...ਚਾਰ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੂਮ ਰਹੇ ਰਿਕਸ਼ੇ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਦਤ ਜਿਹੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ  ਉਹ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੀ "ਡਿਕਟੇਸ਼ਨ" ਨਾ ਲੈਣਾ। ਸੁਣਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਦੀ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋਣਗੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਉੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਕੈਦੀ ਰਹੇ

65 ਸਾਲਾ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖਤੂਨਵਾ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚਾਰ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੀ, ਕਈਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਸੂਸ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਰੰਗ ਦੇ ਸਵੈਂ ਸੇਵਕ ਲਈ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਗਰਮੀਆਂ 'ਚ 31 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਮੈਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਮਾਰਚ 'ਚ ਭਾਰਤ ਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਿੰਦੂ ਤਿਓਹਾਰ ਹੋਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਾਂ।

ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਭਾਰਤੀ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।

ਸੱਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਗ ਪਾਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਕਿ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋਈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਉਦੇਪੁਰ ਦੀ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਘੰਟੇ ਦੀ ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕੀ।

ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਾਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਣ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਕ (ਬੋਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ) ਨਾ ਜਾਣ।

ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਣ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਮੇਘਾ ਮੋਹਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚਾਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋ ਸ਼ੈਰਪਾਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਭੇਜਣਾ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬੇਸ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ।"

ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨੋਰਬੂ ਸ਼ੈਰਪਾ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤਿੱਬਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਹ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਪਰਮਿਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਰ ਸਕਣ।

ਜ਼ਿਮਰਮੈਨ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਭੀੜ ਘੱਟ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਲੱਦਾਖੀ, ਜੋ 'ਅਸਲ ਆਰੀਆ' ਹੋਣ ਦਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਦਾਅਵਾ

ਹੁਣ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਐਵਰੈਸਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ?

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੌਸਮ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

"ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ 03:45 ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚਿਆ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਖੋਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋ ਹੀ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਥੋਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਤਭੇਦ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਉਹ ਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਸ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ।

ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਸ ਨਾਂ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਇਆ ਸੀ

ਕੀ ਚੀਨ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਵੇਗਾ?

ਕੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਜੋ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ? ਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰਹੇਗੀ।

ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਇਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2002 'ਚ ਵੀ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਪਰ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਅਮਲ 'ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚੀਨ 'ਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਜ਼ੋਰਾਂ-ਸ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਧਾ

ਸਤੰਬਰ 2020 'ਚ ਚੀਨ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬੈਠਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਵਸੀਲਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦਸ ਲੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲੇਖਾਂ 'ਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਡੇਬੀ ਬੈਂਕਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ, ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਰਗੇ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।"

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏਵੀਅਨ ਇੰਨਫਲੂਏਂਜਾ ਅਤੇ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਪੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੀਨ 'ਚ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਦਮ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਚੀਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆ ਕੇ ਚੀਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਚੀਨ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਲੱਗਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਆਰੰਭਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

ਵੀਡਿਓ: ਝੁੱਗੀ...


...ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਤਾਂ 100 ਕੁ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮਾਜਕ ਬਦਲਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਸਹਿਜੇ-ਸਹਿਜੇ ਬਦਲਾਅ

ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ 'ਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਗਨ ਮੁਤਾਬਕ 24 ਘੰਟੇ ਹੋਸਟਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਹੁਣ "ਕਰੀਬ 40 ਫ਼ੀਸਦ ਕੁੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਟਾਈਮਿੰਗ ਨਹੀਂ, ਜਦਕਿ 70 ਫ਼ੀਸਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ।”

ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਗਗਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗੀ।

"ਸਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਿਟੀ 'ਚ ਇਸ ਵੇਲੇ 6.30 ਦੀ ਗਰਲਜ਼ ਹੋਸਟਲ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਹੈ।

ਕੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਹੋਏ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ? "ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

"ਮੇਰੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਬਦਲਾਉਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੋਈ ਰੋਡ-ਮੈਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਸਟਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਵੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨੀਲ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦਾ ਵੀ ਵਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੌਬ ਮਿਲਰ ਇੱਕ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 1200 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੇ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਜ਼ਮੀਨ ਅੱਗ ਕਰਕੇ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੋਵੇ।

ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਡੇਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ

ਬੇਲਿੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਇਸ ਮੌਕੇ ਰੈਲੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੁੱਤ ਡੇਢ ਸੌ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਆਂ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਸ ਦੀ ਰੈਲੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਝੰਡਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਜਾਂਦੀ ਰਹਾਂਗੀ।''

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪੰਡਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਸੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਗੇ'।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਚੈਨਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ-ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਵਿਕ ਮੀਡੀਆ ਫਰੀਡਮ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਆਗੂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੀ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਜਿਹੇ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੈਅ ਕਰਨਾ।"

ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਬੈਕਸਲਾਇਡਿੰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਾਇਜ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਇਸ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਜਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੁੱਝ ਚੋਣਵੇਂ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਚੋਣਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ 'ਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ।"

ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਸਕੂਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਚ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲਣਾ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਹੀ ਸਬੂਤ ਹੈ।

ਅਣ-ਐਲਾਨੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ

ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੁਣ ਇੰਨੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਣ ਲਈ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪੈਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1975-77 ਦਰਮਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਦੌਰ 'ਚ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਧਿਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਮੀਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਯੋਗੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ 45 ਸਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਯਾਦਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , "ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਚ ਹੀ ਸਹੀ ਪਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਖ਼ਤਮ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਸੀ।"

"ਹੁਣ ਜਿਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਚ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ। ਲੋਕੰਤਤਰ ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਪ੍ਰੋ. ਟੋਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਬੈਕਸਲਾਇਡਿੰਗ ਜਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਹਥਿਆਣ ਦੀ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉਤਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਉਹ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਜਨਤਾ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਤਾਂ...


...ਚੋੜੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਦੀ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੱਸਿਆ ਤੰਜ

ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨ ਸਭਾ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਮਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਮਦਾਰ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ-ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ (ਮੁਸਲਮਾਨ) ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਔਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਦੇਣ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਲਿਖਵਾ ਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਹੈ?"

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਿਰਕੱਢ ਆਗੂ, ਖ਼ੁਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਕਾਂਗਰਸ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਆਸਤ ਖੇਡਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਸਿੰਘ ਗੋਹਿਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਖ਼ੈਰ ਜਾਣ ਦਓ, ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵੈਸੇ ਵੀ ਸਿਰਕੱਢ ਆਗੂ ਹੈ ਕੌਣ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਗੇਲ ਨੇ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਕਿ ਟੀਮ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, "ਰਿਟਾਅਰਮੇਂਟ ਨਾ ਲਓ।"

ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ ਵੀ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸ਼ਮੀ ਮੁੰਬਈ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੁਪਰ ਓਵਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਏ।

ਸ਼ਮੀ ਨੇ ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਸਣੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦੌੜਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ 12 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹਨ।

ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਹਮੇ ਨਜ਼ਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਤਾਇਆ ਸੀ।

ਜ਼ੀਰੋ

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਸਟਾਰਰ ਫਿਲਮ 'ਜ਼ੀਰੋ' ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਸੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਦਰਅਸਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਫੜ੍ਹੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਉੱਠਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਉਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾਈ ਗਈ।

ਹੋਰ ਵਿਵਾਦ ਤੋ ਬਚਣ ਲਈ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਕਾ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਤੀ ਲਾਹੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਬਣਾਈ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਫਿਲਮ 'ਤੇ ਬੈਨ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਾਂ, ਬਰਾਬਰ ਪੁਲਿਸ ਤਸ਼ੱਦਦ ਵੀ ਸਹਾਰਦੀਆਂ ਹਾਂ ਫਿਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।

ਕੁੜੀਆਂ ਤਾਂ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ

ਅੱਜ ਜੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਾਂਹ-ਖਿੱਚੂ ਤਾਕਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਅੱਜ ਜੇ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਨਾਰੀ ਆਈ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਨਾਰੀ ਇਹ ਮੰਗ ਵੀ ਉਠਾਏਗੀ।

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਲੜਕੀਆਂ ਤਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੜਕੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹਾਕਮ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਭ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਨਾਗਰਿਕ ਬਰਾਬਰ ਹਨ ਤਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਕਿਉਂ? ਮਸਲਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਹੱਕ ਨੂੰ ਪਿਤਰੀ ਸੋਚ ਦੀ ਐਨਕ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਰਾਸਰ ਧੱਕਾ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਗਾਂਹ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਕੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮੂਹਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਵਾਗੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੀ ਲਿਸ਼ਕਦੀ ਅਤੇ ਚਮਕਾਂ ਮਾਰਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹੇਠ ਸੜ੍ਹਾਂਦ ਮਾਰਦੇ ਜਗੀਰੂ ਅਤੇ ਪਿੱਤਰਸੱਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਅੱਜ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਤੇ ਸੀਮਤ ਅਰਥਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਦੇਹੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਪੱਬਾਂ-ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮੁੱਚੀ ਬਰਾਬਰੀ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਉਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿਣ।

ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਧਰਨੇ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ ਟੁੱਟਿਆ ਸ਼ੀਸ਼ਾ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਅਦਾਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਏ।

ਜੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਹੋਰ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਸਾਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਔਰਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਮਾਗਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਜਗੀਰੂ ਅਤੇ ਪਿੱਤਰੀ ਵਿਚਾਰ ਸੜ੍ਹਾਂਦ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਸੋਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਰੜਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੀਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਸਮਾਜ ਦੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਧ ਸੇਧਿਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

(ਲੇਖਕ ਇਸਤਰੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਮੰਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ...


...ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ

ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਕੁੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਸੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਨ 'ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੱਟਣੀ ਪੈਣੀ ਹੈ।

ਇਕਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਥਾਣੇ ਫੜਾਉਣ ਦਾ ਡਰਾਵਾ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਔਖਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬਣ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੀਡੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਸੰਜ਼ੀਦਗੀ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਈ

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਉਡਾਣ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦਾ ਲਾਇਆ ਸੀ ਇਲਜ਼ਾਮ

ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ 'ਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ  ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਕੱਟੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਮੰਗਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵੀ ਵਾਸਤਾ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪੰਡ ਨੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਈ ਸੀ ਤਾਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਹ ਸਕੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੁਵੈਤ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਧਰੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ। ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਲਾਂਬੜੇ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਨਾਂ ਦੀ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 'ਚ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਿਵਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ 22 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣਗੇ।

ਜਦੋਂ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਦੇਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਉਹ 20 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੁਬਈ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 15 ਮਰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਕਮਰੇ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।

ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਖਟਕ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੁਬਈ ਤੋਂ 24 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਉਡਾਨ ਭਰੀ।

ਜਦੋਂ ਵੇਚਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਮਦਰੀਆ, ਫਾਜ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਟ੍ਰੈਵਲ ਏਜੰਟ ਸ਼ਕੀਰ ਖਾਨ ਕੋਲੋਂ  ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੰਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮੰਗਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਨਰਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਮਦਦ

ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ...


...ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨਾਲੀਆ ਕਲੀਨੈਕ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੁਲਿਸਅਧਿਕਾਰੀ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਾਰਬੀਕਿਊ ਕਰਨਾ, ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫ਼ੜਣ ਲੈ ਜਾਣਾ ਯਾਦ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੀੜਤ ਕਲੀਨੈਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਣਦੇ। ਗ਼ੁਪਤ ਜ਼ੇਲ੍ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਨਾਮ "ਡਾਕਟਰ ਕੇ" ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

"ਮੈਂਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਪਨਾਮ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਠੀਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ  ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 'ਤਸ਼ੱਦਦ ਚੈਂਬਰ' ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਥਿਏਟਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।"

ਅਨਾਲੀਆ ਆਖ਼ਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ੇਲ੍ਹ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ।

"ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੀ।"

ਸ਼ਬਦ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਰੁਕੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਾਨਦਾਰ। ਪੂਰ੍ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ।"

ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 600 ਗੁਪਤ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਸਨ, ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਐਲ ਓਲਿੰਪੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਅਨਾਲੀਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਯਾਦਾਂ ਨੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਔਖਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।"

"ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਬੰਧ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, "ਠੀਕ ਹੈ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਹੈ।"

ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ

ਦਰਜ਼ਨਾ ਚਸ਼ਮਦੀਦਾਂ ਨੇ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਲੀਨੈਕ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੇਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲੀਨੈੱਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ- ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ, ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਦੇ ਅਤੇ ਕਣਕਵੰਨ੍ਹਾ ਰੰਗ, ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਮੁੱਛਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।

ਜਿਉਂਦਾ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਹ ਅੰਦਰੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ। ਬਹੁਤੇ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਗਾਇਬ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਹੋਏ।

16 ਸਾਲਾਂ ਦੇ, ਅਨਾ ਮਾਰੀਆ ਕਰੇਗਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਾਕਟਰ ਕੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਥਰੂਮ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਤ ਮਾਰੀ ਸੀ।

ਟ੍ਰਾਇਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਲੀਨੈਕ

ਇੱਕ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਨਾ...


...ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਹਨਨ ਮੌਲਾ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਗੂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹੰਗਾਮੀ ਬੈਠਕ ਕਰਕੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਜਾਇਜਾ ਲਿਆ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਂਗਲੋਈ 'ਚ ਹਾਲਾਤ ਬੈਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਗੂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਕੱਕਾ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, ''ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਵਿਚ ਤੈਅ ਰੂਟ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਜਿਹੜੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।”

“ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰੂਟ ਬਾਰੇ ਐਡਵਾਂਸ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੰਗਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਕਿਸਾਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਐਲਾਨਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਇਨੈਲੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਮੇਦ ਰੇੜੂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਗੋਤਰ 'ਚ ਇਸ ਜਾਟ ਲੀਡਰ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਜਨਨਾਇਕ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਟੈਸਟ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਬਿਹਤਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਟਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਗਵਿਜੈ ਚੌਟਾਲਾ ਇਸ ਸੀਟ ਤੋਂ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਜਨਨਾਇਕ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਚੀਫ਼ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਦਿਗਵਿਜੈ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵੀ ਹਨ।

ਚੋਣ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਜਾਤ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵੋਟ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਜਾਟ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿੱਡਾ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜਾਟ ਬਨਾਮ ਗ਼ੈਰ - ਜਾਟ ਫੈਕਟਰ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬ਼ਾਗੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸੈਣੀ ਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੁਰਕਸ਼ਾ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ - ਜਾਟ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸੈਣੀ ਨੇ ਵਿਨੋਦ ਅਸਰੀ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕਾਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਵਾਂਗੇ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂਗੇ।"

ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਰਿਹਾ?

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰ ਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਬਦਲਵੇਂ ਰਸਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਉਹ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਭਾਰਤ ਬੰਦ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਹਾ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਵਾਨ ਆਪੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਰਮੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਸੈਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸੱਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੰਜਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਰੋਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਹੜਾ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕਿਟ 'ਚ ਇਹ ਕੋਡੀਨ ਸੀਰਪ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਦੂਬੂਇਕੇ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ ਲਿਆ ਕਿ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਂਦੀ ਸੀ।

ਸੀਰਪ ਦੇ ਕਰੇਜ਼ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਣੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਸਲਾਹ ਦੇਵਾਂਗੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਣ, ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।''

ਇਹ BBC Africa ਦੀ ਨਵੀਂ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ Africa Eye ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਵਾਨ ਫਰਾਰ ਹਨ।

ਗੋਪੀ ਪਾਰਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਾਰਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਦਲਿਤ ਜਵਾਨ ਫੜ੍ਹੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ

ਮੇਰਠ ਦੀ ਐਸਐਸਪੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਸੋਨੀ ਇਹ ਸਾਫ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਲਿਸਟ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਫਆਈਆਰ ਅਤੇ ਲਿਸਟਾਂ ਵਿਚਲੇ ਨਾਮ ਮੇਲ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗੋਪੀ ਪਾਰਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹਵਾਲਾਤੀ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਗਏ ਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣਗੇ। ਦਲਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਗੋਪੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਖੋਇਆ ਹੈ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ..ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਨੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਹਾਲ ਰਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ

ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਬਜਾਇ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ।

ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਬੋਲੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦਾ ਮਿਲਗੋਭਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ', ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੁਤ ਹੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਇਤਰਾਜਯੋਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਸੱਭਿਅਕ ਖਾਸੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੁਗਤਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।''

ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸੱਦਾ

ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇਜਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੁਖਚਰਨ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨਾ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਕੇ ਉਸੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਛੁਰਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਬਰ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।

24 ਤਾਰੀਕ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਬਰ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸੱਦੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ।

ਇਸ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੇਵਾਲ , ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਏ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ.ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨੰਦੂਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਨਰਮਦਾ ਬਚਾਓ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਸਮੇਤ ਐਨਏਪੀਐਮ, ਏਆਈਕੇਐਸਸੀ, ਜੇਏਐਸਐਸ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਦਿਵਸ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਹਿਦ

ਰਿਪੋਰਟ- ਪ੍ਰਭੂ ਦਿਆਲ: ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਚਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਪੰਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਗਰਾਉਂਡ 'ਚ ਸਮਾਗਮ ਹੋਇਆ।

ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਪਹੁੰਚੇ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਭਾ ਦੇ ਆਗੂ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਪ੍ਰੋ. ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਰੂਲਦੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨਸਾ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਨੇਰ, ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਗਰਾਹਾਂ ਸਣੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਆਗੂ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ।

ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਟਰੈਕਟਰ-ਟਰਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨੀਂ ਝੰਡੇ ਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਓ। ਜੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵੱਚ ਨੀਂਦ ਵੀ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ।

ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੱਟ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜਾਟਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕੋ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਹਾਂ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪੁੱਤ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖੋਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਿਓ ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੋ ਸੂਬੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੇ।"

ਧਰਨਾ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਮਨਾਇਆ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਦਿਵਸ

ਰਿਪੋਰਟ-ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਚਾਵਲਾ: ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਵੱਲੋਂ ਅੱਜ 23 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਚਾ ਅਤੇ ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 140 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ "ਪਗੜੀ ਸੰਭਾਲ" ਦਿਹਾੜੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਪਠਾਨਕੋਟ ਮੁਖ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਕੱਥੂਨੰਗਲ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਮੋਰਚਾ ਲਾਕੇ ਬੈਠੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ  ਇਕੱਠ ਕਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਪੱਗ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੱਜ ਜੋ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਰੂਪ...


...ਜ਼ਬਰੁਕ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

"ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"

ਸੇਲਮਾ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਅਧੀਨ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੂਹਪੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਕਈ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।

ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ 'ਮਾਈ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਸੇਲਮਾ (ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੇਲਮਾ ਹੈ)' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਜਰਮਨੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸੌਖਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੇ ਅਤੀਤ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਏ, ਨਾਮ ਬਦਲ ਲਏ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਗਈਆਂ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੇਰਤਾ ਬੋਥੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਇੰਟਰਵਿਊ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

"ਕੀ ਮੈਂ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀਤੀ? ਨਹੀਂ। ਗ਼ਲਤੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਨਸਨਟਰੇਸ਼ਨ ਕੈਂਪ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ।"

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਹਾਨਾ ਸੀ ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਗਾਰਡ ਅਕਸਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਗਾਰਡ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਰੇਵੇਨੇਜ਼ਬਰੁਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਰਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਭੁਗਤਨੇ ਪਏ।

ਮੈਂ ਸੇਲਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਾਰਡ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੈਂਤ ਸਨ?

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਉਹ ਸਧਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਥੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਇਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਸਬਕ ਹੈ।"

ਜੰਗੀ ਔਰਤ ਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਨਾਵਲ 'ਦਾ ਰੀਡਰ'  ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਟ ਵਿਨਸਲੇਟ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਕਈ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਦਾਸ ਦੈਂਤਾਂ ਵਜੋਂ।

ਸੱਚਾਈ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਦੈਂਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਸਧਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਣਾਅ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਦਮਕਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੂਝਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਗ੍ਰਹਮ ਮੁਤਾਬਕ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਂ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ  ਜਾਣਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਸਕੌਰਟ ਸੇਵਾ ਹੀ ਹੈ।"

"ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਤੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

"ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਬਲਕਿ ਮਾੜੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਹਨ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕਿ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੈਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘਰ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਜਦਕਿ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ "ਘਰ" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਜੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਗ੍ਰਹਮ ਨੇ ਇਵਾਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਤਲਖ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਲਿਖੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਵਾਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧ ਕੇ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਮਾਡਲਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮਾਡਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਜੋ ਲੋਕ ਇਵਾਨਾ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਵਾਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਆਵੇਗੀ।

ਫੇਰ ਵੀ ਗ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। "ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਇੰਡਸਟਰੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ"

"ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੈਟਰੋ ਪੋਰਸੈਨਕੋ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਵਾਦ ਕੋਲਡ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰੂਸੀ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਿਲ ਯੂਕਰੇਨੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਕਟਰ ਯਾਨੁਕੋਵਿਚ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਸਮਰਥਿਤ ਫੌਜ ਨੇ ਕ੍ਰਾਈਮੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਾਈਮੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਨ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਇਰਬਿਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 47 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਡਿੱਗੀ ਸੀ।

ਕੀ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ?

ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੈਂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਜੋ ਸੰਕਟ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਸੀਐੱਨਐੱਨ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜੇਕ ਟੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਈਰਾਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਸੀ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅਲ-ਅਸਦ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਨੇ ਕਈ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਅਨੰਨਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ 11 ਵਜੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਰੇਲਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਕਰੀਬ 12.50 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਯਾਤਰੀ ਵੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ।

ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਾਮ ਕਾਰਨ ਰੇਲਗੱਡੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਂਚੀ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਨੰਨਿਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯਾਤਰੀ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਜ਼ਿਦ 'ਤੇ ਅੜੀ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੰਡਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡੀਸੀਐੱਮ ਅਵਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਾਂਚੀ ਆਉਣਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਧਰੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੈਅ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟਿਕਟ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ।"

ਰੇਲਵੇ ਅਧਿਕਾਰੀ

"ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਡਾਲਟਨਗੰਜ ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਇਵਰਡਟ ਰੂਟ ਤੋਂ ਰਾਂਚੀ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।"

ਅਵਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਨੰਨਿਆ ਚੌਧਰੀ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਆਈ। ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੈਸੇਂਜਰ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਮਰੀਅਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਉਹ ਡਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ ਪਰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਨਿਯੂਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਮਰੀਅਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬੋਤਲਬੰਦ ਪਾਣੀ ਵੰਡਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਵਜੇ ਔਰਤਾਂ ਬੈਰੀਕੇਡ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤੈਨਾਤ ਸਨ।

ਵਾਪਸ ਪਰਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੀ ਦਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੀਆਂ। 90 ਸਾਲਾ ਅੱਸਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ, 82 ਸਾਲਾ ਬਿਲਕਿਸ ਬਾਨੋ, 75 ਸਾਲਾ ਸਰਵਾਰੀ ਅਤੇ 75 ਸਾਲਾ ਨੂਰੂਨਿਸਾ ਬੈਰੀਕੇਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।

ਨੂਰੂਨਿਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਗਿਆ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਸਰਵਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰਚ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਭੀੜ ਨੇ ਇਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਦੀ ਦਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਰ ਮੁਸਤੈਦ ਹੋ ਗਏ।

ਮਾਰਚ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਦੇਸ਼ ਲਿਖੇ ਗੁਬਾਰੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਦੋਂ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕੀ ਹੈ?

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਤਕ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ। ਵੈਸੇ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਲੋਕ ਰਾਏ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਨੂਰੂਨਿਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਜਾਣਦੀਆਂ...


...ਜ਼ਾਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

ਹਰ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਗ਼ 'ਚ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਤਾ ਕਰ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਾਲ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ

ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਟਹਿਲਣ ਨਿਕਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ 'ਚ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼-ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ, ਸਮੱਸਿਆ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।"

ਕਿਉਂ ਵਧੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ?

ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ 'ਚ ਇਜ਼ਾਫਾ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ। ਕਈ ਕਾਰਨ ਗਿਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਦੋ ਕਾਰਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ।

ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਂਦਰ ਜੰਗਲ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਊਰੋ-ਸਰਜਨ, ਡਾ. ਜਨਕ ਰਾਏ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਬਰਗਰ, ਮੋਮੋ ਤੇ ਆਈਸ-ਕ੍ਰੀਮ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ 'ਚ ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ 'ਚ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਦੇ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦੇਣਾ ਬੰਦਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ — ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰੇਗਾ?

ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਤ ਮਹਿਕਮਾ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ।

ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਖਾਂਦੇ ਜਾਨਵਰ

ਚੀਫ ਕੰਜ਼ਰਵੈਟਰ ਆਫ ਫੋਰੈਸਟ (ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ) ਡਾਕਟਰ ਸਵਿਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਐਲਾਨਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਅ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਬਾਂਦਰ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਹੈ।  ਜੇਕਰ ਬਾਂਦਰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 91 ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੁਬਾਰਾ ਗਿਣਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਿਮਾਚਲ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੁਲਦੀਪ ਤੰਵਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਨਿਹਾਇਤੀ ਬੇਤੁਕਾ ਹੈ... ਕੇਵਲ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਕੇ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪੱਲਾ ਝਾੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ

"ਬਾਂਦਰਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਹਾਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 2,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਜੰਗਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੁਲਦੀਪ ਤੰਵਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਲਗਾਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ...


...ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੇਡੀ ਕੋਚ ਗੈਬੀ ਆਈ। ਗੈਬੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ।''

''ਗੈਬੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਭਿਨਵ ਦੀ ਕੋਚ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਗਾਈਡ, ਮੈਨੇਜਰ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਗੈਬੀ ਸੀ।''

4. ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਤੇ ਟੀਚਾ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ।

ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਾਂਘ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਖਾਲੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਮ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਮਿਲੇ।''

''ਜੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਲੈਵਲ ਠੀਕ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਹ ਬਿੰਦਰਾ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।''

''ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਪੈਸਾ ਵੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਘਪਲੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।''

ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕੀ

ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਿੰਗੀ ਖੇਡ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਨੋਰਿਸ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਖੇਡ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਰਾਇਫ਼ਲ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗੀ ਖੇਡ ਹੈ।''

''ਦੌੜਨ ਲਈ ਸਪਾਇਕਸ (ਜੁੱਤੇ) ਵੀ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਤਾਂ ਦੌੜਨਾ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀ ਖੇਡ ਹੈ।''

ਨੋਰਿਸ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇੱਕ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਗੇਮਜ਼ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਕੀ ਸਟਿੱਕ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ 200 ਤੋਂ 500 ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਕਾਰਬਨ ਹਾਕੀ ਸਟਿੱਕ 30 ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਰੋਟੀ ਖਾਵੇਗਾ ਜਾਂ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਹਾਕੀ ਸਟਿੱਕ ਲਵੇਗਾ।''

ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ ਸੌਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਘੱਟ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿੰਦਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੇ ਨਾਂ ਸਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਬਿੰਦਰਾ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੇ। ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਲੈਵਲ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਪੈਸਾ ਵੀ ਲੱਗਿਆ। ਪਰ ਇਸ 'ਚ ਉਹ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡੇ ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਟੇਟ ਜਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮਕਸਦ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।''

''ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਖੇਡਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਨਾ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ।''

''ਜਿਹੜਾ ਮਕਸਦ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਪੈਸਾ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ਰਚ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਗ਼ਲਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਇਆ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।"

ਨਵੰਬਰ 2015 'ਚ  ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬੇਨੇਟ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਕੰਡੋਮ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ꞉ ਕੰਡੋਮ ਤੋਂ ਸੌਫਟ ਪੋਰਨ ਤੱਕ

ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 11 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ 2016 'ਚ ਅਗਵਾਹ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਗੁਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੇਜੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ 'ਚ ਸੀਬੀਆਈ ਬੁਲਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਿਆਲ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਲਾਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ, "ਸੀਬੀਆਈ ਵੱਲੋਂ ਰਾਹੁਲ ਸਚਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮੋਕਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਾਹੁਲ ਜੋਧਪੁਰ ਅਤੇ ਸੂਰਤ ਦੀ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਆਸਾਰਾਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਬੇਨੇਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਹੁਲ 'ਚ ਡੂੰਘਾ ਪਛਤਾਵਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।"

ਅਨੁਸ਼ਕਾ-ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਾਰੀ

ਕਿਸ ਨੇ ਖਿੱਚੀ ਸੀ ਪੰ. ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਇਹ ਤਸਵੀਰ?

ਸਤੰਬਰ 2013 'ਚ ਆਸਾਰਾਮ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2013 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨਰਾਇਣ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਜਿਣਸੀ ਸੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ 'ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਨਵਤੇਜ ਚੀਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਟੈਂਟ ਸਿਟੀਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਕੂਲਾਂ-ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਏਗਾ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰੁਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਰਾਵਾਂ ਹਨ।

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਏਗੀ ਜਲੰਧਰ ਜਿੰਨੀਂ ਵਸੋਂ ?

ਇਹਨਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰੂਟ ਪਲਾਨ ਸਬੰਧੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਖੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇ।

ਆਈ.ਜੀ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

"ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੋੜੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੋੜੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਰੀਬ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ।"

ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚਰਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਸੈਪਟ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।

ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਾਈਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਲੱਖ ਚੱਪਲਾਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਰਕਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਾਹਰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਜਾ ਸਕਣਗੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਪਈਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚੱਪਲ ਪਾ ਕੇ ਅਗਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੇ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਫਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਚੇਗਾ।

ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ

ਆਈ.ਜੀ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਲੰਟੀਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਾਅ ਐਂਡ ਆਰਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਬਲਮ ਬਾਰੇ ਉਹ ਗਰੁਪ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਕਰਨਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਐਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।

ਆਈ.ਜੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਟਰੈਕਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਲਾਈਵ ਟਰੈਕਿੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵਿਲੇਨ ਵਾਂਗ। ਇਹੀ ਦਿੱਖ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਤੇਲੁਗੂ ਰਾਜ ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਬਾਰੇ ਰਾਇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਓਸਾਮਾਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਿਸਟੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪ੍ਰਗਿਆ ਸ਼ਾਅ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਿੰਕਾ ਨਾਗਾ ਅਰਜੁਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੇਲੁਗੂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਪੋਰਟਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵੋਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।"

ਸ਼ਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਪਰਪੱਖ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਵੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ ਵੀ ਦੂਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਘੱਟ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਅਮੀਰਕੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।"

2020 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਖਰੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਣਗੇ।

ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਇੰਡਿਆਸਪੋਰਾ' ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਐੱਮਆਰ ਰੰਗਾਸਵਾਮੀ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬ੍ਰੇਕ-ਅਪ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2020 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਖਰੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਣਗੇ

 "ਮੈਂ ਹਰ ਸਮੇਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ, "ਵੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਨੇ ਪਾੜਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਕੁਝ ਹਮਦਰਦ ਸਨ, ਕੁਝ ਚੁੱਪ ਸਨ।"

1992 ਵਿੱਚ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਹੋਏ।

ਤਿੰਨ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ

ਅਹਿਮਦ ਜੋ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਮੰਚ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ (ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰਨ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਮਲੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਸੀ, ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ… ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਉਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"

"1992 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਾੜ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ... 2002 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਈ।"

 ਦੰਗਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 'ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮੁਸਲਿਮਜ਼' ਦੇ ਕਲੀਮ ਕਾਵਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਲ 2002 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੜ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।

ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਈਆਈਟੀ ਖੜਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਕਵਾਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਲਖਨਊ, ਕਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਮ ਸਕ੍ਰੀਨ'ਤੇ ਇੰਝ ਦੇਖੋ:

ਕਵਾਜਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ "ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ" ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 ਕਵਾਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।"

"ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਲੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।"

"ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਛਾਣ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ 20...


...ਜਾਂ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਭ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

"ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਡਾ. ਰਾਠੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

"ਯੂਰਪ 'ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 30 ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਹੀ ਇਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।"

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਉਹ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ  ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਕੁਝ ਖਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਇਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ 'ਚ ਵੀ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੀਏਆਰਸੀ/ਈਐੱਮਏ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭ ਲਏਗਾ।"

ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾਂ

ਟੀਕੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਬ 'ਚ ਹੀ ਸੇਫ਼ਟੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸ਼ੂਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੈੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਤਜੁਰਬਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਲੈਬ ਦਾ ਡਾਟਾ ਠੀਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਟੀਕਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਲਾਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਟੀਕਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਬਲਕਿ ਟੀਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

10 ਵਿਅਕਤੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਹ 'ਚ ਦਰਦ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੁਖਾਰ, ਠੰਡ ਲੱਗਣਾ, ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਬਿਮਾਰ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਗਣਾ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।

ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਮੁੜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਾਧਾ

ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਕੇ 11.86 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚ 26 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਲਾਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਆਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਕੁੱਲ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 2.92 ਕਰੋੜ ਰਹੇ, ਜਿਸ 'ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 5,30,821 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਾਗ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਾਮਲੇ 1.13 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 1.58 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਲਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਫਿਰ ਇਸ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡੈਨਮਾਰਕ, ਨਾਰਵੇ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਸਣੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ ਕੋਵੀਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 'ਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ 'ਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

11 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੇਸ 'ਚ 2286 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ...


...ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ 1500 ਰੁਪਏ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕਰੀਬ 500 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਸ਼ਾਇਦ ਕਮਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਮਹਿੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ ਠੀਕ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਚੰਗਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਖੋਲ੍ਹਾਂ?

ਪਰ ਇਸ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕਦਮ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਾਂਦਾ।''

''ਮੇਰਾ ਇੱਕੋ ਮਕਸਦ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ...ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ, ਸੂਬਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

''ਰੱਬ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੌਣ ਕੀ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

''ਜੇ ਮੈਸੇਜ ਜਾਂ ਟਵੀਟ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ''

ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਅਜੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਡੇ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਹੋਣ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕੂਟਰ ਟੇਢਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।''

ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੋਨੂੰ

ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਅਕਸਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ਼ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਾਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਰੋਜ ਸੂਦ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਗਰ ਸੂਦ ਭਾਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਸੋਨੂੰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸੋਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰੀ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੰਮੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਦੇਖੀ ਤੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਹਾਸਿਲ ਕਰੇਂਗਾ ਜੋ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।''

ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਗਰ ਸੂਦ ਅਤੇ ਮਾਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਰੋਜ ਸੂਦ

''ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂ ਫ਼ਿਲਮ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈ ਉਹ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰੋਲ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਸੀ।''

''ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਬੈਠੇ ਕਿਤੇ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਰੱਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿਓ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ।''

''ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਓ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕੌਮੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵੱਡੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਕਿਵੇਂ ਪੈਰ ਪਸਾਰੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਨੇ?

ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਤੱਕ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਚੁੱਕੇ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਦੇ ਇਸ ਗੈਂਗਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੜੀਯਾਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨਕੁ ਸਿੰਘ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਵਿਵਾਦ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗੈਂਗਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਾਤਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤਦੇ ਰਹੇ। ਮੁਖਤਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਜੇਸ਼ ਅੱਜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਜੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਚੰਦੋਲੀ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ।

ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਊ ਸੀਟ ਤੋਂ ਬਸਪਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐਸਟੀਐੱਫ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬਿਨਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ੈਅ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀਆ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ। ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਖ਼ਲ ਵਧਾਉਣਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਮਾਫ਼ੀਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸਟੀਐੱਫ਼ ਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਗਏ ਤਾਂ ਐਸਟੀਐੱਫ਼ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ।"

ਮਾਫ਼ੀਆ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸੁਰੱਖਿਆ

ਭਵਨ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਭਦੋਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੋਣ ਰੈਲੀ 'ਚ ਮੁਲਾਇਮ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਭਦੋਹੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਸਰਗਨਾ ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਿਜੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮੁਲਾਇਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਪਿੱਛੇ ਪਈ ਹੈ।"

"ਭਾਸ਼ਣ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮੁਲਾਇਮ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਤੱਕ ਛੱਡਣ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਜੇ ਉਸੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਤੋਂ ਮੁਲਾਇਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਡ ਗਏ। ਮੁਲਾਇਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਾਂਗੇ।"

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਫ਼ੀਆ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਅਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉੱਪਲ ਪਾਠਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਬ੍ਰਿਜੇਸ਼ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਗੀਤਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਖਤਾਰ ਨਮਾਜ਼। ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਪੰਡਿਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗ ਪਾਉਣਗੇ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਰੰਗ ਚੁਣਨਾ- ਇਹ ਸਭ ਉੱਥੇ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਬਾਹੂਬਲੀਆਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।"

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਦੇ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗਜ਼ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਢਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਹੂਬਲੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਤਪਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ੁਕਲਾ ਸਨ ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਾਹੂਬਲੀਆਂ ਨੇ ਸਬਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।"

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ,...


...ਜਾਣ।

ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਾਲਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸੀ।

ਭਿਡਰਾਂਵਾਲਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ

25 ਮਈ 1984 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਭਿਡਰਾਂਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਪੂਰਨ ਇਸ ਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

K, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਾਣਗੇ

ਭੁੱਖ ਦਾ ਡਰ

ਰਾਜਨ ਦਾ ਮੁੰਬਈ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਇਸੇ ਡਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਛੱਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਖਾਣਾ ਸੀ। ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸੜਕੀ ਸਫ਼ਰ (ਰੋਡ ਟ੍ਰਿਪ) 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ। ਦਿਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਰਾਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰ ਛੇ ਵਜੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਔਖੀ ਯਾਤਰਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਖਿਆਲ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ ਨੇ ਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਉਹ ਸੰਜੂ ਬਗ਼ੈਰ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕਦਾ ਸਾਂ?

“ਮੇਰੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਮੇਰਾ ਘਰ ਉਸੇ ਕਰਕੇ ਬਣਿਆ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਵਿਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵਿਵਹਾਰਕ ਮਸਲੇ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਵਾ ਸਕਣ।

ਪਰ ਉਹ ਸੰਜੂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਦਦ ਨਾ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੈਸੇ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਸੰਜੂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ। ਗਹਿਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠਿਆ ਬਿਤਾਏ ਖ਼ੁਸ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਸਨ।

"ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਚੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਜੂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਟੁਕੜਾ ਵੇਚਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।"

ਪਰ ਰਾਜਨ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੰਜੂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਉਹ ਨੀਤਿਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ।

"ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਖਿਆਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਹਿਣ ਕੀਤੀਆਂ।"

ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੌਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਪੈਸੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਟਰੱਕ ਰਾਹੀਂ ਮੁੰਬਈ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸੀ

ਸਸਤਾ ਤਰੀਕਾ ਸੀ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਨੂੰ ਚਲਾਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣਾ ਪਰ ਹਾਈਵੇਅ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦੀ।

ਜਦੋਂ ਟਰੱਕ ਨੇ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਉਸਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਸੀ।

"ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਲੜਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੜਨੀ ਪੈਣੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਟੋਰਿਕਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦਾ।"

ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜਦੋਜਹਿਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਤਿਨ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਿਥੇ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਸੰਜੂ ਅਤੇ ਨੰਦਨੀ ਦੀ ਗ਼ੈਰਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨੀਤਿਨ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਮਝਦਾਰੀ ਭਰਿਆ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰਾਜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੰਜੂ ਉਸਦੀ ਦੁਨੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ...


...ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਲਈ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੇਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮਾਂ: ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦਿਓ

"ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, " ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਹਨ। "ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ' ਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਇਥੇ ਹੈ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।"

ਇਕ ਆਗੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਘੂ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤਕ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਰੈਲੀ ਕੱਢੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਤਿਰੰਗੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਲੀਡਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਟਿਕਰੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘੂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖ ਸਕੋਗੇ।"

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਲੁੱਕ-ਆਉਟ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। "ਪਰ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ," ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਹੈ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਗਿਰਫਤਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਠਨ ਸੰਭਾਲ ਸਕਣ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪਰਤ ਦਾ ਵੀ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ।

"ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਆਏ ਸੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਏ ਸੀ ਕਿ ਘਰ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਾ ਕੇ ਹੀ ਆਵਾਂਗੇ। ਅੱਜ ਵੀ ਅਸੀ ਇਸੇ ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਿਹੇ 'ਚ ਕੋਈ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਪਵੇ।

ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪਾਵਰਹਾਊਸ

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ 'ਚ ਵੀ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਓਬਾਮਾ ਜਾਂ ਕਲਿੰਟਨ ਵਰਗੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਵਰਗ

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਸੋਚ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ ਹੀ ਰੁਖ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ 'ਚ ਖੇਤੀ 'ਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ

ਸਿਲੀਕਾਨ ਵੈਲੀ ਵਰਗੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਤਰੱਕੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸੇਧ ਮਿਲੇਗੀ।

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ 'ਚ ਖੇਤੀ 'ਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅੰਦਰ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੱਖਣੀ ਕੇਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਅਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਅਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹਨ।

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਰ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੇਨ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲੇਵੇਨੀਆ ਵਰਗੇ ਕਈ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸੂਬੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਣ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਹਾਵੀ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਦਲ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰ 'ਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਟਵੀਆ, ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਅਤੇ ਐਸਤੋਨੀਆ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰਜੀਆ, ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਮਾਲਦੋਵਾ ਵੀ ਉਸੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ ਸਨ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਾ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਵੇ।

ਟੈਕਸਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਜਾਣ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬੇ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ ਵਜੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਲਈ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤਾਂ, ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਜਿਹੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

ਅਮਰੀਰਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਇਲੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 538 ਹੈ

2016 ਵਿੱਚ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਕਰਕੀਬਨ 30 ਲੱਖ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਲੈਕੋਟਰਲ ਕਾਲਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

2000 ਵਿੱਚ ਜੌਰਜ ਡਬਲਯੂ ਬੁਸ਼ ਨੇ 271 ਇਲੈਕੋਰਲ ਵੋਟ ਜਿੱਤੇ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਲ ਗੌਰ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਰਜ਼ ਤਕਰੀਬਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਲੈਕਟਰ ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਪਸੰਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ "ਆਸਥਾਵਿਰੋਧੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਜੇ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰੈਜੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1824 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੋਕਟੋਰਲ ਵੋਟ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।

ਦੋ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਦਬਦਬੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਸਾਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਗੇ?

ਹਰ ਵੋਟ ਗਿਨਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਗਲੀ ਹੀ ਸਵੇਰ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਤਿਆ ਕੌਣ ਹੈ।

2016 ’ਚ ਤਾਂ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ 3 ਵਜੇ ਹੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਪੀਚ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਕੁਝ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੋਸਟਲ ਬੈਲਟ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਵਾਧਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ 2000 ’ਚ ਨਤੀਜੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ’ਚ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਏ ਸਨ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਕ ਕਰੀਬ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਨਤੀਜੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਪਾਏ ਸਨ।

ਜੇਤੂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਦੋਂ ਆਫ਼ਿਸ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਚੋਣਾਂ ਜੋਅ ਬਾਇਡਨ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਕੈਬਨਿਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ’ਚ ਵੀ ਵਕਤ ਲੱਗੇਗਾ।

ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ 20 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮ ’ਚ ਕੁਰਸੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸੈਰੇਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ’ਚ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜਿਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀ, ਆਲੋਚਨ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਂਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿਹਾ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਚੌਕੀਦਾਰ ਕਿਹਾ, ਦੇਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਸਭ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਜਦਕਿ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ ਦੱਸਿਆ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜਨ-ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਮਕਾਨ, ਟਾਇਲਟ ਅਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ਿਵਸੈਨਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮੀਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੂਬੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਭਾਜਪਾ ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਉੇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਭਾਜਪਾ, ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਉਦੋਂ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਸੀ।

ਜਦਕਿ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਬਹੁਮਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਮਲਾਵਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਤੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਹਾਸ ਪਲਸ਼ੀਕਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਗੁਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

4. ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੀਡਰ ਦੀ ਚਾਹਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ

ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੋਟਰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਏ।

ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਸ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਮਾਜਸ਼ਾਸਤਕੀ ਸੈਮੀ ਸਮਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸਰਾਇਲ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਹੂਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਾਂ ਕੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ?

ਪਰ ਇਹ ਐਨਾ ਸੌਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਖਰੇਵੇਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੂਤਵ ਵੀ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਵਾਲੀ ਆਸਥਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ...


...ਜੀ ਕੰਪਨੀ ਬਾਇਓਕੋਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਕਿਰਨ ਮਜ਼ੂਮਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਮਿਲੇਗੀ?

ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਟੀਕਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਮਿਲੇਗੀ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਇਹ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਲਹਾਰੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, " ਸਾਡੇ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।"

ਅੱਧਾ ਦਰਜਨ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਟੀਕਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ।

ਸ਼ੌ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨਿਲੇਕਨੀ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਜੋ ਇਨਫੋਸਿਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ 12 ਨੰਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਕਾਰਡ 'ਅਧਾਰ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭਲਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਲੇਕਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਨ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਸਕਾਂਗੇ ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ

ਕਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀ ਧੋਖੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੇ ਲੋਕ ਵੈਕਸੀਨ ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗਲਤ ਕਾਗਜ਼ ਬਣਵਾ ਲੈਣ ਤਾਂ?

ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਅ ਕਰੋਗੇ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਖਰੀਦੋ-ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸਸਤੀਆਂ ਇਲੈਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਆਈਟਮਾਂ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

"ਤੋਪਖਾਨਾ ਯੂਨਿਟ ਸਣੇ ਸਾਡੀਆਂ ਕਈ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਆਈਆਂ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤ ਵਾਂਗ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਲਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿਚਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਲਿੱਟੇ ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

 ਜਨਰਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਈ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨ ਲੇਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

 ਉਹ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤਾਲ਼ਾ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ।

ਅਗਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੇਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ 36 ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗੁਆਈ।

ਕਈ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ

ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੌਜੀ ਮਰੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨ ਮਰਿਆ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦ ਸੀ।"

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਲੰਕਾ ਦੀ ਫੌਜ ਸਾਡੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਬ ਡਿੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਮੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।''

"ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਧ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।''

ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੇਟ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਛਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਜੰਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਸੀ।

ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਸੀਂ ਜਾਫ਼ਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਉਸ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ, ਲਿੱਟੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰੋ ਤਾਜ਼ਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਈ।

ਇਹ ਕੁਝ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ 30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲ਼ਾ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਕਤਲੋ-ਗਾਰਦ, ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ।

 ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਜਾਫ਼ਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਲੂ ਕੰਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜਾਫ਼ਨਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 60 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ

ਤਮਿਲ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣ ਸੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੱਟੇ ਦੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਬੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਭੜਕਾਹਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਾ ਸੀ।

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਿਆਂ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੁਕਦੇ ਲਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਇਲਜ਼ਾਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੇਨਾ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਭਾਰੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ 60 ਡਾਕਟਰ, ਨਰਸਾਂ ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਏ ਦੇਵੇਨਦਰਮ ਜਾਫ਼ਨਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ

ਅਸੀਂ ਏ ਦੇਵੇਂਦਰਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਸੀ।

"ਇੱਕ ਤੰਗ ਜਿਹੇ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ...


...ਜੀਪੀ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਰੀਬ 50-100 ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਈ ਹਨ।

ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਹਾਲਾਤ ਹੁਣ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਪੋਵਨ-ਰੇਨੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਪੂਰਾ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪੋਵਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਐੱਨਟੀਪੀਸੀ ਦੀ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲਾਸ਼ਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤ੍ਰਿਵੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਘੜੀ 'ਚ ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ'

ਉੱਤਰਖੰਡ 'ਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੇ ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੜ੍ਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਨੇ ਦਰਿਆ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਈ ਘਰ ਤੇ ਤਟ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਨੇ ਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਨੇੜੇ ਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਦੇ ਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਨੇੜੇ ਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਲ 2024 ਤੱਕ ਦੋਗੁਣਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ 2024 ਤੱਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੀਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਇੱਕ ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਨਾ ਵਧੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਨਵੀਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਲਾਨਾ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ 1.3 ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ, ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਮੌਕੇ ਦੇਣ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੁੜ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾਲ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

16 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਦੇਸ ਦੇ 7 ਸੂਬਿਆਂ 'ਚੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

8 ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੈਂਬਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਜਿੱਤੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ 4, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਤੋਂ 3-3, ਅਸਾਮ ਤੋਂ 2 ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਤੋਂ 1-1 ਸਨ।

ਦੇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇਹਨਾਂ 8 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਣੇ 179 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਹਨ।

ਲੋਕਸਭਾ ਵਿਚ ਦੇਸ ਦੇ ਬਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਹੈ।

ਜੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ?

ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਆਧਾਰ

ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਵਰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂਕਿ 84 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ, 47 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਂਗਲੋ ਸੈਕਸਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ 2 ਮੈਂਬਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਸਕਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ:

ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 35% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।

ਕੀ 17 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਧੇਗੀ ਜਾਂ ਘਟੇਗੀ  ਇਹ ਤਾਂ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਪਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚੇਗਾ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 4 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ 100 ਵੱਧ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 12 ਸੂਬੇ ਝੁਲਸ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੂਬੇ ਓਰੇਗਨ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰੇ-ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਸੁਮੇਧ ਸੈਣੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਜਾਰੀ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸੁਮੇਧ ਸੈਣੀ ਉੱਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਜੀਪੀ ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਣੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਜੋ ਬਾਂਦਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਯੋਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਜਯੋਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕੀ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਚੌਬੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਿਕਲੀ।

ਜਯੋਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਪੈਸੇ ਮੰਗੀਏਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਰੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਮਿਲੀ ਸੀ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਆਗਰਾ ਦੇ ਪੋਈਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਮਿਲੀ।

ਮੀਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਲੂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਪਰ ਉਹ ਲੌਕਡਾਉਨ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੇ 10-15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮਨਰੇਗਾ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਸ਼ਚਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਮਨਰੇਗਾ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਈ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਬਿਜਲੀ ਤਾਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦਾ ਬਿਲ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਿਲ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੀਨਾ ਦਾ ਜਨ ਧਨ ਖਾਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 500 ਰੁਪਏ ਆਏ ਸਨ। ਪਰ ਪੰਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 500 ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋ ਕਰੋੜ ਮਕਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਮੀਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਟਾਇਲਟ ਹੈ, ਗੈਸ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।

ਜ਼ਰੀਨਾ ਉਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਸੀ

ਉਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਜ਼ਰੀਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

"ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਦੀਦੀ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਾਂ। ਘਰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗੈਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਹ ਉਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਜ਼ਰੀਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਜ਼ਰੀਨਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਊ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਉਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਲਿਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਜ਼ਰੀਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਮਿਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 6 ਸਿਲੰਡਰ ਲਏ ਹਨ।

ਜ਼ਰੀਨਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ...


...ਜੋਂ ਰੱਖੇਗਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਇਸੇ ਐਸਪੀਵੀ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਯੁਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਆਪਰੇਟਰਜ਼ ਐਸਪੀਵੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਢੁਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿਦੇਸ਼ ਪਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੌਲਿਸੀ ਫੈਲੋ ਐਲੀ ਗੈਰਾਨਮੇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੋ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਤਕਲੀਫਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਝੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।"

ਹਾਂ, ਇੰਨਾ ਤਾਂ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਚਨਾਤਮਰਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।

ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਰੁਖ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰੇ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਸੀ।

ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਹੁਣ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ।

ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫਾਈਰਿੰਗ: ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਸਣੇ 5 ਮੌਤਾਂ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਸੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਜਾਟ ਕਾਲਜ ਜੇ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਹਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੋਈ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਸਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਗੋਲੀ ਰੈਸਲਰਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਬਾਕਸਰਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਲਾਗ-ਡਾਟ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੇਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ 'ਚ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਰਿਵੀਊ ਪਟੀਸ਼ਨ ਸੀ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਡਰ 'ਚ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਸਕਦੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਝਣ' ਮੌਕੇ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੂਸ਼ਣਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਰਚਾ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਈਲੈੱਟਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ

ਆਈਲੈੱਟਸ ਕਰਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਰਾਹ ਸੌਖਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਆਈਲੈੱਟਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਦੇ ਚੌਂਕ ਚੁਰਾਹੇ ਅਤੇ ਨੁੱਕਰ ਉੱਤੇ ਆਈਲੈੱਟਸ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।

ਬਹੁਤੇ ਆਈਲੈੱਟਸ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 170 ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਰਾਉਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 12 ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਹਨ।

ਬਾਕੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਟਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਈਲਟਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ 'ਇੰਗਲਿਸ਼ ਹੈਲਪਲਾਈਨ' ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਗਦੀਪ ਗਿੱਲ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਈਲਟਸ ਸੈਂਟਰ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇਸ ਗੋਰਖਧੰਦੇ ਦੇ ਪੇਚ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਸੋਂ-ਬਾਹਰੀਂ ਗੱਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ 25,000 ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ ਜੋ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਮਿਤਾਬ ਕੌਸ਼ਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਧਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

''ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।''

ਡਾਕਟਰ ਡਰੇਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਲੈਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਧਾਰ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।''

ਜਾਮਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ?''

ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ਨੂਬੰਧ ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ 20,000 ਪੈਨਸ਼ਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਿਛਲੇ ਅਕਤੂਬਰ 'ਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਆਧਾਰ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

84 ਸਾਲ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਜਿੰਨੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 73 ਰੁਪਏ ਬਚੇ ਹਨ।

ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਝਿੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੇਰਾ ਪੈਸਾ ਮੇਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰਹਿਮੋ ਕਰਮ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰਹਾਂ?''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਪਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਸ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਅੱਡਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ।

ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੰਦ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨ "ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ" ਹਨ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਧੀ ਤਹਿਤ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਚੰਦ ਦਾ ਪਰਲਾ ਪਾਸਾ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰਨਗੇ।

ਨਲੇਡੀ ਸਪੇਸ ਲਾਅ ਐਂਡ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈਲਟਨ ਨਟਾਬੇਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਮਾਈਨਿੰਗ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੇ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਹੀ 'ਬਾਹਰੀ ਪੁਲਾੜ-ਸਮਝੌਤੇ' ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਘੋਖ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਦਰਸ਼ ਬਚਿਆ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ

"ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 1970 ਦਾ ਵਾਕਿਆ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੋਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਫਾਰੁਖ਼ ਹੈਦਰ ਦੀ ਡਾਇਨਿੰਗ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਇਰੀਟ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕੋ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਮਕਬੂਲ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਗੰਗਾ ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਦੀ ਅਸਲੀ ਯੋਜਨਾ ਇਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਬੱਟ ਸਾਬ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਆਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਈਏ ਤਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਵਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।"

"ਮਕਬੂਲ ਬੱਟ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਹਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਫਾਂਸੀ 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ

ਮਕਬੂਲ ਬੱਟ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਸ 'ਤੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਗਏ।

ਮਕਬੂਲ ਬੱਟ ਦੇ ਵਕੀਲ ਰਹੇ ਆਰਐੱਸ ਤੁਫ਼ੈਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੌਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿਓ।

"ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਆਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਕਬੂਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੌਤ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 'ਇਨਡੋਰਸ' ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

'ਡੈਥ ਰੈਂਫਰੈਂਸ' 'ਤੇ ਜੱਜ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ

ਤੁਫੈਲ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜਸਟਿਸ ਚੰਦਰਚੂੜ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪੇਜ਼ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਗਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

"ਜਸਟਿਸ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਵੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਸਟਿਸ ਚੰਦਰਜੂੜ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਅਲਫਾਜ਼ ਨਿਕਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਝੰਝੋੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਸੁਨੇਤਰਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ ਗੁਪਤਾ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਚ

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਡੈਥ 'ਰੈਫਰੈਂਸ' 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅਲੀ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।"

"ਪਰ ਉਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰਡਰ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਐੱਸਐਲਪੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਜੇਕੇਐੱਲਐੱਫ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬੱਟ ਨੂੰ

ਮਕਬੂਲ ਬੱਟ ਦਾ ਵੱਖਵਾਦੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ...


...ਟ ਕੈਵਨੋ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਆਨੋ ਰੋਨਾਲਡੋ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ।

ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ 'ਤੇ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਚੁੱਪੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੁਰਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਆਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਚੁੱਪੀ ਹੈ।

2012 ਵਿੱਚ ਜਯੋਤੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਗੈਂਗਰੇਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਣਾਏ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

"ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜਪਲੀਨ ਮੁਤਾਬਕ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਨਿਆਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾਨ ਅਕਸਰ ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਵੱਈਆ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗ਼ਲਤ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣਾ ਬਿਹਤਰ ਰਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗਾ?

ਕਿੰਨੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਉੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਉਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰੇ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਔਰਤ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਜਿਹੀ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਲਿਖ ਕੇ ਵੀ ਕੀ ਹਾਸਲ ਹੋਵੇਗਾ?

'ਦਿ ਨਿਊਜ਼ ਮਿਨਟ' ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ, ਧੰਨਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਸ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਹੋਰ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬਾਹਰ ਆਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਟ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹੀ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸਾਡੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਗੇ।'

ਵੇਦਾਂਤੀ ਜੋ ਕਿ ਨਿਆਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। "ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਟਰੱਸਟ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਲਵੇਗਾ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਯੋਗੀ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ।"

ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਹਿੰਦਰ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦਰ ਮੂਵਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸਾਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਮਸਜਿਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਕਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ।

 ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਮਸੀਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸੀਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਟ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਰੋਧਕ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚ ਅਣ-ਸੁਤੰਲਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ''

ਇਸ ਜਲਣ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੀਹੈਬਲੀਟੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖਮ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਸੂਖ਼ਮ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ।

ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਖੂਨ ਵਿਚ ਰਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਨਿਮੋਨੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ।

ਪਹਿਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੇ ਵੂਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਮਰੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਂਸੈਟ ਮੈਡੀਕਲ ਜਨਰਲ ਵਿਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੰਬਾਕੂ ਪੀਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ।

ਪਹਿਲੇ 61 ਸਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਭਿਅੰਕਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਤੇ ਦਿਲ ਨੇ ਵੀ ਧੜਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ 11 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਦੂਜੇ 69 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਵਿਗਾੜ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ECMO ਮਸ਼ੀਨ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਟੈਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਟ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲਜ਼, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਥੇ ਕਰਨਗੇ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉੱਤਰ- ਨੈਵਰ, ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਕਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਤਿੰਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਤੇ ਅੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ- ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਉੱਤਰ-ਸਾਡੀ ਮੰਗ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੋ ਸਟੇਟਾਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇੰਨਫ਼ਰਾਸਟ੍ਰਕਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਅੱਠ ਫ਼ੀਸਦ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਛੇ ਫ਼ੀਸਦ ਟੈਕਸ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਫ਼ਰੋਖਤ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤਾ ਕੁਮਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਐਫ਼ਸੀਆਈ ਚਿੱਟਾ ਹਾਥੀ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਰਕਾਰ ਅਨਾਜ ਖ਼ਰੀਦਨਾ ਬੰਦ ਕਰੇਗੀ।

ਫ਼ਿਰ ਦੂਸਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦ ਫ਼ਰੋਖਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਲੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਆਈ। ਸਾਡੇ ਚੀਫ਼ ਮਨੀਸਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨਾ ਨਾ ਖ਼ਰੀਦੀਏ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਰੀਦੀਏ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਘਾਟਾ ਪਵੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਭਾਵਨਤਰ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਰਾਏ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰਪਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਭਾਵਨਤਰ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ 15 ਸੌ ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਰੱਖਿਆ ਹੈ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਾਸਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੱਸੇ 48 ਤੋਂ 50 ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਆਉਂਦਾ।

ਅੱਜ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਭਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਵੈਂਟਲ 400ਤੋਂ 500 ਰੁਪਏ ਐਪਐਸਪੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਜੇ 400 ਰੁਪਏ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ 130 ਲੱਖ ਟਨ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਯੋਗ ਸਰਪਲਸ ਕਣਕ ਹੈ। 520 ਕਰੋੜ ਕਿਥੋਂ ਲਿਆਉਣਗੇ, ਮਿਲਣਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ 50 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 18 0ਲੱਖ ਟਨ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੈਡੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਮਿਸ-ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਕਰ ਬੈਠੀ ਹੈ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ- ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੰਨਾਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦੇਈਏ।

ਉੱਤਰ-ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਸੈਕਟਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ ਚਾਹੇ ਕਿਸਾਨ ਹੈ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹਾਊਸਾਂ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਛੇ ਤੋਂ ਸੱਤ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਿਆ ਜਾਂ ਇਨਸੈਂਟਿਵਜ਼ ਜਾਂ ਐਨਪੀਏ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸੈਕਟਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਇਹ ਰਕਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦੂਸਰਾ ਮਸਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਨੱਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ 6 ਗੇੜਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ...


...ਟ ਮਾਂ 2,000 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਕਮਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਮ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਸਾਲਨਾ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਵਤੀਰੇ ਦੀਆਂ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਤੈਅ ਸ਼ੁਦਾ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਨੇ ਸਰੋਗੇਸੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉੱਪਰ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, “ਵਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਪਾਲ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜੇ ਢੋਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ

ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸਰੋਗੇਸੀ ਨਾਲ  ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਭਰ ਨੈਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਕਾਊ ਵਸਤੂ ਬਣ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਸਰੋਗੇਟ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਛੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸਾਲ 2018 ਦੇ ਬੇਬੀ ਮਨਜੀ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੈਰੋਗੇਟ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਧ-ਵਿਚਾਲੇ ਲਟਕ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਬਾਪ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਕੱਲਾ ਬਾਪ (ਤਲਾਕ ਮਗਰੋਂ) ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਗੋਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਸਕਦਾ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਕੀ ਸੀ।

ਜੇ ਬੱਚਾ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਪਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ  ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਪੇ ਮੰਨ ਲੈਣ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵੀ ਅੱਖੋਂ ਪਰੋਖੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੇਬੀ ਮਨਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਮਾਪੇ ਜਪਾਨੀ ਸਨ।

ਕੀ ਸਰੋਗੇਸੀ ਲਈ ਕੋਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਭਵ ਹੈ?

ਹੇਗ ਕਾਨਫਰੰਸ ਜੋ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਹਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਰੋਗੇਸੀ ਰਾਹੀਂ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਸਕਣ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੈਰੋਗੇਸੀ ਬਾਰੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ...