Kichwa: Je ni mabadiliko gani atakayoleta Dkt Bashiru Ally ndani ya CCM\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Dokta Bashiru Ali, Katibu Mkuu wa CCM

Wana CCM wana imani  CCM Itakuwa mpya kwelikweli wakimtaja kuwa mzalendo wa kweli.

Anaaminika kuwa na umuhimu wa kipekee hata akashika nafasi hii muhimu.

Watu wanaona kuwa kutokana na usomi wake, ni mtu mwenye uelewa mpana wa  mambo ikizingatiwa kuwa ni mtaalamu wa sayansi ya siasa.

Dokta Bashiru Ally ni nani?

Dokta Bashiru Ally ni mzaliwa wa Mkoa wa Kagera, Kaskazini magharibi mwa Tanzania.

Alikuwa mhadhiri katika Idara ya Sayansi ya siasa na utawala, Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam.

Dokta Bashiru pia ni mkufunzi wa masuala yanayohusu utawala na sheria za ardhi .

Ni mtafiti, na mwandishi wa makala mbalimbali zilizochapishwa kwenye matoleo ya machapisho mbalimbali.Amekuwa akijihusisha katika shughuli zilizoratibiwa na Taasisi  kwa muda mrefu.

Kiitikadi amejipambanua kama mjaa na mfuasi wa sera za hayati Mwalimu Julius Nyerere.

Hapo kabla hakujiweka wazi kama ni mwanachama wa CCM mpaka pale alipoteuliwa kuwa mwenyekiti wa kamati maalumu iliyopewa jukumu la uhakiki wa mali za Chama cha Mapinduzi.

Rais Magufuli na Bashiru Ali Katibu Mkuu mpya wa CCM

Kuondoka kwa Kinana  ndani ya Chama kulizua maswali kuhusiana na nani ataweza kuvaa viatu vyake, na hasa baada ya kurejea kazi alizozifanya za kisiasa kwani Kinana aliongoza kampeni za rais wa awamu ya tatu Benjamini Mkapa, na kusimamia kazi mbali mbali za utekelezaji wa ilani ya chama hicho.

Falsafa yake ya kijamaa, imejenga wasifu wa nje wa Kinana unaoakisi kusimamia kile alichokiamini ndani ya chama chake,huku akitajwa kubobea katika uenezi na ambaye amepata mafunzo katika nchi mbali mbali za kikomunisti jambo ambalo linazidisha kuendelea kuhitajika kwake hata alipoamua kustaafu.

Hata hivyo katika shughuli za ujenzi wa chama akiwa katibu mkuu wa chama , Kinana alizunguka nchi nzima kufanya shughuli mbali mbali za chama akishirikiana na watu katika kazi za mikono na kula nao chakula jambo ambalo linatajwa na baadhi ya wachambuzi wa masuala ya siasa kwamba lilikiimarisha zaidi chama hicho na kuongeza...


Kichwa: Je ni mambo gani yanayomsubiri Felix Tchisekedi anapochukua urais DR Congo?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Tshisekedi anaingia uongozini wakati sio kila mtu anamuunga mkono kitaifa na hata kimataifa kutokana na kutiliwa shaka matokeo ya uchaguzi mkuu.

Leo anaondoka na kumkabidhi majukumu Felix Tshisekedi, kiongozi wa chama kikongwe cha upinzani nchini anayeapishwa kuwa rais.

Licha ya wasiwasi kwamba kumeshuhudiwa hitilafu katika matokeo ya uchaguzi huo, kuapishwa kwa Tchiskekedi ni ushindi uliosubiriwa kwa muda mrefu na wafuasi wa chama chake.

Ni wakati wa kihistoria kwa upinzani wa nchi hiyo, ambo umekuwa kando kando katika siasa za nchi kwa miongo kadhaa.

Katika hotuba yake hapo jana kwa taifa, rais Kabila amesema hajutii chochote na ametoa wito kwa raia wa Congo wamuunge mkono mrithi wake ambaye ameeleza kwamba anaweza kumfuata wakati wowote kwa ushauri.

Wapiga ngoma wakitumbuiza umati uliokusanyika katika kuapishwa Tchisekedi DR Congo

Tshisekedi anaingia uongozini wakati sio kila mtu anamuunga mkono kitaifa na hata kimataifa kutokana na kutiliwa shaka matokeo ya uchaguzi mkuu.

Kanisa katoliki lenye ushawishi mkubwa nchini humo lililotuma waangalizi siku ya upigaji kura, linasema data rasmi hailingani na takwimu walizo nazo.

Muungano wa Afrika (AU) uliitaka Jamhuri ya Kidemokrasi ya Congo iahirishe kutangaza matokeo ya uchaguzi mkuu.

Muungano huo unaonuia kuhimiza umoja na demokrasia, ulisema una "shaka kubwa" na matokeo ya awali yaliotangazwa wiki iliyopita.

Mgombea mwenzake Martin Fayulu anayedai kuwa ndiye mshindi wa uchaguzi huo, amejitangaza kuwa rais wa pekee wa halali.

Sasa ni yapi yanayomsubiri Tchisekedi anapoingia uongozini DRC?

Rais Joseph Kabila: Uchaguzi utakuwa huru na wa haki

Majukumu na hata changamoto kubwa zinamsubiri rais mpya Felix Tchisekedi  katika nyanja mbalimbali wadadisi wanahoji.

Haya ni baadhi yake:

Maridhiano na mahasimu:

Mchambuzi wa siasa za nchi za maziwa makuu Khalid Hassan, anaeleza la awali na la muhimu kabisa Tchisekedi anahitaji kuleta maridhiano kati ya wadau wa kisiasa nchini Congo.

Hasaa kwa kuzingatia hali na mchakato mzima wa uchaguzi ulivyokwenda na...


Kichwa: Je ni mataifa gani yanayoruhusu kujitoa uhai kwa hiari?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

David Goodall anasema anataka kufa kwa heshima

Sio kwamba mwanaekoljia huyo anaugua mahututi, La, anatamanai  kuharakisha kifo chake. Sababu kuu ya uamuzi wake anasema ni kupungua kwa uhuru wake.

"Najuta kufika umri huu," Dkt Goodall alisema mwezi uliopita katika sherehe ya kuzaliwa kwake, katika mahojiano na shirika la utangazaji la Australia.

"Sina raha. Nataka kufa. Sio jambo la kuhuzunisha, kinachohuzunisha ni kwamba mtu anazuiwa kufa."

Ni jimbo moja pekee Australia lililohalalisha kujitoa uhai mwaka jana kufuatia mjadala mkali uliozusha mgawanyiko, lakini ili mtu kuruhusiwa, ni sharti awe anaugua mahututi.

Dkt Goodall anasema atasafiri kwenda katika kliniki moja nchini Uswisi kujitoa uhai kwa hiari. hatahivyo anasema anachukizwana kwamba anaondoka nyumbani ili aweze kufanya hivyo.

Carol O'Neill anaandamana na Dkt Goodall katika safari yake Ulaya kwenda kujitoa uhai

Je ni mataifa gani mengine yanaruhusu kujitoa uhai?

Jamaa zake Goodall watajumuika naye huko Uswizi

Mjadala unazusha mgawanyiko Afrika

Katika nchi nyingi tu Afrika, njia zote za kujitoa uhai  zinatizamwa kama mauaji.

Wataalamu barani Afrika wamepinga wito wa watu kutaka kujitoa uhai kwa hiari.

Mjadala mkubwa umezuka kuhusu kinachotajwa kuwa 'kuuawa kwa huruma'  hususan kwa wagonjwa walio mahututi na wasioweza kutibika.

Lakini mkutano wa muungano wa wataalamu wa afya duniani katika mkutano mapema mwaka huu mjini Abuja NIgeria  waliamua kwamba hatua hiyo inakwenda kinyume na kiapo cha matabibu na inakwenda kinyume na  imani na maadili ya jamii za Kiafrika.

Badala yake viongozi katika muungano hao wameyaka kuboreshwa kwa huduma za kuwashughulukia wagonjwa mahututi wasioweza kutibika.

Masuala yaliozingaiwa katika kuptisha uamuzi huo ni sheria, dini, jamii na tamaduni, saikolojia na upana wa maadili kuhusu suala hilo.

Wataalamu wa mataifa kutoka Afrika kusini, Kenya, Botswana, Zambia na Cote D'ivore walipinga hoja hiyo ya kujitoa uhai kwa hiari wakisisitiza inakwenda kinyume na maadili ya utoaji matibabu.


Kichwa: Je ni nani huyu aliyevishwa pete ya uchumba na Justin Bieber?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Bieber amerudiana na Baldwin hivi karibuni baada ya kuwa pamoja katika siku za nyuma

Hailey Baldwin ni mwanamitindo mwenye umri wa miaka 21 tu, anafahamika zaidi huko Marekani baada ya kutokea katika televisheni mbali mbali.

 Hailey ni mtoto wa mwigizaji wa kimarekani Stephen Baldwin na mama yake ni mbrazil Kennya Deadato Baldwin.

CAF lampiga marufuku ya maisha refa wa Kenya

Shughuli ya uokoaji wa watoto waliokwama pangoni yang'oa nanga Thailand

Hata hivyo ana undugu na mwigizaji maarufu duniani Alec Baldwin ambaye ni baba yake mdogo.

Amewahi kutokea katika majarida mbali mbali kama vile Vogue, Talter, LOVE, na I-D.

Pia Hailey ni mwanamitindo aliye pita katika matamasha mbali mbali ya mitindo kama vile Pre-London fashion week, Millan fashion week na New York fashion week. Huku akitokea katika matangazo ya televisheni ya H&M, TommyHilfiger na mengine mengi.

Hailey pia ametokea kwenye video za muziki kama vile On my Mind ya Cody Simpson na video ya love to love you.

Pia ametangaza katika matamasha ya iHeart Radio mwaka 2016 na MTV Europe mwaka 2016.

Na amekuwa na marafiki wengi wa karibu ambao ni maarufu kama vile wana mitindo Gigi na Bella  Hadid, Kendal na kylie Jenner.

Kitaaluma Hailey Baldwin alikuwa na malengo ya kuwa dansa wa mtindo wa Classic Ballet, lakini aliacha baada ya kupata jeraha mguuni.

Hailey na Justine Bieber waliwahi kuwa na mahusiano mwaka 2015 kipindi ambacho Justine alikuwa ameachana na Selena Gomez.

Inaarifiwa Baldwin, huenda kanisa moja na mwanamuziki huyo

Wamerudiana tena mwezi may mwaka 2018 baada ya Justine kuachana na Selena Gomez kwa mara nyingine Tena.

Hailey amevalishwa pete ya uchumba na Justine Bieber mwenye umri wa miaka 24 katika hoteli ya kitalii Bahamas. Kwamujibu wa TMZ walinzi wake waliwataka watu wote waliokuwa katika mgahawa huo kuweka mbali simu zao kabla Justine haja mvisha pete Hailey.

CNN pamoja na E! wamethibitisha taarifa hizo ambapo wazazi wa Bieber pia walithibitisha kwa kuonyesha furaha zao kupitia mitandao yao ya kijamii.

Baba yake...


Kichwa: Je ni nini chanzo cha rushwa ya 'ngono' katika vyuo vikuu Afrika Mashariki?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kumekuwa na tuhuma kuwa baadhi ya wanachuo wa kike wanalazimika kutoa rushwa ya ngono ili waweze kufaulu masomo yao.

''Vishawishi tunapata kwa wahadhiri wenyewe'' anasema Nasra Swai mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha USIU jijini Nairobi.

Lakini swali ni je ni nini hasa chanzo cha rushwa hii ya ngono vyuoni?

Wahadhiri wamekuwa wakilaumiwa kwa kuwanyanyasa kijinsia wanafunzi wa kike kwa kuwaomba rushwa ya ngono au kuwajengea mazingira ya kuwataka kimapenzi kwa nguvu.

Lakini Paul Mabuga, ambaye ni Mhadhiri wa wa zamani, Mwandishi wa Habari na mkereketwa anayefuatilia kwa karibu masuala ya Elimu anapinga hoja hayo.

 ''Hili ni suala la ugavi na utashi, kwamba kuna mmoja ana bidhaa inahitajika sokoni alafu kuna mwingine anauhitaji wa hiyo bidhaa. Kwa hivyo wakati mwingine inafikia hali fulani ambapo watu hawa wanakutana kwenye pointi moja ya kwamba huyu anahitaji alama darasani ili kusudi awe na ufaulu mzuri na ajenge maisha yake na mtu mwingine ni mtoaji wa hizo alama'' anasema Bw. Mabuga.

Anaongezea kuwa hiyo ndio sababu wakati fulani mkataba huo haramu unafanyika na wakati mwingine inakuwa vigumu sana kufahamu namana gani mkataba huo unavyotekelezwa kwasababu mtoaji ana maslahi fulani na mpokeaji nae ana maslahi fulani.

Pia anasema hilo ni tatizo ambalo ni vigumu sana kuthibitishwa kama yalivyo makosa mengine.

Kwa upande mwingine,wanafunzi wa kike vyuoni nao wanalaumiwa kwa kutumia jinsia yao kama kishawishi cha kuwatega wahadhiri wa kiume kwa lengo la kupata alama bora.

''Mbona utafute alama za bure, kwanini usisome vizuri na ukubali  matokeo ambayo utapata?'' anauliza Mwanasikolojia Grace Destiny.

Anasisitiza kuwa wanafunzi wasipojiuliza maswali hayo watasalia kupoteza hadhi yao na ndio maana baadhi yao wanajipata wakiendekeza tabia hiyo, na kwasababu ya kutojiheshimu,wanajiuliza maswali ya kupotosha kama vile ''Nitapoteza nini nikilala na mwalimu huyu''.

Bi Grace anasema kuwa suala la kutojipenda, kutojiamini na kutojiheshimu ndio mambo yanachangia rushwa ya ngono kwa wanafunzi wa kike.

Kwa upande wa...


Kichwa: Je ni vipi unapaswa kumwelezea mtoto taarifa za ugaidi pindi yanapotokea?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Miongoni mwa waliofariki ama kujeruhiwa ni wazazi wenye watoto, au hata ndugu wa karibu wa familia zenye watoto kadhaa.

Mtoto anaweza hoji baada ya kusikia shuleni, nyumbani kwa majirani au kwenye vyombo vya habari. Je akihoji, ni namna gani ya kumweleza ili kumsaidia na kumwondoa katika dimbwi la hofu?

BBC imezungumza na Rebecca Theuri mratibu wa kikanda wa masuala ya Ulinzi na uhamiaji kutoka shirika la Save the children ambaye anasema ni vyema wazazi kutoa taarifa kwa watoto wao wenyewe ili kuepuka taarifa zinazoweza kumpotosha mtoto.

"Kama mtu mzima anaathirika kihisia basi kwa mtoto itakuwa hivyo hivyo, kwani watoto wanateseka zaidi.

Wazazi wawasaidie watoto waelewe nini kinaendelea, kisha wawasikilize watoto wana mawazo gani ama wanafikiri nini ili wapate mlango wa kuanzia kutoa taarifa sahihi kisha wawape taarifa sahihi zisizo potosha na kwa lugha isiyoweza kumwathiri mtoto," anasema Theuri

Hata hivyo ameonya kuhusu kuto waambia watoto habari hizo kwani watazitafuta wenyewe.

"Naelewa hofu ya wazazi lakini humlindi mtoto kwa kutomwambia, inategemea na umri wa mtoto kwani baadhi yao tayari wana simu zenye mtandao na ni rahisi kujionea wenyewe yanayo jiri.

Tena ni rahisi kupata taarifa zisizosahihi. Hivyo nawashauri wazazi wawachunguze watoto, wawahoji, wawasikilize na wawape taarifa sahihi taarifa zenye matumaini na za kuwalinda sio kila kitu," anaongeza

Kwa mujibu wa shirika la save the children- Hizi ndio njia za kumsaidia mtoto kuhusu matukio ya kigaidi.


Kichwa: Je ni wanaume gani katika hatari ya kupata tezi dume?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Wanaume wenye aina fulani ya mabadiliko kwenye vinasaba vyao wana uwezekano zaidi wa kupata tezi dume.

Wanasayansi katika kituo cha utafiti cha magonjwa ya saratani (ICR) wanasema kuwa vipimo vya awali kabisa vya damu vinaweza kusaidia kujulikana kwa uvimbe mapema zaidi, na ni rahisi pia kutibu.

Lakini wengi hawawezi kujua kama wana mabadiliko katika vinasaba na gini zao kutokana na vipimo hivyo hufanywa mara chache.

Unaweza pia kusoma:

Idara ya saratani ya tezi dume Uingereza wamesema kuwa uamuzi wowote unahitajika kufanywa kwa tahadhari.

Watafiti wa ICR wanasema kuwa katika wanaume 300 huko Uingereza, mmoja ana mabadiliko katika vinasaba na gini zake ambapo anakuwa na hatari zaidi ya kupata tezi dume.

saratani ya tezi dume

Mabadiliko ya vinasaba ni sawa kabisa na matatizo ya gini ambayo kwa wanawake husababisha saratani ya matiti pamoja na ya kizazi, kwa wanaume atapata pale ambao itakuwepo katika familia yao.

jinsi ya upimaji

Tezi dume hupimwa kwa kupitia protini ambazo zinatengenezwa kwenye sehemu ya uzazi ya mwanaume (prostate gland)

Protini hizo zikiongezeka basi inawezekana itakuwepo tezi dume, lakini si kipimo cha uhakika cha kuthibitisha uwepo wa ugonjwa.

Unaweza pia kusoma:

Profesa wa Ros Eeles anasema kuwa ''tafiti yetu inaonesha kuwa wanaume wenye matatizo kwenye gini na vinasaba wana uwezekano mkubwa wa kupata tezi dume na kutumia vipimo hivi kunaweza kusababisha wapate matibabu ya haraka na mapema zaidi.

Profesa Eeles amekua akiibua suala hili kwa muda mrefu katika mkutano wa vituo vya utafiti wa saratani huko Glasgow.

Utafiti mwingine uliofanywa ulionesha wanaume wenye viuno vikubwa wana hatari ya kupata saratani ya tezi dume.

Utafiti uliofanyiwa watu 140,000 kutoka mataifa manane ya Ulaya ulibaini kwamba viuno vikubwa huongeza mtu kupatikana na saratani hiyo kwa asilimia 13.

Wanaume ndio waliomo hatarini zaidi wakiwa na ukubwa wa nchi 37 ,kulingana na utafiti huo wa chuo kikuu cha Oxford.

Unaweza pia kutazama

Ayalo: Nimeumizwa sana na saratani ya tezi dume

Saratani ya...


Kichwa: Je sanaa ya Cuba inawasilisha vipi mapambano ya ukombozi wa Afrika?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kazi za sanaa zilizotengenezwa katika kampuni ya Castro ya mshikamano wa watu wa Asia, Afrika na Amerika ya Kusini (Ospaaal) ambayo ilianzishwa mwaka 1966 huko Havanna katika mkutano wa 'Tricontinental' kwa lengo la kupambana na ukoloni wa Marekani.

"Nchi nyingi za Afrika ziliwakilishwa kama wajumbe katika harakati za ukombozi. Vilevile Castro alisaidia kuwaunganisha baadhi ya viongozi haswa kutoka  Guinea-Bissau," Olivia Ahmad,  miongoni mwa wachoraji aliiambia BBC.

Amílcar Cabral akiwa anahamasisha mshikamano wa watu wa Guinea-Bissau na kisiwa cha Cape Verde, 1974

Cabral aliongoza mapigano dhidi ya ukoloni wa Ureno huko  Guinea-Bissau na kisiwa cha Cape Verde, lakini aliuwawa mwaka 1973, mwaka mmoja kabla Guinea-Bissau kupata uhuru.

Bi Ahmad anasema kuwa mkutano ule wa Tricontinental ulikuwa umepangwa kufanyika lakini haukufanyika hivyo ukachapishwa.

Hivyo machapisho yake kuwa kiungo muhimu cha taarifa  na uwasilishi.

Mapinduzi ya Amerika Kusini  yalijulikana zaidi, Ernesto "Che" Guevara, labda alikuwa mpambanaji zaidi katika harakati hizo.

"Lakini pia kuna viongozi wa kiafrika ambao wamekuwa wakikumbukwa kwa ushujaa wao "

Che Guevara imeonyeshwa kwenye bango la mwaka 1969

Guevara aliipambania nchi ambayo inatambulika sasa Jamuhuri ya kidemokrasia ya Kongo mwaka  1965 ,kwa dhamira iliyoshindwa ya kuchochea uasi dhidi ya utawala wa kigeni wa miaka minne baada ya kuuawa kwa shujaa wa uhuru wa Kongo, Patrice Lumumba.

Lumumba aliuwawa miezi minne baada ya kuchaguliwa kuwa waziri mkuu wa kwanza kidemokrasia katika taifa lake, jambo ambalo lililaumiwa na wanaintelijensia wa Marekani na Uingereza.

Patrice Lumumba , 1972

"Michoro hiyo inavutia kwa sababu kwa sababu ya sanaa yake ya ushawishi ambao huwezi kutarajia kuuona, michoro hii ina muonekano wa kuwaenzi kwa furaha watu ambao walijitoa mhanga ili kuleta ukombozi," anasema bi Ahmad.

Maonyesho haya ya picha yaliobuniwa Cuba, yaliandaliwa na wabunifu 33 na wengi wao wakiwa wanawake.

Picha  kuhusu Guinea-Bissau inamuonyesha mwanamke akiwa...


Kichwa: Je sherehe za Eid hutangazwa vipi?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Waislamu hufuata kalenda inayoambatana na mwezi.

Hata hivyo wakati wa siku kuu hiyo kubwa takatifu ya kiislamu inapowadia, wengi wa waislamu bilioni 1.8  huwa na matumaini kupata ishara ya kushiriki sherehe hizo.

Waislamu hufuata kalenda inayoambatana na mwezi.

Sherehe za Eid zaanza Kenya

Waislamu hufunga wakati wa mwezi mtukufu wa Ramadan na kujizuia kula chakula na kunywa kuanzia asubuhi hadi jioni.

Ikiwa mwezi huu ungefuata kalenda ya jua, watu ambao wanaishi sehemu fulani za dunia wangesherehekea Ramadan yao msimu ya joto  huku wakiwa na siku ndefu ya jua, huku sehemu zingine za dunia zikiwa na vipindi vifupi vya misimu ya baridi.

Waislamu hufunga wakati wa mwezi mtukufu wa Ramadan na kujizuia kula chakula na kunywa kuanzia asubuhi hadi jioni.

Lakini ndani ya dini ya kiislamu kuna mdahalo kuhusu ni lini sherehe hizo zinastahili kuanza.

Waislamu kwenye nchi nyingi hutegemea habari kuhusu kuonekana kwa mwezi mpya badala ya kuangalia angani wao wenyewe.

Sherehe za Eid zaanza Kenya

Wengine hufuatilia kalenda ya mwezi, huku wengie nao wakifuatilia sayansi ya angani kutangaza kuonekana kwa mwezi mpya.

Kwa hivyo tarehe za Eid hutofautiana kote duniani, licha ya kuwepo tofauti ya siku moja au mbili  hivi.

Kwa mfano mamlaka nchini Saudi Arabia, yenye waislamu wengi wa Sunni, hutangaza kumalizika mwezi wa Ramadan, kutokana na maoni ya watu ambao huona mwezi mpya.

Wengine hufuatilia kalenda ya mwezi, huku wengie nao wakifuatilia sayansi ya angani kutangaza kuonekana kwa mwezi mpya.

Kisha waislamu kwenye nchi zingine hufuata mkondo huo.

Lakini nchini Iran yenye waislamu wengi wa Shia hutegemea matangazo ya serikali.

Sherehe za Eid zaanza Kenya


Kichwa: Je simu yako ya Androdi itaathiriwa na mfumo mpya wa Huawei?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mfumo wa Huawei -HarmonyOS unalenga kupunguza utegemezi wake kwa kampuni za Marekani

 Mfumo huo wa Huawei -HarmonyOS unalenga kupunguza utegemezi wake kwa kampuni za Marekani.

 HarmonyOS  utakuwa tayari  kuwekwa katika skrini za samart  kwenye bidhaa  kama vile Televisheni, saa za  smart , na magari baadae mwaka huu, amesema  Richard Yu, Mkurugenzi mkuu wa  wa kitengo cha walaji cha Huawei  katika mkutano  wa ubunifu.

Katika kipindi cha miaka mitatu ijayo  Huawei,kampuni ambayo ni ya pili kwa ukubwa duniani  ya mauzo ya smartphone ,  itaangalia jinsi ya kuuweka  mfumo wa HarmonyOS  kwenye vifaa zaidi zikiwemo siku zake za mkononi aina ya smartphones, amesema.

Yu alidai kuwa , bila kutoa ushahidi halisi  ,kwamba  HarmonyOS ni  "yenye nguvu zaidi na bora zaidi ya mfumo  Android." "Inaweza kuwekwa katika  smartphones? Bila shaka."

Muasisi wa Huawei , Ren Zhengfei

" HarmonyOS unaweza kuwekwa katika hali ya kuwa na maingiliano na kifaa kingine chochote kile . Ukitengenezwa kwa njia ya kifaa chenye uwezo wa kusambaza data , HarmonyOS inaweza kujenga mwanzao wa uhusiano shirikishi wa  mfumo wa ikolojia," ilieleza taarifa ya kampuni hiyo.

 Kampuni ya Huawei  inasema kuwa imeazimia kuendelea kutumia   Android , lakini  HarmonyOS utatumika kama mbango mbadala  kama mambo yataenda kombo . "tutaupa kipaumbele mfumo wa  Android  kwa  smartphones, lakini kama hatutatumia Android,  tutaweza kuweka mfumo wa  HarmonyOS haraka," Yu amesema.

Kuwepo kwa mfumo wa simu za mkononi  ,ambao ni chanzo cha wazi  utakuwa ni kwa ajili ya Uchina pekee kwa sasa, ingawa kampuni ina mipango ya kuuleta katika masoko ya kimataifa baadae , amesema.

Tangazo hilo la  Huawei limekuja miezi kadhaa baada ya serikali ya Marekani kuweka masharti ya kibiashara nchini Marekani yanayoilenga   kampuni hiyo pamoja na kampuni nyingine washirika .

Serikali ya Marekani imeishutumu  Huawei kwa kuiba siri za kibiashara , na ikasema inaleta hatari kwa usalama wa taifa.

Huawei inasema mfumo wa HarmonyOS ni bora kuliko wa Android

Huawei inapinga...


Kichwa: Je uhasama kati ya Saudia na Iran unasababishwa na nini?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kiongozi wa dini nchini Iran Ayatollah Ali Khamenei (kushoto) na Mwanamfalme wa Saudia Mohammed bin Salman

Kwa nini Saudia na Iran hawapatani?

Saudi Arabia na Iran - majirani wawili wenye uwezo mkubwa wamekuwa wakizozana kila mmoja akitaka kuonekana mwenye uwezo katika eneo la mashariki ya kati.

Uhasama huo wa muongo mmoja sasa kati ya mataifa hayo mawili unasababishwa na tofauti ya kidini. Mataifa hayo mawili yanafuata madhehebu mawili ya kidini ya Kiislamu.

Iran ina Waislamu wengi wa madhehebu ya Kishia  huku Saudia ikijiona kuwa ndio taifa la madhehebu ya Kisunni linaloongoza kwa uwezo.

Ramani inayoonyesha watu wa madhehebu ya Sunni waliovyoenea mashariki ya kati

Ukweli huu wa kidini unadhihirika katika ramani ya eneo la ,mashariki ya kati , ambapo mataifa yenye idadi kubwa ya wafuasi wa Sunni au Shia , wengine wao wakidaiwa kutegemea Iran ama Saudia kwa msaada ama muongozo.

Kihistoria Saudia , ambalo ni taifa la ufalme na chimbuko la dini ya kiislamu , linajiona kuwa taifa kubwa la ulimwengu wa Waislamu.

Hata hivyo fikra hiyo ilipingwa mwaka 1979 na taifa la Iran ambalo liliunda jimbo jipya linaloongozwa kwa jina la Mungu ambalo lilikuwa na lengo la kupanua mfumo huo katika mataifa mengine.

Ramani inayoonyesha jinsi wafuasi wa madhehebu ya Shia walioenea katika eneo la mashariki ya kati

Katika kipindi cha miaka 15 iliyopita tofauti kati ya Saudia na Iran imenolewa na baadhi ya msururu wa maswala kadhaa.

Uvamizi wa Marekani nchini Iraq  uliosababisha kuondolewa madarakani kwa Sadam Hussein , Mwarabu wa madheheu ya Kisunni ambaye alikuwa mwandani mkuu wa Iran.

Hatua hiyo ilikuwa pigo kubwa kwa Iran kwa kuwa ilipunguza ushawishi wa Iran katika taifa la Irqn ambao ulikuwa unazidi kuongezeka.

Mwaka  2011 mgogoro uliotokea katika ulimwengu wa Waarabu ulisababisha ukosefu wa uthabiti wa kisiasa katika eneo lote la mashariki ya kati.

Iran na Saudia walitumia ghasia hizo ili kupanua ushawishi wao hususan nchini Syria, Bahrain na Yemen hatua iliongeza uhasama baina yao.

Wakosaji wa Iran...


Kichwa: Je una wasiwasi kuhusu samaki wa Tilapia unayekula?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Tahadhari kuhusu ugonjwa unaoathiri tilapia

Virusi hivyo vinayojulikana kama Tilapia Lake Virus (TilV) havina tiba na vimepatikana kwenye mashamba ya tilapia barani Afrika, Asia na Amerika Kusini.

Wizara ya uvuvi nchini humo ilisema kuwa Marufuku hiyo ya miezi sita itaanza kutekelezwa siku ya Jumapili na itaathiri samaki walio hai na hata wale wamekufa.

Viwango vya samaki nchini Ghana vimekuwa vikishuka kutokana na uvuvi ulio haramu.

Kuna mashamba machache ya tilapia nchini Ghana na yanafanyika kwa kiwango kidogo.

Je virusi vya TilV vina madhara gani kwa binaadamu?

Kwa mujibu wa shirika la chakula duniani FAO,  virusi hivyo  havina madhara  kwa afya ya umma lakini kufariki kwa samaki kutokana na virusi hivyo  kunazusha maswali na wasiwasi kuhusu usalama wa chakula na lishe bora.

Tayari bei ya samaki hao imekuwa ikibadilika kutokana na uhaba unaoshuhudiwa katika baadhi ya maeneo na pia kwa kutambuliwa virutubishi vyake vinavyofanya aina hiyo ya samaki kuwa muhimu hususan katika nchi zinazoendelea kwa walaji wake wengi.

Mwaka uliopita shirika la Chakula na Kilimo Duniani (FAO) lilitoa tahadhari kuhusu virusi hatari vilivyokuwa vikiathiri samaki aina ya tilapia

FAO ilizitaka nchi zilizokuwa zikiagiza samaki wa tilapia kuchukua tahadhari zaidi.

Wakati huo virusi hivyo viliripotiwa kuathiri nchi za Colombia, Equador, Misri, Israel na Thailand.

Umuhimu wa tilapia

Tilapia ndiye samaki wa pili muhimu sana duniani kwa chakula, ajira kwa mapato ya nyumbani na kwa kuuza nje na kuwapa kipato mamilioni ya watu wakiwemo wakulima na wafanyabiashara wadogo.

Bei yake nafuu, ustahilivu wao kwa kilimo na kutopata magonjwa kwa urahisi  huwafanya tilapia kuwa muhimu wa protini hasa kwa nchi zinazoendelea na kwa watu maksini kwa mujibu wa FAO.

Mwaka 2015 uzalishaji wa tilapia dunia nzima ulifika tani 6.4 wa thamani ya takriban dola bilioni 9.8 ukichangia biashara ya dola bilioni 1.8 kote duniani.

Matumizi ya tilapia

Uganda

Moja wa wazalishaji wakubwa wa tilapia Afrika kutokana na  kilimo na pia kutokana na uvuvi...


Kichwa: Je unafahamu historia ya Gitega?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Wakimbizi wa Burundia wakicheza ngoma yao ya kitamaduni ya Amahoro

Bujumbura itasalia  kuwa mji wa kibishara wa taifa hilo dogo katika kanda ya Afrika Masharika.

Akielezea kwa kina mpango huo waziri wa mambo ya ndani Pascal Barandagie alisema''lengo la hatua hii kwanza ni kuwasongezea utawala wananchi wa mikoa mbalimbali, na kutenganisha makao makuu ya kisiasa na kiuchumi kwa kuacha mji wa Bujumbura kuwa mji wa kibiashara''.

Mpango huo pia unalenga, kupunguza dhana ya watu wa mikoani kwamba Bujumbura ndio sehemu tu ya kufaulu maishani na hivyo kutoa fursa kwa mji huo kupumua kutokana na msongamano wa watu.

Serikali imetilia maanani suala la usalama ikisema kwamba Gitega ni mahali salama zaidi ikizingatiwa kuwa iko katikati ya Burundi tofauti na Bujumbura ambayo iko pembezoni na karibu nampaka na nchi jirani.

Tayari serikali ya Burundi imetangaza kuwa vikao vya baraza la mawaziri vitafanyika mjini Gitega kuanzia mwezi hu wa Januari.

Wizara tano za serikali pia zinatarajiwa kuhamia mji mkuu huo mpya wa Burundi.

Baraza la seneti linaelekea kukamilisha maandalizi yake ya kuhamia mji huo uliyo na wakaazi laki tatu.

Rais wa Burundi Pierre Nkurunzinza

Hata hivyo mji wa Gitega unakabiliwa na changamoto kadhaa za miundo mbinu.

Hali ambayo baadhi ya wabunge wanatilia shaka licha ya kuidhinisha mswada wa kuupandisha hadhi kama alivyokiri spika wa bunge Pascal Nyabenda.

''Tunahitaji Gitega kama mji mkuu wa kisasa lakini tukiri kuwa nji huo waujatimiza vigezo vyote na masharti ya kuwa mji mkuu, Gitega ilivyo kwa sasa haina uwezo wa kupokea idara zote za serikali''.

''Pamoja na kuidhinishwa mswada huo spika aliongeza kuwa kuna haja ya kukamilisha maandalizi na kuepuka malalamiko ya watu'' , Alisema bwana Nyabenda.

Changamoto kubwa inayokumba mji wa Gitega ni ukosefu wa makaazi, hoteli, nyumba za kiofisi pamoja na uhaba wa maji safi.

Rais Nkurunziza alipoingia madarakani mwaka 2005 aliahidi kwamba atahakikisha kuwa makao makuu ya  ufalme ya hapo zamani yanarudi kuwa mji mkuu wa nchi hiyo.

Mahakama ya rufaa...


Kichwa: Je unafahamu kuwa jina ulilopewa linaweza kuathiri tabia yako?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Jamii nyingi awali huwapa majina watoto kulingana na majira, nyakati, misimu ambayo watoto hao wamezaliwa au namna mtoto alivyozaliwa

 Ni dhahiri kwamba hakuna kiumbe kisichokuwa na jina, iwapo kiumbe hicho kiliumbwa wakati dunia ilipoanza au hata kimebuniwa hivi karibuni  mfano vile vitu vilivyoumba kiteknolojia, mithili ya binadamu na vinginevyo.

 Lakini Je ni watu wangapi wanajua maana ya majina yao au hata kile kilichopelekea wao kuitwa majina hayo na ni vipi jina linaweza kuathiri tabia ya mtu?.

Jamii nyingi awali zilikuwa zikiwapa majina watoto kulingana na majira, nyakati, misimu ambayo watoto hao wamezaliwa au namna mtoto alivyozaliwa.

Hata hivyo kuna baadhi ya jamii ambazo ziliwapatia watoto majina ya mababu. Lakini hata hivyo mtu ambaye angetajiwa jina lazima angekuwa ni mtu  ambaye jamii ilitambua maadili yake, mfano mtu ambaye alifariki kwa kujiua alipewa jina fulani.

Aggrey ondiege anatoka katika kabila la Luo   Magharibi mwa Kenya. Watu kutoka kabila lake huchanganya nyakati  na majira.

"Katika kabila letu walikuwa wakitumia wakati kumpatia mtoto jina la kwanza... Kama mtoto amezaliwa, asubuhi au mchana. Kama amezaliwa mchana anaitwa Ochieng akiwa mvulana ama Achieng akiwa msichana. Pia tuliwapatia majina kulingana na majira. Wakati wa mvua au ukame. Tulichanganya majina ya wakati na yale ya majira. Kwa mfano Okinyi au Akinyi wakati wa mvua. Kwa hivyo kama mtoto msichana angezaliwa wakati wa mchana na katika majira ya mvua angeitwa Achieng Akinyi"

Jamii hii hutumia silabi "a" kuanza jina la watoto wasichana na "o" kwa watoto wavulana.Hata hivyo namna mtoto alivyozaliwa pia hutumiwa kama kigezo cha kumpatia mtoto jina.

"Kama mtoto amezaliwa kifudifudi angeitwa Awino ama Owino. Namna ya  kuzaliwa ilitumiwa kumpa jina."

Watoto mapacha katika jamii hii hupewa majina teule kulingana na nani anatangulia kuzaliwa.

"Watoto wanaotangulia kuzalliwa kama ni mvulana ataitwa Opiyo, kama ni msichana ataitwa Apiyo na mtindo huu hutumiwa pia na jamii ya Waluhya nchini Kenya ambapo Pacha anayetangulia...


Kichwa: Je unafahamu uwezo wa Jeshi la Iran Revolutionary Guard ?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Jeshi la IGRC linakadiriwa kuwa na wanajeshi 150,000

Tangu wakati huo jeshi hilo limekuwa kubwa kisiasa pamoja na kiuchumi likiwa na ushirikiano wa karibu na kiongozi wa dini nchini humo  Ayatollah Ali Khamenei, pamoja na viongozi wengine wakuu.

IRGC linadaiwa kuwa na wanajeshi 150,000 , likijigamba kuwa na vikosi vyake vya ardhini , wanamaji wake na wanaanga  na husimamia silaha za kimkakati za Iran.

Pia linadhibiti jeshi la Basij  ambalo limesaidia kukabiliana na utovu wa nidhamu ndani ya nchi hiyo pamoja na Bonyads ama wakfu unaoendesha kiwango kikubwa cha uchumi wa taifa hilo.

IRGC lina ushawishi kwengineko katika eneo la mashariki ya kati kwa kutoa fedha , silaha teknolojia, mafunzo na ushauri  kwa serikali walishirika na makundi ya kivita  kupitia operesheni zake za ugenini kupitia kikosi chake cha The Quds huko Jerusalem.

Ni mienendo kama hiyo ambayo imeilazimu Marekani  kulitangaza jeshi hilo kama shirika la kigaid.

Iran imekana kuunga mkono magaidi na kusema kwamba Marekani inajaribu kuliyumbisha eneo la mashariki ya kati.

Walinzi wa mapinduzi

Kabla ya mapinduzi ya 1979 , Shah Muhammad Reza Pahlavi alitegemea uwezo wa jeshi hilo ili kuhakikisha kuwa kuna usalama wa kitaifa na kulinda utawala wake.

Baadaye, utawala mpya wa Kiislamu ulioongozwa na Ayatollah Khomeini, uligundua kwamba pia nao ulithitaji jeshi lenye uwezo ili kulinda uongozi wao  na sera zao za mapinduzi.

Jeshi hilo liliunda ili kukabiliana na mapinduzi

Viongozi hao wa  dini walitoa katiba mpya ambayo pia inahakikisha kuwa kuna jeshi la kawaida kwa jina Artesh  linalinda mipaka ya Iran  na kuweka amani ndani ya nchi  pamoja na walinzi tofauti  ili kulinda mfumo wa Kiislamu.

Lakini jukumu hilo la kuweka amani pia limechukuliwa na IRGC ambalo pia limeanzisha jeshi lake, wanamaji na wanaanga.

Licha ya kumiliki wanajeshi 300,000  ikilinganishwa na jeshi la kawaida , IRGC ndio jeshi kuu nchini Iran na ndio linalohusika na operesheni nyingi za taifa hilo.

Jeshi la IRGC limepatiwa jukumu la kupiga doria katika mkondo...


Kichwa: Je unafikiri unamfahamu Mt. Maria Magdalena?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mary: Rooney Mara kwenye filamu Mary Magdalene

Yesu wa Nazareti, Yesu Kristo.Jaribio la mwisho la Kristo.Filamu kadhaa na hata maigizo ya jukwaani huonyesha Maria Magdalena kuwa mwanamke mwenye dhambi aliyeokolewa na mwana wa Mungu.

Filamu mpya, inamuonyesha alikuwa shuhuda wa kifo cha Yesu na ufufuko wake na ambaye anastahili kutazamwa kama mtume.

Huenda ikazua mjadala kwa watu wanaoamini  madhehebu ya Orthodox kuwa Maria Magdalena alikuwa kahaba.

Hata hivyo Rooney Mara na Garth Davis, nyota na muongozaji wa filamu ya Maria Magdalena, wamejiandaa kukabili hali yoyote ya mkanganyiko itakayowakabili.

Madai kuwa Maria alikuwa mfanyabiashara wa ngono yametoka kwa Papa Gregory wa kwanza, mwaka 951, aliyemtaja kuwa kahaba aliyetubu.

Ni mtazamo ambao umeendelea kuwepo kwa karne na karne.

Joaquin Phoenix ameigiza kama Yesu

Lakini hakuna uthibitisho wa kuwa Maria alikuwa kahaba au mwenye dhambi kwenye maandiko ya agano jipya. Hayo yameelezwa kuzungumziwa kwenye kitabu cha Marko na Luka, vikieleza habari ya kukemewa mapepo yatoke ndani yake.

Kuweka ushahidi wote pamoja ni rahisi kuhitimisha kuwa Maria amekuwa mhanga wa kutazamwa vibaya kwa miaka 1,400.

Kanisa Katoliki ''lilisafisha'' jina la Maria mwaka 1969, wakati Papa Francis alipomtambua kuwa ''Mtume wa Mitume''mwaka 2016.

''Kadri nilipoendelea kujifunza habari za Maria alikuwa nani hasa,ndivyo nilivyozidi kushangazwa kuwa watu wengi walimfahamu kuwa kahaba'',alisema Mara.

''Watu wote hawa walio kwenye hadithi wana makanisa duniani yakiwa na majina yao, lakini bado alijulikana kwa jina kahaba, ikanifanya nipate hasira."

''Kufahamu kuwa ulikuwa uvumbuzi wa Papa Gregory ulikuwa wa kustaajabisha na kuwa hadithi ya Maria haikuwahi kuvuma''.

Sehemu ya filamu ya Mary Magdalene

''Nilifikiri kuwa habari yake ni lazima isimuliwe, na nikajisikia kuguswa zaidi kuieleza hadithi hii kumhusu,mara tu nilipojua kuwa imekuwa ikifichwa kwa muda mrefu''.

Maria tunaemuona kwenye Maria Magdalena ni mwanamama kutoka kijiji cha uvuvi Galilaya ambaye kipaji chake cha...


Kichwa: Je unajua ni kwanini Flamingo husimama kwa guu moja?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Ndege hao hawatumii nguvu nyingi wanaposimama kwa guu moja

Huenda ndivyo walivyozoeleka kuonekana wakisimama hivyo, lakini vipi na kwanini ndege hao husimama kwa guu moja bado ni kitendawili cha muda mrefu.

Sasa kundi kutoka Marekani limeonyesha kuwa flamingo hawatumii misuli yoyote wanaposimama kwa guu moja jambo linalomaanisha kuwa hawatumii nguvu nyingi sana.

Ni hali inayowaruhusu kusimama hivyo kwa guu moja kwa madaha huku wakisinzia.

Awali watafiti  walishangaa iwapo kusimama hivyo kunasaidia kupunguza uchovu wa misuli wakati ndege hao walibadili kutoka kusimama kwa guu moja hadi jingine.

Makundi ya watafiti wengine yamegundua kuwa hali hii huwasaidia ndege hao kusawazisha ujoto wa mwilini.

Sasa profesa Young-Hui Chang, kutoka taasisi ya teknolojia ya Georgia (Georgia Tech)  huko Atlanta, na Lena H Ting, wa chuo kikuu cha Emory, wamegundua siri  ya mbinu hiyo.

Watafiti hao waliwafanyia uchunguzi kadhaa ndege walio hai na waliofariki. Na wamegundua kuwa Flamingo wanaweza kusimamishwa kwa gu moja pasi usaidizi wowote.

"Unapomtizama ndege huyo usoni, anaposimama kwa guu moja, mguu uko chini ya mwili  inayomaanisha kuwa mguu umejipinda kwa ndani. Inabidi usimame hivyo iliwa kuweza kuidhinisha mfumo wa kutua," Prof Chang ameiambia BBC.

Hatahivyo, ndege waliokufa hawawezi kusimama kwa miguu miwili, inayomaanisha jukumu kubwa la kutumika misuli katika kiwango hichi.

Watafiti hao pia waliwachunguza ndege walio hai, na kugundua kwamba wanaposimama kwa guu moja na kupumzika hawakusogea hata chembe. Jambo linalothibitisha u thabiti wa kusimama kwa aina hiyo.


Kichwa: Je unajua sababu kwanini wanawake wanaishi maisha marefu zaidi ya wanaume?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kiwango cha wastani cha binaadamu duniani kuishi wanapozaliwa ni umri wa miaka 72 mnamo 2016, kwa mujibu wa shirika la afya duniani (WHO).

Lakini wakati hilo linapogawanywa ki jinsia, ni miaka 74 na miezi miwili kwa wanawake na miaka 69 na miezi minane kwa wanaume.

Basi kwanini kwa wastani wanawake wanaishi maisha marefu zaidi kuliko wanaume, na kitu gani kinawapa faida hii?

Wanawake zaidi kuliko wanaume wana nafasi ya kusherehekea miaka 100 tangu kuzaliwa.

Hebu tuangalie sababu tatu kuu.

1. Jeni

Faharasha ya uhai wa binaadamu kwa sasa inajumuisha taarifa kuhusu mataifa 40, ikiwemo data kutoka Sweden na Ufaransa tangu mwaka 1751 na 1816.

Lakini data za nchi  kama Japan na Urusi  inapatikana  kuanzia kati kati ya karne ya 20 pekee.

Wanawanake wana jozi mbili za X chembeuzi

Hatahivyo, kwa kila nchi  kwa kila mwaka katika data hiyo, wakati wa kuzaliwa, urefu wa maisha kwa wanawake unaongezeka ikilinganishwa na wanaume.

Inavyoonekana,  tangu mwanzo, wanaume ndio wanaoathirika zaidi  kutokana na muundo wao wa jeni mwilini.

Mayai ya uzazi

"Mayai ya kiume huharibika kwa kiwango kikubwa ikilinganishwa na ya kike," anasema Profesar David Gems wa University College London.

Mojawapo ya sababu ni kutokana na jukumu la chembeuzi au kromosomu, - nyuzi zinazobeba DNA ambazo hubaini jinsia ya mtoto.

Wanawake wana kromosomu XX na wanaume XY.

Na kromosomu huwa zina jeni.

Kromosomu X zina jeni nyingi zinazokusaidia kuishi.

Ndege wa kiume wana aina mbili ya kromosomu X

Katika ndege, wa kiume wana aina mbili ya kromosomu X na wanaishi  maisha marefu zaidi kuliko wanawake.

2. Homoni

Katika miaka ya ujana, wavulana na wasichana wanakuwa wanaume na wanawake kutokana na mabadiliko ya homoni mwilini.

Testosterone, ambayo hufanya mwili kuwa mkubwa na wenye nguvu  ndio huchangia tabia nyingi za kiume - mfano sauti kuwa nzito na nywele kuota kifuani.

Uhai unaongezeka kwa wanaume wakati wa kuongezeka kwa testosterone mwilini, ambayo hujitokeza  katika miaka ya baadaye kwa vijana.

Wataalamu wanasema hii...


Kichwa: Je unajuwa ni kwa nini maiti hawazikwi kwa miezi au hata kwa miaka nchini Ghana?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Majeneza huagizwa kwa mtindo unaovutia Ghana

Mwili wa chifu aliyefariki miaka sita iliyopita ulikuwa kwenye hifadhi ya maiti kutokana na mzozo kwenye familia ya nani atakaye kuwa ''muombolezaji maalum.''

Lakini taarifa hiyo haishangazi kwani ni mazoea ya raia wa Ghana kuiacha miili ya wafu kwenye hifadhi ya maiti kwa muda mrefu ili kusuluhisha mizozo inayoibuka baada ya kifo chochote kinachotokea nchini humo.

Raia wa Ghana wanasifika kwa mageneza yaliyobuniwa kwa miundo tofauti kama hili lililotengenezwa maalum kwa chifu.

Raia wa Ghana wanasifika kwa majeneza yaliyobuniwa kwa miundo tofauti kama hili lililotengenezwa maalum kwa chifu.

Utamaduni huu unaangaziwa na jamii inayotoka kusini mashariki, Ga.

Maonyesho ya majeneza yamefunguliwa rasmi ya Jack Bell Gallery huko London.

Mazishi yaliyoghali zaidi na yaliojaa mbwembwe na majeneza yaliotengenezwa kwa miundo tofauti  yamehifadhiwa.

Mageneza ya kuvutia

Raia wa Ghana wanafahamika kwa ubunifu wao wa majeneza.

Lakini jukumu la ''familia'' kwenye mazishi ni lipi

Unaweza kudhani kwamba unatambua nani hasa ni familia yako. Lakini kifo kinapotokea ,maelezo kuhusu familia hubadilika kabisa.

Raia wa Ghana akipinga ngoma wakati wa mazishi.

Ni familia tu,  yaani  jamaa zako wa upande uliko zaliwa ndio hutoa uamuzi wa nani atakaye kuwa muombolezi mkuu na vyeo vyote ambavyo hutokana na kifo.

'Familia hiyo' na muombolezaji mkuu wanaweza kuwa hawajazungumzi kwa muda wa zaidi ya miaka 30 na marehemu, lakini wanatambulika kumfahamu zaidi aliyefariki kuliko mpenzi wake na watoto.

Mfano wa geneza hili litengenezwa mwaka 1951 na seremala wawili , Kane Kwei na kakake Adjetei. Walitengeneza geneza hilo kwa bibi mwenye umri wa miaka 91 ambaye hakuwahi kusafiri kwa ndege lakini aliwaambia kwamba alitamani kusafiri kwa ndege.

Baada ya hapo ndipo mikutano isiyoisha hufuata inayoongozwa na 'familia', pale maneno ya mpenzi wa marehemu na watoto yanapuziliwa mbali.

Tena wiki kadhaa hutumika kuandika tangazo la kifo  kwenye gazeti na ni kazi ngumu kuandika orodha ya...


Kichwa: Je unavitambua vyuo vikuu bora duniani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Chuo kikuu cha Oxford Uingereza

Oxford imeisukuma katika nafasi ya pili, California Institute of Technology, ambayo imekuwa ikiongoza orodha hiyo kwa miaka mitano iliopita .

Katika orodha ya vyuo vikuu bora barani Afrika, chuo kikuu cha Cape Town kimeibuka wa kwanza kutoka Afrika kusini kwenye orodha hiyo ya Times Higher Education.

Inadhihirisha umahiri wa taifa hilo, ambalo vyuo vyake vikuu 6 vipo katika nafasi za vyuo vikuu 15 bora kikwemo chuo cha Witwatersrand katika nafasi ya pili, Stellenbosch nafasi ya tatu, tChuo kikuu cha KwaZulu-Natal katika nafasi 5 na chuo kikuu cha Pretoria katika nafasi ya sita.

Chuo kikuu cha Makerere

Makerere kilichopo Uganda ndiyo chuo kikuu nje ya Afrika kusini kufanikiwa kuwa atika nafasi ya nne.

Vyengine ni chuo kikuu cha Ghana katika nafasi ya 7, na chuo kikuu cha Nairobi katika nafasi ya 8.

Orodha ya Times Higher Education duniani inapima vitu kama mafunzo, utafiti, na mtazamao wa kimaaifa - kwa mfano, idadi ya wanafunzi wanaotoka nje na wafanyakazi.

Nico Cloete, mkurugenzi wa taasisi ya Higher Education Trust na mratibu wa utafiti wa elimu ya juu na Advocacy Network in Africa, anasema taasisi hizo nne katika orodha ya Afrika -  Cape Town, Makerere, Nairobi na Ghana - "zimeidhinisha mipango ya kuwa vyuo vikuu vinavyoongoza kwa utafiti" nchini mwao na vimeshuhudia "ongezeko kubwa kwa wanaofuzu kwa ushahada ya uzamifu na kuunda taasisi za utafiti katika miaka mitano iliopita".


Kichwa: Je unawajua wakongwe waliozoea kufanya kazi duniani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mwanamfalme Philip anasema atajiuzulu baadaye mwaka huu

Mkongwe huyo wa miaka 103 mwaka jana alishinda kesi kuendelea kufanya kazi katika chuo kikuu kilichoko magharibi mwa Australia cha Edith Cowan huko Perth.

Dr Goodall aliagizwa kufanya kazi akiwa nyumbani 2017 huku kukiwa na wasiwasi kuhusu usalama wake, lakini chuo hicho baadaye kilisema, nafasi nzuri imepatikana katika tawi la chuo hicho lililoko karibu na makaazi ya mwanasayansi huyo.

Dr Goodall amechapisha matokeo ya utafiti zaidi ya 100

Dr Goodall, aliyelazimika kuachana na uigizaji, kutokana na  kutoweza  kuendesha gari kwenda kufanya mazoezi kwasbabau ya matatizo ya kuona, amesema ameshukuru kuwa chuo kikuu hicho kimeweza kumpa nafasi.

"Lakini bado nadhani suala la kuhusu usalama wangu halikustahili kuweko," ameliambia shirika la utangazaji Australia ABC.

Dr Goodall, ambaye sasa anashikilia wadhifa wa mtafiti muandamizi katika chuo hicho, amechapisha zaidi ya nyaraka 100 za utafiti katika ekolojia katika kipindi cha miaka 70.

Anthony Mancinelli, Kinyozi mkongwe duniani

Mkongwe huyu wa miaka 106 kutoka kaunti ya Orange jimboni New York ametuzwa rasmi sifa hiyo na Guinness Book of World Records mnamo 2012.

Lakini Mancinelli, ambaye amekuwa akinyoa nywele kwa zaidi ya miongo 9 anaendelea kufanya kazi.

Anthony Mancinelli amehudumu kama kinyozi kwa zaidi ya miaka 90

"Usisite. Ukistaafu na umezeeka katika unachokifanya - tafuta kingine cha kufanya. Usistaafu,"  alisema katika mahojiano hivi karibuni na WCBS 880.

Anakumbuka kwa furaha siku za kwanza alipoanza kufanya kazi dukani ambapo vinyozi walilazimika kutoa huduma nyingine za kuondosha maumivu na hata kutumia ruba kupunguza shinikizo la damu.

Bi Mastanamma - Nyota wa YouTube India

Ana miaka 106 na huwavutia watu wengi kwenye kipindi chake cha upishi India.

Anatumia mbinu rahisi za upishi anazoziita "mbinu za kijijini". Hupika chakula kitamu cha kitamaduni India

Bi Mastanamma asema mtu yoyote anaweza kupika

Mastanamma, anatoka jimbo la India kusini Andhra Pradesh, na anasema upishi...


Kichwa: Je unaweza kununua nini kwa thamani ya Neymar mmoja?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Ndege hii ya kibinafsi inagharimu robo ya thamani ya Neymar

Kwa bei, Neymar mmoja pekee ana thamani ya £198m, ama $262m, ambayo inaweza kununua.

Ndege moja ama tatu

Ndege hii ya kibinafsi inagharimu robo ya thamani ya Neymar

Neymar mmoja anaweza kununua ndege tatu aina ya Boeing 737-700 za abiria  ambazo zitagharimu  $82.4m each.

Iwapo unataka kuimarisha ndege ya aina ya snazzier 737-800 - ambayo inatumika sana na kampuni ya ndege za abiria ya Ryanair's barani Ulaya  - utaweza kununua ndege mbili pekee  huku $65m zikisalia

Vilevile, unaweza kununua ndege ya kibinasfi kwa Neymar mmoja itakayogharimu ranging up to about $100m na baadaye kutumia fedha zilizosalia kwa matumizi ya juu ya ndege hiyo kila mwaka

Ndege mpya aina ya F-35 ita,gharimu Neymar 0.36

Ndege ya kijeshi ya F-35 ambayo inatumiwa sana na US Airforce itagharimu  $94m, na ndege iliotoweka katika soko ya F-22 Raptor  ilikuwa inauzwa kwa $150m wakati uzalishaji wake ulipositishwa

Mshahara wa kikosi chote cha New York Yankees

Aroldis Chapman - anapokea mashahar wa $21m

Nchini Marekani wachana na soka na badala yake utathmini mchezo wa Baseball . un aweza kulipa mshahara wa mwaka wa kikosi kizima cha New York yankees ka dola  $155m kulingana na data ya thamnai ya kila mchezaji.Fedha zilizosalia unaweza unaweza kuwalipa wachezaji walio na majeraha, kuongeza kandarasi  na kikosi kidogo itakugharimu  $223m.

Uchumi wa mataifa sita

Iwapo unammiliki Neymar mmoja unaweza kukidhi uchumi wa moja ya mataifa sita madogo duniani .Mataifa ya Tuvalu, Montserrat, Kiribati, Visiwa vya Marshall , Nauru and Palau - vyote vina ukuwaji wa kiuchumi wa kati ya $33m hadi $258m, kulingana na data ya Umoja wa mataifa ya 2015.

Deni la taifa moja dogo ni sawa na kiwango kidogo cha deni la Marekani

Deni la Marekani

Mshahara wa Neymar kwa mwezi mmoja unaweza kufutilia mbali deni la taifa dogo  kama vile Tonga  ($28.3m), Fiji ($72.4m) au Vanuatu ($82m) - ama hata Haiti ($234m).

Mataifa hayo yana madeni madogo.

Kwa hivyo unapotaka kutoa usaidizi kama vile kwa...


Kichwa: Je unayafahamu maeneo muhimu ya kuyasafisha nyumbani kwako?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

When preparing raw food, surfaces have to be cleaned thoroughly afterwards

Kuosha mikono, nguo na kusafisha sehemu kwa wakati muafaka ndio chanzo cha afya nzuri- lakini mtu mmoja kati ya wanne wanadhani hilo sio muhimu, ripoti hiyo inaonya.

 Kulifanya hilo kwa njia sawa kunaweza kupunguza maambukizi na magonjwa kukaidi dawa za antibiotic.

 Na hakuna usafi 'unaopita kiasi'.

kwa mujibu wa ripoti hiyo, kuna mchanganyiko kwa umma kuhusu utofuati katiya uchafu na viini vya uchafu au germs, usafina afya.

Katika utafiti wa watu 2,000, asilimia 23 walidhani watoto wanihatji kushika uchafu ili kujenga mfumo wa kinga mwilini.

Lakini wataalamu katika ripotihiyo wanasema "kuna uwezekano wa madhara" yanayoweza kuwafanya kupata maambukizi hatari.

Badala yake, walisema watu wanastahili kuangalia usafi wa maeneo maalum kwa wakati maalum, hata kama maeneo hayo yanaonekana kuwa masafi, ili kuweza kuzuia kusambaa kwa viini vya uchafu.

Ni maeneo gani muhimu yanastahili kusafishwa?

Ni muhimu sana kusafisha mikono baada ya kushughulikia chakula, unapotoka msalani unapokohoa au unapowashughulikia wanyama nyumbani, ripoti hiyo imesema.

Kusafisha jikoni na vyombo vya kukatia mboga ni muhimu baada ya kutayarisha vya vyakula vibichi kama mboga na nyama, au kabla ya kutayarisha chakula.

Vitambaa vya jikoni na brashi zinazotumika kwa usafi ni muhimu kuzisafisha baada ya matumizi.

Je usafi unaondosha vipi bakteria?

 Kuoshasehemu tunzotumia jikoni kama vibaraza na vyombo kwa maji ya vuguvugu au sabuni husaidia kuondosha bakteria na kuruhusu zishuke kwenye mtari w amaji.

lakini ili kuua bakteria kikamilifu, maji ya moto sana yanahitajika na yamiminwe kwa muda fulani. Shirika la the Food Standards linasema.

Utumie nini kusafisha?

Ni katik amakundi matatu:

Ni muhimu kusoma maagizo vizuri wataalamu wanasema.

Badala ya kutumia kitambaa kusafisha maeneo baada ya kupika chakula, tumia karatasi. hii husaidia kuepusha vitambaa vinavyotumika mara kwa mara kubeba uchafu.

Wataalamu wanasemaje?

Profesa Sally Bloomfield, kutoka chuo...


Kichwa: Je utaweza kustahamili safari ya ndege ya saa 19?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Shirika hilo linataka kufanya safari za moja kwa moja kutoka jiji la Sydney kwenda London na kutoka Sydney kwenda New York kufikia 2022.

Safari hizo zikifanikiwa ndizo zitakuwa za mbali zaidi za moja kwa moja duniani.

Safari za majaribio zitaanza baadae mwaka huu, na ndege zitabeba abiria 40 ambao afya zao zitakuwa zikiangaliwa kwa muda wote wa safari.

Mkurugenzi mtendaji wa Qantas Alan Joyce amesema safari za moja kwa moja kutoka pwani ya mashariki ya Australia kwenda London na New York zinafungua "ukurasa wa mwisho wa safari za ndege".

"Safari za mbali sana za ndege zinaibua maswali mengi ya msingi juu ya afya na raha kwa abiria na wahudumu," Bw Joyce amesema.

Safari hizo mbili za London na New York zinatarajiwa kuwa na muda saa 19, kulingana na hali ya hewa.

Safari tatu za majaribio zitafanyika ambazo zitahusisha wafanyakazi wa shirika hilo tu - ambao wote watavalishwa vifaa maalumu vya kiteknolojia ambavyo vitakagua hali ya afya zao kwa muda  wote wa safari.

Muda wa kulala, chakula na vinywaji vyote vitakaguliwa ili kuona athari za kiafya namna mwili utakavyoendana na mabadiliko.

Safari hizo zitatumia aina ya ndege za Boeing 787-9.

Baada ya majaribio, shirika hilo litafanya maamuzi ya kuanzisha safari hizo ama la mwishoni mwa mwaka huu.

Safari za mbali zaidi za ndege

Safari za mbali za ndege kwa sasa ni eneo ambalo mashirika makubwa ya ndege wanachuana katika kuhudumia wateja.

Shirika la Ndege la Singapore mwaka jana lilizindua safari ya saa 18 na dakika 25 kutoka Singapore mpaka New York, ambayo kwa sasa ndiyo safari ndefu zaidi ya ndege duniani.

Mwaka jana pia, Qantas ilizindua safari ya saa 17 kutoka Perth kwenda London, wakati Qatar inafanya safari ya saa 17 pia baina ya Auckland na Doha.


Kichwa: Je vinywaji vya sukari husababisha saratani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Uhusiano huo ulifichuliwa na utafiti uliochapishwa katika jarida la matibabu nchini Uingereza , uliwachunguza watu 100,000 kwa kipindi cha miaka mitano.

Wanasayansi hao kutoka chuo kikuiu cha Srbonne Paris Cite wanadai kwamba ongezeko la viwango vya sukari katika damu huenda ndio sababu kuu.

Hatahaivyo utafiti huo haukupata ushahidi kamili na kwamba watafiti wametaka utafiti zaidi kufanywa.

Je ni nini kinachohesabika kama kinywaji cha sukari?

Watafiti wao walisema kwamba ni kinywaji kilicho na zaidi ya asilimia 5 ya sukari. Vinywaji hivyo vinashirikisha maji ya matunda  ambayo hayajongezwa sukari,

Vinywaji visivyo na pombe, vinywaji vya kuongeza nguvu, chai na kahawa yenye sukari.

Kundi hilo pia lilichunguza vinywaji visivyo na kalori vinywaji vilivyo na sukari yake  lakini hawakubaini uhusiano wowote na saratani.

Je hatari ya saratani ni ya kiwango gani?

Utafiti huo pia ulifichua kwamba unywaji wa mililita 100 za ziada za vinywaji vilivyo na sukari kwa siku ikiwa ni chupa mbili kwa wiki  kutaongeza hatari ya saratani kwa asilimia 18. Kwa kila watu 100 katika utafiti huo kuna 22 walio na saratani.

Hivyobasi iwapo wote watakunywa mililita 100 kwa siku itasababisha aina nyengine nne za saratani - na kuongeza jumla hiyo kufikia 26 kwa 1000 katika kipindi cha miaka mitano, kulingana na watafiti.

Kati ya visa 2,193 vilivyopatikana wakati wa utafiti huo aina yaaratani  693 zilikuwa zile za matiti , 291 zilikuwa za tezi dume na visa 166 vilikuwa vile vya saratani ya mwisho wa utumbo.

Je hili ndio thibitisho kamili?

Hapana - jinsi utafiti huyo ulivyofanyika inamaanisha unaweza kupata mifano katika data lakini hauwezi kuelezea.

Hivyobasi ulionyesha watu waliokunywa sana  takriban mililita 185 kwa siku walikuwa na visa vingi vya saratani ikilinganishwa na wale waliokunywa chini ya mililita 30 kwa siku.

Na maelezo yanasema kuwa vinywaji vya sukari vinasababisha saratani.

Lakini pia watu wanaobugia vinywaji vya sukari wanaweza kuwa na matatizo mengine ya kiafya.

Hivyobasi utafiti huo hauwezi...


Kichwa: Je wachezaji wa ligi ya England wanapumzika vya kutosha?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Sadio Mane( kulia)

Lakini kwa wachezaji wa ligi kuu ya England mambo ni tofauti, wachezaji wamerejea kazini huku  kukiwa na hofu huenda wasipate kupumzika kwa karibu miezi 12.

Mchezaji wa Liverpool Sadio Mane amegusia suala hilo akisema hajapumzika vya kutosha kwa miaka saba,  baada ya kutumia mwezi wote wa Julai kuisaidia Senegal  katika michuano ya kombe la mataifa ya Afrika.

Wachezaji wengi wa Premier League walikuwa mapumzikoni baada ya mechi ya mwisho ya ligi hiyo  Jumapili ya Mei 12.

Hata hivyo baadhi yao walichelewa kwenda likizo hasa wachezaji wa Manchester City na Watford ambao walishiriki fainali ya kombe la FA wikendi iliyofuata.

Vikosi vya  Liverpool na Tottenham pia vilishiriki fainali ya Champions League iliyochezwa  mjini Madrid  Juni mosi.

Na hiyo ilikuwa kabla ya michuano ya Nations League, Copa America na Kombe Mataifa ya Afrika (AFCON).

Sadio Mane

Mane, alicheza jumla ya mechi  57 nyumbani, Ulaya na zingine za kimataifa katika kipindi cha zaidi ya miezi 11 katika msimu wa mwaka 2018-19.

Hii inamaanisha nyota huyo wa kimataifa wa Senegal wa miaka 27 alianza mazoezi ya msimu mpya Jumatatu ya Agosti 5- siku 17 baada ya kufanya mazoezi yaliyopita

"Nadhani niko tayari," alisema Mane aliyejipata katika hali kama hiyo miezi 12 iliyopita baada ya kucheza Kombe la Dunia nchini Urusi.

"Sina muda wa kupumzika. Nimekuwa nikicheza kwa muda mrefu. Sijawahi kwenda likizo kwa zaidi ya siku 20 katika kipindi cha miaka saba lakini nimezoea. Sasa niko tayari. Nipo hapa sasa twende kazi."

Wachezaji wenzake Mane kama vile Alisson, Mohamed Salah, Roberto Firmino na Naby Keita ni baadhi ya wachezaji wa ligi ya Premia walioshiriki mashindano ya msimu wa joto hatua iliyowafanya kukatiza likizo zao kabla ya ligi mpya msimu mpya kuanza.

Lakini kwa wachezaji ambao hawakushiriki mashindano walitarajiwa kufanya mazoezi baada ya msimu kwisha  ili kujiimarisha huku wengine wao wakilazimika kwenda na wakufunzi wa kibinafsi likizo.

Kandarasi ya wachezaji inasema nini kuhusu likizo?

Kwa mujibu wakandarasi...


Kichwa: Je wajua kuna mipira ya kondomu ya mdomoni?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Umuhimu wa kutumia kondomu za mdomoni

Zilisambazwa miongoni mwetu kama maelezo ya kujikinga kiafya, huku tukipigwa na butwaa.

''Wakati ilipofika kwangu nilichukua pakiti moja. Ilikuwa mara yangu ya kwanza kukumbana na mipira ya kondmu ya mdomoni''.

Njia pekee ya kufikiria kuhusu 'dental dams' ni kuzichukulia kama kondomu za mdomoni.

Zina umbo la mraba na nyengine la mstalili na huwekwa katika uke ama sehemu ya nyuma  kwa lengo la kufanya ngono ya kutumia mdomo  bila kupitisha maambukizi.

Mara tu mipira hiyo inapowekwa katika maeneo yanayofaa unaweza kuendelea na shughhuli yako huku mipira hiyo ikiwa na ladha tofauti.

Haionekani kuwa mizuri lakini inazuia maambukizi.

Nchini Uingereza , vijana waliopo kati ya umri wa miaka 15-24 wako katika hatari kupatikana na magonjwa yanayosababishwa na ngono STI ikilinganishwa na watu wazima.

Mwaka 2016, vijana kati ya umri wa miaka 15-24  ambayo ni asilimia 62 walipatikana na ugonjwa wa klamidia , asilimia 50 na kisonono, asilimia 49 walikuwa na maambukizi katika sehemu za siri, huku asilimia 42 wakiwa na ugonjwa wa vidonda katika sehemu za siri

Wapenzi wa jinsia moja wako katika hatari ya kuambukizwa na magonjwa ya zinaa.

Ikilinganishwa na ngono kati ya wanawake ambao huonekana kuwa na hatari ya viwango vya chini, huku baadhi ya watu wakidhania kwamba wapenzi wa jinsia moja katika jinsia ya kike na wanawake wanaoshiriki katika mapenzi hayo na wanaume pamoja na wanawake hawako hatarini kupimwa magonjwa hayo ya zinaa.

Picha za orodha ya kinga wakati wa kufanya ngono

''Wakati nilipoanza kuwa na mpenzi katika miaka yangu ya ujana sikujua kwamba ngono salama  ilikuwa muhimu kwa wapenzi wa jinsia moja hususan wasagaji''.

''Wapenzi wangu wa kwanza walikuwa pia hawajui kwa hivyo hatukutumia kinga yoyote'' .

''Lakini mpira huo wa kondomu wa mdomoni ulinifanya kugundua kwamba wasagaji pia ni muhimu kufanya ngono salama sawa na mtu yeyote yule''.

Kama mipira ya kondomu, mipira hiyo ya Dental Dams inaweza kuharibiwa na huuzwa katika pakiti.

Lakini kama kondomu sio...


Kichwa: Je wajua kuna ugonjwa wa mzio wa maji?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mtu aliyeathiriwa na mzio wa maji

Kampeni dhidi ya mzio ,shirika la hisani la kukabiliana na mzio linasema kuwa kuna visa 35 vinavyojulikana duniani.

Kwa sababu hiyo,uwezo wa wanasayansi katika kuutambua ugonjwa huo ni mdogo mno.

Ukijulikana kwa jina Aquagenic Urticaria,ni ugonjwa ambao hata wataalam wa matibabu hawaujui.

Ugonjwa huo husababisha vipele vidogo vidogo mwilini.

Lakini baada ya kujadiliana kuhusu hali hiyo katika BBC radio 2 kipindi cha Jeremy Vine,kundi la utengenezaji vipindi lilishangaa wakati watu wengi waipojitokeza na kusema kuwa wanaugua ugonjwa huo.

Mwanamume anayeugua mzio wa uso

Daktari Sarah Jarvis mtaalamu wa maswala ya kiafaya katika radio 2 ya BBC anasema kuwa mzio wa maji sio jambo la kawaida.

Baadhi ya watu wana mzio wa maji na kwamba hata jasho lao linaweza kusababisha kujikuna katika ngozi.

Muda ambapo ugonjwa huo humuathiri mwanadamu ni wakati wa kubalehe ,lakini pia unaweza kumuathiri mtu katika umri wowote ule maishani.

Nicola Branch, mwenye umri wa 51,kutoka  London anasema kumekuwa na wakati ambapo unahisi kana kwamba kuna mtu amebeba kitu kinachokung'ata katika uso.

Ugonjwa huo unaosababisha kujikuna huathiri sana katika eneo la kisigino,nyuma ya magoti na uso.

Pia jasho husababisha mtu kujikuna.

''Nalazimika kubeba kitambaa cha mkononi ili kuweza kujifuta.Mara nyengine watu hawaamini kwamba una mzio.


Kichwa: Je wajua kuwa tumbaku ilikua ikitibu maradhi?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mtafiti wa masuala ya kitabibu Everard aliamini tumbaku ina nguvu na kuwa ingewasabisha baadhi ya madaktari kushindwa kufanya kazi

Kwa karne nyingi, uvutaji ulionekana kama ni jambo jema lenye afya na mmea wa tumbaku, Nicotiana, ulipewa jina la kubuni la ''mmea mtakatifu'' na ''dawa ya Mungu'' katika karne ya 16.

Mtafiti wa masuala ya kitabibu kutoka Uholanzi Giles Everard aliamini kuwa faida zinazopatikana kwenye Nicotiana zitafanya kuwe na uhitaji mdogo wa matabibu.

''Moshi mdogo sana wa tumbaku yaweza kuwa dawa dhidi ya sumu aina zote ,'' aliandika kwenye kitabu chake mwaka 1587 kiitwacho panacea: au Universal Medicine, being a Discovery of the Wonderful Virtues of Tobacco taken in a pipe.

Tumbaku nyingi asili yake Amerika, zilitumika kama dawa kabla ya kuwasili wazungu karika karne ya 15

Mwanasayansi wa kwanza wa kiingereza kujaribu kutumia tumbaku kwa ajili ya tiba alikua Christopher Columbas, kwa mujibu wa makala iliyoandikwa na Profesa Anne Charlton katika jarida la the Royal Society of Medicine.

Mwaka 1942, aligundua kuwa tumbaku huvutwa kwenye mabomba maeneo ya visiwani kwa sasa kama Cuba, Haiti na Bahama.Wakati mwingine majani huchomwa moto ili kuua vijidudu na kuondoa maradhi na uchovu.

Tumbaku,  ilichanganywa na chokaa na limao, na kutumika kama dawa ya meno ambayo ilitumika Venezuela- lakini inaendelea mpaka leo nchini India.

Tumbaku ilikua ikitumika kama tiba

Matabibu kutoka Ulaya walivutiwa na matumizi ya dawa zinazotokana na tumbaku.

Katika karne zilizofuata, kwa mujibu wa kumbukumbu ya masuala ya afya, Sigara ikawa lazima kwa daktari, daktari wa upasuaji na wanafunzi wanaosomea udaktari na vyumba vya upasuaji.

Moshi wa tumbaku ulisaidia kukata harufu inayotoka kwa mwili wa mtu aliyekufa na kuzuia maambukizi ya magonjwa yanayotokana na mwili wa mtu aliyekufa.

Wakati wa mlipuko wa ugonjwa wa tauni jijini London mwaka 1665, watoto walishauriwa kuvuta tumbaku wakiwa darasani.

Moshi wa tumbaku ulitumika jijini London mwaka 1665 kupambana na ugonjwa wa tauni

Moshi wa tumbaku...


Kichwa: Je wajua kwamba harusi si harusi bila ya kutolewa kwa zawadi ya baiskeli Rwanda?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mwanamke asiye na baiskeli nyumbani au asiyejua kuendesha baiskeli anaonekana kuwa hafai.

Wakati wa kufunga ndoa  Bi harusi mtarajiwa  anaweza  kufurahia  hata kuacha mambo mengine kama mkoba wake au viatu vyake vizuri lakini hatafurahi ikiwa katika furushi la zawadi anazopeleka kwa bwanake  hakutakuwa na baiskeli.

Donata Mukabaruta akiendesha baiskeli iliyosheheni madumu 5 ya  maji;hii ni sehemu ndogo tu ya shughuli nyingi za nyumbani anazofanya kila siku kwa kutumia baiskeli

''Baiskeli ndiyo maisha ya kila siku hapa. Inatusaidia katika shughuli za nyumbani, yaani baiskeli ni jibu kwa kila swali katika kazi za nyumbani  kama vile kwenda sokoni, kuchota maji  au kutafuta lishe ya mifugo''.

Mwanamke asiye na baiskeli nyumbani  au asiyejua kuendesha baiskeli anaonekana kuwa hafai. Kwa kifupi, mwendo ambao ungefanyika  kwa saa moja  huwa inakuchukua  nusu saa tu ukitumia baiskeli.''

Ni katika wilaya ya Bugesera kusini mashariki mwa Rwanda-eneo tambarare ,rahisi sana kwa matumizi ya  baiskeli.

Lakini kubwa zaidi hapa  ni kwamba kabla ya ndoa, bi harusi  lazima aweke baiskeli  kama zawadi ya kwanza miongoni mwa zawadi nyingi  anazompelekea mumewe

''Mimi niliolewa mwaka 2008, baiskeli niliinunua  franga elfu 80 ni kama dolla mia moja hivi.

Lakini  hakuna hata kufikiria sana kuhusu zawadi nyingine. Kitu cha kwanza unachofikiria ni kununua baiskeli miongoni mwa zawadi nyingi unazopelekea mumeo.

Baiskeli ni kitu cha lazima. Huo ndio utamaduni wetu na tunaamini kwamba ukishaipata una uhakika kwamba harusi haiwezi kuvunjika."

Ni eneo lenye kasi kubwa ya maendeleo kukiwa na ujenzi wa uwanja wa kisasa wa kimataifa wa ndege na miundo mbinu mingine ikiwemo barabara .

Wanasema huu sio mwisho wa umaarufu wa baiskeli  katika eneo hili kwani masharti ya ujenzi wa barabara lazima yazingatie watumiaji wa baiskeli.

Kila msichana hapa lazima ajue kuendesha baiskeli.


Kichwa: Je wajua kwamba mtoto akipewa chakula kigumu mapema analala vizuri?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Ni rasmi kuwa yapasa kunyonyesha maziwa ya mama pekee  kwa kipindi cha miezi sita mfululizo. Wataalamu wanasema wanawake wanatakiwa kufuata ushauri huo, ingawa upo katika mapitio.

Katika utafti mpya, wataalamu wa watoto JAMA wanasema kumpa mtoto chakula kigumu kuna faida kwa mama na mtoto.

Watoto walikuwa na matatizo machache ya kulala na akina mama waliripotiwa kuboresha ubora wa maisha.

Na utafiti uliofanywa na vyuo  vya Kings na St George huko London ulichunguza watoto wa miezi mitatu 1,303 na waligawanywa katika makundi mawili.

Kundi la kwanza walipewa maziwa ya mama pekee kwa muda wa miezi sita, na kundi la pili walipewa vyakula vigumu na maziwa ya mama kuanzia walipofikia umri wa miezi mitatu.

Wakati tafiti zikiendelea  wazazi walijaza fomu za kujibu maswali kupitia mtandao kila mwezi mpaka watoto wao walipo fikisha umri wa miezi 12, nabaadae walijaza kila baada ya miezi mitatu mpaka watoto walipofikisha umri wa miaka mitatu.

Utafiti ulionyesha kwamba watoto wa changa waliopo katika kundi  ambalo wanakula vyakula vigumu na maziwa ya mama walilala zaidi, waliamka marachache na walikua na matatizo machache ya usingizi kuliko wale walio pewa maziwa ya mama pekee.

Akina mama wanaojua sana:

Mashirika ya NHS na WHO hivikaribuni yaliwashauri kina mama kusubiri wasubiri mpaka miezi sita kuwapa watoto wachanga vyakula vigumu, lakini maelekezo haya kwa sasa yanapitiwa upya.

Licha ya kutolewa kwa ushauri huo rasmi, asilimia 75 ya akina mama wa Uingereza wanawaanzishia watoto wachanga vyakula vigumu kabla ya kufikisha miezi mitano, huku robo yake yaani asilimia 26 wakisema kitendo cha watoto kuamka usiku ndio sababu ya maamuzi yao, kwa mujibu wa utafiti wa kuwalisha watoto wachanga mwaka 2010.

Profesa Gideon Lack kutoka Chuo cha kings, London, alisema: "matokeo ya utafiti huu yanaunga mkono mtazamo wa wazazi kwamba kutanguliza mapema vyakula vigumu kwa watoto wa changa  kunaboresha usingizi.

"Wakati mwongozo rasmi wa awali unasema kuanzisha vyakula vigumu mapema kwa watoto wachanga hakuwezi kuwafanya...


Kichwa: Je wajua ndege hutumia harufu kusafiri maeneo ya mbali?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Ndege kwa jina Arctic turn uhamia maeneo yalio umbali wa maelfu ya kilomita bila kupotea.

Kwa mfano ndege kwa jina Arctic yeye huwa Uingereza majira ya joto na baadaye kusafiri hadi eneo la Atarctic wakati wa majira ya baridi.

Licha ya hayo yote kufanyika , wanasayansi bado hawajui ni vipi ndege husafiri kwa umbali huo wote na kuwasili katika maeneo wanayoelekea kila mwaka bila kupotea.

Kulingana na utafiti mpya, harufu hutumika kama kiungo muhimu wakati ndege hao wanapohamia maeneo mengine yalio mbali wakiwa juu ya bahari.

Watafiti kutoka chuo kikuu cha Oxford, Barcelona na Pisa kwa makusudi waliwatoa viungo vya mwili vinavyobaini harufu ndege hao kabla ya kufuatilia wanakoelekea.

Walibaini kwamba wanaweza kusafiri juu ya ardhi lakini wanaonekana kupotea wanapopaa juu ya bahari.

Hatua hiyo ilibaini kwamba hulazimika kutumia ramani ya harufu kutafuta njia ya wanakoelekea  wakati ambapo hawaoni cha kutegemea.

Vipimo vya awali vilionyesha kuwa unapowatoa ndege hao viungo wanavyotumia kutambua harufu unawazuia kuweza kurudi walikotoka.

Hatahivyo wengine walikuwa na maswali ya iwapo unapowatoa viungo hivyo unaweza kulemaza uwezo wao wa kutafuta chakula.

Utafiti mpya unaondosha pingamizi hizo, na kuonyesha kuwa itakuwa vigumu katika siku za usoni kuhoji kwamba hatua ya kutambua harufu haitumiki wakati ndege hao wanaposafiri maeneo ya mbali ,alisema mtafiti Oliver Padget wa idara ya elimu ya wanyama katika chuo kikuu cha Oxford.


Kichwa: Je wajua pesa chafu na simu za mkoni ni hatari kwa afya yako?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kutofuatwa kwa kanuni ya kuosha mikono na usafi kwa ujumla kunasababisha kuhamishwa kwa vimelea hawa wa magonjwa kwenye chakula, umebaini utafiti

Pesa hususani zile za thamani ndogo, wanasayansi wanasema zinasababisha magonjwa mengi ya kuhara,  miongoni mwa watu wanatumia chakula kinachoandaliwa kwenye maeneo ya hoteli, migahawa na vilabu.

Wanaoandaa chakula.

Utafiti uliofanywa miongoni mwa waandaaji wa chakula 395 katika maeneo  15 tofauti  ya jiji la Nairobi na Chuo Kikuu cha Kilimo cha  Jomo Kenyatta  na kile cha teknolojia nchini humo  (JKUAT), kwa ushirikiano na taasisi ya utafiti wa masuala ya tiba ya Kenya   (Kemri), na Kitengo cha Utafiti wa matibabu cha jeshi la Marekani Kenya.

Wanaoshughulikia chakula na umma kwa ujumla wanapaswa kuhamasishwa juu ya hatari zinazoweza kutokana na kugawa chakula baada ya kushika pesa au simu za mkononi

Utafiti huo ulionyesha kwamba kwasababu huwa pesa na simu za mkononi huwa hazisafishwi  hugeuka kuwa maficho ya vimelea wa magonjwa ambao husababisha  sumu kwenye vyakula.

Baada ya kupima sarafu kuanzia shilingi 1 hadi  noti ya  shilingi 1,000 zinazotumiwa jijini  Nairobi, ripoti ilifuchua kuwa  sarafu za  shilingi 5, 10, 20 ndizo zilizokuwa chafu zaidi zikifuatiwa na noti za shilingi 50,  100 na 200.

"Nyingi kati ya pesa pamoja na simu  zilikuwa na bakteria wanaosababisha  magonjwa  ," matokeo ya utafiti huo yaliwasilishwa kwenye  mkutano wa 7 wa Afya na Sayansi  wa Afrika Mashariki  uliofanyika Dar es Salaam, Tanzania,mwezi Machi.

Baya zaidi bado ni  kuwahusu wahudumu wa vyakula, hususan wanaogawa vyakula kwa wateja pamoja na wapishi  ambao ilibainika kuwa hawazingatii usafi hasa baada ya kupokea simu zao za mkononi.

Wakati wa  utafiti huo , washiriki 34 walipatikana na magonjwa kama vile kikohozi, kichomi na maumivu ya tumbo  na utumbo (gastroenteritis).

Magonjwa haya  sababishi matatizo tu kwa wagonjwa,  bali ni magonjwa yanayoweza kuambikizwa kutoka kwa muandaaji wa chakula, anayegawa chakula au mpishi wa chakula anayeumwa.

 Aidha ilibainika kuwa...


Kichwa: Je wanaume nao wanafaa kuchukua jukumu la kupanga uzazi?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kwa mfano nchini Kenya robo tatu ya wanawake waliopo katika ndoa kati ya umri wa miaka 15 hadi 49 wanataka kuzuia kupata mimba ama hata kuchelewesha kwa miaka miwili, ijapokuwa ni asilimia 39 inayoripoti kutumia mbinu hizo za kisasa.

Ongezeko la matumizi ya mbinu hizo za kuzuia mimba huenda likasababisha mimba chache zisizo na mpango , kushuka kwa vingo vya maambukizi ya HIV kutoka kwa mama hadi mtoto visa vichache vya uavyaji mimba mbali na vifo vya watoto.

Ni kutokana na sababu hizo ambapo wanasayansi wamelazimika kutengeneza dawa ya kuzuia mimba ambayo wanasema ina athari ya viwango vya juu, iko salama na haiathiri hamu ya utendaji ngono.

Majaribio ya dawa hiyo kwa jina dimethandrolone undecanoate or DMAU, yalifanikiwa nchini Marekani.

Watafiti wamegundua kwamba dawa hiyo inakandamiza nguvu za homoni za kiume hadi kuziangamiza.

Homoni za  Testosterone ndio homoni zinazodhibiti nguvu za kiume.

Lakini Je wakati umefika kwa wanaume kuchukua jukumu la kupanga uzazi?

Je watakuwa tayari kuchukua gharama, athari za kudhibiti uzazi na badala yake kuchukua jukumu ambalo limekuwa likiachiwa wanawake?

Kuna majaribio mengi yenye matokeo mazuri kuhusu mbinu hiyo ya kuzuia mimba miongoni mwa wanaume huku ripoti zikisema kuwa kuna matumaini ya kuwa na dawa hiyo ama hata sindano katika kipindi cha miaka mitano ijayo.

Tulimuuliza  Charles mwenye umri wa miaka 33 iwapo angetumia dawa hiyo ya kupanga uzazi.

Alifikiria swala hilo kwa sekunde chache halafu akauliza , ''Subiri dakika moja, je inamaanisha kwamba nitakuwa siwezi kutoa kitu wakati wa tendo la ndoa ama?''.

Charles ambaye hajaoa lakini ana uwezo wa kufanya ngono anaendelea kuelezea,  ''Unajua ni kwa nini wanaume wengi watakujibu hapa''.

''Kwa sababu hata iwapo mwanamume hataki mtoto, bado wanataka kuwa na uwezo wa kuweza kuzalisha. Najua dawa hiyo haitaathiri uwezo wangu wa kushiriki tendo la ngono lakini siwezi''.

Jimmy Mumbo ambaye ni kijana aliyeoa hivi majuzi anasema kuwa kuhusika kwa wanaume kupanga uzazi hakutaathiri shughuli yote ya upangaji...


Kichwa: Je wanaume wako tayari kutumia dawa za uzazi wa mpango Kenya ?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mipira ya kondomu haiaminiki kuzuiwa uja uzito ikilinganishwa na mbinu nyingine za kupanga uzazi

Nchi nyingine zinazoungana na Kenya ni Uingereza, Italia na Chile ambapo wanaume watatakiwa kunywa kidonge kimoja kila mwezi.

Taasisi ya taifa ya maendeleo ya afya ya mtoto ilitengeneza kidonge kwa ajili ya kuwahimiza wanaume kutumia njia za uzazi wa mpango.

Kijiji ambacho wanawake 'huwabeba wanaume' Rwanda

Inaelezwa kuwa mwanaume anayetumia kidonge anatarajiwa kupunguza idadi ya mbegu za kiume ndani ya saa 72 na kupunguza uwezekano wa kutungisha mimba.

Jaribio hili linatarajiwa kufanyika kwa miaka minne, wataalamu wakisema kuwa mpango huu unahitaji jitihada za pamoja za jinsia zote ili kufikisha lengo la asilimia 70.

ingawa kumekuwa na msukumo kwa wakenya kukubali kidonge hicho, mpango huo umekosolewa swala la maadili na madhara yake baada ya dawa hizo kuwafikia vijana hali ambayo inadaiwa kuwa vitendo vya ngono vitaongezeka miongoni mwao.

Kisiwa ambacho wanaume wanatafuta wake wa kuoa

Utafiti: Wanaume hulemewa na mafua zaidi ya wanawake

Njia za uzazi wa mpango zilianzishwa kwa mara ya kwanza nchini Kenya mwaka 1967,vidonge hivyo vilianza kutumika kwa wingi mwaka 2004 .

Wataalam wa afya wanasema vidonge hivyo ni salama na hazina madhara yeyote kwa mwanaume wakati wa kujamiiana

Utafiti uliochukua mwezi mmoja katika chuo kikuu cha kitabibu cha Washington kiliwahusisha wanaume 83 waliomaliza majaribio mbali na 100 waliochaguliwa.

Wanaume walikuwa na umri wa kati ya miaka 18 na 50.

Je vidonge hivi vina madhara gani?

Watu tisa pekee walioshiriki kwenye utafiti huo walieleza kuwa wamepunguza hamu ya kujamiiana, wanane walipata miwasho kwenye ngozi

Pia kuna walioripoti kuongezeka uzito wanasayansi wakisema hali hiyo si hatarishi.

Kidonge hicho kimeripotiwa kutokuwa na madhara kwenye figo au kuathiri ufanyaji kazi wake, tofauti na iliporipotiwa wakati wa majaribio ya dawa ya uzazi wa mpango ya wanawake ambayo mpaka leo kuna changamoto hizo


Kichwa: Je wanawake wanajua kwa usahihi mfumo wa sehemu zao nyeti?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Swali hilo, lilizua mabishano makali baina ya mwanahabari kutoka Marekani Bi Zoe Mendelson na aliyekuwa mpenzi wake mwaka 2016. Kwa kuwa hawakuelewana juu ya jibu sahihi, wakabaki na njia moja tu: kuuliza mtandao wa Google.

"Majibu yaliyokuja yalikuwa ya kipuuzi, takataka kabisa," Zoe ameiambia BBC, "hivyo nikaamua kuangalia katika majarida ya kitabibu".

Lakini njia hiyo pia haikusaidia: "Sikuelewa kitu, sikujua ni viungo gani vya mwili amabavyo walikuwa wakiviongelea, mahali vilipo na kazi zake."

Zoe akahitimisha kuwa, "Mosi, niliona kuna tatizo kubwa kuwa taarifa zote zilizopo mbele yangu hazina maana ama hazikubaliki; na (pili) nikatambua kuwa sijui kitu kuhus mwili wangu mwenyewe."

Miaka miwili mbele, Zoe - pamoja na rafiki yake María Conejo, ambaye ni mchora vikaragosi kutoka Mexico - wameanzisha mtandao uitwa Pussypedia: ensaiklopedia (kitabu kinachotoa taarifa kuhusu mambo mengi) ambayo ipo mtandaoni na ni bure kutumia, ikitoa maelezo mengi na ya kuaminika kuhusu mwili wa mwanamke.

Moyo wa ukusanyaji wa taarifa hizo ulikuwa ni neno "pussy", ambalo ni Kingereza cha mtaani ikimaanisha sehemu za siri za mwanamke, lakini wa tunzi wa wa ensaiklopedia hiyo wanalenga kulitumia kwa mapana zaidi kuongelea kuhusu mfumo mzima wa sehemu nyeti za mwanamke, "...nani ajuaye, labda siku moja tutaongelea kuhusu korodani," anaeleza Zoe.

Utashi wa kutaka kujua zaid wa Zoe Mendelson umepelekea kuundwa kwa Pussypedia

Lakini je kuna uhitaji wa mradi kama waliouanzaisha?

María anajibu kwa sentensi mbili tu:  "Taarifa ni nguvu," na "aibu ni hatari".

"Nafikiri tunadharau maendeleo pale inapofikia kuhusu suala la usawa wa kijinsi," amesema Zoe.

"Bado tunaishi kwenye dunia ambayo ina kiwango kikubwa cha kutokuwa na usawa na kuoneana aibu kuhusu miili yetu ana jinsia zetu," amesema Zoe na kuongeza, "japo jamii yetu inakuwa wazi zaidi , bado tunaficha baadhi ya haya mambo."

María anakubali. "Tunahisi kuwa tunajijua na kuijua miili yetu, ndiyo maana tunaona aibu kuuliza baadhi ya maswali. Tabia hii inatufanya tuwe...


Kichwa: Je wanawake wanaweza kuibadili dunia kwa wiki?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Mpaka sasa  majina 60 ya kwanza yametangazwa, akiwemo mwana anga za juu wa Nasa Peggy Whitson, Rais Ellen Johnson Sirleaf wa Liberia. msanii Tiwa Savage wa NIgeria na mchezaji soka wa England Steph Houghton.

Majina mengine 40 yataongezwa katika msimu huu mwezi Oktoba.

Makala haya ya kila mwaka - yanayoangazia masuala yanayowahusu  wanawake kote duniani inahimiza wanawake mwaka huu kufanya mabadiliko.

Orodha hiyo inajumuisha pia mshairi Rupi Kaur, muathiriwa wa shambulio la tindi kali Resham Khan na mtumbuizaji Jin Xing.

Jin Xing

Visa vinavyoonekana kutomalizika vya unyanyasaji, ukosefu wa usawa, na kutoonekana kwa wanawake katika nyanja nyingi za kijamii, kunasababisha hisia ya kutowezeshwa wanawake na inavunja moyo.

Kwahiyo mwaka huu tunawataka wanawake kutoa njia za kukabiliana na mambo hayo yanayochangia ukosefu wa usawa kwa wanawake.

Ikiwa ni mwaka wa tano, Wanawake 100 wa BBC itaangazia masuala manne: Kufika viwango ambavyo huonekana sio kawaida kwa wanawake, elimu kwa mwanamke, unyanyasaji mitaani, na ubaguzi katika michezo kwa misingi ya kijinsia.

Baadhi ya watu katika orodha hiyo ya wanawake 100 wa BBC watashirikiana katika miji minne tofuai  katika wiki nne  za Oktoba kuunda njia itakayonuia kuwasaidia watu na matatizo haya.

Wengine watatoa usaidizi na nasaha kutoka maenoe yao kote duniani.

Ili wanawake 100 ifaulu  itakuwani kutokana  na kwamba wanawake kote duniani wamesaidia kuunda uelewa wa vipi na kwanini matatizo haya yana uzito.

Kwasababu wamewasilisha fikra nzuri ambayo wameiona, au kwasababu wamewasilisha wazo lao wenyewe.

Na sio wazo tu -  Wanawake 100 itakuwana midahalo kwenye redio, katika mitandao ikiwemo ya kijamii.

Suala la kufika viwango ambavyo huonekana sio kawaida kwa wanawake litashughulikiwa San Francisco, elimu kwa mwanamke litakuwa Delhi, unyanyasaji mitaani ni mjini London, na ubaguzi katika michezo kwa misingi ya kijinsia litashughulikiwa Nairobi.

Lakini mdahalo unastahili kuwa kote duniani  na tunataka kusikia mchango wa wanawake kote duniani.

Kwa hivyo...


Kichwa: Je wapiganaji wa al-Shabab kutoka Somalia wana malengo gani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kundi hilo linalohusishwa na al-Qaeda limefurushwa katika miji mingi lililodhibiti  lakini linasalia kuwa hatari.

Neno al-Shabab  linamaanisha vijana kwa lugha ya kiarabu.

Lilijitokeza kutokana na kundi lenye ititakadi kali la Muungano wa mahakama za kiislamu  nchini Somali  ambalo lilikuwa likidhibiti mji wa Mogadishu  2006, kabla ya kufurushwa na vikosi vya Ethiopia.

Kuna ripoti kadhaa za wapiganaji wa Jihad wa kigeni  wanaoelekea Somalia  kusaidia al-Shabab, kutoka mataifa jirani pamoja na Marekani na Ulaya.

Limepigwa marufuku kama kundi la kigaidi na Marekani pamoja na Uingereza  na linaaminika kuwa na kati ya wapiganaji 7000 na 9000.

Al-Shabab linahubiri Uislamu wa madhahabu ya Wahhabi kutoka Saudia  huku raia wengi wa Somali wakiwa wa madhahabu ya Sufi.

Limeweka sheria kali za Kiislamu katika maeneo linayodhibiti , ikiwemo kumpiga mawe hadi kufa mwanamke anayetuhumiwa kuzini mbali na kuwakata mikono wezi.

Je kuna uhusiano gani na wana Jihad wengine?

Katika kanda ya video iliotolewa mwezi Februari 2012 , kiongozi wa al-Shabab wakati huo Ahmed Abdi Godane alisema kuwa aliahidi kumtii kiongozi wa al-Qaeda Ayman al-Zawahiri.

Pia kumekuwa na ripoti kadhaa kwamba kundi la wapiganaji wa al-Shabab huenda limeazisha ushirikiano na makundi mengine ya wapiganaji  barani Afrika, kama vile Boko Haram nchini Nigeria  na al-Qaeda katika kundi la Islamic Maghreb wenye makao yao makuu katika jangwa la Sahara,

Al-Shabab lilijadili iwapo lijiunge na kundi la wapiganaji wa Islamic State lilipochipuka mnamo mwezi Januari 2014.

Mara ya kwanza lilipinga wazo hilo na kusababisha kuvunjika kidogo.

Kwa sasa kundi la al-Shabab linaongozwa na Ahmad Umar anayejulikana kama Abu Ubaidah.

Marekani iliahidi kutoa $6m (£4.5m) kwa habari iliopelekea kukamatwa kwake.

Je al-Shabab ni hatari kwa kiasi gani?

Serikali ya Somalia imelaumu kundi hilo kwa mauaji  ya takriban raia 500 wa Somalia  katika shambulio la bomu lililoegeshwa ndani ya lori kubwa  katika mji mkuu wa Mogadishu mwezi October 2017.

Lilikuwa shambulio...


Kichwa: Je wapinzani Tanzania wamejipanga kutatua changamoto zinazowakabili?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Lowassa na Magufuli walikutana Ikulu Januari 2018 kwa mara ya kwanza baada ya uchaguzi wa 2015

Hadi sasa takribani wabunge 9 wamehama vyama vya upinzani na kujiunga na Chama cha Mapinduzi (CCM).

Chama kikuu cha upinzani nchini, Chadema kimepoteza wabunge 7, huku CUF kikipoteza wabunge wawili.

Hadi sasa takribani madiwani na wenyeviti 150 wamevihama vyama vya upinzani na kujiunga CCM.

Je ukiondoa hama hama ya wabunge na viongozi wengine, nini hasa kinachoukabili upinzani Tanzania?

Mikutano ya hadhara

Mikutano ya hadhara kwa wanasiasa ni miongoni mwa nyenzo inayotumiwa kuwashawishi wananchi ili waunge mkono vyama vya upinzani.

Tangu kuingia serikali ya Rais John Magufuli, wabunge na wanasiasa wanaruhusiwa kufanya mikutano ya hadhara katika majimbo wanayowakilisha, na sio vinginevyo na wakati mwengine hata ruhusa hiyo pia huzuiliwa.

Hali hii imepunguza kasi ya upinzani kuwafikia wananchi. Mathalani tawala zilizopita tumeshuhudia wanasiasa wakiendesha vuguvugu mfano, Chadema waliendesha Operesheni Sangara katika mikoa ya Kanda ya Ziwa, Movement For Change (M4C) kote nchini.

Matunda ya mikutano hiyo ndiyo ilichochea kuongezeka idadi ya wabunge wa upinzani kufika kufika 116 kitaifa baada ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2015.

Haki na kesi

Mbunge wa Kigoma Mjini Zitto Kabwe akiwa mahakamani wiki iliyopita

Imeshuhudiwa wabunge kadhaa wa upinzani wakishtakiwa kwa makosda mbalimbali.

Miongoni mwa wabunge waliofunguliwa kesi ni Zitto Kabwe (Kigoma Mjini),Tundu Lissu (Singida Mashariki), Esther Matiko (Tarime Mjini), Esther Bulaya (Bunda), Freeman Mbowe (Hai), Peter Lijualikali (Kilombero), na Joseph Mbilinyi (Mbeya Mjini) kwa kuwataja wachache.

Duru za kisiasa zinaonyesha kuwa vyama vya upinzani navyo vimefungua kesi dhidi ya serikali ya Tanzania kama nyenzo ya kudai haki za msingi kwa mujibu wa Katiba ya nchi.

Chama cha ACT-Wazalendo wamefungua kesi mbili za Kikatiba. Kesi ya kwanza inahusu mikutano ya hadhara na nyingine ni haki ya Maandamano.

Mwenyekiti wa Chadema, Freeman Mbowe, amefungua kesi...


Kichwa: Je, Afrika itamkumbuka vipi rais Obama ?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Obama alizuru Afrika zaidi ya marais wote wa Marekani waliokuwepo

Mafanikio ya uongozi wake kwa wengi hayajitimiza waliyotarajia.

Hata hivyo utawala wake umefanya mapinduzi katika sera za uhusiano wa Afrika na Marekani kutoka kwa utoaji wa misaada na kuangazia biashara.

Mwandishi wa BBC Nancy Kacungira anaangazia utawala wa Obama Marekani kwa Afrika

Yegonizer, msanii wa kuchora asema watu hupendelea sana picha za rais Obama

Studio moja ya uchoraji iliopo katika mji mkuu wa Nairobi inaonyesha ishara za umuhimu wa rais Obama uliotia fora barani Afrika wakati  alipokuwa rais wa taifa lenye uwezo mkubwa duniani.

Yegonizer, Mchoraji anasema picha zake za Obama zimeuza sana, kwa jumla amependwa na watu wengi  kwa hivyo wengi wanaoingia hupendelea michoro yake.

Obama alizuru mataifa manne Afrika katika ujio wake wanne barani Afrika, ikilinganishwa na marais wote wa awali wa Marekani

Utawala wa Obama ulianzisha kambi za kijeshi katika mataifa zaidi ya kumi Afrika.

Lakini wakati ambapo Marekani iliingilia kati siasa za Libya, ni hatua ambayo ilivutia wengi hadi wakosoaji.

Obama mwenyewe alikiri kwamba alijuta sana hatua ya kutekeleza sera zake za kigeni dhidi ya Libya

Uongozi wa rais Obama huenda sio vile ulivyotarajiwa na wengi barani Afrika lakini mfano wake bado ni thabiti

Obama aliamini kwamba Afrika ilihitaji biashara, na si misaada, swala ambalo aligusia katika mohojiano yake na BBC mwaka 2015

 Dola bilioni nane za misaada ambazo Marekani ilitumia barani Afrika ni asilimia ndogo sana ukilinganisha na nchi zingine.

Afghanistan na Israeli hupokea misaada zaidi kushinda mataifa 42 kwa pamoja kusini mwa jangwa la sahara.

Afghanistan inapokea bilioni 5.5 na Israeli nayo ikipokea dola bilioni tatu nukta moja

Katika moja ya ziara zake barani Afrika, Obama alisema kwamba mabadiliko yataletwa na vijana

 Katika mwaka 2013, Obama alianzisha mradi wa Power Africa wa kusambaza umeme mara dufu barani Afrika, mpango ambao hatma yake haijulikani, baada rais mteule Donald Trump kuupinga vikali ulipozinduliwa...


Kichwa: Je, Dk. Bashiru Ally 'anajiandaa' kuitosa CCM?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Uteuzi wake katika nafasi hiyo, Mei 31, 2018 ulikuja muda mfupi baada ya kuwa Mwenyekiti wa Kamati iliyoundwa kufuatilia mali za chama hicho. Majukumu yote hayo yalishangaza wengi, na hakika ni wachache tu ambao walikuwa wakijua kuwa mhadhiri huyo alikuwa ni kada wa CCM.

Bashiru alijijengea sifa na heshima miongoni mwa jamii ya Watanzania kwa kuwa mchambuzi huru wa masuala ya kisiasa na kijamii, na mara kadhaa alichukua msimamo mkali wa mawazo dhidi ya serikali na CCM yenyewe.

Katika kipindi cha mwaka mmoja wa majukumu yake katika nafa kuu ya utendaji wa chama, Dk. Bashiru ameonyesha namna gani anataka kuendana na kasi ya Mwenyekiti wake, Rais Dk. John Pombe Magufuli.

Makala haya yanaangazia matamko au kauli ambazo Dk. Bashiru amekuwa akizitoa kwa kipindi chote tangu akabidhiwe madaraka hayo. Aidha, makala haya hayatajibu kila jambo bali yanaangalia mwelekeo wa Katibu mkuu huyo wa chama tawala.

Hivi karibuni Dk. Bashiru amezungumzia hatima yake iwapo atamaliza muda wa kuwa Katibu mkuu wa CCM. Upesi alieleza kuwa atarudi kufundisha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Tafsiri tunayopata kwa mwaka mmoja huu bado Dk. Bashiru Ali haonekani kuwa na mipango ya muda mrefu katika siasa. Kwamba haonekani kuwa anahitaji kuendelea kubaki kwenye siasa za utendaji mkuu na majukwaani. Kwa tafsiri nyingine Katibu huyo anaonesha hana mpango wa kuendelea kukitumikia CCM, kana kwamba amejiandaa kukitosa muda ukifika au kabla haujafika muda wake wa kung'atuka.

Kulalamikia viongozi vijana

Dk Bashiru Ally ameonekana 'kukilalamikia'  chama chake kwa kushindwa kufanya kazi ya kuandaa viongozi bora kupitia jumuiya zake, hali inayosababisha kuwa na wanasiasa vijana ambao hawana maadili, hawana unyenyekevu, hawajali hisia za watu wala kuzingatia muktadha na masilahi ya chama hicho.

Akizungumza wakati wa misa ya mazishi ya Mwenyekiti wa kampuni za IPP, Reginald Mengi iliyofanyika katika kanisa la KKKT Usharika wa Moshi mjini, mkoani Kilimanjaro na kuoneshwa moja kwa moja kwa njia ya Televisheni.

Bashiru aliteuliwa kuwa Katibu...


Kichwa: Je, Etienne Tshisekedi ni nani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kiongozi wa upinzani nchini DR Congo Etienne Tshisekedi

Alisomea sheria chini ya ukoloni nchini Ubelgiji.

Harakati zake za kisiasa zilianza wakati wa uhuru wa taifa hilo mwaka 1960 ambapo alikabidhiwa nyadhfa za juu katika serikali ya kati mbali na utawala wa Kasaian uliokuwa mfupi.

Mnamo terehe 14 mwezi Novemba 2011, akiwa waziri wakati wa serikali ya dikteta Mobutu Sese Seko bw Tshisekedi alijimwaga katika siasa za upinzani  1980  wakati Mobutu alipoamua kufutilia mbali uchaguzi wote.

Akiwa kiongozi wa chama cha muungano wa Demokrasia pamoja na chama cha Social Progrees, amekuwa mpinzani wa serikali zote tangu wakati huo.

Wakati Mobutu alipolazimishwa kutengeza serikali ya muungano na upinzani, bw Tshisekedi alikuwa waziri mkuu mara mbili katika kipindi cha miaka miwili.

Alijiuzulu nyakati zote hizo alipokosana na Mobutu.

Chama cha Bw Tshisekedi hakikushiriki katika vita wakati wa vita vilivyozuka baada ya utawala wa Mobutu kuanguka 1997, na hivyobasi kupata umaarufu mkubwa kutoka kwa raia walioathirika na mapigano hayo.

Baada ya kususia uchaguzi mwaka 2006, ambao anadai ulifanyiwa udanganyifu ,bw Tshisekedi aliamua kujitokeza na kuhakikisha kuwa anashinda.

Kwa wengine aliamua mapema kujitangaza kuwa rais kabla ya kupigwa kwa kura hiyo.

Raia wa Congo ni watu huru na wamenitangaza mimi kuwa rais, alisema wakati wa uzinduzi wa kampni yake  mnamo tarehe 11 mwezi Novemba.

Wakosoaji wake wanasema kuwa ana taarifa zenye itikadi kali ambazo zinaweza kuchochea ghasia.

Tshisekedi ana umaarufu mkubwa katika jimbo la Kasai mjini Kinshasa.

Wafuasi wake na wale wa Kabila wamekuwa wakizozana katika misingi ya kikabila kusini mwa DR Congo ambapo raia wengi wa kasai wamehamia.

Chama chake cha UDPS kina umaarufu mkubwa kusini mwa taifa hilo lakini sio maeneo yote ya nchi.

Hivi majuzi kiongozi huyo alisafirishwa hadi nchini Ubelgiji kufanyiwa matibabu.DR Congo: Tshisekedi asafirishwa Ubelgiji kwa matibabu


Kichwa: Je, Israa al-Ghomgham atakuwa mwanaharakati wa kwanza mwanamke kuhukumiwa kifo Saudia?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Wafuasi wa Israa al-Ghomgham wameweka picha ya mwanaharakati huyo akiwa mdogo kwenye mtandao wa twitter

Shirika la Human Rights limesema kwamba hivi karibuni lilienda kwenye mahakama ya ugaidi kusikiliza kesi zinazohusisha wale waliofanya maandamano kupinga eneo la Qatif.

Bi.Ghomgham anaaminika kuwa mwanamke wa kwanza kuhukumiwa hukumu ya kifo.

Human right watch imetahadharisha kuwa hatua hiyo itaonyesha mfano mbaya kwa wafungwa wengine wanaharakati .

Watetezi wa haki za binadamu pamoja na wanaharakati wanawake wapatao 13  wamefungwa tangu mwezi mei wakituhumiwa kufanya shughuli zinazohatarisha usalama wa taifa hilo.

Baadhi waliachiwa huru lakini wengine bado wameshikiliwa na vyombo vya usalama bila kujua hatima yao.

Human Rights Watch imesema bi. Ghomgham alikuwa mwanaharakati aliyefahamika  katika kushiriki kuandaa maandamano makubwa yaliyofanyika Qatif mwaka 2011.

Wajumbe wa jamii ya Washia walikusanyika barabarani kulalamikia ubaguzi wanaoupata kutoka katika serikali ya Sunni-led.

Bi. Ghomgham na mume wake waliripotiwa kukamatwa mwezi desemba mwaka 2015 na kufungwa katika jela za Dammam's al-Mabahith tangu wakati huo mpaka sasa.

Mwendesha mashtaka ataka hukumu ya kifo kwa mwanaharakati

Mwendesha mashtaka amemshtumu Bi. Ghomgham na wanaharakati wengine watano kwa makosa ya kufanya maandamano katika mji wa Qatif,kuwahamasisha watu kuandamana,kuandaa kauli mbiu za kuipinga serikali,kupiga picha za video za maandamano na kuzituma kwenye mitandao ya kijamii pamoja na kutoa msaada kwa waasi,,maelezo hayo ni kwa mujibu wa Human rights watch.

Mwendesha mashtaka ameripotiwa kutaka wapewe adhabu ya kifo kulingana na sheria za kiislamu na chini ya maamuzi atakayofanya hakimu kuhusu kesi hiyo na adhabu itakayo tolewa.

Mashirika mbalimbali ya haki za binadamu ya Saudi kutoka barani ulaya yamezitaka mamlaka kuondoa adhabu hiyo kwa Bi. Ghomgham.

Aidha serikali ya Saudi Arabia haijasema chochote kuhusu kesi anayoikabili bi. Ghomgham.

Ingawa mahakama hiyo tayari ilishawahukumu kifungo cha maisha...


Kichwa: Je, Kukatizwa kwa uhusiano wa kiplomasia kati ya Kenya na Somalia kuna maana gani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Kwa mujibu wa taarifa kutoka kwa waziri wa habari wa Somalia, nchi yake iliamua kusitisha uhusiano wa kiplomasia kati ya nchi hizi mbili kwa sababu "Kenya ilikuwa imeingilia uhuru wa taifa la Somalia."

Waziri Osman Dubbe alieleza kuwa Somalia ingewaita wawakilishi wake wote kutoka Kenya na kuwapa wawakilishi wa Kenya nchini Somalia siku saba kuondoka.

"Jamhuri ya muungano ya Somalia imefikia uamuzi huu kwa nia ya kuijibu  Kenya kwasababu ilienda kinyume na makubaliano na kuingilia masuala ya ndani ya nchi ya Somalia," Bw. Dubbe alieleza.

 "Serikali ya Kenya sasa inafanya juhudi za kugawa nchi ya Somalia kuwa nchi mbili ilhali tuna uhusiano mkubwa kati yetu."

Athari za kukatiza uhusiano

Hatua hii ya kukatiza uhusiano kati ya nchi hizi mbili jirani na zenye umuhimu katika ukanda huu huenda ikaongeza tishio la ukosefu wa usalama ikikumbukwa kwamba Marekani ilitangaza kuondoa wanajeshi wake ambao wamekuwa nchini Somalia kwa miaka mingi -hatua ambayo wadadisi wengi wa usalama kwenye eneo hili wanasema huenda ikahamasisha kundi la kigaidi la Al-Shaabab kuongeza juhudi zake za kutatiza usalama zaidi.

Kilicho bayana ni kuwa hatua hii haijatokea ghafla bin vuu.

Uhusiano kati ya nchi hizi mbili jirani umekuwa ukidorora katika miaka ya hivi karibuni nayo hatua hii ikichukuliwa na Somalia siku moja tu baada ya Kenya kuwa mwenyeji wa rais wa Somaliland, eneo la kaskazini magharibi ambalo lilijitangazia uhuru kutoka kwa Somalia mwaka wa 1991.

Pia ikumbukwe kwamba hii si mara ya kwanza ambapo kumekuwa na uhasama kati ya Mogadishu na Nairobi.

Itakumbukwa kwamba mwaka 2019 Kenya ilimrejesha balozi wake baada ya Mogadishu kuamua kunadi maeneo ya gesi na mafuta katika mzozo wa kimaeneo.

Nchi hizi mbili zilirejesha uhusiano miezi michache baadaye.

Huku eneo hili likiwa halijatambuliwa kimataifa, eneo la Somaliland limekuwa na amani ikilinganishwa na maeneo mengine ya Somalia huku eneo hili likiwa limejiundia jeshi lake, usimamizi wake, na mfumo wa kifedha.

Akiwa Kenya, kiongozi wa Somaliland, Muse Bihi na Rais...


Kichwa: Je, Maalim Seif ni 'mtu hatari' katika siasa za Tanzania?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Maalim Seif Sharif Hamad ameachana na CUF baada ya kudumu huko kwa kipindi cha miaka 26, baada ya Mahakama Kuu jijini Dar es Salaam kumthibitisha Profesa Ibrahim Lipumba kuwa mwenyekiti halali wa chama hicho mnamo Machi 18 mwaka huu.

Maalim Seif ndiye Katibu mkuu wa muda mrefu wa chama cha siasa nchini Tanzania, ambapo tangu kuanzishwa chama hicho mwaka 1992 hakijawahi kuwa na katibu mwingine.

Maalim Seif amejiunga na chama kipya ACT-Wazalendo kinachoongozwa na mwanasiasa machachari Zitto Kabwe, ambaye pia ni Mbunge pekee wa chama hicho akiwakilisha jimbo la Kigoma Mjini.

Kishindo cha Maalim Seif Sharif Hamad kujiunga ACT Wazalendo kiliibua Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Siasa nchini Tanzania  na kukiandikia barua chama hicho kijieleze na kutishia kukifuta kwa madai ya mbalimbali yaliyoanishwa kwenye barua yake.

Sakata la Ofisi ya Msajili wa Vyama vya siasa nchini na ACT-Wazalendo lilianzia kwenye maeneo matatu; Kwanza, Msajili alikituhumu na kukionya chama hicho kwa madai ya kutumia maneno ya dini (Takbir) katika siasa jambo ambalo linakatazwa. Pili, Msajili alikituhumu kukiuka sheria ya vyama vya siasa kwa kutopeleka kwake hesabu zilizokaguliwa mwaka 2013/2014 kama sheria inavyotaka.

Tatu, Msajili alituhumu chama hicho kuhamasisha vurugu na uchochezi kwa kile kilichoitwa wanachama na mashabiki wa Maalim Seif kuchoma moto bendera na kadi za uanachama za chama cha Wananchi-CUF.

Aidha, Msajili alifafanua kuwa kitendo hicho kinavunja vifungu vya 9(1)(c) na 9(2)(a) vinavyokataza kuchanganya shughuli za vyama vya siasa na dini. Tuhuma hizo zilijibiwa na ACT Wazalendo ndani ya siku 14 kama kilivyoelekezwa na Ofisi ya Msajili.

Akiongea na wanahabari baada ya kutolewa kwa barua hiyo, Maalim Seif alisema kinacholengwa si chama cha ACT, bali yeye akidai kuwa amekuwa akichukuliwa kama tishio kwa watawala

Kupaa na kutunguliwa ndani ya CCM

Maalim Seif amejiunga na ACT baada ya mgogoro wa muda mrefu ndani ya CUF ambao alishindwa Mahakamani na hasimu wake Prof Ibrahim Lipumba.

Uamuzi wa kujiunga na chama cha...


Kichwa: Je, Marekani na Iran zinakaribia kukabiliana kivita?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Nadharia ya kwanza, ambayo inapigiwa chapuo na uongozi wa rais wa Marekani Donald Trump, ni kuwa Iran ni taifa la kuaminika na wana nia ovu ya kuhatarisha usalama wa Mashariki ya Kati. Uongozi huo unadai kuwa Iran inajipanga pia kushambulia maslahi na maeneo ya Wamarekani, japo ushahidi mchache kuthibitisha hilo umetolewa hadhararni.

Marekani tayari imeshapeleka zana kali za kijeshi katika ukanda wa mashariki ya kati; pia imepunguza wafanyakazi wake wasio na umuhimu sana katika ubalozi wake wa Iraq. Yote hayo yanaonekana kuwa ni maandalizi ya vita.

Ujumbe unaotumwa na Marekani kwenda Iran ni kuwa: shambulio lolote kwa maslahi ya Wamarekani au washirika wake kutoka kwa Iran ama washirika wake kutajibiwa na mashambulizi makali zaidi ya kijeshi kutoka Marekani.

Nadharia ya pili inailaumu moja kwa moja Marekani juu ya mgogoro wote unaoendelea.

Iran - bila ya mshangao - ndiyo kinara inayopigia chapuo nadharia hii, lakini pia kuna wapinzani wa Trump ndani ya Marekani wanaoamini kuwa uongozi wa nchi hiyo ndio wakulaumiwa.

Mawazo kama hayo pia japo si kwa uzito sawa pia yanaaminiwa na baadhi ya washirika wa Marekani barani Ulaya.

Kwamujibu wa nadharia hiyo, wakosoaji wa Iran ndani ya utawala wa Trump, watu kama Mshauri wa Masuala ya Usalama John Bolton au Waziri wa Mambo ya Nje Mike Pompeo wamepata fursa ya kushambulia.

Lengo la viongozi hao, kwa mujibu wa wanandharia ni kubadili uongozi wa Iran, na kama vikwazo vya kiuchumi havifui dafu katika kutekeleza hilo, basi njia ya kijeshi inaweza kutumika.

Reinstated US sanctions have pushed Iran's economy towards a deep recession

Nadharia hizi mbili zinaakisi tafsiri mbili tofauti juu ya mgogoro uliopo na unaoendelea kukua. Tafsiri hizo zinatumika na kila upande katika kujieleza na kujaribu kutafuta uhalali wa kile ufanyacho

Lakini tafsiri hizo ni za muhimu kama ilivyo kwa ukweli wa mambo, na wakati mwengine, tafsiri hizo ndio huwa uhalisia wenyewe wa kinachoendelea.

Na ukweli ni kuwa, mapambano baina ya Iran na Marekani - iwe kwa bahati mbaya ama kwa...


Kichwa: Je, Ronaldo atairudisha Serie A katika umaarufu wake wa zamani?\nKwa kuzingatia jina la hapo juu la makala ya kuwaziwa, fikiria makala.\n

Cristiano Ronaldo aliwahi kushinda tuzo za mchezaji bora wa dunia mara tano

Hatahivyo, ni ngumu sana kudharau namna gani kuhamia kwake katika timu ya Juventus kumeleta kishindo katika ligi hiyo hata kabla ya mpira kuanza kuchezwa.

Ronaldo mwenye miaka 33 na mshindi mara tano wa tuzo za mchezaji bora wa dunia, Ballon d'Or, si tu ni mmoja ya wachezaji bora wawili wa mpira wa miguu katika mwongo uliopita bali ni mmoja ya watu maarufu kabisa duniani kwa sasa.

Katika mitandao ya kijamii, Ronaldo anawafuasi milioni 313 na yawezekana kabisa umati huu mkubwa wa watu sasa utaelekeza macho na masikio yao kuelekea Serie A.

"Hatimaye dunia inaiongelea ligi ya Italia tena," kocha maarufu wa Italia Fabio Capello ameliambia gazeti la Gazzetta dello Sport. "Katika miaka ya 80 na 90 sisi (Italia) tuliwakilisha ubora na umaarufu, halafu tukapotea na tukashindwa kuwekeza katika miundombinu ya kuturudisha juu."

"Kwa kuwa na Ronaldo sasa twaweza kujaribu kunyanyua vichwa juu, lakini hilo pekee halitoshi, tunahitaji kutumia weledi wa hali ya juu kutumia mshawasha wa Ronaldo ili kuupa mchezo wetu uhai kwa mara nyengine," amesema Capello.

Makubaliano katika vyombo vya habari ni kuwa uhamisho wa Ronaldo kutoka Real Madrid ya Uhispania kwenda Juve uliogharimu pauni milioni 99.2 ni hatua muhimu zaidi iliyochukuliwa katika harakati za kuirejesha Serie A katika umaarufu wake wa zamani.

"Kilele klilikuwa mwaka 2003 pale tulipoingiza timu zetu mbili katika fainali ya klabu bingwa bara Ulaya," amekumbushia kocha wa zamani wa Juve Claudio Ranieri, alipoongea na gazeti la Stampa. "Hatujarejea katika zama zile bado, lakini nahisi siku za unyonge zimefikia tamati."

Je, Ronaldo atamnufaisha nani zaidi?

Ronaldo mwenye umri wa miaka 33

Ni Dhahiri kuwa Ronaldo amerejesha matumaini. Hatahivyo, kumekuwa na mjadala mkali kwa kipindi cha mwezi mmoja sasa ambapo swali kuu ni;

Je,Ronaldo anaifaidisha ligi yote ama Juve pekee?

Cristiano Ronaldo akisalimia mashabiki wa Juventus uwanja wa Allianz

Kwa upande wa mapato, washindani wa Juve...