...ੋਂ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ 21 ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਮੰਗਵਾਏ ਹਨ ਜੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕੁੱਲ 44 ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏਗੀ। 8 ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 36 ਪਲਾਂਟ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਫਰਾਂਸ ਸਰਕਾਰ  ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਗਾਵੇਗੀ।

ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕਰਫਿਊ

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਦਿਕ ਕਪਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਦੀਕ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਸਾਲਿਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਤੋਂ ਸਿੱਦੀਕ ਕਪਨ ਦੀ ਮੇਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਲਈ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕੇਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਐਨ ਵੀ ਰਮੰਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਏਐਸ ਬੋਪੰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਵਰਕਿੰਗ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਨੇ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸਿੱਦੀਕ ਕਪਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਿੱਦੀਕ ਕਪਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ

ਸਿੱਦੀਕ ਕਪਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਵਕੀਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਿੱਦੀਕ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜੀਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਹੀ ਹਫਤੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਿਨਰਈ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਪਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਯੂਏਪੀਏ ਅਧੀਨ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਿਨਰਈ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਕੇਵੀਐਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ' ਤੇ ਜੰਜ਼ੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। "

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਜਲੂਸਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਪਾਬੰਦੀ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੇਤੂ ਜਲੂਸਾਂ ਉਪਰ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਮਈ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, ਜਸਟਿਸ ਸੰਜੀਵ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਅਦਾਰਾ (ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ) ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕਤਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਆਰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਤੂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ  ਪੱਤਰ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਕੇਵਲ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਰਿਟਰਨਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਯਾਤਰੀ...


...ੋਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ।

'ਇਹ ਲਜ਼ੀਜ਼ ਪਕਵਾਨ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਹੈ'

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।"

ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਗੁਆਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਫਰੀਮਾ ਇੱਕ ਮੇਜਬਾਨ ਦੇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਗਈ।

ਹੁਸੈਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ "ਹੋਣਹਾਰ" ਧੀ 'ਤੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰੀਫ ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ?

ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਐਨੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦੋ-ਚਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਹਨ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਵਧਣਗੇ।

ਸਾਲ 1947 ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਅੰਦਰ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਉਹ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸੀ ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ।

ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਜੂਨ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜ ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਹੀ ਮੈਂ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਗੱਲ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਅੰਜਾਮ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਫੌਜ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ।

ਪੰਜ ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਹਰ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਰੀਬ ਅੰਧੇ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਕਿੰਨੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਂ ਪਾਰਸੀ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਦੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸਮ ਖਾ ਲਈ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਚੌਥੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਪਰ ਉਸ ਸਿੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਟੁੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।''

''ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਭੇਜੋ।'' ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਲਟਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਉਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਗੰਨ ਦੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਖ਼ੂਨ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ।

ਬਾਹਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਕੇ ਵਾਪਿਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਿੰਨੇ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਕਦੋਂ ਫੌਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੁਕੜੀ ਭੇਜੀ ਗਈ।

ਅਸੀਂ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਵਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਲਾਊਡਸਪੀਕਰ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਿਕਲ ਜਾਣ।

ਅਸੀਂ ਸਭ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੇਗ਼ੁਨਾਹ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ...


...ੋਂ ਬਾਅਦ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਮਰਨ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਬੇਜਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ 'ਚ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੰਢਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੈਟਾਬੌਲਿਜਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਯਾਨਿ ਉਸ 'ਚ ਜਾਨ ਬਾਕੀ ਰਹੇ।

ਇਸ ਲਈ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸਲਾਇਨ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ। ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ 'ਚ ਹਲਕਾ ਲਪੇਟ ਦਿਓ।

ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਕੱਸ ਕੇ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਬਸ ਲਪੇਟੋ। ਜਿਵੇਂ ਰੁਮਾਲ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਤੌਲੀਏ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਲੀਥੀਨ 'ਚ ਪਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਜਰੀ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਪੋਕ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਤਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਸਿਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਇਹ ਟੰਕੇ ਸਾਧਾਰਣ ਜਖ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ 'ਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਟ ਕਿੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ

ਇਹ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਜਰੀ ਉਹ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਨ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾਇਕ੍ਰੋਵੈਸਕਿਊਲਰ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੋਣ।

ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ

ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ 'ਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਟ ਕਿੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ।

ਜਿੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ 'ਚ ਵੀ ਓਨਾਂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿਕਵਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਬੇਜਾਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਰਕਤ ਆਉਣ 'ਚ 4 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਸਰਜਰੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗ 'ਚ ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ  ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ ਘੱਟ-ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਜ 'ਚ ਆਰਥੋਪੈਡਿਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਫਿਜਿਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਨ ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦਾ ਟਰੈਂਡ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਧੌਲੇ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ' ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।

ਕਈ ਲੋਕ ਘ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਾਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।''

ਕੈਨਾਇਟਿਸ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ 20 ਤੋਂ 30 ਫੀਸਦ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਡਾ ਦੀਪਾਲੀ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਨਾ ਹੋਣ ਇਸ ਲਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਟੀਨ ( ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ। ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾ ਲਾਉਣ।

ਅਕਸਰ ਐਂਟੀ ਡੈਂਡਰਫ ਸ਼ੈਂਪੂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੈਮੀਕਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਹੀ ਲਾਉਣ। ਡਾ. ਦੀਪਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੇਲ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

"ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਉਡਾਉਂਦਾ,ਕੋਈ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ।"

ਸੁਧਰਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਖਤਰੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬਿਜਲੀ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਹੋਟਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਹੈ

"ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਤਲ ਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਸਥਾਨਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਖ਼ਤੂਨ ਖਵਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 60 ਕਿੰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਿਦ ਖ਼ਾਕਨ ਅੱਬਾਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਚਲਾ ਹਲਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਕਾਰੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ।

ਨਦੀਮ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਕਅਪ ਕਲਾਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿੱਜੀ ਰੇਡੀਓ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ, "ਕੋਈ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿੰਨਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਉੱਪਰ ਹਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਨਦੀਮ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।

"ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵਾਂਗ- ਬੈਨਰਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਪਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜ਼ਰੀਏ ਫੈਲਾਅ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

"ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਕਾਗਜ਼ ਭਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਤੋਂ 30,000 ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਤੋਂ 20,000 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਫੀਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਠ ਕਿੰਨਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਨਦੀਮ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹਨ।

"ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਂ ਵੱਧ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁੱਕਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਤਾਂ ਚਲੋ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਜਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਫ਼ੈਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਉਥੇ ਅਰਾਜਕ ਤੱਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਕਾਨੂੰਨ

ਵਕੀਲ ਸੋਨਾਲੀ ਕੜਵਾਸਰਾ ਜੂਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 'ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਨਰ ਕੀਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਲਵ ਜੇਹਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ ਉੱਠਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਅਜਿਹੇ ਜੋੜਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਐਕਟ ਸੰਵਿਧਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜੇ ਇੰਨਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਲੜਕੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਨਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਆਸਿਫ਼ ਇਕਬਾਲ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਸਲਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਜੋ 30 ਦਿਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਪੀਰੀਅਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਜੋੜੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਉਥੇ ਹੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 27 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿਆਹ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇਗਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਣੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਂ ਸਸਤੇ ਰਾਕਟ ਲਾਂਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਐਲਨ ਮਸਕ ਹੀ ਹਨ

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨੁਕਤਾ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਪਰ ਇਨਸਾਨ ਭੇਜਣਾ ਸੀ।

ਮਸਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।

ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪਏ ਡਾਲਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹੀ ਐਲਨ ਦਾ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਪਲਾਇਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ।"

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਲੇਰ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੁਝ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਉਤਾਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ "ਵਾਕਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ "ਫਰਕ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ" ਬਾਰੇ ਮਸਕ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿਰਮੌਰ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ, ਉਹ ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ," ਅਸੀਂ ਗੇਸ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਮਬਰੀਅਨ ਯੁੱਗ (Cambrian era)ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਦੇਖੀ ਵੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਟਿਲ ਜੀਵ ਸਪੰਜ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਛਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕੀ ਇਹ ਸਿਆਣਾ ਕਦਮ ਹੈ।"

ਦੂਜਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹੰਢਣਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗਲ ਉੱਪਰ ਵਸੇਬਾ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਗ੍ਰਿਹੀ ਬਣਾਉਣਾ) ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਵੱਡਾ ਸੋਚੇ।

ਐਲਨ ਮਸਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਹੈ

4. ਖ਼ਤਰੇ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ

ਇਹ ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ।

ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਪੈਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਐਲਨ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਮੁੱਲ ਲਏ ਹਨ।

ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮਹਿਜ਼ ਤੀਹ ਸਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਨ ਆਨਲਾਈਨ ਪੇਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ PayPal ਅਤੇ Zip2 ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਿਟੀ ਗਾਈਡ ਕੰਪਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ  200 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਅੱਧਾ ਪੈਸਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ ਅੱਧਾ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੀ।

ਸੋਚੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੇਖੀਆਂ। SpaceX ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਉਡਾਣਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਸਲਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ- ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ।

ਮਸਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਧਾ ਵਿਕਲਪ ਸੀ।

"ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੈਸਾ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਸੀ...


...ੋਇਆ ਹਾਂ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਘਰ 'ਚ ਦੱਸਣਾ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਜਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਹੀ ਬਿਠਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।

ਕਾਮਰਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ 52 ਕਿਮੀ. ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ

ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਜਰਮਨੀ 'ਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ 'ਚ ਦਾਖਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਤ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਸਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗ ਕੇ ਇੱਕਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਯਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਜੋ ਅਧੂਰਾ ਰਿਹਾ

ਸਾਲ 2011 'ਚ ਮੈਂ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਸਾਰਾ ਯੂਰਪ ਤਾਂ ਵੇਖਣ 'ਚ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ 'ਚ 100 ਜਾਂ 200 ਕਿਮੀ. ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਕਦੇ 250 ਕਿਮੀ. ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਰਕੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਂ।

ਮੈਂ ਉੱਥੈ ਹੀ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਈਕਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਸਤਾਬੁੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਫਲਾਈਟ ਲਈ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਹੀ ਰਿਹਾ ਪਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ। ਉਹ ਵੇਖੇਗੀ ਕਿ ਬੇਟਾ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ 2011 'ਚ ਜਰਮਨੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਧੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਦਿਲ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਸੁਪਨੇ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਅਧੂਰਾ ਸੁਪਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਨਕਸ਼ੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਤਾਂ ਇੰਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।ਮੇਰੀ ਰਸੋਈ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਬੈਠਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਚੱਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਇਹ ਬਿੰਦੂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁੱਕ ਕੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਚੱਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ-ਚੱਲਦਿਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੀ ਰੁੱਕਦਾ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬੌਸ ਮੈਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਡਾਇਗਰਾਮ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪਾਗਲਪਨ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ 'ਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੌਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਛੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਸਾਲ 2015 'ਚ ਮੈਂ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਕੁੱਝ ਸਮਾਨ ਸਟੋਰੇਜ 'ਚ ਰੱਖਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲ ਤੁਰਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਉੱਥੋਂ ਹੀ...


...ੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਕੁੱਦਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਸਾਂਤਮਈ ਰਹਿਣ ।''

''ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਸੂਲ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀ ਹਾਂ। ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲ ਕੇ, ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੁੱਤੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ।''

ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਮੋਰਚਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।''

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਲਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।

''ਮੇਰੀ ਇਹੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਸਾਈਨਾਥ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਸ ਗਿਆ ਹੈ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਸਾਈਨਾਥ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ,''ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ,''ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਪੀਲ ਵਧੇਰੇ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੁਰਮ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

''ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਈ ਸੀ।

ਸਾਧੂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ

ਸਾਧੂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਲੜਕੀ ਸੁਮਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਹੈ।

ਸਾਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮੇਲੇ 'ਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਤਾ ਉਸਦੀ ਦੂਰ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸੁਮਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿਤਾ।

ਆਪਣੀ ਡਿਸੇਬਿਲੀਟੀ 'ਚੋਂ ਉਭਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ:

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫੋਨ 'ਤੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਰਿਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਦਦ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤਰਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਸਰਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਹਿਜ ਇੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:


...ੋਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕੱਠ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਿਆਂ।

ਡਾ਼ ਕਲਾਂਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਵਿਵਰਾਹਰਕ ਅਕੇਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਮੁੱਲ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਣਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ ਨਹੀਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਜੀ ਮੁਤਾਬਕ,"ਕੀ ਇਹ ਵੇਰੀਐਂਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ੈਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਜੇ ਕੇਸ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਿਖ਼ਰ ਆਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਨਾਗੁਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ

ਡਾ਼ ਬਾਨਾਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ- ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ 1.3 ਅਰਬ ਹੈ।

ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਟੀਕਾਕਰਣ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨੀਵੀਂ ਮੌਤ ਦਰ ਨਾਲ ਸਬਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਲੀਨੀਕਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਹੈ।

ਡਾ਼  ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 0.1% ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਲਾਗ ਫੈਲੇਗੀ ਤਾਂ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ।

"ਕੀ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਪੰਜ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਨੀਵੀਂ ਮੌਤ ਦਰ ਨਾਲ ਸੰਤੋਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?"

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਾ਼  ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ੈਲਣ ਦਿਓਗੇ ਵਾਇਰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਉਨੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕਾਕਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਹਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਕੁਝ ਥਮੇਂ ਹੋਏ ਸਨ

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿਨੋਮ ਸੀਕੁਐਂਸਿੰਗ ਤੇਜ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। (ਅਤੇ) ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਰਣ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫਲੈਅ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿਹੜੇ ਸੂਬੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਮੀਊਨਿਟੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜਿੱਥੇ ਫੈਲਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਿਸਟਮ ਉੱਪਰ ਦਬਾਅ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ...


...ੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ'

 ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਅਤੇ ਚੌਟਾਲਾ ਚਾਰ ਵਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ?

ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਆਏ ਹਨ

 ਜੇਜੇਪੀ ਦੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ  ਅਤੇ ਉਹ ਭਜਨ ਲਾਲ ਦੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਜੋ ਕਾਬਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ।

ਮੇਰੇ ਲਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਸਿੰਘ ਜੋ ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਸੀਟ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਨ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਿਸਾਰ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਣਗੇ।

1600-1600 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ 1000-1000 ਏਕੜ 'ਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨਗੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਮਕਾਨ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਜ਼ਮੀਨ ਵਰਤੋਂ/ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ/ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਕਲੱਸਟਰ (ਆਈ.ਐਮ.ਸੀ) ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਰੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ਮੀਨ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਲੂ ਬੀਜ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਆਇਆ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਧੀਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਨ, ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਖੋਹਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਝੋਨਾ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਲੀਲ

ਉੱਧਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਜੰਗਲਾਤ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਦੇ 2300 ਏਕੜ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 1000 ਏਕੜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਉਦਯੋਗਿਕ/ਮਿਕਸਡ ਲੈਂਡ ਯੂਜ਼ ਅਸਟੇਟ ਲਈ ਪਿੰਡ ਹੈਦਰ ਨਗਰ, ਸੇਖੋਵਾਲ, ਸਲੇਮਪੁਰ, ਸੈਲਕਿਆਨਾ ਅਤੇ ਮਾਛੀਆ-ਕਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਸਤਲੁਜ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤੀ ਜਾਣੂ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ 6-ਲੇਨ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸੜਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੱਤ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਹਿਤ ਯੂਨਿਟ, ਦਫ਼ਤਰ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੂਬੇ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਹੱਬ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਸਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਸ

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ #ਮੱਤੇਵਾੜਾਬਚਾਓਸਤਲੁੱਜ_ਬਚਾਓ #save_mattewara_save_satluj ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਸੁਨੇਹੇ ਰਾਹੀਂ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਈਕੋ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਅਧੀਨ ਰਕਬੇ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸਜੀਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੱਤੇਵਾੜਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਕਰਦਾ...


...ੋਟਿਕਸ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪਾਰਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਹੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਬੁਰੇ ਰਾਜ਼ ਪਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਕੰਗਨਾ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?

ਫ਼ਿਲਮ ਸਮੀਖਿਅਕ ਤਨੁਲ ਠਾਕੁਰ ਮੰਨਗੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਗਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਮਹਾਂਵਿਕਾਸ ਅਗਾੜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ, ਸੋਲ੍ਹਾਪੁਰ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

"ਇਸਦੇ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਰਨਬ ਗੋਸਵਾਮੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਉੱਥੇ ਹੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਕੰਗਨਾ ਇਸ ਪੂਰੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਹੇਮੰਤ ਦੇਸਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੰਗਨਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਪੀਕ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਸ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਵੀ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕੋਟੇ ਤੋਂ ਰਾਜਸਭਾ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਸਦਾ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਵੀ ਇਸਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ।"

"ਮੁੰਬਈ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਜੋ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ ਦੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੌਲੋਅਰਜ਼ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 13 ਲੱਖ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਣ ਜਾਂ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸੈਕਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਕਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨਾ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾਣ।

ਸੈਕਸ ਕੀ ਹੈ

ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਲਾਂਕਿ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੈਨ-ਡਿਏਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੀਨ ਐਮ. ਟਵਿੰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 1970 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

1 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਦਰ ਵਿਚ 57 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਮੀਡੀਆ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਜ ਪੋਰਨ ਵੇਖਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਭੁੱਖ ਕਿੰਨੀ ਹੈ। ਪੋਰਨ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੈਕਸ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਹੋਰ ਵੀ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੈਕਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬ ਅਤੇ ਆਈਵੀਐਫ ਨੂੰ ਇਹੋ ਲੋਕ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਆਂਡੇ ਮਿਲਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਗੇ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ 'ਚ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।

ਕਮੀਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਨਵੀਆਂ ਚਾਜ਼ਾਂ ਸਾਮਨੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।

1960 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 20 ਸਾਲ ਵੱਧ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 2040 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 4 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਵਨ ਆਸਟਾਡ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ 150 ਸਾਲ ਜੀਅ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਪਾਟਨਰ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸੈਕਸ ਪਾਟਨਰ ਬਦਲਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਉਦਹਾਰਣ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

2013 ਦੇ ਸਰਵੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦੱਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਈਏ।

ਸੈਕਸ ਤੇ ਸੈਕਸ਼ੂਅਲ ਪਸੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਬਦਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰੇ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਬੱਚਾ ਕਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਚ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।''

ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ 2 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਅਨੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਮਾਸੂਮ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਘਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁੰਵਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਰਜਿਨਿਟੀ ਟੈਸਟ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ ਸਫ਼ਲ?

ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਵੇਕ ਜਦੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਸੀ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਵਰਜਿਨਿਟੀ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੋਹਟੀ ਨੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।

ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਲੋਕਾ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲੇਗੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨੀ ਆਦਿ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

2014-15 'ਚ ਕਾਵੇਰੀ ਸੀਡ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਨਾਲ 186.63 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਉਥੇ ਹੀ ਮੌਨਸਾਂਟੋ ਵਰਗੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 94.4 ਕਰੋੜ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਦਿਖਾਈ ਸੀ।

ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2006-07 ਤੋਂ 2014-15 ਵਿਚਾਲੇ 2,746 ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਦਵਿੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਚੀਨ ਮਾਡਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਸਾਬਕਾ ਖੇਤੀ ਸਕੱਤਰ ਸਿਰਾਜ ਹੁਸੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਹੈ ਉਥੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘਟਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੀਮਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਬੀਮਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਔਸਤਨ 250 ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੈਕਟਅਰ। ਇੰਨਾਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"

ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਚੋਰੀ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸਾਨ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ 'ਚ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੋਰ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ 'ਚ ਛੋਟ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰ (ਟੈਕਸ ਰਿਫਾਰਮ) 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਰਾਜੁਲ ਅਵਸਥੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਟੌਪ 4.1 ਫੀਸਦ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ 30 ਫੀਸਦ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੇਤੀ ਟੈਕਸ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਆਉਣਗੇ।

ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਨੇ ਵੀ ਦੇਬਰਾਏ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਦਾ ਹਰ ਅਮੀਰ ਟੈਕਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਖੇਤੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਖੇਤੀ ਸਕੱਤਰ ਸਿਰਾਜ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਲ 2019 'ਚ ਚੋਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਮੁਮਕਿਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਖੇਤੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਛੋਟ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਦਾ ਸਾਥ ਸਭ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦੇਸ ਦੇ ਦੇਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।"

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਬਜਟ 'ਚ ਕੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ?

ਹੁਸੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਬਜ਼ਾਰੀਕਰਨ (ਐਗਰੀਕਲਚਰ...


...ੋਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਹਾਕਮਧਿਰ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਈ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਮਹਾਂਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਤਭੇਦ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਨਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਗਠਜੋੜ

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ, ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਤੇਜਸਵੀ ਯਾਦਵ, ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਅਤੇ ਉਪੇਂਦਰ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਦੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਗਠਜੋੜਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ-ਪੁਲਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਰਮਿਲੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਟਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਿਹਾਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਮੁਢ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੰਨੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ-1 ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ ਹੈ।"

ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ) ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਚਾਹੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਚੰਪਾਰਣ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਬਿਹਾਰ 'ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।"

ਹਰਿਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕੌਮੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਹੋਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ 'ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ' ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਦੀ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਮੋਦੀ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਰੈਲੀ ਕੀਤੀ।

ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਿਥੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਜੋਰਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਉਥੇ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਾਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਤੇ ਏਅਰ ਸਟਰਾਇਕ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੁੱਖ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਣ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਧ ਵਿਚ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਕਪੂਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਪੂਰੀ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਐਸਵਾਈਐਲ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਧੂਰੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਸਰੋਤ ਮਹਿਕਮਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਸਟੈਂਡ?

ਉਂਝ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਲਿਆ।

ਨਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਨਹਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮਝਣ ਦੇ ਲਈ 54 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਭਾਵ 1966 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਏ।

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 1955 ਵਿੱਚ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਵਿਚ 15.85 ਐੱਮ ਐਫ ਭਾਵ ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਰਾਵੀ 7.20 ਐੱਮ ਐਫ ਮਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ , 8 ਐੱਮ ਐਫ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ। ੦.65 ਐੱਮ ਐਫ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

1966 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ।

ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 7.20 ਐੱਮਐਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਾ ਦਾ 4.8 ਐਮਏਐਫ ਪਾਣੀ ਮੰਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਕੰਢੇ ਨਾ ਲੱਗੀ।

ਪਰ ਜਦੋਂ 1976 ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਣੀ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ 3.5- 3.5 ਐਮਏਐਫ ਪਾਣੀ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ 0.2 ਐਮ ਏ ਐਫ ਪਾਣੀ ਦਿਲੀ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ।

ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤ ਕਰ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚੋਂ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫੇਰਬਦਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵੰਡ ਹੋ ਸਕੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ  ਹਰਿਆਣਾ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਾ

ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਨਹਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਖੜਾਕੂ ਲਹਿਰ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 1985 ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਗਠਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 20 ਅਗਸਤ 1985  ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਖਾੜਕੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1990 ਵਿਚ ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਚੀਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐਮ ਐਲ ਸੇਖੜੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਔਲ਼ਖ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ...


...ੋਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਡਰੋਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਮੁਲਕ

ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਯੂਏਈ ਨੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿੰਗ ਲਾਂਗ 1 ਯੂਏਵੀ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਯਮਨ 'ਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਜਨਰਲ ਹਫ਼ਤਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਧੜੇ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੀਬੀਆ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅਮਰੀਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨਤ ਯੂ.ਏ.ਵੀ. ਵੇਚਣ 'ਚ ਸੰਕੋਚ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਡਰੋਨ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਡਰੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਆਪਣੀ ਵਿਆਪਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੀਤਾ।

ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚਲੀ ਇਕ ਸੂਖ਼ਮ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਹੀ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਯੂ.ਏ.ਵੀ. ਘੱਟ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ 'ਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਇਸ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਹੀ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ)

ਯੂ.ਏ.ਵੀ. ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਅਖੌਤੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ  ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਉੱਨਤ ਧਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹਵਾ ਵਿਚ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਫਰੀਕੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਏਗਾ।

ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ 10 ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਲਜੀਅਮ ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।

ਹੁਤੂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦਸਤਾ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਲਾਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਰਵਾਂਡਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਾਲ ਕਾਗਾਮੇ ਨੇ ਫਰਾਂਸ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾਲਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਅਦਾਲਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਲਗਦੀਆਂ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਲਈ 12 ਲੱਖ ਮਾਮਲੇ ਸਨ।

ਰਵਾਂਡਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ

ਇਸ ਦੇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਟਰੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਾਲ ਕਾਗਾਮੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਵਾਂਡਾ ਨੂੰ ਟੈਕਨੌਲਜੀ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਰਵਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਰਵਾਂਡਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਾਲ ਕਾਗਾਮੇ

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਵੱਧ ਖੂਨ ਬਹਾਉਣ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਗਾਮੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ 2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 98.63 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਸਨ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਰ' ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਏਅਰ-ਬਬਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਥੇ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।"

ਕੋਵਿਡ -19 ਨਾਲ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਵਿਚ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ 1997 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ।

ਮਾਰਸ਼ਲ ਟਾਪੂ ‘ਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਪਲਾਉ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 400... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਫੀਆ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ 'ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣਗੀਆਂ'।

ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 10 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਰੀਬ

ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਗਰੀਬ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।

ਡਾ. ਲੈਨ ਟਾਰਿਵੋਂਡਾ ਵਾਨੁਅਤੁ ਵਿਚ ਜਨ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੋਰਟ ਵਿਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੁਦ ਅੰਬੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 10,000 ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੰਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਡਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।"

ਡਾ. ਲੈਨ ਟਾਰਿਵੋਂਡਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਨੁਅਤੁ ਦੇ ਕਰੀਬ 80% ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ 'ਰਸਮੀ ਆਰਥਿਕਤਾ' ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।

ਟਾਰਿਵੋਂਡਾ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਖ਼ੁਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਥਾਨਕ, ਰਵਾਇਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।"

ਫਿਰ ਵੀ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਵਾਨੁਅਤੁ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10% ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ 1980 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਨੁਅਤੁ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹੇਗਾ।

ਜੁਲਾਈ ਵਿਚ, ਵਾਨੁਅਤੁ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਕੁਝ 'ਸੁਰੱਖਿਅਤ' ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਪਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਧ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਕਾਰਨ ਯੋਜਨਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਟਾਰਿਵੋਂਡਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸੀਬਤ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਨੁਅਤੁ ਕੋਈ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਪਾਪੁਆ ਨਿਊ ਗਿੰਨੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਗ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ।"

ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 'ਏਅਰ-ਬਬਲ' ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਵਿਡ ਮੁਕਤ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ 'ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ' ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ 'ਕੋਰੋਨਾ ਟੀਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ'।

ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 'ਏਅਰ-ਬਬਲ' ਤੋਂ...


...ੋਰਡ ਬੈਠਕ  ਨੇ ਡੱਚੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ : "ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵੈਨ ਕਟਸਮ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡੱਚੀ ਆਫ਼ ਕਾਰਨਵਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਸਰਬ ਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਡੱਚੀ ਆਫ਼ ਕਾਰਨਵਲ ਦੁਆਰਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖੁਲਾਸੇ ਦੀ ਕਨੂੰਨੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾ ਹੋਵੇ"

ਨੀਤੀ ਬਦਲਾਵ

ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਫੋਰਸਟਰੀ ਮਨੇਜਮੈਂਟ ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਕਰੈਡਿਟਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਬਨ ਕਰੈਡਿਟਸ ਉਹ ਮੰਡੀ ਹੈ ਜੋ ਕੋਮਾਂਤਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੰਪਨੀ ਕਰੈਡਿਟਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ "ਟਰੋਪੀਕਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰੈਡਿਟਸ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਤਕਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬਦਲਾਵ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬਿਜ਼ਨਿਸ ਇਨ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਵਾਰਡ ਡਿੱਨਰ ਮੌਕੇ ਤਕਰੀਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਕਿਓਟੋ ਪਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਵਸਥਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਹੈ, ਟਰੋਪਿਕਲ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਏ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਨ ਟਰੇਡਿੰਗ ਸਕੀਮ ਕਾਰਬਨ ਕਰੈਡਿਟਸ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਦਾ ਪਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਟਰੋਪੀਕਲ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੀ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵੀ ਪਛਾਣ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨਾ ਕਿ ਕਟਾਈ ਮਗਰੋਂ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।"

ਪਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਕਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਕਿਓਟੋ ਪਰੋਟੋਕੋਲ ਕੋਲ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਬੰਦੋਬਸਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਪਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇ ਜੰਗਲ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟਰੇਡਿੰਗ ਸਕੀਮ ਕਾਰਬਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ....ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿਪਤਾ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਟਰੋਪੀਕਲ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਦੀ ਹੋਵੇ?"

ਪੈਨੋਰਮਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ ਦੀਆਂ 2008 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਓਟੋ ਪਰੋਟੋਕੋਲ ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਆਨ ਕਾਰਬਨ ਟਰੇਡਿੰਗ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਤਕਰੀਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਪੈਨੋਰਮਾ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਕਰੀਰਾਂ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਦਾ 'ਮਦੱਦਗਾਰ ਹੱਥ'

ਅਗਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਤਕਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਏ

ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ  ਨੇ ਕਿਹਾ꞉"ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ ਕਿ, ਫ਼ੌਰੀ ਪਹਿਲ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਮੰਡੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸੇਵਾਵਾਂ  ਦੀ ਸੱਚੀ ਕੀਮਤ ਦੇਵੇ।"

ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗੋਰਡਨ ਬਰਾਊਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਵਣਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹ...


...ੋਲਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਕਿਸਨਾਂ ਦਾ ਹੈ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਵਾਕਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ," ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ ਹਨ।"

ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦਿਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਤਦਾਤਾ ਵਰਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਆਗੂ ਦੇ ਅਕਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੋਟਰ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਆਸ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ। ਉਹ ਵੋਟਰ ਵਰਗ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

"ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਂਗ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਂਗ ਯੂਪੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦੇਵੇਗੀ।ਹਾਲੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।"

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਪੈਂਤੜਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਨਾਂ ਤਾਂ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ।

ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿੱਪ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਉੱਪਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇਗੀ?

ਫਿਲਹਾਲ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ 'ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਆਸਤ' ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਉਤਰੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸੰਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।"

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘਣਸ਼ਾਮ ਤਿਵਾੜੀ ਦੇ ਬਲਾਗ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ

ਵਾਇਰਲ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਮਾਮ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।

ਸਾਲ 1966 ਦੀਆਂ ਦੱਸ ਕੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਫੋਟੋਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ 7 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹੋਏ ਹੰਗਾਮੇ ਦੀਆਂ ਹੀ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅੰਦਰਲੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਭੰਨ-ਤੋੜ ਕੀਤੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।"

"ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਹਮਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਚਾਅ 'ਚ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਨੀ ਪਈ। 7 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦਿਨ 7 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 8-9 ਵੀ ਲਿਖੀ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਹਰਬੰਸ ਮੁਖੀਆ ਨੇ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1966 ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਦਿ ਮਿੰਟ' ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਸਾਲ 1966 ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਦਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

'ਦੇਸ ਦੀ ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ'

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਰਸ਼ੀਦ ਕਿਦਵਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੁੜਦੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਡੀਟੀਸੀ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਅਰਾਵਲੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ (ਮਹਿਰੌਲੀ-ਗੁੜਗਾਂਓ ਦੇ ਕੋਲ) ਛੱਡ ਆਈ ਸੀ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰੀ ਲਾਲ ਨੰਦਾ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ 'ਚ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਦੇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 'ਭਾਰਤ ਸਾਧੂ ਸਮਾਜ' ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ 'ਚ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।"

ਹਰਬੰਦ ਮੁਖੀਆ ਅਤੇ ਰਸ਼ੀਦ ਕਿਦਵਈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 1971 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਸੰਘ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 'ਹਿੰਦੂ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ' ਦੱਸ ਕੇ ਪਿੰਡ-ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਸਨ।

ਸਕ੍ਰੋਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਲੇਖ 'ਚ 1966 ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 'ਦੇਸ ਦੀ ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ' ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੋ ਆਰਕਾਈਵ ਲੇਖ 'ਦਿ ਹਿੰਦੂ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਵੀ ਮਿਲੇ।

ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ

ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕਰਫ਼ਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 100 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਜੁਟੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ...


...ੋਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਮਜ਼ਾਰ ਅੱਗੇ ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਿਆਂ ਨੇਂ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਨੀਦਿਆਂ ਨੇਂ।ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਮੇਲਾ ਭਖਦਾ ਏ। ਨਾਂਗੇ ਫ਼ਕੀਰ ਆਪਣੇ ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੈਂਪਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜਦ ਰਾਤ ਚੰਗੀ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰੀ ਧਮਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਲਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਆਲੇ ਮਲੰਗ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਗਰੂ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਕਈ ਢੋਲੀ ਢੋਲ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਪਹਿਲੇ ਡੱਗੇ ਨਾਲ ਧਮਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਰਾਤ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ।

ਆਖਦੇ ਨੇ ਏਸ ਪਲ ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਵੀ ਧਮਾਲ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਲਾਲ ਚੋਗ਼ੇ ਪਾਈ ਕਈ ਮਲੰਗ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਧਮਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਕਈ ਮਲੰਗ ਸੰਖ ਵਜਾਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੱਤ ਸਾਲ। ਮਾਧੋ ਲਾਲ, ਮਾਧੋ ਲਾਲ। ਆਟਾ ਮਹਿੰਗਾ, ਮੰਗੀ ਦਾਲ, ਮਾਧੋ ਲਾਲ, ਮਾਧੋ ਲਾਲ।" ਉਦੋਂ ਜ਼ਿਆ ਦੀ ਅਮੀਰੀਅਤ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਏ।

ਅਸੀਂ ਬਹੁੜ ਨਾ ਦੁਨੀਆ ਆਵਨਾ

ਸਦਾ ਨਾ ਫੁੱਲ ਤੋਰੀਆ, ਸਦਾ ਨਾ ਲਗਦੇ ਨੀ ਸਾਵਨਾ

ਕੀਜੇ ਕੰਮ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਛਤਾਵਣਾ

ਕਹੇ ਹੁਸੈਨ ਸੁਣਾਏ ਕੇ, ਖ਼ਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਵਣਾ।

ਹੁਣ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਲਾ ਚਿਰਾਗ਼ਾਂ ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਮਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਈ ਲੱਗਦਾ ਏ। ਮਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਕਬਰਾਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਹਨ।

ਥਾਂ ਸੌੜੀ ਹੋ ਗਈ ਏ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵੀ। ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੁੰਡੇ ਨੱਚਦੇ ਨੇ। ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹਕ ਨੇ ਢੋਲ ਵਜਾਉਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਮੰਨੀ ਕਿਸੇ ਨਾ।

ਮੇਲਾ ਹੁਣ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਏ। ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ ਏ। ਖ਼ਲਕਤ ਢੁੱਕਦੀ ਏ। ਰਾਤ ਜਦ ਭੱਜਦੀ ਏ ਅਤੇ ਲਾਲ ਬਾਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫ਼ਕੀਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਧਮਾਲ ਪਈ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਪਈ ਜਾਂਦੀ ਏ।

ਨੀ! ਤੈਨੂੰ ਰੱਬ ਨਾ ਭੁੱਲੇ, ਦੁਆ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੀ ਏਹਾ

ਰੱਬ ਨਾ ਭੁੱਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲੀਂ, ਰੱਬ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਜੇਹਾ

ਸੋਹਣਾ ਰੂਪਾ ਸਭ ਛਿੱਲ ਵੈਸੀ, ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਲੱਗਦਾ ਲੇਹਾ

ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਸਨਦੀ ਖੱਡ ਨਦੀ, ਸ਼ੋਹ ਨਾਲ ਘੂੰਗਟ ਕੋਹਾ

ਚਾਰੇ ਨੈਣ ਗੱਡਾ ਵੱਡ ਹੋਏ, ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲਾ ਕੋਹਾ।

(ਜ਼ੁਬੈਰ ਅਹਿਮਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਕਥਿਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਗਸ਼ਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ-ਨਾ-ਕੁਝ ਤੂੰ-ਤੂੰ, ਮੈਂ-ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।"

"ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਕਮਿਸਾਰ ਹੀ ਟੁੱਟੀ-ਫੁੱਟੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਟੋਪੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਕੱਪੜਾ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।"

"ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਜਵਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੋਂ ਇੱਕ ਨਹਿਰੂ ਸਟੋਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਉਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ 1958 ਵਿੱਚ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ।"

"ਕੁਝ ਦਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ।"

"ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਕਰਕੇ ਹੋਏ ਭੂਟਾਨ ਗਏ ਸੀ

ਫਾਇਰਿੰਗ ਇੰਨੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਬਾਹਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਚੀਨੀ ਅਸਰਦਾਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੋਪ ਨਾਲ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੋਲ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਫਾਇਰ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 300 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।''

ਉੱਚਾਈ ਦਾ ਫਾਇਦਾ

ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਵੀ. ਕੇ. ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗ੍ਰੇਨੇਡਿਅਰਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਓ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਏ।"

"ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੰਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਪੀ. ਐੱਸ. ਡਾਗਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਡਾਗਰ ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਸਿੰਘ (ਵਿਚਾਲੇ)

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੇਠ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਮੰਗਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਟਿਕਾਣੇ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਵੀ ਫਾਇਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਅੰਧਾਧੁੰਦ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੇਠ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ।''

ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਵਧਿਆ

ਜਨਰਲ ਵੀ. ਕੇ. ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਬੰਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਚੀਨੀ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਵੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਚੀਨੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।''

ਜਨਰਲ ਸਗਤ ਸਿੰਘ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇਸ ਕਰਾਰੇ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ...


...ੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਉਲਫ਼ਤ ਬੀਬੀ ਤੇ ਮਿਰਾਜ ਬੀਬੀ ਬਾਹਰ ਖੜੀਆ ਉਸਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।''

 'ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਜਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਖੁਦ ਦੋਵਾਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਰਵਾਇਆ'।

ਗਲ਼ਵਕੜੀਆਂ ਤੇ ਵਿਰਲਾਪ

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੜੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,  ''ਜਿਵੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਹ ਗਲਵਕੜੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।''

ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਚੁੰਮ ਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਦ ਕਰ ਮਨ ਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ,  ਆਪਣੀ ਭਰਜਾਈ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਲਈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਿਆਰ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਂ ਜਾਈਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਛੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਸ 'ਚ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦੁਖ-ਸੁਖ 'ਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋ ਸਕਣ

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ,  'ਮੈਂ ਵੈਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਥੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ " ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। "

ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਛੜੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦੇਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਛੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਸ 'ਚ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਦੁਖ-ਸੁਖ 'ਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋ ਸਕਣ।

ਉਸਦੀ ਇਹ ਦਿਲੀ ਤਮੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ 'ਚ ਕੜਵਾਹਟ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਇਕ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਆਰ -ਪਾਰ ਵਗੇ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੋਸ ਵਿੱਚ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ

ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਸੰਪਾਦਕ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ। ਸੰਪਾਦਕ ਰਾਮਜੀਲਾਲ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 295-ਏ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 (1) (ਏ) ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਧਾਰਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 (2) ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

1961 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਧਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਾਰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਖ਼ਾਸ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਬੌਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਸਣੇ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਧੜਾ ਆਸਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਨਵਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਬਿੱਲ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਬਣਨਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ।

ਦੂਜਾ ਜਦੋਂ ਮੁਲਕ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣਾ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ ਇਹ ਵੀ ਸੈਕੁਲਰ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਧਰਮ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਾਜਿਬ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਬੇਅਦਬੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਾੜੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਵੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਬੇਅਦਬੀ ਬਿਲ ਨੂੰ ਅਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ

ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 (2) ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਤਰਕਸੰਗਤ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਬਿਲ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਵਾਜਿਬ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਤਰਕਸੰਗਤ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ-ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਗਰਿਕ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਉਸ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਸ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 51 (ਹ) ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਇਹ ਮੌਲਿਕ ਫਰਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ।

ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾਗਿਰਕ ਆਪਣੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤਵ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰੇ।

ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ...


...ੋੜਿਆ ਗਿਆ

ਲੋਦ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਝਾਂਸਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਲੋਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਹੇਠਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦਮਿਸ਼ਕ ਲੈ ਜਾਣ।

ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹਾਇਫ਼ਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਉੱਡੇ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਫਲਸਤੀਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲਈ ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਗਈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਛਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਗਲੀ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ

ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸਨ। 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦਾ ਟਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਸਟਟਗਰਟ ਤੋਂ ਐਮਸਟਡਰਮ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗਏ।

ਆਰਗਯੂਲੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨਿਕਾਗੂਅਨ ਸਨ। ਐਮਸਟਡਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ELAI 219 ਦੇ  ਬੋਇੰਗ 707 ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।

ਸਾਰਾ ਇਰਵਿੰਗ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਆਈਕਾਨ ਆਫ ਪੇਲੇਸਟੀਨਿਯਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ''ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ

ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਸੀ, ELAI ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੇ ਸੀਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।''

''ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ELAI ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।''

ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਕੌਕਪਿਟ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕੀਤਾ

ਇਸ ਵਾਰ ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇਕੌਨਮੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ। ''ਆਰਗਯੂਲੋ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਡੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੋ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਸਨ। ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈਂਡ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਕਰਟ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉਸ ਸਕਰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਸਨ।''

ਜਦੋਂ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੌੜ ਕੇ ਕੌਕਪਿਟ ਵੱਲ ਗਈ ਤਾਂ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਲੌਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਡੇਵਿਡ ਰਾਬ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਟੈਰਰ ਇਨ ਬਲੈਕ ਸਪਟੈਂਬਰ'ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਬ੍ਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਵੇਂ ਹੈਂਡ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਕੱਢ ਲਏ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਮਾਰਸ਼ਲਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਫਾਇਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼ਲੋਮੋ ਵਾਈਡਰ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਦੋ ਗਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਸਲੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।''

ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ

ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾਕ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਡਾਈਵ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਲਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ। ਯਾਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ...


...ੌਕਰੀ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।

ਦਿਗਨ ਤਾਂ ਆਪਣੀ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ 3 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿਗਨ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ।

 ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਨੰਬਰ ਮੇਰਾ ਹੈ।"

ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਦਬਾਅ

ਦਿਗਨ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦਿਗਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਾਪਸ ਲਈ।

ਕੁਨਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਮੇਸ਼ ਭਾਈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਗਨ ਅਤੇ ਪੀਯੂਸ਼ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਜਾਉਂਗਾ? ਕਿਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ? ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ। ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਡਰਦੇ-ਡਰਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।"

29 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਕੁਨਾਲ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਤੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਲਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜਿਗਨੇਸ਼ ਭਾਈ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ ਮੈਨੂੰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੋਨ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਤਾਂ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਏ ਸੀ ਪਰ ਦੋਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 7 ਫੀਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਸੰਗਠਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੌਕਲੇਟ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ 'ਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਤਜ਼ਰਬੇ 'ਚ , ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਕੁੱਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਡੱਬੇ 'ਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਖਾ ਲਵੇ।

ਕੁੱਝ ਡੱਬਿਆਂ 'ਚ ਮਿਲਕ ਚੌਕਲੇਟ (ਜਿਸ 'ਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੌਸ਼ੀਟਕ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਖੁਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਕਿਸੇ 'ਚ ਵਾਈਟ ਚੌਕਲੇਟ (ਜਿਸ 'ਚ ਕੋਕੋ ਘੋਲ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡਾਰਕ ਚੌਕਲੇਟ ਨੂੰ ਭੂਰਾ ਰੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਕਿਸੇ 'ਚ ਕੋਕੋ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਹੈ , ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਇਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਆਦਿ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਕੇਕ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁੱਕੜਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਕੇਕ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਖਾਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਖਾਣ ਦੀ ਤਲਬ ਵਧੇਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਰ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

" ਪੀਐਮਐਸ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸਮਾਜਕ ਰੂਪ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਖਾਣ ਦਾ ਟੋਕਨ ਹੈ?

ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ , ਜਿਸ 'ਚ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਮਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ , " ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਗਰਬ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਉਸ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

" ਪੀਐਮਐਸ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸਮਾਜਕ ਰੂਪ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਹੋਰਮਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਚੌਕਲੇਟ ਖਾਣ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੌਕਲੇਟ ਹੀ ਖਾਧੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਟੁੱਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਦੇ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਪਰਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਡਿਸਟਰੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਿਹਾਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਮਾਸ, ਮੱਛੀ, ਅਨਾਜ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜਕ ਮਦਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਚੇਤਨ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਚੇਤਨ ਅਵਸਥਾ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੈ ਗਰਬ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਿਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਲਿਆ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਪਦਾ...


...ੌਕਸੋ) ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਹੋਵੇ।

ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾਬਾਲਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇ।

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਮੀਆਂ ਹਨ। 'ਹਕ ਸੈਟਰ ਫ਼ੌਰ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ' ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੈਲਭ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਆਂਇਕ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਹੌਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੀੜਤਾ ਉੱਤੇ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਮੁਜਰਮ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪੀੜਤ ਦੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਹੋਈ।

ਮੁਜਰਮ ਨੂੰ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੌਂਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਬੈਂਚ ਨੇ ਜੱਜ ਨੂੰ 'ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ' ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਪੌਕਸੋ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਖ਼ਤ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 'ਬਰਡਨ ਆਫ਼ ਪਰੂਫ਼' ਯਾਨਿ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੁਜਰਮ ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਜਰਮ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੁਜਰਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਸੁਰਭੀ ਧਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਨੇ ਮੁਜਰਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ''ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੀੜਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਓਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਸੁਰਭੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਬਣੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਰੀਬ 4000 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ, ''ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮੁਜਰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਦੋਸ਼ ਮੁਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੌਤ ਤੇ ਸੋਗ ਤੱਕ ਮਨਾਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।''

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਕੈਂਪ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਰਜੀਤ ਸੇਨਰਤਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਨਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਕੈਂਪ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।''

"ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਾਂ ਪਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੈ।''

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜਾਫ਼ਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੋਂ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗੀ ਸਰਕਾਰ?

ਕੇ.ਗੁਰਪਰਨ ਜਾਫ਼ਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਲੋਕ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ।''

"ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।''

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਕੱਟੜਪੰਥ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫ਼ਿਰ ਸਿਰ ਚੁੱਕੇਗਾ। ਉੱਧਰ ਜਾਫ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਕਦੋਂ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


...ੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਕਿ ਕਿਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਕਪੱਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਾਕੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਨੀਸ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਨਾਗਰਿਕਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਕੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੰਗਠਨ ਪੀਐੱਫ਼ਆਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੀ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ ਫੋਰਮ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਜਸਟਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਰਿਆ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ

ਵੀਡੀਓ: ਹਾਥਰਸ- ਗਾਂਜਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿੰਨਾ ਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਦਰੁਸਤ?

ਵੀਡੀਓ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਮੀਟਰ, ਗਹਿਰਾਈ 20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ ਕਰੀਬ 30 ਟਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ StrathAyr Drop-In Portable Cricket Wicket ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ, ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਚੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਚ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਘੱਟ ਫਲੋਟੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ StrathAyr TransportAyr ਆਊਟਫੀਲਡ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਕਰੇਨ ਅਤੇ ਲਿਫਟਿੰਗ ਫਰੇਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

strathayr.com ਮੁਤਾਬਕ StrathAyr "Drop In" Portable Cricket Wicket ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਈਡਨ ਪਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵੀ ਮੌਸਮ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਦਲ ਆਉਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਪਿਚਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਪਿਚਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਲ 2005 'ਤ ਬ੍ਰਿਸਬੈਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ, ਗਾਬਾ ਨੇ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਪਿਚਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੌਸਮ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਚ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਬਿਹਤਰ ਬਦਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਹੀ ਮੈਲਬਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 'ਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਿਚਾਂ ਖ਼ੂਬ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਵੀ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਪਿਚਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਇੱਕ ਸਟੇਟ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਸਟੇਟ 'ਚ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਪਿਚ ਬਣਾਉਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

 ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਮੈਚ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਪਿਚਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟੇਟਾਂ 'ਚ ਸਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ਾ ਮਸਜਿਦਾਂ 'ਤੇ

ਜਿਹੜੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਮਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ।

ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਨੌਂ ਮਸਜਿਦਾਂ 'ਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ੇ ਹਨ।

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਕੂਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਦ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਲਈ ਲਏ ਜਾਣ ਦੇ ਹੁੱਡਾ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਕੇਸ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੁੱਡਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਜਾਇਦਾਦ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ,"ਜੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਬਜ਼ੇ ਹਟਵਾ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਰਚੇ 'ਤੇ ਇਮਾਮਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਨਮਾਜ਼ ਹੋ ਸਕੇ।"

ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ?

ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਗਠਨ ਇੰਡੀਆ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਰਸ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਕਿਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ?"

"ਤੁਸੀਂ ਜੂਨ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਜੁੰਮੇਂ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਸਜਿਦਾਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਹੁੱਡਾ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ।

ਗੁੜਗਾਉਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡੀ. ਸੁਰੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਅਰਜੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਰੱਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਅਹੁਦੇ ਵਜੋਂ ਹੁੱਡਾ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਅਰਜੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਕੀ ਹੈ ਰਾਹ...

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਮੰਗੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸਲਾਮੁਦੀਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,"ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ 70 ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨਾਲ ਗੁੜਗਾਉਂ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਸੰਕੇਤ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਸਿਟੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਗੁੜਗਾਉਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਚੂਨ 500 ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 250 ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।

ਗੁੜਗਾਉਂ ਨਿਵਾਸੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸਿੰਮੀ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਮਸ਼ਵਰਾ ਹੈ...


...੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਕੱਤਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।"

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਬੁਲਾਓ, ਗੱਲ ਕਰੋ, ਜਿਹੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਿਆ, ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਉਲੀਕੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਅਪੀਲ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਤੋਂ ਉੱਠ ਜਾਓ ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਜਿਹੜੀ ਤੁਸੀੰ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪੀਲ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਨਹੀਂ।"

ਉਗਰਾਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵੱਲੋਂ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਧਰਨੇ ਹਟਾਉਣ ਤੇ ਮੀਟਿੰਗ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸਥਾਰ 'ਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਬੱਸ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਬਲਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਬੀਕੇਯੂ ਉਗਰਾਹਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਜਥੇਬੰਦੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਜੋੜਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਨੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬਾਕੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।"

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਰਮਾ 'ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਜਗਮੋਹਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਘਟਨਾ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰਨਾ ਲੋਕਾਤਾਂਤਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...੍ਰਬੰਧ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਣੇਪਾ ਲਾਭ ਐਕਟ 1961 (ਮੈਟਰਨਿਟੀ ਬੈਨੀਫਿਟ ਐਕਟ 1961) ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਰਭਪਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਨਖਾਹ ਸਹਿਤ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਔਰਤ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿਖਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸਾਲ 2017 'ਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਭਪਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਰ ਫੈਕਟਰੀ, ਖਾਣਾਂ, ਬਗ਼ੀਚੇ,... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਜਦੋਂ ਭਰੂਣ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ ਪਰ ਦੂਜੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬਲੀਡਿੰਗ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਦੂਜਾ, ਜੇਕਰ ਭਰੂਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ , ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਬੌਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਕੈਰੇਜ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਰੂਣ ਦੀ ਗਰਭ 'ਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪ੍ਰੇਗਨੈਂਸੀ ਦੇ 20 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜੇਕਰ ਭਰੂਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਸਕੈਰੇਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਵਣਾ ਵਧੇਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਲੀਡਿੰਗ, ਦਾਗ਼ ਲੱਗਣਾ (ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖੂਨ ਵਗਣਾ), ਪੇਟ/ ਢਿੱਡ ਅਤੇ ਲੱਕ 'ਚ ਦਰਦ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਟਿਸ਼ੂ ਨਿਕਲਣਾ- ਮਿਸਕੈਰੇਜ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੇਗਨੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਬਲੀਡਿੰਗ ਜਾਂ ਦਾਗ਼ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਵੇਗਾ ਹੀ, ਪਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਨੀਤਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਗਰਭਪਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਰਿਕਵਰੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ 'ਚ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਟਿੱਲਬਰਥ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ 'ਚ ਜਾਨ-ਪ੍ਰਾਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ 'ਚ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।

ਜੈਸਿੰਡਾ ਆਰਡਨ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਇੰਨੇ ਪੰਸਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨਈ

ਡਾ. ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟਿੱਲਬਰਥ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮੋਹਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧੂ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦੂਜਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

40 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਅਬਾਰਸ਼ਨ/ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ 'ਹੈਲਥ ਕੰਡੀਸ਼ਨ' ਮੰਨਦਿਆਂ ਇਸ 'ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੇਸਿੰਡਾ ਆਰਡਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 'ਚ ਜਦੋਂ ਜੇਸਿੰਡਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ...


...੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ ?

ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਹੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ

ਅਸੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਏਮਜ਼ 'ਚ  ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਡਾਕਟਰ ਸੰਜੇ ਰਾਏ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਡਵਰਸ ਇਫ਼ੈਕਟ ਫੋਲੋਇੰਗ ਇਮੀਊਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਐਡਵਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਪੱਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐਡਵਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੈਕਸੀਨ 'ਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਟੀਕੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਮੌਕੇ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਗੜਬੜੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗਲਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਐਡਵਰਸ ਇਫ਼ੈਕਟ ਫੋਲੋਇੰਗ ਇਮੀਊਨਾਈਜੇਸ਼ਨ 'ਚ ਆਈ ਗੜਬੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਐਡਵਰਸ ਇਫੈਕਟ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਏਮਜ਼ 'ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਡਾਸੰਜੇ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ, "ਫਿਲਹਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਐਡਵਰਸ ਇਫ਼ੈਕਟ ਫੋਲੋਇੰਗ ਇਮੀਊਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜੋ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਪਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਜੋ ਟੀਕੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿੰਨ੍ਹੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਕੀ ਹਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ 'ਚ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਸੀਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਛਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਡੀਪੀਟੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ ਚੱੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਓਰਲ ਪੋਲਿਓ ਬੂੰਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਟੀਕੇ- ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਅਤੇ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਐਡਵਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਅਤੇ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ...


...੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਲਾਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸੀ। ਖੋਜ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਅਧਿਐਨ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੇਂਟਰ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਏਅਰਬੋਰਨ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਰੂਟ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਏ ਸੀ।

ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੇਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ

ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਕਰਮਚਾਰੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ,  ਇਸਦੇ  ਵਾਤਾਵਰਣ, ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਹਨ।

ਡਾ. ਰੋਮਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੈਂਟ੍ਰਲ ਏਸੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੀਆਈਬੀ ਦੀ ਤੱਥ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਜਵਾਬ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ WHO ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...੍ਰਿਆ 'ਚ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ

ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਹੈ।

ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਫੇੱਸਬੁੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ 'ਚ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ।

ਬਿਆਨ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ 'ਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੰਚਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ 'ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈਰੀਅਟ ਹਰਮਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।"

ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦਬਾਅ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਵੇ। ਟਵਿੱਟਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ) ਵਰਗੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰਕ ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਖਿਲਾਫ਼ ਪੋਸਟਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਦਬਾਅ ਝੱਲਿਆ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦੇ 30 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪੱਤਰ ਲਿੱਖ ਕੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਬੰਧ 'ਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਸੰਗਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਅੱਗੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਚ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੈਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ ਕਿ, ਉਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਪੋਸਟ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਉੱਚਿਤ।

ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਯੂਵਲ ਨੋਹ ਹਰਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਪਰ ਹਰਾਰੀ ਨੇ ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਦੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦੀ ਚੋਣ ਉਪਭੋਗਤਾ 'ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਮੱਗਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਆਮ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਕੋਲ ਨਕਲੀ, ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉੱਚਿਤ ਉਪਕਰਣ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਠਾਕੁਰਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੰਤਵ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਇਸ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਮੁਨਾਫਾ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ 'ਚ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ...


...੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਲੋਕ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਗਠਨ ਭਾਕਪਾ (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੇਸ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਖੌਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।

28 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ, ਸਣੇ ਚਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ

ਪੁਣੇ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੁਧੀਰ ਧਵਲੇ ਅਤੇ ਕਬੀਰ ਕਲਾ ਮੰਚ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ 'ਚ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਨ।"

ਜਸਟਿਸ ਕੋਲਸੇ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ 'ਚ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਅਸੀਂ ਸੰਘ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ।"

ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸਫਾਈ ਦਿੰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਜਸਟਿਸ ਕੋਲਸੇ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਹੈ ਕਿ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੈਲੀ ਨਕਸਲਵਾਦੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮਿਲੇ ਚੰਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।"

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ

"ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਭੀਮਾ ਕੋਰਗਾਂਵ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਮੰਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ।"

''ਸਾਨੂੰ ਸਬੂਤ ਦਿਖਾਓ'

ਭਾਰਿਪਾ ਬਹੁਜਨ ਮਹਾਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਬੇਦਕਰ ਵੀ ਇਸ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀ ਰਾਏ 'ਚ ਉਹ ਲੋਕ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਸਟਿਸ ਪੀਵੀ ਸਾਵੰਤ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਕੋਲਸੇ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੰਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਸਬੂਤ ਦਿਖਾਓ। ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਓਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੌਣ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ?"

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅਕਸ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ 'ਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅਕਸ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ 'ਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਮਾਜ ਨੇ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਯਲਗਾਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦਿਆਲੂਪੁਣੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਭੀਮਾ ਕੋਰੋਗਾਂਵ ਕਈ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਹੋਇਆ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁੱਟਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਮਹਾਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਲੜੇ। ਜਾਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਰਾਠਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਬਦਲ ਲਈ ਹੈ।"

"ਹੁਣ ਉਹ ਓਬੀਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ...


...੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤੀਤ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਾਟੇ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਰਾਮਦ 20 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦਰਾਮਦ 35 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਟਰੇਡ ਵਾਰ ਵਿਚਾਲੇ ਚੀਨ ਆਰਸੀਈਪੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਐਕਸਪੋਰਟਰ ਦੇਸ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।

ਹਰ ਸਾਲ ਚੀਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਉਪਕਰਣ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਉਤਪਾਦ, ਇਸਪਾਤ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਮ ਕੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਜਦੋਂ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲੀਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਉਦੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।

2013-14 ਅਤੇ 2018-19 ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 36 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 53 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅੱਧਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੀ 2017 ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਸੀਅਨ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਆਸੀਅਨ ਦੇ 6 ਦੇਸਾਂ ( ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਵੇਅਤਨਾਮ, ਫਿਲੀਪੀਂਸ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦਾ ਵਪਾਰ 54 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਘਾਟੇ ਤੋਂ ਉਲਟ 53 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸਰਪਲੱਸ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ 120 MOU's 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚੀਨੀ, ਰਸਾਇਣ, ਮੱਛੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...੍ਰੇਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ

ਬ੍ਰੋਮਸਗਰੋਵ ਸੀਟ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਾਜਿਦ ਜਾਵਿਦ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਜਿੱਤੇ ਹਨ

ਸਾਜਿਦ ਜਾਵਿਦ

ਬ੍ਰੋਮਸਗਰੋਵ ਸੀਟ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਾਜਿਦ ਜਾਵਿਦ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰੋਰੀ ਸ਼ੈਨਨ 23 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।

ਸਾਜਿਦ ਜਾਵਿਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਸਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਮਰਾਨ ਹੁਸੈਨ

ਇਮਰਾਨ ਹੁਸੈਨ

ਇਮਰਾਨ ਹੁਸੈਨ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਨਾਲ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2017 ਤੋਂ ਨਿਆਂ ਦੇ (ਸ਼ੈਡੋ ਮਨਿਸਟਰ) ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਈਸਟ ਤੋਂ ਲਗਤਾਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...੍ਹ ਜਾਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ੇਲ੍ਹ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੇ 900 'ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ'ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਮਈ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਕਾਂਤਵਾਸ 'ਚ

ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਵਰਡ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇੱਥੇ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਬੈੱਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2000 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੈਣ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਲੀਗ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਰਟਡ ਫ਼ਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ ਵਾਪਸੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਰੱਹਦ ਦੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਲਾਗ਼ ਦੀ ਦਰ ਸਿਫ਼ਰ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਦੇ ਮਹਿਜ਼ ਦੋ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਇਹ ਲੋਕ ਇੰਝ ਕਰ ਰਹੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਦਦ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਪਿੱਛੇ ਸਥਾਨਕ ਮਿਊਟੇਂਟ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵੇਰੀਐਂਟ ਦੇਸ ਦੀ ਵਿਰਾਟ ਹੁੰਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਲਏ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਮਿਊਟੇਂਟ ਜਾਂ B.1.617 ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਡੀਜ਼ੀਜ਼  ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੱਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਿਉਟੇਂਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਨੂੰ 'ਪੂਰ੍ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਤ' ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।

ਅਸਲ 'ਚ ਡਬਲ ਮਿਊਟੇਂਟ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਇਰਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਿਊਟੇਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਮਤਲਬ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 412,000  ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,980 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੇ ਅਗਾਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਵੀ ਆਉਣੀ ਤੈਅ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

PM ਮੋਦੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਦੇਖੋ

ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕੇ ਵਿਜੇ ਰਾਘਵਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਾਣਕਾਰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਪਾਏ ਕਿ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫ਼ੈਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਦੋਂ ਆਏਗੀ ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੇ ਵਿਜੇ ਰਾਘਵਨ

ਡਬਲ ਮਿਊਟੇਂਟ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਿਆ?

ਅੱਠ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਕਕੀਬ 13,000  ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀਕਵੈਂਸਿੰਗ ਕਰਨ ਤੇ 3,500 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਊਟੇਂਟ ਵਾਇਰਸ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ B.1.617  ਵੀ...


...੍ਹਾਂ  ਆਡੀਓ ਟੇਪਸ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ਿਮ ਅਲ-ਵੱਲਾ ਅਤੇ ਅਲ-ਬੱਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਸਲਫ਼ੀ ਸ਼ੇਖ ਫੌਜ਼ਾਨ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਕਡਾਕੱਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਮਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋਸ਼ੀਲੀਆਂ ਤਕਰੀਰਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਤਾ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐਨਆਈਏ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਅਸੀਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗੇ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇਸ ਚਲਾ  ਗਿਆ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, "ਆਰਬੀਆਈ ਦਾ 8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਲਿਕਵੀਡਿਟੀ ਪੈਕੇਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਆਰਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਕ੍ਰੇਡਿਟ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਾਧਾ ਅਜੇ ਵੀ 5-6% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੈ।"

ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ 'ਚ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸਿਰਫ 4-5 ਲੱਖ ਦੀ ਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖਰਚਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਇਸ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ 1 ਤੋਂ 1.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 80 ਕਰੋੜ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਅਨਾਜ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ 26 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਪ੍ਰਣਬ ਸੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਅਨਾਜ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਇ ਚੰਗੀ ਹੋਈ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਚਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਪਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਕਿਟ 'ਚ ਪੈਸਾ ਆਇਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟਰੇਡਰਜ਼ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਖੰਡੇਵਾਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ 'ਚ ਵੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਟੁੱਟਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਈ।"

ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਤੇ ਨਿਯਮ ਰਾਹ ਦਾ ਰੋੜਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਾਈਨ ਗਰੰਟੀ ਸਕੀਮ

ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਗਰਗ, ਪ੍ਰਣਬ ਸੇਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਨ ਖੰਡੇਵਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇਕ ਆਰਟੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੁਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਸਾਰਡਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਪੈਕੇਜ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਚ ਦਾ ਲੇਖਾ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਆਰਟੀਆਈ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਾਈਨ ਗਰੰਟੀ ਯੋਜਨਾ, ਜਿਸ 'ਚ 3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰਜੇ ਵੱਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ, ਉਸ 'ਚ ਸਿਰਫ 12 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੈਕੇਜ ਅਸਲ 'ਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਪੈਕੇਜ ਤਹਿਤ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨ੍ਹੇ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਸ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਚ ਆਮਦਨੀ ਕਰ ਰਿਫੰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੈਕੇਜ ਅਸਲ 'ਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ

ਪੈਕੇਜ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲਈ ਨਿਯਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਵਧੇਰੇਤਰ ਰਕਮ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਆਖਰ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ?

ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਐਸਸੀ ਗਰਗ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,...


...੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਥਿਰਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੇਗੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਮੁਫੀਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਦੋ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਪਦਾ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਅਫਗਾਨ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾਊਦ ਆਜ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਤਣਾਅ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਦੇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਲਾਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।"

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੀਨ ਦੀ ਵਨ ਬੈਲਟ ਵਨ ਰੋਡ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਖਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਵਨ ਬੈਲਟ ਵਨ ਰੋਡ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਚੇਨ ਫੈਂਗ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਾਊਦ ਆਜ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਵੱਲ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਭਾਰਤ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਮਝੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨੁਕਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੱਟੜਪੰਥ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਇਹ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਉਹ ਉੱਥੇ 11 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਫੋਨ ਅਕਸਚੇਂਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨ, ਚਿਮਟਲਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਅਪਲਿੰਕ ਅਤੇ ਡਾਊਨਲਿੰਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੋਸਤੀ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੱਖਣ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿੱਤੀ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)