...ਖੁਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਕੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੁੱਖ ਮਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਠੱਗਣ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੋਸ਼ਣ ਤੱਕ ਦੇ ਦੋਸ਼ ,ਲੱਗੇ ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ-ਪਹੁੰਚਦੇ ਇਹ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇਪੁਰ ਦੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਕਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੁਣ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਤੋਂ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ 12 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵੋਟ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਅਸੀਂ ਮੁੱਦਿਆ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਟਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। 'ਆਪ' ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਉੱਭਰੇਗੀ।''

'ਆਪ' ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਲਾਹਾ

ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਗੜ੍ਹ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਲੋਕਾ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਚਾਰੇ ਸੀਟਾਂ ਸੰਗਰੂਰ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਮਾਲਵੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।

ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾ ਦੌਰਾਨ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ 20 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭੁਲੱਥ, ਰੋਪੜ, ਖਰੜ ਅਤੇ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ 16 ਸੀਟਾਂ ਮਾਲਵੇ ਦੀਆਂ ਸਨ।

ਮਾਲਵੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਵਿਧਾਇਕ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਮਾਲਵੇ ਦੀਆਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਗੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਲਾਹਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।

ਭਾਵੇਂ 'ਆਪ' ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ੋਰਾ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ 'ਆਪ' ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਕੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਪਰਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 'ਆਪ' ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਲਾਹਾ ਅਕਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੇ ਬਰਗਾੜੀ ਗੋਲੀ ਕਾਂਡ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੋਣ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਆਪ' ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ''।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਖੇਡਿਆ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਬਾਤੀ ਰਾਇਡੂ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਂ ਮਿਡਲ ਆਡਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਮੈਚ ਮੌਕੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪੰਤ ਤੇ ਪਾਂਡਿਆ ਦੀ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹੀ

ਰਿਸ਼ਬ ਪੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਟੀਮ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। 32 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਾਰੀ ਉਹ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਮੀਦ ਵੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਸੈਂਟਨਰ ਦੀ ਗੇਂਦ ਉੱਤੇ ਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 'ਚ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਬ੍ਰੇਕ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਪੁਰੀ ਜਾਵੇਗੀ

ਇਸ ਵਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਫੇਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹਾਕੀ 'ਚ 12 ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 18 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਖਿਡਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲੰਬੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਖਾਲੀ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੀਮਾਂ ਕੋਲ ਪੂਲ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮਸਰੂਫ਼ ਰੱਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਉਡੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ਬੂਤ ਨਾਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਰਿੰਦਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਬਕਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਾਜਬੀਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ।

ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਲੀਗ 'ਚ ਕਦੇ ਬਾਲ ਬੁਆਏ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਾਰਦਿਕ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ 'ਚ ਖੇਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

9 ਨਵੰਬਰ 2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਗਲਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਦਾ ਦੌਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਜੋ ਅੰਕੜੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮੰਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਸਾਰੇ ਮੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ 1.76 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਕਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਿੱਥੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖੇਗਾ।

 (ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਦੀਪ ਰਾਇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗ ਇਲ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 4 ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਯੂਰਪ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, 65 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਿਯੋਂਗਯਾਂਗ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਕੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਚੋ ਰਿਯੋਂਗ ਹੇ

ਚੋ ਨੂੰ ਪਿਯੋਂਗਯਾਂਗ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਮ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਵਾਇਸ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੋ,  ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਪੀਪਲਜ਼ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।

ਚੋ ਨੂੰ ਪਿਯੋਂਗਯਾਂਗ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਮ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ

70 ਸਾਲਾ, ਕੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ।

ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਿਮ ਇਲ ਸੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1994 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸਾਂਭੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚੀ, ਪੂਜਣ ਯੋਗ, ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।

ਸੁਪਰੀਮ ਪੀਪਲਜ਼ ਅਸੈਂਬਲੀ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸੰਸਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਮੈਂਬਰ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਵਰਕਰ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਊਂਟ ਪੈਕਟੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ।

ਪੈਕਟੂ ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੀਆਈ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿਮ ਇਲ ਸੰਗ ਨੇ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਇਲ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਮ ਜੋਂਗ-ਉਨ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਰਜ਼ੀਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਲਿਓਂ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈ ਜਾਣ।"

ਪਿੰਡ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪੰਚਾਇਤ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇਣੇ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ।

"ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹੀ ਪੈਸਾ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਵਰਦੀਆਂ, ਕਿਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

: ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗ੍ਰਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ

ਵੀਡੀਓ: ਡਰੈਗਨ ਫਰੂਟ ਦੀ ਉਨੱਤ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਬਰਨਾਲੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗ ਵੀ ਗਈ, ਪਰ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।"

"ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਾਉਣਾ, ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ...ਸਭ ਮਿਲਾ ਕੇ 5-6 ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਤਾਂ ਸਟੋਰੀ ਛਪਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਗਿਆ।"

ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਪਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ

ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਫਾਕੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਮੁਨੀਬ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰੀੜ੍ਹ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਮਰਾ ਚੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ...ਪਰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

ਇੰਟਨਰਨੈੱਟ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਐੱਨਆਈਸੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਨੀਬ ਅਤੇ ਰੁਬਾਯਤ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਐੱਨਆਈਸੀ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਵਾਂਗ ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ 4 ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

"ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵੀ ਇੱਥੇ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਪੀਡ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੀ-ਮੇਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ...ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣਾ ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਐੱਨਆਈਸੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਟੋਰੀ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜਣਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਰੁਬਾਯਤ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।"

ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਹਾਣੀ

ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਅਨੰਤਨਾਗ ਦਾ ਮਹਿੰਦੀ ਪੁਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਖੇਤ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਕੁਲਗਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਨਿਕਲਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਬਦਰੰਗ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਾਸਿਮ ਅਤੇ ਰਫ਼ੀਕ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੰਦ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਏ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੈਪਟਾਪ

ਕੁਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲੰਘੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਕੁਲਗਮ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਕਾਸਿਮ ਕੋਲ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਪਵਾਉਣ ਤੱਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੋਨ ਲਾਈਨਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਦੱਸ ਕੇ ਲਿਖਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ...ਪਰ ਕਿਸ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਅੱਜ ਇੰਨੀ ਫੁਰਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?"

"ਆਪਣੀ ਖ਼ਬਰ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਲਿਖ ਕੇ ਭੇਜਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ...ਪਰ ਭੇਜੀਏ ਕਿਵੇਂ?...


...ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਸ ਵਿਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਏ ਹਨ।

ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਖ਼ਰਾ ਉੱਤਰਨ ਦਾ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਚਲਿਤ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ  ਹੈ।

ਚਿੱਟਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਨਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈਰੋਇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਿੱਟਾ ਹੀ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਹਾਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਚੋਣ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਮੈਡੀਕਲ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵੱਧ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੈਰੋਇਨ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵੱਧ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਡਰੱਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਨਕੇਲ ਕੱਸੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਐਸਟੀਐਫ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਸ਼ੇੜੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਸ਼ਾ?

ਐਸਟੀਐਫ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈਰੋਇਨ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਜਾ ਰੂਟ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜਾਂ ਜੰਮੂ- ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਹੀਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਐਸਟੀਐਫ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਈ ਜੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਜੈਸਵਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਰੱਗਜ਼ ਦਾ ਰੂਟ ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੂਟ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰ ਇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਰੂਟ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਐਸਟੀਐਫ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਮੋਦ ਬੇਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਤਸਕਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ- ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਫ਼ੀਮ ਅਤੇ ਭੁੱਕੀ ਵੀ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਦੂਜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਫ਼ੀਮ ਅਤੇ ਭੁੱਕੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ 27 ਸੂਬਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਜੰਮੂ - ਕਸ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਐਸਟੀਐਫ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਡੀਕਲ ਨਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਭੰਗ ਅਤੇ ਚਰਸ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਰੂਟ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਸ਼ਾ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ...


...ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਰੋਨਾ ਡ੍ਰਾਪਲੈਟ ਤੋਂ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣ, ਦੋ ਗ਼ਜ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਦੂਜੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਨ -ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਸ਼ੇਖਰ ਸੀ ਮਾਂਡੇ

ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਖੋਜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਬਾਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਸੰਜੇ ਰਾਏ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਰਾਇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਡਾ. ਸ਼ੇਖਰ ਸੀ ਮਾਂਡੇ

"ਕੋਰੋਨਾ ਫ਼ੈਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੰਦ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਰੋਹ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹ, ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਪੱਬ ਜਾਂ ਬਾਰ।

ਤੀਜੇ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨਾਈਟ ਕਰਫ਼ਿਊ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਆਲੀ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਵੀ ਨਾ ਸੰਭਲੇ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵੀ ਅਰਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਨਾਈਟ ਕਰਫ਼ਿਊ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ R ਨੰਬਰ (ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਨੰਬਰ) ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ।

ਚੌਥੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖ਼ੁਦ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਈ

15 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਸੀ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਪੱਤਰ

ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਦੇ ਫ਼ੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਵੀਕਐਂਡ (ਐਤਵਾਰ ਤੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ) ਲੌਕਡਾਊਨ ਤੇ ਨਾਈਟ ਕਰਫ਼ਿਊ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਤ ਅਸਰ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਦੇ ਫ਼ੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸਖ਼ਤ ਕਮਟੇਮੈਂਟ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਨਾਈਟ ਕਰਫ਼ਿਊ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਾ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਏ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।

ਬਾਇਕ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਬਾਇਕਾ ਹੁਣ ਪੰਜਾਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਹਰ ਵਾਕ ਵਿੱਚ "ਅਲਹਮਦੁਲਿਲਾਹ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।" ਉਹ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ "ਅਲਹਮਦੁਲਿਲਾਹ" ਮੈਂ ਦਿਆਂਗੀ।”

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਲਈ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਰਤ ਸੁਪਰਿਹਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਜੂਆ ਸੀ ਜੋ ਠੀਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਪਰ ਸਭ ਸਹੀ ਹੋ ਗਿਆ।”

ਸੁਪਰਿਹਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਬਚਾ ਲਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਪਰਿਹਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਪਾਲਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਆਪਣੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿਣਾ ਕਿੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਰਿਹਤੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਸੁਪਰਿਹਤੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਠੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਲਿਆ ਜਾਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਾਵਾਸ਼ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

"ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਉਹ ਕੀ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਧ-ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯੂਲੀ ਅਫਰੀਨਾ ਸਫਿਤਰੀ, ਅੱਜ ਇਸ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।

ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜਦੋਂ ਸਫਿਤਰੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲੀ ਗਈ।

ਯੂਲੀ ਅਫਰੀਨਾ ਸਫਿਤਰੀ

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਪੈਸੇ ਭੇਜੇ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਫਰੀਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ਦਾ ਦਰਦ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

"ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਦੁੱਖ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਚਾਰਿਓ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੇ। ਉਹ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ...


...ਗਜੀਤ ਕੌਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਹਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਕੇਸ ਚੱਲਦਾ ਪਿਆ ਸੀ, 9 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਆਇਸ਼ਾ (ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ) ਨੂੰ ਜੱਜ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਧਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਤਸੱਵਰ ਮੁਨੀਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਅਹਿਸਾਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮੇਰੇ ਚਾਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਡੀਸੀ ਨਨਕਾਣਾ ਰਾਜਾ ਮਨਸੂਰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਤਲਾਕ ਦੇਵੇ ਲੜਕੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰੀਏ। ਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਿਪਟਦਾ ਦਿਖਿਆ ਪਰ 6 ਮਹੀਨੇ ਬੀਤਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੜਕੀ ਅਜੇ ਵੀ ਵੂਮੈੱਨ ਸ਼ੈਲਟਰ ਹੋਮ ਵਿਚ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਹਲਕੇ-ਫੁਲਕੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰਕੇ ਲੜਕੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ।

ਜਲੰਧਰੀ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣ ਸੀ ਕਿ ਪਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ  ਲੜਕੇ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ , ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਲੜਕੀ ਨਹੀਂ  ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਲਟਾ ਡਰਾ ਧਮਕਾ ਕੇ ਤਲਾਕ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਇਸੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨਿਕ ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੜਕ ਰੋਕੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉੱਤੇ ਪਥਰਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀਆਂ ਲਾਇਟਾਂ ਤੇ ਕੈਮਰੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕੁਝ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁੱਟਣ- ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

'ਸਿੱਖ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ'

ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੜਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦੇਣਗੇ।

ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ , ''ਅੱਜ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜੇ ਲੋਕੀਂ ਆਏ ਪਰ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਜ ਹੋਇਆ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

''ਇਹ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾਕਾਬਿਲ-ਏ-ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਹੈ।''

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਪੈਟਰਨ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

"ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਮਸਲਾ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਲੜਾਈ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਸ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਕੌਰੀਡੋਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਮਨ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਅ ਲਾਈ ਹੈ।

ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰੇਜ਼ਰ ਤੇ ਫੌਜ਼ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰੇ।"

ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਵੀ ਨਿਪਟਾਰਾ...


...ਗਡਕਰੀ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ 'ਚ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਜੇ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਸੰਜੇ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾ ਹਟਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਮੰਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮੋਦੀ-ਗੜਕਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ-ਗਡਕਰੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰਾ ਪਿਛਾਂਹ ਜਾਣਾ ਪਏਗਾ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੌੜੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਕਿੱਸਾ ਮੁੜ ਗਡਕਰੀ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।

ਗਡਕਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਮੋਦੀ-ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਬੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗਡਕਰੀ ਦੀ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਆਏਗਾ ਕਿ ਨਹੀਂ।

ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਲੀ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਈਸ਼ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਕੁਝ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਰੀ ਜੰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਸਿਆਸੀ ਮੰਸ਼ਾ ਹੈ

2012 ਵਿੱਚ ਰਿਮਸਾ ਮਸੀਹ ਪਹਿਲੀ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕੁੜੀ ਬਣੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਸ਼ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮੌਲਵੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਸਨ।

ਆਸੀਆ ਬੀਬੀ ਦਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਸੀਆ ਦੀ ਕੁਝ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।

ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਪਲਾਈ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਡਰੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਤਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੀ ਹੈ।''

ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿ ਕੀ ਆਰਐੱਮਐੱਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ 'ਕੋਵਿਫਾਰ' ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ?

ਡਾ. ਪਵਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਫਿਲਹਾਲ ਆਰਐੱਮਐੱਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਦਵਾਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਕਤ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਉਹ ਮਾਲ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਇਹ ਦਵਾਈ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਮੰਗਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੇ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਖਤਮ ਕੀਤੀ।

ਰੇਮੇਡੇਸਿਵਿਰ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਲਤ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?

ਹੇਟੇਰੋ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪੱਖ

ਆਸ਼ੀਸ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੇਟੇਰੋ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਦਵਾਈ ਕੋਵਿਫਾਰ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹੇਟੇਰੋ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਈ-ਮੇਲ ਜ਼ਰੀਏ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਈ-ਮੇਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈੱਡ ਜੈ ਸਿੰਘ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ-''ਦਵਾਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੈ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।''

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਦਵਾਈ ਕੰਪਨੀ ਸਿੱਧੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਡਰੱਗ ਰਿਟੇਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਕੈਟੇਗਰੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਕੇਅਰ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੂਨ ਦੇ ਆਖਰੀ

ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਮਿਲੀ। ਕੰਪਨੀ 20,000 ਵਾਇਲ (ਡੋਜ਼) ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ, 10,000 ਡੋਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਦਿੱਲੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਗੁਜਰਾਤ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੇਪ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਲਖਨਊ, ਭੂਪਾਲ, ਇੰਦੌਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਜਾਰੀ ਹੈ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਦਵਾਈ ਦਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕਨੈਕਸ਼ਨ

ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਦਵਾਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਗਿਲਿਏਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੀ ਕੋਲ ਇਸਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਹੈ। ਹੇਟੇਰੋ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗਿਲਿਏਡ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਦਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਗਿਲਿਏਡ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਾਰ...


...ਗਰਸ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2015  ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 54.3 ਫੀਸਦ, ਭਾਜਪਾ 32.3 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਕੇਵਲ 9.7 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ ਸੀ।

ਹੁਣ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ।

ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸ ਵਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਬਿਹਾਰ-ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿਲ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਨਾਗਿਰਕਤ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ, ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਭਾਜਪਾ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੋਟਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਕਾਫੀ ਅਸਰਦਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਸੋਕੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 6 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਬਨਾਮ ਮੋਦੀ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਿਜ਼ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਜੁਗਾੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਚੋਣਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਅਦ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ - ਜੇਐੱਨਯੂ, ਡੀਯੂ ਅਤ ਜਾਮੀਆ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕੀ ਹੈ।

ਜਾਮੀਆ ਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਪਰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਤਾਂ ਵਕਤ ਦੱਸੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।"

ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰ ਰਾਹੁਲ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ਗੁਪਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਈ ਰਿਸਰਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ

ਸਾਲ 2014 'ਚ 46% ਅਤੇ 2019 'ਚ 56% ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ 32% ਹੀ ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ।

ਇੱਥੇ ਇਹ ਤੱਥ ਵੀ ਵਿਚਾਰਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਰਹੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਕਰੇਗਾ?

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਡਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਡਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਪੱਖੀ ਏਜੰਡਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜਾਲ਼ ਚ ਨਹੀਂ ਫਸੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ

ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਮੋਦੀ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਹੀ ਕੀਤਾ।

ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਕਰੇਗਾ?

ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਚਿੰਤਾ, ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਸਲ 'ਚ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਕਈਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵੱਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਕੀ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾੜੇ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਹਰ ਕੋਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੋਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਲਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ 'ਰੈਂਟ ਫੌਰ ਸੈਕਸ' ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਗੈਰ - ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਮਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੈਕਸ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ - ਥ੍ਰੀ ਦੀ ਇਸ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੱਖ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਇੱਕ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਦੇ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।''

ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਹਿਸਾਨ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬੇਘਰ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ।

ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਪਹਿਲੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਅਜਿਹੇ 'ਅਡਲਟ ਅਰੇਂਜਮੈਂਟਸ' ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਮੈਂ ਇਸ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਮਕਾਲ ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਕੀ ਹੈ।

ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਐਲੇਨ ਮੋਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਸੰਦ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜੁਰਮ ਹੈ

ਐਲੇਨ ਮੋਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹਾਸਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਨ।''

''ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਦਰ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸਮਾਨੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਕੇ ਜਾਇਜ਼ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤਰਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੋਵਾਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕੋ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਐਲੇਨ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੁਣ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੇ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰੈਂਟ ਫਾਰ ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਪ੍ਰਥਾ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕਾਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਰੈਂਟ ਫਾਰ ਸੈਕਸ' ਇੱਕ ਜੁਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਦੁਖੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਨਾ ਮੈਂ ਕੋਈ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਘੁਟਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਸ ਕਤੜਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਲੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

3 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਰਤਦੀ ਹੋਈ ਸਾਧਵੀ ਪ੍ਰਗਿਆ ਠਾਕੁਰ (ਚਿੱਟੇ ਸਕਾਰਫ਼ ਵਿਚ)

ਹਿੰਦੂ ਅੱਤਵਾਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ। ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਆਰ ਕੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਅੱਤਵਾਦ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਜ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦਿਗਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਕਹੇ ਸਨ।

ਆਰਕੇ ਸਿੰਘ ਉਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਸੀ, ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਹਿੰਦੂ ਅੱਤਵਾਦ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ (ਦਿਗਵਿਜੇ-ਚਿਦੰਬਰਮ) ਮੂੰਹੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹੀ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ।

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੋਵੇਗਾ ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਹਾਂਗੀ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਜੋ ਹੈ ਨਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇਸ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਾਬਰੀ 'ਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਆਇਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣੀ ਹਾਂ।

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਰਟ-ਕਚਿਹਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਮਕੋਕਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸਗੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਲਿਆ।

ਦੇਖੋ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਮੇਰੀ ਰਗ-ਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜੋ ਵੀ ਦੇਸ ਧਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧੁਵਾਦ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀਪਸੰਦਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਵਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਜ਼ੁਰਮਾਂ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।"

ਮਿਕ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਚੁੱਕੀ ਆਪਣੀ ਠੋਡੀ ਕੋਲ ਦਬਾਈ, ਇਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਘੋੜਾ ਦੱਬਿਆ।

ਇਹ ਨਾ ਚੱਲੀ।

"ਮੈਂ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਹੰਝੂ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਬੀਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਰੀਬ 30 ਸਾਲਾਂ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧਾਰਨ ਸੀ।

"ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ, ਮੂਹਰਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ਉਹ ਚੀਕੇ, 'ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਮਰ ਗਈ ਹੈ।' ਇਹ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮ ਸੀ।"

"ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਚੁੱਪ ਦੇ ਪਲ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁਰਲਾਹਟ ਨਾਲ ਵਿਨ੍ਹੇ ਗਏ, ਉਸਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਲਕਣ ਨਾਲ।"

ਮਿਕ ਆਪਣੀ 20 ਸਾਲਾ ਭੈਣ ਐਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਨ। ਮਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਖ਼ਰੀਦਦੀ ਸੀ।

ਐਨ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਨਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਈ ਸੀ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ।"

ਮਿਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਇਹ ਪਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਗਈ।

ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮਿਕ ਜਦ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

ਜੁਰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ

"ਮੇਰਾ ਹੱਲ ਡਰੱਗ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਸੀ। ਅਗਲੇ 30 ਵਰ੍ਹੇ ਨਰਕ ਸਨ। ਮੁਕੰਮਲ ਨਰਕ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਵੀ ਡਰੱਗ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ।"

ਪਰ ਇਸ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁਰਮ ਵੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਡਰੱਗ ਦਾ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਬਰਨਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਚਾਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੀ।

"ਮੈਂ ਇੱਕ ਡਰੱਗ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ  ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਲਈ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੁਰਮਾਂ ਲਈ।"

"ਮੈਂ ਬੇਅੰਤ ਪੈਸਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦਾ। ਇਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ।"

ਨੱਬੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੰਭੀਰ ਵਾਕਿਆ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਟਰੈਫ਼ਿਕ ਲਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਡਰਾਈਵ-ਵੇਅ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇੱਕ ਘਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਹੋਇਆ।

"ਜੁਰਮ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਡਵਿੱਚ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੇਖਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ...


...ਗ਼ਰੀਬ ਆਦਮੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਘਰ ਆ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ। ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਹੁਤ ਆਈਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਸਟ-ਮਾਰਟਮ ਅਬੋਹਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਲੜਨਾ ਪਿਆ।"

"ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਰ ਅਸੀਂ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਬਰਫ਼ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਭੀਮ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭੀਮ ਨੂੰ ਕੋਹਿਆ ਸੀ।"

ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ

"ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਬੋਹਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੈ ਗਏ। ਭੀਮ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕੋਲ ਉਹ ਬੋਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਭਟਕੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਤਾਂ ਲਾਈਫ਼ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਐੱਮਏ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੇਟ ਕੋਲ ਬਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੁਮਾ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਗੁਰਜੰਟ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਕੂਹਣੀ ਉੱਤੇ ਟਾਂਕਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

'ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ'

ਗੁਰਜੰਟ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਚਾਰ ਪੰਜ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ, "ਭੀਮ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਭਰਾ ਵੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਸ਼ਿਵ ਲਾਲ ਡੋਡਾ ਦੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਗਏ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਗੱਡੀ ਅੰਦਰ ਲਾਉਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।"

ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੱਥ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

"ਅਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗੱਡੀ ਅੰਦਰ ਲਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਛੋਟੇ ਗੇਟ ਵਿੱਚੋਂ 10-12 ਮੁੰਡੇ ਬਾਹਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਕੁ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਸਰਵੈਂਟ ਕਵਾਰਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਉਂ ਆ ਪਏ। ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ਧਾਰ ਹਥਿਆਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਸਾਰ ਸਾਡੇ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।"

"ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਅੰਗ ਵੱਢਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੀਮ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਵੱਢੇ। ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਫੜਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵੱਢਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਵੱਢਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਮੇਰਾ ਹਾਲੇ ਹੱਥ ਹੀ ਵੱਢਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੌੜ ਗਏ। ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ।"

ਗੁਰਜੰਟ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਇੰਨੀ ਕੁ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਤਾਂ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਸਲਾਖ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।"

"ਭੀਮ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਬਚ ਗਿਆ ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਨੀ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟੇ ਰਹਿਣਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਦੇਖ ਲਓ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੈਦ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਘਰੇ...


...ਗਾ।

ਇਹ ਜੁਗਾੜ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਉਦਾਹਰਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਆਈਸ ਕਾਲਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਠੰਢਕ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਏਬੀ ਡੀਵਿਲੀਅਰਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਆਰਸੀਬੀ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਉੱਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਤ ਦੇ ਦਸ ਵਜੇ ਵੀ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੇਤ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਜੇ ਲੋਕਪੱਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ।

ਵਿਜੇ ਲੋਕਪੱਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਣ, ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰੌਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਸ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਰੋਮਾਂਚ।"

ਇਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਟੀਵੀ ਸੈਟਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਰੋਮਾਂਚ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰਸ਼ਕ ਇਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਗੇ ਪਰ ਵਿਊਰਸ਼ਿੱਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਉੱਥੇ ਗਏ ਸਨ।

ਯੁਕਰੇਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੂਤਿਨ ਭੜਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁਕਰੇਨ ਵਿੱਚ 'ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ' ਤੋਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਕਟਰ ਯਾਨੁਕੋਵਿਚ ਫਰਵਰੀ, 2014 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ।

ਯੁਕਰੇਨ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ  ਵੱਡਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤਕ ਨੇੱਟ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਪੂਤਿਨ ਨੇ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਮਾਰਿਆ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਇਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪੂਤਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੁਤਿਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ

ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਫ਼ਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਤਿਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਚਿਹਰਾ ਛਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਮਿਤਰੀ ਮੇਦਵੇਦੇਵ  ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਪਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਰਆਮਦਗੀ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।

ਸਾਲ 2008 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਰੂਸ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਉੱਤੇ ਭੈੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਦੇਸ ਨੇ ਖਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਤਿਨ ਨੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਪੁਤਿਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਮਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ,  ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਤਿਨ ਨੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਦੋਂ ਵਧੀ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹੇ ਮਿਖਾਇਲ ਖੋਡੋਰਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਨਾਲ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 2006 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੇ ਅਲੈਕਜ਼ੈਂਡਰ ਲਿਟਵਿਨੇਨਕੋ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਏਜੰਟਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਸਨ।

ਇਕੱਲੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ 9 ਸਤੰਬਰ 1906 ਨੂੰ 'ਬੁਸ਼ਮੈਨ ਸ਼ੇਅਰਜ਼ ਏ ਕੇਜ ਵਿਦ ਬ੍ਰੌਂਕਸ ਪਾਰਕ ਏਪਸ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਛਪਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1974 ਵਿੱਚ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਕਿਉਰੇਟਰ, ਵਿਲੀਅਮ ਬਰਿਜਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ।

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਗੈਦਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਕੀ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਜੀਬ, ਦੁਰਲੱਭ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ?" ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਵਾਬ ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਦੇ ਦਸਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੜੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ, ਸਪੈਕਟਲ: ਦਿ ਐਸਟੋਨਿਸ਼ਿੰਗ ਲਾਈਫ਼ ਆਫ਼ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਜੁਰਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ।

ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਾਊਸ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਥੇ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

'ਬਾਂਦਰ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਮਰਾ'

ਹੁਣ ਸੈਂਪਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਂ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਨਾਕਾਮੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।"

ਸੈਂਪਰ ਨੇ ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਗਰਾਂਟ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਫੇਅਰਫੀਲਡ ਔਸਬੋਰਨ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਮੈਡੀਸਨ ਗਰਾਂਟ ਨੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਪਾਸਿੰਗ ਆਫ਼ ਦਾ ਗ੍ਰੇਟ ਰੇਸ' ਲਿਖੀ ਜੋ ਕਿ ਝੂਠੇ ਨਸਲਵਾਦੀ ਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਔਸਬੋਰਨ ਅਤੇ ਅਡੋਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਔਸਬੋਰਨ ਨੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਨੈਚੂਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦੀ 25 ਸਾਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਊਜੇਨਿਕਸ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੈਂਪਰ ਨੇ ਚਿੜੀਆ ਘਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਿਲੀਅਮ ਹੌਰਨਾਡੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਹੌਰਨਾਡੇ ਨੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਬੇਂਗਾ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨੀ ਮਾਸ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਹੱਡੀਆਂ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਪਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਡੀਂਗ ਵੀ ਮਾਰੀ ਕਿ ਬੇਂਗਾ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਵਾੜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕਮਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸੁਸਾਈਟੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਅਧੂਰੀ ਮਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਸੱਚੇ ਵੇਰਵੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਜ਼ੂਲੌਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨਜਰਵੇਸ਼ਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੁਝਾਅ ਇਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਓਟਾ ਬੇਂਗਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖੇ, ਜਿਸਦਾ ਦੁੱਖ ਭਰਿਆ...


...ਗਿਆ।

ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ PGIMS ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਮਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

PGIMS ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਸੀਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਵੀਕੇ ਕਟਿਆਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਓਪੀਡੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੱਖਰਾ ਸੈੱਟਅਪ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਏਸੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚੂੰਨੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਚਲਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ।

ਲੂ ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੁਪੱਟੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਰਮ ਦੀ ਫਸਲ ਅਸਰ ਹੇਠ

ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਆਗੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸ਼ੇਖੁਪੁਰੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਰਮੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਝੁਲਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਨਰਮੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਗਿਲਾਸਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਤੇ ਲੂ ਦੇ ਕਹਿਰ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੁੰਗਰਦੇ ਨਰਮੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਬਾਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭੁਪਿੰਦਰ ਪੰਨੀਵਾਲੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਗ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦੂਜੇ ਰੁੱਖ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗਰਮੀ ਦੇ ਕਹਿਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਡਿੱਗਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ 15 ਜੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਝੋਨਾ ਨਾ ਲਾਵੇ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗੀ।

ਚਾਚੀ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਵਧੀਆ ਵਪਾਰ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀ ਦੇ ਚਾਚਾ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਲਗਭਗ 12,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮਾਖੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਹਿਜ ਲਗਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੌਂਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਾਚੀ ਨਿਡਰ ਸੀ।

ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲੜਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਨਾ ਲੜੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਦਬਾਉਣਗੇ। ਤੂੰ ਅੱਜ ਚੁੱਪ ਰਹੀ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਗੇ।"

ਪੀੜਤ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਚਾਚੀ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੀ ਕਿਉਂ, ਪਿੱਛੇ ਅਸੀਂ ਜੀਉਂ ਕੇ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਯੋਗੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁੜੀ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਉਨਾਉ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਤੜਕਸਾਰ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਲਈ ਮਾਖੀ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਖੀ ਸਣੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ 'ਚ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੁਲ ਸੇਂਗਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਅਤੁਲ ਸੇਂਗਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਕੇਸ ਦਰਜ ਸਨ।

ਉਨਾਵ ਰੇਪ : ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆਈ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਤਹਿਕੀਕਾਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਅਜੇ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸੀਬੀਆਈ

ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੀਡੀਆ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, ਕਿ ਹੁਣ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੈਅ ਹੈ।

ਪਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਪ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕੋਈ ਭਗੌੜਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ਅਤੇ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਸੇਂਗਰ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਕਥਿਤ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਫਿਰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਖੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਘਰ 'ਚ ਤੈਨਾਤ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਸ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸਨ।

ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਦੇ ਤਾਇਆ ਵਿਧਾਇਕ ਸੇਂਗਰ ਦੇ ਅੰਗ-ਰੱਖਿਅਕ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਮਾਖੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਮੇਲਜੋਲ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਸੇਂਗਰ ਦੇ ਨਾਨਾ ਸਰਪੰਚ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਠਾਕੁਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਚ ਵਧੀਆ ਸਬੰਧ ਸਨ।

ਇੱਕ ਜਾਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਹੱਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਉਹੀ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਵਿਧਾਇਕ ਸੇਂਗਰ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਹੋਏ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ...


...ਗੀਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਗਾਉਣਾ … ਇਹ ਮੇਰਾ ਗੀਤ ਮੈਂ ਆਪੇ ਗਾ ਕੇ ਆਪੇ ਹੀ ਮਰ ਜਾਣਾ।" ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੀ ਬਿਰਹਾ ਵਿੱਚ ਫਨਾਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ 'ਚ ਦਰਜ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ

ਵਨੀਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰ ਬਾਬਤ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਇਰ ਆਪਣੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਲੀਕਾ ਖਿਆਲੀ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ 1947 ਦੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਸ ਵੰਡ ਨੂੰ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿੰਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜਿਹਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੱਬਤ ਗੁੰਮ ਹੈ …' ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ 'ਭੱਠੀ ਵਾਲੀ' ਉਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

—ਜਿਸ ਥਾਂ ਬੰਦਾ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਨਾਦੀ-ਬਿੰਦੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਵੱਡੇ ਦੁਖਾਂਤ ਸਮੋਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਮਿੱਟੀ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਖਾਂਤ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਹਿਜਰਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਵੀਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਇਹੋ ਮਿੱਟੀ ਔਰਤ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਪੈਗੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਨੀਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੌਗਾਤ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਨੇ 'ਲੂਣਾ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

 ਸ਼ਿਵ ਦਾ 'ਜੋਬਨ ਰੁੱਤੇ ਮਰਨਾ …' ਅਤੇ ਜੋਬਨ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੇਚੀਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਜੁੱਸੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਮਰ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਗੁੰਨ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤਾਂ ਉਮਰਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣੀ ਹੈ।

ਵਨੀਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਣਗੀਆਂ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਣਗੇ?

ਉਹ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਹਾਂਗ-ਕਾਂਗ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਗੇ?

ਟਰੰਪ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਾਈਡਨ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲਾਸ ਟਕਰਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, "ਚੀਨ ਨਾਲ ਸੁਖਾਵੇਂ ਸਬੰਧ ਹੋਣਾ ਸਾਡੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।"

ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਾਈਡਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਚੀਨ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਬਾਈਡਨ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ,... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਥਿਤ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਜੇਮਜ਼ ਜੇ. ਕੈਰਾਫਾਨੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਕਰ ਕੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਉਲਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕੈਰਾਫਾਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।"

ਕੈਰਾਫਾਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਝੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਸੁਤੰਤਰ ਰਹੀ ਹੈ

ਪਰ ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਟਰੰਪ ਸਟਾਈਲ ਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ ਜਾਂ ਬਾਈਡਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਧੇਰੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਗਿਣਿਆ-ਮਿਥਿਆ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਵੇਗਾ?

ਬਕਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਝੀਕੁਨ ਝੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਗਲ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ ਬਦਲ?

ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।

ਜੌਨ ਹਾਪਕਿਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਐੱਸਐੱਸ ਅਲੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਚੀਨ ਕੋਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ 70 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅੱਖੋ-ਪਰੋਖੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗੁਟ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਤਰਕ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸੋਵੀਅਤ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐੱਮਆਈਟੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਡਨ ਮਿਲਿਫ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐੱਸ, ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਚੁਣੇਗਾ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।

ਕੈਰਾਫਾਨੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖਤਰੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ...


...ਗੇ ਸਰਚ ਇੰਜਨ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੇ ਲੌਗਿਨ ਪੋਰਟਲਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੌਗਿਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਚੈਪਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ  ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਰਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰੌਤੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ ਦਾ ਇਕ ਟੈਂਪਲੇਟ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ ਕਿ ਹਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ  ਲੋਕ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਰਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਡਾਰਕਸਾਈਡ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ  ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੈਟਾ ਨੂੰ ਲੌਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਉਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਉੱਪਰ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਆਚਾਰ ਸਹਿੰਤਾ ਦਾ ਪੰਨਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ "ਐਕਸੈਸ ਬ੍ਰੋਕਰਜ਼" ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਹੈਕਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਲੌਗ ਇਨ  ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਬ੍ਰੋਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਤੋਂ ਫਿਰੌਤੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕਰਕੇ ਦੂਸਰੇ ਅਜਿਹੇ ਗਿਰੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗੇ। ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਡੁਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।''

''ਪੰਜ ਮੱਲਾਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 13 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। 30 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ 'ਐਮਡੇਨ' ਨੇ ਕੁੱਸ 130 ਗੋਲੇ ਦਾਗੇ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ, 'ਐਮਡੇਨ' ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਰਮਨ ਪੋਤ 'ਤੇ ਦਾਗੇ ਗਏ ਨੌਂ ਗੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।''

''ਮਦਰਾਸ 'ਤੇ ਹੋਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਇੰਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤਮਿਲ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ 'ਐਮਡੇਨ' ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਿੰਮਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖ਼ਾਲੀ ਜਾਂਦਾ।'

ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦਾ ਐਡਵਾਂਸ ਰੁੱਕ ਗਿਆ।''

ਜ਼ਹਰੀਲੀ ਗੈਸ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਗਿਆ ਮੈਦਾਨ

ਇਸ ਲੜਾਈ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ਹਰੀਲੀ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।

ਮੰਦਿਰਾ ਨੈਅਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਗੈਸ ਛੱਡੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਿੱਠੀ 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨਰਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਤਰਾਸਦੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਮੈਦਾਨ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਰ ਰਹੇ ਸਨ।''

''ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਮੀਰਦਾਦ ਅੱਠ ਬੇਹੋਸ਼ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ ਲੈ ਆਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕ੍ਰਾਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗੈਸ ਮਾਸਕ ਨਹੀਂ ਸਨ।''

''ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਲਗਾ ਕੇ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗੈਸ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਇਆ।''

ਫ਼ਲੈਂਡਰਸ ਦੇ ਫ਼ੀਲ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 'ਚ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਇਸ ਗੈਸ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲੜਾਈ 'ਚ 47 ਸਿੱਖ ਰੇਜੀਮੇਂਟ ਦੇ 78 ਫ਼ੀਸਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਰਾਜਮਹਿਲ 'ਚ ਹੋਇਆ ਇਲਾਜ

ਜ਼ਖ਼ਮੀਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ 'ਚ ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਮਹਿਲ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਗਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰਾਜਮਹਿਲ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੰਦਿਰਾ ਨੈਅਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਦੇ ਰਾਜਮਹਿਲ 'ਚ ਨੌਂ ਰਸੋਈਘਰ ਸਨ, ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਰਸੋਈਘਰ। ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀ, ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਸੀ, ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤਾ ਨੇੜਾ ਨਾ ਜਾਣ।''

''ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਇਹ ਪ੍ਰੋਪਾਗੈਂਡਾ ਕਰਨ 'ਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਅਜੀਜ਼ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮਹਿਲ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਉਰਦੂ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।''

''ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਹਲਾਲ ਗੋਸ਼ਤ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਬ੍ਰਾਈਟਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਹੋੜ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਸਿਗਰੇਟ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇ। ਰਾਇਲ ਪਵੇਲਿਅਨ 'ਚ 4306 ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ...


...ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।

ਗਾਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਤੁਹਾਡਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਰਨਗੇ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿਣਗੇ।'

''ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਉਸ ਗਾਰਡ ਦੀ ਹੀ ਡਿਊਟੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਤਸ਼ਦੱਦ ਢਾਹੇਗਾ।''

''ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਤ ਨਾਲ ਬਨ੍ਹ ਕੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਢੂਹੀ 'ਤੇ ਤਸ਼ਦੱਦ ਢਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।''

''ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਵੇ।''

ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਅੱਧ ਮਰਿਆ ਨਿਕਲਿਆ

''ਮੈਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇਣ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਉਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਸ਼ਦੱਦ ਕੀਤਾ, ਟੌਰਚਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ...ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਜੇ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗਾ।''

''ਜੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕੋਈ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ...ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇ।''

ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀਰੀਆਈ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਉਹ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਦੋਸਤੀ ਜਾਂ ਧੋਖਾ, ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੜਾਈਆਂ, ਸੱਤਾ ਸੰਤੁਲਨ 'ਚ ਬਦਲਾਅ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਬਾਗ਼ੀ ਦਲ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਹਰਾਰ-ਅਲ-ਸ਼ਾਮ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਨੁਸਰਾ ਫਰੰਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ।

2014 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਹੀ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਖ਼ਾਲਿਦ ਤੇ ਹੋਕ ਮੁੰਡੇ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਬਾਗ਼ੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਦੀ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਚੌਕਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ''ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।''

''ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓ ਮੁਹੰਮਦ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ਼ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। ਤਸਵੀਰ ਲੈਣ, ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ 'ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ - ਕਤਲ, ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ।''

''ਉਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਔਰਤ 'ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਕਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ-ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਰਗਾ ਵੀ ਹਲਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।''

ਡਬਲ ਏਜੰਟ ਬਣਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਤੇ...

ਜਿਹਾਦੀ ਨੇ ਬਾਗ਼ੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਬਦਲੇ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ। ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਖੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ...


...ਗੋਲਫ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਦੀਕਸ਼ਾ ਅੰਡਰ 15 ਅਤੇ ਅੰਡਰ 18 ਦੀ ਨੰਬਰ ਵਨ ਅਮੈਚਿਓਰ ਗੌਲਫਰ ਬਣ ਗਈ।

ਦੀਕਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਲੇਡੀਜ਼ ਅਮੈਚਿਓਰ ਗੌਲਫਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਖੇਡੇ ਹਨ।

ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਲੇਡੀਜ਼ ਅਮੈਚਿਓਰ ਓਪਨ ਗੌਲਫ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਏਕਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੀਕਸ਼ਾ ਅੱਵਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਦੀਕਸ਼ਾ 2015 ਤੋਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਤਕਨੀਕ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਹੱਦਾਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬੈਟਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫਿਰ ਸੁੰਨਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾ ਕਰਨਲ ਡਾਗਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੀਕਸ਼ਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਾਂਟਿਆ ਪਰ ਦੀਕਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਦੀਕਸ਼ਾ ਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੌਲਫ ਸਟੀਕ ਫੜੀ ਸੀ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਦੀਕਸ਼ਾ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਡਾਂਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਗੁੱਸਾ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਹੋਗੇ ਪਾਪਾ, ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ।''

ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ

ਦੀਕਸ਼ਾ 12ਵੀਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੀਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਗੋਲਫ ਕਿਟ ਲਈ ਕਾਫੀ ਪੈਸੇ ਖਰਚਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੀਕਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਗੌਲਫਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੀਕਸ਼ਾ ਨੇ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਰਨਲ ਡਾਗਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਸ ਲਈ ਮੈਡਲ ਲਿਆਏ।

ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਦੀਕਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਕਤ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ।

ਉਹ ਦੂਜੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦਾਂ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬਿਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਗੜ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਨੇੜੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਸੀ। 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਪੋਤੀ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਬੇਟਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਦਿਨ, ਉਹ ਉੱਠ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਮਲਕੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਭੈਣ

70 ਸਾਲਾ ਮਲਕੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸਨੀਕ, ਮਲਕੀਤ ਕੌਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਯਸ਼ਪਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਰਿਟਾਇਰਡ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਵੀ।

ਯਸ਼ਪਾਲ ਸ਼ਰਮਾ, ਅਧਿਆਪਕ, 68, ਬਰਨਾਲਾ

ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਯਸ਼ਪਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਰਿਟਾਇਰਡ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਵੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਚਾਹ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਉਹ ਇਂਝ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ।"

ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹੀ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਰਾਂ। ਰੱਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਗੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਮਰਨਗੇ।"

ਲੁਧਿਆਣਾ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਉੱਤੇ ਧਰਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ

ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ, 74, ਬਰਨਾਲਾ, ਸੜਕ ਹਾਦਸਾ

25 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਟਰੈਕਟਰ-ਟਰਾਲੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਖਨੌਰੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟਰੈਕਟਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤਰਪਾਲ ਲੈਣ ਗਏ ਸੀ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।"

ਪਰਿਵਾਰ ਆਮਦਨੀ ਲਈ ਬਲਜਿੰਦਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ

ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, 32, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ

1 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਬਲਜਿੰਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸੀ, ਟਰੈਕਟਰ ਲੈਣ ਗਏ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰਾ ਪੋਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੱਟ ਕਿਉਂ ਲੱਗੀ ਹੈ।"

ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਚਰਨਜੀਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਮਦਨੀ ਲਈ ਬਲਜਿੰਦਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਬਚੇ ਹਾਂ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਹੌਂਸਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬੁਲੰਦ ਹਨ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ 'ਤੇ ਅੜੇ ਹਨ।

ਕੁਰਬਾਨੀ, ਸ਼ਹਾਦਤ ਆਦਿ ਉਹ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਗਰਾਹਾਂ ਨੇ...


...ਗੱਲ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਬੱਚੇ ਨਾ ਆਉਣ। ਇਸ ਲਈ 10 ਰੁਪਏ ਫ਼ੀਸ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ 10 ਰੁਪਏ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਨ ਭੇਜਣਗੇ।"

ਹੁਣ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਅਨਿਰਬਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਿਊਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਬਿਹਤਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।"

ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਇਹ ਜੋੜਾ ਹੁਣ ਤੱਕ 30 ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ 16 ਚਾਹ ਦੇ ਬਗ਼ੀਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਇਬ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਆਦੀਵਾਸੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਮੋਬਾਇਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੇਧ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਣ ਸਕਣਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਘ ਘੁੰਮਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਹੁਣ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੁਖ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ 10 ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਵਾਰ ਅੜੇ ਕਿਉਂ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਾਵ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਗੈਰ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ।

ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਪੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ''ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਧਰਮ- ਜਾਤ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਵੰਡ ਕੇ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ 47 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਸਰਕਾਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਕਿਉਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ਸਗੋਂ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਨਾਲ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜਾ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਗ਼ੁੱਸਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਹੈ।''

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ

''2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੀਜੇਪੀ ਹਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਲਦੀ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਤਾਂ ਯੂਪੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨਾ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਜੇਕਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਨਾ ਪੱਖੀ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਉਹ ਸੀ 26 ਜਨਵਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਹੋਣਾ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਰਅਸਲ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਉਸ ਤਹਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਗਲਤੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ।

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨੀ ਮੰਗਾਂ ਭਾਵੇਂ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 70 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅੰਦਰ...


...ਘਬਰਾਏ ਵੀ ਕੋਈ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਫਨੇ ਵਾਂਗ ਸੀ... ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਅਨੋਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ- ਇਹ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਲਗਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਅਨਿਕ ਵਰਗੇ ਡੈਲੀਗੇਟ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਅਜੀਬ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਦਰਮਿਆਨੇ ਲੋਕੀਂ ਕੌਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨਤਾ ਰੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਦਰਮਿਆਨੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਪਿਜਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕੇ ਉਹ ਕੂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਅਨਿਕ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਨਿਕ ਨੂੰ ਪਿਜਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਹੁਣ ਅਨਿਕ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ, ਵਾਕਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਉਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਰਨ।

ਆਖਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਅਨਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਉਪਕਰਨ ਦੇ ਨਫ਼ੇ-ਨੁਕਸਾਨ

ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਮਾਸ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਨਿਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਅਨਿਕ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੱਪੜੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ,  ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਦਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਅੱਜ ਇਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਸਥੈਟਿਕ ਪੰਪ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਥੁਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।

ਅਨਿਕ ਨੇ ਹਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਫਾਰਮੈਂਸ ਦੀ ਫਿਕਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਫੇਰ ਵੀ ਅਨਿਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਉਣਗੇ। ਅਨਿਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਸਕਣਗੇ।

"ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੜਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਨਿਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਸਦੀ ਆਦਤ ਪੈਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।

ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਅਨਿਕ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ ਜਿਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਝੱਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਸਪਤਲ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਅਨਿਕ ਹੁਣ ਉਸ ਪੀੜ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸਾਰੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਰੇ ਨਾ ਹੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੁਵਲਿੰਗੀ ਪਰ ਇਹ ਪਰੇਡ ਆਮ...


...ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮੇਰੀ ਲੌਅਰ ਮਿਡਿਲ ਕਲਾਸ ਫੈਮਿਲੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਦਕਿਸਮਤ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਚਲੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਰੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮੇਰਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਐਮਬੀਏ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਲੱਗੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ।

ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਬਾਥਰੂਮ ਜਾ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗਦਾ ਤਾਂ ਕਾਰਡ ਦਾ ਇਨ ਤੇ ਆਊਟ ਟਾਈਮ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਇਹ ਸੀਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਸੁਫ਼ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀ।

ਇਹ ਕੰਮ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਵੀ ਮੇਰੀ ਕਲਾਈਂਟ ਬਣੀ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਵੱਖ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਸੀ।

ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਉਹ ਬਸ ਮੈਨੂੰ ਬੇਟਾ-ਬੇਟਾ ਕਹਿ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਦੱਸਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਬੇਟਾ ਇਸ ਧੰਧੇ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲ ਜਾਓ, ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ ਸਭ।''

ਉਸ ਰਾਤ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿਰਫ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਤੈਅ ਰੁਪਏ ਵੀ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਔਰਤ ਲਈ ਦੁਖ ਹੋਇਆ।

ਫਿਰ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਥਕਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਕਿਉਂ ਭੇਜਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਮੈਂ ਧੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ...ਧੰਦਾ।''

ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਚੁੱਪ ਕਰਨ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਂ ਨੇ ਫੋਨ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ। ਮੇਰੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੈਸੇ ਵਕਤ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਰਹੇ ਸਨ ਨਾ...ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ।

ਕੀ ਮੇਰੀ ਕੀਮਤ ਬਸ ਪੈਸਿਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀ? ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

'ਮੈਨੂੰ ਅਫਸੋਸ ਨਹੀਂ'

ਮੈਂ ਇਸ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਡਿਮਾਂਡ ਸੀ। ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਐਮਬੀਏ ਵਿੱਚ ਐਡਮੀਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।

ਪਰ ਇਸ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜੀਬ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖਰੋਂਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸੀ।

ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ 'ਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਜਿਗੋਲੋ ਹੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਭਾਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦੇਖਣ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਐਮਬੀਏ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਐਮਬੀਏ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਅੱਜ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਦੋਸਤ ਬਣੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਾਂਗਾ।

ਅਸੀਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਫਿਲਮ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ 'ਲਾਗਾ ਚੁਨਰੀ ਮੇਂ ਦਾਗ' ਫਿਲਮ ਮੇਰੀ ਫੇਵਰੇਟ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਉਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ...


...ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਗਾ। ਮੈਂ ਅਪਰਾਧ ਘਟਾਉਂਗਾ।"

ਪੈਨੇਸਲਵੇਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਭਰੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ,"ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰੋਂਗੀਆਂ?"

ਮੇਰਿਲ ਡੈਲੇ-ਪਾਰਕਰ

ਜੋ ਬਾਇਡਨ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ

ਬਾਇਡਨ ਵੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਡੈਸ਼ਾ ਪਰੁਈਟ ਟਰੰਪ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਨੀਤੀ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਟਰੰਪ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੈਸ਼ਾਂ ਆਪ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਈ ਸੀ।

ਡੈਸ਼ਾ ਪਰੁਇਟ

ਡੈਸ਼ਾ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨਗੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਲੂ ਕਾਲਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਹੈ।"

2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਪ-ਨਗਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 52ਫ਼ੀਸਦ ਗੋਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਣ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਕਰੀਬਨ 54 ਫ਼ੀਸਦ ਗੋਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਬਾਇਡਨ ਦਾ ਸਮਰਥਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ 45 ਫ਼ੀਸਦ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਮਰਥਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

29 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੇਥ ਜੈਕਸ਼ਾਇਰ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਂਟਗੁਮਰੀ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਬ੍ਰਿਜਪੋਰਟ ਉਪ-ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਇਡਨ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਸਮ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਸੰਬੰਧੀ ਪੈਰਿਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰੇ।"

ਟਰੰਪ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਾਇਡਨ ਦੇ ਸਮਰਥਣ ਵਾਲੇ ਬੋਰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੈਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋਰ ਬੋਰਡ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ 'ਬਲੈਕ ਲਾਈਵਜ਼ ਮੈਟਰ'।

ਕਸਬਿਆਂ ਜਾਂ ਉਪਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਇੰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪੰਜਾਂਹਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਥੌਮਪਸਨ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਿੰਸਾ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ

ਨਿੱਜੀ ਅਕਸ

52 ਸਾਲ ਦੀ ਵਕੀਲ ਸੈਂਡਰਾ ਥੌਮਪਸਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੋਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ...


...ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਟੈਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਰੂਸ ਜਲਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਹਾਂ।"

ਹੈਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਬਿਨਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।"

ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਟੌਮ ਸਿੰਪਸਨ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਹੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਵੈਚਾਲਕ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਿਵੀਲੀਅਨ ਯਾਨੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਸਵੈਚਾਲਕ ਰੋਬੋਟ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਮੀ ਹੈ। ਟੌਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਨਾ ਬਣਾਓ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤਾਂ ਬਣਾਉਣਗੇ ਹੀ।

ਟੌਮ ਦੀ ਰਾਇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਮੋਰਚੇ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਰਣਨੀਤੀ?

ਟੌਮ ਸਿਮਪਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਸਵੈ ਕਾਬੂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ  ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈਚਾਲਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਬਚਾਅ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਸਵੈਕਾਬੂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਗ਼ਲਤ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਨ ਉਹ 'ਨੋ ਫ਼ਸਟ ਯੂਜ਼ ਪਾਲਿਸੀ' ਯਾਨੀ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਇਹ ਉਹ ਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਹੋੜ ਯਾਦ ਦਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਟੌਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਚਲੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਨੋ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਮਾਈਕਰੋ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਉਪਕਰਣ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਯਾਂ ਫ਼ਿਰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕੇ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚਾਹੇ ਇਕਦਮ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ

ਟੌਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਜ਼ਰੀਏ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਮੋਜੂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਲੌਰਾ ਨੋਲੈਨ ਵੱਖਰੀ ਰਾਇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਰੋਬੋਟਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੋਬੋਟ ਸੈਨਿਕ ਲੜਨਗੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਨਹੀਂ ਵਹੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ...


...ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਾਦਤ ਦਿੱਖ ਕਰਕੇ ਦੂਰੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।''

ਰਿਆਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਥਾਂ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।''

ਅਨਵਾਰ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ

58 ਸਾਲ ਦੇ ਅਨਵਾਰ ਦੀ ਹਰ ਤਸਵੀਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਾਂਵਲਾ ਰੰਗ, ਔਸਤ ਕੱਦ, ਹਲਕੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਅਨਵਾਰ ਕਿਸੇ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਦੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣੇ ਲਗਾਇਆ

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਸਧ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮਲੀਰ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਖਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜ਼ਮੀਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਵੇਖਦੇ ਵੇਖਦੇ ਬਹਿਰੀਆ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਨਦੀ 'ਚੋ ਰੇਤ ਕੱਢੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ, 'ਮਾਫ਼ੀਆ ਬਣੇ ਅਤੇ ਮਲੀਰ ਦੇ ਐਸਪੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਲਵਾ ਵਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਲੀਰ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨੰਬਰ ਵਧੇਗਾ।''

ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਾਏ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭੁਗਤਿਆ ਖਮਿਆਜ਼ਾ

ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ''ਅਨਵਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਸਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਪੁਸਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।''

ਅਸਧ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਪਰਚੀਆਂ ਮਿਲਿਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਵਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰੈਸ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿੱਥੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ 1.34 ਕਰੋੜ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇੱਕੋ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪੈਰਾਡਾਈਸ ਪੇਪਰਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਜਾਨਣਾ?

ਬੀਬੀਸੀ ਪਨੋਰਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 100 ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਸੁਏਦਾਊਚੇ ਜ਼ਆਏਤੁਨ' ਵੱਲੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਸੌਰਟੀਅਮ ਆਫ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜਰਨਅਲਿਸਟਸ' ਨੇ ਕੀਤੀ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਸੰਕਟ

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਤਲਖ਼ੀ ਹੋਰ ਵਧੀ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਕਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫ਼ ਦੀ ਗੱਦੀ ਖੁੱਸੀ

ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਅਣਐਲਾਨੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ।

ਅਹੁਦਾ ਖੁੰਝਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਕਰੀਬੀ ਸ਼ਾਹਿਦ ਖ਼ਾਨ ਅੱਬਾਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਲਹਿਰਾਇਆ ਲਾਲ ਝੰਡਾ

ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 'ਫਰਸਟ ਪਾਸਟ ਦ ਪੋਸਟ' ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ 165 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈ ਚੋਣ ਵਿੱਚ 113 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਐੱਨਡੀਪੀ ਦੇ ਆਗੂ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ

ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੌਮੀ ਆਗੂ ਚੁਣਿਆ। 38 ਸਾਲਾ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਬਣਿਆ।

ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਚੁਣੇ ਗਏ।

ਐਨ. ਡੀ. ਪੀ. ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਉਹ 2019 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਫੈਡਰਲ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਗਮੀਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਕਿਊਬੇਕ ਤੇ ਕੈਟੇਲੋਨੀਆ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ 'ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ' ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।

ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੱਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊਜਰਸੀ ਦੇ ਹੋਬੋਕਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੇਅਰ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ।

ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਹਨ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਮੇਰਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬੋਲੇ ਜਗਮੀਤ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ 100 ਦੇ ਲਗਭਗ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਢਿੱਲ ਮਗਰੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਗ ਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਫਿਲਹਾਲ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਨਾਇਟ ਕਲੱਬ ਕਲੱਸਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਸਹੀ ਨਾਮ ਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਆਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਲੋਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਹੋਕਾਇਡੂ ਤੋਂ ਲੈਣ ਯੋਗ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਬਕ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ (ਬਿਮਾਰੀ) ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।"

"ਇਸ ਰੋਕ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫ਼ੈਲਾਅ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਉੱਧਮਪੁਰ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਪੁਲਵਾਮਾ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਕਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਝਗੜਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਮਰਦਾ ਨਾ ਹੋਣ।"

ਨੇਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਪੁਲਵਾਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਧੀ ਤੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹੱਕ

ਸ਼ਾਹ ਬਾਨੋ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਨਵਾਂ ਮੋੜ

ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਯਾਨਿ ਕਿ ਧਾਰਾ 26 ਤਹਿਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਥਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖੁਦ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਹ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਬਾਨੋ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਸਕਿਆ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 'ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ' ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਾਇ ਮੰਗੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਵੀ ਸਾਰੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਵਾਈ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਵੇ ਕੁੱਲ 16 ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਾਇ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹੁਣ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਦੀ ਵਾਰੀ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ, ਤਲਾਕ, ਗੋਦ ਲੈਣ, ਗਾਰਡੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਗੁਜਾਰਾ ਭੱਤਾ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ਸਨ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਇ ਮੰਗੀ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੱਕ ਤਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੇ? ਦੂਜਾ- ਕੀ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ, ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਥਾ,  ਬਹੁ ਪਤੀ ਪ੍ਰਥਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਿਤਰਤਾ ਕਰਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰਾਇ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਵਿਧੀ ਆਯੋਗ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਆਯੋਗ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਿਪੋਰਟ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।  ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ ਹੈ।

ਉਂਝ, ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰਿਪਲ ਤਲਾਕ ਵਾਂਗ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੁਝ ਰਵਾਇਤਾਂ ਉੱਪਰ:

ਪੌਲੀਗੈਮੀ (ਬਹੁ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਥਾ)

ਸਾਲ 1860 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 494 ਅਤੇ 495 ਦੇ ਤਹਿਤ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪੌਲੀਗੈਮੀ ਉੱਪਰ ਰੋਕ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।

1955 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਉੱਪਰ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਜਿਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।

1956 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਗੋਆ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪਰਸਨਲ ਲਾਅ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਿਵਲ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਪੌਲੀਗੈਮੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪੌਲੀਐਂਡਰੀ...


...ਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵੀ ਘੇਰਲੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਵੀਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇਖਣੀਆਂ ਘੱਟ ਕਰ ਦਈਏ। ਬਹੁਤ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੋ।

ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੀਂਦ ਖੁਲ੍ਹਣਾ

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਇਨਸੌਮਨੀਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ: 'ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।' ਵਰਗੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਣ ਲਵੋ

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ "ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ" ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲ ਬੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਰਾਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਕਰੀਏ, ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

“ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਿਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਓਹ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।"

ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ।

ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰੋ

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਪਲ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਪਏਗਾ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਗਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਈਏ, ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਈਏ ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਜਬੂਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੀਏ।"

10 ਸੁਝਾਹ

ਪੇਰੇਜ਼, ਗਾਰਸੀਆ-ਮਾਲੋ ਅਤੇ ਬਰਤੋ ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ "ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਨ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ" ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ 10 ਸੁਝਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:

- ਇੱਕ ਆਦਤ ਬਣਾਓ: ਸੌਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ. ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਜਾਗਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਨਹੀਂ।

- ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਲਗਵਾਓ, ਖਿੜਕੀ ਜਾਂ ਬਾਲਕੋਨੀ ਰਾਹੀਂ।

- ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਖਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਸੋਚਣਾ ਪਏਗਾ।

- ਬੈਡ ਸੌਣ ਲਈ ਹੈ: ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸੌਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ ਬੈਡ 'ਤੇ ਕੰਮ, ਪੜਾਈ ਜਾਂ ਫੋਨ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।

- ਝਪਕੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

- ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਟੈਬਲੇਟ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ (ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ...


...ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।

ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ

'ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ'

ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਬਾਹਰਲੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਚਾਲਕ ਹਨ ਉੱਥੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ’ਤੇ ਵੀ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

“ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟਰੱਕ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਸਕਾਂਗੇ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

e 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਕੇਰਲ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਉਂਝ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਜ਼ ਦੀ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਹੇਟ ਸਪੀਚ 'ਤੇ ਆਈਪੀਸੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਂਟਰੇਕਟ ਤਹਿਤ ਹੇਟ ਸਪੀਚ ਦੇ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਆਈਪੀਸੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਈਟੀ ਐਕਟ 'ਚ ਹੇਟ ਸਪੀਚ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਕਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66ਏ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਈਪੀਸੀ ਤਹਿਤ ਅਜੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਇਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ?

ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਨੂੰਨ 'ਹੇਟ ਸਪੀਚ' ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਬਚਾਅ 'ਚ 'ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ' ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਈਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 66ਏ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

'ਹੇਟ ਸਪੀਚ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ' ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰੇਖਾ ਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਚੰਚਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ 'ਪਬਲਿਕ ਆਰਡਰ' ਅਤੇ 'ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣਾ' ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।''

ਫ਼ਿਰ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਕੀ ਸੀ?

ਚੰਚਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਬਿਆਨ 'ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ' ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਪਬਲਿਕ ਆਰਡਰ' ਯਾਨਿ ਜਨਤਕ ਅਮਨ-ਚੈਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।''

''ਪਬਲਿਕ ਆਰਡਰ ਨੂੰ ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਨਾ, ਜਾਫ਼ਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚਾਂਦ ਬਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਖਾਲ੍ਹੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

'ਕਿਸਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ'

ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਕਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਧਾਰੂ ਗਊਆਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਸਲਮ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਚੁੰਗਲ 'ਚੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕੇ।

ਰਕਬਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਮਨਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਨਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਕਬਰ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

500 ਘਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਘਰ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ।

ਰਕਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਤੇਜ਼ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਕਬਰ ਦੇ ਘਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਕਬਰ ਦੀ ਉਮਰ 28 ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਕਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਮੀਨਾ ਦੀ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੈ।

ਰਕਬਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਲੇਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

'ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਲਵਰ ਨਾ ਜਾ'

ਰਕਬਰ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਗਊਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਹੋਰ ਦੁਧਾਰੂ ਗਊਆਂ ਖਰੀਦਣ ਗਏ ਸਨ।

ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਲਵਰ ਨਾ ਜਾ ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਸ਼ ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ।"

ਉਥੇ ਹੀ ਅਸਲਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਪਿਕਅਪ ਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਘਬਰਾ ਰਹੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੈਦਲ ਹੀ ਗਊਆਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।

ਅਸਲਮ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੀ ਦੂਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਯਕੀਨੀ ਸਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।

ਨੂੰਹ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰੇ ਮੇਵਾਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਸਹਾਰਾ ਹੈ-ਗਊਪਾਲਣ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਪਾਰ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਊਆਂ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਊ ਧਨ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉੱਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਵੀ ਰਾਮਲੀਲਾ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਲਾਈਫ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

500 ਘਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਘਰ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਦੇ ਗਊ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਕੋਲਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਸੁਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਵਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਭਗਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ...


...ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਜੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

4. ਪਾਰਧੀ- ਇੱਕ ਅਣਗੌਲਿਆ ਸਮਾਜ

ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਦੇ ਬੀੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ 17 ਪਾਰਧੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ।

ਹੁਣ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਟੁੱਟੇ ਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਛੱਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਮੋਮਜਾਮੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਟਾਂ ਹਨ।

ਨੂਰ ਖਾਸ ਭੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗੇਵਰਾਈ ਬੀੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ

ਪਾਰਧੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, 'ਅਪਰਾਧਕ ਕਬੀਲੇ' ਅਤੇ ਇਸ ਸਮਾਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਜੇ ਦੇ ਮਾਂਪਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਜੇ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਤਾਰਾ ਦੇ ਚੰਦਰਾਕਾਂਥ ਗੋਵਰਧਰੇ ਪ੍ਰਾਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

10 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਚਪਰਾਸੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਲੈਬ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੰਜੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋਣੀ ਤੈਅ ਸੀ ਪਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

ਸੰਜੇ ਦਣਾਣੇ ਦੀ ਮੌਤ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਕਾਰਨ ਹੋਈ

ਜਦੋਂ ਸੰਜੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਸੋਲਾਪੁਰ, ਪੁਣੇ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਰੱਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

ਸੰਜੇ ਦਣਾਣੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਟਕੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸਣੇ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋਈ ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ 12 ਲੋਕ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਰਹੇ ਸਨ।

ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਟੜਪੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਕੇਟ ਦਾਗੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਵੀ ਗਾਜ਼ਾ ਉੱਪਰ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।

ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਲੋਡ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸ਼ਖ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕ

ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਟੜਪੰਥੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡਬਲ ਬੁਲੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਰਾਕਟਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 28 ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਅਤੇ 3 ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਵਿਵਾਦ ਕੀ ਹੈ?

1967 ਦੀ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਫਲਸਤੀਨੀ ਪੂਰਬੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਹੱਕ ਜਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਹੂਦੀ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ।

ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਾਖਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਤ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਮਤਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਦੋਂਕਿ ਯਹੂਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਂਪਲ ਮਾਊਂਟ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਹਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸਾਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 70 ਜਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਯੂਰੇਸ਼ ਕੋਨੂਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਅਲਮਾਟੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਜੇਕਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫਡਨਾਵਿਸ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਮਰਾਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕਰਨਾਟਕ ਬੇਲਗਾਵੀ, ਬਾਗਲਕੋਟ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੌਮੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਸਮੇਤ 136 ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਈ ਸਰਵੇਖਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੀਐਸ ਯੇਦਿਯੁਰਪਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ 3000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤਤਕਾਲ ਰਾਹਤ ਪੈਕਜ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚਲਿਆ ਗਿਆ।

ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਜਦੋਂ 1991 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯਾਦਗਾਰ ਫਿਲਮ 'ਲਮਹੇ' ਆਈ ਪਰ ਉਦੋਂ ਵੀ ਬਾਜ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਲੱਗ ਕੇ ਅਸਮਿਆ ਅਦਾਕਾਰ ਮੋਲੋਆ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਗਈ।

1997 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਫਿਲਮ 'ਜੁਦਾਈ' ਆਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦਾ ਅਰਮਾਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਉਸ ਸਾਲ ਵੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬੰਗਲਾ ਫਿਲਮ 'ਦਹਿਨ' ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੋ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਇੰਦਰਾਣੀ ਹਲਧਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿਤੁਪਰਣੋ ਸੇਨਗੁਪਤਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

'ਮੌਮ' ਨੇ ਦਿਵਾਇਆ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੂੰ 'ਚਾਲਬਾਜ਼' ਅਤੇ 'ਲਮਹੇ' ਲਈ ਬੈਸਟ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ। ਦੱਖਣ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ, ਮਜ਼ਦੂਰ, ਅਤੇ ਆੜਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਗਰਾਓਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ, ਮਜ਼ਦੂਰ, ਅਤੇ ਆੜਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

ਇਸ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਾਜ਼ਿਰੀ ਭਰੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਆਗੂ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਗੇ- ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੂਚਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਬੋਲਣਾ ਇੱਕ ਗੁਨਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਮਤਾ ਦੀਦੀ, ਜੇ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਭਰਾਵੋ, ਭੈਣੋ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਨੋਂ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਓ ... ਮਮਤਾ ਦੀਦੀ ਨੂੰ ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਪੈਂਗੋਂਗ ਲੇਕ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਸੈਨਾ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ: ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਗੋਂਗ ਲੇਕ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਸੈਨਾ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਸਦਨ ਨੂੰ ਇਹ ਦਸਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਂਗੋਂਗ ਲੇਕ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਤੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੈਂਗੋਂਗ ਲੇਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਜੋ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਅੱਗੇ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਟਾਉਣਗੇ।"

ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਗੁਆਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਦਨ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣੇ ਵੀ ਐਲਏਸੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵਿਵਾਦ ਬਚੇ ਹਨ।"

"ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਰਹੇਗਾ। ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਦੁਪੱਖੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

"ਇਹ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਸਦਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਦਨ ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇਸ ਭਾਰੀ ਬਰਫਬਾਰੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹਾਦੁਰੀ ਦੇ...