...ਾਂ ਦੇ ਸਨ।

ਉਹ ਜੂਰਿਕ ਪੋਲੀਟੇਨਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟਨਰ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿਲੇਵਾ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸਾਕਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਲੇਵਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਸਗੋਂ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਮੇਰਾ ਅਜਿਹਾ ਸੋਗ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸਰਬੀਆ ਤੱਕ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੁਝ ਠੋਸ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਉਸ ਬਾਰੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਾਰਲੇਟ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬਚੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।''

ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਸਾਲ 1955 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮਿਲੇਵਾ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਹੱਬਤੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ।

ਜਦੋਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਬਰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ, ਮਿਲੇਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1903 ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

1904 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਬੇਟੇ ਹੰਸ ਐਲਬਰਟ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ 1910 ਵਿੱਚ ਐਡੁਅਰਡ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਜੂਰਿਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇਸਾਕਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹੰਸ ਐਲਬਰਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ, ''ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਘਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੁੰਦੀ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਛੱਡਕੇ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।''

ਐਡੁਅਰਡ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਬਚਪਨ ਔਖਿਆਈਆਂ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਐਡੁਅਰਡ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਿਸਤਰ 'ਤੇ ਹੀ ਸਨ।

1917 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਐਡੁਅਰਡ ਦੇ ਫ਼ੇਫੜੇ ਫ਼ੁਲ ਗਏ ਤਾਂ ਆਈਨਸਾਟਈਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਐਡੁਅਰਡ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੰਭੀਰ ਬਹਿਸਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਬਰਨ ਦੇ ਇਸ ਘਰ 'ਚ ਆਈਨਸਟਾਈਨ, ਮਿਲੇਵਾ ਅਤੇ ਹੰਸ ਐਲਬਰਟ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਮਿਊਜ਼ਿਮ ਹੈ

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਖਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ...


...ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੰਗੀਤ ਵਜ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਈ ਭੀੜ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਰੁਖ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 62 ਰੈਲੀਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਬੀਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਮੈਂ ਸੰਘ ਦੀ ਪੈਦਲ ਸੇਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਵੇਰ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੱਕ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੋਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਜੂਦ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ?

ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਹੁਣ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ 1971 ਵਾਲੇ ਨਾਅਰੇ, "ਮੈਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਓ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇੰਦਰਾ ਹਟਾਓ'' ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਾਅਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਗੇ।

ਜੇ ਕਿਸੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਬਨਾਮ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਹੀ ਕਰੇਗਾ।

ਪਰ ਮੋਦੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ 150 ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਏ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥਾਂ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਭਾਵੇਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੰਗ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮਲਟੀਟਾਸਕ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਾਂਘੇ ਲਈ 17 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾਰਤ (2.2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (14.8 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇਗਾ।

ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਇਸ ਕੋਰੀਡੋਰ (ਲਾਂਘੇ) ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੇਰੀ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਰਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਤੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਰੈਨਾਟਾ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਖੂਨ ਪਵਿੱਤਰ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 14 ਤੋਂ 24 ਸਾਲਾ ਦੀਆਂ 1500 ਔਰਤਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਈ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਜਿਤ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੌਹਨਸਨ ਐਂਡ ਜੌਹਨਸਨ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕਿੰਨਾ ਟੈਬੂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਅਬਨਾਰਮਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛਿਪ ਕੇ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।"

"ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਰਲ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਕੀ ਅਬਨਾਰਮਲ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ।"

"ਅਬਨਾਰਮਲ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹਟਾਂਗੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਣ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪੀਟਰ ਡਿਕਿਨਾਨੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੀਤਾ ਦੀ ਸਹੁੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਹ ਤੁਲਸੀ ਗਬਾਰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੀਤਾ ਦੀ ਸਹੁੰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਤੁਸਲੀ ਗਬਾਰਡ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ।

1973 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਦੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਨ।

ਰੋ ਖੰਨਾ

44 ਸਾਲ ਦੇ ਰੋ ਖੰਨਾ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੇਂ ਕਾਂਗਰੇਸਨਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਤੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੁਲਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਟੈਕਸਸ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਟ੍ਰੌਇ ਨੇਹਲਸ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ 2018 ਦੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੀਟ ਓਲਸਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 44 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਟ੍ਰੌਇ ਨੇਹਲਸਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੋਲੂ ਭਲਵਾਨ ਜਿਸਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ ਨੂੰ 52 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਟੈਕਸਾਸ ਨੂੰ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ 48 ਸਾਲ ਦੀ ਸਾਰਾ ਗਿਡਨ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੇਨ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੁਸਾਨ ਕੋਲੀਂਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।"

ਮਿਲਾਨ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਐਂਡਾਮੇਂਟ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ 'ਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮਾਹਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2019 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 'ਚ  ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਦੌਰ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਲੈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, " ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਕਈ ਜਮਹੂਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੋਕ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੈਕੂਲਰ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਬਾਇਆ ਜਾਵੇ।”

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ , ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਗਿਆ ਸੋਫ਼ੀਆ 'ਚ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ 1453 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਇਸ ਗਿਰਜਾ ਘਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ 'ਚ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਿਤਾਰਾ ਚਮਕਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤਾਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਕੁੱਝ ਧੁੰਦਲੀ ਜਿਹੀ ਪੈ ਗਈ।

ਹੁਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਪਾਰਟੀ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਪੜਾਅ 'ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਪਿੱਛੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤੁਰਕ ਮੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਹਿਮਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲੀਨਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ 'ਚ ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ। ਜਿਸ 'ਚ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਪ੍ਰੋ. ਅਹਿਮਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਅਤਾਤੁਰਕ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਥੋਪਿਆ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਰਦੋਆਨ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਮਜ਼ਹਬ ਸਮਾਜ 'ਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਮਸਜਿਦ-ਏ-ਕਰਦੋਬਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ

ਅਰਦੋਆਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਨ, ਕਰੀਮੀਆ, ਬਾਲਕਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੀ ਭੰਨ੍ਹ ਤੋੜ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਜਾ ਘਰਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਕਰਦੋਬਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ , ਜੋ ਕਿ 1237 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਸਜਿਦ ਸੀ।ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਮਸਜਿਦ-ਏ-ਕਰਦੋਬਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਅਹਿਮਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਉਹ ਸਭ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਗਾਂਹ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।ਜੇਕਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਧਾਰਮਿਕ...


...ਾਂ ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਣਾ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਵਸ ਚੁੱਕੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜ ਸੌ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 200 ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਰੂਸੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ।''

ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਭਾਰਤੀ ਚਾਹ-ਕੌਫੀ, ਦਵਾਈਆਂ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ, ਚਮੜੇ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ-ਜਵਾਹਰਾਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ ਜਿਵੇਂ ਬੈਲਜ਼ੀਅਮ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਤੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੈ ਕੇ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ

"ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ੋਖਮ ਭਰਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੈਪ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਭਰੇਗਾ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ 100 ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜੋ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।''

ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ।

ਜੇ ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਮਾਸਕੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਰੂਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਵਗੈਰਹ ਦੀ ਛਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ।

ਭਾਰਤ ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਵਧੇਰੇ

ਭਾਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਹੈ।

ਰੂਸ ਨੇ ਸੰਘਾਈ ਕੋਉੁਪਰੇਸ਼ਨ ਓਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਨਗੇ।

ਰੂਸ ਵਿੱਚ 5000 ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਸਮਝੌਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਬਣ ਸਕੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਰੂਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਂਦਰੇਈ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਛੋਟੀ ਪਰ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

"ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵੱਧ ਸਨ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਰੌਫ਼ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਬਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦਕਿ ਰੌਫ਼ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਐੱਸਡੀਆਰਐੱਫ, ਸੈਲਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਸਣੇ ਸਾਰੀਆਂ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਰਾਫਟਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰੌਫ਼ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਬਰਮਾਦ ਕੀਤੀ।"

ਆਰਿਫ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿੱਘਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਆਰਿਫ਼ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਹਾਦਸਾ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਡਰਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਸੈਲਾਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਰੌਫ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਮਲਿਕ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਵਾਰ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਦਦ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੌਫ ਨੂੰ "ਰੀਅਲ ਲਾਇਫ ਹੀਰੋ" ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ।

ਰੌਫ ਡਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਵੇਦ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੌਫ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

"ਉਹ ਨੇਕ ਬੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।"

ਇਸ ਪੂਰੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਵਨੀਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਮੰਦਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਗੌਰਵ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਗੌਰਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿਣ।

ਫਿਰ ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਤਕਰੀਬਨ 3 ਵਜੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਿਓ-ਧੀ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਸਨੀ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਥਾਣੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਕੁੜੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ

ਘਰ 'ਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਵਰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਉਸ ਕਮਰੇ 'ਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੀ ਕਲੀ ਹੋ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਕੋਨੇ 'ਚ ਪਈ ਇੱਕ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਬਨੀ (ਸੋਫਟ ਟੁਆਏ) ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਿਆਹ ਮੋਕੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ 'ਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਵਰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਓ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਹ ਘਰੋਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲਦੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਬੀਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬੀਐੱਡ ਕਰਕੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2017 'ਚ ਫੇਸਬੁਕ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2018 'ਚ ਗੌਰਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੋਜ਼ਾਰਪੁਰ 'ਚ ਆ ਕੇ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਗੌਰਵ ਦੇ ਚਾਚਾ-ਚਾਚੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਗੌਰਵ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਨੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੌਰਵ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਗਲਤ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ 'ਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2018 'ਚ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਤਕਰੀਬਨ 29 ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਰਵ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗੌਰਵ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਤਕਰੀਬਨ 29 ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਰਵ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁੜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਅਦ 'ਚ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਅ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਗੌਰਵ 'ਤੇ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 452 (ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੜ੍ਹਨਾ, ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ) , ਧਾਰਾ 354 ( ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ...


...ਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਮੀ।

ਸੋਨਾ, ਬਸੀਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੁੜੀ ਹੈ। ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਪੜੀ ਖੁਆ ਰਹੀ ਸੀ।

ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨਾ ਨੇ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਪੜੀ ਖ਼ਰੀਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਮੁੰਡਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸਨਾ।

ਬਸੀਰਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ

ਮੈਂ ਤਿੰਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਦੋਂ ਹੀ... ਸੋਨਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਗੂੰਜੀ

"ਸੁਣੋ...ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਤਾਂ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਹੀ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਬਸਰੀਨ ਦਾ ਕੁਨਬਾ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਬਸੀਰਨ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਮਲਖਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਕਿਸੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬਾਰੇ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

"ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ। ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣਾ ਸੀ ਉਹ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।"

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਬਸੀਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 113 ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਲਖਾਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਤਿੰਦਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸ਼ਮੀਮ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਮਲਖਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੀ

ਬਸੀਰਨ ਬਾਰੇ ਮਲਖਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਸਿਰਫ਼ ਐਨਾ ਹੀ ਕਿ "ਠੀਕ ਪਤਨੀ ਸੀ ਉਹ। ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸ 'ਗੌਡਮਦਰ' ਦਾ ਨਾਮ?

ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ ਛਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਹੁਣ ਗੌਡਮਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ  ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਬਸੀਰਨ ਦੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਕੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ 15 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਬਰੀਫਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਤਿੰਦਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਤਿੰਦਰ ਮਲਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ

ਜਤਿੰਦਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ ਅਜਿਹਾ ਇਲਾਕਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਲੱਖ-ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਵੇ। ਇਹ ਲੋਕ ਪੰਜ-ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਰਾਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਬਾਈਕ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਰਸ।"

"ਕੋਈ ਨਾਂਹ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜਾਨ ਤੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਹਜ਼ਾਰ-ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਮਾਮਲਾ ਕਦੇ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"

ਫਿਰ ਬਸੀਰਨ, ਗੌਡਮਦਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਈ ?

ਬਸੀਰਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬਸੀਰਨ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

"ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕ ਬਸੀਰਨ ਕੋਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਧਮਕਾ ਕੇ ਇੱਕ...


...ਾਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ - ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ 'ਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੈਕਸਾ-ਮੀਥੇਸੋਨ ਲੈਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਰਿਕਵਰੀ ਟਰਾਇਲ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਜਿਸ 'ਚ ਮਲੇਰੀਆ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਕੋਲੋਰੋਕਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਕੁੱਝ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਘਾਤਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੇਮਡੇਸੀਵਿਅਰ , ਇਕ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਲਾਜ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਾਗ ਵਾਲੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰਨਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਬੀਐਲ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਸੰਘ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਅਵਧ ਵਾਰਿਅਰਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਜੈਰਾਮ, ਸ਼ੁਭਾਂਕਰ ਡੇ ਅਤੇ ਤਨਵੀ ਲਾਡ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਝਾਂਗ ਵੇਇਵੇਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਵਾਗ ਵਿੰਗ ਦੀ ਹੈ।

ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਰੈਪਟਰਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸਾਈ.ਪ੍ਰਣੀਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤਾਇਪੇ ਦੀ ਤਾਈ ਜ਼ੂ ਯਿੰਗ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰਜ ਵਿੱਚ ਬੀਸੁਮਿਤ ਰੈੱਡੀ, ਲਕਸ਼ਿਆ ਸੇਨ, ਗਾਇਤਰੀ ਗੋਪੀਚੰਦ, ਮਨੂ ਅਤਰੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਟਾਮੀ ਸੁਗਿਆਰਤੋ ਹਨ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹੰਟਰਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪਿਅਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ, ਸੌਰਭ ਵਰਮਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਈ ਟੁਰਨਾਮੈਂਟ ਵੀ ਜੀਤੇ ਹਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤਾ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਬਾਰੇ, ਦਿਨੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਹਾਟੀ ਦੀ 20 ਸਾਲਾ ਅਸ਼ਿਤਾ ਚਾਲਿਹਾ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, 2018 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਓਪਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਪੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਦੀ ਧੀ ਗਾਇਤਰੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਵੀ ਇੱਕ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਦਿਨੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲਜ਼ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸਤਵਿਕ ਸਾਈ ਰਾਜ ਰਾਂਕੀ ਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਚਿਰਾਗ ਸ਼ੈੱਟੀ ਨੂੰ ਪੀਬੀਐਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਜਿੱਤਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਜੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੀਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਨਵੇਂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਅਕੈਡਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲਖਨਉ ਵਿੱਚ ਸਈਦ ਮੋਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਪੀਬੀਐਲ ਮੈਚ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ।

ਪੀਬੀਐਲ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲੜਨ ਦਾ ਵੀ ਜਜ਼ਬਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਜੇ ਅਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਪੇਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰਿਨ ਇਸ ਵਾਰ ਪੀਬੀਐਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡੇਗੀ। ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰਿਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਵੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਵਾਰ ਪੀਬੀਐਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀਬੀਐਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਵੀਡਿਓ: ਅਲਿੰਗੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ

ਵੀਡਿਓ: ਜਦੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਮਾਂ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ ਬਣੀ ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਰ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈ ਅੱਜ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਲੋਕ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਦੋਸਤ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਘਰ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਐਸ਼  ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਕੰਮ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਵਾਂਗ ਤੜਕੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਾ ਹਾਂ। ਘਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ 'ਫੋਕਟ' ਕਿਹਾ

ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਾਊਸਵਾਈਫ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਹੀਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਡੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਮਝ ਤਾਂ ਆ ਗਈ ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ।

ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਧੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵੱਲੋਂ ਫੈਮਲੀ ਟ੍ਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮੈਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫੈਮਲੀ ਟ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨਾਂ 'ਹੈੱਡ ਆਫ ਦਿ ਫੈਮਿਲੀ' ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਮੇਰਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੋਨਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਹੈਡ ਆਫ ਦਿ ਫੈਮਿਲੀ ਹੋਈ।

ਪਰ ਸੋਨਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈਡ ਆਫ ਦਿ ਫੈਮਲੀ ਉਹ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੋ ਘਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ।

ਉਂਝ ਮੈਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਲੇਖਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਘਰ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਛੱਪਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕੁਝ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।

ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਘਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖਾਸ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਅਜੇ ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਹਾਂ।

(ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮਰਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੀਲੇਸ਼ ਧੋਤਰੇ ਨੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡੀਊਸਰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸਿੰਘ ਹਨ)

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪਸੰਦਾ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਿਆਂ (ਜੇਵੇਨਾਈਲ ਜਸਟਿਸ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਐਕਟ, 2015 ਅਧੀਨ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇਜੇ ਐਕਟ 2015 ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 31 ਤਹਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਚਾਈਲਡ ਵੈਲਫ਼ੇਅਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।"

ਉਥੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਪਈਆਂ ਬੱਚਾ ਸੰਭਾਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਮਦਦ

ਸੇਵ ਦਿ ਚਿਲਡਰਨ ਦੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਸੂਚੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,  "ਦੋ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਗਲੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ। ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਉਮਰ ਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਡਬਲਿਊਸੀ ਯਾਨੀ ਚਾਈਲਡ ਵੈਲਫ਼ੇਅਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਈਲਡ ਵੈਲਫ਼ੇਅਰ ਕਮੇਟੀ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਸੰਸਥਾ ਢੁੱਕਵੀਂ ਰਹੇਗੀ।"

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਚਪਨ ਬਚਾਓ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਧਨੰਜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ, ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ , ਚਾਚਾ-ਚਾਚੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ਼ਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਐੱਸਓਐੱਸ ਚਿਲਡਰਨ ਵਿਲੇਜ ਇੰਡੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ 22 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 32 ਫੋਸਟਰ ਹੋਮ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਵਿਡ-19 ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ...


...ਾਂਕਿ ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 28 ਹਸਪਤਾਲ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 18 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 10 ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ

ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ ਦੇ ਐੱਸਕੇਐੱਮਸੀਐੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਆਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਘੋਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗਾਏਘਾਟ ਬਲਾਕ ਦੀ ਕਬੂਤਰੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਗੋਰੀ ਰਾਇ ਆਪਣੇ 6 ਮਹੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

16 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈ-ਕਾਰਡ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਦਿਨੇਸ਼ ਅਰੋੜਾ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਐਕਿਊਟ ਇੰਸੈਫਿਲਾਈਟਿਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੈਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਨਦੰਡ ਪੂਰੇ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।

2016 ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਡਾਇਰੈਕਟ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਚ AES 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ AES ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ, ਕੰਮਕਾਜ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਸਭ ਪਿੱਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੱਛੜੇ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਉਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ 2011 ਵਿੱਚ ਬੀਪੀਐੱਲ ਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਈ-ਕਾਰਡ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 254 (2) ਅਧੀਨ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਲਾਗ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 254 (2) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਐਕਟ, 2013 ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 254 (2) ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਣ?

ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਘ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੂਚੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ), ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ) ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ (ਉਹ ਸੂਚੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)

ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜਿਸ ਧਾਰਾ 254 (2) ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 254 (2) ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:

ਜੇ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਲੋਂ ਸਮਵਰਤੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਏ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਤਜਵੀਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।

"ਸੂਬੇ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾਹਰ ਫੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

ਪਰ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਵੀਜਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾਹਰ ਫੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਬਨਾਮ ਐੱਚਐੱਸ ਢਿੱਲੋਂ (1972) ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਅਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।"

ਇਹ...


...ਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਚਮਗਿੱਦੜ ਨੂੰ ਲਾਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਚਮਗਿੱਦੜ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਹੱਸਮਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ,ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਇਸ ‘ਮਿਸਿੰਗ ਲਿੰਕ’ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

6. ਕੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਜਾਣਗੇ?

ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਫਲੂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪਸਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਰਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਤੁਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਚਿੰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਾਇਰਸ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਪਛਾਣੇਗੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਇਸ ’ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲੂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਟੈਸਟ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।"

ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਵੇਗਾ ਕੋਰੋਨਾ?

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਰਾਠੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੇ ਜੇ ਲਾਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।

ਇਸ ਦੇ ਲਈ, ਉਹ ਚੀਨ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਜਿੱਥੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੰਜ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ) ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਛੂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ ਜਿਥੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਰੱਖਏ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋਵੇ।"

ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਥਰਮਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਲੀਯੂਰੇਥੇਨ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਵੱਛ ਹਵਾ

ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਹੇ ਹਨ।

ਯੂਕੇ ਦੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਪੋਲੀਯੂਰੇਥੇਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀ ਇਕੋਨਿਕ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੋਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਬੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਚਕੀਲੀ ਕੋਟਿੰਗ, ਸੀਲੈਂਟਸ ਅਤੇ ਇਲੈੱਸਟੋਮੀਟਰ-ਪੋਲੀਮੀਟਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਬੀਪੀਏ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਪ ਕੱਪਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਨਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਨਰਿਕੋ ਆਂਦਰੇਓਲੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਏਥਲੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੈਟਾਲਿਸਟ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਬਣੇ ਏਥਲੀਨ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ, ਪਰ ਪ੍ਰੋ. ਆਂਦਰੇਓਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਚਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ 30 ਜਾਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣ ਤੋਂ ਏਥਲੀਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਬਾਇਓਪਲਾਸਟਿਕ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ?

ਇੱਕ ਪੱਖ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਬੰਧੀ ਸਾਡੀਆਂ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਾਇਓਪਲਾਸਟਿਕ-ਆਲੂਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਡਿਸਪੋਜ਼ਏਬਲ ਕਟਲਰੀ, ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬੋਤਲਾਂ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬੈਗ ਆਦਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਓਨੇ ਬਾਇਓਗ੍ਰੇਡਿਡ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਪੱਖੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਬਣਾਉਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਥਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਿਆਲੀ ਭਰਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਾਂਧੀ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ ਵਿਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸੈਂਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਥੋੜੀ ਨਰਮੀ ਵਿਖਾਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ, "ਆਦਮੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੈਕਸ ਹੀ ਕਰਵਾਉਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ", ਅਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਨ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਦੇ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮੇਂ" ਦੌਰਾਨ ਸੈਕਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੈਂਗਰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਸਨ ਕਿ, "ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬਣਨ ਵਿਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਗਾਂਧੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੰਟਰਫੇਥ ਹਾਰਮਨੀ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਸਨ।

ਗੁਹਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਗਾਂਧੀ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ- ਦੁਆਲੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ "ਪ੍ਰਯੋਗ" ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ 'ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਨਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਹੁਤ "ਅਜੀਬੋ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸੁਲਝਣ ਵਾਲਾ" ਮਸਲਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਗੁਹਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅਜੀਬ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ "ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸਫ਼ਾਈਆਂ" ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਕਰੀਬਨ 40 ਸਾਲ ਗਾਂਧੀ ਸੈਲੀਬੇਸੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ 'ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੇ। "ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਨੂੰ ਖੁੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਗੂ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਆਗੂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ, "ਇਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸਵੈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਯੌਨ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਮੱਧਕਾਲੀ ਈਸਾਈ ਸਾਧੂਆਂ ਜਾਂ ਜੈਨ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।"

ਗਾਂਧੀ ਉਦੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਸਤੁਰਬਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪੈਟਰਿਕ ਫ਼ਰੈਂਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਪੁਰਾਤਨ ਹਿੰਦੂ ਸੋਚ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ, ਪਰ "ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਬਿਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈਕਸ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ।"

ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਆ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ।

ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ "ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਟਾਇਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ" ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

"ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ", ਉਹ ਮਨੂ...


...ਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਥਰਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਡੀਐਮ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ

ਹਾਥਰਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹਾਥਰਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਥਰਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀਬੀਆਈ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਵੀਡੀਓ, ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਾਰਵਾਈ

ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਆਈਟੀ ਮੁਖੀ ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ

ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਆਈਟੀ ਸੈੱਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਾਥਰਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਟਵੀਟ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਈਟੀ ਮੁਖੀ ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ ਦੇ ਟਵੀਟ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਥਰਸ ਦੀ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ

ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਹਾਥਰਸ ਦੀ ਪੀੜਤਾ ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਘੋਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ?

ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾ ਜਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਅਮਿਤ ਮਾਲਵੀਆ ਵਲੋ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ, ਪਰ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਖ਼ਬਰ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੇਖਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 'ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ' ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਜੇ ਉਹ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਟਵੀਟ ਕਰਨਾ ਮੰਦਭਾਗਾ ਅਤੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।'

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਿਮਲਾ ਬਾਥਮ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਜਾਗਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਸ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਏਗਾ ਅਤੇ ਮਾਲਵੀਆ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੇਗਾ।

ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਨਲ ਕੋਡ (ਆਈਪੀਸੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾ ਜਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 228ਏ(2) ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ ਪੀੜਤ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਛਪੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀੜਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਗਜ਼ਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ...


...ਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਗ਼ਬਨ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਪਰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਭੱਜ ਕੇ ਯੂਨਾਨ  ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਏਥੇਂਸ ਆ ਗਏ। ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਰ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਸਬੱਬ ਹੀ ਸੀ।

ਰਾਜਧਾਨੀ ਏਥੇਂਸ ਵਿੱਚ ਬੇਸਿਲ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਥਾਨਕ ਫ਼ਾਇਨਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਟੇਫ਼ਾਨੋਸ ਸਕੋਲੋਡਿਸ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਦੋਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਗਹਿਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਗਈ।

ਸਕੋਲੋਡਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਮਿੱਤਰ ਸਨ ਜੋ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ  ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਥੌਸਰਟਨ ਨਾਰਦਨ ਫੇਲਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਸਮਾਨ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵੇਚਣਾ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਦਾਹਰਣ ਨਾਰਦਨਫੇਲਟ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੀ ਹੈ।

ਉਧਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਡਲ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਨਾਨ ਕੋਲ ਜਿਹੜੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਦੋ ਪਣਡੁੱਬੀਆ ਖ਼ਰਦੀਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹੋਰ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ।

ਇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਕਦੀ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕੀ ਪਰ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਤੈਣਾਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦਾ ਇਹ ਮਾਡਲ  ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਨਾਰਦਨਫੇਲਟ ਪਣਡੁੱਬੀ

ਜੰਗ

ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੱਥ ਸੀ।

"ਦਾ ਐਡਵੈਂਚਰ ਆਫ਼ ਟਿਨਟਿਨ" ਕਾਰਟੂਨ ਸਟ੍ਰਿਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੈਲਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਜੌਰਜੇਸ ਰੇਮੀ ਨੇ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਬੇਸਿਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਫ਼। ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 1937 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ "ਦਾ ਬ੍ਰੋਕੇਨ ਈਅਰ" ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰਾਫ਼ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੜਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦੇਸਾਂ ਸੈਨ ਥਿਓਡੋਰਸ ਅੇਤ ਨਿਊਵੋਰਿਕੋ (ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਮ) ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਦੇ ਸਨ।

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੌਰਜੇਸ ਰੇਮੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਾਕੋ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜੋ 1932 ਅਤੇ 1935 ਵਿੱਚ ਪਾਰਾਗਵੇ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ 'ਦਾ ਮਰਚੈਂਟ ਆਫ਼ ਡੈਥ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਉਰਗਵੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਡੇਰਵਾਸਿਓ ਪੋਸਾਦਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਨਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1904 ਅਤੇ 1905 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰੂਸ ਜਪਾਨ ਜੰਗ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਸਿਰ ਹਨ।

ਸੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਖ਼ੂਬ ਦੌਲਤ ਕਮਾਈ।

ਬਿਰਟਾਨਿਕਾ ਇਨਸਾਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ "ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਕੇ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣ ਗਏ"।

ਜ਼ਾਹਰਾਫ਼ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ੍ਹੋਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ’ਚ ਰਹੇ

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ...


...ਾਅ ਦੌਰਾਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਵਜਾ ਦਿਆਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ, ਇੰਸ਼ਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤਾਲਾ, ਇਹ ਨਨਕਾਣੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਏ-ਮੁਸਤਫਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਾਂਗੇ।"

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਭੇਜੇਗੀ ਵਫ਼ਦ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਥਰਾਅ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਹਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਡੀਐੱਸਜੀਐੱਮਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਚਾਣੱਕਿਆਪੁਰੀ ਥਾਣੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ।

ਕਮੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਕੇ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ

ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ, ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਥਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੇ ਪਥਰਾਅ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ। ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੁਖ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ੍ਹਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਦੇਣ ਦੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ!"

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਲੇਬਰ ਐੱਮਪੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਨੇ ਵੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਫ਼ਿਕਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਾਇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਚੀਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸਿਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਾਸਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਡਰਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਚੀਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਿੰਦਾ।"

ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਕਿ ਵਿਧਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਰੁਕ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਤੀਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਬਲਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ ਕਰਕੇ ਵਾਧੂ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦੇ ਦਾ।

ਸੈਂਸਬਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।"

ਟੈਸਕੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਤੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ।"

ਟੈਸਕੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ "ਵਾਧੂ ਓਵਰਟਾਈਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ" ਅਤੇ ਘੰਟੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਹੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇਣਾ ਆਦਿ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਚੈਰਿਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਏਡ ਮੁਤਾਬਕ ਗਲੋਬਲ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਮਾਰਕ ਐਂਡ ਸਪੈਂਸਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਤਤਕਾਲ ਅਣਐਲਾਨਿਆ ਆਡਿਟ ਕਰਵਾਇਆ" ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਵਰਟਾਈਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜੋ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ," ਪਰ ਕਾਮਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਟਾਇਲਟ ਬ੍ਰੇਕ ਬਾਰ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

 ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਮਜ਼ਬੂਤ ਯੋਜਨਾ" ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਆਣਐਲਾਨੇ ਆਡਿਟ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।

'ਬਰਾਂਡ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣਾ'

ਅਜਿਹੇ ਬਰਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਖੱਪਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਰਾਂਡ ਸਸਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਰਡਰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ, "ਬਰਾਂਡ ਹੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਰਡਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਰਾਂਡ (ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕੁਝ ਆਡਿਟ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ "ਦਿਖਾਵਾ" ਦੱਸਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਆਡਿਟਰ ਨੇ ਆਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਕਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਡਿਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂ।"

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਮਿਆਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ...


...ਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਾਸਿਟਾਮੋਲ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੂਨੀਕ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ

ਪੈਰਾਸਿਟਾਮੋਲ ਨੇ ਕੰਮ ਤਾਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਦਰਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਢਿੱਡ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਨ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਮੂਨੀਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਠ ਦੇ ਥਲੜੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲਗਿਆ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਲਗ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਝਨਝਨਾਹਟ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨੀਲੇ ਪੈ ਗਏ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਣੇ ਪਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ।

ਮੂਨੀਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੇਂ ਲੱਛਣ ਆ ਰਹੇ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਕਿਵੇਂ ਹੈ।

ਮੂਨੀਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਡਾਇਰੀ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ

ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਧੱਫੜ ਪੈ ਗਏ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਪੀੜ ਕਾਰਨ ਉਠ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਤੇ ਬੈਚੈਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ 5-10 ਮਿੰਟ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇ੍ਸ਼ਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਵਕਤ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ

10 ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਲਾਗ ਲਗਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 7 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੱਛਣ ਨਾ ਚਲੇ ਜਾਣ ਪਰ ਜੇ ਲੱਛਣ ਜਾਣ ਹੀ ਨਾਂ ਤਾਂ ਕਰੀਏ।

ਮੂਨੀਕਾ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਹਰ ਵਾਰ ਸੌਖੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਸਤ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਨੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਵਿਡ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਫਿਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਸੈਂਟਰ ਜੋ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਾਰ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲਾਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਸਕੇ।

ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਡਾਕਟਰ ਤੇ ਨਰਸ ਹੋਣਗੀਆਂ ਪਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਏ।

ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ -ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਸੁਣਨਾ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਅਜੀਬ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਖੁਦ ਤੋਂ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਣਾ ਕਾਫੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਾਲਾ ਸੀ।"

ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ...


...ਾਇਓਮ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

"ਮਿਟੀ ਜੀਵਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਲ੍ਹੀ ਵਿਚਲਾ ਸਹਿਜ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ

ਸੋਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਵਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਰੀਕ ਢਾਂਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈਫੇ ਕਿਹਾ ਜਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਲ੍ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਣਿਜ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਣਾ ਘੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਖੋਦਣ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਰਤ ਚੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਤ ਕਣਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਚਿਪਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਜੈਵਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਘੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਮੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਣ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਘੰਟਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਕਰੀਬ  15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਬਈ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਬਾਇਓਸੇਲਾਈਨ ਐਗ੍ਰੀਕਲਚਰ (ICBA) ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਅਸੀਂ 40 ਫ਼ੁੱਟ (13 ਮੀਟਰ) ਦੇ ਕਨਟੇਨਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੋਬਾਈਲ ਮਿੰਨੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਉਨੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕੀਏ।"

"ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਇਕਾਈਆਂ ਜਿਥੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ਉਥੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਨੈਨੋਕਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਦੇਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਰੱਖਾਂਗੇ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਲੀਟਰ ਤਰਲ ਨੈਨੋ ਕਲੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਸਿਟੀ ਪਾਰਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਜ਼ਰੀਏ 47 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਇੰਨਾਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਣ

ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣਾ, ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ

ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਕਰੀਬ 2 ਡਾਲਰ (1.50 ਪੌਂਡ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਯੂਏਈ ਦੇ ਛੋਟੇ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਸਬ-ਸਹਾਰਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਇੰਨਾਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਅਸਰ ਤਕਰੀਬਨ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਘੋਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਲਾਗਤ 0.20 ਡਾਲਰ (0.15ਪੌਂਡ) ਤੱਕ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦਣੀ ਪਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਲਾਗਤ 0.50 ਡਾਲਰ ਤੋਂ 3.50 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਣਾ ਸਸਤਾ ਪਵੇਗਾ।

ਸਿਵਤਸਰੇਨ ਗ੍ਰੇਟ ਗ੍ਰਰੀਨ ਵਾਲ...


...ਾਇਦ ਇੰਨਾਂ ਕਲੌਟਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਬਣਾ ਦੇਵੇ।

ਹਾਲੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਉੱਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ) ਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਸਬੱਬ

ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾਉਣ ਵਾਲੇ 27 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 31 ਸੀਵੀਐੱਸਟੀ ਦੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇਥੇ ਨੌ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਅੱਧਖੜ੍ਹ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਕਿ ਯੂਕੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਤੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।

ਅਧਿਐਨ- ਕੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀਂ ਇਸ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੁਣ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾ ਕਿ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਜੋੜ ਦਾ ਸਬੱਬੀ ਹੋਣਾ ਘੱਟ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।"

"ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ, ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਸਬੂਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਇਡਨਬਰਗ ਦੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿੰਡਾ ਬੌਲਡ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਬਰੇਕਫ਼ਾਸਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਆਮ ਸਬੰਧ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਕੋਵਿਡ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲੱਡ ਕਲੌਟ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ,ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਆਪਣਾ ਬੇਟਾ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਨੂੰ ਵੀ 'ਆਪਣਾ' ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਜੂਨੈਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਆਸ਼ਿਆਨਾ ਠੇਵਾ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਚੱਕਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਭੁੱਜ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜ ਰਹੀ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਾਜੀਬ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਬਤ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾਵਾਂ ਹਨ।"

22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਦਾ ਮਾਤਮ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਈਦ ਆਈ ਸੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾ ਦੀ ਇਹ ਬਿਆਨ ਵੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ 'ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਾਹਦੀ ਈਦ ਮਨਾਉਣੀ ਹੈ?'

ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬੁਰਕੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਨੈਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਮਾਤਮ ਨਾਜੀਬ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਮਾਜਿਦ ਠੇਵਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੀਬੀਆਈ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਹ ਬੰਦ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿ ਹਨੇਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਦੀ ਹੱਥ ਫੜੀ ਖੜੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, " … ਕਿੱਥੇ … ਕਿਉਂ … ਕਿਉਂ …"

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਫ਼ਾਸਲਾ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟਸ ਵਜੋਂ ਸੱਦਿਆ।

ਐਮਲੀ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਐਂਡਰਿਊ ਜੈਕਸਨ ਡੋਨੈਲਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਿਆ ਜੋ ਪੇਟੀ ਕੋਟ ਅਫੇਅਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਵਾਰਨ ਹਾਰਡਿੰਗ

ਵਾਰਨ ਹਾਰਡਿੰਗ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 29ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਉਦਾਰ ਖਿਆਲਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਵਾਰਨ ਹਾਰਡਿੰਗ ਆਪਣੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ ਹੋਣ।

ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਝਿਜਕਦੀ ਹੋਈ ਐਲੀਜ਼ਾਬੈਥ ਬੈਸ ਨੇ ਬੈਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਲੰਘ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਕੀ ਮੈਂ ਬਦਲਵਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 65 ਸਾਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਮਰ 64 ਸਾਲ ਸੀ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ!

ਕੀ ਹੈ ਚੀਨ ਦੀ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਸਕੀਮ?

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਉਦੇ ਸਮੇਂ

ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਚੈਰਿਟੀ ਕੰਮ ਨੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਏਡਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸਿੱਧੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੱਖਪਾਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਏਡਜ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੋਖਿਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇੱਕਠੇ-ਇੱਕਠੇ ਪਰ ਜੁਦਾ-ਜੁਦਾ...

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਇੱਕਠਿਆਂ ਕੀਤਾ, ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ ਇੱਕਠਿਆਂ ਕੀਤੇ ਪਰ 80 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਫਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ।

ਨੀਲਾਮੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਲਈ 30.5 ਲੱਖ ਯੂਰੋ ($ 40.5 ਲੱਖ ਡਾਲਰ) ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਨੀਲਾਮੀ ਨੂੰ ਅਤੀਤ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ-ਵਿਛੋੜੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਹਰ ਮਨ ਪਿਆਰੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ

31 ਅਗਸਤ 1997 ਨੂੰ ਲੱਖਪਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ ਫਾਇਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਡੋਡੀ ਅਲ ਫਾਇਦ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਰਿੱਟਜ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜੀਅ ਇੱਕ ਲਿਮੋਜ਼ਿਨ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੈਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਟਰਸਾਇਕਲਾਂ 'ਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੋਸਤ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਭੱਜਾ-ਭਜਾਈ ਇੱਕ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਮੁੱਕੀ।

ਅੰਤਮ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ

ਡਾਇਨਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਫਰ ਦੌਰਾਨ 10 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ਐਬੀ ਤੋਂ ਸਪੈਂਸਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਲੀਅਮ ਅਤੇ ਹੈਰੀ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ, ਡਿਊਕ ਆਫ ਐਡਿਨਬਰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਰਲ ਸਪੈਂਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

ਤਸਵੀਰਾਂ꞉ ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਊ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 20 ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ 400 ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰਤ ਫਾਰਮ ਭਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 50 ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ

26 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਕਾਨਸ਼ੀਅਸ ਡਿਸੀਜ਼ਨ' (ਸੋਚਿਆ ਸਮਝਿਆ ਫ਼ੈਸਲੇ) ਤਹਿਤ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਵੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਿਵਿਆ ਆਰਿਆ ਨੂੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੋਕਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਬਿਓਰਾ ਹੈ।

ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 53 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ-ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕੇਅਰਟੇਕਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੋਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਮਦਦ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਦਦ ਲਈ ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੰਗਾਈਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਫੇਸ਼ੀਅਲ ਰੈਕੋਗਨਿਸ਼ਨ ਯਾਨਿ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ

ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ, 'ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਜਸਟਿਸ' (ਸੀਐੱਫਜੇ) ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਡੇਅਲੀ ਰਾਇਟਸ: ਕਾਨਸਪੀਰੇਸੀ ਅਨਰੈਵਲਡ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਦੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਵੱਖ, ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਤਹਿਕੀਕਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਖਾਲਿਦ ਸੈਫ਼ੀ ਦੀ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਉਲੇਖ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਸਲੂਕ ਹੋਇਆ ਉਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੀ ਲਈ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਆਏ।

ਸੈਫ਼ੀ 6 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਏਪੀਏ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੰਗਾ-ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤਸੀਹੇ ਅਤੇ ਜਬਰਨ ਝੂਠਾ ਬਿਆਨ ਦੁਆਵਾਉਣ, ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ, ਕੋਰੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼

ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, 'ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਲਾਅ ਨੈਟਵਰਕ' ਦੇ ਵਕੀਲ ਦਾ ਬਿਆਨ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਲਾਇੰਟ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ, ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੁਰੇ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ਼ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

8 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਆਰਡਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ "ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ" ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ "ਹਿੰਦੂ ਭਵਾਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ" ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਤਾੜਿਆ ਸੀ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, "ਜਾਂਚ...


...ਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਦੇਣ ਦੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ!"

ਅਗਲੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਚਿਹਰਾ ਬੇਨਕਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ! ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤੀਆਂ।

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਪੇਟੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਮਰਾਨ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਾਕਾਰ ਵੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ।

95 ਸਾਲਾ ਦੀ ਫਾਤਿਮੀ ਬੇਗ਼ਮ ਬਣੀ ਫ਼ਾਰੁਖ ਜਫ਼ਰ ਨੇ ਵੀ ਕਮਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਦੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਉਸ ਦੇ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਟਰੰਪ ਕਾਰਡ ਉਹ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰੁਖ਼ ਜ਼ਫ਼ਰ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹੇ ਹੀ ਜਾਣ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਖੁਦ ਬ ਖੁਦ ਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਸਲਨ ਜਦੋਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗ਼ਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਰਜ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਤ ’ਤੇ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ’ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਬਦਲ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਫੈਂਟਸੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਸਪੀਕਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਪੀਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੋਵੇ। ਵੀਸੀ ਮੈਡਮ ਜੇਕਰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ।"

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਬਲਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ 'ਚ ਲੱਗੇ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੜਕ ਵੱਲ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।”

ਡਾ. ਸੰਗੀਤਾ 30 ਸਾਲਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਦਿਲ ਹਮਜ਼ਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਟੋਪੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਕੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬੁਰਜਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਾਝੇ, ਦੁਆਬੇ ਸਮੇਤ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਸਬ-ਯਾਰਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।"

ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਜਿਸ ਦਾ ਝਾੜ ਪਛੇਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬ-ਯਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ। ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬੁਰਜਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਦਿਨ ਹੋਰ ਇਹ ਮੰਡੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਆਉਂਦੀ।

ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ 154 ਮਾਰਕਿਟ ਕਮੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਦੋ ਨੂੰ ਛੱਡ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਝੋਨੇ ਦੀ 90 ਫੀਸਦੀ ਖਰੀਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਬ-ਯਾਰਡ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੋਏਗਾ ਕਿ ਬੇਲੋੜਾ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਬ-ਯਾਰਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੀ ਸਬ-ਯਾਰਡ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

"ਇਸ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਸਬ-ਯਾਰਡ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਹੋਏਗਾ।"

ਸਾਰੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਹਨ ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਝੋਨਾ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਵਿਕਿਆ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਚਿੰਤਤ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਕੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁੱਟਦਾ ਹੈ।"

ਮੈਰਿਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮਦਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਮਦਦ

ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿਚ 'ਫੈਮਿਲੀ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਕਟ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ।

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਇੱਕ ਜੁਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਦੇਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।'

ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਜੈਨੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਵਧੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ 12 ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ 13 ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 39 ਸਾਲਾ ਕੈਦੀ ਰੂਬੇਨ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

ਰੂਬੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਈ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਪ ਆਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ ਦੋ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਇਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਰਗੇ ਜੁਰਮ ਲਈ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗਈ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੀ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ।

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਕੁਝ ਸੀਨੀਅਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁੱਖੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੋਗੇ?

ਜਵਾਬ: ਜਦੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਟਿਕਟਾਂ ਮੰਗੀਆਂ।

ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਲਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਸਵਾਲ: ਭਾਜਪਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?

ਜਵਾਬ: ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਏਂਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਜੇ ਚੁਣ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ 25 ਬੰਦੇ ਹੋਰ ਲੜਦੇ ਨੇ। ਪਬਲਿਕ ਜਿਸ ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਲੋਕੀ ਸਾਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਨੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ।

ਜੇ ਅੱਜ ਸੁਖਬੀਰ ਜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਗੇ ਲੋਕੀ ਚੁਣਨਗੇ।

ਇਹ ਥੋੜਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦੇ ਕੇ ਪਰਦਾਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।

ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਦਾ ਦੇਸ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ) ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।

ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਜਰਾ ਗਾਂਧੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ, ਉਹ ਗਿਆ ਤੇ ਹਾਰੁਲ ਗਾਂਧੀ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਫੇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ।

ਇਹ ਤਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਉਭਰ ਕੇ ਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਸਵਾਲ: ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਲੀਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?

ਜਵਾਬ: ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਫੇਲ ਹਨ।

ਜਨਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 44 ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦੇ ਲੀਡਰ ਬਣਨ ਦੇ ਲਾਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹ ਰਹੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਗੱਠਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਾਹੁਲ ਬਾਬਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ 'ਤੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਨੌਪਲੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧਾਬਾਸ ਹੈ?

ਜਵਾਬ: ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ 1947 ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਖਬੀਰ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟਾਈਮ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਦੂਜੇ ਲੈਂਦੇ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਲਾਮੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਲਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਫ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ (ਸਰਕਾਰ) ਕੁਝ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਏ ਹਨ।

ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਜੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਧੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਸਿਆਣੇ ਇਨਸਾਨ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ 2007 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਸਨ।

ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਰਜ਼ਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਖਾਲੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਰੈਵਿਨੀਊ ਜੈਨੇਰੇਟ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ...


...ਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਫ਼ੋਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ।

ਮੈਂ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਪਾ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੋਨ ਵਾਪਿਸ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮੈਂ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਲਾਰਮ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਅਸੀਂ ਨਾਸ਼ਤੇ ਲਈ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ- ਰਾਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ

ਹੋਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਸੀ।

ਮੈਂ, ਮੰਮੀ ਅਤੇ ਪਾਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ

ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਭਣ ਦਾ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਾਪਾ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 'ਆਮੋਸ' ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਮੈਸੇਜ ਦੇਖ ਲਏ।

ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਵੀ ਮਿਲੀ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ।

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ"।

ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਮੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਚਿੱਠੀ

ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।

ਮੈਂ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਸੇਜ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੰਧ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਰੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖ ਲਵੇਗੀ।"

ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ।

ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਵਿਆਹ ਦੇ 25 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤ੍ਹਰਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਬਹੁਤ ਡਰਾਵਨਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਜੋ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਪਤਾ ਲੱਗੇ।

ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ।

ਮੇਰੀ...


...ਾਜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੰਗੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ 'ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ' ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੀ ਦੌਰਾਨ ਬੀਜੇਪੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜਥੇ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਆਹਮਣਾ-ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2013 ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸੀ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੰਗੇ ਵਿੱਚ 60 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਉੱਜੜ ਗਏ ਸਨ।

ਇੱਥੇ ਉਹੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਿੰਡਰੋਮ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਟਦੀ ਜਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਲੈ ਗਏ।

ਨਾਂ ਨਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਿਦ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਿੰਕੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਿਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਬਾਲਗ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਮੋਨੂ ਵਿਸ਼ਨੋਈ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਾਂਠ ਵਿੱਚ ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਦਾ ਸੰਗਠਨਕਰਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ

ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਬਗੈਰ ਸਬੂਤ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬਿਜਨੌਰ ਤੋਂ ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਆਈਆਰ ਕਰਵਾਈ। ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕੀ।''

ਰਾਸ਼ਿਦ ਨੂੰ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਜਹਾਨ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛੇ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੋ ਵਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਰੀ ਨਿਕੇਤਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਬੇਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ

ਮੁਸਕਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਨੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 154 ਤਹਿਤ ਕਾਂਠ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਐੱਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਈ ਸਲੀਮ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਸ਼ਿਦ ਨੇ ਪਿੰਕੀ ਦਾ ਧਰਮ ਬਦਲਵਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਕੋਲ ਇਸ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਹੈ। ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਿਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ 1 ਦਸੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਂਠ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਿਦ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਛੁਪਾਈ ਸੀ। ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਬੁਰਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਿਦ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਆਈ। ਰਾਤ ਅੱਠ ਵਜੇ ਉਹ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਲੈ ਗਈ।

ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ''ਮੇਰੀ ਬੇਟੀ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਐੱਫਆਈਆਰ ਕਰਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।'' ਐੱਫਆਈਆਰ 'ਤੇ ਪਿੰਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਟਾਈਪ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦੀ ਕਾਂਠ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ 54 ਫੀਸਦੀ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 44 ਫੀਸਦੀ ਮੁਸਲਿਮ

ਐੱਫਆਈਆਰ ਨੰਬਰ...


...ਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਹੈ।''

"ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਧੇਗਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਹਰਸ਼ਦਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਉਸ ਵਕਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਬੁਰੇ ਸੀ। ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਕੂਮਤ ਕਾਬਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।''

"ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਵਾਦ ਤੇ ਵਰਣਵਾਦ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਫੀ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਤਰਸਯੋਗ ਸਨ।''

ਹਰਸ਼ਦ ਅੱਗੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣਾ ਜਾਂ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਜਦੂਤਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਾ ਨਾ ਚੁੱਕ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ। ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੀਬ 19 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।

ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡਿਗਦੇ ਦਰਿਆ ਕੋਸੀ ਅਤੇ ਗੰਦਕ 'ਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੜ੍ਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਬਿਹਾਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਆਂ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਉਸਾਰੀਆਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਕੇ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਲੁੱਟ ਹੁਣ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਜਸੀ ਢੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਸੂਤਰ ਦੇਸ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਆਲਮੀ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਮਾਪਦੰਡ ਪੱਛਮੀ ਉਦਾਰਵਾਦ ਨਾਲ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ।

ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਵਰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਰਥ

ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਕਾਂਡ, ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗਠਿਤ ਹਿੰਦੂ, ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕੇ, ਤਿਉਹਾਰ, ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਨ ਸਭਾਵਾਂ, ਸਿਆਸੀ ਰੈਲੀਆਂ ਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਸੰਤੋਖ ਤਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਤੇ ਸਾਹਸ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।

ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਸੇ ਵਰਗ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਜਿਗਿਆਸਾ, ਮੌਲਿਕਤਾ, ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਜ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਮੀਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਦਾ ਲੋਕ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਪਕੜ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਰਗ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਪਰਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਸਾਧਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਵਰਗ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿਲਾਉਂਦਾ। ਵੋਟ ਦਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ-ਮੱਧਵਰਗੀ ਦਾ ਮਨ ਉਹ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਡਲਿੰਗ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਈ ਉਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਮਾਡਲ ਪੈਪਸੀ, ਨੈਸਲੇ, ਗੀਤਾਂਜ਼ਲੀ ਜਿਊਲਰਜ਼, ਬਿਗ ਬਜ਼ਾਰ ਤੇ ਕਿੰਗਫਿੰਸ਼ਰ ਵਰਗੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਬਰਾਂਡ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਮਿਸ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ 2010 ਦੇ ਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਦਰਜਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪਾਇਆ ਜਦਕਿ ਪਹਿਲਾ ਮਿਊਜ਼ਕ ਵੀਡੀਓ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਐਮ ਦੀ ਗਾਣੇ ਜੋੜੀ -ਬਿਗ ਡੇ ਪਾਰਟੀ ਗਾਣੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਜ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

"ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਸੱਚੇ ਸਮਝ ਲਏ ਜਾਂਦੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਡੇ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਸੀ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਖਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਰੱਖੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾ ਸਕੇ।

ਪਰ ਲਖਪਤੀ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਤੋਸ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।

ਘਰ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕੱਪੜੇ ਸਿਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ 'ਚ ਦਾਖਲਾ ਦਵਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤਾਅਨਾ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਤੂੰ ਦਰਜਾ ਇੱਕ ਦੀ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣ ਜਾਣਾ ਹੈ।''
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਜਰਬਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ

ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਖਿਲਾਫ ਫੌਜੀ ਵਿਕਲਪ" ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵੀਰਵਾਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੁਹਾਰਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਪਰ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।"

"ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।"

ਜੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਤਾਂ ਦੇਸ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।

ਵਰਲਡ਼ ਇਕਨੌਮਿਕ ਫਾਰਮ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਵਾਨ ਡੋਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਕੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ

ਇਵਾਨ ਡੋਕ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਦਖ਼ਲ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਫੌਜੀ ਦਖ਼ਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਵਾਨ ਡੋਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਕੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਜਰਨਲ ਹਮਿਲਟਨ ਮੌਰੋ, ਜੋ ਕਦੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ ਫੌਜੀ ਦਖ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ (ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।"

2018 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ  ਦੌਰਾਨ ਮੌਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ "ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ" ਫੌਜ਼ਾਂ ਭੇਜਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਸਾਈਟ ਤੋਂ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਜਿਸ ਤੀਜੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਸੀ ਉਹ ਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ।

'ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦੈ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰਡਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੋਰਡਿੰਗ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਛੂਆ-ਛੂਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਲੜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਦੇ ਹਨ।

"ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਮੇਰਾ ਭਾਈ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਹੁਣ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਘਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਲੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਸਮਾਜਕ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਹਨ। ਚਾਰ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ

ਪਰ ਕਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਿੱਟ ਨਾਲ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਘ ਦੀ ਵਰਦੀ ਵਿਚ ਪੁੱਜੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਚੇਤਨ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੂਜੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਹੈ।"

ਨਾਈਜ਼ੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਰਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਪਾਂਡੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਵੀ ਮੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

ਪਰ ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ  ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ 2019 ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਦ੍ਰਿਸ਼-ਛੇਵਾਂ

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਦੈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੀਬ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਠ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਅਹਿਮਦ ਰੋਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਹਨ।

ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਸਰੀ ਨੇਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਾਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸ਼ਰਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹਨ, "ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮੰਚ ਹੈ। ਲਿਫਟ ਹੈ, ਲਿਫਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਧਰ ਵੀ ਸੈਨਾ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।"

ਕੋਲ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਰਜੀ ਮੁਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 'ਚ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭੇਦਭਾਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੇ।...


...ਾਤ ਤਾਂ ਪਾ ਲਵਾਂਗੇ ਪਰ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ।”

ਐਲੇਨਾ ਦੁੱਗਰ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮੂਡੀ ਇਨਵੈਸਟਰਸ ਸਰਵਿਸਸ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟ ਹਨ।

ਮੂਡੀ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 2021 ਤੱਕ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰੇਗੀ।

ਦੁੱਗਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਮੁੰਡੋ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਅਸੀਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਉਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੋਮਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।”

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਆਉਂਦੀ ਇੱਕ “ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ” ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਕਵਰੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

L ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਾਫੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤੇਸਾਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ।"

S&P ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, W ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵਿਕਾਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਣ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣਾ 'ਨਾ-ਮੁਮਕਿਨ' ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਗ੍ਰੇਨਵਾਲਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲੋਂ, ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਜਾ ਸਕਾਂਗੇ?"

"ਤੇ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ?"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਨ ਕਰਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

‘ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ’

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜਮਾਤ ਅਹਿਮਦੀਆ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ 260 ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੇ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਰਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹਾਲ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਰਕਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਾਫਿਰ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਰਨ ਤੱਕ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਜਲੀਲਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਉਹ ਦੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਕਾਰਨ ਨਿਖੇਧੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਤਸ਼ੱਦਦ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

ਜਲੀਲਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੱਛਮ ਦੇ ਦੇਸ ਹੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮੌਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।"

ਜਲੀਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਫਾਸੀਵਾਦ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਦਾਗ਼ ਲਗਾਏ ਹਨ।"

"ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਗੁਆਉਣੀ ਪਵੇ ਪਰ ਅਜੇ ਇਹ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਦਿਨ ਮੁੜ ਪਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਫਿਰਕੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਕਾਫੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲੈਕਚਰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਏਜੰਡੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਖੂਨ ਵਹਿਗਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਨੇ ਪੈਣਗੇ।"

ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਦੇਸ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਖਫ਼ਾ ਰਾਜਾ ਅਤਾ-ਉਲ ਮਨਨ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਹਿਮਦੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ...


...ਾਨ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ

'ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ'

ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤਲਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦੁਖ਼ਦਾਈ ਅਤੇ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਮੇਟੀਆ ਹੀ ਕਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਯਤੀਮ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋਵੇ।''

ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਓਵਰ ਡੋਜ਼ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਵਿੱਕੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਗਿਆ ਪਰ ਕਦੇਂ ਨਾ ਮੁੜਿਆ

  27 ਸਾਲਾ ਗੁਰਮੰਗਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਸਿੱਖਿਆ:10 + 2

ਪਿੰਡ: ਜੌੜਾ ਟਾਂਡਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ

ਮੌਤ: 13 ਫਰਵਰੀ 2018 ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਐਬੂਲੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਟੀਟੇ  ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੋਜ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰਮੰਗਤਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।

 ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ ਮਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ

 ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਗੋਪੀ (27)

ਸਿੱਖਿਆ: 10 + 2

ਪਿੰਡ: ਬਿਧੀਪੁਰ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ

ਮੌਤ: 16 ਮਈ, 2017

ਕੇਸ:  174 ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਸੀ. ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਉਰਫ ਗੋਪੀ ਦੀ 50 ਸਾਲਾ ਮਾਤਾ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਪੀ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਇਧਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਗੋਪੀ ਦੀ 25 ਸਾਲਾਂ ਪਤਨੀ ਜੋਤੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਈ ਸੀ।

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਉਰਫ ਗੋਪੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੱਥ 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੀ ਉਸਦੀ ਮਾਂ

ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਪੀਆਈਐਮਐਸ) ਦੇ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ  ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਪੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਾਧੂ ਨਸ਼ਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਗੋਪੀ ਘਰੋਂ  ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਉਹ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਘਰ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ।

ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਨਾ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪਿੰਡ ਵਰਿਆਣਾ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੇੜਿਓਂ ਹੀ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

ਇੱਕਲੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਤਸਕਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਰਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ?

ਇਕੱਲੇ ਮੋਗਾ ਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 8 ਮੌਤਾਂ

ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ 24 ਸਾਲਾਂ ਗੁਰਲਾਲ ਸਿੰਘ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ ਫਾਈਨਲ ਯੀਅਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।

ਜਿਲ੍ਹਾਂ ਮੋਗਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰਲਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਮੋਗੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੌਲੇਵਾਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ (35) ਦੀ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਦੌਲੇਵਾਲ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮਹਿਜ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਧਰਮਕੋਟ ਦੇ 34 ਸਾਲ ਦੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 17 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ (50) ਦੀ ਮੌਤ 25 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ (32) ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਸੀ।ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਲੌਡੋਵਾਲ ਇਲਾਕੇ...


...ਾਨ ਬਣੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦਾਸ ਟੰਡਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਦਾਰ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਤਮਕ ਰਾਏ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਵਸਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਗੋਲਵਲਕਰ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਸੀ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ 'ਅ ਲਾਈਫ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ।

ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਚੋਣ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ।

ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਗਠਨ

ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਸੰਘ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਬਣਾਇਆ।

ਇਸ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੇਲੇ ਲਈ ਸੰਘ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਾਲਾਸਾਹਿਬ ਦੇਵਰਸ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਵੀ ਹੋਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣਾ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੀਆਂ 57,000 ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਈ।

ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ ਸਾਲ 1981 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੀ।

ਸ਼ਾਹਬਾਨੋ ਮਾਮਲਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਅੰਦੋਲਨ

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਾਂਗਰਸ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।

ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਸ਼ਾਹਬਾਨੋ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਕਦਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਗਈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੈਰਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

ਇਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 15 ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀਆਂ 57,000 ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14000 ਹਫ਼ਤਾਵਰੀ ਅਤੇ 7000 ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ 6000 ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ।

ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਨੇ ਵਧ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੜ੍ਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ, ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ...


...ਾਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਿੰਗਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ, ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਖ।"

"ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਗ਼ਰੀਬ, ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵਖਰੇਵਾਂ ਦੇਖਿਆ।"

ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਲਵਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੋਜਕਾਰ ਟਿਫ਼ ਐਨੀ ਕੇਨੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪਾ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਤਾਂ ਸਬਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਨਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਿਨਡੈਮਿਕ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।"

ਸਿੰਗਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

"ਇਹ ਸਭ ਵਾਪਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਥਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਜਲਵਾਯੂ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ।"

ਲੈਂਸੇਟ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਚਰਡ ਹੋਰਟਨ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਕਿੰਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿੰਨੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਹੱਲ ਦੀ ਖੋਜ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

"ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਸਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਕਦੀ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਨਿ ਕੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਚਚੇਰੀਆਂ-ਮਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਫੈਂਡ ਕੀਤਾ।

ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ।

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਮੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭੂਆ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਮਾਂ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਅਚਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੂਟੇ ਸੜ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਅਚਾਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਇਹਨਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਸਬੰਧੀ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੀਡੀਓ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਸੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਮੈਂ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਝਿੜਕਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।"

ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ?

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਾਲ ਜ਼ਰੀਏ ਸਿਮੀ ਵਿਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਈ। ਸਿਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੀਰ ਦੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।"

ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਸਬੰਧ?

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਲਟਰ ਦੇ ਇਸ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮੈਂਟ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਲਟਰ ਈਸਾਈ ਹੋ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਂ ਇਸਾਈ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੈਂ ਈਸਾਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ।"

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲਟਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਧਾਉਣ।"

ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡ ਵੈਂਡਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟਰੀ ਪੈਡ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਜਾਂ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵੀ ਵੰਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹਿੰਮਤੀ ਔਰਤ ਦੀਪਾ ਮਲਿਕ ਦੀ ਸਟੋਰੀ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਾਂਗੇ ਜਿਸ ਨੇ ਰੀਓ ਪੈਰਾ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਹ ਪੰਜ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਅਰਜਨਾ ਐਵਾਰਡੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਅਪੰਗਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

ਪੰਜਾਬ 'ਚ 2.44 ਫ਼ੀਸਦ ਡਿਸੇਬਲ

ਜਮਾਂਦਰੂ ਅਤੇ ਛੂਤ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਅਪੰਗਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ।

ਆਰਥਿਕ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਬਨਾਮ ਨਿਰਭਰਤਾ

ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਬਕ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਅਪੰਗ ਸਾਰਥਕ ਕਿੱਤੇ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ ਪਰ ਦੇਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਕੇ।

ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਭ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਡਿਸਏਬਲਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਰੀਜ ਦੀ ਥਾਂ 'ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਯੋਗ ਕੀਤੇ' ਜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਪਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ। ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ? ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ 54 ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ 1990 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਬਾਰੇ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ, ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਜੀਬ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ 'ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ' ਕਿ 54 ਲਾਪਤਾ ਫੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ '15 ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ' ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੈਨਿਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਆਪਰੇਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੁੱਧ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 93,000 ਸਿਪਾਹੀ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਸਨ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀ 600 ਦੇ ਲਗਭਗ ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਪਤਾ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਗਏ ਸਨ। 1983 ਵਿੱਚ, ਛੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਪਤਾ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2007 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 14 ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਇਹ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਸਨ ਕਿ 'ਇਹ ਸਿਪਾਹੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ'। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ਾਰਤ-ਏ-ਦਾਖਿਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਹਾਂ।"

ਫੜੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜੀ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ

ਚੰਦਰ ਸੂਤਾ ਡੋਗਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ 'ਦੋਵਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।'

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਪਾਹੀ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ।

ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਪਾਇਲਟ...


...ਾਬ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬਾਬਰ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਸੀ ਤੇ ਅਕਬਰ ਵੀ ਕਦੀ ਕਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਚਖ਼ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਬਲਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ 24 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਘੁੱਟ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?"

ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਦੀ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਰਹੇ

ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜਲ ਨੂੰ ਮਰਵਾਇਆ

ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਦੀ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਖ਼ੀ ਉਦੋਂ ਆ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਨੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਹਾਂਗੀਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਪਛਤਾਵੇ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਜਦੋਂ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਨਾਹ ਦੀ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਮੇਰਾ ਮੰਤਵ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਜੇ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਵਾਪਸ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾ ਬਣ ਸਕਦਾ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬੇਟੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

"ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਬੇਟੇ ਖ਼ੁਸਰੋ ਦੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਨਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ

17 ਅਕਤੂਬਰ, 1605 ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਹਾਂਗੀਰ ਮੁਗ਼ਲ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੌਜੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਨ। ਕਦੀ ਬਹੁਤ ਦਰਿਆ ਦਿਲ ਤਾਂ ਕਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ੁੰਖ਼ਾਰ।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਟਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਲੱਗੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਕੁਝ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਅੱਧ ਤੱਕ ਗਡਵਾ ਦਿੱਤਾ।”

“ਉਸ ਦਾ ਕਸੂਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕਿੰਨਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਿਆਂ ਫੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਬੰਨ ਕੇ ਕਈ ਮੀਲਾਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚਵਾਇਆ ਸੀ।"

"ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਬੇਟੇ ਖ਼ੁਸਰੋ ਦੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਨਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।"

"ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਖ਼ੁਸਰੋ  ਨੂੰ ਅੰਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਦੀ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈ।"

ਨੂਰਜਹਾਂ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰ

ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 42 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਗ਼ਨ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 34 ਸਾਲ ਸੀ।

ਜਹਾਂਗੀਰ ਅਤੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੂਬੀ ਲਾਲ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਐਂਮਪ੍ਰੇਸ:  ਦਾ ਇਸਟਾਨਿਸ਼ਿੰਗ ਰੇਨ ਆਫ਼ ਨੂਰਜਹਾਂ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, “ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸੀ। ਤਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਫ਼ੁੱਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸਨ ਦੇ ਰਹੇ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ...