...ੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ 'ਚ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਇਕ ਈਮੇਲ ਫਿਰ ਚਰਚਾ 'ਚ ਆਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਲੋਚਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਕਿ 'ਉਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸਹੀ ਸੀ'।"

ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ?

ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਅੱਪੜਣ ਹੀ ਵਾਲੀ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਾਂਚ ਨੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਘੱਟ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਕਈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਈ ਖੁਰਾਕੀ ਖੇਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇ।

ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਇਰੋਲੋਜਿਸਟ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਇਕ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਥਿਤ ਖਾਨ 'ਚ ਚਮਗਿੱਦੜ ਤੋਂ ਇੱਕਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵੁਹਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ 'ਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਰਤਾ ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੀ ਝੇਂਗਲੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਾਲ 2015 'ਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ 'ਚ ਚਮਗਿੱਦੜ 'ਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋ ਝੇਂਗਲੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੀ 'ਚੀਨ ਦੀ ਬੈਟਵੁਮੈਨ' ਵੱਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੈਨਗੋਲਿਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਾਡੀ ਖੋਜ 'ਚ ਪਾਏ ਗਏ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਲਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਇਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲੇਖ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਬੇਹੱਦ ਤਰਕਹੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਜਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਫ੍ਰੋਜ਼ਨ ਮੀਟ ਜ਼ਰੀਏ ਵੁਹਾਨ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ?

ਜੀ ਹਾਂ, 'ਕੁਦਰਤੀ ਮੂਲ' ਨਾਂਅ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਚਰਚਾ 'ਚ ਹੈ।'

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਾਇਰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ 'ਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਧਿਰ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ 'ਚ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ...


...ੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਣਾ ਹੈ।

SBI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ''2018-19 ਵਿੱਚ ਆਰਸੀਈਪੀ ਦੇ 15 ਵਿੱਚੋਂ 11 ਮੈਂਬਰ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ 2018-19 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 184 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸੀ। ਆਰਸੀਈਪੀ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਾਮਦ 34 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਸਿਰਫ਼ 21 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ, ਸਿਵਿਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਹਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਆਯੋਗ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਾਮਦ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਘੱਠ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧਾਤੂ ਉਦਯੋਗ ਫੌਰਨ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਯਾਨਿ ਐਫਟੀਏ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਧਾਤੂ ਲਈ ਐਫਟੀਏ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਰਾਮਦ 1.4 ਫ਼ੀਸਦ ਵਧਿਆ ਹੈ।

ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਲਸ਼ਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਸੀਈਪੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀ ਵਸਤੂਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਦਰਾਮਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸੀਆਨ ਦੇਸ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹੀ ਮਾਮਲਾ ਰਬੜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਸਸਤੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਮੁਹੱਈਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਉਦਯੋਗ ਠੱਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਕੇਕ ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ

ਜੇਕਰ ਆਸਟੇਰਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦ (ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰਾਡਕਟਸ) ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਘਰੇਲੂ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਜਦੋਂ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲੀਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਉਦੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।

2013-14 ਅਤੇ 2018-19 ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 36 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 53 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅੱਧਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੀ 2017 ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਸੀਅਨ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਆਸੀਅਨ ਦੇ 6 ਦੇਸਾਂ ( ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਵੇਅਤਨਾਮ, ਫਿਲੀਪੀਂਸ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦਾ ਵਪਾਰ 54 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਘਾਟੇ ਤੋਂ ਉਲਟ 53 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸਰਪਲੱਸ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ 120 MOU's 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚੀਨੀ, ਰਸਾਇਣ, ਮੱਛੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ...


...ੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਤੇ ਨਰਮ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੇ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਸੱਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫਾਹੇ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ?

ਫ਼ਾਸੀ ਦੇ ਫਾਹਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬੜਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਜਿਸ ਰੱਸੀ ਦੀ ਇਸ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਉਹ ਫਿਲੀਪੀਂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ਤੋਂ ਮੰਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੀਲਾ ਰੱਸੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਜੇਲ੍ਹਰ ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "1880 ਵਿੱਚ ਬਕਸਰ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਸੇ ਸਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਇਸ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਰੱਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਪਰੀਟੈਂਡੈਂਟ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਿਹੜਾ ਫਾਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 1725 ਰੁਪਏ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਦਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਧਾਗੇ ਤੇ ਸੂਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਾਂ ਵਧੀ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਬੁਸ਼ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਣ ਲਈ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 2120 ਰੁਪਏ ਰੱਖੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਰੁਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੀ.ਐੱਫ.ਆਰ. ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭਰਮ ਵਰਗਾ ਹੈ।

"ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਵਾਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁੱਲ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।”

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਅਜੇ ਵੀ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ 9000 ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਘਣਤਾ, ਉਮਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ, ਦੌਲਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਕਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਉਹ ਪੈਦਲ, ਭੀੜ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਉਡੀਸ਼ਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਰਕੇ 80% ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਵਧੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾੜੀ ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਅੰਬਰਿਸ਼ ਸਤਵਿਕ ਅਨੁਸਾਰ, “ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾ ਦੇਖੀਏ।"

"ਇੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ, ਮੁੰਬਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਰ, ਪ੍ਰਤੀ 100 ਨਮੂਨਿਆਂ ਮਗਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।”

"ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ-ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹੌਟਸਪੌਟਸ ਉਭਰਨਗੇ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗੀ।"

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, " ਵੱਖੋ-ਵਖਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਚਮੁੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆੰ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਗੀਅਰ, ਦਵਾਈਆਂ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਸੀ

ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਸਰੋਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹੌਟਸਪੌਟਸ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਨ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਲੌਕਡਾਊਨ ਮਦਦਗਾਰ ਰਿਹਾ?

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਡਾ. ਝਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਗਿਆ।”

ਪਰ ਇਹ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਘਬਰਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।

ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ...


...ੱਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਹਿੰਦ ਹਲਾਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਮੌਲਾਨਾ ਨਿਆਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫਾਰੂਕੀ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਅਹਿਮਦੀਆ ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਣਾ ਅਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਨਬੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਫਿਰਕੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਿਆ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੁੰਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰਾ

ਅਹਿਮਦੀਆ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤਨਵੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਦਿਮ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਹਿਮਦੀਆ ਜਮਾਤ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ (ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਹਸਪਤਾਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਕ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਵਿਰਾਮ ਸਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਨ ਜਯਾ ਮੇਨਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰਿਸਰਚ ਪੇਪਰ ਲਿਖ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਹਰ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਕੇਕੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।

ਵਿਵਾਦਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ  ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਆਏ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਬ ਹੈ- "ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਕ-ਇੱਕ ਸੀਟ 'ਤੇ ਅੱਗੇ।

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੀਜੇਪੀ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

10.51- ਕੁੱਲ 206 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਆਏ। ਬੀਜੇਪੀ 111, ਕਾਂਗਰਸ 54, ਜੇਡੀਐਸ 38, ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਕੇਪੀਜੇਪੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੀਟ 'ਤੇ ਅੱਗੇ।

10.46- 200 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਬੀਜੇਪੀ 104, ਕਾਂਗਰਸ 56 ਅਤੇ ਜੇਡੀਐਸ 37 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਕੇਪੀਜੇਪੀ ਦੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅੱਗੇ।

10.39- ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਰੁਝਾਨ- ਬੀਜੇਪੀ-195, ਕਾਂਗਰਸ- 53, ਜੇਡੀਐਸ- 37, ਕੇਪੀਜੇਪੀ-1 ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ -1, ਕੁੱਲ 195 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

10.33- ਬੀਜੇਪੀ 100 ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ 52 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ। ਜੇਡੀਐਸ 3... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਜੇਪੀ 17 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਕਾਂਗਰਸ 11 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਲ ਸੈਕੂਲਰ 6 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ

09.05 - ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬੀਜੇਪੀ- 10, ਕਾਂਗਰਸ-6 ਅਤੇ ਜੇਡੀਐਸ-4 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ

09.02 - ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਜੇਪੀ-8, ਕਾਂਗਰਸ-6 ਅਤੇ ਜੇਡੀਐਸ -2 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ

08.55- ਬੀਜੇਪੀ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ 'ਤੇ

08.53- ਹਲਿਆਲ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਹਾਵੇਰੀ, ਮੂਦਾਬਿਦਰੀ 'ਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਅੱਗੇ।

08.49- ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਰੁਝਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੋ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ 'ਤੇ

08.35- ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗਰ ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਵਿਚਾਲੇ ਕਰੜੀ ਟੱਕਰ।

08.20- ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਉਂਡ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

08.15- ਕਈ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁਝਾਨ ਪਰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਜਪਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖੀ ਸੀ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 224 ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਜਦਕਿ 222 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜੈਨਗਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬੀ.ਐੱਨ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਆਰ ਆਰ ਨਗਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਵੋਟਰ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ 28 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ 31 ਮਈ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਾਲ 28 ਮਈ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ 5 ਕਰੋੜ 7 ਲੱਖ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2,622 ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 217 ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਹਨ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅੱਜ 70 ਫੀਸਦ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 71 ਫੀਸਦ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਫੀਸਦ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਰਿਹਾ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1983 ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੇ ਵੀ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ।

ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ 7 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਫੇਰ 2008 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਰਹੀ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ, ਭਾਜਪਾ, ਜਨਤਾ ਦਲ ਸੈਕਿਊਲਰ (ਜੇਡੀਐਸ) ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਤਕੜਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਖ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ੰਘਾਈ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਤਾਬ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 1906 ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਘਾਈ ਮਿਊਨਸੀਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਮਐਮਸੀ) ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੇ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਜੂਨ 1908 'ਚ ਉੱਤਰੀ ਸਿਚੁਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ।

ਸਾਲ 1920 ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਾਗਖਾਊ

ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਐਮਐਮਸੀ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੁਲਿਸਕਰਮੀਆਂ, ਵਾਚਮੈਨ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ...ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਸਿੱਖਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਲਈ ਰੂਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ। ਉੱਧਰ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖਦੇੜਨ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ।

ਸਾਲ 1927 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਮਐਮਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਰੋਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁੱਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ, ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚਾਲੇ ਅਖਾੜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਾਨਖਾਊ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ-ਸਾਲ 1920

ਸਾਲ 1941 'ਚ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੰਘਾਈ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਅਸਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜਾਪਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ।

ਛਾਓ ਯਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਵੀ ਆਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਭਾਰਤ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।''

1943 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ

ਸਾਲ 1949 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਇਹੀ ਹੈ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।''

 (ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਖਣ ਦੀ ਧਮਕੀ

ਫਰੀਡਮ ਫਾਈਟਰ ਉਤਰਾ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਗ਼ੌਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੁੱਤ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਮਾਲਾ ਭੇਂਟ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਹਨ

ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੁਤਾਬਕ, "ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 5 ਫੀਸਦ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ, ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ 300 ਯੂਨਿਟ ਮੁਆਫ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਏ ਹਨ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕੋਈ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਈਆਂ ਹਨ।"

"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਬਾਕੀ ਵਾਅਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਰੇ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੰਗਰੂਰ ਘਨਸ਼ਿਆਮ ਥੋਰੀ ਨੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਿਆ, "ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ 2 ਕਰੋੜ 65 ਲੱਖ ਦਾ ਬਜਟ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਨੌ ਮਹੀਂਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,  "ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ ਇਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਡਿਮਾਂਡ ਵੀ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਅਸਥੀਆਂ ਦੇ ਕਲਸਾਂ ਸਬੰਧੀ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੌਣ ਸਨ ਊਧਮ ਸਿੰਘ

ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜਨਤਕ ਇੱਕਠ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 5 ਫੀਸਦ ਰਾਂਖਵੇਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ

ਇਸ ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 13 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 31 ਜੁਲਾਈ 1940 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਖਣੀ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਟੇਂਪਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਇਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

"ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਅਜੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੰਧ ਪਾਰ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕੋਗੇ

ਸਰਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਪਹੁੰਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।

'ਫਿਨਲੈਂਡ ਮਾਇ ਹੋਮ' ਬਲਾਗ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੀਟਰ ਸੀਨਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।

ਹੁਣ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਐਡਿਟ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇਜ਼, ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

"ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਘਰ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"

"ਕਾਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਦੇ ਇਛੁੱਕ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਸੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਰਾਇਲ ਦੇ ਲਗਭਗ 1000 ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਹੋਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸਰਾਇਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਨ।''

ਕੈਨੇਡਾ

ਰੈਂਕਿੰਗ- 7

ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਡਿਜਟਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੰਗਾ ਸਕੋਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।

ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ।

ਪੈਂਗੁਇਨ ਐਂਡ ਪਿਆ ਵਿੱਚ ਬਲਾਗ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਐਰਿਕ ਵਿਚੋਪੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਟੋਰੰਟੋ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਡਿਜੀਟਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ।"

ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਪੇਅ ਸਮੇਤ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ (ਨਕਦੀ-ਰਹਿਤ) ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਐਪ

ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਟੈਲੀਕਾਮ ਸੈਕਟਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਕਵਰੇਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕੁਆਇਨਸੁਕੇਅਰ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਡਿਜਟਲ ਐਂਡ ਗ੍ਰੋਥ ਅਫਸਰ ਥਾਮਸ ਜਾਨਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਹੈ।

ਪਰ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੈਨੇਡੀ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧਤਾ (8ਵੀਂ ਰੈਂਕਿੰਗ) ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ (11ਵੀਂ ਰੈਂਕਿੰਗ) ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਜਾਨਕੋਵਸਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਘਰ, ਕੈਫੇ ਜਾਂ ਟੈਂਟ ਤੋਂ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ, ਬੈਂਕਿੰਗ,ਸੰਚਾਲਨ, ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਰੱਖਣ, ਬਿੱਲ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ...


...ੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਉਪਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਤਰਕਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕ ਅਸਮਰੱਥ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ

ਫਿਰ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਕਰਮ ਫਲ ਦੇ ਤਰਕ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਕਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।''

"ਇਸ ਨੂੰ ਗਊਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਊਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਸਾਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈ ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ ਪਰ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?

ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ, ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੱਲਦੇ-ਚੱਲਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

28 ਸਾਲ ਦੇ ਰਕਬਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ

ਜੇ ਅੱਜ ਭਗਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ।

ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ।

ਉਂਝ ਕੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਬੇਮਾਇਨੇ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੇ ਅੱਜ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਸੰਵਾਦ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ?

(ਨਾਸਿਰੁੱਦੀਨ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਦ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਾਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਬਾਲ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਲੱਭਣੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ ਬੁਖਾਰ

ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਕਿਮ- ਯੇ-ਯੂੰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,"ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ।"

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਔਰਤ 1.4 ਤੋਂ 2.8 ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈਸਟੀਜਾਰਵੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਚਾ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰੂਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਣ ਦਰ 1.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ 2.1 ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ

ਯੂਰਪ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਐਸਟੋਨੀਆ ਨੇ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਬੇਬੀ ਬੋਨਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਯੂਰੋ ਲਗਾਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਐਸਟੋਨਿਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 520 ਯੂਰੋ (576 ਡਾਲਰ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪਾਪੂਲੇਸ਼ਨ ਏਜਿੰਗ ਦੇ ਡਾ. ਲੀਜ਼ਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,“ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਹੈ।”

“ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ,'ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚੇ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?”

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਟਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤੀ ਲੱਗਿਆ।

ਡਾ. ਲੀਜ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।”

ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ?

ਡਾ. ਲੀਜ਼ਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੌਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ?”

ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਲਗਭਗ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਜੇ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਡਾ਼ ਲੀਜ਼ਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਜੰਮਣ ਲਈ ਮਨਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ?

"ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਜ਼ੇਨੋਫੋਬਿਕ (ਅਜਨਬੀਆਂ/ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ) ਲੀਡਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਹੈ।"

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਕਟਰ ਓਰਬਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਈਵੀਐੱਫ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਟੈਕਸ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਓਰਬਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਉਂ ਗੋਰੇ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਬੱਚੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,'ਅਸੀਂ ਵਿਭਿੰਨ ਜਾਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ...


...ੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੀਟੋ ਪਾਵਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਫੇਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਇਹ ਤਰਕ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਾਯਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆਈ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ 59 ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾਗੇ ਸੀ।

ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ੇਖੁਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਹਮਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਦਾਗੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ  ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨੇ ਮੁਲਕ ਰਸਾਇਕ ਹਥਿਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਕੋਈ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਰੀਆ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਉਦਹਾਰਣ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

(ਮਾਰਕ ਵੇਲਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਨ ਦਿ ਯੂਜ਼ ਆਫ਼ ਫੋਰਸ ਇਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।

ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹੀ ਆਲੀਆ ਕ੍ਰਮ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਦੇ ਅੱਧੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਦੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਚਾਰ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਘਟ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦਾਬ ਵੀ ਸਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ।

ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੋਨ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਹਿਲੀ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ ਜਾਂ ਮਿੱਠੀ ਗੋਲੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਲਾਹ ਲਵੋ।  ਬੀਬੀਸੀ ਫਿਊਚਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੂਲ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਗੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੰਨਿਆ ਸੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਟੀ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਕਤਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ 35 ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਲ 2000 ਦੇ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਹੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਉੱਤਰੇ ਸਨ।

ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਮਲਾ ਬਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਾਚਿਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

0 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ ਹੈ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਵਕਤ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ੋਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਬੇਦਾਗ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਕਦਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ਲੇਖਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਾਈਫ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਹਨ)

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਇਹ ਅਕਸਰ ਹੀ ਅਜਿਹਾ (ਪੱਖਪਾਤ) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਨਕਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।"

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਦੋਸ਼ੀ ਦੋ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਾਰਨ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕੁਨ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

"ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਦੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ... ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਬਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਸ਼ਾਇਦਾ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰੀਆ ਜੱਜ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਸਨ।"

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਜੱਜ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ।"

"ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਾਂਗੀ।"

"ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਜੱਜ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਫ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।"

ਕੀ ਹੈ '100 ਵੂਮੈੱਨ' ?

'ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੂਮੈੱਨ' ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚੋਂ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2018 ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੁਮਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹ ਦਸੇਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ, ਰੋਹ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸਪਾਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਲੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਗੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਕੁੱਝ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਰੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਜੋੜ ਸਕਣ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਮਿਲ ਜਾਣ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ 'ਚ ਦਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਲੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ?

ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਲੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਲੇਕਿਨ ਫਿਲਹਾਲ ਮੋਬਾਇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾਕੇ ਬੈਂਕ ਵੀ ਤੁਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕਿ ਇਹ ਤਮਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਡੇਟਾਬੇਸ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਣਗੀਆਂ।

ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਦਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ।

ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜਤਾ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਏਅਰਟੇਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ UIDAI ਨੇ ਏਅਰਟੇਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ e-KYC ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੀਈਓ ਸ਼ਸ਼ੀ ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ

ਨਿਖਿਲ ਪਾਹਵਾ  ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਜੋੜੇਂਗੇ, ਓਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ UIDAI ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਡੇਟਾਬੇਸ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਾਂ, ਕੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ?

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਆਧਾਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫੈਸਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਆਧਾਰ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਸਿਮ ਲੈਣ ਲਈ ਆਧਾਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਧਾਰ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਫਿਲਹਾਲ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਧਾਰ ਕਿੰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ?

ਨਿਖਿਲ ਪਾਹਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਧਾਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨੰਬਰ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਲੋਂ ਘੱਟ 182 ਦਿਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਿਫਈਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਧਾਰ...


...ੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਿਝਣਾ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਨਰਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਨਰਸਾਂ ਚੰਗਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।''

ਸਹੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਡਾਕਟਰ ਐਮਐਮ ਮਨਮੋਹਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਬੂ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਪਰੀਟੈਂਡੇਂਟ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਅੱਜ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕਈ ਅਹੁਦੇ ਖਾਲੀ ਪਏ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਡਾਕਟਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਕੁਝ ਘੱਟ ਸਕੇ।"

ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਦੇਸ਼ਾਂ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਿਓ

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀ ਲੋੜ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਹੈ। ਨਰਸਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਉੱਧਰ ਇਨਾਅਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰ ਪਰਸਨਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸਜ਼ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਵਿਹਾਰ 'ਤੇ ਜਿਹੜੇ 'ਟੀਚਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼' ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇਖਭਾਲ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਤਰੀਕੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਜੇ ਘਾਟ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਅਸਥਾਨਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਅੱਜ ਸੁਪਰੀਮ ਕਰੋਟ ਨੇ ਵਰਮਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੀਵੀਸੀ ਨੂੰ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕਰੋਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜਸਟਿਸ ਏਕੇ ਪਟਨਾਇਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਕਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਏ ਅੰਤਰਿਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ ਪਰ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਨੀਤੀਗਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲ ਖ਼ਰੀਦ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੀਪਕ ਮਿਸ਼ਰਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਿਆਂ ਪੱਖੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੈਕਟਰੀ ਨਰਿਪੇਂਦਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਗ੍ਰੀਟਿੰਗ ਕਾਰਡ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਗਏ ਸਨ।

ਹੁਣ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹੱਦ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ 12 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਜਿਹੜਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਟੀਕ ਹੈ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਕਿਵੇਂ ਖਾਣਾ ਆਊ? ਇਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੜ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"

ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ......

ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਨੋਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਭਰਾ - ਭਰਾ ਹਾਂ, ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗੇ। ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕਰ ਲਓ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।"

ਹੱਟਿਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਫਵਾਹ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"

"ਜੇ ਪੁਲਿਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਤਾਂ ਰਾਣੀਗੰਜ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਨਾ ਦੇਖਣਾ ਪੈਂਦਾ।"

ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਮਲ ਦੇਵ ਗੁਪਤਾ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰਾਣੀਗੰਜ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਚ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਦੰਗੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵਿਮਲ ਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਣੀਗੰਜ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਨਿਊਨਲ ਰਾਇਟ, ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ...

ਵਿਮਲ ਦੇਵ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਫਿਰਕੂ ਸ਼ਬਦ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਦੁੱਖ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਨਗਰ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਭਰਿਆ ਹੈ।"

ਰਾਣੀਗੰਜ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਆਸਨਸੋਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਿਆ ਕਰੀਬ ਸਵਾ ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਲੇ -ਮਿਲੇ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਇੱਥੇ ਦੂਜਿਆਂ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਲਾ ਖਾਣ ਰਾਣੀਗੰਜ 'ਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੰਨੀ ਇੰਡੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ-ਜਮਨਾ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਇਥੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ ਕਿ ਰਾਣੀਗੰਜ 'ਚ ਵੀ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਥੋਂ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕ, ਵਪਾਰੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਪਹਿਲੀ ਰਾਮਨੌਮੀ ਦੇ ਜਲੂਸ 'ਚ ਭੜਕਾਊ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ, ਦੂਜੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਂਭਣ 'ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣਾ।

ਰਾਣੀਗੰਜ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਖੇਤਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੰਗੇ ਰੋਕਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਰੀ ਹੈ। ਰਾਮਨੌਮੀ ਦੇ ਜਲੂਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੰਗਾ ਹੋਇਆ. ਪਿਛਲੇ 4-5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਰਾਮਨੌਮੀ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

"ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ 10-15 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਰਹਿਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਹੈ।"

ਖੇਤਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਦਾ...


...ੱਚ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਅੰਜਾਮ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਸੰਕੇਤਕ ਸਤਵੀਰ

6 ਸਤੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ੱਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੋਪੋਰ ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ਦ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਾ 370 ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ 70 ਦਿਨਾਂ ਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੜਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।''

''ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖ਼ੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।''

ਅਲਤਾਫ਼ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ''ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਹਟਾਈ ਹੈ, ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਉਧਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਦਰਵਿੰਦਰ ਰਾਣਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਅਮਨ ਪਸੰਦ ਲੋਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਅਮਨ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ।"

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੇਬ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਕਤਲ

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸੇਬ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪੀਟੀਆਈ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਮਲਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਸੰਜੀਵ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਹਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸ਼ਾਮ 7.30 ਵਜੇ ਵਾਪਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਚਰਨਜੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦਕਿ ਸੰਜੀਵ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਦੇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਦਿਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਕਾਰਡੀਐਕ ਅਰੈਸਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?

ਡਾਕਟਰ ਬੰਸਲ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਕਾਰਡੀਐਕ ਅਰੈਸਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਨਾ ਮਿਲ ਪਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

"ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੂਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਕਾਰਡੀਐਕ ਅਰੈਸਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।''

''ਇੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਥੱਕਾ ਕਾਰਡੀਐਕ ਅਰੈਸਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗੀ।

ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਉਥਰਾਜਨ ਅਜੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਨਹੀਂ ਹਨ

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਥੋੜਾ ਔਖਾ ਅਤੇ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਡਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸਾਹਿਤ ਵੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

ਉਥਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣਾ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਥਰਾ ਅਤੇ ਉਥਾਮਾ ਵੀ ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਭਣਾ

ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਕਲੌਤਾ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਈ ਅਤੇ ਰੀਮਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

"ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀ ਨੌਕਰੀ ਨੇ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਰਮਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਜ੍ਹਨ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਸੀ

ਰੀਮਾ ਦੇਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਪੰਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ।

ਉਥਾਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਈਏ।"

ਮੀਡਿਆ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ

ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਿਰਫ਼ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਗੀਆਂ

ਉਥਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੈ।"

ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹੋਣਾ ਕਾਫੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਡਿਆ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਰੁਚੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਕੂਲ ਗਏ...ਸਭ ਕੁਝ ਮੀਡਿਆ ਨੇ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।

ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਗਾਵ

ਹੁਣ ਭੈਣਾਂ ਇਹ ਹੀ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੀਆਂ।

"ਅਸੀਂ ਭਾਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਗ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚਲੀਆਂ ਜਾਈਏ, ਅਸੀਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਾਗੇਂ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।”

ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਓ ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਊਂਗਾ ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਲੋਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।”

“ਗਹਿਲੋਤ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸਚਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁੰਜੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਧੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੇ ਕਾਬਲ ਹਨ ਪਰ ਰਾਜਘਰਾਨੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਕਾਫੀ ਘੁੰਮੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫਰਕ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਹੈ? ਕੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ ਸਪਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਗੁਡਵਿਲ ਵੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਲਈ ਗੁਡਵਿਲ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਮਲਨਾਥ, ਦਿਗਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧਿਆ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰ ਟਰਾਅ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁਰਾਣੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਟਕਰਾਅ 2018 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।”

ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਕਿਉਂ?

ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰ ਯੂਥ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਹੁਣ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕੀ ਹੈ।''

"ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਫਿਰ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਟੀਮ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਵੇਂ ਹਨ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।”

ਵਿਵੇਕ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।”

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾਹਰ ਫੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਬਨਾਮ ਐੱਚਐੱਸ ਢਿੱਲੋਂ (1972) ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਅਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹੈ।"

"ਇਸ ਐਂਟਰੀ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਮਿਤੀਆਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਖੇਤੀ ਬਜ਼ਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਖਾਦ ਸਮਗਰੀ ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ-ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।"

"ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਖੇਤੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ, ਉਹ ਟ੍ਰੇਡ ਜਾਂ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਡ ਜਾਂ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰੇਡ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ 301ਏ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਘੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਕੀ ਸੰਘੀ ਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੈ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ?

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਘੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।"

"ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਘੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੂੰਦੀ। ਜੋ ਦੇਸ ਸੰਘੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੈਰ, ਹੁਣ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।"

"ਫਿਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ। ਜੋ ਕੌਮੀ ਮੁੱਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਸਥਾਨਿਕ ਮੁੱਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ।"

"ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਣਗੇ। ਪਰ ਜੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਸੰਘ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਦ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਸੰਘ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆਮਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸੰਘ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ ਤਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਤੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ੇ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

"ਰਾਜ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 14ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਕੀਟਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪੌਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 18ਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।"

"ਇੱਥੇ ਕਾਂਟਰੈਕਟ ਫਾਰਮਿੰਗ ਤੇ ਰਾਈਟ ਓਵਰ ਲੈਂਡ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ...


...ੱਚ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟੇਗਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ 'ਫਾਇਰ ਐਂਡ ਫਿਊਰੀ' ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੂਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕਰਾਜਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਦਕਿ 2000 ਅਤੇ 2007 ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਲੀਡਰ ਕਿੰਮ ਡੇ-ਜੌਂਗ ਅਤ ਰੋਹ ਮੂ-ਹਿਊਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

"ਇੱਕ ਕੌਮ, ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਇੱਕ ਖੂਨ"

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਆਗੂ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਤਦ ਜਦੋਂ ਕਿੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਭਿੜ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।

(ਲੇਖਕ, ਚੈਥਮ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਉੱਤਰਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ, ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਜਪਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਰਾਰ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

''ਬੱਸ ਰੱਟਾ ਮਾਰ ਲਵੋ ਤੇ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਦੇਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਲਾ ਪੈਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਾਲਾ।''

''ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਢਾਂਚਾ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਸੈਕਸ਼ੁਅਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸੈਕਸ ਛੱਡ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਤੱਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।''

''ਫੇਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਨਾਲ ਮਾਪੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਪੋਤੇ ਪੋਤੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਦਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਕਿੱਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।''

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।''

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੈਕਸ ਐਜੁਕੇਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ ?

''ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋਸਤ, ਅਡਲਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਜਾਂ ਪੋਰਨ ਵੀਡੀਓ।''

''ਪੋਰਨ ਕਾਫੀ ਹਿੰਸਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੈਕਸ ਤੇ ਪੌਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੌਰਨ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।''

''ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਨਕਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸੈਕਸ ਲਾਈਫ ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

''ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਈਮੋਸ਼ਨਲ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਇਕੱਲੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਣਚਾਹਿਆ ਗਰਭ, ਯੌਨ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।''

ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸੈਕਸ ਦਾ ਹਊਆ ਖਤਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ :

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚ ਸਾਰਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।"

"ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਉੱਥੇ ਸੂਟ-ਬੂਟ ਪਾਏ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ? ਆਓ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦੌੜੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਟਾਪਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।”

“ਸੇਸ਼ਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੌੜ ਸਕੇ।''

"ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਜੇ ਉਹ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟ ਦੌੜੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਲੈ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੰਜਨ ਪਹਿਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਲੋੜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਾਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਲਾਸ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਆਵੇ।''

80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਖ਼ੁਦ ਚਲਾਈ ਬੱਸ

ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੇਸ਼ਨ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਅਤੇ ਬੱਸ ਦੇ ਇੰਜਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਤਾਂ ਡਰਾਇਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕਰੋਗੇ?

ਸੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਸ ਡਰਾਇਵਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਗੋਂ ਬੱਸ ਦੇ ਇੰਜਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਫਿੱਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਲਿਆ।

ਟੀਐਨ ਸੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬੱਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਚਲਾ ਕੇ 80 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਲੈ ਗਏ।

ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜੀਆਂ

ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪੇਰੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਹਟਵਾ ਦਿੱਤੇ।

ਇਹ ਉਦੋਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੇਸ਼ਨ ਖ਼ੁਦ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਮੂਨਾ ਉਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਤਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

‘ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ’

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 30 ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 'ਚਮਚਿਆਂ' ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।''

"ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਵਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦਿਨ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।”

“ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਅਸੀਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।''

"ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠ ਕੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।”

“ਮੈਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਸਾਡੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਲਿਫਾਫਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ...


...ੱਚ ਹੁੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਰਭਰ 'ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਿਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਕਿਊਟੀਕਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਇਹ?

ਟੇਪਵਰਮ ਫਲੈਟ, ਰਿਬਨ ਵਰਗੀ ਸੰਰਚਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਟੇਪਵਰਮ ਦਾ ਆਂਡਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਤੜੀ 'ਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਅੰਤੜੀ 'ਚ ਹੀ ਰਹੇ, ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ੱਚਾਈ 'ਤੇ 75 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਸੀਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਬਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 1972 ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੱਥਾ ਉਦੋਂ ਠਣਕਿਆ ਜਦੋਂ 70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਮਰੀਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨ ਜੇ 9842 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਰਾਕੋਰਮ ਰੇਂਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਫੌਜ ਨੇ ਇੰਝ ਕਬਜ਼ਾਏ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਤਮਕਥਾ 'ਇਨ ਦਿ ਲਾਈਨ ਆਫ ਫਾਇਰ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਅਸੀਂ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਜਾਈਏ, ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ੀਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੁਰਗਮ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਉੱਥੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।”

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਮਈ ਨੂੰ ਜਾਈਏ। ਉਹ ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।”

ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਸੈਨਿਕ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਥੱਲੇ ਨਾ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕੀ

ਸੀਆਚਿਨ 'ਤੇ ਚੌਕੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ 30-40 ਡਿਗਰੀ ਹੇਠ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ।

ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨਮ ਸੈਡਿਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੋਰਖਾ ਸੈਨਿਕ ਦੀ ਐੱਚਏਪੀਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੈਲੀਪੈਡ ਤੱਕ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਸ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਪਰ ਪਾਇਲਟ ਕੁਝ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਹੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਣਗੇ।

ਨਿਤਿਨ ਗੋਖਲੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਬਿਓਂਡ ਐੱਨ ਜੇ 9842 ਦਿ ਸੀਆਚਿਨ ਸਾਗਾ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਥੱਲੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਟਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਹਰ ਦਿਨ ਗੋਰਖਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੈਲੀਪੈਡ ਤੱਕ ਲਿਆਉਂਦੇ।”

“ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਸਾਥੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬੰਕਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਫ਼ੌਜੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਜਿਊਂਦਾ ਹੋਵੇ।”

“ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਤੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੀ-1 ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਿਫਰੈਂਸ ਵਨ (ਪਹਿਲੀ ਪਹਿਲ) ਐਲਾਨ ਕਰਾਇਆ। ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ।''

'ਬਿਓਂਡ ਐੱਨ ਜੇ 9842 ਦਿ ਸੀਆਚਿਨ ਸਾਗਾ' ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਵਰਕ

ਲਾਸ਼ ਆਕੜਨ ਕਾਰਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ

ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਕੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਚੇਤਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉਂਜ ਵੀ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ...


...ੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਿਓ ਲੱਖਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪਾਉਣ ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲੈਣ ਵਰਗੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।''

ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਕਤ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਜਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਝਲਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੇਰੀ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ।''

ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ

"... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਮਾਂ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।''

ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣਾ ਹੁਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਨਾ ਤੁਰਨ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੇ ਤੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ।

ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੀਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ।

ਲੱਖਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਇੱਕਲਾ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਝੂਠੀ ਸ਼ੌਹਰਤ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚੇ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਸਹਾਰਿਆ ਦਰਦ ਅਤੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣ ਦੀ ਥਕਾਣ ਮੰਨੋ ਇੱਕ ਪਲ 'ਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ।

ਪਰ ਫਿਰ... ਫਿਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ਉਹ ਮਨਹੂਸ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਕੀ ਗਲਤੀ ਸੀ? ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੁੰਡਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ੈਤਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਸੀ।

ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਇਹ ਡਰ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਤਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਮੈਡਮ ਨੇ ਮੇਰਾ ਬੇਜਾਨ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਬਦਲਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਚ ਸਫਾਈ-ਭਾਂਡੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਵੱਡੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਨਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਦਤ ਪਾ ਲਈ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਚੈਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਕੀ, ਆਪਣੇ ਥੋੜਾ ਖਿਆਲ ਮੈਂ ਰੱਖ ਲਿਆ।

ਮੇਰਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਮੇਰਾ ਰਾਜ਼ ਹੈ। ਮਾਣ ਹੈ, ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਤਾਂ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਿਆ।

(ਇਹ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਿਵਿਆ ਆਰਿਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਔਰਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਚੇ ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਚਾਲੀ ਪੰਤਾਲੀ ਮਿੰਟ ਵੀ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਸਨ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਸਾਜ ਵਜੋਂ ਤਬਲੇ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਦੀ।"

"ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਵਾਦ ਸੰਦਾਂ ਤੇ ਨਾਲ ਸਟੀਰੀਓਫੋਨਿਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਨਾ

1979 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ 'ਕਮ ਅਲਾਇਵ' ਆਇਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੀਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ

ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਤਬਲਾ

1999 ਵਿੱਚ ਜਗਜੀਤ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਗਏ।

ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ ਵੀ ਗਾਏ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਬਲਾ ਵੀ ਵਜਾਇਆ।

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਿਤਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਸੱਦਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ।

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਜਗਜੀਤ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਜੀਤ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।"

ਸਾਜਿੰਦਿਆਂ ਦਾ ਆਰਾਮ ਤੇ ਸਨਮਾਨ

ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਸਾਜਿੰਦਿਆਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਸਤਿਆ ਮਰਨ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਿਸਟ ਦਮਨ ਸੂਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਜਗਜੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਚਾਹ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੂਟ ਵੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ।"

ਕਿੱਥੇ ਮਸ਼ਰੂਫ਼ ਹਨ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਆਲੀਆ ਭੱਟ?

'ਸੋਹਣਾ ਬੰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਕੁਤਕਤਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸੀ'

ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਰੇਕ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ

ਸਤਿਆ ਮਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ "ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੇਸ 'ਚ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘੋੜਾ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜੋਸ਼ 'ਚ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਚਿਲਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਜਦੋਂ ਤੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘੋੜਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੱਤਵੇਂ ਅਸਮਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਉੱਠੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੈਠ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਾਣਾ ਗਾਉਣ ਲਾਇਕ ਹੋਣ ਲਈ 4 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ।"

ਆਪਣਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ

ਦਮਨ ਸੂਦ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਮੇਰੀ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗਹਿਰਾਈ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰਨ ਸਿਗਰਟ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।

ਜਿਵੇਂ ਗਲੇ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੀਲ ਦੇ ਗਿਲਾਸ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਮ ਪੀਣਾ।

ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਜਗਜੀਤ ਬਾਰੇ...


...ੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਚੋਣਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲੜੀਆਂ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਥਿਤ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਜੱਦੀ ਨਿਵਾਸ ਉੱਤੇ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਬਿਓਰਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਖਤਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਿੰਨ ਪੰਨੇ।

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਪੰਨਾ

ਅਪਰਾਧੀ, ਅਫ਼ੀਮ ਅਤੇ ਆਈਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਇੱਕਠੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਦੇ ਗੈਂਗਵਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆ ਸੀ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਨਾਨੇ ਅਤੇ ਦਾਦੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਅਕਸ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਭਾਨਅੱਲਾਹ ਅੰਸਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਚਾਚਾ ਹਨ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਫ਼ਜਲ ਅੰਸਾਰੀ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੀ ਮੁਹੰਮਦਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 5 ਵਾਰ (1985 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ) ਵਿਧਾਇਕ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਅੰਸਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਦੋ ਮੁੰਡੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਅੱਬਾਸ ਸ਼ਾਟ-ਗਨ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਊ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੀ ਘੋਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਬਸਪਾ ਦੇ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਅਤੇ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਰਾਏ ਪੰਨਾ

1985 ਤੋਂ ਅੰਸਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹੀ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੀ ਮੁਹੰਮਦਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2002 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਨੇ ਖੋਹ ਲਈ ਸੀ।

ਪਰ ਉਹ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲੇ ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਮੌਕਾ-ਏ-ਵਾਰਦਾਤ 'ਤੇ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪਵਨ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਕੇ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ਼ ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਹਮਲੇ ਲਈ ਸਪੌਟ ਅਜਿਹੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਗੱਡੀ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਮੋੜਨ ਦਾ ਕਈ ਸਕੋਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੱਲ 6 ਲੋਕ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਏਕੇ-47 ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 500 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।"

ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਤਪਲ ਪਾਠਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰਬ ਦਾ ਬੰਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ 500 ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਹੱਤਿਆਰੇ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ- ਕਿ ਦੇਖੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਬਹੁ-ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਕਥਿਤ 'ਸੇਫ਼ ਜ਼ੋਨ' ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।"

ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੀਟ ਹਾਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਕਤਲਕਾਂਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ...


...ੱਛੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੂਗਲ ਦੀ ਮਾਲਕ ਕੰਪਨੀ ਹੁਣ "ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਨਾਕ" ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਗੂਗਲ ਦਾ ਸਰਚ ਇੰਜਨ

ਐਲਫ਼ਾਬੈਟ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਹੁਣ 'ਗੂਗਲ' ਹੇਠਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਚ, ਮੈਪਸ (ਨਕਸ਼ੇ), ਯੂ-ਟਿਊਬ, ਕ੍ਰੋਮ ਅਤੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਐਲਫ਼ਾਬੈਟ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੇਠਾਂ ਚਲਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ:

ਨਿਵੇਸ਼ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ?

ਕੰਪਨੀ ਗੂਗਲ ਵੈਂਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਕੈਪੀਟਲ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਸੇ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰੇਕ ਕਾਢ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੂਗਲ ਗਲਾਸ।

ਮਾਰਕ ਬਰਜਨ ਮੁਤਾਬਕ, "ਗੂਗਲ ਗਲਾਸ ਕਾਫੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਗੂਗਲ ਰਾਹੀਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੂਗਲ ਆਪਣੇ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਲੰਮੇ ਪੈਂਡੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ

ਕੀ ਕੋਈ ਗੂਗਲ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ?

ਬ੍ਰਾਯਨ ਵੀਜ਼ਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ, "ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਹਕ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।

ਪਰੰਤੂ ਮਾਰਕ ਬਰਜਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 10-20 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗੂਗਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਿਡਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। "ਗੂਗਲ ਨੇ ਇੰਨੇ ਕੁ ਸੀਖ਼ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭਖਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਤਾਂ ਕੰਮ ਆ ਹੀ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਜੀ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,  ''ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।"

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਕੋਟਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਵਧੀਕ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਚੇਤਨ ਸ਼ਰਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਬੰਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ’ਚ ਹੈ।

ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਲ਼ਾਟਮੈਂਟ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰੋ।

ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ - ਕੇਜਰੀਵਾਲ

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇ ਵੈਰਿਅੰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਮੌਜੂਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਲਈ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਗਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 2024 ਵਿਚ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2 ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਜਾਂ INSACOG ਨੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੇਤਾਵਨੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰੌਇਟਰਜ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ INSACOG ਦੀ ਫਾਈਡਿੰਗ ਖੁਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਰੌਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਰੂਚ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਰੂਚ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਤਾਂ 50 ਮਰੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਗ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਵਜੇ ਲੱਗੀ। ਬਾਕੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਛੇ ਵਜੇ ਤੱਕ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 18 ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਭਰੂਚ ਦੇ ਐਸਪੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਚੁਡਾਸਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 12 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸਾਹ ਘੁਟਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ 6 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੀਐੱਮ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁੱਖ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਈ ਹੈ।

4 ਮਈ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਬੰਦ

ਕੋਰੋਨਾਵਇਰਸ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਸੀ ਨਹੀਂ...


...ੱਠਣ ਲਈ ਉੱਚਿਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਆਜ਼ਾਦ ਆਰਥਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰੰਜਨ ਦਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 45 ਸਾਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਵਿਡ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਹੈ।''

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਯਾ ਰੰਜਨ ਦਾਸ਼ ਕਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 8.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਟਾਸਕ ਹੈ।

ਆਲੋਕ ਚੂੜੀਵਾਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪਥ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ''ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪੈਕੇਜ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਏ।''

ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਆਰਥਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਕੋਚ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਖਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਰੂੜੀਵਾਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵਿੱਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਚਕਰਵਰਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਬਸ ਖਰਚ, ਖਰਚ ਅਤੇ ਖਰਚ ਕਰੋ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਬਜਟ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ 2020 ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਪਤ ਸੁਸਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।''

ਚਕਰਵਰਤੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਖਰਚ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਮਾਰਟ ਖਰਚ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਖਰਚ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੀਏ, ਅਸੀਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਫੈਲਾ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਖਪਤਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕੀਏ। ਆਗਾਮੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਖਰਚ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪੈਕੇਜ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਕਦ ਵੰਡ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਪੈਕੇਜ ਸੀ।

ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਕਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵੀਂ ਤਰਲਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।

ਚਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਸਪਲਾਈ ਪੱਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਗ ਪੱਖ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਰਥਿਕ ਪੈਕੇਜ ਨੇ ਮੰਗ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਨਹੀਂ...


...ੱਡਾ ਇਕੱਠ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਭੇਜਿਆ ਜਾਏ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।''

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਦੇਨਜ਼ਰ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਤੈਅਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

ਖਾਣੇ ਦਾ ਕੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਖਾਣੇ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਸਤਾ ਆਟਾ, ਚੀਨੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ ਅਤੇ 5 ਗੋਦਾਮ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਲੇਗਾ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਸੌੜੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾਂਢਾ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁਰਸੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।

ਸਿਰਹੁੱਲੀ ਦਾ ਵੀ ਉਹੀ ਹਾਲ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਸਤ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ। ਪਿੰਡ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਚਾਨਕ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੇਪ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਹ ਵੀ ਦਰਭੰਗਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੋਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ।

ਜੋਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੀਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅੱਠਵੀਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਸੀ।

ਜੋਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਸਾਈਕਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਹ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਲਿਖਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਾਈਕਲ ਉੱਪਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡਾਰੂਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਸਾਈਕਲ ਵੀ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਤੁਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜੋਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, "ਦਰਭੰਗਾ ਦੇ ਡੀਐੱਮ ਐੱਸਐੱਮ ਤਿਆਗਰਾਜ ਨੇ ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਵਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਪਿੰਡ

'ਸਾਈਕਲ ਗੜ੍ਹ' ਬਣਿਆ ਸਿਰਹੁੱਲੀ ਪਿੰਡ

ਜਦੋਂ ਦਰਭੰਗਾ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਹੁੱਲੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਸਿਰਹੁੱਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸਾਈਕਲ ਗੜ੍ਹ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬਹਾਰਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਘੇ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ 30 ਸਾਲਾ ਗਣੇਸ਼ ਰਾਮ ਨੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਰ੍ਹਾਂਢੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।

ਗਣੇਸ਼ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਤਨਖ਼ਾਹ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਗਣੇਸ਼ ਦਸਦੇ ਹਨ,"ਟੈਂਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਪਰ ਕਰੀਏ ਕੀ? ਇੱਥੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰੋਟੀ ਦਾ ਹੀਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।"

ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਤਿੰਦਰ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਰ ਆਦਮੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ-ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਇੱਥੇ ਬਸ ਦਿਨ ਗਿਣ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਵੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਖਿਝੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਜਤਿੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਤਲਬ...


...ੱਡੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਜਾਮ ਕਰਕੇ ਸੈਨਾ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬੁਰਹਾਨ ਵਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬੁਰਹਾਨ ਵਾਨੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸੱਦਾਮ ਪੱਧਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਮੁਠਭੇੜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਹਿਮਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਅਹਿਮਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕੇ-47 ਫੜੇ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫਾਇਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਵੇਗੀ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਐਸਈਬੀ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ 118 ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 7 ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਕਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਸਈਬੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ  ਵਿੱਚ ਸਟਾਫ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਕਟਰ ਸਜੋਬਰਗ ਜੋ ਕਿ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਨਕਦੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੈਸ਼ ਆਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਾਪਸ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਵੇਗਾ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਰੈਸਟਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਕਦ ਲੈਣਦੇਣ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

23 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥਣ, ਅਗਾਤਾ ਓਲੇਕਸਿਅਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਦੀ ਮੁਕਤ ਸਮਾਜ ਬਣਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਦੀ ਵਰਤਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 24 ਸਾਲਾ ਮਿੱਤਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ꞉" ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕਾਰਡ ਔਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਨਕਦੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤੁਹਡਾ ਕਾਰਡ ਚੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬੀਮੇ ਨਾਲ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

"ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਕਦੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਤਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਰਾਹੁਲ ਸਿੰਘ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਚਾਹ ਖੁਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਠੀਕ 12 ਵਜੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਲੰਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਲਈ ਸੌਂਦੇ ਸਨ।"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਸੱਤ ਵਜੇ ਆਉਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ। ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸੀ।"

ਸਵਰਾਜ ਪੌਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ ਉਹ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਘੁੰਮ-ਫਿਰ ਕੇ ਸਮਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹਿੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਮੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਈ।

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਜਿਗਸ ਕਾਲੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਵਾਕ ਲਿਖਣੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਮੰਤਰ ਸੀ, "ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋਵੇ ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਲਿਖੋ। ਅੱਠ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਕ ਨਾ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਅੱਠ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੈਰਾ ਨਾ ਲਿਖੋ।"

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਦੀ ਦੋਸਤ ਹੁਮਰਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।"

"ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਰਸੋਈਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਹੁਮਰਾ ਦੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪੈਕ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

ਦਿਲ ਤੋਂ ਰੂੜੀਵਾਦੀ

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਪਰੋਂ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਦੀ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।"

"ਉਸ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਝਿੜਕਿਆ ਵੀ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਫੜੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ।  "

ਰਾਹੁਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰੱਬ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਕਟਵਾ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਰਸਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਸਮਝਦੇ ਸੀ।"

ਬਦਮਾਸ਼ ਅੱਖਾਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਸਨ।

ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਤੀਫ਼ੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰ-ਜਵਾਬੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜਵਾਂਦਿਲ ਬਣੇ ਰਹੇ।

ਜਦੋਂ ਉਹ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਹੁਣ ਵੀ...


...ੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮੇਰੇ ਟਵੀਟ ਦੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤ ਲਿਖਣਾ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨਾ - ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।''

ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 8 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਨਜਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਵਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਤੀਜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ। ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਨਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੇ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖ਼ਤੋ ਕਿਤਾਬਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਜਮਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੇਡਿਓ ਸੀਲੋਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰੇਡਿਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਜਿੱਤਦੀ ਵੀ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਸੈਮਸੇਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

Najma, who died in 2006, continued to love film throughout her life

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਜੋਨਸ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ। ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ।'

ਸੈਮਸੇਜ਼ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਟਵੀਟ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਰਕਾਈਵ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਜਮਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੈਮਸੇਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਸਿਮ ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ ਜਿਹਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਅਲਕਾਇਦਾ ਇਨ ਅਰੇਬੀਅਨ ਪੈਨੇਸੂਏਲਾ ਸੰਗਠਨ 2009 ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪਲਟ ਕੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਸਫ਼ਲਤਾਂ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।

ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਇਸ ਮੌਤ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ, ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਤ ਤੇ ਸਾਥੀ ਸੁਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਿਆਤੀ ਤਾਪਮਾਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਵੀਡੀਓ:ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ

ਵੀਡਿਓ: ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤੀ ਤਜਰਬੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣਗੇ

ਵੀਡੀਓ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹਨ ਹਦਾਇਤਾਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀਆਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਮੰਨਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਮਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਸਵਾਲ - ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਘਰੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇਗਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਬੁਰਾ ਹੈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ।

ਜਵਾਬ (ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ) - ਦੇਖੋ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਜਾਬ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਚੁੱਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ

ਜਵਾਬ (ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ) - ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸਵਾਲ - ਕੋਵਿਡ ਟੈਸਟ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭਰਮ ਹਨ

ਜਵਾਬ (ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ) - ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਅਸੀਂ 1500 ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੈਸਟ ਕਰਦੇ ਸੀ।

ਹੁਣ ਅਸੀਂ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਇਰੀ ਟੈਸਟ ਆਈਟੀ- ਪੀਸੀਆਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਨੂੰ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੈਪਿਡ ਐਂਟੀਜਨ ਟੈਸਟਿੰਗ (ਆਰਏਟੀ) ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਸਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਈਸੀਐੱਮਆਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 45 ਨਿੱਜੀ ਲੈਬ ਟੈੱਸਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਸੂਬੇ ਦੇ 600 ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਮੁਫ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਈ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਕੇਕੇ ਤਲਵਾੜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਪਲਿੰਗ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੇਕਰ ਸੈਂਪਲ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੈਂਪਲਿੰਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਰੰਤ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਇਰਸ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟੈਸਟ ਪੰਜ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਟੈਸਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ - ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਜਵਾਬ (ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ) - ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਸ ਪੰਜ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਪਟਿਆਲਾ, ਮੁਹਾਲੀ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। 80 ਫ਼ੀਸਦ ਕੇਸ ਇੱਥੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੂਜਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ...


...ੱਤਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਿੱਜੀ ਮੰਡੀਆਂ ਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ, ਸਮਝੋ ਪੂਰਾ ਮਸਲਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਖਰੀਦਣਗੀਆਂ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਮੰਡੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਬਕਾਇਦਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆੜ੍ਹਤੀਏ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮੰਡੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (MSP) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੂਬੇ 'ਚ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇਂਦਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਕ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹਰਜੀਤ ਮਸੀਹ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੀ ਇਰਾਕ ਜਾਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦੱਸੀ ਉੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਬਦਤਰ ਹਾਲਾਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੁਰਬਤ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਇਰਾਕ

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਐੱਸਆਈਐੱਸ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਇਰਾਕ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਹਰਜੀਤ ਨੂੰ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਵਰਗੇ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਨੌਕਰੀ ਮਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੱਤੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਰਜਨਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਉਹ ਪੀਸੀਆਰ (ਪੋਲੀਮਰੇਜ਼ ਚੇਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ) ਟੈਸਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੇ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ, ਇਹ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਸੈਂਪਲ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਸੈਂਪਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੱਕ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਘੰਟੇ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਮਰਸ ਤੋਂ ਸਬਕ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਗੇ ਚਿਓਲ ਕੋਨ ਲੈਬੋਰਟਰੀ ਮੈਡੀਸਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨਾ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਜੀਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੈਂਟ-31 ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਔਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਯਾਤਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

ਉਹ ਛਿਨਚੇਓਣਜੀ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਜੀਨਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਲੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਜਾਂਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਓਅ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿੱਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿੱਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪ੍ਰੋ. ਕੋਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ 98% ਹੈ। ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਇਸ ਦੇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਦੇਸ ਵਜੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।

ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਬੈਡ ਮਿਲਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਡੈਗੂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਰ ਹੁਣ ਡਾਕਟਰ ਸਮਝ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲੋਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਬਿਸਤਰਾ ਲੈਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੋਰੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡਾ. ਕਿਮ ਯੋਨ ਜੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਅਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਲੱਛਣ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

"ਸਾਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵੱਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ...


...ੱਪੋਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਨਿਓਕੋਰਟੈਕਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਹੜੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਲੀਪ ਸਪਿੰਡਲਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਹਿੱਪੋਕੈਂਪਸ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੇਤੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਸਡਬਲਯੂਐਸ ਦੌਰਾਨ ਹਿੱਪੋਕੈਂਪਸ, ਨਿਓਕੋਰਟੈਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਹਿੱਪੋਕੈਂਪਸ ਵੱਲੋਂ ਐਨਕੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਪਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਕਿ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਈਐਮ ਸਲੀਪ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ, ਸਿੱਖੀਆਂ ਗਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜੇ ਹਾਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤਾਲਮੇਲ

ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕਿੰਨੇ ਸਲੀਪ ਸਪਿੰਡਲਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਆਨੂਵੰਸ਼ਕ ਅੰਗ (ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੌਮਪੋਨੈਂਟ)ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੜੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਸੌਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਜਾਗਣਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੌਗਨੀਟਿਵ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਸਾਈਕਲਜ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮਾਈਕਲ ਡਲਬਯੂ ਯੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਈਕਲ ਨੂੰ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ 2 ਹੋਰ ਸਹਿ-ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲੌਕ ਜੀਨਜ਼ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਲਈ ਫੀਜ਼ੀਓਲੋਜੀ/ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯੰਗ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ- ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ- "ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੁੜ ਤੋਂ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।"

ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ 'ਚ ਵੀ, ਨਵੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲੰਬੀ ਨੀਂਦ ਆਲਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੁੱਟਵੀਂ ਨੀਂਦ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ- ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਕ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਖਰਾਬ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਪਰਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਲਾਹ ਕੁਦਰਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਡਾਰਕ ਸਾਈਕਲਜ਼ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਾਵਰ ਨੈਪਸ

ਬਾਲਗਾਂ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਕਾਡੀਅਨ ਤਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੌਰਟ-ਵੇਵ ਸਲੀਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ- ਇਹ ਇਕ ਕਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਐਨੀ ਛੇਤੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ।

ਬਾਲਗਾਂ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕੀਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਕਾਡੀਅਨ ਤਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ...


...ੱਪੜੇ ਬਦਲ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੋੜ ਕੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਮਰੀਅਮ ਨਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ "ਸਿੰਧ ਦੇ ਆਈਜੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉੱਪਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾਏ ਗਏ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਪੀਐੱਮਐੱਲ (ਐੱਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ੁਬੈਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਆਡੀਓ ਕਲਿਪ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸਿੰਧ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਪੁਲਿਸ ਦਾ "ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ" ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਜਨਰਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਿੰਧ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦਾਰੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਪੀਪੀ ਮੁਖੀ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਆਈਐੱਸਆਈ ਦੇ ਡੀਜੀ ਜਨਰਲ ਫ਼ੈਜ਼ ਹਮੀਦ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਬਿਲਾਵਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੰਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ"।

ਬਿਲਾਵਲ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲ਼ੋਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਉੱਪਰ ਗ਼ੌਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੋਰ ਕਮਾਂਡਰ ਕਰਾਚੀ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਜਨਰਲ ਬਾਜਵਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਨਾਲ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਿੰਧ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਆਈਜੀ ਸਿੰਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ 10 ਦਿਨ ਦੇ ਲਈ ਟਾਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਾਂਚ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ।"

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸਰਕਸ" ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੋ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਪੀਡੀਐੱਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੀ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰੀਅਮ ਨਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਉੱਪਰ ਤਨਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਜੋ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

"ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ...


...ੱਲ 6 ਫਿ਼ਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸੀਲੋਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਿਨਾਕਾ ਗੀਤ ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ 2 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਜਾਦੂ ਬਿਖ਼ੇਰਦੇ ਰਹੇ।

ਰਫ਼ੀ ਦੇ ਕਰਿਅਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਉਦੋਂ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ 'ਅਰਾਧਨਾ' ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚਕਾਚੌਂਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਰਡੀ ਬਰਮਨ ਨੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਬਣਨ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ।

ਇਲਸਟ੍ਰੇਟੇਡ ਵੀਕਲੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਰਾਜੂ ਭਾਰਤਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਅਰਾਧਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਫ਼ੀ ਹੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੀ।''

"ਜੇਕਰ ਐਸਡੀ ਬਰਮਨ ਬਿਮਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਆਰਡੀ ਬਰਮਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਸੰਭਾਲਿਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਘੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ

ਰਫ਼ੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ ਯਾਸਮੀਨ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ, ਸਿਗਰੇਟ ਪੀਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਪਾਨ ਖਾਂਦੇ ਸੀ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਧੋਤੀ ਕੁਰਤਾ ਹੀ ਪਾਉਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੱਟੀ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਟਰਾਊਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਘੜੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਂਸੀ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਲੰਡਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਏਟ ਕਾਰ ਨੂੰ ਤੋਤੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਂਗ ਹਰਾ ਰੰਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ 'ਤੇ ਬੈਲ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੰਡਨ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਗਏ

ਰਫ਼ੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਤੰਗ ਵੀ ਉਡਾਉਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੰਨਾ ਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤੰਗ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੀ। ਦਾਵਤ ਦੇਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਖ਼ਿਆਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਫ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਹੁਤ ਸਵਾਦ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਯਾਸਮੀਨ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਕੌਵੇਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਖ਼ਰਾਬ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇੱਥੋਂ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ।

ਫਿਰ ਉਹ ਯਾਸਮੀਨ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਦਾਲ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਚਟਨੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਰਫ਼ੀ ਬੋਲੇ,''ਚਲੋ ਲੰਡਨ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਵਜੇ ਸ਼ੋਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਵੇਂਟਰੀ ਵਾਪਿਸ ਆ ਜਾਵਾਂਗੇ।''

ਰਫ਼ੀ, ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਯਾਸਮੀਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਯਾਸਮੀਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਾਲ, ਚਾਵਲ, ਚਟਨੀ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਟਮਾਟਰ ਦਾ ਸਲਾਦ ਬਣਾਇਆ।

ਰਫ਼ੀ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਯਾਸਮੀਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਰਫ਼ੀ ਨੂੰ ਬੌਕਸਿੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬੌਕਸਰ ਸੀ।

1977 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਗਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਰਫ਼ੀ ਦੇ ਇਸ...


...ੱਲ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਉਧਰ ਜਾ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਰਾਜਾ ਕੇ ਐੱਸ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਖੇਡ ਕਲਚਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਕਲਚਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ,ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਹ ਸਭ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੀ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਖੇਡ ਕਲਚਰ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।''

ਰਾਜਾ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

16 ਲੱਖ ਰੁਪਏ, ਚਾਂਦੀ ਲਈ 11 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਲਈ 6 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਲਈ 1.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਚਾਂਦੀ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 75 ਲੱਖ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਨੂੰ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਰੌਚਕ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਮੁਜ਼ਹਾਰਾਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੋਧ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਕਲੌਜ਼ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਗ਼ਲਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਗਈ ਤਾਂ ਯਕੀਨਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅਸਲੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਚੌਧਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਭਰੇਗਾ। ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਜੀਵ ਬਾਲਿਆਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਭਾਸ਼ ਬਾਲਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਆਏ ਸਨ।

ਸੁਭਾਸ਼ ਬਾਲਿਆਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਘਰ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਸਵਾਗਤ ਕਰਾਂਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਕੱਢ ਦੇਣ ਕਿ 10-20 ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੀ  ਕਿਸਾਨ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਖ਼ਾਸਕਰ, 28 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਧਾਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਤਾਂ ਮਿਲ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਗਰਮੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਾਟ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਏਕਤਾ ਮੁੜ ਕਾਇਮ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਣਕਾਰਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜਾਟ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਏਕਤਾ ਦੇ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸੰਨ ਚੌਧਰੀ

ਸ਼ਰਦ ਮਲਿਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਾਟ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਹੀ ਲੋਕ ਦਲ ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ ਮੁਜ਼ਫ਼ਰਨਗਰ ਵਿੱਚ 29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਪੰਚਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਾ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਆਗੂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਆਪ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ।"

ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਹਿਜ਼ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵੀ ਹਨ।

ਭੈਂਸਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਤਪਾਲ ਮੁੱਛ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਛੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਅਤੇ ਨਰੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਡਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਚਾਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਟਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸਧ੍ਰੋਹੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਭੈਂਸਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਟੇਸ਼ਵਰ ਖਾਪ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਸੁਰਜਮਲ...


...ੱਲਿਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਜਿਸ ਦਾ ਹਰਜਾਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਗੁਆ ਕੇ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਜਸੂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਟ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੋਟ ਫ਼ੀਸਦ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਝਾਰਖੰਡ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚਾ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਜੇਡੀਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ

ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੋਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਉਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿਕਿਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕੇ।

ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੋ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਈਐਸਆਰ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਈਐਸਆਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਰਾਰੀ ਮਾਤ ਦੇ ਕੇ ਸਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਬਲਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਗੀ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵੀ ਸਫਾਇਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਮਤੀ ਦੋਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪਰਾਟੀਆਂ ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।

ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਾਵਿਡ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਮੁਨੈਤਰ ਕਡਗਮ (ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ) ਹੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਜੂਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ। ਹਲਾਂਕਿ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਉੱਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ, ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਥੇ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੂਪੀ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ?

ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸੂਬੇ ਸਿੱਕਿਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸਿਕਿਮ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ ਪਾਰਟੀ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਕਿਮ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਮੋਰਚਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈ।

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਹੌਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨਾ ਪਿਆ।

ਅਸਾਮ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿਕਿਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੂਰਬ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਮਨੀਪੁਰ, ਮੇਗਾਲਿਆ, ਮਿਜੋਰਮ, ਤ੍ਰਿਪੂਰਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਿਟਾਂ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ 1990 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2014 ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ...


...ੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾ ਰਹੇ।

ਟਰੰਪ ਖਿਲਾਫ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਜੇ ਟਰੰਪ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਤਾ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਪੱਖੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਕੀਤੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਹੁੜਦੰਗ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਰਟੀਕਲ ਆਫ਼ ਇਮਪੀਚਮੈਂਟ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਦਨ ਦੀ ਸਪੀਕਰ ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਟਰੰਪ ਫੌਰਨ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ...।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਦੱਸਿਆ।

ਟਵਿੱਟਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਟਵੀਟ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੱਲੋਂ ਰੈਫ਼ਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ

"ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਾਵਾਂ 'ਚ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 'ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ'। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਕਰੱਪਟ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਲਈ ਸਲਾਹ

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਫੈਜ਼ਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ 1999 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਉਹ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸਾਲ 2004 'ਚ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਵੋਟ ਪਾਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)