...ੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅ 'ਚ ਕੰਮ ਦਿਵਾਇਆ।''

''ਉਹ ਕਈ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਟੀਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲ ਸਕੇ।''

ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਲਾਫ਼ਟਰ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਗੰਧਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧਾ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਭੇਜਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਕਪਿਲ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਅਤੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹੇ।

'ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ' ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਿੱਤੀ।

ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ੋਅ ਨੰਬਰ ਵਨ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਘਰ 'ਚ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਂ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਸ਼ਕ ਗੁੱਥੀ, ਦਾਦੀ, ਪਲਕ ਅਤੇ ਭੂਆ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸੁਨੀਲ ਗਰੋਵਰ, ਅਲੀ ਅਸਗਰ, ਕੀਕੂ ਸ਼ਾਰਦਾ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਸ਼ੌਹਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਉੱਥੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੀਆਂ।

ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ, ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ, ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ, ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ, ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ, ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ, ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ, ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਧਰਮਿੰਦਰ, ਜਿਤੇਂਦਰ, ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਰੂਟੀਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਡ ਜਗਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਜਿਸ 'ਚ ਸਾਨਿਆ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਅਤੇ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਸ਼ੋਅ ਨੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੇਲੇਬ੍ਰਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਣ ਜੌਹਰ ਦੇ ਨਾਲ 60ਵਾਂ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ 2015 'ਚ ਅੱਬਾਸ ਮਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ 'ਚ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਿਸ-ਕਿਸ ਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ' 'ਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ।

2016 'ਚ ਕਲਰਜ਼ ਚੈਨਲ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨਬਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਪਿਲ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸੋਨੀ ਚੈਨਲ ਨਾਲ 'ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ 'ਚ ਚੰਪੂ ਸ਼ਰਮਾ, ਡਾਕਟਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਲਾਟੀ, ਰਿੰਕੂ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਨਾਨੀ ਵਰਗੇ ਕਿਰਦਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ।

ਪਰ ਉਸ ਸਾਲ ਫ਼ਿਰ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ BMC ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਟੈਗ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਓਸ਼ੀਵਾੜਾ ਆਫ਼ਿਸ 'ਚ ਹੋਈ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 'ਚ ਮੰਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਈ ਸੀ।

2017 'ਚ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੁਨੀਲ ਗਰੋਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਪਿਲ ਮਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਭਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਕੇ ਕਪਿਲ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਫਿਰੰਗੀ' 'ਚ ਮਸਰੂਫ਼ ਹੋ ਗਏ।

ਫ਼ਿਲਮ ਫਲਾਪ ਰਹੀ। ਕਪਿਲ ਨੇ ਟੀਵੀ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਪਰ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੋਅ ਦੀ...


...ੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਪਨੀਤ ਰਿਆਤ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੈ-ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਾਤ ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿਚ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੱਸੀ ਗੁੱਜਰਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ  ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀਂ ਵੀ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਕਰਫ਼ਿਊ ਕਾਰਨ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਾਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਮੰਡੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਵਾਟਸ ਅੱਪ ਗਰੁੱਪ ਬਣ ਦਿੱਤ ਗਏ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ।

ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਫਿਰਨੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਹ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਰੋਕੇ ਗਏ ਹਨ

ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵੀਪੀਓ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪਤਾ ਲਗਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਵੀਪੀਓ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਗੇ ਵਾਢੀ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਹੈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਆਵੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਮਾਨਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲ ਅਤੇ ਆਰ ਨੇਤ ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਸਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸੀਲ ਕਰ ਕੇ ਪਹਿਰੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਠੀਕਰੀ ਪਹਿਰੇ ਦਾ ਦੌਰ ਫਿਰ ਪਰਤਿਆ

ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਠੀਕਰੀ ਪਹਿਰੇ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਠੀਕਰੀ ਪਹਿਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਕੱਛਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੁਣ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤਹਿਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂੱਸੇਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਲੱਗੇ ਠੀਕਰੀ ਪਹਿਰੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।

ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟ ਉੱਤੇ ਲਾਈਵ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲੱਗਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਕਈ ਪਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਐਂਟਰੀ ਰੋਕਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹਨ

ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਡੰਡੇ ਕੀ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ?

ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਤੈਨਾਤ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਨਾਕੇ ਉੱਤੇ ਤੈਨਾਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਹਿਸ ਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਹੋਈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਵੀ...


...ੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ 31 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 297 ਮਿੰਟ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ

ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇੱਕ 33 ਸਾਲਾ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਜਿਸਦੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 5000 ਰੁਪਏ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਿੱਚ 17 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਉਮਰ ਪੱਖੋਂ 34 ਤੋਂ 59 ਸਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫ਼ੁੱਟਕਲ ਰਾਸ਼ੀ 9000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦਕਿ 62-72 ਸਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਘੱਟ ਸੀ।

ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਟੀਸਵਰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਬਲਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਯੂਐੱਨ ਵੂਮੈਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬਗ਼ੈਰ-ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਕੰਮ, ਤਨਖ਼ਾਹਦਾਰ ਕੰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।"

"ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, ਇਥੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਰੇ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

"ਬਹੁਤੇ ਕੁਲੀਨ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ ਬਲਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵਿਆਪਕ ਸਿਆਸੀ ਦਲੀਲ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਕਰਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ।

ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ-ਤਨਖ਼ਾਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਏ

ਕੀ ਮਿਹਨਤਾਨੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਨਕਦੀ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਸੂਬਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਵਿਆਪਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਮਦਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ  ਬਗ਼ੈਰ ਉਜ਼ਰਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲੇ ਜਾਣਗੇ? ਕੀ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ? ਕੀ ਇੰਨਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਅਣਕਿਆਸੇ ਨਤੀਜੇ ਕੀ ਹੋਣਗੇ?

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੋਟੀਸਵਰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਜੁਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੰਨਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ।"

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਕਈ ਸਿਹਤਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, " ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੈ। ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ, ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਨਾ ਕਰੋ। ਜਾਗੋ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੈਕਸੀਨ ਕਿੰਨੀ ਅਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਅਸਰ 60 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਏਮਜ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਰਣਦੀਪ ਗੁਲੇਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਚਾਰ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਕਅੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਮੁੱਖ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਵੇਗੀ।

ਗੁਲੇਰੀਆ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤਲਵੀਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੀਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਜੇ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੇ ਬੈਕਅੱਪ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਟਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਸਬੰਧ

ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤਬਕਾ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵੈਕਸੀਨ' ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਐਸਟ੍ਰਾਜ਼ੇਨੇਕਾ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮੇਡ ਇੰਨ ਇੰਡੀਆ ਹਨ, ਇਹ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ੇਖਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਸਬੰਧੀ ਕਿਹਾ, ''ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਜਾ ਡਾਟਾ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਲਾਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਤੀਸਰੇ ਟਰਾਇਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਿਥੇ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ 'ਮੇਡ ਇੰਨ ਇੰਡੀਆ' ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਸ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਬੀਜੇਪੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੇਪੀ ਨੱਢਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੂਠ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਸਵਾਰਥੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਏਜੰਡੇ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ...


...ੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਹੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲਾ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਓਲਹੁਵੇਲੀ ਆਈਲੈਂਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਿਖੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਕੱਲਤਾ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।

ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਘੱਟ ਰੇਟ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।  ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਰੋਜ਼ ਡੀਜੇ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਮਾੜਾ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨੱਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਪੈਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70 ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਨੀਮੂਨ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਖਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਟਾਫ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਾੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ ... ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਹੋਇਆ।"

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹਾਂ, ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ। "

ਪੈਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਜਾਂ ਸੁਖਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ... ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਓ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ 'ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

"ਜੇ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਕਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਈਜ਼ ਆਫ ਡੂਈਂਗ ਬਿਜ਼ਨੇਸ ਹੈ।''

ਕੀ ਹੈ ਇਸਦਾ ਦਾਇਰਾ?

ਉਪੇਂਦਰ ਸਾਹਨੀ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਾਰੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਈਜ਼ ਆਫ ਡੂਇੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਨਾਲ ਡੀਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਵਾਸਤੇ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨ ਬਾਰੇ ਉਪੇਂਦਰ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬੰਦੋਬਸਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।''

"ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਰਿਫੌਰਮ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਫਿਸਕਲ ਰਿਸਪੌਂਸਬਿਲੀਟੀ ਐਕਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।''

"ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਨਅਤ ਨੀਤੀ ਵੀ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ 10-15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਸਕਣ।''

ਉਪੇਂਦਰ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਇਨਵੈਸਮੈਂਟ ਸਮਿਟ ਵਰਗੇ ਕਈ ਉਪਰਾਲੇ ਹੋਏ ਪਰ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਤਾਂ ਦਿਵਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਭਰੋਸੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਧੇ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਬੰਨਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਜੂਨਿਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚ ਤੇ 1990-2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਟਾਰ, ਸੁਮਾ ਸ਼ਿਰੂਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਵਧੇਰੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।"

ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲਿਗ ਦੀ ਵਧੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਗਰੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੇਪੀਐਮਜੀ, ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਦੀ ਸਤੰਬਰ 2016 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2016 'ਚ 41% ਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਰੀ ਖੇਡ ਮੇਰੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਬੱਚੇ 17-18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਧੀਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸ਼ਿਰੂਰ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਿਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਟੂਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਵੱਧ ਪਤਾ ਲਗਣ ਕਰਕੇ, ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੋਢੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ 'ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼ਿਰੂਰ ਦੀ ਨਾਲ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀਪਾਲੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਈਫਲ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਐਥਲੀਟ, ਸਪੋਰਟਸ ਟ੍ਰੇਨਰ ਆਈਸ਼ਾ ਬਿਲੀਮੋਰੀਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਇੱਕ ਸੋੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”

“ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕੌਮੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਛੋਟੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਹਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਲੀਗਜ਼ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਫੋਰਬਸ ਵੱਲੋਂ ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਧੂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 13ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਮੈਰਾਥਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ 3.5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸ਼ੂਟਰ ਦੀਪਾਲੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ

ਅਜੇ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਬਾਕੀ

ਹਲਾਂਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਚਣੌਤੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਜਾਣਾ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਅੱਜ-ਕੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ ਤੇ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ।...


...ੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਬਾਕਾਇਦਾ ਦੌਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਾਣ ਸਕਣ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਕੀ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਝੂਠ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਇਆ, "ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੂਠ ਸੁੰਨਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰੇਨਵਾਸ਼ (ਦਿਮਾਗੀ ਸਫਾਈ) ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਕਰੋਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੰਕਟ" ਮੁਸਲਿਮ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ। "

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਸਰ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪਿਛੜਾਪਨ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 49 ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 32 ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਫ਼ਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਛੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਫ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ।"

ਇਸਲਾਮਫੋਬੀਆ (ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਡਰ) ਅੱਜ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਜੋ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਨਸਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਈਤਾਂ (ਤੁਕਾਂ) ਦੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।"

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸਲਾਮਫੋਬੀਆ (ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਡਰ) ਅੱਜ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ 'ਨੀਸ' ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇਟਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 'ਮੋਂਤੋਂ' ਦੀ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਔਰਤ ਮਾਰਗਾਰਿਟਾ ਮਰੀਨਾਕੋਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰਾ ਨਜ਼ਰਿਆ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬੇਸ਼ਕ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਰਸਾਲੇ ਸ਼ਾਰਲੀ ਏਬਦੋ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਕੁਝ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਨਸਲਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਮਾਰਟੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਇਆ

ਏਕੀਕਰਣ ਦਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਮਾਡਲ ਅਸਫਲ?

ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਮੋਰੱਕੋ, ਅਲਜੀਰੀਆ, ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਫਰਾਂਸ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਥੇ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ...


...ੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਜ ਐਰਿਕ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੈਸਡੈਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ੂਮ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਲਾਊਡ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਕੈਟਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜ਼ੂਮ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਸਭ ਸਧਾਰਣ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਚਾਨਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਬਦਲਿਆ। ਕੋਰੋਨਾਵਵਾਇਰਸ ਆ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜ਼ੂਨ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਾਈਂਟ ਹੁਣ ਭਰੋਸੇ ਉੱਪਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

"ਮੈਂ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹਾਂ..."

ਐਰਿਕ ਯੂਆਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੂਮ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਮੀਦਾਂ ਤੇ ਖਰੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰੇ।

ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹਾਂ..."

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਗ੍ਰਾਹਮ ਕਲੂਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ," ਲੰਘੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਸਰਚਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਡਸ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਜ਼ੂਮ ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ। ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਲੰਘੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਣ ਫੇਸਬੁੱਖ ਨੇ ਮਸੈਂਜਰ ਰੂਮ ਦਾ ਫੀਚਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਉੱਪਰ 50 ਜਣੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੰਦਿਸ਼ ਦੇ ਵਰਚੂਅਲ ਬੈਠਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲੇਕਿਨ ਹਾਲੇ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੂਮ ਨੇ ਜੋ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀ। ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਂ ਮਿਲੀ।

ਸਵਾਲ - ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਧਰਮ ਹੈ?

ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਧਰਮ ਵੰਡਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਮਨਵਾਦੀ (ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧ, ਜੈਨ ਧਰਮ, ਆਦਿ) ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੱਧਕਾਲ ਤੱਕ ਲੰਬੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਰਹੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਕਾਰ ਤਿਕੋਣਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਈ ਥਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਵਰਗਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਯਾਨਿ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਦਵਿਜੇਂਦਰਲਾਲ ਰਾਏ (1863-1913) ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਬੰਕਿਮ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਆਨੰਦਮਠ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ 1905 'ਚ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਬਣਾਈ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਾਧਵੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ 1936 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ 'ਚ ਬਣੇ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ - ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ 'ਅਗੇਂਸਟ ਦਿ ਗ੍ਰੇਨ' ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਮਨਵਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?

ਹਿੰਦੂਤਵਵਾਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਦਲਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਬੀਫ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਬ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸਰਗਰਮ ਹਿੰਦੂਤਵਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ - ਤੁਸੀਂ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਛਵੀ ਹੈ?

ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਪਰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰੂਪ ਕਰਨ ਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਭਿਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਭਰਮਕਾਰੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਜੀ ਗਈ, ਜੋ ਹਮਲਾਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਗਊ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉਚਤਾ ਅਤੇ ਰਮਾਇਣ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ...


...ੇ ਰੋਹਿਤ 52 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਧੀਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ

ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕੇ ਐਲ ਰੋਹਿਤ ਦੇ ਜ਼ੀਰੋ ਅੰਕ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਬਾਅ ਵਿਚ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਟਸ ਖੇਡੇ ਹਨ ਪਰ 15 ਓਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਕੜਾ ਅਜੇ 55 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮੈਂਚ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 6 ਦੀ ਐਵਰੇਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਝਟਕਾ

ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੋਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ ਨੇ 90 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿਚ 8 ਚੌਕਿਆਂ ਅਤੇ 6 ਛੱਕਿਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 100 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 26 ਵੇਂ ਓਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਗੁਆ ਕੇ 183 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਸੀ।

25 ਓਵਰ 180 ਦੌੜਾਂ 01 ਵਿਕਟ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ 25 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 180 ਦੌੜਾਂ ਗੁਆ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਟ ਕੇ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ , ਜਿਹੜੇ ਦੌੜਾਂ ਦੇਣ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6.2 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 56 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਮੀ ਨੇ 4 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 22, ਬੂਮਰਾ ਨੇ 5 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 18 ਅਤੇ ਚਾਹਲ ਨੇ 6 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 51 ਅਤੇ ਹਾਰਦਿਕ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ 25 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 33 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਟ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ 23 ਵੇਂ ਓਵਰ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਕੇ ਯਾਦਵ ਨੇ ਜੇਸਨ ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਉਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 161 ਦੌੜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਏ ਦੀ ਵਿਕਟ ਡਿਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਟ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਤਰੇ ਹਨ।

19 ਓਵਰਾਂ ਚ 141 ਦੌੜਾਂ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ 19 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 141 ਦੌੜਾਂ ਜੇਸਨ ਤੇ ਬੇਅਰਸਟੋ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਦਾ ਮੁਜ਼ਹਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਏ 59 ਅਤੇ ਬੇਅਰਸਟੋ 77 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਮੀ ਨੇ 4 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 22, ਬੂਮਰਾ ਨੇ 4 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 8 ਅਤੇ ਚਾਹਲ ਨੇ 6 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 51 ਅਤੇ ਹਾਰਦਿਕ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ 2.1 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 23 ਅਤੇ ਕੇ ਯਾਦਵ ਨੇ 3 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 36 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

11.2 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 57 ਦੌੜਾਂ

ਭਾਰਤੀ ਗੇਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ

ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੂਮਰਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਮੀ ਨੇ 21, ਬੂਮਰਾ ਨੇ 4 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 8 ਅਤੇ ਚਾਹਲ ਨੇ 2 ਓਵਰਾਂ ਵਿਚ 16 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਬੂਮਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮੇਡਨ ਓਵਰ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੰਮੀ ਤੇ ਬੂਮਰਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਚੰਗੀ ਖੇਡ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ।

8 ਓਵਰ 46 ਦੌੜਾਂ ਜੇਸਨ ਤੇ ਬੇਅਰਸਟੋ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਦਾ ਮੁਜ਼ਹਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਏ 19 ਅਤੇ ਬੇਅਰਸਟੋ 25 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।

5 ਓਵਰ 29 ਦੌੜਾਂ

ਟਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਤਾਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਟਾਸ ਜਿੱਤਣ ਮਗਰੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਇਔਇਨ ਮਾਰਗਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਦੋਵੇਂ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ। ਅੱਜ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸਖ਼ਤ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, "ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਬੈਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵਿਰੋਧ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀਆਂ ਤਰਕੀਬਾਂ ਤਲਾਸ਼ਦਾ ਰਿਹਾ...


...ੇ ਲਈ ਇਹ ਰੂਟੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਬੋਰਿੰਗ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇ ਕਿਉਂਕੀ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ, ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਹੋਣੀ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਖੂਨ ਨਿੱਚੁੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਤ ਪਿਲੱਈ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਰੰਗ ਦਿਖਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ''ਬਾਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇਵੋ ਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ- "ਵੱਡਾ ਬਾਈ ਖੁਸ਼ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਫ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਘਬਰਾਓ ਨਾ...ਮੈਂ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।"

ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਫਿਰ ਕਦੀ...

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਵਾਂਗ

ਯੋਨੀ ਵਿਚ ਚੰਗੇ "ਬੈਕਟੀਰੀਆ" ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਹਤਯਾਬ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਗੁੰਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਵਜਾਇਨਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਓਮੀ ਕਿਸੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਨੀ ਦੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਿਹਤਯਾਬ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਚੰਗੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ "ਮਾੜੇ" ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਊਕਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚਿਕਨਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸਫ਼ਾਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡਾ. ਜੈਨ ਗੰਟਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਹੈਲਥ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਛਪੀਆਂ

ਤਸਕਰਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਚੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਰੀਸ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਖ਼ਬਰ ਬਾਹਰ ਆਈ।

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੇੜਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਪੰਜ-ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਾਂਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਬੱਝ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੀ ਕਾਰਵਾਈ

ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਐਕਸ ਗਰੇਸ਼ੀਆ ਗਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੈਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ।

ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਪਏ ਹਨ।

ਜਤਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਇਟਲੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਕੀਲ ਨੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਮਦਦ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਕਿਸੇ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।

ਅਸਥੀਆਂ ਦੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੇੜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਦੀ ਗੁੰਜ਼ਾਇਸ਼ ਬਣੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਪੈਸੇ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਹੱਥ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਇਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਥੀਆਂ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੇੜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਲਟਾ ਜਹਾਜ਼ ਦੁਰਘਟਨਾ ਜਾਂਚ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ-ਮਿੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਸਨ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬਾਕੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੇ-ਦਰਬਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੁਝ ਹੱਥ-ਪੱਲੇ ਨਾ ਪਿਆ।”

“ਮੈਂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦਾ ਆਗੂ ਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੈਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਵਫ਼ਦ ਬਣਾ ਕੇ ਮੋਹਤਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਧਰਨੇ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕੀਤੇ।"

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੇੜਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਾਂਡ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁਹਾਣ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ

ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੇੜਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਠਾਈ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ।

ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੇ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਰੋਹਿਣੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੀੜਤ ਧਿਰ ਨਿਰਾਸ਼...


...ੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੱਕ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਕੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਤੱਥ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਫਾਇਦਾ- ਪੁਰਾਣੀ ਸੀਟ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਕੱਦਾਵਰ ਚਿਹਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ 'ਤੇ 1998 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਕਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਗੁਰੂ ਹਰਸਹਾਏ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਵੋਟ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਬਰਾਦਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ 'ਤੇ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵੋਟ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੁਗਤੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ 200 ਰੁਪਏ ਦਿਹਾੜੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਨ।"

ਉਹ ਦੋ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ।

ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੁਖਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਵਧਦਾ ਉਧਾਰ

ਪ੍ਰੇਮਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਲੈਣ ਦਾਰ ਉਸ ਕੋਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਸੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਰਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਉਤਰ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਪ੍ਰੇਮਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹੁਣ ਪੈਸਾ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੇਗੀ।"

ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 700 ਰੁਪਏ ਵਾਪਸ ਕਰਨੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਪ੍ਰੇਮਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਨੋਖੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਜਮਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ।

ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗਰੀਬੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੇਮਾ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਬਾਲਾ ਮੁਰੁਗਨ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੂੰ ਭੱਵਿਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

"ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਗਲਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਲੋਨ ਵਾਪਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।"

ਪ੍ਰੇਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵੀਡਿਓ: ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ CAA-NRC-NPR ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੀ-ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਵੀਡਿਓ: ਮਸਜਿਦ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬੂਹੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੋਦੀ ਜੀ ਇਸੇ ਵਰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ ?

ਭਾਜਪਾ ਸਮਰਥਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੇ ਹਲਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰ ਨਹੀਂ ਦਵਾ ਪਾਏਗੀ।

ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੋਦੀ ਜੀ ਸਵਾਲਾਂ 'ਚ ਘਿਰ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਖਰ੍ਹੇ ਉਤਰ ਸਕਣਗੇ?

'ਦਾ ਇਕਨੌਮਿਸਟ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਜਨਰਲ ਕਰਿਅੱਪਾ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਥਲ-ਸੈਨਾ, ਨੌ-ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ-ਸੈਨਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਫ-ਆਫ਼-ਆਰਮੀ ਸਟਾਫ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੈਬਿਨਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

1971- ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਚੁਟਕਲੇ ਅਤੇ ਸਰੰਡਰ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਹ ਦਲਿਤ ਜਾਗ ਕੇ ਕਿਉਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਰਾਤਾਂ?

'ਕਿਮ ਦੀ ਫੌਜ 'ਚ ਰੇਪ ਤੇ ਪੀਰਿਅਡ ਰੁਕਣਾ ਆਮ ਸੀ'

ਜਮਹੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਸੁਪਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਨਰਲ ਇਕੱਠੇ ਸੱਤ ਕਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਵੀ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਐਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਜੋ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਵੇ।

ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੌਕੇ ਦੇ ਜਨਰਲ ਵੀਕੇ ਸਿੰਘ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੁਣੋਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋਲ

2018 'ਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕੀ ਉਮੀਦਾਂ?

ਟਰੰਪ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕਿਮ ਨੂੰ ਡਰਾ ਸਕੇਗੀ?

ਕਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਕੁੱਝ ਆਰਮੀ ਟੁਕੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਵਰਗਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮੱਚ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਦਾ ਮੌਕਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋਣ, ਸਿਆਸੀ ਫੁੱਟ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਭੇਦਭਾਵ ਜਾਂ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਕਦੇ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਫ਼ੌਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ ਫ਼ੌਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸਿਧਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਦੀਪ ਰਾਏ  ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ।

ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੈਣ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 11 ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ

ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ `ਚ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਸਨ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਚੇ ਵੰਡੇ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਡਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕਤਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ''ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ'' ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਰਫੀਕ ਸ਼ਗੂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਸਪਤਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਸਥਾਨਕ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਛੋਟਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਰਾਜਪਾਲ ਸਤਪਾਲ ਮਲਿਕ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ 2008, 2010 ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਈ ਸੀ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸਾਂ ਨੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।''

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਗੋਟੀਆਂ ਲਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾ ਕੇ ਜਦੋਂ ਕਰਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕਰਾਰ ਤੋੜ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਗਾਂਧੀ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਪਣੀ ਕਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਦੇਸਵਿਆਪੀ 'ਹਰੀਜਨ ਯਾਤਰਾ' 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।

"ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਾਰ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਿਵੇਂ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਹਾਂ!''

'ਵਨ ਮੈਨ ਆਰਮੀ'-ਗਾਂਧੀ'

'ਹਰੀਜਨ ਯਾਤਰਾ' ਕੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ-ਪ੍ਰਥਾ, ਛੂਆਛੂਤ ਆਦਿ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੀ ਸੀ!

ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਨੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ 'ਵਨ ਮੈਨ ਆਰਮੀ' ਹੈ ਪਰ 'ਇੱਕ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ''ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਰਵ-ਉੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਹੀ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੋਹਰਾਮ ਮਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ! ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਹੀਣਤਾ ਦੇ ਆਖ਼ਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਲੋੜ

ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਸੱਚ-ਸਾਰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ 'ਈਸ਼ਵਰ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ' ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 'ਸੱਚ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ' ਹੈ!

''ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਮੀ-ਗੁਰੂ-ਮਹੰਤ-ਮਹਾਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ!

ਸੱਚ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨਾ- ਇਹ ਹੋਇਆ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਧਰਮ! ਇਹ ਹੋਇਆ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਧਰਮ!

ਨਜ਼ਰੀਆ: ਮੋਦੀ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਦੀ

ਅਜਿਹੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਓਨੀ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ!

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਲਹਿਦਗੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਰੋਕ ਥਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਔਜਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਅਗਾਂਹ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਸੂਹ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬੀਮਾਰੀ ਪਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਸੂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਗ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਲਹਿਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਇਟਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

  (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਅਨੰਤਤਾ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਫ਼ਰ ਨਾਲ ਗਣਿਤ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਿਆ।

ਇਹ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ 3 ਵਿੱਚੋਂ 3 ਘਟਾਓ ਤਾਂ ਸਿਫ਼ਰ ਨਤੀਜਾ ਆਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਜੇ 3 ਵਿੱਚੋਂ 4 ਘਟਾਓ ਤਾਂ?

ਇੱਥੋਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਨੈਗੇਟਿਵ ਨੰਬਰ ਭਾਵ ਰਿਣਾਤਮਕ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਖਿਆ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਮੁੱਲ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਗਣਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਲੈ ਆਉਂਦੀ।

'ਐਕਸ' ਅਤੇ 'ਵਾਈ'

ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

416 — ਲਗਾਇਆ।

ਆਰਿਆਭੱਟ ਨੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਘੇਰ ਵੀ ਲਗਭਗ ਸਹੀ ਮਾਪ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 39,968 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ, ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਜ਼ਰਾ ਜਿਹਾ ਵੱਧ, 40,075 ਹੈ।

'ਪਾਈ' ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਕੜਾ ਜਾਣਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮਾਧਵ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਮੰਨ ਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇ ਸਾਬਕਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਟੀਐਸ ਰਾਘਵਨ ਬੀਬੀਸੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਚ ਰੇਹਾਨ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਨਾਲ

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭੂਪਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਖੂਫੀਆ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਡਕੈਤਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਟੌਪ ਸੀਕਰੇਟ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਟੀਸੀਏ ਰਾਘਵਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਆਸ ਵਿਚਾਲੇ ਭੂਪਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣਾ ਤਕਰੀਬਨ ਤੈਅ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਆਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲਈ ਚੰਦਾ ਜਮ੍ਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੌਰਾਸ਼ਟਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਭੂਪਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੰਦੂਰ ਲਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1960 ਵਿਚ ਭੂਪਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ ਐਨਟੀ ਰਾਮਾਰਾਵ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

ਭੂਪਤ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬ

ਭੂਪਤ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ 1933 ਬੈਚ ਦੇ ਆਈਪੀਐਸ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀਜੀ ਕਾਨਿਟਕਰ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ।

ਡਾਕੂ ਭੂਪਤ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਤੀਜਾ)

ਉਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੂਪਤ ਹਰ ਵਾਰਦਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲਿਖਿਤ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਜ਼ਾਸਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਕਾਨਿਟਕਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਡੀਕਰਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਛੋਟਾ ਸੀ। 'ਡੀਕਰਾ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੁੱਤਰ।'

ਕਾਨਿਟਕਰ ਨੇ ਭੂਪਤ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਣ ਲਈ ਗੋ ਪਾਗੀਆਂ (ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਮ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਠਭੇੜ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇਵਾਅਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੂਪਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਭੂਪਤ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਾਨਿਟਕਰ 1969 ਵਿਚ ਸੀਆਰਪੀਐਫ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਕੇ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ ਹੈ

ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਸਮਾਜ 'ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਮੌਜੂਦਗੀ

ਸਿੱਖ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਵੀ ਵਧੀਆ ਅਗਵਾਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ।

ਅਨਵਰ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ 'ਚ ਜੋ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।"

"ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਥਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਹੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਨਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਰਾਜਾਂ 'ਚ ਪਿਛਲੇ 3-4 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਭੰਨ੍ਹ ਤੋੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹੁਣ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਕੌਮੀ ਬਜਟ 'ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਨਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਮਾਫੀਆ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।"

"ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਕੂਮਤ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀਆ ਦੇ ਸ਼ਿੰਕਜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੜ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।"

"ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਦਾਇਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਖ਼ੋਸਤ ਅਤੇ ਪਕਤਿਆ ਰਾਜਾਂ 'ਚ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਅਨਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਹਨ।

ਕੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵੀ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਹੈ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਮੁਲਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਹੈ?

ਅਨਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

"ਇੱਥੇ ਜਿੰਨ੍ਹੇ ਵੀ ਯਹੂਦੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਪਰ ਕਾਬੁਲ 'ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਬਾਦਤਗਾਹ ਕਾਬੁਲ 'ਚ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

"ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਮੇਰੇ ਕੰਨੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਪਈ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਮਜ਼ਹਬ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।"

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਏ ਗ਼ੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਸੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠੇ?

ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, 'ਲਵ,ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਟੈੱਕ' ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਿਣਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਥਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰੀਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ "ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਾਰਟਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਥਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ, ਪਾਬੰਧੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਜੁਆਬ ਆਉਣਗੇ।

ਹਰੀਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ 'ਲਵ, ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।' ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਤੀ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।"

ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਲਫ਼ੀਆਂ ਪੋਸਟ ਕਰਨੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਪੋਸਟ ਕਰਦੀ ਉਸਦਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗਦਾ।

ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਈਮੇਲ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, "ਤੂੰ ਕੁਝ ਲੁਕਾ ਰਹੀਂ ਹੈਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਇਕ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਸ ਦਾ ਪਾਰਟਨਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੌਂ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਅਨਲੌਕ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਦਾ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

ਹਰੀਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਹੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ੍ਰੈਂਡ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਡੀਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਲਫ਼ੀਆਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

"ਚੰਗਾ ਦਿੱਸਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਿਸਟਰੀ ਡੀਲੀਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ, ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 'ਆਦਰਸ਼ ਕੁੜੀ' ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਢਲੀਆਂ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ ਸਕਦੀ ਹੈ- ਮਦਰ ਮੈਰੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਵੇਸਵਾ।"

"ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹੋਵਾਂਗੀਆਂ ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਗ਼ਲਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਾਂ।"

ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਐਕਸ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੇਰੀ ਧੀ ਵੇਸਵਾ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਗਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਧਮਕਾਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਗਿਆ।

ਹਰੀਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਤੋਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿੰਨੀ ਨਫ਼ਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਉਸਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ...


...ੇ ਸੱਚ ਦਾ ਸੌ ਟਕਾ ਸ਼ੁੱਧ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਤਾਲ ਹੋਵੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੌ ਟਕਾ ਸ਼ੁੱਧ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾ ਹੋਣ- ਪਰ ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਇਮਾਨਦਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, 'ਅਪੀਲ, ਵਿਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜੋ ਦੇਖਿਆ, ਸਭ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ 'ਵਿਵਾਦਤ ਢਾਂਚਾ' ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'

'ਜਦਕਿ ਪੂਰਾ ਵਿਵਾਦ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਕਿ 1526 ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਸਜਿਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।'

 'ਬਹੁਤ ਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਢਹਿਣ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੀ-ਕੀ ਪੈਂਤੜੇ ਵਰਤੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦਾ ਬਾਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ  ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਬਿਓਰਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਤਣਾ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।

 ਕੋਈ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਠਕ ਜੇਕਰ ਮੰਦਿਰ-ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਮਾਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲੇਗਾ।

ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਲ ਪਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਮੰਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਹੇਮੰਤ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਿਰਕੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਲਈ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ 1981 ਵਿੱਚ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀਪੁਰਮ 'ਚ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਾਊਦਿਆਲ ਖੰਨਾ ਵਰਗੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਲੀਡਰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਇਕੱਠੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁਟ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਏ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਤਾਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ

ਸੱਤਾ ਪੱਖ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਲਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਾਰਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਸੌਖੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਸਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਹਬਾਨੋ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਫਿਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਭੜਕਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਤਾਲਾ ਖੁਲ੍ਹਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਤਾਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਲਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਹੇਮੰਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਿਲੀਭਗਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀਰ ਬਹਾਦੁਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਹੁਕਮ ਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਿ...


...ੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਾਧਵ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕਿਸੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਤੋਂ ਲੈਂਦੇ, ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਬੇਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ ਲੱਭਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭੁੱਖੇ ਪੇਟ ਰਹਿਣਾ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜਾਧਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ 50 ਕਿਲੋ ਦਾ ਭਾਰ ਲੱਦ ਕੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਜਾਧਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਧੇ ਵੀ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਂਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮੌਗ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹੋ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤਾਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਡਾ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮੌਗ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹੋ।

ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

"ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੁੱਖ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤਾਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਸੁੱਦੀਨ ਉਸ ਸੰਘਣੇ ਧੂੰਏਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਵਿਵਾਦਮਈ ਹੈ, ਪਰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲ ਵੋਟ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੋਟ ਦੇਣ।

ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵੋਟ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਲ ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਹੈ ਜੋ ਟਰੰਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਟਰੰਪ ਜੇਕਰ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੀ ਹੋਏ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੇਗੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਓਰੇਗਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੈਰੀ ਜੁਏਗਰੇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਹਾਦਸਾ ਯਾਦ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਪਾਰਕ ਗਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਉਮਰ-ਦਰਾਜ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕੈਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਇੱਕ ਹੌਟ ਟੱਬ ਤੱਕ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਟੱਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਕੈਰੀ ਦੇ ਠੀਕ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਿਆ।

ਫੇਰ ਉਹ ਕੈਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ 'ਤੂੰ ਕਿੰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਛਾਤੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਸੂਮ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਜਿਹੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫਾਸਰ ਜੈਨ ਮੈਂਡਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨਪਸੰਦ ਕੰਮ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੇਖਣਾ ਸੀ।

ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣੀਆਂ ਹੋਣ ਯਾਨਿ ਕਿ ਪੀਰੀਅਡ ਆਉਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਰੀਬ 25 ਕਰੋੜ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਵਧੇਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ। ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ 13 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਆਹ

ਇੱਕ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ 'ਅਨਚੇਨਡ ਅਟ ਏ ਗਲਾਂਸ' ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 200 ਤੋਂ 2010 ਵਿਚਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਦੋ ਲੱਖ 48 ਹਜ਼ਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ 12 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕਿਆਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਰੀਅਡ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਛੇਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਰੇਕ 110 ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਵੇਲੇ ਮੌਤ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋਖ਼ਿਮ 20 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਬਣਨ ਨਾਲੋਂ 5 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਥਿਓਪੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵੱਡੀ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸਤਾਉਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਨਾ ਬਣਾ ਲਵੇ।

ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੀਰੀਅਡ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ ਜਿਵੇਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੋਚ ਆਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ...


...ੇ ਹਨ।

'ਮੇਰੇ ਵੀ ਫੋਲੋਅਰਜ਼ ਵਧਣ'

22-ਸਾਲਾ ਐਮਿਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੈਲਫੀ ਐਡੀਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੌਸਮੈਟਿਕ ਸਰਜਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ।

"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਠੋਡੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਦੰਦ ਚਿੱਟੇ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।"

"ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਐਡੀਟਿੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਸਫੇਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

"ਦੰਦ ਚਿੱਟੇ ਕਰਵਾਉਣਾ ਮੇਰਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਰਚਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਕੌਸਮੈਟਿਕ ਸਰਜਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਪਰ ਨੌਨ-ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਲਰਜ਼, ਬੋਟੌਕਸ — ਜੋ ਕਿ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਵਾਲੀ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ “ਕਮੀਆਂ” ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।

'ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਸਮਝਾਓ'

ਯੋਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੋਰਾਂਟੋ, ’ਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੈਨੀਫਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

2018 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੈਨੀਫਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਿੱਖ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ “ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀਆਂ” ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਜਦੋਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਸਾਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਡਾਈਟਿੰਗ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਹਿਰਨ ਵਾਲੇ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਰਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ?

ਰੈਂਕਿਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਫਿਲਟਰ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

"ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ #notfiltered ਅਤੇ #notfacetuned ਵਰਗੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।”

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 5-10,000 ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਗਰੀਬ ਇਨਸਾਨ ਲਈ 10,000 ਰੁਪਏ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਟਿੱਕ-ਟੋਕ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਮਾਈ?

ਟੈੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਗੈਜ਼ੇਟ ਬ੍ਰਿਜ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਲਭ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਐਪ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮੇਡੀ ਕਰਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ 'ਸਾਈਬਰ ਬੁਲਿੰਗ' ਦੀ। ਸਾਈਬਰ ਬੁਲਿੰਗ ਯਾਨੀ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਅਤੇ ਟਰੋਲ ਕਰਨਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਲੈ ਲਓ ਜੋ 'ਹੈਲੋ ਫਰੈਂਡਜ਼, ਚਾਹ ਪੀ ਲੋ' ਵਾਲੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਾਂ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਹਰ ਕੋਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਟਿੱਕ-ਟੋਕ ਵਰਗੇ ਐਪਸ 'ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਣ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ।"

ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਅਤੇ ਕਾਊਂਸਲਰ ਸਮਿਤਾ ਬਰੂਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਿੱਕ-ਟੋਕ ਵਰਗੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਡੇ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਖੌਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ 'ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਡ' ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਹੁਲ ਸਚਾਨ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਿੱਕ-ਟੋਕ ਵਰਗੇ ਐਪਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੁਲਾਈ, 2018 ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਟਿੱਕ-ਟੋਕ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਅਪਲੋਡ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।"

ਰਾਹੁਲ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਟਿੱਕ-ਟੋਕ ਵਰਗੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਸ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਬੱਸ ਯੈਸ, ਅਤੇ ਅਲਾਊ ਤੇ ਟਿੱਕ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ, ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੈਨਟੈਕਟ ਨੰਬਰ.. ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਐਕਸੈਸ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡਾ ਡੇਟਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ।"

ਰਾਹੁਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਪਸ 'ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ' ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁਕੰਨੇ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ ਹਨ। ਕਿਸ-ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਟਵੀਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਵੀਟ ਜਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ (ਮੈਨਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਟਰੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹ ਵੀ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟੂਲਕਿੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਿੰਨ ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਗਰੇਟਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਣ ਅਤੇ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਸਾਨ "ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ" ਹਨ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,"ਲੋਕ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ #FarmersProtest ਅਤੇ #StandWithFarmers ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰਿਹਾਨਾ ਅਤੇ ਗਰੇਟਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵੀਟਾਂ ਵਿੱਚ #FarmersProtest ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ,"ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਨਲਾਈਨ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਹੈ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 13-14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ, ਮੀਡੀਆ ਅਧਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ #FarmersProtest ਅਤੇ #StandWithFarmers ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ, ਫੋਟੋ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਿਖਣ ਦਾ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪੋਸਟ ਕਰਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ (ਮੈਨਸ਼ਨ) ਕਰਨ।

ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਰੇਡ ਜਾਂ ਮਾਰਚ ਕੱਢਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪ੍ਰਵੀਰ ਰੰਜਨ ਨੇ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪਰੇਡ ਵਾਲੇ ਨੁਕਤੇ ਉੱਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇਸ ਟੂਲਕਿੱਟ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਟਰਾਈਕ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਟਵਿੱਟਰ ਸਟਰਾਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਫ਼ਿਜ਼ੀਕਲ ਐਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

''26 ਜਨਵਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਸੇ ਪਲਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਇਆ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੀ ਹੈ ਕਿ...


...ੇ ਹੀ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਐਂਟਰੀ ਦੇਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਏਜੰਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਆਰਫ਼ਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਆਸਥਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਲਿੰਗਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਧੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ।

'ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਯੱਪਾ ਦੀ ਭਗਤ ਨਹੀਂ'

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਧੂ ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਾਇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਆਰਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਤੋਂ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਤਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕੀਤਾ ਉਦੋਂ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਸਾਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸੱਤਾ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।"

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਆਰਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਰਵਾਇਤ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਧਰਮ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਜਾਣ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਸੋਚ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"

ਆਰਫ਼ਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰਵੱਈਏ ਨਾਲ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ 'ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ' ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਬਰੀਮਲਾ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਨਰਮ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।

ਆਰਫ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ 'ਮਾਚੋ ਪੌਲੀਟਿਕਸ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਯਾਨਿ ਅਜਿਹੀ ਸਿਆਸਤ ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

ਕੀ ਹੈ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਵਿਵਾਦ?

ਕੇਰਲ ਦੇ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੀਰੀਅਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ "ਅਪਵਿੱਤਰ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਬਰੀਮਲਾ ਇੱਕ ਹੈ

ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੋਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਜਸਟਿਸ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ?

ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਬੈਂਚ 'ਚ ਇੱਕਲੀ ਜੱਜ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰਾਇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੀਐਮਨ ਮੋਦੀ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਸਟਿਸ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਆਰਟੀਕਲ-25 ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ

ਜਸਟਿਸ ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 'ਚ ਦਖ਼ਲ...


...ੇ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਪੇਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪੋਲੋ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਜਹਾਂਗੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਿੱਸਾ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ 'ਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ। ਉਦੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧਵਾ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੀਆਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਨੇ ਵੀ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਾਹੀ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਹੀ ਫਰਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਨਤਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਗ਼ਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਨਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ।

ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦਰਜ ਹੋ ਗਿਆ।

 (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਰੂਬੀ ਲਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਏਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਏਂਪ੍ਰੈਸ: ਦਿ ਅਸਟੋਨਿਸ਼ਿੰਗ ਰੇਨ ਆਫ਼ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਿੰਟ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਘਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

'ਓਪਨ ਟਾਇਲਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੋਂਦੇ ਹਨ'

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਾਰੇਨ ਬਿਨਫੋਰਡ, ਵਿਲਾਮੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਓਰੀਗਨ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਲਾਅ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਕੋਲਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਉਹ ਲੋਕ ਲਗਭਗ 350 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦਕਿ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ਼ 104 ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆਂ ਵਾਂਗ 24 ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਸੱਤੇ ਦਿਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਸੌਣਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ, ਕੱਟਦੇ ਜਾਂ ਸਾੜਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨ 'ਚ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਜੀਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਝਾਰਖੰਡ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲੋਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁੜੇਲ ਅਤੇ ਡਾਇਨ ਦੱਸ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਐਨਸੀਆਰਬੀ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਇਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਓਰੋ) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ 'ਚ 27 ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ 'ਚ 24 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਣ ਦੱਸ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪਰ ਇਸਤਰੀ ਆਖ਼ਿਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਮਰਦ ਵੈਸੇ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੂਝਦੇ ਰਹਿੰਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹੇਗੀ।

ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ 'ਇਸਤਰੀ'।

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 'ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਫ਼ਐਸਬੀ ਨੇ ਐਵੇਂ ਹੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਕਦੀ ਕੋਈ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

"ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਸੋਵੀਅਤ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਲਿਜਾ ਕੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ।"

ਪੌਲ ਵੀਲਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ

ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ

ਵੀਲਨ ਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਸੂਸੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਨ-ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ ਐਗਰੀਮੈਂਟ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਯਾਨੀ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ 20 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਾਈਟ੍ਹ ਹਾਊਸ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅਲਿਜ਼ਾਬੈੱਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਾਲੇ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ #freepaulwhelan ਦੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨਾਲ ਫਲੈਸ਼ ਡਰਾਈਵ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।

ਵੀਲਨ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ

ਕਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੌਲ ਵੀਲਨ ਹੁਣ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਵਰਦੀ ਸਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੁਣ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦਰਮਿਆਨ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕੁਝ ਵੀ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਵੀਲਨ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਬਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕਲੌਤਾ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਟੂਰਿਸਟ ਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇ।

ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਸਾਰੇ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਪੂਜਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜੋਖ਼ਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।"

ਪੂਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾ ਸਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀਆਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਗਵਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ  ਟਰੈਵਲ ਬੈਨ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਇਥੇ ਫ਼ਸ ਗਏ।"

ਪੂਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਤਮ ਹਨ ਉਹ ਇੱਕ ਉਡਾਨ ਲੈ ਸਕੇ ਜਦੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹੋਰ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ। ਇੱਕ ਗੂਗਲ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੰਡ ਰੇਜ਼ਰਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸਮੂਹ ਨਹੀਂ ਹਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਦਾ ਪੇਜ਼ ਲੋਡ ਹੋਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

'ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ'

28 ਸਾਲਾ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਫ਼ਾਇਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ, ਰੁਚਿਕਾ ਤਲਵਾੜ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਨੇਸੇਲਵੀਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ  ਹੈ।

ਤਲਵਾੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ੋਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਘੰਟੇ ਕੋਈ ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੋ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ।"

ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਤਰ ਹੋਈ , ਤਲਵਾੜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਡਰਾਈਵ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਹੜੀ ਤਲਵਾੜ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੰਡ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨੇਹਾ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਪਾਇਆ, ਫੰਡਰੇਜ਼ਕਰ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦ ਹੀ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਨਬਾਕਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਛਗਿਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੇਨਮੋ ਜਲਦ ਹੀ ਦਾਨ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਛੋਟੇ।

ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ, GoFundMe ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਹੋਰ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦਾਨੀਆਂ ਤੋਂ 90,000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

ਤਲਵਾੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਸੌ ਆਕਸੀਜਨ ਕੰਸਨਟ੍ਰੇਟਰਜ਼ ਨੂੰ  ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਵਿੱਚਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨੂੰ ਫ਼ੈਲਦਿਆਂ ਦੇਖਣਾ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਭਰਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2020 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਥੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ  ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਸ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਘਰ ਨੂੰ (ਭਾਰਤ ਨੂੰ) ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਖਣਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ ਲੋਕ ਤਕਲੀਫ਼ ਜ਼ਰ ਹਨ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤਾਜ਼ਾ ਕੋਰੋਨਾ ਫ਼ੈਲਾਅ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਤਲਵਾੜ ਦੇ ਕਈ ਅੰਕਲ, ਅੰਟੀਆਂ, ਚਾਚੇ ਤਾਇਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ  ਬੀਮਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ।

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਵੀ...


...ੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ?

ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਈ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਕ ਬਸੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

2008-2009 ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰੀਬ 39 ਫ਼ੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਘੱਟ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ 30 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਦਰ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਾਪਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈ। ਪਰ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।

ਕੋਸ਼ਿਕ ਬਸੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਸਵੈ-ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ, ਭਰੋਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਡਿਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਭਰਦੀ ਹੋਈ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸਗੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਕੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।''

''ਭਾਰਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਪਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਚ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਕੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। 1950 ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਪਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ - ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਪਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਕੋਸ਼ਿਕ ਬਸੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਹੀਏ ਕਿ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਇਸਦੇ ਲਈ ਹੀ ਤਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਮਾਪਣ ਦੇ ਕੰਮ ਸੌਖੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਅੰਕੜੇ ਚੰਗੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਾਂ, ਇਹ ਮਾੜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇਕਸ਼ਾਅ ਬੈਠਕ ਕਰਦਿਆਂ

ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇੰਦਰ ਮਲਹੋਤਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਿਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਚੰਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਖੋ, ਮੈਂ ਨੌਰਥ-ਈਸਟ ਤੋਂ ਇਹ ਚਾਦਰ ਲਿਆਈ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੈਠਕ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੈਟੀ 'ਤੇ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੁਰੰਤ ਢਾਕਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ। ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੇ ਜੈਕਬ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਢਾਕਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜੀਪ ਭੇਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੈਕਬ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦੂਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਵਾਹਿਨੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜੈਕਬ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰ 'ਚੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਨ। ਵਹਿਨੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ।

ਅੱਥਰੂ ਅਤੇ ਚੁਟਕਲੇ

ਜਦੋਂ ਜੈਕਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜਨਰਲ ਨਾਗਰਾ ਨਿਆਜ਼ੀ ਦੇ ਗਲ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਾਂ ਪਾਈ ਸੋਫ਼ੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜੈਕਬ ਨੇ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਨਿਆਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੌਣ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਜਨਰਲ ਰਾਵ ਫਰਮਾਨ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ।

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਮਗਰੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਿਕ, ਜੰਗਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ

ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੈਕਬ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੂੰ ਖੂੰਝੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਉਹ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜੈਕਬ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 30 ਮਿੰਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਢਾਕਾ ਉੱਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰੀਂ ਜੈਕਬ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਿਆਜ਼ੀ ਕੋਲ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ 26,400 ਫੌਜੀ ਸਨ ਜਦ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 3,000 ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਢਾਕਾ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ!

ਜਨਰਲ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਕੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵੀ ਛੇਤੀ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਜੈਕਬ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

30 ਮਿੰਟ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਜੈਕਬ ਨਿਆਜ਼ੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ।

ਜੈਕਬ ਨੇ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਸਮਰਪਣ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਨਿਆਜ਼ੀ ਫੇਰ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਜੈਕਬ ਨੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਈ ਟੇਕ ਇਟ ਐਜ਼ ਐਕਸਪੈਕਟਡ।'

ਜਨਰਲ ਸੈਮ ਮਾਨਕਸ਼ਾਅ, 8 ਵੀਂ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਤਗ਼ਮੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੇ ਫੇਰ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੈਕਬ ਨਿਆਜ਼ੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਖੂੰਝੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ...


...ੇਖਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ।

ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

'ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ'

ਨੌਜਵਾਨ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਵੰਤੀ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਸਜਿਦ ਬਣਵਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ 24 ਵੇਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ਼ ਅਤੇ ਕਾਂਗ਼ਰਸ ਦਰਮਿਆਨ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਐੱਚ ਨਈਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਖਲਨਾਇਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।"

ਉਹ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਸਮੱਸਿਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ੀਹ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਿੰਦੂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?

ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਧ ਟੈਕਸਟ  ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।

ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯੂਸੁਫ਼ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਕਰੀਕੁਲਮ' ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਪੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਜਦੋਂ ਲੇਖਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮਾਹਰ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਕਰਿਕੂਲਮ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯੂਸੁਫ਼ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਿੰਧ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ 'ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਕਰੀਕਲਮ' ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਿਲੇਬਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ  ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

'ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ'

ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਰਾ ਮਾਂਗੀ, ਸ਼ਿਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, "ਤੰਗ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅਪਾਹਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਪਾਰਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਸਲੀਅਤ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਲਟ ਹੈ।ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,  "ਉਥੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਹਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ...


...ੇਜ਼ ਵਰਗੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂਆਂ ਉੱਪਰ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੁਲਝਾ ਕੇ ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪੱਕੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਬਨ ਇਮਿਸ਼ਨ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੇ ਤਾਪਮਾਨ 1.5 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਰ ਟੱਪਿਆ ਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ 2030 ਤੱਕ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ  ਔਰਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਨੁਮਗੇਰਵਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਕੀਮਤ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਉਣਗੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਲੜਨਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਹੈ।

ਅਸ਼ੀਰ ਕੰਧਾਰੀ

ਅਸ਼ੀਰ ਕੰਧਾਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ 14 ਸਾਲਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਇਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਹਵਾ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਕੰਧਾਰੀ, ਲੰਡਨ ਵਿਚਲੀਆਂ ਇਕਸਟਿੰਗਸ਼ਨ ਰਿਬਿਲੀਅਨ ਪਰੋਟੈਸਟਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ ਆ ਗਏ ਸਨ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ 30 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 22 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਕੰਧਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੰਧਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਾਤਵਰਣ-ਸੰਕਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਰਹੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕੀ ਹੈ।"

ਕੰਧਾਰੀ ਨੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, "ਇਹ ਲੜਾਈ ਜਿੰਨੀ ਸਾਡੀ ਹੈ ਉਨੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ।"

ਗਰਲਗਾਈਡਿੰਗ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਥਨਬਰਗ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਵਾਰਣ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਿਹਾ ਮੰਤਰ ਹੈ- ‘ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਸਕੂਲੋਂ ਹੜਤਾਲ’

ਕੰਧਾਰੀ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। "ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਜੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸਦੀ ਹੀ ਨਾ ਦੇਖੀ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਈ ''ਆਪਾਂ'' (ਆਲ ਪ੍ਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਨੈਟਵਰਕ) ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਉਸਨੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।

ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ

ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀ. ਵੀ. ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਟੀ. ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ 'ਨੀਲੇ ਹਾਥ' ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਕਿਰਦਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਚੇਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹੇਗਾ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਵੀ ਟੱਕਰ ਲਈ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਹਗਾ ਸਰਹੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਾਰਿਆ ਤੇ 'ਬੁਰਕਾ' ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ''ਬੁਰਕਾ ਵਗੈਂਜਾ''।

ਇਹ ਨਾਟਕ ਬੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਫਰ ਵੀ ਇਹ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਬਸੰਤ ਫੈਸਟੀਵਲ ਬੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ''ਲੋ ਫਿਰ ਬਸੰਤ ਆਈ''। ਉਸਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਨਾਟਕ ''ਇੱਟ'' ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ''ਝੱਲੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇ'', ''ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ'', ''ਥੱਪੜ' ਤੇ ''ਧੀ ਰਾਣੀ'' ਖੇਡੇ।

ਅੱਜ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੈ

ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੀ ਯਾਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕੋਨੇਂ-ਕੋਨੇ ਗਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਸੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਰੰਗਮੰਚ ਭਵਨ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ ਵਿ੍ਰਚ, ਕਦੇ ਵਿਰਸਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ, ਕਦੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਤੇ ਕਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ 'ਚ, ਕਦੇ ਖਾਣੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਕਦੇ ਸਪਰਿੰਗ ਡੇਲ ਸਕੂਲ, ਕਦੇ ਪੁਲ ਕੰਜਰੀ, ਕਦੇ ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਤੇ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਤੇ, ਮਦੀਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਕਿੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅੱਜ ਲਾਹੌਰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੈ। ਮਦੀਹਾ ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਲਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਤੇ ਇਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਮਦੀਹਾ ਦੀ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਅੰਦਰ ਵਸਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਬੜੀ ਲੋੜ ਸੀ।

ਮਦੀਹਾ ਤੇਰੇ ਅਮਨ ਪਸੰਦ ਸਾਥੀ, ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਦੋਵ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ 'ਵਾਅ ਦਾ 'ਬੁੱਲਾ' ਵਗਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ, ਬੁੱਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ, ਆਸਮਾਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ, ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਦੋਵ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਦੇ ਰਹਾਂਗੇ।

ਅਲਵਿਦਾ ਮਦੀਹਾ, ਤੂੰ ਹੈਵਾਨੀਅਤ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਜੀਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਅਲਵਿਦਾ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਏ ਧੀਏ ਅਲਵਿਦਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਟਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਢ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਪਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਰੀਕੈਪਿਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਬਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 28 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 12 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਵੇਚੇ ਜਾਣ, ਇਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਤਾ ਹੈ

 ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੈਂਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਡਿਊਲਡ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕ ਡੁੱਬਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬੈਂਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੰਮਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਡੁੱਬੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਆਈਬੀਸੀ ਵਰਗੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਹੇਅਰਕੱਟ ਲੈਣ ਯਾਨੀ ਕਿ ਮੂਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਕਮ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਪੂਰੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮਕਾਜ ਬੰਦ ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜਤਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਕੰਮ 'ਤੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਢਵਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਕਲੀਅਰਿੰਗ, ਨਵੇਂ ਖਾਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਡਰਾਫਟ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਏਟੀਐੱਮ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਅਸਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਡ ਕੱਢੀ ਜਾਵੇਗਾ।

•ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਰਕਲਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂਕਿ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਬਲੌਕ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

•ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ 308 ਟਵਿਟਰ ਹੈਂਡਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

•ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਖੜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇਨਪੁਟ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

•ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਵੀ ਡਿਸਕਸ਼ਨ ਹੋਈ ਹੈ।

•ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰੇਡ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਯੋਗਿੰਦਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਹੇ।

ਰਾਘਵ ਚੱਡਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਰਟੀਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕਹੀ ਹੈ। ਚੱਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਲਾਲਚ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਹੋਵੇਗੀ

ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਟ ਮੈਪ ਤਿਆਰ  ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਕਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਸਿੰਘੂ, ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਧਰਨਾ ਦੇ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਪਲਵਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੇ ਰਾਹ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਨਿਵਾਰ ਨੂੰ ਯੋਗਿੰਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਪਰੋਂ ਬੈਰੀਕੇਟਿੰਗ ਤਾਂ ਹਟਾ ਲਵੇਗੀ।

ਇਸ ਰੂਟ ਮੈਪ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸਾਨ ਏਕਤਾ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅੱਜ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰੂਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਰਸਮੀ ਰੂਟ ਮੈਪ ਜਾਰੀ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਲੱਖਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਆਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਇਸ ਪਰੇਡ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਦੀ ਆਸ ਹੈ, ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ 2 ਲੱਖ ਟਰੈਕਟਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਜਮਹੂਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਆਗੂ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ  ਦੇ ਢਾਈ ਤੋਂ 3 ਲੱਖ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਮੂਹ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤੀਆਂ ਸਨ।

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ’ਚ ਚਲ ਰਿਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਰ ਜਾਮੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਇਸ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੈ।

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਪੁਲਿਸ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਟੀਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਾਮੀਆ ਨਗਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਥਾਣੇ ਗਈ। ਜਾਮੀਆ ਨਗਰ ਥਾਣੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਉਥੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਥਾਣੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਹੀ ਹਲਚਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਥੇ ਕਈ ਪਲਾਟੂਨ ਅਰਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮ ਚਾਰ ਵਜੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਜਵਾਨ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਨੇੜੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਪਰ ਜਾਮੀਆ ਵੱਲ ਕੋਈ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਥਾਣੇ 'ਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਰੁਝੇਵਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। 2 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸਕੂਟੀ 'ਤੇ ਸਨ ਜਾਂ ਬਾਈਕ'ਤੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਅਫ਼ਵਾਹ ਸੀ।

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੁਲ ਬਾਨੋ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ

ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ 'ਉਮੀਦ'

ਦੋ ਵਾਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਮੀਆ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਵਜੇ, ਭੀੜ ਵਧਣ ਲੱਗੀ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗੀ।

ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਵਿਚ ਬੈਠੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੇ ਡਰ ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਘਬਰਾਏ।

ਜਾਮੀਆ ਨੇੜੇ, 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਚਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।

ਇਥੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਨਾਅਰਾ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ- "ਤੂੰ ਝੂਠ ਕਾ ਕਲਮਾ ਪੜ,...


...ੇਤੂ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਰਦਵਾਜ ਕੋਲ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਫੋਨ ਆਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 10 ਜਨਪਥ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹਬ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਗੇ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪੀ ਮਾਧਵਨ ਨੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਸਿੱਖਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਰਦਵਾਜ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਮੰਨ ਗਏ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਜਤਿਨ ਗਾਂਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਫੀਸ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ ਤਾਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਪਿਕ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।"

"ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ 12 ਤੁਗਲਕ ਰੋਡ ਦੇ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਰ ਕੀਤਾ।

ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਹੱਥ ਹਿਲਾਇਆ।

ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਯਾਤਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਨ ਕਾਲ ਵੀ ਸੁਣਿਆ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਏਟੀਐੱਮ 'ਤੇ ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੁੰਵਾਰੇ ਰਾਹੁਲ

48 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਹ ਟਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਗੋਪੀਨਾਥ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵੇਰੋਨਿਕਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਜਵਾਨਿਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੇ। ਉਹ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੇਟਰ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਉਹ ਵੇਟਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਹੈ।"

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਲ ਫਰੈਂਡ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।

ਪੱਪੂ ਦਾ ਸਟੀਕਰ ਚਿਪਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਜਦੋਂ ਰਾਹੁਲ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਤਾਂ ਹੱਥ ਹਿਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਰਾਹੁਲ ਦਾ ਹੱਥ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਠਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਪੀਚ ਡਿਫੈਕਟ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੁਠ ਸੀ।

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੱਪੂ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਕੂੜ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਆਈ 'ਔਰ ਪੱਪੂ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ' ਜਿਸ ਦਾ ਗਾਣਾ 'ਪੱਪੂ ਕਾਂਟ ਡਾਂਸ...' ਬੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।

ਉਸੇ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ, ਪੱਪੂ ਕਾਂਟ ਵੋਟ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਪੱਪੂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਫਾਲਤੂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹਾਰਦੀ ਗਈ ਚਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ -  ਸਾਡੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ, ਮੋਦੀ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ।

ਰਾਹੁਲ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਅੱਲ੍ਹੜਪੁਣਾ

ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ...


...ੇਫੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸੀ ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ।''

ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਸਮੌਲ ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਨੌਨ ਸਮੌਲ ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ।

ਸਮੌਲ ਸੈੱਲ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਨੌਨ ਸਮੌਲ ਸੈੱਲ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ, ਸਮੌਲ ਸੈੱਲ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।

ਕੈਂਸਰ ਸਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕੈਂਸਰ। ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ:

ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

"ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਚ ਕਾਰਗਰ ਡਰੱਗਜ਼ 'ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਐਡਵਾਂਸ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।"

ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੈਂਸਰ ਪ੍ਰਿਵੈਂਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (NICPR) ਦੇ ਕੁਝ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਨੌਖੀ ਪਹਿਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਡਰੱਗਜ਼ ਦਾ ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਿਸਰਚ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕਮੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਟੈਂਡਰਡ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

"ਐਡਵਾਂਸ ਸਟੇਜ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਰਿਸਰਚ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਧਰਮਸ਼ਿਲਾ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਅੰਸ਼ੂਮਨ ਮੁਤਾਬਕ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਪੈਸਾ। ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਲਾਜ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।"

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੈਂਸਰ ਪ੍ਰਿਵੈਂਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (NICPR) ਦੇ ਕੁਝ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਨੌਖੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕੈਂਸਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰ ਸ਼੍ਰੀਨਾਥ ਵੀ ਇਤਫ਼ਾਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਟਰੈਂਡ ਇਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਗ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹੁਣ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਨਾਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 54 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਰੀ ਚਮੜੀ 'ਚ ਸੂਈਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਲਾਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਹੁੰ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਟੌਰਚਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਰਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੀਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।"

ਅਜ਼ਾਤ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਬਕਾ ਕੈਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਕੈਦ ਸੀ, ਉਥੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵੇਲੇ 1200 ਲੋਕ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਕਟੋਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਹਮਾਇਤੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੋਬੋਟ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਹੀ ਮਰ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਭ ਇੰਝ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਂ ਭਰ ਦੇ ਵੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚੀਨੀ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਕ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਚੀਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ 'ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਾਈ ਹੈ।

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ. "ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਰਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੈ।"

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੁਖੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬੈਸ਼ਲੇਟ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ 'ਚ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ 'ਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਰੈਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਰਵਾਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪੇਰੈਟਿੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਮਦਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪੇਰੈਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਲਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਮਦਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪੇਰੈਟਿੰਗ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬੋਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਉਂਝ ਵੀ ਵੱਧ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਲੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 2013 ਤੋਂ 2016 ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ?

ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀ ਲਈ ਲਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ੇਸ ਈਅਰ 2011- 12 ਵਾਲੀ ਰਸਮੀ ਜੀਡੀਪੀ ਡਾਟਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2004 -2005 ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਰਜ਼ ਹੈ।

ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 9 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ 2005-06 ਤੋਂ 2013-14 ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਘਟਾਈ ਗਈ ਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ: ਸੋਧ ਮੁਤਾਬਕ 2007-08 ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 9.8% ਤੋਂ 7.7% ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ 2010-11 ਲਈ ਇਹ ਦਰ 10.3% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 8.5% ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਾਲ 2004-05 ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ - 10.3% ਦੀ ਦਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2010-11 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਰਘੂਰਾਮ ਰਾਜਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਸੋਧ ਕਾਫੀ ਪਰ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਧੂਰੇ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਧ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਡਾਟਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਧੂਰਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2011-12 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੋ ਡਾਟਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰੋਕਸੀਜ਼ (ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਖਸ) ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵੇਰਵਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈਸ ਨੋਟ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁਨਾਈਟੇਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਸਿਸਟਮ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਊਂਟਸ (ਐਸਐਨਏ 2008) ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸੋਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਸੰਖਿਅਕੀ ਪ੍ਰਣਬ ਸੇਨ ਨੇ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸਐਨਏ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਿਛਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਸੰਗਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਿਛਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਧੂਰੀ ਕਿਉਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਹ ਵੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਉੱਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਐਨਐਸਸੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਾਂ ਅੰਕੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਚਾਨਕ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਐੱਲਆਈਸੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਅੜਚਨ

ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਐੱਲਆਈਸੀ ਦੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਐੱਲਆਈਸੀ ਦਾ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਐੱਲਆਈਸੀ 'ਚ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੇ ਪੰਜ ਜਾਂ ਦਸ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਅਤੇ ਇਹ ਐੱਲਆਈਸੀ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ। ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਏ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰ ਰਹੀ"।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੇਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਵਰੇਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਵਰੇਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੋਟਿਸ ਕਿਉਂ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ।

'ਕੋਵਿਡ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ 'ਚ ਅਸਮਰਥ'

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਲਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜੇ ਉਭਰੇ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਫਜੇ ਦੀ ਰੈਫਰੰਡਮ ਮੁਹਿੰਮ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿੰਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਐੱਨਆਈਏ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਰੁੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਇਸ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕੌਣ ਫੰਡਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਐੱਨਆਈਏ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।"

"ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਸਕਦਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਡਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸੰਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐੱਨਐਆਈਏ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, "ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਐੱਨਐਆਈਏ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨੋਟਿਸਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕੀ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਭਾਜਪਾ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼ੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਐੱਨਆਈਏ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)