...ਰਵਾਈ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਬੈਂਚ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ 450 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲਿਬਰਹਾਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਆਇਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਆਉਣਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ 'ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ' ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤ ਲਈ ਉਸ ਨਵੇਂ ਕਾਰਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ 6 ਦਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਣਾ ਹੈ, ''ਇਹ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। 5 ਅਗਸਤ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣਗੇ, 1992 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।''

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤੱਤ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਦੰਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 'ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਇਹ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

'ਦੂਜੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਕੇਤ'

ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ 'ਨਹਿਰੂਵਾਦ' ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੜਾਅ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਹੋਰ ਕੱਟੜ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ ਜਿੱਥੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਜਾਂ ਨਸਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਜਾਫਰਲੋਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਿਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ; ''ਇਸ ਤਰੀਕ ਦੀ ਚੋਣ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ- ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਹੁ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ। ਭਾਰਤ ਇਜ਼ਰਾਇਲ, ਤੁਰਕੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮ 'ਤੇ ਹੈ।''

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 9 ਅਗਸਤ, 1942 ਨੂੰ 'ਹਰੀਜਨ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ''ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਦੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਾਰਸੀ, ਬੇਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ, ਭਾਰਤੀ ਇਸਾਈਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੈਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ...


...ਰਵਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਜਨਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਮੰਡਲ

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ 'ਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ ਵਿਚਾਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹਮ-ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਇੰਚਾਰਜ ਪ੍ਰੋ. ਸਰਚਾਂਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਕਹਿ ਕੇ ਟਕਸਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਉੱਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਂਦਿਆ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਬੌਧਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਆਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 ਕਈ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਦੋ ਸ਼ਖ਼ਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੈ।

ਇਸ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੁਬਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

(ਲੇਖਕ ਪੰਥਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹਨ , ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਵਿਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਹਨ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਕੜਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਕਾਇਦਾਨੁਮਾ ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਦਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਮੰਚ: ਪਹਿਲਾਂ (1980ਵਿਆਂ ਤੋਂ) ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਮੰਚ ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤਾੜਦੇ ਸਨ। ਅਰਬ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਗਸ਼ਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਤਸਕਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੂਹੇ-ਬਾਰੀਆਂ ਦਾ ਚਲਾਵਾਂ ਖ਼ਾਸਾ: ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਉਜੜਿਆਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਸ ਸਾਲ 19 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ 1277 ਜੀਅ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਜਾ ਪੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਨਾਮੁਕੰਮਲ ਅੰਕੜਾ:ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਗਰੀਸ-ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ।

 ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਬੀ-ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਰਜ਼ੀ ਵੀਜ਼ਾ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ) ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਜਾਣ ਲਈ ਹਰ ਹਰਬਾ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਰੈਫ਼ਰੀਜਰੇਟਰ ਵਾਲੀ ਲਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਮੁੰਡੇ ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਯੂਰਪ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਣ।

ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਮੰਚ ਰੂਮ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵਡੇਰਾ

 ਬੀਤੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਮੰਚ ਕਈ ਟੋਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਆਮੀ ਤੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ (ਕੰਧ) ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਤਾੜਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਤਰੱਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਹਾਮਾਸ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਬਹਾਮਾਸ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦੇ 28 ਹੈਤੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਛੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਥਰ ਵਜੋਂ ਵਿਛਿਆ ਸੀ।

ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਬੇਕਿਰਕੀ ਦੀਆਂ ਦੱਸਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਈਆਂ ਹਨ।

ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਦਾ ਜਬਰਜੰਗ ਸਿੰਘ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪਰਤਾਏ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਓ-ਪੁੱਤ ਸਵਾਰ ਸਨ।

ਜ਼ਮੀਨੀ ਖ਼ਿੱਤੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਝੋਲ ਬੋਚਣ ਦੀ ਜਾਚ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਣੀ ਸੀ। ਪਿਓ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।

 ਇਸ ਦੱਸ ਦਾ ਕੋਈ ਨਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਉਘੜਦਾ ਕਿ ਪੁੱਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਿਆ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਪਰਵਾਸੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਰਦੇ ਹਨ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਧੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦੇ ਉਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਕੰਧ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਸਕਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ...


...ਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 300 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ 36 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। 105 ਐਮਟੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਕੀ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।”

ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤੇ

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੂਐਨ ਵਿਚ ਸਥਾਈ ਦੂਤ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਮਾਰੂ ਲਹਿਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕੀ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਗੋਲਬਲਟਾਇਮਜ਼

ਚੀਨ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ  ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ  ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ  ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਇਕ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨਿਕੋ ਯਾਂਗ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ," ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੇ ਅਮੀਰ ਹੋ ਜਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।" ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਿਕੋਈ ਆਂਗ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਠੀਕ ਹੋਏ ਹਨ । ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਇਲਾਜ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ।

 ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਮਾਰਾ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ  ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਘੰਟੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ  ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਿਕੋ ਯਾਂਗ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਤਨ ਵਾਪਸੀ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ," 2019 ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਕਮਾਈ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ ।ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਓਪੋ ਅਤੇ ਵੀਵੋ ਹਨ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੂੰਗਾ।

ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਲੋਤ ਕੋਰੋਨਾ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਹੋਏ

ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਗਹਿਲੋਤ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ," ਕੋਵਿਡ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਰਿਪੋਰਟ  ਪਾਜ਼ੇਟਿਵ  ਆਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹਨ  ਅਤੇ ਮੈਂ ਠੀਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕੋਵਿਡ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਕੰਮਕਾਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗਾ।" ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗਹਿਲੋਤ ਦੀ ਪਤਨੀ...


...ਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰਲੀ ਫੁੱਟ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨੇੜਿਓ ਤੇ ਗੁਹ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਦਾਅ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਇਹ ਜੋਖ਼ਮ ਲੈਣਗੇ।

ਨਵੀਂ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬਦਲ

ਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਖਲਾਅ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਖੜਨਗੇ।

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਗੀ ਤੇਵਰ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਉਹ ਦਸਬੰਰ 2019 ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਫਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ 2020 ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੂਜਾ ਪੱਤਰ ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇਸ ਦੂਜੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦਿਆ 'ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਖਰੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਰਹੀ।

ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਠੁਕਰਾਇਆ ਸੀ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਵਿਰੋਧ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਤਬਰ 2019 ਵਿੱਚ 6 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਵੀ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤਾ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੁੱਖ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਜੱਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਥੈਰੋਇਜ਼ਮ ਵਿੱਚ 50-60 ਔਰਤਾਂ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੇਗੁਨਾਹ ਹਨ।

ਈਸ਼ਾਂਗਥੇਮ ਰੋਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਚੋਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫਿਰ ਉਹ ਜ਼ੋਰ- ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ  ਕਹਿਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, "ਕਹਿ ਦਿਓ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੋਰ ਆਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਲੋੜ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਫਾਰੁਕ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 3.30 ਤੋਂ 4 ਵਜੇ ਸਵੇਰੇ ਫੜਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਵੇਰੇ 7.15 ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲੀ?

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ ਵਿਲੇਜ ਡਿਫੈਂਸ਼ ਫੋਰਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ ਕਿ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਕੈਂਡਲ ਲਾਈਟ ਰੈਲੀਆਂ

ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੌਬ-ਜਸਟਿਸ ਤੇ ਲਿੰਚਿੰਗ ਖਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੈਂਡਲ ਲਾਈਟ ਰੈਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਮੌਬ-ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।

ਮਣੀਪੁਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਜ਼ ਅਲਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮੈਤਈ ਜਨਜਾਤੀ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਬੋਧ ਦੀ ਝਲਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਖੇਤਰੀਮਯੁਮ ਔਨਿਲ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੇਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਦਿੱਲੀ ਮਣੀਪੁਰ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 7 ਮਾਮਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਜ਼ੀਮੁੱਦੀਨ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਗਲਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਮਜ਼ਹਬੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

ਜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਖੇਤਰੀਮਯੁਮ ਔਨਿਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਲਿੰਚਿੰਗ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੈਂਡਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢੇ ਗਏ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਫਿਰਕੂਵਾਦ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲੱਭਣਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਟਰੈਂਡ ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫਿਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਸਲੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖ ਹੈ।''

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇਮਫਾਲ ਫ੍ਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਪੰਜੌਬਮ ਵੀ ਫਾਰੁਕ ਦੀ ਲਿੰਚਿੰਗ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂਵਾਦ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੰਗਲ (ਮੁਸਲਮਾਨ) ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਅਕਸ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

 ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ...


...ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੋਡ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੱਠ ਰੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੇਪੀ ਨੱਢਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਤੱਕ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਅਦਾਕਾਰ ਮਿਥੁਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਅੱਧੇ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 30 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 29 ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਯਪੁਰ ਸੀਟ ’ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 5 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਕੰਮ ਜਾਂ ਸਿਖਿਆ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਵੱਸਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਔਖੀ ਹੈ

ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਚ ਜੀ ਰਹੇ ਇਹ ਲੋਕ

ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਕੀਮਤੀ ਖਣਜ, ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਮੀਕਾ, ਬਾਕਸਾਈਟ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਗ੍ਰਾਫ਼ਾਈਟ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਤਾਂਬਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਤਰੱਕੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਤੁੰਲਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਯਾਨੀ 30 ਲੱਖ ਵਾਸੀ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਵਰਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ, "ਅਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਹਿੱਲਦੇ ਹਨ, ਡਾਕਟਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਚਾਹ, ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਕੱਪ ਵਿੱਚੋਂ ਸਟਰਾਅ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਬਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਖ਼ਤੀ ਫ਼ੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ।"

ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੀ ਬੈਲਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿਕਾਸ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜ਼ੀਨ ਡਰੇਜ਼ ਫ਼ਾਦਰ ਸਵਾਮੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਉਹ ਇੱਕ ਹਲੀਮੀ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਵਕਤ ਦਾ ਪਾਬੰਧ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ।"

ਡਰੇਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕਿ ਝਾਰਖੰਡ ਵਰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਓਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਿਰੋਧਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉਮਰ ਭਰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ਾਦਰ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਬਹੁਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਰਗਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੀਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫ਼ਰਡੀਨੰਡ ਮਾਰਕੋਸ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।

ਬਰਸਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁੰਦਿਆ ਉਹ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਸਿਖਿਆਕਰਮੀ ਪੌਲੋ ਫਰੇਅਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੋ ਹਮਾਇਤੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਵੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਡੀਆਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਬੈਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛੜੇ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਗੂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਹਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਚਲਾਇਆ। ਸਟਾਨ ਲਈ ਲੋਕ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹਿਮ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਰਚ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਪੁਲੰਘੀਆਂ।"

ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਣਜਾ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਭੈਣ ਮਰ ਗਈ...


...ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਹੋਵੇ।

ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 'ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਮੇਟੀ' ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਹਨ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੇਠਲੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਗਠਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ 'ਚ ਅੱਜ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ, ਚਿਤਾਵਨੀ, ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ, ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ, ਬਰਖ਼ਾਤਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਆਦਿ।

ਔਰਤ ਚਾਹੇ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪਰ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਇਹ ਡਾਟਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਾਧਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਘਾਟਾ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?

ਮਾਹਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ 'K' ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੈਕਟਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਬੰਦ: ਕੀ ਰਹੇਗਾ ਬੰਦ ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਇਸ ਨੂੰ 'ਕਾਸਮੈਟਿਕ' ਹੜਤਾਲ

ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟਰੇਡਰਜ਼ (CAIT) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ, ਨਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਵਰਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ

ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਜ਼ਾਮਫ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਕਰੀਬਨ 300 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਈ ਹੈ।

ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰੌਤੀ ਲਈ ਅਗਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੀਜੇਰ ਵਿੱਚ 27 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 42 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਅਜੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਹਮਲਾ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਪੰਚ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਵੈਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ੰਗੇਬੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਉੱਤੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਸਵਾਰ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ।

ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਬੂਜਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਦ ਖਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 421 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 55 ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 300 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਹੇ ਸਨ।

1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਅਡਵਾਨੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 1589 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰੇ ਸਨ।

1991 ਦੀ ਉਹ ਤਸਵੀਰ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਨਿਰਮਾਣ ਭਵਨ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਖੜੇ ਹਨ। ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਵੀ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਿਦ ਕਿਦਵਈ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਹ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ।

ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ 'ਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 21 ਮਈ ਨੂੰ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰ ਛਪੀ।

ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਨਾ 1999 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਹੇਮਾ ਦਾ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਹੇਮਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਲਝਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਮੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭਾਜਪਾ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। 2014 ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਟ ਨੇਤਾ ਜਯੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿਵਾਦ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਦੁਰਘਟਨਾ 'ਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਬੱਚੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ।

ਰਾਮਪੁਰ ਦੀ ਧੀ ਜੈਪ੍ਰਦਾ

ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਨੇ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ।

ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਕਾਫੀ ਹਿਟ ਸਨ। 5 ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਦੇ ਹੀਰੋ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਐਨਟੀਆਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ 1994 'ਚ ਤੇਲੁਗੂ ਦੇਸਮ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।

ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਆਈ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਨੇ 2004 ਅਤੇ 2009 'ਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ

ਸਿਆਸਤ ਨਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੋਲੀ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣ ਗਈ।

1996 'ਚ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ 'ਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਿਆ।

"ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਪੁਰ ਵਾਲੇ ਧੀ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ"... ਭੀੜ 'ਚ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਦੇ ਤੇਵਰ ਰਾਮਪੁਰ 'ਚ ਬਦਲ ਗਏ ਸਨ।

ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਆਈ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਨੇ 2004 ਅਤੇ 2009 'ਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਆਜ਼ਮ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਪਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਗਈ। 2019 'ਚ ਜੈਪ੍ਰਦਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਖੇਮੇ 'ਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਤੋਂ ਹੀ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜ ਬੱਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ

ਜਦੋਂ ਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪ੍ਰਚਾਰ

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਤਾ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਐਨਐਸਡੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਤੇਵਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਮਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਟਿਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਿਤਾਬ 'ਨੇਤਾ ਅਭਿਨੇਤਾ' 'ਚ...


...ਰਾ ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।"

ਉਸ ਦਿਨ ਨੈਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੀਆ। ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ ਸਕੂਲ ਲਈ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਨੈਨਾ ਵੀ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਹਾਟੀ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਂਚੀ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।

ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਕੋਲ।

ਨੈਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਛੱਡਿਆਂ 8 ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੇ ਵੀਡੀਓ ਭੇਜਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਕਿਰਾਇਆ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਖਰਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।

ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਪਾਪਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਗਈ...

ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੀ

ਮੈਂ ਸਾਈਕਲ ਨਹੀਂ ਮੰਗਾਂਗੀ

ਮੈਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿਉ...

ਪਲੀਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿਉ

ਨੈਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੁਲਾਵੇ 'ਤੇ ਪਟਨਾ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਰੌਂਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।

ਐਸਐਸਪੀ ਗਰਿਮਾ ਮਲਿਕ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਕ ਖਾਣਾ ਹੈ।"

"ਉਹ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਿਸਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈ।"

ਗਰਿਮਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਵਿਭਾਗ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਨੈਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨੈਨਾ ਰਾਤ ਕਰੀਬ 12 ਵਜੇ ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਪੂਰੇ ਰਸਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਸਕੀ ਕੰਨ 'ਚ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਸੀ ਵੀਡੀਓ ਮੈਂ ਡਿਲੀਟ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਰੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹਾਂ... ਕਿੰਨੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਚੁੱਕੀ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੇ, ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਹਨ..."

ਪਰ ਨੈਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ... ਬਸ ਵੱਖ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ, "ਉਥੇ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮਾਰ ਖਾ-ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਵੇਗਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਮ ਦਾ ਸਾਇਆ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।"

(ਨੈਨਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 28 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ। )

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਕਾਉਂਟ ਦਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਿੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ। ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਐਸਕੌਰਟ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਸੈਕਸ ਚੈਟ ਤੇ ਪੋਰਨ ਸਾਈਟਸ। ਉੱਥੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ ਜੋ ਮੁੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

''ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ''

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲ ਸੀ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੇਰੀ 19 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ, "ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ?"

ਜੇ ਕੋਈ ਸੈਕਸ ਚੈਟ ਜਾਂ ਪੋਰਨ ਲਈ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਜਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।

ਕਾਪੀ ਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ ਯਾਨੀ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਾਪੀ ਰਾਈਟ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਮੇਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਾਪੀ ਰਾਈਟ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਟਫ਼ਿਸ਼ ਯਾਨੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਕਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਧੋਖਾਥੜੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।

ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰੀਵੈਂਜ ਪੋਰਨ" ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸ ਅਧਾਰਿਤ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ।

"ਰੀਵੈਂਜ ਪੋਰਨ" ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਸੈਕਸ਼ੁਅਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨਾ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ।

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਇਰਾਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।

ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਸ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ

'ਇਹ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਮੇਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ?'

ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਆਇਆ, ਉਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਈ-ਹੋਰਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਜੋ ਕਿ ਨਗਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੈਟਫ਼ਿਸ਼ਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਵਰਜ਼ਨ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨਹਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਈਟਸ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਜਿੰਨਾਂ 'ਤੇ ਇੰਨਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਪੌਕੀਮੌਨ ਕਾਰਡਜ਼ ਵਾਂਗ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈੱਟ ਰੂਮ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੰਨਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ-ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਰੁੱਪਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਵੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਲੱਭ ਸਕਣ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉੱਥੇ...


...ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵੇਗਾ।

ਇਹ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿੱਥੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੱਕਾ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸੁਣਾਈ।

ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਪਰ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਕਾ ਹੋਰੀਂ ਫੌਜੀ ਆਦਮੀ ਹਨ

ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਸਹੇੜ ਲੈਣਗੇ।

ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਕਿ ਸਿੱਕਾ ਹੋਰੀਂ ਫੌਜੀ ਆਦਮੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੇਰਾ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ, ਨਾਟਕ ਜਾਂ ਪੇਟਿੰਗਜ਼ ਵਗੈਰਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਹਿਰੇ, ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨਸਾਨ ਆਖਰ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਹਨ।

ਜੇ ਐਨੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਜਥੇਦਾਰ ਐਨੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਥਾਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਪਰ ਗਰੂ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਐਨੀ ਕੁ ਉਮੀਦ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸੀ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਬਣਨ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਿਖਾਉਣ।

ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ

ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਟੀਚਰ ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਬੱਚੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਹੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੱਕਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਫਿਲਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਮਾਮਲਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਿਧਾਂਤਕ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਲਮ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ, ਸਿੱਕਾ ਨੂੰ ਪੰਥ ਚੋਂ ਛੇਕਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿ ਦੇਣਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈਪੁਣੇ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਦੈਤਾ ਅਤੇ ਕਰੂਰਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਐਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਸਟੇਟ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਉਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲੀਡਰਾਂ ਕੋਲ ਉਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਭਾਵਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ

ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਭਾਵਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਅਧੂਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਭਾਵਨਾ ਸਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਕਨੂੰਨ ਕਿਸੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ, ਸਿਰਫ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਕਨੂੰਨੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਰੂਹਾਨੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹਨ। ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਉਣਾ ਕਨੂੰਨੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।...


...ਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਆਪੇਰਸ਼ਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਾਦਸਾ

ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਪਰੋਂ ਪੌੜੀ ਸੁੱਟੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਾਂਡੋ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਪੌੜੀ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚੜਨ ਲੱਗੇ ਪਰ ਪੌੜੀ ਇੰਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ 'ਚ ਰੁੜ ਗਏ।"

ਜੋਧਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਮਾਂਡੋ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਰੱਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਚਾ ਲਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਗਰੁੱਪ ਕਪਤਾਨ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਡੀਸੀ ਨੇ 12 ਵਜੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਸਮੇਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।"

"ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲੰਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡੋ ਅਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬਣਾਇਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿੰਨਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੈ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਲਾਨ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮੰਨ ਲੈਣਗੇ? ਪਰ ਮਾਨਤਾ ਸਿਰਫ਼ 13 ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਪਾਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸ ਦਿਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿੰਨਰ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਕਿ ਅਖਾੜਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਿੰਨਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਕਿੰਨਰ ਹਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰਾਂਗੀ।"

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਪਰ ਸਾਥ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਵਾਂਗੀ। ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਾ ਹੋਣ ਪਰ ਕਿੰਨਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।''

ਬਾਕੀ ਅਖਾੜਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ?

ਕਿੰਨਰ ਅਖਾੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕਿੰਨਰ ਅਖਾੜੇ ਬਾਰੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

ਕਿੰਨਰ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਡਾਲ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਕੁਝ ਕਿੰਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਮੁਖੀ ਆਚਾਰਿਆ ਮਹਾਂਮੰਡਲੇਸ਼ਵਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਟੈਂਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਟੈਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੈਲਫ਼ੀ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਖ਼ੁਦ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਾਅ ਜਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਮੋਇਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਵਪਾਰੀ ਸਤੀਸ਼ ਬਾਬੂ ਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚਨ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਸਥਾਨਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਾਂਚ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਐਸਪੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਖਸ ਨੇ ਮੀਟ-ਐਕਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।

ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੀਟ-ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਐਕਪੋਰਟਰ ਯੂਸੁਫ਼ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਬੂਚੜਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਸ ਅਤੇ ਚਮੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਦੂਜੇ ਅੰਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਤੜੀਆਂ, ਖੁਰ, ਨਰਖਰਾਂ (ਮਵੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ) ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੋਇਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।"

23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਡੀਐਸਪੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਯੂਸੁਫ਼ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਖਸ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਕਮਾਏ।"

ਮੀਟ-ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਢੰਗ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਮੋਇਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦਾ ਸਬੰਧ 2014 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਉਦੋਂ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦੇ ਗਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਰਾਹਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ।

ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਪਰਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬੈਂਕਰ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਕਰੀਬਨ 80 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਖਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਦੇ ਲਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਬਰਟ ਵਾਡਰਾ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।

ਪਰਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ਆਇਸ਼ਾ ਲਈ  ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਜੱਫ਼ਰ ਅਲੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਜਾਨਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।

ਰਾਮਪੁਰ ਸਥਿਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਾਰਿਕ ਕਮਾਲ ਖਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੋਠੀ ਮੁੰਸ਼ੀ ਮਜੀਦ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਮੋਇਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁੰਸ਼ੀ ਮਜੀਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੁੰਸ਼ੀ ਮਜੀਦ ਨੂੰ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਕੁਫ਼ੀਆ ਫਰੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ - ਜੋ ਖੁਫੀਆ ਫਰੋਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫੀਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੂਜੇ ਧੰਦਿਆਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।

ਰੁਹੇਲਖੰਡ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ -ਬਰੇਲੀ, ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ, ਰਾਮਪੁਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬੀ ਦੌਰ 'ਚ ਅਫੀਮ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ...


...ਰਾਈਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਬੇਨ ਰਿਵਲਿਨ ਸਾਲ 2016 'ਚ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ।

ਫਲਸਤੀਨੀ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ। 1947 'ਚ ਭਾਰਤ ਫਲਸਤੀਨੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗੈਰ-ਅਰਬ ਮੁਲਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

1988 'ਚ ਭਾਰਤ ਫਲਸਤੀਨੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 1996 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗਜ਼ਾ 'ਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸਾਲ 2003 'ਚ ਰਾਮੱਲਾ ਵਿਖੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਭਾਰਤ ਫਲਸਤੀਨੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ, ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਅਗਾਂਹ ਵਧੇ।"

ਭਾਰਤ ਲਈ ਉਲਝਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਰਸ਼ ਵੀ ਪੰਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸਥਿਤ ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ 'ਚ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੰਟੇਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਪੰਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪੀ ਵੀ ਨਰਸਿੰਮਾਹ ਰਾਓ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਪਰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।

"ਕਾਰਗਿਲ ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੂਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਸੀ ਊਦੇ ਭਾਸਕਰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਕਮੋਡੋਰ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫ਼ਾਰ ਪੌਲਿਸੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਟਾਈਟ ਰੋਪ ਵਾਕ ਭਾਵ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

“ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗੈਰ-ਗੱਠਜੋੜ ਸੰਮੇਲਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਯਾਸੇਰ ਅਰਾਫ਼ਾਤ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।"

ਪੰਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ...


...ਰਾਏ ਉੱਤੇ ਮਕਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲਕਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਕਰਿੰਦਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣਾ ਮੁਖ਼ਬਰ ਘੇਰਾ ਬਣਾਇਆ।

ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟੋ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਮੁੰਹਿਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।

ਹਰਜੀਤ ਨੂੰ ਕੰਧਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਮੀ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਮੁਖ਼ਬਰ ਢਾਂਚਾ ਉਸਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਕਾਮੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਡੇਵਿਡ ਫਰੇਜਰ ਨੇ 'ਸਮੁੱਚੇ ਜੰਗੀ ਮੁਹਾਜ ਉੱਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਖੁਫ਼ੀਆ ਤੰਤਰ ਦਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਰੋਤ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਮੁੰਹਿਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਨੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਕਾਮਾਘਾਟਾ ਮਾਰੂ ਕਾਂਡ ਦੀ ਵਧੀਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਬੂਲਦਿਆਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਸੀ।

ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਕਾਮਾਘਾਟਾ ਮਾਰੂ ਲਈ ਕਸੂਰਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰਜੀਤ ਨੇ ਗਲੋਬ ਐਂਡ ਮੇਲ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਸਾਡੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਜਦੋਂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹਿਸ ਮਘ ਗਈ ਸੀ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਨਟਾਰੀਓ ਜਮਹੂਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੀ ਸੂਬਾ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਫੈਡਰਲ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਐਸਬੀਐਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਛਪਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਜਿਹਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬੇਹੂਦਗੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਹਮਲਾਵਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।"

ਇਸ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਬਰਨਟ ਰੂਬਿਨ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਖ਼ਵਾਇਸ਼ਮੰਦੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ।

ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਐਲਬਰਟ ਦੇ ਬੋਸਨੀਆ ਬਾਬਤ ਲੇਖ (ਨਾਟੋ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਝੂਠ) ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਦੀਆਂ ਮੁੰਹਿਮਾਂ ਬਾਬਤ ਮਨੁੱਖੀ ਹਕੂਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਪਟਾਂ ਵੀ ਨਾਟੋ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਮਾਅਨੇ ਪਲਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਦਾ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕੌਮਨਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਬਿਆਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁੰਹਿਮਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ।"

ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਵਾਇਸ਼ਮੰਦੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਹਰਜੀਤ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਮਿੱਕ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਦੇ ਲਗਭਗ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਵਧ ਕੇ 1,44,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਾਨੀ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲਾਗ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ

'ਸਰਕਾਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕੀ, ਹਾਲਾਤ ਇਸ ਕਦਰ ਬਿਗੜਨਗੇ'

ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਹਸਪਤਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਸਿਧੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹਾਲਾਤ ਇੰਨੇ ਖਰਾਬ ਹਨ, ਜਦੋਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾਖਲ ਕਰਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਧੜਾਧੜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਹਾਈ-ਫਲੋ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਈ-ਫਲੋ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਸ਼ਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਦੋਂ ਖਦਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।''

ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।

ਆਕਸੀਜਨ ਲਈ ਮਾਰਾਮਾਰੀ

ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੀ। ਕੇਰਲ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਕੇਸ ਵਧਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸ ਨੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖੀ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਸਰਪਲੱਸ ਆਕਸੀਜਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਵਿਡ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਦੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਆਏ ਹੋਏ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਏ ਅਤੇ 162 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 33 ਪਲਾਂਟ ਹੀ ਲੱਗ ਸਕੇ ਹਨ।

ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 59 ਪਲਾਂਟ ਲੱਗਣਗੇ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਆਖੀਰ ਤੱਕ 80।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ 6 ਮੌਤਾਂ

ਦਰਅਸਲ, ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕਦਰ ਹਫੜਾ ਦਫ਼ੜੀ ਮਚੀ।

ਲਿਕੁਇਡ ਆਕਸੀਜਨ ਹਲਕੇ ਨੀਲੇ ਜੰਗ ਦੀ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਾਯੋਜੇਨਿਕ ਗੈਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ -183 ਸੈਂਟੀਗ੍ਰੇਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੈ ਜਾਇਆ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 500 ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਹਵਾ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਕੁਇਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਟੈਂਕਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਟੈਂਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਭਰੀ...


...ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਟਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।

ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਇਡੈਂਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਟਰਮ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸੌਖੇ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਸ਼ਨ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਬਿਊਰੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਆ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਕਰਨ।''

ਕੈਂਪੇਨ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ 100 ਤੋਂ 200 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ?

ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

1963 ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੇਂਸ਼ਿਅਲ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਜੀਸੀਏ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੰਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਸਿਕਉਰਿਟੀ ਚੈੱਕ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਬੈਕ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ਚੈੱਕ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤਾਂ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਣਗੇ

2010 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੋਧ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੌਮੀਨੇਟਿੰਗ ਕਨਵੇਂਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਕੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਬਾਇਡਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਟਰੰਪ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਪ੍ਰੋ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਾਇਡਨ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਟਰੰਪ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਆਰਡਰ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਕਿਉਂ ਲਗਦਾ ਹੈ?

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 11 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਤਾਰੀਕ ਤੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਤਾਰੀਕ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜੇ ਵੀ ਟਰੰਪ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ

ਇਨੌਗਰੇਸ਼ਨ ਡੇਅ 20 ਜਨਵਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਛਿੜੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਜੀਸੀਏ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਫੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਸੀਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਕੋਲ...


...ਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।''

ਰਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਕਲ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਖੈਰੂਨਿਸਾ ਨੇ ਅੰਬਰਪੇਟ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 16 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਮੂਸਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।

ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 420 ਤਹਿਤ ਮੂਸਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 7 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਇਰਫ਼ਾਨ ਵੀ ਇਸੇ ਧੋਖੇ ਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇਕੱਲੇ ਰਿਆਜ਼ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।"

ਅਲੀ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ

ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਲੀ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਫਿਰੋਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਅਲੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਹੇਲ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਫਿਰੋਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਅਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਭਰਾ ਹਾਮਾਦ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥ ਸਹਿਤ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।''

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਗੁਲਬਰਗਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਜੀਬ ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ 'ਲਾਈਰੀਸਾ 150 mg' ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਲਿਜਾਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ

ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ।

ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਦੀ ਆਂਟੀ ਨੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ NRI ਮਾਮਲਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰਾਕਾ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਦੀ ਆਂਟੀ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ''ਮੇਰੇ ਭਤੀਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰੀਜੁਆਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਜੰਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਪੈਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੰਗ ਦੇ ਪੈਕੇਟਾਂ ਨਾਲ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਲਾਈਰੀਸਾ 150 mg' ਲਿਜਾਉਣ ਦਾ ਜੁਰਮ

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਗੁਲਬਰਗਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਜੀਬ ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ 'ਲਾਈਰੀਸਾ 150 mg' ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਲਿਜਾਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ। ਕਤਰ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ।

ਨਜੀਬ ਦੇ ਭਰਾ ਮੁਜੀਬ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਨਜੀਬ ਨੂੰ ਇਹ ਗੋਲੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉੱਥੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

'ਲਾਈਰੀਸਾ 150 mg' 1987 ਤੋਂ ਕਤਰ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਨ ਹੈ

'ਲਾਈਰੀਸਾ 150 mg' 1987 ਤੋਂ ਕਤਰ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਗਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਏਜੰਟਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ''ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪੈਕੇਟ ਕਿਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।''

ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮੂਸਾ...


...ਰਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਇਆ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਾਂਗੇ।"

ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੋਲ ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਾਸਤੇ 'ਕਾਨਟਰੈਕਟ ਐਕਟ, 1970' ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਪਰਮਿਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਵਰਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ

ਸਫਾਈ ਮੁਲਾਜ਼ਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੜਤਾਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ:

ਬੀਬੀਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਬਸ ਉਹ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਡਰੱਮ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਬਸ ਮਜ਼ਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

ਫ਼ੋਟੋਸ਼ੂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀ ਬਸ ਮਜ਼ਾ ਹੀ ਸੀ।

ਚੈਂਡੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ," ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਥੀਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜੇ ਮੈਂ ਫ਼ੋਟੋਸ਼ੂਟ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵਕਤ ਪਹਿਨਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਵਿਮਸੂਟ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਮਰੀ ਨਹੀਂ?' ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 'ਮੈਂ ਘਰ ਬੈਠ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਪੜ੍ਹਾਂ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨਾ ਦਿਖਾਓ।' ਹਾਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕੋਟ ਪੈਂਟ ਪਹਿਨ ਲਵਾਂ, ਮੈਂ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਬੁੱਢੀ ਹੀ ਰਹਾਂਗੀ।'

ਟ੍ਰੋਲ ਅਸਲ 'ਚ ਦੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਸਟਰੈਸਡ ਜੀਨਜ਼ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲੀਵੇਜ਼ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਡੈਨਿਮ ਪੌਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, " ਇਹ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦਿੱਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸਲ 'ਚ ਇਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"

ਇੱਕ ਪਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਾਕਾਰਤਮਕ ਕੁਮੈਂਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੱਥ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੱਗਿਆ ਉਹ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਨਾਕਾਰਤਮਕ ਕੁਮੈਂਟ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਏ ਸਨ।"

"ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਈਰਖ਼ਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, 40ਵਿਆਂ ਅਤੇ 50 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦਿੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।"

ਨਮੀਤਾ ਭੰਡਾਰੇ, ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਆਰਟੀਕਲ 14 ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਕੰਮੈਂਟ ਈਰਖ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। "ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀਆਂ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਮਾਇਤੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮੁਕਤਾ ਅਤੇ ਉਮਰ ਪੱਖੋਂ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਝੱਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਦੇ ਉੱਲਟ, "ਅਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਧੱਕਦੇ"।

"ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਉਮਰ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਨੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰ਼ੁਤਬਾ ਮਾਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸਾਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹਨ ਤਾਂ ਸਫ਼ੇਦ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ...


...ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਮ੍ਰਿਤਕ ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਵਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਇੰਝ ਲਿਆਓ

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ

ਮ੍ਰਿਤਕ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ 'ਚਾਚਾ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਹੋ ਰਹੇ ਧਰਨਿਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ'

ਮੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਮਾਨ ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਕਰੀ ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਧਰਨੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ।

ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਤੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚੌਂਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਯੁਨੀਅਨਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੁਨੀਅਨ ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਸੰਜੋਨ ਵਾਲੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਿਸੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ 205 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ 188 ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

"ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਖਿਲਾਫ ਤੇਜ਼ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 10 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ 95 ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਰਖਦੇ ਹਾਂ।"

ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੁਨੀਅਨ ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਗਰਾਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਸੰਗਰੂਰ, ਮਾਨਸਾ, ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅੰਕੜਾ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਈ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਅੰਕੜੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।

ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵੱਡਾ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਕੀਮ ਹੈ।

ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਅਰੁਣ ਸੇਖੜੀ ਨਾਲ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸੇਨੂ ਦੁੱਗਲ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅੰਕੜਾ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਈ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ ਹੈਡਕੁਆਟਰਜ਼ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਤੂਰ, ਏਡੀਜੀਪੀ (ਬਿਉਰੋ ਆਫ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ) ਅਰਪਿਤ ਸ਼ੁਕਲਾ,  ਏਡੀਜੀਪੀ (ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਡਰ)...


...ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਖੋਹ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਰੂਮਾ ਮੰਡਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਦੇਸਹੀਣ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ।"

ਦੇਸਹੀਣ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕੀ ਹਨ? ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਕੌਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਸਿਹਤ, ਘਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕੌਣ ਲਵੇਗਾ?

ਬਿਨਾਂ ਵਾਜਬ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੂਲ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਿਸਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਦੀਆਂ 'ਵਹੁਟੀਆਂ' ਦਾ ਕੀ?

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸੀਰੀਆ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਐਲਾਬਾਮਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਹੋਦਾ ਮੁਥਾਨਾ, ਜੋ ਹੁਣ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ, 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਸੀਰੀਆ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਪਰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਫ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਦਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾ ਵੜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਹੋਦਾ ਮੁਥਾਨਾ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਦਾ ਮੁਥਾਨਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਐਲਿਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਯੂ ਆਪਣੀ ਮਿਸਟਰੈੱਸ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮੋਂਟੇ ਕਾਰਲੋ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।

10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੜਕਾ, ਬੇਘਰ, ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਲੜਕਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।"... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰਤਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ - ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ - ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।

ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲ ਵਿਚਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ, ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਦ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਸ ਕੇ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੀਤਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਅਕਸਰ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 1939 ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਉਥ ਨੇਵਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੋ ਜਨੂੰਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਰਡਨ ਸਟਾਊਨ ਵਿਖੇ ਸੇਲਿੰਗ ਸਿੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਡਾਰਟਮਾਉਥ ਵਿਖੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖੇ। ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਰ ਵੀ ਤੀਬਰ ਹੋ ਗਈ।

ਹੋਰਨਾਂ ਕੈਡਿਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਵਲ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਪੋਰਟ ਸਮਾਉਥ ਵਿਖੇ ਅਗਲੇਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਵਲ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰੌਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।

ਨੇਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾਈ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਫਸਟ ਸੀਅ ਲਾਰਡ- ਸ਼ਾਹੀ ਨੇਵੀ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ "ਡਿੱਕੀ" ਮਾਉਂਟਬੈਟਨ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਫਿਲਿਪ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਹਾਦਰੀ ਬਲਕਿ ਚਾਲਾਕੀ ਵੀ ਦਿਖਾਈ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮੇਲ ਸੀ।

"ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ" ਬਾਰੇ ਗੋਰਡਨ ਸਟਾਉਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਕਰਟ ਹਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ, "ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਏਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।''

ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤੌਖਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੌੜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈਆ ਨਾਲ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਐਲਿਜ਼ਬੈਥ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇ ਸਨ

 ਇੱਕ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਸਨ।'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਗੌਰ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਧੇਰੇ ਮੂੰਹਫੱਟ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਿਊ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਨ...


...ਰਿਡ ਨਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਈ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੁਝ ਖੋਜਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਠੰਡ ਵੱਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਾਈ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜੇ ਇਹ ਉੱਲੀ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਿਨੇਕੈਫ਼ੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਫ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੀਜ ਲੱਭਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ 'ਕਾਸਤੀਲੋ'।

ਇਸ ਬੀਜ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

'ਕੋਲੰਬੀਆ' ਬੀਜ ਤੋਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬੀਸੀਸੀ ਫਿਊਚਰ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉੱਪਰ ਮੂਲ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਿਪਾਠੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਵੱਲ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਥਾਨਕਤ-ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ।''

"ਸਥਾਨਕ ਪੱਧੜ 'ਤੇ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਫੁੱਟਪਾਥ 'ਤੇ ਘਾਹ ਵਿਛਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧੂੜ ਉੱਡਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

"ਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕਾਣੇ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਲਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 2.5 ਪੋਲੀਊਟੈਂਟ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੇ ਲਈ ਪਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

OOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਲਾਭ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਐਮਐਸਪੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 1965 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਕਣਕ, ਚੌਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਸਨ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਤੀਆਂ ਬਦਲਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਪਰ ਇਹ 0-1 ਦੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਕਦਮ ਹੀ ਐਮਐਸਪੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਵਾਲ: ਕੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰਣ ਦੀ ਛੂਟ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟੀ ਕਮੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ?

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਤਿੰਨ ਬਿੱਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਬਿੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਹੈ।

ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲਈ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਦਦ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉੱਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ 24 ਘੰਟੇ ਆਪਣੀ ਮੋਟਰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਚੌਲ ਦੀ ਉਪਜ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਸਐਸ ਜੌਹਲ ਨੇ 1986 ਵਿਚ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖੀ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਣਕ, ਝੋਨੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਦੂਜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਸਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੁਣ ਲੈਣ। ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਈਵੇਅ ਆਰ ਦ ਹਾਈਵੇਅ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੰਡੀਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਐਮਐਸਪੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ, ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਵਾਰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਲੈ ਲਵੋ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਦੇਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਏਪੀਐਮਸੀ ਮੰਡੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਦੋਂਕਿ ਉੱਥੇ ਈਨੇਮ ਰਾਹੀਂ ਮੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਡਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕੁੱਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਸਬੰਧੀ ਪੈਕੇਜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿਚ ਸਿਆਸਤ ਇੰਨੀ ਅੰਦਰ ਵੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰਨਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰਿਹਾਇਸ਼ 1, ਸਫ਼ਦਰਜੰਗ ਰੋਡ, ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਹ ਧਵਨ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਧਵਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯਮਨ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਲੈਂਡ ਕਰ ਜਾਣ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਰਿਸੀਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਐਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ।

ਅਚਾਨਕ ਉੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਿਵਾਲਵਰ ਕੱਢ ਕੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ 'ਤੇ ਫਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਗੋਲੀ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਢਿੱਡ ’ਚ ਵੱਜੀ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿਨੇਸ਼ ਭੱਟ ਨੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚਿੱਟੀ ਐਂਮਬੈਸਡਰ ਕਾਰ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ।

ਅੱਗੇ ਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਧਵਨ, ਫੋਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਬੈਠੇ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕਾਰ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀ, ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਆਪਣੇ ਡ੍ਰੈਸਿੰਗ ਗਾਊਨ ’ਚ “ਮੰਮੀ-ਮੰਮੀ” ਬੋਲਦਿਆਂ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਆਏ।

ਇੰਦਰਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ’ਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਕਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਏਮਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਸੋਨੀਆ ਦਾ ਗਾਊਨ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

ਸਟ੍ਰੈਚਰ ਗਾਇਬ

ਕਾਰ 9 ਵੱਜ ਕੇ 32 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਏਮਸ ਪਹੁੰਚੀ। ਉੱਥੇ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਬਲੱਡ ਗਰੁੱਪ ਓ-ਆਰਐੱਚ-ਨੈਗੇਟਿਵ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਸੀ।

ਪਰ ਘਰੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਏਮਸ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਰਡ ਦਾ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਕਾਰ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ 3 ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੈਚਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੈਚਰ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਉੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਡਾਕਟਰ ਘਬਰਾ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ੌਰਨ ਫੋਨ ਕਰ ਏਮਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।

ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਡਾਕਟਰ ਗੁਲੇਰੀਆ, ਡਾਕਟਰ ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਕਪੂਰ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਐੱਸ. ਬਾਲਾਰਾਮ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਹਰਕਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਨਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧੜਕਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਤਲੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੀ। ਜੋ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਜ਼ਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਵਾੜੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇੰਦਰਾ ਨੂੰ 80 ਬੋਤਲ ਖ਼ੂਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਸੀ।

ਡਾ. ਗੁਲੇਰੀਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।''

"ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਈਸੀਜੀ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਰ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੰਕਰਾਨੰਦ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ - ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦੇਈਏ?''

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਨਹੀਂ। ਫ਼ਿਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਥਿਏਟਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।''

ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲ ਸਲਾਮਤ ਸੀ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਰਟ ਐਂਡ ਲੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 37 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਆਮ...


...ਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਜੂਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇ. ਸ੍ਰੀਨਾਥ ਰੈਡੀ ਨੇ ਲਾਗ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉਛਾਲ ਨੂੰ 'ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾ ਜਵਾਰ (ਟਾਈਡ)'ਦੱਸਿਆ।

"ਲਹਿਰਾਂ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਅਤੇ ਵਧਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਟਾਈਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਾ ਕੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।"

'ਹਰ ਮੌਤ ਕਿਸੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ'

ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਸਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਵਿਡ-19 ਇਲਾਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਆਇਸੋਲੇਸ਼ਨ ਬੈੱਡ ਹਨ।

ਮਾਸਕ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਿਅਰ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਇਲਾਜ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਵਈਅਪਨ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਮਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੂਤ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਸਾਧਾਰਨ ਹਨ।

ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੰਦੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਡਾ. ਰਵੀ ਦੋਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਥੱਕ ਗਏ ਹਾਂ।'' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰਚ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ 20 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡੂੰਘੇ ਪਾੜੇ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨਾਲ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਡਾ. ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਸੂਬੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਘੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਲਾਗ...


...ਰੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਕਲਪ ਦੁਹਰਾਇਆ।

ਜਨਵਰੀ 2002: ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ। ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਨਿਯਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਫਰਵਰੀ 2002: ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ 15 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਸੈਂਕੜੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਰ ਸੇਵਕ ਅਯੁੱਧਿਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਕਾਰ ਸੇਵਕ ਜਿਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਗੋਦਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਤਲਬ ਕੀਤਾ।

ਜੁਲਾਈ 2005: ਪੰਜ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਪਰਿਸਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਛੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਗਈ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

6 ਜੁਲਾਈ 2005:  ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਦੌਰਾਨ "ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ" ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

28 ਜੁਲਾਈ 2005: ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਡਵਾਨੀ 1992 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਡਵਾਨੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੈਅ ਕੀਤੇ।

4 ਅਗਸਤ 2005: ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਪਰਿਸਰ ਕੋਲ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2006: ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਬ੍ਰਾਹਨ ਆਯੋਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਖਤੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਢਾਹਿਆ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ, ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੀ "ਮਿਲੀਭੁਗਤ" ਸੀ।

ਜੁਲਾਈ 2006: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣੇ ਆਰਜੀ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੁਲਿਟ-ਪਰੂਫ਼ ਕੱਚ ਲਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਿਊਂ-ਦੀ-ਤਿਊਂ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

19 ਮਾਰਚ, 2007: ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਚੋਣ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਨਹਿਰੂ ਗਾਂਧੀ- ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨਾ ਢਹੀ ਹੁੰਦੀ।

30 ਜੂਨ, 2009: ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਹਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲਿਬ੍ਰਾਹਨ ਆਯੋਗ ਨੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ਼ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ।

7 ਜੁਲਾਈ, 2009: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 23 ਫਾਈਲਾਂ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।

24 ਨਵੰਬਰ, 2009: ਲਿਬ੍ਰਾਹਨ ਆਯੋਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਆਯੋਗ ਨੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਮ੍ਹਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

24 ਮਈ, 2010: ਬਾਬਰੀ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਪ੍ਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਰਜੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਖ਼ਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

26 ਜੁਲਾਈ, 2010: ਜਨਮ...


...ਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾ ਹੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸਕੱਤਰ ਮਨੋਡ ਝਾਲਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਿਹਤਰੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਿਚਿਊਸ਼ਨਲ ਬਰਥ ਦੀ ਦਰ ਦੁਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।"

ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੌਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਹਤ ਸਰਵੇਖਣ (ਐੱਨਐੱਪਐੱਚਐੱਸ) 2015-16 ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਹਾਰ (63.8%) ਹੁਣ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਕੇਰਲ (99.9%) ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ (99%) ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੀਵਰ ਜਾਂ ਡੂੰਘੇ ਟੋਏ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।

ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ 9 ਕਰੋੜ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ 30 ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਲ ਤਿਆਗਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਾਵਲੰਕਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਓਆਰਐੱਸ ਘੋਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ, ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ 'ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

ਦੱਖਣੀ ਸੂਬੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਵਲ ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਈਏਜੀ ਸੂਬਿਆਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

(ਰਿਸਰਚ ਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ - ਸ਼ਾਦਾਬ ਨਾਜ਼ਮੀ, ਪੁਨੀਤ ਕੁਮਾਰ)

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਇਲਾਕਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਗਵਾਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਸਾਂਸਦ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਸਾਂਸਦ ਵਜੋਂ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

2017 ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਚੋਣ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸੀਟ ਖੁੰਝ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਲੇ ਮਿਲਿਆਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜਾਨਬੁਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ ਮਾਮਲਾ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਕਾਫੀ ਹਨ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਸਮਨ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗੀ।

ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਣਹਾਨੀ ਲਈ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 499 ਅਤੇ 500 ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਜੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਾਪਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ


...ਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ ਠੀਕ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਡੋਨੇਟ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੂਈ ਲੱਗਣ ਜਿੰਨੀ ਦਰਦ ਹੋਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਖ਼ੂਨ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਟਿਊਬ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਸ਼ੀਨ ਪਲਾਜ਼ਮਾ (ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ) ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਕੇਸ

ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜੇ

                            *1 ਲੱਖ ਦੀ ਵਸੋਂ ਪਿੱਛੇ ਮੌਤਾਂ

                    ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੰਘਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

"ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਐਨੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਐਨਾ ਕਰ ਹੀ ਚੁਕੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਬਚ ਗਏ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।"

ਸੁਮਿਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ। ਸੁਮਿਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਟਰਾਂਸਫਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਕੇਟ ਇਸਤੇਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸੀ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰਾਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲੱਗੇ।

ਸਾਲ 1994 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਨਵੰਬਰ 1994 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਨਾ ਗਈ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਮਰੀਅਮ ਰਾਸ਼ੀਦਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਰਹਿਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਨਾਲ

ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗੁਪਤਤਾ ਕਾਨੂੰਨ (ਆਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਐਕਟ) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦੇ ਅਤੇ ਕੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 30 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰੱਖਕੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਈ ਡਿਟੈਕਟਰ (ਝੂਠ ਫ਼ੜਨ ਵਾਲਾ ਟੈਸਟ) ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਣਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਕਿੱਲਰ ਵੀ ਸੀ। (ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ (ਨਾਰਾਇਣਨ) ਬੇਕਸੂਰ ਹੈ।)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਖ਼ੂਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਟਰਾਂਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ' ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕੇਟ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕ੍ਰਈਜੈਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ 50 ਦਿਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣੇ ਪਏ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਭੀੜ ਚੀਕ-ਚੀਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੱਦਾਰ ਅਤੇ ਜਸੂਸ ਬੁਲਾਉਂਦੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (ਸੀਬੀਆਈ) ਨੇ ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਜਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਕਲਾਸੀਫ਼ਾਈਡ' ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇੱਕ ਜਸੂਸ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵੀ ਮੰਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇੰਨਾਂ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਹੈ।''

ਆਖ਼ਰਕਾਰ 19 ਜਨਵਰੀ, 1995 ਨੂੰ ਨਾਂਬੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ।

ਉਹ ਪੌੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਪਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕਿ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਠੀ।

ਨਾਰਾਇਣਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਪਾਸਾ ਬਦਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀ।"

"ਉਸ ਦੇ ਚਹਿਰੇ 'ਤੇ ਅਜੀਬ ਭਾਵ...


...ਰੀਤਮ ਅਜਿਹੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਹੈ।

ਤੀਜੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਸਪੇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜੀ ਖੋਜ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਰਤਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਛੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ।

5 ਪੰਜਾਬੀ ‘ਪਰਮਵੀਰਾਂ’ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਬੇਅੰਤ ਕਤਲ ਕੇਸ 'ਚ ਜਗਤਾਰ ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਬੂਲਿਆ ਜੁਰਮ

ਓਨਟੈਰੀਓ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਮੰਤਰੀ

ਚੌਥੀ ਤਸਵੀਰ ਅਜਿਹੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 100, 200 ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੌਮੀ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤੇ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਾਂ ਜਸਵੀਰ ਮਾਹੀ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੀਦਦਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਮਐਸਪੀ ਦੀ ਯਕੀਨੀ ਆਮਦਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਚਾਹੇ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਐਲਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਣਕ, ਚਾਵਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਪਾਹ ਵਰਗੀਆਂ ਇੱਕ ਦੋ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐਮਐਸਪੀ ਦਰ 'ਤੇ ਖ਼ਰੀਦਦੀ ਹੈ।

ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸਿਰਫ਼ 6ਫ਼ੀਸਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਐਮਐਸਪੀ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਸ ਨੂੰ?

ਖੇਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਜੇ ਸਰਦਾਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਨਾਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਪੀ 'ਤੇ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਉੱਪਰ ਮੰਡੀ ਟੈਕਸ, ਆੜ੍ਹਤੀਆ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਸ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪੈਸਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਜਾਨੇ ਵੀ ਭਰਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 8.5 ਫ਼ੀਸਦ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚ 6.5 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਰਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਫ਼ੀਸਦ ਦਰਮਿਆਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ

ਵਿਜੇ ਸਰਦਾਨਾ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ 'ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀਏਸੀਪੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੀਏਸੀਪੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਦੇ ਗੋਦਾਮ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ 74.3 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸਨ ਜੋ ਕਿ 41 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ 33.1 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਯੁਕਰੇਨ ਦੀ ਕਣਕ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਟੱਕਰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਐਮਐਸਪੀ 'ਤੇ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ 34 ਫ਼ੀਸਦ ਹੋਰ ਵੱਧ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਐਫ਼ਸੀਆਈ 'ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਖ਼ਰੀਦਣ ਨਾਲ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਅਲੋਕ ਸਿਨਹਾਂ 2006 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਫ਼ੂਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਂਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਮਐਸਪੀ 'ਤੇ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਪਰੋਂ ਕਿੰਨਾਂ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ।

ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਨੂੰ ਐਮਐਸਪੀ ਉੱਪਰ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ 14 ਫ਼ੀਸਦ ਖ਼ਰੀਦ ਲਾਗਤ (ਮੰਡੀ ਟੈਕਸ, ਆੜ੍ਹਤੀਆ ਟੈਕਸ, ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਸ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ) ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 12 ਫ਼ੀਸਦ ਉਸਨੂੰ ਵੰਡਣ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ (ਲੇਬਰ, ਢੋਆ-ਢੋਆਈ) ਅਤੇ 8 ਫ਼ੀਸਦ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੌਸਟ (ਰੱਖਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਨੀ ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਐਮਐਸਪੀ 'ਤੇ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ 34 ਲਈ ਫ਼ੀਸਦ ਹੋਰ ਵੱਧ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਮਤਲਬ, ਜੇ ਕਣਕ ਦੀ ਐਮਐਸਪੀ 2000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਵਿੰਟਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪੀਡੀਐਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 2680 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਵਿੰਟਲ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ  ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਲਾਇਆ ਲੰਗਰ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿੱਕਤ ਹੈ। ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ...


...ਰੀਬ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਢਿੱਡ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 250 ਰੁਪਏ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਐੱਨਆਰਸੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਮਾਟਿਆ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੇ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 30-ਸਾਲਾ ਗੋਕੁਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਨਾਮ ਐੱਨਆਰਸੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੈਦ ਕਰ ਕੇ ਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ

ਇਸੇ ਸਾਲ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਰਜਿਸਟਰ ਭਾਵ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦੀ ਜੋ ਆਖ਼ਰੀ ਲਿਸਟ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ 19 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਐੱਨਆਰਸੀ ਬਾਰੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸੰਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ। ਮਤਲਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਐੱਨਆਰਸੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਇਸ ਮਾਂ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਡਿਟੈਂਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਿਟੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਹੈ... ਇਹ ਸਫ਼ੈਦ ਝੂਠ ਹੈ, ਇਹ ਬਦ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਖੇਡ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਡਿਟੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹਾ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਿਟੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਿਟੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿਆਜ਼ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।"

"ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਿਆਜ਼ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ 'ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ'। ਪਰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਫੇਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 6 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਪਿਆ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਪੀ ਲਿਆ"

"ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਹੀ ਬੈਠੇ ਸੀ...ਅਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਦੌੜ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਝੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।"

ਪਿਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ (1212) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਿਵੇਂ ਅੱਧੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ?

ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2015 ਤੱਕ ਦੇਸ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅੱਧੀ ਕਰ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ?

ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਰਵਿੰਦ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਨੇ ਰਾਇਤੂ ਬੰਧੂ ਸਕੀਮ ਨੂੰ 'ਦੇਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਖੇਤੀ ਨੀਤੀ' ਕਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀਆਂ ਕੀ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਜਨਗਾਂਵ, ਸਿੱਧੀਪੇਠ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਵਾਰੰਗਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਲੰਗਾਨਾ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਰਾਇਤੂ ਬੰਧੂ' ਸਕੀਮ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਕੌਮੀ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਸੁਕਿੰਦਰ ਰੈਡੀ ਨਾਲ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ 'ਰਾਇਤੂ ਬੰਧੂ' ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ ਇਸ ਗੱਲ 'ਚ ਸੁਕਿੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

'7.79 ਲੱਖ ਚੈੱਕ ਵੰਡਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ'

ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ 24 ਘੰਟੇ ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਉਪਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਲਈ 'ਮਿਸ਼ਨ ਕਗਾਤੀਆ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ 'ਚ ਜਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਤਾਲਾਬ ਬਣਵਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।"

"ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ 1 ਕਰੋੜ ਏਕੜ ਖੇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਸੂਬੇ 'ਚ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।"

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਕੌਮੀ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਸੁਕਿੰਦਰ ਰੇਡੀ ਨਾਲ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ 'ਕਿਸਾਨਾਂ' ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸੁਕਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ਕਿ 'ਰਾਇਤੂ ਬੰਧੂ ਸਕੀਮ' ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ।

"ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 'ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਸਪੋਰਟ ਸਕੀਮ' ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਚੁੱਕਣ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਬੋਝ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਚ 57.89 ਲੱਖ ਚੈੱਕ ਵੰਡਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

"ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ 7.79 ਲੱਖ ਚੈਕ ਵੰਡਣੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਇਸ...


...ਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ 2018 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥਨਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਚਾਓ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਹ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁਨ ਮੁਕੁੰਦ ਗੌਡਾ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ੌਪ 'ਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੰਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਉਮਰ 'ਚ ਇਹ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕਿ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਦਿੱਲੀ ਕਿਉਂ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ? ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।''

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸਵਾਮੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਟੂਲਕਿੱਟ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸਵਾਮੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੂਗਲ ਡੌਕੂਮੈਂਟ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਡਿਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਆਇਡੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਐਡਿਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।"

"ਇਹ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ। ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਹਾਂ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਦਿਸ਼ਾ ਰਵੀ ਇੱਕ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੀਗਨ ਦੁੱਧ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ''ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵੇਰ 7 ਤੋਂ 9 ਵਜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 7 ਤੋਂ 9 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।''

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨ ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਦਰਖਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦ੍ਰੋਹੀ ਕਹਿ ਕੇ ਡਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਗਾਇਕਾਂ, ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

2. ਹਰਸਿਮਰਤ ਬਾਦਲ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਯੂ-ਟਰਨ

17 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਅਕਾਲੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਜਦੋਂ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਦਿਖੇ ਤਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਯੂ ਟਰਨ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।

3. ਦਿੱਲੀ ਕੂਚ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਟੱਕਰ

26 ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਦਿਨ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਯੂਪੀ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਕੋਵਿਡ ਕਾਰਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲਾਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਡਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਮ ਲੋਕ ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।

25 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਹਰਿਆਣਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚਢੂਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਟਰੈਕਟਰਾਂ-ਟਰਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ।

ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਬਾਦ ਵਿਚਾਲੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਨਿਗੂਣੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਛਾੜਾਂ ਮਾਰੀਆਂ।

ਆਪਣੀ ਟਰਾਲੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਛਾੜਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਛਾੜਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਮੁੜ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਟਰਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਹਰਿਆਣਵੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਨਵਦੀਪ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਰੋਕੇਗੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ 25 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅੰਬਾਲਾ ’ਚ ਬੈਰੀਕੈਡਿੰਗ ਤੋੜੀ

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸ਼ੰਭੂ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਖਨੌਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।

 ਅਖ਼ੀਰ ਵੱਸ ਨਾ ਚੱਲਦਾ ਦੇਖ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਸੜਕ ਹੀ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।

ਇੱਥੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੁਰਾੜੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਹਿਰ ਦੀ ਸਰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ...


...ਰੇ ਜਦੋਂ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੈਂਟਰ ਅਤੇ ਗਾਈਡ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਤੀ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ ਹੀ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਵਰਗਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਰਨ ਚੇਜ਼ ਦਾ ਮਾਸਟਰ

ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ 'ਚ ਆਪਣਾ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਵਨਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੋਹਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਨ ਉੱਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੋਹਲੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਲੇ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਬੌਛਾਰ ਜਿਹੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵੀ ਇੱਕ ਨਪੀ-ਤੁਲੀ ਟੀਮ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਮਿਲਾਪ ਹੈ।

ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣਾ ਆਖਿਰੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਆਈਸੀਸੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2019 ਜਿੱਤ ਪਾਏਗੀ? ਫੈਨਜ਼ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਕੋਹਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।

(ਲੇਖਕ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਰਜ ਝਾ ਦੇ ਨਾਲ 'ਵਿਰਾਟਕੋਹਲੀ: ਦਿ ਮੇਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਏ ਚੈਂਪੀਅਨ' ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈਸ਼ੇਟ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਖਿਸਕਣਾ'

ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਸਮੇਤ ਪਾਮੀਰ, ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਸਮੇਤ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1999 ਤੋਂ 2018 ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਧ ਰਹੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖਿਸਕਾਵ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਪਿਘਲਣਾ ਹੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭੂ- ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਰਵੇਖਣ ਦੀਆਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ 2009 ਅਤੇ 2018 ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ 127 ਵਾਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖਿਸਕਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ।

ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਮਰ ਰੂਪਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਸ ਵੱਲ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ ਖਿਸਕਣ ਵਰਗੀਆਂ ਆਫਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ।

ਹਿਮਾਲਿਆ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਨੇਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟੇਡ ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਖਿੱਤੇ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਗਲੇਸ਼ੀਓਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਡੀਪੀ ਡੋਭਲ , ਵਾਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਜਿਓਲੋਜੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਪਹਾੜ ਵਧੇਰੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਸਾਲ 2009 'ਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਗਲੇਸ਼ੀਓਲੋਜਿਸਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬਰਾਬਰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹਨ।"

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੌਸਮ ਤਬਦੀਲੀ ਸਬੰਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਅੱਠ ਕੌਮੀ ਮਿਸ਼ਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ 'ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ' ਲਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਇਸ ਪੂਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਹਤ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਹੈ।

ਕੁਝ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਜੋ ਕਿ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਇਓਸਫੀਅਰ 'ਤੇ ਆਈਪੀਸੀਸੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਅੰਜਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ 'ਚ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਖੁਦ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਮਹੇਸ਼ ਜਾਧਵ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਹੇਸ਼ ਜਾਧਵ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ 'ਟੈਲੰਟ' ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ('ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ' ਤੇ 'ਲਗੀਰਾ ਜ਼ਾਲਾ ਜੀ') ਵਿੱਚ 'ਟੈਲੰਟ' ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਅਤੇ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ।

ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ।

"ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਇੱਕ ਬੌਣਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ 8 ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਕਲਿਆਣਜੀ ਆਨੰਦਜੀ ਅਤੇ ਜੋਨੀ ਲੀਵਰ ਸਣੇ ਕਈ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਿਨਾਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ? ਪਰ ਉਹ ਮੇਰਾ ਨਾਚ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

"ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਫਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ - ਚਾਹੇ ਉਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੱਸ ਅੱਡਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੋਗੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਕਲਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ।

"ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਘਰ ਬੈਠਣਾ, ਡਰਨਾ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ 'ਜ਼ੀਰੋ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੇ ਦਾਦਾ ਦਾਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਇਹ ਸਭ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਨਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਉਹ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲ ਕਰਨਾ, ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।"

"ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਇੰਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿੰਨਾਂ ਫ਼ੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਪਲ ਝੱਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"

ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 90 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਲੋਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਨ ਲੱਗਿਆਂ ਧਰਮ ਅਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕ ਦਮ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਲਾਕ, ਤਲਾਕ, ਤਲਾਕ ਕਹੇਗਾ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਵੇਗਾ।"

ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਨ ਦੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਪਰ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਇਨਸਾਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਧੁੰਦਲੇ ਹੋ ਗਏ।"

ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 30 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬਾਲਗ਼ ਬੇਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੁਸਲਿਮ ਤਿਉਹਾਰ ਈਦ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦਿਵਾਲੀ ਮੰਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਟੀ ਐਮ ਵੀਰਾਰਘਵ ਸਲਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਉਨਾਂ ਅਹਿਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਕਿ ਦਹੀਂ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਮਟਨ ਬਿਰਿਆਨੀ।"

"ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਟਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਉਪਜ (ਉਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਅਨੀਸ਼) ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਹਾਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੀਸ਼ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਮਾਰੀਆ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਜੈਨ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 22 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ

ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਰੋਲ ਮਾਡਲ

ਤਨਵੀਰ ਐਜਜ਼ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਲੜਕੀ ਵਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ 'ਕੁਹੂ' ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ? ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹੜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗੀ?

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ, ''ਸਾਡਾ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਆਹ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਉੱਤਰਦਾ। ਉਹ ਦੁਖ਼ੀ ਤਕਰੀਬਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲਵ ਜਿਹਾਦ ਨਹੀਂ।''

ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਉਂਟ 'ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ

ਮਾਰੀਆਂ ਮੰਜਿਲ, ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸੰਦੀਪ ਜੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਆਪਣੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਹੋਈਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਕੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਦਿਆਲੂ ਦਿਲ, ਕੋਮਲ ਵਿਵਹਾਰ, ਬੋਧਿਕ ਸੁਮੇਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਦੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਬੋਲੀ...


...ਰੇ ਮਾਪੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ...

ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪਾੜਾ, ਇਹ ਖੱਪਾ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਾਂਗੀ ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗਾ।

ਮੈਂ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਪੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ।

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੋਗੇ ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣੋ।

ਗੈਰੇਥ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਿਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਚਮੁਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗੇ।

ਉਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਆਉਣ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੰਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਥ 'ਮਾਈ ਮੈਡ ਡੈਡ: ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਐਨ ਅਨਰੈਵਲਿੰਗ ਮਾਈਂਡ' ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਰੇ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ , "ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਦਿਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਪੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆਈਆਂ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਜਾਗੀ ਸੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।''

''ਹਰ ਸਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲਾ ਮਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਗਾਹਕ, ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ, ਉੱਤੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। "

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਖਾਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਲ-ਗੱਡੀਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਹੀ ਖਾਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਪਰ, ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਸੰਜੀਦਾ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਗਲੀ ਫਸਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਅਨਾਜ ਜੋ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਬਾਹਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾ ਰਿਹਾ।''

''ਕਿਸਾਨੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਘਾਟਾ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਹੌਜ਼ਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਲ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਮਾਲ-ਗੱਡੀਆਂ ਨਾ ਚਲਦੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਏਗਾ।"

ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਜਿੰਮੇਦਾਰਾਨਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਏਗੀ। ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਹੈ।

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਜਵਾਬ

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੇਲ ਟਰੈਕ ਖਾਲ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਰੋਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਭੜਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰੁਕਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਲੇਹ-ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। "

ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ਅਤੇ ਅਪੀਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਰੇਲਵੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਰੀਬ 200 ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੇਲ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਫਸ ਗਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਖਾਲੀ ਰੈਕਸ ਪਾਵਰ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22-23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਚਾਲੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ...


...ਰੇ ਸੋਚਿਆ।

5ਜੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ,ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਈਵ ਜੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਉਪਰ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

5ਜੀ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਪੀਡ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟੈਲੀ ਸਰਜਰੀ,ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ,ਬਿਨਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਦੇ ਕਾਰ  ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਕਿ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ  ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸਾਲ 2018  ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ  ਪਾਇਆ ਕਿ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਨਾਲ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ  ਵਰਗਾ ਟਿਊਮਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸ਼ੋਧ ਵਿੱਚ  ਚੂਹੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਦੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਨੌਂ ਘੰਟੇ ਤਕ ਚੂਹੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

5ਜੀ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ 2022 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰੇਗਾ

ਇਹ ਸ਼ੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਦੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ  ਜੋ ਚੂਹਿਆਂ ਨੇ ਸਹਿਆ ਉਹ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ੋਧ ਦਾ ਇਨਸਾਨੀ  ਜੀਵਨ ਉਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

 ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ 5ਜੀ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ  2022 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰੇਗਾ।

ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: