...ਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸਾਥ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੈਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਮਾਰਕ ਟਲੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਖਾਸ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨੁਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਲ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬਿਓਰੋ ਚੀਫ ਮਾਰਕ ਟਲੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੈ ਆਉਣ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝੂਠੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਨਾਲ ਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਗਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।''

ਮੂੰਹ-ਫਟ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟਵਾਦੀ

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਮ ਇਮੇਜ ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ-ਫਟ ਸ਼ਖਸ ਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਵਕਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪਾਬੰਦ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਸਨ

ਇੱਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਰਹੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸਿੰਘ ਗਹਿਲੋਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਫਨੈੱਸ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਸਪਸ਼ਟਵਾਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਅਨੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਭਾਰਤਵਾਸੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਹਨ।''

"ਅੱਜ ਚਾਪਲੂਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮੇਜ ਬਣੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰੁੱਖੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਪੰਜ ਸੂਤਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸੀ।''

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਹੇ ਸੰਜੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਕਹੀ। ਸੰਜੇ ਸਿੰਘ ਅਮੇਠੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਕਤ ਰਾਜਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਸੰਜੇ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੋ-ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗੇ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕਾਫੀ ਚੰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ।''

"ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਦ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇ।''

ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਾਬੰਦ

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਕਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਰੁੱਖੇ ਵਤੀਰੇ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਸੰਜੇ ਸਟੋਰੀ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "1 ਅਕਬਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਜਗਮੋਹਨ, ਕਿਸ਼ਨ ਚੰਦ, ਨਵੀਨ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਪੀਐੱਸ ਭਿੰਡਰ ਵਰਗੇ ਅਫ਼ਸਰ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।''

ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫੀ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ

"ਇਸੇ ਵਕਤ ਉਹ ਸੰਜੇ ਤੋਂ ਹੁਕਮ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰ ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦੇ ਸਨ।''

ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਠੀਕ ਅੱਠ ਵਜ ਕੇ 45 ਮਿੰਟ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ...


...ਣਾਅ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬਾਲਾਕੋਟ ਦੇ 'ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ' ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ- ਵੀਡੀਓ

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲਾ, 40 ਜਵਾਨ ਹਲਾਕ ਹੋਏ ਸਨ

14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੇਥਪੁਰਾ ਨੇੜੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਜੰਮੂ ਰਾਜਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਆਈਈਡੀ ਧਮਾਕਾ ਕਰਕੇ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ਼ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿਚ 40 ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ ।

ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਨੇ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਦਿਲ ਅਹਿਮਦ ਉਰਫ਼ ਵਿਕਾਸ ਕਮਾਂਡੋ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਕਾਸ ਕਮਾਂਡੋ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫਵਾਦ ਜਾਵੇਦ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਏ ਕਿਵੇਂ? ਜਾਵੇਦ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੁੰਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਹੁ ਤੁਸੀਂ ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।"

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਹਿਮਦ ਨੂਰਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੋ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ ਪਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਤੇ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗੇ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਜਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।"

ਕੀ ਹੈ ਐੱਲਓਸੀ (ਲਾਈਨ ਆਫ ਕੰਟਰੋਲ)?

ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਧੰਨੀਪੁਰ ਵਿਚ ਪੰਜ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਿਹੜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਸਜਿਦ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।

ਇਹ ਪਿੰਡ ਅਯੁੱਧਿਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੋਹਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਨਾਹੀ ਥਾਣੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਚੁੱਕੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਨੇਤਾ ਹਾਜੀ ਮਹਿਬੂਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਨਮਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੇਗੀ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਸਨਲ ਲਾਅ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਮੌਲਾਨਾ ਯਾਸੀਨ ਉਸਮਾਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾ ਲਵੇ ਪਰ ਜੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਲਈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਬੋਰਡ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। "

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਚ ਭੂਮੀ ਪੂਜਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ-ਸ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਮ-ਭਗਤ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਬਾਲਣ।

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਮੀਪੁਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

6 ਦਸੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਕਾਰਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਵੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਵਹਿਸ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 7 ਨਵੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਰਿਹਾ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੀ 2.77 ਏਕੜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਾਦਤ ਜ਼ਮੀਨ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁਸਲਿਮ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪੰਜ ਏਕੜ ਵਿਕਲਪਿਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।

ਨਾਜ਼ ਇਸ ਵਾਇਰਲ ਬੁਲੇਟਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਿਰਨ ਨਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਮਾਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਹਾਂ।''

ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਕਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਨਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਹਕੀਕਤ ਲਈ ਜਜ਼ਬਾਤ ਜਗਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਫਰੇਮ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਲੈਪਟਾਪ 'ਤੇ ਨੱਚਦੀ ਬੱਚੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਰਹੀਆਂ। ਅੱਮੀ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੋਕਾਰ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ।

ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਵਰਗੇ ਆਮ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਿਰਨ ਨਾਜ਼ ਨੇ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਡੀਓ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੰਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਉਸ ਵਕਤ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਦੇ ਯੋਧਾ ਰਿਮੋਟ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉੰਗਲ ਨੂੰ ਫੜੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੰਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਈ ਸਟਾਰ ਐਂਕਰਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਵਾਨ, ਕਿਸਾਨ, ਵਕੀਲ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਥਰਡ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਖੂਫੀਆ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਸਤੀ ਤੱਕ ਹਰ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਢਾਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ ਬਦਲਾਅ?

ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਜ਼ੈਨਬ ਤੁਹਾਡੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਸਿੰਥਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਵੀ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਜਿੰਨੇ ਕੜਵੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੰਨੀ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੈਨਬ ਦੇ ਲਈ ਉਠੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ ਜਾਏ।

ਪਰ ਬਦਲਾਅ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ।

ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪਨੀਰੀ ਇੰਨੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਨਬ ਦੇ ਗੁਨਹਾਗਾਰਾਂ ਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭੋਲੇਪਨ ਨੂੰ ਹੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਬਦਸੂਰਤ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਈਏ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਣੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਊਂਸਲ ਨੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁਰਕੇ ਦੀ "ਦਮਨਕਾਰੀ" ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ "ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਲੁਟੇਰੇ" ਜਾਂ "ਲੈਟਰ ਬੌਕਸ" ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ "ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ" ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੱਖਪਾਤ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਆਗੂਆਂ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਯੂਕੇ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲੇਬਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਦੀ ਲੇਬਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਅਲੋਚਨਾ ਹੈ।

ਵਟਸਐੱਪ ਸੰਦੇਸ਼ - ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ - ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯੂਕੇ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ "ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ" ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਲੇਬਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ "ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆ ਦੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ"।

ਪਰ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਯੂਕੇ ਦੀ ਇਹ ਆਮ ਚੋਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੰਡ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ ਬ੍ਰੈਕਸਿਟ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਘੱਟ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੋ:-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਣੇ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਵੱਢਿਆ ।

ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਪਰ ਸਟੀਫਨ ਡਰ ਗਿਆ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੰਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ  ਜਾਂਦਾ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੌੜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਦੂਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ।

ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਨਾਂਹ

ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਮਤੇ ਪਾਸ

ਜਦੋਂ ਸਟੀਫਨ ਕੈਮਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ

ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਜੁਲਾਈ' 'ਚ ਸਟੀਫਨ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨ  ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸਾਲਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਪੀਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਈਹੀ ਡੀਕੋ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵੀਡੀਓ ਨਵੰਬਰ 2015 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੀਫਨ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਈ ਚੈਰੀਟੀ  ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਠੀਕ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛਡਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਸਟੀਫਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ 15 ਕਿੱਲੋ ਭਾਰ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ 80 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲਗਦਾ ਸੀ।

ਸਟੀਫਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਗੋਡੇ ਅਚਾਨਕ ਖਿਸਕ ਗਏ, ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।"

'ਪੱਥਰਬਾਜ਼' ਅਫ਼ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਬਣੇਗੀ ਫ਼ਿਲਮ

ਕੀ ਹੈ ਚੀਨ ਦੀ 1000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਸੱਚ

ਆਖਿਰਕਾਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਗੂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਸੁਲੀਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਗੂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।"

ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿਚ ਸਟੀਫਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲੀ।

"ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।"

ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਸਟੀਫਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ ਰਹਿਮ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

'ਕੀ ਖਤਰਾ ਹੈ ਨੀਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਨਾਲ'

ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ 'ਜਬਾੜੇ' ਨੇ ਕੀਤੀ ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ

ਜਦੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਜ਼ਾਕ ਲਗੱਦੀ ਸੀ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟੀਫਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋਹਨ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਟੀਫਨ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਡਰਾਈਵਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਅਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਸਟੀਫਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਡਰਾਈਵਰ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

"ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ,...


...ਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਲੈ ਸਕਣਗੇ।

ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ  ਬਰਾਬਰ-ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਹੱਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੰਤਿਮ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸ਼ਖਸ ਜਿਊਂਦਾ ਹੋਵੇ।

ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ?

ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਾਫੀ ਕਠੋਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਵੰਡ ਨਾ ਹੋਈ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਖਸ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਣੇ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਿਵੇਂ ਫੈਲੀ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਾ?

ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਲਿਤ ਕਿਉਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉੱਤਰੇ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਦੋਂ ਭਾਜਪਾ-ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਸ਼ਹਿ 'ਤੇ ਕੱਟੜ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਹਮਲੇ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ।

ਜਿਸ 'ਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਲਿਤ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਨਤੋੜ, ਸਾੜ-ਫੂਕ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਉਮਰ ਖਾਲਿਦ ਤੇ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ

ਤਰਸੇਮ ਪੀਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਤਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਹ ਦਲਿਤ ਜਾਗ ਕੇ ਕਿਉਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਰਾਤਾਂ?

ਅਮਰੀਕੀ ਫੰਡ ਬਿਨਾਂ ਕਿੰਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇਗੀ ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ?

ਜਦੋਂ ਉ. ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ

ਕੁਮਾਰੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਇਹੀ ਹਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੜਕ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਨਮੋਸ਼ੀ ਭਰੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਧੁਰਵੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

'200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਰ ਰੜਕ ਰਹੀ ਹੈ'

ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ 200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ  1 ਜਨਵਰੀ 1818 ਨੂੰ ਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਦਲਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਹਾਰ ਦੀ ਚੀਸ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਰੜਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਸਪਾ ਦੇ ਆਗੂ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦਲਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਚੇਤੰਨ ਹੈ। ਬਸਪਾ ਇਸ ਦੀ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਅਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਦਕਾਰਵਾਦ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ,  "ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੈ। ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਤਾਕਤਾਂ ਜਿੰਨਾਂ ਮਰਜ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾ ਲੈਣ।"

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਮੁੰਡੀ ਮੋੜ ਤੇ ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਨੇੜੇ ਵੀ ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਲਾ ਫੂਕਿਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਧਰਨਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੁਤਲੇ ਫੂਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕਠ ਵੱਡੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਦਲਿਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚੰਗਿਆੜੀ ਕੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਧੁਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  2019 ਤੱਕ ਭਾਂਬੜ ਬਣੇਗੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤ

ਸਾਲ 1931 'ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਆਨੰਦ ਭਵਨ 'ਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਨਹਿਰੂ ਆਪਣੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ 'ਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਦੱਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

“ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਨ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ। ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਪਿਸਤੌਲ 'ਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲੀ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਪੱਟ 'ਚ ਆ ਕੇ ਲੱਗੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਦੀ ਗੋਲੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲੱਗੀ । ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਗੋਰੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜ ਕੇ ਮੌਲਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਆੜ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲੇ 'ਚ ਲੁੱਕ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਪਿੱਛੇ ਲੁੱਕ ਗਏ। ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਰੁੱਕ ਗਈ। ਫਿਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੱਟ 'ਚ ਗੋਲੀ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਭੱਜ ਜਾ।"

ਨਾਟ ਬਾਵਰ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੀ ਪਿਸਤੌਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲੈ ਗਏ ਸਨ

ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਸਾਈਕਲ ਖੋਹੀ

ਸੁਖਦੇਵਰਾਜ ਅੱਗੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਿਆ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸਮਰ ਹਾਊਸ ਸੀ। ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਆੜ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮਰ ਹਾਊਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।

ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਵੀ ਗੋਲੀ ਨਾ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਲਫਰੇਡ ਪਾਰਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਈਕਲ ਖੋਹ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਚਾਂਦ ਪ੍ਰੈਸ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਚਾਂਦ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਾਮਰਖ ਸਿੰਘ ਸਹਿਗਲ ਸਾਡੇ ਸਮਰਥਕਾਂ 'ਚੋਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਜਿਸਟਰ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦਸਤਖਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵਾਂ।

ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਸਿਰ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਸੀ

ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਕਿਤਾਬ 'ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ' ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵੈਸ਼ਮਪਾਇਨ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਆਜ਼ਾਦ ਕਾਕੋਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਫਰਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ 5000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਵੀ ਸੀ।”

“ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖਦਸ਼ਾ ਸੀਆਈਡੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾਲਚੰਦ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਟਰੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਡਾਲਚੰਦ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਰਦਲੀ ਸਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਗਏ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ 'ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।”

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਥਾਰਨਹਿੱਲ ਰੋਡ ਕਾਰਨਰ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੱਲ ਜੋ ਫੁੱਟਪਾਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਰਦਲੀ ਸਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾਟ ਬਾਵਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇ 1ਨੰਬਰ ਪਾਰਟ ਰੋਡ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ...


...ਤ 19 ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਹਮਲਾ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ ਗ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਗੱਲਬਾਤ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਕਟ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅੱਠ ਬੰਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਬੰਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਮੈਂ ਵਤਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।"

"ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੋਈ ਨੁਮਾਂਇੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਦੋਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਸੰਸਦ (ਵਸਲੀ ਜਿਰਗਾ) ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਅਫਗਾਨ ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ 250 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ


...ਤ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ  ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਡੇਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਠਿੰਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।

ਡੂੰਘੇਰੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲFACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਜਸਟਿਸ ਅਰੁਣ ਮਿਸ਼ੜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ 17 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਲਾਈਨ ਹੈ। ਜੱਜਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਸਮਤੋਲ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਕੀਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਇਸ ਹੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਚੰਚਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁੱਛ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਲੋਕਤੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?

ਸਾਲ 2012 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ 'ਸਕੈਂਡਲਾਈਜ਼ਿੰਗ ਦਿ ਕੋਰਟ' ਜਾਣੀ 'ਅਦਾਲਤ 'ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਸੁੱਟਣ" ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਣੇ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਸਕੈਂਡਲਾਈਜ਼ਿੰਗ ਦਿ ਕੋਰਟ' ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਉੱਪਰ ਚਿੱਕੜ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਕੇਸ ਚਲਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਦੀ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਪਰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੋਧ ਮੁਤਾਬਤ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਹਮਾਇਤ  ਵਿੱਚ ਚਿੱਠੀ

ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਸਾਬਕਾਂ ਜੱਜਾਂ, ਸਾਬਕਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਕਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ "ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਵਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।"

ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਕਾਰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 131 ਜਣਿਆਂ ਨੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰ ਕੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਜਸਤੀ ਚੇਲਾਮੇਸ਼ਵਰ, ਜਸਟਿਸ ਮਦਨ ਬੀ ਲੋਕਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ (ਰਿਟਾ.) ਏਪੀ ਸ਼ਾਹ, ਪਟਨਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜਸਟਿਸ (ਰਿਟਾ.) ਅੰਜਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਇੰਦਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਚਿੱਠੀ ਉੱਪਰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਅਨਿਲ ਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਸਿੱਕਮ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੋਹਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 15 ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਜੱਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 174 ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਜਨਤਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ।

ਹਮਾਇਤੀ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ?

ਸੈਂਟਰਲ ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਟਿਵ ਟਰਾਈਬਿਨਲ ਦੇ...


...ਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ਲਤ ਸਾਮਾਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਵੀ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਨ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਵਿਨੀਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਉਹ ਮੰਨੀ-ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ।

ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੌਪਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ

ਕਦੇ ਵੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੌਪਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀ-ਵਾਇਰਸ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਮਾਮ ਗੱਲਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲੌਗਸਪੌਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੈਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਚ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤ ਵਿਗੜੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ।

ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ ਹਾਲ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ?

ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਸਕ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਪਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਾਸਕ ਪਾਏ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕੋਵਿਡ ਸਬੰਧੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਹਿੱਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਅੰਜਨਾ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕਰੀ ਪਹਿਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਅੰਜਨਾ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਛਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਹ ਟੈਸਟ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

''ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।"

"ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਨਾ ਹੋਣ।"

ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਅਲ-ਬੇਰੂਨੀ ਦਾ ਕਾਲ ਵੀ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨੀ ਦਾ ਕਾਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਕਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਜਾਣੂ ਹਾਂ। ਗਜ਼ਨੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਲੱਲਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ 'ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਹੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਾ ਹਰਸ਼ਦੇਵ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅਸਰ

ਉਤਪਾਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਰਸ਼ਦੇਵ ਜਾਂ ਹਰਸ਼ ਨੇ 1089 ਤੋਂ 1111 (ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 1038-1089) ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਦੇਵਤਪਟਨ ਨਾਇਕ' ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਰਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਤੁਰੁਸ਼ਕ (ਤੁਰਕ) ਦੇ ਫੌਜੀ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।

'ਰਾਜਤਰੰਗਿਨੀ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਕਲਹਣ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਕਲਹਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚੰਪਕ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਹਨ ਨੇ ਹਰਸ਼ ਨੂੰ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ 'ਤੁਰੁਸ਼ਕ' ਯਾਨੀ 'ਤੁਰਕ' ਦਾ ਨਿੰਦਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

1277 ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਮਾਰਕੋ ਪੋਲੋ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵਸੇ ਦਰਾਦ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕ - ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਬੌਧ

ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਮੋੜ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਮਿਲਿਆ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁਸਲਿਮ ਹੁਕਮਰਾਨ ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ 'ਚ ਇੱਕ ਤਿੱਬਤੀ ਬੌਧ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ।

1318 ਤੋਂ 1338 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੌਰ 'ਚ ਜੰਗ, ਸਾਜਿਸ਼ਾਂ, ਬਗਾਵਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਯਾਨਿ ਕਿ 1301 ਤੋਂ 1320 ਤੱਕ ਰਾਜਾ ਸਹਿਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜਨਤਾ ਸੂਫ਼ੀ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਚ ਆ ਕੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਵੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਬਾਮਜ਼ਈ ਸਮੇਤ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਹਿਮ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਂਅ...


...ਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਆਜ਼ਾਦ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਦਲਿਤ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਕੋਈ ਚੁੱਪ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਮਾਇਆਵਤੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਰਹੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 10 ਦਿਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। "

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 13 ਸਾਲਾ ਦਲਿਤ ਕੁੜੀ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਪੁੜ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਖਾਂ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਪੁਲਿਸ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਐਕਟਿਵ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭਰੋਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।

 ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਸ਼ਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ। ਪਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੱਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।''

ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੰਦ ਲੋਹਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ,''ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 2-4 ਦਰਖ਼ਤ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋ ਚਾਰ ਜਿੰਨਾ ਚੱਲੇਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਮਝੌਤੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ ਪਰ ਓਲੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਾਰਟੀ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਪ੍ਰੋ-ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਨਾਕੇਬੰਦੀ' ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਆਮ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਂਟੀ-ਇੰਡੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।''

ਚੀਨ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੁਬਰਾਜ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

 ਸਾਲ 1996 ਦੇ ਮਹਾਕਾਲੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਪੰਚੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 6400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਜਿਸਦੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਪਰ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੰਮ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਊਂਡ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੋਇਆ।

ਦਰਅਸਲ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੱਦ ਵਿਚਾਲੇ ਲਟਕੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।

 ਮਹਾਂਕਾਲੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੰਦ ਲੋਹਨੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ,''ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਹਾਂਕਾਲੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ? ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਮਧੇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸਟਲ ਹਾਈਵੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਪੋਤੇ-ਦੋਹਤਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਵਾਅਦੇ

 ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮਡ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਅਕੈਡਮੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇਰੀ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮਡ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਤੋਂ ਢਾਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੀਨ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ''ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।''

 ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਓ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸਾਸਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਗੀਆਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵਾਅਦੇ ਬਹੁਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਪੀਡ ਬਹੁਤ ਸੁਸਤ ਰਹੀ।

 ਸੂਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਓਲੀ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਟਕੀ ਹੋਈ ਯਾਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੇਣ।

 ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਲਟਕੇ ਵਾਅਦਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਮਨਜੀਵ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਕਹਿੰਦੇ...


...ਤਰ ਦੋਵੇਂ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ?

ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੰਦਿਰ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਸਤੂਕਾਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਸੋਮਪੁਰਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਤਾਂ ਕੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਵੀ ਓਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੋਵੇਗਾ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਖ਼ਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕਦੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਬ ਹੈ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਖ਼ਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਛਾਪ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀਅਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਮਿਸਾਲ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਸਕੋ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।”

“ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਸਕੋ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ ਇਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਹੈ”

“ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ-ਪੜਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।”

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੂਰੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਭੇਜਣਗੇ।

ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਵਾਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।”

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਰ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਏਵਰਿਲ ਨੇ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਾਹੇ ਹੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛਾ ਛੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।

ਤਾਂਘ ਤੇ ਅਸਲੀਅਤ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਸੈਨਿਕ ਦਾ ਹੋਣਾ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸੈਨਿਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਠੰਡੇ ਤਾਪਮਾਨ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 'ਆਇਰਨ ਮੈਨ' ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਰਸਾਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਨੈਤਿਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'

ਜੈਨੇਟਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਹੇ ਜਿਆਨਕੁਈ ਨੇ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਭਰੂਣ ਦਾ ਡੀਐੱਨਏ ਸੋਧ ਕੇ ਜੌੜੀਆਂ ਭੈਣਾ ਨੂੰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਲਾਗ਼ ਤੋਂ ਬਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਨ ਸੋਧਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ।

ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਜਿਹੇ ਭਰੂਣ 'ਤੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਇਸ ਲੇਖ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਗਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹੇ ਜਿਆਨਕੁਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬਾਇਓਏਥਿਕਸ (ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨੈਤਿਕਤਾ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਐੱਚਆਈਵੀ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਬਲਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਹੇ ਜਿਆਨਕੁਈ ਨੇ ਜੌੜੇ ਭਰੂਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸਪਰ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜੀਵਤ ਨਸਾਂ ਦਾ ਡੀਐੱਨਏ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਾਂ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਫੌਜ ਲਈ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ੋ ਗੋਲੀਸ਼ੋ ਕ੍ਰਿਸਪਰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਟੇਕਸਟ ਵਿੱਚ 'ਫ਼ਾਈਂਡ ਐਂਡ ਰੀਪਲੇਸ' ਟੂਲ ਨਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ''ਤੁਸੀਂ ਸਟੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਉੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਾ ਨਿਕਲੇ।'

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ''ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਜੀਨ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਜੀਨ ਕੱਢ ਲੈਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਲਵੋ ਜਿਸਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜੋ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਵੀ ਸੌਖਿਆਂ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕੇ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।''

'ਅਤੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਕਈ ਜੀਨ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗ਼ਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ...


...ਤਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੁਭਾਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਨ ਸਟਾਇਲ ਦਾ ਅਸਰ

ਅੱਲੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਤਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਫ਼ੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 7 ਲੱਖ ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਊਜ਼ਫੀਡ ਤੋਂ ਹਾਂਮੁਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰਕਲ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਣਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਕਬੂਲਦੇ ਹਨ।

ਹਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਤਿਤਲੀਆਂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਔਜਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੂੰ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੇਜੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵੈਂਗ ਯੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵੈਂਗ ਯੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੌਲਾਨਾ ਮਸੂਦ ਅਜ਼ਹਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਦੋ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਰਮੂਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਟਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਾਂ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਦਿ ਲੈਂਸੇਟ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਪੂਤਨਿਕ ਵੀ 92% ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਹ 'ਚ ਅਕੜਨ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਬੁਖਾਰ ਆਦਿ ਹੁੰਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਸਥਾਪਤ ਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਚ 70 ਕਰੋੜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵਿਵਾਦ

ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਇਸ ਟੀਕੇ ਨੂੰ 'ਜਨਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ 'ਚ ਸੀਮਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਮਾਹਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਟਰਾਇਲ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਕਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆਂ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ 'ਚ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡਰੱਗ ਐਕਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਇੱਕ ਅਧੂਰੇ ਅਧਿਐਨ ਵਾਲੇ ਟੀਕੇ" ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਪਿੱਛੇ 'ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣ' ਲਈ ਉਹ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।"

ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਟੀਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਬਾਇਓਟੈਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ 'ਦੇਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਮਾਰੂ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।

ਇਸ ਨੇ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅੰਕੜੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ

ਭਾਰਤ 'ਚ ਓਕਸਫੋਰਡ-ਐਸਟਰਾਜ਼ੇਨੇਕਾ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵੈਕਸੀਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੀਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ 6 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਟੀਕਾ ਚਿੰਪਾਂਜ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੇ ਵਾਇਰਸ (ਐਡੀਨੋਵਾਇਰਸ) ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਂਲਾਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੀਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਟੀਕਾ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਚਿਪਾਂਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਕਾਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਸ (ਐਡੀਨੋਵਾਇਰਸ) ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ 'ਚ ਚਾਰ...


...ਤਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ।

25ਵੀਂ ਸੋਧ ਦਾ ਸੈਕਸ਼ਨ-4 ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮਕਾਜ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ।

ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ-4 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਅਪਾਹਜਤਾ (ਅਸਮਰੱਥਾ) ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨ-4 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਈ ਤਾਂ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 25ਵੀਂ ਸੋਧ ਤਹਿਤ ਆਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਐਫਸੀਆਈ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮੁਲਕ ਦੀ 67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਸਤੇ ਰਾਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵ 30 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਰਾਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾਂ  ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਉੱਥੇ ਸਸਤਾ ਰਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਪੈਸੇ ਪਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਫਸੀਆਈ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਹੋਣ।

ਸਵਾਲ - ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਤੁਸੀਂ?

ਜਵਾਬ - ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਵਾ ਲਓ ਪਰ ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਹੋਣ।

ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਜਾਂ ਸਸਪੈਂਡ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਲਵੇ।

ਸਵਾਲ - ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲੇਗਾ?

ਜਵਾਬ - ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋਗੇ। ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।

ਸਵਾਲ - ਕੀ 100 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ?

ਜਵਾਬ - ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨ ਇੱਕ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਏ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਹ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਸਵਾਲ - ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?

ਜਵਾਬ - ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸਗੋਂ ਹਰਿਆਣਾ, ਯੂਪੀ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼  ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਸਵਾਲ - 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੀ ਸਬਕ ਲਿਆ?

ਜਵਾਬ - ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਜੇਪੀ ਇਸ ਤੋਂ ਹਤਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 26 ਜਨਵਰੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ...


...ਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨੇਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦੀ ਲੇਬਰ ਇਕਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਲਾਂਚ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਯੁਵਾ ਇਕਾਈ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਯੋਗੀ ਇਕਾਈ ਬਣ ਗਈ।

ਯੁਵਾ ਇਕਾਈ ਨੇ ਪੂਰੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਉਪ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਏ। ਯੁਵਾ ਇਕਾਈ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲਾ ਲਏ।

ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਗ ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਓਰੇ ਰਾਥਮ' ਅਤੇ 'ਮੱਕਲ ਅਯਨਾਯਿਤਲ' ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਨਾਲ ਹੀ 'ਕੁਰਿੰਜੀ ਮਲਾਰ' ਅਤੇ 'ਸੂਰਿਆ' ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਡੀਐੱਮਕੇ ਜਦੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਰਧਨ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਡੀ. ਉਦੇਚੰਦਰਨ ਵਰਗੇ ਕਾਬਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਹੋਗੇਨੱਕਲ ਪੇਅਜਲ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਅੰਨਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਵਕਤ ਪਾਰਟੀ ਬਹੁਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਆਲੋਚਨਾ ਝੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਡੀਐੱਮਕੇ ਲਈ ਰਿਆਇਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।

ਐੱਮਕੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਐੱਮ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਆਪਣੀ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਐੱਮਕੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨੇਤਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਫਿਰ ਮਿਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਰ

2011 ਵਿੱਚ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2014 ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ 2016 ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਐੱਮ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਆਪਣੀ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਐੱਮਕੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਡੀਐੱਮਕੇ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨੇਤਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਐੱਮ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸਟਾਲਿਨ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇਕਰ ਸਟਾਲਿਨ ਮੇਰੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2016 ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ।

2018 ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ। 2019 ਦੀ ਆਮ ਚੋਣ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਅਤੇ 39 ਚੋਣ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 37 ਜਿੱਤ ਲਏ।

ਥਾਊਜ਼ੈਂਡ ਲਾਈਟਸ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਤੋਂ...


...ਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਹੈ।

ਲੰਡਨ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੈਰਨ ਸਿਮੌਂਡਜ਼ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਇਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਨਅਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਤਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜੁੱਲਕੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੁਤਵ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ, ਮੋਦੀ, ਫੌਜ, ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ, ਪਾਕਿਤਾਨ ਵਿਰੋਧੀ, ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਕਾਊਂਟ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਮਾਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਗਠਨ ਵੀ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਆਸੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੁਤਵ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ।

ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਊਂਟ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ

ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ @narendramodi ਜਿੰਨੇ ਅਕਾਊਂਟ ਤੋਂ ਫਾਲੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 56.2%  ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਨੇ ਨੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਹਰ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ, ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਕਾਊਂਟਸ ਵਿੱਚੋਂ 61% ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਾਊਂਟ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਕਾਊਂਟ ਮਾਮੁਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੇ ਔਸਤ ਫਾਲੋਅਰ 25,370 ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 48,388 ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ 11% ਬਿਨਾਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਫਾਲੋ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 37.7%  ਹੈ।

ਬਿਓਂਡ ਫ਼ੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ, ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਆਡੀਅੰਸ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਹੈੱਡ ਡਾ. ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਚਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸਰਚ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਆਮ ਆਦਮੀ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। "

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੇਮੀ ਐਂਗਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪੱਛਮ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਉਭਰ ਰਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। 'ਬੀਬੀਸੀ ਬਿਓਂਡ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼' ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਾਡੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।"

ਫੇਸਬੁੱਕ, ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅੱਜ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਬਾਰੇ...


...ਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2018 'ਚ ਰੂਸ 'ਚ ਅਜਿਹੇ 33 ਮਾਮਲੇ ਵੇਖੇ ਗਏ।

ਕੁਝ ਅਪਰਾਧਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਮਾਮਲੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।

ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਮਨੋਰੋਗ ਸਰਬਸਕਾਈ ਸੰਸਥਾ 'ਚ ਮੋਹਰੀ ਖੋਜਕਾਰ ਮਰਗਰੀਟਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਡ 'ਚ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਔਰਤ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਸਲਾਹਕਾਰ , ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਰੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।"

ਫੌਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਹਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪਾਈ ਗਈ।

ਡਾ. ਕਾਛੇਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, " ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।"

"ਹਾਏ ਮੇਰਿਆ ਰੱਬਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਡਾਕਟਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਅ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

21 ਸਾਲਾ ਅਰੀਨਾ ਨੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਲ 9ਵੀਂ ਮੰਜਿਲ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਅਰੀਨਾ ਦੇ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰੀਨਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਰੀਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਅਰੀਨਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਚ ਗਏ। ਅਰੀਨਾ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਮਨੋਵਿਗਿਅਨਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਅਰੀਨਾ ਨੂੰ  ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੱਸਿਆ।

ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਝੱਲ ਰਹੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

" ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰੀ ਮਾਂ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਡਾ. ਕਾਛੇਵਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਸਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਲਈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰਜ 'ਤੇ ਹੀ ਰੂਸ 'ਚ ਵੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰਣਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਜੇਕਰ ਜਾਂਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਝਿੜਕਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੂਸ ਦੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਖੋਜ 'ਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ 'ਚੋਂ 80 ਫ਼ੀਸਦ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 85% ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ...


...ਤਾ ਦਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮਨੋਜ ਝਾਅ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰਸਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਰਥ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਦੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਝਾਅ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਮਹਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ''ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਚਕਾਰ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭੈਅ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਾਭ ਜ਼ਰੂਰ ਲਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਕਦਮ ਜਾਂ ਬਿਆਨ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸੇਤੂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਨੇ ਕੀਤਾ।

ਭੱਟ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵੰਡ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵੰਡ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਜ਼' ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੰਗਭੇਦ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ 'ਰੇਕੰਸਿਲਿਯੇਸ਼ਨ' ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਮਨ ਮੁਟਾਅ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਖਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।

ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਇਕ ਸਾਜਸ਼ ਤਹਿਤ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਨਾਂ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਕੀਕਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।”

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਵੀ ਡੇਰੇ ਜਾ ਕੇ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡੇਰੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਦਮਖਮ ਵਾਕਈ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ?

ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਹਰਜੇਸ਼ਵਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਸੂਖ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਭਾਵੇਂ ਯੂਨੀਅਨ ਹੋਣ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਡੇਰੇ।

ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੇਗੀ, "ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ।"

"ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੁਪਚਾਪ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਣਗੀਆਂ।"

ਉਹ ਅਕਾਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਤਬਕੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸਹਿਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਵੋਟ ਬਿਕਲੂਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀ। ਫਿਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਲੀਡਰ ਡੇਰੇ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਛੱਡਣਗੇ?"

ਹਰਜੇਸ਼ਵਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਉਂਝ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, "ਸਮਰਥਨ ਸਿਰਫ ਸਟੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹੁੰਦਾ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਡੇਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੁਖੀ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕਦਮ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

‘ਗੰਧਲੀ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ’

ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੁਮੇਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗੰਧਲੇਪਣ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਇਸ ਨਾ-ਬਰਾਬਰੀ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਸੀ ਦਲਾਂ ਦੀ ਗੰਧਲੀ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਡੇਰਾਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।”

“ਇਸ ਦਾ ਦੇਰ-ਸਵੇਰ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਸੁਨਾਰੀਆ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਮੁਖੀ

ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2017 'ਚ ਪੰਚਕੂਲਾ ਦੀ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਾਧਵੀਆਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸੁਨਾਰੀਆ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਪੰਚਕੂਲਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਮਚੰਦਰ ਛਤਰਪਤੀ ਨੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ...


...ਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਖੇਡ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀ ਸੀ

ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਿਨੀਤਾ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ।

''ਸਾਲ 2003 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇ। ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦਾ ਖੌਫ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸੇ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਪਏਗਾ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਸਦੀ ਹੈ, "ਪਤੀ ਦੇ ਅਗਵਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੇਰਾ ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਸਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਰੱਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਦ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਤੋਂ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਿਨੀਤਾ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਬਿਨੀਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੇ ਵੀ ਸਿਤਾਰੇ ਪਲਟ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਘਰ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੇਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਕੁਝ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰੁਖ ਤਾਂ ਬਿਨੀਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾ।

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਟੀ ਜੇਜੇਪੀ ਬਣਾ ਲਈ।

ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਜਜਪਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਘੱਟ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ

ਪਰ ਸਿਆਸਤਾਨਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,'' ਅਸਲ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਖਿਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਪਾਲ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਵਪਾਲ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਭਟਨਾਗਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਦਾ ਕਦ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਈ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

30 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਨਤਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਲਈ ਕੱਢਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ।

2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਪਾਲ ਯਾਦਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਲਈ। ਚਾਚਾ ਭਤੀਜੇ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਾਰ ਹੈ ਪਰ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਓਵੇਂ ਹੀ ਹਨ।

ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਚਾਚਾ-ਭਤੀਜੇ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਐਚਆਈਵੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਐਚਆਈਵੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਵੇਗੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਨਵਰੀ 2007 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਏਡਜ਼ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਐਨਾ ਮਹਿੰਗਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਵਾਂਗੀ।

ਮੈਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਐਚਆਈਵੀ ਹੋ ਗਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫਿਲਿਪ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਐਚਆਈਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕੀਤਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 13 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਐਚਆਈਵੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ

ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਫਿਲਿਪ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਖ਼ਸ ਇਲਾਜ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਫਿਲੀਪ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ HIV ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ

ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਫਿਲਿਪ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਫਿਲ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵੀ ਸੀ। ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾਮ ਯਾਦ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ 2005 ਵਿੱਚ ਫਿਲਿਪ ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਕੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਐਚਆਈਵੀ ਦੇ ਟੈਸਟ ਲਈ ਇਸ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਆਇਆ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਟੈਸਟ ਦਾ ਬਿੱਲ ਮੈਂ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲ ਗਈ। ਬਿੱਲ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਨਾ ਦਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਆ ਜਾਂਦਾ।

ਐਚਆਈਵੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ 13 ਵਿੱਚੋਂ 5 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹਾਮੀ ਭਰੀ। ਉਹ ਐਚਆਈਵੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਨਕਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਪੋਰਟ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੇਸ ਲੜਿਆ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁਰਮ ਜੁੜਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ।

ਫਿਲਿਪ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਚਆਈਵੀ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ

ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਏਡਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਲਿਪ ਨੂੰ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਈ ਸਜ਼ਾ

2009 ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਅਟੌਰਨੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਿੱਤਰ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਪਰ ਮੈਂ ਘਬਰਾਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਵਕੀਲ ਦੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ। 6 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪਲ ਸੀ।

 ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਐਚਆਈਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਚਆਈਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੋਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀ ਫਿਲਿਪ।

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਿਪ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਐਚਆਈਵੀ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 2005 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ।...


...ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭੁੱਖੇ ਢਿੱਡ ਵੀ ਕੱਟ ਲਵਾਂਗੇ।"

ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਾਣੀ

ਇਹ ਦਰਦ ਭਰੇ ਅਲਫਾਜ਼ ਇਕੱਲੀ ਸੁਖਪਾਲ ਕੌਰ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਨਾਹ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਟ-ਮਾਰ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਨਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ।

ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀਹੀ 'ਚ ਕੌਣ ਕਸੂਰਵਾਰ ਸੀ।

ਪਿੰਡ ਠੂਠਿਆਂਵਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਲਵੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਤੜਕਸਾਰ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਹ ਦਲਿਤ ਵਿਹੜੇ 'ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਗਿਣਿਆਂ-ਮਿਥਿਆ ਹਮਲਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 50 ਜਣਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪਰਚਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹਨਾਂ 'ਚੋਂ 24 ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

"ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕੁੱਟ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਖ਼ੈਰ, ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਮਾਰ ਕਾਰਨ ਨਿਆਂ ਮੰਗਣ ਲਈ ਧਰਨਾ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਮੁਨਾਸਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਭਵਨ ਮਾਨਸਾ ਵਿਖੇ ਹਮ-ਖ਼ਿਆਲ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਹਾਲ, ਅਸੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

'ਪੁਲਿਸ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਮਲਾ'

ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਮਾਨਸਾ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਨਰਿੰਦਰ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਧੀਕੀ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਾਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਬਿਉਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦਿਨੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਫ਼ਿਊ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

"ਪੁਲਿਸ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਵੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

"ਇੱਕ ਏਐਸਆਈ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਫੌਹੜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫੌਹੜੇ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਬਰ ਵਗ਼ੈਰਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਟਾਂਕੇ ਲੱਗੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਈ ਫਾਇਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਰਾਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਰਪੰਚ ਵਗ਼ੈਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਚਾਨਣ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਰਚ ਕੀਤੀ।

ਕਰੀਬ 50 ਬੰਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 24 ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਐਸਐਸਪੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵੀਡੀਉ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਚੌਂਕੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਵਾਂਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਐਸਐਸਪੀ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਕਰੇਗੀ ਹੀ ਤਾਂ ਵੀ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕੀਤਾ...


...ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।"

"ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ ਵੀ ਅਸਮੰਜਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਹੀਲਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਏ ਭਾਵੇਂ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ।"

ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਮੁਤਾਬਕ ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖਾਲਿਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੰਦੋਲਨ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਕਰ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਿਟ ਫੋਰਸਜ਼ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਚਲਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਰਕਿਟ ਫੋਰਸਜ਼ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਹੋਏਗਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਮੁੜਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੋਏਗਾ।

''ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਪੈਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਉਸ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਏਗਾ, ਕਾਮਯਾਬ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿੰਨਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।

'ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਸੰਭਲੇ'

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਰਾਜੇਵਾਲ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੰਦਭਾਗੀ ਘਟਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਾਪਰੀ, ਇਸ ਦਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸੰਭਲੇ।"

"ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅੰਦੋਲਨ ਮੁੜ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।"

ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਦੱਸਿਆ

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਲੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਦੀ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਤੋਂ-ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਸਾਨ ਧਰਨਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਨੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਪ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਧਰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। "

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਈ ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਵਕਤ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਾਏ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਖੋਖਲੇ ਲੱਗੇ।''

ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ

ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਧਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਯੂਰਪ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਨਕਾਰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਰਾਜ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਰਾਜ ਬਲਦੇਵ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਾ ਸਿਮਰਨ ਜਾ, ਜੀ ਲੈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਂ ਉਹ ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ 'ਬਿਹਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ' ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਪਾਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ 'ਮਾਈਂਡੋ' (ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ) ਅਲੱਗ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

'ਮਾਈਂਡੋ' ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ 'ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ' ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਨੇ ਇਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਪੱਧਰ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ…...ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਜੀਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਜਲਦੀ ਆਈ ਅਤੇ ਆਈਜੀਐੱਮ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।''

ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਰਸ-ਵਰਗਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾ ਸਿਰਫ ਜਪਾਨ ਬਲਿਕ ਚੀਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਤਾਇਵਾਨ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

'ਐਕਸ ਫੈਕਟਰ' ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ

ਕਿੰਗਜ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੇਂਜੀ ਸ਼ਿਬੂਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਿਬੂਆ ਕੋਵਿਡ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਅੰਤਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਨਕਾਰਦੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਐਕਸ ਫੈਕਟਰ' ਦੇ ਵਿਚਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ 1919 ਫਲੂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।

ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਖਾਂਸੀ ਜਾਂ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋਗੇ।

ਇੱਕ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਸਕੂਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੇਜੀ ਫੁਕੂਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਇੱਕ ਸਰੀਰਿਕ ਰੁਕਾਵਟ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਜਪਾਨ 'ਚ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ

ਜਪਾਨ ਦਾ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਟਰੇਸ ਸਿਸਟਮ ਵੀ 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ  ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਪੇਦਿਕ (Tuberculosis) ਦੇ ਕਹਿਰ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਆਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਾਗ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਪਰਕ ਟਰੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਆਇਸੋਲੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਪਾਨ ਨੇ ਜਲਦੀ Three Cs ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ

ਜਪਾਨ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਿਓਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ-ਸਪਰੈਸ਼ਨ ਟਾਸਕਫੋਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਕਾਜ਼ੂਕੀ ਜਿੰਦਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ...


...ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਗਾ?

ਉਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਜਾਂ ਟਿਜੁਆਣਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਛੇਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਟੂਰਿਸਟ ਵੀਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੈਲਾਨੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣਾ।

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੈਕਸੀਕੋ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਬਾਰਡਰ ਹੈ- ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵੱਡਾ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ- ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਐ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ।

ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਗਈ ਪਰ ਹੁਣ ਜਿਹੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉਸ ਨਾਲ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਕਮੀ ਆਏਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਵੀ ਰੂਸ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰੇਗਾ।

ਯੂਕਰੇਨ

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁਤਿਨ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਮੀਆ 'ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆ

ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਕ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਸੀਰੀਆ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਟਰੰਪ-ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਵੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਕਾ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਆਗੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ

ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ, ਹੱਜ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਹਲਾਲਾ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਗੇ ਇਸਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਿੰਦੂ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੀ  ਵਿਤਕਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਦੁਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪ੍ਰੇਮ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।"

ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤਸਵੀਰ

ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਸੰਕਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਾਂਗੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਤੰਗਦਿਲੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਸਹੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਦੇਸ ਭਗਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਕਿੰਨੇ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ-ਸਾਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਟੀਕਾ-ਟਿੱਪਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁਣਗੇ?

ਗਾਂਧੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਦਮ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਦੇਸ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬਰਤਾਨੀਆ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵਿਵਾਦ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ (ਜੋ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ) ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਂਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ।

ਹੋਰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮੁੱਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਹਨ?

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ 31 ਦਸੰਬਰ 2020 ਦੀ ਤਾਰੀਕ ਮਿੱਥੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ।

ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਬਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਰੀਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।

5. ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ

ਜੇ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਮਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੈਂਠ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਮਤ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇਗੀ ਪਰ ਜੇ ਹਾਰੀ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਬਹੁਮਤ ਨਾ ਦਿਖਾ ਸਕੀ ਤਾਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਹ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ:

ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਈ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿ ਸਕੇਗੀ।

ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਲਪਮਤ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

6. ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੈਫਰੈਂਡਮ

ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੜ ਤੋਂ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਲਗੇਗਾ।

ਇਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣੇਗਾ ਤੇ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਬਾਕੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਆਰਟੀਕਲ 50 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਾਈਕਲ ਬਰਨਿਅਰ (ਖੱਬੇ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਯੂਰਪੀ ਕਾਊਂਸਿਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡੌਨਲਡ ਟਸਕ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦੇ ਹੋਏ

7. ਫੁਟਕਲ ਸੰਭਾਵੀ ਨਤੀਜੇ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੋਣ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਦਲਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਕਤ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ।

ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਤੇ ਅਡਾਨੀ ਵਰਗੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਹੋ। ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਿੰਨ ਕਾਲੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਧੋਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਮ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਹਨ।

ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਤੰਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਅਤੇ ਨਾਗੌਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸਾਂਸਦ ਹਨੂਮਾਨ ਬੇਨੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਏ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇਵੀਨਾ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,"ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਖੇਤੀ ਬਿਲ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਏ ਨੂੰ 25 ਸੀਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਮਿਲੀਆਂ। ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਮੰਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਐੱਨਡੀਏ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ 370 ਹਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਿਲ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

‘ਬੱਚੇ ਪੁੱਛਦੇ ਦਾਦੀ ਪਾਪਾ ਮੁੜੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਥੋਂ ਬੱਸ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ’

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਕਤਵਾਰ ਆਗੂ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਯੋਧਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹਿੰਦੂ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਏਜੰਡਾ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਰਕਾਰ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਇੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ 'ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ'।

ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮੋਦੀ ਕਦੇ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਨਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੋ ਪਾਏਗੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਏਗੀ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣਿਆਂ ਕੋਲ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇਗੀ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗੌਰਵ ਵੱਲਭ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਘੇਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੰਗ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੱਕ ਤਾਂ ਦਿਖਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਯੋਗਿੰਦਰ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,“ਬਹੁਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਐੱਨਆਰਸੀ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨੀਰਜਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਦਿਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਉਸੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁੱਖ਼ ਨਰਮ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।'

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦਾ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਸੀਨੇਟਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੁਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਲਖ਼ੀ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਕੀ ਹਨ? ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?

ਕੀ 'ਮਜਬੂਰੀ ਦੀ ਇਹ ਦੋਸਤੀ' ਹੁਣ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਵਾਕਈ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੇਖੋ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੁਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਸਿਤਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਬਹਾਨੇ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ।"

"ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਦਦ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੀਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਕੀ ਮੋਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ?

ਖਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਤਾ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

''ਜਦੋਂ ਦੋ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ। ਓਬਾਮਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਅਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।''

''ਫਿਲਹਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੋਟ ਦੇਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਖਫ਼ਾ ਹੋਣਗੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਦਮ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਤਾਲੀਬਾਨ ਦੇ ਲੈਂਸ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਫ਼ਗਾਨੀਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਜੰਗ ਦੇ ਲੈਂਸ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਲੈਂਸ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੋਗਨਿਜ਼ੇਬਲ ਔਫੈਂਸ ਜਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜੁਰਮ ਦੀ ਸਨਾਖ਼ਤ ਹੋਣ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰੰਟ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਜੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੁਣੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਰਚ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣੇ ਕਿਉਂ, ਇਹ ਹੀ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਸਭ ਨਾਲ ਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ

ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਸਨਾਤਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਅਤ ਕੀਤੀ।

ਇੱਕ ਐਫਆਈਆਰ 'ਚ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਨੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਆਦੀਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਵਣਵਾਸੀ ਕਲਿਆਣ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੀਵਾਸੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।

ਤੀਜਾ ਕਾਰਨ

ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਸੁਭਾਵਿਕ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਨ੍ਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਜੇਪੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ, ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਗੈਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲੀ (ਅਰਬਨ ਨਕਸਲੀ) ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ

ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਨ੍ਹਈਆ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਯਾਤਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਰਥਕ ਸੀ।

10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗੁਮਰਾਹਕੁਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪੇਗੈਂਡਾ ਅਜਿਹਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਛੂਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇੰਜ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦਾ ਦੌਰ ਨਕਸਲਵਾਦ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ 15 ਆਦੀਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਖਣਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਚੌਥਾ ਕਾਰਨ

ਪੰਜਵਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਫ਼ਾਕ ਹੈ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਇਹ ਕਥਿਤ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਅੱਧੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ...


...ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ।

ਮੋਹੰਮਦ ਇਨਾਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੋਹੰਮਦ ਹਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਟੀਵੀ ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਂ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਹੈ।

ਹਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਅਗਰਵਾਲ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪੜ੍ਹਨ ਆਏ ਹਨ

ਸ਼ਿਸ਼ਰ ਵੀ ਅਸਦ ਉਦ ਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹਿਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਲਾਹਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਓਵੈਸੀ

ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਕੁੰਦ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਓਵੈਸੀ ਸਿਆਸੀ ਲਾਹੇ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਪਾਰਟੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਗੰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਸਦ ਉਦ ਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ, ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਸਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਫੇਰ ਵੀ ਮੁਕੁੰਦ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਖਿਲਾਫ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਤਯਵੀਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨਫਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਸਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।

ਸਤਿਯਵੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸਤਯਵੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੇ ਮੁੱਦੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।

ਸਤਯਵੀਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਓਵੈਸੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਆਗੂ ਘੜੀ ਦੇਖ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ ਦੇਸ ਦੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਵਰਗੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤਿਹਾਸ ਹੈ।”

“ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਮਾਇਆਵਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ। ਮਿਸ਼ਰਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਗੁੱਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਰੀਬੀ ਰਹੇ ਹਨ।”

“ਇਸ ਲਈ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਾਹੂਬਲੀ ਅਕਸ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇ ਵਿਜੇ ਦਾ ਟਿਕਟ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਭਦੋਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ

ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਰਸੂਖ਼ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸਪੀ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੜ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫੜ ਕੇ ਦਿਖਾਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਕਦਮੇ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ।"

ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,"ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹੂਬਲੀ ਨਹੀਂ ਜਨਬਲੀ ਕਹੋ, ਜਨਬਲੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਦਾ ਬਲ ਹੋਵੇ।"

ਮੁਲਾਇਮ ਯਾਦਵ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਕੁੜੱਤਣ ਉਹ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਨੇਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਬਾਹੂਬਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਬਾਹੂਬਲੀ ਹੋ ਗਿਆ।”

“ਜੇ ਮੈਂ ਬਾਹੂਬਲੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਟਿਕਟ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ? 2014 ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ? 2016 ਤੱਕ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਐੱਮਐੱਲਸੀ ਦਾ ਟਿਕਟ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜਿਸ ਨਿਸ਼ਾਦ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਵਧਦੇ ਝੁਕਾਅ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ (ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ) ਕੰਮ ਤਾਂ ਠੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਭਦੋਹੀ ਦੀ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਜਿਤਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਦੋਹੀ ਦੀ ਜਨਤਾ ਲੜੇਗੀ।"

ਪਤਨੀ ਰਾਮਲਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਤਪਲ ਪਾਠਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਦੋਹੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਲੀਨ (ਕਾਰਪਿਟ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਨਾਰਸ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਅਤੇ ਜੌਨਪੁਰ ਵਰਗੇ ਪੂਰਵਆਂਚਲ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਭਦੋਹੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੋ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕਸਬਾ ਹੈ।”

“ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿਵਾਉਣੀ ਅਤੇ ਦੇਣੀ ਸੌਖੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕੋਣਾ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਭਦੋਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

'ਬ੍ਰਹਾਮਣਵਾਦੀ ਆਗੂ' ਤੇ 'ਦੇਵੀਪੂਜਕ' ਦਾ ਅਕਸ

ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਾਰੇ ਉਤਪਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਭਦੋਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਗੋਰਖਪੁਰ ਤੱਕ ਸਿਮਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਭਰਿਆ।”

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਵਆਂਚਲ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਫੀਆ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤੱਕ, ਜੱਜ ਤੋਂ ਵਕੀਲ ਤੱਕ, ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੱਕ— ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਲੱਭ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ ਹੈ।"

ਜੁਰਮ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤ ਤੱਕ

“ਇਸੇ...


...ਤਿੰਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੀਡੀਐਸ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਗਰ ਨਤੀਜਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਜਟ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਘੱਟ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜਨਰਲ ਚੈਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੀਡੀਐਸ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਆਧੁਨੀਕੀਕਰਨ ਤੇ ਬਚਤ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾਉਣਗੇ।

ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸੀਡੀਐਸ ਮੌਜੂਦਾ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਜ ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣਗੇ?

ਹਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਥਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ਗਲੇਨੀਗਲ ਹੋਟਲ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਲ 1924 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇਹ ਹੋਟਲ ਗੌਲਫ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਪਤਨੀ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਹੋਟਲ ਵਿਕਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ।

ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਟਲ ਦਾ ਇੱਕ ਬਰਾਂਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਨ ਨੇ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਖ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।

ਐਨਿਸਮੋਰ ਨੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੁਤ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਮੈਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੰਟਰੋਲ ਛੱਡਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘਾਤਕ ਲਹਿਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਝਿੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ'

ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ...

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਲਾਗ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਣ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਬਦੁੱਲ ਸੱਤਾਰ ਐਧੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਫੈਸਲ ਐਧੀ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਅਲੀ ਜ਼ਫ਼ਰ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗਾਇਕ ਅਸੀਮ ਅਜ਼ਹਰ ਨੇ ਵੀ ਟ੍ਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਂਟੋਨੀ ਬਲਿੰਕਨ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਂਟੋਨੀ ਬਲਿੰਕਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਬਲਿੰਕਨ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ'ਤੇ ਅਸੀਂ ਭਾਈਵਾਲ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਂਗੇ। ''

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਲਈ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ।

ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਯੂਐਸ ਨੇ ਬਰਾਮਦ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਈਡਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇਡ ਪ੍ਰਾਈਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

"ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪੰਜ ਲੱਖ, 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕ ਹਨ। ''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

"ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ"

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਟੇਡਰੋਸ ਐਡਹੋਨਮ ਜਿਬ੍ਰਿਅਸੁਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸੰਕਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।

ਜੇਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ...


...ਤੀ ਵਿਚ ਦਿਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਪਰ ਅੰਬਾਨੀ ਤੇ ਅੰਡਾਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧਰਨ ਦੇਵਾਂਗੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੇਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਪਛਾਣ ਖੋਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਕੇਂਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਸੁੱਟ ਗਿਆ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੁਖੀ ਦਾ ਸਾਥ

ਇਸ ਮੌਕੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

12 ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਕਾ ਜਾਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰੈਕ ਮਾਲਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਕਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਾਗੂ ਵੀ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕਿਸਾਨ ਰੇਲਵੇ 'ਤੇ ਧਰਨੇ ਲਗਾ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਲਾਗੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਮਿਲੇ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 26 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢਣਗੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "26 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਦਾ ਸੱਦਾ ਹੈ।"

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ 6 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜਾਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਪਏਗਾ ਅਤੇ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਵੀ ਪਵੇਗਾ।''

''ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਫਿਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿਚ ਜਾਮ ਲਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।ਟੋਹਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਵਿਧਾਇਕ ਨੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹਨ। ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਟੋਹਾਣਾ ਆਉਣਗੇ''

ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜਾਮ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ| ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੋ ਅਤੇ ਕੱਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇਵੇਂਦਰ ਬਬਲੀ ਟੋਹਾਣਾ ਆਉਣਗੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਸਜਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਟੈਂਡ ਸੀ ਉਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਟੈਕਸਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹਾਈ ਕਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੂੰ ਚੈਨਲ ਨੇ ਆਫ ਏਅਰ ਕੀਤਾ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਫ ਏਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਹੋਣ ਤੇ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੌਜ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਸਨ।

ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ।

ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੋਅ ਕੈਪੀਟਲ ਟਾਕ ਹੋਸਟ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਜੀਓ ਨਿਊਜ਼ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਵਕਤ ਲਈ ਆਫ ਏਅਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਚੈਨਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਮਿਦ ਮੀਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਵਾਸਤੇ ਆਫ ਏਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ‘ਵੈਰੀਅੰਟ’ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਡੈਲਟਾ’ ਰੱਖਿਆ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠ ਯਾਨਿ ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਵੈਰੀਅੰਟਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਯੂਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵੈਰੀਅੰਟ ਲਈ ਗਰੀਕ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ।

ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਯੂਕੇ ਦੇ ਵੈਰੀਅੰਟ ਲਈ ਅਲਫਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਲਈ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਡੇਲਟਾ ਸੱਦੇਗਾ।

ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਦਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ।

ਪਿਛਲੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ B.1.617.2 ਵੈਰੀਅੰਟ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ "ਭਾਰਤੀ ਵੈਰੀਅੰਟ" ਵਜੋਂ ਸੱਦਿਆ ਦਿਆ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਬਲਿਊਐਚਓ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਡਬਲਿਊਐੱਚਓ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਤਕਨੀਕੀ ਆਗੂ ਮਾਰੀਆ ਵੈਨ ਕਰਖੋਵੇ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੇਸ਼ ਵੈਰੀਅੰਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਨਾਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀਅੰਟ ਦੀ "ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ" ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।...


...ਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਡੇਵਿਡ ਸ਼ਾਹਰ ਨੇ 18 ਤੋਂ 86 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ 'ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ 18 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਕਿੱਲ ਵਰਗੀ ਹੱਡੀ  ਜਾਂ ਸਪਾਈਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ।

ਸ਼ਾਹਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗੈਜੇਟਸ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਸੇ ਗੈਜੇਟਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਧੋਣ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਧੌਣ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਬੈਲੇਂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਡੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹੋਣ, ਬਸ ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਬੜੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਬੜੇ 'ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਬੜੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਅਜਿਹੇ ਖਾਣੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਬਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਵੀ ਉਹ ਇੰਨਾ ਗਲਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਬੜੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਲਿਕਵਡ ਡਾਈਟ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਾਂਗ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਸੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੋਰਟ ਕਈ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿਵਾਦ ਹਨ:

ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਖੇਡ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਖੇਡ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਜੱਜ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਆਇਕ ਤਾਕਤਾਂ ਖੋਹ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ। ਜੱਜ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਜੱਜਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈਸਲੇ ਉਦਾਰਪੰਥੀ ਅਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਗੇਅ ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਜੈਂਡਰ ਦੀ ਮੰਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

 ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ 'ਚ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ , ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਾਇਵੇਸੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਮੰਨ ਲਿਆ।

ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਹਿੰਦੂ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ

ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਨਦ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੋਰਟ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਸ਼ੰਕਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯਕੀਨ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਰਹੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸਿੰਗਨਲ ਨਾਲ ਜਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੈਥੇਲਾਇ ਮੈੱਕਡਰਮੌਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਰੋਧਕ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚ ਅਣ-ਸੁਤੰਲਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ''

ਇਸ ਜਲਣ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖਮ ਨਾਲੀਆਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ਰੋਧਕ ਸਿਸਟਮ ਵਾਇਰਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰ ਪਾਏ ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਤੇ 425 ਮੌਤਾਂ

ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਇਲਾਜ਼ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ECMO ਜਾਂ ਐਕਸਟਰਾ-ਕੋਰਪੋਰੀਅਲ ਮੈਂਬਰੇਨ ਓਕਸੀਜਨੇਸ਼ਨ ਆਦਿ।

ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ਼ ਫੇਫੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰਾ ਖੂਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਰਲਾ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਬਹੁਤ ਘਾਤਕ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।

ਪਹਿਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਵੂਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਮਰੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਂਸੈਟ ਮੈਡੀਕਲ ਜਨਰਲ ਵਿਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ।

ਪਹਿਲੇ 61 ਸਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਅੰਕਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਤੇ ਦਿਲ ਨੇ ਵੀ ਧੜਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ 11 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਦੂਜੇ 69 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਵਿਗਾੜ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ECMO ਮਸ਼ੀਨ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਟੈਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)