹ lasiko

BBC Yorùbá: Ìbò rẹ ni agbára rẹ, jáde lọ dìbò

Wọn ko fi aye gba lilo ẹrọ alagbeka ninu aye idibo

Awọn ajọ eleto idibo Inec ti n lọgun ọrọ yi ti pe ṣugbọn a ko ni ye fi to arawa leti.

Bi o ba n bọ wa si ibudo idibo, o le mu foonu rẹ lọwọ ṣugbọn to ba ti wọ inu aaye idibo gangan, ko ni si aaye fun ọ lati lo.

Ko si aaye fun lilo ẹrọ ibanisọrọ ninu aaye idibo

Idi ti Inec lawọn lodi si lilo foonu ni ki...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ọjọ a da ti ko ti gbogbo ọmọ Naijiria yoo jade lati dibo yan aarẹ tuntun ti yoo tukọ orileede naa fun ọdun mẹrin.


Akoonu: Ko si ẹni to lee sọ ibi pato ti awọn ọmọ ileewe Yobe wa bayii

Amọsa ni bayii  awọn ibeere kan ti n ja ranyinranyin kaakiri.

Eni- Se wọn yoo di ohun elo ado oloro fun ikọ Boko haram ni?

Se wọn yoo di ohun elo ado oloro fun ikọ Boko haram ni?

Eji- Se awọn naa yoo di ohun elo pasipaarọ laarin ijọba ati Boko Haram ni?

Se awọn naa yoo di ohun elo pasipaarọ laarin ijọba ati Boko Haram ni?

Ẹta- Se awọn naa yoo di aya tipatipa fun awọn agbesunmọmi Boko Haram ni?

Se awọn naa yoo di aya tipatipa fun awọn agbesunmọmi Boko Haram ni?

Ẹrin-Se awọn ọmọbinrin ti wọn ji gbe yii yoo lee pada si ileewe mọ?

Se awọn ọmọbinrin ti wọn ji gbe yii yoo lee pada si ileewe mọ?

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Titi di bi a se n sọrọ yii,ko tii si aseyọri kan pato lori awari awọn ọmọ ileewe Girama ẹkọsẹ ọwọ awọn  obinrin nilu Dapchi ni ipinlẹ Yobe lẹyin isẹlẹ to sẹ ni ọjọ aje nibiti awọn akẹkọ ileewe naa kan ti di awati.


Akoonu: Ko si ẹri pe ileeṣẹ to n mojuto titẹ iwe aṣẹ iwọle sorilẹede Naijiria naa ni ẹsun iwa ibajẹ kankan tabi boya ẹsun ti wọn fi kan ẹni to nii ni ohunkohun lati ṣe pẹlu iṣẹ iwe aṣẹ irinna ti wọn gbe le wọn lọwọ.

Ajọ to n gbogun ti iwa ijẹkujẹ lorilẹede Naijiria, EFCC gbe Mahmood Ahmadu ati ileeṣẹ rẹ tẹlẹ, Drexel Tech lọ si ile ẹjọ lori ẹsun gbigbọna ẹburu ko owo lọ soke okun.

Ninu awọn mẹta miran to n baa jẹjọ  la ti ri minisita fọrọ abẹle tẹlẹ, Abba Moro ti wọn js n jẹjọ liluni ni jibiti ati titẹ ofin kọngila ọja rira fun ijọba loju mọlẹ.

Gbogbo awọn ti wọn n foju ba ile ẹjọ lori ọrọ naa titi kan Ọgbẹni Moro ati Ahmadu ni wọn sọ fun ile ẹjọ pe awọn ko jẹbi ẹsun naa.

Eeyan iyi ni Ọgbẹni Ahmadu lorilẹede Naijiria, koda ijọba fi ọkan lara awọn ami ẹyẹ to ga ju nilẹ naa daa lọla lasiko iṣejọba aarẹ Goodluck Jonathan lọdun 2014.

Awọn agbejọro rẹ sọ pe ko si igba kankan ti ajọ EFCC tabi awọn alasẹ miran ni Naijiria tabi ibomiran sọ pe awọn n wa a.

Awọn eniyan tẹ ara wọn pa ni Papa isere

Ṣugbọn iwe ti ajọ EFCC fi pe e l'ẹjọ fi ẹsun kan Ọgbẹni Ahmadu, ati awọn miran pe, wọn seto igbani sisẹ to yọri si iku awọn ọmọ Naijiria.

Ileesẹ Ọgbẹni Ahmadu nigba kan, Drexel Tech, ni wọn gbe isẹ fun ni ọdun 2013, lati seto ilana igbani sisẹ fun ẹgbẹrun mẹrin eniyan, fun awọn ipo to ṣófo nileesẹ ajọ to n risi iwọle-wode ni Naijiria.

Ṣugbọn ajọ naa pada sọ pe ko si eto igbani sisẹ kankan.

Lapapọ, ẹgbẹrun lọna ọrinlelẹgbẹta din mẹrin ati ọrinlelẹgbẹta din maarun (676,675) awọn ọmọ Naijiria lo forúkọ silẹ fun eto igbani sisẹ naa.

Ẹni kọọkan wọn si san ẹgbẹrun kan Naira lati fi orukọ silẹ.

Nigba ti wọn da ọjọ idanwo, ogunlọgọ eniyan lo kú lasiko ti wọn tẹ ara a wọn pa nitori ọpọ eero to wa ni papa isere ilu Abuja, nibi ti idanwo naa ti ileesẹ ìjọba fun ọrọ abẹle seto.

"Eto igbani sisẹ naa ya mi l'ẹnu, nitori mi o mọ nipa rẹ", ni ohun ti Ọga Agba ajọ Immigration nigba naa, David Paradang, pada sọ fun ile ẹjọ giga ti jọba àpapọ̀ nilu Abuja.

'O fara pamọ nilẹ Yuroopu'

Ajọ EFCC ti sọ pe Ọgbẹni Ahmadu, iwe ìpéjọ salaye pe o ti...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iwadii ajumọṣe laarin BBC ati iwe iroyin Premium Times ti fihan pe ẹni to ni ileeṣẹ ti ijọba apapọ lorilẹede Naijiria gbe kalẹ si idi iṣakoso titẹ iwe aṣẹ irinna wọle sorilẹede Naijira lati orilẹede gbogbo lagbaye n jẹ ẹjọ lori ẹsun ikowojẹ ati gbigbọna ẹburu ko owo lọ soke okun.


Akoonu: Ko sina ni ilu Texas pẹlu bi awọn olugbe ibẹ ṣe n wa ina lati fi seto ooru fun ara wọn.

Ọpọ awọn olugbe ipinlẹ naa lo n pariwo pe awọn ko ri iru otutu bayii ri.

Ohun ti awọn onimọ nipa oju ọjọ sọ ni pe o ṣeeṣe ki oju ọjọ ri bi o ṣe ri yii titi di opin ọsẹ yii.

Nitori iji otutu yii, awọn eeyan ti ku ni Texas, Louisiana, Kentucky, North Carolina ati Missouri.

Ajọ to n mojuto ọrọ nipa oju ọjọ ni orilẹ-ede Amẹrika ti ṣalaye pe iye awọn ọmọ orilẹ-ede naa to wa labẹ ijamba iji otutu bayii le ni aadọjọ miliọnu.

Iji otutu naa tilẹ tun de Mexico nibi ti omilẹgbẹ awọn eeyan ko ti ri ina mọnamọna to ja geere lo.

Oladele Ogbeyemi Albert: Irin tí mò ń lò máa ń bá mi sọ̀rọ̀ nínú ẹ̀mí kí ń tó gbẹ́ wọn sóh

Gẹgẹ bi iroyin lati orilẹ-ede naa ṣe sọ, pupọ awọn to ku lo jẹ wi pe afẹfẹ oloro Carbon monoxide lo pa wọn nibi ti wọn ti tan mọto wọn silẹ ninu ile lati lee fi dooru mu ara wọn.

Bakan naa lawọn miran tun kagbako iku nipasẹ ijamba mọto.

Awọn majẹ-o-bajẹ nibẹ ti n kọminu pe eyi lee fa ọpọlọpọ wahala fun ilera ilu.

Bawo ni Texas ṣe n fara gba otutu yii si bayii?

Bii miliọnu mẹrin eeyan ni Texas ni ko ri ina mọnamọna lo, awọn bii miliọnu kan ati aabọ miran si tun kun wọn ninu iriri ati iṣoro yii ni Houston.

Akomolede ati Asa lori BBC: Olùkọ́ Bolanle Adekanmi kọ́ wa nípa oríṣíi Àròkọ Yorùbá tó wà

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Iji nla kan to la gusu orilẹ-ede Amẹrika kọja ti ran eeyan mọkanlelogun lọ sọrun, o si ti gba anfani ina mọnamọna lọwọ ọkẹ aimoye miliọnu awọn eeyan nibẹ.


Akoonu: Ko sẹni ti kò ni ku laye!

Ọgọọrọ ọmọ orilẹ-ede Naijiria lo ṣedaro Ọjọgbọn Pius Adesanmi to wa lara awọn to padanu ẹmi wọn ninu ijamba baalu Ethiopia to ja lulẹ lọna Nairobi.

Adesanmi n lọ fun ipade ajọ ilẹ Afirika ni Nairobi ko to ṣagbako iku ojiji ninu ijamba baalu ọhun.

Ta ni Ọjọgbọn Pius Adesanmi gan an?

Ọjọgbọn Adesanmi lọ sile iwe Titcombe College niluu Egbe, bẹẹ lo tun kawe ni ile iwe giga fasiti ti ilu ijọba apapọ ni Ilorin, nipinlẹ Kwara nibi to ti gboye ninu ẹkọ ede Faranse.

Iku mu Pius Adesanmi lọ

O tun tẹsiwaju nigba to gboye miran ninu ẹkọ ede Faranse ni fasiti ilu Ibadan.

Ọjọgbọn Adesanmi tun kẹkọọ ni fasiti British Columbia niluu Vancouver lorilẹ-ede Canada.

Iku mu Pius Adesanmi lọ

Adesanmi jẹ Ọjọgbọn ninu ede oyinbo ni fasiti Carleton nibi to ti n ṣiṣẹ ki ọlọjọ to de gẹgẹ bi oludari ẹkọ nipa ilẹ Afirika.

Iroyin kan sọ pe ọmọ orilẹ-ede Canada mẹjọ lo wa ninu ijamba baalu ọhun.

Ojogbon to mọ oyun inu ikarahun igbin ninu imọ aṣa ilẹ Adulawọ

Nitori naa o ṣeeṣe ko jẹ pe wọn ka Ọjọgbọn Adesanmi mọ awọn ọmọ Canada to ku ninu iṣẹlẹ ọhun nitori fọto rẹ to wa loju opo Facebook rẹ gan fihan pe iwe irinna rẹ si wa lọwọ rẹ nigba to wa ni papakọ ofurufu lọjọ Abamẹta.

Awọn awada to sọ bi ọrọ to kẹyin lori opo Twitter rẹ re e.

Ojọgbọn Pius Adesanmi kagbako ninu ijamba ọkọ to waye ni oṣu keje, ọdun 2018.

Eyi ṣẹlẹ nigba ti o n rinrin ajo ni ipinlẹ Ọyọ nigba to wa si Naijiria.

ọkọ ti ọjọgbọn Pius ti fi kọkọ ni ijamba ọkọ

Nigba ti BBC kan si awọn eniyan to mọọ daadaa bii akọwe fun gomina nile ijọba ipinlẹ Kogi, Petra Akiti-Oyegbule, ẹkun ni wọn bu si lori aago.

Ojọgbọn Naijiria miran naa ṣalaisi ninu ijamba ọkọ ofurufu ọhun

Ohun ti a tun gbọ ni pe Ọjọgbọn Abiọbun Bashua wa lara awọn ọmọ Naijiria to lugbadi iku ojiji ninu iṣẹlẹ baalu Ethiopia naa.

Ọjọgbọn Bashua ti ṣiṣẹ pẹlu ajọ iṣọkan agbaye gẹgẹ bi oludari ikọ to n ṣoju ajọ naa (UNAMID) ọdun 2015 lo fipo naa silẹ.

Aworan to ya kẹyin nigba to dipo naa mu re e.

Iku pa ọjọgbọn meji ọmọ Naijiria

Opolopo awọn eniyan lo ti n ṣọfọ ọjọgbọn Bashua...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:


Akoonu: Ko ti daju ẹni ti ami ẹyẹ yi yoo ja mọ lọwọ

Awọn olorin Yoruba to fi mọ akẹgbẹ wọn lorileede Naijiria yoo jijọ figagbagba lati gba ami ẹyẹ ni isọri orisirisi to fi mọ takọrin to fakọyọ ju lọ.

Ayẹyẹ naa yoo waye lalẹ oni ni ile itura Eko Hotel.

Lara awọn ti wọn ti fi orukọ wọn ṣọwọ fami ẹyẹ yi la ti ri Adekunle Gold,Patoranking, Teni 'Oba Orin' ati Burna Boy.

Loju opo Twitter awọn ololufẹ olorin kọọkan ti n ba ara wọn jiyan pe olorin tawọn nifẹ ni yoo gba ami naa.

Igba ẹlẹkẹta re e ti wọn yoo ṣeto ami ẹyẹ yi.

Saaju asiko yi,Hip Hop World Awards  ni orukọ ti wọn n pe ayẹyẹ yi ti Hip TV si jẹ agbatẹru rẹ.

Gbajugbaja elere sinima nii Nancy Isime ati olorin raapu Reminisce ni yoo ṣe atọkun eto naa ti yoo waye lalẹ oni tii ṣe ọjọ Abamẹta ọjọ kejidinlogun oṣu Kẹwa.

\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Oni loni njẹ ẹni a bẹ lọwe nidi ayẹyẹ fawọn akọrin to lamilaka lorileede Naijiria eleyi ta mọ si 'Headies'


Akoonu: Ko ti daju ẹni ti yoo jamọ lọwọ laarin Lawal ati Ndume

Idi ree ti awọn eeyan Naijiria ṣe n foju sọna lati mọ ẹni ti yoo di ipo aarẹ ile aṣofin agba mu labẹ saa kẹsan ile aṣofin Naijiria.

Lọjọ kọkanla oṣu Kaarun ni awọn ọmọ ile aṣofin agba  yoo dibo yan ẹni ti yoo jẹ olori wọn.

Tani yoo jẹ aarẹ laarin awọn to n du ipo yi ni ibeere nla ti awọn eeyan n reti idahun si.

Awọn to n du ipo naa

Odu lawọn mejeeji ti wọn du ipo aarẹ lẹyin ti Bukola Saraki pari saa rẹ.

Ifidirẹmi ninu idibo gbogbogbo to kọja lo sokunfa bi Bukola Saraki ko ṣe pada wa si ile aṣofin agba bo tilẹ jẹ pe yoo fẹ ṣoro diẹ fun un lati di ipo naa mu.

Awọn meji to lewaju lati di ipo yii mu ni Sẹnẹtọ Ahmad Ibrahim Lawan to n ṣoju ẹkun ariwa ipinlẹ Yobe.

Ali Ndume

Akẹgbẹ rẹ ni Sẹnẹtọ Mohammed Ali Ndume lati ipinlẹ Borno to n soju ẹkun guusu Borno. Lati ọdun 2011 lo ti wa ni ile gẹgẹ bi Sẹnẹtọ labẹ asia ẹgbẹ PDP.

Ṣugbọn nigba ti awọn kan kora jọ lati gba ijọba lọwọ ẹgbẹ PDP, o darapọ mọ wọn ti o si jẹ olori ọmọ ile to pọ ju lọ labẹ asia APC.

Adebo bórí l'Oyo, Oluomo ní ìpínlẹ̀ Ogun gẹ́gẹ́ bí adarí ilé aṣòfin

Ó dára kí ìjọba ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ ní àjọ tó ń gbógun ti ìwà ìbàjẹ́!

Òfin má wàásù láì gbàṣẹ nìpínlẹ̀ Kaduna ti ń gba àpérò

Iba Gani Adams: Bẹ́ẹ gbé màláíkà kan lọ sí Aso Rock, kò lè ṣàṣeyọrí

Kini awọn mejeeji n gbero lati ṣe ti wọn ba de ori aleefa?

Sẹnẹtọ Ndume ni adisọkan oun ni bi ile aṣofin yoo ṣe ni ominira tirẹ ti ko si ni si wi pe eeyan kan yoo ma dunkoko mọ awọn aṣofin nidi iṣẹ wọn.

O ni oun yoo rii pe atunto ba ipo aarẹ ile asofin agba ti oun yoo si ṣapa lati koju iwa jẹgudujẹra.

Ko fẹrẹẹ si iyatọ pupọ ninu nnkan ti Sẹnẹtọ Lawan naa fẹ ṣe ti o ba di aarẹ ile asofin agba.

Ahmad Lawan

Ohun naa ko fẹ ki awuyewuye pupọ wa laarin ẹka aṣofin ati ti alaṣẹ ijọba.

Lawan kii ṣe aimọ lagbo oṣelu ti ọpọ awọn Sẹnẹtọ si ti lawọn yoo gbaruku ti lati di aarẹ ile asofin.

Olusegun Obasanjo: Ọmú ìyá mi ti mo fi ń mùkọ ni kekere ló jẹ ki ń lókun

Bawo ni idibo naa yoo ti ṣe lọ?

Ati aarẹ ile asofin ati igbakeji rẹ ni wọn yoo yan lọjọ...\nAkoonu iṣaaju le ṣe akopọ bi wọnyi:

Ipo igba kini ninu oṣelu awa ara wa ṣe pataki ṣugbọn a ko le fi ọwọ rọ awọn igba to ku naa ṣẹyin.