Wataalam wa afya ya umma wamekuwa wakitoa ushauri ili kujaribu kuzuia maambukizi ya virusi hivi.

Mtu huyo hahusishwi na mtu wa kwanza aliyethibitika kuwa na maambukizi.

Mtu huyo alisafiri kutoka Uingereza tarehe 8 mwezi Machi 2020 na kuwasili Kenya tarehe 9 mwezi Machi mwaka huu.

Katika hatua nyingine, kanisa la kianglikani nchini humo limesitisha ibada zote kuanzia leo Machi, 17 mwaka 2020.

Kasisi Dkt. Jackson Ole Sapit ametoa taarifa kwa vyombo vya habari kuwa wakati huu wa kwaresima, ambao ni wakati wa kufunga na kusali watu wanapaswa kusali wakiwa nyumbani na si kwenda kanisani ili kuzuia maambukizi ya virusi vya corona.Kutokana na huduma hizo za ibada kusitishwa kwa muda wa siku 30 basi kanisa litaweza kutoa huduma za kiroho kwa njia mbadala kwa kushauri wakristo kusali wakiwa nyumbani ili kuzuia mikusanyiko ya watu wengi.

Huduma kama  ibada za jumapili, mazishi na harusi zitazuiwa kuwa na mkusanyiko mkubwa

Ingawa wakristo wanakumbusha kuiombea nchi hiyo jumapili, Machi, 22.... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

Hapo jana, Msemaji wa serikali ya Kenya Kanali mstaafu Cyrus Oguna amesema watu wengine watatu wanaoshukiwa kuwa na maambukizi ya virusi vya corona wameripotiwa.

Watu wengine 14 bado wako karantini wakisubiri majibu.

Akizungumza jioni hii, Oguna ameongeza kuwa watu wote hao ni kutoka nje ya nchi hiyo na hatua zinachukuliwa kuhakikisha kuwa hakuna ripoti mpya za maambukizi.

Kanali Oguna amesema serikali inahakikisha kuwa idadi ya watu walioambukizwa haizidi iliyopo hivi sasa.Gazeti la The standard limeripoti

Kisa cha kwanza cha virusi vya corona Kilithibitishwa  nchini Kenya. Waziri wa afya nchini humo Mutahi Kagwe alithibitisha kisa hicho katika tangazo alilolitoa moja kwa moja kupitia vyombo vya habari.

Nchini Ethiopia mamlaka za nchi hiyo pia imetangaza kisa cha kwanza cha maambukizi ya coronavirus. Mgonjwa wa Ethipia ni raia wa Japan.

Bwana Mutahi amesema kwamba  mtu mwenye maambikizi ya virusi vya Corona alithibitishwa kuwa ana maambukizi hayo  Alhamisi usiku.

Waziri huyo amesema kwamba kisa hicho ni cha kwanza kuripotiwa nchini Kenya tangu kuzuka kwa mlipuko huo mjini Wuhan nchini China.

Abiria wagombana kwenye treni kwa kohoa bila kufunika mdomo

Nini kilichotokea

Kisa hicho ni cha raia wa Kenya aliyewasili nchini humo kutoka Marekani kupitia mjini London nchini Uingereza tarehe 5 mwezi Machi 2020.

Aligunduliwa kuwa na virusi hivyo katika maabara ya wizara ya afya nchini Kenya.

Hatahivyo waziri huyo amesema kwamba mgonjwa huyo ambaye ni mwanamke yuko katika hali njema na kwamba viwango vyake vya joto vimeshuka na kuwa vya kawaida.

''Tarahe 5 mwezi Machi aligunduliwa kuwa na virusi hivyo katika maabara ya serikali lakini sasa viwango vyake vya joto vimeshuka na kuwa vya kawaida anakula vizuri lakini hawezi kutolewa hadi virusi hivyo vitakapokwisha mwilini.'', amesema Waziri Kagwe.

Wakenya wametakiwa kutokua na hofu

Waziri huyo amewataka Wakenya kuwa watulivu na kuacha wasiwasi.

Amesema kwamba serikali ya Kenya kupitia wizara ya afya itaendelea kuimarisha mikakati ili kuhakikisha kwamba...


Wataalam wa jeshi wanaoshiriki katika operesheni ya usakaji wa mabaki ya ndege hiyo katika msitu wa Aberdare

Kulingana na afisa huyo mabaki hayo ya ndege ya 208 Cesna yenye nambari ya usajili wa 5Y-CAC yalipatikana mwendo wa saa kumi na mbili alfajiri kufuatia operesheni kali ya usakaji wa ardhini uliotekelezwa na wataalam wa jeshi .

Kundi la wakokoaji wakiwemo madaktari watakaoshirikiana na maafisa wa msalaba mwekundu tayari limepelekwa katika eneo hilo.

Baadhi ya maafisa wa uokoaji pamoja na waandishi habari katika msitu wa Aberdare

Hatma ya wafanyikazi wa ndege hiyo pamoja na abiria wanane ambao majina yao tayari yametangazwa na vyombo vya habari haijulikani.

Kreni mbili za angani kutoka katika ndege za jeshi  na polisi zitaongoza juhudi za uokoaji baada ya hali ya anga kuimarika.

Ndege hizo mbili zitashirikiana na ndege zengine tano kuwabeba abiria na wafanyikazi wa ndege hiyo ambao hali yao haijulikani.

Ilitoweka kwa saa 36 na juhudi za kuitafuta siku ya Jumatano ziliath... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

iriwa na hali mbaya ya anga.

Baadhi ya maafisa wa usalama wanaoshiriki katika operesheni ya uokoaji wa ndege aina ya Flysax katika msitu wa Aberdare

Ndege hiyo inayodaoiwa kufanyiwa ukaguzi wa mitambo mara kwa mara ilikuwa imesafiri kuelekea Homabay na Maasai Mara mapema siku ya Jumanne kabla ya safari hiyo ya kuelekea Nairobi.

Marubani wake wawili waliripotiwa kuwa na uzoefu na inahofiwa kwamba ilipaa na kuingia katika eneo lenye hali mbaya ya anga juu ya mlima wa Aberdare katika eneo la Kinangop huko Nyandarua ambapo mawimbi yake ya simu yalipatikana mwendo wa saa kumi na moja jioni siku ya Jumatano.

Mara ya mwisho ya mawasiliano kati ya marubani wa ndege hiyo na mnara wa kudhibiti ndege uliopo katika uwanja wa ndege wa Jomo Kenyatta mjini Nairobi ni wakati ndege hiyo ilipokuwa umbali wa kilomita 60 kutoka Nairobi.

Ilitarajiwa kutua katika uwanja huo wa JKIA mwendo wa saa kumi na moja jioni kufuatia safari hiyo ya saa moja kutoka Kitale.


Wataalam wanakubaliana kwamba virusi kama SARS havijawahi kuonekana

Hata hivyo, virusi hivi hatari kwa jina SARS-CoV-2, tayari vimesambaa katika kila nchi  duniani  na vimeambukiza  zaidi ya nusu milioni ya watu  tangu vilipotambulika  nchini China mwezi Disemba 2019.

Virusi kama hivi, kutoka familia ya coronavirus pia vinaweza kusababisha maradhi kwa wanyama.

Ni virusi saba vinavyojulikana ikiwemo SARS-CoV-2, ambavyo vimesambaa kutoka kwa wanyama na kuingia kwa binadamu.

Na ndio maana vimehusishwa na milipuko wa magonjwa hatari zaidi  katika historia  mwaka 1918, 1957, na milipuko ya Influenza pamoja na SARS, MERS na Ebola .

Mataifa kadhaa yamelazimika kuweka vito vipya ili kuwahudumia wagonjwa wa covid -19

Lakini wataalamu wanakubaliana kwamba kirusi hatari kinachosambaa haraka kama hiki cha corona hakijawahi kuonekana.

Hivyo basi tunauliza ni nini haswa kinachofanya virusi vya SARS-CoV-2  kushambulia seli za mwanadamu na kusambaa kwa haraka?

Jinsi vinavyoingia katika seli ... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ya binadamu

Tafiti kadhaa zinachunguza ni taratibu gani  za kibaiolojia virusi hivyo vinatumia ili kuambukiza seli za wanadamu.

Baadhi ya wanasayansi wanaangazia kile kinchoitwa Miba, ambapo miba hiyo yenye umbo la protini hujitokeza katika sakafu yake na kutengeza corona.

Tafiti nyingine zinachunguza njia inayotumika na virusi hivyo ndani ya mwili wa mwanadamu.

lengo la virusi hivyo vinapoingia katika seli ya mwili wa bindamu ni kuzaana

Coronavirus ina jina hilo kwa sababu hutokana na protini yenye mwiba inayojitokeza kutoka katika sakafu yake na miba hiyo ndio inayosaidia virusi hivyo kuingia katika seli kulingana na Panagis Galiatsatos, Profesa wa magonjwa ya mapafu  na wagonjwa mahututi  kutoka chuo kikuu cha tiba cha  Johns Hopkins University.

Lengo la virusi hivyo punde vinapoingia mwilini ni kuzaana na ili kufanikiwa kufanya hivyo ni sharti viingie katika seli.

''Virusi vinavyosababishwa na homa ya kawaida, SARS ya 2003 na MERS vyote vina miba , na kile kinachobaini jinsi vitakavyoingia katika seli ni aina ya receptor itakayotumika'' , anaelezea mtaalam.

Baadhi ya wanafunzi wamefanikiwa kuonyesha kwamba SARS-CoV-2 hujiondoa katika receptor - ama protini kwa jina ACE2 .

Protini hii hupatikana katika maeneo mengi ya mwili wa mwanadamu  kama vile mapafu, moyo, figo na matumbo  na kazi yake kuu ni kupunguza shinikizo la damu.

"ACE2 ipo katika sakafu ya seli na wakati virusi hivyo vinapoitambua, vinashikana na hivyobasi kuingia katika seli , kulingana na Sarah Gilbert, profesa wa chanjo katika chuo kikuu cha Oxford nchini Uingereza .

Kikohozi kinachotokea wakati mapafu yanapojaribu kukabiliana na maambukizi

Punde tu vinapoingia ndani , vinatumia seli hiyo kama kiwanda cha kuzalisha virus zaidi .

Baadaye kinatoroka katika seli ambapo kinawacha ganda  moja la kirusi kinachoendelea kuambukiza seli nyengine.

Virusi vya mapafu , kama vile mafua , hupenda sana kuzaana puani na kwenye koo ambapo vinaweza kusambazwa rahisi kupitia kikohozi na kupiga chafya.

Lakini kuna virusi vingine ambavyo...


Wataalamu Ufaransa wamechanganyikiwa na maandishi haya katika jiwe huko Brittany

Mpaka sasa hakuna aliyefanikiwa kutoa maana ya ujumbe huo wa mistari 20 ya maandishi, uliogunduliwa miaka 20 iliyopita.

 Jiwe hilo lenye urefu wa mita moja lipo kwenye pango dogo linaloweza kufikiwa tu wakati maji yanakupwa karibu na kijiji cha Brittany - Plougastel.

Katika herufi za kawaida za Kifaransa baadhi huwa kinyume au juu chini. Na pia kuna baadhi zenye mtindo wa herufi - Ø za Scandinavia.

Afisa wa eneo hilo Michel Paugam anadhani huenda lugha hiyo ni ya jadi

Miaka miwili inaonekana - 1786 na 1787 - tarehe inayoonyesha umri wa maandishi hayo  kuwa kabla ya mapinduzi Ufaransa. Kuna picha ya mashua iliyo na mchoro wa 'sacred heart' -  mchoro wa kopa ulio na msalaba.

Lakini wengi wameshindwa kuyafasiri maandishi hayo na hata wasomi kutoka eneo hilo. Baadhi wanadhani aliyeandika hakusoma kikamilifu.

Na herufi zinahusiana na maneno ambayo mwandishi aliyasikia tu.

Katika sehemu moja, herufi zina... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

soma: "ROC AR B … DRE AR GRIO SE EVELOH AR VIRIONES BAOAVEL".

Sehemu nyingine: "OBBIIE: BRISBVILAR ... FROIK … AL".

Fikra moja ni kwamba maandishi hayo yanahusiana na ujenzi wa vituo vya ulinzi wa jeshi la majini karibu na enoe hilo. Ngome na ghala la silaha ambayo masalio yake yanaonekana - zilijengwa katika eneo hilo katika miaka ya 80 kulilinda eneo la Bay of Brest. Hadi 1783 Ufaransa ilikuwa katika vita na Uingereza.

"Tumewauliza wanahistoria na wana akiolojia kutoka eneo hili, lakini hakuna aliyeweza kufumbua historia ya jiwe hili," anasema Dominique Cap, Meya wa Plougastel.

"Kwa hivyo tumefikiria pengine kwengineko duniani huenda kukawa na watu walio na utaalamu tunao uhitaji. Badala ya kulipuuzia, tukasema hebu tuanzishe shindano."

Ombi hilo kwa umma "The Champollion Mystery at Plougastel-Daoulas" - ni kutoa heshima kwa Jean-François Champollion, mwanafasihi aliyefumbua ujumbe kwenye jiwe la Rosetta  nchini Misri katika karne ya 19.

Wakati shindano litakapofungwa Novemba mwishoni mwa mwaka, jopo litachagua maelezo yalio bora ya ujumbe huo wa siri.

Huenda pia ukavutiwa na:


Wataalamu hao 116 wametaka kuwekwa marufuku ya kutumia teknolojia hiyo kuunda roboti inayoweza kutumiwa kama silaha.

Kwenye barua kwa Umoaj wa Mataifa, wataalamu wa masuala ya teknolojia akiwemo tajiri Elon Musk, wameonya kuwa hatua hiyo itasababisha kuwepo kwa vita vitakavyohusisha roboti.

Wataalamu hao 116 wametaka kuwekwa marufuku ya kutumia teknolojia hiyo kuunda roboti inayoweza kutumiwa kama silaha.

"Wakati zitaundwa, zitawezesha vita kupiganwa kwa kiwango kingine cha juu na kwa haraka zaidi kuliko vile binadamu hufanya." barua hiyo ilisema.

"Hizi zitakuwa silaha za ugaidi, silaha ambazo magaidi watatumia dhidi wa watu wasio na hatia, na silaha ambazo zitadukuliwa kuhudumu kwa njia ambayo sio nzuri." iliongeza.

Mwaka 2015 zaidi ya wataalamu 1,000 na watafiti waliandika barua wakionya kuhusua kuundwa kwa silaha kama hizo.

Kati ya wale walioweka sahihi barua ya mwaka 2015 ni mwanasayansi Stephen Hawking, na mwanzilishi mwenza wa kampuni ya Apple  Steve Wozniak na bwana Musk.
... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

Roboti za kuua ni zipi?

Roboti za kuua ni silaha ambazo zinaweza kuchagua na kuvamia kitu ambacho zinakilenga bila ya kuelekezwa na  binadamu. Tayari kwa sasa zipo lakini kuboreshwa zaidi kwa teknolojia itachangia kuziwezesha kufanya hivyo.

Wale wanaopendelea roboti hizo wanaamini kuwa sheria za sasa za vita zinatosha kutatua shida yoyote ambayo itaibuka ikiwa zitatumiwa.

Lakini wale wanaozipinga wanasema kwa roboti hizo ni tisho kwa binadamu na teknolojia yoyote ya kuziwezesha kuuwa inastahili kupigwa marufuku.


Wataalamu wa afya

Maafisa hao wa Afya wametoa wito kwa wakazi wa eneo hilo kuchukua hatua za kujikinga dhidi ugonjwa huo hatari.

Makundi ya waasi yamekuwa yakiendeleza uhalifu mpakani mwa Rwanda na Uganda hali ambayo imefanya kuwa ngumu jitihada za kutoa huduma za kimatibabu.

Wataalamu wa Afya nchini DRC

Akizungumza katika mkutano na waandishi wa habari mjini New York, Msemaji wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Stephane Dujarric ameonya kuwa ghasia za hivi karibuni nchini humo zinakwamisha juhudi za kuudhibiti ugonjwa huo.

Mmoja miongoni mwa waadhirika ni fundi bomba ambaye anafanyakazi na kikosi cha kulinda amani cha Umoja wa Mataifa katika ukanda huo, amepata maambukizo ya virusi vya Ebola alipokuwa akienda kwa mganga wa kienyeji ambaye anadaiwa kumhudumia mmoja wa waathirika wa ugonjwa huo.

Mapema mwezi huu Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa linafanya ziara ya dharura kuelekea Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kufuatia mapigano makali nchini humo ambayo yametatiza jitihada z... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

a kudhibiti kuzuka kwa virusi vya Ebola.

Maeneo ya kutolea huduma kwa wagonjwa

Mapigano makali kati ya makundi yaliyojihami katika mji wa Beni Mashariki mwa nchi yamewalenga pia wahudumu wa afya wa Umoja wa Mataifa na kupunguza kasi ya vita kuzuia kuenea kwa Ebola nchini DRC.

Shirika la afya duniani WHO, lina mpango kufanya kikao maalumu siku ya Jumatano kutathmini iwapo litangaze mlipuko wa ugonjwa huu kama janga la dharura la kiafya linalohitaji uangalizi wa Jumuia ya Kimataifa .


Wataalamu wa afya nchi Jamhuri ya kidemokrasi ya Congo

Hali ya wasiwasi imetanda katika maeneo mengi ya mashariki mwa Congo,baada y'a wizara ya afya kutangaza kugundulika kwa ugonjwa wa Ebola katika maeneo ya Beni mashariki mwa nchi hio. Serekali ya Kongo imetangaza hayo wiki moja tu baada ya shirika la afya duniani WHO na mamlaka za DRC kutangaza mafanikio na mwisho wa janga hilo la Ebola  katika jimbo la Ecuador.

Ni kwanini Ubalozi wa Marekani unapiga mnada karatasi za msalani?

Bibi wa miaka 80 fundi stadi wa redio za magari

Wizara ya afya ya Nchini Kongo imetoa taarifa kwa shirika la afya duniani WHO kuwa, vipimo 4 kati ya 6, vimekutwa na virusi vya ugonjwa huko Kinshasa, bado vipimo vingine vinaendelea.

Maambukizi makubwa yameonekana katika eneo la Mangina ambapo ni kilomita 30 tu kutoka mji wa Beni.

Mkurugenzi wa WHO Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus amesema kuwa, ebola ni tishio kubwa nchini DRC, lakini uwazi na ukweli wa serikali ya Kongo katika kutoa taarifa za ugonjwa huo, n... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

dio njia ya kwanza ya kuweza kufanikisha mapambano ya kumaliza Ebola DRC.

Mkurugenzi wa WHO kwa upande wa Afrika amesema ni rahisi kuanza mara moja jitihada za kuzuia Ebola kwasababu wametoka kupambana na tatizo hilo hilo, hivyo vifaa na wafanyakazi wako tayari.

Maambukizi makubwa yameonekana katika eneo la Mangina ambapo ni kilomita 30 tu kutoka mji wa Beni.

Ni kwanini raia wanaishi kwa umaskini Congo licha ya utajiri wa nchi?

''tatizo hili limetokea katika mazingira tofauti na yale tuliokua tukifanya kazi mara ya kwanza katika eneo la kaskazini mashariki'' amesema Dr Peter Salam msaidizi wa Mkurgenzi wa WHO.

Waliotorokea kanisani kuombewa Ebola wafariki DRC

Kivu Kaskazini ina watu zaidi ya milioni Moja walitoka maeneo mbalimbali hasa Uganda na Rwanda ambapo wanatumia Mpaka mmoja katika shughuli za kibiashara.

WHO inaendelea kufanya kazi na nchi jirani kuhakikisha kuwa mamlaka za Afya zinapata taarifa na kujiandaa.

Chanjo ya Ebola yaanza kutolewa DRC


Wataalamu wa afya ya kiakili wameandika barua wakisema Trump hafai kuwa rais

Lakini sasa wataalamu wa afya ya kiakili wanajadili hali ya rais wa Marekani Donald Trump.

Mjadala huo umekuwa wazi sasa baada ya wataalamu kadha kuandika barua ya wazi wakisema Trump ana matatizo makubwa ya kiakili na hafai kuwa rais.

Wito huo unaonekana kwenda kinyume na msimamo wa muda mrefu wa wataalamu wa kutojadili matokeo ya uchunguzi kuhusu afya hadharani.

Barua hiyo imeshutumiwa na baadhi ya wataalamu.

Mjadala unahusu nini?

Mjadala kuhusu afya ya kiakili ya Bw Trump si jambo geni, na ulikuwepo hata kabla ya kuchaguliwa kwake kuwa rais Novemba wmaka jana.

Lakini wataalamu wengi wa afya ya kiakili wamejizuia kutoa taarifa hadharani, kutokana na kanuni ya wataalamu hiyo ifahamikayo kama "Goldwater rule", ambayo iliidhinishwa na Chama cha Wataalamu wa Masuala ya Kiakili Marekani (APA) mwaka 1973.

Kanuni hiyo huwazuia wataalamu kujadili matokeo ya uchunguzi na mtu ambaye hajachunguzwa yeye binafsi.... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

Ilichapishwa kwenye jarida baada ya maelfu ya wataalamu mwaka 1964 kuanza kuuliza maswali kuhusu iwapo mgombea wa chama cha Republican Barry Goldwater alifaa sawa kiakili kuruhusiwa kuwa rais.

APA walitahadharisha mwaka jana kwamba kuvunja kanuni hiyo katika kujaribu kuwatathmini wagombea wa urais lingekuwa jambo la "kutowajibika, lenye uwezekano wa kudhalilisha, na bila shaka ni kinyume na maadili".

Trump alikuwa akishindana na Hillary Clinton wa chama cha Democratic

Lakini sasa, baadhi ya wataalamu wameamua kuzungumza hadharani, wakiwemo kadha ambao wametia saini ombi la kutaka Trump aondolewe madarakani.

Ombi hilo kufikia sasa limeidhinishwa na watu 23,000.

Baadhi wanasema huenda Bw Trump ana tatizo ambalo kwa Kiingereza hufahamika kama Narcissistic Personality Disorder (NPD).

Watu wenye tatizo hilo, kwa mujibu wa Psychology Today, mara nyingi huonesha dalili zifuatazo:

Kuna jipya?

Kwenye barua waliyoituma kwa New York Times, wataalamu hao 35 wametahadharisha kwamba "udhaifu mkubwa wa kiakili" unaodhihirishwa kwenye hotuba na vitendo vya Trump unamfanya "kutoweza kuhudumu vyema kama rais".

Walisema walikuwa kimya kutokana na kanuni ya Goldwater, lakini sasa wakati umefika kwao kuzungumza.

"Kimya chetu kimesababisha kushinda kwetu kutoa ushauri wa kitaalamu kwa wanahabari na wabunge wa Congress waliojawa na wasiwasi. Tunahisi kwamba mambo yamezindu na hatuwezi kunyamaza tena."

Kwenye barua hiyo, wanasema katika hotuba na vitendo vyake, Trump ameonesha kwamba hawezi kuvumilia misimamo ya watu wengine.

Aidha, huwakaripia watu.

"Maneno na vitendo vyake vinaashiria mtu asiyeweza kujiweka katika nafasi ya watu wengine," wanasema.

"Watu wenye tatizo hili hubadilisha uhalisia kujifaa, hupinga na kushambulia mambo ya kweli na wale wanaowapa habari za kweli (wanahabari na wanasayansi)".

Mapema wiki hii, seneta wa Democratic Al Franken alisema wenzake "kadha" kutoka chama cha Republican wameeleza pia wasiwasi kuhusu hali ya kiakili ya Trump.


Wataalamu wa elimu wanasema kwamba umuhimu mkubwa wa kuithinisha kwa mitaala mipya kwa sababu tekinolojia imebadilika sana, uwezo wa watoto pia umebadilika na hata utendaji wa kazi au ajira zimebadilika hivyo hata elimu yetu inapaswa kubadilika.

Dkt John Mugo Mkurugenzi wa asasi ya Uwezo ambayo inaangazia masuala ya elimu ya watoto kuanzia umri wa miaka  6 mpaka 16 katika maeneo ya Afrika mashariki anasema kuwa kuna ulazima kwa kila taifa kukaa chini na kuja na mikakati ya namna ambavyo wanaweza kutekeleza mabadiliko haya katika ubora unaohitajika.

Pamoja na kuwa utekelezaji wa mabadiliko ya mitaala unatendeka lakini ukosoaji kutoka kwa jamii husika bado ni changamoto.

Wakenya kukosoa mtaala mpya wa elimu

Mbadiliko ambayo yamefanywa  katika vitabu vya shule ya msingi nchini Kenya yamekosolewa vikali na umma kwa kudaiwa kuwa baadhi ya maudhuhi hayafai kwa watoto, afisa elimu aliiambia BBC.

Kitabu kimoja kilionekana kusifia maisha ya starehe ya mwanasiasa wa uongo ambaye alikuwa na ... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

helikopta yake mwenyewe,meli pamoja na magari.

Kitabu kingine ambacho ni cha Kiingereza kinaonyesha wanawake waliobeba mizigo mizito sokoni wakati wanaume wanakunywa bia na nyama choma.

Hata hivyo mkurugenzi wa idara ya maendeleo ya mitaala nchini Kenya Julius Jwan amedai kuvihakiki tena vitabu vyote vipya ili vile ambavyo havijakidhi vigezo kuondolewa.

Uamuzi ambao umekuja mara baada ya waziri wa elimu wa nchini Kenya Bi. Amina Mohamed kusisitiza suala la ubora wa vitabu kupewa kipaumbele.

Aidha jambo ambalo Dkt Mugo ambaye ni mtaalamu wa masuala ya elimu nchini Kenya anaona kuwa limekosewa na inaonekana wazi kuwa waandishi ndio changamoto.

Vitabu vinachapishwa kwa haraka na hata vyuo ambavyo vimewekwa na serikali vinapaswa kuwa na wakaguzi wa serikali ambao wanahakiki kazi hizo kwa umakini.

Mitihani imebadilika na mafunzo ya walimu inapaswa kubadilika na walimu wanapaswa  kujengewa uwezo wa kumfundisha vizuri mtoto.

Dkt Mugo alisisitiza kuwa ni jukumu la serikali kuwekeza zaidi na mafunzo ya madili yanapaswa kutolewa.

"Kosa limetendeka kweli lakini ni namna gani tunaweza kuzuia lisijirudie ,Ushirikishwaji ulikuwa mdogo kwa wadau husika haswa wazazi na walimu.

Mzazi kusikia tu kwenye vyombo vya habari au kuletewa barua kununua vitabu vipya hiyo haitoshi," Dkt Mugo anaeleza .

Aidha hali hii ya kukosolewa mitaala haijatokea Kenya tu hata Tanzania katika kipindi cha nyuma ilikutana na makosa ya kiuchapishaji ambayo jamii ilikosoa vikali.

Meneja wa programu kutoka mtandao wa elimu Tanzania(TEN/MET) Nichodemous Shauri amedai kwamba kwa mtunzi kuandika kuhusu utajiri wa mwanasiasa wa kusemekea ni maudhuhi ambayo hayajengi uzalendo na wala hayapingi ufisadi .

"Hata kwa upande wa Tanzania uchapishwaji wa vitabu vipya ulikosolewa pia na umma haswa katika picha na hii inatokana na kutozingatia maadili.

Hakuna uwekezaji wa kutosha ambao umewekwa kwa ajili ya marekebisho haya ya mitaala .

Hakuna mgawanyo mzuri ambao umewekwa, kuna ulazima wa kutenganisha majukumu; yaani wawepo watu wale ambao wataangazia...


Wataalamu wa historia na maumbile ya wanyama walibaini mafufu ya kasuku kusini mwanchi ya New Zealand

Masalio ya kasuku huyo yalipatikana karibu na eneo la  St Bathans  katika jimbo la kusini mwa nchini ya  New Zealand la Otago.

Kutokana na ukubwa wake, kasuku huyo anaaminiwa kuwa alikuwa na  hawezi kupaa na alikuwa hali nyama tofauti na ndege wa leo.

Utafiti huo wa ndege  ulichapishwa Jumanne katika jarida la  masuala ya Kibaiolojia -Biology Letters.

Akiwa na uzito wa zaidi ya kilo saba, ndege huyo angekuwa na uzito  mara mbili ya kasuku aliyejulikana kama kākāpo, ambaye awali alifahamika kuwa ndiye aliyekuwa mkubwa zaidi miongoni mwa ndege wa aina hiyo.

"Hakuna kasuku mwingine mkubwa duniani ," ameieleza BBC Profesa Trevor Worthy, mtaalamu wahistoria na a maumbile ya wanyama katika Chuo kikuu cha  Flinders nchini  Australia  na mwandishi wa utafiti huo. "Kumpata mmoja ni muhimu sana ."

Wataalamu wa historia na maumbile ya wanyama wamekiita kizazi hicho cha kasuku kama  Heracles... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

inexpectatus  jina la shujaa wa kusadikika wa Kigiriki  kutokana na ukubwa wake usio wa kawaida na uthabiti.

Mifupa ya kasuku huyo - awali iliaminiwa kuwa ni ya tai au bata  - na ilitunzwa katika hifadhi kwa miaka 11 hadi mapema mwaka huu , wakati timu ya wataalamu wa historia ya maumbile ya wanyama walipoitambua.

Prof Worthy alisema kuwa wanafunzi wake walikutana na mifupa ya kasuku huyo kwa bahati katika maabara wakati wa mradi wa utafiti.

Kasuku aliyeitwa, Heracles (jina la shujaa wa kusadikika wa Kigiriki)anakadiriwa kuwa na ukubwa nusu ya binadamu

 Mdomo wa kasuku huyo unaaminiwa kuwa ungekuwa mkubwa sana , Mike Archer wa chuo kikuu cha  historia na maumbile ya wanyama  NSW alisema, "ingeweza kupanua  kinywa chake na kuingiza chochote ilichokitaka".

Profesa aliliambia shirika la habari la AFP  kuwa kasuku huyo "huenda alikuwa anakula chakula zaidi ya kile anachokula kasuku wa kawaida ,au hata kuwala kasuku wengine".

Hata hivyo , kwasababu kasuku hakuwa anawindwa na wengine , huenda hakuwa mkali , Profesa  Worthy ameiambia  BBC.

"Huenda aliketi ardhini, kutembea tembea na kula mbegu na karanga, zaidi ," alisema.

Paul Scofield, afisa wa ngazi ya juu wa hifadhi asilia katika makumbusho ya  Canterbury , aliliambia shirika la habari la  AFP kwamba watafiti tulilikuwa "Tunaweka pesa zetu katika utafiti kwa ndege ambaye hapai angani".

 Uvumbuzi wa ndege wakubwa  sio wa kawaida nchini  New Zealand, zamani ikiwa ni nyumbani kwa mbuni , ambao kwa sasa wametoweka ambao urefu wao ulikuwa unakadiriwa kuwa wa mita  3 nukta 6  (futi 11 na inchi 8 ).

St Bathans, ambako mifupa ya  mguu wa kasuku mkubwa  ulifukuliwa , ni eneo linalofahamika kwa kuwa na mafuvu mengi ya kale  ya wanya walioishi kuanzia miaka milioni  23 hali milioni  5.3 iliyopita.

" Lakini hadi sasa, hakuna hata mmoja ambaye aliwahi hata mara moja kumvumbua kasuku mkubwa - popote," Prof Worthy ameliambia shirika la  AFP.

"Tumekuwa  tukifufu mafuvu haya kwa miaka 20 , na kila mwaka unafichua ndege wapya na wanyama ... Bila shaka kuna jamii...


Wataalamu wa masuala ya ndoa wanasema idadi ya ndoa zilizovunjika ni kubwa kuliko takwimu zilizopo

Ndoa ni jambo la kiimani na ibada kwa jamii zilizo nyingi, lakini kwa sasa zinaonekana kukumbwa na dhoruba, ya ama kutengana ama kutalakiana kabisa.

Nchini  Tanzania,  Utafiti wa kufuatilia kaya Tanzania, wa mwaka 2014/15 uliofanywa na Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS) unaonyesha kuwa kiwango cha talaka kimeongezeka kwa asilimia 1.1

Hii ina maana kuwa kwa sasa kila watu 100 wenye umri wa kuoa au kuolewa waliopo Tanzania, wawili wametalakiwa kutoka mmoja mwaka 2008/09.

Mbali na talaka, kuna wanandoa takriban wanne kwa kila 100 ambao wametengana.

Hali hiyo pia inazikumba nchi za zingine za Afrika mashariki Kenya, Rwanda na Uganda.

Kulingana na msemaji wa mahakama za Rwanda Mtabazi Harrison  takwimu juu ya kuvunjika kwa ndoa  zinaonyesha kuwa tatizo hilo linaendelea kuongezeka.

''Tulipata takwimu zinazoonyesha kuwa idadi ya ndoa za watu wanaotaka kutenganishwa zilikuwa 2236 kuanzi... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

a mwezi januari hadi Disemba na ni kesi zilizosajiliwa mahakamani za mwanzo na mwaka huu kuanzia mwezi Januari  hadi mwezi wa saba  tumepata kesi  za aina hiyo 1,134. Hii inaonyesha kuwa ingawa hatujamaliza mwaka na huku mwaka wa sheria ukielekea ukingoni,  kesi hizi hazionyeshi kupungua'', amesema Bwana Mutabazi.

Kwa nini talaka zinaongezeka?

Uvalishanaji pete

Kulingana na Rozina Mwakideu  mmoja wa wanawake  wa Kenya waliotalakiwa  muda mfupi baada ya kuingia kwenye ndoa,  sababu za kuvunjika kwa ndoa ni baadhi ya wana ndoa kuficha tabia zao kwa wapenzi wao, pamoja na  wanandoa kuwa na malengo wanapoingia kwenye ndoa, na baadae kugundua kuwa malengo yao hayawezi kutekelezeka.

 ''Kuna kufahamiana na kuna vile mtu anaweza kuficha makucha yake, watu wengi huwa wanaweka matarajio kibinadamu ambayo wakati mwingine unaona mwenzako hayuko tayari kuyatekeleza'', amesema Rosina katika mazungumzo na BBC.

Mshauri wa  masuala ya ndoa nchini Tanzania, Chriss Mauki, takwimu ambazo zinapatikana za talaka kwa Tanzania huenda si sahihi kwani watu wengi wametalikiana bila hata kupewa hati za ndoa, na hali hiyo ni sawa sawa na mataifa mengine ya duniani.

 Kulingana na Bwana Mauki, idadi ya talaka ni kubwa sana kote duniani. Amesema katika ndhi za Afrika mashariki  idadi ni ya ndoa zilizovunjika ni kubwa  kuliko zinavyoorodheshwa katika takwimu  za nchi kwani watu wengi hutalikiana bila kupeana makaratasi, na hivyo kutosajiliwa rasmi  kwenye takwimu rasmi: ''Hali ya kutengana miongoni mwa wanandoa ni mbaya sana katika mataifa ya mashariki '', anasema Mauki ambaye  amefanya tafiti mbali mbali juu ya sababu za kuvunjika kwa ndoa katika nchi za Afrika Mashariki.

Sababu ambazo kuu zinachangia mara kwa mara kutengana mara kwa mara ni ukosefu wa uaminifu, wanandoa kushindwa kulinda ndoa zao, na uwazi wa fedha au fedha zinapokosekana, anasema mshauri huyo wa masuala ya ndoa.

Wataalamu wa masuala ya ndoa wanashauri kuwa unapoamua kuingia katika uhusiano wa ndoa ni vema kumfahamu mwenzako

 Hata hivyo kuna dhana kuwa...


Wataalamu wa nyuki wakitoa nyuki kutoka ndani ya injini ya ndege

Wataalamu wa nyuki waliitwa kuja kusaidia kuwaondoa nyuki hao karibu 20,000 kutoka kwa injini  ya ndege hiyo.

Mmoja wa wataalamu hao amesema tukio hilo si la kawaida na kwamba huenda nyuki hao walikua wakipumzika kabla ya kuelekea mahali pengine.

Ameongeza kuwa hawakua na mpango wa kuishi ndani ya injini iliyo na ''harufu kali''.

Nyuki hao walijaa ndani ya injini ya ndege ya shirika la Mango chini ya dakika 25, hali ambayo ilisababisha ndege zingine tatu kuchelewa kuondoka katika uwanja wa Kimataifa wa King Shaka.

Msemaji wa shirika la ndege la Mango, Sergio dos Santos amesema ''Sijawahi kuona kisa kama hiki katika kipindi cha miaka minane niliyohudumu katika shirika la ndege''

Shirika hilo pia limeandika kuhusu tukio hilo katika mtandao wake wa Twitter:

Ilichukua muda kabla ya watalamu hao kuruhusiwa kuingia ndani ya uwanja wa ndege kwa sababu walihitaji idhini kutoka kwa mamlaka ya usimamizi wa viwanja vya ndeg... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

e nchini.

Melvyn Dawson, mmoja wa wataalamu wa nyuki alisema ilikua ''kazi rahisi'' na kwamba walichohitaji ruhusa tu ya kufikia ndege hiyo.

Akizungumza na shirika la habari la News24 Dawson, alisema, "Tumekumbana na visa kadha vya kuondoa nyuki waliovamia mahali fulani lakini sijawahi kuona kisa kama hiki".

Ameongeza kuwa nyuki hao wamehifadhiwa nyumbani kwa ndugu yake ambaye pia ni mfugaji nyuki na kwamba watapelekwa mashambani hivi karibuni.


Wataalamu wa upasuaji walisafiri kwa ndege kutoka mji mkuu wa Hanoi kusaidia katika upasuaji huo uliofanyika katika mkoa wa Thai Nguyen kaskazini mwa nchi hiyo.

Mgonjwa huyo wa umri wa miaka 54 alifika hospitalini baada ya kuhusika kwenye ajali ya barabarani mwezi jana.

Lakini baada yake kupigwa picha ikagunduliwa kwamba alikuwa na kifaa cha chuma chenye ncha kali sehemu ya kushoto tumboni.

Alipimwa tena katika hospitali iliyo karibu katika mkoa jirani wa Bac Kan na ikabainika bila shaka kwamba alikuwa na mkasi wa urefu wa sentimita 15 (inchi 6) karibu na utumbo wake mkubwa, gazeti la Tuoi linasema.

Ma Van Nhat anasema huenda mkasi huo uliachwa mwilini mwake alipofanyiwa upasuaji katika hospitali kuu ya mkoa wa Bac Kan mwaka 1998 baada yake kuhusika katika ajali nyingine ya barabarani, kwa mujibu wa gazeti la Vietnam Express.

Hakuwa amepata tatizo lolote la kumfanya agundue alikuwa na kifaa hicho tumboni ila majuzi tu alipoanza kuhisi maumivu makali tumboni.

Alijaribu kunywa dawa... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

za kutuliza maumivu lakini uchungu huo haukuisha.

Wataalamu waliomfanyia upasuaji kwa muda wa saa tatu walisema mkasi huo uliokuwa umeshika kutu baadhi ya sehemu zake ulikuwa umekwama na kushikana na baadhi ya viungo tumboni.

Wizara ya afya nchini humo imeagiza hospitali ya Bac Kan kutoa taarifa kuhusu nani huenda aliacha mkasi huo kwenye tumbo la Bw Ma kufikia mwisho wa wiki.

Mkurugenzi wa hospitali hiyo amesema atafanya kila awezalo kutimiza hilo.

Lakini madaktari wameambia Tuoi Tre kwamba ni nadra sana kwa hospitali kuhifadhi nyaraka kwa zaidi ya miaka 15.

Bw Ma, anatarajiwa kurejea nyumbani wiki ijayo baada ya kupata nafuu.


Wataalamu wanasema  "matibabu", yanayotolewa na baadhi ya kliniki za kibinafsi katika mataifa mbali mbali yakiwemo ya Uingereza na Marekani yanaweza kumsababishia mwanamke kuungua vibaya, kupata makovu na kupata maumivu ya mara kwa mara.

Wakati wa matibabu haya, kifaa huingizwa  ndani ya uke kwa ajili ya kuchemsha kukata nyama ya uke.

Ukungu watatiza safari za ndege kwa muda Kenya

Ingawa matibabu haya si ya upasuaji  na yanaweza kufanyika kwa muda mfupi tu, wataalamu wanashauri  kuwa ni muhimu kuwa salama.

Matibabu hayo kwa njia ya vifaa vya kuchoma seli  yameidhinishwa  kwa matumizi ya matibabu ya kuua seli za saratani ya mfuko wa uzazi ama nyama ya uke pamoja na  masundosundo ya sehemu za siri (genital warts) , lakini hayajafanyiwa vipimo vya ukarabati wa mwili

Hatari kubwa

Wasichana wengi wamekuwa hawaridhishwe na muonekano wa uke wao

Mamlaka ya viwango vya bidhaa nchini Marekani SDA inasema kuwa  itachukua hatua  ikiwa wenye kuuza  "tiba hatari isiyo na dhihirisho la faida... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

" wataendelea kufanya hivyo.

Inasema wengi miongoni wa waotengenezaji  bidhaa hizo wamekuwa wakidai tiba hiyo inaweza kuponya maradhi na dalili zinazosababishwa na  kipindi cha ukomo wa kupata mtoto   (menopause), uwezo wa kudhibiti mkojo na uwezo wa kufanya tendo la ngono.

"Bidhaa hizi zina hatari kubwa na hazina ushahidi wowote wa kuithibitisha ushahidi wa matumizi yake.  Tuna wasi wasi mkubwa  wanawake wanadhurika ," linasema onyo la FDA.

Paul Banwell, daktari wa upasuaji wa kurekebisha maumbile ya mwili na mjumbe wa  Jumuiya ya madaktari wa upasuaji wa kurekebisha mwili wanaokubalika alisisitizia onyo la FDA: "Kumekuwa  na ongezeko kubwa la haja ya afya ya  wanawake  na  maslahi ya kingono, pamoja na kwamba hili linapaswa kuungwa mkono, ni muhimu kwamba elimu yoyote na tiba vinavyotolewa vitolewe kwa umakini  bila kuwepo upotoshaji au uchochezi wa masoko ."

Dkt Vanessa Mackay, kutoka chuo cha Uingereza za madaktari bingwa wa masuala ya uzazi cha  Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG), amesema: "Hakuna ushahidi  unaoonyesha kwamba vifaa vya ukarabati wa uke usiotumia vifaa unafaa katika kuboresha misuli ya uke  ama kubadili muundo wa uke . Kama wanawake wanahofu juu ya muonekano ama mguzo wa uke wao  wanapaswa kuongea na wataalamu wa afya  wenye taaluma''

Ni muhimu kukumbuka ,hata hivyo, kwamba kila mwanamke ana uke tofauti . Uke wa mwanamke mmoja na tofauti na wa mwanamke mwinginekama wanavyotofautiana wanawake wenyewe katika muonekano wao wa sura na rangi, wanasema wataalamu.

Dkt Vanessa anasema: " Ili kuimarisha misuli inayozingira uke wanawake wanashauriwa kujaribu mazoezi ya sehemu ya chini ya tumbo (pelvic) ya sakafuni  yanayoweza kusaidia kuboresha na kuimarisha misuli na uwezo wa kupata shauku ya ngono'."

Namna ya kufanya mazoezi ya sehemu ya chini ya kiuno (pelvic):

Ukavu wa uke ni jambo la kawaida lakini ni tatizo linaloweza kutibiwa ambalo wanawake wengi wanalipitia  wakati mmoja maishani mwao.

Unaweza usababishwa na mambo kadhaa ikiwemo kufukia kipindi cha ukomo...


Wataalamu wanasema kujinyima chakula hupelekea udumavu wa mwili

Katika kubadili mpangilio wa kula kuna mambo mengi, kwani kuna elimu mbali mbali zisizo rasmi zinatolewa katika mitandao juu ya kupangilia chakula. Hata hivyo kwa mujibu wa mitandao mtu anaweza kupungua haraka endapo atafuata mlo anao elekezwa.

Kuna mpangilio wa chakula wa siku 7, siku 10 na mpaka siku 21. Na mtu anaweza pungua kuanzia kila 3 mpaka 15 inategemea kama atafuata kwa umakini.

Supu ya kabeji,  mlo wa kijeshi ama kwa kingereza 'Military Diet', na mlo wa yai ama 'Egg diet' hizi ni baadhi tu ya njia za haraka za mpangilio wa chakula au diet ili kupunguza unene kwa haraka zaidi.

Mpangilio sahihi wa chakula husaidia mwili kujitibu

Je walio tumia wamesaidika? BBC imeangazia safari ya kupunguza uzito ya Linda mama wa mtoto mmoja na muuguzi nchini Tanzania anasema huwa anapungua na kuongezeka.

"Nina mwili mkubwa sana na siuifurahii hata kidogo, natamani nipungue sana, nimejaribu hizi diet za kupungua haraka kwa ... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

miaka kama minne sasa sema ndio hivyo, napungua halafu nanenepa tena. Mfano mwezi wa tisa nilikuwa na shughuli nkajipunguza yaani nakuwa nakula mlo mmoja tu sema nlipoacha tu nkaongezeka mpaka aibu," Linda anaiambia BBC.

Madhara ya nguo za ndani za mitumba

Hata hivyo mama huyu anaamini kuwa mwili wake ni wa kurithi kwani ndugu zake wengi ni wanene hivyo kupungua kwake si kazi rahisi.

"Mie mwili wangu hauwezi kupungua kirahisi maana wazazi wangu pia wanene sana na mi mwenyewe naelewa hilo. Kwa sababu nishafanya sana hizi diet na ndo kwanza nimeambulia vidonda vya tumbo. Hivyo naamini ni mambo ya kijenetiki ntapungua tu wakati ukifika." Linda anaongeza.

Je njia hizi ni salama?

BBC imezungumza na Daktari wa magonjwa ya binadamu aliyejikita kwenye magonjwa ya lishe na mwandishi wa vitabu vya afya ya jamii maarufu kama sayansi ya mapishi nchini Tanzania Dkt. Boaz Mkumbo ambaye amebainisha kuwa kutojua njia sahihi kunawafanya wengi wanaangukia katika njia ya kujinyima kula lakini ni hatari kwa afya.

"Kujinyima kula ili kupunguza uzito si njia endelevu, huwezi jinyima milele." Dokta Boaz Mkumbo

"Si watu wote wanaweza kujinyima chakula, daktari anaweza kumzuia mtu kula lakini hawezi kuizuia njaa. Njaa sio tendo la hiari, hivyo kujinyima sana huleta udumavu wa mwili mtu unachakaa kwa sababu ya kukosa viini lishe," anasema dokta Boaz.

Madhara ya kujinyima kula:

Hata hivyo daktari huyo amepinga vikali tabia ya watu kujinyima kula kwani haina matokeo ya kudumu, sababu unapoacha kujinyima mwili utaongezeka.

"Kujinyima kula ili kupunguza uzito si njia endelevu, huwezi jinyima milele. Njia nzuri ya kupungua uzito ni kuzingatia ubora wa chakula. Katika sayansi ya mapishi tunaamini kila chakula ambacho tunakiweka mwilini kina muitikio tofauti. Mwili ukiupa sukari na vyakula vya wanga unamimina homoni nyingi za kunenepesha. Lakini nikakupa mayai, samaki parachichi na baadhi ya matunda ambayo yana sukari kidogo kama matango mwili utaitikia kwa kumwaga homoni ya kunenepesha kwa kiwango kidogo sana. Utapata virutubisho...


Wataalamu wanashauri kuto nunua bidhaa zinazo kuwa katika maduka yasiyo rasmi yaani vibanda

Aina hii ya vipodozi inayopakwa kwenye ngozi ya nje ya mdomo inakuja katika sampuli na rangi tofauti japo maarufu zaidi ni zile za rangi nekundu, na zipo ambazo hung'arisha mdomo bila kuwa na rangi yeyote.

Kuna ambazo huvumilia maji yaani water proof kwa lugha ya kingereza. Zipo za maji, za mafuta na kavu. Baadhi hutoka kila unapokula nyingine hudumu mpaka kwa saa 24.

Gharama za bidhaa hizo hutofautiana na mahali mteja amenunua na pia ubora. Nchini Tanzania, zipo lipstiki za bei nafuu mpaka kuanzia Sh500 ambazo hizi hupatikana mitaani na minadani. Lakini pia zipo za bei ya juu mpaka Sh50,000 na zaidi, ambazo huuzwa kwenye maduka makubwa na hutangazwa kuwa ni halisia.

Kuna kila aina ya Lipstiki, zipo za maji,kavu na za mafuta.

Changamoto kubwa katika bidhaa hizo ni ubora na usalama, kwani zipo ambazo huaminika wazi wazi kuwa si salama yaani sio halisia na ndio hupatikana kwa bei rahisi zai... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

di. Lakini zile za bei ya juu zaidi hutangazwa kutoka uingereza ndio yasemekana ni halisi zaidi.

Watumiaji wengi wameiambia BBC kuwa bei ndio huwa kigezo kikuu wanachoangalia ili kubaini ubora wa urembo huo.

Lakini je bei ndio kipimo pekee cha ubora?

BBC imezungumza na Gaudensia Simwanza ambaye ni meneja mahusiano na elimu kwa umma kutoka mamlaka ya chakula na dawa (TFDA) juu ya usalama wa bidhaa hizi za urembo wa mdomo ambazo mara nyingi huingia kinywani hasa wakati wa kula au kunywa.

"Bidhaa lazima isajiliwe, kupitia usajili ndo tunaamini kua mtu anaweza tumia bila kupata madhara, kwasababi kuna vitu tunaangalia katika usajili mfano uhalali wa bidhaa, taarifa zilizo wekwa je ni sahihi, iliko toka je imesajiliwa? Pia tunaang alia ubora wa bidhaa yenyewe na vifungashio vyake kwa sababu tuna viwango vyetu. Viungo vilivyo wekwa kwenye bidhaa vimewekwa kwenye lebo na je viungo hivyo ni salama? Kuna wengine husema bidhaa imetoka kwenye kiwanda hiki kumbe kiwanda hicho hakipo. Baada ya hapo lazima bidhaa tupeleke maabara kwaajili ya vipimo."

Hata hivyo ameongeza kuwa zipo baadhi ya bidhaa zina viambata ambavyo haviruhusiwi nchini Tanzania hivyo huzuiliwa. Bi Gaudensia pia ametoa rai kwa watumiaji wa urembo huo kununua bidhaa kwenye maduka yanayoeleweka.

"Tunaangalia sifa za kikemikali na kibaiolojia, katika viambato tunaangalia kama vilivyo tumika ni salama kwa sababu kuna baadhi ya viambato ambavyo havitakiwi kama vile steroid, mercury compound, hydroquinone na vinginevyo. Na bidhaa ambazo tumezisajili unazikuta zipo kwenye tovuti yetu, lakini kikubwakwa mtu wa kawaida tunamwambia nunua kwenye maduka ambayo yana tambulika, kwa sababu unanunua kwenye maduka rasmi inakusaidia hata ukipata tatizo unarudi hapo tofauti na hkununua mtaani au zilizo wekwa chini kesto ukija huta mkuta," Gaudensia anaiambia BBC

Mwaka 2007 ilifanyika tafiti kupitia kampeni ya vipodozi salama huko Marekani iliyo itwa "A poison Kiss" yaani busu lenye sumu. Utafiti huo uligundua kemikali ya lead kwenye asilimia 61 ya lipstick 33...


Watafiti hao hata hivyo wanasema hawastahili kusubiri kwa muda wa miezi 18 kama ilivyopendekezwa katika kanuni iliyopo sasa ya shirika la Afya Duniani WHO.

Muda mfupi kati ya mimba moja hadi nyingine humuweka mama katika hatari ya kuzaa mtoto ambaye hajatimiza wakati wa kuzaliwa,mtoto mdogo au kifo chake.

Watafiti wanatumai matokeo ya uchunguzi huu utawapatia hakikisho wanawake waliyo na umri mkubwa.

Mmoja wa watafiti hao Dr Wendy Norman amesema hizi ni ''habari njema" kwa wanawake waliyo na zaidiya miaka 35 ambao wana mpanga familia zao.

"Wanawake waliyo na umri mkubwa  kwa mara ya kwanza watapata mwongozo wa uhakika kuhusiana na suala la kupanga uzazi wa watoto wao".

Utafiti uliyohusisha kuzaliwa kwa karibu watoto 150,000 nchini Canada, uliyofanywa na  vyuo vikuu vya British Columbia (UBC) na Harvard umebaini kuwa miezi 12 hadi 18 ni muda mwafaka kwa mwanamke kujipumzisha baada ya kujifungua kabla ya kupata tena ujauzito.

Mwongozo wa sasa wa shirika la Afya Duniani unapende... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

keza muda wa usiyopungua miezi 18 hadi 24.

Utafiti huo pia ulibaini kuwa:

Utafiti huo uliangazia zaidi  wanawake nchini Canada - kwa hivyo haijabaiika ikiwa matokeo yake yatakua sawa kote duniani.

Mtafiti Dr. Sonia Hernandez-Diaz anasema matokeo yaliashiria hali tofauti kwa wnawake wa miaka tofauti.

"Ujauzito wa haraka haraka huenda ukaashiria kutozingatia uzazi wa mpango, kwa baadhi ya wanawake wa umri mdogo.

Mandy Forrester, kutoka taasisi ya  wakunga ya  Royal College, anasema utafiti huu "ni muhimu kwa sababu unaimarisha tafiti nyingine kuhusiana na suala la muda wa kupata ujauzito mwingine baada ya kujifungua".

"Yote tisa kumi ni kuwa mwanamke atajiamulia mwenyewe anataka kuchukua muda gani baada ya kujifungua kabla ya kupata ujauzito mwingine''

Anasema jambo la msingi ni kwa wanawake kote duniani kuwa na ufahamu wa kujihami nao kuhusiana na suala hili ili wafanya maamuzi ya busara.

"Wataalamu wa afya wako tayari kumsaidia mwanamke kufanya maamuzi yake, kuhusiana na kile kilicho sawa kwake.

Pia ameongezea kuwa wanawake wanastahili kupata ushauri kuhusiana na mbini tofauti za kupanga uzazi iliwweze kupanga familia zao ikiwa wanaazimia kufanya hivyo.

 "Huduma za kitaalamu zinastahili kufikia wanawake wote."


Watafiti hao pia wamebaini kwa nini samaki na ni jinsi gani samaki hao hugeuza asidi ya lactic kwenye miili yao kuwa pombe, kama ya njia ya kuwawezesha kuendelea kuwa hai.

Baadhi ya samaki hao waligunduliwa kuwa na viwango vya juu vya pombe kushinda kiwango dereva anachostahili kuwa nacho kwenye damu anapoendesha gari katika nchi nyingi.

Watafiti hao wamesema utafiti huo unaweza kuwasaidia kufanya utafiti zaidi kuhusiana na madhara yanayotokana na pombe kwa binadamu.

Wanasayansi wamekuwa anafahamu kuhusu uwezo wa kipekee wa samaki hao wa dhahabu kuweza kuishi maeneo yenye hali ngumu ya kimazingira na wenzao wa baharini  aina ya Crucian Carp tangu miaka ya 1980.

Ingawa binadamu  na wanyama wengine wenye uti wa mgongo  hufariki muda mfupi baada yao kukosa hewa ya okisejeni, samaki hawa wana uwezo wa kuishi katika mazingira hayo ya barafu kwa miezi kadhaa katika bahari kaskazini mwa bara Ulaya.

Watafiti hao wamebaini jinsi wanyama hao hutumia mbinu maalum kuwawezesha kuendelea kui... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

shi katika mazingira hayo.

Kwa wanyama wengi kuna aina moja ya protini ambayo hutumiwa kuelekeza wanga (kabohaidreti)  kwenye mitochondria,  viungo vinavyotumiwa kuzalisha kawi kwenye seli.

Iwapo hakuna hewa ya okisejeni,  kutumiwa kwa wanga kuzalisha nishati huzalisha asilidi aina ya alctic ambayo samaki hawa huwa hawawezi kuiondoa mwilini.

Asidi hiyo huua kiumbe baada ya dakika chache.

Kwa bahati nzuri, samaki hao wa dhahabu wamebadilika na kuwa na seti ya pili ya protini ambayo inaweza kufanya kazi hata okisjeni ikiwa haipo  na huibadilisha asidi ya lactic kuwa pombe, ambayo baadaye hutolewa mwilini kupitia kwenye yavu yavu za samaki hao.

"Njia hii ya pili huanza kutumiwa tu iwapo hakuna okisjeni,"  mwandishi Dkt Michael Berenbrink kutoka chuo kikuu cha Liverpool huko Uingereza, aliambia BBC

Barafu huwafunikia samaki hao na kuwazuia kupata hewa, kwa hivyo wanapokuwa  kwenye kidimbwi kilichofunikwa na barafu samaki hao wa dhahabu  huvuta hewa yote ya okisjeni na kuibadilisha kuwa pombe.

Endapo wanakuwa kwenye barafu, na eneo ambayo halina hewa ya kutosha  kiwango cha pombe huongezeka kwenye samaki hao.

Licha ya kwamba samaki hao wanaweza kujaza pombe kwenye yavu yavu zao, si pombe inayowaua mwishowe.

Iwapo majira ya baridi yataongezeka na baridi kuzini, huwa wanaishiwa na mafuta ya kuzalisha nishati ambayo huwa kwenye ini na mwishowe hufariki.

Watafiti wanasema kuna mafunzo muhimu yanastahili kuangaziwa kuhusiana na jinsi samaki hao wanavyoweza  kuzalisha jeni aina mbili ambazo zina uwezo wa kuwawezesha kuendelea na maisha yao ya kawaida, na pia kuwafaa hali ikibadilika.

"Uzalishaji wa ethanol huwasaidia samaki aina ya Crucian Carp  kuwa samaki wa kipekee wanaoweza kuishi katika mazingira hayo makali  na kujiepusha na maadui wengi," amesema mwandishi mkuu wa utafiti huo Dkt. Cathrine Elisabeth Fagernes kutoka chuo kikuu cha Oslo, Norway.

Wanasayansi pia wamefanya hesabu kubaini ni muda gani unaoweza kutumika kuunda kileo kutoka kwa 'kinyesi' cha samaki hao.

Kujaribu kupata pombe ya kunywa...


Watafiti hao wameainisha vyakula ikiwemo keki,kuku na mikate kuwa vinasindikwa sana.

Utafiti uliofanywa kwa watu 105,000 umeonyesha kuwa vyakula hivyo huliwa zaidi, hivyo wako hatarini kupata saratani.

Tahadhari nyingi zimetolewa lakini wataalamu wanasema kuzingatia lishe bora ni bora zaidi.

Mambo kumi unayoweza kufanya kupunguza hatari ya kuugua saratani:

Lishe bora imefahamika kuwa inaweza kupunguza hatari ya kuugua saratani.

Kuwa na uzito mkubwa ni moja ya sababu kubwa baada ya uvutaji wa sigara, Shirika la Afya duniani limesema nyama ya kusindika inaongeza kidogo hatari ya kupata saratani.

Wanasayansi kutoka chuo kikuu Sorbonne jijini Paris walifanya utafiti kufahamu vyakula ambavyo watu hupendelea kula, ambapo Wanawake wa makamo walikuwa wakifuatiliwa kwa miaka mitano

Je, aina ya mkate unaokula waweza kuleta utofauti ya hatari ya kupata saratani?

Matokeo kutoka jarida la kitabibu la nchini Uingereza yanaonyesha kuwa ikiwa kiasi cha vyakula vilivyo sindikwa sana vitaongezek... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

a kwenye mlo kwa 10% basi idadi ya ongezeko la ugonjwa litafikia 12%

Hali ya Ugonjwa wa Saratani ukoje Afrika Mashariki?

Nchini Kenya, ni ugonjwa wa pili unaochangia vifo vya watu baada ya magonjwa ya moyo.

Licha ya kuidhinishwa kwa baadhi ya malipo ya matibabu katika bima ya kitaifa ya afya nchini, bado tatizo lipo kutokana na kutowepo kwa taasisi za kutosha za umma zinazotoa huduma hizo - na kwa chache zilizopo, hazina vifaa vya kisawasawa.

Ni wachache wanaoweza kumudu gharama kubwa katika hospitali za kibinafsi.

Tanzania hali sio tofauti sana, wakati kunashuhudiwa uhaba wa vituo vya kutibu wagonjwa wa saratani - kuhudumia idadi jumla ya zaidi ya watu milioni 50 nchini .

Takwimu zinaonyesha kuwa saratani ya mfuko wa uzazi ni chanzo kikuu kwa wanawake wanaougua saratani Tanzania.

Kwa mujibu wa taasisi ya habari kuhusu kirusi cha HPV na saratani #ICO - tofauti na saratani nyingine, saratani ya mfuko wa uzazi inaweza kutambuliwa na kuzuiwa kabla ishike kasi na kusamabaa kwa ukubwa.

Mambo 10 unayoweza kufanya kupunguza hatari ya kuugua saratani


Watafiti wakionesha namna ambavyo mfumo wa kinga unavyopambana na virusi

Utafiti wao, uliochapishwa kwenye jarida la Nature siku ya Jumanne, unaonesha kuwa watu wanapona maambukizi ya virusi, kama ambavyo wanavyopona mafua.

Duniani kote, mamlaka zimethibitisha maambukizi kwa zaidi ya watu 160,000 ya virusi vya corona na vifo karibu 6,500.

''Ugunduzi huu ni muhimu kwasababu ni mara ya kwanza ambapo tunafahamishwa namna ambavyo kinga zetu zinavyopambana na virusi vya corona,'' amesema mwandishi mwenza Profesa Katherine Kedzierska.

Taasisi ya utafiti ya magonjwa ya maambukizi na kinga ya Peter Doherty wa Melbourne amesifiwa na wataalamu wengine, mmoja akieleza kuwa ni ''mafanikio mapya''.

Kilichobainika

Watu wengi wamepona virusi vya Covid-19, ikimaanisha kuwa tayari ilijulikana kuwa mfumo wa kinga unaweza kupambana na virusi.

Lakini kwa mara ya kwanza, utafiti ulibaini aina nne za seli za kinga ambazo zinaweza kupambana na Covid-19.

Zilichunguzwa kwa kumfuatilia mg... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

onjwa ambaye alikuwa na maambukizi ya virusi lakini ambaye hakuwa na matatizo ya kiafya hapo awali.

Mwanamke mmoja mwenye miaka 47 kutoka mjini Wuhan, China aliyewasili hospitali nchini Australia. Alipona ndani ya siku 14.

Profesa Kedzierska ameiambia BBC kuwa timu yake imechunguza ''uwezo wa kinga kupambana na virusi'' kwa mgonjwa huu.

Siku tatu kabla mwanamke mmoja alianza kujisikia vizuri, seli zilioonekana kwenye mfumo wa damu. Katika wagonjwa wa maradhi ya mfumo wa upumuaji, seli hizi pia zinaonekana kabla ya kupona, Profesa Kedzierska alieleza.

Picha inayoonesha mapafu yakiwa yameanza kupona baada ya seli za kinga kuonekana

''Tulifurahia matokeo yetu-na ukweli kuwa tunaweza kuona seli za kinga kwa mtu aliyegundulika, kabla ya afya yake kuimarika,'' aliiambia BBC.

Wanasayansi walifanya uchunguzi wao kwa wiki nne ili kutathimini hilo, aliongeza.

Hatua hii imesaidia nini?

Kubaini wakati seli za kinga zinaingia zinaweza kusaidia "kutabiri mwenendo wa virusi", alisema Prof Bruce Thompson, Mkuu wa kitivo cha sayansi ya afya katika Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Swinburne.

Waziri wa Afya wa Australia Greg Hunt alisema kupatikana pia kunaweza kusaidia "kufuatilia kwa haraka" chanjo na tiba inayowezekana kwa wagonjwa walioambukizwa.

Prof Kedzierska alisema hatua inayofuata kwa wanasayansi ni kutazama kwa nini kinga ni dhaifu kwa wagonjwa walio katika hali mbaya.

"Ni muhimu sana sasa kuelewa ni nini kinachopungua au tofauti kwa wagonjwa ambao wamekufa au ambao wana ugonjwa ulio katika hali mbaya - kwa hivyo tunaweza kuelewa jinsi ya kuwalinda," alisema.

Mnamo Januari, taasisi hiyo ikawa ya kwanza ulimwenguni kuunda tena virusi nje ya Uchina.

Kituo hicho kimepokea fedha zaidi kutoka kwa serikali ya Australia na pia michango kutoka kwa wafanyabiashara na bilionea wa Kichina Jack Ma.


Watafiti wakiwa maabara

Jopo hilo la wataalamu limesema ukweli ni kwamba kumekuwa hakuna ongezeko katika kufadhili ama kutoa fedha kusaidia juhudi za kuudhibiti ugonjwa huo, hali ambayo inaweza kuliibua tena gonjwa hilo wakati ambapo kizazi kipya cha vijana kikiingia katika rika la kutoka utoto kwenda ujana na ujana kwenda utu uzima.

Malkia wa urembo gerezani ahukumiwa kifo Kenya

Kwa nini Kenya inapoteza watalii kwa Tanzania

Wakati maambukizo mapya ya HIV yakipungua, watu kutoka katika makundi yaliyowekwa pembeni ikiwemo wale wanaoshiriki mapenzi ya jinsia moja, watumiaji wa dawa za kulevya na wanaofanya biashara za ngono wapo katika hatari kubwa.

Ugonjwa wa ukimwi umekuwa pia ukiongoza pia kuua wanawake wengi vijana, kusini mwa jangwa la Sahara.

Upimaji wa virusi vya ukimwi

Ripoti hiyo mpya imesema pia kwamba watu walioambukizwa ugonjwa huo na kuishi muda mrefu kutokana na kutumia dawa za kuongeza maisha matokeo yake ni kukumbwa na maambukizo ya magonjwa nyemelezi uzeeni kama v... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ile Saratani na magonjwa ya moyo.

Taifa la Tanzania latajwa kuwa eneo bora la Safari Afrika

Takriban watu milioni 37 duniani kote wanaishi na virusi ama ugonjwa wav ukimwi na inakadiriwa kuwa kuna wagonjwa wapya milioni 1.8 kila mwaka.


Watafiti waliambiwa kuwa wasichana hao wanahisi kuwa na sura mbaya na wasio na thamani.

Ripoti hiyo inasema kuwa vijana wa kike  10  miongoni mwa wale  umri wa miaka 15, asilimia  kati yao 14%  hawana furaha na maisha yao kwa ujumla, na asilimia 34% wakiwa hawapendi maumbile yao.

Watafiti waliambiwa kuwa wasichana hao wanahisi kuwa na sura mbaya na wasio na thamani.

Takwimu hizo kwa England, Wales  na Uskochi za katika ya mwaka  2013 na 14 zinaonyesha ongezeko kubwa la idadi ya wasichana wadogo wasio na furaha kuliko ilivyokuwa miaka mitano iliyopita.

 Tofauti na wasichana, utafiti ulibaini kuwa hali ya vijana ya kuwa na furaha  imeendelea kuimarika.

 Watafiti wa shirika la kijamii la masuala ya watoto  na chuo kikuu cha  York walichunguza maisha ya watoto wa umri wa miaka 10 hadi 15

 Walibaini kuwa kati ya mwaka 2009-10  na  2013-14 kwa wastani wa asilimia  11% ya wasichana na wavulana hawakuwa na furaha.

Lakini takwimu za hivi karibuni  za mwaka  2013-14, zinaonyesha kuwa kiwa... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ngo cha wasichana wanaosema kuwa hawana rahakimepanda kwa asilimia 14%.

Lucy Capron kutoka shirika la watoto la kijamii ameiambia BBC : "hiki si kitu ambacho kinaweza kuelezewa kwa njia ya vichocheo vya mwili (hormornes) au kwa sababu tu asilia za ukuaji, kwa kweli hiki ni kitu tunachohitaji kukiangalia kwa makini na kinachohitaji kushughulikiwa na kupatiwa ufumbuzi."

Idadi ya vijana wa kike walioripoti kuwa na wasi wasi wa sura na maumbile yao iliongezeka kwa asilimia  30% kwa kipindi chote  hadi asilimia  34%  katika mwaka  2013-14 - huku idadi ya wavulana ambao hawana raha kuhusu sura na maumbile yao haikubadilika kwani  ilisalia  kuwa asilimia  20%.


Watafiti walifanya ukaguzi kwa kugusa korodani za kushoto na kulia za wahudumu wa posta na madereva wa basi ishirini na wawili

Wataalamu wa masuala ya uzazi Roger Mieusset na Bourras Bengoudifa walipima joto  katika korodani za wahudumu wa posta, wakiwa uchi wa mnyama na wakiwa wamevaa nguo.

Waligundua ya kwamba la kushoto lina joto zaidi, iwapo mwanamume amevaa nguo.

Tuzo hiyo ya mzaha ilitangazwa katika hafla kwenye chuo kikuu cha Harvard.

Katika utafiti wao "Ujoto wa umbo la korodani la binaadamu" uliochapishwa katika jarida la Human Reproduction, watafiti hao walifafanua kuwa utafiti wao ulihusisha  kupima joto la korodani kwa mguso kila baada ya dakika mbili.

Waliwaomba wafanyakazi 11 wa posta wasimame kwa saa moja na nusu wakati wakiwapima joto katika korodani zao.

Katika utafiti mwingine, walipima joto lililopo kwa madereva 11 wa basi wakati wakiwa wamekaa chini.

Tuzo hiyo ya mzaha ya Nobel ni zawadi inayochapishwa katika 'Annals of Improbable Research' lakini baadhi ya m... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ada zinazotambuliwa katika tuzo hiyo, huwa zina umuhimu ndani yake.

Katika utafiti huu, utafiti mwingine umeashiria kuwa joto katika sehemu ya korodani linaweza kuathiri  uwezo wa mwanamume kuzalisha.

Kiwango cha manii kwa wanaume katika mataifa ya magharibi kinapungua, lakini ni machache yanayofahamika kuhusu namna ya kuliimarisha hilo.

Huenda ukavutiwa pia na:


Watafiti wamebaini kuwa mbu wanaweza kung'amua na kuzowea aina fulani ya harufu kupitia mshituko ama kofi

Watafiti hao kutoka chuo kikuu cha Washington cha Seattle wamebaini kuwa mbu wanaweza kujifunza na kutambua aina fulani ya harufu kupitia mshituko ama kofi.

Matokeo yake wataepuka harufu hiyo wakati mwingine.

"Pale mbu wanapobaini  harufu za aina mbali mbali kwa njia ya kujilinda, harufu hizo huwafanya wachukue hatua sawa na wakati wanapopuliziwa dawa ya DEET, moja ya dawa ya kuua mbu," alisema afisa wa ngazi ya juu ya uandishi wa utafiti huo Jeff Riffell, na profesa wa biolojia katika chuo kikuu cha Washington.

"Zaidi ya hayo, mbu hukumbuka harufu waliyozoweshwa kwa siku kadhaa."

Mbu hubadili makao kulingana na msimu, huku wakiwauma ndege msimu wa kiangazi na wanyama na ndege wakati wa majira mengine ya mwaka kwa mfano

Watafiti tayari walikua wanafahamu kwamba mbu huwa wanachagia ni nani wa kumuuma na nani wasimuume.

Hivyo basi, kuna watu wanaopendelea kuwauma kuliko wengin... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

e.

Pia wanafahamika kwa kubadili  makao kulingana na msimu, huku wakiwauma ndege msimu wa kiangazi na wanyama na ndege wakati wa majira mengine ya mwaka kwa mfano.

Riffell na wenzake walitaka kubaini zaidi kuhusu namna kujifunza harufu kwa mbu kunachangia katika kuwachagua ni akina nani wanaopendelea kuwauma.

Kama hatua ya kwanza, waliwapatia mafunzo mbu kwa kupanga aina mbili mbili za harufu ya mtu fulani ama mnyama  - paka pamoja na  kuku kwa mfano  -  pamoja na mshtuka wa mashine.

Kuhusu mshtuko wa kusababishwa mashine, walitumia  mtambo unaosababisha kuwepo kwa upepo mkubwa kwa ajili ya kuchochea mitetemo  na msukumo ambao mbu anaweza kuupata wakati mtu anapojaribu kuwapiga.

Watafiti walitaka kubaini zaidi kuhusu namna kujifunza harufu kwa mbu kunavyochangia katika kuwachagua ni akina nani wanaopendelea kuwauma

Haraka wadudu hao wakatambua harufu ya mazingira na msukumo wa mtambo na kutumia taarifa hiyo katika kuamua ni upande gani wa kupepea  - ingawa la kushangaza, mbu hawakutambua kuepuka harufu ya jikoni.

Kujifunza miongoni mwa wanyama, kuanzia nyuki hadi binadamu, kunategemea sehemu ya ubongo ya ung'amuzi wa mambo.  Uchunguzi wa zaida wa Riffell na kikosi kizima cha watafiti unaonyesha kuwa sehemu hii ya ubongo inayofahamika kama   dopamine kwa lugha ya kitaalam ni muhimu katika utambuzi wa mbu.

Kwa ujumla mbu waliobadilishwa maumbile hawana sehemu hii ya ubongo na hivyo kukosa uwezo wa ung'amuzi.

Matokeo haya yanaweza kuwa na athari muhimu katika udhibiti wa mbu na kuenea kwa magonjwa yanayosababishwa na mbu, kulingana na watafiti.


Watafiti wanasema mkate huo hauna tofuati kubwa kwa ladha na mikate ya kawaida

Hatahivyo umepikwa kwa kombamwiko. Hasaa, umetumika unga uliotengenezwa kutokana na wadudu hao.

Watafiti wa vyakula Brazil walivumbua unga huu kama suluhu kwa tatizo la uhaba wa chakula duniani.

Je umewahi kuwaza ni kwanini mwanafunzi hashiki masomo?

Kondomu maalum kwa wanajeshi Uganda

Na pia kwa kinacho kadiriwa kuwa ni kupungua kwa protini inayotokana na wanyama duniani katika miaka ya hivi karibuni, kutokana na kuongezeka kwa idadi ya watu duniani.

Moja ya faida ya kutumia kombamwiko ni unafuu wa bei yake

Hesabu ya haraka

Kwa mujibu wa Umoja wa mataifa, takriban watu bilioni 9.7 watakuwa duniani kufikia mwaka 2050.

Umoja wa mataifa unapendekeza watu waanze kula wadudu pakubwa katika chakula wanachokula - kutokana na kiwango cha juu cha protini walichonacho, na unafuu wa bei.

Tayari wadudu huliwa katika baadhi ya jamii katika maeneo tofuati duniani.

Lakini sio kombamwiko wale wanaozunguka kati... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ka mitaro na mabomba ya choo na maji taka waliotumika hapa. Watafiti Brazil wametumia aina fulani ya kombamwiko anayejulikana kama 'Lobster roach' asili yake ikiwa ni Afrika kaskazini.

Tozo ya uagizaji maziwa itawaathiri vipi Watanzania?

Benki ya Dunia imezuia msaada wa $50m kwa Tanzania?

Huliwa wakiwa hai na baadhi ya jamii zinazofuga buibui aina ya tarantula na hata mjusi.

Mkate hutengenezwa kwa 10% ya unga wa wadudu

Wanazaana haraka na kwa urahisi.

Wadudu hao walichaguliwa kutengenezwa unga kwa sababu kadhaa: kando na kiwango kikubwa cha protini, mdudu huyo amekuwepo kwa mamilioni ya miaka - na amesalia alivyokuwa miaka ya nyuma ki jinia.

Mkate uliosheheni Protini

Wanasayansi Brazil wametengeneza unga huo kutokana na kombamwiko waliokauka ambao gharama yake ilikuwa ni $51 kwa kilo. Walisagwa ndani ya maabara.

Mkate huo hutengenezwa kwa 10% ya unga wa wadudu, na unga wa kawaida wa ngano.

"Unga wa kombamwiko uliongeza protini kwa 133% katika mkate" mwanasayansi Andressa ameiambia BBC .

Nini hufanyika katika ubongo wa mtu mlevi?

Tetesi za Soka Ulaya Alhamisi 04.10.2018

Watoto 'wanaozuia mvua kunyesha'

Mkate wa kawaida wa gramu 100 ulikuwa na gramu 9.7 za protini, tofauti na mkate wa kombamwiko uliokuwa na gramu 22.6 za protini.

Andressa, ameeleza hakuna tofuati kubwa ya ladha kati ya aina hizo mbili za mkate.

Anadai kwamba kula wadudu kuna madhara kidogo kwa mazingira kuliko vyanzo vingine vya kawaida vya chakula.

Wanasayansi wanadai hakuna tofuati kubwa ya ladha kati ya aina hizo mbili za mkate

Kwa mujibu wa kampuni ya utafiti nchini Marekani, Global Market Insights, soko la wadudu wanaoliwa litakuwa na kupita thamani ya $ milioni 700 katika miaka mitano ijayo.

Kwa hivyo, upo tayari kula mkate wa kombamwiko?


Watalii wawili kwenda mwezini 2018

Safari hiyo itafanyika 2018 kulingana na mkurugenzi mkuu wa kampuni ya SpaceX Elon Musk, alieongezea kwamba watalii hao tayari wamelipa kiasi fulani cha fedha.

''Hatua hiyo inatoa fursa kwa binaadamu kurudi katika anga za juu kwa mara ya kwanza katika kipindi cha miaka 45'',alisema.

Wawili hao ambao majina yao hayakutajwa wataelekea mwezini wakiwa katika meli hiyo ya angani ambayo itafanyiwa jaribio lake la kwanza la kurusha rekoti isiokuwa na rubani.

Bwana Musk alisema kuwa ushirikiano wa shirika la sayansi na teknolojia ya angani nchini Marekani Nasa umefanya ufanisi wa safari hiyo.

Roketi itakayotumika kuwasafirisha watalii hao

Amesema kuwa abiria hao wawili watasafirishwa kwa kasi zaidi ya watu wengine wowote kuwahi kusafirishwa katika sayari.

Bwana Musk hatahivyo amekataa kuwataja abiria hao wawili ,akisema kwamba ni watu wanaojuana na kwamba hawatoki Hollywood.

Kama wanaanga wa Apollo, wawili hao watasaifiri angani wakibeba matumaini na ... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ndoto za binaadamu wote wanaopenda kusafiri.

Tunataraji kuwafanyia ukaguzi wa kiafya kabla ya kuanza kuwafunza baadaye mwaka huu.


Watalii wengi huzuru Tanzania kuona wanyamapori

Rais John Magufuli ameagiza  kusitishwa kwa mpango wa kuwatimua wakaazi wa vijiji vilivyopo kwenye hifadhi za wanyama pori na misitu.

Wizara husika zimetakiwa kutambua na kubaini  hifadhi zote na misitu ambazo hazina wanyama pori zitakazoweza kugawanya kwa wakulima na wafugaji ambao wameweka makaazi katika baadhi ya hifadhi nchini.

Hatua hiyo imenuiwa  kukabiliana na kuongezeka kwa matumizi ya ardhi hususan kwa jamii za wafugaji na wakulima waliojikita katika maeneo hayo ya hifadhi za wanyama pori.

Taarifa zilizopo ni kwamba wizara zote husika zinapaswa kutekeleza agizo hilo pasi kuchelewa.

Jamii tofuati kama ya Wamaasai ambao ni wafugaji, na pia ni wanaohama hama katika kutafutia mifugo yao malisho ni sehemu ya watu wanaoishia kuishi katika hifadhi za wanyama pori.

Mwandishi, mkaazi mjini Arusha, Jane Edward ambaye amekuwa akifuatilia taarifa hii ameieleza BBC kwamba Ngorongoro ni mojawapo ya hifadhi Tanzania ambapo binaadamu wana... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ishi katika makaazi ya wanyama kwa muda mrefu.

Ameeleza kwamba hilo ni mojawapo ya kivutio kikubwa kinachoitambulisha hifadhi hiyo.

Jamii ya Wamasaai, anasema baadhi wanaishi ndani ya hifadhi hiyo na wengine anaeleza wanapatikana pembezoni mwa wilaya ya Ngorongoro, kwa maana ya Karatu na sehemu nyingine za jirani.

Utamaduni na hali ya maisha kwa jamii za kuhama hama

Ni jambo la kawaida linaloambatana na utamaduni na hulka ya wamaasai kuwa na ujasiri, na katika utamaduni wa jamii hiyo pia tangu wanapokua Morani au vijana, wanafundishwa kuwa na ujasiri ikwemo pia kuishi na wanyama.

Ni sehemu ya ukuaji ambako vijana wanapokuwa wanapelekwa jandoni  wanapewa mafunzo hayo ya kuwa na ujasiri kama sehemu ya kijana kukuwa na kuingia katika utu uzima.

Na Jane anasema huenda ndio moja ya sababu kwanini wanaishi ndani ya hifadhi hiyo, na kwa muda imeonekana vigumu kuwatimua kwasababu ni wenyeji na wafugaji wanaoishi kwa kuhama hama, na pia ndio sababu wako hadi leo.

Lakini je hilo ni suluhu?

Wanaharakati wa mazingira wameeleza wasiwasi wao kuhusu operesheni hiyo ya awali ya kuwatimua wakaazi ambayo sasa imesitishwa.

Emmanuel Mtiti mtaalamu wa masuala ya uhifadhi mazingira na mabadiliko ya tabia nchi kutoka nchini Tanzania, anaeleza kuwa agizo hilo lililandamwa kwa hali ya kukinzana.

'Anayesajili vijiji ni nani? ni serikali, aliyetengeza hifadhi ni nani? ni serikali, kwanini mtu mmoja anafanya mambo mawili yanayokinzana?' anauliza Mtiti.

Baadhi wanaona huenda hatua hii sasa ya serikali isiwe suluhu, kwa maana jamii zinazozungumziwa ni jamii kama hizo za kuhama hama ambazo sio tu wafugaji lakini pia wakulima.

Mtiti anasema, Hata iwapo serikali itawatengea sehemu au kuamua kuwaacha sehemu waliopo hivi sasa, baada ya muda mfupi jamii hizi hazitakuwepo kutokana na hulka yao hiyo ya kuhama hama.

Mfugaji karibu na mji wa Malambo nje ya Ngorongoro

Ametaja mifano ya jamii zilizopo maeneo ya kaskazini mwa Tanzania, ambazo baadhi ya mashirika na taasisi zilidhani kwamba baada ya kuhamia maeneo hayo, ndio zimefika na...


Watano hao ni pamoja na raia mmoja wa Canada.

Mahakama iliruhusu upande wa mashtaka kuwaweka rumande kwa siku 30  huku uchunguzi ukiendelea.

Takriban watu 21 waliuawa wakati wapiganaji walipovamia hoteli ya DusitD2 .

Wanaume wanne  walisimamishwa kizimbani katika mahakama kuu jijini Nairobi huku wakificha nyuso zao.

Ni washukiwa wa kwanza kuwasilishwa mahakamani wakihusishwa na shambulio hilo baya katika hoteli ya DusitD2 . Lakini hawakusomewa mashtaka yao.

Mkurugenzi wa mashtaka ametaka kupewa muda zaidi ili kufanya uchunguzi alioutaja kuwa mgumu na wa kimataifa.

Washukiwa wanne ni raia wa Kenya  huku wa tano akiwa raia wa Canada mwenye mizizi ya Kisomali.,

Mapema maafisa wa polisi waliambia BBC waliwakamata watu saba.

Mtu mmoja ambaye alionekana na washukiwa hao kabla ya shambulio anaaminika kuwa miongoni mwa wale waliozuiliwa lakini hakuwasilishwa mahakamani mapema leo.

Fahamu kuhusu washukiwa waliokamatwa

Watu tisa wametiwa mbaroni kuhusiana na shambulio dhidi ya ... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

hoteli ya kifahari mjini Nairobi, Kenya ambapo watu 21 waliuawa.

Washambuliaji wote watano waliyovamia hoteli ya DusitD2 na majengo yaliyokuwa karibu na hapo waliuawa, maafisa walisema huku msako wa kuwatafuta wale waliowasaidia kupanga shambulio hiloukiendelea.

Kundi la al-Shabab lenye makao yake nchini Somalia lemekiri kuhusika na shambulio hili la siku ya Jumanne.

Shirika la Msalaba Mwekundu limesema kuwa watu wote waliokuwa hawajulikani waliko wamepatikana.

Kumekuwa na taarifa za kukinzana kuhusu mwanamke anayetuhumiwa kuwa mke wa mojawapo ya washukiwa wa shambulio hilo, anayearifiwa alikamatwa Kiambu kaskazini mwa mji mkuu wa Nairobi.

Polisi inasema haiwezi kuthibitisha au kupinga kwamba kuna aliyekamatwa.

'' Hatutaweza kuzungumzia upelelezi wakati huu, kwa mfano tukizungumza kuhusu Kerubo wale waliokuwa karibu na yeye watasikia tumetangaza kuwa tunamtafuta,tunafanya nini...watatoroka'', alisema msemaji wa polisi Charlse Owino.

Aliongeza kuwa cha msingi ni kuhakikisha kuwa wale wote waliyohusika na kupanga na kutekeleza shambulia hilo wanakamatwa.

Tunafahamu nini kuwahusu washambuliaji?

Chombo kimoja cha habari nchini Kenya kinaripoti kuwa anayetuhumiwa kuwa mke wa mmoja wa washukiwa wa shambulio hilo amekamtwa katika eneo la Kiambu, kaskazini mwa mji mkuu wa Nairobi.

Polisi pia inasema kuwa imemtambua Ali Salim Gichunge, anaefahamika kwa jina lingine kama Farouk, kupitia gari lililotumika kufanya shambulio hilo.

Polisi wanashika doria nje ya nyumba ya mmoja wa washukiwa katika kaunti ya Kiambu

Majirani wameliambia gazeti la The Standard kwamba Ali Salim Gichunge na mke wake walihamia mtaa huo mwezi Oktoba mwaka jana.

Wanasema kuwa wawili hao walikua wasiri sana na kwamba walitangaza kuuza vyombo vyao kabla ya shambulio hilo wakisema ''wanahama Nairobi wiki hii".

Magari yashika moto wakati wa shambulio la Hoteli ya kifahari ya Dusit D2 iliopo katika eneo la Riverside jijini Nairobi.

Al-Shabab walitoa taarifa kuhusiana na shambulio hilo wakisema kuwa ''tunalipiza kisasi uamuzi tata wa rais...


Watanzania hao wamedai kuwa bado hali si shwari na inawawia vigumu wao hata kutoka nje kwenda maeneo ya mjini.

"Hali ni mbaya kwa kweli , usalama hamna" Yusuph Omar ameieleza BBC na kuongeza kuwa watu wanapigwa , wanachomwa moto na kuuwawa.

Omar anasema kwamba hajui idadi kamili ya watu waliouwawa kutokana na vurugu hiyo lakini hali zao ziko matatani na wanaishi kwa hofu sana.

Amesema kuwa wenyeji hao wanalenga maduka yote ya wageni haswa na maeneo ambayo magari yanaegeshwa kwa ajili ya kuuzwa(Yadi za magari) , na kuchoma moto magari na vitu vingine vya thamani.

Jumuiya za watanzania, wasomali na wengine walikutana katika kikao hapo jana na kuhamasishana kuwa watu wasilale wanapaswa kupambana na kuhakikisha kuwa uonevu unaisha.

Ingawa changamoto bado ni kuwa wao wako wengi kwa sababu wapo nchini kwao tofauti na sisi ambao ni wageni.

Uamuzi huu umekuja baada ya kuona kuwa hakuna hatua yoyote kali iliyotolewa na serikali na wananchi walipata hasira baada ya mkuu wa polisi kukanusha... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

kuwa hakuna chuki za kibaguzi zinazoendelea".

Hata hivyo aliongeza kuwa vurugu hizi zimelenga raia wa Nigeria kwa sababu wanadai kwamba , wageni hao wanawauzia madawa ya kulevya na kufanya biashara ya binadamu, lakini sio rahisi pia  kutofautisha yupi ametoka Nigeria au taifa lingine hivyo wageni wote wa mataifa ya kiafrika tumebaki na hofu ".

Jumanne Hassan ni mfanyabiashara wa magari anayeishi  Afrika Kusini yapata miaka minne sasa.

Yeye anasema fujo hizi zilianza tangu wiki iliyopita kisa kilikuwa ni dereva wa Taxi aliuwawa na kudaiwa kuwa aliyemuua alikuwa mtanzania au mnaijeria wakati ukweli ni kuwa waliuwana wao wenyewe.

"Raia wa Nigeria na Ethiopia ndio wako hatarini zaidi, sisi watanzania tunawasiliana kwa karibu ili kulindana.

Ujumbe wangu kwa watu wa nyumbani ni kuwa wasiwe na hofu tuko salama ingawa hali si shwari huku", Jumanne alisisitiza.

Maeneo ambayo vurugu zinaendelea ni Alexandria, Pretoria na  Johanesburg, na polisi wameweka doria huko.

Rais wa Naigeria atuma mwakilishi Afrika Kusini

Kufuatia vurugu hizo, rais wa Nigeria Muhammadu Buhari ametuma mwakilishi nchini Afrika Kusini kuzungumzia mzozo huo .

Mara baada ya waziri wa  mambo ya nje wa Nigeria, Geoffrey Onyeama kuandika katika ukurasa wa tweeter na kusema "Yatosha sasa" .

Naye rais Cyril Ramaphosa amelaani vurugu hizo zisizokuwa na maana kuendelea.

Alisema" hakuna maana kwa waafrika kusini kuwavamia wageni".

Serikali nyingine za mataifa ya kiafrika yameeleza hofu juu ya raia wake  dhidi ya chuki hiyo na  kutoa tahadhari juu ya vurugu hizo.

Ubalozi wa Ethiopia nchini Afrika Kusini umewashauri raia wake walioko nchini humo kufunga maduka wakati wa vurugu hizo zikiwa zinaendelea katika mji wa kibiashara wa Johannesburg  .

Vilevile wameshauriwa kuwa mbali na kutojihusisha na vurugu hizi vilevile kutotoka nje wakiwa  wamevaa vito vya thamani.

Wakati huo huo waziri wa usafiishaji nchini Zambia, magari ya mizigo yasisafiri kuelekea Afrika kusini mpaka hali ya usalama itakapotengamaa.

Taarifa zinaripoti kuwa kuna malori...


Watatu hao wameshitakiwa  kuchochea uasi nchini, mashtaka wanayokanusha  wakisema  yana misingi ya kisiasa.

Diane Rwigara alizuiwa kugombea kiti cha urais katika uchaguzi uliofanyika mwezi wa 8 mwaka huu ambapo Rais Paul Kagame alishinda kwa asilimia 98 ya kura.

Mwandishi wa BBC Yves Bucyana mjini Kigali anasema chumba cha mahakama kilikuwa kimejaa watu wengi miongoni mwao wanadiplomasia wa baadhi ya nchi za Magharibi na Marekani.

Ulinzi ukiwa umeimarishwa, watuhumiwa hao watatu waliingizwa mmoja baada ya mwingine katika chumba cha mahakama  huku wakifungwa pingu.

Jaji alifungua kikao kwa kusikiliza hoja ya watuhumiwa, Diane Rwigara na Mamake Adeline Rwigara wamesema wana tatizo la kuwasiliana na mawakili wao.

Wamesema wameweza kuwasiliana mara moja tu  kabla ya mawakili kukataliwa kuwaona tena huku Dadake Anne Rwigara yeye akisema kuwa hajapa wakili.

Wote wameomba kesi kuahirishwa ili kupata muda zaidi wa kutayarisha kesi  dhidi yao.

Hoja hiyo imekubaliwa kwa kesi kuahirishwa h... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

adi Jumatatu wiki ijayo.

Mashitaka yanayowakabili  yalikuwa tayari yamewekwa hadharani na mwendeshamashtaka kabla ya wao kufikishwa mahakamani  leo.Wote watatu wameshitakiwa kuchochea uasi  miongoni mwa wananchi.

Zaidi ya hayo, Diane Rwigara ameshtakiwa kughushi nyaraka huku Mamake Adeilne Rwigara akishtakiwa pia kosa la kugawa wananchi kwa misingi ya kikabila.

Awali walipokuwa katika ngazi ya upelelezi wa mwanzo walishitakiwa  makosa ya kutaka kuiangusha serikali na ulaghai wa kukwepa kulipa kodi, lakini makosa hayo yalifutwa.

Wote wanapinga mashitaka dhidi yao wakisema yana misingi ya kisiasa.Diane Rwigara mwenye umri wa miaka 35 alizuiliwa kugombea kiti cha urais  uliofanyika mwezi wa 8 mwaka huu.

Tume ya uchaguzi ya Rwanda ilisema kwamba alifanya ulaghai katika kutafuta saini za wafuasi wake ili kutimiza matakwa ya tume hiyo.

Tangu ulipoanza mchakato huo wa kutaka kuingia ikulu,Diane Rwigara amejitokeza kama mpinzani na mkosoaji mkuu wa chama tawala RPF.

Na baada ya kukataliwa kugomea urais alianzisha vugugugu alilotaja kuwa na lengo la kupinga uonevu na kupigania haki miongoni mwa wananchi.


Watch as Syrian government forces enter town of Ain Issa

Rais Donald Trump pia amempigia simu mwenzake wa Uturuki Recep Tayyip Erdogan kutaka kufikiwa kwa makubaliano ,Makamu wa rais Mike Pence amesema.

Bw. Pence amesema atazuru eneo hilo "haraka iwezekanavyo".

Hatua hiyo inakuja baada ya Marekani kuondoa wanajeshi wake kutoka eneo hilo ambayo baadhi ya watu wanasema iliipatia Uturuki "ishara ya kuenedelea mbele" na mpango wake .

Vikosi vya Marekani vimekuwa vikipambana kwa ushirikiano na wanamgambo wa Kikurdi kaskazini mwa Syria dhidi ya kundi la Islamic State (IS).

Mwanamke wa Kikurdi nchini Syria akilia wakati wa mazishi ya wapiganaji watano wa Syrian Democratic Forces mjini Ras al-Ain

Oparesheni ya Uturuki, ambayo ilianza wiki iliyopita, inalenga kukabili vikosi vya mapoja vya Syria (SDF) kutoka eneo hilo la mpakani.

Uturuki inaamini SDF ni kikosi cha magaidi.

Vikosi vya Uturuki pia vimebuni kile ambacho serikali yao inataja kuwa "eneo salama" la kuwapa makazi wakimbizi mi... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

lioni mbili wa Syria ambao wamepewa hifadhi katika nchi hiyo.

Wengi wao sio wakurdi na wakosoaji wanaonya kuwa hatua hiyo huenda ikasababisha jamii ya wakurdi katika eneo hilo kulengwa kimakosa.

Wametaja hatua ya Marekani kujiondoa iliyosababisha Uturuki kuingia eneo hilo kama "usalati".

Kuna hofu kuwa hatua ya kuwahangaisha wenyeji katika eneo hilo huenda ikafufua tenga kundi IS, kwasababu maelfu ya jamaa za wapiganaji hao wanazuiliwa Kaskazini mwa Syria.

Mamia kati yao wanasemekana kutoroka katika moja ya kambi waliokwa wakizuiliwa.

Baada ya makabiliano makali, vikosi hivyo vinavyoongozwa na Wakurdi siku ya Jumapili vilitangaza kufikia makubaliano kati yao na serikali ya Syria kuomba msaada wa kijeshi ili kudhibiti mashambulizi kutoka kwa vikosi vya Uturuki.

Vikwazo hivyo ni vipi?

Waziri wa fedha wa Marekani Steven Mnuchin alitangaza vikwazo, ambavyo vililenga wizara mbiili na  maafisa wakuu watatu wa serikali, mjini Washington DC Jumatatu jioni.

Hatua ilichukuliwa dhidi ya wizara za Uturuki za ulinzi na kawi, pamoja na mawaziri wa ulinzi , kawi na ulalama wa ndani, Marekani ilisema katika taarifa.

Hatua hiyo inazulia mali zao nchini Marekani na kupiga marufuku kujiuhusisha kwao na shughuli zozote zinazowahusisha wao na mfumo wa kifedha wa Marekani.

"Hatua ya Uturuki inahatarisha maisha ya raia wasiokuwa na hatia na kusababisha vurugu katika eneo hilo, ikiwa ni pamoja na kuhujumu kampeini ya kusinda ISIS [Islamic State]," taarifa hiyo iliongeza.

Rais wa Marekani Donald Trump anakabiliwa na shinikizo kubwa la kutaka iichukulie hatua mshirika wake wa katika Nato.

Makamu wa rais wa Marekani Mike Pence anasisitiza kuwa nchi hiyo "haikuipatia Uturuki Ishara ya kuivamia Syria"

Katika taarifa iliyowekwa katika mtando wa Twitter, rais Trump pia alisema ataongezea kodi vyoma kutoka Uturuki kwa 50% na "kukomesha mara moja" mashauriano yanayohusiana na ''mkataba wa kibiashara wa dola bilioni 100" na Uturuki.

"Sisi Marekani na washirika wetu tumekomboa kwa asilimia 100 maeneo yaliyokuwa yanakaliwa na...


Watch: Eric Dier confronts a fan who "insulted him"

Alipanda juu ya viti ili kumkaribia shabiki huyo ambaye kocha Jose Mourinho anasema kwamba alikuwa amemtusi mchezaji huyo.

Lakini hii sio mara ya kwanza mchezaji kumvamia shabiki kama hivi...

Victor Wanyama aondoka Tottenham

Mbwana Sammatta

Granit Xhaka, Oktoba 2019

Xhaka alijibu kwa hasira baada ya kuzomewa na mashabiki

Mwezi Oktoba 2019, nahodha wa klabu ya Arsenal wakati huo Granit Xhaka aliwashangaza wengi baada ya kuwatusi mashabiki wa klabu hiyo  wakati alipokuwa akitoka uwanjani.

Hakumfuata shabiki mmoja , ama kundi la mashabiki , lakini baada ya kuzomwa wakati alipotakiwa kutoka uwanjani ili mchezaji mwengine wa klabu yake achukue nafasi yake katika mechi dhidi ya Crystal Palace iliozaa sare ya 2-2  nyumbani, alionekana akiwatukana mashabiki.

Baadaye aliomba masamaha  lakini alipokonywa wadhfa wa unahodha.

Xhaka alielezea baadaye kwamba alikuwa amekasirika sana baada ya machapisho katika mitandao ya kijamii na k... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

atika mechi ya siku hizo ambayo yalimuudhi sana, matusi aliyopata anaelezea yalihusisha matamko kama vile 'tutakuvunja miguu, tutamuua mkeo na tunatamani kwamba mwanao angeshikwa na saratani'.

Neymar, Mei 2019

Neymar alimvamia shabiki wakati alipokuwa anapoikea medali yake

Mapema mwaka ulioipita , mchezaji ghali zaidi duniani alipigwa marufuku kutocheza mechi tatu na shirikisho la soka la Ufaransa  baada ya kumpiga shabiki mmoja , kufuatia timu yake kushindwa na klabu ya Rennes katika fainali ya kombe la ligi ya Ufaransa.

Wakati alipokuwa akitembea kuchukua medali yake ya nafasi ya pili , Neymar alivamiwa na shabiki.

Aliisikuma simu yake na baadaye kumwekea usoni mkono wake. ''Je nilitekeleza kitendo kibovu?'',

Neymar aliuliza katika chapisho lake katika mtandao wa Instagram. Ndio , lakini hakuna mtu anaweza kuwa tofauti na vile''

Sergio Aguero, Feb 2018

Aguero in altercation with fan on pitch

Manchester City ilipata pigo iliopoteza kwa Wigan Athletic katika kombe la FA mwezi Februari 2018.

Baadhi ya mashabiki waliingia uwanjani baada ya mechi na mambo yakawa mabaya  kati ya shabiki mmoja wa City na mshambuliaji Sergio Aguero.

Picha za runinga zilimuonyesha Aguero akimsukuma shabiki mmoja huku mshambuliaji huyo wa Argentina akisema baadaye kwamba alitemewa mate na kutukanwa.

Wigan walipigwa faini ya £12,500 kwa kuruhusu mashabiki kuingia uwanjani hatua iliopelekea mashabiki wengine kurarua matangazo na kuwatupia maafisa wa polisi waliokuwa uwanjani.

Aguero alikwepa adhabu kutoka kwa shirikisho la soka nchini England.

Patrice Evra, Novemba 2017

Watch: Evra kicks fan in head before match

Kandarasi ya Patrice Evra na klabu ya Ufaransa ya Marseille ilikuwa fupi kufuatia hatua yake ya kumpiga teke kichwani shabiki mmoja.

Kabla ya mechi ya kombe la Yuropa dhidi ya Vitoria Guimares , kanda ya video ilimuonyesha Evra na wachezaji wengine wakikimbia katika tangazo moja  ambapo baadhi ya mashabiki walikuwa wamekaribia uwanjani.

Evra alimpiga teke mmoja wa mashabiki katika kichwa na akaonyeshwa...


Watetezi wa usawa wa jinsia nyini Kenya wiliwahi kutetea uwakilishi wa wanawake wakati wa kuandaliwa kwa Katiba mpya

Lengo la mswada huo ni kuhakikisha kuwa taasisi zote nchini Kenya zinaafikia hitaji  kikatiba ya kuwa na theluthi mbili ya jinsia.

Hii ni mara ya nne muswada huo umeshindwa kupitishwa bungeni kutokana na idadi ndogo ya wabunge.

Lengo la mswada huo ni kuhakikisha kuwa taasisi zote nchini Kenya zinafikia hitaji la kikatiba la kuwa na theluthi mbili ya jinsia na kunapania kuongeza idadi ya wanawake katika nyadhifa za uongozi.

Shirikisho la wabunge wanawake nchini (KEWOPA) ambalo liliwasilisha mswada huo sasa lilitegemea uungwaji mkono wa kiongozi wa wengi bungeni Aden Duale kuwashawishi wanaume wenzake kuidhinisha mswada huo.

Ili mswada huo uidhinishwe kuwa sheria unahitaji  kuungwa mkono na angalau wabunge 233.

Mwezi Februari mwaka 2017, mswada kama huu uliyowasilishwa na seneta Judith Sijeny ulishindwa kupitishwa baada ya kushindwa kufikia idadi ya wabunge wanaohita... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

jika kuuidhinisha.

Visa vya kuahirishwa kwa mjadala na kutopigiwa kura kwa mswada kuhusu utekelezwaji wa takwa la Katiba ya Kenya kuhusiana na usawa wa kijinsia kunaonyesha jinsi suala la jinsia lilivyo na changamoto nyingi.

Kwa sasa bunge la kitaifa lina wanawake 75, kati ya hao 22 wamechaguliwa , sita wameteuliwa na wengine 47 wamechaguliwa kama waakilishi wa wanawake.

Hii ina maana kuwa bunge la Kenya linahitaji wabunge 41 wa kike ili kufikia 117, ama theluthi moja, ya wabunge 349.

Bunge la seneti kwa upande mwingine lina wanawake watatu waliyochaguliwa na wengine 18 waliyoteuliwa.

Hii ina maana kwamba ili kufikia idadi inavyoeleza katiba, bunge la sasa linahitaji kuwateua wanawake wengine 53.

Katiba ya Kenya ilitoa maelekezo na kutoa nafasi kwa wanawake 16 katika bunge la seneti na viti 53 katika bunge la kitaifa pamoja na wanawake 47 wanaowakilisha kaunti 47 za Kenya.

Sababu za kihistoria zilatajwa kuwa changamoto kubwa kwa wanawake kuchaguliwa katika nafsi za uongozi.

Bado kuna changamoto za kila aina zinazowatatiza wanawake na kuwafanya kutoshiriki na kupata nafasi za uongozi wa kisiasa.

Wadadisi wa kisiasa wanasema kuwa changamoto hizo haziwezi kushughulikiwa mara moja.

Kwanini kuna walakini?

Kwa mujibu wa mchambuzi wa siasa za Kenya Profesa Hezron Mogambi kuna sababu kadhaa ambazo zilifanya marekebisho ya kikatiba kuwa na walakini na huenda yasifaulu hata siku zijazo.

''Katiba ya Kenya haikuwazia pendekezo la kupanua bunge la Kenya kwa kuongeza idadi ya wabunge ili kufikia hitaji hili la masuala ya kikatiba kuhusu jinsia.''

Profesa Mogambi anaongeza kuwa kubadilisha katiba wakati ambapo kinachohitajika ni sheria ya bunge ni kwenda kinyume ya katiba yenyewe.

Bunge la Kenya

Kifungu cha 27(6) cha katiba ya Kenya kinahitaji kuwa mipango yoyote ikiwemo ile ya kisheria na hatua na sera nyingine zenye nia ya kusawazisha hali zichukuliwe na serikali.

'' Ipo haja kushughulikia masuala ya kihistoria ambayo yamekwamiza ufikiaji wa usawa kwa watu na makundi mbali mbali.'' anasema bwana...


Watetezi wa usawa wa jinsia walitetea kuwakilishwa kwa wanawake hata wakati wa kuandaliwa kwa Katiba Mpya

Ili kuahirisha mjadala na upigaji kura kuhusiana na mswada huo ambao ulikuwa umewasilishwa na kiongozi wa wengi bungeni katika Bunge la Kenya, Aden Duale, spika wa bunge la kitaifa la Kenya Justin Muturi alikubaliana na maombi ya Bw Duale, kusitisha shughuli hiyo hadi Februari mwaka ujao kwa sababu bunge linakwenda likizo ya Krisimasi.

Ili kupitisha mswaada huo, bunge lilihitaji wabunge 233 wauunge mkono mswaada huo.

Wakati akiliomba bunge kuahirisha mjadala huo, ni wabunge 212 tu waliokuwa bungeni, ikimaanisha bunge lilihitaji wabunge 21 zaidi  ili kufanikisha shughuli hiyo.

Itakumbukwa kwamba katika mwaka wa 2012, mahakama ya juu zaidi nchini Kenya iliamua kwamba suala la kanuni ya usawa wa jinsia linafaa kushughulikiwa kwa muda mrefu wala si mara moja.

Wengi wanahofu kuwa hatua ya sasa ya kukosa kupitisha mswaada huu kwa theluthi tatu ya wabunge kunamaanisha kitu kimoja t... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

u— kulingana na katiba ya Kenya, na uamuzi wa mahakama ya juu zaidi wa mwaka wa 2012, uamuzi wa mahakama kuu wa mwaka wa 2015 na 2017, na ushauri wa tume ya jinsia na usawa, itakuwa ni kufuata kifungu cha katiba 261 (6) na (7), ili kulivunjilia mbali Bunge.

Hata hivyo, wengine wanadai kuwa hii ilikuwa ni matamanio tu ya waliounda katiba wala si jambo la kushikilia tu kuwa lazima lifanywe.

Mara tu baada ya kutofanikiwa kujadiliwa na kupigiwa kura kwa mswaada huo, baadhi ya wabunge kutoka chama kinachotawala cha Jubilee wanaripotiwa kuandaa mswada mwingine na kumpa spika wa bunge la Kitaifa Justin Mutiri.

Lengo la mswada huo ni kuhakikisha kuwa taasisi zote nchini Kenya hazitalazimika kufuata hitaji hilo la theluthi mbili ya jinsia.

Aidha, kesi nyingine mbili zimewasilishwa kwenye Mahakama ya juu zaidi nchini Kenya baaada ya bunge kukosa kupitisha mswada huo wiki iliyopita.

Ombi la kulivunja Bunge

Kesi hizo zimewasilishwa na mwanaharakati Okiya Omtatah na Nyakina Wycliffe wanaotaka mahakama ya juu zaidi kudurusu uamuzi wake wa mwaka wa 2012 ambao ulikuwa umelipa bunge jukumu kuhakikisha kuwa sheria husika kuhusu jinsia inatungwa.

Katika kesi ya pili ambayo imewasilishwa mblele ya jaji mkuu wa Kenya David Maraga, mahakama imeulizwa kulivunja bunge kwa kukosa kupitisha sheria husika.

Itakumbukwa kuwa jaji John Mativo alikuwa amewapa wabunge wa Kenya siku 60 mwaka uliopita ili kuipitisha sheria hii.

Katika pendekezo hili la hivi karibuni, kipenegele cha katiba  27 (8) inapendekezwa kifanyiwe mabadiliko kwa kuyafuta maneno "two-thirds of the members of elective or (theluthi mbili ya wanachama wa taasisi ambazo wanachama wanachaguliwa" na kubadilisha kwa maneno "40 per centum of the members of" (asilimia 40 ya wanachama).

Nia ni kuhakikisha kuwa viti vitaongezeka kwa mgao wa jinsia kwa 60:40. Msingi wa mswaada huu ambao uliwasilishwa kwa spika wa bunge la kitaifa la Kenya na mbunge maalum David Sangkok ni kuwa sheria iliyopo kwa sasa imeleta matokeo ambayo hayakukusudiwa kwani wanawake ambao wameteuliwa...


Watoto hao walizaliwa Jumamosi na mmoja wao anatajwa kuwa dhaifu kuliko mwingine.

Alam Abu Hamna kutoka hspitali ya Shifa, ilisema kuwa hali inayowakumba watoto hao wasichana ni ngumu na kwamba haiwezi kutatuliwa na madaktari wa hospitali zilizo ukanda wa Gaza.

Ilisema kuwa matumaini ni kuwa watoto hao watasafirishwa ng'ambo ili watenganishwe

Watoto hao walizaliwa Jumamosi na mmoja wao anatajwa  kuwa dhaifu kuliko mwingine.

Hata hivyo kila mmoja ana moyo wake na mapavu. Mapacha ambao hutumia kiungo kimoja  mara nyingi hukumbwa wna hatari ya kuishi.

"Maisha yao yako hatarini, ni hali iliyo ngumu," Dr Abu  Hamna alinukuliwa akisema na gazeti la Times la Israel.

Watoto hao walizaliwa Jumamosi na mmoja wao anatajwa kuwa dhaifu kuliko mwingine.

Alisema hali ya mmoja wa mapacha hao iko shwari la mwenzake yuko hali mbaya na anahitaji matibabu.

"Ikiwa watasafirishwa nje kwa haraka kupata matibabu nje, maisha yao yataokolewa," alisema.

Kitengo cha jeshi la Israel kinachohusika na kurat... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

ibu kuingia na kuondoka ukanda wa Gaza kinasema kuwa hakijapokea ombi lolote la mapacha kuondolewa eneo hilo.

Mapacha waliozaliwa wakiwa wameshikana katika Ukanda wa Gaza mwezi Novemba mwaka 2016 baadaye walikufa.

Israeli na Misri wameka vizuizi vya ardhini na  baharinin kwa Ukanda wa Gaza kwa miaka kumi katika jitihada za kuzuia mashambulizi kutoka kwa wanamgambo.


Watoto hawa wamekuwa wakiachwa na mama zao katika sehemu chafu na hatari kwa afya zao na pasipo mtu wa kuwahudumia

 Serikali ya Rwanda   imeamua kujenga kituo maalumu cha kuhudumia watoto hao.

Mwandishi wa BBC mjini Kigali  anasema watoto hao wamekuwa  wakiachwa  katika sehemu chafu na hatari kwa afya zao na pasipo mtu wa kuwahudumia.

 Mpaka baina ya Rwanda na Jamuhuri ya kidemokrasi ya Kongo,  unaofahamika sana  kama  'petite bariere',  ni eneo lenye shughuli nyingi za kibiashara ndogondogo na kubwa, huku mamia ya watu kutoka Rwanda na DRC wakivuka mpaka kila siku hususan kwa shughuli za biashara.

Wanawake ambao wengi ni wafanyabiashara wa biashara ndogo ndogo mara nyingi huambatana na watoto wao wachanga wanapovuka mpaka kutoka na kuingia Rwanda.

Eneo moja lililojaa taka na Nzi katika mji wa Rubavu uliopo upande wa Rwanda limekuwa ni eneo ambalo wamekuwa wakitumia kuwatelekeza  watoto wao wachanga  wakati wakienda Kongo kwa ajili ya biashara zao ndogo ndogo.

Hii ndio sanbabu  i... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

liyosababisha serikali  kwa ushirikiano na shirika lisilo la kiserikali la ADEPE kuanzisha kituo cha kuhudumia watoto hao,kituo kinachoitwa 'Petite Bariere'

''Mpakani nilikuwa namuacha mtoto huyu mchanga na  dadake, lakini baadae  dada yake alilazimika kuacha shule ili kumlea mdogo wake, Sasa hapa  wanatusaidia kwa ushauri wa uzazi wa mpango na pia kutupatia mikopo ya kuendeleza mashirika yetu  ya kujiendeleza '', amesema  Bi Joselyne Umuhoza, mmoja wa akina mama  ambao waliwaleta watoto wao kwenye kituo cha malezi ya watoto wanaotelekezwa.

Kituo cha malezi ya watoto wachanga wanaotelekezwa cha Petite Barriere kina watoto zaidi ya 20

Hadi sasa  kituo cha malezi ya watoto wachanga wanaotelekezwa kina watoto  zaidi ya 20,  ambao huhudumiwa kwa kupewa uji, na huduma nyingine zikiwemo za kiafya

     "Hapa mtoto anaweza kupata uji, chakula cha mchana na kuwa na muda  wa kupumzika. Watoto hawa wana daktari ambaye huwafwatilia kila siku. Tunafanya kazi pia kwa karibu na vituo vya afya katika kitongoji chetu kuhakikisha watoto wanatunzwa na kuhudumiwa kwa hali ya kibinadamu'', anasema Louise Mukeshimana ni mratibu wa kituo.

Tunawatunza watoto wa kati ya miezi saba na miaka mitatu, na kuchochea akili zao ili waweze kukua vizuri , aliongeza Bi Mukeshimana.

Matunzo ya watoto kwenye kituo  cha watoto cha  'Petite Bariere' hutunzwa toka Jumatatu hadi Jumamosi, ambapo wazazi huacha watoto wao na kuja kuwachukua jioni , ili kuwaleta tena siku inayofwata.

Lango la kituo cha malezi ya watoto wachanga wanaotelekezwa

 ''Mtoto wangu nilimleta katika kituo hiki .Alipokelewa vizuri, anapata huduma zote. .Walipomchukua alikuwa na miezi 7 na atatimiza umri wa miaka 3 hivi karibuni.  Hapa pia wanatusaidia kwa ushauri wa uzazi wa mpango na pia kutupatia mikopo ya kuendeleza mashirika yetu  ya kujiendeleza'' Anasema  Mukarukundo Gaudance mmoja wa akina mama wafanyabiashara wadogo wadogo mjini Bukavu.

Huduma ya malezi ya watoto wachanga wanaotelekezwa na mama zao wanaofanya biashara ndogo ndogo  hutolewa bure.

Kituo kina...


Watoto huathirika zaidi na sigara

Watafiti wanasema kati ya watu laki moja ,watu saba hufa kila mwaka kutokana na madhara ya sigara waliyoyapata wakiwa watoto.

 Watalamu wanasema kinga bora zaidi ya kuzuia watoto kutoathirika na sigara ni wazazi kuacha kuvutaji sigara kabisa.

Aidha utafiti huo umebainisha kwamba sio watoto peke yake ndio wanaweza kuathiriwa na  sigara bali hata mtu mzima ambaye havuti sigara lakini anaishi au anakuwa karibu na mtu anayevuta sigara.

Moshi wa sigara wa saa 10 au zaidi kwa kila wiki unaongeza hatari ya vifo vya ugonjwa wa moyo kwa asilimia 27,kupooza kwa asilimia 23 na madhara katika mapafu kwa asilimia 42 ukilinganisha na wale ambao wanaishi na watu wasiovuta sigara.

Utafitit huu ambao umechapishwa kwenye jarida la  ' Preventive Medicine' uliwauliza watu kuhusu uvutaji sigara katika maisha yao na wanayaangaliaje maisha yao baada ya miaka 22.

Usivute sigara ndani?

Inawezekana watu kuacha sigara kabisa

Kumekuwa na kampeni ya kuwazuia watu kuvuta si... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

gara katika maeneo ya ndani ili watoto au watu wasiovuta wasiathirike  lakini maeneo maalum ya kuvuta sigara yanaonekana kuwa ni machace bado na njia pekee inayoweza kusaidia madhara yasiwepo ni watu kuacha kabisa uvutwaji sigara.

wanawake wajawazito na wanaolea watoto hawapaswi kuvuta sigara

Dr Nick Hopkinson ambaye ni mshauri wa masuala ya afya kutoka taasisi ya mapafu nchini Uingereza 'the British Lung Foundation, agreed, saying' anasema kuwa kuna madhara makubwa ambayo mtoto anaweza kuyapata anapovuta moshi wa sigara.

Ni vyema kwa wazazi ambao wana watoto wadogo au wanawake wajawazito kupata msaada wa kuacha kuvuta sigara.

 Sigara ina madhara yanayohatarisha Maisha

Watoto ambao wazazi wao wanavuta sigara wapo katika hatari kubwa zaidi ya kupata mangojwa kama ya pumu na athari katika mapafu. Utafiti unaonesha kuwa madhara ya uvutaji wa sigara  kwa watoto  uonekana pale anapokuwa mtu mzima.

Vilevile madhara ya sigara yanaweza kusababisha ongezeko la magonjwa sugu na maisha ya utegemezi hapo badae.


Watoto kutoka kote Ghana wana uwezo wa kutimiza ndoto zao za kisayansi

Shindano limeanza katika shule ya upili ya Berekuso Junior viungani mwa mji mkuu wa Accra Ghana, kuona ni nani atakayeunganisha msururu wa nyaya na transista ili kufanya kengele ndogo kupiga kelele.

Na baada ya sekunde chache chumba hicho kinatoa milio mingi. Watoto wanafurahia. Ni vigumu kusema ni nani aliyeibuka mshindi.

Mwaka mmoja uliopita, vijana hawa walikuwa wakifunzwa somo la elektroniki kupitia ubao mweusi ,chaki na vitabu kadhaa. Na sasa wana kila wanachohitaji mbele yao ili kuunda mzunguko wa stima.

Uvumbuzi wa kitabu cha maandishi

Charles Pfori Antipem, 25, ndiye anaongoza uvumbuzi huo.

Alivumbua kitabu cha maandishi , kijisanduku kidogo cheusi chenye ukubwa na bei ya dola kumi na tano {$15} ya kitabu cha maandishi kilichopo na umeme.

''Nilipoweza kuweka kitabu hicho mbele la dawati la wanafunzi hao na kuona furaha iliokuwa katika macho yao wakati walipotengeza kengele ya kwanza yaelektriki'', ana... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

sema. ''Hicho ndicho kinachotufanya sisi kuendelea''.

Charles alibuni teknolojia hiyo ya Dext katika kampuni yake miezi 18 iliopita.Kwa sasa ana wafanyikazi tisa, na kufikia sasa ameuza zaidi ya vitabu 5000 kwa serikali na shule za kibinafsi nchini Ghana.

Wazo hilo lilianza na mwenzake , Michal Asante Afrifa  katika bweni lao katika chuo kikuu.wanataka kila mtoto nchini Ghana kumiliki kitabu kimoja katika kipindi cha miaka miwili ijayo.

''Kupata elimu  kutoka katika kitabu hicho ni kitu kimoja lakini kuweza kukijaribu na wanaokifanyia majaribio ndio kitu muhimu'', anasema.

Charles alibuni teknolojia hiyo ya Dext katika kampuni yake miezi 18 iliopita

Inatarajiwa kwamba miaka ya 2020 itakuwa muongo ambao watu watakuwa wakipata kazi kutokana na mafunzo ya somo la sayansi, teknolojia, uhandisi na hesabu.Hakuna anayejua  ni idadi gani ya kazi duniani zitahitaji uzoefu wa masomo hayo , lakini inakadiriwa itakuwa takriban asilimia 80.

Lakini Afrika ya jangwa la sahara bado inasalia nyuma katika uwekezaji wa elimu ya masomo ya STEM na mafunzo yake. Kama jimbo la kivyake , Umoja wa mataifa unasema kuwa litahitaji wahandisi milioni 2.5 pekee ili kuafikia malengo yake ya maendeleo SDG  kuimarisha uwepo wa maji safi  na usafi.

Daktari Thomas Tagoe ,mwanachama wa muungano wa wanasayansi wa Ghana unasema kuwa kuwafanya watoto kupenda masomo ya sayansi ni muhimu kwa kuwa taifa hilo halina wahandisi wa kutosha na wataalamu wa teknolojia.

''Ni mwaka wa kidijitali na tunahitaji watu wanaoweza kutumia fursa hiyo'', anasema. 'Inamaanisha kwamba tunaweza kuondoka katika wimbi la taifa linaloendelea hadi katika kiwango kisichojulikana katika utalamu wa kisayansi'.

Sheria za sayansi

Charles alilelewa katika nyumba ambapo sayansi ilikuwa kila kitu.Babake aliyefariki miaka michache iliopita alikuwa mwalimu wa sayansi katika shule ya eneo walilokuwa wakiishi.

Kila mara alikuwa akitutaka kujifunza kila aina ya elimu tuliyopata hususan vitu vilivyohusika na sayansi.

Lakini Charles hakuwa na uwezo kupata mtandao ama sayansi...


Watoto na watu wazima ndio walichangia zaidi kusambaa kwa Ebola

Takwimu zinaonyesha kuwa karibu asilimia 61 ya visa vya ugonjwa wa bola vilisababishwa na asilimia 3 ya watu waliaokuwa wameambukizwa.

Watoto na watu wazee ndio huenda walichangia kusambaa kwa ugonjwa huo.

Zaidi ya watu 28,600 waliambukizwa ugonjwa wa Ebola, wakati wa mlipuko wa mwaka 2014 na 2015 magharibi mwa Afrika ambapo karibu watu 11,300 waliaga dunia.

Ebola ilisambaa kwa njia gani?

Utafiti huo ulifanywa ndani na nje ya mji mkuu wa Sierra Leone, Freetown.

Kwa kufuatilia jinsi ugonjwa huo ulivyosambaa, watafiti waligundua ni watu wangapi kila mtu  kila mtu aliyekuwa na virusi hiyo aliambukiza.

Watoto na watu wazima ndio walichangia zaidi kusambaa kwa Ebola

Watoto walio chini ya miaka 15 na watu wazima walio na zaidi ya miaka 45, ndio walichangia zaidi na kusambaa kwa ugonjwa wa Ebola.

Waambukizaji sawa na hawa, wamehusika na kuchangia maambukizi ya magonjwa kama wa (Sars) pamoja na homa ya mashariki ya kati (... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:


Watoto wa shule huenda bado wamenasa kwenye kifusi

wakati mamlaka zinafanya uchunguzi bado kufahamu chanzo cha ajali hiyo, wahandisi wametueleza baadhi ya matatizo ambayo hujitokeza

1. Msingi wa jengo ni dhaifu

Misingi  imara ina gharama kubwa.Inaweza kugharimu nusu ya gharama ya jengo zima,Profesa kutoka idara ya uhandisi ya Chuo cha Covenant mjini Ota, Nigeria, Anthony Ede alisema mwaka 2016

Alisema mambo mawili ya kuzingatia wakati wa kujenga msingi-Uimara wa udongo na uzito wa jengo na vilivyomo

Mjini Lagos, ardhi yenye maji maji inahitaji msingi imara.

Lakini anaeleza kuwa wajenzi hubana matumizi ile fedha inayokuwepo kwa ajili ya kujenga msingi na kwa sababu hiyo majengo mengi huanguka hatimaye.

Hata kwenye ardhi iliyo imara, misingi inahitajika kuwa imara kwa ajili ya kubeba mzigo

Misingi isiyo imara kwa ajili ya jengo la ghorofa nne ni moja ya sababu tatu zilizotolewa na wachunguzi za kuanguka kwa jengo Kaskazini mwa Rwanda mwaka 2013 na kusababisha vifo vya watu sita.
... Endelea na makala kwa vibambo vingine 4000 isizidi:

Zaidi ya watu 30 waliokolewa baada ya jengo kuporomoka mji wa Nyagatare, Kaskazini mashariki mwa Rwanda mwaka 2013

2. Vifaa havina ubora

Vifaa visivyo imara ambavyo haviwezi kuhimili uzito wa mzigo wakati mwingine hutumika,Hermogene Nsengimana kutoka shirika la viwango alieleza mwaka 2016, wakati walipokutana Nairobi kujadili kwa nini majengo ya Afrika huanguka.

Alieleza kuwa kuna soko la vifaa visivyo na ubora, wakati mwingine mabaki ya vyuma hutumika badala ya vyuma halisi

Jengo liliporomoka na kuua watu 33 jijini Nairobi mwaka 2016

Jengo la ghorofa sita mjini Kampala Uganda lilianguka mwezi Aprili mwaka 2016, mkurugenzi wa mamlaka ya jiji alisema kuwa jengo lilijengwa kwa kutumia bidhaa feki,iliripoti tovuti ya Ugo.

Bwana Nsengimana alisema kuna bidhaa feki ambazo zinathibitishwa kwa kutumia vyeti feki vya ubora.

Amesema hata hvyo kuwa wahandisi kwa makusudi hutumia vifaa visivyo vya ubora kupunguza gharama.

Hivyo hujenga jengo lenye ghorofa nne kwa kutumia vifaa vinavyoweza kubeba mzigo wa ghorofa.

3. Makosa ya wafanyakazi

Hata kama wafanyakazi wakipewa vifaa vinavyofaa kwa ajili ya kuchanganya, wanaweza kuchanganya kwa kiwango kidogo. Alieleza bwana Ede.

Hii inasababisha kupata machanganyiko ambao hauwezi kumudu uzito wa mzigo wenyewe

Aliwashutumu wakandarasi kwa kubana matumizi  kwa kuwaajiri wafanyakazi wasio na ujuzi ambao hulipwa ujira mdogo kuliko wajenzi waliopita mafunzoni.

Hii ni moja ya sababu iliyowekwa na wahandisi Henry Mwanaki Alinaitwe na Stephen Ekolu kuelezea kwa nini jengo nchini Uganda lilianguka mwaka 2004.

Utafiti wao unaonyesha kuwa wafanyakazi walishindwa kuchanganya mchanga na saruj kwa kipimo kinachofaa

Jengo la hoteli ya BBJ ya ghorofa tano lilianguka wakati likiwa linajengwa na kusababisha vifo vya watu 11.

Vikosi vya usalama vyapambana na wanamgambo Mogadishu

4. Uzito mkubwa kuliko inavyostahili

Bwana Ede alisema kuwa jengo huporomoka ikiwa uzito utazidi uimara wa jengo.

Alitoa mfano wa kumtaka mtoto kubeba boksi zito: ''Mtoto hataweza kuhimili uzito...