...ੀ ਵਾਰੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਮੌਕੇ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਵਜੇ ਤੱਕ ਪਾਰਟੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਯੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾਰਟੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਮਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਪੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫੋਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸਤ ਘੱਟ ਬਨਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਤੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਨਾਲਿਸਟ ਹੈ ਤੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨ ਹੈ।

ਉਹ ਹੁਣ 27 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕੱਢਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਾਣ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ?

ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਕਿ, "ਜੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੁਆਰੀ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚੈਟ ਗਰੁੱਪਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਲਿਖੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਲਿਆ- ਡਰਗਜ਼, ਸ਼ਰਾਬ, ਵਨ-ਨਾਈਟ-ਸਟੈਂਡ। ਅਸੀਂ ਫੋਨ ਤੇ ਦੋ ਘੰਟੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੁਝਾਅ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾ ਝਿਜਕਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਰਾਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਪਏਗਾ। ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਖੁਸ਼ੀ ਪਰ ਇਹ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਰ ਜੇ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੋਸਤ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਲਾਹੇਵੰਦ ਟਿਪਸ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਛਪਵਾ ਚੁੱਕੇ ਗੈਲਸਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵੀ ਗਿਣਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਬਾਕੀ ਲੱਦਾਖੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਾਡੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਚ ਕਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਘੋੜੇ ਲਈ ਅਸ਼ਵ, ਸੂਰਜ ਲਈ ਸੂਰਿਆ ਆਦਿ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਅੰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰਸ

ਗੈਲਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਮਿੱਥ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਮਰਾਟ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਵਾਰਿਸ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਲਾਸ਼ ਜਾਤੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਮਲਾਣਾ ਅਤੇ ਬੜਾ ਭੰਗਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਵਸੇ ਪਹਿਲੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੀਨਜ਼ ਵੱਖ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਅਲੁਕ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੋਜ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਜ਼ਰਤ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।

ਗੈਲਸਨ ਵੀ ਬ੍ਰੋਕਪਾਵਾਂ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਆਰੀਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੈਲਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਏ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਲਾਟਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਿਆ ਹੋਵੇ।

ਗੈਲਸਨ ਵੀ ਬ੍ਰੋਕਪਾਵਾਂ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਜੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। 'ਆਰੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਕਸ ਜੇਤੂਆਂ ਵਰਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ ਬ੍ਰੋਕਪਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਇਸ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕਿੱਸੇ

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੋਕਪਾਵਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪਛਾਣ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਜਰਮਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 'ਸ਼ੁੱਧ ਆਰੀਆ ਬੀਜ' ਦੀ ਚਾਹਤ 'ਚ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

ਸਾਲ 2007 'ਚ ਫਿਲਮਕਾਰ ਸੰਜੀਵ ਸਿਵਨ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਔਰਤ ਕੈਮਰੇ 'ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਜਰਮਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 'ਸ਼ੁੱਧ ਆਰੀਆ ਬੀਜ' ਦੀ ਚਾਹਤ 'ਚ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।

 ਵਧੇਰੇ ਬ੍ਰੋਕਪਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਬਟਾਲਿਕ 'ਚ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਚ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਔਰਤ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੇਹ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ। ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਜਰਮਨੀ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਆਈ ਸੀ।"

ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅੱਜ ਦੇ ਬ੍ਰੋਕਪਾ?

ਬ੍ਰੋਕਪਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੀੜ੍ਹੀ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸੀਮਤ ਹਨ।

ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਰੀਆ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖੁਮਾਨੀ ਦੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫੇਰ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਰੇਂਜ ਆਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਹੈ।

ਅਜੋਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਈ ਬ੍ਰੋਕਪਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣਗੇ ਜਾਂ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨਗੇ।

ਬਿਜਲੀ ਹੁਣ ਵੀ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਿਵੇ-ਜਿਵੇਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੋਬਾਈਲ...


...ੀ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 850 ਬੈੱਡ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਨ।

ਚਹਿਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਕੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਹਾਲੇ ਸੁਧਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਬਾ ਨੇ ਵੀ ਚਹਿਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਊਧਵ ਠਾਕਰੇ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 60 ਲੱਖ ਟੀਕੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ

ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਧਾਰਾ 118 ਅਧੀਨ ਹਰ ਸਦਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨੇਮ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮ 198 ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਬਸ਼ਰਤੇ ਜਦੋਂ ਸਪੀਕਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿੱਥੇ ਦਿਨ ਮਤਾ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਮੈਂਬਰ ਇਸਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ।

ਹਾਂ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਪੀਕਰ 50 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਤਾ ਚਰਚਾ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਅਣਬਣ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮੁਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮਜਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਪਾਹੀ ਤੱਕ 'ਤੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕੇ। ਕੋਤਵਾਲ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਲਾਕੇ 'ਚ।"

"ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣੇ ਬੰਦ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਸ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੱਥ ਚੁੱਕੇਗਾ, ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦੇਵੇਗਾ ਕੀ? ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਆਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ।"

ਉਦੋਂ ਪਿੱਛਿਓਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਨੇ ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਬ-ਇਸੰਪੈਕਟਰ ਰੈਂਕ ਦੇ ਕੁਝ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਟੀਮ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਨਾਬ ਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਸਨ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਸੀਐਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਹੁੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੋਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵੇਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਧੀ ਸੀ।"

ਸਿਆਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਲੋਧੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਰਵਾਈ ਤਾਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਅਜੇ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਿਆਇਕ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਵਿਧਾਇਕ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਲੋਧੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।

ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਯੋਗੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬੇਹਾਲ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰੋਦਸ਼ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।"

ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮਨੋਬਲ

ਪਰ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪੁਲਿਸ ਮਹਿਕਮੇ 'ਤੇ। ਜੇਕਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਮਲਾ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਗਊਆਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ, ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਊਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।"

ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਨੁਜ ਝਾਅ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਦੰਗੇ ਨਾ ਭੜਕਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਝਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਚੈਲੰਜ ਸੀ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ 'ਚ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਝ ਦੂਜੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਡਿੱਗਣਾ ਆਮ ਹੈ।"

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਾਮਿਦ ਅਲੀ ਨੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, "ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ...


...ੀ ਸਾਡੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕੰਟੈਂਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।''

''ਸਾਡੀ ਪੌਲਿਸੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜੋ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।''

''ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਆਪਣਾ ਸੰਚਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕੇ।''

ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਰ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਾਈਬਰ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਲਾਅ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਾ।

"ਮਕਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ।”

“ਸਮੱਸਿਆ ਤਾਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬੇਰੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਹੀ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਵੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਉਹ ਗਲਤ ਸੀ।”

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੁਲਝੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਵੇ ਤੇ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ੀ ਸੀ। "ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੁੱਟਦਿਆਂ ਦੇਖ ਦਿਲ ਦੁਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਅਸਹਿਜ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।"

"ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਹੈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਗੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇ।"

ਖੇਰਿਸ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੇ ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। "ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

'ਫਲੈਕਿਸਨ ਇਨ ਮਾਏ ਕੰਪਲੈਕਸ਼ਨ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ।

ਖੇਰਿਸ ਕਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

।"

"ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਗਲੋਬਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਸੈਨਾ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਅਕਸ ਬਣਾ ਲਿਆ।

ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 75 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 187 ਨਾਜ਼ੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।

ਅੱਜ ਦੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਦੱਖਣ 'ਚ ਵੱਸੇ ਓਡੇਸਾ ਦੀ ਜੰਗ 'ਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੈਵਾਸਟੋਪੋਲ ਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੜਨ ਲਈ ਕ੍ਰਾਈਮਿਆ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। (30 ਅਕਤੂਬਰ, 1941 ਤੋਂ 4 ਜੁਲਾਈ 1942)

ਸੈਵਾਸਟੋਪੋਲ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸੱਟਾਂ ਆਈਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਾਜੀ ਆਰਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੰਬ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਆਈਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕਈ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਦੇ ਚਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਲਿਊਡਮਿਲਾ ਨੇ 309 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ

1945 ਨਾਲ 1953 ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਨੇਵੀ ਦੇ ਮੁਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਕਮੇਟੀ ਆਫ ਵਾਰ ਵੈਟੇਰਨਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 2 ਹਜ਼ਾਰ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਸੀ ਜੋ ਰੈੱਡ ਆਰਮੀ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ 'ਚ ਲੜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 500 'ਚੋਂ ਸੀ ਜੋ ਜੰਗ 'ਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚ ਗਏ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਖ਼ਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। 10 ਅਕਤੂਬਰ 1974 'ਚ 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਕਿਰਦਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ

ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਗਏ। ਨਿਊਬਾ ਵਿਨੋਗਰਾਡੋਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, 'ਅਵੈਂਜਿੰਗ ਐਂਜਲਸ' 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਲਿਊਡਮਿਲਾ ਪਲਵੀਚੈਂਕੋ ਦੇ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬਜਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ 'ਚ ਲਿਖਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 187 ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਡੇਸਾ 'ਚ ਕੋਈ ਮੈਡਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।"

 "ਹਰ 10 ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਡਲ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ 20 ਮਾਰਨ ਦੇ ਆਡਰ ਆਫ ਰੈੱਡ ਸਟਾਰ। ਜੇਕਰ 75 ਮੌਤਾਂ ਹਨ ਤਾਂ 'ਹੀਰੋ ਆਫ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ' ਦੀ ਖਿਤਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।"

ਕਈ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਈ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਚ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਲਿਊਡਮਿਲਾ ਪਵਲੀਚੈਂਕੋ ਨਾਲ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪਚੈਲਿਨਤਸੇਵ ਵੀ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਿ ਦੋ ਪਾਇਲਟ ਜਾਂ ਦੋ ਟੈਂਕ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਿਉਂ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ੂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਆਪਣੇ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸੀ। ਜਰਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋੰ ਡਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਸਾਡਾ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਜੌਨ ਨੂੰ ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਗੁਜਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਰਾਜੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਤੈਨਾਤ ਸਨ ਜੋ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ।

ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਡਰਾਵਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ।"

ਸੀਬੀਆਈ ਜੱਜ ਲੋਇਆ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ

ਸੂ ਚੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ‘ਫ੍ਰੀਡਮ ਆਫ਼ ਓਕਸਫੋਰਡ’ ਸਨਮਾਨ ਵਾਪਸ

ਤਾਨਿਆ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੌਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜੌਨ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਜਿਹਾਦ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਲੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਹੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤਾਨਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਵਾ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਘਰ ਗਵਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੀ ਗਵਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ 10 ਸਾਲ ਜਾਇਆ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁੜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੇਗੀ?"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨਾਵ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀ।

ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ?

ਸੀਡੀਓ ਮੇਧਾ ਰੂਪਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸੈਲਫ਼ੀ ਅਟੈਂਡੇਂਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੈੱਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈੱਡ ਮਾਸਟਰ, ਫਿਰ ਸਹਾਇਕ ਬੀਐੱਸਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀਐੱਸਏ ਦੇ ਕੋਲ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਇਸਦੀ ਮਾਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

OK 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ ਹੋਈ ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਦੇਵੀ

ਪਿੰਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਸ ਐਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਢਿੱਡ ਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।''

"ਸਾਡੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ਰਾਬ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਪੀਓ ਮੌਜ ਕਰੋ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਐ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਘਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਰਾਜੇਂਦਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ ਮਿਲੇਗੀ।

ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮੁੰਨੀ ਦੇਵੀ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੱਚੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਹੀ ਮਕਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਣਵਾਇਆ।''

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਰਗੇ ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਥੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਜੈਪਾਲੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਢੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰੀ ਦਾ। ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਉਹ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕੰਮ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਮਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲਾਂਗੇ। ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸਰਦੀ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਿਹਨਤ ਹੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।''

'ਕਿੱਥੋਂ ਭਰੀਏ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ'

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਰਗਾ ਗ਼ਰੀਬ ਆਦਮੀ ਕਿੱਥੋਂ ਐਨਾ ਬਿੱਲ ਭਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ 35,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਾਡਾ ਬਿੱਲ ਘੱਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਬੜੀ ਮਦਦ ਹੋਵੇਗੀ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਾਅਦੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸਿੱਧਾ ਪੈਸਾ ਸਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਸੜਾਂਗੇ।''

ਇੱਥੋਂ ਕਰੀਬ 50 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਗੰਗਾਨਗਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਮੇਰਠ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੋਲਾ ਝਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੁੰਨੀ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਾਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਲੱਕੜੀ ਕੱਟਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਕੱਟਾਂਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਲੇਗਾ।''

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮੁੰਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਬਾਲਿਗ ਧੀ ਨਿਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਨਿਸ਼ਾ ਅਜੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਪਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਰਜ਼ਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਮਕਾਨ ਗਹਿਣੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਮੁੰਨੀ ਦੇ ਪਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਚੋਣਾਂ...


...ੀ ਹੋਵੇ।

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੇਅਰ-ਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਸੀਹਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੰਨ ਜਾਂਦਾ, ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੈਂਚੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡਰਦਾ

ਸਾਡੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਜੋ ਵੀ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੌਰਡਨ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੰਸਕ ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਘਰੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਾਣੀ ਵੀ ਵਰਤਣ ਲੱਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਥਰਡ-ਡਿਗਰੀ ਜ਼ਖਮ ਸਹਿਣੇ ਪਏ।

ਐੱਕਸ-ਰੇਅ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਐਲੇਕਸ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਦੰਦ

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦਰਦ ਦਾ ਵੀ ਆਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕਤਲ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਦਰਦ ਸੀ ਕਿ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਪਾ ਲਿਆ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਨ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਵੀ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਜੌਰਡਨ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਮੇਕ-ਅਪ ਲਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੂਕਾ ਦਿੰਦੀ।

ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਸੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਦੂਰ ਸੀ।

ਇਸ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਅੰਤ 2018 ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।

ਸੱਚ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿ...

ਜੇ ਪੁਲਿਸ ਉਸ ਮੌਕੇ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ। ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਨ ਕਿ ਸਬੂਤ ਪੱਕੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।

ਜੌਰਡਨ ਨੂੰ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਇਹ ਸਭ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ? ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਸੀ?

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਨੇ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ, ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਕੇ ਰਹਾਂਗੀ।"

ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਮਾਫੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ। ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੁਰਮ ਇਸੇ ਲਈ ਕਬੂਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ।

ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਜੌਰਡਨ ਵਰਥ

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੁਆਦ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਪੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਚਾਹੁਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਝਟਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜੌਰਡਨ ਸਹਿਮੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦਾ।

ਮੈਂ ਜੌਰਡਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਰਨਾ ਕੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਜੁਰਮ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ...


...ੀ ਹੋਵੇ।

"ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਹੁਣ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਾਮ ਲਲਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਹਿੰਦੂ ਹੁਣ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।''

ਧਰਮ ਸਭਾ ਕਰਕੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਾਮ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰਿਆਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਵਜੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸੰਤ ਰਾਮਾਨੁਜਾਚਾਰਿਆ ਕੁਝ ਵੱਧ ਬੋਲਦੇ ਨਜ਼ਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਤੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੀਵ ਧਵਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਮ ਸਭਾ ਇਸ ਲਈ ਸੱਦੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਕਿਤੇ ਸੌਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿ ਮੰਦਰ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਜਾਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਮੰਦਰ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅੱਗੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਬਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਮੰਦਰ ਨਿਰਮਾਣ ਜਲਦ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਤੋਂ ਆਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, ਹੁਣ ਨਹੀਂ, ਇਹ 11 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਧਰਮ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਯਾਨੀ ਫਿਰ ਤਾਰੀਖ ਮਿਲ ਗਈ।'

ਫਿਲਹਾਲ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਅਯੁਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਾਲੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ।

ਠੀਕ ਉਸੇ ਵਕਤ 81 ਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜੋ ਗੋਰਖਪੁਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਤੋਂ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ।

ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਧਰਮ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਦਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਫ ਕੁਝ ਕਹਿ ਗਏ>

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹੋਏ ਹੈ ਸੋਇ ਜੋ ਰਾਮ ਰਚ ਰਾਖਾ'', ਭਾਵ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਰਾਮ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ, ਕੂਲਰ, ਪੱਖੇ, ਫਰਿਜ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਓਵਨ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਦੁਬੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖਪਤ ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਡ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।"

ਪਰ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਵੀ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਵੱਡੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਕੌਂਪਲੈਕਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਤੇ ਬਹੁਮੰਜ਼ਲਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮੇਨ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਗ੍ਰਿਡ 'ਤੇ ਨਾ ਪਏ ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮ ਅੱਠ ਵਜੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਕਟੌਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਖਪਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ।”

“ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨੌ ਵਜੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਵਾਟ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਡ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।"

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪੱਤਰ

ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੋਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਗ੍ਰਿਡ?

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਿਡ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਗੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਫੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਸੀ।

ਸਾਲ ਤੋਂ 2012 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਡ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਸਨ

2012 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਡ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੀਨਾ-ਗਵਾਲੀਅਰ ਲਾਈਨ ਦਾ ਟ੍ਰਿਪ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਾਈਨ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਗਰਾ-ਬਰੇਲੀ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਕਿਟਸ ਟ੍ਰਿਪ ਹੋ ਗਏ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 15 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਬੱਤੀਆਂ ਬਝਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਗ੍ਰਿਡ ਸੰਤੁਲਨ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਡ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ, ਪਰ ਹੁਣ 42 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਔਕੜਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਬੇਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਮਹਿਕਮੇ ਤੇ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਘਿਲੋਦ ਦੀ 55 ਸਾਲਾ ਰਾਜਵੰਤੀ ਦੇਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਲਾਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਰਦ ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਲਗਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਲਈ ਪਾਈਪਾਂ ਵਿਛਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।"

ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰ ਈਸ਼ਵਰ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹਿਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ 22 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ 32 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿਸਾਬ  ਨਾਲ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਿਲੋਦ ਵਰਗੇ ਪਿੰਡਾਂ ਚ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲੋਂ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਦਾ ਸਕੇ।

ਸੈਂਟਰਲ ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਟਰ ਬੋਰਡ (CGWB) ਮੁਤਾਬਕ ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 11 ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾਇਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਫਲੋਰਾਇਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪੀਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾਇਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਫਲੋਰਾਇਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪੀਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰੈੱਡ ਜੋਨ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਵਾਨੀ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ, ਝੱਜਰ, ਮੇਵਾਤ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 100 ਬਲਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 43 ਬਲਾਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਰਕ ਜੋਨ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 20 ਬਲਾਕ ਮਾਰਜਿਨ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ ਅਤੇ 47 ਬਲਾਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੋਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਟਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਰੀਜਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਨੂਪ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਅਜੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।

ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਲਲਿਤ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਜਿਨ ਲਾਈਨ (ਗ੍ਰੇਅ) ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।

ਅਰੋੜਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਘੱਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ- ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਕਮਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਸਤਾ ਹਾਲ ਸੀ- ਮੇਰੀ ਫ਼ਲੈਟਮੇਟ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਾਰਥਾ ਮੈਂ ਬੀਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹਾਲੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪੋਸਟ-ਟੌਰਮੈਟਿਕ ਸਟ੍ਰੈਸ ਡਿਸਔਰਡਰ (ਪੀਟੀਐੱਸਡੀ) (ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਤਣਾਅ) ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਮੈਂ ਸੱਚੀਂ ਅਜਿਹਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਮੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਹ ਦਿਨ ਦਾ ਅੱਧ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੌਂਸਲਾ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪਜਾਮਾ, ਕਮੀਜ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਕੀਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਹਮਲਿਆਂ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਹਿਤ।

ਕਲਰਕ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੁਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ"। ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਨਿੱਜੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿਣਾ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ।

ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਨ।

ਦੋ ਸਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ - ਅਸੀਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸਾਲ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ।

ਪਰ ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਭਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਆਂ ਮਿਲਿਆ, ਠੀਕ?

ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਭ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਸ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੌਣ ਫ਼ਸਾਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ 'ਤੇ ਡਟੀ ਰਹੀ।

ਮੈਂ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਬਕਵਾਸ ਦਰਮਿਆਨ ਬੈਠੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ।

ਮੈਨੂੰ ਨਿਆਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੇਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਮਿਲੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ।

ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੀ ਵਕੀਲ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਸੋਚਿਆ ਉਹ ਔਰਤ ਵਰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਸੀ

'ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ'

ਮੇਰੀ ਪੀਟੀਐੱਸਡੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੇਖਦੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਸੀਨ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ, ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਛੋਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀਆਂ ਨਸਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ।

ਮੈਂ...


...ੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. 'ਚ ਆ ਸਕਣ।

ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦਾ ਮਕਸਦ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1 ਜਾਂ 1.5 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਫ਼ੀ 'ਤੇ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਕੈਫ਼ਿਆਂ 'ਚ ਕੌਫ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ।ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੁਨਾਫ਼ੇ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਸਿਰਫ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਰਜੇ ਦੀ ਮਾਰ ਨੇ ਹੀ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅੱਗੇ ਅੜਿੱਕਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਾਰਚ 2019 'ਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕਰਜਾ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਸੀ।ਕੰਪਨੀ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹੇ ਉਧਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਮਿੰਡਤਰੀ 'ਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ 20.41% ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਲਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੁਣਨ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਕਰਜਾ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਚ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਨੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਰਜੇ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਜਨਵਰੀ 2018 'ਚ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 2/3 ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਝੇਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਜਦੋਂ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਲਾਪਤਾ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ 35% ਘਾਟਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਰਾਂਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ  ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਹੁਤ  ਸੁਨਹਿਰਾ ਹੈ।

ਪਰ ਅਚਨਚੇਤ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਹੋਈ ਮੌਤ ਨੇ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਪਾਵੇਗੀ ?

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ


...ੀ।

ਭੈਣ ਅਤੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਖ਼ੂਨ।

ਵਿਧਵਾ ਦਾ ਆਇਆ ਰਿਸ਼ਤਾ

ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁੜੀ ਚੰਗੇ ਘਰ ਤੋਂ ਹੈ।"

"ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇਰੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ। ਬੇਟਾ, ਤੇਰੀ ਵੀ ਉਮਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤੂੰ 31 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਹਾਂ ਕਹਿ ਦੇ।"

"ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਮਾਉਂਦਾ ਵੀ ਚੰਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਾਸੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਲਵ-ਮੈਰਿਜ ਕਰਵਾ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਪਰਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਵਿਆਹ ਦਾ ਖਿਆਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਾਸ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ 40,000 ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਪਰੋਂ ਵੀ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗ਼ਿਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੇਕਰ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਿਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

(ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸਿੰਘ ਹਨ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ, ਬਾਲਾਕੋਟ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਨਿਆਂ ਯੋਜਨਾ' ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਸਾਨ ਜਦੋਂ ਵੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ? ਕੀ ਉਹ ਦੇਸ ਭਗਤ, ਧਾਰਿਮਕ ਜਾਂ ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਖੇਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨੀ ਹੀ ਨਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।"

ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਸਮੁਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਭਿਆਨਕ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਉਚਿਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ (2019) ਅਕਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਹੈ। ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਟੈਂਕਰ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਂਪੱਖੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।"

ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਇਲਜ਼ਾਮਤਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿੰਮੀ ਵੜੈਚ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਦਰਦਮੰਦੀ ਨਾਲੋਂ ਨਿਖੇੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਤੋੜਨ ਦਾ ਆਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ਿਰਕੂ ਸਿਆਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।"

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਚਰਚਾ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਇਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਤਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬਦਨਾਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਕਸੂਰਵਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?"

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਦਰਕਾਰ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸੂਰਵਾਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ।"

"ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਦੋ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਮਦਰਦੀ ਕਰੋ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼/ਮਰਹੂਮ ਨੂੰ ਕਸੂਰਵਾਰ ਸਾਬਤ ਕਰੋ।"

ਗਰੀਬ ਹੀ ਮਾਰ ਝੱਲਦੇ

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਮਹਿਜ਼ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮਸਲਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਆਸਮੰਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹੋ।

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਹੁਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸੀ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਟਲੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜੀਓਰਜੀਓ ਅਗਮਬੇਨ ਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਬਾਬਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰੁਝਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਆਵਾਮੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖ਼ਾਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਰਾਓ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਨਰਮ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਸੁਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, "ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਅਤੇ ਉਪਰਲੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।"

"ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਲਜ਼ਾਮਤਰਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਫ਼ਸੀਲ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਹਤ ਕਰਮੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਲਜ਼ਾਮਤਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਤਿਮਾਰਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਰਾਓ ਨੇ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਜਮਾਤੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਸਾਈ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੈ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ’ਤੇ ਕੈਮਿਕਲ ਦਾ...


...ੀਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।

ਸ਼ਬਨਮ ਅਤੇ ਸਲੀਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਬਨਮ, ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਨਮ ਵਿੱਚਕਾਰ ਤਕਰਾਰ ਹੋਈ ਸੀ।

ਤਕਰਾਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਬਨਮ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਰਦਾ-ਪੁਜਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਬਨਮ ਖ਼ੁਦ ਡਬਲ ਐੱਮਏ ਸੀ ਜਦਕਿ ਸਲੀਮ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਵੀ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਚਿਰਾਈ ਵਾਲੇ ਆਰੇ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਵਾਰਦਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਲੀਮ 25 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਨਮ 27 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਸ਼ਬਨਮ 39 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਸਲੀਮ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ।

ਸ਼ਬਨਮ ਨੇ ਦੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ- ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ 'ਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਤੌਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸਾਲ 2012 'ਚ ਅਮਰੋਹਾ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸਾਲ 2013 'ਚ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸਾਲ 2015 'ਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਾਰੰਟ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ 2015 'ਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਰਾਮ ਨਾਇਕ ਨੇ ਸ਼ਭਨਮ ਦੀ ਰਹਿਮ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਬਨਮ ਨੇ ਇਹ ਰਹਿਮ ਦੀ ਅਪੀਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਹੰਮਦ ਤਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਸੀ।

ਫਿਰ ਅਗਸਤ 2016 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸ਼ਬਨਮ ਦੀ ਰਹਿਮ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਜਨਵਰੀ 2020 'ਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਸੀਜੀਆਈ ਐਸ ਏ ਬੋਬੜੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ।

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।

ਮੰਚ ਤੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, " ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ- ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਅੰਦਲੋਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਗਲਵਕੜੀ ਪਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਕ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵੱਢ ਕੇ ਚੱਲਣਾ।"

"ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਹੀਂ।"

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੀ-ਕੀ ਦੱਸਿਆ

26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਨਾਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡੀਸੀਪੀ ਸੰਜੀਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਿਮਾਂਡ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਰਾਈਮ ਬਰਾਂਚ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਪੋਸਟਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਖੀਤੇ ਰੂਟ ਤੋਂ ਵੱਖ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਭੀੜ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਦੇਖੀਆਂ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵੱਲ ਭੇਜ ਰਹੀ ਸੀ ਰਾਹ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਮਾਰਚ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਦੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕਪਿਲ ਸਿਬੱਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਤਨੀ ਕੋਈ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈਸੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਤੇ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਰੁਖ਼ ਕਿਉਂ?

ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੱਕ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਹਦੀਆ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਸਧਾਰਣ ਤਰਕ ਦੇਣਾ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਟਾਲਮਟੋਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ'

ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ''ਲਵ ਜਿਹਾਦ'' ਦੀ ਬਖ਼ੂਬੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਰਟ ਵੀ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਂ।

ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਾ 80 ਫੀਸਦੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਤੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਦਕਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਰੂਰਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ 'ਤੇ ਪਰ ਕੰਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ।

ਦੂਸਰਾ ਰੋਲ ਹੈ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਹਰੇਕ ਵੋਟਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਾਢੇ 5 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾਵਾਂ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੀ ਹੈ

ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟਲੈਜੈਂਸ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਵਾਂਗ ਸੋਚਣਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਟੀਕ ਡੇਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਗਲਤੀਆਂ ਦੁਰੁਸਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਇੰਨਾ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਆਰੋਗਿਆ ਸੇਤੂ ਐਪ?

ਇਸ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ 2 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੰਪਰਕ ਟਰੇਸਿੰਗ ਲਈ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਨੂੰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ।

ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕੇ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਕਾਰੇਨਗੀ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਧਾਰਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ ਸੌ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਤਕਨੀਕ ਵੇਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਚੀਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕੁਮਾਰ ਬੀ. ਗੰਧਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ, ਆਧਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਇੱਥੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੈਕਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ 1.3 ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡੇਟਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਪੈਸੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

ਸਰਕਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਅਰੋਗਿਆ ਸੇਤੂ ਐਪ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਅਰੋਗਿਆ ਸੇਤੂ ਐਪ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

"ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮੇਰੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਪ ਦਾ ਯੂਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।”

 ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ...


...ੀਆ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਉਰੁਗਵੇ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਲਈ ਇਹ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆ ਪੈਰਾਗਵੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਯਾਨੀ ਲਾਈਫ਼ਲਾਈਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਬਦੀਲੀ: ਚੀਨ ਦੇ ਪਿਘਲਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵੀਡੀਓ

ਪੈਰਾਗਵੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਪੇਦਰੋ ਮਾਨਸੁਲੋ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੈਰਾਗਵੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਸੜਕ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਸਾਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੜਕ ਹੁਣ ਔਖਿਆਈ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦਰਿਆ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ੋਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਣ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਬਾਰੇ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਭੂਗੋਲ ਲੇਖਕ ਮਾਰਕੋਸ ਰੋਜ਼ਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਡਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੁਣ 'ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ' ਹੈ, ਯਾਨੀ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗੀ।"

"ਸਾਡੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਂਹ ਦਾ ਸਾਈਕਲ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੋਕਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਂਟਾਨਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਹੜ੍ਹ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮੀ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਲਾ ਨੀਨਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

'ਲਾ ਨੀਨਾ' ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਠੰਡਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੌਸਮ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਲੰਗਰ ਪਾਏ ਰੁਕੇ ਜਹਾਜ਼

ਪੈਰਾਗਵੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਦਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੰਗਰ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਅਸੁੰਸ਼ਿਓਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੈਰਾਗਵੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 2.5 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਸਾਮਾਨ ਲਿਆਉਣ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁਲੇਰਮੋ ਏਰੇਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੋਥਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਪਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 80 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬੇੜਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਅੱਠ ਜਹਾਜ਼ ਬੋਲੀਵੀਆ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਗਵੇ ਦੇ ਸੈਨ ਅੰਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 12 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਸੈਨ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਫ਼ਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ।"

ਗੁਲੇਰਮੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲੀਏ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।

ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਰਿਵਰ ਐਂਡ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਸ਼ਿਪ ਓਨਰਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਪੈਰਾਗਵੇ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ...


...ੀਆ ਚੈੱਕਪੁਾਇੰਟ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਉੱਥੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਟ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐੱਮ-4 ਹਾਈਵੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਗਿਆ ਦੇ ਉੱਥੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗੂਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।'

ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰ 'ਤੇ ਗੋਲਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਰੁੱਕਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਗੁਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਫ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰ 9 ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰ ਦੇਣ।"

20 ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ

12 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਲੀਕੀਆ ਸੈਨਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਕ ਨੂੰ 20 ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਅਰਬੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਕਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਹਰ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਕ ਦੇ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।"

ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਕ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਕੋਲੋਂ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਕ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉੱਤਰੀ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੁਰਕੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਤੁਰਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੈਯੱਪਾ ਆਰਦੋਆਨ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਨਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਹੋਵੇ।

ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਤੁਰਕੀ ਸਮਰਥਿਤ ਐੱਸਐੱਨਏ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ।

ਐਮਨੇਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਟਲ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਹਰਾਰ ਅਲ-ਸ਼ਰਕੀਆ ਵੱਲੋਂ ਹੈਫ਼ਰੀਨ ਖ਼ਲਕ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸੁੰਤਤਰ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਿਤ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਉਲੰਘਣਾ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਵਧੀਕੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਤੁਰਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।

ਸਰਬੀਆ ਦੀ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੀਕੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਟੀਕਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਵੀ ਹੱਥ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੂਸੀ ਟੀਕਾ, ਸਪੂਤਨਿਕ ਵੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਟੀਕਾ ਸਿਨੋਫਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਚ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਟੀਕੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਫਾਈਜ਼ਰ, ਸਪੂਤਨਿਕ ਜਾਂ ਸੀਨੋਫਰਮ। ਹਕੀਕਤ 'ਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਗਰ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਹੀਂ।

ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਅਤੇ ਐਸਟਰਾਜ਼ੇਨੇਕਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਪਹਿਲੇ ਟੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ 2.4 ਮਿਲੀਅਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੋ ਸਪਲਾਇਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਮੋਰੋਕੋ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਪਾਗਲਪਨ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਤਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਹੈ।"

" ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ , ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਵੀ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਵਾਧਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਰਾਤੋਂ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਛੜੀ ਹੈ।ਹਾਂ , ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ , ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਛੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਇਮਾਰਤ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰਣ ਸ਼ੂਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ।

ਉਤਪਾਦਨ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਕਈ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਗਲਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਗਾਥੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਨੀ ਹੀ ਕਲਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ।

ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਟੀਕਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬੱਧੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬੂਸਟਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਚ ਵੀ ਇਹੀ ਨੇਮ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵੈਕਸ ਸਹੂਲਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਧ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕੋਵੈਕਸ , ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ, ਟੀਕਾ ਗੱਠਜੋੜ ਗਾਵੀ ਅਤੇ ਸੀਈਪੀਆਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੰਭਵ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਟੀਕੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੰਡ ਰਾਹੀਂ ਮੁਫਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।ਪਰ ਇਸ ਦਾ...


...ੀਆਂ

ਜ਼ਮਸ਼ੇਰ ਅਲੀ ਸਿਟੀਜਨਜ਼ ਫਾਰ ਜਸਟਿਸ ਐਂਡ ਪੀਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ 51 ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਡਰਾਫਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਪ੍ਰਸਨਜੀਤ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਖਾਰੂਪੇਤੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ਟੀਚਰ ਤੇ ਵਕੀਲ ਨਿਰੋਦੇ ਬਰਨ ਦਾਸ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਨ, ਇੱਕ ਨੋਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਤੀਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਚਿੱਠੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ ਮੋੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਬਰਨ ਦਾਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਖਿਲ ਚੰਦਰ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 30 ਸਾਲ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐੱਨਆਰਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਸ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਰਹੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਨਾਉੱਲਾਹ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਗੜਬੜ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਲੱਗ ਗਈ।"

"ਇਹ ਵੀ ਡਰ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਈਏ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੋ ਗਏ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਿਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਜਨ ਸਾਹਸ' ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕ ਬਾਛੜਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਹਿਨਾ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੀ ਹੈ

ਹਿਨਾ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਹੈ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਂ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਪਰ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਦੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ 25 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੰਦਸੌਰ ਦੇ ਬਾਲ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਜਿੰਦਰ ਮਹਾਜਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਐਨਜੀਓ ਜ਼ਰੀਏ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਐਨਜੀਓ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ

ਪਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਐਨਜੀਓ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਸਲੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਾਜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਐਨਜੀਓ ਵੀ ਅੱਗੇ ਆਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਮੰਦਸੌਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਧਕਿਾਰੀ ਰਜਿੰਦਰ ਮਹਾਜਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਨਜੀਓ ਲਈ ਕਰਾਈਟੀਰੀਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਨਜੀਓ ਅਰਜ਼ੀ ਤਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਚ ਕਰਨਗੇ। ਐਨਜੀਓ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ਲ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

"ਜਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਐਨਜੀਓ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ਲ ਦੇਵੇਗਾ, ਓਨਾ ਫੰਡ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਸਿਲੈਕਟ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।"

ਮਹਾਜਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਪਰ ਹਿਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾੜੀ ਰਵਾਇਤ ਦੇ ਨਾ ਰੁਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਵੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ

ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੰਦਸੌਰ ਦੇ ਐਸਪੀ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।

"ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਵੀ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਛੁਡਵਾਇਆ ਹੈ।"

ਮੰਦਸੌਰ ਦੇ ਐਸਪੀ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 40 ਤੋਂ 50 ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।"

"ਫੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇਮੋਰਲ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ (ਪ੍ਰਿਵੈਂਸ਼ਨ) ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਨਰ ਦਾ ਰੇਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੌਕਸੋ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।"

"ਅਸੀਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ...


...ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਣਕਹੇ ਕਿੱਸੇ ਹਨ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ।

ਤੀਜੀ ਚੁੜੇਲ ਜ਼ੁਬੈਦਾ (ਮੇਹਰ ਬਾਨੋ) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਬਣਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੱਵਸ ਪਹਿਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੁੱਕੇ 'ਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ।"

ਪਰ ਉਸਦਾ ਘਰ ਜਹੰਨੁਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਅਜਿਹਾ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਕਸਿੰਗ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੁਬੈਦਾ, ਸਾਰਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਜਿਓਤੀ ਜਾਂ ਸੀਮਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਰਦੂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਮਰਾਠੀ ਜਾਂ ਭੋਜਪੁਰੀ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਕੁਝ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉਹ ਘੁਟਨ, ਉਹ ਦਰਦ ਉਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵੀ।

ਚੁੜੇਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਮਾਅਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਲੱਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮਲਿੰਗੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਲੱਗ ਡਰਾਮੇ ਵਾਲਾ ਟਰੈਕ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਬਸ ਉਹ ਹਨ...ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਜਸਟੀਫਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਤਬਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਸੁਣਨੀ ਪਈ।

ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਸਿਮ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, "ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਸੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੈਜਬੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।"

"ਔਰਤਾਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਮੁਖਰ ਵੀ ਸਨ ਤਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਹੀ ਮਾਅਨੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਮਦਰਦ ਸਨ।"

"ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਐੱਲਜੀਬੀਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਮੋਟ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਹਨ। ਕੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ?"

"ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਐਕਟਰ ਨੂੰ ਹੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਰੋਲ ਲਈ ਲਿਆ। ਸਾਰਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰੋਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਕਅਪ ਆਰਟਿਸਟ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।" (ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਦੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਿਰਦਾਰ ਚੀਨੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਲ ਮਣੀਪੁਰੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।)

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਚੁÎੜੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਆਸਿਮ ਅੱਬਾਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਕਿ ਸਭ 'ਸਤੀ-ਸਾਵਿੱਤਰੀ' ਹਨ।

ਨਿਮਰਾ ਬੂਚਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੁੜੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣਾ ਗਲਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਵਰ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਤੀਫ਼ੇ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ। ਸਾਨੂੰ...


...ੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਫ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲਈ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1938 ਨੂੰ ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਵਿਖੇ 'ਧਵੱਜ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਐਨ.ਸੀ. ਨਾਗੀ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਹੱਦੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਵੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੋਲਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮੈਸੂਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨਾ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵੱਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਫੌਜ ਬੁਲਾਈ ਗਈ।

ਹਰੇਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵੱਧਦੀ ਰਹੀ। ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਾਕੇ ਦਾ ਦਿਨ

25 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1938 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਗੌਰੀਬਿਦਾਨੂਰ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਉਦੋਂ ਤਕ ਤਕਰੀਬਨ 25,000 ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜੋ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਸਨ।

ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤਾਣ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਵੇਦੁਲਾਵੇਨੀ ਸੁਰੱਨਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਸਵਾਮੀ, ਕਾਲੂੱਰੂਸੁਬਾਰੋ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਰਾਮਚਰ ਨੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਂ ਛੱਡਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆ ਕ੍ਰਿਪਲਾਨੀ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰੂ ਭੇਜਿਆ

ਰਾਮਚਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਸਰੇ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਗੋਲੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਸਪੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿਚ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀ ਢਹਿੰਦੇ ਗਏ।

ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ 1 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿਚ 32 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 48 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਪੇਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੂਨ ਹੀ ਖੂਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹੀਆਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਪੂਰੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਉਦੋਂ ਉਹ...


...ੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਹੋਇਆ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਪੜ੍ਹੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋ ਚੰਗੇ ਹੋ', ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।

ਇਸ ਸਾਲ ਆਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜ ਵਿੱਚ 195 ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੋਸਟ ਦਿਖਾਏ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਿਕਨੀ ਪਾਏ ਹੋਏ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਸਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਫੋਨ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿਉ

ਕੁਝ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਕਨੀ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਫਿਟਨੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਲਾਈਕ ਮਿਲੇ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਚੰਗੀ ਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪੋਸਟ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਜੈਨੀਫਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਆਪਣੇ ਲੁਕਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਸੈਲਫ਼ੀ ਲੈਣ ਲਗਦੇ ਹਨ।"

ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ

2017 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੈਲਫ਼ੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਬਾਰੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਖੋਜ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੋਜ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਇਸੇ ਵੱਲ ਹੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜਿਹੜੇ ਮਰਦ ਫਿਟਨੈਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਧੇਰੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਉਹ ਖੁਦ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਜੈਸਮੀਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਹੋਰ ਰਿਸਰਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਾਂਗੇ।

ਫਿਲਹਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਮਾੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਫੋਨ ਪਰੇ ਰੱਖ ਦਿਉ।

ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਓ। ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਦੂਜੀ ਚੀਜ ਇਹ ਹੈ ਇਹ ਦੇਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰਦੇ ਹੋ।

ਤੁਹਾਡੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ 'ਤੇ ਕਿਤੇ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ।

ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਉਂਟ ਉੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫੋਲੋ ਕਰਦੇ ਹੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਤਾਂ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ 'ਤੇ ਜੇਕਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏਗਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਵਾਡਰਾ ਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਤਰੇ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਦਿਆਂ, ਸੀਏਏ, ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ, ਧਾਰਾ 370 ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਸਾਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ, ਨੋਟਬੰਦੀ, ਜੀਐੱਸਟੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਮੁੱਖ ਆਗੂ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਹਿਮ ਚਿਹਰੇ ਹਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਜੋ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਪ ਮੁੱਖ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਰਟੀ ਨੇ ਸੱਤ ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰੇ ਹਨ।

ਮਾਦੀਪੁਰ ਤੋਂ ਗਿਰੀਸ਼ ਸੋਨੀ, ਹਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੋਨੀ, ਤਿਲਕ ਨਗਰ ਤੋਂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਦਿੱਲੀ ਕੈਂਟ ਤੋਂ ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਦੀਆਨ, ਰਜਿੰਦਰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਐਸਕੇ ਬੱਗਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰ

ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 14 ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰੇ ਹਨ। ਨਰੇਲਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾਰਥ ਕੁੰਡੂ,

ਨਾਂਗਲੋਈ ਜਾਟ ਤੋਂ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ,  ਸ਼ਕੂਰ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਦੇਵਰਾਜ ਅਰੋੜਾ, ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਤੋਂ ਅਲਕਾ ਲਾਂਬਾ, ਰਾਜੌਰੀ ਗਾਰਡਨ ਤੋਂ ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੁਦਾਨ, ਹਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਸੁਰੇਂਦਰ ਸੇਠੀ, ਤਿਲਕ ਨਗਰ ਤੋਂ ਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਤੋਂ ਰਾਧੀਕਾ ਖੇੜਾ, ਮਾਰਵਾਹ ਤੋਂ ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਵਾਹ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਗਰ ਤੋਂ ਡਾ. ਹਾਂਦੱਤ ਸ਼ਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਗਰ ਤੋਂ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਰਾਓ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਲੀਆ, ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ ਤੋਂ ਅਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਗ ਲਵਲੀ, ਕਰਾਵਲ ਨਗਰ ਤੋਂ ਅਰਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰ

ਭਾਜਪਾ ਨੇ 15 ਪੰਜਾਬੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਨਰੇਲਾ ਤੋਂ ਨੀਲ ਦਮਨ ਖਤਰੀ, ਤੀਮਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸੁਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ, ਆਦਰਸ਼ ਨਗਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਭਾਟੀਆ, ਮੰਗੋਲਪੁਰੀ ਤੋਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਵਜ਼ੀਰਪੁਰ ਤੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਨਾਗਪਾਲ, ਬੱਲੀਮਾਰਨ ਤੋਂ ਲਤਾ ਸੋਢੀ, ਮੋਤੀਨਗਰ ਤੋਂ ਸੁਭਾਸ਼ ਸਚਦੇਵਾ, ਗਜੌਰੀ ਗਾਰਡਨ ਤੋਂ ਰਮੇਸ਼ ਖੰਨਾ, ਹਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਤਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੱਗਾ, ਤਿਲਕ ਨਗਰ ਤੋਂ ਰਾਜੀਵ ਬੱਬਰ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸੂਦ, ਜੰਗਪੁਰਾ ਤੋਂ ਇਮਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਖਸ਼ੀ, ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਮੋਂਟੀ, ਮਹਿਰੌਲੀ ਤੋਂ ਕੁਸੁਮ ਖਤਰੀ, ਛੱਤਰਪੁਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਸਿੰਘ ਕੰਵਰ, ਕਾਲਕਾਜੀ ਤੋਂ ਧਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਕੋਂਡਲੀ ਤੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਢਿੱਲੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬੋਰਡ (ਬੀਬੀਐਮਬੀ) ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ 'ਤੇ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਬੀਬੀਐੱਮਬੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਏ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਏਕਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਪਾਲ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਬੀਐੱਮਬੀ ਵੱਲੋਂ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮੰਤਰੀ ਗੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਐੱਮਏ ਬੀਐੱਡ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਜੌਬ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਚ 5-7 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੁਆ ਕੇ ਉਲਟਾ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਅੰਕੜੇ

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੇ ਸਹੀ ਅੰਕੜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੇਬਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀਐੱਫ਼ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੀ ਹੈ।

ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ-2019: ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੜ ਕੈਂਡੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬਣਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸੁਧਰ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਭੁਪੇਸ਼ ਸੈਣੀ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁੜ ਤੋਂ ਕੈਂਡੀ ਬਣਾਉਣਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫ਼ਲ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬਣਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸੁਧਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ''ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ '84 ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਬੜਵਾ ਆ ਗਏ। ਉਜਾੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਮਾਰ ਪਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੱਥ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਬੋਝ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ''।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਨੂੰ 'ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ' ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

"ਰਜਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਦ ਤੱਕ 'ਸੈਕਸ ਗੁਰੂ' ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਆਰਗੇਜ਼ਮ ਦਾ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।"

"ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਚੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਸਨ।"

ਹਿਊਗ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਜਨੀਸ਼ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਲਈ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਰਜਨੀਸ਼ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ

ਹਿਊਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੈਕਸ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਫੇਅਰ ਚੱਲਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੇ ਰਜਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਬੰਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਹਿਊਗ ਲਈ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਖੜੀਆਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ।

ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਕੱਦ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਿਆ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਥਾਂ ਰਜਨੀਸ਼ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ।

ਰਜਨੀਸ਼ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ

ਓਸ਼ੋ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਓਰੇਗਨ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁੱਖ ਸੀ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਰਜਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ 1981 'ਚ ਓਰੇਗਨ 'ਚ ਦਲਦਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਲਾਟ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਘੱਟ ਹੀ ਸੀ।

ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਸ਼ੀਲਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਥਾਂ ਰਜਨੀਸ਼ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ

ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸੰਨਿਆਸੀ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਜਨੀਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਹਿਊਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਰੇਗਨ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਗਲਤ ਚੋਣ ਸੀ।"

ਓਰੇਗਨ 'ਚ ਵਿਵਾਦ

ਹਿਊਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਓਰੇਗਨ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

"ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਨ।"

"ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਕਸਾਉਣ ਤੱਕ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤੱਕ ਰਚੀ ਗਈ।"

"ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਰੇਸਤਰਾਂ 'ਚ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਨੇ ਖਾਣੇ 'ਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ 750 ਲੋਕ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। "

ਅਗਲੀ ਬਾਈਕ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਸ਼ੀਲਾ (ਤਸਵੀਰ 1980 ਦੀ ਹੈ)

ਰਜਨੀਸ਼ ਦੇ ਚੇਲੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਸਨ।

ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ

ਪਰ ਹਿਊਗ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖੁਦ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕਦੇ ਪਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਹਿਊਗ ਮੁਤਾਬਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 1982 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਓਰੇਗਨ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ 'ਚ ਓਸਟਿਓਪੈਥ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਪਿਆਰ, ਦਯਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ...


...ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਸੌਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਵੀ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਨਹੀਂ

ਇਹ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਆਰਥਿਕ ਦਲੀਲ ਬਹੁਤੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਰਕ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਈ ਗਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਸੁਸਤ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਖੁਸਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ  ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫ਼ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਗੇ।

(ਪ੍ਰਵੀਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਆਈਡੀਐਫਸੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਸ਼ੈੱਲੀ ਚੋਪੜਾ ਧਰ ਦੀ 'ਏਕ ਲੜਕੀ ਕੋ ਦੇਖਾ ਤੋਂ ਏਸਾ ਲਗਾ'

ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕੁਝ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਕਰ ਪਾਏ ਹਨ।

ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੜਕੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਨੈਰੇਟਿਵ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਫਿਲਮ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਲੜਕੇ ਤੋਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਲੜਕੀ ਬਨਣ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ।

70-80 ਸਾਲ ਦੀ ਦੋ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਦਾਦੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਕਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੈੰਡਰ ਕਾ ਟੈੰਡਰ ਨਹੀਂ ਭਰਾ (ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗ)।

ਜਾਂ 'ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੌ' ਦੇ ਟ੍ਰੇਲਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਾਇਲਾਗ ਨਾ ਹੁੰਦਾ - 'ਬੀਵੀ ਸੇ ਸੈਕਸ ਮਾਂਗ ਲੇ ਤੋਂ ਹਮ ਭਿਖ਼ਾਰੀ, ਬੀਵੀ ਕੋ ਸੈਕਸ ਮਨਾ ਕਰ ਦੇਂ ਤੋਂ ਹਮ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਔਰ ਕਿਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਗਾੜ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਸੇ ਸੈਕਸ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੇਂ ਤੋਂ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਭੀ ਹਮ..'

ਕਿੰਨੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਡਾਇਲਾਗ ਮੈਰਿਟਲ ਰੇਪ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦਿਆਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸੈਕਸ਼ਨ 375' ਬਣੀ।

ਵੈਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਡਾਇਲਾਗ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਏਸਿਡ ਅਟੈਕ ਝੇਲ ਚੁੱਕੀ ਇਕ ਕੁੜੀ 'ਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਛਪਾਕ'

ਸਾਲ 2020 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਏਸਿਡ ਅਟੈਕ ਝੇਲ ਚੁੱਕੀ ਇਕ ਕੁੜੀ 'ਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਛਪਾਕ' ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਮੀਦਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ 2019 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪੱਖੋਂ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਨੀਲ ਕਟਾਰੀਆ ਨੇ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ  'ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀ।

ਸੁਰਖ਼ੀ ਬਿੰਦੀ

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਣੋ (ਸਰਗੁਨ ਮਹਿਤਾ) ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਰਾਣੋ ਇੱਕ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ 'ਸੋਹਣੇ ਮੁੰਡੇ' ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ 'ਚ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁੱਖਾ (ਗੁਰਨਾਮ ਭੁੱਲਰ) ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਰਾਣੋ ਅਤੇ ਸੁੱਖਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੇਘਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਦਾ ਘਰ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਰਖ਼ੀ ਬਿੰਦੀ ਨਾ ਦਾ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵੱਲ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲਣ ਵੱਲ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰਾਣੋ ਕਨੇਡਾ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ।

ਦੋਵੇਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਲੇਖਕ ਤੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣੇ ਜਗਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਰੁਪਿੰਦਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਗੁੱਡੀਆਂ ਪਟੋਲੇ

ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ 'ਗੁਲਾਬੋ ਮਾਸੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹੀਰੋਇਨ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੋ NRI ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਤਾਨੀਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ NRI ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਡੀਆਂ (ਸੋਨਮ ਤੇ ਤਾਨੀਆ) ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਘੁਲ਼- ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਨਾਨੀ (ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ) ਅਤੇ ਦੋਹਤੀਆਂ (ਸੋਨਮ ਤੇ...


...ੀਆਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ।

16 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਮੁੜ ਦੂਜੇ ਹਿੰਦੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 26 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆ ਕੇ ਮੁਸਤਫ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਅਲ ਹਿੰਦ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਅਤੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਭੱਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਦਾਜ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਿਆ ਪਰ ਵਿਆਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸੀ। ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਨੇ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

"ਇਹ ਸਾਡਾ ਅਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਛੁਟਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਬਣਾ ਲਏ।"

ਫਿਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾਂਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਚਲਦੀ ਰਹੇਗੀ।"

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਮਦਦ

ਅਫ਼ਰੋਜ਼ ਨੇ ਰੁਖ਼ਸਾਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜਿੰਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੌਪਸ, ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਝਾਂਜਰਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ। ਲਾੜੇ ਲਈ ਸੂਟ, ਜੀਂਸ, ਸ਼ਰਟ, ਬੈਲਟ, ਤੌਲੀਆ ਅਤੇ ਇਤਰ ਖਰੀਦਿਆ ਤੇ ਮਠਿਆਈ ਦੇ ਕੁਝ ਡੱਬੇ ਵੀ ਲਿਆਂਦੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ 8 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸਨ ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਸਭ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਮਾਨ

ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਡਾ. ਐੱਮਏ ਅਨਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਮੇਰਾਜ ਅਨਵਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਾਵਤ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ। ਵਹੁਟੀ ਲਈ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਲਹਿੰਗਾ ਵੀ ਖਰੀਦਿਆ।

ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਰਲਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਵਹੁਟੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਮੇਕਅੱਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਮਾ ਦਾ ਪਾਰਲਰ ਵੀ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਬੰਦ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਫਰੋਜ਼ਾ ਬਾਨੋ

ਅਫ਼ਰੋਜ਼ਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਸਨ ਉਹ ਵਹੁਟੀ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਭੈਣ ਰੁਖ਼ਸਾਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਫਿਰੋਜ਼ ਚੰਗਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ।"

ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਪਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾ ਰੱਖੀਆਂ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਵੱਡਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।"

ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਮਾ ਪਰਵੀਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਪੋਸ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਵਿਆਹ ਲਈ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਬਰਤਨ, ਅਲਮਾਰੀ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਮਾਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।"

"ਇਹ ਮੇਰੀ ਤੀਜੀ ਬੇਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ।" ਵਾਪਸ ਘਰ ਪਰਤਣ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉੱਥੇ ਅਜੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।"

ਨੀਚੇ ਡਾ. ਮੇਰਾਜ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਸ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਦੂਜਾ ਇਨਸਾਨ ਕਰਦਾ।"

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਕੋਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਲਬ ਉਤਾਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਬਲਬ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਧੀਆ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।

ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਭਾਂਡੇ, ਇੱਕ ਗੈਸ ਚੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤੋਹਫੇ ਰੱਖੇ ਸਨ।

ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਕੋਰਮਾ ਅਤੇ ਨਾਨ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਦਾਈ ਹੋ ਗਈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।...


...ੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਛੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕਈ ਸਾਲ ਵੱਧ ਗਈ ਹੋਵੇ।

ਲੜਕੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਰੱਖੀ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਗੁੱਸਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਕੌੜੀ ਸਚਾਈ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਹੈ, ਕਿ ਨਿਆਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਇਕੱਲਿਆਂ ਲੜਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ, ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਪਰ ਜਾਂਚ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੱਕੀ ਰਿਹਾਅ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਨੇ ਘਰੋਂ ਭੱਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਊਸ਼ਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਲੈ ਆਏ।

ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਕੇ ਜੇਲ ਭਿਜਵਾ ਦਿੱਤਾ

ਊਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੱਸੀ ਅਤੇ ਡੰਡੇ ਨਾਮ ਕੁੱਟਿਆ। ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਵਾ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।"

ਪਰ ਊਸ਼ਾ ਉਸ ਦੂਸਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਾਤ ਹੀ ਭੱਜ ਤੁਰੇ। ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਅ-ਪੇਚ

ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਤਹਿਤ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸੈਕਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 18 ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਊਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਕੇ ਜੇਲ ਭਿਜਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਲੜਕੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੜਕੇ ਦੀ ਮਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।

ਲੜਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਲੜਕੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਸਾਡੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੁਕਣਾ ਪਿਆ।"

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਗਹਿਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ

ਇਹ 'ਊਸ਼ਾ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ 'ਝੂਠਾ' ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਕੰਮ 'ਊਸ਼ਾ' ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਝੂਠੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਅੰਕੜੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪਰ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ੁਰ ਰਹੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਗਹਿਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ

ਗਰੀਮਾ ਜੈਨ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਟਿਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਕਟਿਮੌਲੌਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਆਨੰਦੀ' ਤੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲੀ

ਗਰੀਮਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੜਕੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਿਆਈ ਭਰਿਆ...


...ੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਡਗਮਗਾ ਰਹੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਹੱਲ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਲੱਭਣਾ ਮੋਦੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਵਪਨ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਮ ਸਕ੍ਰੀਨ'ਤੇ ਇੰਝ ਦੇਖੋ:

ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ , "ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਮ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਕੁਇਡਿਟੀ ਵਧਾਉਣ 'ਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਦੈ ਮਾਹੂਰਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅਕਸ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

"ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਮੋਦੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੱਕਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਅਕਸ ਕਾਇਮ ਹੈ।"

"ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦਿਹਾਤੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਖਾਸਾ ਲਾਭ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

"ਮੋਦੀ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਅਗਾਂਹ ਦਾ ਰਸਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗਾ ਪਰ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖੇਗਾ।"

ਹੁਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਆਪਣੇ 70ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੀ ਮੰਗਣਗੇ? ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਦੀ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਆਗੂ ਮੋਦੀ, ਵਧੇਰੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੋਦੀ, ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੋਦੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੀ?

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡੀ.ਏ.ਪੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਬੀਜ ਵਗੈਰਾ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਾ.ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡੱਬਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ(ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ) ਤੱਕ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਟਰੱਕਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੌਸਟ, ਆਖਿਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਖਰਚੇ ਵਧਾਏਗੀ।

ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੰਗਲ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

CII ਯਾਨੀ Confederation of Indian industry ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਫਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗਾਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਮਿਆਂ, ਦਿਹਾੜੀਦਾਰਾਂ, ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰਾਂ, ਛੋਟੇ ਕਰਿਆਨਾ ਸਟੋਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਾਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਹੋਏਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਫਿਲਹਾਲ ਅੰਕੜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ: 'ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ'

ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਟੈਂਡ

22 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਖਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ  ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।

ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕਸ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰੇਲਾ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕਿ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਪਰ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਟਰੈਕ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਰੋਸਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਧਰਨੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਰੇਲਵੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ।

ਪੰਜਾਬ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ 29 ਰੇਲਵੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।

ਜਦਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੇਲ ਟਰੈਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਰੇਲ ਟਰੈਕ ਖਾਲੀ ਹਨ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਚਾਰ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ ਲਗਾਏ ਧਰਨੇ ਵੀ 18 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਾਰਕਾਂ ਜਾਂ...


...ੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਖਾਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕੋਈ ਮਹਿਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਅਸੀਂ ਗੇਅ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ 35 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਰਾਹ ਵਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਐਨਾ ਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸੈਕਸ਼ੁਐਲਿਟੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ।

 (ਸ਼ਰੀਫ਼ ਡੀ ਰਾਂਗਣੇਕਰ ਇੱਕ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ''Straight To Normal - My Life As A Gay Man' ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।)

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਆਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾਏ ਕੋਈ ਐਂਟੀ ਰੋਮੀਓ ਸੁਕਾਅਡ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਾਡ ਲਡਾਏ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਥੱਪੜ ਮਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁਣ, ਜੋ ਅਸਲ 'ਚ ਮਰਦ ਹਨ।

ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਖ਼ੂਨ ਬਣ ਕੇ ਉਤਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁਣ, ਜੋ ਅਸਲ 'ਚ ਮਰਦ ਹਨ।

ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਬੈਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਝ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ'

ਇੱਕ ਔਰਤ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰਾਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਬੈਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦ (ਸੰਕੇਤਿਕ ਤਸਵੀਰ)

ਆਪਣੇ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੰਨ 'ਚ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਜਾਂ ਚੁਰਾਹੇ 'ਤੇ ਚੀਕ ਚੀਕ ਦੇ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੋ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀ... ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ।

ਔਰਤਾਂ ਅੰਦਰ ਬੈਠਾ 'ਮਰਦ' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਮਰਦ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਸੁਧਰਿਆ ਤਾਂ ਯਕੀਨ ਮੰਨੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੇਰ ਲੱਗੇਗੀ ਪਰ ਵਕਤ ਆਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਨ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਵੈਸੇ ਹੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਬੈਨ ਹੋਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਮਰਦ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਐੱਸਏ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਮਰ ਜ਼ਮਾਨ ਅਨੰਤਵਾਗ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ 'ਚ ਮਹੀਨਿਆਂਬੱਧੀ ਬੰਦ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

5 ਅਗਸਤ , 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਥਹੁ ਪਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸੈਂਕੜੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਠੋਸ ਅੰਕੜੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਤਰਕ ਨਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੈ।

 'ਅਸੀਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਤਾਂ ਸਕੀਏ।"

ਜਦੋਂ ਦਾ ਵਸੀਮ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬੇਗ਼ਮ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਸੀਮ ਸ਼ੋਪੀਆਂ 'ਚ ਸਥਾਨਕ ਕੇਬਲ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਚ ਬਤੌਰ ਕੇਬਲ ਆਪ੍ਰੇਟਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਵਿਖ ਵਸੀਮ ਦੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ 'ਚ ਵਸੀਮ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਆਇਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਸੀਮ ਦੇ ਭਰਾ ਫਯਾਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵਸੀਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਵਸੀਮ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲ 'ਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵੇਖੀ ਸੀ।

ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ

ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਹਿਮਦ (ਬਦਲਿਆ ਨਾਂਅ) ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਸਥਿਤ ਘਰ 'ਚੋਂ ਲੈ ਗਏ ਸੀ।

ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ 7-8 ਦਿਨ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰਿਹਾ। 9ਵੇਂ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਪੀਐੱਸਏ ਦਾ ਇੱਕ ਡੋਜ਼ੀਅਰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'

ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਏ ਗਏ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਾਣਨਾ ਪਾਇਆ।

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, " ਵਾਰਾਣਸੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਬੈਰਕ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ 6 ਫੁੱਟ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਸੈੱਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਦਿਨ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਇਸ ਕੈਦ 'ਚੋਂ ਛੁੱਟਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਆਤਮਹੱਤਿਆ। ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਪਖਾਨੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਬੈਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਨ।"

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਵਾਰਾਣਸੀ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਮਿਲਣ ਨਾ ਆਇਆ।'

ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 'ਚ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਚ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋ ਮਾਮਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੀ ਬੇਕਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਇਮਤਿਆਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਪੀਐਸਏ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ 'ਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਬਾਲਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਾਜਿਦ ਹਸੀਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਸਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅੱਗੇ...


...ੀਚਾਬੱਧ ਹਿੰਸਕ ਐਕਟ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜੇ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।"

ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਹਨ ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕਿ ,"ਪਿਛਲੀ ਬਾਰ ਕੋਈ ਕਮੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣਾ।"

ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਿੰਦੁਤਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ?

ਅੱਸੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਵਧਣ 'ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਕੁੰਡ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਗਊ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸਿੱਖ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।''

''ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਗਾਵੋ ਵਿਸ਼ਵ: ਮਾਤ੍ਰ, ਮਤਲਬ ਗਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਗਊ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘੀ, ਗੋਬਰ-ਗਊ ਮੂਤਰ ਅੱਜ ਹਰ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਖੇਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸ਼ਨ

ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਜਿਹਾ ਚੱਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਚਾਹੇ ਦਿੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਚਾਹੇ ਕਾਨਪੁਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਨਾਰਸ, ਸੈਂਕੜੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਗਊ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਗਊਆਂ ਦਾ ਬੇਲਗਾਂਵ ਘੁੰਮਣਾ ਵੱਧ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ਼ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਲੀ ਗਊਆਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੈਣ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗੱਲ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁਗ਼ਲਸਰਾਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਰਗੇ 'ਮੁਸਲਿਮ ਨਾਮ' ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਨਾਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਚੁੱਪ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲੇ ਵੀ ਹਨ।

ਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?

ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੰਜੂ ਨਰਾਇਣ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਬੇਬਾਕ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

''ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਹੀ ਬਦਲ ਲਵਾਂ, ਕੁਝ ਵੀ XYZ ਰੱਖ ਲਵਾਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਬਦਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੋ।"

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੇ ਬ੍ਰਿਜਕੇਤੂ ਸਿੰਘ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਨੂੰ 'ਮਹਾਰਾਜ' ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਖੈਰ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਾਲਿਆ, ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜੋ ਖੁਲ੍ਹੇਆਮ ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਰੀ ਛਿਪੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਕਚਿਹਰੀ ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਜਕੇਤੂ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਯੂਥ ਵਹਿਨੀ ਨਾਮਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਯਨਾਥ ਨੂੰ ਇਜੱਤ ਨਾਲ 'ਮਹਾਰਾਜ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸਦੇ...


...ੀਡੀਓ ਗੇਮ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਵਿਡੀਓ ਗੇਮਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਈਕੋਲੌਜੀ ਵੱਲੋਂ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਜ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਬਦਲਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਕਾਰਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੋਰਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ

ਮੋਬਾਈਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੋਰਨ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ।

ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪੂਨਮ ਅਸਵਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਯੂਸ਼ ਹਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਖੁਦ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਬਤਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਇਨੇ ਰਖਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਬਤਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ 'ਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਸਾਥੀ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਕੱਢਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੜਦਾ ਸੀ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਖ਼ਰਾਬ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਤਾਬਕ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਧੜਕਨਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 6 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਬਦਲਾਅ

ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋਣਾ ਇਹੀ ਸਭ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਆਦਤ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਚਲਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਬੱਚੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਬਤਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਲ੍ਹੜ ਉਮਰ 11 ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਲਾਜੀਕਲ ਸੈਂਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਸੈਂਸ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੈਸਲੇ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਹੋ ਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਆਸ- ਪਾਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੜਚਿੜੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋ...


...ੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਸੌਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਬਰੈਡ ਦਾ ਕੋਈ ਸਲਾਈਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜੂਠ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ।

ਇਸ ਸਭ ਕਰਕੇ ਐਨਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਘਰਨ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।

ਗਾਹਕ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੱਸੀ ਤੋਂ ਸੌ ਯੂਰੋ ਜਾਂ 160-200 ਯੂਰੋ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਉਸ ਦਾ ਇੰਨਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਕਿ ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਐਨਾ ਦਾ ਮਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਭੱਜ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਸਦਾ ਕਾਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਐਨਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੁਟਿਆਰ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹੀ ਜੋ ਚਕਲਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ਐਨਾ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਕਾਊਂਟ ਉੱਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਈਆਂ ਐਨਾ ਦੀਆਂ ਅਧ-ਨੰਗੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇਖ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਉੱਪਰ ਐਨਾ ਵੱਲੋਂ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਬਣ ਕੇ ਕਮਾਏ ਪੈਸੇ ਦੀਆਂ ਫੜਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਉਹੀ ਲੋਕ ਐਨਾ ਦੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਸਭ ਐਨਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੇ ਐਨਾ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਐਨਾ ਨਾਲ ਕਦੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਐਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਨਾ ਬਾਲਗ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਖ਼ੀਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਇਤਰਾਜਯੋਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਅਕਾਊਂਟ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਐਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲਿਆ।

ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਨਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਭੱਜ ਨਿਕਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੱਪਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦੱਬੇ ਪੈਰੀਂ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਉੱਪਰ ਭੱਜਿਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਸੀ।

"ਉਸ ਫਲੈਟ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਮੈਂ ਉਸ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਠਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸੜਕੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੀ।"

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਨਸ਼ੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੈਕਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਬਲਕਿ ਮਹਿਜ਼ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਸੀ ਜੋ ਚਕਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਐਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੂਆ ਖੇਡਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਪਰ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ...


...ੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਦੀਪ ਕੋਜ਼ੁਮੇਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ।

ਸੈਕਸ ਰਾਫਟ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ

ਅੱਜ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਾਂਗ ਬੇੜੀ 'ਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਅਟਕਲਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 'ਲਵ ਰਾਫਟ 'ਤੇ ਸੈਕਸ' ਦੀ ਹੈਡਿੰਗ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਫਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬੇੜੀ ਦਾ ਅਕਸ ਛੇਤੀ ਹੀ 'ਸੈਕਸ ਰਾਫਟ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਪਰ ਉਥੇ ਹਾਲਾਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਲੇਖ 'ਚ ਜੀਨੋਵਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਈਸੂਕੇ ਯਾਮਿਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜ ਗਏ ਸਨ

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬਾਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਜਾਵੇ।

ਫੀ ਸੈਮੂਰ ਨੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਜਾਣਗੇ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜੀਨੋਵਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਮਲਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਏਕੈਲੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਕਰੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਭਰਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਜੀਨੋਵਸ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 'ਸੈਕਸ ਬੇੜੀ' ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 2013 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਜੋਂ ਗਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਐਡਵੈਂਚਰ ਵਜੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ।

ਜੀਨੋਵਸ ਖ਼ੁਦ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ

'ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰਯੋਗ'

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਆਏ ਪਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਤਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਹੋਏ।

ਇਸ ਲਈ ਫੀ ਇਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੀਨੋਵਸ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਸਨ ਪਰ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ।"

ਲਿੰਡਿਨ ਨੇ ਇਸੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਜੇਕਰ ਜੀਨੋਵਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਉਸ ਬੇੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਉਭਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸਰਪਰਸਤ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਰੂਪ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਚੰਦਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨੇਕਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇਕਟਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਹੁੰਡੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਦਾ ਮੋੜਵਾਂ ਸੁਆਲ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗਾ?

ਯਸ਼ਵੀਰ ਦਾ ਜੁਆਬ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਲਿਖਤੀ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਸ਼ਵੀਰ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਘੇਰਾ ਮੋਕਲਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵਾਦ ਸੰਘਣਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਂਝ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਬਿਨਾਂ ਬੋਲੇ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਪੇਚੀਦਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਲਿਖਤੀ ਸੁਨੇਹੇ ਵਾਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਮਜ਼ਦੂਰ ਯਸ਼ਵੀਰ ਦੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ

ਯਸ਼ਵੀਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਿਖਤੀ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈ ਸੰਚਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇਸੇ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਹੀਣ ਕੀਤਾ।

ਲਿਖਤੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤ ਨੇ ਇਹ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੀਣੇ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਫੈਕਸ, ਈਮੇਲ, ਐੱਸ.ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਵਟਸਅੱਪ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖਤੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪਰਚੇ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਬੋਲ਼ੇ ਤਬਕੇ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਯਸ਼ਵੀਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੀੜੀ ਦੇ ਰਾਬਤੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਤੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ।

ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨ 1960 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਮੀਟ ਦੀ ਔਸਤ ਖਪਤ 5 ਕਿਲੋ ਸੀ। ਜੋ ਕਿ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਤੱਕ 20 ਕਿਲੋ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਤਿਗੁਣੀ ਹੋ ਕੇ 60 ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ 1090 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਪਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1990 ਤੋਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਪੋਲਟਰੀ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

ਇਹ ਬਦਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਮੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬੀਫ਼ ਦਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਜਿਵੇਂ—ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਆਦਿ 'ਤੇ 10 ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਪੋਲਟਰੀ ਤੇ ਬੀਫ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਪੱਖੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਕੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿੰਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮੀਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਸ ਲੇਖ ਬਾਰੇ

ਇਸ ਲੇਖ ਬੀਬੀਸੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਤੋਂ ਲਿਖਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਲੇਖਕ (ਹਨਾਹ ਰਿਚੀ) ਔਕਸਫੋਰਡ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਫੈਲੋ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਲਹਾਲ OurWorldinData.org ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਔਕਸਫੋਰਡ ਮਾਰਟਿਨ ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਚੇਂਜ ਡਾਟਾ ਲੈਬ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉੱਧਮ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟਵਿੱਟਰ ’ਤੇ ਰਾਬਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਸਾਈਟ ਤੋਂ

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਤੀ।

ਅਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਜੋ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬੇਹੱਦ ਜਾਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਵਿਲੱਖਣ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ।"

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੇਸ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਨਜਿੱਠਣ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਜਾਇਜ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਕੇਸ ਲਈ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡੁਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਹੋਈ, ਚੈਟ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ 5 ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਤਾਉਮਰ ਲਈ, 2 ਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਦੋ ਨੂੰ ਸਾਲ ਲਈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਬੇਤੁਕੀ ਮੰਨਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਭ ਲਈ ਪੀੜਤਾਂ ਕੋਲੋਂ "ਮੁਆਫ਼ੀ" ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀਨਾਮਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਨਹੀਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ੀਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 135 ਲੱਖ ਟਨ ਫ਼ਸਲ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਦਕਿ 2 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਪਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦਣਗੇ।

ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਟਰਾਲੀ ਤੋਂ ਆੜ੍ਹਤੀ ਦੀ ਲੇਬਰ ਕਣਕ ਨੂੰ ਉਤਾਰੇਗੀ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਾਰਦਾਨੇ ਦੀ 73 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾ ਖੌਲਣ 'ਤੇ 7.2 ਲੱਖ ਬੋਰੀਆਂ ਦੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੀ.ਪੀ. ਥੈਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲੀ (50 ਕੁਵਿੰਟਲ) ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦੇਗੀ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ ਕਣਕ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਉਸ ਲਈ ਔਖੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਰਫ਼ਿਊ ਅਤੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੀ ਦਲੀਲ

ਦੂਜੇ ਪਾਸ ਆੜ੍ਹਤੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਆੜ੍ਹਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਕਤ ਖੜੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 50 ਕਵਿੰਟਲ ਕਣਕ ਹੀ ਮੰਡੀ ਲੈ ਕੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਜਿਨਸ ਕਿੱਥੇ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ।

ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੂਪਨ ਵੀ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਆੜ੍ਹਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਖਟਾਸ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੰਡੀਆਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਮਲੇ ਦੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮੇ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ।

ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਦਮ ਨਾਲ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਕੰਮ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)