...। ਫਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ ਫਤਾਹ ਵਾਲੀ ਫਲਸਤੀਨੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕਈ ਸਾਰੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ ਹਮਾਸ ਦੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ "ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ" ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਦਲਾ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਜੋ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।

ਸ਼ੇਖ ਅਹਿਮਦ ਯਾਸੀਨ ਦੀ ਮੌਤ 2004 ’ਚ ਹੋਈ

2004 ਵਿੱਚ ਫਤਾਹ ਆਗੂ ਯਾਸਿਰ ਅਰਾਫਾਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਮਹਿਮੂਦ ਅੱਬਾਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮਹਿਮੂਦ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਹ ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਦੁਆਲੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਵਧਾ ਕੇ ਰਾਕੇਟ ਫਾਇਰ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ।

ਉਸ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਾਸਟ ਲੀਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 22 ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1300 ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਅਤੇ 13 ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਰਾਕੇਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਹ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ।

ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਾਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਸਮ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵੱਲੋਂ ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਹਮਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ

2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਜਬਾਰੀ ਜੋ ਕਾਸਿਮ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 8 ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਇਸ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 170 ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਅਤੇ 6 ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਸਮ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵੱਲੋਂ ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਹਮਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਪਰ ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉੱਤੇ ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਹਮਾਸ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਗਰੁੱਪ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਜਿਹਾਦ ਕਿਤੇ ਹਮਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਸਮਝਣ।

2014 ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਟ ਹਮਲੇ ਵਧੇ ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਈ ਹਮਾਸ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ।

7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉੱਪਰ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਕੇਟ ਦਾਗਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਬੂਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਾਸ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

50 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੜਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਕੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 2189 ਫਲਸਤੀਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1486 ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ 67 ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 6 ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੁਝ ਕਾਰਤਿਕ ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ -2' ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਖਨਉ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ 'ਬਾਗੀ -3' ਅਤੇ 'ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੀਡੀਅਮ'ਦੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ

ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਮ 'ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੀਡੀਅਮ' ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।

ਅਮੋਦ ਮਹਿਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, 'ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੁਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ।

ਮਾਹਿਰਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, '' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲ਼ਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਤਰੀਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ '83' ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ ਦੀ 'ਕੁਲੀ' ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਡੇਟ ਮੁੜ੍ਹ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ

ਕੇਅਰ ਰੇਟਿੰਗਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, "ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਥਿਏਟਰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ 5800-7800 ਕਰੋੜ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨੇ ਘਾਟਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 3500-4500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵਿਕਰੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 800-1000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜੀਐੱਸਟੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ 1500-1800 ਕਰੋੜ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ 900-1000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।"

"ਪਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਜ਼ (ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ, ਐਮਾਜ਼ਨ ਪ੍ਰਾਈਮ, ਜ਼ੀ5, ਹਾਟਸਟਾਰ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਬਸਕਰਿਪਸ਼ਨ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...। ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਹਨ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਖਲਿਲ ਅਹਿਮਦ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ

''ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਲੋਚ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸੂਬੇ ਦੇ 18 ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਂਟੀ-ਟੈਰਰਿਜ਼ਮ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਨ।''

ਖਲਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਵੱਖਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਉਹ ਪਿਛਲੇ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਊਣਾ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।''

''ਜੇ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।''

ਸਹਿਨੀਲਾ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ

ਸਹਿਨੀਲਾ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੋੜਾ ਹੈ।ਉਸਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਦੇ ਕਿ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਕੌਰੀਡੋਰ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।''

ਉਸਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।

ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ

ਕੁਇਟਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਤੁੱਲਾਹ ਖਾਨ ਬੂਟਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। 1982 ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਗਾਹਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾੜਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।''

ਸੈਲਾਨੀ ਕਵੈਟਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਇਹ ਹੈ ਕਵੈਟਾ ਦਾ ਮੀਜ਼ਾਂ ਚੌਂਕ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਰੀਦਾਰੀ ਲਈ ਹਾਸ਼ਮੀ ਮਾਰਕੀਟ ਪਸੰਦੀਦਾ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਕੁਇਟਾ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹਿੰਸਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 90,000 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 10,000 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।''

ਅਸਮਾਤੁੱਲਾਹ ਖਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ

ਅਸਮਾਤੁੱਲਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਧਮਾਕੇ ਘਟੇ ਹਨ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਤੋਂ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੁੜ ਸਕਾਂ।''

''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਹਾਲਾਤ ਬਿਹਤਰ ਨਾ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਛੱਡਕੇ ਦੁਬਈ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...। ਸਗੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਤਾਸ਼ਾ ਤੇ ਦਮੈਤੀਸ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉੱਪਰ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਰਹੱਦ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੇਮੀ-ਜੋੜੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਜਣੀਆਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ 2 ਮੀਟਰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਣ।

ਦਮੈਤੀਸ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਦਨੂਬੇ ਨਦੀ ਦੀ ਸੈਰ ਹੀ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਨਿਘਾਸ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੈਨਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ 89 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।”

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...।"

"ਪਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਕਦੇ ਵੀ ਆਰਓ ਇੱਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

"ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਆਰਓ ਨੰਬਰ ਉੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰਗਰਮ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਆਈ ਕਮੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।"

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਹੈ?

ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਦਰ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਸੀ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੂਜੀ ਸਥਿਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਬਾਨਾਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਮਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਈ ਦੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ 1 ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਫੈਲੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਹੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਤੇਜ਼ ਉਛਾਲ ਅਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ।

ਡਾ. ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਧੇਰੇਤਰ ਯੂਰਪ 'ਚ ਨਵੰਬਰ-ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲੂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਮ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਲੋਕ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਦਰ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆਈ ਗਿਰਵਾਟ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲੀ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਫਰਾਂਸ 'ਚ ਦੋਵੇਂ ਲੋਹਰਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਸਮਾਨ ਦਰ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ 'ਚ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਦਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਆਲਮੀ ਨੇਮ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੂਖ਼ਮ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਕਾਰਨ ਲੱਗੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਡੋਰ ਡਾਇਨਿੰਗ, ਪੱਬ, ਕੌਫ਼ੀ ਸ਼ੋਪ, ਜਿੰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਵੀ 10...


...।"

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਭੜਕਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਰਹੇ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 'ਚ ਚਰਚਾ 'ਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ 'ਟੁੱਕੜੇ-ਟੁੱਕੜੇ ਗੈਂਗ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ

ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਇਹ ਪੋਸਟ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਵੀ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਫਰਵਰੀ 2017 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ 'ਦਿ ਵਾਰ ਇਨ ਆਦੀਵਾਸੀ ਏਰੀਆ' (ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜੰਗ) ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸੀ।

ਪਰ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈਸਾ) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਡੀਯੂ ਦੇ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਹੋਈ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ

ਅਗਸਤ 2018 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਝ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਟੂਵਰਡਜ਼ ਅ ਫ੍ਰੀਡਮ ਵਿਦਆਊਟ ਫ਼ਿਅਰ' ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਸਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਮਰਾਵਤੀ 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਲ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਤਾਣੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।"

'ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ'

ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ 'ਚ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਆਗੂ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ  ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਵੀ ਨਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਊਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੱਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚਰਚਾਵਾਂ 'ਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਐੱਨਯੂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਪੀਐੱਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ...


...।"

ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬੈੱਡ

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ 'ਚ ਬੈੱਡ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਲੱਕਣ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੱਸੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ 'ਚ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕੱਸ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"

ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਹਿਸੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੈੱਡ

14ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ 'ਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈੱਡ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਸਨ।

ਗ੍ਰੇਗ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈੱਡਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕੈਨੋਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਟਲੀ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈੱਡ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਲੋਹੇ ਦੇ ਬੈੱਡ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ 'ਚ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਵਿਕਟੋਰੀਅੰਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੈੱਡਰੂਮ ਦਾ ਕਾਡ ਕੱਢੀ

ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੌਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਖ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਬਚ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...।''

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲੈਣ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਕਿਸਾਨ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਕੰਮ ਲੈਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦਾ ਮੌਸਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਖੇਤੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 'ਖੇਤੀ ਸੈਨਾ' ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭਰਤੀ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਟਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਲਾਦ ਪੱਤਾ (ਲੈਟਿਊਸ) ਤੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਬੋਟ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਪਰ ਰੋਬੋਟਿਕ ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਰੋਬੋਟਿਕ ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ

ਅਸਕਿਊ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬੇਸ਼ੱਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।''

ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੂਖਮ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਮਾਲ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕੁਝ ਇਨੋਵੇਟਰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਲ ਅਪਣਾ ਕੇ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਭੂਮੀਗਤ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਉਪਯੋਗ।

ਮੇਰੇ ਲਈ ਫੂਡ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਨੁਕਸ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਭੋਜਨ। ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚੋਂ 70 ਫੀਸਦ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਫੀਸਦੀ ਫੂਡ ਚੇਨ ਨਾਲ ਬੇਕਾਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।

ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭੁੱਖਾ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ 'ਅਪੀਲ' ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘੱਟ ਬਰਬਾਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਜ਼ੇ ਫ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਨੂੰ ਲੰਬਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਅਪੀਲ' ਨੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਛਿਲਕਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਬੇਰੰਗ ਅਤੇ ਬੇਸੁਆਦ ਕੋਟਿੰਗ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਫ਼ਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਗੁੱਠਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ...


...।''

ਪੀਐੱਮ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੌਲ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਅਟਲ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਆ ਗਈ।

ਵਾਜਪਾਈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 7 ਰੇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਨਮਿਤਾ ਨੂੰ ਅਟਲ ਨੇ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।

ਅਟਲ ਅਤੇ ਕੌਲ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੈਵੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਅਤੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਕਦੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਾਵੇਦ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਟਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬੇਨਾਮ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਦੇ ਤਮਾਮ ਕਿੱਸੇ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨੋਟਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਗਏ...

ਜਨਮ-ਮਰਣ ਅਵਿਰਤ ਫੇਰਾ

ਜੀਵਨ ਬੰਜਾਰੋਂ ਕਾ ਡੇਰਾ

ਆਜ ਯਹਾਂ, ਕੱਲ ਕਹਾਂ ਕੂਚ ਹੈ

ਕੌਣ ਜਾਨਤਾ ਕਿਧਰ ਸਵੇਰਾ

ਅੰਧਿਆਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਅਸੀਮਿਤ, ਪ੍ਰਾਣੋ ਕੇ ਪੰਖੋਂ ਕੋ ਤੋਲੇਂ!

ਅਪਨੇ ਹੀ ਮਨ ਸੇ ਕੁਛ ਬੋਲੇਂ!

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਲਈ ਖੜਾ ਹੈ, ਵਿਰੋਧ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।"

ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਿਜਾਬ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ ਤੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੋਚ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵੀ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਵੇ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈਂਡੇਂਟ ਵੀਮੈਂਨ ਇਨੀਸ਼ਿਏਟਿਵ ਨੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਯੂਨੀਵਰਿਸਟੀਆਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ 'ਅਨਅਫਰੈਂਡ - ਦਿ ਡੇ ਯੰਗ ਵੀਮੈਨ ਟੁਕ ਦਿ ਬੈਟਲ ਟੂ ਦਿ ਸਟ੍ਰੀਟ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "15 ਦਸੰਬਰ, 2015 ਨੂੰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।"

"ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ, 2019 ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਆਫ ਸਿਟੀਜ਼ੰਸ (ਐੱਨਆਰਸੀ) ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

"ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਡੀ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਝੰਝੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।"

"ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ 19 ਤੋਂ 31 ਸਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹਨ।"

ਅਣਜਾਣ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਡਰ

ਆਫਰੀਨ ਫਾਤਿਮਾ ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿੱਚ ਕਾਊਂਸਲਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2018-19 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀਮੈਂਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਫੋਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਥਕੀ ਹੋਈ ਲਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਡਰੀ ਹੋਈ ਵੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਝੱਲਣਆ ਪਿਆ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਨਿਕ ਅਟੈਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਜਿਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਉਹ ਜਾਮੀਆ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਫਾਤਿਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਬਰ 'ਤੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੈਚੁਰੇਸ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸੀਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਸਕਦੇ।...


...ਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ। ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਮੂਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਉਹ ਕਨੇਡਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬੰਦ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਡਰ ਗਏ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸਲਾਮ-ਨਮਸਤੇ ਤਾਂ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਆਇਸੋਲੇਟ ਹੋ ਗਿਆ ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।”

ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ "ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੱਧ ਗਈਆਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਾਗ ਲਾ ਦਵਾਂਗਾ।"

"ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਡਰਾਉਣ ਤੇ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਸਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਡਾਟਾ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।"

ਵਘੇਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਡਾਟਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ— ਕਿਸੇ ਏਜੰਟ ਰਾਹੀਂ। ਦੂਸਰਾ, ਹੈਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ 'ਚ ਸੰਨ੍ਹ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਕਰਾਂ ਕੋਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਨੰਬਰ ਵਗੈਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਸਰਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ।"

ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪੈਨ ਡਰਾਈਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਹਾਰਡ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਡੇਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੂਰੀ ਕੰਪਨੀ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠ-ਬੋਲੜੇ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਲਿਖੀ-ਲਿਖਾਈ ਸਕਰਿਪਟ, ਕਲਾਊਡ ਸਰਵਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਕਰੋਮ ਦੇ ਇਨਕੋਗਨੀਸ਼ੋ ਮੋਡ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੈਸੇ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹਵਾਲਾ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾਇਰੈਕਟ ਇਨਵਰਡ ਡਾਇਲਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨੰਬਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੋਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਈ ਹੈ ਤੇ ਅਸਲੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੀ ਫੋਨ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਫੋਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਮਫਰਮੈਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟੈਕਨੌਲਜੀ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਫਿਰੌਤੀ (384), ਧੋਖਾਧੜੀ(420), ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਪਛਾਣ (419) ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਧੀਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੱਗੀ ਗਈ ਕੁਲ ਰਕਮ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਬੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੇ  ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਰਬਾਂ ਕਮਾਏ ਹਨ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਂ ਉਹ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬਪਤੀ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜੇ ਹਨ।

ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਦਿਆਂ

ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''ਬਾਪੂ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਖਾਨਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਅੱਜ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।''

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵੰਸ਼ਵਾਦ ਕਾਂਗਰਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਿਵੇਂ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੇ ਲੋਕਤਾਂਤਰਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਹੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਫਿਲਹਾਲ, ਮੋਦੀ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਦੇ ਦੇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,  ਜਿਸਦਾ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸਿਆਸਤ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਿਆਸਤ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਤਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਐਲਾਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁਬਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ

26-27 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ਉੱਤੇ

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ 26-27 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ 'ਦਿੱਲੀ ਚਲੋ ਅੰਦੋਲਨ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਫ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਮਰਾਹ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੋਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਤੋਂ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਮੁੜ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਨਸਾਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਟੋ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭੜਕੀ ਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਟੋ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਭੱਜੀ ਸੀ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕਾਫ਼ੀ ਰੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭਗਵਾਨ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਟੋ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤਹਿਤ 10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਭੇਦਭਾਵ ਰੁਕੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ

ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਕੋਲ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਣ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਗ਼ਲਤ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਕੀ ਅੰਜਾਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਭੇਦਭਾਵ ਰੁਕੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ।

ਵੋਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੂੰਹ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਤੱਕ 30 ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਵੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ: ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇਹ ਔਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਹੋਵੇਗੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਦੇ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ।

ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁਣ 44 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸਦਾ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਛੇਤੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਵੋਟਿੰਗ ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੈਕਡੌਨਲਡ ਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ 15 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਤਦਾਤਾ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਯਾਨਿ 65 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ 1908 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੈਕਡੌਨਲਡ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆ ਰਹੇ ਵੋਟਿੰਗ ਪੱਤਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕੌਣ ਜਿੱਤੇਗਾ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਪੋਸਟਲ ਬੈਲਟ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟਿੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਚੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋਕ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਣਗੇ।

ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਟਰੰਪ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲਈਆ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੋਟਿੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ੀਵਾੜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਸੰਕੇਤ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2017 'ਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਜ਼ੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ 0.00004% ਤੋਂ 0.0009% ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਬ੍ਰੇਨਨ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।"

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। (ਅਤੇ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।"

ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜ਼ਿੱਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ 19 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਕਲਾਜ਼ ਬਾਏ ਕਲਾਜ਼ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੀ ਬਦਲ ਚਾਹੁੰਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਲੰਬਾ ਚੱਲੇਗਾ - ਟਕੈਤ

ਟਕੈਤ ਨੇ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਤਿੰਨੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ।

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਕੇਸ਼ ਟਕੈਤ ਨੇ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਲੰਬਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਰਕੇਸ਼ ਟਕੈਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ’ਤੇ ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਤਿੰਨੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ।

ਸਰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ 'ਤਾਰੀਖ਼ ਪੇ ਤਾਰੀਖ਼' ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹਨਨ ਮੌਲਾ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,'ਅਸੀਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰੀਕ 'ਤੇ ਤਾਰੀਕ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਥੱਕ ਜਾਈਏ ਅਤੇ ਉੱਠ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਈਏ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ।'

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ (ਅਸੀਂ) ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਈਡੀ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜ ਕੇ ਸੱਦਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ''ਨੌਂਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ'ਤੇ ਬੈਠਕ

ਦੁਪਹਿਰ ਦੋ ਵਜੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਪਰ ਬੈਠਕ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨੌਵੇਂ ਗੇੜ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 19 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੁਝ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼਼ਖਸ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੱਪੜਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨੀ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਿਆਓ। ਗਿਆਨੀ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੱਥੇਦਾਰ ਬਣੇ।"

"ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਆ ਗਏ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੰਦਰ ਆਓ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਦਰਬਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਸਵਾਲ: "ਮਾੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ", ਮਤਲਬ?

"ਇਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮਾੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਵੀ ਬੜੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਿੰਨਾ ਲਮਕ ਗਿਆ, ਟੈਂਕ ਵਰਤਣੇ ਪਏ, ਆਰਟਿਲਰੀ ਵਰਤਣੀ ਪਈ।

ਸਵਾਲ: ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਈ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਾਨੂੰ?"

"ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਸਟੱਨ ਗ੍ਰਨੇਡ ਤੇ ਗੈਸ ਗ੍ਰਨੇਡ ਸਿੱਟ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਕਮਾਂਡੋ ਹਮਲਾ ਹੋਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਢੁਕਵੀਂ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੈਸ ਤਾਂ ਫੌਜ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਹੀ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਖ਼ਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖ਼ਾਸ ਗੈਸ ਮਾਸਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗਵਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਲਗਪਗ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ।"

ਸਵਾਲ: ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਇਹ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਰਿਹਾ ਹੈ

"ਇੱਕ ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਡੀਐੱਸਪੀ ਸਿਟੀ ਸੀ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।"

"ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੁਸ਼ਕ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਸਾਂਭਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਉਂਸੀਪਲ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਈਆਂ।"

"ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6,7, ਤੇ ਕੁਝ 8 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ 717 ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਗਿਣੀਆਂ ਸਨ।

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 780-83 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ।"

ਸਵਾਲ: ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੜੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ?

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਖਾੜਕੂਆਂ ਕੋਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਵਿਵਾਦ ਲਾਈਬਰੇਰੀ ਦਾ ਹੈ।"

"ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੌਜ ਨੇ ਕਈ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇਨਕੁਆਰੀਆਂ ਬਿਠਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਤੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।"

"ਜਿਵੇਂ ਤੋਸ਼ੇਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬੋਰਡ ਸੀ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਬੋਰਡ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨੌਮਿਨੀ ਇੱਕ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਸੀ ਅਤੇ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਨੇ ਦੋ ਆਪਣੇ ਨੌਮਿਨੀ ਪਾਏ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ...


...ਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਣਨੀਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਸ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਚੀਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਿਮ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰ ਚੁੱਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਸੀਰੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ 1966 ਤੋਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1973 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਰਬ-ਇਸਰਾਈਲ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੀਰੀਆ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ 2017 ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਰੀਆ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੱਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਜੈਵਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਨਜ਼ਰ

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਈਕ ਪੈਂਸ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਉੱਪ-ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ।

ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ

ਫੇਰ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।

ਖ਼ੈਰ, ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਖੇਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੇਮਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜੋ ਜਖੀਰਾ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ  ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਖੇਡ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਣਾ ਹੈ? ਇਹ ਦੋ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਹਨ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਹਿੱਸਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੇ ਮਿਊਨਸੀਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

8ਵੀਂ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਸਾਈਕਲ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗਾਂਧੀ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਪਾ ਕੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਿੱਤ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਪਰ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੋਣ ਕਿਉਂ ਲੜਦੇ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐੱਮਐੱਲਏ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਵਰਗੇ ਆਗੂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੱਪੂ ਕੁਮਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਪੂ ਕੁਮਾਰ ਕੋਲ ਨਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਬੱਚ ਸਕੀਮ ਜਾਂ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਟ ਵੀ ਉਸੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੱਪੂ ਕੁਮਾਰ ਕੋਲ ਦੋ ਪਹੀਆ ਜਾਂ ਚਾਰ ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੱਪੂ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ 9000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ 7500 ਰੁਪਏ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੀਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਪੂ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਾਲਾ ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ

ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਇਕ ਚਿੱਟ ਫੰਡ ਸਕੀਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਗੁਆਏ ਹਨ।

43 ਸਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਛਿੱਕ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥੁੱਕ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ, ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਲਾਗ ਲੱਗੀ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਮੂੰਹ, ਨੱਕ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

WHO ਅਨੁਸਾਰ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਲ ਤੋਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ।

9. ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕੱਲੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਮੂੰਹ, ਨੱਕ, ਜਾਂ ਗਲ਼ੇ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੱਟ ਲਗਾ ਕੇ ਪਾਇਪ ਰਾਹੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

13. ਕੀ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਾਸਾਰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਬੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਾਲੀ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿੱਥੇ "ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦੂਰੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ "ਸੰਭਾਵਿਤ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।”

ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ-ਗ੍ਰੇਡ ਦਾ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਲੱਛਣ (ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਲਕੇ) ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਕਟਰੀ-ਗ੍ਰੇ਼ਡ ਮਾਸਕ ਹੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.

ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਕੇਸ

ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜੇ

                            *1 ਲੱਖ ਦੀ ਵਸੋਂ ਪਿੱਛੇ ਮੌਤਾਂ

                            ਚੰਗੇ ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰੋ

                            ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਡੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ

                            **ਨਵੇਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਪਿਛਲਾ ਡਾਟਾ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਰੋਲਿੰਗ ਔਸਤ ਹੈ। ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰੀਖ਼ ਲਈ ਔਸਤ ਕੱਢਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

                            Source: Johns Hopkins University, national public health agencies

                            ਅੰਕੜੇ-ਆਖ਼ਰੀ ਅਪਡੇਟ 4 ਦਸੰਬਰ 2020, 2:57 ਬਾ.ਦੁ. IST

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਤੋਂ ਖਾਂਸੀ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਸੀਪੀਆਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਾਈਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਈਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 30 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ।

20 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਡਿਅਕ ਅਰੈਸਟ ਬਾਰੇ ਫੋਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਲੱਛਣ, ਇਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਚ ਉਹੀ ਸਿੱਟਾ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਨਹੀਂ।'

ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੀ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦੋ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਸ ਫੋਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਮਿੰਟ ਕੁ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਇਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਬਟਨ ਦਬਾਇਆ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਫੋਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।

ਇਹ 6 ਕੁ ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਨੰਬਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ, ''ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ।'' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਧੜਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਿਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਅੱਧਾ ਮੂੰਹ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ।

ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਵਾ ਕਿ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਬੇਟੀ ਦੇ ਘਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਨ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ 10 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।

ਈਐੱਮਐੱਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਰਕਰ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਲਈ ਉਹ ਪਲ ਹੋਣਗੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ...


...ਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਟਾ ਸੰਘ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ

ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਮਰ ਰਾਏ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੰਧੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪਾਲ ਸੰਘ ਦੇ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਆਗੰਜ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੈਠਕਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੰਧੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਮਰ ਰਾਏ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਘ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਠਕ ਜਾਂ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸੰਘ ਦੇ ਹੀ ਕੁਝ ਸਵੈਮਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੰਧੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਲ ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਲੀ ਪਤਨੀ ਮਾਇਆ ਪਾਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਧੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਮਰ ਪਾਲ ਰਾਮਪੁਰ ਹਾਟ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੰਧੂ ਪਾਲ ਦਾ ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬਰਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ ਬੰਧੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਲ

ਸਿਆਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਖੀ ਅਬੂ ਤਾਹੇਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਭਾਜਪਾ ਗੰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਕੀ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਸਬੰਧ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰੀਏ।"

"ਇਸ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।"

ਕਤਲਕਾਂਡ ਦਾ ਅਸਲੀ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਕਾਤਲਾਂ ਦੇ ਫੜੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਐਂਗਲ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਜੇ ਤਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਹੋਏ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 3 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪੇਂਗੀ।

ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਨੇ ਕੱਲ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਮੇਲਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ।

ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਇਸ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਉਂ  ਕਿਹਾ ਸਾਨੂੰ ਪੈਸਾ ਨਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਏਜੰਡਾ

ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਰੇਡ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਉੱਤੇ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਐਲਾਨ ਹੋਏ, ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੋ

ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਫ਼ਰ, ''ਸਾਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਾ ਜਾਓ''

ਲੰਘੇ ਦਿਨੀਂ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਵੱਲੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਬਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਪੰਜਾਬ ਆ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜ ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ ਕੰਢੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਗੜ੍ਹਦੀਵਾਲਾ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟ ਤੇ ਪੰਜ ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਦੀ ਆਫ਼ਰ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਆ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਾਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਮ ਲਗਾਈ।

ਅਜੇ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਮੁੱਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮਗੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਮਗਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਅੰਖੀ ਦਾਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

ਕੀ ਹੈ ਇਲਜ਼ਾਮ?

ਅਮਰੀਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਵਿੱਚ 14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਛਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਵਸਟਐੱਪ ਦੀ ਵੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਟੀ ਰਾਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂ ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਬੱਸ ਉਸੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਾ

ਬਹਿਰਹਾਲ, ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੰਗ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਸਣੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ, "ਭਾਜਪਾ-RSS ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਦਾ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾ ਕੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁਸਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।"

ਉੱਥੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ , "ਜੋ ਲੂਜਰ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੌਤਿਕ ਬਿਸਵਾਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਿਬਾਸ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਨ ਪਾਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਾਵੇਦ ਰਾਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਬਕਰਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈਬਸ ਦਾ ਸਟੇਟਸ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।"

2011 ਦੀ ਮਰਦਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਆਸਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਜਰ ਬਕਰਵਾਲ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਲਗਬਗ 12 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 11 ਫੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਜਾਵੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਰਕਾਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵਸੇ ਹੋਏ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਣੋਖੀ ਸਕੀਮ ਬਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੋਬਾਈਲ ਰਹੇ ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।"

ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ

ਬਕਰਵਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਮਹਿਰੂਮ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਇੰਤੇਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਕੇ ਨਿਕਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਬਾਈਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿਨ੍ਹ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਸ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜਿਆਂ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਬਸ਼ਾਰਤ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੜਕ ਦੇ ਰਸਤੇ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਰਨ ਬੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲ ਮਵੇਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਹਾਈਵੇ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਓਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟ੍ਰਾਫਿਕ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਦਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਾਵੇਦ ਰਾਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤਾ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕੂਲ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਗਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੈਲਟਰ ਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਾਪੀਆਂ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪੜਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਦ ਘਟ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਨੌਜਵਾਨ ਦੂਜੀ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਬਕਰਵਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਵੇਦ ਰਾਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਿਣੇ ਚੁਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਇਆਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਲੋਕ ਨਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਮਵੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ।"

ਜਾਵੇਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ 90 ਫੀਸਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਲੋਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।...


...ਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਵੇ।

ਤਾਂ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਠੀਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਇਹ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਗਈ?

ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ 8 ਜੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਿਸਨੇ ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ 3.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁਤਾਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹਨ।

'ਬੈਡ ਮਨੀ' ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਵੇਕ ਕੌਲ ਇਸਨੂੰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਰਿਫ (ਆਯਾਤ ਦਰਾਂ) ਵਧਾਉਂਦੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਪਏਗਾ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਲਮੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਤਾਂ ਆਲਮੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੰਪੀਟੀਟਿਵ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਜਿਨੇਵਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਜਿਓਪੌਲੀਟਿਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਜੀਆਈਜੀਐੱਸ) ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋ. ਅਲੈਕਜੈਂਡਰ ਲੈਂਬਰਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇਕਰ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਧਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਵਾਧੂ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਆਮਤਨਿਰਭਰਤਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।''

ਪਰ ਵਿਵੇਕ ਕੌਲ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੁਰੱਖਿਆਬਾਦ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਵਿਵੇਕ ਕੌਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਯਾਦ ਹੈ 1991 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਜਦੋਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪ੍ਰਿਯਰੰਜਨ ਦਾਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇਗਾ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ

ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪ੍ਰਿਯਰੰਜਨ ਦਾਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,...


...ਂ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸੰਕਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।"

ਸੈਲੇਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂਚ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰੀਬ 300 ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਕੁਝ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੱਲ 'ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ ਬਣੀ ਤਾਂ ਪਿੱਛਿਓਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਕੁਝ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੱਲ 'ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਂ ਬਣੀ ਤਾਂ ਪਿੱਛਿਓਂ ਹੋਰ ਪਰਵਾਸੀ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹੋਂਡੂਰਾਮ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ

ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਂਡੂਰਾਮ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ 2 ਹਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਾਪਸ ਹੋਂਡੂਰਾਮ ਆ ਗਏ ਹਨ।

'ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ'

ਪਰ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਡੇਵਿਡ ਲੋਪੇਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਪਹੁੰਚਣਾ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਥੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਪਸ਼ੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ।

ਕੀ ਇਹ ਜਾਨਲੇਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹਲਕੇ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ (ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ, ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ, ਸਾਹ 'ਚ ਦਿੱਕਤ ਆਦਿ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਲਗਭਗ 1 ਫ਼ੀਸਦੀ। ਉਹ ਵੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਕਾਰਨ।

ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗ਼ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਸਕੋ ਤੇ ਮਾਰ ਸਕੋ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਢੁਕਵੀ ਮਾਤਰਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਵਰਧਕ ਸਲਾਹ ਹੈ।

ਕੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੇ ਧੁੱਪ ਸੇਕਣ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਲੂ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਪਾਉਂਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਾਪ ਦਾ ਨਵੇਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗ਼ਰਮ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਜੀਵਤ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬੇਅਸਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੋਈ ਵਾਇਰਸ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਜੀਵਾਣੂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਚਾਦਰਾਂ 60 ਡਿਗਰੀ 'ਤੇ ਧੋਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਗ਼ਰਮ ਤਰਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਵਧੇਗਾ, ਬਾਸ਼ਰਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ


...ਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿਟ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 90 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਪੈਸੇ ਲੇ ਕੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਫੀਮ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਮਾਮਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ

90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪੁਲਿਸ ਲਾਕਅਪ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਦਵਿੰਦਰ ਨੇ ਅਫਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁਖ਼ਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਅਫਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ 13 ਦਸੰਬਰ 20... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਔਸਤਨ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

55 ਸਾਲ ਦੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਵਹੁਟੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥਣਾ, ਮੱਝਾਂ-ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣਾ, ਘਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣਾ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਟਿਫਿਨ ਦੇਣਾ, ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਚਾਹ-ਨਾਸ਼ਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ। ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਭੱਜ-ਨੱਠ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਸੀ।"

'ਕਿਉਂ ਕਹਿੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

5-50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਆਫਿਸ ਫਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕ (ONS) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ (2014) ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੌਂਡਰੀ (ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ) ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 97 ਅਰਬ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ ਯਾਨਿ ਬ੍ਰਟੇਨ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ 5.9 ਫੀਸਦ।

ਕਈ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਆਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪੈਸੇ ਭਲੇ ਨਾ ਮਿਲਦੇ ਹੋਣ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅੰਦੋਲਨ 'ਚ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਈ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਤੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਰਾਬਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼

ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿਤੰਤ ਹਨ। ਪਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਿਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ 'ਤੇ ਤਸ਼ਦੱਦ ਢਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਤੇ ਪਰਚੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ।

ਸਿੱਖਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ - ਤਨ ਢੇਸੀ

ਹਲਕਾ ਸਲੋਅ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਨਮਨ ਢੇਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ 'ਤੇ ਬੱਚੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਕਈ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਤਸ਼ਦੱਦ ਢਾਹੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਦੀ ਇਹ ਹੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਐਮਐਸਪੀ ਤੇ  ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਮੀ ਨਹੀਂ ਭਰ ਰਹੀ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਲ੍ਹੋ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਨਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਕਰੀਬ 100 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਭੇਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਬਤ ਆਨਲਾਈਨ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ 'ਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਢੇਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾਈ ਹੈ।

ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਰਨ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਬਾਰ ਯੂਕੇ ਵਿਚ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਬਾਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਨ।

ਕੁਝ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਜਲਦ ਹੱਲ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਖੇਤੀ...


...ਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

"ਜਦੋਂ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਿਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਬਰਾਇਆ। ਪੋਸਟ-ਮਾਰਟਮ ਮਗਰੋਂ ਮਾਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦਾ ਗਲਾ ਵੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।"

ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੋਹਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੇੜਾ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਾਨੇ ਵੀ ਸੁਣਨੇ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

"ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਗਲ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, " ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2500 ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।"

ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ 5500 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਇਕਲ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਰੀਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਇਕਲ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਹੁਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

"ਦੋਵੇਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਕੰਬਲ ਦਿੱਤੇ। ਮੇਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।"

ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੋਤਾ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸੁੱਟਣਗੇ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ

ਵੀਡੀਓ: ਕੀ ਲਸਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਵੀਡੀਓ: 'ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ'

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਹੈ।''

ਨਿਰਭਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪੱਖ 'ਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਚ ਕਿੰਨਾ ਸਫ਼ਲ ਰਹੇ?

ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਵੀ ਰੰਜਨਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਨਤਾ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।”

“ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਿਆਂ ਵਿਵਸਥਾ 'ਚ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਏ

''ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਕੀਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਹੈ।”

“ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਪੀੜਤ ਔਰਤ ਕਈ ਵਾਰ ਕ੍ਰੋਸ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”

“ਉੱਤੋਂ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਉਹ ਪੂਰਾ ਟ੍ਰੋਮਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਦੇ ਇਕੱਲੀ ਜੂਝਦੀਆਂ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਸਜ਼ਾ ਦਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹੈ ਪਰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੂੰ ਪਲਟਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਸੀ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।''

ਜਾਂਚ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੇਰਵੇ ਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕੀ ਹੈ?

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫੌਜੀਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਏਡੀਐਫ਼ ਅੰਦਰਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹੈ, ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ,ਨਿਯਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਹਨ ਜੋ ਇੰਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਭ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਕਾਰੇ ਨੂੰ  'ਬਲੱਡਿੰਗ' ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਸਮਰਥਣ ਲਈ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਨੂੰ ਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਜਨਤਕ ਸੰਸਕਰਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਹੈ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਪਰ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ  ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੁਖਾਂਵਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਜੁਆਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਬਣਾਏਗੀ

ਅੱਗੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ?

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।

 ਜਨਰਲ ਕੈਂਪਬੈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇੱਕ ਐਸਏਐਸ ਪਲਟਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਏਡੀਐਫ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰੇ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਜੁਆਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਬਣਾਏਗੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਏਡੀਐਫ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਆਸਟਰਲੀਆ ਵਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 400 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ?

ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਮੀਨਲ ਕੋਰਟ (ਆਈਸੀਸੀ) ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਲੋਂ ਕਥਿਤ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮਈ 2003 ਤੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ 2016 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੀਆਈਏ ਦੁਆਰਾ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੀਟੈਂਸ਼ਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਿਲਟਰੀ ਵਲੋਂ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਲਈ ਤਰਕਪੂਰਣ ਅਧਾਰ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਤਰਕਪੂਰਣ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੈਦੀਆਂ 'ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕਤਲ ਵਰਗੇ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਯੂਕੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ  ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫ਼ੋਰਸਿਜ਼ ਵਲੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਤਿਆਂਵਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੂੰ ਪਾਗ਼ਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ 6000 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਜਾਂ ਮਦਦ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਥਾਂ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਸ਼ੌਂਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਜਬੂਰੀ 'ਚ ਹੈ। ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਪੈਰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵੋਟ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ

ਸੰਗੀਤਾ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਹਰ ਵਾਰ ਵਾਂਗ ਵੋਟ ਦੇਵੇਗੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਵੋਟ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਕੁਝ ਬਦਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕਿਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਰਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕੀਏ।"

ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਪਨਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।

ਬਾਹਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਲਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵੇਗਾ?"

ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ

ਇਸੇ ਕੋਠੇ 'ਤੇ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੁਝ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ?"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ। ਨਾ ਮੈਂ ਨਿਊਜ਼ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹਾਂ। ਨਾ ਮੇਰਾ ਵੋਟਰ ਆਈ-ਕਾਰਡ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੋਟਰ-ਕਾਰਡ ਬਣਵਾ ਦੇਵੇਗਾ ਤਾਂ ਵੋਟ ਵੀ ਪਾ ਦਿਆਂਗੇ ਪਰ ਸਾਡਾ ਆਈ-ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਏਗਾ ਕੌਣ?"

ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਰ 'ਚ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚੇ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਚਿੱਕੜ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰੇ।"

ਰੰਜਨਾ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਉਮਰ 'ਚ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਘੱਟ ਉਮਰ 'ਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬੁਢਾਪਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਹ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਠਹਾਕਾ ਹੰਝੂਆਂ 'ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।

ਤਹਿਖ਼ਾਨਿਆਂ 'ਚ ਕੈਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤਹਿਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤਹਿਖ਼ਾਨਾ ਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਜੋ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਤਹਿਖ਼ਾਨੇ 'ਚ ਕੋਈ ਸਾਡਾ ਹਾਲਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਇਹ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਹਿ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਵੇ ਪਰ ਕਦੇ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਹਿਖ਼ਾਨਿਆਂ 'ਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਕੋਠੇ 'ਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪੌੜੀ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ 4-5 ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕੰਧ 'ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਉੱਚੀ ਅੱਡੀ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਫੱਟੇ 'ਤੇ ਸੱਜੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਫ਼ ਚਾਦਰ ਗੱਦੇ 'ਤੇ ਵਿੱਛੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਸ਼ਿਆਨਾ ਸੀ।

ਇਹ ਬੱਚਾ ਉਸੇ ਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵੀ।

ਮਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ...


...ਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ।

ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪੌਲ ਇੱਕ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਗ੍ਰੀਨ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਗ੍ਰੀਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੌਲ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੀ ਸੋਚੇਗਾ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇ।

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਪੌਲ ਨੇ ਚੈਰਿਟੀ ਕਾਲਮ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੌਲ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

44 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਕੈਰਨ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਟ੍ਰੇਨਰ ਬਣਨਗੇ।

ਹੁਣ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ।

ਕਰੀਮ ਅਤੇ ਜੈਕ

ਕਰੀਮ ਅਤੇ ਜੈਕ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੂਟੀਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਸਵੇਰ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਉੱਠਕੇ ਅਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਦੌੜ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੌੜਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਰੀਮ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਟੀਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗ, ਅਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਦੌੜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ।

ਜੈਕ ਸਵੇਰੇ ਦੌੜਨ 'ਤੇ ਵੱਧ ਫ਼ੋਕਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੌੜਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੈਕ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਉਹ ਸਹੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਰਿਕਾ ਵਿਬ-ਵਿਲਿਅਮਸ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਿਕਾ ਵਿਬ-ਵਿਲਿਅਮਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰਿਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਨਸਿਕ ਲਾਭ ਕਰਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।

2016 ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਰਿਕਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਣ।

ਮਰਿਕਾ ਰਨਿੰਗ ਕਲੱਬ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਮਸਰੂਫ਼ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਇਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਏਡਿਨਬਰਗ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਮੈਰਾਥਨ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਲੈ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲ ਗਰੁੱਪ 'ਚ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਦੂਜੇ 'ਚ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਗਰੁੱਪ 'ਚ ਬਾਕੀ ਔਰਤਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖਰੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ 'ਚ ਲੈ ਗਏ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇੰਨਾ 'ਚ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕੱਪੜੇ ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਮੈਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਇਕੱਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਮੈਂ ਮੋਸੁਲ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਭੱਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਹ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸੁਣਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਰਦੀਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ 'ਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੀ। ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਰਾਕ 'ਚ ਰੁਕੀ ਰਹੀ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ 1000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਫ਼ਿਰ ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸੁਣਾਵਾਂ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ 'ਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਸਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਡਾ. ਬਰਿਅਲ ਮਾਰਡੀ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਡਾਕਟਰ 21 ਤੇ 22 ਜੂਨ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਡਾ. ਕੇਸਰੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਤਬਰੇਜ਼ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਚਾਚਾ ਮਸ਼ਰੂਰ ਆਲਮ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤਬਰੇਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਚੱਲ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਡਾ. ਕੇਸਰੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਡਿਆਂ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 'ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸਮੇਂ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਕੁਝ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਈਜ਼ਰ ਟੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕਾਮਨਜ਼ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਮੈਟ ਹੈਨਕੌਕ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਲਈ ਬਿਨੈ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਚਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਰਾਕ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਹੈਨਕੌਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 'ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ' ਲੱਗਣਗੇ।

ਵੈਕਸੀਨ ਟਾਸਕਫੋਰਸ ਦੀ ਚੇਅਰਵੁਮੈਨ ਕੇਟ ਬਿੰਘਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।'

ਸ੍ਰੀ ਹੈਨਕੌਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ 2021 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਰਨਵੈੱਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਲਈ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

'ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ, ਪਰ ਅੱਗੇ ਵੱਡਾ ਟਾਸਕ'

ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਹੈ, ਪਰ ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ-ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਫਾਈਜ਼ਰ ਟੀਕੇ ਦੀ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਲਟਰਾ-ਕੋਲਡ ਸਟੇਰੇਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 975 ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਬੈਚ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੇਅਰ ਹੋਮਜ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚ ਤਰਜੀਹ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਹੈ।

ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਤੋਂ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਰਕ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੂਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੂਜੇ ਟੀਕੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਕਿਉਂ ਪਾਲੀ ਬੈਠਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਫਰਿੱਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ-ਵਰਤਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਤੋਂ ਗਰੀਨ ਸਿਗਨਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ 2021 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਯੂਕੇ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਸਕੇ।

ਐੱਨਐੱਚਐੱਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਟੀਫਨ ਪੋਵਿਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਬਰੇਕਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਵਾਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

''ਇਹ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਐੱਮਐੱਚਆਰਏ...


...ਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਾਅਦਿਆਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।''

"ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਉਹ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕ ਮੋਦੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ!"

ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਰਾਬ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਰਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧੀ ਦੇ ਸਿਰ ਮੜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਹੈ

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੋਦੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਐਨੀ ਬੁਰੀ ਹਾਰ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ। 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 44 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਪੂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੀਮਜ਼ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਸੇ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।

ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਦਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਮੋਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਸਿਖ਼ਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜੇ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਵਰਕਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਚਾਲਾਕ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਦੀ ਨਾ ਇੱਛਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਾਲਾਕੀ। ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਾਂਧੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ?

ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਨਾਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਕੀ ਪਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕੋਈ ਮਾਅਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2004-2014 ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਨਾਲ ਮਾਪਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ।

ਵੀਰਵਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੀ ਆਮ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕੇ।

ਗਾਂਧੀਆਂ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਾਰ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ...


...ਂ ਨੇ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਦਰਅਸਲ, ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 15 ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ 200 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹ ਆਪਣੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੀ।

ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਉਹ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਮਮਤਾ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਭਾਰੀ ਜਮਾਵੜਾ ਹੈ।

ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਵੋਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਭੇਟੁਕੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਜਪਾ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਨੂੰ ਮਲਟੀਪਲ ਮਾਏਲੋਮਾ (ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ) ਹੈ।

ਸੂਚਨਾ ਮੁਤਾਬਕ, 68 ਸਾਲਾ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਨੂੰ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।

ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕਿਰਨ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਵਾਲ

ਜੋਤੀ ਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਅਮਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਜੋਤੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕੁੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਉਡਾਣ 'ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹਣ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਡਰੋਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਕੁੱਕ ਹੈ ਜੋ ਉੱਥੇ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੀਟ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਫ ਅਤੇ ਪੋਰਕ (ਸੂਰ ਦਾ ਮੀਟ)। ਪਰ ਜੋਤੀ ਮੀਟ ਤੋਂ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਡਰੋਂ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜੋਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮੰਗੇਤਰ ਅਮਰ

ਜੋਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵੁਹਾਨ ਤੋਂ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਅਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਫੋਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਜੋਤੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਮਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹਰ ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਅਤੇ ਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੀਟ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਰੀ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਮੀਟ (ਬੀਫ਼ /ਚਿਕਨ/ ਪੋਰਕ) ਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਛਿੜਕ ਦੇਣਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਘਰ ਤੋਂ ਆਏ ਅਚਾਰ ਨਾਲ ਚੌਲ ਖਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਦੱਸ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਇਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦਾ ਮੂਡ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨੂਡਲਜ਼ ਨੂੰ ਉਬਲ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਮੀਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮੀਟ ਤੋਂ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਹੇ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ।"

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੋਤੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਮੇਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਿਰਫ਼ ਸਤਿਆਸਾਈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ ਸਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਜੋਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਐਂਬੇਸੀ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ

ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਰਦ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਤਕਰੀਬਨ ਡੇਢ ਸਾਲ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ...


...ਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਧ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮੁਹੱਲਾ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਗਰ 'ਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਜੋ ਸੜਕ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤੀ ਚੌੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤਾਂ ਬੇਹੱਦ ਤੰਗ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਏ ਦਿਨ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਅਤੇ ਜਾਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਗਰ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਓਂ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਹੈ। ਤਮਾਮ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕਈ ਮਕਾਨ ਵੇਚੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਵੇਚਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।''

ਜ਼ਰੂਰਤ ਕਰਕੇ ਗਏ ਲੋਕ

ਰਿਆਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮਕਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਚੇ ਹਨ। ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾ ਇਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਗਏ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡਾ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮਕਾਨ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀਪਕ ਸਿਰੋਹੀ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮਕਾਨ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰਠ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਮਕਾਨ ਬਣਵਾਇਆ।

ਦੀਪਕ ਸਿਰੋਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਮਕਾਨ ਛੋਟਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਮਾੜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਵਗੈਰਾ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫ਼ੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਫੜ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਲਝ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਵਾਜਪਾਈ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਪਲਾਇਨ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਦਿੱਕਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਕੰਮਾਪਨ ਹੈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।''

ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਗਰ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ 'ਲੈਂਡ ਜਿਹਾਦ' ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰਠ ਦੇ ਪਟੇਲ ਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੋਕ ਜੌਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮੁੱਹਲੇ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੋਚੀ ਸਮਝੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਹਿੰਦੇ ਰੇਟ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖ਼ਰੀਦੇਗਾ। ਫ਼ਿਰ ਹਿੰਦੂ ਉੱਥੋਂ ਪਲਾਇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।''

ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਿਤੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਖ਼ਰੀਦਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਸਮਿਤੀ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣ ਗਈ।

ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ...


...ਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਫੜਾਈ ਹੈ।

ਉਹ ਗੱਤਕੇ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਤੇ 9 ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਸਰਪੰਚ ਦੀ ਚੋਣ ਵੋਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਵੀ ਨਾ ਪਰ ਸਰਬਸਮੰਤੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਟੱਲੇਵਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਐਨਆਰਆਈ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣਿਆ

ਐਨਆਰਆਈ ਬਣਿਆ ਸਰਪੰਚ

ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਸੁਖਚਰਨ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਟੱਲੇਵਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਐਨਆਰਆਈ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚ ਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।

'ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਪੰਚੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 2 ਸਾਲ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੀ 2 ਸਾਲ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 1 ਸਾਲ ਸਰਪੰਚੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਕਾਗਜ਼ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਫਾਈਲ ਨਾ-ਮਨਜੂਰ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਸਰਪੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਅੱਜ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਉਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ'।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 13, 276 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1, 863 ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ 22, 203 ਪੰਚ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਉਧਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਏਡੀਸੀ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਲਤਾਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ , ''ਪਿੰਡ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏਗਾ।''

ਕਿੰਨੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪੰਚਾਇਤਾਂ

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ 28,375 ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ ਅਤੇ 1,04,027 ਉਮਦੀਵਾਰ ਪੰਚੀ ਲਈ ਵੋਟ ਅਮਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨਗੇ।

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 13, 276 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1, 863 ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ 22, 203 ਪੰਚ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ 49, 000 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਚ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ 1.65 ਲੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਪਰਚੇ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਗਜ਼, ਸਰਬਸਮੰਤੀ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪੰਚਾਂ-ਸਰਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੁੱਲ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚੀ ਦੇ 18, 762 ਅਤੇ ਪੰਚੀ ਦੇ 80, 270 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਚੇ ਰੱਦ ਹੋਏ ਹਨ।

ਰੱਦ ਪਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇੰਨੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਕਿ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਦਾਲਤ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਲਟਾ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਗੌਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕੀ ਹੈ ਸਰਬਸੰਮਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ

ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹਿਜੋਵਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚ ਤੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਰੰਜੇ ਸੈਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਡਵੋਕੇਟ ਰੰਜੇ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਿਣਾਏ

ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਟੈਕਸ ਬਣਿਆ ਹੈ ਸੱਤਾ ਦਾ ਹਥਿਆਰ

ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਗਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਗਜ਼ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਟੈਕਸ ਨਾ ਭਰਨਾ...


...ਂ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਇੰਝ ਲਿਆਓ

ਪਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ ਇਮੋਜੀ, ਮੋਰਸ ਕੋਰਡ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਣ ਚੀਨੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਜ਼ਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ।

ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਵੀਚੈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਂਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਮਾਸਕਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਲੱਗੇ।

ਲੀ ਵੇਨਲਿਆਂਗ ਨਾਮ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀਬੋ ਪੇਜ 'ਤੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੁਮੈਂਟ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ" ਅਤੇ "ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੀ ਜਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ

ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੋਸਟ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੱਭੇ ਰਾਹ

ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਹੀ ਚੀਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 'ਤੇ ਜੇਤੂ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸੈਂਸਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵੂਹਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜਾ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਸਾਊਥ ਚਾਈਨਾ ਮਾਰਨਿੰਗ ਪੋਸਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 'ਬਲੈਂਕੇਟ ਕੈਂਪਸ ਲੌਕਡਾਊਨ' ਚਲਦੇ ਰਹੇ।

ਲੀ ਜ਼ੇਹੂਆ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਸੀ

ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਈਆਂ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕੰਟੀਨਾਂ ਨੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਂਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਸਤੁੰਸ਼ਟਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਚੀਨੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਧਨ ਅਪਣਾਏ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖ ਸਕਣ।

ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਾਸਈਟ ਸਿਕਸਥ ਟੋਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੇਟਈਮੋ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ, ਉਦਾਸ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦੇਸ ਭਰ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਏ

ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੇ ਇਸ ਟ੍ਰੈਂਡ ਨੂੰ ਮਨਘੜੰਤ ਯੂਜ਼ਰ ਕਮੈਂਟ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ।

ਚੀਨ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ ਕਿ 'ਦਿ ਕਰਾਉਨ' ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਹੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਏਗਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਬਾਅਦ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੂਹਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਣਗੇ।

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਟਾਰ ਰਹੇ ਫੈਂਗ ਫੈਂਗ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਲੇਖਕ ਫ਼ੇਂਗ ਫ਼ੇਂਗ ਨੂੰ ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤਾਰੀਫ਼ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਲ ਵੁਹਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਡਾਇਰੀ...


...ਂ ਫ਼ਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਵੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਐਪਸ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਪੰਜੀਕਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਅਤੇ ਪੰਜੀਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਣਅਧਿਕਾਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਲੋਨ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਐਪਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੋਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਲੋਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿੱਥੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੈਸੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਹਨ।"

ਵਿਨੀਤਾ ਟੇਰੇਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਝੱਲਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਖਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਘੰਟਿਆਂ-ਘੰਟਿਆਂ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਬੇਹੱਦ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ।"

ਆਰਥਿਕ ਸੁਸਤੀ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ

ਜੇਨਿਸ ਮਕਵਾਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਲੋਨ-ਐਪਸ ਵਲੋਂ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਵੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰਗ ਲੰਘਿਆ।

ਜੇਸਿਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਕਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ) ਨੇ ਕਰੀਬ 1500 ਡਾਲਰ (ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ) ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ।

ਹਾਲੇ ਲੋਨ ਲਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਭਰੇ ਫ਼ੋਨ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।

ਜੇਸਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੋਨਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

ਐਪਸ ਦੀ ਜਾਂਚ

ਜੇਸਿਨ ਮਕਵਾਨਾ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤਾ ਟੇਰੇਸਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵੀਨ ਕਾਲਾਇਸੇਲਵਨ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪਰਤ ਦਰ ਪਰਤ ਉਦੇੜਨਾ ਪਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵੀਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੁੜੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇੱਕ ਲੋਨ ਐਪ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਲਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਐਪਸ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 46 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 49 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿਸਟ੍ਰੇਸ ਫ਼ੋਨ (ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫ਼ੋਨ) ਆਏ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ 200 ਅਤੇ ਕਦੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਡਿਸਟ੍ਰੇਸ ਕਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।"

ਪ੍ਰਵੀਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ...


...ਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ

ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਤੌਰ ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਮਿਤਾਲੀ ਦਾ ਔਸਤ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਬਉੱਚ ਔਸਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰਾ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਫਲੌਪ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।

ਮਿਤਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਇਨਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਤਰਕੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਸਨ

ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।''

ਅਤੇ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲੈਕਟਰਜ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਲੈਕਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਜੋਕਰਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਤੱਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ।

ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਮਿਤਾਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਤਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਨਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਦੌਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨੀਂ ਧੋਨੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀ-20 ਟੀਮ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ਭ ਪੰਤ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਗੇਂਦ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ...

ਇੰਨੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਜੇ ਲੋਕਪੱਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ ਤਾਂ ਮਿਤਾਲੀ ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਕਿਉਂ ਗਏ।''

"ਪੁਰਾਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਚ ਫਿੱਟ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਕਰੀਮ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਾਫ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਹੁਣ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਸੀਏਓ ਰਾਹੁਲ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਬੰਧਕ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੰਚਾਲਕ) ਸਬਾ ਕਰੀਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਰਮੇਸ਼ ਪੋਵਾਰ ਦਾ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨਾਲ ਕਰਾਰ 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਵੱਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੀ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਟੈਸਟ ਤੇ ਵਨਡੇ ਮੈਚ ਹੀ ਖੇਡੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਗੇਂਦ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਬਾਅਦ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲਾਹਿਰੂ ਤਿਰਿਮਨੇ ਨੂੰ ਕੁਲਦੀਪ ਯਾਦਵ ਦੀ ਗੇਂਦ ਉੱਤੇ ਕੈਚ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ।ਇਹ ਕੈਚ ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ ਨੇ ਲਿਆ। ਮੈਥਿਊ ਤੇ ਤਿਰਿਮਨੇ ਨੇ124 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਤਿਰਿਮਨੇ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕੁਲਦੀਪ ਯਾਦਵ ਨੇ ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ।

ਲੀਡਜ਼ ਦੇ ਹੈਡਿੰਗਲੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿਚ ਟਿਕਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਤਨ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ:  15 ਓਵਰਾਂ 'ਚ 4 ਵਿਕਟਾਂ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੂਮਰਾ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿੱਖੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ 15 ਓਵਰਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਕਵਰੇਜ਼ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਤਨ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਲੀਡਜ਼ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਫਿਲਹਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਹੁਣ ਹਾਰਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।

ਉੱਧਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਦੀ ਦੌੜ 'ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੀਫ ਕੋਚ, ਚੰਡਿਕਾ ਹਥੁਰੂਸਿੰਘਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਟੀਮ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਮੈਚਾਂ 'ਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ ਇਸ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਮੈਚ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ।"

ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਕੋਲੰਬੋ ਦੀ ਫਲਾਇਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨਸੂਬਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ।

ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਹਾਰਾਂ ਦੇ ਜਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਮਲ੍ਹਮ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡਲ ਸੀ। ਦੂਤੀ 'ਤੇ 2014 ਵਿੱਚ 'ਫੀਮੇਲ ਹਾਈਪਰੈਂਡਰੋਜਨਿਜ਼ਮ' ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਪੋਰਟ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਲੜਿਆ ਸੀ।

ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਰਨ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਉੱਭਰੀ ਹੋਈ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।

ਕੋਨੇਰੂ ਹੰਪੀ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਲਡ ਚੈੱਸ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ

3.ਕੋਨੇਰੂ ਹੰਪੀ

ਉਮਰ: 33 ਸਾਲ, ਖੇਡ: ਸ਼ਤਰੰਜ

ਵੂਮੈਨਜ਼ ਵਰਲਡ ਰੈਪਿਡ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਹੇਠ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ

5.ਰਾਣੀ

ਉਮਰ: 26 ਸਾਲ, ਖੇਡ: ਹਾਕੀ

ਕਪਤਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ।

ਰਾਣੀ 2020 ਵਿੱਚ 'ਵਰਲਡ ਗੇਮਜ਼ ਐਥਲੀਟ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਯੂਐੱਸਏ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਅਹਿਮ ਗੋਲ ਨੇ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਥਾਨ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰੀਓ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

2010 ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 'ਯੰਗ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ' ਜਿੱਤਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2018 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।

ਉੱਤਰੀ ਰਾਜ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰੇਹੜਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਣੀ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਇੱਥੋਂ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 15 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ 30 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ 25 ਤੋਂ 31 ਫੀਸਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ 25 ਤੋਂ 31 ਫੀਸਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਡੀਐਮਕੇ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਵੰਡ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਐਮ ਜੀ ਰਾਮਾਚੰਦਰਨ ਨੇ ਅੰਨਾ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ।

1993 ਵਿੱਚ ਵਾਇਕੋ ਨੇ ਡੀਐਮਕੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਐੱਮਡੀਐੱਮਕੇ ਬਣਾ ਲਈ। ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਿਜ਼ ਹੋਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੌਮੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1989 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਪੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ। ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੀਐੱਮਕੇ 1998 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ।

ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਏ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਤੋਂ 12 ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।

ਡੀਐੱਮਕੇ ਟੈਲੀ ਕਮਿਊਨਿਕੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ

ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਨ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਸੂਖ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਕਾਫੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2009 ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਤਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ। ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਵੀ ਹਮਾਇਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵੀ ਚੁੱਕੇ। ਸੂਬੇ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ 1969 ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਜੋਂ ਸੀ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

 ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2011 ਤੱਕ 64 ਸਾਲ ਦੇ ਖੱਪੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਵਾਦ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਵੀ ਲਿਖੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਪਏ ਤਾਂ ਉਹ ਟੈਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਰਾਮਨੁਜਮ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਲਿਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।

 ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।...


...ਂ ਮੈਂ ਜਮੇਹ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਡੋਅ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਵਾਅਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਬੀਆ ਵਿਚ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ 2017 ਤੱਕ 22 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਜਲਾਵਤਨ ਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

1994 ਦੇ ਰਾਜ ਪਲਟੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਮੇਹ ਨੇ ‘ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼’ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ। 'ਫਰੰਟਪੇਜ ਅਫਰੀਕਾ' ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਰੂਪੋਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਕਈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਖਬਾਰਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਗਿਆਪਨਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਆਗੂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੇ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਂਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਜੇ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ 5,000 ਸਾਲੀ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ।

ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

(ਰੋਡਨੇ ਡੀ. ਸੀਏਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਜਰਨਲਿਸਟ ਆਨ ਟ੍ਰਾਇਲ’ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)