...

'ਖੇਤੀ ਬਿੱਲ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ'

ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

4. ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਰਵੱਈਆ ਹੈ?

ਕਿਸਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਸ਼ਨ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਮਸੀ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੈਅ ਫਸਲਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗਾ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਰਵਾਇਤੀ ਏਪੀਐਮਸੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਿੱਜੀ ਬਦਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਏਪੀਐੱਮਸੀ ਐਕਟ 1961 ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਪੀਐੱਮਸੀ ਬੰਦ ਹੋਵੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਡਰ ਹੈ। ਜੇ ਏਪੀਐੱਮਸੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਵੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਦਯਾ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।

6. MSP ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (ਐਮਐਸਪੀ) ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇ ਕਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੈਅ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਖ਼ਰੀਦਦਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕਿਸੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਐਮਐਸਪੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤੀ ਵਿਭਾਗ, ਖੇਤੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਕਮਿਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਕਾਸਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਈਸਿਸ CACP) ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇੰਨਾਂ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨਾ, ਕਣਕ, ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ, ਮੱਕੀ, ਮੁੰਗੀ, ਮੂੰਗਫ਼ਲੀ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 6 ਫ਼ੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐਮਐਸਪੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਬਿੱਲਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਇੰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤੀ ਵਿਭਾਗ, ਖੇਤੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨ ਏਪੀਐੱਮਸੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਿਤੇ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਇੱਥੇ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਗਾਰੰਟੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਗਾਰੰਟੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦਮ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਣ...


...

1987: ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1 ਦੌੜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਚੌਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 60 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 50 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਰਿਲਾਇੰਸ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਤੀਜਾ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਤੇ ਦਿਲ ਫੜ ਕੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ।

ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1987 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਕਪਿਲ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੁਕਾਬਲਾ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਪਰ ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।

1996: ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ 6ਵਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲੂੰ-ਕੰਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਕਾਬਲਾ

ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ’ਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੋਏ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਮਾਂਚਕ ਮੈਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਟਾਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਪਤਾਨ ਵਸੀਮ ਅਕਰਮ ਨੇ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਨਾ ਖੇਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ’ਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਟੀਮ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ।

1999: "ਦੋਸਤ ਤੁਮਨੇ ਤੋਂ ਵਰਲਡ ਕਪ ਗਿਰਾ ਦੀਆ"

ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਟੇਰਲੀਆ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 62 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਨਾਕ ਆਊਟ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪੁੱਜਿਆ।

ਪਰ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਜੇਤੂ ਬਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਲਾਂਸ ਕਲੂਜ਼ਨਰ ਦੀ ਯਾਗਦਾਰ ਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪੁੱਜੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਆਸਟੇਰਲੀਆ ਨੂੰ ਤੈਅ 50 ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ 213 'ਤੇ ਆਲ ਆਊਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਨ ਵਾਰਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਧੀ ਹੋਈ ਫਿਰਕੀ 'ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟ ਝਟਕੇ। ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟ ਡਿੱਗਣ ਤੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਕੋਰ 61 ਰਨ ਸੀ।

ਇਸੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਲੀਗ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਹਰਸ਼ਲ ਗਿਬਸ ਦੀ 101 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਬਦੌਲਤ 271 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਸਟੇਰਲੀਆ ਨੇ ਦੋ ਗੇਂਦਾਂ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਸਟੀਵ ਵਾ ਦੀਆਂ 110 ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਗਈ 120 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

1999 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਐਲੇਨ ਡੋਨਲਡ ਦਾ ਯਾਗਦਰ ਰਨ ਆਊਟ

ਵਾ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਿਬਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌਖਾ ਕੈਚ ਡਿਗਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੈਚ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਾ ਨੇ ਗਿਬਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਦੋਸਤ ਤੂੰ ਤਾਂ...


...

ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਔਲਾਂਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਡਸੌ ਕੋਲ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

"ਸਾਡੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਡਸੌ ਨੇ ਅੰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਸੌਦਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ 36 ਰਾਫੇਲ ਲੜਾਕੂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਰੀਬ 58 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ

4. ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਆਰਐਸਐਸ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਤੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਡਸੌ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਵਿਚਾਲੇ 2012 ਵਿੱਚ ਹੀ ਐਮਓਯੂ ਸਾਈਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਰਾਫੇਲ ਡੀਲ ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

5. ਫਰਾਂਸ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਡਸੌ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰਾਂਸਵਾ ਔਲਾਂਦ ਦੇ ਬਿਆਨ ਬਾਰੇ ਫਰਾਂਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਨਅਤੀ ਭਾਈਵਾਲ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਰਨਗੀਆ ਜਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।''

"ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਇਹ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਣ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੰਪਨੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।''

ਡਸੌ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਡਿਫੈਂਸ ਨੂੰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਦੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਫਕੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਦਸਦੇ ਹਨ,"ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਫਿਲਹਾਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹਨ। ਨਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਨਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਨਾ ਪੈਸਾ। ਬਾਕੀ ਹੜ੍ਹ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।"

ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਨਮੀਰ ਅਸੂਲ ਫਕੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਵੀ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਈ ਤੇ ਕਿਹਾ, "28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੁਹਾਣੇ 'ਤੇ ਬਣਿਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਬਤਾ ਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਵਰਕਰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।

ਇੰਤਜ਼ਾਮੀਆ ਦੀ ਯਾਦ ਨੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਮਟਿਆਰ ਵਾਸੀ ਸੁਧੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੂੜਾ ਅਤੇ ਤਰਪਾਲ ਵੰਡਣ ਆਏ ਅਫ਼ਸਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਾ ਯਾਦ ਹੈ।

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੀਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇੱਥੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਚਾਈ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਨਲਕਾ ਲਵਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਲਵਾਇਆ। ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਉਬਾਲ ਕੇ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਕਰ ਕੇ ਪੀਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹਾਂ। ਸਿਹਤ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।"

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਮਟਿਆਰ ਹੈ।

ਰਾਹ ਭਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬਰਬਾਦ ਖੇਤ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਗੰਨਿਆਂ ਦੀ ਨਾੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਸ਼ਾਮ ਢਲੇ ਮਟਿਆਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਜਿਹੜੀ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਪੁਰਸ਼ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਪ੍ਰਵੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ 'ਫ਼ਰੋਟੋਰਿਜ਼ਮ' ਨਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਜੇਨੈਟੀਕਲ ਪਾਰਟ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ-ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਡਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾ ਮਹਿਲਾ ਹੈ।''

''ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਾਰਾ 509 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ।''

ਵਿਭਾਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੋਕਸੋ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਗਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਲਗ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਕੀਲ ਅਨੁਜਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਰਾਏ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਛੇੜਛਾੜ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਜੇਕਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪੁਲਿਸ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਨਹਿੱਤ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨੀ ਚੀਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਨੁਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਸੀਨੇਟਰ ਮਿਤ ਰੋਮਨੀ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 6 ਹੋਰ ਸੀਨੇਟਰਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਪਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਤਿੰਨ ਸੀਨੇਟਰ- ਸੁਸਾਨ ਕੋਲਿਨਜ਼, ਬੇਨਸਾਸੇ ਅਤੇ ਬਿਲ ਕੈਸੀ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਦੋ ਸੀਨੇਟਰ- ਪਾਟ ਟੋਮੀ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਬੁਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਭ ਚੈਬਂਰ 'ਚ ਕਈ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਸੀਨੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂਕਿ ਸੀਨੇਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿੱਲ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਟਰੰਪ ਭੀੜ੍ਹ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਮੁੱਕਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਵੋਟ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ 'ਤੇ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿ ਬਤੌਰ ਇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਕਰਨਗੇ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਵੋਟ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ।

ਕਨਫੈਡਰੇਟ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ

ਹਾਊਸ ਵਿਚਲੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਸ

ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸ ਵਾਰ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਦੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀਆ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੀਨੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਕੁਝ ਕੁ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਸਪੀਕਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।

ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਇਸ ਸੁਣਵਾਈ 'ਚ 9 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ 'ਚ 6 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਏ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿੱਲ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਭੀੜ੍ਹ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਈਕ ਪੋਂਪਿਓ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜੈਮੀ ਰਸਕਿਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਪੀਟਲ ਹਿੱਲ 'ਤੇ ਭੀੜ੍ਹ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ 24 ਸਾਲਾ ਧੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।

ਦੂਜੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਲ 'ਚ ਆਏ ਜੋਅ ਨੇਗੂਸੇ ਨੂੰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਉਭਰਦਾ ਤਾਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਮਰਿਆਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ।

ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਹਰਾ ਸਨ ਯੂਐਸ ਵਰਜਿਨ ਇਜ਼ਲੈਂਡਸ ਦੀ ਸਟੇਸੀ ਪਲਾਸਕੇਟ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਾਨ-ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਟੀਮ 'ਚ ਕੁੱਝ ਵਧੀਆ ਕਰਦੀ ਵਿਖਾਈ।

ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ

ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ।

ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਇਸ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਲਈ।

ਉਹ ਇਸ ਪੂਰੀ ਸੁਣਵਾਈ...


...

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜ਼ਾ ਤੀਹ ਦਿਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਰਕ ਪਰਮਿਟ ਲੈਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦੇਸ਼ ਪਰਤੇ ਸੱਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਇਰਾਕ ਆਉਣ ਦਾ ਅਸਲ ਖਰਚਾ ਡੇਢ ਤੋਂ ਦੋ ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੈ ਪਰ ਏਜੰਟ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਸੂਲ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਜੰਟ ਪੰਜਾਬੀ ਏਜੰਟ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਜੋ ਕੁਝ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਇੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਜਿਹੇ ਹੀ ਕਮਰਾ ਇਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਕਿੱਲਤ ਆਉਣ ਲੱਗ ਗਈ। ਸੌਰਭ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਂਹ ਨਹੀਂ ਫੜੀ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਭਲਵਾਨ)ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦਾ ਪਰਵਾਸ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਾਰਥਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਠੱਗ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੋ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਉਹੀ ਕੰਮ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਦਾ ਕੇ ਫਸਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ।

ਇਰਾਕ ਸਬੰਧੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ

 ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ 39 ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

 ਇਸੀ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਇਰਾਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਲਈ ਹੈ।

ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ ਨੀਨਵੇਹ (ਮੋਸੂਲ), ਸਲਾਊਦੀਨ (ਤਿਕਰਿਤ), ਦਿਆਲਾ,ਅਨਬਰ ਅਤੇ ਕਿਰਕੁਕ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ 'ਚ ਵੀ ਕੰਮ 'ਤੇ ਆਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।

ਐਡਿਬਰਾ ਨੇਪਿਅਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੀਟ ਰੌਬਰਟਸਨ ਨੇ ਸਾਲ 2017 'ਚ ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਇੱਕਦਮ ਸਟੀਕ ਗੱਲ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਯੂਐਸ ਬਿਓਰੋ ਆਫ ਲੈਬਰ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਛੁੱਟਣ ਦੋਵਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਕਰਮੀ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ 'ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।

ਅਧਿਅਨ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਪਾਈ ਗਈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਘਰ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਛੋਟ ਲਗਭਗ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ 'ਚ (ਕਰੀਬ 25 ਫੀਸਦ ਕਮੀ) ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਛੋਟ 'ਚ 26 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ 'ਚ (ਕਰੀਬ 40 ਫੀਸਦ ਦੀ ਕਮੀ) ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ ਗਈ।

ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੇਜ਼ੇਨਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਾਭ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਣੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।

ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਨੀਤੀ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕੋਈ ਕਰਮੀ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਨਾਂ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਿਮਾਰ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੌਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਨਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੂੰ ਕਰਮੀ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਣਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਪੀਟਰਸਬਗਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਮਾਰਕ ਮਾਰਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਨਾਉਣਾ ਹੈ। ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਜਾਂ ਵਧਾ-ਚੜਾ ਕੇ ਦੱਸਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਮਾਰਸਨ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਮੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਮਾਨਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਰਮੀ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਹਾਰ ਲਈ ਦੋਤਰਫ਼ਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਹੀ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਪ੍ਰੇਜ਼ੇਨਟਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਬਾਊ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਬੌਸ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਮਾਨਦਾਰੀ...


...

ਮਾਰਕ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

'ਐਨੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਹੋਣਾ'

ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੋਮ, ਸਪੇਸ ਦਾ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਸੋਰ ਹਵਾ

ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਫ਼ਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੈਲਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਬੈਲਟ ਨੂੰ ਵੈਨ ਐਲਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜ, ਹਵਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਚੁੰਬਕੀ ਸਤਿਹ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...

ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਲਿਪਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਮੈਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ 100 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

 ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ?

ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਈਸੈਂਸ, ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਚੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪੰਕਜ ਵੋਹਰਾ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੇਸ਼ੀਅਲ ਰੈਕੋਗਨਿਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਦੇ ਹਨ।

ਪੰਕਜ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਉਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਸ ਵਾਰ ਜਿੰਨੇ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ ਬਿਹਾਰੀ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ।

12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਤੋੜਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਤਾਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਜਿਹੀ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਏ ਗਏ।

ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਖ਼ਾਮੀਆਂ

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਚਿਹਰਾ ਪਛਾਨਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਫਿਲਹਾਲ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਈਵੇਸੀ ਵਰਗੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਆਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੋਰੀ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਯਾਨਿ ਕਾਲੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਤਕਰਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰੇਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕ ਆਬਾਦ ਹਨ। ਮਾਹਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੌਣ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ 80 ਫੀਸਦ ਹੈ ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ 'ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਾਂ ਸੀਮਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ

ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ  ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ...


...

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

ਜੌਨੀ ਡਾਇਮੰਡ, ਸ਼ਾਹੀ ਪੱਤਰਕਾਰ

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ, ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰੌਇਲ ਨੇਵੀ ਬੇਸਾਂ 'ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਐਡਿਨਬਰਾ ਦੇ ਡਿਊਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਦੀ ਮਿਲਟਰੀ ਸਰਵਿਸ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਆਨਰੇਰੀ ਸਰਵਸਿਜ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਡਿਊਕ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡੇਗਾ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਭੇਜੀਆਂ।

ਯੂਐਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਅਤੇ ਫਸਟ ਲੇਡੀ ਜਿਲ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਿਊਕ ਨੇ "ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੂਕੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਜਨਤਾ ਬਕਿੰਘਮ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਵਿੰਡਸਰ ਕਾਸਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ।

ਰੌਇਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਡਿਊਕ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਾਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ। ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਾਹੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿਤਾਬ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸਸੈਕਸ ਦੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਅਰਚੇਵੈਲ ਦੇ ਡਿਊਕ ਅਤੇ ਡੱਚੇਸ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: "ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ... ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ, ਅੱਠ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਅਤੇ 10 ਪੜਪੋਤੇ-ਪੜਪੋਤੀਆਂ ਹਨ

ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ, ਅੱਠ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਅਤੇ 10 ਪੜਪੋਤੇ-ਪੜਪੋਤੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ ਵੇਲਜ਼, ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ ਦਾ ਜਨਮ 1948 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਰਾਇਲ, ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਐਨੇ ਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਡਿਊਕ ਆਫ਼ ਯਾਰਕ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਊ ਦਾ ਜਨਮ 1960 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਰਲ ਆਫ਼ ਵੇਸੈਕਸ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਡਵਰਡ ਦਾ ਜਨਮ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰੀਸ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਊ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਕਿੰਗ ਜੌਰਜ1 ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਐਲੀਸ, ਬੈਟਨਬਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਲੂਈਸ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਸੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਜਿਉਣ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਤੇ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਆਈਵੀਐਫ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਾ ਗੋਦ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਿੰਗਲ ਮਾਂਵਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲੰਕ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੈਕਸ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਦ ਨਾਈਟ ਸ਼ੈਲਟਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਤਾਲੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।"

ਪਰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਮਿਤਾਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਹੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਕਮਾਠੀਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫਾਕਲੈਂਡ ਰੋਡ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਜਾਂ ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੌੜੀਆਂ' ਤੇ ਭੇਜਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਮਾਠੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਦਾ ਘਰ

ਮਿਤਾਲੀ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਮਿਤਾਲੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਥੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਿਤਾਲੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮਿਤਾਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਜਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਘਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਟਪਾਥ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਰ ਤਾਂ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਘਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਹਾਂ।"

ਜਦੋਂ ਮਿਤਾਲੀ ਇਸ ਸਭ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਥੋੜਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲੇਪਨ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਰੇਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਠਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੌਪਾਟੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਦੇ ਸਕੇ, ਕੇਕ ਖਰੀਦ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਬ ਖਰਚੀ ਲਈ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਵੀ ਦੇ ਸਕੇ।

ਮਿਤਾਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਜਨਮਦਿਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ...


...

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਘੱਟ ਸਕੀ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਵੈਨੁਆਟੋ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਸੀ।

ਵੈਨੁਆਟੋ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ

ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੈਨੁਆਟੋ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਗਾਹਕ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਐੱਮਜੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੋਰਟ ਵਿਲਾ ਵੈਨੁਆਟੋ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਪਾਣੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਟੋਏ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਰ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਆਰੰਭੀ ਗਈ ਨੀਤੀ ਵਿਵਾਦਾਂ 'ਚ ਰਹੀ ਹੈ।

ਐਨੀ ਪਕੋਆ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਟੀਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਡਰਾਈਵ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਐਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਲ 2015 ਦੇ ਪਾਮ ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਘਰ ਤੇ ਨਵੀਂਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।"

"ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਮਰ ਗਏ। ਹੁਣ ਵੀ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਉਹੀ ਹਰਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਰਤਣਗੇ? ਉਹ ਵੀ ਡੇਢ ਲੱਖ ਲਈ? ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਪੈਸੇ? ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...

ਹੁਣ ਇਸ ਟੈਰੇਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਦਿਲ ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੰਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਬੰਦ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

'ਦਿਲ' ਇਸਨੂੰ ਸਹਿਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਿਮ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਟੇਢੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਹਿਮ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਬਹੁਤੀ ਥਾਈਂ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦਲਿਤ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸਿਖਰ ਛੋਹ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰਥਕ ਦਲਿਤ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੀ ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ। ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਗਈ। ਸਿਖਿਆ ਦੀ ਲਲਕ ਲਈ ਬੈਠੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ।

 ਉਹਨੇ ਹਰ ਹੀਲੇ ਆਪਣਾ ਬਣਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਹਟਿਆ। ਵਰ੍ਹੇ 2015-16 ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ 3 ਲੱਖ 34 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਲਾਭ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐੱਮਬੀਬੀਐੱਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਐਨਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਥਾਨਕ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦਾਖਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ।

ਐਥਨਿਕ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਭਾਵੇਂ ਏਨੀ ਸੁਚਾਰੂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਆਸਵੰਦ ਬਹੁਤ ਨੇ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਕਾਰਣ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨਫੀਡੈਂਸ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਐਥਨਿਕ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀ। ਕਦੇ 1925 ਦੇ ਕਰੀਬ ਚੱਲ ਰਹੀ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਹੁਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦਲਿਤ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਅਨਿਆਂ ਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਖਿਆਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਐਥਨਿਕ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਜਾਂ ਸਮਝਣਾ ਬਿਲਕੁੱਲ ਠੀਕ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅੱਜ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ 'ਚ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਪਾ ਰਹੇ। ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ, ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਪੈਂਤੜਿਆਂ ਉੱਤੇ। ਤਦੇ ਵਡਿੱਕਾ ਸਮਾਜ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਗਰੁੱਪ ਇਹਨਾਂ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਲਈ ਆਤੁਰ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਫਗਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਜਿਹੇ ਕਾਂਡ ਵਾਪਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਇਹਨਾਂ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਦਾ ਕੁੱਝ ਸੰਵਰਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਨਾਂ ਗਵਾਉਣੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਨੇ।

(ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਤੇ ਦਲਿਤ...


...

”ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਚਿੜ੍ਹਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਖਾਣ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਚਕੀਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਅਲੱਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।''

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਦੇ ਟੈਂਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ

ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਭਾਵੁਕ ਕਿਉਂ ਹੋਏ?

ਟਿਕੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਖੇਤੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਜੋ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ 43 ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 44ਵੀਂ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਣਾ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।'

ਟਿਕੈਤ ਦੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਸ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਨਰੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਡਟੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨ ਟਿਕੈਤ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਕਿਧਰੇ ਵੀਐੱਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਨੂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਰਗੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀ ਵਿਕਲਪ ਬਚਿਆ ਸੀ।''

ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਇਸ ਥਿਓਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਟਿਕੈਤ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਦੋ ਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਵਰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਇਸ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨ ਕਿ ਟਿਕੈਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇਣ, ਪੁਲਿਸ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਰਦਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਟਿਕੈਤ ਭਾਵੁਕ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੀਜੇਪੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਬਣੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ

ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਨਾਨਾ ਜੀ (ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿਕੈਤ) ਦਾ ਅਕਸ ਦਿਖਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਉਹ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੈਕਡ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

"ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਤੇ 48 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਰਹਿ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਬਲੱਡ...


...
"ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਸੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜਿਹੜੇ 'ਖ਼, ਜ਼, ਫ਼. ਗ਼' ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 'ਸ' ਪੈਰ ਬਿੰਦੀ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਕੋਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ 'ਲ' ਪੈਰ ਬਿੰਦੀ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪੰਜਾਬੀ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 13-14 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
"ਮੈਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲਤ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਉਂ ਕਰਾਂ?''

2014-15 ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਗੇਮ ਨਹੀਂ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

4. ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ (5 ਜਨਵਰੀ 2012)

ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। 6 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਹਲੀ ਬਾਊਂਡਰੀ 'ਤੇ ਫੀਲਡਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਸਕਰ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਦਾ ਬਾਖੂਬੀ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਲਗਾ ਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਫੇਲ੍ਹ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੜੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਡ ਵੀ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
''ਕਿਸਾਨ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ, ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅੰਦੋਲਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ, ਕੋਵਿਡ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।''

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀ ਹਨ ਮੰਗਾਂ

• ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਲਾਸ ਸੱਦ ਕੇ ਤਿੰਨੋਂ ਨਵੇਂ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਹੋਣ

• ਬਿਜਲੀ ਸੋਧ ਬਿਲ 2020 ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

• ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ

• ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ

• ਮੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਆੜਤੀਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਸਟਮ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਬੈਠਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।''

''ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਸਾਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਆਕੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਸਾਨ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ, ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।''

ਜਿਆਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਮੈਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਆਰਜ਼ੀ ਬੈਠਕ ਕਰ ਲਵੋ, ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦੀਆਂ।''

''ਬਿਨਾਂ ਏਜੰਡੇ ਦੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਤੋਮਰ, ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕਰੀਏ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੈਠਕ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
2) ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰੋ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ  ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

3) ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰੋ।  ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ  ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਕਰੋ   ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੋ।

4) ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤੱਕ(15-30 ਦਿਨ ) ਆਕਸੀਜਨ ਬੁਖਾਰ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸ਼ੂਗਰ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ।

5) ਗਰਮ ਜਾਂ  ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪੀਓ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਭਾਫ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ। ਅੱਠ- ਦਸ ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਕੇ ਆਰਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੇਵਲ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਰਹਿਣ।

ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹ ਦੀਆਂ  ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੁਟੀਨ ਵਿਚ ਨਵੀਂਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਪਕ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਕੋ ਸੋਸ਼ਲ ਸਪੋਰਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ।"

" ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ,ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾਣਾ- ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਆਂਢ- ਗੁਆਂਢ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਕਾਉਂਸਲਰ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚਣਾ ਬਹੁਤ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।"

ਕੁਛ ਠੀਕ ਹੋਏ  ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਰ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪੋਰਟ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ । ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ -ਹੌਲੀ  ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਆਕਸੀਜਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਪਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਮਾਡਰੇਟ ਅਤੇ ਸਵੀਅਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਕੋਵਿਡ ਕੁਝ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋਣ ਇਹ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ,"ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ -ਜਿਵੇਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਸੁੰਘੜ ਜਾਣਾ। ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।"

"ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਿਕਵਰੀ ਪੀਰੀਅਡ  ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਗਾਈਡ ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਇਕ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਕੇ  ਠੀਕ ਹੋਏ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਫਾਲੋ ਚੈੱਕਅੱਪ ਅਤੇ ਲੋਅ ਡੋਜ਼ ਐਂਟੀ ਕੋਐਗੂਲੈਂਟ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਥਿਨਰ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੀਪਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੱਡ ਥਿਨਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ   ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੋਵਿਡ-19...


...
ਅਜਿਹੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਰੇਨੇ ਲਿਨੈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਸੈਮੀਨਾਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।''

''ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਪੂਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਬਾਹਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ। ਮੈਂਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ ਹਾਂ।''

''ਜਦੋਂ ਮੈਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਤੇ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਲਾਇਟਨਡ ਵਰਜ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਜੂਦ ਵਿਚੋਂ ਹੁਣ ਕੁਝ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

''ਉਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।''

''ਜਿੰਨਾਂ ਪੈਸਾ ਅਸੀਂ ਕਮਾਇਆ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸੀਂ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਊਰਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।''

''ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਤੁਸੀਂ ਕਮਾਓਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓਗੇ, ਉਨੀ ਹੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।''

''ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਮਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।''

ਅਧਿਆਪਕ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ, "ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਮੈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਦਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।"

"ਮੈਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਕਿ ਮੈਂ ਬਦਲਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰੁਕ (ਐਨਲਾਇਟਨ) ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝੇ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਐਨਲਾਇਟਨਮੈਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੀ।''

''ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੈਂਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਠੀਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੀ।''

''ਪਰ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮੰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੁੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ।''

''ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਸ਼ੀ ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।''

''ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ''

ਸਾਰਾਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਲ 'ਚ ਭਾਰਤ ਆਈ ਸੀ

ਸਾਰਾਹ ਲਾਇਨਹਾਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ (ਕਾਨਸ਼ੀਅਸਨੈੱਸ ਐਂਡ ਸਪੀਰੀਚੁਐਲਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧੂ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਮਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਲੱਗੀ।''

''ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ...


...
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਪੱਖ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਟਵੀਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਸ ਟਵੀਟ ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਟਵਿਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਸ਼ੌਰਭ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਲਿਖਿਆ,

"ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿਓ। ਸਿਰਫ਼ ਸੰਘੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।"

https://twitter.com/Sourabhshri88/status/1116308818349182976

ਧਰੁਵ ਰਾਠੀ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਸ ਟਵੀਟ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ,

"ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ

ਕੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਸਤਿਕ, ਮੁਸਲਿਮ, ਇਸਾਈ,ਪਾਰਸੀ, ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਐਗਨੋਸਟਿਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ?

ਇਹ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੰਗੇ ਭੜਕਾ ਸਕਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਣ ਦੀ ਕਲਿੱਪ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਵੀਟ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਪਿੰਨਡ ਟੂ ਟੌਪ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟਵੀਟ ਨਾਲੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰੇ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ,

"ਮਾਂ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਗੋਰਖਾ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਬੋਧੀ, ਜੈਨੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਭਾਜਪਾ ਕਰੇਗੀ: ਸ੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ

#ModiHiAayega"

https://twitter.com/BJP4India/status/1116713604516986880 ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਜੰਗੀ ਜੁਰਮ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਿਮੀਨਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਸਰਕਾਰ, ਦਰਬਾਰ, ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਘਰ-ਵਾਰ, ਲਿਖਤ-ਪੜ੍ਹਤ ਅਤੇ ਇਲਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਆਮ ਬੰਦੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।"

ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕੁਝ ਕਲਾਮ 'ਸਰੀਂਹ ਦੇ ਫੁੱਲ' ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਕੁਲੀਯਾਤਿ-ਸ਼ਿਵ' ਛਪਣ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਾਨੀਆਂ 'ਮੈਨੂੰ ਹੀਰੇ-ਹੀਰੇ ਆਖੇ ਨੀ ਮੁੰਡਾ ਲੰਬੜਾਂ ਦਾ …' ਬਹੁਤ ਲਹਿਰ-ਲਹਿਰ ਕੇ ਢੋਲਕੀ ਉੱਤੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।"

ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਲਾਮ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਐਲਬਮ ਇਸ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਕੱਢੀ ਗਈ। ਨੁਸਤਰ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਇੱਕਾ-ਦੁੱਕਾ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ ਜੋ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

'ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ 'ਚ ਝਲਕਦਾ ਦੁਖ਼ ਸਾਡਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ'

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਪ੍ਰੋ. ਮੁਹੰਮਦ ਜਵਾਦ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗੀਤ 'ਗ਼ਮਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਲੰਮੀ ਏ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਗੀਤ ਲੰਮੇ ਨੇ, ਨਾ ਭੈੜੀ ਰਾਤ ਮੁੱਕਦੀ ਏ ਨਾ ਮੇਰੇ ਗੀਤ ਮੁੱਕਦੇ ਨੇ …' ਨੂੰ ਸੰਗਤੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ।

ਮੁਹੰਮਦ ਜਵਾਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੋਰ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਕੱਢਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਡੇਲੀ ਮੋਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਹੁਤ ਜਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਅਨਸਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਸ਼ਿਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।"

ਮੁਹੰਮਦ ਜਵਾਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੋਰ ਗੀਤ ਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਕੱਢਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋ. ਜ਼ੂਬੈਰ ਅਹਿਮਦ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਰੂਕਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੁਦਈ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅਸਰ ਹੈ।

ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਜ਼ੂਬੈਰ ਅਹਿਮਦ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਰੂਕਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੁਦਈ ਹਨ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦਾ ਦੁੱਖ ਸਾਡਾ ਸਾਂਝਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਅਦਬੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਛਾਪ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਮੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ’ਚ 1984 ,ਬੇਅਦਬੀ, ਸਿੱਖ ਖਾੜਕੂਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਹਨ।ਕਈ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਤੇ ‘ਰੈਫਰੈਂਡਮ 2020’ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਨਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ  ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਦੋਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2007 'ਚ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ , ਜੋ ਮਰਹੂਮ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ , ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਕੰਨੀ ਕਤਰਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਪੁਲਿਸ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ “ਹਲਕਾ ਇੰਚਾਰਜ” ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

“ਸੁਖਬੀਰ ਮਾਡਲ” ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਝਟਕਾ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੱਗਾ। ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ “ਮੋਦੀ ਲਹਿਰ” ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ 2012 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 8 ਫੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਵੋਟ ਬੈਂਕ , ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨੀ  ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਣ ਨਿੱਤਰੀ।

 ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਬਾਦਲ ਦੀ ਲੱਕ ਤੋੜਵੀਂ ਹਾਰ ਹੋਈ।

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ 2011 'ਚ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਵੇਲੇ; ਹੁਣ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਚ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਹਨ

ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਹਾਮੀ

2017 ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੋਹ ਮੱਠਾ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ, ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਨਮੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਮੀਆਂ ਦਾ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਪਹਿਲਾ ਦਾਖ਼ਲਾ 2014 ਤੇ 2017 ਦਰਮਿਆਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ।

‘ਆਪ’ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਦੋਵੇਂ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਵੱਟਸਐਪ ਵਰਤ ਕੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੈਸੇ ਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।

ਇਸੇ ਜੋਸ਼-ਖਰੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਨਾ-ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਸੀਟਾਂ ਤੇ 25% ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ।

2015 ਦੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਭੂਸ਼ਨ-ਯਾਦਵ ਵਾਲੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਧੜ੍ਹੇ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਪੈਂਤੜਾ ਲੈਂਦਿਆਂ 1984, ਬੇਅਦਬੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਚੁੱਕਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ, ‘ਆਪ’ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ-ਸਟਾਈਲ ਗੋਲ ਪੱਗਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ’ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧੀ ਅਤੇ ’ਆਪ’ ਉੱਪਰ “ਖਾੜਕੂਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ” ਦਾ ਠੱਪਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ। ‘ਆਪ’ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਝੁਕਾਅ ਵੀ ਸੀ ।

ਨਵੀਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੀ  ਲਹਿਰ

ਇਸ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ’ਚ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ...


...
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਾਧਵਈਯਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ 6 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਲਈ 4 ਬੋਰ ਦੇ ਖੂਹ ਪੁੱਟੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਖੂਹ ਸੁੱਕ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੌਥੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਅਸੀਂ 3 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਹੋਰ 3 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ। ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਟਮਾਟਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਰ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਟਮਾਟਰਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ ਫਸਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈ।"

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੀ

ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਲਿਆਣ ਦੁਰਗੱਮ ਰਾਹੀਂ ਅਨੰਤਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਸ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਲੱਪਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਲੈਮੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਗੋਵਿੰਦੂ ਜੋ ਖੇਤਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਪੋਰਟਲ ਲਈ ਇੱਕ 'ਫ੍ਰੀਲੈਂਸ' ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਪਣੇ ਸਟੂਡੀਓ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਗੋਵਿੰਦੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਲੱਪਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ ਲੈਮੀਨੇਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਐਡਵਾਂਸ ਲੈ ਲਏ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦਿਨ ਤਸਵੀਰ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ।"

"ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤਸਵੀਰ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੀਂ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾ ਕੇ ਲੈਮੀਨੇਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਤਕਰੀਬਨ 11:30-12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ ਲੈ ਗਿਆ।"

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ਖਸ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਤਸਵੀਰ ਲੈਮੀਨੇਟ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਿਆ।"

ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਭਰਪਾਈ

ਮਲੱਪਾ ਦਾ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਛੋਟ ਸਕੀਮ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਮਾਧਵਈਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਲਈ ਰਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਜੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਰਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।"

ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਫੀਉੱਲਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਖਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਸੀ।

ਟਮਾਟਰਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗਤ ਕਿੰਨੀ ?

ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 30,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਾਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ 7 ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 4500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਫਸਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ 15 ਕਿੱਲੋ ਦੇ 300 ਬਕਸੇ। ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਫਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਲਈ 15 ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ 150 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਹਾੜੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2,250 ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਬਾਕਸ 16 ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ 300 ਬਕਸਿਆਂ ਲਈ ਲਗਪਗ 4800 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 10 ਫੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਬਾਕਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 40 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

'ਅਜਿਹਾ ਸੋਕਾ 54 ਸਾਲਾਂ ਚ ਨਹੀਂ ਪਿਆ'

ਅਨੰਤਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਬੀਬ ਨੇ ਕਿਹਾ , "ਅਸੀਂ...


...
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅੱਜ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। 2013 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 4.3 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਡੀਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰਜ ਹੋਈ ਹੈ।"

ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਰਵੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੰਜ ਫੀਸਦ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਮੰਦੀ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

30 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚੈਨਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਕੱਢ ਲਓ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚਮਚਾਗਿਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰਿਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।"

ਰਵੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਇਰਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।

"ਜੇਕਰ ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਲੋਕ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਐੱਨਆਈਏ ਕੋਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।"

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰੋਧਤਾ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਐਟੀਐੱਸ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰੋਧਤਾਈ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲਖਨਊ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅੜਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਆਏ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਲਖਨਊ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਲਿਖਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਲਖਨਊ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮੁਕੇਸ਼ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ, ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ, ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਮਕਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਅਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਵਾਸ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ।

ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਵੀ ਦਬੰਗ ਅਕਸ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਬ੍ਹ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਧਰਨਾ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ 2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਕੁਝ ਅਚਾਨਕ ਘਟ ਗਿਆ ਜਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਲਓ ਕਿ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਗੰਬਰ ਸਾਬ੍ਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ।"

ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਤਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ।

ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਕੁਸੁਮ ਤਿਵਾਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਘਟਨਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।"

ਖ਼ੈਰ, ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਨਰਮੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...
ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਕਲੈਸ਼ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਝੜਪ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਝੜਪ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕਾ ਬਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਝੜਪਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ।

ਇਹ ਹਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਹੈ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੋਈ?

ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੈਮਰੇ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਕੇਸੀ ਸਿੰਘ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਬਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾ ਦਾ ਅਕਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਪੀਐਮ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਰੈਗੁਲਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ 'ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਆਗੂ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਤਣਾਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ ਕਿ, ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲਾ ਕੀ ਖੂਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਨ-ਦਹਾੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ?

 ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਅਜੇ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜ ਸਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਫੰਡ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੋਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਲਾਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।ਜਦਕਿ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।

Exclusive: ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਕੀ ਬੋਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ?

ਕੀ ਮੋਦੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇਣਗੇ? ਕਈ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 'ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ' ਭਲੇ ਜਿੱਤ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਮੋਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਨੈਰੇਟਿਵ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਇੰਨੀ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣਗੇ।

ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੇਸਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨੈਰੇਟਿਵ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਕਾਬੂ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਮੋਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐਮਆਈਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਪਿਨ ਨਾਰੰਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰੰਗ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਬਾਹੀ ਆ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੋਹਾਂ ਪੱਖ ਆਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਖੀਰ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਲਝਣਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਖ਼ਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਕੈਮਾਰੂਨ ਦੇ ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਛੱਡਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ।

ਕੇਮ ਸੇਨਉ ਪਾਵੇਲ ਦਰਿਲ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੈ

ਕੇਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਮੈਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ।"

"ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਇਲਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਰੇ ਖਰਚਾ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।"

"ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।"

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਗਾ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਘਬਰਾਈ ਨਹੀਂ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਹੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਕਈ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਹੀ।"

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ।

Source: Ministry of Health & Family Welfare

ਰਾਫ਼ੀਆ 20 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹੀ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਇੱਕ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਦੇਖਦੀ ਸੀ।

"ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕੇਗਾ।"

ਰਾਫ਼ੀਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਸਧਾਰਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਵੁਹਾਨ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਆਪਣਾ 6 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ।"

ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇਗੀ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇਗੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ

ਵੀਡੀਓ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ?

ਵੀਡੀਓ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਡਰ?

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਖ਼ਬਰ ਨਸ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪੱਖ

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਲਫ਼ੀਆ ਬਿਆਨ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਨਿਊਜ਼ ਬਰਾਡਕਾਸਟਰਜ਼ ਐਸੋਸਿਐਸ਼ਨ (ਐੱਨਬੀਏ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਖ਼ਬਰੀ ਚੈਨਲ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੋਣ।

ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਜਸਟਿਸ ਚੰਦਰਚੂੜ੍ਹ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਪਾਉਂਦੀ?

ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ ਦਾਇਰ ਕਰਦਿਆਂ ਐੱਨਬੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਸੋਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਉਂਕਿ ਲਾਈਸੈਂਸ ਦੇਣ ਅਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਅਪਲਿੰਕ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ।

ਅਨੁਭਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਹਾਲੇ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।"

ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਤਾਕਤ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆਕਰਮੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਲਗਭਗ ਆਖ਼ਰੀ ਮੋਰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਉੱਪਰ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਚੈਨਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਜੀਤ ਅੰਜੁਮ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਹਾਲੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਲੈ ਲਓ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੇ ਦਿਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਿਵਸ ਟਰੈਂਡ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਲਵੇ ਜਦੋਂ ਭਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਕੈਂਪੇਨ ਚਲਾ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ।"

ਕਈ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਅੰਜੁਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਪੇਸ ਬਚਿਆ ਹੈ।”

“ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗੱਲ ਸਮਝ ਵੀ ਆਉਂਦੀ। ਲੇਕਿਨ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਡਿਜੀਟਲ ਉੱਪਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ? ਜ਼ਹਿਰ ਟੀਵੀ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਡਿਜੀਟਲ ਉੱਪਰ ਕਿਉ?”

ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?

ਮੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਝੂਠ ਫੈਲਾਅ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਫੈਲਾਅ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਥਾਪਿਤ ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੇ ਫੈਕਟਚੈਕ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਝੂਠ-ਤੰਤਰ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਮੂਲ ਚਰਿੱਤਰ ਹੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ...


...
ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਸਥਾਨਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਭੀੜ੍ਹ 'ਚ ਬੁਖਾਰ ਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸੈਂਸਟਾਈਮ ਜੋ ਕਿ ਏਆਈ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਬੀਜਿੰਗ , ਸ਼ੰਘਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ 'ਚ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਸੰਪਰਕ ਰਹਿਤ ਤਾਪਮਾਨ ਪਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਵੀ ਪਯਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ " ਵੱਡੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਇੰਟਨੈਟ ਦੇ ਯੁੱਗ 'ਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ, ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

" ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਕੁੱਝ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲਾਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਹਤ ਐਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ, ਕੌਮੀ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ…

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਗਰਾਨ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿੱਜਤਾ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੰਨਾਂ 'ਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਹਤ ਐਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ, ਕੌਮੀ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਡਾਟਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਕਰਾਸ ਚੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਿਹਤ ਡਾਟਾ ਲੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲੀਪੇਅ ਹੈਲਥ ਕੋਡ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਐਪ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਖਦਸ਼ਾ ਕਾਇਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਨਿਗਰਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਵੱਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ dystopian (ਮਨਹੂਸ) ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜ਼ਾਗਮਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਬਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 'ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਗ੍ਹਾ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।"

ਨਿੱਜਤਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਨ 'ਚ ਅਤੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਟ ਉਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਰੀਏ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਢੇਸੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਮਲਾ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਢੇਸੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਹਨਸਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਵਿਰੋਧ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਜਲ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਫੁਟੈਜ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਰੂਡੋ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਯੂਕੇ ’ਚ ਵੀ ਗੁੰਜਿਆ, ਸਾਂਸਦਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਥੱਲੇ ਆਉਣ ਦੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਈ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦੈ ਕਿ 130 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। " ਪ੍ਰੋ.ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਅ ਮੰਨ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਡਾ਼ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।”

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਲ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਏਗੀ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਨੇ ਲਾਉਣ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ 2020 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਹਮਾਇਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਪਰੀਖਣ ਕਿੱਟਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਂਡ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ।

ਟੈਸਟਿੰਗ ਵੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਿਘਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀਮਤ ਹਨ।

ਡਾ. ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ, "ਪੂਲ ਟੈਸਟਿੰਗ" ਹੈ।

WHO ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਖੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਇਰਲੋਜਿਸਟ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਟੈਸਟ ਤਾਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋਈਏ।"

ਡਾਕਟਰ ਜੌਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਪੀਲ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਿਤ ਬਰੀਫਿੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਚਾਰਨ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਕਸਰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਨਘੜਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣਾ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਕੇਰਲਾ ਨੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘਟਾਏ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਇਰਲੋਜਿਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਮਾਮਲੇ ਘਟਾ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਗੇ।"

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਘਾਟਾ।

ਡਾ. ਜੌਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਹੇਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਆਸਾਨ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਵੀਟਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਮੁਤਾਬਕ, "ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਸੰਭਾਵੀ ਥਾਵਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ।"

ਪੋਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਹਿੰਮ ਉਦੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰੇ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਬਰੇਲਾ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ 79 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਏਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਰੇਲਵੇ ਪਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਕਿ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਟਰੈਕ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।

ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਸਣੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਸੌਂਪੀਆਂ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸੁਐਨ ਵੈਨ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਾਰਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਾਰਚ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਸਨ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਗਰਾਮ ਚੈਟ ਦੀ ਲਾਈਵ ਅਪਡੇਟ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਜੇ ਕਿਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਵਲੰਟੀਅਰ ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋਨਾਥਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੋਨਾਥਨ ਸਣੇ 80 ਵਲੰਟੀਅਰ ਸਨ ਜੋ ਫਰਸਟ ਏਡ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ।

ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਯੇਂਗ ਯੂਕੇ ਰੋਡ 'ਤੇ - ਉਦਯੋਗਿਕ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ - ਵਿੱਚ ਬੈਰੀਕੇਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੈਂਕੜੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੀਲੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਮੋੜ ਲਿਆ ਸੀ।ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਹ ਹੈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ।

ਉਹ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਉਦੋਂ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਫੁੱਟਪਾਥਾਂ ਤੋਂ ਇੱਟਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧਾਤੂ ਦੇ ਫਾਟਕ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਖੰਭੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੁਣ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਆਮ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਪੈਟਰੋਲ ਬੰਬ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ।

16:50 - ਰਾਇਟ ਪਲਿਸ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਕਿਆਸਰਾਈ ਭੀੜ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈ ਜਦੋਂ ਟੈਲੀਗਰਾਮ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਅਪਡੇਟ ਮਿਲਿਆ।

ਮੈਸੇਜ ਸੀ "1650 ਦੰਗਾ (ਰਾਇਟ) ਪੁਲਿਸ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੇਂਗ ਯੂਕੇ ਰੋਡ ਵੱਲ ਭੀੜ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਰ ਦੰਗਾ ਪੁਲਿਸ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬੁਲੇਟ-ਪਰੂਫ਼ ਕੰਧ ਬਣਾ ਲਈ।

ਮੋਹਰੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਸਣੇ ਫੁੱਟਬ੍ਰਿਜਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਪੂਰੀ ਭੀੜ ਭੜਕ ਉੱਠੀ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ...


...
ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ

ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਬੈਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਫੀ ਰਿਸਕ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਧਰ ਲੌਰਡਜ਼ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲਕਨੀ 'ਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਲੌਇਡ ਨੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਨੂੰ ਪਵੇਲੀਅਨ ਭੇਜਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ 38 ਦੌੜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਸੀ।

1983 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਲੌਰਡਜ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ

ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਅਤੇ ਯਸ਼ਪਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 31 ਦੌੜਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਪਰ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਰਟ ਯੂ, ਆਈ ਐੱਮ ਸੌਰੀ (ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ)।"

ਬੱਲੂ ਬੋਲੇ, "ਮਾਲਕਮ ਡੂ ਯੂ ਥਿੰਕ ਡੈਟ ਮਾਈ ਬ੍ਰੇਨ ਇਜ਼ ਇਨ ਮਾਈ ਹੈੱਡ, ਨੋ ਇਟ ਇਜ਼ ਇਨ ਮਾਈ ਨੀ (ਮਾਲਕਮ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਨਹੀਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ)।" ਮਾਲਕਮ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੱਸ ਪਏ।

183 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਰੀ

ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ 183 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਵੇਲੀਅਨ ਵੱਲ ਦੌੜੀ ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।

ਮੈਂ ਸਈਦ ਕਿਰਮਾਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਫੀਲਡਿੰਗ ਕਰਨ ਉੱਤਰੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਮੈਚ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਜਾਵੇਗਾ?

ਕਿਰਮਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਸਮਝੇ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਓਪਨਿੰਗ ਸਟੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿਵੀਅਨ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਦੀ ਤਾਂ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਾਂਗੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਈਂਡ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗੇ।"

ਗ੍ਰੀਨੀਜ਼ ਦਾ ਆਫ ਸਟੰਪ ਉੱਡਿਆ

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਹੈਂਸ ਤੇ ਗ੍ਰੀਨੀਜ਼ ਬੈਟਿੰਗ ਕਰਨ ਉਤਰੇ ਸੀ। ਚੌਥੇ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰੀਨੀਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬੱਲਾ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ ਗੇਂਦ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਗੇਂਦ ਇੱਕਦਮ ਅੰਦਰ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨੀਜ ਦਾ ਆਫ ਸਟੰਪ ਉਡਾ ਕੇ ਲੈ ਗਈ। ਰਿਚਰਡ ਦੇ ਆਊਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।

ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਲੌਇਡ ਨੇ ਬਿਨੀ ਨੂੰ ਡਰਾਈਵ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਟ ਮਿਡ ਵਿਕਟ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਰਾ ਸ਼ੌਟ ਆ ਕੇ ਚਿਪਕ ਗਿਆ।

ਮੋਹਿੰਦਰ ਨੇ ਲਿਆ ਆਖਰੀ ਵਿਕਟ

ਗੌਮਜ਼ ਅਤੇ ਬੈਕਸ ਦੇ ਆਊਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੋ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਜਮ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤਵੇ ਵਿਕਟ ਲਈ 43 ਦੌੜਾਂ ਜੋੜੀਆਂ। ਮੋਹਿੰਦਰ ਨੇ ਦੂਜੋ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕੀਤਾ।

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜੋੜੀ ਗਾਰਨਰ ਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਸਕੋਰ ਨੂੰ 140 ਤੱਕ ਲੈ ਗਈ ਪਰ ਮੋਹਿੰਦਰ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ।

ਲੌਰਡਜ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦਰਸ਼ਕ ਹੀ ਦਰਸ਼ਕ ਸਨ। ਮੈਂ ਕੀਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਮੋਹਿੰਦਰ ਨੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ , ਤਸਵੀਰ 30 ਦਸੰਬਰ 1985 ਦੀ ਹੈ

ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਉਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਮੇਰੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਕਦੇ ਭੁਲਾ ਨਾ ਸਕਾਂ।"

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਲਾਰਡਜ਼ ਪਹੁੰਚੇ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਉੱਥੇ...


...
ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੀਵੀ ਸਿੰਧੂ ਬੀਡਬਲੀਊਐਫ ਵਰਲਡ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਟਾਪ 20 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਟਾਪ 10 ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਫੈਨਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਐਵਾਰਡ ਸੈਰੇਮਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ, ਉੱਘੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ, ਖੇਡ ਲੇਖਕਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਸਣੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਸੰਕਟ: ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ 11 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੇ ਈਡੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ

ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਪਕੜ ਹੋਰ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹੀ ਹੈ। ਟੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੇਹੱਦ ਹੀ ਖਰਾਬ ਰਹੀ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਖਿਡਾਰਣ ਸ਼ੈਫਾਲੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...
ਹੂਗੋ ਚਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਅਰਥਚਾਰਾ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਾਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਪਤਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮਈ ਦੀਆਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੇ ਸਾਲ ਲਈ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ।

ਕਈ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦਕਿ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਬਾਕੀ ਕੈਦ ਦੇ ਡਰੋਂ ਦੇਸ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਕ ਲਿਬਰਲ ਸਰਕਾਰ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਾਦੁਰੋ ਵੱਲੋਂ ਫੌਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਤਰਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਦੁਰੋ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਫ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ "ਸਾਮਰਜਾਵਾਦੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ" ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਜੁਆਨ ਗੋਇਦੋ ਨੇ ਹਮਖ਼ਿਆਲੀਆਂ ਤੇ ਮਾਦੁਰੋ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ "ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ" ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸਮਝੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਦੁਰੋ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਦੁਰੋ ਨੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦੇ ਵੰਡੇ ਹਨ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਜੁਆਨ ਗੁਆਇਦੋ ਦੀ ਆਮ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵੀ ਪਾੜੀਆਂ ਹਨ।

23 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਦੁਰੋ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਹਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਂਘਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗੁਆਇਦੋ ਨੇ ਮੁਦਾਰੋ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਮਾਫ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਏ?

ਆਰਥਿਕ ਪਤਨ

1999 ਤੋਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਸੀ।

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਰੀਬ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਉਲਟਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਇਰਾਦਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਤਹਿਤ ਆਟੇ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਸਾਬਣ-ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜੋ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦਿਸਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਆਲੋਚਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਕਸੂਰਵਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ...


...

27 ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਗਪਤ ਦੇ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰੀ ਭਜਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਪੰਚਾਇਤ ਕੀਤੀ।

ਦੇਸ਼ ਖਾਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਸਾਂਤਮਈ ਧਰਨਾ ਦੇ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਧਰਨੇ ਗਾਜੀਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਾਗਪਤ, ਸ਼ਾਮਲੀ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਾਰੰਟੀ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।

84 ਪਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੀ ਦੱਸੇ ਕਿ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ'

ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ।

ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਅੜੀ ਹੋਈ ਹੈ?"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਲੜਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਡਾਂਗਾਂ-ਸੋਟੀਆਂ, ਬੰਦੂਕਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਬਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਤਾਂ ਹੀ ਘਰ ਪਰਤਣਗੇ ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਣਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਰਅਸਲ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਈਟੀਓ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੇ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਕਿਸਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਪਰ ਜਾਰੀ ਧਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਵਾਪਸ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਹ ਸਨ ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੀ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਨਿਕਲੇ।

ਟਿਕੈਤ ਦੀ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਬਾਰਡਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਜੂਮ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ। ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਯੂਪੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਧਰਨੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗੇ।

ਸਿੰਘੂ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਅਤੇ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰਾਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤੀ

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਮੁਤਾਬਕ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ 84 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 38 ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਧਰਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸਿੰਘੂ, ਗਜ਼ੀਪੁਰ ਅਤੇ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਪਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੇਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮਾਂ: ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦਿਓ

ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਤਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਤਨ ਢੇਸੀ

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ...


...

ਅਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਲਿਖਤੀ ਸਬੂਤ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਉਹ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਫਿਰ, ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮਿਲੇ ਉਹ ਵੀ ਅਸੀਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਬੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹੀ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾ ਢਾਹੁਣਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਸੀ।

ਦੇਖੋ, ਉੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਬਿਨਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ।

ਕੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਉੱਥੇ 1528 ਤੋਂ 1857 ਵਿਚਾਲੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ?

ਹਾਂ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕਈ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ ਤਜਰਬੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਉਸ ਵਿਵਾਦਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਵਾਦਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।

ਫਿਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ  ਲਿਖਿਆ ਕਿ 1949 ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਢਾਹੁਣਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਾ 142 ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1992 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤ ਮੁਸਲਮਾਨਾ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ 1992 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਪਰ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਕਦੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ? 1950, 1961 ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਵੀ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਸਦਾ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਕਲ 142 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੱਖ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ 1992 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਦੇਖੋ ਇਹ ਇੱਕ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅਨਾਦਰ ਦੀਆਂ ਜੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸਨ।

ਪਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਮੇਰਾ...


...

ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰੈਵਲ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਗਾਈਡ 'ਚ ਮੈਪ ਸਨ, ਟਾਇਰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੋ, ਪੈਟ੍ਰੋਲ ਕਿਥੋਂ ਭਰਵਾਓ ਆਦਿ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰੁਕਣ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਨ।

ਦਰਅਸਲ ਮਿਸ਼ਲਿਨ ਭਰਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਗਾਈਡ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਨਿਕਲਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੱਲਣ, ਛੇਤੀ ਘਿਸਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਣ।

ਹਰ ਸਾਲ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਗਾਈਡ 20 ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਆਂਦਰੇ ਮਿਸ਼ਲਿਨ ਨੇ ਕਿਸੇ ਟਾਇਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ "ਅਜਿਹਾ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਖਾਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।"

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਟੌਪ ਸ਼ੈਫ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੀ ਦਿਖਣਗੇ। ਘਰ-ਘਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗਰਿਮਾ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... "ਉਹ ਸਾਡੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਆਏ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੋ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਲੈ ਗਏ, ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਲਈ 35,000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਕਾਕੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਚੰਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਇਆ। ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।"

ਟ੍ਰਿਨੀਡਾਡ ਦੇ ਇਸ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਅਗਵਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀ ਸਗੋਂ ਡਕੈਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਵੱਡੇ ਤਸਕਰ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ 200 ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਵੱਡੇ ਇੰਜਨ ਸੱਚ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ  ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... "ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੈਕਸੂਅਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੈਕਸ ਜ਼ਿਊਂਦਾ ਰਹੇ। ਸੈਕਸੂਅਲ ਸੰਬੰਧ ਨਾ ਹੋਣਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।"

ਲਵਰ ਇੱਕ ਫ਼ਰੀ ਐਪ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮਹੀਨਾਵਰ ਜਾਂ ਸਲਾਨਾਂ ਚੰਦਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕੰਨਟੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਡਾ. ਬਿਲੀ ਕੁਆਨਲਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਅਨਾ ਹਸ਼ਲਕ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਪ ‘ਫ਼ਰਲੇ’ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ

‘ਫ਼ਰਲੇ’ ਕੀ ਹੈ

ਡਾਕਟਰ ਬਿਲੀ ਕੁਆਨਲਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਅਨਾ ਹਸ਼ਲਕ ਵਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਪ ਜਿਹੜੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਰਹੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਸਹਿਜ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੱਤਾ।"

ਹੋਰ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਫ਼ਿਟਨੈਸ ਐਪਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੀ। ਕੁਇਨਲਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ੂਅਲ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।"

ਬਲੂਹਰਟ ਦੇ ਸਚਿਨ ਰਾਉਲ ਵੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਸਾਕਾਰਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਾਇਆ।"

ਇੱਕ ਸਾਇਕੋਸੈਕਸ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਸਿਲਵਾ ਨੇਵਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚੀਂ ਤਕਨੀਕ ਪੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਪਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਥੈਰੇਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਖੋਜਬੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁਝ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ। ਸਿੱਧਾ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਲੈ ਲਵੋ। ਚੰਗਾ ਹੈ ਜੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਈ ਐਪਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਐਪਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿਹੜੇ ਸੈਕਸ਼ੋਲੋਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਯੋਗਤਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।"

ਸੰਗਾਊ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੰਚ

ਕੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਡਿਜੀਟੇਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਐਪਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਦਖ਼ਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਣਗੀਆਂ?

ਰਾਉਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਥੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਸੰਦਾਂ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਗਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਕਸ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਥੈਰੇਪੀ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।"

ਲਵਰ ਐਪ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਬਲੇਅਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

"ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੀ ਐਪ ਬਣਾਉਣ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਜੋ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।"

"ਲੋਕ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੈਕਸੂਅਲ...


... "ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਲਈ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀ ਇਹ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

"ਹੁਣ ਤਾਂ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਤੇ ਈਡੀ ਨੇ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨੀ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਈਡੀ ਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਵਿਜੇ ਮਾਲਿਆ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ।"

"ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਗਏ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਚਣ ਵਾਲਾ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਜਦੋਂ ਮੋਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਕੌਣ ਹਨ ਨੀਰਵ ਮੋਦੀ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:


... ''ਉਦੋਂ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੀਮਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਚੀਖਿਆ, ''ਬੇਵਕੂਫ਼ ਕਰਨਲ ਬੈਠ ਜਾ। ਤੂੰ ਕੈਦੀ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਹਿੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।''

"ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨਾਮਕਾ ਚੂ ਨਦੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੰਗ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਾਰਚ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ।"

"ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਨਮਕੀਨ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਤਲੀ ਹੋਈ ਮੂਲੀ ਦਾ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।''

ਚੀਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ‘ਚ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਦਾਲਵੀ

ਪੁਆਲ ਨੂੰ ਗੱਦੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਚੋਪੜਾ ਨੇ 'ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ ਪੌਲਿਟਿਕਲ ਸਾਇੰਸ' ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ, 1968 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ 'ਸਾਇਨੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਬਾਰਡਰ ਕਨਫਿਲਿਕਟ ਐਂਡ ਦਿ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਿਜ਼ਨਰ ਆਫ ਵਾਰ' ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ 15-18 ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸੈਨਿਕ ਸਨ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਉਹ ਦਰਦ ਨਾਲ ਚੀਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।"

"ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਅਪੀਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਜੇਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 12-15 ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ।''

1962 ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ 3942 ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਥ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਸੀ

ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਲਈ ਵਾਧੂ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਜੇਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 17 ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦਾ ਨਾਮ, ਸੈਨਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਨੰਬਰ, ਪਦ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਪੁੱਛੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਭਰਵਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ-

1.   ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ?

2.  ਤੁਹਾਡੇ ਕਿੰਨੇ ਘਰ ਹਨ?

3.  ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

4.  ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ?

5.  ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹੋ?

6.  ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ?

ਸੁਰਿੰਦਰ ਚੋਪੜਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਮੰਗਵਾਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੋਂ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਜੇਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ।'

ਚੀਨ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ

ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ

ਜੇਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 11 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਮਾਤਰਾ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1400 ਕੈਲਰੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2500 ਕੈਲਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਆਦੀ ਸਨ।

ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ...


... ''ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 9 ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।''

ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਰਵਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਚਿੱਠੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੀਤ ਕੀਤੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੌਲਬੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨਿਕੀ ਗੁਨਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਮੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਕੀ ਗੁਨਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆ ਗਈਆਂ ਇਹ ਚਿੱਠੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਦਰ ਡੇਅ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਣਗੇ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਬਿਲਕੁਲ ਸਟੀਕ ਬੈਠਦੀ ਹੈ 'ਮਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ, ਰੱਬ ਦੀ ਮੂਰਤ।'

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਜੋ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇੱਕਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਬਰ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।ਰੋਹਿਤਾ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

"ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਗਾਰਡ ਨੂੰ ਫਟਕਾਰ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਹੀ ਰੱਟਿਆ ਰਟਾਇਆ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਬੈੱਡ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਸਮਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਓਸਮਾਨਿਆ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ।"

 ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟੀਲੇਟਰ ਵੀ ਸਨ।

"ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।ਉੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ 'ਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ।"

"ਕਾਫ਼ੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।ਸਕੈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਰੂਮ 'ਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।ਪਰ ਉਹ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਈ।"

"ਰੋਹਿਤਾ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਮੈਂ ਕਮਰੇ 'ਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਜੋ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਪਲ ਸੀ।ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਟ੍ਰੈਚਰ 'ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ।ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।ਉਹ ਜਾਣ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਘੱਟਦਿਆਂ 6 ਘੰਟੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸੀ।"

 ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੋਹਿਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, " ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮਦਦ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਲੈ ਗਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਗਈ।ਮੈਂ ਗਾਰਡ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਥੇ  ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਗ ਕੋਟੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚੋਂ ਕੋਵਿਡ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੋਹਿਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

 ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਇੱਕਲੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।

ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਬੈੱਡਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਤੇਲੰਗਾਨਾ 'ਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ 'ਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਰੋਨਾ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ 'ਚ ਛੂਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਬੈੱਡਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "90% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਰ 'ਚ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ 5% ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਥੌੜ੍ਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 5% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਈਸੀਯੂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।"

"ਪਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ ਪਰ...


... 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 5 'ਚੋਂ 3 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 30-40 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਮਰੀਜ਼ 13 ਸਾਲ ਦਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਮਰੀਜ਼ 50 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਏਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚ ਏਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਲਵ ਅਗਰਵਾਲ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਡਾ. ਮੀਣਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਵਧੇਰੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਘੱਟ ਹੈ।

ਏਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਮਾਮਲੇ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ

ਡਾ. ਮੀਣਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 'ਦੋ ਮੂੰਹੀ' ਤਲਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ 'ਚ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏਗਾ।

ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਮੀਣਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਤਿਆਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਦੇ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਨਾਗਰਾਜ ਅਤੇ ਡਾ. ਮੀਣਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੈਪਿਡ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪੂਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ 'ਚ ਮਦਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮੰਗ ਹੈ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ:

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਚਾਰਟ 'ਚ ਵਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਣ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ?

ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ 'ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ' 'ਚ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ 'ਚ ਲਾਗ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ 2-3 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

44% ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ 94 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਡਾ. ਨਾਗਰਾਜ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਠੋਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲੇਗਾ ਕਿ ਹੌਟਸਪੌਟ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਏਸਿਮਪਟੋਮੈਟਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਟੈਸਟ...


... 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਹਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। "

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਏਏ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਤ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

23 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 26 ਫਰਵਰੀ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਏ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚ 53 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ 13 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ 40 ਮੁਸਲਮਾਨ ਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


... 'ਚ ਹੋਈ ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਹੋਈ।

ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਖਾੜਕੂ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ।

ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੂਜਾ ਪੰਜਾਬ

ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਗਏ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵੀ ਰਹੀ।

ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਚ ਖੜੋਤ ਆਈ । ਸੱਤਾਧਿਰ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਆਸ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੈ।

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੈਮੋਰੰਡਮ ਦੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਜੇਕਰ 4 ਸਿੱਖ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਵਸਣ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਹਮਾਇਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਰ ਫੇਰ ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਮੁੜ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਸਮੇਂ?

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ 'ਟਰੂਡੋ' ਵੀ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਵਸਦੇ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਾ ਕੇ ਹੁਣ ਕਿਤੇ ਰੋਕ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... 'ਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਦੇਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕ੍ਰਾਉਡਫ਼ੰਡਿੰਗ (ਕਿਸੇ ਮੰਤਵ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਮਿਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੂੰ ਆਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਰਨ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

ਮਿਹਿਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਔਖਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਧੀ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਿਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਤੂੰ ਰੋਣਾ ਚਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਰੋ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਗੇ ਲੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਫ਼ੀਸ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।? ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਕੋਈ ਜੁਆਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਤੀਰਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਇਲਾਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਿਹਿਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੁਰਲੱਭ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਫ਼ੀਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਇਹ ਦਵਾਈ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਜੀਐਸਟੀ ਦਾ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ? ਜੇ ਸਾਨੂੰ 12 ਫ਼ੀਸਦ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਜੀਐਸਟੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਮਿਹਿਰ ਕਾਮਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,"ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨੇ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦੇ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ ਭਰ 'ਚ ਜੀਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਮਿਹਿਰ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੰਨਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਣਗੀਆਂ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਜਾਣਾ, ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣਾ, ਇੰਨਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਬੰਬੇ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੌਜਿਸਟ ਡਾ. ਨਿਰਮਲ ਸੂਰਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਐੱਸਐੱਸਏ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਾਈਨਲ ਮਸਕਿਉਲਰ ਏਟ੍ਰਾਪੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

“ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਾੜਾਂ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਮੱਥੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਚਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ,"ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਲਗੇਨਸਮਾ ਥੈਰੇਪੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਇਲਾਜ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆ ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਜ਼ਰੀਏ ਪੂਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬੱਚਾ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਪਸ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।"

"ਇਸ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਾੜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰਨ ਫ਼ਿਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਜ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।"

ਤੀਰਾ ਹਾਲੇ ਮਹਿਜ਼ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾੜੀ...


... 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।"

ਮਾਰਚ 2007 'ਚ ਉਰਪਾਲ ਮੈਟ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਦਲ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ 24 ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਹਿਡਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਾਓਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਅੱਗੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹਿਡਮਾ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੀਆਰਪੀਐਫ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਮਾਓਵਾਦੀ ਟੀਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਂਸਲਾ ਹਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

"ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ।"

ਮਾਓਵਾਦੀ ਵੱਜੋਂ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ

ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਕਸਲਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਿਡਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਹੈ

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹਿਡਮਾ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਂਦ 'ਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਹਿਡਮਾ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ 'ਚ ਹਿਡਮਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

ਕਈ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹਿਡਮਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਮਿਲਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇਵ ਜੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹਰੀਭੂਸ਼ਣ ਵੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੱਬ

ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਹਿਡਮਾ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ ਦੰਡਕਰਾਣਿਆ ਤੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਕਵਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਸਤਰ 'ਚ ਹਿਡਮਾ ਕਿਸੇ ਨਾਇਕ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਸਬੰਧ ਵੀ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਇਕ ਹੈ।

"ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਿਡਮਾ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਬਸਤਰ ਜਾਂ ਦੰਡਕਾਰਣਿਆ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹਿਡਮਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਦੇ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

ਫਿਲਹਾਲ ਹਿਡਮਾ 'ਤੇ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2010 'ਚ 'ਦ ਹਿੰਦੂ'...