...ਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ।

ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਹਿਰੇਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਹਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਬਧੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਾਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਹਿਰੇਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਲੈ ਲਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਨੇੜੇ ਐਕਪ੍ਰੈਸਵੇਅ 'ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਦਾ ਸਟੇਰਿੰਗ ਜਾਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਉਹ ਗੱਡੀ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਰ ਲੈਣ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਕਾਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ਤਗਰਦ ਵਿਰੋਧੀ ਯੂਨਿਟ ਦੁਆਰਾ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਾਰੂਦੀ ਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?

ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਿਹੜੇ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਮਾਈਕਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਸਚਿਨ ਵਾਜ਼ੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਲੀਟ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਆਹੁਦੇ 'ਤੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਵਾਜ਼ੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।

13 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਫ਼ੈਡਰਸ ਜਸੂਸਾਂ ਨੇ ਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਸੂਸਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬਰਾਂਚ ਨਾਲ ਸਬਧੰਤ ਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟੋਏਟਾ ਐੱਸਯੂਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਜ਼ੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਸਫ਼ੋਟਕ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਐੱਨਆਈਏ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਜਿਸ਼ ਘੜਨ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਧਮਕੀਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਅਣਗਹਿਲੀ ਵਰਤਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹਿਰੇਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਕੋਰਪੀਓ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਹਿਰੇਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ

ਵਾਜ਼ੇ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹਿਰੇਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਸਚਿਨ ਵਾਜ਼ੇ ਕੌਣ ਹਨ?

ਸਚਿਨ ਵਾਜ਼ੇ ਸਾਲ 1990 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ।

ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ "ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ" ਟੀਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜੁਰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਵਲੋਂ ਡਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵਲੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਈਰਖਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮਈ 2004 ਵਿੱਚ ਹਿਰੇਨ ਨੂੰ 27 ਸਾਲਾ ਸੋਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨੋਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।...


...ਿਮਦ

ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਮੈਂ ਹਿੰਸਕ ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਦੱਬਵੇਂ ਰੂਪ 'ਚ ਰੋਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।

ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰੋਂਦਾਂ ਬੱਚਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਸਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸੰਗਲੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਜੋ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁ਼ਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਅਹਿਮਦ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਉਹ ਘਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਕੀਨ ਦਵਾਉਣਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮੈਂ ਸ਼ੇਖਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕੁੱਟ ਮਾਰ ਸਹਿੰਦਿਆਂ ਖ਼ਲਵਾਹ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਿਹਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਜਰ੍ਹਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਣ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾਇਆ।

ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ

ਹੱਜ ਅਲ-ਦਲੇ ਦੇ ਇੰਨਚਾਰਜ ਸ਼ੇਖ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮਤਭੇਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਖ਼ਲਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਿਆਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਬੂਤ ਲੈ ਕੇ ਅਰਬ ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਇੰਨ ਇੰਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜ਼ਰਨੇਲਿਜ਼ਮ (ਐਆਰਆਈਜੇ) ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਰਾਬਤਾ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਅਰੇਬਿਕ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ।

ਲੰਡਨ ਵਿਚਲੇ ਮੇਰੇ ਅਡੀਟਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਡਿਊਸਰ ਮਮਦੋਹ ਆਕਬਿਕ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੀਰੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੁਡਾਨ ਤੋਂ, ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅਰਬੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦੇ ਸਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਉਪ ਭਾਸ਼ਵਾਂ (ਡਾਇਲੈਕਟ)ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾ ਲੱਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਅਸਲੋਂ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਖ਼ਲਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਏ, ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਦਲੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਪਕਰਣ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ

ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸੁਡਾਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਸੁਡਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ ਹੈ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਹਾੜ, ਰੈੱਡ ਸੀ (ਸਮੁੰਦਰ)ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਪਾਟ ਮਾਰੂਥਲ। ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਕੋਈ 3ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਲ ਤਹਿ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ, ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਬੱਸ 'ਚ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।

ਸ਼ੇਖਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਂ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮਾਮਲੇ ਜਿਹੜੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਕਸਰ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਲਟਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ...


...ਿਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਦੀ ਦਰ ਡੇਢ ਫੀਸਦ ਰਹੀ ਹੈ।"

1100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹੁਣ ਬੈੱਡ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈੱਡ ਖਾਲ੍ਹੀ ਹਨ।"

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਅਨਲੌਕ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ। ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲੌਕਡਾਊ ਹੈ।"

"ਅੱਜ ਐੱਲ ਜੀ ਸਾਬ੍ਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਲੌਕਡਾਊ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕੁਝ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਬੜੀ ਮੁਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੀ ਪੱਖ ਹੈ?

ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਸਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ,"ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਨਿੱਤ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

24 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਿਜੇਵਰਗੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੀਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁਟ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ,"ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਫੈਲਾਈ ਹੈ। ਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਦੀ ਜੀ ਹਨ। ਕੀ ਚੀਨ ਇਸੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੀਨ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਤਾਂ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਇਹ ਅਪੀਲ

ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੋਂ ਜੀਐੱਸਟੀ ਹਟਾ ਦੇਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਕਰਨਾ "ਕਰੂਰਤਾ" ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20 ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗੇ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਟੀਕੇ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਖੁਰਾਕਾਂ ਲੱਗਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਹੋਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੇਸੀ ਵੈਕਸੀਨ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਦੋ ਟੀਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਜਾਰੀ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਟੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਧਾਰਥਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਨਗਰ ਦੇ ਸੀਐੱਮਓ ਸੰਦੀਪ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਐੱਨਡੀਟੀਵੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ...


...ਿਰ ਅਸੀਂ ਲੌਜ ਜਾਂ ਹੋਟਲ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਹਾਈਵੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਆਗਰਾ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਨੇੜੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਰੇਨਕੋਟ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।"

"ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਖਾਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਤਦ ਤਕ ਅਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਥੱਕ ਗਏ ਸੀ। ਪਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਂਸੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਪਰੀਖਿਆ 'ਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।

ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਝਾਰਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਧਨੰਜੇ ਨੇ ਹੁਣ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਡਾਨੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਫਲਾਈਟ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਧਨੰਜੇ ਨੇ ਹੁਣ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਡਾਨੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਫਲਾਈਟ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਡੀਐਮ ਨੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗਵਾਲੀਅਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਕੌਸ਼ਲੇਂਦਰ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖਾਣੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਐਤਵਾਰ (6 ਸਤੰਬਰ) ਨੂੰ ਸੋਨੀ ਦੀ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ (ਯੂ.ਐੱਸ.ਜੀ.) ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾ ਆਵੇ।

ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਕੌਸ਼ਲੇਂਦਰ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ

ਧਨੰਜੇ ਹਾਂਸਦਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਮਦਦ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਇਕੋ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਮਦਦ ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਘਰ ਤੋਂ ਲਿਆਏ ਪੈਸੇ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਰ ਦੌਰਾਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 4 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ 35 ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਈਆਂ ਸਨ।

ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ 244 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ

ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੀ ਪੰਜਾਬ, ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਕੀ ਮਹਾਮਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਰ ਪਾਸਿਓ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕੋਵਿਡ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ ਦੌਰਾਨ 244 ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਢਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿੰਨੇ ਅਜੇ ਇਨਸਟਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਪਛਾਣ ਹੈ?

ਇਹ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਜਾਵੇ?

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭੁਟਾਨ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੀ।

ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਮੀਟਿੰਗ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ.....

ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।'

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੰਮ ਲਈ?'

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤਾ, 'ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ...ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ।'

ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਹੀ ਲਹਿਜ਼ੇ 'ਚ ਕਿਹਾ, ਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ?'

ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ।

ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਖੁਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕਲੀ ਸਫਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਸਾਹਸੀ ਹਾਂ। ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਔਰਤ।

ਸਪੀਤੀ ਘਾਟੀ ਦਾ ਡਰਾਈਵਰ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਮਰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਮਜ਼ਾ ਆਇਆ। ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵਧੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹੋਟਲ ਛੱਡਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੁਝ ਹੋਰ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਚਾਹੀਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ?'

ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਗਿਗੋਲੋ (ਮੁੰਡੇ) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ!

ਇਹ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ 'ਟੈਗ' ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

(ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦਿਵਿਆ ਆਰਿਆ ਹਨ। ਔਰਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤਹਿਸੀਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਾਹ ਦਾ ਕੱਪ ਪੀਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।''

ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਬਾਦਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ

ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਖਾਸਕਰ 1989 ਦੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਦਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੋਣ ਨਾ ਲੜਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਮੁਕਤਸਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਮੀਰ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਦਲ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਹੋਈ ਸਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਰਿਕਾਰਡ, ਨਕਸਲੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ

ਬਾਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵੇਲੇ ਨਕਸਲੀ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 84 ਸਾਲਾ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਨ।

2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਮਿਲਣੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀਆਂ 2 ਵੱਡੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਤਾਂ ਸਾਂਤੀ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਣਵਾਇਆ। ਦੂਜੀ ਉਪਲਬਧੀ ਬਾਰੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੋਹੜਾ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਬਾਦਲ ਨੂੰ 5 ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇYouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਲਦੇ ਹਨ।

ਟੀਟੀਡੀ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ 74 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ 54,500 ਕਿਲੋ ਵਾਲ 37.26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਨਿਲਾਮ ਹੋਏ ਸਨ।

ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਟੀਟੀਡੀ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਲਾਮੀ ਅਤੇ ਵਾਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਟੀਟੀਡੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਟੀਟੀਡੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੁੰਡਨ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਟੀਟੀਡੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਿਤ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਟੀਟੀਡੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ

ਟੀਟੀਡੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਠੇਕਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟੀਟੀਡੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਤਾ ਲੱਗਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਟੀਟੀਡੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਲਿਆ ਹੈ।

ਟੀਟੀਡੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬੀ ਸ਼ਿਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰੇੱਡੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟੀਟੀਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਫੇਸਬੁਕ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਿਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੋਸਟ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟੀਡੀਪੀ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਂਧਰਾ ਜਯੋਤੀ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਆਂਧਰਾ ਜਯੋਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਐੱਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।"

ਉੱਥੇ ਸੀਪੀਐੱਮ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਟੀਟੀਡੀ ਠੇਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਟੀਡੀ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮੀ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੁੰਡਨ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਟੀਟੀਡੀ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।"

"ਪਰ ਬੀਤੇ 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਹੋਈ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਟੀਟੀਡੀ ਤੋਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਜਾਂਚ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਲਿਆ ਹੈ।"

ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਟੈਡ ਟੌਕ'  'ਚ ਰਿਤੂ ਕਰੀਧਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ 20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਹ ਅੱਜ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀਆਂ 'ਚ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ 'ਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਲਿਆਉਣੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕਸਬੇ ਦੀਆਂ ਪਰ ਜੇਕਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐੱਮ ਵਨੀਤਾ

ਐੱਮ ਵਨੀਤਾ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 'ਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਨੀਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

CEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ?

ਛੇਵਾਂ ਸਵਾਲ

ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੋਕਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਲਿਖੇ ਰਜਿਸਟਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਾਂਤਰਿਕ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪੁਜਾਰੀ ਜਾਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਵਰਗੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।

ਫੇਰ ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਪਲਾਟ ਵਿਛਾਏ ਗਏ ਹਨ?

ਸੱਤਵਾਂ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਤਾਂਤਰਿਕ ਜਾਂ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਰ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀ।

ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਛੱਤੇ ਉੱਤੇ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ  ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਗਿਆਰਵਾਂ ਸਵਾਲ

ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਤੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੁਰਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਨਰਾਇਣ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਸੁਜਾਤਾ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੱਤਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸਨ, ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਦੇਸ ਦੀ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਵਪਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਰਾਓ ਅਨਵਰ, ਬਾਰੇ ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਵਧੀਕ-ਨਿਆਇਕ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਈ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ

ਸਾਲ 2018 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਕੀਬੁੱਲ਼ਾਹ ਮਸੂਦ ਨਾਂ ਦੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ 'ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਝੂਠੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ ਮੂਵਮੈਂਟ (ਪੀਟੀਐਮ) ਨਾਂ ਦੀ ਮੁਨੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਭਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਸਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ

ਅਸਲ ਵਿਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਸਾਹਮਣੇ ਫੁੱਟਪਾਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਜੀ ਅਤੇ ਰੁੱਕ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਮੁੜ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਡੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਕੱਢ ਕੇ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਡੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੁਰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਖਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਔਟੌਪਸੀ ਲਈ ਭੇਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ੌਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ, ਗੱਡੀ 'ਚ ਸਵਾਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਗੱਡੀ-ਚਾਲਕ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ, ਇੱਕ 'ਵੌਂਟਿਡ ਟੈਰੋਰਿਸਟ' ਸੀ। ਬਾਕੀ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਕੋਲੇਟਰਲ ਡੈਮੇਜ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਾਇਆ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਾ ਬਸ਼ਰਤ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ 100 ਫ਼ੀਸਦ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ 'ਜਮਾਇਤ ਅੱਲ੍ਹ-ਏ-ਹਦੀਥ' ਦੀ ਯੂਥ ਇਕਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸਨ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੇ ਕਈ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸਮੂਹ ਬਣਾਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਮੂਹ।

ਪਰ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਸ਼ੌਕਤ ਜਾਵੇਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ "ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ" ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੁਫ਼ੀਆ ਸੂਚਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਠੋਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, "ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ...


...ਿਵੇਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਲਾਈ ਹੈ।

ਨੈਟਵੈਸਟ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ।

ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਨੈਟਵੈਸਟ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।

ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਹੂਲੀਅਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਉਪਕਰਣਾਂ (ਸਕੈਨਰਾਂ) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧੁਨਿਕ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਕੈਨਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਾਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਚੋਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸਵਰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਦ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਲਾਈਨਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।

ਯਾਸਮੀਨ ਮਸਰੱਤ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਟੈਲੀਫੋਨ ਲਾਈਨਾ ਠੀਕ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ।

ਬਹਾਦੁਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੁਫ਼ਤ ਫੋਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੰਧ 'ਤੇ ਨੋਟਿਸ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਛੋਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬਮੀਨਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ 75 ਸਾਲਾ ਪਿਤਾ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਲਈ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਮੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦ ਚਲਦਾ ਰਹੇ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਵੀਡੀਓ ਮੈਸੇਜ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੇ।"

ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ

ਜਿੱਥੇ ਚੈਨਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੰਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ 3-4 16 ਜੀਬੀ ਦੀ ਪੈਨ ਡਰਾਈਵਜ਼ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜ਼ਰੀਏ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਇਹ ਫੂਟੇਜ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਐਡਿਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰ 16 ਤੋਂ 20 ਸਫਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 6 ਤੋਂ 8 ਸਫੇ ਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਕਈ ਹਫਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ 10 ਕੰਪਊਟਰਡਜ਼ ਸਨ।

ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਬਰ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਫੋਟੋਆਂ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਗਏ।"

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਵੈਬਸਾਈਟ internetshutdown.in ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਸਾਲ 51 ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2011 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 170 ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਨੁਰਾਧਾ ਭਸੀਨ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣ ਖਿਲਾਫ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ'।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬੰਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦਿਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ...


...ਿਵੇਂ ਸਟਾਫ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ (ਪੀ.ਪੀ.ਈ.), ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਅਤੇ ਲੈਬ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੀਮਤ।”

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3 ਮਈ ਤੱਕ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਥਾਇਰੋਕੇਅਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵੇਲੁਮਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹੌਟਸਪੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ

ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂਚ

ਇਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਸਿਰਫ਼ ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"

ਪੈਸੇ ਕੌਣ ਭਰੇ?

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਸਾਰੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੇਹੇਜੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ "ਮੁਫਤ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਕੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

"ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਚੈਰਿਟੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।”

ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦਾ ਸਿਰਫ 1.3% ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲਈ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਬੀਮੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਚੇਨ ਨੇ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।

ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਣ।

ਬੇਸ਼ਕ ਘਰੇਲੂ ਕਿੱਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਸਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾ ਲਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਪੀ.ਪੀ.ਈ. ਸੂਟ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਪੂਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜੇ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਇਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਇਆ ਤਾਂ ਨਮੂਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਡਾ. ਬਰਾੜ ਅਨੁਸਾਰ, “ਇਹ ਖ਼ਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ, ਸ਼ਾਇਦ ਟੈਸਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।"

“ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਕਿੱਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਤੀਜਤਨ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫੜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਅਤੇ ਆਲੂਆਂ ਦਾ ਕੀ?

ਬੇਸ਼ੱਕ ਭਾਵੇਂ ਆਲੂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਲ ਵਧਣਗੇ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 2018 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਗਰਮ, ਗਰਮੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਲੂਆਂ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਕਮੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਆਲੂ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਵਿੱਚ 3 ਸੈਂਟੀਮੀਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਟ ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੂ ਦੇ ਪਰਾਠਿਆਂ ਦਾ ਜਾਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ...ਬਾਤ ਨਿਕਲੇਗੀ ਤੋ ਦੂਰ ਤਲਕ ਜਾਏਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਸ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਾ ਪਾਉਣ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਰਹੇ।

ਰਾਮ ਸੂਰਤ ਜਿਸ ਸਰੀਏ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਾ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 50 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ

ਰਿਪੋਰਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਨੀਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਤਬਕੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੀਵਿਤ ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਹੈਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੁਝ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

"ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਭੱਠਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਵਾਇਤੀ ਭੱਠਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

"ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਭੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਗ-ਜ਼ੈਗ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ 'ਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਰਵਾਇਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਕਿਵੇਂ ਭਰਨਗੇ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਧਰਨੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਡੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋਂ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।"

'ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਹੋਵੇ'

ਨਿਰਭਿਆ ਦੀ ਮਾਂ ਆਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 'ਪਿਛਲੇ 7 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਇੱਧਰੋਂ-ਉੱਧਰ' ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ 'ਨਿਰਭਿਆ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੌਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।'

ਆਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਪਰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਭਰੋਸਾ ਉੱਠ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਹੈ।''

''ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਦਾਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਜੋੜਨ ਲਈ ਲੈ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸਟਲ ਖੋਹ ਕੇ ਹੀ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪੁਲਿਸ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ।''

''ਮੇਰਾ ਡਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਇਹ ਚਾਹੁਣ ਲੱਗੇ ਪਏ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇੰਝ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਭਰੋਸਾ ਉੱਠ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਦਖਲ

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਚਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ 9 ਦਸੰਬਰ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਮਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਈ ਗਈ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਰਾਮ ਮੋਹਨ- ਬੀਬੀਸੀ ਤੇਲਗੂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ

ਤੇਲੁਗੂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਕਸਲਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਜੋ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਰੇਪ ਤੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਤਲ ਤੇ ਰੇਪ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਮਾਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹੱਲ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਸੀ।

ਪਰ 3 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ ਐਂਡ ਇਨਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸੇਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਰਵਰ ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰਜਿਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜੇਐੱਨਯੂ 'ਚ ਜਬਰਨ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਤੋੜਭੰਨ ਕੀਤੀ

ਜੇਐੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਾਮਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਐੱਨਯੂ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਹਿਸ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਲਈ।''

ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ?

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, "ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇਗਾ ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਹਾਦਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਐੱਨਯੂ ਕੈਂਪਸ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੀ ਸਬੂਤ ਹੈ।

ABVP ਦਾ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਏਬੀਵੀਪੀ ਨੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਫੋੜਿਆ ਹੈ।

ਏਬੀਵੀਪੀ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰੋਕਣ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਏਬੀਵੀਪੀ ਜੇਐਨਯੂ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੁਰਗੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਐਨਯੂਐਸਯੂ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਸਪਾਂਸ ਫੋਰਸ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਰਸ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀਮਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਫੋਰਸ ਨੇ ਕੁੱਲ 194 ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ 12 ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ 10,476 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 159 ਲੋੜ ਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ 24 ਘੰਟੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

'ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ ਤਾਂ ਗਲੇ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

ਸਵਾਲ: ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ?

ਜਵਾਬ: ਸਾਡੇ ਸਿਸਟਮ 'ਚ ਕਈ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੇਤਾ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ? ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਰੀਅਮ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਏ? ਜੇਕਰ ਮਰੀਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।"

"ਜਯੰਤ ਸਿਨਹਾ ਦਿਵਾ ਦੇਣ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਜੁਆਇਨ ਕਰਵਾ ਦੇਣ। ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾਂਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਜਯੰਤ ਸਿਨਹਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।"

ਵਕੀਲ ਸੰਜੀਵ ਅੰਬਾਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ

ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ 'ਤੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸੰਜੀਵ ਅੰਬਾਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਯੰਤ ਸਿਨਹਾ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੇਤਾ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਿਸੇ ਵੈਬ-ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਮੁੜ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਚੀਨ ਦੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਕੈਂਪ

ਕੌਣ ਹਨ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਇਹ 311 ਲੋਕ?

ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ 311 ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੇ ਹੋਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਾਕਾਕਸ ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਖ਼ੇਤਰ ਹੈ ਜਿਥੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵੀਗਰਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਵੀਗਰ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਿੱਖ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁਸਲਿਮ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਜ਼ਾਕਿਸ ਅਤੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ - ਘੁਸਪੈਠ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 'ਪੂਰਾ ਵੀਗਰ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ 'ਚ ਹੈ।'

ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ 'ਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਅਗਸਤ 2018 'ਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 'ਪੂਰਾ ਵੀਗਰ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ 'ਚ ਹੈ।'

ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਰੀਬ 10 ਲੱਖ ਲੋਕ ਹਿਰਾਸਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਰਾਸਤੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ QR ਕੋਡ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕੈਮਰੇ ਫਿਟ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਦੋਂ ਚਾਹੁਣ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰ 'ਚ ਕੌਣ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਾਲ 2015 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਤਬਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।

ਅਦਾਲਤ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਮਾਮਲਾ

ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੇਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੰਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈਲਾਂ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਇਸ 'ਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਬਰਗਾੜੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਨਾਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਕਿਸਾਨ ਧਰਨੇ ਦੀ ਜੋ ਹੁਣ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਖੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਧਰਨਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉੱਥੇ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, "ਕਾਂਗਰਸ ਉੱਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਬਾਅ ਸੀ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਸੀਬੀਆਈ ਕੋਲ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪੰਥਕ ਪਾਰਟੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬੇਅਦਬੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਮਿਆਜ਼ਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾ ਦੌਰਾਨ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖ਼ਮਿਆਜ਼ੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਜ਼ਰੂਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਹਾ ਤੇ ਹੋਰ ਭਟਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਹ ਤਲਾਸ਼ਦਾ ਰਿਹਾ।"

ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਯੂਪੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਜਾਮ ਲਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ ’ਤੇ ਕੀਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ

ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕੇਵਲ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।"

ਉੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਨਾਰਥਨ ਰੇਂਜ) ਐੱਸਐੱਸ ਯਾਦਵ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਖਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੈਨਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿਹਾ ਹੈ। ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੋੜਾ ਹੈ।"

ਯਮਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਜਿੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ ਅਸਦ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਅਸਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੋਲਡ ਵਾਰ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ

 ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਾਲਾ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਦਲ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਰਬ ਵੀ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੁੰਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਦਬਦਬਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਲੱਗੀ ਹੈ।

 ਇਰਾਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਬ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੀ ਇਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼!

ਐਂਥਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੰਗ ਛਿੜੀ ਤਾਂ ਇਰਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਜੋ ਜਾਏਗੀ।

ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇਨਰੀ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਂਥਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, "ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਜੰਗ ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਬਾਇਸ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਤਿਕੋਣੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਯੂਏਈ, ਮਿਸਰ, ਓਮਾਨ, ਜੌਰਡਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਖੜ੍ਹੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਰਾਨ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਰਗੇ ਦੇਸ ਹਨ।"

ਜੰਗ ਹੋਈ ਤਾਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ

ਐਂਥਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੰਗ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੀ ਇਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਫਿਲਹਾਲ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਮੈਰੀ ਕੋਲਿੰਸ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜੌਨ ਹੌਪਕਿੰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮੈਰੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਖਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਾਰਸ  ਦੀ ਖਾੜੀ ਸਥਿਤ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤੇਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਪਏਗਾ।

ਆਧੁਨਿਕ ਲੜਾਕੇ ਜਹਾਜ਼

ਅਮਰੀਕਾ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਏ। ਇਸ ਲਈ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।

ਮੈਰੀ ਕੋਲਿੰਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿਛਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।

ਕੋਲਿੰਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੌਜੀ ਤੈਨਾਤ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ F-22 ਵਰਗੇ ਅਤਿ ਆਧੁਨਿਕ ਲੜਾਕੇ ਜਹਾਜ਼...


...ਿਹਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਇਸ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 2006 ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਤ ਗਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਝੱਬਰ ਵੀ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਧਰਨਾਕਾਰੀ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿਨ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸੰਗਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।  ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਜਖਮੀਂ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੀ ਉਹਦੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ।ਜਦੋਂ ਉਹਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਪਰਚਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਗੂ ਬਿੱਕਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜਗਮੇਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ

ਜਦੋਂ ਮਾਮਲਾ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਟਿਆਲੇ ਫਿਰ ਪੀਜੀਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।"

'ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ'

ਪਿੰਡ ਦੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗ਼ਰੀਬ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਹਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਕੁੱਟਮਾਰ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਲਿਤ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਣਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੱਟ,ਬ੍ਰਾਹਮਣ,ਸਰਦਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ

ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੱਟ,ਬ੍ਰਾਹਮਣ,ਸਰਦਾਰ ਸਾਰੇ ਜਨਰਲ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਇਕੱਲੇ ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਪੱਖ਼

ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਚੰਗਾਲੀਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਲਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਐੱਸਸੀ ਐੱਸਟੀ ਐਕਟ, ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਰਚਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਲਹਿਰਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਐਸਪੀ ਡੀ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਰਿਮਾਂਡ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਟਮਾਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ...


...ਿਹਾਇਸ਼ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਸੇ ਘਰ 'ਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।

ਪੀਐਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਕਈ ਦਫਤਰ ਹਨ

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੋਹਨ ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਤਿੰਨ ਬੰਗਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾ ਬੰਗਲਾ ਬਾਅਦ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਮਲੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਗੌਤਮ ਭਾਟੀਆ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ।" ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹਿਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਘਰ?

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਐਮ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਸਹੀ ਜਗ੍ਹਾ' 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਹਿਤਰ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸੌਖੀ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਹੋਵੇ।"

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਦੂਰੀ 300 ਮੀਟਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ "ਘਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪੀਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਨਿਕਲਣ ਤਾਂ ਸੜਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਨੌਬਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਮੋਹਨ ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਹਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੀਐਮ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 100 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਟਾਫ਼ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਦਿਨ 300 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫਾਈਲਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।"

"ਉਹ ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਡੇਂਸ਼ੀਅਲ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਜਾਂ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ।"

"ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਛਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਘਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੋਦੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਾਵਰ ਕੌਰੀਡੋਰ (ਗਲੀਆਰੇ) ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਬਦਲਾਵ ਵਿਖਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਘਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ/ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਬਦਲਾਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਢਾਂਚੇ 'ਚ ਕੀਤੇ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਰਾਜਪਥ ਦਾ?

ਰਾਜਪਥ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੈਂਡਲ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਗ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਰਹੇਗਾ ਪਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਭਵਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨਾਰਾਇਣੀ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲੈਣਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਆਰਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਫ਼ਾਰ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਣਗੇ।

ਇਹ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਅਸਥਾਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਚੱਲੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ?

ਸੰਸਦ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਕਰੀਬ 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ

ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਪਾਲਿਸੀ...


...ਿੰਗ ਕਰਦੇ ਪੁਤਿਨ

ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ: ਜਾਸੂਸ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੱਕ

ਮਾਚੋ ਮੈਨ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਅਕਸ ਵਾਲੇ ਪੁਤਿਨ

ਪੁਤਿਨ ਮਾਚੋ ਮੈਨ (ਮਰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਕਸ) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਉਡਾਉਂਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ। 2011 ਵਿੱਚ ਬਾਇਕਰਸ ਫੈਸਟਿਵਲ ਵਿੱਚ ਪੁਤਿਨ ਸਪੋਰਟਸ ਬਾਈਕ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।

ਦਿ ਨਾਇਟ ਵੁਲਫ ਬਾਇਕਰਸ ਗੈਂਗ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕਰੀਮਿਆ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਅਮੂਰ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਪੁਤਿਨ ਦੀਆਂ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਘਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਦੋਂ ਵਧੀ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹੇ ਮਿਖਾਇਲ ਖੋਡੋਰਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਨਾਲ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 2006 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੇ ਅਲੈਕਜ਼ੈਂਡਰ ਲਿਟਵਿਨੇਨਕੋ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਏਜੰਟਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੰਘ ਚਕਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਵਾਅਦੇ ਵਫ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਨਾਅਰਾ 'ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ' ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ 'ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ' ਤਹਿਤ ਵਾਇਰਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਾਅਦਾ-4

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ

ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਰਟ ਫੌਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਫਾਰਮ ਭਰਵਾਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੀ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। 2017 ਦੇ ਬਜ਼ਟ ਵਿਚ ਪੈਸਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਪੋਲ-ਖੋਲ੍ਹ ਰੈਲੀਆਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣਾ ਪਿਆ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਮਾਇਨਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਜਲੰਧਰ ਤੇ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜੜ ਪੈ ਗਈ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਤਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਸਣੇ 11 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਉਣੀ ਪਈ।

ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁੰਡਾ ਟੈਕਸ ਕਿਵੇਂ ਵਸੂਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਆਪੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੇਬਲ ਵੀ ਉਂਝ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਤੇ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ। ਜੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮਾਫੀਆ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਯੂਥ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਕੇ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਈ ਹੈ।

ਵਾਅਦਾ-7

ਬੇਘਰੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰ

ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮਕਾਨ ਤੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ।

ਵਾਅਦਾ-8

ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵੀ ਖਿਆਲ

ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਆਗੂ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਸਕੌਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਠੇਕਾ ਭਰਤੀ ਬੰਦ ਕਰਨ, ਕੱਚੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਕਰਨ , ਖਾਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਭਰਨ, ਬਕਾਇਆ ਭੱਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਡੀਏ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਅਦਾ ਕਰਨ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਵਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ । ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਬਕਾਏ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਕਿਸ਼ਤ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਗੈਰ- ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੰਮ ਲੈਣ ਵਰਗੇ ਵਾਅਦੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਵਾਅਦਾ-9

ਆਟਾ-ਦਾਲ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਤੇ ਚਾਹ

ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਰਣਜੋਧ ਔਜਲਾ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੱਕਾਰੀ ਆਟਾ - ਦਾਲ ਸਕੀਮ ਨਾਲ ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਲ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਚਾਹਪੱਤੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ ਹੈ।

ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ 1500 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ 500 ਰੁੱਪਏ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ। ਅਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਧਵਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ 500 ਤੋਂ...


...ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਓਨੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਗੁਆਚ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਗੁਆਚ ਜਾਣਗੀਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਵੰਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾਂ ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਥੱਕ ਚੁੱਕਿਆ ਦਿਮਾਗ ਇਹ ਮੋਹਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

)

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਠਹਿਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਤਬੀਅਤ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਇਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ - 'ਘੱਟ-ਘੱਟੋ ਪ੍ਰੋਨ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਤਾਂ ਕਰ ਲਓ।'

ਪ੍ਰੋਨ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਢਿੱਡ ਦੇ ਭਾਰ ਉਲਟਾ ਪੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੋਨ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਹੋ।

ਮੈਂ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ।

ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਆਪਣੇ ਬੈੱਡ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਉਮੀਦ ਲਈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਕੱਲਾ...

'ਤੁਮੀ ਤੋ ਆਮਾਰ ਮਾਂ…' ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੜਖੜਾਹਟ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

(ਡਾਕਟਰ ਦੀਪਸ਼ਿਖਾ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ICU ਡਾਇਰੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਹਾਣੀ 4 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।)

(ਸੀਰੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ: ਵਿਕਾਸ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ, ਚਿੱਤਰ-ਪੁਨੀਤ ਬਰਨਾਲਾ)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਬੰਧਿਤ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਜਾਂ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕਮਰ ਆਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸ਼ੂਰਾ ਕੌਂਸਲ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਹੈ। ਇਹ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਬਾਰ ਸ਼ੂਰਾ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਂਸਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਂਸਲ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦਬਾਅ ਸਮੂਹ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਉਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਨ।

ਆਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਤਰ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮੁਲਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਵਰਗ ਕਾਫ਼ੀ ਲਿਬਰਲ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਤਰ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।''

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਤਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਨਿਪਟਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੱਦ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਤਰ ਨੇ ਇਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਕਟ ਬੇਹੱਦ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਕਿਰਤ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਸਨ।''

ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਕਤਰ ਦੀ ਸ਼ੂਰਾ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਕਤਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ

ਸੁਧਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਭਾਰਤੀ

ਕਤਰ ਲਈ ਪਿਛਲੇ 30-35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਤੇ ਰਿਕਰੂਟਮੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅੰਜੁਮ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤਹਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦੀ ਸਾਹ ਲਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।''

ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਸ਼ੂਰਾ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਿੱਦੀਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਪਾਂਸਰਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕਫ਼ੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕੋਲ ਜਮਾਂ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਤਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ 50,000 ਰਿਆਲ (1 ਰਿਆਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਲਗਭਗ 20 ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲਈ ਕਤਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰ ਦਾ ਦਸਤਖਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਪਿਛਲੇ 30-35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਕਤਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਰੂਟਮੈਂਟ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਆਫ ਸਪਾਂਸਰ ਯਾਨੀ ਦੂਜੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ...


...ਿੰਦੁਤਵ ਵਿਚਾਰਾਧਾਰਾ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸਥਆਨਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10-12 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵਿੰਡਬਨਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਤਵ ਦੱਖਣੀਪੰਥੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ।

ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਗਮੇਕਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ, ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਸਕੂਲ ਹਨ।

ਕੋਚਿਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਅੰਦਰ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨ 'ਤੇ ਵੀ।

ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਭਗ ਖਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਈ. ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਪੱਪਣ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਈ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ

ਪੱਪਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡਾ ਅਸਰ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ।"

ਕੀ ਹੈ ਖ਼ਾਸ ਰਣਨੀਤੀ

ਸਿਆਸੀ ਮਹਾਰ ਜੀ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁਮਤ ਵੋਟ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਓ ਰਾਜਾਗੋਪਾਲ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਾਰਟੀ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੀ ਬਦਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੋਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਰਿਹਾ, ਇੱਕ-ਦੁੱਕਾ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।"

"ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ (ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ) ਬਹੁਮਤ ਸੀਰੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦ ਹੈ।"

"ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਈ ਫਿਰਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰ ਫਿਰਕਾ ਉਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰੇ। ਜੈਕਬਾਈਟ (ਜੈਕਬਵਾਦੀ) ਫਿਰਕਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜ਼ਰੂਰ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਗੱਲ ਬਣੀ ਨਹੀਂ।"

ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂਡੀਐੱਫ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਡੀਐੱਫ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ ਹਾਵੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਝੁਕਾਅ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ...


...ਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਕਸਾਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਮੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।"

ਮੌਤ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਅਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅਲਹਿਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਾਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਕਸਾਬ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ

ਪਰ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੈਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਇਰਲੈਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।

ਜਦੋਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੇ।

ਉਸ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਐਂਟੀ ਟੈਰੇਰਿਸਟ ਸੁਕਾਇਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੇਮੰਤ ਕਰਕਰੇ, ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਸ਼ੋਕ ਕਾਮਟੇ ਅਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਿਜੇ ਸਲਾਸਕਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

1988 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲਾਸਕਰ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਜਾਧਵ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੇ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।

ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਮੋਢੇ 'ਚੋਂ ਪੰਜ ਗੋਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 7 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਜਾਧਵ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਬੰਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਮੁਖ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜੱਜ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।

ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੁਣੇ ਦੀ ਜੇਲ 'ਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਈਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਰੁਣ ਜਾਧਵ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ। ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਦੋ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪੀੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਸੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ 'ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ 10 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਗੇਟਵੇ ਆਫ ਇੰਡੀਆ...


...ਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਮੌਤਾਂ 29 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੱਛਲ ਅਤੇ ਟਾਂਗਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

30 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਮੁੱਛਲ 'ਚ ਦੋ ਹੋਰ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਟਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਅੱਜ, ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇੱਕ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਨੰਗਲ ਜੌਹਲ ਅਤੇ ਬੱਲੋਵਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਮੁੜ ਮੌਤ ਬਣ ਕੇ ਆਈ।

ਇੱਥੇ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੰਨਾ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਊਰਜਾ ਕਿੰਨੀ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨੱਚਣ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਮਗਰੋਂ।

ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸਾਲ 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਵਧੇਰੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਾਦਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸਤਾ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਪਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਮਾਦਾ ਆਪਣੇ ਆਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਜੋ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਸਿਰਜੀ ਹੈ ਉਸ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਹੈਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਦੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਅੰਡਾਣੂ ਦਾ ਘੇਰਾ 0.12 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਆਂਡਾ ਦਾ ਘੇਰਾ 55 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਆਂਡਾ ਵਿੱਚ ਭਰੂਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਭਰੂਣ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਚੂਜ਼ੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੂਚਿਆਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਵੀ ਆਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਆਂਡਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦੇ ਭਰੂਣ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਇਹ ਆਂਡੇ ਵਿਚਲੇ ਪੋਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਖੋਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨੇਪਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤੁਰ ਮੁਰਗੀ ਦਾ ਆਂਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਆਂਡਾ ਦੇਖਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਖੁਰਦਬੀਨ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਾਲ 1994 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਦੂਸਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਂਡਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਸੂਖਮ ਆਂਡਿਆਂ ਬਾਰੇ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਆਂਡਾ ਇੱਕ ਮੱਖੀ ਸੈਲਮੈਲਿਸ ਪੁਲਾਟਾ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ 0.027 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਅਤੇ 0.02 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਛੋਟੀਆਂ ਪਰਜੀਵੀ ਫੇਅਰੀਫਲਾਈ ਦੇ ਆਂਡਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਮ ਕਰਕੇ ਮਹਿਜ਼ 0.5 ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਂਡੇ ਸੂਖਮ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਅਰਥ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੂਲ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।


...ਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਮਊ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਊ ਦੇ ਹਾਜੀਪੂਰਾ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 144 ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਜੀਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਜਾਮੀਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਧਾਰਾ 144 ਵੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੇ।"

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਦੇ ਦਾਰੂਲ ਉਲੂਮ ਨਦਵਾ-ਤੁਲ-ਉਲੇਮਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਮਊ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਨੈਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸਾਮ 'ਚ CM ਪ੍ਰਫੂਲ ਕੁਮਾਰ ਮਹੰਤਾ ਨੇ CAB ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਅੰਦਲੋਨ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਕਿਹਾ

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਆਲ ਅਸਾਮ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ (ਆਸੂ) ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਐਨਡੀਏ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਅਸਮ ਗਣ ਪਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਉਸਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੰਸਕ ਵੀ ਹੋਈ। ਪਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਵਾਲਟਰ ਵਾਲੇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੜਕ 'ਤੇ ਉਤਰੇ

ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਪਤਾ ਹੈ?

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਿਲਡੈਲਫ਼ਿਆ ਦੇ ਕੋਬਸ ਕ੍ਰੀਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੁਲਾਰੀ ਤਾਨਿਆ ਲਿਟਲ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਦੀ ਪਛ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਰ, ਉਹ ਬਾਈਪੋਲਰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋ ਬਾਈਡਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹਣਗੇ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।

ਫ਼ਿਲਡੈਲਫ਼ਿਆ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਬੁਲਿਟ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੰਸਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਗਿਰੀਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ''ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ'' ਕਿਹਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ

ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ JNU ਕੈਂਪਸ 'ਚ 50 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਵੜ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਡਾਂਗਾਂ ਸਨ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਅੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਗਾਂ-ਸੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਮੂਕ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥੋਪਾਈ ਹੋਈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਮ 4.30 ਵਜੇ ਰਜਿਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਡਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਾ ਬੈਠਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਿੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵੱਧਦੇ ਹਨ।"

ਪਰ ਰੂਬਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਹਮ ਉਮਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਸਮ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਛਾਤੀ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਲੈਕੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਹਸਮ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਬੱਚੀ ਅਲੀਸ਼ਬਾਹ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਈ-ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 2013 ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਰਭਪਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਗਰਭ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।"

"ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੱਚਾ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।' ਮੇਰੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਦੁਬਿਧਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਸੀ।"

ਪਰ ਇਨਾਰਾ ਦਾ ਵੀ ਜਨਮ ਆਈ-ਸੈੱਲ ਡਿਸਆਰਡਰ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ।

ਰੂਬਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, "ਮਾਂ ਬਣਨ 'ਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਗਰਭ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਚਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਦਰਦ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।"

ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਨਾਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਰੌਇਲ ਇਨਫਰਮਰੀ ਤੋਂ ਯਾਰਕ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ) ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

"ਯਾਰਕ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾਈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਮੇਰੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਰੂਬਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਛੇ ਵਾਰ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਨਾਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰੂਬਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਮੇਰਾ ਆਖਰੀ ਗਰਭਪਾਤ ਇਨਾਰਾ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹਾਂ।"

ਰੂਬਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਾਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬਦਨਸੀਬੀ ਅਤੇ ਕਜ਼ਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣਾ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬਿਮਾਰ ਅਤੇ ਅਪਾਹਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਤਾਂ ਰੂਬਾ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੇ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਸਨ।

ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, "ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹੁਣ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੱਚਾਈ ਹੋਵੇਗੀ...


...ਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 59, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 60 ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 38 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤਾ।

ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਿਹਾ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ।

ਪਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਦਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ।

ਗਯਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਬਾਬਤ 'ਐਡਮੋਂਟਨ ਜਰਨਲ' ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, "ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੋਠੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰੌਸ਼ਨਦਾਨ ਸੀ।"

ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਟਾਡਾ ਤਹਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸ਼ੱਕੀ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਅੱਤਵਾਦ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਇੰਤਹਾਪਸੰਦੀ, ਮਾਓਵਾਦ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਲਿਟੇ ਤਹਿਰੀਕ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ/ਕਾਰਕੁਨ ਹੋਣ ਬਾਬਤ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਨਪਾਲ 1988 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਧੁਰੀ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ।

ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਗਰਾਮ ਮੰਚ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਏ ਸਨ।

ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਗਰਾਮ ਮੰਚ ਦੇ ਆਗੂ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਮਰਜੀਤ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਨਾਮ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, "… ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੱਟੜ-ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਪੈਰਾਂ ਥੱਲਿਓ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕੀ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲਿਓ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਛਪੀ ਸੀ।"

ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਦੀ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਕੋਲ ਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਸੀ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰਜੀਤ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਜੀਜਾ ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਚਾਰਾਜੋਈ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਦਰਸ਼ਨਪਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਯਾਦ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੈਥੋਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।"

ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਭਵਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।

ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ

ਲੋਕ ਸੰਘਰਾਮ ਮੰਚ ਦੇ ਆਗੂ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਨੂੰ ਇਲਾਕਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਨਾਮ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਤਰਜਬੇ ਵਾਲੇ ਖੱਬੀ ਪੱਖੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ।

ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਕੁਝ ਜਾਣੂ ਉਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ  ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭੇਜਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।"

ਟਾਡਾ ਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਹਕੂਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਯਾਦਵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹਕੂਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਾਡਾ ਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮਿਲੇ।

ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਤੇ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਯਾਦਵ...


...ਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਧਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ 'ਮੋਨੋਕਲਚਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ?

ਸਾਲ 2017-18 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਿਕ 'ਮੋਨੋਕਲਚਰ' ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਦ ਪਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਸਲਾਂ 'ਤੇ ਫਰਕ ਘੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ 2.25 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ, ਮੱਕੀ, ਦਾਲਾਂ, ਔਇਲਸੀਡ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਘੁੰਮਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਤਾਂ 15 ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧ ਜਾਣਗੀਆਂ।

70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਗਭਗ 66 ਫੀਸਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਬਾਕੀ 34 ਫੀਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ 2020 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਦੇ 90 ਫੀਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਹੀ ਖੇਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਘੁੰਮਣ ਇਸ ਲਈ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ-ਝੋਨਾ ਉਗਾਉਣਾ ਫਾਇਦੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਲੱਗਿਆ।

ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੁਆਲਿਟੀ ਬੀਜ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਜ਼ਰੀਏ ਫਸਲ ਦੇ ਭਾਅ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤੇ, ਐੱਫਸੀਆਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤੀ, ਮੰਡੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਅਲੱਗ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਰਹੀ ਸਹੀ ਕਸਰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤਾਂ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਉਗਾਉਂਦਾ?''

ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਚਕਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ?

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, 1986 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦੋ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐੱਸਐੱਸ ਜੌਹਲ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 1600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜੌਹਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਮਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅੇੱਸਐੱਸ ਜੌਹਲ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ''ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ  ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਔਇਲਸੀਡ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹੀ ਪੈਸਾ...


...ਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਕੁਝ ਜੋੜ-ਘਟਾਓ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਪਗ 500 ਰੁਪਏ ਵੀ ਖਰਚੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕਰੀਬ 7500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਕੈਨੇਡਾ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਸਾਊਥ ਅਫਰੀਕਾ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ  ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਪੈਕਜ ਵੀ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੰਬੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟੇਅਰ ਸੀ।

ਬਹਿਰਹਾਲ, ਕੁੰਭ ਵਰਗੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਭਾਵੇਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਪਰ ਜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਖ਼ਰਚ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਡੂ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਮਿਸ਼ਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਨਾਲ ਇਸਰਾਇਲ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉੱਥੇ ਵਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।''

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ 'ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਹਿਮਤ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।

ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇਸਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ ਇਸ 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਹਨ

ਇਹ ਨੀਤੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ ਜਾਂ ਨਾਕਾਮ?

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ 'ਤੇ ਹਰੇਂਦਰ ਮਿਸ਼ਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜੇਕਰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਰਾਇਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਇਸਰਾਇਲ ਨੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਵੀ ਸੀ।''

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ 'ਤੇ ਹਰੇਂਦਰ ਮਿਸ਼ਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਗਾਜ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 8,000 ਯਹੂਦੀ ਵੀ ਵਸਣ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸਰਾਇਲ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜਿੱਥੇ ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 20 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ਵੀ ਹਨ।''

''ਇਸਰਾਇਲ ਨੂੰ ਇਹ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 8,000 ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਇਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਲਾਕਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।''

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸਰਾਇਲ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿਨੇਵਾ ਸੰਧੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਰਾਇਲ ਇਸ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਿੱਚ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦਿਮਿਰ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਜਵਾਈ ਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਸ ਖੁਲਾਸੇ ਨਾਲ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਭਾਵੇਂ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਝੂਠੀ ਖ਼ਬਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਖੁਲਾਸੇ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਏ?

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁਲਾਸੇ ਐੱਪਲਬਾਏ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਬਰਮੂਦਾ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਬਚਾ ਕੇ ਦੇਸ ਤੋਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ ਐਂਡ ਵਨ ਪਰਸੈਂਟ ਦੀ ਲੇਖਕ ਬਰੁੱਕ ਹੈਰਿੰਗਟਨ ਮੁਤਾਬਕ ਆਫਸ਼ੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ 1% ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 0.001% ਲਈ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਫਸ਼ੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਫੀਸ ਦੇਣ ਲਈ 500,000 ਡਾਲਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਅਸਰ?

ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੈਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੈ। ਬੌਸਟਨ ਕੰਸਲਟਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਮੁਤਾਬਕ 10 ਟ੍ਰੀਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਫਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਯੂ.ਕੇ., ਜਾਪਾਨ ਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਕੁਲ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਆਫਸ਼ੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰਕਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਸਤ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਰ ਬੇਅਸਰ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬਰੁੱਕ ਹੈਰਿੰਗਟਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਟੈਕਸ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਪਏਗਾ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰਾਂ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੂ.ਕੇ. ਲੇਬਰ ਐੱਮਪੀ ਅਤੇ ਚੇਅਰ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਐਕਾਊਂਟਸ ਕਮੇਟੀ ਮੈੱਗ ਹਿਲੀਅਰ ਮੁਤਬਾਕ, "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਗੁਪਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।''

ਆਫਸ਼ੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਤਰਕ

ਆਫਸ਼ੋਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਕੈਸ਼ ਦੇ ਢੇਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਉਹ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬਰਮੂਡਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਬੌਬ ਰਿਚਰਡਸ ਦਾ ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੈਨੋਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਟੈਕਸ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਬੌਬ ਅਤੇ ਆਈਲ ਆਫ ਮੈਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੌਵਅਰਡ ਕੁਆਇਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਪੈਨੋਰਮਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਾਊਨ ਡਿਪੈਨਡੈਂਸੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਿੱਤੀ ਨੇਮਾਂ ਦੇ ਪਾਰੇ 'ਤੇ ਖਰੇ ਉੱਤਰਦੇ ਹਨ।

ਪੈਰਾਡਾਈਸ ਪੇਪਰ- ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਆਫਸ਼ੋਰ ਕਨੂੰਨੀ ਫਰਮ ਐੱਪਲਬਾਏ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 19 ਟੈਕਸ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਰਜਿਸਟ੍ਰੀਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।...


...ਿੱਚ ਲਤੀਫ਼ਾ ਹਥਿਆਰੰਬਦੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਯੌਟ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

"ਮੈਂ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਆਇਆ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਘਸੁੰਨ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਲਤੀਫ਼ਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਉੱਪਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਿੰਸਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਰੂਟ

“ਵਰਾਂਢੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਜਨਰਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।”

“ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ- ਲਤੀਫ਼ਾ ਅਲ ਮਖ਼ਤੂਮ ਹੈ।”

“ਮੈਂ ਦੁਬਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੱਧਮ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।

"ਮੈਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੌਕ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੰਦੀ ਹਾਂ,ਮੈਂ ਅਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ  ਹੈ।"

ਪੀਲੀ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ  ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ.

"ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਚਾਰ ਪੁਲਸ ਕਰਮੀ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁਲਸਿਵਾਲੀਆਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ।"

ਵਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੈਨ ਰੌਥ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਲਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

ਇਹ ਔਰਤ ਬੰਦੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਏਕਾਂਤ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੇਲਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਡਰ ਅਤੇ ਦਰਦ ਸਾਫ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

"ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਫਿਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਾਂਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੀ ਤੇ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਦੇਖਾਂਗੀ। ਸੋ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।"

ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਾਲੇ ਫ਼ੋਨ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਲਾਗ ਹੋਰ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਘਰ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਲਾਜ?

ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਕਿਸੇ ਪਲਮੋਨੋਲੋਜਿਸਟ ਜਾਂ ਇੱਕ ਇੰਟੈਂਸਿਵਿਸਟ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਰਸਾਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾ-ਮੈਡਿਕਸ ਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ

ਕੇ ਏ ਵਰਸੇਮਲਾ ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਤਹਿਤ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁ. ਤੱਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਛੋਟੇ ਆਈਸੀਯੂ ਬਹੁਤੇਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਐਚਡੀਯੂ ਹੈਲਥਕੇਅਰ' ਜਾਂ ' ਹੇਲਥਕੇਅਰ ਐਟ ਹੋਮ' ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਗੰਭੀਰ ਦੇਖਭਾਲ ਸਹੂਲਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਬਾਅਧ ਮੰਗ 'ਚ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਮਲਟੀ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਚੇਨ, ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵੇਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ " ਹੋਮ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ" ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ 'ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੂੰ ਫੋਨ 'ਤੇ ਆਈਸੀਯੂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹੂ ਰਾਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, " ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਜਾਨਿ ਕਿ 20-25 ਕੋਵਿਡ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਮਲਟੀ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਚੇਨ,  ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵੇਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ " ਹੋਮ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ" ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ 'ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਹੀ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਕਸੀਮੀਟਰ ਬਿਲਕੁੱਲ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪੱਧਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਸਕਣ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਕਲੀਫ ਦੀ ਸੂਰਤ 'ਚ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਭੀੜ੍ਹ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਮੁਬੰਈ ‘ਚ ਬਦਤਰ ਹਾਲਾਤ

ਭਾਰਤ 'ਚ ਮੁਬੰਈ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਉਪਨਗਰਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਲੱਬ ਹਾਊਸਾਂ ਜਾਂ ਇਨਸਾਈਡ ਖੇਡ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਜ਼ੋਨ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਲਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਡਾ.ਵਿਵੇਕ ਦੇਸਾਈ ਜੋ ਕਿ ਰੇਡਿਓਲੋਜਿਸਟ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਐਟ ਹੋਮ" ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਸੀ ,, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਬੈੱਡ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਮੁਬੰਈ 'ਚ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ...


...ਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੇ ਹਨ।

2014 ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਦੇ 9622 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। 2015 ਵਿੱਚ 11,952 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ।

ਜਦਕਿ 2016 ਵਿੱਚ 12317 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਪ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ੁਰਮ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸਤੂਤੀ ਕੱਕੜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਤੂਤੀ ਕੱਕੜ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੇਪ ਸਮੇਂ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਅਨੁਜ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰੇਕ ਅਪ 'ਰਿਵੇਂਜ ਪੋਰਨ' ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 16 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਦੇ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

'ਰਿਵੇਂਜ ਪੋਰਨ' ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਵਧੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਤੋਂ 25 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਪ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਅਕਸਰ ਧਮਕੀ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਕਰਨਾ ਵਾਲਾ ਫੜਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ

ਅਨੁਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਸੋਰਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਜ਼ਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਗੂਗਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੀਡੀਓ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਬਾਈਲ P2P ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਤੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਪੀੜਤਾ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡਿਵਾਈਸ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਲੈਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 67 ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੀ ਵੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਬਾਲਿਗ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਨੁਜ ਮੁਤਾਬਕ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ 'ਚ ਦਿੱਕਤ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਦਿਕੱਤ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਜਮਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਰੇਪ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਝੂਠੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਮੇਲ ਜਾਂ ਸੀਡੀ 'ਚ ਵੀਡੀਓ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮੇਟਾ-ਡੇਟਾ ਮਿਲਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਵੀਡੀਓ ਵੱਟਸ-ਐਪ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਟਾ-ਡੇਟਾ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਡਿਲੀਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਾਈਬਰ ਐਕਸਪਰਟ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਵੱਟਸ-ਐਪ 'ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ਵੱਟਸ-ਐਪ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੀ...


...ਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ' ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ, 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਸੋਧ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 'ਅੱਤਵਾਦੀ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਭਿੰਨ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 'ਦਿ ਹਿੰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਕੋਰੋਨਾਵਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਹਿਮੋ ਇਰੈਕਟਸ ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਧਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜਿਹੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੀਨ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਕੌਣ ਜਾਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਬੋਲਿਆ ਸੀ

ਪਥਰਾਟੀ ਸਬੂਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਕਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰੌਬਰਟ ਫੋਲੇ ਮੁਤਾਬਕ, "FOXP2 ਨਾਮ ਦਾ ਜੀਨ ਸਾਰੇ ਪਰਾਈਮੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।"

ਜੀਨ ਦਾ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ "ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਸਮਝ ਲੈਣ ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ (ਈਗਲ) ਚੀਤਾ (ਲਿਓਪੈਰਡ), ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਔਹ ਦੇਖੋ! (ਲੁੱਕ ਆਊਟ!)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਇਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣਗੇ।

ਦੂਸਰਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸਾਡੇ ਅੱਜ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ- "ਸ਼", "ਹੇਇ", "ਵਾਓ", "ਸ਼ੁਕਰੀਆ", "ਬਾਏ"।

ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪਿੱਛੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਇੱਕ ਪੁਰਤਨ ਗੁਫ਼ਾ ਦਾ ਮਾਡਲ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟਾਲਰਮੈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੁਢਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਣ।"

ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਮੁਰਦਾਖੋਰੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਖਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟਾਲਰਮੈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂਹੰਦ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਉਡਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੜਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵੱਡਾ ਮਾਲ ਹੱਥ ਲੱਗੇ ਤਾਂ "ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ। ਕਿ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਪਿਆ ਹੈ।"

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਡਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਪੱਖੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੌਕੇ ਘਟੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟਾਲਰਮੈਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਖਾਣ ਤੇ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚਾਹ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਯੋਗਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਣ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮੁਫ਼ਤ ਦਾ ਖਾਣਾ।"

ਗੱਪਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇਗੀ

ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਸ ਸਾਥ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਹਾਂ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸੰਵਾਦ ਐਨਾ ਸਟੀਕ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।

ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ਼ ਲੌਰਾ ਰਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ, "ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਘਟਾ ਕੇ ਨਹੀਂ...


...ਿੱਸੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਇਕੱਲੇ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ। ਹਿੰਦੂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲੀ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਰੀ ਹਮਾਇਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਾਂਗ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੈ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ:ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਹਾਮੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ

ਵੀਡੀਓ: ਭਾਰਤੀ ਨੋਟਾਂ ’ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਛਪਣੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ

ਵੀਡੀਓ: ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਚੋਂ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ । ਸੋਮਵਾਰ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਦੀ ਵਿਚ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਵਜੇ ਉੱਤਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ।

ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਦਾ ਸਫਰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਰੋਕਿਆ ।

ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ । ਹਰ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।

ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ । ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਕਾਰਡ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਡਰ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੈਮਰਾ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

ਦੁਪਹਿਰ ਤਕ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਵੀ ਉਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ।

ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਅਵੰਤੀਪੋਰਾ ਨੇੜੇ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਦੋ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਸਾਡਾ ਸਾਥੀ ਆਮਿਰ ਪੀਰਜਾਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸਿਗਰਟ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤਾਂ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ , " ਸਿਗਰਟ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋ , ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਓ।"

ਆਮਿਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਿਗਰਟ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ।

9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੌਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਮਿਰ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੌਰਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।

'ਕੈਮਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਕੈਮਰਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ '

ਸੌਰਾ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ, ਦਰਜਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਕਿਸੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭੀੜ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਡੀ ਕਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਸਾਡੀ ਕਾਰ ਉੱਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਸਟਿੱਕਰ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ।

ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਗਰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੈਮਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੈਮਰਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ।

ਜਦੋਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮੋੜਿਆ, ਤਾਂ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਕਾਰ ਦੇ ਬੋਨਟ ਨੂੰ 'ਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰ ਮੋੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਆਮਿਰ ਕਾਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਏ ਅਤੇ ਭੀੜ ਨਾਲ ਕੈਮਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ।

ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਈਦ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਈਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖੋ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਸਤੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਿਨ ਸੌਰਾ ਜਾਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੈਮਰਾ ਦੇਖਕੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ

ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗੇ।

ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗਏ । ਲੋਕ ਕੈਮਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ...


...ੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਵਾਏ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰੋ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਛੜੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨਗੇ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿੱਚ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਯਰਗਮਾਲ ਬਣਾ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਰਾਅ (ਰੀਸਰਚ ਐਂਡ ਅਨੈਲੇਸਿਸ ਵਿੰਗ) ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵੀ ਸਨ।

ਇਸ ਤਕਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ 25 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਜ਼ਹਵੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪੀਰ ਨੂਰ ਹੱਕ ਕਾਦਰੀ ਤਕਰੀਰ ਕਰ ਕੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਪੀਰ ਨੂਰ ਹੱਕ ਕਾਦਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ 550ਵਾਂ ਜਨਮ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨ-ਓ-ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਰਚ 1995 ਨੂੰ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਨਾਮ ਪੰਜਾਬ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ (ਧਾਰਾ 124ਏ) ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 'ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ' ਅਤੇ 'ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਖ਼ਾਲਸਾ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ।

ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ

ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖ਼ੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ (ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ) ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਤੋਰਾਬੜੀ, ਜ਼ਿਲਾ ਕੁਹਾਟ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੰਗੂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਹਿਜ਼ਰਤ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖ਼ੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ (ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ) ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਕਰੋੜ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਗੂਣੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈਸੀਅਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੰਨ 1971 ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਨਾਨਕਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਸਿਆ। ਗੋਪਾਲ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 250 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।

ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ...


...ੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਿਲ ਸੀ। ਹਾਲੇ ਇਸ 'ਤੇ ਬੁਹਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ ਸਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਜ਼ੋਰ ਫ਼ੜੇ।

ਪੱਛਮੀ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਦੇਸਵਾਸੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

ਵੀ-ਡੇਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਡਨ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹ ਦੇਸ ਰਾਜਤੰਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਰਕ ਹੈ।"

"ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਨ ਗਣਤੰਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਗਣਤੰਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਸਾਡੇ ਅਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਤੰਤਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਰਾਟ ਰਸਮੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸੱਤਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

'ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਲੋਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ'

ਵੀ-ਡੇਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਸ 'ਤੇ ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਕੱਢੀਆ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਐਂਟੀ ਮੋਦੀ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।"

"ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਮਾਜ ਹਾਂ। 122 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, 170 ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਿਆਸਤ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।''

ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੀ-ਡੈਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, 'ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਆਜ਼ਦੀ' ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖਿਸਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਫ੍ਰੀਡਮ ਹਾਊਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਵੀ-ਡੇਮ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਟੀਫ਼ਨ ਲਿੰਡਬਰਗ

ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ 31 ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ 44 ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹਨ?

ਸੂਰਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀ-ਡੇਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਦੇਸ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਿ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਵੀ-ਡੇਮ ਦਾ ਤਰਕ

ਵੀ-ਡੇਮ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਟੀਫ਼ਨ ਲਿੰਡਬਰਗ ਇਸ ਅਲੋਚਨਾ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ...