...ੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਲੁੱਟ ਵਿਚ ਜੋ ਚਿਹਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਸੀ।

ਰੋਪੜ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਉਤੇ ਹਮਲਾ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਰੋਪੜ ਵਿਚ ਰੇਤ ਮਾਇਨਿੰਗ ਥਾਵਾਂ ਨੇੜੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਿਤ ਨਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਜਾਂਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਾਰੇ ਸੂਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਫੋਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਨ ਦਾ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ

'ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ' ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਦਾਰ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡਾ ਕਰਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਜ਼ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ 25 ਤੋਂ 30 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗੀ। ਪਿਛਲੇ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਹਨ।"

"ਫਿਰ 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 50 ਤੋਂ 65 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਫਿਰ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ।"

ਡਾ: ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।

ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਕੇ ਪੌਲ ਇਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਟੀਕਾਕਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਪੀ ਕੋਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ"

ਵੀਡੀਓ: ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਪਲਾਈ ਇੰਝ ਕਰੋ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮੀਜੀਠੀਆ ਨੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਜੇ 24 ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਵੱਈਆ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਆਤੰਕੀ ਬਣ ਕੇ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੋਰਿਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਵੀ ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ

‘ਲਗਦਾ ਹੈ ਡੀਜੀਪੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ’

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੋਰਿਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਵੀ ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਡੀਜੀਪੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਿਆਨ ਆਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਬਿਆਨ ਹੈ।"

"ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਦੱਮਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਡੀਜੀਪੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਵੀਡੀਓ: ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਜਾਣ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ

"ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜੀਪੀ ਸਾਹਿਬ ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਚਲਦੇ ਨੇ। ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਬਣ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ- ਲੌਂਗੋਵਾਲ

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੋਂਗੋਵਾਲ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ,  ''ਇਹ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਡੀਜੀਪੀ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬੋਲਣ ਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੰਸ਼ਾ ਮਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਂਘਾ ਬੰਦ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੂਰੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰੀ ਹੈ- ਵੇਰਕਾ

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਵੇਰਕਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,  ''ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰੀ ਹੈ। ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜੋ ਲੋਕ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਖਿਲਾਫ ਭੜਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, ''ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਬਿਆਨ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ...


...ੀਫ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜਸਟਿਸ ਐਸਏ ਬੋਬੜੇ, ਜਸਟਿਸ ਅਸ਼ੋਕ ਭੂਸ਼ਣ, ਜਸਟਿਸ ਡੀਆਈ ਚੰਦਰਜੂੜ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਅਬਦੁੱਲ ਨਜ਼ੀਰ ਹੈ।

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ 5 ਮੈਂਬਰੀ ਬੈਂਚ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਨਜ਼ੀਰ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਕੀਲ ਡਾਕਟਰ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੱਜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਯਾਨਿ 6 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਹੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਹ ਜੱਜ ਹੀ ਸੁਣਾਉਣਗੇ।"

5. ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਹੈ?

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਕਬਾ 67.7 ਏਕੜ ਹੈ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 68 ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਵੀਐਚਪੀ ਦੇ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਡਵਾਨੀ, ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ਈ, ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ, ਵਿਨੈ ਕਟਿਆਰ, ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਜੱਜ ਐਸਕੇ ਯਾਦਵ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਦੀ ਸੈਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30 ਅਪਰੈਲ 2020 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।"

ਸਰਬਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਜੱਜ ਐਸਕੇ ਯਾਦਵ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ। ਜਸਟਿਸ ਐਸਕੇ ਯਾਦਵ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਡਮੈਂਟ 30ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕਾਰ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ?

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ 16 ਕਾਰਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ 'ਚ ਕਰੀਬ 2 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਬ 20.7 ਫੀਸਦ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 39.1 ਫੀਸਦ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ 25.1 ਫੀਸਦ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ 35.4 ਫੀਸਦ ਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ 30 ਫੀਸਦ, ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਕੋਸ਼ (ਯੂਐਨਐਫਪੀਏ) ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੈਵਿਕ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।

ਯਾਨਿ ਮਾਹਵਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ, ਵਿਆਹ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਧਾਰਮਿਕ ਖ਼ਿਆਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਪਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਲ ਬੇਮਾਅਨੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਾਇਕ ਤੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਲਾਇਕ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੇਗਾ

ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਉਮਰ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇਗੀ। ਮਰਦਾਨਾ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆ-ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੱਚੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਮਨ ਮੁਤਾਬਕ ਢਾਲ ਸਕੇ।

ਡਰੀ ਹੋਈ, ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਚਾਹੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਕਰ ਸਕੇ।

ਉਹ ਇੱਛਾ ਜਤਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇਨਸਾਨ ਬਣ ਸਕੇ।

ਸਰਕਾਰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਉਮਰ ਇੱਕ ਤਾਂ ਪਾਰਟਨਰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਵੱਖ ਕਿਉਂ

ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਬਾਲਗ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਮੁੰਡਾ-ਕੁੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਉਮਰ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਉਮਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਚੁਣਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਯਾਨਿ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਚੁਣਨ ਲਾਇਕ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਹੀ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਪਸੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਜੋਰਿਟੀ ਐਕਟ, 1875 ਨੇ ਬਾਲਗ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਹੈ। ਬਾਲਗ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਇਸ ਉਮਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਮਰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚਾਲੇ ਅੰਤਰ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਜੋੜਾ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਲੋਗਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਉਮਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਗ਼ੈਰਬਰਾਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਗ਼ੈਰਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ 'ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ ਛਲਾਵਾ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਬਹੁਚ ਜਲਦੀ ਸਿਆਣੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਸਟਾਰ ਰੈਸਲਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਨੀਤੂ?

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਘੱਟ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣੀਆਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦਿਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਉਮਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ ਤਾਂ ਉਮਰ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ...


...ੀਬ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ , "ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਠੀਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਤੀਜੀ ਮੀਟਿੰਗ ਮੀਟਿੰਗ 3 ਦਸੰਬਰ

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਐੱਮਐੱਸਪੀ (MSP) ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਇਸ ਰੁਖ ਨਾਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੱਲ ਸਾਰਥਕ ਪਾਸੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗੀ।

ਸੱਤਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 4 ਜਨਵਰੀ

ਨਵੇਂ ਵਰੇ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਇਹ ਚੱਲੀ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲਓ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤਾੜੀ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਇਸ ਨੋਟ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ 8 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਾਰੰਟੀ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਅੱਠਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 8 ਜਨਵਰੀ

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਲਖ਼ ਰੁਖ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ "ਮਰਾਂਗੇ ਜਾਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ"।

ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।"

ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਲੜੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ

ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਤਰੀਕ 15 ਜਨਵਰੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੀ 11 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੁਣ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮ ਤੱਕ ਸਟੇਅ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਹਿਰਾ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

9ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 15 ਜਨਵਰੀ

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ।

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ

10ਵੀਂ ਬੈਠਕ 20 ਜਨਵਰੀ

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਢ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਗੱਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ 22 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ।

11ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 22 ਜਨਵਰੀ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਵੀ ਬੇਸਿੱਟਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀ, ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ

ਮਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ...


...ੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਰਿਚਰਡ ਮਿਹਿਗੋ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਾਨ-ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਸਕ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਕਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਹ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।"

ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਨਾਲ ਹੀ, ਇਥੇ ਇਕ ਸਪਸ਼ਟ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫੇਫੜੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰੂਤੀ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਮਵੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਲੀਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਆਮ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਉਣ ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਵ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।

ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜ਼ੋਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਲਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ 'ਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਵ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਅੰਤਰ ਸਿਰਫ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸਮਾਨੀ ਸਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਫਸਲ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤੇਹਾਲ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਡੀਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲੇ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੰਗ ਹੈ।ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ 'ਚ ਸਸਤੇ ਡਾਟਾ ਪਲਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਚ ਬਦਲ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਉਣ ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ, ਕੁੱਝ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋਵੇਗੀ।

2017 'ਚ ਮੈਕਕਿਨਸੀ ਗਲੋਬਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਕਾਰਜ ਬਲ ਦੇ 14% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।

ਹੁਣ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਦੌਰ 'ਚ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਵਰਕ ਵਧੇਰੇ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ।

ਗਿਗ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰ 'ਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਚ ਬਦਲਾਵ ਕਰਨਗੇ।

ਇਸ ਨਵੇਂ ਦੌਰ 'ਚ "ਸ਼ੈਫ ਆਨ ਕਾਲ" ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਕਿੱਤੇ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਜਾਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਖਾਣ 'ਚ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਰਗੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹੱਜਾਮ, ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਅਥਲੈਟਿਕ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਸੇਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ੀਅਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਧੰਦਿਆਂ 'ਚ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਧੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ ।ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੋਗਾ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਸਟਰੀਮਿੰਗ ਵੀਡੀਓ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਐਚਆਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਊਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਬਣਾਵਟੀ ਬੌਧਿਕਤਾ, ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਅਤੇ...


...ੀਵਰ ਦੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ, 2019 ਤੋਂ 4 ਮਾਰਚ, 2020 ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ 200 ਐੱਮਐੱਲ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਜੋਂ ਕਿ ਫਲੋਰੀਆਨੋਪੋਲਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਅਣਛਪੇ ਆਰਟੀਕਲ ਮੁਤਾਬਕ 27 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਲੋਰੀਆਨੋਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਵਾਇਰਸ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੀਆਨੋਪੋਲਿਸ ਦੇ ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ RT-PCR ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਕਿ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਬਦਲਿਆ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ ਇੱਕ ਸਾਓ ਪੋਲੋ ਦੇ ਇੱਕ 61 ਸਾਲਾ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਪਰਤਿਆ ਸੀ। ਓਸਵਾਲਡੋ ਕਰੂਜ਼ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ (Fiocruz) ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ (19 ਤੋਂ 25 ਜਨਵਰੀ ਦੌਰਾਨ) ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕੇਸ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ Fiocruz ਦੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ- ਪੁਰਾਣੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਾਹ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ।

ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾ਼ ਥੌਮਸ ਜੈਫ਼ਰਸਨ ਨੇ ਦਿ ਟੈਲੀਗਰਾਫ਼  ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤਾਂ ਅਗਲੇਰੀ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਰਹੋ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਫੈਲਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

 ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਸਟੀਕ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਪਰ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਂ ਨਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।

ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਆਧੁਨਿਕ ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ- ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਡ਼ਾ ਜੌਹਨ ਸਨੋ (1813-1858) ਨੇ ਅਪਣਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਨਾਂ ਲੈ ਰਹੀ ਕੌਲਰਾ (ਹੈਜ਼ਾ) ਬੀਮਾਰੀ ਉੱਤੇ ਰਿਸਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਲਰਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਚ ਧਾਰਨਾ ਕਿ ਇਸ ਦੀ "ਵਜ੍ਹਾ ਬੁੱਸੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੜਾਂਦ ਮਾਰਦੀ ਹਵਾ ਹੈ" ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਕੌਲਰਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਪਾਣੀ ਮਿਲਿਆ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਸੀ।

ਇਸ ਖੋਜ ਨੇ ਬੀਮਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲੈ ਆਉਂਦੀ।

ਕੀ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਮਾਦਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਰੋਨਾਵਇਰਸ ਨੇ ਕਹਿਰ ਢਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਹਾਂਗ-ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤੀ ਬਲਾਕ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀਵਰ ਦੀ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਰਿਸਾਅ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਵਾਰ ਮਲ ਤੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਫੈਲਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਸੀਵਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਫੈਲਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।...


...ੀਵਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਵ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਟੈਂਡਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਦਿਖਾਉਣ।”

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ 11 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇ ਐੱਸਵੀਆਰਰੂਆ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 ਕੋਵਿਡ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੂਈਆ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਈਸੀਯੂ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਡਾਕਟਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਵੈਰੀਅੰਟ

ਫ਼ਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਉਹ ਵੈਰੀਅੰਟ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਇਸ ਭਾਰਤੀ ਵੈਰੀਅੰਟ (ਬੀ.1.617) ਨੂੰ 'ਗਲੋਬਲ ਚਿੰਤਾ' ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਯੂਏਈ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਪਰਤੇ ਸੀ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਂ ਵੈਰੀਅੰਟ ਨਹੀਂ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋ ਕੇਸ ਸਾਡੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਲੱਗ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। "

ਇਸ ਵੈਰੀਅੰਟ ਨੂੰ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵੇਰੀਅੰਟ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ) ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਵੇਰੀਅੰਟ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਬੀ.1.617 ਵੇਰੀਅੰਟ ਵਧੇਰੇ ਲਾਗ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਚਿੰਤਾ ਵਾਲਾ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਦੀ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੀ ਮੁਖੀ ਮਾਰੀਆ ਵੇਨ ਕੇਰਖੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਲਾਗ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਵੱਧ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਅਸੀਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੈਰੀਅੰਟ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।'

ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੀ.1.617 ਵੇਰੀਅੰਟ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸਦਾ ਇ4ਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਪ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਵੇਨ ਕੇਰਖੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵੈਰੀਐਂਟ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਦੇ ਮੁਖੀ ਟੈਡਰੋਸ ਐਧਨੋਮ ਗੈਬਰਿਆਸਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ...


...ੀਸ਼ੀਲਡ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸੀਈਓ, ਅਦਾਰ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਇਸ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਦਾਰ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, 'ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮੁਬਾਰਕ। ਵੈਕਸੀਨ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਮਿਲ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕੋਵੀਸ਼ਿਲਡ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਵਿਡ -19 ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਅਗਲੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

2. ਆਸਟਰੇਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤਾ ਹੈ।

ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੋਵਿਡ 19 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਲਬੌਰਨ ਤੋਂ ਸਿਡਨੀ ਪਹੁੰਚਣਗੀਆਂ। ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸਿਡਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿਖੇ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਿਮ ਆਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਇਹ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਗੇ।"

ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਲਬੌਰਨ ਤੋਂ ਸਿਡਨੀ ਪਹੁੰਚਣਗੀਆਂ। ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸਿਡਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿਖੇ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਸਿਡਨੀ ਟੈਸਟ ਖੇਡਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਪੰਤ ਅਤੇ ਗਿੱਲ ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 11 ਪਲੇਅਿੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣਾ ਸੀ। ਉਹ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਡਨੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

3. ਨਾਈਜਰ: ਸ਼ੱਕੀ ਜੇਹਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 79 ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਟਚੋਮਬਾਂਗੋਅ ਪਿੰਡ ਵਿਚ 49 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰੋਉਮਦਾਰੇਆ ਵਿਚ 30 ਹੋਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ

ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਈਜਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 79 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਟਚੋਮਬਾਂਗੋਅ ਪਿੰਡ ਵਿਚ 49 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 17 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਾਰੋਉਮਦਾਰੇਆ ਵਿਚ 30 ਹੋਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡ ਨਾਈਜਰ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਮਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।

ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਲੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਹੈ।

ਫਰਾਂਸ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਨਾਈਜਰ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਆਰ.ਐੱਫ.ਆਈ. ਨੂੰ ਨਾਈਜਰ ਦੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਖਬਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਮਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕੀ ਜਹਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ...


...ੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾ ਸਕਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਸਪਤਾਲ, ਡਾਕਟਰ, ਨਰਸ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਮੇਧਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਵੱਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਾੜੂਆ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।

ਅਨੁਮੇਧਾ ਨੇ ਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਸਿੰਘਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਡਾ ਸਿੰਘਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲੇ ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚੁੰਘਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਕਸ਼ਨ ਪੰਪ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ ਡਰਿੱਪ ਨਾਲ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

"ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇ ਮਾਂ ਹੀ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫਾਰਮੂਲਾ ਮਿਲਕ ਦੇਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਬਦਲ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸ਼ਹਿਦ, ਚੀਨੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਸਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਪਰਕ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਸਿੰਘਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ ਪਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਸਿੰਘਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚੁੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਪਤਿਤ' ਅਤੇ 'ਡਕੈਤ' ਕਹਿ ਕੇ ਭੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਛੇਕਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੁਖਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਹਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਰਬਰਹਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਕਾਰਤਾਮਕ ਅਤੇ ਕਾਇਰਤਾ ਭਰੀ ਸੀ।

ਇਸ ਸਭ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਸੈਂਟਰਲ ਸਿੱਖ ਲੀਗ਼ ਦਾ ਜਨਮ

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਤਿਆਗ  ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ, 'ਸੈਂਟਰਲ ਸਿੱਖ ਲੀਗ਼' ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਰਚ 19... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼) ਅੰਦੋਲਨ ਅਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰਿਹਾ।

Lahore Diary 8: ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲਾਹੌਰ

ਮਹਾਮਤਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੀਐਫ਼ ਐਂਡਰੀਉਜ਼ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ 'ਨੈਤਿਕ ਲੜਾਈ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਬਕ' ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੈਤੋਂ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ ,ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਚਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁੰਨ ਜਿੱਤ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 1925 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਸੰਪਤੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ੁਰਮਾਨੇ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਦਾਜਨ 30,000 ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ  ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, 400 ਤੋਂ ਵੱਧ 'ਸ਼ਹੀਦ' ਹੋਏ ਅਤੇ 2,000 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।

ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਿਸਾਨੀ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਸਾਬਕਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲਹਿਰ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਿੱਖ ਬਾਡੀ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੈ ਆਏ। ਇਸਨੇ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਖ਼ੇਤਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ' ਦਾ ਵੀ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 73 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਲੋਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ।

ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁਰਾਣੀ ਬਦਨਾਮ, ਅਮੀਰ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਵੀਂ ਮੱਧ ਵਰਗੀ, ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ, ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਝੱਬਰ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਇਲਪੁਰੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ।

ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਜੈਤੋਂ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਧਰਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ।

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ੁਲਵਾੜੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਕਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਠੰਡ ਵੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।

ਅਗਲੇ ਦਿਨ 31 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉੱਠਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਬੁਖਾਰ ਸੀ। ਤਾਪਮਾਨ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ 99 ਡਿਗਰੀ ਹੀ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਿਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ ? ਪਰ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਹੀ ਪਲ ਧਿਆਨ 'ਚ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਪੁਨੀਤ ਟੰਡਨ ਦੌੜ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਪੇਸ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਹੀ।

ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੋਈ ਕਿ ਕੀ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰੈਪਿਡ ਐਂਟੀਜਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਵੀ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ…, ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕੋਰੋਨਾ ਟੀਕੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨਾ ਲਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

ਇਹ ਟੀਕੇ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਸਕ ਲਗਾਓ, ਦੋ ਗੱਜ ਦੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।

ਡਾ. ਪੁਨੀਤ ਦੀ ਆਪਬੀਤੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ 'ਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ 'ਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਡਾਕਟਰ ਸੁਨੀਲਾ ਗਰਗ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਡਾ. ਸੁਨੀਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼:-

ਸਵਾਲ: ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਡਾ. ਪੁਨੀਤ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ?

ਜਵਾਬ: ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਡਾਟਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਕਾ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੀਕਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ 100% ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਦਾ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਣੀ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੀ 80% ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ 20% ਸੰਭਾਵਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ 70% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ 'ਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਡਾਕਟਰ ਸੁਨੀਲਾ ਗਰਗ

28 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ 'ਚ ਘੱਟ ਅਤੇ 2 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾ.ਪੁਨੀਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਐਫ਼ੀਕੇਸੀ ਨੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

ਸਵਾਲ: ਫਿਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਕਿਉਂ ਲਗਵਾਇਆ ਜਾਵੇ?

ਜਵਾਬ: ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਹਲਕੇ ਕੋਵਿਡ 19 ਜਾਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ...


...ੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਾਮ ਕੌਰ ਨਾਮ ਦੀ ਗਵਾਹ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਹੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨੇੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੜਕਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਦਾ ਕੇਸ ਵੀ ਆਖਰੀ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ,  "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ (ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ) ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ।''

ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਦਾ ਕੇਸ 2005 ਵਿੱਚ ਨਾਨਾਵਤੀ ਕਮਿਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਸਟਿਸ ਨਾਨਾਵਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਕਲਿੱਨ ਚਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਪਰ ਟਾਈਟਲਰ, ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਐਚ ਕੇ ਐਲ ਭਗਤ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੱਲ ਸਾਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਸੀ,  ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਕਸ਼ਨ ਟੇਕਨ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਟਾਇਟਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਪਰ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਲਰ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਲੋਜ਼ਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾ ਕੇ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗਵਾਹ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਟਾਈਟਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁੜ ਕੇਸ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

2009 'ਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਰੀਤੂ ਸਰੀਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਟਾਈਟਲਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਡੀਆਈਜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ,''ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬੜਾ ਹਿੰਦੂ ਰਾਓ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ  ਦੰਗੇ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕੇਸ ਬਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਚ ਕੇ ਐਲ ਭਗਤ

ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਭਗਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਆਗੂ ਸਨ,  ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਵਿਪ ਵੀ ਰਹੇ।

1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਫਰਵਰੀ 1983 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਫਰਵਰੀ 1988 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐਚ ਕੇ ਐਲ ਭਗਤ ਉੱਤੇ '84 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ।

ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 1984 ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਬਣੀਆਂ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਚ ਕੇ ਐਲ ਭਗਤ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਹ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਲ਼ੱਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਪਰ 15 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਐਸ ਐਨ ਢੀਂਗਰਾ ਨੇ ਸਤਨਾਮੀ ਬਾਈ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਚ ਕੇ ਐਲ ਭਗਤ ਖਿਲਾਫ਼ ਗ਼ੈਰ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਤਨਾਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਮਰਵਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਨ।

ਜਸਟਿਸ ਢੀਂਗਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ...


...ੁਝ ਮੁੱਢੋਂ ਨਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਟਮਾਟਰ ਪਾਸਤਾ ਬੇਕਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਪਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਸਟਿਊਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਗਏ। ਲੌਰੇਟਾ ਦੇ ਬਣਾਏ ਮੀਟ ਬਾਲਜ਼ ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਸਵਾਦ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਨ।

ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੁਕਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਲੌਰੈਟਾ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾ ਆਪਣਈ ਨਾਨੀ ਘਰ ਖਾਣੇ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਜੂਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਲੌਰੇਟਾ ਵੀ ਇੱਕ ਖਲਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਕ ਜੋ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਂਡ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਯਾਨੀ ਸਾਢੇ ਕੁ ਪੱਚੀ ਕਿਲੋ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਹ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਣਾ-ਖਾਣ ਲਈ ਧੱਕਣਾ, ਚਾਹੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਹੋਰ ਵੱਧਦਾ।

ਲੌਰੈਟੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਕਈ ਵਾਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਕੁੱਲ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦੌਰ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ।

ਮੇਰੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਡੀਲੋਜ਼ਨਲ ਸਾਈਕੋਸਿਸ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦਰਦ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾਉਮੀਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੇਰੰਗ ਅਤੇ ਕਦੀ ਨਾ ਮੁਕਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੜਕੇ 6 ਵਜੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਭੋਜਨ।

ਮਰੀਜ਼ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਦਿਨ 'ਚ ਛੇ ਵਾਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਵੇਲਿਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਨੈਕਸ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਯਾਦ ਹਨ।

ਸੀਆ-"ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ ਆਈ ਐਮ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ, ਨਥਿੰਗ ਟੂ ਲੂਜ਼, ਫ਼ਾਇਰ ਅਵੇ ਫ਼ਾਇਰ ਅਵੇ।"

ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੇਡੀਓ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਲੌਰੇਟਾ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਘੂਰਦੇ  ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ।

ਲੌਰੈਟਾ ਟੀਪੀਐੱਨ ਬੈਗ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਰਲ ਖਾਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ

ਡੱਬਾ ਬੰਦ ਫ਼ਲ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਉਬਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨਾਲ।

ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਜ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਖ਼ਤਮ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਣ ਲਈ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕਰਦੇ।

ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋ ਭੋਜਨ ਖਾਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ।

ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਲੌਰੇਟਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਲਾਈ ਰੱਖਦੀ, ਜਿਸ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀ, ਬਸ ਉਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ।

ਬਾਕੀ ਮਰੀਜ਼ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਰੰਗ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਦੇਖਦੇ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੌਰੇਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਿਛਲੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਚੀਕਦੀ ਸੀ ਤਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਜਾਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਲੌਰੇਟਾ...


...ੁਝ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਜਯੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਹੱਕੇ-ਬੱਕੇ ਖੜੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ''ਸਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।''

''ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਗੁਪਤਾ 'ਤੇ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਡੇ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਵੱਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਓ ਮਾਈ ਗੌਡ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ''ਦਿਸ ਲੁਕਸ ਲਾਈਕ ਰਾਜੀਵ।''

ਨੀਨਾ ਗੋਪਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜੀਵ ਸਨ।

ਨੀਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਂ ਜਿੰਨਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਈ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਹੈ।''

''ਹੈਰਾਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਜੌਰਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਕਿਵੇਂ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਜੌਰਜ ਨੇ ਭਰੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਹਨ।''

''ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਰ ਉਹ ਹੁਣ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਕੱਟ ਗਿਆ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੌਰਜ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੈਡਮ ਮੈਡਮ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਭੱਜੇ। ਸੋਨੀਆ ਆਪਣੇ ਨਾਈਟ ਗਾਊਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੌਰਜ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੌਰਜ ਨੇ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਡਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।'

ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਜ਼ ਹੀ ਅਲਾਈਵ?"

ਜੌਰਜ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।

ਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਹਵਾਸੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਅਤੇ 10 ਜਨਪਥ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਸੁਣਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸਾਫ ਸੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।''

''ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਅਸਥਮਾ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਟੈਕ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।''

''ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਐਲਟੀਟੀਈ ਦਾ ਹੱਥ

ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਆਈਜੀ ਡਾਕਟਰ ਡੀਆਰ ਕਾਰਤੀਕੇਅਨ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ।

ਕੁਝ ਹੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਐਲਟੀਟੀਈ ਦੇ ਸੱਤ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਰਾਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਇਨਾਈਡ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਸ਼ੀਦ ਕਿਦਵਈ ਨਾਲ ਰੇਹਾਨ ਫਜ਼ਲ

ਡਾਕਟਰ ਕਾਰਤੀਕੇਅਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲਤਾ ਹਰੀ ਬਾਬੂ ਦੇ ਕੈਮਰਾ 'ਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੋਲ ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤਾ।''

''ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਫੋਨ ਆਏ। ਹਰ ਇੱਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ।''

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਨੀਨਾ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ।

ਜਦ ਨੀਨਾ ਗੋਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ

ਨੀਨਾ ਗੋਪਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਨੀਆ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

''ਜੂਨ...


...ੁਟਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਹੋ ਗਈ।

ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਵੱਜੋਂ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਥ, ਦਲੀਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਰਟਾਈ ਗੱਲ ਵਾਂਗਰ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਹੀ ਬੋਲਣ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਗੇੜੀ ਲਗਾਓ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਠਾਕੁਰਾਂ ਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਾਂਗਰ ਹੀ ਪੂਰੀ ਮੋਰਚਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਾ ਰੋਕਿਆ।

ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰਡ ਇੱਥੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਵਾਰਦਾਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜ੍ਹਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਨ ਸਾਨ ਪਈ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵਾਹਨ ਉੱਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੈਮਰੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵਿਛਿਆ ਪਿਆ ਸੀ।

ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੈਮਰੇ, ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਲਾਈਵ

ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਬੂਤ ਸੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਹ ਝੱਟਪਟ ਬੋਲੇ, "ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ ਨਰਸਿੰਘ ਹੈ। ਮੈਂ ਠਾਕੁਰ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੀਡੀਆ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਵਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦੇ ਤਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਵੀ ਧੀ ਸੀ।"

ਮੈਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਦਰਿੰਦਗੀ ਕਿਉਂ ਹੋਈ?

ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਵੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਪਿੰਡ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੈਮਰੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵਿਛਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ ਦਾ ਹਜੂਮ ਇੱਕਠਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬੈਗ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਹੱਥ 'ਚ ਮਾਈਕ ਫੜ੍ਹੀ ਰਿਪੋਰਟਰ 'ਤਮਾਸ਼ਾ' ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੁੜੀ ਲਈ ਇਨਸਾਫ, ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।

ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਦਾਕਾਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਏਮਜ਼ ਦੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਲਈ ਨਿਆਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਹਾਥਰਸ ਦੇ ਇਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਚ.. ਜਿਵੇਂ ਰੌਲਾ ਹੀ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਹੁਣ ਉਹ ਹਾਥਰਸ 'ਚ ਦਰਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਲਈ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਥਾਂ-ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਟੀਆਰਪੀ ਦੀ ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਝੂਠ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਦਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੁੜੀ...


...ੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

"ਕਾਨੂੰਨ ਸੰਵੈਧਾਨਿਕ ਬੈਂਚ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਦਮ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਬਿੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 1. ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਐੱਲਜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਸਰਕਾਰ' ਹੋਵੇਗਾ।  ਫਿਰ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਕਰੇਗੀ? 2. ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਇਲਾਂ ਐੱਲਜੀ ਕੋਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸੰਵੈਧਾਨਿਕ ਬੈਂਚ ਦੇ 4.7.18 ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਲਜੀ ਨੂੰ ਫਾਇਲਾਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਵੇਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਕਾਪੀ ਐੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 1 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਤਾਬਕ ਚੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਵਿੱਟਰ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੂ ਐਪ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਅਕਾਊਂਟ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਟਵਿੱਟਰ ਨੇ ਆਪ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਲੇਕਿਨ ਟਵਿੱਟਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ- ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਊਂਟ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।"

ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਉਹ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਾਵਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਸੱਤਧਾਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਸਸਪੈਂਡ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਤੰਤਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੈ¨

ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਵੋਟ 'ਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ 325 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 673 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਠਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸ਼ਬਦ ਸਿਆਸੀ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰੈਕੋਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਦੂਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ 19ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰਤਾ, "ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਾਂਸ 'ਚ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਵੱਕੜੀ 'ਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਗਵਾ ਲਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ- ਖੱਬੇ ਬਨਾਮ ਸੱਜੇ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਦੀ, ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਬਨਾਮ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਬਨਾਮ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਹਨ।

ਇਸ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਭਰਨ ਤੋਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਾਇਰਾ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਅਕਸਰ ਹੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰੈਕੋਮ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿਰਾਮਿਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਸਾਲ 2017 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦੇਸ਼ 'ਚ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 0-10 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਸਕੇਲ ਉੱਪਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਦਰਜੇਬੰਦੀ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ। ਇਸ 'ਚ 0 ਅੰਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਪੱਖ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ 10 ਅੰਕ ਸੱਜੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

"ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਰਾਮਿਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਅੰਕ 5 ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਅੰਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵੱਧਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਲੋਕ ਮੌਜੁਦ ਹਨ। ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਔਸਤਨ ਅੰਕ 5 ਹੈ।"

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਆਸੀ ਧੁਰਵੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਕਿ ਪਰੰਪਰਗਤ ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਬਦਲਵੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਡੈਮੋਕਰੇਟ, ਜੋ ਕਿ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰੁਝਾਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਿਪਬਲੀਕਨ, ਵਧੇਰੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੱਜੇਪੱਖੀ।

ਸੌਕਰ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ

ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ "Uncivil Settlement: How Politics Became Our Identity" (University of...


...ੁਦ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਚਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ : ''ਮੈਂ 85-90 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਸਮਰਥਨ ਦਰ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਉਪਲੱਬਧੀ ਹੈ...ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ।"

ਪ੍ਰੋ. ਡਰੌਸਟਨ ਦਾ ਨੁਕਤਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮਾਜ ਮਿਲਦੇ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਾਅਦ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਜ਼ਿਲ ਸਮਾਨ ਹੈ-ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਅਲੱਗ ਹੈ।

ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਉਹ ਮੁੱਦੇ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਇਰਲੋਜਿਸਟ ਐਂਡਰਸ ਟੇਗਨੈੱਲ (Anders Tegnell) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸਬੰਧੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਦੁਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਬੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਵੀਡਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ 'ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।' ਇਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਮੱਧਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਸਾਮਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਾਇਰੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਖਾਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਸਰਿਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਕਦਮਾਂ ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਤੀਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਮਰੋੜਨ ਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਤਾ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਵਿਵਾਦਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

'ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੈ'

ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਓਲੀਵਰ ਵੇਰਨ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਸਲੇ (Marseille) ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਿਨੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਰੈਸਟਰੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੋਨਾਡ ਮੁਸੇਲਿਅਰ ਜੋ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ 'ਅਣਉਚਿਤ, ਇੱਕਤਰਫ਼ਾ ਅਤੇ ਘਾਤਕ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 'ਵਿਦਰੋਹ' ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ।

ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਰਸਲੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਗੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕੇਂਦਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ-ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕੀ ਸਥਾਨਕ...


...ੁਧਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਆਨਲਾਈਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਐਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਦੀ 'ਨਵੇਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ' ਵਜੋਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਅੱਜ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ।"

ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ 'ਚ ਪਹੁੰਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਅੰਡੇਮਾਨ-ਨਿਕੋਬਾਰ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੰਡੈਕਸ 3.52 ਹੈ। ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।

ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਆਈਆਈਐਮ ਅਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਪਿਲਾਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2020 ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2020 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਪੰਜ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

1. ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਜਿਵੇਂ ਆਮਦਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਥ

2. ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ

3. ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ

4. ਸਮਾਜਕ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ

5. ਧਰਮ ਜਾਂ ਰੂਹਾਨੀ ਰੁਝੇਵੇ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਐਵਿਡ ਡਿਹਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਘੱਟ ਵਕਫ਼ਾ ਰੱਖਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਹੈ ਨਾਪਸੰਦ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਹੱਥ ਵਟਾਏ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਨੀ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੀਨੋਪੋਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮੁੰਹਮਦ ਮੋਹਿਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ 'ਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੀਨੋਪੋਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਗੜਬੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਸਿਰ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆ ਸਣੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਖ਼ਤਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਦੇਹਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਥਾਈ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਦੂਜੀ ਰਾਏ

ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਧਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਹੋਵੇ।

ਮੁੰਹਮਦ ਮੋਹਿਕ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ 'ਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਜਦੋਂ ਦੋ ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਗਾਅ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਤਬਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

‘ਨਕ਼ਾਬ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ’

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਮੰਨਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ...


...ੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ 498-ਏ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਂਬਰੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਠ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੇ। ਜਿਵੇਂ-ਵਿਵਾਦਤ ਦਾਜ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਖਾਰਿਜ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਾ 498-ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਾਇਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਗਲਤ ਜਾਂ ਝੂਠ ਹਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਉਸ ਅਕਸ ਜਾਂ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਧਾਰਾ 498-ਏ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀ ਤਕਲੀਫ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਮਹਿਜ਼ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਜਾਂ ਨਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਾਤਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜ਼ਖਮ ਹੀ ਜ਼ਖਮ ਹਨ। ਉਹ ਜ਼ਖਮ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਬਿਲਿਏਂਟ ਲਾਈਫ਼, ਹਿਟੇਰੋ ਡਰੱਗਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਈਲੋਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਿਟੇਰੋ ਨੇ ਇਹ ਦਵਾਈ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਦੀਆਂ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਡੇਂਟ, ਸੇਲਜ਼ ਸੰਦੀਪ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ- ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਵਾਈ ਆਪਣੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਉਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿੱਧੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਵਾਈ ਏਕਟੇਮਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵਿਕਦੀ ਹੈ।

ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਦਵਾਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਠੀਏ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੀਮਤ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇਕ ਕੰਪਨੀ ਰੋਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਪਲਾ ਇਹ ਦਵਾਈ ਵੇਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਵਾਈ ਇਮਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਪਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ।

ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਨਤਕ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 50 ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੇਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੁੱਗਣੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਚੀ ਲਈ ਇਹ ਦਵਾਈ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕੀ। "

ਪਰ ਸਿਪਲਾ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੋਸਿਲੀਜ਼ੁਮਾਬ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾਖ਼ੋਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵਾਂਗੇ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਰਪ੍ਰੀਤ ਚਾਵਲਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਛਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਟੈੱਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ 'ਚ ਕੋਤਾਹੀ ਲਈ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਜੀਪੀਸੀ ਦੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਲਈ ਖ਼ਾਲੀ ਪਈਆਂ ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 585 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੂਚਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਜ 105 ਕੇਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇੱਥੇ 48 ਕੇਸ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਸੁਭਾਵਿਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ।

ਉਂਝ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 90 ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਕੇਸ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 80 ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਅੱਠ ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਦੋ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ 24 ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਕੇਸ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ।

ਕੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ

ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਾਂਦੇੜ ਸਾਹਿਬ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਤੋਂ 3525 ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਕੋਟਾ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਤੋਂ 153 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ-ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ 3085 ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਫਸ ਗਏ ਸਨ।

ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਕ ਲੋਕ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਹੀ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਬਸ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਲਈ ਪੈਸੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ।"

"ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਘੰਟੇ ਤੁਰ ਕੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ 400 ਤੋਂ 500 ਰੁਪਏ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਬਾਥਰੂਮ ਸਾਫ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਸਾਫ ਕਰਕੇ 100 ਤੋਂ 1500 ਰੁਪਏ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਾਂ।"

ਮੱਠੀ ਪੈਂਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ 'ਚ ਆਟੋ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਸੰਜੇ ਸਭਰਵਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਪੇਅਰਸ ਪਾਰਸਟ ਦੇ ਨਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਡ ਅਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੱਧ ਰੇਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਰੁਪਏ ਨਹੀਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।''

''ਗ੍ਰਾਮ ਨਿਰਮਾਣ ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਭਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਹਰਦੀਆ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਇਹ ਮਾਡਲ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੁਆਈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਜ 27 ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡ ਬੈਂਕ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਸਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਹੈ ਬੈਂਕ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਹਰ 6 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜਨ ਸੁਣਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਯੁਵਾ ਕਲੀਨਿਕ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ

ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸ਼ੀਲਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਜੋ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹਵਾਰੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਹਰੇ  ਯੁਵਾ ਕਲੀਨਿਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ।"

"ਇਹ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਮੰਗਲ ਪਾਂਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜੌਲੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਯੁਵਾ ਕਲੀਨਿਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਇੱਕ ਏਐਨਐਮ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਯੁਵਾ ਕਲੀਨਿਕ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। 19 ਸਾਲ ਦੇ ਆਦਿਤਿਆ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਘਰਪਤਨ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਫ਼ਿਰ ਯੁਵਾ ਕਲੀਨਿਕ ਗਿਆ, ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਹੋਈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਗਏ।"

ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਬਣੀ ਗੱਲ

ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਰਜੌਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਦਪਾਦ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਅਬਰਕ (ਸਥਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੀਬਰਾ) ਚੁਗ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਝਾਰਖੰਡ-ਬਿਹਾਰ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਵਸੇ ਰਜੌਲੀ ਤੋਂ ਕਈਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੋਡਰਮਾ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨਾਲ ਸਥਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇਗੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਨਾਬਾਲਗ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਚਾਲੂ ਰੱਖੀਆਂ।

ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਜ਼ਰੀਏ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।

ਰਜੌਲੀ ਦੇ ਡੂਮਰਕੋਲ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਚੀ ਹੀ ਪੈਡ ਲੈ ਆਈ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖਰੀਦੇ ਤਾਂ ਜਾਨ ਬਚੀ। ਹੁਣ ਕੱਪੜਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।"

ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਯੂਥ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਘਰ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਘਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਟਨਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਬੀਤੇ...


...ੁਰੂ ਕਰਨ।

ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਰੰਪ ਦੇ ਅਤਿਵਾਦੀ ਸਮਰਥਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੂੰ ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਗੇ।

ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਣਾ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।" ਅਤੇ "ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ।"

'ਹਰ ਸਾਲ 12,000 ਨੇਪਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ'

ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤ ਬੱਚੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ‘ਮਾਪੇ’

ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਫ਼ਿਲਸਤੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਏ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਫ਼ਿਲਿਸਤੀਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ

ਫ਼ਿਰ ਕਿਸ ਦਲੀਲ ਕਰਕੇ ਜਗਤਾਰ ਦੀ ਰਿਮਾਂਡ ਵਧੀ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇੱਕ ਕੱਦਾਵਰ ਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਬਣੀ, ਲੋਅ ਪ੍ਰੋਫਾਇਲ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਆਪਣੀ ਸੰਗਠਨ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕਾਰਨ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟੀਐੱਮਸੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦਾ ਵਿਕਲਪਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਦੇ ਉਦੈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਪਰਤਣਾ ਹੋਵੇਗਾ

'ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ'

ਪੂਰਬੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਲਾਘਾਟ ਵਿੱਚ ਰੂਪਨਾਰਾਇਣ ਨਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਦੀ ਖਾਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀਟ 'ਤੇ ਉਪ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ

ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਨੇ ਸਾਲ 2006 ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਂਥੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ

ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਰੀਖਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਮੀਰਨ ਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਾਸਤੂਕਾਰ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਹੀ ਸਨ। ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਂਥੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਖੱਬਾ ਮੋਰਚਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੂਮੀ ਉਛੇਦ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਰਹੀ ਸੀ।''

''ਉਦੋਂ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੈਮੀਕਲ ਹੱਬ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਹਲਚਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀਆ ਦੇ ਸੀਪੀਐੱਮ ਨੇਤਾ ਲਛਮਣ ਸੇਠ ਦੀ ਤੂਤੀ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਹੀ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਾਰ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਲਛਮਣ ਸੇਠ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।''

ਪਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੰਗਲਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮ ਰਹੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ, ਪੁਰਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਂਕੁੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਦਾ ਹੀ ਹੱਥ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਟੀਐੱਮਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''2011 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟ ਦੇ 34 ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰ ਕੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਟੀਐੱਮਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲਮਹਿਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਾਲਦਾ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਟੀਐੱਮਸੀ ਦਾ ਸੁਪਰਵਾਇਜ਼ਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।''

''ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਨੇ ਹਲਦੀਆ ਬੰਦਰਗਾਹ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੜ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਟੀਐੱਮਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰੇ।''

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਟੀਐੱਮਸੀ ਤੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੀਐੱਮਸੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਦੋ ਰਹਿੰਦੇ ਮੁਕੁਲ ਰਾਏ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਿਨੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭੇਂਦੂ ਦੇ ਖੰਭ ਕਤਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪਰ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁਕੁਲ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਦੋ ਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ...


...ੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ 'ਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਾਜਕ ਭੀੜ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 'ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ'ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੰਟਰਨਲ ਕੰਪਲੇਨ ਸੈੱਲ (ਆਈਸੀਸੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸੈੱਲ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।

ਲੜਕੀਆਂ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਾਲਜ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਅਜਿਹੀ ਕੀ ਗੜਬੜ ਹੋਈ ਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਲੜਕੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ

ਕੰਧ ਟੱਪ ਕੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਪੰਜ ਵਜੇ ਆ ਗਏ। ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਜੱਥਾ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਾਲਜ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।"

ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਦਿਨ, ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸੌ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੇਟ ਨੂੰ ਧੱਕਿਆ ਅਤੇ ਕੰਧ ਟੱਪ ਕੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸਨ ...

ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਸੰਦੀਪ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਕੁੜੀਆਂ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮੱਚ ਗਈ ਸੀ।"

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਪਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਹਰ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਦੂਸਰੀਆਂ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।

ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਨ। ਪਰ, ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮੱਚ ਗਈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਕਾਲਜ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ...

ਗਾਰਗੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪ੍ਰੋਮਿਲਾ ਕੁਮਾਰ ਦੋ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪ੍ਰੋਮਿਲਾ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ, ਕਮਾਂਡੋ ਅਤੇ ਬਾਉਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਲਜ ਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਵੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਖ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਟਹਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਇਹ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਫੈਸਲਾ ਸੀ।"

ਪਰ, ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਅਣਪਛਾਤੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦੇ...


...ੁਲਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਜ਼ਰੂਰ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਥੋਂ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸਾਂ ਨੇ ਪੀਟੀਐੱਮ ਨੂੰ "ਪਸ਼ਤੂਨ ਇੰਤਿਫ਼ਾਦਾ" ਅਤੇ "ਪਸ਼ਤੂਨ ਬਸੰਤ" ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਅਮਨੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ?

ਪੀਟੀਐੱਮ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆ ਸਾਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੰਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਇਬ ਹੋਏ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਸ਼ਤੀਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 8000 ਹੈ ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹਨ।

ਪਸ਼ਤੀਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੇਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਅਮਨੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਮੁੱਖੀ ਜਰਨਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਵੇਜਾ ਨੇ ਪੀਟੀਐੱਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲੈਣ,ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫੌਜ ਸਲਾਮਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਕਬਾਈਲੀ ਖੇਤਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਸੇ ਹੋਏ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨੀ ਸਗੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਉਲਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

"ਅਸੀਂ ਜਿਊਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਾਂ"

ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੀਟੀਐੱਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿੱਲਤ ਝੱਲੀ ਹੈ।

ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਸ਼ਤੀਨ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਮਾਣ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਜਿਊਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਪੀਟੀਐੱਮ ਦੀ ਕਵਰੇਜ਼ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਲਹਿਰ ਗਤੀ ਫੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਕਰੰਟ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ, ਕਿਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਲਿਸ ਕੁੰਜੂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਈ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਮਰੀਜ਼' ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਰ ਬੰਨ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੁੰਜੂ ਕਰੀਬ ਆਇਆ, ਪਲਾਸਟਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਕੁੰਜੂ ਦਾ ਮੁੜ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾ ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹਿਮ। ਦੂਜਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਨ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੰਬਈ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਕਿਤਾਬ 'ਡੋਂਗਰੀ ਟੂ ਦੁਬਈ' ਵਿੱਚ ਐਸ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਦੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ,''ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਊਦ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ, ਸ਼ਰਦ ਸ਼ੇਟੀ, ਸੁਨੀਲ ਰਾਵਤ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਐਸ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡੋਂਗਰੀ ਟੂ ਦੁਬਈ' ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਸ਼ੇਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

'ਦਾਊਦ ਭਾਈ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਲ ਨੂੰ ਉਹ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਕਰਕੇ ਗੈਂਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।'

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਾਊਦ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ-'ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਬਸ ਆਪਣੀ ਗੈਂਗ ਦਾ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ।'

ਪਰ ਦਾਊਦ ਦੇ ਇਸ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਲਈ ਕੜਵਾਹਟ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਊਦ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-'ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਲਗਾਓ।'

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦਾਊਦ ਨੇ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਾਬਿਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਕਾਸਕਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰੀਮ ਲਾਲਾ ਅਤੇ ਅਰੀਮਜ਼ਾਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਚੁੱਕਦੇ ਹੀ ਦਾਊਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,''ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਿਆ?'' ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,''ਹਾਂ ਭਾਈ, ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਮਲੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਗਵਲੀ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਅਜੇ ਜੇਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਨ। ਸਿਕਓਰਟੀ ਬਹੁਤ ਟਾਈਟ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ।''

ਉੱਥੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੋਤਿਆ ਦਾਊਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-'ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੋਰ ਦਿਓ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿਕਓਰਟੀ ਤੋੜ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।'' ਸੌਤਿਆ ਦਾਊਦ ਦੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਅਤੇ ਸੌਤਿਆ ਲਈ ਇਹੀ ਮੌਕਾ ਸੀ ਕਿ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਦਾਊਦ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਡਿਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।

'ਡੀ' ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

12 ਸਤੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਅਤੇ ਸੌਤਿਆ ਦੇ ਬੰਦੇ ਵੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਹਸਪਤਾਲ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਏਕੇ-47 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਪੁਲਿਸ ਪੰਚਨਾਮੇ ਮੁਤਾਬਕ 500 ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰਿੰਗ ਹੋਈ। ਜ਼ੈਦੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦਾਊਦ ਦਾ ਬਦਲਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 'ਡੀ' ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ।

ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਊਦ ਹੁਣ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1993 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਊਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।

ਐਸ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ,''ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਕਸ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਨ ਨੇ ਦਾਊਦ ਦਾ ਬਚਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ।''

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਰਾਜਨ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ਕੀਲ ਨਾਲ...


...ੁਲਿਸ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਮਜਬੂਰੀ

ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹੇਂ ਧਿਰਾਂ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਗਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਸਕਣ ਤਾਂ ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।''

"ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਕਿਸੇ ਸਹਿਮਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਕੇਸ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੀਡੀਏਸ਼ਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

, ਤਲਾਕਾਂ ਅਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਆਹ ਵਿਚਲੀ ਕਤਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਇੰਜ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ ਕਿ 1947ਈ. ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਸੀਬ ਵੀ ਹੋਈ।

ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਦੇ 42 ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ 14 ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ 1961ਈ. ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਉਸੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਤਾਮੀਰ ਕੀਤੀ।

ਅੱਜ ਤੀਕ ਮਗਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੁਜਾਹਿਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਤਕਰੀਬ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਤਹਿਰੀਕਾਂ ਦਾ ਸੋਮਾ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਮੁਜਾਹਿਦਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਨਿਗਾਰ, ਡਰਾਮਾ ਨਿਗਾਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਮ ਨਿਗਾਰ ਮਸਤਨਸਰ ਹੁਸੈਨ ਤਾਰੜ ਨੇ 13 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਨਾਮਾ ਨਈ ਬਾਤ ''ਮੇਰਾ ਡਰਾਮਾ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਭੀ ਹੈ'' ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ੂਨੀ ਦਿਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, 'ਜਦੋਂ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਬਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ,

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਤਵਾਲਿਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਆਪਣੀ ਇਸ ਪੰਜਾਬ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ।'

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਇਸ ਕਰ ਕੇ 'ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਡਰਾਮਾ' PTV ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ।

 ਅਯਾਜ਼ ਮੇਰ ਨੇ 29 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮ 'ਇਕਬਾਲ ਕਾ ਆਫ਼ਆਕੀ ਪੈਗ਼ਾਮ ਔਰ ਤਕਸੀਮ-ਏ-ਹਿੰਦ' ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

''ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਪੁਰ ਕਿਆ ਗੁਜ਼ਰੀ''

 ਰੋਜ਼ਨਾਮਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ 12 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ 'ਆਈਏ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਅਜ਼ਾਦੀ ਕੇ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਕੋ ਯਾਦ ਕਰਤੇ ਹੈਂ' ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਿਦ ਜਤੋਈ ਹੋਰਾਂ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਕੋਇਟਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।

 'ਹਮ ਸਭ' ਵੈਬ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਬਾਬਤ ਮਜ਼ਮੂਨ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਨਵੀਰ ਜਹਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਮਜ਼ਮੂਨ ''ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਪੁਰ ਕਿਆ ਗੁਜ਼ਰੀ'' ''ਹਮ ਸਭ'' ਉੱਤੇ ਛਪਿਆ।

'ਮਸ਼ਰਿਕ' 23 ਮਾਰਚ 2018 ਸ਼ੀਨ ਸ਼ੌਕਤ ਹੋਰਾਂ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਮੂਨ 'ਯੋਮ-ਏ-ਤਜਦੀਦ-ਏ-ਅਹਿਦ' ਵਿੱਚ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਭਰਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਮਜ਼ਹਬੀ ਤਨਜ਼ੀਮ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਮਾਹਨਾਮਾ ਮਨਹਾਜ ਅਲ-ਕੁਰਆਨ' ਦੇ ਜਨਵਰੀ 2018 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਉਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੋਲੀ ਨੂੰ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।

 ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ ਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਮ...


...ੁਸ਼ ਸਨ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੇਗਾ?"

ਬੱਸ ਇੱਕ ਬੇਤੁਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੌਮਿਆ ਬੰਗਲੂਰੂ ਵਿੱਚ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਨਜਾਣ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ।

"ਇਹ ਕਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਰੀਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ।ਸੌਮਿਆ ਨੇ ਰੀਮਾ ਦੀ ਕਾਲ ਹੋਲਡ ਕਰਕੇ ਉਹ ਫੋਨ ਸੁਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੀਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇ ਕੇ ਰੀਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।"

"ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਫੋਨ ਕਾਲ ਬਾਰੇ ਭੁੱਲ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਖਾਲੀ

ਸੁਰਾਗਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਕਤਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਮਕਸਦ ਹੋਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਠੁਕਰਾਏ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ? ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸੁਰਾਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਆਖਿਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਕਾਉਂਟ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਕੇ ਨਵਾਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਕੀ ਇਹ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਕਤਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਸੌਮਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਇੱਕਲੌਤਾ ਅਸਲ ਵਾਰਸ ਸੀ? ਪੁਲਿਸ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਇਸ ਕਤਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰੀਮਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਹੈ? ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 6 ਸਾਲ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਲਝੇਗਾ ਇਹ ਕੇਸ?

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬੰਬ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਇੰਨੇ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਸਫੋਟਕ ਦੇ ਪਾਰਸਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟਾਰਗੇਟ 'ਤੇ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ? ਕੀ ਇਹ ਕਾਨਟ੍ਰੈਕਟ ਕਿਲਿੰਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ?

ਬਲਾਂਗੀਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਭੂਸ਼ਣ ਸਤਪਥੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰ ਸ਼ਖਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਕਫ ਹੈ।''

ਰੀਮਾ ਹੁਣ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਹ ਰੋਂਦੋ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।''

ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਣਾ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਵੀਡੀਓ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।''

"ਅਸੀਂ ਬੱਸ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਸ਼ਮਣ ਕਿਉਂ ਮੰਨਾਂਗਾ? ਮੇਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵੱਖਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕੋਟਲੀ 'ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਾਰਚ।

ਵਰਕਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪੱਖੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ 'ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸਤਾ'  ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਕਾਰਨ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 19 ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਮੂਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2007 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਚੋਂ "ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ" ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

"ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਹ ਜਨਤਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ 35-ਏ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਜੇਕੇਐਲਐਫ ਦੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪੱਖੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ 'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੀ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪੰਜ ਫੀਸਦ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾ ਰਹੇ ਹਨ।'

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਰਦਾਰ ਮਸੂਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।”

“ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਵੱਡੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਜੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਪਕੜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਮਿਨਹਾਸ ਨੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਵੋਗੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਦੇਸ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ।

ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਅਭਿਨੰਦਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਨਿਮਰਤ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਮਰਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ,"ਜੰਗ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਘਾਟਾ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਬੇ-ਵਜ੍ਹਾ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਓ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ।"

ਪੰਜਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਕ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮਸੂਦ ਅਜ਼ਹਰ ਫਿਲਹਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਲਿਕਲ ਸਕਦਾ।"

ਮਸੂਦ ਅਜ਼ਹਰ ਦੀ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਸੀ

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਹ ਮਹਿਮੂਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਰੂਸ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲੋਕ ਛਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲਾ ਕੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ 'ਲੈਫ਼ਟਓਵਰ' ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੋਜ਼ੀਏਨ ਲੇਕ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ।

ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਓਨਾ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ 22 ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 20 ਸਾਲ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਨ ਚਾਈਲਡ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਤਰੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਯੋਗ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਗ਼ਲਤ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਮਾਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੇ ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।"

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਨ ਚਾਈਲਡ ਪਾਲਿਸੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਯਾਨਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ 1979 ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ 40 ਕਰੋੜ ਘੱਟ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਅਡੇਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਨ ਚਾਈਲਡ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਰੇਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਆਇਆ  ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਜਟਿਲ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਵਰਚੁਅਲ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡਜ਼, ਆਨਲਾਈਨ ਮੈਰਿਜ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਮੈਚਮੇਕਿੰਗ ਪਾਰਟੀਜ਼ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ ਪਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਘੱਟ ਹੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁੰਦੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਬੱਚੇ ਪਾਰਕ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਮੈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ!

ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਜਾਂ ਬਣੇਗੀ?

ਮੇਰੇ ਸੁਪਨੇ ਛਾਂਗ ਦਿੱਤੇ

ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਐਪਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰਨ ਲਾ ਦੇਣਗੇ ਫੇਰ ਮੈਂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਐਪਰਨ ਪਾ ਕੇ ਫਿਰਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।

ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਹਾਲੇ ਦੂਰ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਡਿਸਏਬਲਡ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਬਾਰੇ ਦੋ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੂਝਣ ਦੀ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੱਜਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕਹਿ ਹੀ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਵੀ ਹੈ।"

ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁੱਖ ਸਾਮਾਨ ਹੈ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਟਰੈਕਟਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਹੈ।

ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿੰਡ 'ਚੋ ਬੱਚੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਸਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂਨਗੋ ਸਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ, "ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਪਿੰਡ ਘਣੀਏ ਕੇ ਬੇਟ 'ਚ ਵਸੋਂ ਹੈ ਜਦਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘਣੀਏ ਕੇ ਬੇਟ ਸਮੇਤ 6 ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਰਕਬਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅਜੇ ਤੱਕ ਫੌਜ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਇਲਾਕਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ

ਕਾਨੂਨਗੋ ਸਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ,... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫੌਜੀ ਜਵਾਨ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਪਿੰਡ ਕਾਸੋਵਾਲ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਗੁਰਦੀਪ ਆਖਦੇ ਹਨ,"ਭਾਰਤ ਨੇ ਜੋ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਵੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ ਗੁਆਂਢੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਚੰਗੇ ਗੁਆਂਢੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਅਮਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਾ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣੇ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਨਾਨੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਇਸ਼ਕ ਸੀ?" ਰੈਮਸੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਹਾਨੀ ਪਿਆਰ ਸੀ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਈਅਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕੁਰੇਦਿਆ। ਨਹਿਰੂ ਦੀਆਂ ਐਡਵੀਨਾ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆ ਹਨ ਪਰ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਐਡਵਿਨਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ।

ਕੁਲਦੀਪ ਨਈਅਰ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ।

ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਪਦਮਜਾ ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਇਸ਼ਕ

ਸਿਰਫ ਐਡਵੀਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਰੋਜਿਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਪਦਮਾਜਾ ਨਾਇਡੂ ਲਈ ਵੀ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਕਾਂਤ ਬਰੂਆ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਰਹੇ ਸੀ।"

"ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬਰੁਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਬਾਹਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ। ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਸ ਔਰਤ ਲਈ ਫਿਰੋਜ਼ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।"

ਰਾਜੀਵ-ਸੋਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ

ਕੌਮੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੀਦ ਕਿਦਵਈ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਖੁਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ .... ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ

ਕਿਦਵਈ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, "ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਵਿਚ ਇਕ ਗ੍ਰੀਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ 'ਵਰਸਿਟੀ' ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨ।"

ਕਿਦਵਈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਖੁਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ .... ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਫ਼ਿਰ ਰਾਜੀਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿੱਖ ਕੇ ਭੇਜੀ। ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ-ਜੁਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਫੋਟੋ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਗਈ।"

ਕਿਦਵਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਦਰਾ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਨਾਲ ਫਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰਾ ਫਰੈਂਚ ਤੋਂ ਵਾਕਫ ਸੀ ਪਰ ਸੋਨੀਆ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੱਥ ਤੰਗ ਸੀ।"

"ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸੋਨੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜੀਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। "

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸੋਨੀਆ ਦਾ ਹੱਥ ਮੰਗਣ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੋ। ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਸ ਵਿਆਹ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।''

ਸੰਜੇ ਅਤੇ ਰੁਖ਼ਸਾਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ

ਰਾਜੀਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ...


...ੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਯਕੀਨ ਮੰਨੋ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਔਰਤਾਂ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਨਾ ਉਮਰ ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਕਿ ਕੋਈ ਔਰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਮਰਦ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ।"

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਔਰਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਬਚਪਨਾ ਝਲਕਦਾ ਹੈ

ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸੋਚ

ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਔਰਤ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸੁਦੇਸ਼ ਗੋਇਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਔਰਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਰ ਲੰਘਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਸੱਤਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਔਰਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੀਆਂ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਿਕਾ ਸਿਵਾਚ, ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੇਵਿਕਾ ਇਸ ਸੱਚ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵਿਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।''

''ਉਹ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ।"

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਧਰਨਾ ਚਲਾਇਆ ਸੀ

ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਲਾ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਡਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ 'ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ' ਅੰਦੋਲਨ ਦੀਆਂ ਮਹਿਜ਼ ਸਮਰਥਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀਆਂ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵੀ ਹਨ।

ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ।

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਧਰਨਾ ਚਲਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠਿਆਂ, ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹਿਨਾ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਇਸ ਧਰਨੇ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ। ਹਿਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

47 ਸਾਲਾਂ ਹਿਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, ''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਧਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।''

''ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਵਾਂ ਕਿਉਂ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ...


...ੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੇ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਵਿਚੋਂ 25 ਫ਼ੀਸਦ ਕੋਲ ਇੱਕ ਏਕੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਵੇਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਮਐਸਪੀ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ 25 ਫ਼ੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਹੜੇ ਐਮਐਸਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਯੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ।

ਸ਼ਾਂਤਾ ਕੁਮਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਿਜ਼ 6 ਫ਼ੀਸਦ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਵਧਾ ਕੇ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਮਦਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ ਵਰਗੇ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਣ, ਨਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ।

ਐਮਐਸਪੀ ਸਿਰਫ਼ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ 80 ਫ਼ੀਸਦ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਜੇ ਐਮਐਸਪੀ 'ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ (ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬਿੱਲ ਲਿਆ ਕੇ) ਤਾਂ ਵੀ ਦੇਸ ਦੇ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਖੱਪੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।"

ਐਨਸੀ ਸਕਸੇਨਾ, ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੂਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ

ਐਨਸੀ ਸਿਨਹਾ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੱਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

"ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮੰਨਵਾ ਲੈਣਗੇ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਰੁਖ਼ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕਲਾਜ ਪਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਆਉਣਗੇ ਜਦੋਂ ਇਨਾਂ ਦੀ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਹੜੀ ਹਰ ਸੂਬੇ ਲਈ ਅਲੱਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕਦੋਂ ਆਪਣੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।

ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ।

ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਅਲੱਗ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਵੀ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਹੁਣ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਮੰਨਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਵਿਚਲਾ ਰਾਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਿਨਾਂ ਖੇਤੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ...


...ੂ ਬਾਰਡਰ ਤੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੀ ਪੁਲਿਸ

ਮਨਦੀਪ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਥਿਤ ਹੱਥੋਪਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸ਼ਾਮ ਕਰੀਬ 6.30 ਵਜੇ ਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਐੱਫਆਈਆਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 1.21 ਵਜੇ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ, ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਗਵਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਮਿਲਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਧਰਨਾ ਦੇਣਗੀਆਂ।"

"ਪਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਬੈਠਕ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣ।"

ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ'

ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਹੈਲਪ ਡੈਸਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।"

ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਮੌਨ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਆਲ ਪਾਰਟੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦਲੋਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਮੌਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ 88 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਮੌਨ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ।"

ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੱਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ

ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ।

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੰਗਾਮੇ ਵਿਚਾਲੇ 10:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਪਰ ਫਿਰ 11:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਦਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਵੇਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ...


...ੂਜਾ ਨੰਬਰ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਔਸਤਨ 99 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਯਾਨਿ ਕਰੀਬ 70 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖਰਚ 71 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 58 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਜਾਂ 41 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਔਸਤਨ ਸਾਲ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ  ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਖਰਚ ਦਾ 23 ਫ਼ੀਸਦ ਬੋਝ ਹੀ ਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਾਈਜਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਔਸਤਨ 5.3 ਸਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 17 ਸਾਲ ਘੱਟ ਹੈ। (ਸਰੋਤ-ਗਲੋਬਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਮੂਲ ਲੇਖ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਜਿਹੜਾ ਬੀਬੀਸੀ ਫਿਊਚਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੂਦ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਲਾਈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ’ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਪਾਬੰਦੀ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਈ ਗਈ ਜੋ ਕਿ 2005 ਤੱਕ ਭਾਵ 40 ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟੀ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਜੋ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਡਾਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੀਕਾ ਦੁਰਾਨੀ ਰਹਿਮਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦਰਸ਼ਕ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵੱਲ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਨੀ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਿਲੀਜ਼ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਦੀਮ ਮੰਡਵਲਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਅਸਥਾਈ ਅਤੇ "ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਭੁੱਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈਟਫ਼ਲਿਕਸ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਸੰਕੇਤਿਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੂਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਓਐੱਫਏਸੀ ਨੇ ਖਨਾਨੀ ਅਤੇ ਖਨਾਨੀ ਐੱਮਐੱਲਓ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਖਨਾਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕੁਝ 'ਸੰਸਥਾਵਾਂ' ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਖਨਾਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ

ਕਈ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਦੁਬਈ ਸਥਿਤ ਮਜ਼ਾਕਾ ਜਨਰਲ ਟ੍ਰੇਂਡਿੰਗ ਲਿਮੀਟਡ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਠੀਕ 4 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਫਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਥੋਕ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2009 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਫਿਨਸੇਨ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗੋਲੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਕਰੀਬਨ 70 ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਰਜ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ, ਸੈਂਟ੍ਰਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆਂ, ਵਿਜਿਆ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਓਰੀਐਂਟਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਵਰਗੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਯੂਏਈ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ।

17 ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇਸ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਦਾ ਅਕੰੜਾ 10.65 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ 18 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਾਕਾ ਜਨਰਲ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ 136,254 ਡਾਲਰ ਭੇਜੇ ਗਏ।

ਰਜਿਸਟ੍ਰਾਰ ਆਫ ਕੰਪਨੀਜ਼ (ਆਰਓਸੀ) ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਰਚ 2014 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰੰਗੋਲੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਵੇਲੇ 339.19 ਕਰੋੜ ਦੇ ਮਾਲੀਆ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 74.87 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

2018 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅੱਤ ਤੱਕ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬੈਠਕ ਬੁਲਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਹੀ ਜਮਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਾ ਨੇ ਰੰਗੋਲੀ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅਲਰਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਰੰਗੋਲੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਬੈਂਕ ਨੇ ਤਾਂ 2015 ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੀ 50 ਨਾਨ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਏਸਟਸ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਆਫ ਇਨਵੈਸਟਿੰਗ ਜਨਰਲਿਟਸ (ਆਈਸੀਆਈਜੇ) ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਅਲਤਾਫ਼ ਖਨਾਨੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਮੇਲ ਬਲੈਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਿਸਟਰ ਖਨਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਸਜ਼ਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।"

"ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੀਤੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਾਰਣ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਜੀਵਨ ਜੀਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੰਗੋਲੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "2013 ਤੋਂ 2014 ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 70 ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

"ਅਸੀਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਰੂਟੀਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। 18 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਿਸ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਮਾਜ਼ਾਕਾ ਜਨਰਲ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ...


...ੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਰਿਕਾਰਡ ਪੈਸਾ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ-ਮੋਦੀ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੀਐੱਮ ਕਿਸਾਨ ਸੰਮਾਨ ਨਿਧੀ ਤਹਿਤ ਰਾਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ।

ਇਹ ਦੱਸੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਰਬਕ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਦਰਪੂਰਬਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਇੰਝ ਲਿਆਓ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਰ ਝੂਠ ਹਨ

ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਸੋਧਾਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ।"

"ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸੋਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਉੱਪਰ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਰ ਲਓ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਦੇ ਦਿਓ।"

"ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਠੀਕ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਠੋਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ। ਨੌ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਪੰਜ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀ ਬੋਲੀ ਸੀ।"

'ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ

"ਸਾਡੀ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪੰਕਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਬੇਕਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਜੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕਦਮ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰ ਪਲਟ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

"ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ਲ ਆਇਆ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸੈਂਸ਼ਲ ਕਮੋਟਡਿਟੀਜ਼ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਡਾਨੀ ਜੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਹਨ ਉਹ ਅਡਾਨੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।"

ਯੋਗਿੰਦਰ ਯਾਦਵ ਆਪਣੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-

ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।"

ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

"ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਸੋਧ ਅਧਿਨਿਯਮ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"

"ਨਹੀਂ ਜੀ ਅਸੀਂ ਸੋਧ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਦਵਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤੁਸੀਂ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ? ਪਿਛਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ।"

"ਮਤਲਬ, ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ...