... ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।

ਡੇਲੌਇਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 63 ਫ਼ੀਸਦ 90ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਨਵੀਂ ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ ਕੀ ਸਚਮੁੱਚ ਮਿਲੇਨੀਅਲਸ ਪਿਛਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ

ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਟੈਲੇਂਟ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਟ੍ਰਿਪਲ ਬਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦ ਨੌਜਵਾਨ ਵੱਧ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੀ ਠੀਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮਾਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਪੱਖ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਹੈ।

ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪੈਸੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਨਹੀਂ।''

ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।

ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਣਾ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਮਰਦਰਾਜ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਓਵੇਂ-ਓਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਥਾਂ ਹਾਲਾਤ ਚੰਗੇ ਹਨ

ਸਾਰੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਵੱਧ ਹਨ ਯਾਨਿ ਉੱਥੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਚੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸੀਮਤ ਹਨ ਉੱਥੇ ਫੈ਼ਸਲਾ ਲੈਣਾ ਜ਼ਿਆਜਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ

ਟ੍ਰਿਪਲ ਬਾਈਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਏਮੌਨ ਬੈਟਰਾਮ ਸਿਲੀਕੌਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਪਨੀ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬੈਟਰਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗ਼ੈਰ-ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਨਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਜਿੰਨੇ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੰਬੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਣਹਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। "ਜੇਕਰ ਉਹ ਤਕਨੀਕੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਾਬਿਲ ਹਨ ਤਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਰੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰੈੱਸ ਲਈ ਘੱਟ ਚੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਥਾਂ ਵਾਪਿਸ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸੀਮਤ ਹਨ ਉੱਥੇ ਫੈ਼ਸਲਾ ਲੈਣਾ ਜ਼ਿਆਜਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਚਤ, ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ

ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ।

ਜਦੋਂ ਕਰੀਅਰ ਦੀ...


... ਲੈਣੀ ਪਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਲਪੁਰਜ਼ੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੰਗਵਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਬਾਅ ਸੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ- ਜੋ ਕਿ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੋ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।

ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਉਪਲਭਧ ਡਰੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ-ਸੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਰਮਾਂ ਖੁਲ੍ਹਵਾਈਆਂ। ਹਰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ 200 ਪੁਰਜ਼ੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।’

ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੋਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਸਿਲੰਡਰ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ। ਡਾ਼ ਪਦਮਨਾਭਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਉਹ ਅੱਜ ਤੋਂ ਵੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।

ਨੋਕਾ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਦੇ ਸੀਈਓ, ਨਿਖਿਲ ਕੁਰੇਲੇ 26 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਅਸੀ ਅਨੁਭਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਤਪਾਦ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਰੋਬੋਟ ਅਸੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ। ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਉਤਪਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰੀਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਣ।”

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੀ?''

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦੇਵੇ।

ਮਾਨਸੀ ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਮੈਨੂੰ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਦਿਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਦੂਜਾ ਮੈਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤਦੀ ਹਾਂ।''

''ਬੇਸ਼ੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਕਾਰਨ ਸਟੰਪ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਟਾਂਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮਾਨਸੀ ਵਾਰਮ ਅਪ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਤੋਂ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ।

ਮਾਨਸੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਿੱਖਦੀ ਹਾਂ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ''ਇਸ ਅਕੈਡਮੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ  ਇਲਾਵਾ ਮੇਰੇ ਸਪਾਂਸਰਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।''

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਆਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ ਲੈਣੇ ਚਾਹੇ।

ਮਾਨਸੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਉਹ ਕੀ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ। ਮਾਨਸੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿੰਨਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੇਕ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬੈਠਣਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

ਮਾਨਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਲੱਤ ਨੂੰ ਨਾ ਉਤਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਜਾਂਚ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਨੂੰ ਲਾਹਵਾਂ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੈਪਟਾਪ...


... ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ 'ਭਗਵਾ ਟੈਰਰ' ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 'ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ' ਕਿਹਾ।

ਜਿਸ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਇਹ 'ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ' ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਹੱਥੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਦੇਸ ਭਗਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।

ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਗਿਆ ਠਾਕੁਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਨੰਤ ਕੁਮਾਰ ਹੇਗੜੇ ਤੇ ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸੰਯੋਜਕ ਨਲਿਨ ਕਤੀਲ ਨੇ ਵੀ ਗੋਡਸੇ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲੂਮ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਾਤਲ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹੋ:

ਮੋਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਗੌਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਨੱਥੂਰਾਮ ਗੋਡਸੇ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਲਈ ਕੜੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਮਿਲਣ।

ਸੰਘ, ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਮਰਥਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੋਡਸੇ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਖੁਦ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਫੌਲੋ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗੋਡਸੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਮੋਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਭਗਤੀ ਤਾਂ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਗੋਡਸੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਾਫ ਸਟੈਂਡ ਨਹੀਂ ਝਲਕਦਾ।

ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਗੋਡਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਵਿਰਾਟ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਗੋਡਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਦਬਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਆਖਿਰ ਫਾਂਸੀ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਦੇ 70 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗੋਡਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਇੰਨੀ ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਖਿੱਚੀਆਂ ਅੱਧ-ਨਗਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਈਆਂ।

ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਕੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਪਾ ਦੇਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ।

ਅਸੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਨ।

ਸਮੱਗਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਹਟਵਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ

ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਾਂ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਦਾ ਕਾਫੀ ਬੋਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਕੰਮ

ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਹਤਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਪੋਰਨ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੈ।

ਇਸ ਕੰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਗ਼ੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਰੋ ਕੇ ਘੜੀ ਨਹੀਂ ਟਪਾ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਵੁਕ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਾ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਸਿਰੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, "ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੋ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰੋ।"

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘਿਨਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪਾਉਣਾ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੜ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਲੜਾਂਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗੀ।

(ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਸਲੀ ਕੇਟੈਨਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਲੋਕਾਂ ਨੇ 2000 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਲਿਆ ਸੀ।

'ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਹੌਲ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ'

ਦਸਤਾਰ ਮਾਮਲਾ: ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ

ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਬੰਦਾ ਵੜਿਆ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਗੈਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਪਾ-ਪਾਪਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਉਹ ਵੜਿਆ ਪਰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆ ਸਕਿਆ।

ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਕਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

ਨੰਗੇ ਧੜ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕੰਮ

ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਵਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੰਗਾਮੀ ਹਾਲਤਾਂ ਚ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਥੱਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਇੰਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਗੈਸ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਮੈਂ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਯਾਦ ਨਹੀਂ।''

ਨਾਲ ਹੀ ਖੜੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਤੇ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ''

ਕੌਣ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ?

ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੇ.ਸੀ ਪਾਸੀ ਨੇ ਮੌਤ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਪਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਵਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੀ.ਡਬਲਿਊ.ਡੀ ਵਿਭਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ...ਜੇਕਰ ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ।''

ਦਿੱਲੀ ਜਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਰੇਵੈਨਿਊ) ਨਿਧੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?

'ਗਾਂ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਦਲਿਤ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ'

ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਬੇਜਵਾੜਾ ਵਿਲਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 10 ਗਾਊਆਂ ਮਰ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹੰਗਾਮਾ ਮੱਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 10 ਦਲਿਤ ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਉੱਠੀ। ਇਹ ਚੁੱਪੀ ਬੇਚੈਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।''

ਕੈਟੇਲੋਨੀਆ: ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਮੇਰਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬੋਲੇ ਜਗਮੀਤ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।"

ਵਿਲਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਲੱਖਾਂ ਨਵੇਂ ਪਾਖਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਪਿਟਸ ਜਾਂ ਟੋਇਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ।

'ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਨਫ਼ਰਤ'

ਨੀਤੂ ਦੇ ਜੀਜਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

"ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਬੰਦ ਸੀਵਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਫ਼ਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੜੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਪੇਟ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

"ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੰਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

30 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ HIV ਪੀੜਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ

ਕੀ ਹੋਇਆ ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 5 ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ?

ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਲੱਗਣਗੇ।

 ਕੁਝ ਲੋਕ...


... ਲੜ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸਦਾ ਸਬੂਤ ਕੀ ਹੈ?"

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗਠਨ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਦੇ ਰਹੇ ਹਨ

ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 40,000 ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਜੁਟਾਈ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮਿਟਰਿਕਸ ਲਏ ਜਾਣ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਫੌਜ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਹਿੰਗਿਆਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਰਖਾਇਨ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਫੌਜ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ "ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਉਦਾਹਰਣ'' ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐਲਐਸ ਚਾਂਗਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਥਾਨਕ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਸ ਵਿੱਚ 32 ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸਨ ਅਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਪਿਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 25 ਲੋਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਸ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹਨ।

ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਸੈਂਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਵੀ ਨਾਇਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਐਨਐਚਸੀਆਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ।"

"ਜੇਕਰ ਯੂਐਨਐਚਸੀਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕਾਰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਐਫ਼ਆਰਆਰਓ ਵਿਭਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸਿਲਚਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਲਚਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹਨ।"

"ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਲੋਕ ਫਿਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਦੇਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਹੈ?"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਕਾਫਲੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਫੋਟੋ

ਇਸ ਸਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?

ਬੀਤੀ ਫ਼ਰਵਰੀ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ 40 ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ।

ਦਾਅਵਾ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਟਿਲਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਵਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਚਲੀ ਜਾਏਗੀ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋਵਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਮੁੱਕਦਮਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।”

“ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਹਾਗਰਾਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਜੋ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਸੀਨ ਰਾਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਸੁਹਾਗਰਾਤ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ, ਸਾਰੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹਵਾ ਹੋ ਗਈ।"

'ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ'

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸੌਮਿਆ ਤਾਲੁੱਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਮ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਸੌਮਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਕੁਝ ਦੇਰ ਰੁਕ ਕੇ ਸੌਮਿਆ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਹਕੀਕਤ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ। ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਲ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ ਕੋਈ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ।"

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੌਮਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੌਮਿਆ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭੋਗ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਸੌਮਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਮਬਿਸਤਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਗਿਲਾਨੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਉਸੇ ਰਾਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।  ਮੈਂ ਬਸ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਬੇੜਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਉਸ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਗੰਦਾ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਸੀ। ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਹੱਬਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਲਈ ਸੁਝਾਅ

ਸੋਮਿਆ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਉੱਥੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਮ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਣ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਅਮਲ ਅਲ-ਹਾਮਿਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁੜੱਤਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਡਾਕਟਰ ਅਮਲ ਅਲ-ਹਾਮਿਦ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਮਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਣ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ 'ਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਸ਼ਵਰਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਪੂਰਬ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।"

ਅਮਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁੜੱਤਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੇ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਮਲ ਦਾ...


... ਵਟ੍ਸਐਪ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ' ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਲਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਵਟ੍ਸਐਪ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਮੈਸੇਜ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਭਾਰਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਟ੍ਸਐਪ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ' ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਲਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਕਲਪਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਇਰਲ ਮੈਸੇਜਾਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਬੀਓਓਐਮ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ, 2017 ਤੋਂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਯੂਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 93% ਲੋਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਾਰਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਇਲਾਜ਼ ਜਾਂ ਟੀਕਾ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਰਾਹਤ ਲਈ ਵਿਕਲਪਿਕ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਵ ਕਿ ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ "ਉਪਚਾਰ" ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਘਾਨਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਧੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲੀ ਵੀ ਇੱਕ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤ ਹਨ। ਉਹ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਸਨਅਤ ਨੇ ਚੀਨੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਉਦਯੋਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਲੀ ਦਾ ਭਰਾ

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾ ਪਨੀਰ (ਟੋਫ਼ੂ) ਬਣਾ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਗ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਮਿਸਟਰ ਲੀ ਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੋਂ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ਾਇਦੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਉਠ ਜਾਣ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੋਕੀਲ ਪਾਰਕ ਆਫ਼ ਲਿਬਰਟੀ ਦੀ ਕੂਕਮੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਏਂਦਰੇ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਅਤੇ ਡੇਲੀ ਐਨਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਮਿਸਟਰ  ਲੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਧੇਰੇ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗੋਰਿਆਂ-ਕਾਲਿਆਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨਸਲੀ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਵੀ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਿਲਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਅਤਿੱਆਚਾਰ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਮਿਲਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ। ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ 2016 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਘਾਤਕ ਹਮਲੇ

ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਸੰਭਵ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਦੀਪਾਂ 'ਤੇ ਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੈਸੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ

ਜੇਕਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮਾਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਿ ਫਾਇਰਆਰਮਜ਼ ਇੰਡਸਟਰੀ ਟ੍ਰੇਡ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ 20 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਿੱਧੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵਜੋਂ ਅਤੇ 30 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋਰ ਯੋਗਦਾਨ ਵਜੋਂ ਯਾਨਿ ਕਿ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਪਿਟਰਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ,"50 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਜ਼ੀਰੋ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਾਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

 ਸੱਚਮੁਚ ਜੇਕਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਗਾਇਬ ਦੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਉਥੇ ਲਾਭ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੰਦੂਕਾ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਖ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਖਰਚੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰੀਬ 10.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 200 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵਧ ਖਰਚੇ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਕਈ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ।

ਯੇਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਹੋਰਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖ਼ੁਦ ਬੰਦੂਕ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਵੱਡੇ ਲੋਕ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਾਕੂਆਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਸਥਿਤੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੀ ਹੈ।"

ਭਾਵੇਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਫੇਰ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਖੋਜ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਉਲਟ ਹੀ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

1860 ਬੰਦੂਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਹੋਣਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ 2014 ਵਿੱਚ ਮੈਟਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬੰਦੂਕਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੰਦੂਕ ਮਾਲਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣਗੇ।  ਪੈਸੇਫਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਐਵਾਸਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮਿਲਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗ਼ਲਤ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬੀਬੀਸੀ ਫਿਊਚਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਰਗੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇਣਗੇ।

ਹਰੀ ਚੁੰਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੁੰਨੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹਾਜੀ, ਸਾਡੇ ਸੱਸ-ਸੁਹਰਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਮੁੰਡੇ, ਸੱਤ ਨੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ। ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਪਰ ਆਖ਼ਰ 'ਚ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ।"

"ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰ-ਵੱਢ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ। ਨਾ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਫ਼ਨ ਦੇ ਸਕੇ, ਨਾ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਸਕੇ.. ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਹੈ ਕੀ ਦੱਸੀਏ ਤੁਹਾਨੂੰ?"

ਆਪਣੇ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਣ ਦਾ ਦਰਦ ਅੱਜ ਵੀ ਮੁੰਨੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ

ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਯਾਦ ਕਰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਨ, ''ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਆਦਮੀ ਮਰੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਾਮਲਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਲੈਣਗੇ? ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਆਇਆ। ਪੈਸੇ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਾਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕਦਮਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਲਈਏ।''

ਲਿਸਾੜ ਵਿੱਚ ਸੜ ਚੁੱਕੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪੂਰਾ ਘਰ ਮੁੜ ਨਵਾਂ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਅੰਮੀ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸੀ ਕਿ ਪੋਤੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਘਰ ਦੀ ਮੁਰਮੰਤ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ।

ਕਾਂਧਲਾ ਦੀ ਹਮਜ਼ਾ ਕਲੋਨੀ

12-15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਸਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੁੱਟ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵਾਪਿਸ ਲਈਏ?''

ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਉਮੀਦ

ਸ਼ਾਮਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੈਰਾਨਾ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ-8 ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ 40 ਸਾਲਾ ਲਿਆਕਤ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮਲੀ ਦੇ ਲਖ ਬਾਵੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਿਆਕਤ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਕੈਰਾਨਾ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸੇ। ਲਖ ਬਾਵੜੀ ਦੇ ਲਿਆਕਤ ਨੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਸਤੰਬਰ 2013 ਦੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਦਿਨ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਫੈਲੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਡਰੇ-ਸਹਿਮੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।''

''ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮੋਹੱਲੇ ਦਾ ਹੀ ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਸੀ, ਇਕਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਸੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਡਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਕੱਟਿਆ, ਫਿਰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਲੱਤ ਕੱਟੀ। ਫਿਰ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।''

ਲਿਆਕਤ ਨੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਲਿਆਕਤ ਦੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਕਸੂਦ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸੀਧੋ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੌਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਮਕੱਦਮਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸਣ 'ਤੇ ਲਿਆਕਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀ ਲਵਾਂਗਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੰਗਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਨਾ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਚੱਲ ਫਿਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਦਵੇਗੀ? ਉਹ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ?''

ਮੁਕੱਦਮਾ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁਖ਼

ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੱਜ਼ਫਰਨਗਰ ਦੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 131 ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 131 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹਿੰਦੂ...


... ਵਸੋਂ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਸਤ ਆਬਾਦੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹਰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ "ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਐਂਟੀਜਨਸ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।"

ਪਹਿਲੀ ਰੈਪਿਡ ਐਂਟੀਜਨ ਟੈਸਟ ਕਿੱਟ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 9 ਮਈ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 13 ਮਈ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਕਿੱਟ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰੈਪਿਡ ਐਂਟੀਜਨ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿਟਸ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਿੱਟ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਤਾਇਵਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਬਣੀ ਇੱਕ ਕਿੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਜੋ ਐਂਟੀਜਨ ਅਧਾਰਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿੱਟਾਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਨਾ ਵਰਤਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟੀਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਪੀਸੀਆਰ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਵੀਡੀਓ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੱਕ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਜ਼ਰੀਏ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਵੋਟ ਮਿਲਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਗਠਨ ਇੱਕ-ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਖ਼ੁਦ ਕਾਂਗਰਸ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਦੀ ਰਾਹ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।

ਮੋਦੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨਹੀਂ

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਗ਼ਲਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੀਮ ਆਰਮੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਤੈਅ ਕਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂਗੀ।''

ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਗੇੜ ਬਾਕੀ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 41 ਸੀਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੂੰ ਅਮੇਠੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਇਬਰੇਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਰੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਐਨਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਭੀੜ ਵੋਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦਾ ਜਾਦੂ ਚਲਦਾ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਾਬਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਗੇ।

ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਵਾਂਗ ਰੇਣੁਕਾ ਸਿਵਰਾਜਨ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਵੀ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਰੇਣੁਕਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਰੇਣੁਕਾ 2003 ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ L1 ਵੀਜ਼ਾ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 2006 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਰੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।''

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਰੈਲੀ

ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਕੁਨ ਰੈਲੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਕਾਰਕੁਨ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰ ਸਕੇ।

ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੈ ਕਨਸਾਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਅਸਰ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਾਲੇ ਖੇਮਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਟਾਟਾ ਬ੍ਰਾਂਡ, ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਜਾਂ ਤਨਿਸ਼ਕ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

"ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲਵ ਜੇਹਾਦ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਆਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ।

ਇੱਥੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਗਲਤ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪੂਰੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਨਹੀਂ।

ਪੀਐੱਨ ਵਸੰਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸ ਲਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਜ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਮਸ਼ਹੀਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਣ।

ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਦਾ ਆਮ ਜਨਤਾ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਫਿਲਮ ਜਾਂ ਸੀਰੀਅਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਲਈ ਲੁਭਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਾਲੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਲਾਨੀ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਸਕਰੀਨ ਸ਼ਾਟ ਦੋ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਯਥਾਸਥਿਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਜਾਂ ਡੀ-ਐਸਕਾਲੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।''

ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਰਹੀ ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਓ ਨਾਲ।

ਨਿਰੂਪਮਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਵਕਤ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ ਸਨ?

ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਠੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕਿੱਲਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਰਾਡਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਪਰ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੋਸਟ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 15 ਜੂਨ ਨੂੰ ਗਲਵਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਜਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਪਰ 1996 ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸੰਧੀ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਫੇਸ ਆਫ ਦੌਰਾਨ ਜਵਾਨ ਫਾਇਰ ਆਰਮਜ਼ (ਬੰਦੂਕ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਓ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡਿਸ-ਅੰਗੇਜਮੈਂਟ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਕਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀਕਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਡਰਾਈਵਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੰਮ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਟੇਜ ਅਨਾਊਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ," ਖ਼ਬਰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਵੀ ਹੋਊਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿਤੇ ਸਾਡੀ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਮਜਬੂਰੀ ਦਾ ਹੋਰ ਮਜਾਕ ਬਣ ਜਾਵੇ।"

ਫਿਰ ਨੈਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਡਰਾਈਵਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੰਮ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਐ। ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਬਜੀ ਵੇਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂੰ ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਜੀ ਕਮਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਗਲੇਪਣ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਅਕਸਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ''ਚੌਥਾ ਪੈਗ'' ਲਾ ਕੇ ਸਰੂਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਉਹੀ ਕੁੜੀਆਂ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਪਾਉਂਦੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿਚ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮਾਫ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ-ਪੂਰੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਕਵਾਇਦ ਵਿੱਚ 93 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

1973 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1998 ਤੱਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੋਹੜਾ ਨੇ ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸਾਂਭਿਆ

1999 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ,  ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀਹੀਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਜ਼ਰੀਏ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

1973 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1998 ਤੱਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸਾਂਭਿਆ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵੱਲੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 1977 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਭਰਿਆ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।

ਬਾਦਲ ਦਾ ਇਸੇ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬੇ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹੀ 2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤਲਬ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੀ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਿੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਪੰਥਕ ਪਿੜ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਂਝ 'ਤੇ ਬਾਇਓਕਾਇਨ ਦੇ ਸੀਈਓ, ਕਿਰਨ ਮਜੂਮਦਾਰ ਸ਼ਾਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਿੱਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿੱਟ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਟੈਸਟ ਕਿੱਟਾਂ ਅਤੇ ਐਨ-95 ਮਾਸਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ

ਮਾਇਲੈਬ ਦੇ ਹਸਮੁੱਖ ਰਾਵਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਈਸੀਐਮਆਰ ਨੂੰ 7 ਲੱਖ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿੱਟਾਂ  ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

“ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਟਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟਸ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਆਇਸੋਲੇਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ੱਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਥੋਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਹੈ।

 ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰਾਜ 'ਚ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਾਣ ਬਖਸ਼ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।"

''ਮੈਂ ਆਪ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਹਿੰਦੀ ਸੂਬੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ।"

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੈ?

ਦਰਅਸਲ 'ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਸ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਸਭਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਿਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।

1937 ਹਿੰਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ

ਸਾਲ 1937 'ਚ ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਈ.ਵੀ.ਰਾਮਸਵਾਮੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।

ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਾਲੇ ਐਲਾਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਨਾਂ ਵੀ  ਗੁਆਈਆਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਰਾਜਾਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1939 'ਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਫਰਵਰੀ 1940 'ਚ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ?

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮਕਾਜ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ  ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸੂਤਰ 'ਚ ਬੰਨ ਸਕੇ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ  ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ।

ਸਾਲ 1946 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਸੰਬਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਕੁਝ ਨੇ ਤਾਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ।

ਕਈਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੱਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਉਡੀਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਤਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਬਦਲ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜਾਂ 'ਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਫਿਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ 'ਚੋਂ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ

ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਅੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੀ.ਆਰ.ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, " ਇਕ...


... ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਾ ਪਏਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਜਬ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸਾਈਬਰ ਵਲੰਟੀਅਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।

•ਕੰਮ ਭਾਰਤੀ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

•ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ।

•ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਉਭਰੇਗਾ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਵੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ। ਆਰਟੀਕਲ 19 ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਕੀ ਇਹ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਸਾਈਬਰ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਨਿਖਿਲ ਪਾਹਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਈਬਰ ਚੌਕਸੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" ਯਾਨੀ ਵੈਸੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।

ਨਿਖਿਲ ਪਾਹਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਿਸ ਹੈ, ਅਦਾਲਤ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਕੀ ਹੈ, ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਕੌਣ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਤਾਂ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ? "

ਨਿਖਿਲ ਪਾਹਵਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਟੈਂਡਰ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਹੂਆ ਮੋਇਤਰਾ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਇਹ ਵਲੰਟੀਅਰ ਵਾਲਾ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਲੰਟੀਅਰ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਲੰਟੀਅਰ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਪਾਹਵਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ "ਕੌਣ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਰਿਜੈਕਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਕੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

“ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਰਦੀਆਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? "

ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖੀ ਹੈ-

ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ...


... ਵਿੱਚ 3.2 ਫੀਸਦ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਰ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਜੋ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਝਟਕੇ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਕ੍ਰਿਸਿਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਸ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 45 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਏਗੀ। ਉਸਨੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਪੰਜ ਫੀਸਦ ਦੀ ਗਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਕਰਜ਼ੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨਗੇ। ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।

ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚ ਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ 1.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਅਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਖਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਅਰਥਹੀਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਰ ਮੰਨਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੌਕਾ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਮੌਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੀ। ਚੀਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਚੀਨ ਗਏ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕੇ।

ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਉੱਚੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਰਾਹ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਵਿਦਵਾਨ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਅ ਕਦੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਣ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਟਿਮੁਲਸ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਪੈਕੇਜ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਉਦੋਂ ਇਹ ਪੈਕੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਵਰਨਾ ਇਹ ਦਵਾਈ ਫਜ਼ੂਲ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 50 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ 19 ਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ 'ਤੇ ਖਤਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਪਤਾ ਚਲ ਸਕੇ।

ਦਿਲ 'ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ - ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲਗਾਈਏ?ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੀ ਵੀ ਕੋਵਿਡ19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ

• ਸਾਹ ਲੈਣ 'ਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਛਾਤੀ 'ਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ

• ਅਚਾਨਕ ਤੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਨ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।

ਅਜਿਹੇ ਤਿੰਨ ਲੱਛਣਾ ਵਾਲੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ -ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਠੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।"

ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਜਿਸ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਟੇਰੌਇਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।

ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ 10-15 ਫ਼ੀਸਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਹੀ ਇਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਜਲਦੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇਹ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਕਿਹੜੇ ਟੈਸਟ ਕਦੋਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ?

ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਵਿਡ 19 ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੈਪਲੀਕੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖਾਂਸੀ, ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।"

"ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਫੂਲਣ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 8-10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਿਐਕਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੂਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਚਪੇਟ 'ਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।  ਪਰ ਸੀਆਰਪੀ ਅਤੇ ਡੀ-ਡਾਇਮਰ ਬਨਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਡੀ-ਡਾਇਮਰ, ਸੀਬੀਸੀ-ਸੀਆਰਪੀ, ਆਈਐਲ-6 ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ 7-8 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵੱਧਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਪਰੋਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਪੈਮਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਮਾਰਕਰ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਦਵਾਈ ਦੇਣੀ ਹੈ।ਦਿਲ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ ਧਿਆਨ?

ਡਾ. ਅਸ਼ੋਕ ਸੇਠ ਅਤੇ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ -

6 ਮਿੰਟ ਵਾਕ ਟੈਸਟ

ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 6 ਮਿੰਟ ਵਾਕ ਟੈਸਟ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਦਾ ਘਰ ਬੈਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ 19 ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਰਟ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੇਦਾਂਤਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਲੰਗ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਵਾਕ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਲੈਵਲ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ 6 ਮੰਟ ਤੱਕ ਇੱਤ ਔਸਤ ਠੀਕ ਰਫ਼ਤਾਰ...


... ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਆਈਸੋਟੋਪ (ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਮੀਕਲ ਪਦਾਰਥ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲੂਟੋਨਿਯਮ-238 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਿਸਦੀ ਹਾਫ਼-ਲਾਈਫ਼ (ਅੱਧੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਆਈਸੋਟੋਪ ਨੂੰ ਗਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ) 88 ਸਾਲ ਹੈ।

ਜੋ ਬਚਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਰੋਚਕ ਕਹਾਣੀਆਂ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ: ਏ ਜਰਨੀ ਟੂ ਦਿ ਲਾਸਟ ਸੈਂਚਰੀ' ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਲੇਖਕ ਥੋਂਪਸਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪਰਬਤਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਸਨ ਟੈਨ ਲੋਸ਼ਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਬਤਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 1,000 ਡਾਲਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੱਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਊਕਲੀਅਰ-ਪਾਵਰਡ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ।

ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ (ਕੇਬਲਜ਼) ਵਿੱਚ 'ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਸੀਆਈਏ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ' ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰੀਬ 60 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸੀਆਈਏ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ' ਅਤੇ 'ਸੀਆਈਏ ਸਾਡੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ' ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ ਲਿਖੇ ਪੋਸਟਰ ਸਨ।

ਕੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ

ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਬਤਰੋਹੀ ਨੇ ਟਾਕੇਡਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਖਿਸਕਦੀ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸ ਗਈ ਅਤੇ ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਪਰਬਤਰੋਹੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੈਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਬਕਾਇਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਪਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਆਊਟਸਾਈਡ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਲੂਟੋਨਿਯਮ (ਪਾਵਰ ਪੈਕ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ-ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਸਾਧਨ) ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਉਪਕਰਣ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹੇਗਾ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਹਿਕੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਮੈਂ 89 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਕੈਪਟਨ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਹੁਕਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਏਸੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 25-26 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਵੀ ਠੀਕ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿਲ ਵੀ ਘੱਟ ਆਏਗਾ।

ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖੋਗੇ ਤਾਂ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਸੈੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਏਸੀ ਕਿੰਨੇ ਘੰਟੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਈ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੈਨੇਜਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅੰਦਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਲੀ ਬਚੇਗੀ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਅਵਿਕਲ ਸੋਮਵੰਸ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ:

ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ 26° ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨੀ ਪਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਲ-ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ (ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟਜ਼) ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 30 ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗ਼ਾਰ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦਾ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦਾ ਪਲਾਂਟ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 15 ਦਿਨ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਕਾਰਖਾਨਾ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

3. ਬਚਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼

ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਹੌਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

8 ਫੀਸਦ ਸੀ।

4. ਬਰਾਮਦ

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਲਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਅਜੇ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਖਰੀਦਰਾਰਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 3.9 ਫੀਸਦ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦਗੀ ਵਿੱਚ (-)9.7 ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।

ਇਹ 41 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦੀ ਦਰ ਹੈ। ਬਰਾਮਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘਟ ਹੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਜੰਗ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

5. ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼

ਜੇਕਰ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ 7.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਪਰ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 5.1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਜੋ ਅੰਤਰਿਮ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ, ਕੁਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼, ਜੋ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਬੌਂਡ ਮਾਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ 3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਪਰ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 2.8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਾਂ, ਆਖਿਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਕੀ ਹੈ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਦਾ ਅਰਥਚਾਰਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਟ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਧ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਰਾਮਦਗੀ ਵੀ ਠੰਢੀ ਪਈ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁ਼ਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਫਐਮਜੀਸੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਘਟ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਜੋ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ 2008 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਜੀਡੀਪੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 'ਚ ਕਮੀ ਆਈ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪਟੜੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਜੀਡੀਪੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੀ ਉਹ...


... ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਖੋਜੀ ਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ 15 ਇੰਚ ਦੇ ਬੰਬ ਦੇ ਸ਼ੈੱਲ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਤੱਕ ਉਹ ਰੌਇਲ ਨੇਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ ਜੋ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ ਐੱਚਐੱਮਐੱਸ ਵਾਲੇਂਸ 'ਤੇ ਤੈਨਾਤ ਸਨ।

ਕੁੜਮਾਈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਵਿਚਾਲੇ ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਮਾਗਮਾਂ ਮੌਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣੀ ਸੀ।

ਰਾਜਕੁਮਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 'ਪੋਸਟ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾ ਦੀ ਬਹਾਰ' ਵੱਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ

ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਰੌਇਲ ਨੇਵੀ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1951 ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਕਦੇ ਵੀ ਪਛਤਾਵਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਿਊਕ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇਵੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦੁਖ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਬੀਲਿਅਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨੇਵੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਸੀ।

ਸਾਲ 1952 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਜੋੜਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ, ਮੰਤਵ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿੰਗ ਅਤੇ ਕੁਈਨ ਬਣਨ ਦਾ।

ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ

ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸੀ ਸ਼ਾਹੀ ਜੋੜਾ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ।

ਕਿੰਗ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੇ ਸਿਰ ਆ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ ਉਹ ਕੁਈਨ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ''ਅੱਧੀ ਦੁਨੀਆਂ'' ਦਾ ਭਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਨਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਨੇਵੀ ਤੋਂ ਮਹਿਰੂਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਪਿਆ। ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਦੇ ਗੱਦੀ ਸਾਂਭਣ ਮਗਰੋਂ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ।

ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆਇਆ, ਸ਼ਾਹੀ ਵਰੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹਿਲ ਮਿਲੇਗੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਹੁਦੇ ਦੇ।

ਡਿਊਕ ਕੋਲ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਚਾਰਾਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਮਾਯੂਸੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਕੌੜਾ ਘੁੱਟ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਸਰਗਰਮ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਮੱਧ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੋਹੋ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ।

ਆਨੰਦਮਈ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਜਾਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ। ਅਕਸਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਡਿਊਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕਿਹੜੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ ਉਹ ਇਹ ਲੜਾਈ ਵੀ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਕੌਨਸਰਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ

ਡਿਊਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਈਨ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੰਡਸਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਧੱਕੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹ...


... ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਚੋਣਾਂ ਕੰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਕਾਸ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟਨੋਟ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ।

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਣਾਉਣ ਲਈ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ, ਜਨ-ਧਨ ਯੋਜਨਾ, ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ/ਮੁਸਲਮਾਨ, ਦੇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਦੇਸ ਦਾ ਮਾਣ, ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਖਾਨਦਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਿਹਾ।

ਵੋਟ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਾਂਗਾ...ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ

ਜਨ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ 2014 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦਾ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ

ਲਿਬਰਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫੈਕਟ ਚੈੱਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਅਗਲੇ ਸਿਲੰਡਰ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਖਾਨੇ ਤਾਂ ਬਣੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਨ-ਧਨ ਖਾਤੇ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਦਰਾ ਲੋਨ ਇੰਨਾ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਖਾਲ੍ਹੀ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਲਾਲ ਸਿਲੰਡਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਹਰ ਵਾਰ ਮੋਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਿਤ ਗਲਤੀ ਕਰ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਫਾਇਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਜੋ ਉਮੀਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਪਨ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ 'ਸਮਝਦਾਰੀ' 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ

ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਾ, ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਮੋ ਚੈਨਲ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਛਾਏ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ ਟੀਵੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਸੀਬੀਆਈ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬੁਰੀ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਰਫਾਲ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ-ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੰਨਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਜਨਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇਗਾ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਯਾਨੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਠੋਸ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਇੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਅਸਰ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਵਾਰ ਤਰਕ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਕੇਵਿਡ-19 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਕੇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੇ ਰਹੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਹੌਟਸਪੌਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹਨ।

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ 388 ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ 218 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲੇ ਫ਼ੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸੂਬਾ ਚੌਕਸ ਅਤੇ ਮੁਸਤੈਦ ਰਿਹਾ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਹਤ ਢਾਂਚਾ

ਇਹ ਕੇਰਲ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੀ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤ ਉੱਪਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਡਾ਼ ਜੌਹਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕੇਰਲ ਨੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਾਂਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਥੋੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਐਂਟੀਬੌਡੀ ਜਾਂਚ ਟਾਲਣੀ ਪਈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਿਹੜੀਆਂ 1,00,000 ਕਿੱਟਾਂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ।

ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਆਉਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਰਲ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਮਰੀਜ਼ 37 ਕੁ ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਖਾੜੀ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰਤੇ ਹਨ।

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਲਾਗ਼ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਹੈ।

ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੌਨਸੂਨ ਇਨਫ਼ਲੂਏਂਜ਼ਾ, ਡੇਂਗੂ ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਸਾਨੂੰ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਕੀਮਤ ਵੀ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇਲਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਤਾਂ ਕੇਰਲ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵਧੀਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਮਲੇ ਘਟੇ ਹਨ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲ ਦੀ ਵਸੋਂ (3.3 ਕੋਰੜ), ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਿੱਖਿਅਤ ਵੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸ਼੍ਰੀਜੀਥ ਕੁਮਾਰ ਐੱਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ" ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ (ਸੂਬੇ ਨੂੰ) ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਾਈਨਲ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਗ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ।

"ਫਿਰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਾਂਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੇਡ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਔਰਤਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੈ ਇਹ ਹੋਮੋਫੋਬਿਕ ਰਵੱਈਆ ਦੇਖਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਫੈਸ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੇਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਭਰਮ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਘਰ ਜਾਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।

ਮੈਂ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਫੋਨ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਪੜ੍ਹਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਚੈਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਭਾਵੁਕ ਮੈਸੇਜ ਸਨ।

ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਪਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਮੈਂ ਹੱਥੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ'।

'ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ' (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਲੜਿਆ ਨਾ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਜੇ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਕੀ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਹੈ।

ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕਦਮ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦੇਣ।

ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।

ਮੈਂ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਦੇਖਾਂਗਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਹੋ ਜੋ ਹੋ।

ਇਹ ਇੱਕ ਜੂਆ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲੋਕ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਧੇਰੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਉਹ ਮੇਰੇ ਜਿੰਨੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਪਣਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਸਕਦੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM,...


... ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕੁਝ ਖਰਾਬੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਚੰਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਇਸ ਨਾ-ਕਾਮਯਾਬ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਠ INSAT ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। INSAT ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

2003 ਵਿੱਚ, ਡਾ ਅਨਾਦੁਰਾਇ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਨ ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸਪੇਸ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਪੇਸ X ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਰਾਕਟਾਂ ਨਾਲ ਖਰਚਾ ਘਟਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ,"ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲਾਂਚਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਮੰਗਲ ਆਰਬਿਟਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ

ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਨੋਖੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਾਹਿਆ ਵੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਧ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦਾ ਮਾਣ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ 'ਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਹੀ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ (ISRO) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ।

 ਇਸਰੋ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਸਮੇਤ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਛੋਟੇ ਕਸਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਚੰਦਰਯਾਨ-2

ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਚੰਨ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਚੰਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰੇਗਾ।

ਡਾ. ਅਨਾਦੁਰਾਇ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੰਦਰਯਾਨ-2 ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 15 ਜੁਲਾਈ ਤੜਕੇ 2 ਵੱਜ ਕੇ 51 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਚੰਨ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀਆਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਇਸਰੋ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਵੀਂ ਤਰੀਕ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਚੰਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧੁਰਾ 'ਤੇ ਰੋਵਰ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ ਹੋਵੇਗਾ

ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ ਇਹ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਦੇਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਚੰਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧੁਰੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ ਹੈ।

ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ

ਡਾ. ਅਨਾਦੁਰਾਇ ਚੰਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2018 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪੁਲਾੜ 'ਤੇ ਬਣੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਦੋ ਸਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਵਰਾਡਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਡਾ ਅਨਾਦੁਰਾਇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਗੋਏ

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੱਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੈਰਨਾ ਸਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਖੂਹ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਧੱਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਰਨ ਲਈ ਕਈ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰੇ।...


... ਵਿੱਚ ਟਰੈਵਲ ਕੈਪ (ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ) ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਾਈ ਹੀ ਰਹੀ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਕਰੀਬ 7000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਡਾਨਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਫ਼ੈਲਾਅ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੱਗਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪਰ ਸਿਸਟਮ ਉਲਝਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਕ ਦੱਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਉਲੰਘਣਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਰਨਟੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਫ਼ੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਚੇਚੇ ਇਸ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹੌਵਰਡ ਸਪਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਵਰਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਖਾਲ੍ਹੀ ਥਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਗਲ ਯੂਨਿਟ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ 800 ਬੈੱਡਾਂ ਤੋਂ ਵਧਕੇ 2000 ਬੈੱਡ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸੂਬੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸੁਵਿਧਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਸਾਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਪਣਾ ਸਕੀਏ।"

ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਈਮਰ ਨੇ ਜੇਮਸ ਮਰਲੀਨੋ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਾਇਰਸ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਨਵੇਂ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਫ਼ੈਡਰਲ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨਬੇਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ 10 ਕਰੋੜ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਦੇ ਬਦਲ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਤਾਇਵਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸਿਸਟਮ ਬਦਲੇਗਾ?

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਮੱਤਦਾਨ ਦੌਰਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸਮਰਥਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਡਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੜਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸਾਂ...


... ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਫੀ ਬੇਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਨੁਸਖ਼ੇ ਸਿਰਫ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਮਰ ਦਰਾਜ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹਨ।

ਮਾਈਕਲ ਡੈਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸਕੂਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਲਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੋਬਾਈਲ ਲੈਪਟੋਪ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਟੀਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾ ਆਵੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਲੰਬੇ ਬ੍ਰੈਕ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਰ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇ ਪਲ ਦੇ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨਾਟਿੰਘਮ ਟ੍ਰੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਥਾਮਸ ਬੈਗੁਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਲਜ਼ਾਈਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਤਰੋ ਤਾਜ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਥਾਮਸ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਮੈਂਸ਼ਿਆ ਯਾਨਿ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹਨ ਕਿ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬ੍ਰੈਕ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰੇਡ 10 ਤੋਂ 30 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਬੇਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਬਕ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੌਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਚਾਰਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

"ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 8 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 'ਭਾਰਤ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੋਣ' 'ਤੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ-'ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂਰਾਜ ਨਹੀਂ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਧਰਮ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਜਾਂ ਜਾਤ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿੱਲੀ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤੇ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਰਾਗੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਲੋਕ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਨ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਲੋਕ ਹਨ। ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ।"

ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਵਯਕਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਦਰਭਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਵੀ ਦੋ-ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹਰ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਕਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸਨ।"

"ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ 26 ਸਤੰਬਰ, 1947 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਸਿੱਖ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

"ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬਟਵਾਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, 25 ਨਵੰਬਰ, 1947 ਦੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ 'ਰਫਿਉਜੀ' ਜਾਂ 'ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।"

"ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਉਹ 'ਨਿਰਆਸ਼ਰਿਤ' ਅਤੇ 'ਪੀੜਤ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।"

ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


... ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੀ ਦਿਲਸਚਸਪੀ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।''

ਫੌਜ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਰੁਖ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੈ।''

ਸੁਹੇਲ ਵੜੈਚ ਫੌਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, "ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਰਸੂਖ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਹੈ।''

"ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਕਰੀਬਨ 8 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜੋੜ ਦਿਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲੀ ਫਾਇਦਾ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਵੱਲ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਖਾਸਕਰ ਆਰਥਿਕ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਬੀਤੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਅਸਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਕਦੇ ਮਾਅਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ ਹਨ

ਸਾਰਾ ਖ਼ਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, "ਵੋਟਰ ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੋਟ ਨਾ ਪਾਉਣ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਣਗੇ।''

ਅਹਿਮਲ ਬਿਲਾਲ ਮਹਿਬੂਬ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਬੀਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਕਿਸ ਮੁੱਦੇ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ।

ਸੁਹੇਲ ਵੜੈਚ ਅਨੁਸਾਰ, "ਲੋਕ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਕੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਣਗੇ।''

5. ਮੀਡੀਆ/ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼

ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਮੀਡੀਆ (ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੀਡੀਆ) ਅਤੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਾਫੀ ਵਧੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੈੱਲ ਕਾਫੀ ਐਕਟਿਵ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਈ ਜਾਅਲੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਐਕਾਈਊਂਟ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਸਕਣ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਸਾਰਾਹ ਖ਼ਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗਲਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਬਾਰੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਾਈਡ ਕਰਨ।''

ਸੁਹੇਲ ਵੜੈਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਵੀ ਹੈ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ।

ਅਹਿਮਦ ਬਿਲਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਿਰਫ਼ 10 ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦ ਆਬਾਦੀ ਤੱਕ ਹੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰਹੇਗੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM,...


... ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ। ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਝਿੜਕਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹੋ ਫਿਰ ਮੁਸਲਮਾਨ।"

ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਊਰਜਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਸਵਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤਲਾਸ਼ਦੇ ਰਹੇ।

ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੂਹਰੇ

ਜਿੰਨੇ ਸਾਲ ਵੀ ਉਹ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟੂ ਫਰੀਡਮ" ਵਿੱਚ 28 ਅਗਸਤ 1942 ਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀ 90 ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਕਦੇ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ ਕਾਂਜੀ ਨੇ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਕਾਂਜੀ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰਾ, ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪੂਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਛਾਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।

ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਕਰਕੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਸਨ

ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਡੋਮਿਨਿਕ ਰਾਬ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਰਾਕੇਟ ਹਮਲੇ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੋਸੈਪ ਬੋਰੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ, ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਯੂਐੱਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੇ ਵੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਦੇਸ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਵਾਂਗੇ।"

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਗੁਰੂ ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਹਿੰਸਾ, ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"

ਵਿਵਾਦ ਕੀ ਹੈ?

1967 ਦੀ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਫਲਸਤੀਨੀ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹੱਕ ਜਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਹੂਦੀ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ।

1967 ਦੀ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ

ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਾਖਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਤ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਮਤਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਦੋਂਕਿ ਯਹੂਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਂਪਲ ਮਾਊਂਟ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵਜੋਂ ਅਨੈਤਿਕ ਵੀ ਹੈ।

ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਾਣਾ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜੇ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਹੈ।

ਅਜੇ ਦੀ ਵਕੀਲ ਲਿੰਡਾ ਕੋਰਸ਼ਾਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

"ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ ਹੈ।"

ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਕੈਮਰੂਨ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੂਆ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ।

ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ 74 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਲ ਪਾਸੋ ਹਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ 8 ਮਹੀਨੇ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਰਵਾਸੀ ਯੂਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਖਤਰੇ 'ਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਮੂਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੌਮਾਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਫੈਡਰਲ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬ ਰਾਹੀਂ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।"

22 ਸਾਲਾ ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ 23 ਸਾਲਾ ਰਾਜਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨ 'ਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੁਝ ਖੁਆਉਣਾ 'ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਾ' ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜੇ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਐਲ ਪਾਸੋ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ,  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੌਨੀਟਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।

ਇੱਕ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ।"

ਕੋਰਡਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅਜੇ ਆਪਣੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।

24 ਸਾਲ ਦੇ ਅਲੀ ਅਲ-ਆਇਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਟਰੇਂਡ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਹਰ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਆਏ। ਇਹ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਨੌਕਰੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਬਸਿਡੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਫੀਸਦੀ ਵੈਟ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦ ਅਰਬ ਨਿਊਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕੰਮ ਦੇ ਘੱਟ ਘੰਟੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਦੁਗਣੀ ਤਨਖਾਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਿੰਨੀ ਅਸਰਦਾਰ

ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਊਦੀਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਪਰ ਕਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਏਗਾ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਗਲਫ਼ ਸਟੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰ ਕੋਰੇਨ ਯੁੰਗ ਨੇ 'ਦ ਅਰਬ ਨਿਊਜ਼' ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਊਦੀ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਸਰਵਿਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਹੋਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸ਼ਿਫ਼ਟਿੰਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਸਰਵਿਸ, ਰੀਟੇਲ ਅਤੇ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਸਾਊਦੀ ਗੈਜ਼ੇਟ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਸਵਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਲਸੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਊਦੀਕਰਨ ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਨੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ।

ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਹੁਣ ਕਈ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਚੱਕ ਸ਼ੂਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਨੇਟ ਡੈਮੇਕ੍ਰੇਟ ਲੀਡਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੈਨੇਟ ਸਾਰਜੈਂਟ ਐਟ ਆਰਮਜ਼ ਮਾਈਕ ਸਟੈਂਗਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਗੇ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਊਸ ਸਪੀਕਰ ਨੈਨਸੀ ਪੈਲੋਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਊਸ ਸਾਰਜੈਂਟ ਐਟ ਆਰਮਜ਼ ਪੌਲ ਇਰਵਿੰਗ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਰੀ ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਭੰਭਲਭੂਸਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਜਾਵੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਖ਼ਬਰ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ?

ਕਨਫੈਡਰੇਟ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਟੀਵਨ ਸੂੰਡ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।

"ਅਮਰੀਕੀ ਕੈਪੀਟਲ ਉੱਪਰ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲੇ ਵਰਗਾ ਆਪਣੀ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।"

ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੈਪੀਟਲ ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਮੇਤ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਰਿਵੀਊ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਸੀ?

ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਮੌਕੇ ਟਰੰਪ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਅਣਚਿਤਵਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਗੜਬੜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਕੌਟ ਜੋ ਕਿ ਹਜੂਮੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਦੰਗਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਭਾਵ ਸੀ ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਜੁਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਹਜੂਮ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਇਨ ਚੀਫ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।"

"ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਉੱਪਰ ਵੀ ਭਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੇ ਗਲਬਾਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਕਈ ਦਿਨਾਂ (ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ  ਮਹੀਨਿਆਂ) ਤੋਂ ਟਰੰਪ ਪੱਖੀਆਂ ਦੇ ਰੱਦੋਅਮਲ ਉੱਪਰ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਉੱਪਰ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਟਰੰਪ ਪੱਖੀ 6 ਜਨਵਰੀ 2012 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਲਿਖੀਆਂ ਟੀ-ਸ਼ਰਟਾਂ ਪਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਨ।

ਕੀ ਦੰਗਾਈਆਂ ਉੱਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ?

ਉੱਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਈਕ ਪੈਨਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਜੂਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਕੀ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉਪਲਭਦ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਫੁਟੇਜ ਕਾਰਨ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਭਰਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਰਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਰਕਾਈਵਡ ਫੁਟੇਜ ਮੁਹਈਆ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ...


... ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬਣ ਰਹੀ ਈਮੇਜ ਵਿਚਾਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੈਪ ਦਿਖੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਸਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਈਮੇਜ ਵਿੱਚ ਗੈਪ ਨਾ ਦਿਖੇ ਮਤਲਬ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਹੈ।

ਹਿਡਨ ਕੈਮਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਫਲੈਸ਼ ਔਨ ਕਰਕੇ ਦੇਖ ਲਓ: ਬੱਤੀ ਬੁਝਾ ਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਫਲੈਸ਼ ਔਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਕਿਤੋਂ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਆਵੇ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਕੱਚ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਿਤੇ ਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੱਕ ਸੋਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸਪੰਰਕ ਕਰਕੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਵਿਨੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਫਿਲਹਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਸ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਔਰਤਾਂ ਫਿਲਹਾਲ ਮਹਿਲਾ ਆਯੋਗ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਾਈਬਰ ਐਕਸਪਰਟ ਨੇ ਕਈ ਟਿਪਸ ਤਾਂ ਦੱਸੇ ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕੱਲੀ ਅਮਤੁਸ ਸਲਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਗਈ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰਬਾ ਸੇਵਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾ ਕੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕੰਮ ਲੱਗੀ।

ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਕਸਬਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਆਏ।

ਅਮਤੁਸ ਸਲਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਲੱਜਾਵਤੀ ਹੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਉੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ।

ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧਾਰਨਾ ਚਲਾਇਆ। ਬੰਗਲੌਰ, ਚੇੱਨਈ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਬੰਬਈ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਧਰਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਚਲਾਏ ਗਏ।

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਹੱਥ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼

ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਪੱਖੋਂ ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦਾ ਝੋਂਕਾ ਲਿਆਂਦਾ।

ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਰਨੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜਮਹੂਰੀਕਰਨ ਵੀ ਹੋਇਆ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਸੌ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇਸ ਧਰਨੇ ਨੂੰ ਉਠਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਸਾਰੇ ਪੋਸਟਰ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਇਸ ਧਰਨੇ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ Time ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਬਿਲਕੀਸ ਬਾਨੋ ਦਾ ਨਾਂ 2020 ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ’ਚ ਔਰਤਾਂ

ਤਿੰਨ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ 26 ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਕਿਸਾਨ ਜੂਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇੰਨਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਇੰਨਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਿਆ।

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਹੇਠਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ 32 ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ 32 ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਹੋਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ-ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਉਗਰਾਹਾਂ) ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਕਾਡਰ ਅਤੇ ਆਗੂ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਸੌ ਦਿਨ ਤੋਂ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਖੇਡਦੀ ਬੱਚੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ 90 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ...


... ਵੀ ਹੱਲ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਸਲੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਓ ਹੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ?

ਪੀਆਰਐਸ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਰਿਸਰਟ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਮ ਆਰ ਮਾਧਵਨ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦਾ ਤਫ਼ਸੀਲ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣ ਹੈ ਕਿ ''ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਨ ਸੰਘ ਦੇ ਸੁਝਾਅ

ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਝਾਅ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਕੱਤਰ ਮੋਹਿਨੀ ਮੋਹਮ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਸੂਬੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇ।''

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਹੇ ਕਿ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲਈ, ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲਈ। ਹੁਣ ਕੋਰਟ, ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦੇਵੇ।

ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲਏ ਜਾਣ, ਬਾਕੀ ਸੰਗਠਨ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਮ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੋਰਟਲ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬੈਂਕ ਗਾਰੰਟੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ।

ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਤਿੰਨ ਬਦਲਾਅ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਜਵੀਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸੌਖੇ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਉੱਤੇ ਫ਼ਸਲ ਖ਼ਰੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੋਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾਉਣ।

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੱਛਣੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਹੈ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਤੋਂ ਇਹ ਰੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਹਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਆਪਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Farmers Protest: ‘ਕੈਨੇਡਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ, PM ਨੇ ਸਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੀ’

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ ਅਹਿਤਿਆਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥ਼ੁਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 26 ਮਈ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ ਪਰ ਜਥੇ 'ਚ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ...


... ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾਂ ਖੁੰਝਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਧੁਨ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਬੀਟ ਅਤੇ ਡਰੌਪ ਸਮੇਤ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਡਰੌਪ ਉਹ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਧੁਨ ਇੱਕਦਮ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।''

"ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਬੀਟ ਅਤੇ ਡਰੌਪ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਚਲੋ ਗਾਣਾ ਪੂਰਾ ਕਰੀਏ। ਚੰਗਾ ਸੰਗੀਤ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1983 ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਤੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਨੀਰਜ ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ 30 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ 10 ਬਾਈਟ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦਸ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਜੋ ਅਸੀਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ। ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।"

ਕਲਿਆਣ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਮਸਟਰਡਮ (ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਹਾਊਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਅੱਜ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ ਨੌਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਚੈਨਲ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਫਿਲਮਾਂ, ਆਡੀਓ ਜੂਕਬੌਕਸ ਆਦਿ ਹਨ ਪਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ।

ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚੈਨਲ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਚੈਨਲ ਵੀ ਹੈ।

ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ

ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗੀਤ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਖੀਰਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਕ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ 1,60,000 ਸੰਗੀਤ ਟਰੈਕ ਹਨ ਅਤੇ 5500 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਗੀਤ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।

ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ- ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਕੰਪਨੀ 21 ਫਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੁਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼, ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚੈਨਲ ਹੈ।

ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ (ਖੱਬਿਓਂ ਤੀਜੇ) ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਜੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਸੁਧਰਿਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਹੋਇਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਕੌਮਸਕੋਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 245 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਦਰਦਵੰਦ ਗਾਣੇ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।

ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਪੂਡੀਪਾਈ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰਦੇ...


... ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਗੋਲਡਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ 20 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਐਲਐਨਜੇਪੀ ਵਰਗੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰੋਜ ਤੇ ਫੋਰਟਿਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਬੇਵੱਸ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਵੀ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰੋਹਿਣੀ ਸਥਿਤ ਜੈਪੁਰ ਗੋਲਡਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਕਸੀਜਨ ਬਚੀ ਹੈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਦੀਪ ਬਲੂਜਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 200 ਮਰੀਜ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਸ਼ ਵਰਧਨ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਟੈਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਸਓਐਸ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 3.46 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ 3,46,786 ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ 1,66,10,481 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 2,624 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1,89,544 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।

ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਲਕੋ

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੂਬੇ 'ਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਅਧਿਕਾਰੀ, ਯਿਨਗ ਯੋਂਗ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵੁਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ 'ਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਫੈਲਾ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਬਾਰੇ ਲਕੋ ਰੱਖਿਆ।

ਵੁਹਾਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 23 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਚੂਕ ਹੋਈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਗਈ।

ਚੀਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਇਸ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੁਹਾਨ ਦੀ ਮਾਰਕਿਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।

ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਲਗਭਗ 232,000 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦੱਸੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਬਿਮਾਰੀ ਫ਼ੈਲਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।”

ਫ਼ਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਕੇਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ।

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ, ਚੀਨ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿੰਗਪਿੰਗ ਨੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਅਕਸ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਡਾ. ਲੀ ਕੇਕਿਯਾਂਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”

ਡਾ. ਲੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਕਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵੁਹਾਨ ਦੇ ਤਾਲਾਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਚੀਨ ਨੇ ਇਟਲੀ ਤੇ ਸਰਬੀਆ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਠੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਉੱਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਸ ਹੁਣ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਵੱਲੋਂ ਮੋਦੀ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈਣ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਮਰੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਿਆ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੈਂ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ 'ਤੇ ਆਇਆ।

ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਚਲਾਇਆ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮੋ ਬਣਾਇਆ।

ਇਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਚੁੱਪ।" ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਦੇ ਹੈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ - ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਾਂਗਾ।

ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ

(ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਐੱਨਡੀਟੀਵੀ ਅਤੇ ਸੀਐੱਨਐੱਨ-ਆਈਬੀਐੱਨ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਇੰਡੀਆ ਟੁਡੇ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਪਾਦਕ)

ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਜਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਤਿਮ ਇੰਟਰਵਿਊ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾ ਬਿਠਾਇਆ ਸੀ।

ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀਆਰ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ

ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਆਕਰ ਪਟੇਲ ਇਸਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਇੰਟਰਵਿਊ 1990 ਵਿੱਚ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਫ਼ੈਦ ਕੁੜਤਾ ਪਜ਼ਾਮਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਟੀਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਦੌਰ ਸੀ। ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੰਚਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

2001 ਵਿੱਚ 9/11 ਹਮਲੇ ਦੇ 3 ਜਾਂ 4 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਅੱਤਵਾਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਹਾਜਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਡਿਬੇਟ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲਿਆ ਹੈ।'

ਨਰਿੰਦਰ ਭਾਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਲੱਬਧ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇ।

ਹੁਣ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼ ਪੀਆਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਆਰ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

2002 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ,...