...ਆ ਹੈ। ਹਾਊਸ ਆਫ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਾਸਬੈਂਚ ਪੀਅਰ ਦੇ ਲੌਰਡ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ।

ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦਫਤਰ ਮੰਤਰੀ ਲਾਰਡ ਨਿਕੋਲਸ ਟਰੂ ਨੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ 'ਵਿਆਪਕ ਨਿੰਦਾ' ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਹਨ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।''

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਗਭਗ 25 ਸਮੁਦਾਇਕ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੀਡਰਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਡਨ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜੰਮਪਲ ਰਸ਼ਮੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ''ਕੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ?"

"ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਦਰ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ?''

ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਵਕੀਲ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਨਾਗਪਾਲ ਨੇ ਉਸ ਪੱਤਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਡੌਮੀਨਿਕ ਰਾਬ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

Farmers Protest: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅੱਗੇ ਕਿਉਂ ਜੋੜੇ ਹੱਥ

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਾ, ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਬੁਲੇਟ ਪੁਆਇੰਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਬਰੈੱਡ ਬਾਸਕਿਟ' ਹੈ।”

“ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਗੂਗਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀ ਵੂਲਵਰਹੈਂਪਟਨ ਦੇ ਐਂਡਰਿਊ ਥਾਮਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ  ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

''ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਕਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਸਾਡੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।"

"ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ।ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।''

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਹਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਦਸ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਸਭ...


...ਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਨਾਲ ਹੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਾਜੋਆਣਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਕਮਲਦੀਪ ਕੌਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ?

ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਰਾਜੋਆਣਾ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਲੋਅ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।

ਕਲੋਅ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਕੋਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਾਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ। ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਧੇਰੇ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।"

ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ-ਕਲੋਅ ਹੁਣ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਲੋਅ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਂ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਜਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਰਭਧਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਰਾਬਤਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਡੋਨਰ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਸੌਂਪਣ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਸਮੂਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਡੋਨਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਲੋਅ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਜੋਖ਼ਮ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਅਕਾਉਂਟ ਹਨ।"

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਮਲਾ

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਹੈ ਨਾਪਸੰਦ

ਲੌਰੇਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੂਜ਼ਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡੋਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਤਜਰਬਾ ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਰਿਹਾ।

ਉਹ 38 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸਾਥਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਔਰਤ ਜੋੜੇ ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਵਾਰ ਆਈਵੀਐੱਫ਼ ਰਾਹੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗਰਭਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਨਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਰ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।

ਖ਼ੈਰ, ਲੌਰੇਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਥਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਲੀਨਿਕ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੌਰੇਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਐਨੇ ਪੈਸੇ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਵਰ੍ਹੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ।"

ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਲੈਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਂਪਲ 600 ਤੋਂ 1300 ਪੌਂਡ ਤੱਕ ਹੈ, ਇਹ ਕੀਮਤ ਇਸ ਦੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਡੋਨਰ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਲੌਰੇਨ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲ 'ਤੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਏਐੱਲ-ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਗਰਭਧਾਰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਮਹਾਂਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਿਤ ਡੋਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸੱਚੀ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। (ਅਤੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਅਨੈਤਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।"

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਡੋਨਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੋ" ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗਰਭਧਾਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹੋਰ ਡੋਨਰ ਬੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਚੈਟਸ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਪਰ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਬਿਲਕੁਲ...


...ਆ, ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਦੇ ਮਾਹਰ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਦੀ ਰਾਇ

ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਸ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਹਾਈਪਰ ਟੈਰੇਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਲੋਕ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।"

ਟਿਕਟੌਕ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੁਦਾਇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਕੋਡ ਆਫ ਕੰਡਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਖਾਤੇ ਹਟਾਏ ਵੀ ਹਨ।

ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ:

ਟਿਕਟੌਕ ਦੇ ਬੀਜਿੰਗ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਬਰਲਿਨ, ਜਕਾਰਤਾ, ਲੰਡਨ, ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ, ਮਾਸਕੋ, ਮੁੰਬਈ ਸਾਓ ਪਾਓਲੋ, ਸਿਓਲ, ਸ਼ੰਘਾਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੇ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ।

ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬਟੈਕਸਿੰਗ ਇੰਟਰਨੈਟ ਜਾਇੰਟਸ  ਵਿੱਚ ਟਿਕਟੌਕ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, "ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉੱਪਰ ਇਹ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ। ਤਾਂ ਟਿਕਟੌਕ ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਜੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉੱਪਰ ਜੀਐੱਸਟੀ ਲੱਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਬੱਜਟ ਵਿੱਟ ਪ੍ਰਤੀਵੇਦਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਪਰ ਟੈਕਸ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪੰਜ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇਕਾਨਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਫ਼ਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਫ਼ਸਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਇਸੇ ਸਵਾਲ "ਮੁਝੇ ਕਿਊਂ ਨਿਕਾਲਾ?" ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵੱਲ ਵਧੇ।

ਇਹ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਕਿ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਨਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲੱਗਿਆ।" ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

'ਬੀਬੀਕਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਨਾ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਚਾਨਾ ਹੈ'

ਇਹ ਉਦਾਰਵਾਦੀ-ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੋਣ ਨਾਅਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਅਰੇ ਵਿੱਚ ਬੀ ਬੀ (BB) ਮਤਲਬ ਮਰਹੂਮ ਸਾਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ (ਵਰਤਮਾਨ ਹਾਲਾਤ ਦਾ) "ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ" ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ "ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।" ਨਵਾਜ਼ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਗਾਮੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਏਜੰਡਾ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਥੀਮ ਦੁਆਲੇ ਗੀਤ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਫਰਹਾਨ ਸਈਅਦ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਅਬ ਸਿਰਫ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਲਈ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।

'ਹਮ ਮੇਂ ਸੇ ਏਕ'

ਇਹ ਸਲੋਗਨ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕੁਨ ਜਿਬਰਨ ਨਾਸਿਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਤਰਾਨੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ , ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਤਰਾਨਾ 5 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ "ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਆਸੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, "ਇਸਲਾਮ ਸਾਡਾ ਮਜ਼ਹਬ ਹੈ, ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਸਿਆਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ।"

ਨਾਸਿਰ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹਸਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਪਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੇ ਸਨ ਪਰ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵਕੀਲ ਨਾਸਿਰ ਨੂੰ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤ ਵਾਲੇ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

'ਸਾਦਿਕ ਅਮੀਨ'

'ਸਾਦਿਕ ਅਮੀਨ' ਭਾਵ 'ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 2017 ਦੇ ਨਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰੀਫ ਨਾ ਤਾਂ 'ਸਾਦਿਕ' ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ 'ਅਮੀਨ' ਸਨ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 1973 ਵਾਲੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 62(1)(ਐਫ)  ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਾਕਾਰੀ ਅਹੁਦੇ ਉੱਪਰ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ 'ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ' ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਸਾਦਿਕ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਉਰਦੂ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਇਹ ਧਾਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀਕਰਨ ਲਈ ਜਰਨਲ ਜ਼ਿਆਉਲ-ਹੱਕ ਵੱਲੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ...


...ਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਮੁਕਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੀੜਤਾ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਚਿਲਡਰਨ ਫਰਾਮ ਸੈਕਸ਼ੂਅਲ ਔਫੈਂਸਸ ਐਕਟ, 2012 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ।

ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਹੁਣ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਸੰਘ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਟਿਕਟ ’ਤੇ ਚੋਣ ਵੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨਾਓ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੇ।

ਸ਼ਰਦ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨਾਓ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹਨ ਹੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਹਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਤਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ’ਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਦਰਅਸਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਪਾਰਟੀ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਵੀ ਉਹ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਸਨ। ਪਾਰਟੀ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੰਗੀਤਾ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ਰਦ ਗੁਪਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੇ ਸੰਗੀਤਾ ਸੇਂਗਰ ਨੂੰ ਹਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾਈ ਪਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਹੇ। ਅੱਜ ਵੀ ਜੇ ਉਹ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਾਂ ਗੁਡਵਿਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਅਜਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਰ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਵਧੇਰੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਣ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪਵੇ।

ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਉਹ ਇੰਨੇ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਮਾਰੇ।

ਜਾਣਕਾਰ ਤਾਂ ਇਹੀ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ, ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਗਾਂਹ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਕਸ ਕੁਲਦੀਪ ਸੇਂਗਰ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਯਾਦ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕ ਨਾਲ ਬਾਥਟੱਬ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਵਾਈਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਮ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਿਰਜਿਆ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਨੀਸਨੀਖੇਜ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ, ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਏ, ਅਨੁਮਾਨ ਬਣਾ ਕੇ ਨਿੱਜਤਾ ਜਾਂ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ, ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਚਾਰਕ ਜਨੂੰਨ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੋਦਕਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰੁੱਝ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸੇ ਛੱਡ ਕੇ ਗਈ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਰਾਜਪੂਤ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇਹ ਵਹਾਅ ਅਤੇ ਮਿੰਟ-ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਨਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੁਰਖੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਖਦ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਮੀਡੀਆ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹਨ।

ਤੱਥ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ 'ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ', ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਸਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਿੱਟਸ ਅਤੇ ਲਾਈਕ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਸਕੀਏ।

ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਐਕਟਰ ਨੇ 'ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ' ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਸ਼ਬਦ 'ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ' ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਕਿ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਸਾਈਡ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਵੌਇਸ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੈਨ ਰਿਡੇਨਬਰਗ ਨੇ 'ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ' ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਈਆ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ' ਸ਼ਬਦ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।

ਮੀਡੀਆ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਾਇਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਾ ਮੰਨਦਿਆਂ ਇਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਪਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ 'ਤੇ ਕਵਰੇਜ

ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਰੋਕਥਾਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲੋ ਰੀਚੇਲ ਨੇ...


...ਆ।''

''ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹਿਮਾਚਲ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੌਦਾਗਰਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।''

ਨਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਹਿਮਾਚਲ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਹਨ

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪੁਲਿਸ

ਹਿਮਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਹਨ।''

ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ 'ਚ ਛੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਸਕਰ ਵੀ ਆਏ।

ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਰੀਬ 257 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚਰਸ, 4.6 ਕਿੱਲੋ ਹੈਰੋਇਨ, 293 ਗ੍ਰਾਮ ਸਮੈਕ, 68 ਗ੍ਰਾਮ ਕੋਕੀਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋ ਬ੍ਰਾਉਨ ਸ਼ੂਗਰ ਫੜੀ ਗਈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੁਲਿਸ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਿਮਾਚਲ ਨੇ ਵੀ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ

ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉੱਠੀ ਮੰਗ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲ ਰਹੀ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਚਲ 'ਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਰਾਮ ਠਾਕੁਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਡਰੱਗ ਮਾਫ਼ੀਆ 'ਚ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆਈ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਪੁਖ਼ਤਾ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਕੁਝ ਵਿਦੇਸ਼ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।''

''ਸਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਿਮਾਚਲ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਆਪਣੀ ਚੌਕਸੀ ਵਧਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।''

ਉੱਧਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਰੱਗ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ

ਹਿਮਾਚਲ 'ਚ ਤਸਕਰਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ

ਸਰਕਾਰ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਮੁੜ-ਵਸੇਬਾ ਸੈਂਟਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੀ ਸਵਾਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਾਰਗਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਭਾਵੇਂ...


...ਆਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।"

" ਜੇਕਰ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ 'ਚ ਹੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਲਾਇਵਾ ਟੈਸਟ ਕਿੰਨ੍ਹਾ ਕਾਮਯਾਬ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਕੀ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਸਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਦੀ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਲਾਇਵਾ (ਥੁੱਕ) ਟੈਸਟ ਅਸਲ 'ਚ ਪੂਰੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਨਤੀਜੇ

ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਸਰੀ ਵਿਖੇ ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੌਦਾ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਟ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਲਾਇਵਾ ਟੈਸਟ ਲਈ ਭੇਜਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਸਬੰਧੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਟੈਸਟ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਲਾਇਵਾ ਟੈਸਟ ਲਈ ਭੇਜਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ

ਇਹ ਟੈਸਟ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਨੈਗਟਿਵ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨ੍ਹੀ ਜਲਦੀ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕ੍ਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਚ ਹੀ ਪਛਾਣ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਠੱਲ ਪਾਵੇਗੀ।

ਬੇਸ਼ਕ ਇਹ ਟੈਸਟ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਸ਼ਾਇਦ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ, ਪਰ ਇਹ ਖਰਚਾ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਓਬੀਆਰ (Office for Budget Responsibility)  ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ  ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ 300 ਬਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਣਾ ਹੈ।

ਸਲਾਇਵਾ ਟੈਸਟ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਮਸਲਾ ਹੈ।

ਸਾਡੇ 'ਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਟਿਊਬ 'ਚ ਥੁੱਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ? ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਭਰਿਆ ਕਾਰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਸ਼ਲ ਦੂਰੀ ਆਦਿ ਹੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਵੋਗੇ।

ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ , ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਕ ਤਰਫਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ

ਜੇਕਰ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਵੇ...

ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ , ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਏਕਾਂਤਵਾਸ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਕ ਤਰਫਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਸਕੋਗੇ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੀ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਖਭਾਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਅਮਲ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਲੈਬ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ...


...ਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਅਚਾਨਕ, ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, 'ਜੈਫ਼ ਸਰ!' ... ਅਤੇ ਫਲਾਈਟ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਦਿਲੀਪ ਪਰੂਲਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਾਫ਼ਾ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਜੈਕਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲਸਤਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦਸ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗ ਬੰਦੀ ਪਾਇਲਟ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੀਆਂ ਮੁਬਾਰਕਾਂ

ਏਨੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਚਿਹਰੇ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਫ਼ਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੰਚਾਰਜ ਸਕੁਆਡਰਨ ਲੀਡਰ ਉਸਮਾਨ ਹਨੀਫ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਗਰ ਦੋ ਅਰਦਲੀ ਇੱਕ ਕੇਕ ਅਤੇ ਚਾਹ ਲਈ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਸਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਤੁਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਗੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਅਤੇ ਚਾਟੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਕਿ ਕੋਈ ਚੌਕੀਦਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ । ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਜਿਨੇਵਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਫਰੇਂਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ  ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਰੂਰਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਬਚਾ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਰੂਲਕਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਰਡ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਰਜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਪਠਾਣੀ ਸੂਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੂਟ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋਂ?

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਪਰੂਲਕਰ ਲਈ ਇੱਕ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਠਾਣੀ ਸੂਟ ਸਿਉਂਤਾ। ਕਾਮਤ ਨੇ ਤਾਰ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੂਈ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਕ ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਕੰਪਾਸ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਫਾਊਂਟਨ ਪੈੱਨ ਅੰਦਰ ਲੁਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਨੇਰ੍ਹੀ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹੋਂ ਨਿਕਲੇ

14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਸੀ। ਪਰੂਲਕਰ ਨੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਗਾਰਡ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿਚ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਗੇ।

12 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਣ ਦਾ ਰੌਲਾ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪਲਸਤਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਪਰਤ ਵੀ ਛਿੱਲੀ ਗਈ।

ਫਲਾਈਟ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਮਾਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ

ਤਿੰਨ੍ਹੇ ਜਣੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੋਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਧੂੜ ਭਰੀ ਨੇਰ੍ਹੀ ਦੇ ਥਪੇੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ।

ਇੱਕ ਚੌਕੀਦਾਰ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਧੂੜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕੰਬਲ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰਲੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਸੜਕ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਲ ਚਲ ਦਿਖੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਰਾਤ ਦਾ ਸ਼ੋ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

'ਆਜ਼ਾਦੀ!'

ਤਦ ਨੇਰ੍ਹੀ ਨਾਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਚੌਕੀਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੋਂ ਕੰਬਲ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ ਦੇ ਵਰਾਂਡੇ ਵੱਲ ਭੱਜ ਲਿਆ।

ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕੰਬਲ ਲਿਆ, ਤਿੰਨੋਂ ਕੈਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਕੰਧ ਟੱਪ ਗਏ। ਕਾਹਲ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਾਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇਖ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਗੁਆਚ ਗਏ।

ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਚਲਣ ਮਗਰੋਂ ਫਲਾਈਟ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਹਰੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਹਨ ... ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੇ.. 'ਆਜ਼ਾਦੀ!'

ਫਲਾਈਟ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਮਾਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, 'ਅਜੇ ਨਹੀਂ।'

ਇਸਾਈ ਨਾਮ

ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਕੱਦ ਦੇ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ  ਵਾਲ ਘੱਟ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪਠਾਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼...


...ਆਂ ਕਰਦਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਰਦੂਲ ਨੂੰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਹਦ ਖਲੂਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਹਿਜ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅੰਦਰੋ ਸਹਿਜ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਅ  ਦੇਖਦਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਏਂ। ਤੇਰੇ ਵਾਂਗੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨੇ।"

ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਪਲੀਮੈਂਟ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਰਦੂਲ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਕਾਤ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮੈਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ।

ਸਰਦੂਲ ਦਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵਰਗਾ ਘਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ 'ਰੋਡਵੇਜ਼ ਦੀ ਲਾਰੀ' ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ ਸੀ

ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਜਾਬੀ ਚੈਨਲ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ।)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ।

ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਆਰਥਿਕ ਨਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਾ

ਓਮਬੀਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,''ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੰਗੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਹੌਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਹਾਲਾਤ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਮੁੰਡਾ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਈਏ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਸਭ ਖਾਲੀ ਸੀ। ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਗਏ ਹੋਏ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਕੁੱਟ ਜਾਂ ਦਲਿਤ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।''

''ਤੁਸੀਂ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਜਾਗਰੂਕ ਕੈਂਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੇਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।’’

"ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨਾ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕੁੜੀ ਮਿਲੇ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਕਿਤਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਤੀਗਤ ਹਿੰਸਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਲਿਤ ਕੁੜੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਤੀਗਤ ਹਿੰਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਛੇਤੀ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁੜੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਰਹੇ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।''

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,''ਮੇਰਾ ਵੋਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਵੋਟ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਆਵੇ। ਤਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲਣਗੀਆਂ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਡੁਬਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਐੱਸਬੀਆਈ 'ਤੇ ਕੀ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ?

ਡੁਬਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਐੱਲਆਈਸੀ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਐੱਸਆਈਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਕੀ ਐੱਸਬੀਆਈ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਇਸ 'ਤੇ ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਇੱਕ ਰਾਣਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਉੱਥੇ, ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਵੀ ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਇੱਕ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਡੁੱਬੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਮਾਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਖਲਬਲੀ ਮਚ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇ ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਜੇ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬੈਂਕ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬੈਂਕ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਡ੍ਰਾਫ਼ਟ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 49 ਫੀਸਦ ਸ਼ੇਅਰ ਹੀ ਵੇਚੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਸ ਵਿੱਚੋਂ 26 ਫੀਸਦ ਸ਼ੇਅਰਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰਸ ਵੇਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬੈਂਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰ ਸਕੇਗਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਬੈਂਕ ਨਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭੱਜਣਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਐੱਸਬੀਆਈ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਸ ਲਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵੱਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੈਨੇਜ਼ਮੈਂਟ ਬੋਰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਵਾਪਸ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਆਲੋਕ ਜੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨਸੈਪਟ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਬਹੁਤ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਬੈਂਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਲਰੀਡ ਕਲਾਸ ਦੇ ਖਾਤੇ ਇਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸ਼ੁਭਮੈ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐੱਸਬੀਆਈ, ਪੀਐੱਨਬੀ, ਐੱਲਆਈਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਯੂਟੀਆਈ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ...


...ਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਪਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨਾਂ ਕਤਲਾ ਪਿੱਛੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਘਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,  "ਤਾਲਿਬਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਪੱਤਰਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ।"

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਧਾਰਿਤ ਅਫ਼ਗਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪ੍ਰੈਸ (ਏਆਈਪੀ) ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨ ਜਸੂਸ ਸੰਸਥਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਸਕਿਊਰਟੀ (ਐਨਡੀਐਸ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੀਦਉੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਕਰੋਉੱਲ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ ਕਿ ਪਤਾ ਲਾਵੇ ਕਿ ਕਤਲ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ।"

ਤਾਲਿਬਾਨ ਭਾਵੇਂ ਰਸਮੀਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਪੁਖ਼ਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੋਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਅਫ਼ਾਗਿਨਤਾਨ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ਲੀਲਜ਼ਾਦ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜਲਦ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਕਰਨ ਅਤੇ 'ਅਸਲ ਸਮਝੌਤਾ ਬਣਾਉਣ' ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਂ ਟਰੇਨਾਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ': ਤੋਮਰ

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਠ ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਦੱਸੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤੋਮਰ ਨੇ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਉਸ ਦਿਨ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੁਪੀਰਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਪਰ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਹਟਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਉੱਪਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ "ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿੱਲ਼ੀ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਝੂਠ ਦੀ ਕੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਾਂ

"MSP ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।"

"ਮੰਡੀਆਂ ਚਾਲੂ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। APMC ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬਜ਼ਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਪਰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦੇਵੇਗਾ।"

"ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਰਾਰ ਫ਼ਸਲ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਰੇ।"

"ਕਿਸਾਨ ਜਦੋਂ ਚਾਹੇ ਕਰਾਰ ਤੋੜ ਸਕੇਗਾ।"

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਚਿੱਠੀ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਣਾਅ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਰਮੌਰ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਰਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਹਮਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ- ਡੀ ਨਿਰਸਿੰਮ੍ਹਾ ਰੈੱਡੀ, ਕਮਲ ਨਰਾਇਣ ਕਬਰਾ, ਕੇ ਐੱਨ ਹਰੀਲਾਲ, ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ, ਰਜਿੰਦਰ ਚੌਧਰੀ, ਆਰ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ, ਵਿਕਾਸ ਰਵਾਲ ਅਤੇ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਕਤਈ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

'ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ, ਕੀਤਾ ਸਵਾਲ- ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਪੱਖ ’ਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?'

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਆਪਣੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਅਰਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਦਾਲਾਅ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆਂਦੇ ਸੁਧਾਰ ਉਹ ਮੰਤਵ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

"ਇਹ (ਕਾਨੂੰਨ) ਕਿਸਾਨ ਲਾਹੇਵੰਦ ਕੀਮਤ ਕਿਉਂ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਬਾਰੇ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁਣ ਵੇਚਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿ ਰੈਗੂਲੇਟਡ ਮੰਡੀਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ।"

ਇਹ (ਕਾਨੂੰਨ) ਖੇਤੀ ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਹ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿੱਜੀ...


...ਆਂ ਤੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਕੇਅਰ ਮੈਡੀਸਿਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਧਰੁਵ ਚੌਧਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੈਟੇਗਰੀ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਲਕੇ-ਫੁਲਕੇ ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

"ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।”

“ਦੂਜੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਤੀਸਰੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਦੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਹਨ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਡਾ. ਧਰੁਵ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ 100 ਵਿੱਚੋਂ 80 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬਚੇ ਹੋਏ 20 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4-5 ਨੂੰ ਹੀ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”

"ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਨੂੰ ਪਰਸਨਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਇਕੀਉਪਮੈਂਟ, ਮਾਸਕ ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਕਰਨ, ਨਰਸ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।”

ਨਵੇਂ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਕਾਢ

ਲੰਡਨ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਮਰਸੀਡੀਜ਼ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਟੀਨਿਊਜ਼ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਏਅਰਵੇ ਪਰੇਸ਼ਰ (CPAP) ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

CPAP ਉਪਕਰਨ ਦਾ ਟਰਾਇਲ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਇਹ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਰੁੱਪ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ 1000 ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਉਪਕਰਨ ਨੂੰ ਮੈਡੀਸਿਨ ਐਂਡ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਟਲੀ ਦੇ ਲੋਮਬਰਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋ ਆਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ CPAP  ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 50% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ CPAP ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਮਸਲੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਮਾਸਕ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਥੁੱਕ ਦੇ ਕਣ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਥੁੱਕ ਦੇ ਕਣ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੇ ਨਰਸਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹੁੱਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਇਪ ਰਾਹੀਂ ਮਰੀਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਣ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨ-ਇਨਵੇਸੀਵ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ICU ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦਵਾਉਣ ਲਈ, ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ

ਇੰਟੈਂਸੀਵ ਕੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਡਾ. ਸ਼ੋਨਦੀਪੋਨ ਸਾਹ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬਹੁਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ...


...ਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬੀੜ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੰਜਾਰਵਾੜੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪ੍ਰਜਾਕਤਾ ਧੁਪਲਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਵਿਚਾਲੇ 80 ਫੀਸਦ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਗੰਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ 40 ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੀ ਉਮਰ 30 ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਪਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ 'ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਤਰਸਯੋਗ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟੀ

ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਉਹ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣਗੇ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਗਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇ।

ਪਰ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਘਟੀ ਹੈ। ਸਾਲ 200-06 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 36 ਫੀਸਦ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ 2015-16 ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 25.8ਫੀਸਦ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ

ਜਦ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।

ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਨਿਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਤਾਬਕ, "ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੀ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1992 ਤੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਰੱਖੀ ਹੈ।"

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂਸਟਰੂਏਲ ਬੈਨੇਫਿਟਸ ਬਿੱਲ' ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਕੰਮਕਾਜੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਛੁੱਟੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਉਰਵਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਲੋੜ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤਵਰ ਸੰਗਠਿਤ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰੇ। ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੋਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕਣ।"

ਖਤਨਾ (ਫੀਮੇਲ ਜੈਨੀਟਲ ਮਿਊਟਿਲੇਸ਼ਨ) ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ?

 ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਕਿਤਿਓਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀੰ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਮੈਂਸਟਰੂਅਲ ਬੈਨੀਫਿਟਸ ਬਿਲ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਬਿਲ...


...ਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ 'ਚ ਟੀਕਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ 'ਚ ਝਿਜਕ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਹਤ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਦੇਸ ਦੇ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਗਈ ਕੋਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ

ਕੁਝ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ 'ਚ ਉਲਝਣ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਫੈਲਦੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਕਸੀਨ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

ਕੋਵੈਕਸ ਹੈ ਕੀ

• ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਲ 2021 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੋ ਬਿਲੀਅਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

• ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 20 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਹੀ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਫੀਸਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

• ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 122 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 60 ਮਿਲੀਅਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

• ਇਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਅਗਵਾਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਗਠਜੋੜ- ਗਾਵੀ ਅਤੇ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਐਪੇਡੈਮਿਕ ਪ੍ਰੀਪੇਅਰਡਨੈਸ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ, ਸੇਪੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

• ਯੂਨੀਸੈਫ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪਾਰਟਨਰ ਹੈ।

ਕੋਵੈਕਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲੀਹੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੈਕਸੀਨ ਸਪਲਾਇਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਾਰਚ 'ਚ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਅ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਰੀਬ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ।

ਫੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਘੱਟ ਚੌਕਸ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਵਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੇ ਮੱਧਮ ਆਮਦਨੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਿਆਂ, ਨਿਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"

"ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਲਾਗ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

"ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਰੂ ਵੈਰੀਅੰਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।"

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੀਈਓ ਅਦਾਰ ਪੂਨਾਵਾਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐੱਸਆਈਆਈ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵੱਲੋਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ...


...ਆਂ ਦੇ ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ।''

''ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਬ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੱਕ ਉੱਖੜ ਗਏ ਹਨ, ਗੜੇਮਾਰੀ ਦਾ ਅਸਰ ਤਾਂ ਪਿਆ ਹੀ ਹੈ।''

ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮ

ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਵੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸਾਨੂੰ ਨੂੰ ਬੀਮਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਬੀਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਧਿਆਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਖ਼ੇਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਖ਼ੇਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ ਕੀ?

ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਸਾਈਂਸ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਸਾਈਂਟਿਸਟ ਕਪਿਲ ਸੁਬਰਾਮਣਿਅਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਅਸਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਦਲਾਅਤ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਸਕ ਅਸੇਸਮੈਂਟ ਭਾਵ ਜ਼ੋਖ਼ਿਮ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।''

ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਨਤੀਜੇ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੌਲਵੀ ਨੇ ਆਸਿਆ 'ਤੇ ਪੈਂਗਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।

ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।

ਆਸਿਆ ਬੀਬੀ 9 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਗਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਸੀਆ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਆਸੀਆ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਹੌਰ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਮਾਮਲਾ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉੱਤਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਹੈ

ਮਾਰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਭੀੜ ਦੇ ਇਸ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਤੀਰੇ ਨਾਲ ਗਹਿਰੇ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।

ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਸ਼ਾਲ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ

6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਠੰਡਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਮੰਨੇ-ਪਰਮੰਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੁਸੈਨ ਨੱਕੀ ਇਸ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੌਫ਼ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਰੜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਮਸ਼ਾਲ ਖ਼ਾਨ ਬਚਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਦਰਜਨਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਖ਼ਾਂ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਸਿਆ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ

ਮਸ਼ਾਲ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਕਬਾਲ ਖ਼ਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ। ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਹੋ ਚੱਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਧਨ ਵੀ ਸੀਮਿਤ ਹਨ।

ਮਸ਼ਾਲ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਰਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਸ਼ਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਪੰਨਾ ਦੇਖੋ।)


...ਆਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ?

ਆਖ਼ਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪੱਧਰ।

ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਰਮੇਸ਼ ਮਾਝੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਚਤੁਸ਼ਪੱਲੀ ਸੈਮਟਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਝੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਪਰ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।"

ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ, ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਸੋਮਣ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਉੱਤਰ 24-ਪਰਗਾਨਸ ਜ਼ਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਚੰਦੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੀ ਮਾੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। "

ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 100 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਉਹ 65 ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਉੱਤਰ 24-ਪਰਗਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਕ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਮਿਤਾਭ ਮੰਡਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਆਮ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟ ਫੀਸਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 100 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਉਹ 65 ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। "

ਮਦਰੱਸਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕਮਰੂਦੀਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਸਧਾਰਣ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਰੱਸੇ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਇਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਧੱਕਿਆਨੂਸੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਦਰੱਸਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਜ਼ੀਫੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਦਰੱਸਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। "

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਟੇਚਰ ਤੇ ਪਏ ਨੇ ਵੀ ਚਸ਼ਮੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਬਗੀਚੀ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਾ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪੈਰ ਸਨ।'

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਲਿਓਨਜ਼ ਦੇ ਦਾਦੇ ਵਰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਣਾ.....

"ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਰੂਹ ਨਿਕਲਦੇ ਦੇਖਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਧਾਰਣ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫੇਰ ਵੀ ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਨੇ ਕੁ ਵਾਰ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੀ ਇਸ 'ਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।"... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਨੇ ਪਿਸਟਲ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੰਗੀਨ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੀ ਧੌਣ ਵਿੱਚ ਗੋਲ਼ੀ ਮਾਰੀ ਜਦਕਿ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਉਹ ਕਾਰ ਲੈ ਕੇ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਜਰਿਮਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਲ ਸਿਰਫ਼ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਹੀ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਤਰਕਾਰ।

ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਫਤਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ...

ਜਦੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੀੜਤ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ।

ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਫਤਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲਿਓਨਜ਼ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸੀਰੀਅਲ ਕਿਲਰ ਹਨ, ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਲਿਓਨਜ਼ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਸਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਹਾਂ। ਯੂਰਪੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਤਲ ਲਿਖਦੇ।

17 ਸਾਲਾ ਲੜਕੇ ਨੇਪੋਲੀਓਨ ਬੀਜ਼ਲੀ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਲਿਓਨਜ਼ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨੇਪੋਲੀਓਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਲਿਓਨਜ਼ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ।

ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣਨਗੇ...

"ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਰਿਆਦਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਸਭ ਕੁਝ।"

"ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੋਕੀ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰਦੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਲਿਓਨਜ਼ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੋਰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿੱਤਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਕਰਿਮੀਨਲ ਜਸਟਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚਲੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।

2013 ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਕਸਸ ਦੇ 74 ਫੀਸਦੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ।

"ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੀ, ਦੇਖਾਂਗੀ। ਜਦਕਿ ਹੋ ਇਸਦਾ ਉਲਟਾ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇਸੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜਾਦੂ ਦੀ ਪਿਟਾਰੀ ਤੋਂ ਢੱਕਣ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ।"

"ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚਿਪਸ ਦਾ ਪੈਕਟ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡੈੱਥ ਚੈਂਬਰ ਦੀ...


...ਆਂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈ ਦੀਆਂ ਇੰਨੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਅਸੀਂ 2021 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗੇ।"

ਜੇ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਡੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫ਼ਰਿੱਜਾਂ ਦਾ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣਾ ਵੀ ਉੰਨੀ ਹੀ ਅਹਿਮ ਦਿੱਕਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਟੀਕੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣਾ

ਬਰਮਿੰਘਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਲੋਜੀਸਟਿਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੌਬੀ ਪੀਟਰਜ਼ ਜੋ ਗੈਵੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਿੱਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਟੀਕੇ ਲਈ ਫ਼ਰਿੱਜ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚੀਜ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਆਂ-ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1818 ਦੀ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ-3 ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਬਰਮਾ (ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ) ਦੀ ਮਾਂਡਲੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਨਵੰਬਰ, 1907 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਂਡਲੇ ਤੋਂ ਪਰਤਦੇ ਹੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸੂਫੀ ਅੰਬਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਦਸੰਬਰ, 1907 ਦੀ ਸੂਰਤ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਮਾਨਿਆ ਤਿਲਕ ਨੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ।

ਲੋਕਮਾਨਿਆ ਤਿਲਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਜ

ਇਹ ਤਾਜ ਅੱਜ ਵੀ ਬੰਗਾ ਦੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਪਰਤ ਕੇ ਅਜੀਤ ਸਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਪਤਾ ਭੇਜਿਆ।

ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਹ ਫਿਕਰ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ।

1932 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਬੋਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 11000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਲਸ਼ਕਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।

ਫਰੈਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗਠਨ ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੁਸੋਲਿਨੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਗ੍ਰੇ ਸਨ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਸ਼ੈਦਾਈ ਉਸ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਅੰਤਰਿਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 7 ਮਾਰਚ, 1947 ਨੂੰ ਉਹ 38 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਮਹਿਮਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਉਹ ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 1947 ਵਿੱਚ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਉੱਥੇ ਉਹ 14-15 ਅਗਸਤ, 1947 ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 3.30 ਵਜੇ ਜੈ ਹਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਗਏ।

ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਪੰਜਪੂਲਾ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪੰਜੌਲ-ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਵਿਖੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕੋਲ ਲੇਖਕ

ਚਮਨ ਲਾਲ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਮੀ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਸਪੈਂਡਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਨੀ ਲੋਕ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਲੋਕ ਖ਼ਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਪੈਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਚਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਬਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੀਡੀਪੀ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਡੇਢ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲੇਕਿਨ ਤਾਜ਼ਾ ਆਂਕੜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਿਕ ਸੁਸਤੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਿਸੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਲੋ ਡਾਊਨ ਵਾਲੇ ਫਰਕ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਲਾਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮਤਭੇਦ ਭੁਲਾ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਪਾਅ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੋ ਸਮਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦਲੋਨ ਵਿੱਚ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਹੁਕਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੱਲੇਦਾਰ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਬਕੇ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖੇਤੀ ਵਿਭਾਗ, ਖੇਤੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੀ ਦਲੀਲ

ਪੰਜਾਬ ਆੜ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆੜ੍ਹਤੀਆ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਦਮ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਸੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਸਲਾ ਦਾ ਸੁਖਾਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ਼ੁੱਸੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਫ.ਸੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਈ-ਭੁਗਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਗਣ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਬਦ ਤੋਂ ਬਦਤਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤਕਸੀਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਦਿੱਕਤ ਆਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪੇਮੈਂਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿੱਕਤ ਆਵੇਗੀ।

ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਮੁੜ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫਸਲ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਆੜਤੀਆਂ ਰਾਹੀ ਦੇਣ ਦੀ ਛੂਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲ਼ਈ ਹੀ ਸੀ

ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ

ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਫੂਡ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫੂਡ ਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿ ਸਾਲ 2021-22 ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਜਿਣਸ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੇ ਪੈਸੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਧੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾ 2 ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2020-21 ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆੜਤੀਆਂ ਰਾਹੀਆਂ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।...


...ਆਤਸਤੋਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੌਨ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪ੍ਰੋਨਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਟੀਮ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।"

"ਜੇਕਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਆਈਸੀਯੂ 'ਚ ਭਰਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਸ ਤਕਨੀਕ 'ਚ ਮਾਹਰ ਸਟਾਫ ਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਸਟਾਫ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਪਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਬਦਲਣ 'ਚ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡਾ. ਗਾਲੀਆਤਸਤੋਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਮੋਟਾਪਾ ਇੱਕ ਹੈ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਪ੍ਰੋਨਿੰਗ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋ. ਗਾਲੀਆਤਸਤੋਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਰਮੀ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਓ।

ਜਦੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਫੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਸੈਨਾ ਸਕੱਤਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਜਨਰਲ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਪਰੋਕਤ ਸੰਪਰਕਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਾਪਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਪਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਆਪ ਪਰਸਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਜਾਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੋਨ 'ਤੇ ਜਨਰਲ ਅਫਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਏਅਰਪੋਰਟ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ।

ਜਨਰਲ ਓਟੋਮੈਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਜਨਰਲ ਓਟੋਮੈਨ ਨੇ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਵਾਈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰ ਯੂਸਫ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਨੂੰ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸਨੇ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰੀ ਸੀ।

ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਟੁਕੜੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੂੰ ਕਾਕਪਿੱਟ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰੇਲੂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਰਲ ਇਫਤਿਖਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਤਾ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਰੋਸਾ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ।

ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਹ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ?

ਕੀ ਉਹ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਨਰਲ ਉਸਮਾਨੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੇਜਰ ਜ਼ਫਰ ਨੂੰ ਬੇਗਮ ਸਾਹਿਬਾ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਜਨਰਲ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੂੰ ਵੀਆਈਪੀ ਲੌਂਜ ਲੈ...


...ਆਨ ਖਿੱਚੇਗਾ।"

ਡੀਜੀਸੀਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੈਂਡਿੰਗ ਵੇਲੇ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ 2 ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਸੀ। ਡੀਜੀਸੀਏ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਲਈ ਆਈਸੀਏਓ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਵਲ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਪਦੰਡ ਲਾਗੂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ 'ਰੈਗੁਲੇਟਰ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”

“ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਡੀਜੀਸੀਏ ਇਸ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਖਰੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਇਹ ਐਲਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੰਨੜ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਸ ਜੀ ਸਿੱਧਾਰਮਈਆ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ 60 ਫ਼ੀਸਦ ਪੱਛੜੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਹੇਠਲੇ ਤਬਕੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ।

ਮਣੀਪਾਲ ਗਲੋਬਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੋਹਨਦਾਸ ਪਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਬੱਚੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਤਬਕੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਾਪੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਰਕਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ।"

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਬਨਾਮ ਅੰਗੇਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤ ਬਨਾਮ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਹ ਬਹਿਸ ਹਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ

ਪਾਈ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। 28 ਸਾਲਾ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਮੀਡੀਅਮ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ।

ਹਰੀਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੂਰੀਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਤੋਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਡੋਨੇਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੀਸ ਵੀ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਹਰੀਸ਼ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਸਕੇਗੀ, ਇਹ ਹਾਲੇ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੱਚਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਸ ਖ਼ਰੀਦੀ।

ਇੱਕ ਪਾਰਟਨਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੱਤ ਬੱਸਾਂ ਹਨ। ਪਰ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਚੱਕਾ ਹੁਣ ਜਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਬੀਮਾ ਰਿਨੀਊ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਰੀਬ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨੇ ਪਏ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕਮਾਈ ਇੱਕ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਮੇਰੇ ਸੱਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭੁੱਖੇ ਮਰਨ ਦੀ ਨੌਬਤ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

"ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਵੈਨ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟ ਕੇ ਡੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ।''

ਮੰਜੂਰ ਬਟ, ਉਮਰ 29 ਸਾਲ

ਬਟ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਟ ਆਖਦੇ ਨੇ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਇਕਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਜਹਾਨੁਮ 'ਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵੀ ਭਰਾ ਹਨ, ਪਰ ਹਿੰਸਾ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਜਾਵੇਦ ਅਹਿਮਦ, ਉਮਰ 35 ਸਾਲ

ਜਾਵੇਦ ਲੰਘੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੀ ਡਲ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬੋਟ ਆਪਰੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 500 ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹਨ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕੱਢਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਰ ਦੇ ਕਰਕੇ ਸੈਲਾਨੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ। ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਇੱਕ ਔਖਾ ਵੇਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।''

ਅਹਿਮਦ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰ ਬੋਟਮੈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਰ ਪਾਉਣਗੇ।

ਫ਼ਲਾਹ ਸ਼ਾਹ, ਉਮਰ 12 ਸਾਲ

ਫ਼ਲਾਹ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹਨ।

ਫ਼ਲਾਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ''ਬਾਕੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੌਕੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਹਿਮ ਕਾਂਸੈਪਟ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਪੀਟਿਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਂ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੇਸਿਕ ਕਾਂਸੈਪਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾ ਰਹੀਂ ਹਾਂ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸਪੀਡ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ...


...ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਉਹ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।

ਜੌਏਲਕਸ਼ਮੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਇੰਟਰਕੰਟਰੀ ਅਡੌਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

ਜੌਏਲਕਸ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਗੋਦ ਲੈ ਲਈਏ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਡੌਪਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਈਏ।

ਜੌਏਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਲਈ ਸਰੋਗੇਸੀ ਦਾ ਵੀ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।

ਜੌਏਲਕਸ਼ਮੀ ਕਹਿੰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, "ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇਮੀਊਨਿਟੀ ਯਾਨੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਪਰੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।"

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਉ ਦੇ ਰਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੀ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਤਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਮੀਮ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਸਹਾਇਤਾ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ਮੀਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਛਾਤੀ ਦਾਂ ਕੈਂਸਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਸ਼ਰਮ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਧਰ ਉੱਧਰ, ਹਕੀਮ-ਵਕੀਮ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਯਾਨੀ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ।"

ਲਿਮਫ਼ੋਮਾ ਸਹਾਇਤਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਹਿ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸ਼ਮੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈਏ, ਕਿਵੇਂ ਦੱਸੀਏ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੂਨ ਰਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਦਲਾਅ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਯੂਕੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਸਾਲੇ 'ਦ ਲੈਂਸੇਟ' ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ

ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ

ਯੂਕੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਸਾਲੇ 'ਦ ਲੈਂਸੇਟ' ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨਾਂ 'ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਪਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਵੇਦਾਂਤ ਕਾਬਰਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਕਿ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ  ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਧ ਹੈ।"

ਡਾਕਟਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਕੋਰੋਨਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਖ਼ਾਸਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੋ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂ ਮੁੰਬਈ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਏ।"

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਾਲ 2020 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਤਕਰੀਬਨ 70 ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਛਾਤੀ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ 30 ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਰ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹੈ...


...ਆਲੂ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਇਡਲੀ''।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਅਕਸਰ ਆਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਫ਼ਰੈਂਚ ਟੋਸਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਨਾਨੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹੁੰਦੀ।

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਬਿਰਿਆਨੀ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ

ਜਦੋਂ 2014 ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਇਕ ਵਕੀਲ ਡਗਲਜ਼ ਐਮਹੋਫਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਤੀ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਣੈ ਦੇ ਕੰਮ ਸਨ।''

ਗੋਪਾਲਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ।

ਹੈਰਿਸ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ-''ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥੈਲੀ ਫ਼ਟ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਉਹ ਐਪਲ ਸਟਰੂਡਲ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ''।

ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲਨ, ''ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਸੀ''।

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਾਨੀ ਕਦੀ ਵੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਰਭ-ਨਿਰੋਧਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਪੀ ਵੀ ਗੋਪਾਲਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਮਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਵਸੇਬੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ।

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਾਲਾਂ, ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਦੌਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਬਤੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ 2009 ਵਿੱਚ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਵਸੀ।

ਅਮਰੀਕੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸ਼ੇਕਰ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਆਗੂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ''ਤੂਫਾਨੀ'' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ''ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਹਨ, ਦੋਹਰੀ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਹਨ।''

''ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਨ? ਇਹ ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ ਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।''

''ਹੈਰਿਸ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿ ਕੇ ਪਲੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਨਾਲ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੀ ਹੈ'', ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਆਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।''

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਕੀ ਸੀ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਦਾ ਰੂਟ ਪਲਾਨ

25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਲਈ ਜੋ ਰੂਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸ ਪ੍ਰੈਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕੀ ਉਹ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਅੰਦਰ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਕਰਨਗੇ।

ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੌ੍... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਡਲੀ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵੀ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।

ਪੰਧੇਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਜਨੂੰ ਕਾ ਟਿੱਲਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਭੀੜ ਉੱਤੇ ਉਹ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਾਜੀਪੁਰ, ਟਿਕਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਲੱਖਾ ਸਿਧਾਣੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੂਹ ਕਿਸਾਨੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵੱਖਰੀ ਕਿਉਂ

ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤਰਨਤਾਰਨ , ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੂਹ ਕਿਸਾਨੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ। ਇੱਥੋਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਰੇਲ ਪਟੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਧਰਨੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਰੇਲ ਰੋਕੂ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਪੰਜਾਬ ਸਮੂਹ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਥੇਬੰਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਸਿੰਘੂ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੂਰ ਰਹੀ।

ਸਿਰਫ਼ ਬੀਕੇਯੂ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅਹਿਮ ਆਗੂ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।

ਇਹਨਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਆਰੋਪ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਉੱਤੇ ਲਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂੰ ਅਤੇ ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਆ - ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੋਬੇਲ ਜੇਤੂ

ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਮੁੱਦੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਿਆ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ।

#BBCShe:' ਬੱਸਾਂ 'ਚ ਮੁੰਡੇ ਘੱਟ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੱਧ ਛੇੜਦੇ ਨੇ'

ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੇ ਉਡਾਈ ਕਈਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ

ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ #MeToo

ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮਾਪੇ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਰਦ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ!

ਜਿੱਥੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਆਹ

ਕੀ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਮਰਦਾਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਮਾ ਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਰੇ

ਫੁਲਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਇੰਝ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਂਭ ਰਹੀ ਪੱਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕੁੜੀ

ਫੁਲਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਇੰਝ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਂਭ ਰਹੀ ਪੱਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕੁੜੀ

100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਟੀਚੇ ਲਈ ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ

ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਸੈਕਿਆਨੀ: 100 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਟੀਚੇ ਲਈ ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਾਈਕਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਆ ਉਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਉਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹਨ

ਚੌਥੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦਾ ਪਿੰਡ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ। ਉਹ ਇਹ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੇਸੀਆਈ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਫਾਸਟ ਟਰੈਕ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਇਕ ਵਾਇਰਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਸਪਾਈਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੂਹਾਨ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਲੇ ਅਸਲੀ ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2 ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਵਾਇਰਸ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਕਰਮਣਸ਼ੀਲ ਹੈ।

ਡਾ. ਵੈਨ ਡੌਰਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ'' ਕਿ ਅਸਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹਨ।

ਪਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਫਰਜ਼ਾਨਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈਕਿ ਇਹ "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜੈਵਿਕਮਤਭੇਦ" ਇਸ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚਸਬੂਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਖਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਲੌਕਡਾਊਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੋਰਬਰਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁਣ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਾਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਇਸਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

ਦਰਅਸਲ, ਡੀ614ਜੀਰੂਪ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਿਹਾ ਹੈ- ਸ਼ਾਇਦ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤਤੋਂ ਹੀ।

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਬੂਤਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਫੈਲਣ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚੀਏ।

ਵਧੇਰੇ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੀਕੇ ਸਪਾਈਕ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਓਨਾ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਕੁਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਵਧ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਵੇਂ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਸਟ ਪੈਕਜ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਬੈਲੰਸ ਸ਼ੀਟ ਪਹੁੰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਦੂਸਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਧਮੀ ਵੀ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

27 ਸਾਲਾ ਸਟੀਵੀ ਬਿਨੇਟੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਡੈਨ ਮਿਲਰ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਜ਼ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਕੱਚੇ ਮੁਲਾਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸ਼ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਵੋ।

ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮੌਬਿਲੀਟੀ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗਿਨੀ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।

(ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਲੇਖ 2016 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ 'ਤੇ ਛਪਿਆ ਸੀ)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਹਾਂ' ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਵੀ ਸਨ।"

 ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ  ਟਾਟਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਟਾਟਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 'ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਵੈਰੀ' ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ।"

 ਟਾਟਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਲਾਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਂਝ ਸੀ, ਟਾਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ  ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਟਾਟਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਮੋਟੋਪਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਾਇਡੂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।"

"ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਥੇ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿੜਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।  ਟਾਟਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਲਰਿੰਪਲ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਹਾਕਿੰਗਸ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਚਾਲੀ ਲੱਖ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਹਾਕਿੰਗਸ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਗਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰ ਥਾਮਸ ਰੋ

ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਾਕਿੰਗਸ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਵਪਾਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ।

ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸਰ ਥੌਮਸ ਰੋਅ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਦੂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਹੌਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਪਰ ਸਤਾਂਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਆਮਣਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1681ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਰ ਚਾਈਲਡ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਆਲਮਗੀਰ ਦੇ ਭਾਣਜੇ ਨਵਾਬ ਸ਼ਾਈਸਤਾ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਰ ਚਾਈਲਡ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1686 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹੀਂ ਜੰਗੀ ਤੋਪਾਂ, ਦੋ ਸੌ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਸੌ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਾਲਾਂ ਇਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਬੇੜਾ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਹੋਇਆ।

ਸਰ ਥਾਮਸ ਰੋ ਦੇ ਅਥਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ

ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਸਾਲ 1695 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਹੇਨਰੀ ਏਵਰੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਫ਼ਤਿਹ ਮੁਹੰਮਦ' ਅਤੇ 'ਗ਼ੁਲਾਮ ਸਵਾਈ' ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ। ਇਸ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਕਰੀਬਨ ਛੇ ਤੋਂ ਸੱਤ ਲੱਖ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੌਂਡ ਸੀ।

ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੀ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਫ਼ੌਜ

ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਲਰਿੰਪਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੰਜ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸੂਰਤ ਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹੀ ਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਨਰੀ ਏਵਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ।

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਆਲਮਗੀਰ ਨੇ 1690 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲੱਗੀ ਸੀ।

ਸਮਾਨ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੋਸਤ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ੀਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਲਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਅਫ਼ੀਮ ਨੂੰ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ੀਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ...


...ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ ਰੂਮ 'ਚ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਬਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ 'ਪੋਕਸੋ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੋਧ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨਾਵ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਠੂਆ ਰੇਪ ਕੇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਪੋਕਸੋ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਵਿਵਸਥਾ ਜੋੜਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਸੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।''

ਨਿਰਭਿਆ ਰੇਪ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਸਟ ਟਰੈਕ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ 7 ਸਾਲ 'ਚ ਕਿਸੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਫਾਸੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਰੋਅਬ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਹਰਿਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਬੰਧੂਆ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚਾ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 1976 'ਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਧ ਵੀ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਤ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੈਡਲ ਮੈਂ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਬਦਲ ਗਈ। 2019 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ, ਇੱਥੇ 2 ਕਾਂਸੀ ਅਤੇ 2 ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੈਡਲ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।''

ਪਰ ਇਹ ਜਿੱਤ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੀਤੀ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਸਿੰਧੂ ਤੋਂ ਫੋਨ ਵੀ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਈਸਕਰੀਮ ਖਾਣ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਇੱਕ ਬਰੈਂਡ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ।

ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?

2018 ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ 'ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸਿੰਧੂ ਨੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਕਮਾਏ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 80 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਵਾਧੂ ਮਿਲੇ, ਯਾਨੀ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਲੱਖ 63 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਫਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ  ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕੁੜੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀ ਗੇਮ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਆਨੰਦ ਵੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਡਿਊਲ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ, ਬਿਜ਼ਨਸ, ਵਿਗਿਆਪਨ…

24 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਬੋਝ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ?

ਆਪਣੀ ਗੇਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੰਧੂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਮ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਖ਼ੂਬ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਰਸਨਲ ਲਾਈਫ ਬਚਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਵਕਤ ਹੈ।''

''ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਲਾਈਮਲਾਈਟ ਵਿਚ ਰਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਿਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੇਰਾ ਜਨੂੰਨ ਹੈ।''

ਤਾਂ ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?

ਸਿੰਧੂ ਉਸ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

''ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ੁਦ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖ਼ੁਦ ਲਈ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।''

ਫੈਸ਼ਨ ਆਈਕਨ ਬਣਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸਿੰਧੂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਪਰ ਜੇ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਬੋਰੀਅਤ ਤਾਂ ਸਿੰਧੂ ਸਭ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੰਧੂ ਫੈਸ਼ਨ ਆਈਕਨ ਵੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸਿੰਧੂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

''ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ, ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

ਉਸਦੇ ਨਹੁੰਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਚਟਕਦਾਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਨਹੁੰ ਪਾਲਿਸ਼ ਵੀ ਇਸੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਨਹੁੰ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਿੱਥੋਂ ਲਈ ਹੈ। ਖ਼ੈਰ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿੰਧੂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਬਿਲਬੋਰਡ 'ਤੇ, ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਦਾ...


...ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਮੁਹਿੰਮ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਬਰਲਿਨ ਆਏ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੈਂਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ।"

ਜੀਨ ਨੇ ਮੈਕਨੇਅਰ ਨਾਲ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਲ 1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਪਸ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਗਏ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ ਬਰਾਉਨ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਮੈਕਨੇਅਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਬਣੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਅਤੇ ਜੌਰਜ ਬਰਾਉਨ ਦੀ ਗ਼ਰਲ ਫ਼ਰੈਂਡ ਜੋਆਇਸ ਟਿਲਰਸਨ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਨ ਅਤੇ ਮੈਕਨੇਅਰ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਦਕਿ ਬਰਾਉਨ ਅਤੇ ਟਿਲਰਸਨ ਦੇ ਇੱਕ।

ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਹੱਥ ਗੰਨਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਖੋਖਲੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਲਕੋਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਟਲ ਡਿਟੈਕਟਰ ਚੱਲਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਵੇਰਵਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਕਨੇਅਰ ਦੀ ਝਿਜਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।

1970ਵੇਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਹ ਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੁਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਮ ਸਨ

ਜਦੋਂ ਡੈਲਟਾ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਫ਼ਲਾਈਟ 841 ਨੇ ਡੇਟ੍ਰਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਆਨੀ ਲਈ ਉਡਾਨ ਭਰੀ ਅਗਵਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਹ ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਲਈ ਉਡਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕੀਤੀ।

ਮੈਕਨੇਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ  ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"

"ਅਸੀਂ ਸਟੀਪ ਲੰਡਰ, ਦਾ ਟੈਂਪਟੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਫ਼ੋਰ ਟੂਪਸ ਸਮੇਤ ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੈਸੇਟ ਚਲਾ ਕੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।"

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਗਏ ਐਫ਼ਬੀਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 5ਲੱਖ ਡਾਲਰਾਂ ਨਾਲ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਅਗਵਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਅੱਧੇ  ਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਉਡਾਨ ਭਰ ਲੈਣਗੇ।

ਜੌਰਜ ਰਾਈਟ, ਅਗਵਾਹਕਾਰ ਜਿਹੜਾ ਪਾਦਰੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਸੀ , ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬੰਧਕ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਜਦੋਂ ਐਫ਼ਬੀਆਈ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ, ਮੈਕਨੇਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੌਤੀ ਲੈ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਚੁੱਕਿਆ।

ਕੁਝ ਯਾਤਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਐਲਜੀਅਰਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਵੱਜੀ।

ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਵੇਰਵਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ।

ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਿਲੀਅਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਵੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਪਾਰ ਉਡਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਰੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ...


...ਇਸ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਗਏ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਇਤਾ, ਕੋਈ ਮਦਦ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਆਪਣੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਮਾਨ 21 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣਗੇ!

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵਾਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਢੁਕਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਟੈਸਟਿੰਗ, ਆਕਸੀਜਨ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਬੈੱਡ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਦੂਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਤੀਜਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ?

ਚੌਥਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਸਬੂਤ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ।

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰ ਸਪਰੈਡਰ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦੇ ਸਨ।

ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ?

ਪੰਜਵਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੱਲ ਹੈ ਟੀਕਾਕਰਨ। ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੀ ਹੈ?

ਸਵਾਲ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ 'ਚ ਲਗਭਗ 4 ਲੱਖ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਕੀ ਕੌਮੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਅਣਕਿਆਸੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੋਈ ਕੇਸ ਹੈ?

ਜਵਾਬ: ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੇਂਦ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਨਾ, ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨਾ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਦੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

...


...ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੈਮਡੈਸੇਵੀਅਰ ਡਰੱਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਡਰੱਗ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਸੀ।

ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਸ 20 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋਵੇ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (CSIR) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਮਾਂਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਵਕਤ ਹੈ।

ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸੀਈਓ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਔਕਸਫੋਰਡ ਵੀ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਜੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਮਾਂਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਜਨਰਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਇਸ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

“ਕਈ ਵਾਰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾ ਕੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਲਿਮਟਿਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

“ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੇਜ਼ ਤਿੰਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੀ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਡਰ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕੋਵੈਕਸ (COVAX) ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ 75 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।

ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਮਿਲੇ। ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਾ ਰਹੇ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 75 ਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਫੰਡ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਮਿਲੇ, ਬਲਕਿ 90 ਦੂਜੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਸਕੇ, ਇਸਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇਣ।

ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਸ 20 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਕਸੀਨੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

2021 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਕੋਵੈਕਸ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤਹਿਤ ਐਸਟਰਾਜੇਨੇਕਾ...


...ਇਸ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੁਦੀਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰਕਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਯਾਨਿ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਰਕਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਇਜਤੇਮਾ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਮਲੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਜਤੇਮਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਜਤੇਮਾ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇਜ਼ਤੇਮਾ 3-5 ਦਿਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਇਜਤੇਮਾ ਲਈ ਆਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੀ ਸਨ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੁਜਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਐੱਸਪੀ ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਯਾਨਿ ਕਿ 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਵਾਬ ਭੇਜਿਆ।"

ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ ਯਾਨਿ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਜ਼ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਫੈਲਿਆ

ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਬੰਧ

ਇਹ ਉਹੀ ਤਬਲੀਗ਼ੀ ਜਮਾਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾਲੰਪਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ 27 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਸੀ।

ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਜ਼ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਫੈਲਿਆ।

ਅਲ-ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਬ੍ਰੂਨੇਈ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਇਨਫੈਕਟਡ ਕੁੱਲ 40 ਵਿੱਚੋਂ 38 ਲੋਕ ਇਸੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਕੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡਾਨ ਅਖਬਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

500 ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ...

ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ 35 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 27 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜੀਟਿਵ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਕਰੀਬਨ 1200 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਤ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 500 ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।

ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਕੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ’ਤੇ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ 25 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਡਰੌਨ ਰਾਹੀਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਸੁੰਨੀ ਸੈਂਟਰਲ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ " ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਬਹਾਲੀ, ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ" ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ਦਸਤਕ ਦੇਣਗੇ।

ਸਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਨੀ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਜਾਵੇਗਾ

ਰਾਮਸਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜਿਸ ਹੁਕਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਢਾਹ ਢੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਮਸਜਿਦ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਗਰੀਬ ਨਵਾਜ਼ ਮਸਜਿਦ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਜਨਤਕ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸਾਰੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਸ ਵਾਰ 'ਪਿਤਾ ਦਿਵਸ' ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਸ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਿ ਸਕੀ 'ਮੈਂ ਵੀ'।

"ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਰਦ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਉਂਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"

"ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਜੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਬੰਧ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੁਧਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਦਿਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ।

''ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੱਤ ਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸ-ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮੈਂ ਮਾਲਸ਼ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ।''

ਸਲਮਾਨ ਵਾਹੀਦ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਪਸੰਦ ਸੀ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸ਼ੌਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕ "ਸਭ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਉਣਾ" ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।

ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸਾਡੇ ਬਾਬਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੇ ਅਤੇ ਮਜਾਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।

ਨਤਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ALS ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।

''ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰੀਆਂ ਵਾਗੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।''

ਦਿਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਗਰ?

''ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹਸਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਬਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਚੰਗਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਰਹੀਏ ਹੋਈਏ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ।''

ਨਤਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੰਨਾ ਧਿਆਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜਿੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਇੰਨਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

''ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ''ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਸਨ''।

ਕੈਂਬਰੀਜ ਦੇ ਓਪਨ ਡੇਅ 'ਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮਾ ਗਰਮੀ ਹੋਈ। ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁਣਗੇ।

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਰੌਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੇ, ''ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਖਲਾ ਉੱਥੇ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਫਾਰਿਤ 'ਤੇ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:


...ਇਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਕੰਪਨੀ ਕੋਲਾ ਭਾਰਤ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਰੋਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਉਦਯੋਗੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਗ੍ਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਜਿੰਮ ਪਿਛਲੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ, ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ ਹਾਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਕੋਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਕਾਲਜ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਵੇਂ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਕੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਹੈ।

ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਤੋੜਨ ਤੱਕ, ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਐਂਟੀ-ਨੈਸ਼ਨਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।"

ਸਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਝ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੇਖੋ ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜੇਕਰ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕੌਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ 'ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਅ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।’

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ- ਡਾਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਸਰ ਇਹ ਲੋਕ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਪੱਛਮੀ ਸੋਅਸੇਕਸ ਦੇ ਕੈਰੋਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੁਆਇਸ ਮੈਸੇਜ ਬਣਾਇਆ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆ ਦੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਝੂਠਾ ਅੰਕੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਐਮਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਇਹ ਚਿਠੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਵੇਲੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਧਰਮ ਗੁਰੂ, ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ।

"ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਧਰਮ ਗੁਰੂ, ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ

ਫਾਦਰ ਔਗਸਟੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਵਿਸਾਰ ਚੁੱਕੀ ਕੋਚੁਰਾਨੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੀ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।"

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੰਗਕ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ 'ਵਿਮੈਨਜ਼ ਵਾਲ' (ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰ)

ਸਿਸਟਰ ਲੂਸੀ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ (ਲੂਸੀ) ਨੇ ਤਾਂ (ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੰਗਕ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ) 'ਵਿਮੈਨਜ਼ ਵਾਲ' (ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰ) ਵਿੱਚ ਸਲਵਾਰ-ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਲਿਆ ਸੀ।"

"ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕੋਨਗ੍ਰਿਗੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ  ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।"

ਕੋਚੁਰਾਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਧਾਰਮਕ ਨਿਯਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। "ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਭੇਡਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਕੋਚੁਰਾਨੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਾਰੇ ਵਜੋਂ ਹੁਣ ਪਾਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਨਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। "ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਲਗਾਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ।"

ਪਰ ਕੀ ਸਿਸਟਰ ਲੂਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਦਰ ਔਗਸਟੀਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਚਰਚ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਆਵੇਗੀ?

ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਦੇ ਰਸਾਲੇ 'ਲਾਈਟ ਆਫ ਟਰੂਥ" ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ, ਫ਼ਾਦਰ ਪੌਲ ਥਿਲੇਕਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਕੋਈ ਆਦਰਸ਼ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ... ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਆਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਜ਼ਸ ਵੀ ਇਸੇ ਨਾਲ ਜੀਏ, ਇਸੇ ਨਾਲ ਮਰੇ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)