...ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨੈਨੀਤਾਲ ਦੇ ਐਸਐਸਪੀ ਸੁਨੀਲ ਮੀਨਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਲਗਾ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ

ਫਰਵਰੀ ਵਿਚ ਦੰਗਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਦਿੱਲੀ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅਛੂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਗਰ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।

ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਗਰ ਦੇ ਬੀ-ਬਲਾਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੇੜਲੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੀੜ ਆਈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਡਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ”। ਤਬਰੇਜ਼ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਟਾਂਕੇ ਲੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਟਾਂਕੇ ਹਨ।

23 ਸਾਲਾ ਤਬਰੇਜ਼ ਇਕ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅਰੂਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸਵਰਾਜ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਨ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 6 ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

ਕੋਵਿਡ -19 ਇਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਸਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਮਰਕਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਲਵ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ 30% ਕੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤਬਲਗੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੱਛਾਣ ਸਾਬਤ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਸੰਕਰਮ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਡੇਗੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਨਚੇਂਜੀ ਚਰਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲੇਹਮਾਨ ਕਾਰਨ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਭਾਵ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਕੁਲ ਕੇਸਾਂ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ।

ਲੇਹਮਾਨ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵੀ ਮੰਗੀ।

ਝੂਠ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਕੋਰੋਨਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜਾਅਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਹੁਤ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੈਲਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਵੀਡੀਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਜੋ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੀ।

ਜਾਅਲੀ ਵੀਡੀਓ - ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਥੁੱਕਿਆ

ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਮਾਤ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਥੁੱਕਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਸਕੇ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਜਾਂਚਿਆ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੈਦੀ ਦੀ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਝੜਪ...


...ਹੁਣ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਨਸਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਰੁਕੇਗਾ।

ਅਜਿਹੇ ਕਰੀਬ 30 ਲੱਖ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਕੇਮਨ ਟੈਪੂਆਂ 'ਤੇ 2009 ਤੋਂ 2010 ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਕਸੀਟੈੱਕ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪ੍ਰੋਯਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੇਮਨ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 96 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ।

 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨਾਲ 92 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਮੱਛਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ।

ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦਾ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਸਰ

ਸਵਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਂ ਦੇ ਪਾ ਰਿਹਾ।

ਮੱਛਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਇਨਸਾਨੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਵਾਮੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਿਸੀ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨਸਲ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੱਛਰਾਂ ਦਾ ਜਿਸ ਤਰਕ ਨਾਲ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਤਰਕ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੁਦਰਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਦਾ ਵੀ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?

ਖ਼ਾਤਮਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ

ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਜੋਨਾਥਨ ਪਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਸਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਨੈਤਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਂਝ ਇਸ ਤਰਕ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਰ ਵਾਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚੇਚਕ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਵੈਰੀਓਲਾ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਾਇਆ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਸੀ।

ਜੋਨਾਥਨ ਪਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ੂਬੀ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹੈ? ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਛਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ? ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਠੋਸ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ।

ਉਂਝ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦਾ ਇਹ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਵਾਲ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਡੇਂਗੂ, ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ੀਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣ। ਸਾਨੂੰ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੁਤ ਮਦਦ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਮਿਲੀ।"

ਪਰ ਜੋਨਾਥਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਕਿਸੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।"

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਸੂਸੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ "ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ" ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਭਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਮ 'ਤੇ ਭੇਸ ਬਾਦਲ ਕੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ।

"ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਕਮਾਲ ਦਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਹਿੰਦਾ: 'ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ?' ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਵੀ ਖੁਦ ਹੀ ਦਿੱਤਾ: 'ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਛੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਜਾਸੂਸੀ ਡਰਾਮਾ 'ਬਾਡੀਗਾਰਡ' ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕੈਟਰੀਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ: "ਬੜਾ ਹੀ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਇੰਨਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਹਾਂ, ਕੁਝ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ।"

ਅਮੀਸ਼ਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਈ ਸੀਰੀਅਲ ਦੇਖ ਕੇ ਸਕਰੀਨ ਭੰਨਣ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰੀ ਚੀਕਦੀ ਵੀ ਹਾਂ: 'ਓਏ, ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ!'"

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER, YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੁਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਵੀ ਕੋਈ ਜੇਸਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ । ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਟੀਕਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਨਿਕਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਐਡਵਰਡ ਜੇਨਰ, ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬੁੱਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਐਵਰਡ ਜੈਨਰ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਗਲੋਸਟੈਸ਼ਰਾਈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰਜਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਟਰੇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਨਰ ਦਾ ਗਲੋਸਟੈਸ਼ਰਾਈਨ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਡਰਾਉਣਾ ਵੀ।"

ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਜੈਨਰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੇਚਕ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ (ਇਹ ਨਾਮ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਓਪੌਕਸ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੈਕਸੀਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਹੈ।

ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਜਿੰਨੇ ਸੰਭਵ ਹਨ ਉਨੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਗੋਵਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੈਨਰ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।"

ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਹਾਊਸ ਦੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਨੂੰ 'ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਵੈਕਸੀਨੀਆਂ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਵਾਉਣ ਆਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਗੋਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਮਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੋਂ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾ ਸਕਣ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਸਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਸਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।"

ਜਦੋਂ ਜੈਨਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਛਪਵਾਏ ਤਾਂ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਜਿਸਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੋਜ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ ਚੌਥੇ ਨੇ ਚੇਚਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਗਵਾਏ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮਾਰੀਆ ਲੂਸੀਆ ਵੀ। ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਜੈੱਨਰ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੇਚਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਹਾਸੋਹੀਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜੈਨਰ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚਕਿਤਸਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਦੇ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ।

ਹਾਂਲਾਕਿ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਧੇਰੇ ਖੇਤਰ ਉਹ ਸਨ ਜਿਥੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੇਚਕ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਾਲ 1803 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਹਾਜ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲਿਜਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣੇ 22 ਅਨਾਥ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਨਾਜੇਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ...


...ਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮੰਤਰੀ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਵਾਦ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚਿੱਠੀ

ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਕੀਦਤ ਨਾਵੀਦ ਨਾਮੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹ ਵੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੂਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਖੂਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੂਹ ਵੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬੰਬ ਦੇ ਟੁਕੜੇ।

ਖੂਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬੰਬ ਦੇ ਟੁੱਕੜੇ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੰਬ ਇੱਥੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

1995 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

1920 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1929 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ

ਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਦੌਰਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। 1920 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1929 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ 'ਤੇ 1,35,600 ਦਾ ਖਰਚਾ ਆਇਆ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਣਾਅ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਿਆ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਗੁਰੂਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ-ਪਾਣੀ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਬਾਰੇ 1998 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਵੀਡੀਓ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੁੰਚਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰੋਧੀ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀ ਆਏਗਾ, ਪਰ ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਿਠਾਈ ਗਈ ਜਾਂਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਜਿਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹੀਂ ਹੀ ਦੱਖਣ-ਪੰਥੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਫ਼ੈਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਇਰਫ਼ਾਨ ਹਬੀਬ ਦੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਚਰਚਾ?

ਸਿਰਫ ਫੈਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਇਰਫ਼ਾਨ ਹਬੀਬ ਵੀ ਇਨ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੂਬ਼ ਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

1962 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਜਨਰਲ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਹਬੀਬ ਜਾਲਿਬ ਨੇ ਇਹ ਨਜ਼ਮ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਏ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਪੋਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਬੈਨਰਾਂ 'ਤੇ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਬੀਬ ਜਾਲਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਦਰਬਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਸੱਤਾ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਨਤਾ ਦਾ ਦਰਬਾਰ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 'ਅਵਾਮੀ ਸ਼ਾਇਰ' ਯਾਨਿ 'ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਵੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਣ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸਨ।

ਨਾਮਵਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ 'ਸਰਾਪਿਆ ਕਵੀ' ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 'ਸਰਾਪਿਆ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਓ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਫੈਜ਼ ਦੀ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹੋ ਕੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਮ ਦੇਖੇਂਗੇ,

ਲਾਜ਼ਿਮ ਹੈ ਕਿ ਹਮ ਭੀ ਦੇਖੇਂਗੇ,

ਵੋ ਦਿਨ ਕਿ ਜਿਸ ਕਾ ਵਾਅਦਾ ਹੈ,

ਜੋ ਲੌਹ-ਏ-ਅਜ਼ਲ ਮੇਂ ਲਿੱਖਾ ਹੈ

ਜਬ ਜ਼ੁਲਮ-ਓ-ਸਿਤਮ ਕੇ ਕੋਹ-ਏ-ਗਿਰਾਂ

ਰੁਈ ਕੀ ਤਰ੍ਹਾ ਉੜ ਜਾਏਂਗੇ,

ਹਮ ਮਹਿਕੂਮੋਂ ਕੇ ਪਾਂਓ ਤਲੇ

ਜਬ ਧਰਤੀ ਧੜ-ਧੜ ਧੜਕੇਗੀ,

ਔਰ ਅਹਿਲ-ਏ-ਹੁਕਮ ਕੇ ਸਰ ਊਪਰ

ਜਬ ਬਿਜਲੀ ਕੜ-ਕੜ ਕੜਕੇਗੀ,

ਜਬ ਅਰਜ਼-ਏ-ਖ਼ੁਦਾ ਕੇ ਕਾਅਬੇ ਸੇ

ਸਬ ਬੁਤ ਉਠਵਾਏ ਜਾਏਂਗੇ,

ਹਮ ਅਹਿਲ-ਏ-ਸਫ਼ਾ ਮਰਦੂਦ-ਏ-ਹਰਮ

ਮਸਨਦ ਪੇ ਬਿਠਾਏ ਜਾਏਂਗੇ,

ਸਬ ਤਾਜ ਉਛਾਲੇ ਜਾਏਂਗੇ,

ਸਬ ਤਖ਼ਤ ਗਿਰਾਏ ਜਾਏਂਗੇ,

ਬਸ ਨਾਮ ਰਹੇਗਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਾ,

ਜੋ ਗ਼ਾਇਬ ਭੀ ਹੈ ਹਾਜ਼ਿਰ ਭੀ,

ਜੋ ਮੰਜ਼ਰ ਭੀ ਹੈ ਨਾਜ਼ਿਰ ਭੀ

ਉੱਠੇਗਾ ਅਨਲ-ਹਕ ਕਾ ਨਾਰਾ,

ਜੋ ਮੈਂ ਭੀ ਹੂੰ ਔਰ ਤੁਮ ਭੀ ਹੋ

ਔਰ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ ਖ਼ਲਕ-ਏ-ਖ਼ੁਦਾ,

ਜੋ ਮੈਂ ਭੀ ਹੂੰ ਔਰ ਤੁਮ ਭੀ ਹੋ ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੀਪਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਵਿਆਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਹੁਰੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ।"

ਪਤੀ ਦੇ ਰਵੱਈਏ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਡਾ. ਨਿਸ਼ਾ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਕੁੜੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਾਅ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉਹ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਤੀਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ 'ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਲਬਧ' ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।''

ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?

ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਹਿੰਸਕ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ। ਅਖੀਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਅਨੁਜਾ ਕਪੂਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ।''

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਆਦਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਰਦ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਆਹ ਨੂ ਬਚਾਉਮ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਅਨੁਜਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਖ ਤਲਾਕ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ 4 ਜਾਂ 5 ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਲਾਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 4 ਜਾਂ 5 ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ-ਵਕੀਲ ਅਨੁਜਾ ਕਪੂਰ

ਅਨੁਜਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਤਲਾਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਕੇਸ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਜਾਇਦਾਦ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ, ਜੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।"

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮੈਰੀਜ਼ ਕਾਊਂਸਲਰ ਡਾ. ਨਿਸ਼ਾ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਲਾਕ ਦੀ ਨੌਬਤ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਬਿਨਾਂ ਬੈਕਅੱਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ...


...ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਹਿੰਗ ਫੈਰੂਲਾ ਅਸਫੋਇਟੀਡਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਰਸ ਤੋਂ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੂਸ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਿੰਗ ਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਪਾਈਸਿਜ਼ ਬੋਰਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਕਾਬੁਲੀ ਸਫੇਦ ਅਤੇ ਹਿੰਗ ਲਾਲ। ਚਿੱਟੀ ਹਿੰਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹਿੰਗ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋ ਹਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ

ਕੱਚੇ ਹਿੰਗ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।"

ਵਾਈਐੱਮਟੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਮਹੇਸ਼ ਕਾਰਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਠ ਚਰਕ ਸਮਹਿਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹਿੰਗ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਡਾ. ਹਰੀਸ਼, ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀਂਗ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਹਿੰਗ ਇੱਕ ਪਾਚਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਗ ਵੀ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

"ਜੇ ਪਾਚਣ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ ਤਾਂ ਹਿੰਗਸਟਾਕ ਚੂਰਨ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਿੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਦੀ ਪਰਤ ਟਿੱਢ ਪੀੜ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਗ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲੀ ਹਿੰਗ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਸਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੱਚੇ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਉਲਟੀਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਭਾਰਤੀ ਇੰਨੀ ਹਿੰਗ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ?

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦੀਬਾਵਲੀ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਥੋਕ ਮਾਰਕੀਟ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਸ ਖਾਦੀਬਾਵਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਹਿੰਗ ਲੱਭਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹਿੰਗ ਦੀਆਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਢੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਹਿੰਗ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਲਸਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਿੰਗ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਤਾਂ ਹਿੰਗ ਵਾਲੀ ਲੱਸੀ ਪੀਤੀ ਹੋਣੀ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਿਆਂ ਕੇਰਲ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂਬਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਸਗੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਗ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਿੰਗ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੀਂਗ ਨੂੰ 'ਡੈਵਿਲਜ਼ ਡੰਗ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਿੰਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਬਣਿਆ...


...ਹੁੱਡ ਆਫ਼ ਮਜੀਸ਼ੀਅਨਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੀ ਸੁਸਾਈਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ 'ਚ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਦੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮਨ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਨਵੈਂਸ਼ਨ ਹਾਲ ਤੋਂ ਆਏ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਰੇਬੀਅਨ ਨਾਇਟਸ ਦੇ ਸਫਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹੋਣ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੋਅ 'ਆਈਲੈਸ ਸਾਈਟ' ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਲੈਕਬੋਰਡ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਰਿਹਾ।

ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਇਫ਼ੈਕਟਸ ਅਤੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਦਕਾ ਬਾਕੀ ਜਾਦੂਗਰਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਜਾਦੂਗਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਾਥੀ, ਵੱਧ ਵਰਾਇਟੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ ਸੀ।

ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਥਿਏਟਰਾਂ ਦਾ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਸਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦੇ ਸਰਕਸ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਢ ਨੂੰ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਹਾਥੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਕੱਪੜੇ ਬਦਲਣਾ, ਵਧੀਆ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਟੀਮ ਸਣੇ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੱਠਾ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਬੇਸ਼ੱਕ  ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਨੋਰਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਆਉਣਾ ਸੀ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਦੋਂ ਟੀਵੀ ਹਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਤਿਆਰ ਸਨ।

ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਧਿਅਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਇਨੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ।

ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰ ਭਾਰਤੀ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹੁਨਰਮੰਦ ਸਮਝਦੇ ਸਨ

ਪੀ.ਸੀ. ਸਰਕਾਰ ਹੋਰ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਸਟੇਜ ਇਫੈਕਟ ਅਤੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਉਠ ਗਏ ਸਨ।

ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ 'ਚ ਪੱਛਮੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਦਸੰਬਰ 1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਜਪਾਨ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।

6 ਜਨਵਰੀ 1971 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਿਬੇਤਸੂ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅ ਇੰਦਰਜਾਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡੇਵਿਡ ਪਰਾਇਸ ਨੇ ਪੀ.ਸੀ. ਸਰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ, ਉਹ ਜਾਦੂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀਂ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਦੇਸੀ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਦਕਾ ''ਭਾਰਤੀ ਜਾਦੂ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੇ ਜਾਦੂਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ।''

(ਜੋਹਨ ਜ਼ੁਬਰਜ਼ਿਕੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਇੰਪਾਇਰ ਆਫ਼ ਐਨਚੈਂਟਮੈਂਟ: ਦਿ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਜਿਕ' ਨੂੰ ਹਰਸਟ (ਯੂਕੇ), ਆਕਸਫਾਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ (ਯੂਐਸਏ) ਅਤੇ ਸਕਰਾਇਬ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਜਾਦੂਵਾਲਾਜ਼, ਜਗਲਰਸ ਐਂਡ ਜਿਨਸ:ਮੈਜਿਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ' ਨਾਂ...


...ਹੇ 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਕਰੀਬ 74 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 24 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੰਦੂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਮੱਲਾਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਚੋਥਾਈ ਇਲਾਕਾ ਹੀ ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕਸਭਾ ਸੀਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕਸਭਾ ਸੀਟ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ 13,25,788 ਵੋਟਰ ਹਨ।

ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ।

ਕੇਰਲ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਇਨਾਡ ਸੀਟ 'ਤੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਵਾਇਨਾਡ ਸੀਟ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਵਾਇਨਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੇਰਲ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨ-ਜਾਤੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕਸਭਾ ਖ਼ੇਤਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਂਡੂ ਆਬਾਦੀ ਹੈ।

ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕਸਭਾ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ 80 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 4 ਕਸਬੇ ਹਨ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ 9,14,226 ਵੋਟਾਂ (73.29 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਿੰਗ) ਪਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋ 3,77,035 (41.20 ਫ਼ੀਸਦੀ) ਵੋਟਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਧਰ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ 3,56,165 (39.39 ਫ਼ੀਸਦੀ) ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

2014 'ਚ ਜਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵਾਇਨਾਡ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ, ਏਕਤਾ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਲਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਜੋ ਲੋਕ ਅੱਗ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਇਸ ਲੁਕਵੇਂ ਜਿਹੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਭੌਤਿਕ ਪੱਖੋਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸਗੋਂ ਮੈਂ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹਿਜਾਬ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਉੱਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਗੜ ਜਾਣਗੇ।

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 2024 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਫਿਰ ਵੀ ਹਾਲੇ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਹਮਾਇਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸੁਰਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਲੀਲ ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤੋਂ ਇੱਕਸੁਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੇ।

ਫਿਲਹਾਲ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਜੜ ਗਈ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕਹੇ, "ਧੀਰਜ ਰੱਖੋ ਤੇ ਪੂਰੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਟੇ ਰਹੋ" 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਜਿਵੇਂ ਰਿਕਤ ਹਾਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੂਜਾ ਛਾਬੜੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਹੇ ਬਦਲ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲਤ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਲਵੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠੀਆਂ ਘੁਸਰ-ਮੁਸਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਟੀਕਾਕਰਣ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਿਮਿਨੀ ਦੇ ਮੇਅਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਐਂਡਰਿਆ ਗਨਾਸੀ, ਰਿਮਨੀ ਦੇ ਮੇਅਰ

ਮੌਤ ਦੀ ਧਮਕੀ

ਮੇਅਰ ਐਂਡਰਿਆ ਗਨਾਸੀ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਾਇਕ ਬਣ ਗਏ ਜੋ ਸਿਲਵੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਰਗੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਸਦੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਹਨ ਤੇ ਚਸ਼ਮਾ ਲਗਾਇਆ ਹੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਤੇ ਸਨ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਲੰਬੇ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡਾਰਕਟਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਐਂਟੀ-ਟੀਕਾਕਰਣ ਕੰਟੈਂਟ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਜੈਨੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਜੈਨੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਜੇਕਰ ਡਾਕਟਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਤਾਂ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਰੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (ਟੀ.ਐੱਮ.ਪੀ.ਆਰ.ਐੱਸ. 2) ਨੂੰ ਓਵਰ-ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। "

ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਰਿਸਪਾਂਸ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਕੇ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਐਕਸ (ਐਕਸ) ਕ੍ਰੋਮੋਜ਼ੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਲਦੀ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ।

2. ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਘਰਾਂ 'ਚ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਕੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਦਮੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੁਆਰਾ ਘੱਟ ਔਰਤਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਵੀਡੀਓ: ਐਪਸ ਬੈਨ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀ ਮਕਸਦ ਦੱਸਿਆ

ਵੀਡੀਓ: ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੋਵਿਡ ਵਾਰਡ ਦੇ ਪਖਾਨੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ

ਵੀਡੀਓ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੇ ਸਨ

ਇਸ ਬਾਬਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਉੱਧਰ ਕੇਂਦਰੀ ਖ਼ੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਕਤ 'ਚ ਇਹ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਲਈ ਸੱਦਾ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ।

ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਲਈ, ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਆਉਣਗੇ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਤਰੀਕ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੀ ਰਾਹ ਹੈ।"

'ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਨਾਲ 6-7 ਵਾਰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ'

ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ 6-7 ਵਾਰ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬੜੀ ਹੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੂਜੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਮੇਰੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੋਈ ਮਸ਼ਰੂਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੰਟਾ-ਅੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ

ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਪੁੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਿਹੜੇ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਈ ਰੇਲਾਂ ਰੋਕੀਆਂ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਲੋਂ ਕਈ ਟਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਗਰਾਊਂਡ ’ਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਕਿਸਾਨ ਪੁੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗਰਾਊਂਡ ’ਚ ਮਿਊਨੀਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਅੱਗੇ

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕਆਟ ਵੀ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੇ ਹਨ।

ਕੱਕੜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਪਰਿਵਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨੰਗਨਤਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੁੰਮਣ ਵੀ ਵਰਜਿਤ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਜਾਂ ਦੋ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ ਦਿਖਾਉਣਾ, ਜੋਸ਼ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਉਬਲਦਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਬਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਪੂਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਗਣਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੂੰ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਕਿਉਂਕਿ  ਸਹੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੈ।

ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਿਸਮ, ਇੱਕ ਕਾਮੁਕ ਸਨਸਨੀ ਭਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜ ਨਾ ਹੋਵੋ।

ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਗਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੈਕਸੂਐਲਟੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜੌਹਨ ਅਬਰਾਹਮ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣਾ ਸੀ।

 ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਅਜੀਬ ਜਾਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।"

ਭੱਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਬੰਬੇ ਬੇਗ਼ਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ  ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤਾ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਲੰਕ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੰਟੀਮੇਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਕਰਮੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਘਰ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਨਹੀਂ ਗਈ।"

ਪਰ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦਾ ਹੋਣਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।

"ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ''

"ਇਹ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ ਕਿ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟੀਮੇਸੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਹੋਣ 'ਤੇ  ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜੀਬ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਵਿਤਕਰਾ ਜਾਂ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲ ਹੈ।

ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੈ, ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਪੁਲਾਂਘ ਹੈ।

ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੰਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਾ। ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਈ ਵਾਰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ...


...ਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਦੇ ਭੀੜ ਭਾੜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਢੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਲੰਬਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ "ਦੇਸ਼-ਵਿਰੋਧੀ" ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ 'ਸੰਤੁਸ਼ਟ' ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਬੋਝ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੰਡਬਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।

ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਮੇਰ ਬੇਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਗੈਰ ਧਾਰਮਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਵਰਗੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਵੇਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਪਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਗਏ ਧਾਰਮਿਕ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ "ਗੈਰ" ਹੋਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫੇ ਜਾਫ਼ਰਲੋਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣਾ ਕੇ।"

ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੰਡ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਉਦੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮੁਸਲਿਮ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਰਹਿਤ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਵਲਗਣਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਮੁਦਾਇਕ ਕੋਚਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਅਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।''

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜ਼ਹੀਰ ਅਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਰ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਗਿਰਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

“ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਅਲਹਿਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਹੀਣਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਦਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ

ਇਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 24 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਡਰੱਗਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ 10 ਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਡਰੱਗਜ਼ ਟਰੈਫੀਕਿੰਗ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਨਾਰਕੋਟਿਸ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ, ਇਸ ਦੇ ਉਤਾਪਦਨ, ਖਰੀਦੋ-ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣ, ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ,ਬਰਾਮਦ-ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਐੱਨਡੀਪੀਐੱਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 31ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਰੱਗਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ ਯਾਨਿ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਸ਼ਨ (ਸੈਕਸ਼ਨ 68 ਜੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਲੀਗਲ ਓਥੋਰੀਟੀਸ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਓਰੋ (ਐੱਨਸੀਬੀ) ਨੂੰ ਇਸ ਐੱਨਡੀਪੀਐੱਸ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 4 ਤਹਿਤ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਤੈਅ ਹਨ।

ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਐੱਨਡੀਪੀਐੱਸ ਐਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।

ਸੰਜੇ ਦੁਬੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਪੀਐੱਸ ਕਾਨੂੰਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਆਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਰੱਗ ਡਿਮਾਂਡ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐੱਨਜੀਓ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਐੱਨਡੀਪੀਐੱਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਓਰੋ (ਐੱਨਸੀਬੀ) ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਸਮ, ਸਿੱਕਮ, ਬਿਹਾਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕੇਰਲ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਥੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ 600 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕੋਵੈਕਸੀਨ 1200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਦਰ ਨਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਈ ਜਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਟੱਡੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਾਈਜ਼ਰ-ਬਾਇਓਐਨਟੇਕ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਜ਼ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਖਤਰਾ 70 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਡੋਜ਼ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 85 ਫੀਸਦੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਾਰਗਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੂਜੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਜਿਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡੇਟਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 81 ਫੀਸਦੀ ਕਾਰਗਰ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ ਰੂਸ ਦੀ ਸਪੂਤਨਿਕ ਵੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਗਭਗ 92 ਫੀਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਨਣ ਲਈ ਇਸ ਲਿੰਕ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਯਾਨੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੈਕਸੀਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ, ਫੇਸ ਕਵਰ, ਮਾਸਕ, ਹੈਂਡ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੇ ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਅਸਰਗਰਮ ਅੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ

ਇੱਕ ਵੈਕਸੀਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ, ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੇ ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਅਸਰਗਰਮ ਅੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ 'ਇਮਊਨ ਸਿਸਟਮ' ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਣ (ਹਮਲਾਵਰ ਵਾਇਰਸ) ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗਣ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਣੀ, ਇਸ ਦੇ ਆਮ ਦੁਰਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ।

ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗਣ ਦੇ ਕੁਝ ਵਕਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇਮਊਨਿਟੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰਿਵੈਨਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਸੀ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?...


...ਹੈ ?

ਜਵਾਬ: ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹੋਣ ਦਾ ਨੇਮ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ: ਜੇਕਰ ਸੋਨਲ ਮੋਦੀ ਚੋਣ ਲੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤਾਂ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।

ਜਵਾਬ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਾਂ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੱਚਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਮੋਦੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ?

ਸਿਰਫ ਨਰਿੰਦਰ ਹੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਫ਼ ਮਿਲਣ।

ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਭਰਾ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਭਰਾ ਜੀ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਕਿਰਤੀ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਭਰਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।

ਸਵਾਲ: ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਵਾਬ: ਅਜਿਹਾ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਜੋ ਵੀ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਆਗੂਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਰਗੀਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੇਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਉਪਲਬਧੀ ਬਾਰੇ ਪੜਿਆ-ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੀ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਸਮੇਤ ਦੂਜੇ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਬੇਟੇ ਜੈ ਸ਼ਾਹ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।

ਮੈਂ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਬਿਲ ਆਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਸਦੀ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ (ਧੀ) ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੀਐਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ ਨਾਤੇ...


...ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਡਰ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਪੁਲਿਸ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਵਿਵੇਕ ਉਸ ਉੱਪਰ ਕਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਹੈਰਾਨੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੀਨਅਰ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ

ਜੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ, ਲਖਨਊ ਦੇ ਐਸਪੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦੁਹਰਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜ ਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਿਪਾਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਚੌਧਰੀ ਉੱਪਰ ਧਾਰਾ 302 ਅਧੀਨ ਕੇਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।

ਉਨਾਉ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਬੁਰੇ ਹਾਲ ਸੀ। ਤੱਥ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਜੁਰਮ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲਤਾ ਅਖੌਤੀ ਲਵ ਜਿਹਾਦ ਰੋਕਣਾ, ਐਂਟੀ ਰੋਮੀਓ ਸਕੁਆਡ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਰੋਕਣਾ ਹੀ ਹੈ।

ਉਨਾਵ ਕੇਸ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਾ ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉੱਪਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਘਟਨਾ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਪੁਲਿਸ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਯੂਪੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੀਐਸਐਫ ਦੇ ਮਹਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਰ ਲਾਈ ਸੀ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅੱਜ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।

ਗੰਭੀਰ ਜੁਰਮ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਆਂਕੜੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਐਪਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੁਜਰਮਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਹੀ ਕਰਨਗੇ।

ਉਹੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਿਹੜੇ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਕੌਣ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਖੂਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਜਾਂਚ ਅਫ਼ਸਰ ਆਪਣੇ ਸਹਿ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੇਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸ ਅਕਸਰ ਸੀਬੀਆਈ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਤਾਂ ਮੰਨਿਆ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਤ ਮਾਰਕੀਟ ਭਾਅ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲ 'ਚ ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਿਣਸ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਹੱਦ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਲਈ ਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਹੱਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੋਲ ਭਾਵ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਦੀ ਮੋਲਭਾਵ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਇਹ ਬਿੱਲ ਮੱਧਮ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਸਿਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਇਸ 'ਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ?

ਜਵਾਬ: ਕਿਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤੀ ਜਿਣਸ ਸੂਚਿਤ ਥੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਕੁੱਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਰੇਲ ਰੋਕੋ ਮੋਰਚਾ ਲਾਇਆ

ਸਵਾਲ: ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਚਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ…..

ਜਵਾਬ: ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਹੀ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਵਾਪਰੇਗੀ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਬਜਟ 'ਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਗਰੀਬ ਤਬਕੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਗੇ? ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਕਿ ਸੂਚਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਗੇ?

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਸਵਾਲ: ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਐਕਟ 'ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਮਾਖ਼ੋਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਰੋਕ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਜਿਣਸ ਖ੍ਰੀਦ ਸਕਣਗੇ।ਕੀ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਜਿਣਸ ਦਾ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ?

ਜਵਾਬ: ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ? ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਐਕਟ ਕਿਉਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਂਡਰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਜਿਣਸ ਇੱਕਠੀ ਕਰ ਸਕਣ।

ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਂਡਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿੰਨੀ ਚਾਹੇ ਜਿਣਸ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਅਸਲ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਹਾਸਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫਾ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ 'ਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲ ਜਿਣਸ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਜੇ ਇਹੀ ਜਿਣਸ ਵਿਕਰੇਤਾ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ...


...ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੁਹਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਗਿੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ ਜੂੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੋਣ 'ਤੇ ਚਮੇਲੀ ਜਾਂ ਰਜਨੀਗੰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਤਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰੈਸਟ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।''

''ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੀ ਮਹਿਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਤਰ ਦੀ ਹਰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੀ-ਵੱਖਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੀਮਾ ਆਨੰਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੈਂਡ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਵੀ 'ਪਰਫਿਊਮ' ਸਪਰੇਅ ਕਰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਲ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਪੈਸਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵੀ ਹੋਵੋ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਸਭ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੋਗੇ।''

''ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਲਾ ਐਨੀ ਵਿਕਸਿਤ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਖ ਗਈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੰਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਓਗੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?''

''ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਫੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਖੇ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਹੱਥ ਦਿਲ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਿਰ 'ਤੇ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਦੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?''

''ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।''

ਸਮਝਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਓਨੀਆਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ

ਉਂਝ ਤਾਂ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ  'ਕਾਮ ਨਸਾ' ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ।

ਸੀਮਾ ਆਨੰਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ-'ਸੋਪੀਓਸੈਕਸ਼ੁਅਲ'। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਤੇਜਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਤਸਿਆਨਨ ਨੇ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 64 ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ।''

''ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਪਹੇਲੀਆਂ ਖੇਡਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਅਕਲਮੰਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੜ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਘਟਦਾ ਰਹੇਗਾ।''

10 ਸੈਕਿੰਡ ਲੰਬਾ ਚੁੰਮਣ

ਸੀਮਾ ਆਨੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਚੈਪਟਰ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ 34 ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ 112 ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੀਮਾ ਆਨੰਦ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ, ''ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਰੋ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚੁੰਮਣ ਕਰੋ ,ਜਿਹੜਾ 10 ਸੈਕਿੰਡ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਕਾਫ਼ੀ ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਚੁੰਮਣ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਸੈਕਿੰਡ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ।''

ਚੁੰਮਣ...


...ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲ ਦੀ ਕਾਪੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਮ ਤਾਰੀਕ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਲੈਕੇ ਗਏ। ਮੌਲਾਨਾ ਤਾਰੀਕ ਨੇ ਸ਼ੀਆ ਵਿਰੋਧੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦਲ ਸਿਪਾਹ-ਏ-ਸਹਾਬਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਏ ਇਸ ਕੁਫ਼ਰ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿੱਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਮੈਨਸ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫ਼ਰੰਟ ਵਰਗੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ ਤਾਂ ਨਕਲੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਸ਼ੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਖੰਡ 'ਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ?

ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਖੰਡ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਵਹੀਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਇਕ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਰਾਚੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਖੰਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਮਸ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਅਕਬਰੀ ਮੰਡੀ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫਾਇਦੇ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਵਹੀਦ ਮੈਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਧੰਦੇ 'ਚ ਸੱਟਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਫਾਇਦੇ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਾਰਾਤ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਧੇਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਖੰਡ ਦੀ ਜਾਅਲੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ 10% ਬਿਆਨਾ ਦੇ ਕੇ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਹੀਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੰਡ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਚ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਬਜਾਈ ਬਣਾਵਟੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਮਸ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਚ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਇੱਕ 'ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫ਼ਸਲ' ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 'ਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਤਰ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਮਾਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖੰਡ ਮਿੱਲ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਿੰਧ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਸਨੈਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ 'ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੌਦੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੌਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤ ਵਧਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਅ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਗੰਨਾ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।

ਸਿੰਧ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗੰਨੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਣ (ਇੱਕ ਮਣ - 40 ਕਿੱਲੋ) ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਘੱਟ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ 400 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਣ ਦੇ ਭਾਅ 'ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਦਦ ਦੇ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਐਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪ੍ਰਿਸਮੈਟਿਕ ਅਤੇ ਬੀਏਈ ਸਿਸਟਮ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਫੇਸ-35 ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸੰਚਾਰ, ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਾਈਂਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਕੀ ਡਰੋਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਸਸਤੇ ਹਨ।''

"ਅਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਜ਼ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਜ਼ ਦਾ 2020 ਜਾਂ 2021 ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।''

ਸੌਰ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਡਰੋਨ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋਣਗੇ

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਰੋਨਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਲਬਾਤ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਹੈਸ਼ਟੈੱਗ ਟਰੈਂਡਿੰਗ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹਨ?

ਟਵਿੱਟਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ਦੀ ਟਰੈਂਡਿੰਗ ਲਿਸਟ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਘੱਟਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੰਨੀ ਮੰਨਨ ਅਨੁਸਾਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਰੈਂਡਿੰਗ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਸਟ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਵਿਵਾਦਿਤ, ਪੋਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਜਾਂ ਨਸਲ, ਲਿੰਗ, ਪਛਾਣ,ਧਰਮ, ਅਪਾਹਜਤਾ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਟਵਿੱਟਰ ਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਉਸਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਟਰੈਂਡਿੰਗ ਲਿਸਟ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲੋਗਜ਼ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਮਨੀ ਮਨੀਵਾਨਨ ਅਨੁਸਾਰ, "ਭਾਵੇਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈਸ਼ਟੈਗ,ਪੋਸਟ ਅਤੇ ਐਕਾਊਂਟਸ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ, ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੱਠੇ ਕੁਤਰ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਜੱਟ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਹਿੱਕ ਤਾਣ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵੀ ਕੁਝ ਹੈ, ਇੱਥੇ।"

ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਪੰਜ ਕੁਇੰਟਲ ਕਣਕ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਟਰਾਲੀ ਤੂੜੀ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੜੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਉਸ ਨੂੰ 1500 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਝੋਨਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਮੁਕੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਝੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲਾ ਮਾਡਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਮਯਾਬ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

The Punjab Village Common Land (regulation) Rules, 1964 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲਾਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਠੇਕੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੇਕੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਇਸ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਬੋਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 1,45,000 ਏਕੜ ਖੇਤੀਯੋਗ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਠੇਕੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਜਾਣ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਗਿਲਬਰਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

"ਅਸੀਂ ਯੋਜਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।"

ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਗਿਲਬਰਟ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਨਮੋਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ।

ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲ ਹੀ ਅਣਜਾਣ ਵਾਇਰਸ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਇੰਨਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਰੀਰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਰਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਇੰਨਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਲੜਨ ਦੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਚਆਈਵੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ।

11 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਟੀਮ ਕੋਲ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੀ, ਜੋ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾਂ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਪਾਈਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ChAdOx1 ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ।

ਪੈਸੇ ਦੀ ਘਾਟ

ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੋਲਰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਫ਼ੰਡ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸੀ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਚਰਚਿਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਮੂਹ ਕੋਲ ਵੈਕਸੀਨ ਉਤਪਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਲਾਂਟ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੋਲਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਓ।"

ਇਹ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟਰਾਇਲ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਟੀਕੇ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਗਿਲਬਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਪੈਸੇ ਜੁਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸੀ, ਬਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਹੁਣੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ।"

ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ ਨੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪੈਸਾ ਆਉਣ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ

ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕੰਮ ਇਟਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਗ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਨੇ ਉਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਟਰਾਇਲ ਰੁਕ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਸਮੇਤ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਗਿਲਬਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਚਾਰਟਰ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ, ਵੈਕਸੀਨ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਸਾਡੇ ਇਥੇ ਕਲੀਨੀਕਲ ਟਰਾਇਲ ਸਨ।"

ਅਸੁਭਾਵਿਕ ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ...


...ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ 'ਚ 'ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ' ਦੀ ਵੀ ਰਵਾਇਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਸ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ, ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੁੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਵੀ ਸਸਕਾਰ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਫ਼ੇਦ ਮਲਮਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ 'ਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨਾਲ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਭਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੁੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਵਾਏ ਘਰ 'ਚ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਸਸਕਾਰ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਸਨ।

"ਇਹ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧੀ, ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਨਜਾਣੀ ਮੌਤ ਮਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਏ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

 ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਕਬਰਾਂ, ਪਾਣੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੰਢੇ ਲੱਗੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਕੇ ਕਿਤੇ ਇਹ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ...ਇਸ ਨੇ ਨਦੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਿਮਾਲਿਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ 'ਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਭ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਨੌਜ ਦੇ 63 ਸਾਲਾ ਪਿੰਡਵਾਸੀ ਜਗਮੋਹਨ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਨੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 150-200 ਕਬਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਖੇਤਰ 'ਚ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਅਤੇ ਨਦੀ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧਣ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਚ  ਦੱਬੀਆਂ ਇਹ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਦੀ 'ਚ ਤੈਰਨ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ।

ਪਿਛਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ' 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਕਿ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਲੱਗੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਦੀ 'ਚ ਤੈਰਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਮਿਲੀਆਂ ਸੜੀਆਂ-ਗਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਟੋਆ ਪੁੱਟ ਕੇ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਲੀਆ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਿਪਨ ਟਾਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਮੰਗਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ...


...ਹੈ?

ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਝੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਕੀ ਇਹ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ?

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਨੀਤੀ ਛੱਡੇ ਜਾਣ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਜਰਮਨੀ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਵਿਖੇ ਜਾਂ ਚੀਨ ਵੱਲ?  ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ,  ਉੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਆਗੂ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਫਰਸਟ ਇੱਕ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਦਾਬਹਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਿਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ।

ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਕਿ, ਕੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਚ ਗਾਈਡ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਹੇਂਦਰ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਕਾਰਸੇਵਕ ਪੁਰਮ ਦੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਅੰਨੂ ਭਾਈ ਸੋਨਪੂਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਆਖਰੀ ਕਾਰੀਗਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਕੰਮ ਬੰਦ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ 150 ਕਾਰੀਗਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਜੋ ਖੰਭੇ ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀਆਂ ਤਿਆਰ ਪਈਆਂ ਹਨ ਉਹ ਕਾਲੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅੰਨੂ ਭਾਈ ਸੋਨਪੂਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੰਮ ਕੇ ਘਿਸਾਈ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕਾਰਸੇਵਕ ਪੁਰਮ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਾ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖਾਲਿਕ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਣੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇ ਸਨ ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਬਾਬਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਖਾਲਿਕ ਅਹਿਮ ਖ਼ਾਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਣੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇ ਸਨ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਪੱਖ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੋ 120X40 ਫੁੱਟ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਵਕਫ਼ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਭਾਰਤੀ ਵਕਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਖਾਲਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ 'ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੱਧ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ।

ਉਹ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਗੱਲ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ, ਫ਼ਿਲਮੀ ਸੀਨ ਜਾਂ 280 ਅੱਖਰ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਟਵੀਟ। ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਖਾਮੋਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।

2. ਠਹਾਕੇ

ਉਹ ਆਖਿਰੀ ਚੁਟਕੁਲਾ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਨੀਯਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਬਣਨ ਜਾਂ ਵਿਗੜਣ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ।

ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚੁਟਕੁਲਾ ਇੱਕਦਮ ਲਾਈਟ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਲ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਪਰ ਜੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤ ਜਾਂ ਬੱਚੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਸਹੀ।

ਅਜਿਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਗੁੱਡੀ, ਫੁੱਲ ਪੱਤੀ ਜਾਂ ਹੀਰੋਇਨ ਵਾਲੇ ਵਾਲਪੇਪਰ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫਰੈਂਡਰਿਕੁਐਸਟ ਭੇਜੀ ਸੀ। ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁੜੀ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹੁਣ ਉਸ ਦੌਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਹਾਂ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ  ਜਿਵੇਂ 'ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਕਾਸ' ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਪੀਠ ਸਿੱਧੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਲਪੇਪਰ, ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਦੌਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਉਂਟਸ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਿਖਣ ਲੱਗੀ।

ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਿਆਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਤੇ। 'ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ' ਸ਼ਬਦ ਟ੍ਰੈਂਡ ਬਣਿਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ

'what's on your mind?' ਲਿਖਿਆ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕਾਲੀ ਪੰਨੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਕਦਰ ਕਹੀਆਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲਗਿਆ ਕਿ 'ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ।'

ਪਰ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੀ ਤਾਂ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ 'ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ' ਕਿਹ ਕੇ ਲੁਕੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ- ਮੈਂ ਡਾਊਨ ਹਾਂ ਯਾਰ, ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਾਕਲੇਟ ਖਾਣ ਦਾ ਮੰਨ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਖਿਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਹਥਿਆਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਗੀਆਂ ਵੀ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਜੋ ਹੱਕ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕੰਬਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਨੇ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈਣਗੀਆਂ।

ਹੁਣ ਇਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਅਤੀਤ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੋਦਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵੱਲ ਘੂਰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਇਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੁੱਪ ਬੈਠੀਆਂ ਅਤੇ ਚੀਕਕੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਭਰਿਆ ਸੱਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਖਿਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਡੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।...


...ਹੈ।

ਡਾ. ਜੋਜ਼ ਮੇਡੀਕਲ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ

ਇਥੇ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਦਰ ਵੀ ਫ਼ਿਲੀਪਾਈਨਜ਼ ਦੀ 17ਫ਼ੀਸਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁਣ 10ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ।

ਪਰ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਕਿਉਂ? ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਫ਼ਿਲੀਪਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਇਤ "ਫ਼ਲਦਾਰ ਬਣੋ, ਅਤੇ ਗੁਣਨ ਕਰੋ" ਨਾਲ ਜਨਮ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ।

ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਿਸ਼ਪਾਂ ਦੀ ਕਾਂਵਫ਼ਰੈਂਸ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲੀਪਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਫ਼ਾਦਰ ਜੈਰੋਮ ਸੈਕੀਲਾਨੋ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਜ਼ਰੀਏ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬੇਸ਼ੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ (ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕਾਂ ਦਾ) ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਬੇਬੀ ਬੂਮ" ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਰਡ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਫ਼ੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਪਿਚ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਟਲ ਫ਼ਰੇਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਬੈਡ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਧੱਕੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪੱਖੇ ਦੂਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਭੜਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਣ।

ਡੀਲਵਰੀ ਗਾਊਨ ਪਹਿਨੀ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮਾਸਕ ਤੇ ਸ਼ੀਲਡ ਲਾਈ ਮਾਂਵਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਵਜੰਮੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੰਘੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡਾ. ਡਿਆਨਾ ਕੈਜ਼ੀਪੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ  ਦੋ ਬੈਡਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਹੀ ਹਨ। ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਆਉਣਗੇ।"

"ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਸਤਪਾਲ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖੇ ਬੈਡਾਂ 'ਤੇ ਛੇ ਤੋਂ ਸੱਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਵਾਇਰਸ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ  'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਰਹਇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਸ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ਼ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੰਦ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਾਲ ਬੈਡਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਇਹ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

'ਕਾਫ਼ਰ'

ਪਰਨੀਆ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੇਬੀ ਬੂਮ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕਈ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਗਰੀਬੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਗਰੀਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਪਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਕੌਮੀ ਬਜਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।

ਪਰਨੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਸਾਨੂੰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਲ 'ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 200 ਕਰੋੜ ਪੀਸੋਜ਼ (4.15 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਹਰ ਸਾਲ ਲੋੜ ਹੈ।"

"ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਬਜਟ ਜਨਸੰਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਕਰੀਬ 50 ਕਰੋੜ ਪੀਸੋਜ਼ (1.04 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ) ਹੈ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ।"

ਪਰਨੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਟਰਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਹਮਾਇਤੀ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਡਰੱਗ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖ਼ੂਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਡੀਲਰਾਂ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਸੀ।

ਆਰਐਚਐਲ ਨੂੰ ਕੈਥੌਲਿਕ ਚਰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚੈਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਨਤੀਜੇ ਵਲੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਗੋਲੀ...


...ਹੈ।

ਰੀਤੂਪਰਣਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਹੁਣ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਿਨਾਂ ਕਹੇ ਹੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਕੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦਰਵਾਜੇ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?

ਰਿਤੂਰਪਣਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ''ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (ਐਸਐਮਈਜ਼), ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦੂਜੇ ਖੇਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਕੰਮ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲਾਰਡ ਮਾਉਂਟਬੇਟਨ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਣਗੇ।

ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨਾਲ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਨਾਮੰਜ਼ੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ।

'ਤੁਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ'

ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।

"26 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਉੱਘੇ ਆਗੂ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਨ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਰੀ ਦੇਸਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਾਫ਼ੀ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ  ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਦਰਜ ਹੈ ਵੀ। ਜੂਨ 1947 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਪਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ 15 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਪਏਗਾ।"

ਉਰਵਿਸ਼ ਕੋਠਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਫੈਸਲੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਏਜੰਡੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧਾ ਸੱਚ ਹੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹਿਰੂ ਜਾਂ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ :

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ

ਇਸ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਬੈਠਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਉੱਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੋਟਿੰਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?

ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਹਨ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਏਜੰਡੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਦੂਸਰਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਸਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਐਂਟੀ-ਪਾਕਿਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ?

ਬੰਬ ਤਾਂ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗਦੇ

ਇਸ ਉੱਪਰ ਅਤੁਲ ਸੰਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਮੁੜ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਲਾਕੋਟ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਹੀ ਸੀ।

ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮੁੱਦੇ ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।

"ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮੁੱਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਉਹ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ ਹੈ।"

"ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਰਫ਼ਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਮੁੱਦੇ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।"

"ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਏ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਪੱਖ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਝ ਆਇਆ ਹੈ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੋਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।''

''ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲੁਕਵੀਂ ਜੰਗ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸੂਬੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤ ਕੀ ਹੈ।"

"ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਥਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਦੁੱਖ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਹਤ ਕਈ ਦੇਸਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਇਮਰਾਨ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ

ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮੈਸੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਵਰਗੀ ਸਿਆਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਧੇਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸਤ ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

'ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ', ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਸਟੈਂਡ ਕਈ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਤੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ।

ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਦੋ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ  ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਈਐਸਆਈ ਦੀ ਸ਼ਹਿ 'ਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਆਈ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਕਮਰ ਬਾਜਵਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ 'ਤੇ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਖਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਭਰੋਸੇ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਕਰਤਾਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਈਐੱਸਆਈ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਹੋਰ ਲੀਡਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਹੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾਉਣਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਗ਼ੈਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਆਮ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਜ਼ਬ ਸਮਝਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।''

ਜਿੰਨਾ ਬਾਦਲਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਓਨਾ ਹੀ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ

ਭਾਰਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਾਲੇ ਖ਼ੂਬ ਸਿਆਸੀ ਡਰਾਮਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਖਿਆ...


...ਹੋ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਨਾਵਾਂ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਜਿਹੜੇ ਤਬਲੀਗ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੂਟਾ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੁੱਦੀਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਮਾਗਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਲੋਕ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਤਬਲੀਗ਼ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਫੋਨਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜਿਸ ਬੂਟਾ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੱਗਾ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਗੱਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਬਦਰਪੁਰ ਵਿਚਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੁਆਰੰਟਾਇਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੁੱਦੀਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਮਾਗਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਵਿਅਕਤੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਏਸੀ-ਫਰਿੱਜਾਂ ਦੇ ਮਕੈਨਿਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਕਤਰ ਅਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੀ ਆਏ ਬੂਟਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਵੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬਰਕਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਮਰਕਜ਼ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਗਿਆ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲੋਕੀਂ ਦੋ-ਦੋ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੇ ਸੰਥਿਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।''

ਇੱਥੇ ਲੋਕੀ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ, ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਆਮ ਕਰਕੇ 3-4 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕੀਂ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਆਮ ਸਮਾਗਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਮਰਕਜ਼ ਦੀ ਕੰਧ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਮਰਕਜ਼ ਦੀ ਕੰਧ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਥਾਣੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਣੇ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ 6 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਰਕਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ 5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਗਿਆ ਸੀ ਉਦੋਂ ਆਵਾਜਾਈ ਆਮ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਕੰਮਕਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਮਰਕਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਰਾਤੀ ਅੱਠ ਵਜੇ ਲਾਕਡਾਊਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਟਰੇਨਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਰਕਤ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫ਼ੈਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਤਬਲੀਗੀ ਮਰਕਜ਼ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਫ਼ੀਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ ਗ਼ਲਤ ਅਫ਼ਵਾਹ

"ਜਿਸ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀਕ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਣ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 14 ਦਿਨ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।"

ਬਰਕਤ ਵਰਗੀ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਕਰਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਾਜ਼ੀ ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸੀ, ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਕਰਮ ਨੇ 5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਈ ਐਂ ਮੁੰਡੇ ਸੁਣਦੇ ਕਿੱਥੇ ਐ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਨਰਾਜ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਕੱਲ ਰਾਤ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਮੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਰੇਲਾ ਦੇ ਕਾਲਜ...


...ਹੋ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਦਾ ਕੌਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਨੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟ ਮਾਰ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਮੁਖੀ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਣ ਲਈ ਲੜਦੇ-ਲੜਦੇ ਜਾਨ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੱਗ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ।"

ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਤਲਵਾਰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਫ਼ਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।"

ਮਹਾਰਾਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।

ਫਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ੂਦੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ੁਦਾ ਵੱਲੋਂ (ਚੇਚਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕਮੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਜ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਦੇ ਹੇਠ ਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਸ ਨਿਹੰਗ ਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਚਿੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਓ ਕਾਣੇ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਝੋਟਾ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਵਾਰੀ ਲਈ।"

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਉੱਪਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸਰਕਾਰ ਏਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਏ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਲਤ ਪੈ ਗਈ ਜੋ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਲਦੀ ਗਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਖ਼ੁਦ ਪੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਬਲਕਿ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ ਜੋ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦਤਾਰ ਕੌਰ

ਦਤਾਰ ਕੌਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1838 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ 'ਤੇ ਦਤਾਰ ਕੌਰ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਚੱਲਦੀ ਸੀ।

1818 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਡਲੇ ਬੇਟੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਈ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਰਹੀ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਕ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵੇਲੀਅਨ ਨੂੰ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ

ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਾਈ ਨਿਕੱਈ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵਿਆਹ ਵੀ ਫ਼ੌਜੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਿਆ।

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਆਹ

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਭਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 20 ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।

ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਨ।

ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ 1889 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦਿਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ 46 ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ...


...ਹੋ ਜਾਵੇ। ਬੋਨਮੈਰੋ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫ਼ਿਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਡੀਕਿਆ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਬੋਨਮੈਰੋ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।"

ਸੁਲੰਕੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਭੀਜੀਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਫਿਊਜ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਅਸੀਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ ਹਨ ਉਸਦਾ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ 11 ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਸੋਲੰਕੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਵਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਡਾਕਟਰ ਦੀਪਾ ਤ੍ਰਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਕਰ ਸਕਦੇ"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਸੇਵੀਅਰ ਸਿਬਲਿੰਗ ਬਣਾਉਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ "ਇਹ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ।"

"ਸਾਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮੰਤਵ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਮਾਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਰਫ਼ੈਕਟ ਮੈਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 4 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ਫ਼ਿਰ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ ਕਿ ਸੇਵੀਅਰ ਸਿਬਲਿੰਗ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਏਵਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਧੁੰਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈੱਲ ਲਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਉਸਦੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਬੋਨਮੈਰੋ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾਂ ਕੋਈ ਅੰਗ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਡੋਨਰ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ।

ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦਾਂ ਅੰਤ ਕਿਥੇ ਹੈ?

"ਇਹ ਇੱਕ ਤਿਲਕਦੀ ਢਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਬੋਨਮੈਰੋ ਲਈ ਸੇਵੀਅਰ ਸਿਬਲਿੰਗ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਰੁਕੋਗੇ ਕਿਵੇਂ? ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਤੁਰੋਗੇ?"

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਖ਼ਤਾ ਰੈਗੁਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਨੈਟਿਕ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, "ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਲਾਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।"

ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਨਮਿਤਾ ਭਾਂਡਰੇ ਮੁਤਾਬਕ," ਭਾਰਤੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚਾ ਇੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ। "

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸੋਲੰਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਰਾਏ ਜਾਂ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਮਾਪੇ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ।"

ਭਾਂਡਰੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਪਰ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਜਨਤਕ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਹਰ ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ। ਇਸ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਬਹਿਸ ਦੇ ਗਰਭਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।''

ਅਭੀਜੀਤ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗੇ ਜੀਏਗਾ

ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੋਲੰਕੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੇਰੀ...


...ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ।"

ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਵੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।"

"ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦੱਸੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ (ਖਾਲੀਸਤਾਨੀ) ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ 'ਚ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੌਧਰੀ ਪੁਸ਼ਪੇਂਦਰ ਸਿੰਘ , ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਡੀ ਚੋਟੀ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।

"ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਚੋਣ, ਸਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਹੋਈ ਘਟਨਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ, ਜਾਮੀਆ ਮਿਲਿਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਰੰਗ 'ਚ ਰੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਸਲ 'ਚ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਕੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵੈਨਕੂਵਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਰੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ 200-250 ਲੋਕ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪਿਛਲੇ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

"ਅੰਦੋਲਨ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਉਹ ਖਾਲੀਸਤਾਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਹਨ।"

ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟੋਰਾਂਟੋ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖੇਤੀ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਲਈ ਕੁੱਝ ਰੇਡਓਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਜਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਅਜਿਹੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਲਏ, ਜਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਖਾਲੀਸਤਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਾਰਤਖਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।"

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ: ਮੋਦੀ ਦੇ 'ਅੰਦੋਲਨਜੀਵੀ' ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਕੀ ਬੋਲੇ ਪੰਜਾਬੀ

ਤਿੰਰਗਾ ਰੈਲੀ

ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਰੈਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ...


...ਹੋ।

ਧੋਨੀ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਡੀਆਰਐਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫੀਲਡਿੰਗ ਹੋਵੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਜਾਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ।

ਹਰ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਧੋਨੀ ਦਾ ਰੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਹੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਹਿਤ ਵਰਗੇ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਵੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਵਿਰਾਟ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵਿਕਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਧੋਨੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਡੀਆਰਐਸ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਹ ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਟੰਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਟੀਮ ਲਈ ਬੋਨਸ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਧੋਨੀ ਲਈ ਬੈਕਅੱਪ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਧੋਨੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੇਐਲ ਰਾਹੁਲ ਵੀ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹਨ।

ਹਰਭਜਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਧੋਨੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਣਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੋਇਆ DEC2 ਜੀਨ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸਾਡੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਹਿਲਜੁਲ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਾਮ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਰਗਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨੀਂਦਰੇ ਦੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨੀਂਦਰੇ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਨ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸੱਤ ਤੋਂ ਅੱਠ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਹੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਾਈਂਸਦਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਰਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ, ਲਗਪਗ 1 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਛੇ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਸੌਂਦੇ ਹਨ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਘੱਟ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੱਤ-ਕਣ ਵਧੇਰੇ ਬਣਨ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਲੇ ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਬਾਦੀਆਂ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵੱਲ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕਾਇਮ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਕੈਪੀਟਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ

ਰੌਬਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਲਾਈਆਂ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਰੌਬਰਟ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਦੰਗਾਕਾਰੀ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਫ਼ੜੇ ਗਏ ਪਰ ਕੁਝ ਫ਼ੌਜੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।

ਰੌਬਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਵਰਜੀਨੀਆ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੀਟਲ ਹਿਲ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਸਾਰਜੇਟ-ਏਟ-ਆਮਰਸ ਸਮੇਤ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਭੀੜ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਨੈਂਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਲ ਰਸੇਲ ਹੌਨਰ ਤੁਰੰਤ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣਗੇ।

ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਦੰਗਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੈਲਫ਼ੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੰਗਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਕੈਪੀਟਲ ਹਿਲ ਦੇ ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਸਿਰਫ 13 ਕਰੋੜ 60 ਲੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਹਾੜੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਕਸ਼ੀਤਾ ਸਵਾਮੀ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਕਈ 'ਰਾਈਟ ਟੂ ਵਰਕ' ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਕਸ਼ੀਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, "ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨਰੇਗਾ ਦਾ ਬਜਟ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਔਸਤਨ ਇਹ ਬਜਟ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ।"

"ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਕਾਏ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ 'ਚ ਇੰਨ੍ਹੀ ਰਕਮ ਤਾਂ ਲੱਗਣੀ ਹੀ ਸੀ।"

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਮੇਂ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ 194 ਰੁਪਏ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਨਰੇਗਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਰਜ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਹਾੜੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੂਲ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿੱਥੇ?

ਰੀਤਿਕਾ ਖੇੜਾ ਆਈਆਈਐਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ 'ਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਮਨਰੇਗਾ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਘੱਟ ਮਿਲਣਾ ਆਮ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੇਸ ਵਿਆਪੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਸੀ।"

"ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨਰੇਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।"

ਪਰ ਰੀਤਿਕਾ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾ ਤਾਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਣ।

ਦੂਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚੋਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਡਰ ਕੱਢਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਹੌਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੰਗ ਹੈ।ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤਣਗੇ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ ਵਰਗੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੀਤਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨਰੇਗਾ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਇਕ ਸਿਜ਼ਨਲ ਪੈਟਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮਨਰੇਗਾ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਮਿਲੇ ਘੱਟ ਕੰਮ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਿਰਫ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਅਰਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 18 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਅੱਧਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਹੋਏ ਕੰਮ ਦੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਦੋਂ 27 ਕਰੋੜ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰੀਤਿਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨਰੇਗਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਦਿੱਕਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਤਾਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਦੂਜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੋ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਦੇ ਸਨ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।

"ਇਸ ਲਈ ਮਨਰੇਗਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ।"

ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ

ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ...


...ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ।

'ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਦਿ ਸਿਟੀ' ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਜੋੜੀਦਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

'ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਸਿਟੀ' ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਪਾਨੀ ਫੈਸ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ।

ਜਦਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਥੇ ਇਸ ਸੀਰੀਅਲ ਨੇ ਹਰਾਜੁਕਾ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ।

ਦਰਅਸਲ ਜਪਾਨੀ ਦਿਲੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ ਕੌਂਡੋਮ ਸਿੱਟਣਾ ਸੀ।

ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਕਰਿਪਟ ਪੜ੍ਹਨ ਮਗਰੋਂ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਰੱਕੋ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਿਲਮ ਦਿਖਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਡਿਸਟਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਰਾਬਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਦੁਬਈ ਦਾ ਫਿਲਮ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੱਟ-ਵੱਢ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹੇਗਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ 'ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਦਿ ਸਿਟੀ' ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ 'ਏ ਡਰਾਮਾ ਕਾਲਡ ਓਡ ਟੂ ਜੁਆਏ' ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੜਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏ ਫਰੈਂਡ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਵਰਜਨ' ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬਹਰਹਾਲ 'ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਦਿ ਸਿਟੀ' ਨੂੰ ਆਏ 20 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਘੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਮਾਮਲਾ, ਸਥਾਨਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਰਾਇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ

ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਮੀਰਨ ਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਕੋਲ ਹਰ ਸੀਟ 'ਤੇ ਉਤਾਰਨ ਲਾਇਕ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।''

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਸਨਸੋਲ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬਾਬੁਲ ਸੁਪ੍ਰਿਓ ਵੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।''

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ 'ਤੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਔਰਤ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿਸ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਧਰੂਵੀਕਾਰਨ ਕਾਰਡ ਖੇਡਿਆ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ ਪਿਆ। ਲੈਫਟ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਯਕਮੁਸ਼ਤ ਟੀਐੱਮਸੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ ਮਮਤਾ ਬਨਾਮ ਮੋਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਾਰਮੂਲਾ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗਾ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਦਾ ਦਾਅ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਮਤਾ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਭਾਂਪ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸੂਬਾਈ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮਮਤਾ ਦੀ ਸੱਟ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸਮੀਰਨ ਪਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਮਮਤਾ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੁਨਾਇਆ।

ਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਹੰਗਾਮਾ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਰਕਰਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਲ ਬਦਲੂ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।''

ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਿਲੀਪ ਘੋਸ਼ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ''ਇੰਨੇ ਦਲ-ਬਦਲੂਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ।''

ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਿਆਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਕੇਂਦਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲੋਕ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕੇਂਦਰੀ ਆਗੂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਦੌਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਗਿਆ।''

ਮੋਦੀ-ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਨਹੀ ਆਈਆਂ ਕੰਮ

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤਾਪਸ ਮੁਖਰਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਤੀਗਤ ਪਛਾਣ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ...


...ਹੌਲ ਹੈ।

ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਬਾਂਸਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਹਿਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਠੀਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ 'ਮਸ਼ਕਾਂ' ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ।

"ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ, ਵੋਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਧੀਨ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਪੱਕਾ ਕਰਨ 'ਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਮੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਲੜਾਈ ਲੜ ਕੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।''

''ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਮਾਨ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆ ਦੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ਼ਤਿਹ ਕਿੱਟਾਂ, ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸੈਂਪਲਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਔਖੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।

ਕੰਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੀ ਥਾਂ ਭੱਤਾ

ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 9 ਲੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਰੀਬ 20,000 ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 52 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਝਵੀਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸਗੋਂ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਭਾੜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਭੱਤੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1500 ਰੁਪਏ ਕੋਵਿਡ ਭੱਤਾ ਵੀ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਕੋਵਿਡ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 10,000 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਭੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 19 ਫਰਵਰੀ 2021 ਦੇ ਪੱਤਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ 19,841 ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19,764 ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕੋਵਿਡ ਡਿਊਟੀ 'ਚ ਲੱਗੇ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਸਕ, ਦਸਤਾਨੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੀਪੀਪੀ ਕਿੱਟਾਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕੰਟੇਨਮੈਂਟ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋਗਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕਮਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਇਸ ਸਮੇਂ 24 ਘੰਟੇ ਦੀ ਹੈ।

ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਡਿਲਵਰੀ ਦੀ ਕਾਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕੋਰੋਨਾ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਲਰਟ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ: ‘ਮਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਛੱਡ ਇਹ ਨੌਕਰੀ’

ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 3000 ਤੋਂ 3500 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਮਲਪ੍ਰੀਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਕਤ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਝਵੀਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ।

ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ...


...ਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ ਨੂੰ 1947 ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਾਦਤ ਲਈ ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਨਾਨੇ ਅਤੇ ਦਾਦੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਅਕਸ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਭਾਨਅੱਲਾਹ ਅੰਸਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਚਾਚਾ ਹਨ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਫ਼ਜਲ ਅੰਸਾਰੀ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੀ ਮੁਹੰਮਦਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 5 ਵਾਰ (1985 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ) ਵਿਧਾਇਕ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਚੋਣ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਕਤਲਕਾਂਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ

ਇਸ ਕਤਲਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਪਵਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਸਾਂਸਦ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਜ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਆਸਤ ਇਸੇ ਕਤਲਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ।

 ਮਨੋਜ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਨੰਦ ਭੂਮੀਹਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧੀ  ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਨਿਆਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਡਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ' ਇਕਲੌਤੇ ਨੇਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵੋਟ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।"

ਅੰਸਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਪੰਨਾ

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਯਸੁਫ਼ਪੁਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਨਿਵਾਸ 'ਬੜਕਾ ਫਾਟਕ' ਜਾਂ 'ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 'ਬੜਕਾ ਫਾਟਕ' ਦਾ ਪਤਾ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛਦੇ-ਪੁੱਛਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਅਫਜ਼ਾਲ ਅੰਸਾਰੀ, ਅੱਬਾਸ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਅੰਸਾਰੀ

ਦਸੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਪਹੁੰਚੀ ਉਦੋਂ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇਸ-ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਬਾਂਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਅਫਜ਼ਾਲ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡੇ ਅੱਬਾਸ ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਫ਼ਜਾਲ ਅੰਸਾਰੀ

ਸਫ਼ੇਦ ਕੁਰਤੇ ਪਜਾਮੇ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਟੋਪੀ ਲਗਾਏ ਅਫ਼ਜ਼ਾਲ ਅੰਸਾਰੀ ਉਂਝ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਮੁਸਤੈਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸਿਆਸੀ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਪੰਨਾ

ਅਫ਼ਜ਼ਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ (ਸਪਾ) ਵਿੱਚ ਗਏ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਲ' ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਇੱਥੇ ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਮੁਖਤਾਰ ਅੰਸਾਰੀ ਨੂੰ 'ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਮਸੀਹਾ' ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਬਸਪਾ ਸੁਪਰੀਮੋ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਵਿੱਚ ਅੰਸਾਰੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ 'ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ' ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬਸਪਾ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅੱਬਾਸ ਅੰਸਾਰੀ

2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਸਾਰੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ 'ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਲ' ਦਾ ਰਲੇਵਾ ਬਸਪਾ...


...਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਦੇਸੀ ਨਸਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ

ਕਾਮਧੇਨੂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਰਜ 'ਤੇ ਗਊਆਂ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨੇ, ਗਊਆਂ, ਬੱਛਿਆ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਮਧੇਨੂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ 43 ਨਸਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਨਸਲਾਂ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਵਾਰਾਂ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਇਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮਕਾਜ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।"

ਕੁਲਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਫਲਾਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।"

ਕੁੱਲ ਗਾਂ ਜਾਤੀ (ਮਵੇਸ਼ੀ, ਮੱਝਾਂ, ਮਿਥੁੰਨ ਤੇ ਯਾਕ) ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ 30.79 ਕਰੋੜ ਪਾਈ ਗਈ

53 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸ਼ੂਧਨ

ਸਾਲ 2012 ਦੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 30 ਕਰੋੜ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19.1 ਕਰੋੜ ਗਊਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 10.87 ਕਰੋੜ ਮੱਝਾਂ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 21.6 ਕਰੋੜ ਮਾਦਾ ਮੱਝਾਂ- ਗਊਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ 8.4 ਕਰੋੜ ਨਰ ਪਸ਼ੂ ਹਨ।

2012 ਦੀ ਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕਰੀਬ 52 ਲੱਖ ਗਊਆਂ ਮੱਝਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਾਲ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ 2019 ਦੇ ਆਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ 20 ਵੀਂ ਪਸ਼ੂਧਨ ਗਣਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪਸ਼ੂਧਨ ਆਬਾਦੀ 53.57 ਕਰੋੜ ਹੈ ਜੋ ਪਸ਼ੂਧਨ ਗਣਨਾ - 2012 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4.6 ਫ਼ੀਸਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਗਾਂ ਜਾਤੀ (ਮਵੇਸ਼ੀ, ਮੱਝਾਂ, ਮਿਥੁੰਨ ਤੇ ਯਾਕ) ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ 30.79 ਕਰੋੜ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਪਿਛਲੀ ਗਣਨਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਲਰ ਗਲੋਬਰ ਮੁਦਰਾ ਕਿਉਂ ਹੈ

1944 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਟੇਨ ਵੁੱਡਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਾਨਕ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤੈਅ ਕਰਾਂਗੇ।

ਚੀਨ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਸਫ਼ੀਤੀ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਖ਼ਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ

ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਰ ਦੇ ਬ੍ਰਟੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਲਈ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਯੂਆਨ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਚੀਨ ਆਪਣੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

2007 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਐਲੇਨ ਗ੍ਰੀਨਸਪੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯੂਰੋ ਡਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2006 ਦੇ ਆਖ਼ਰ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵੀ ਹੈ। ਯੂਰੋ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)