... ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੈਂ ਉਸ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਸੀ

"ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪੈਂਦੀ। ਕਿਉਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ?"

ਘੋਸ਼ ਸਵਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, "ਨਕਾਬ ਪਹਿਨ ਕੇ ਲੋਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕਿਵੇਂ ਗਏ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ, ਜੇਕਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ।"

ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵਾਂਗੇ।"

ਵੀਸੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਵਾਇਸ ਚਾਂਸਲਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਯੂਟੀਲਿਟੀ ਚਾਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਸਟਲ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿ 300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਜਗਦੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਵਿੰਟਰ ਸਮੈਸਟਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਜਿਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਐੱਨਯੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿੱਚ

ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 50 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਵੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ।

ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 30-35 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜੇਐੱਨਯੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਇਸ਼ੀ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜੇਐੱਨਯੂ ਦਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਫ਼ੀਸ, ਹੋਸਲਟ ਅਤੇ ਮੈੱਸ ਦੇ ਚਾਰਜ਼ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਹੋਸਟਲ ਮੈਨੂਅਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਛੇਤੀ ਬਿਆਨ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਉੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ।

ਕੀ ਮੇਰਾ ਬਿਆਨ ਛੇਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ?

ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਚਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰੇਪ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਬਦਨਾਮੀ ਜੁੜੀ ਹੈ।

ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਜ ਕੀ ਕਹੇਗਾ। ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ? ਕੀ ਮੇਰਾ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ, ਉਸ ਸ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀ? ਕਿਉਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ?

ਅਜਿਹਾ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰਾ ਮੁਹੱਲਾ, ਸਮਾਜ, ਸਭ  ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਭੜਕ ਗਏ...

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਕੱਪੜਾ ਹਟਾਓ।

ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਬੋਲੇ, "ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਤੂੰ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਨਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਟੋਕਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਪਰ ਵੀ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।"

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਨੇ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਹੁਣ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਮੈਂ ਤੇ ਉਹ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਕਿਉਂ ਇੱਥੇ ਕਲਿਆਣੀ ਦੀਦੀ ਅਤੇ ਤਨਮਯ ਭਈਆ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਨੇ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਲਿਖੀ ਵੀ।

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਰੁਮਾਲ ਸੀ। ਜੋ ਮੇਰਾ ਬਿਆਨ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਾ ਹੈ ਨਾ?

ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ, "ਸਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਰੁਮਾਲ ਹਟਾ ਕੇ ਦੱਸੋ।" ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਨੇ ਰੁਮਾਲ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਪਰ ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਬਿਆਨ ਸੁਣਾਇਆ, ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਗਿਆ।

ਫਿਰ ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਿਆਨ ਉੱਤੇ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਬੋਲਿਆ।

ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਇੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗੱਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਕਿਸੇ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਸਤਾਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਕਲਿਆਣੀ ਦੀਦੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਦਿਓ। ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਈਨ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।

ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਕਿਹਾ - "ਕਿਉਂ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਦਤਮੀਜ਼ ਲੜਕੀ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤਮੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਈ ਹੈ।"

ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ? ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ, "ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਬਿਆਨ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ?

ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਾਈਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕਲਿਆਣੀ ਦੀਦੀ ਕੋਲ ਭੱਜ ਗਈ। ਜੱਜ ਸਾਹਬ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਿਆਣੀ ਦੀਦੀ...


... ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਈਸੈਟ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੈਕ ਮੋਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਫੋਨ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਾਇਰਸ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਿਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਸਰਚ ਕਰਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਹਟਾ ਦਿਓ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਲਓ ਕਿ ਜੋ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੀ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਲਓ। ਐਂਟੀਵਾਈਰਸ ਤੋਂ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਮੀ ਨੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੀਦਾ ਹੈ।

ਐਮੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।"

"ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਾਹਕ ਇਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕਮਲੇਸ਼ ਪਟੇਲ ਮੁਤਾਬਕ ਰੇਪ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30-35 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਮਾ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਡਾ ਡਰ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹਮਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।"

ਡਰ ਦਾ ਚੱਕਰ

ਹਿੰਮਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।"

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਅਲਰਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਮਨੋਜ ਝਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਲਾਇਨ 'ਆਈਡੀਆ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ' ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਡੇਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਫਾਸਟ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਖਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।"

ਬੀਮਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ

ਵਿੱਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਿਹਾਰ, ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡੈਮੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਬੋਸ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਲਈ 'ਬੀਮਾਰੂ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ।

ਵਿੱਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਿਹਾਰ, ਮੱਧ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰ ਸੂਬੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦਿੱਲੀ ਸਣੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮਕਾਜ, ਠੇਲੇ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂ ਵੀ 'ਗੁਜਰਾਤ ਬਨਾਮ ਬਾਹਰੀ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਾਂ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 15 ਜੱਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਉਦੋਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ ਮੰਨ ਲੈਣ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਤੇ ਲਿਖਤੀ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮੰਨਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ?

ਦਲੀਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨਿੱਜੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਦਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਜਾਧਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜੇਪੀ ਸਿੰਘ ਵੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਾਧਵ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬੜੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਤਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ ਹਾਊਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਵਕੀਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਬਿਨਾਂ ਵਕੀਲ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਹ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।

ਜਸਟਿਸ ਬੋਬੜੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਨੀਅਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹਨ।

ਦਿਲਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਵੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਵੇਂ ਜਸਟਿਸ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੇ 5 ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 70 ਪਹਿਲਾਂ 450 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ 27 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬਰੀ ਮਸੀਤ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕੀ ਰਾਮ ਲੱਲਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ? ਅਯੁੱਧਿਆ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਵੀ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਬੂਤਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਮਸੀਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਉਸੇ ਥਾਂ ’ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।"

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਜੱਜ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਵਿਵਾਦਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਤੱਤਵ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਨਾ ਹੱਕ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਕਿਸ ਬੁਨਿਆਦ ’ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਉੱਥੇ ਤਾਂ ਮਸਜਿਦ ਪਿਛਲੇ 500 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਮਸਜਿਦ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਬਚਅ ਕਰਨ। ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ?"

ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ

ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਸਟਿਸ ਗੋਗਈ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ।

ਸੱਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, " ਬਾਕੀ ਗੱਲਾਂ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਮਾਮਲਾ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਹੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਕਿ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜਿਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ।"

ਗੁਹਾਟੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕੇਐੱਨ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਰਾਇ ਵਿੱਚ, "ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਜੱਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਲਿਖੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਸਟਿਸ ਗੋਗੋਈ ਨੂੰ ਰਾਮਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਸ਼ਾਇਦ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 12 ਜਨਵਰੀ ਦੇ...


... ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੁਰਖਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਲਾਨਾ ਸ਼ਰਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੋਜਨ ਹੈ।''

ਕੁਝ ਖਾਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਲੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ, ਸਾਤਰਮੁਡੂ ਜਾਂ ਕੁਜ਼ਾਂਬੂ ਅਕਸਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਰਸੋਈਆਂ ਤੋਂ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਰਾਦ ਦਾ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਸੋਈਏ ਅਕਸਰ ਕਈ ਸਾਲ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਅਨਾਜਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੈਨਿਊ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਦਹਾਰਣ ਵਜੋਂ ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਟੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੁਰਾ ਨਮਕੀਨ ਤੇਨਕੁਝਲ ਵੀ ਅਕਸਰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਘਰਾਂ, ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਪਕਵਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਦ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਦ ਵਰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ

ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੇ ਘਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੋਵੇ।

ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੁਰੇ ਆ ਰਹੇ ਪਕਵਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰਾਦ ਸਮਾਗਮ ਦੂਜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਰਾਘਵਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਿਆਹ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਾਇਕੇਦਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਦ ਨਿੱਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਰਵਾਇਤ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।''

ਰਮਾਨੁਜਮ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੜ ਨੂੰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁੰਨ ਲਿਆ।

ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਫੈਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਡਿਸਕ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲ ਲਿਆ। ਤਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਅਧਿਰਸਮ ਡੋਨਟ ਬਣ ਗਏ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਨਫ਼ਤਰ ਫ਼ੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਦੇਵਨਸ਼ੀਲਤਾ ਭਰਿਆ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਆਮ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਭਰ ਰਹੀ ਨਫ਼ਰਤ

ਸਰਕਾਰਾਂ, ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਜੋੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਥਾਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਜਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆ ਹਨ ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਹਾਜ਼ੀ ਪੁਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੁੱਜਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਦੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਹਤ ਕਾਮਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਈਆਂ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾ-ਸਹਿਣਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸਿਹਤ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀਰੋ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਦੇਣ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ।

ਮੇਰੇ ਪੀਰੀਅਸ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੱਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਸੀ। ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲੇਟ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਰਖਦੀ।

ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੱਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਚਾਹੁਣ ਨਾਲ ਸਭ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੀਰੀਅਡਸ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਣ ਲਗਦੀ।

ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੇਣਿਆਂ ਦਾ ਕੀ। ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ ਜਿਵੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਿਸ਼ਟ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ  ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਸਾਲ 2017 'ਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਮਰੀਅਮ ਅਲ-ਓਤੈਬੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬਿਤਾਉਣੇ ਪਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਰੀਅਮ ਅਲ-ਓਤੈਬੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨਣ ਕਰਕੇ 3 ਮਹੀਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣੇ ਪਏ

ਮੇਲ ਗਾਰਡੀਅਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦਾ ਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ

ਸਤੰਬਰ 2017 'ਚ ਸਾਊਦੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਖ਼ਬਰਾ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਹੁੰ ਵੀ ਚੁੱਕੀ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਗੇ।

ਮਈ 2018 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਔਰਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਭਿਆਨ ਵਿੱਢਿਆ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਦਾਵੀ ਸਣੇ ਕਈ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖ 'ਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਆਏ ਸਨ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈਆਂ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ "ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕੀ ਸਬੰਧਾਂ" ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ ਸਮਰਥਨ ਵਾਲੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਦੇਸਧ੍ਰੋਹੀ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਿਓਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।"

"ਐੱਨਪੀਆਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਟੀਜ਼ਨ (ਐੱਨਆਈਆਰਸੀ) ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨੌ ਵਾਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ, ਐੱਨਪੀਆਰ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਿਆਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

"ਹੁਣ ਦੇਸ ਨੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਸਮਝ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ੀਟਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

"ਮੌਜੂਦਾ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਲਿਸਟ ਤੋਂ 19 ਲੱਖ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਐੱਨਪੀਆਰ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਅਜੇ ਮਾਕਨ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਐੱਨਪੀਆਰ ਨਾਲ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐੱਨਪੀਆਰ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖ ਹੈ।"

ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਕਰਾਰ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਐੱਨਪੀਆਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"

ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ?

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਕੇਰਲ ਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕਣ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ। ਇਹ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀ ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਸਿਆਸਤ ਲਈ ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।"

"ਐੱਨਪੀਆਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਰਜਿਟਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਆਰ 'ਤੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।"

"ਐੱਨਆਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਕਿ, ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਪਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

"2015 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

"ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੀ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਏ ਨੇ ਇਹੀ (ਐੱਨਪੀਆਰ) ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀ ਐਪ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਗਜ਼ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਬਣੇਗਾ ਤਾਂ ਇਸ...


... ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

'ਡ੍ਰੀਮ ਆਫ਼ ਅ ਬਿਲੀਅਨ' ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਿਮਖਾਨਾ ਮੈਂਬਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕੀ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਮਿੰਟ ਹੋਵੇਗਾ'। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।

ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਕੌਣ ਕਰੇਗ। ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ।

ਕਰੀਬ 35,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜਿਮਖਾਨੇ ਵੱਲੋਂ 'ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਈਓਏ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਕਈ ਰਾਜਿਆ,ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਕੁਰਸੀ ਉੱਪਰ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਡੀਅਨ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਸੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇ।

ਸਾਲ 1928 ਦੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ। ਮੇਜਰ ਧਿਆਨਚੰਦ ਹਾਕੀ ਦਾ ਜਾਦੂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ

ਆਈਓਸੀ (ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ) ਨੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੱਸਿਆ। ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਦਿੱਗਜ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਨਵਾਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜਾਮ ਸਾਹਿਬ, ਰਣਜੀ ਅਤੇ ਬੁਰਦਵਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਣਜੀ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਣਜੀ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ। ਸਾਲ 1924 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੀ ਸਨ। ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਰਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਥਾਂ ਦਵਾਈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪਟਿਆਲਾ ਸਟੇਟ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।

ਰਾਜਾ ਰਣਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਓਸੀ ਨੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਾਲ 1927 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ। ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰ ਦੋਰਾਬਜੀ ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਲਾਈਫ਼ ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਅਹੁਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਮਿਲਿਆ

1928 ਦੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਛੇ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।

ਹੁਣ 2021 ਦੇ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਦੀ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 77 ਖਿਡਾਰੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜੀ ਨੇ "ਨਾਮ ਜਪੋ, ਕਿਰਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵੰਡ ਛਕੋ" ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰ 'ਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ ਸਨ।

ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ

ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ 16ਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਜੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿਖੇ ਸੇਵਾ ਨਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

'ਚ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡਿਓਂ ਸੰਗਤਾਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ 80 ਸਾਲਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਵਿੱਤਰਜੀਤ ਕੌਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

80 ਸਾਲਾਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਵਿੱਤਰਜੀਤ ਕੌਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, "ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਂਘ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।"

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਹੀ ਦੋਰਾਂਗਲਾ ਤੋਂ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁਰਦ ਵੀ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।

ਇਰਾਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇਸ਼ਮੇਰਗਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਰਾਕੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ, ਜਿਹਾਦੀਆਂ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਮੇਰਗਾ ਫੌਜਾਂ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਸਬੇ ਆਈਐੱਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਜਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਈਐੱਸ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਜੀਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਹਾਦੀ ਸਲੀਪਰ ਸੈੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿਣਗੇ।

ਐਸਡੀਐਫ ਕੋਲ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫੜੇ ਗਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਆਈਐਸ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਈਐਸ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹੁਣ ਕੁਰਦ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੀਰੀਆ ਦੇ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (20 ਮੀਲ) ਅੰਦਰ ਤੱਕ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜ਼ੋਨ" ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰਕੀ 20 ਲੱਖ ਸੀਰੀਆਈ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਐਸਡੀਐਫ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਆਈਐਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੂਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੁਰਕੀ ਕੁਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਕਿਉਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ?

ਤੁਰਕੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਕੁਰਦ ਲੋਕ, ਜੋ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 15% ਤੋਂ 20% ਹਨ, ਵਿਚਾਲੇ ਡੂੰਘੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੈ।

ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕੁਰਦਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1920 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਰਦ ਮੁੜ ਵਸਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਕੁਰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ, ਕੁਰਦ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁਰਦ ਦੀ ਨਸਲੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ "ਪਹਾੜੀ ਤੁਰਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗਿਆ।

1978 ਵਿੱਚ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਓਕਲਾਨ ਨੇ ਪੀਕੇਕੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸਮੂਹ ਨੇ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਹਨ।

1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੀਕੇਕੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਲੜਦੀ ਵੀ ਰਹੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਬੰਦੀ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਕੁਰਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਰੂਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਫਿਦਾਈਨ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਬੰਦੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ 33 ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਈਐੱਸ ’ਤੇ ਲਗਿਆ ਸੀ।

ਪੀਕੇਕੇ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ...


... ਜੋਖਮ "ਅਤਿਅੰਤ" ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰੰਤੂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਧਿਆ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋ: ਵੇਨੂਗੋਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਇਹ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਡੀਹਾਈਡਰੇਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਗੁਰਦੇ 'ਚ ਪੱਥਰੀ, ਥਕਾਵਟ ਆਦਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਗਲੋਬਲ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿੱਕਤ ਵੀ ਹੈ। "ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਇਲੇਟ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਏ।"

ਉਹ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਅਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਜੇਸਨ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਟ ਇਨਜਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਡਾ ਜੇਸਨ ਗਲੋਬਲ ਹੀਟ ਹੈਲਥ ਇਨਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਹ ਗਰੁਪ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਾ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿੱਟ ਰਹੋ।

"ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਲਈ ਪੀਪੀਈ ਪਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ 'ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਡਰੈਸ ਰਿਹਰਸਲ ਹੈ'।

"ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਏਗੀ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਜੰਗ 'ਚ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮ ਸੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਭੁਮਿਕਾ

ਉਪਰੋਕਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਸੋਮ ਉੱਤਰੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਪਿਕਾਰਡੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ।

ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੋਮ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਚਰਚਿਤ ਹਮਲਾਵਰ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ 1916 ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਇੱਥੇ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰਵਾਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੀ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਸੋਮ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ," ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ।

ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲਾਏ ਗਏ ਭਾਰੇ ਕਰਾਂ ਨੇ ਰੀੜ੍ਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।

ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਐਨ ਇਰਾ ਆਫ਼ ਡਾਰਕਨੈਸ: ਦਿ ਬ੍ਰਿਟੇਸ਼ ਇੰਪਾਇਰ ਇਨ ਇੰਡੀਆ'ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਨਅਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਫੜੀ। (ਲਾਹਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ)।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਉਹ ਬਸ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 13 ਲੱਖ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵੱਲੋਂ ਲੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 74 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਈਆਂ।

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਉਮੀਦ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਵਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੁਝ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜੰਗ ਜਿੱਤ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਤੀਜੀ (ਲਾਹੌਰ) ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਮਾਰਿਸਲੀਸ ਵਿਖੇ ਕੂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਨ ਲਦਦੇ ਹੋਏ

ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਫੌਜੀ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਲੜੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੌਜੀ ਜਿਸ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਫੌਜੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲੜੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।

ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ 150 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੁਲਮੇਲ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ 460 ਫ਼ੌਜੀ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ, ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਸਰਾ (ਇਰਾਕ) ਤੱਕ ਲੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਨੂੰ 'ਲਾਮ' ਜਾਂ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ 15 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਲੜਨ ਗਏ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਲੜਾਈ 'ਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧੋਬੀ, ਖ਼ਾਨਸਾਮੇ, ਨਾਈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵੀ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਪਾਉਂਡ ਦੇ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ...


... ਟਨ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਧਮਾਕਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੌਜੂਦ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਲਾਸ਼ਾਂ ਖਿੰਡੀਆਂ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਸਨ ਦੀਆਬ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੇ ਧੂੰਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੀਬਿਊਨਲ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਦੇਣਾ ਸੀ।

ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜੋ ਚਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਇਸ ਮਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸੀ।

 ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਗਲਤ ਸੀ।

ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਵਾਹਨਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਬੇਰੂਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।

ਅਸੀਂ ਬਿਲਕੁੱਲ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਧਮਾਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਬੈਰੂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਰੀਰੀ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਹੈ

ਚਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ।

ਹਰੀਰੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿਚ 14 ਫਰਵਰੀ 2005 ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ 21 ਜਣੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਹਰੀਰੀ ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੁੰਨੀ ਆਗੂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਬਨਾਨ ਤੋਂ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿਚ 1976 ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤੈਨਾਤ ਹੈ।

ਹਰੀਰੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿਚ ਸੀਰੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਕਤਵਾਰ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਫੌਜ ਵੀ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਈ ਸੀ।

ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਫ਼ੀਕ ਹਰੀਰੀ ਦਾ 2005 ਵਿਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਯੂਐਨਓ ਦੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਰਾਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚਾਰ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਸਿੱਖ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਨਆਈਏ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਲਾਕੋਟ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਟਸਐਪ ਚੈਟ ਰਾਹੀਂ ਲੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਐਂਕਰ ਨੂੰ ਸੰਮਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜ਼ੀਰਾ ਦਾ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਰਕਰ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ  'ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨੀ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੜੀਅਲ ਵਤੀਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਦੋਲਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਾਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ 2022 ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸੀ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਰੇਗਾ।

ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸਰਕਾਰ

ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਟਰੱਸਟ ਵਾਂਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ 8 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਟਰੱਸਟੀ ਬੋਰਡ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਡਵਾਨੀ, ਕੇਸ਼ੂਭਾਈ ਪਟੇਲ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੇਵਤਿਆ, ਪੀਕੇ ਲਹਿਰੀ ਅਤੇ ਜੀਡੀ ਪਰਮਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਨਤਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸਰਕਾਰ

ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 'ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਾਲੇ ਅਕਸ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਫਿਰ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇਂ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ 23 ਜਨਵਰੀ 1949 ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਦਾਨੀਆਂ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਦੋ ਰਸੂਖ਼ਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਨਾਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵਾਲੇ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ।

ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਐੱਮ ਮੁਨਸ਼ੀ ਨੇ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਬੰਬੇ ਪਬਲਿਕ ਟਰੱਸਟ 1950 ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਨਵਾਂ ਟਰੱਸਟ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਜੋਂ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਸਕੇ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਮਈ 1951 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੰਦਿਰ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾਕਟਰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।

ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਮੰਦਿਰ

ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਵਾਂਹ ਹੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਜਨਤਾ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਖਰਚੇਗੀ।

ਫਿਲਹਾਲ 67 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੇ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਟਰੱਸਟ ਵਾਂਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਸੰਘ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਸ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰੇਗਾ।

ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਮੰਗਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਹੈੱਡਗੇਵਾਰ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵਿਦਰਭ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਸੂਬੇ ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਾ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ।

ਪਰ ਉਦੋਂ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਮਾਧਵ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਗੋਲਵਲਕਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਤੋਂ 'ਇੱਕ ਸਵੈਮਸੇਵਕ- ਇੱਕ ਰੁਪਏ' ਦੀ ਤਰਜ਼...


... ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਜੇਸ਼ ਧਨਜਾ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਰੀਨਾ ਅਤੇ ਰਵੀਨਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਦਓ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਓ।

ਨਾਸਿਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਹ ਥੱਪੜ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦਰਜ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 365 ਬੀ (ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚਿਤਾਨਵੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜਾਨ ਤੋਂ ਮਾਰ ਦਵਾਂਗੇ।

ਦਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਲੀ, ਬਰਕਤ ਅਲੀ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਆਪਣੀ ਚਿੱਟੀ ਟੋਯੋਟਾ ਕੋਰੋਲਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਏ ਜਦਕਿ ਤਿੰਨ ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬਾਇਕ 'ਤੇ ਸਨ।

ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਬਿੱਲ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ?

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ-ਐਫ਼ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਗੋਖਲਾਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਿੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ, ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।"

2016 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪਰ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਿਰਾਜੁਲ ਹੱਕ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਦੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਫ਼ਿਸ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪਲਬਧੀ' ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਦਿੱਤੇ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੋਧ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਸਟਿਸ (ਰਿਟਾਇਰਡ) ਸਈਦੁਜ਼ਮਾਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਬਿੱਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਧੂੜ 'ਚ ਫੱਸ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਗੋਖਲਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰੇਨ ਵਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?

ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋਟਕੀ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਨੇ ਸਿੰਧ ਪੁਲਿਸ ਚੀਫ਼ ਆਈਜੀਪੀ ਕਲੀਮ ਇਮਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡਿਡ ਵੀਡੀਓ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਘੋਟਕੀ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਨੇ ਸਿੰਧ ਪੁਲਿਸ ਚੀਫ਼ ਆਈਜੀਪੀ ਕਲੀਮ ਇਮਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ...


... ਟੁੱਟਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਗੌਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਲੈਂਡਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਟਰੇਸ ਕਰ ਸਕੀਏ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ 'ਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਕੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਚਾਰੇ ਫੇਸਾਂ 'ਚੋਂ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਫੇਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਡ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ?

ਗੌਹਰ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਗਦਾ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪੀਡ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਲੈਂਡਰ 'ਚ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦਾ ਓਰੀਏਨਟੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਓਰੀਏਨਟੇਸ਼ਨ 'ਚ ਹੋਵੇ ਜਿਸ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਰਨਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਿਨਾਂ ਬਾਲਣ (ਈਂਧਣ) ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਆਰਬਿਟਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਅਜੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।

ਕੀ ਹੈ ਹਾਰਡ ਅਤੇ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ?

ਚੰਨ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਪੇਸਕਰਾਫਟ ਦੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ- ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਲੈਂਡਿੰਗ।

ਜਦੋਂ ਸਪੇਸਕਰਾਫਟ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਕਰ ਕੇ ਚੰਨ ਦੀ ਸਤਹਿ 'ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹਾਰਡ ਲੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਕਰਾਫਟ ਚੰਨ ਦੀ ਸਤਹਿ 'ਤੇ ਕਰੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲੈਂਡਰ 'ਚੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਤਾਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਸੁਮੀਰ ਸ਼ਰਮਾ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਮੌਕੇ ਨਿਯਮਾਂ/ਬੋਰਡ ਆਫ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੀ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਹੋਈ  49 ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ  ਲਏ ਗਏ  ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਨਾ-ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਫ਼ਸਰ

ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲਾਏ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਗੀਤਿਕਾ ਸੂਦ  ਨੂੰ ਲੀਗਲ ਅਫਸਰ (ਰੈਗੂਲਰ)  ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੜ 37 ਲੱਖ 32 ਹਾਜ਼ਾਰ 616 ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਕਤ ਫਰਮ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ।

ਸੋਲਰ ਲਾਈਟ ਘੁਟਾਲਾ

ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਲਿਸ ਲਾਈਨ ਕਪੂਰਥਲਾ 'ਚ ਸੋਲਰ ਲਾਈਟ ਪਿੱਲਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲਗਵਾਉਣ ਉਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ 5 ਲੱਖ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 4(17) ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਪੀ.ਟੀ.ਯੂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਰਕਮ  ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ 8 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸੋਲਰ ਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਸਬੰਧੀ ਗਠਿਤ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਫਾਈਲ ਵੀ ਖੁਰਦ-ਬੁਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਫਜ਼ੂਲ-ਖ਼ਰਚੀ

ਡਾ. ਰਜਨੀਸ਼ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਮੈਸਰਜ਼ ਐਨਈਟੀ ਆਈਆਈਟੀ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਕੈਂਪ ਆਫਿਸ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ 1 ਕਰੋੜ 65 ਲੱਖ 52 ਹਾਜ਼ਾਰ 562 ਰੁਪਏ ਦੀ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਧਰਿੰਦਰ ਤਾਇਲ ਵੱਲੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਡਾਇਰੈਕਟ ਲਰਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਲਰਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਫੀਸ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਨਾਲ ਧਰਿੰਦਰ ਤਾਇਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਲੀਨੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ ਵੱਲੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਉਕਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਪੀ.ਟੀ.ਯੂ ਦੇ ਸੀਮਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸੰਸਥਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਤਫਤੀਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਡਾ. ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਬਣਦੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਏ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਮੈਸਰਜ਼ ਐਨ ਈ ਟੀ ਆਈਆਈਟੀ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 25 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਬਤੌਰ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਫੀਸ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਰੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਉਕਤ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹੋਰ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਤਫਤੀਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅਰੋੜਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੀ.ਟੀ.ਯੂ. ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਬਕਾ ਵੀ.ਸੀ.

ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਖਹਿੜਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਪੀ.ਟੀ.ਯੂ. ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਰਜਨੀਸ਼ ਅਰੋੜਾ ਭਾਰੀ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਦੇ ਅੜਿੱਕੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਵੀ.ਸੀ. ਹਨ।

ਕੌਣ ਸਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨੋਬੇਲ ਜੇਤੂ ਡਾ. ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ?

ਕੌਫ਼ੀ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਡਰਾ ਰਹੀ ਹੈ ?

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਐਚ.ਐਸ. ਗੁਰਮ  ਬਣੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਨੇ...


... ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਖੜੋ ਕੇ ਇਸ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਨੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸਐੱਫ਼ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਅਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।

ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੋਢੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ 17 ਸਾਲ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰੀ, ਵਿਸ਼ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਜ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮਨਸੂਬਾ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਝਲਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿੱਖ ਹਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕੀਦਤ ਦੇ ਇਸ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਅਸਰ ਬਹੁਪਰਤੀ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹੀ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ?

ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਮਹਿਮ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।"

ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਖ਼ਜਾਨਚੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇਗੀ ਨੇ ਵੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੰਘੀ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਜੈਅ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਮ ਵਰਮਾ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ "ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅਪੈਕਸ ਕਾਉਂਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਬੀਤੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੱਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਝਾੜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਿਵਾਦ ਪਿੱਛੇ ਹੈ ਕੌਣ।

ਕੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸਬੰਧਿਤ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗਾ? ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਸਬੰਧਿਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਉਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਹਨ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਨਾਂ ਕਥਿਤ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਸਮਾਜਿਕ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ ਠੇਸ

ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਕਰਸਨ ਘਾਰਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮੰਦਭਾਗਾ ਪਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਸੀਮ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

"ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਖੇਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਪਟੌਦੀ, ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਫ਼ਤਿਖਾਰ ਖਾਨ ਅਲੀ ਪਟੌਦੀ ਇੰਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾ ਖੇਡ ਸਕਦੇ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਵਸੀਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਸੀਮ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਸੀਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਜੈ ਲੋਕਪੱਲੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।

ਲੋਕਪੱਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਈ ਲੋਕ ਉਹ ਮੰਨਣਗੇ, ਜੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਨਗੇ ਕਿ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਇੰਨਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵਿਵਾਦ

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਬਣੇ ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਨੇ ਐਸੋਸੀਏਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਵਿੜ ਨਾਲ ਵਸੀਮ ਜ਼ਾਫ਼ਰ

ਮਹਿਮ ਵਰਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਵਨੀਤ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਵਸੀਮ ਜਾਫ਼ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ...


... ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਣਗੇ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਆਇਲ ਐਂਡ ਨੈਚੁਰਲ ਗੈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ (ਓਐੱਨਜੀਸੀ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਆਰ ਐੱਸ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਰਕਾਰ 2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 106 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੱਤਾ 'ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਘਟ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 72 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਦਲ

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਗਰਵਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਦਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦਰਾਮਦ ਖਟਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਡਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਰਾਨ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮਾਹਰ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਤੇਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦਰਾਮਦ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ 10 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 90 ਦਿਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਜੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਜਿਹੇ ਭੰਡਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਾਮਦ ਭਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮਾਹਰ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਏ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਗੈਸ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਦਾ 85 ਫੀਸਦ ਹਿੱਸਾ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 120 ਅਰਬ ਡਾਲਕ ਸੀ।

ਤੇਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੰਦਾ ਇਨਸਾਈਟਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੰਦਨਾ ਹਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਈ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਖੀਰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ 2030-35 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵੰਦਨਾ ਮੈਟਰੋ ਵਰਗੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਆਰ ਐੱਸ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਇੱਥੇ ਅਹਿਮ ਹਨ:

ਇੱਕ ਇਹ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੋਜਨਾਵਾਂ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ...


... ਤਸਵੀਰ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਵੀ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਬੈਨਿਆਮਿਨ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲਵੇਗਾ। "ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗ਼ਨੀ ਮੇਰਾ ਦਰਦ ਸੁਣ ਸਕੇ।"

"ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਗ਼ਨੀ ਲਈ ਮਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਰਦ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ, ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਤੇ ਵਾਰਡਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 11 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੁੱਧਵਾਰ 21 ਅਕਤੂਬਰ

ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਨਨਗਰਹਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 11 ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਗਦੜ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਲੋਕ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀਜ਼ਾ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।

ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਨਿਆਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਆਪਣੀ ਰਾਤ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗਣ ਲਈ ਤੜਕੇ 2 ਵਜੇ ਘਰੋਂ ਗਈ ਸੀ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਟੋਕਨ ਮਿਲਣ ਲਈ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

ਪਹਿਲੀ ਕਾਲ ਜਿਹੜੀ ਨਿਆਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਸੁਣੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ 55 ਸਾਲਾਂ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਜ਼ੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਹੈ।

ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਹਸਪਤਾਲ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰਦਾਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਦੜ ਵਿੱਚ ਕੁਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਜ਼ੀਵਾਰ ਅੱਠ ਪੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਆਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ "ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਫ਼ਾਸਲਾ ਹੋਰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦੀ। "

ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਹੋਮ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਇੰਝ ਲਿਆਓ

ਵੀਰਵਾਰ 22 ਅਕਤੂਬਰ

ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਬੱਧਘਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਰਾ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਸੜਕ 'ਤੇ ਬੰਬ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਿਲਟਰੀ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ।

ਉੱਤਰੀ ਫ਼ਰਿਆਬ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਰਾਕਟੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 14 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 23 ਅਕਤੂਬਰ

ਨਿਮਰੋਜ਼ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤਾਲਿਬਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੋਰ ਕਈ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਛੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੀ ਬਣਾਏ ਜਖ਼ਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜ਼ਰੀਏ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ 24 ਅਕਤੂਬਰ

ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟਿਊਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਕਵਸਾਰ-ਏ ਦਾਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਲਤੀਫ਼ ਸਰਵਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਬੰਬ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਈ ਸੀ, ਵਿੱਚ 600 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। 25 ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਪੀੜਤ ਲਤੀਫ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੱੜ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਕਰੀਬ 60 ਜਖ਼ਮੀ ਲੋਕ ਹੋਏ ਸਨ।

17 ਸਾਲਾਂ ਤਾਬਿਸ਼ ਬਚ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ...


... ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਵੇਸਵਾ ਬਣਨ ਦਾ ਆਪਸ਼ਨ

ਕੁਝ ਗਾਇਕ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ 'ਬਦਨਾਮ' ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ 450 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਾਈ।

ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਹੈ।'

ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਰੈੱਡ ਲਾਈਟ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ 13 ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਹੜਾਲ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਸੈਨ ਬਾਈ ਦੀ ਅਰਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।

(ਰੋਹਿਤ ਡੇ 'ਏ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ: ਲਾਅ ਐਂਡ ਐਵਰੀਡੇ ਲਾਈਫ਼ ਇਨ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕ ਐਕਸਪਲੋਰਸ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।)

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤਾਂ ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਮੋਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਉਹੀ 'ਪੱਪੂ' ਖਚਾਖਚ ਭਰੀ ਸੰਸਦ 'ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਠੀਕ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਜੁਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 'ਤੁਸੀਂ ਭਾਵੇਂ  ਮੈਨੂੰ ਪੱਪੂ ਕਹੋ ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ'।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੱਸੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਤਕੁਤਾਰੀਆਂ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਚਿੜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਕੈਮਰੇ 'ਤੇ

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਤਕੁਤਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਛਲੇ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ 'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ, ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬਰੀ ਵੀ ਹੋਏ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ।

ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕੁਸ਼ਲ ਧਰੰਧਰ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦਾ ਰਾਹ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਆਰ ਐਸ ਐਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਬਿਸਾਤ ਵਿਛਾਈ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ, ਗਊ ਰੱਖਿਆ, ਫੌਜ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ, ਹਿੰਦੂ ਅਸਮਿਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਗਲੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਵਿਮਰਸ਼ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਮਸੀਹਾ ਦਿਖਣ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਉਪਾਸਕ।

ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਮੇਜ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਸਾਨ ਦਿਖਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਹਿਲੀ ਟੱਕਰ ਤਾਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ।

ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਵਿਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਣ ਹਾਸਿਲ ਅੱਤਵਾਦ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।

ਹਿੰਸਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ?

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਥਿਤ ਦਿ ਸੀਰੀਅਨ ਓਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2018 ਤੱਕ 3,53... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ ਹਨ ਰੂਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਾਗੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।

ਰੂਸ ਦੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਅੱਡੇ ਹਨ। ਰੂਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਸਿਰਫ਼ 'ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ' ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੈਬਨਾਨ ਨੇ ਹਿਜ਼ਬੁਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।

ਇਹ ਲੜਾਕੇ ਇਰਾਕ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਯਮਨ 'ਚ ਵੀ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਗੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਆਪਣੇ ਉਥੋਂ ਕੁਰਦ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉਧਰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹਿਜ਼ਬੁਲਾ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਘੂਟਾ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਜਬੂਰ ਲੋਕ?

ਸੀਰੀਆ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ?

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਜੰਗ ਨੇ 15 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 86 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਖ ਜਾਂ ਪੈਰ ਕੱਟਣੇ ਪਏ ਹਨ।

ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 61 ਲੱਖ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਜ਼ਰਤ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 56 ਲੱਖ ਲੋਕ ਦੇਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 92 ਫੀਸਦ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਲੈਬਨਾਨ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਕਰੀਬ 1 ਕਰੋੜ 30 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕਰੀਬ 30 ਲੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰੋ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕ

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੁਣ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਫਿਜੀਸ਼ੀਅਨ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਮੁਤਾਬਕ 330 ਮੈਡੀਕਲ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸੰਬਰ 2017 ਤੱਕ 492 ਹਮਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 847 ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਮੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦੀਆਂ 6 ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰਬੀ ਗੂਟਾ 'ਚ 93 ਫੀਸਦ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਦੇਸ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਹੈ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੜ੍ਹ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਸੂਬਾ ਇਦਲਿਬ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 26 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਕਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗੀ ਜੰਗ?

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ...


... ਤਾਂ ਫਿਰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਵੇਚ ਕਿੰਨਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐੱਨਐੱਸਓ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਜਾ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਡਰੱਗਸ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਲਤ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਸੂਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲ ਸਿੱਧੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 10 ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 4.61 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਤੇ 3.55 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇੰਸਾਟਾਲੇਸ਼ਨ ਖ਼ਰਚ ਆਉਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਸਐਪ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰਬਾਂ ਡਾਟੇ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ 9 ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਪੁਟਾਸਵਾਮੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 21 ਅਧੀਨ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਟਸਐਪ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੱਕ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰਹੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁਣ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਨ੍ਹਮਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਵਟਸਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਪਾਰਟੀਬਾਜ਼ੀ ਕਿਉਂ

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਵੀ ਕੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਾਸੂਸੀ ਨੂੰ ਉਛਾਲਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਾਮਲਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਹਿਮ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸੀ ਅਤੇ ਜੇਡੀਐੱਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਟੇਲੀਫੋਨ ਟੈਪਿੰਗ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਸੂਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਵਟਸਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਫੋਨ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਕੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸਫ਼ਾਰਤਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਮਾਲ ਖ਼ਾਸ਼ੋਜੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਹੈ ਸਾਊਦੀ ਆਲੋਚਨਕ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਲਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਗੋਰਖਧੰਦੇ ਉੱਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਗਾਮ ਕਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਟਸਐਪ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਐੱਨਐੱਸਓ ਵਰਗੀਆਂ ਦਰਜਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਸੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਯਹੂਦੀ ਲਾਬੀ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ...


... ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।

ਰੋਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੋਨ ਕਾਲੇਮਬਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲਈ "ਡਿਜੀਟਲ ਭੀੜ ਸੀ"

ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਜ਼ਰ ਹਾਲ 'ਚ ਲੱਗੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪਈ।

ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਚੋਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰੋਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰ ਘਰ ਦੇ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ 'ਚ ਦੁਪਹਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲ ਰੋਜ਼ ਕਾਲੇਮਬਾ

"ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਵੀਡੀਓ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸ ਕੇ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੁੱਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲ ਗਿਆ ਕਿ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਲਏ ਸਨ।

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੈਸਵਾ ਸੀ।"

ਕੁੱਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੀ ਪਤਾ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾ ਕੇ ਫਿਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਦੇਵੇ।

ਰੋਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੀੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਹੀ ਕਟਿਹਰੇ 'ਚ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦੇਣ।

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2009 'ਚ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਪੋਰਨਹਬ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਈਮੇਲ ਜ਼ਰੀਏ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।

"ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਬਾਲਗ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।"

ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਪੋਰਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਮੈਂਟ

ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਉਸ ਦੁੱਖਦਾਈ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੈਂ ਖੁਦ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ।

"ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"

ਉਹ ਹਰ ਉਸ ਅਜਨਬੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਸ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।

ਰੋਜ਼ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਗਵਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤੇ।

ਉਹ ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਹੀ ਬਰੱਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹੀ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀਡੀਓ ਹੋਰ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਨੇ ਵੇਖੇ ਹੋਣਗੇ।

ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰਕੀਬ ਸੁੱਝੀ।

ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪੋਰਨਹਬ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ ਭੇਜੀ।

ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸਾਰੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸਾਈਟ 'ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਕੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਿਆ

ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰ ਅੱਗੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਾਹਰ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪਣੀ ਸੀ। ਰੋਜ਼ ਨੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆ ਦੇ ਬਿਆਨ ਲਏ।...


... ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ (ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ) ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਦਲਿਤ ਤਬਕੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ ਛੋਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਤਬਕੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁਕਾਮ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਲਿਤ ਉਦਮੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਦਮਾਂ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਛੋਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਸੂਸੀ ਵਿੱਤੀ ਚੈਂਬਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ: ਦਲਿਤ ਇੰਡੀਅਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਗ਼ੈਰ-ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹਿਤਰ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਦਰ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ।

ਘੱਟ ਮਿਆਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੜ੍ਹਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘੱਟ ਮਿਆਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ-ਯੋਗਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ਰਾਫ਼ ਖ਼ਾਸੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਡਾਰਵਿਨਵਾਦੀ ਰਵੱਈਏ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਉੱਤੇ ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1997 ਤੋਂ 2007 ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, 197 ਲੱਖ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲੇ ਜਨਤਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ 18.7 ਲੱਖ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 9.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਉੱਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ।

ਛੂਤ-ਅਛੂਤ ਵਰਗੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦੇ

ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਦਲਿਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬੇਤਰਤੀਬੇਪਣ ਨੇ ਜਾਤੀ-ਜਬਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਕਰੀਬਨ 50,000 ਹੈ। ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਉਭਾਰ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਬਿਪਤਾਜਨਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ 2013 ਤੋਂ 2017 ਦੌਰਾਨ ਦਲਿਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਬਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 33 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਰੋਹਿਤ ਵੇਮੂਲਾ, ਉਨਾ, ਭੀਮ ਆਰਮੀ, ਭੀਮਾ ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਆਦਿ ਮਾਮਲੇ ਇਸੇ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਤਸਦੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੀ ਕਾਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਵਰਗੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਪਏ ਹਨ।

ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੁਚੱਜੇ ਚੋਣ-ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਸਦਕਾ ਦਲਿਤ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਕਿਰਾਇਆ ਵਸੂਲਣ ਵਾਲੀ ਸਰਗਰਮੀ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਮਾਤ ਦਲਿਤ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤਾਨ ਹੈ।

(ਇਹ ਲੇਖ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ...


... ਤੈਨਾਤ ਹਨ ਅਤੇ ਰੈਗੁਲਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੈਨਿਊ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਮਿਡ ਡੇਅ ਮੀਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਿਚਪਾਰਿਆ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇ ਆਲੂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣੀ ਸੀ

ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖਾਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਧਾ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਇਆ ਸੀ।

ਸੁਧਾ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨ ਦਾ ਮੈਨਿਊ ਇੱਕ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਉੱਥੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹੀ ਦੇਖਿਆ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਬੋਲੇ ਇਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ। ਮੈਂ ਵੀਡੀਓ ਇਸ ਲਈ ਛੋਟਾ ਬਣਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀਡੀਓ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ।"

ਆਸੀਸ਼ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਜੁੱਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੇ ਵੰਡੇ ਗਏ।

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੂਲ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉੰਝ ਹੀ ਐਫ਼ਆਈਆਰ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਫੋਨ ਕੀਤਾ।"

ਮਿਡ ਡੇਅ ਮੀਲ

ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਏ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੂਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕਾਬਿਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ। ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਏ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੂਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ

ਮਾਮਲਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਵਿਭਾਗੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਸਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਫਿਲਹਾਲ ਮਿਲ ਡੇਅ ਮੀਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹਲਦੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੋਲ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਖੁਦ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਪਰੀਖਣ ਕਰਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀ ਦਾ ਰਸ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਨਾ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੈਨਿਊ

ਮਿਡ ਡੇਅ ਮੀਲ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਿਨ ਚੌਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਕਣਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ...


... ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਬਲੂਮਬਰਗ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੂਤਾਵਾਸ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ।'

ਪਰ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਤੁਰਕੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸਤੰਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਰਾਜਦੂਤ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦਾ ਇੱਕ 'ਅਪਰੇਸ਼ਨ' ਦੌਰਾਨ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।

ਸਾਊਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇ ਯਤਨ ਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ।

17:15: ਸ਼ੱਕੀ ਸਾਊਦੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਨਿੱਜੀ ਜੈੱਟ ਇਸਤੰਬੁਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ

17:33: ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।

18:20: ਇਸਤੰਬੁਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਜੈੱਟ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਜਹਾਜ ਰਾਤ ਨੂੰ 9 ਵਜੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

 ਤੁਰਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ?

ਤੁਰਕੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ। ਸਾਊਦੀ ਅਫਸਰਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਇਮਾਰਤ ਅੰਦਰ ਗਏ।

ਤੁਰਕੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਤੇ ਛਾਣਬੀਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਲਈ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਹਨ।

 ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਗੱਡੀਆਂ ਉਸ ਦਿਨ ਸਾਊਦੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਕਿੰਗ ਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਰਾਸਟਰਪਤੀ ਰਜ਼ਪ ਤਾਇਪ ਅਰਦੋਆਨ  ਨੇ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੁਚੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ... ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮੋਜ਼ੈਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।''

ਬੇਨ ਅਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਸ਼ਾਂਤ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ

ਹਿੱਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਾਂ

ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ''ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਾਡੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

''ਉਸਨੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਟਿਊਨਿਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਆਖਿਰੀ ਬਲਾਗ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਟਿਊਨਿਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ 'ਛੋਟੀ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ' ਬਾਰੇ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲਾਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ''ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਜਬਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।''

ਬੇਨ ਮੇਂਹਨੀ ਨੇ ਟਿਊਨਿਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਉਹ ਹਨ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ

ਬੇਨ ਮੇਂਹਨੀ ਨੇ ਟਿਊਨਿਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਉਹ ਹਨ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ।

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਤਾਹੇਰ ਚੋਗੋਰਚੇ ਜੋ ਇੱਕ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ  ਵਾਲੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ''ਅੱਜ ਜੋ ਸਾਡੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।''

''ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ।''

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਦੀ 2016 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਉਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਨੂੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

''ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ।''

ਪਰ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਾਰੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹਨ।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਤਪਾਕ ਬੋਲੀ, ''ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।''

''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕਈ ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਜਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਸਨ।

ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ

ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਕਮਲਨਯਨ ਬਜਾਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬੇਟੇ ਰਾਜੀਵ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਜਾਜ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਾਈ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।

ਬਜਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਮਨਾਲਾਲ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ 'ਪੰਜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵੀ ਜਮਨਾਲਾਲ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਨ।

ਉਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮੋਹਨ ਗੁਰੂਸਵਾਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਨ ਆਈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਲਾਇਸੈਂਸ ਰਾਜ' ਸੀ। ਯਾਨੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਨਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਥਿਤੀ ਸੀ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੈਅ ਸਨ। ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਕੂਟਰ ਬੁੱਕ ਕਰਾਇਆ ਤਾਂ ਡਲਿਵਰੀ ਕਈ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ।''

''ਯਾਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਜਾਜ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੰਘੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਵੱਡੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਲਾਇਸੈਂਸ ਰਾਜ' ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲਤ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਬਜਾਜ ਚੇਤਕ (ਸਕੂਟਰ) ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਜਾਜ ਪਲਸਰ (ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ) ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਂਡ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ 1965 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਦੇ ਟਰਨਓਵਰ ਤੋਂ 2008 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਦੇ ਟਰਨਓਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ।

ਬਿਆਨ ਦਾ ਕੁਝ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ?

ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰੂਪਾ ਘੋਲਪ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਰਨ ਥਾਪਰ ਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 1961 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਾਰਵਾੜੀ-ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਲਵ ਮੈਰਿਜ ਸੀ।

ਰੂਪਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਿਵਲ ਸਰਵੈਂਟ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਰੂਪਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।

ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਸੰਘ ਯਾਨੀ ਸੀਆਈਆਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਆਟੋਮੋਬਿਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਜ਼ (ਸਿਆਮ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਇਨਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ 'ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ' ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ...


... ਤੋਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਓਵੈਸੀ ਕੁਝ ਕਰਨਗੇ।

ਭਾਜਪਾ ਕਿਉਂ ਉਭਰੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਪੱਛੜ ਗਏ ਨਿਤੀਸ਼?

ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਤੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰੁਵੀਕਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਟ੍ਰਿਪਲ ਤਲਾਕ, ਧਾਰਾ 370 ਹਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਸਭ ਬੀਜੇਪੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਕੋਰ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਓ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਕੰਮ ਮੁਸਲਿਮ ਕੇਂਦਰਿਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਐੱਨਆਰਸੀ ਵੇਲੇ ਵੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਤਾ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਵੋਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਉੱਪਰ ਵੀ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਜੋੜੀਦਾਰ ਪਾਰਟੀ ਉੱਪਰ ਭਾਰੂ ਪੈ ਗਈ?

ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਉਭਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਖੇਤਰੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਤੁਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹੀ ਕੰਮ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਹਾਲ ਦੇਖ ਲਓ, ਸ਼ਿਵ ਸੇਨਾ ਦਾ ਹਾਲ ਦੇਖ ਲਓ। ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਜੂਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਮੋਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਾਜਪਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਬੰਦੇ ਮੁੱਖ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੇਲੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ 'ਇੰਦਰਾ ਇਜ਼ ਦਾ ਓਨਲੀ ਮੈਨ ਇਨ ਦਾ ਕੈਬਨਿਟ' ਤਾਂ ਉਹੀ ਹਾਲ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੈਬਨਿਟ, ਜੋ ਲਿਖ ਕੇ ਆ ਜਾਵੇ ਉਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਤੰਦਰੁਸਤ ਡੀਬੇਟ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੋਟਰਾਂ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਬਦਲ ਹੈ, ਉਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

2015 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਮਹਾਗਠਬੰਧਨ ਨੇ ਲੜੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਰਜੇਡੀ ਸੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਨ, ਭਾਜਪਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਮਹਾਗਠਬੰਧਨ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੇਡੀਯੂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਰਜੇਡੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਸੀਪੀਆਈ, ਸੀਪੀਆਈ-ਐੱਮ ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਬੇਸ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸਨ।

ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਿਵੇਂ- ਆਰਜੇਡੀ ਨੇ ਬੋਚ ਲਿਆ। ਦਲਿਤ ਵੋਟ ਵੀ ਖਿਸਕ ਕੇ ਬੀਐੱਸਪੀ ਕੋਲ ਚੱਲੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛਲੱਗੂ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਤੇਜਸਵੀ ਯਾਦਵ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਾਲੂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਲੀਡਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਆਰਐੱਸਐੱਸ 1947 ਤੋਂ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਸਮਝ ਬੈਠੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਤੋਂ...


... ਤੋਂ ਵਕੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਫ਼ਾਨ ਨੇ ਨਾਵੀਦ ਅਤੇ ਆਸਿਫ਼ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।''

ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਵੀਦ ਦੀ ਭਾਲ ਸੀ।

ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ

ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਲਾਏ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਪੰਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵੀ ਵਧਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦ ਤੋਂ ਲੜਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੀ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ 'ਹੁਣ ਨਹੀਂ।'

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਵਰਗ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵੜੇਕਰ ਨੇ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਨਿਤਿਆਨੰਦ ਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਸੀ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵੜੇਕਰ ਵੱਲੋਂ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 25 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਵੀ ਕੇਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਤਿਨ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵੇਰ ਯਾਨਿ ਕਿ 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਭਰਤਪੁਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਕੁਝ ਮਜ਼ਦੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, " ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿਹਾਰ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਨਿਕਲੇ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। 4-5 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ਬੰਦ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਭੁੱਖੇ ਮਰਨ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਈਏ।"

ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖੀ ਤਰਾਸਦੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਅਗਾਂਹ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ੍ਹ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਨਿ ਕਿ 28 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਦੇਸ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਪੇ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਕਹਿਰ ਮਚਾ ਰਹੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮੁਬੰਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਪੈਦਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਲਈ ਚੱਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮੀਲਾਂ ਬੱਧੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ… ਕਈ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਰਾਤਾਂ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੀ ਕੱਟੀਆਂ। ਕਈਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਫ਼ਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਥਿਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਭਾਵੁਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਜਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹੂਲਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸੜਕ ਕੰਢੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ਨਵ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾ ਝੱਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਤੋੜ ਬੈਠੇ।

ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿੰਨੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ

ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ' ਵਿੱਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਦਿਲੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਆਫ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋਗੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਫ਼ੈਸਲੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਲੈਣੇ ਪਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਗਰੀਬ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ...


... ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਕਟਰ ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ 69 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਯੂਪੀ ਵਿਚ 34 ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 27 ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਹੈ।

ਆਈਐੱਮਏ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ 3 ਫ਼ੀਸਦ ਦੀ ਹੀ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਹੋਈ ਸੀ ।

ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ 66 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਈਐਮਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ 'ਚੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਥੈਰੇਪੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਟਾਇਆ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਸਰਦਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਥੈਰੇਪੀ ਨੂੰ ਕਲੀਨੀਕਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਪ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਉਹ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸਨ।

ਡਾਕਟਰ ਅਗਰਵਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਸਨ।

ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸੋਮਵਾਰ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਸਰ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਦਿਖਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਡਾਕਟਰ ਅਗਰਵਾਲ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਏਅਰ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਫ਼ਜ਼-ਅਲ-ਅਸਦ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਸਨੀ ਮੁਬਾਰਕ, ਮੋਜ਼ਾਮਬਿਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਵੀ ਇਸੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਿਰਗਿਸਤਾਨੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸੇਜ਼ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸੰਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਰੂੰਜ਼ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਾਨਸ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣਾ ਏਅਰ ਬੇਸ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੂਸ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਇੱਥੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਬੀਜ ਬੋਏ ਸਨ।

ਇੰਦਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸਰ

ਇਸ ਥਾਂ ਨੇ ਦੋ ਕਲਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਟਿਊਲਿਪ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਬੰਧ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਫਰੂੰਜ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸੇਕ ਕੁਲ ਝੀਲ

ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮ ਹੈ।

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਮਾਰਚ 1992 ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਕੇਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਵ ਨੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬੌਧ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ

ਚੁਯ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਕੋ-ਬੌਧ ਧਰਮ, ਗਾਂਧਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬੌਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਰੇਸ਼ਮ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸੁਯਬ ਅਤੇ ਨਵਕੇਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਬੌਧ ਪਰਿਸਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਕਮਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੌਧ ਅਸਥਾਨ (ਅ-ਬਿਸ਼ਿਮ, ਕਰਾਸਨਾਇਆ ਰੇਕਾ, ਨੋਵੋਪਾਕੋਵਕਾ ਅਤੇ ਨੋਵੋਪਾਵਲੋਵਕਾ) ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬੌਧ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੀ।

ਸੂਫ਼ੀ ਸਬੰਧ

ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਕਿਰਗਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਬੰਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਕੁਤੁਬੁਦੀਨ ਬਖਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿਸ਼ਤਿਆ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਹਿਰੌਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮਾਨਸ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਨਕਿਆ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਨਸ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਕਿਰਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਚਿੰਗਿਜ਼ ਐਟਮਾਟੋਵ ਤੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਹਿਰੌਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮਾਨਸ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਬਰਾਬਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਣਕਿਆ ਪੁਰੀ...


... ਥੱਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੀਵੇਜ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਖਾਣ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੱਥਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮਾਹਟ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।

ਹੇਲਸਿੰਕੀ-ਦੁਕਾਨਾਂ, ਟ੍ਰੈਕ, ਸਕੇਟਿੰਗ ਰਿੰਕ...

ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭੂਮੀਗਤ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 90 ਲੱਖ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਰਨਿੰਗ ਟ੍ਰੈਕ, ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਸਕੇਟ ਰਿੰਕ ਅਤੇ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਤੇ ਰੂਟੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਨੇਟੇ ਕਿਮ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,'' ਜ਼ਮੀਨ ਦੋਜ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵੀਟ ਹੋਮ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।''

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਆਰਕੇਟੈਕਟ ਜੋਹੂ ਕਿੰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਲੋਕ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣੀਆ ਹੋਣਗੀਆਂ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਦਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂਆਂ ਉੱਤੇ ਕਥਿਤ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ।

ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਸਣੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਲਈ "ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ" ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭੰਨਤੋੜ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ।

ਪਾਰਟੀ ਆਗੂ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ, "ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ ਪਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਗੂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਜਪਾ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਭਗਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਲਿਸ ਮੂਕ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ 'ਲੋ-ਕੀ' ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਵਾਂਗ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੋਟ ਮੰਗਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਰੈਲੀਆਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਭੜਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਫ਼ਰਕ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਵਿਜੇ ਸਾਂਪਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਆਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਰੀਖਿਆ ਹੈ ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਅਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਏਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਨ।

ਇਹ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿ ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਾਰਟੀ ਸੂਬਾਈ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।"

ਸਿਆਸੀ ਲਾਭ ਕਿਸ ਨੂੰ

ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਜਲਾਲਾਬਾਦ 'ਚ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ, ਪਥਰਾਅ ਹੋਇਆ ਤੇ...


... ਦਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਹੀ ਅਸਲ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਾਜ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਸਥਾ 'ਚ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ, ਕੱਟੜਪੰਥ ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰ ਹੈ

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ - ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਰਅਸਲ ਇਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।

ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ, ਕੱਟੜਪੰਥ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਮਾਮ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਾਨ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀ ਸੈਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਮੌਸਕੋ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲੀਬਾਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁਖ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅੱਬਾਸ ਸਤਾਨਾਕਜ਼ਈ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਾਂਗ ਅਫ਼ਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਾਲੀਬਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਆਪਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਕੂਮਤ, ਮਨੁਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

'ਦੇਵਬੰਦੀ' ਅਤੇ 'ਅਹਿਲ-ਏ-ਹਦੀਸ'

ਤਾਲਿਬਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਚਾਰਾਧਾਰਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਦਾ ਇਸਲਾਮ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੀ ਇਹ ਕੰਮ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਬਲਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਦੇਵਬੰਦੀ' ਅਤੇ 'ਅਹਿਲ-ਏ-ਹਦੀਸ' 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸਲਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੇਵਲ ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ) ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤਾਲੀਬਾਨ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਵਜ਼ੀਰਿਸਤਾਨ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ।

ਤਾਲੀਬਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਦੇਵਬੰਦੀ' ਅਤੇ ਅਹਿਲ-ਏ-ਹਦੀਸ' 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸਲਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਆਇਸ਼ ਅਤੇ ਖਿਆਲ ਤਾਲੀਬਾਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਏਜੰਡੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਧਿਅਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਬੰਦੀ ਵਿਚਾਰਾਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ 'ਚ ਮਨੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਆਇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK,...


... ਦਲੀਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹਕੂਕ ਦੇ ਘਾਣ ਬਾਬਤ ਛਾਪੀ ਰਪਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਹੇਠ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਰਪਟ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਪ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਕਿਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ?

ਛੇ ਜੂਨ ਨੂੰ ਰੋਨਾ ਵਿਲਸਨ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੱਗਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਕੋਲ ਹਰੇ ਝੰਡੇ ਹਨ।

ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ ਬਿਆਸੀ ਸਾਲ ਦਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਹੱਤਰ ਸਾਲਾ ਯਸ਼ਪਾਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਬਲਰਾਜ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਤੋਂ ਹਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਿੰਦੂ ਅਜਿਹਾ ਇਕੱਠ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਰੁੰਧਤੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਆਉਂਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਤਬਕੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

ਵੱਖਰੀ-ਵੱਖਰੀ ਹਰੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲਾ 'ਹਰੇ ਘਾਹ ਦਾ ਜੰਗਲ' ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਾਇਦ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲਾ ਵੀ ਇਸੇ ਲਈ ਪੜਾਅ ਬਣਿਆ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਬਰਨਾਲੇ ਉਤਾਰ ਦੇਣਾ ਜਿੱਥੇ ਹਰੇ ਘਾਹ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਦਸੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ ਦੇ 200 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਐਲਗਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਕਬੀਰ ਕਲਾ ਮੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਐੱਨਆਈ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਨਕਸਲ ਸੰਗਠਨ ਸੀਪੀਆਈ (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕਬੀਰ ਕਲਾ ਮੰਚ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਕੌਮੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਐੱਨਆਈਏ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿਹੜੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਡੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ, ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਜੋਸ਼ੀਵਰਗੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 120 ਬੀ ਯਾਨਿ ਕਿ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਇਸ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

1920 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗੇ ਭੜਕ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 60 ਧਾਰਮਿਕ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 20 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਵਾਪਰੀ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 1920 'ਚ ਹੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ 'ਹਾਗਾਨਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀਸ਼ਿਆ ਜਾਂ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਉਂਡ ਫੋਰਸ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ 'ਰੱਖਿਆ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਡੋ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈ ਜਿਸ 'ਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਾਈ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ 'ਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੇ ਟਿਮ ਲਵੈਲਿਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵੇਲੇ, ਜ਼ਾਅਨਿਸਟ ਮੂਵਮੇਂਟ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।

1945 'ਚ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਹਨ।

ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵੱਲ ਪਲਾਇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਜ਼ਾਅਨਿਸਟ ਮੂਵਮੇਂਟ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਥ ਮਿਲਿਆ।

ਯੂਐੱਨ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਦੋ ਵੱਖ ਖ਼ੇਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਇੱਕ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੌਂਪੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਇੰਨੀਂ ਤਾਕਤ ਬਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਇੰਨਾ ਜਿਗਰਾ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਸੰਭਾਲ ਸਕਣ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਵਿੱਚਲਾ ਰਸਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਹੋਵੇ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ।

29 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਯੂਐੱਨ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਦੋ ਵੱਖ ਖ਼ੇਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਇੱਕ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਫ਼ੀ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਬ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਗਈ।

ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਜੇ ਖ਼ਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਲੜਾਕੂਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਤ ਨਵੇਂ ਮੁਲਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਕਸਰ ਉਹ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ֹ'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ 'ਤੋਂ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਸ ਹੋਇਆ ਸ਼ੁਰੂ

9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਲੜਾਕੂਆਂ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਪੱਛਮੀ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਫ਼ੜਾ-ਦਫ਼ੜੀ ਮੱਚ ਗਈ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਤੋਂ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਯਹੂਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਖਦਸ਼ਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਮਿਸਰ, ਜੌਰਡਨ, ਸੀਰੀਆ, ਈਰਾਕ ਅਤੇ ਲੈਬਨਾਨ ਤੋਂ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ 'ਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ...


... ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੀਡੀਆ ਜੰਗ ਦੀ ਚੀਅਰ ਲੀਡਰ ਹੀ ਬਣ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਗਰ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਪਰ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਖਾਈ ਕਿ ਅਸਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ ਕਿ ਬਾਲਾਕੋਟ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਫੇਰ ਕੁਝ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਚਾਹ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਈ ਕਿ ਉਹ ਏਅਰ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


... ਦਾ ਭਰਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਹੈ। ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੋਚ ਇਸ ਕਦਰ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਾਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉੰਨੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਸਰੀਰ ਮੰਗ ਕਰੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫਫ਼ਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਇਰਵੀਨ ਰੋਜ਼ੇਨਬਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।"

"ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਮੰਦਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜੀਵ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਰ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਪਾਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਦੀ ਬ੍ਰੇਂਡਾ ਡੇਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ।

ਉਧਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੀ ਬਾਰਬਰਾ ਰੌਲਜ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਭਾਰ ਘਟੇਗਾ ਹੀ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਪ ਜਾਂ ਸ਼ਰਬਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲਵੇਗਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ 'ਚ ਘੱਟ ਕੈਲਰੀਜ਼ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਇੱਕ ਸੋਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।

ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗਾ?

ਜੋ ਲੋਕ ਦਿਨ ਭਰ 'ਚ 8 ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ 'ਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ 'ਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਕੋਰਟਨੀ ਕਿਪਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਗਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜੋਹਾਨਾ ਪੈਕੇਨਹੈਮ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਐਥਲੀਟ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2018 ਦੀ ਲੰਡਨ ਮੈਰਾਥਨ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਸੀ। ਦੌੜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਆ ਦਿੱਤਾ।

ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਏਅਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨਾਲ ਹਲਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਰਹੀ ਸੀ। ਜੋਹਾਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਸੀ - ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ।

ਉਹ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਰਗੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗੇ ਮਸ਼ਵਰੇ ਵੀ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਇਸ ਕਦਰ ਹਾਵੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੀਏ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਲੰਡਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਯੂ ਮਾਂਟੀਗੋਮਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਗ਼ਰਮੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਨ ਭਰ 'ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੋ।

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ 6 ਤੋਂ 8 ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਓ। ਇਸ 'ਚ...


... ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ।

2008 ਦਾ ਮੁਟੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਕਾਂਡ

5 ਜੁਲਾਈ 2008 ਨੂੰ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਮੁਟੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ ਸਾਬਰਮਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਘੇਲਾ ਅਤੇ 11 ਸਾਲਾ ਦੀਪੇਸ਼ ਵਾਘੇਲਾ ਦੀਆਂ ਜਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ।

ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਗੁਰੂਕੁਲ ਨਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਲਈ ਤਤਕਾਲੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡੀਕੇ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਕਮਿਸ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸਾਈਂ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਪਤੀ 'ਤੇ ਸੂਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ।

15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅਗਲਾ ਹਮਲਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਪਟੇਲ ਨਾਂ ਦੇ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ।

ਦੂਜੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਦਿਨੇਸ਼ ਭਗਨਾਨੀ ਨਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗਵਾਹ 'ਤੇ ਸੂਰਤ ਦੇ ਕੱਪੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।

ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਗਵਾਹ ਖੁਦ 'ਤੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਚ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ 'ਤੇ ਚੌਥਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪੁਆਈਂਟ ਬਲੈਂਕ ਰੇਂਜ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗੋਲੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮ ਕਾਰਨ 17 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਆਸਾਰਾਮ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 187 ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਯਾਦਵ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।

ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹ 76 ਟਾਂਕਿਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਗਵਾਹ ਅਖਿਲ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਠੀਕ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਰਾਹੁਲ ਸਚਾਨ 'ਤੇ ਜੋਧਪੁਰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਦੇ ਫੌਰਨ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ।

ਰਾਹੁਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਬਚ ਗਏ ਪਰ 25 ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵਾਂ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਹਮਲਾ 13 ਮਈ 2015 ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਮਹਿੰਦਰ ਚਾਵਲਾ 'ਤੇ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚੇ ਮਹਿੰਦਰ ਅੱਜ ਵੀ ਅੰਸ਼ਿਕ ਅਪਾਹਜ ਹਨ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋਧਪੁਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹ 35 ਸਾਲਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪਣੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗਵਾਹੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ

ਬੀਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਸਾਰਾਮ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਦੇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ, ਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰਨ, ਸੁਬਰਮਨੀਅਮ ਸਵਾਮੀ, ਸਿਧਾਰਥ ਲੂਥਰਾ, ਸਲਮਾਨ ਖੁਰਸ਼ੀਦ, ਕੇਟੀਐੱਸ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਯੂਯੂ ਲਲਿਤ ਵਰਗੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਆਸਾਰਾਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਕੁੱਲ 11 ਵਾਰ ਖਾਰਿਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)