...ਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਹ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਹਨ:

1. ਦੂਤੀ ਚੰਦ

ਉਮਰ : 23, ਖੇਡ : ਅਥਲੀਟ

ਔਰਤਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਦੀਆਂ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣੀ।

ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 1998 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਡਲ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਿਆਂ ਦੂਤੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

10 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਸਮੈਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ।

5. ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ

ਉਮਰ : 25, ਖੇਡ : ਫਰੀਸਟਾਈਲ ਰੈਸਲਿੰਗ

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਉੱਘੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ 2018 ਵਿੱਚ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬਣੀ।

ਫੋਗਾਟ ਦੇ ਨਾਂ ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ ਮੈਡਲ ਵੀ ਹਨ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੰਗਰ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਮਿਲੋ

ਵੀਡੀਓ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਡਰ

ਵੀਡੀਓ: ਮੰਜ ਮਿਊਜ਼ਕ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਵਤੀਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲੈਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਰੂੜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

"ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਕਿ ਕਥਿਤ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਏ, ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਤਸ਼ੱਦਦ ਸਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਿਵ-ਇਨ-ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਮਹਿਲਾ ਸਾਥੀ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦਿਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬੈਂਚ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਬਾਰ ਐਂਡ ਬੈਂਚ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਲ 2014 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ 'ਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ "ਵਿਆਹ ਦਾ ਝੂਠਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨਾ ਸਰਾ ਸਰ ਗਲਤ ਹੈ" ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜੋੜਾ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਇੱਕਠਿਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਇੱਕ ਜ਼ਾਲਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਦੋਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬਣੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? "

ਇਸ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਰਿਹਾ

ਦੇਸ ਭਰ 'ਚ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ ਮੈਰੀਟਲ ਰੇਪ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਦੇਸਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੈੱਡਰੂਮ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਦਰਜ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਰੂੜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨੂੰ ਵੀ ਆਮ ਜਾਂ ਸਧਾਰਣ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਝੇਲਦੀ ਹੈ।

ਚਿੱਠੀ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਸਟਿਸ ਬੋਬਡੇ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੂੰ ਹਲਕੇ 'ਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ...


...ਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਰੇਹਾਨ ਫ਼ਜ਼ਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਦੀਪ ਉਨੀਥਨ ਨਾਲ

ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਫੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਕਾਵ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੌਕ ਮਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 19 ਜੁਲਾਈ, 1982 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ?

ਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਮਰਹੂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਫਐੱਫ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।''

''ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਛੱਤ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।''

1951 ਬੈਚ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ ਟੇਕਚੰਦ ਨਾਗਰਾਨੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ

''ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇ। ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।''

''ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਲੰਗਰ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਰਸਾਵਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਰੱਸਿਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਉਤਾਰੇ ਜਾਣੇ ਸਨ ਕਮਾਂਡੋ

ਨਾਗਰਾਨੀ ਨੇ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਘੇਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਆਮ ਲੋਕ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ।

ਐੱਸਐੱਫਐੱਫ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਤੋਂ ਰੱਸਿਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਜਨਰੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਆਪਣਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜੈਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਢਿੱਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਕਮਾਂਡੋ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਦੌੜਨਗੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਗੇ। ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਦੇ ਗਾਰਡ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਐੱਸਐੱਫਐੱਫ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਦੋ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦਲ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਦਲ ਲੰਗਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਬੁਲਿਟਪਰੂਫ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ।

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਅ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਾਮਨਾਥ ਕਾਵ, ਗੈਰੀ...


...ਾ ਬਣਾਈ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਿੱਕਤ ਸੀ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।''

ਸੰਦੀਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਅੱਗੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਕਾਸ਼ਤੀਵਾਲ ਨਾਲ ਬਕਾਇਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।

ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸੰਦੀਪ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਹੀ ਦਿੱਤੀ।

ਸੰਦੀਪ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਮੇਰਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯੂਪੀ ਦੇ ਸ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਾਵਜੂਦ ਜਿੰਦਗੀ ਅਸਾਨ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਹੁਣ ਇਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੰਦੀਪ ਦੀ ਖਾੜਕੂ ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚ

ਸੰਦੀਪ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸਮਰਥਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਮੰਗਣਾ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੰਦੀਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, '' ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ।''

ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਮਰੀ ਪਈ ਮੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ।"

"ਅਗਲੇ ਦਿਨ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਮੇਰੀ ਲੱਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸੀ,ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਦੇ ਕੋਲ ਰਾਈਫ਼ਲ ਕਰਕੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਸਾਡੇ ਮੁਹਰੇ ਕੋਈ 50 ਬੰਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪਏ ਸਨ। ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕੋਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਫ਼ਸਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭੇਜਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।"

"ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਟਰੱਕ ਸੀ ਅਤੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੁਣ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਵੀ ਪਿੰਡ ਸੰਘੇੜਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਂਝਾ ਟਰੱਕ ਤਿੰਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਘਾਟਾ ਪਾ ਕੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੁਣ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

 ਮਿੱਠੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਨੇ ਛੇ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਹੁਣ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਹੁਣ ਉਸੇ ਦੋਹਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪਿੰਡ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ 70 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ 92 ਹਜ਼ਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਧਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਦੀ ਇੰਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵੀ ਆਈਸੀਯੂ ਬੈੱਡ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਹਰ 10 ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਲਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਹੈ

ਇਸ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਕੀ ਮਾਅਨੇ ਹਨ?

ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਇੱਕ ਆਲਮੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਵਹਾਰਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਅਨਿਸ਼ਚਤਕਾਲ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲੇਗਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਜੇਮਜ ਗੈਲਾਘਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ (ਵੂਹਾਨ) ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੰਬਰ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵੇਰੀਐਂਟਸ ਨੂੰ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।''

''ਭਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਘਣਤਾ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।''

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹ ਲੜਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਬਾਇਓਲੌਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਵੀ ਗੁਪਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਭਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਘਣਤਾ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।''

ਜੇਕਰ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਮਿਊਟੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ...


...ਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 10-10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਤਰਪਤੀ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਮਰਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਗੀਆਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ ਸਜ਼ਾ।

ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਅੱਜ ਗਿਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 32 ਸਾਲ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟਣੀ ਪਏਗੀ।

10-10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਾਲੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 9-9 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਸਾਲ। ਪਰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ/ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

(ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਹਨ)

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਦੀ ਲੌਟਰੀ ਸਿਸਟਮ ਜ਼ਰੀਏ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਹੋਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਕੇਸ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੋ ਗਿਆ।

29 ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀਰੇਸ਼ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਆਪਣੀ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਪਾਈ ਅਰਜ਼ੀ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਵੀਰੇਸ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ।

ਫਿਲਹਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਵੀਰੇਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਾਂ। ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਹਟ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਅਫਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈਮੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੂਜੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਪੀਟੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

"99 ਫੀਸਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 180 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।"

"ਜੇ ਉਹ ਦੇਸ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ’ਤੇ ਕੀ ਹਨ ਇਲਜ਼ਾਮ?

ਫਿਲਹਾਲ 600 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 180 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀਵਾੜੇ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ।

8 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਏਜੰਟਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਟੌਰਨੀ ਅਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਸਦੀਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।"

"ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

"ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਚਡੀ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

ਖਗੜਿਆ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲਣ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 3 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਹਤਕ (ਹਰਿਆਣਾ) ਵਾਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 5 ਮਿੰਟ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ

ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ 41 ਨਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਛਡਾਇਆ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।"

ਹੁਣ ਵੀ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸੀਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਰ ਦੇਵ ਦੀਕਸ਼ਤ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਫ਼ਰਾਰ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਵਚਨ'

ਏਗਨਜ਼ ਆਫ ਰੋਮ- ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੁਆਰਾਪਣ ਬਚਾਉਂਦਿਆਂ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੁਆਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੁੱਢਲੇ ਈਸਾਈ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਵੀ ਹੋਈਆਂ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ-ਏਗਨਜ਼ ਆਫ ਰੋਮ- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਕਾਰਨ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਨੰਨ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਬਣਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਈਸਾ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ ਆਈ।

ਸਾਲ 1971 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚਰਚ ਨੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ-ਆਪ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲ-ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ।

ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੌਨਸਕਰੇਟਿਡ ਵਰਜਿਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਵਿਵਾਦਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇ 88ਵੇਂ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੈਟੀਕਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਅਛੋਹ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਿਸਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਲਈ ਕੁਆਰੀ ਹੋਣਾ ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਰਹੇ।

ਹੇਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ 'ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ' ਹਨ। ਹੇਇਸ ਕੌਨਸਕਰੇਟਿਡ ਵਰਜਿਨਜ਼ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ।

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਚ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਆਰਾਪਣ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸੋਂਪਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਹੇਇਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸੌਂਪਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

"ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਵਿਆਹੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਭੰਗ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।"

"ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗਲਤੀ ਹੋਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਆਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ "

ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਸਲਾ ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਈਸਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ '100 ਵੂਮੈੱਨ' ?

'ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੂਮੈੱਨ' ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ 'ਚੋਂ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਾਲ 2018 ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਵੁਮੈਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹ ਦਸੇਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ, ਰੋਹ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸਪਾਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਲੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਵਿਲਸਨ ਦੇ ਲੈਪਟਾਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ 22 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ (ਸਾਈਬਰ) ਨੇ ਨੈਟਵਾਇਰ ਨਾਮ ਦੇ ਮੈਲਵੇਅਰ (ਵਾਇਰਸ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਟੀਸ਼ਨਰ (ਵਿਲਸਨ) ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਲਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਰਿਮੋਟਲੀ (ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਕਈ ਫਾਈਲਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ)।''

''ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ 10 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੋਲਡਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਲੁਕਵੇਂ ਢੰਗ (ਹਿਡਨ) ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 22 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਦੇ ਲੈਪਟਾਪ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣ'ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1977 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰੇ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ 10 ਕਰੋੜ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੋਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਯੋਜਨਾ (ਫੈਮਿਲੀ ਪਲਾਨਿੰਗ) ਦੇ ਸਦੰਰਭ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ 1970 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੜੇ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਸਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਸਬੰਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ 'ਟੀਚੇ' ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਸਥਾਈ ਬਾਂਝਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਮਧੂ ਗੋਇਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਬਦਲ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਦਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਨੇ ਨਸਬੰਦੀ ਨਾ ਕਰਵਾਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਰਬਰਗ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।

6. ਸਾਰਸ

ਸੀਵੀਅਰ ਐਕਿਊਟ ਰੈਸਪਰੇਟਰੀ ਸਿਨਡਰੋਮ (SARS) ਇੱਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਲਿੰਕ ਚਮਗਾਦੜਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।

2003 ਵਿੱਚ ਹੌਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ SARS ਫੈਲਿਆ ਸੀ

(SARS) ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੋ ਵਾਰ, ਸਾਲ 2002 ਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ।

ਯੂਕੇ ਦੀ ਕੌਮੀ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ 8,098 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ 774 ਮੌਤਾਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਰ 10 ਵਿੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਜੰਮੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਛੋਟੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਇਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਹੈ।

ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੇ ਜ਼ੀਕਾ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ।

10. ਲਾਸਾ ਬੁਖਾਰ

ਲਾਸਾ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਲਾਸਾ ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚੂਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਇਸ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਇੱਕ ਫੀਸਦ ਹੈ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬੀਤੀ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ 90 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਸਾ ਵਿੱਚ 1969 ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਸੀ।

ਬਿਮਾਰੀ X

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ X ਨੂੰ ਰਹੱਸਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

WHO ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਮਾਰੀ X ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਜਿਸਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

WHO ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਖਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ X ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਵਕਤ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਬੈਟ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ।

ਹੁਣ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਵਰਗੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਕਵਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਫੌਰਨ ਨਵਾਂ ਬੈਟ ਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਬੈਗ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਚਿਨ, ਰਾਹੁਲ ਤੇ ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਬੈਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਰ ਬਣਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ

ਬੀਬੀਸੀ ਤਮਿਲ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਕੰਨਨ ਨੇ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

"ਮੈਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸੀ।''

"ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ 6.30 ਵਜੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸੈਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਲਈ ਬੱਸ ਫੜਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੁੰਡੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸੀ।''

"ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਤਾਂ ਖਾਸ ਯਾਦ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਟਰੈਕ ਸੂਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਿਟ ਬੈਗ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।''

"ਮੈਂ ਕੁਝ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ, "ਦੇਖੋ ਚੂਜੇ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਉ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ।''

ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਘੱਟ

"ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਫਰਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਢਾਹ ਲੱਗੀ ਸੀ।''

ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਤੇ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਔਡਰੇ ਅਜ਼ੌਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਪੋਰਟਸ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 4 ਫੀਸਦ ਕਵਰੇਜ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ 12 ਫੀਸਦ ਖੇਡ ਖ਼ਬਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।''

ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ।

ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਇੱਕ ਖਾਸ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਐਡਾ ਹੈਗਰਬਰਗ ਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ

ਇੱਕ ਖੇਡ ਚੈੱਨਲ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਰੂਨਾ ਡੈਲਟਰੀ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਕਾਫੀ ਨਿਖੇਧੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਕਰਮੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਜਾਨਵੀ ਮੂਲੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਲਈ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਇੱਕ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।''

ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਬਰਾਬਰਤਾ ਨਹੀਂ

"ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡ ਪਸੰਦ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ...


...ਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਘੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲੀ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਫੈਲੀ ਸੀ।

ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਆਦੀ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਸ਼ੇੜੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਲਤ ਕਾਰਨ ਐੱਸਐੱਮਐੱਚਐੱਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀ  ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਏ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇਖੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੱਬੇ ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੂੰ ਹੈਰੋਇਨ ਅਤੇ ਬਰਾਊਨ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਲਤ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੀ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਹਾਰਡ ਡਰੱਗਜ਼ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਉਹ ਹੈਰੋਇਨ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਸੀ।

ਡਾਕਟਰ ਰਹਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਰੱਗਜ਼ ਲੈਣ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।

ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਿਖਾਉਦਿਆਂ ਡਾਕਟਰ ਰਹਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,"ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ 500 ਓਪੀਡੀ ਦੇ ਕੇਸ ਆਏ ਸਨ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬੰਦ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨੇਂ ਮਾਮਲੇ ਨਹੀਂ ਆਏ।

ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 3500 ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਅਸੀਂ 350 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ 2018 ਵਿੱਚ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਓਪੀਡੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 5000 ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਜਦਕਿ ਆਈਪੀਡੀ ਵਿੱਚ 650 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਓਪੀਡੀ ਵਿੱਚ 1500 ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਤੇ ਆਈਪੀਡੀ ਵਿੱਚ 150, ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਕਿ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਫਿਕਰ ਵਾਲੀ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਹੋਣਾ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?

ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੇਂਜ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਸਵੰਪਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਜੋ ਅੰਕੜਾ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਤਸਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਸਮਗਲਿੰਗ ਡਰੱਗ ਪੈਡਲਰ ਅਤੇ ਸਮਗਲਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

"ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਪਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਰਨ ਤੇ ਤੇਂਗਵਾੜ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੀ ਸਮਗਲਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋ ਬਾਹਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਤਸਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਹੈ।"

ਨਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਘਰਾਂ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ...


...ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸਬੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਹਰ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਆਈਲੈੱਟਸ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਜੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕਦਰ ਪਾਈ ਹੈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਇੱਕੋ ਕਸਬ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਆਈਲੈੱਟਸ-ਸਮਾਜ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜੀਅ ਦੇ ਆਈਲੈੱਟਸ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ

ਇਸੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ, ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵੀ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹਿਸ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਵਾਸੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਕੰਢੇ ਅਪਣਾ ਕੇ ਵੀਜ਼ਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਵਾਸੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਚੋਰ-ਮੋਰੀਆਂ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਟੀਜਨਸ਼ਿਪ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਦਸਤੇ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਹਨ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ-ਵੀਡੀਓ, ਨਾਮੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਗਨ-ਨੁਮਾ ਅਖਾੜੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਭੰਗੜੇ, ਮੁਕੱਦਸ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ-ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਮੈਰਿਜ ਸਰਟੀਫੀਕੇਟ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਈਲੈੱਟਸ, ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ-ਜੋੜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਤਾਂਘਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ-ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਾਣੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਮਾਂਜੋੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ-ਨਾਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਾਮਯਾਬੀ-ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਆਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਥਾਹ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ਉਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1857 ਦੇ ਇੱਕ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੂਹ 'ਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀਆਂ ਕਈ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਦਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ 50 ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਰਾਈਫਲਾਂ ਵਰਤ ਕੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਭੀੜ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਧੱਕਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਚੇ ਸਿਆਸੀ ਹੜਕੰਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਵੀ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।
... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਤਵੱਜੋ ਮਿਲੇ। ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਮਾਫ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ?

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ

ਫ਼ੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਫ਼ੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, '' ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਬਲਕਿ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲ ਸਕੇ। ਤਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਹਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਾਠਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਉਸ ਆਰਡੀਨੈਂਸ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ 16 ਫ਼ੀਸਦ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਆਰਡੀਨੈਂਸ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਇਸ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖ ਸਨ।

ਕੰਗਨਾ ਰਨੌਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬੇਬੇ ਲੋਹੜੀ ਮੌਕੇ ਚਿੰਤਤ, ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਅਜਿਹੇ ਸੂਰਤੇ ਹਾਲ ਇਹ ਉਹਦਾਰਣ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ।

ਪਰ ਫ਼ੈਜ਼ਾਨ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਆਰਡਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

'ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਪਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ'

14ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੀਡੀ ਪੰਕਪੱਨ ਅਚਾਰੀਆ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲੀਆਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇੰਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਅਨੁਛੇਦ 100 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਹੁਮਤ ਕੀ ਹੈ? ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨੰਬਰ, ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨੰਬਰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਣਗੇ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧੁੰਨੀ ਮਤ (ਆਵਾਜ਼ ਮਤ) ਨਾਲ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਖ਼ਰ ਧੁੰਨੀ ਮਤ ਨਾਲ ਨੰਬਰ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਤਾਂ ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।"

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਵੀਂ ਬਾਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਕੰਨਫ਼ਿਊਜ਼ਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਿਕਲੇਗਾ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਅਚਾਰੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਕੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ, ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਇਸਦਾ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੋਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰਨਗੇ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਚਾਰ ਲੋਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।''

''ਮੰਨਿਆਂ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਬਣਾਏਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ...


...ਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਭਾਗ-3 ਦੀ ਕਿਸੇ ਤਜਵੀਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਧਾਰਾ 14

ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਨਤਾ - ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਚੰਚਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਰਾਬਰੀ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੱਟ ਲਗਦੀ ਹੈ।”

“ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਸੰਰਚਨਾ, ਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਧਾਰਾ 13

ਭਾਗ ਤਿੰਨ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਧਾਰਾ 13 ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸੂਬਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।

ਅਧੀਰ ਰੰਜਨ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਹੈ ਟੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਉਹ ਵੀ ਆ ਜਾਣਗੇ।"

ਪੰਜਾਬ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਇਆ

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਕਾਲੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧੀ, ਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ 12 ਜਨਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਾਨੂਨਾਂ ਉੱ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ।

ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨ ਦੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੁੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਾਏ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਬੰਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਬਰੀ ਲਾਗਊ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਖਿਲਾਫ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਕੌਣ ਹਨ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ

ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਮਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਕੋਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 1939 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਈ 1990 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।

1966 ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਰ ਫਰੈਂਡਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਸਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 'ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਅਨ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਬਾਕੀ ਖੇਤੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਸਾਨ ਕੌਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।

ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨੀ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਟੈਰਿਫ ਵਧਣ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

14 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਾਨ ਕੌਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ ਸੰਗਠਨਾ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਤੋਮਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਾਨ ਨੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਦਿ ਹਿੰਦੂ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਸੁਧਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਰੱਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਬਾਓਐਥਿਕਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹੈਲਥ ਰਿਸਰਚਰ ਡਾ. ਅਨੰਤ ਭਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਜੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀ-ਕਲੀਨੀਕਲ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੜਾਅ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ’ਚ 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਕਲੀਨੀਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਟੀਕਾ ਕਿਵੇਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?”

“ਕੀ ਵੈਕਸੀਨ ਸਬੰਧੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਟੀਕੇ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?

ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਹੇ ਹਾਂ।"

"ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਫੈਕਟਰਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਡਾਟਾ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੀ ਆਵੇ। ਅਗਲੇ 3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਡਾਟਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਪਰੀਖਣ ਲਈ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਕਦਮ-ਕਦਮ ’ਤੇ ਵਰਿਤਆਂ ਜਾ ਸਕੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਈਸੀਐੱਮਆਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕਲੀਨੀਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਗਿਲੁਰਕਰ ਮਲਟੀ-ਸਪੈਸ਼ੈਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਡਾ. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖ਼ਰ ਗਿਲੁਰਕਰ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚੋਂ 12 ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰੀਖਣ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਡਾ. ਗਿਲੁਰਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਸ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਲੋਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਣ। ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਲ, ਕਿਡਨੀ, ਲੀਵਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ-ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।"

"ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਲਈ 100 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਕਾਰਨ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ-ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ। ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 14ਵੇਂ ਦਿਨ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਐਂਟੀਬੌਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਐਮੀਓਨੋਜੈਨੀਸਿਟੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 28ਵੇਂ ਤੇ 50ਵੇਂ ਦਿਨ ਮੁੜ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 100 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਚਨਚੇਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਭਾਰਤ ਬਾਓਟੈੱਕ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਗੱਲ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਬਾਓਟੈਕ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?

ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਕਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਭਾਰਤ ਬਾਓਟੈਕ...


...ਾ ਹੈ, "ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।"

"ਟਮਾਟਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਸੰਤ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਉਹ 90-100 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸਤਾਦਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਔਖਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।''

ਜਦਕਿ ਸਿਆਸੀ ਪੱਖੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।

ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 21 ਸਾਲਾ ਕਾਲਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਣ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਹੈ, "ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜੋ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਨਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪੈਟਰਨ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਵਿੱਕਰੀ ਵਿੱਚ ਓਲਾ-ਉਬਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਓਲਾ ਅਤੇ ਉਬਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕੈਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਿਛਲੇ 6-7 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਦੌਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਟੋ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੇ ਕੈਬ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਪਰ ਕੀ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲ ਵਧੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਦਿਖਣ ਲੱਗੇ? ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 'ਇਕਨੌਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼' ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਓਲਾ-ਉਬਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਛਪੀ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਐਪ ਬੇਸਡ ਕੈਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਡੇਢ ਲੱਖ ਨਵੀਂ ਰਾਈਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਓਲਾ-ਉਬਰ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਕਰੀਬ 35 ਲੱਖ ਰਾਈਡ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ 90 ਫ਼ੀਸਦ ਦੇ ਗ੍ਰੋਥ ਰੇਟ 'ਤੇ ਸੀ ਜੋ 2017 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 57 ਫ਼ੀਸਦ ਹੋਇਆ, 2018 ਵਿੱਚ 20 ਫ਼ੀਸਦ ਅਤੇ ਜੂਨ 2019 ਤੱਕ ਇਹ ਗ੍ਰੋਥ ਰੇਟ 4.5 ਫ਼ੀਸਦ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਾਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ?

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ ਐੱਚਡੀਐੱਫਸੀ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਇਕੌਨੋਮਿਸਟ ਅਭੀਕ ਬਰੂਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪੁਆਇੰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅਭੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੰਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਫਾਇਨੈਂਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਮਿਲੇਨੀਅਲ ਕਾਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਐਪ ਬੇਸਡ ਕੈਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਇੱਕ ਭੁੱਲ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦ ਹੈ।''

ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਵਿਚਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਆਨੰਦ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦਾ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਟਵੀਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਓਲਾ ਅਤੇ ਉਬਰ ਵਰਗੇ ਟੈਕਸੀ ਐਪ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਟੋ ਵਿੱਕਰੀ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਉਹੀ ਕਾਰਾਂ ਖਰੀਦਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।"

5 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 59ਵੇਂ ਸਿਆਮ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਕੋਟਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਬੈਂਕ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਉਦੇ ਕੋਟਕ ਨੇ ਵੀ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਓਲਾ ਅਤੇ ਉਬਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੋਟਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਕੈਬ ਸੇਵਾਵਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ 40-50 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3-5...


...ਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਮੁਦੀਨ ਪੁਲ ਹੇਠਾਂ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਗਾ।''

''ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਨਾ ਲਵੇ। ਉਸਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੋਟਲ 'ਚ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਬੂਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਕੋਈ ਦੇਖੇਗਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ

ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਨੈਨਾ ਸਾਹਨੀ ਦੋਵੇਂ ਮੰਦਰ ਮਾਰਗ ਦੇ ਫ਼ਲੈਟ-8ਏ 'ਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਦੀ ਫ਼ਲਾਈਟ ਸੀ, ਉਹ ਕਮਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੈਸਟ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ...ਮੈਂ ਡੀਕੇ ਰਾਓ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਡੀਕੇ ਰਾਓ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।''

''ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਾਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਸੀ...ਸਵੇਰੇ ਰਾਓ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਜਰਾਤ ਭਵਨ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਬੈੱਡ ਟੀ ਵੀ ਸਰਵ ਕੀਤੀ।''

ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲੈਣ 'ਚ ਸਫ਼ਲ

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਕਸੀ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉੱਥੋਂ ਚੇਨਈ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਬੰਗਲੁਰੂ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਪਰੇਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ''ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੇ ਚੇਨਈ 'ਚ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਨੰਤ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲਈ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਅਰਜ਼ੀ ਲਗਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਤਿਰੂਪਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਚੇਨਈ ਆ ਗਿਆ।''

''ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੌਲਾ ਪੈ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੇਨਈ ਦੇ ਜੱਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਏਸੀਪੀ ਰੰਗਨਾਥਨ ਨੂੰ ਇਸ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਨਈ ਭੇਜਿਆ, ਅਸੀਂ ਅਡੀਸ਼ਨਲ ਸੋਲੀਸੀਟਰ ਜਨਰਲ ਕੇਟੀਐੱਸ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਨਈ ਲੈ ਗਏ।''

''ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਉਹ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਬੰਗਲੁਰੂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪੀਟੀਆਈ ਤੋਂ ਮਿਲੀ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਬੰਗਲੁਰੂ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ...ਇਸਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਸਨ, ਇੱਕ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਰਹਿਣ ਨਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮੈਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਰਾਜ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਉੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਕਸਟਡੀ 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਆਏ।''

ਕੇਸ਼ਵ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਬਗੀਆ ਹੋਟਲ ਦਾ ਮੈਨੇਜਰ ਕੇਸ਼ਵ ਕੁਮਾਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।

ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਅਪਰੂਵਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੇ ਉਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹਿਸਾਨ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਪਰੂਵਰ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ।

ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਪਰੂਵਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੱਗੀ, ਜਦੋਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਧਮਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।''

''ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੀ...


...ਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਹੁਣ ਤੰਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।

ਉਹ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ

ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਲਚਲ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੋਖ਼ਿਮ ਭਰੀ ਹੈ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੂਰਾ ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਸੁਲਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਣਨੀਤਕ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਮੀਰਾਕ?

ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ, ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੈਟੋ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਹੇ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਸਲ ਰਣਨੀਤਕ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂ ਹਨ।

2003 ਵਿੱਚ ਈਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਈਰਾਨ ਕੋਲੋਂ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ?

 ਕੀ ਈਰਾਨ ਕੋਲੋਂ ਇੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੋਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਣਨੀਤਕ ਪੰਡਿਤ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ 'ਨਾ' 'ਚ ਦੇਣਗੇ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪੰਡਿਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ 'ਤੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੰਗ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਹਮਾਇਤੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਿਆ ਲੜਾਕੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ

ਮਾਮਲਾ ਬੇਸ਼ੱਕ ਜੰਗ ਵੱਲ ਨਹੀਂ 'ਵਧ ਰਿਹਾ' ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬੇਦਿਲੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਅਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਸੋਚ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।''

''ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1985 ਵਿਚ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਕਿ 1971 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਸਾਮ ਵਿਚ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਡਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।''

''ਜਦੋਂ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ 40 ਲੱਖ ਲੋਕ ਇਸ ਰਜਿਸਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਵੀ ਸਨ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ। 19 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤੱਥ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਇਹ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਓਵੈਸੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਨਆਰਸੀ ਤੇ ਕੈਬ ਦਾ ਡਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਓਵੈਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਐੱਨਆਰਸੀ ਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਧਾਰ ਕਾਰਡ ਤੋਂ 8 ਫ਼ੀਸਦ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ, ਜੇਕਰ ਐੱਨਆਰਸੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 8 ਫੀਸਦ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।''

ਇਸ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਐੱਨਆਰਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣਗੇ ਤੇ ਫਿਰ ਐੱਨਆਰਸੀ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਅਸਾਮ ਵਿਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ ਬੰਗਲਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਸਣੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜਿਹੜੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਐੱਨਆਰਸੀ ਤੇ ਸੀਏਏ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਨਾ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਇੰਝ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਭਰਮ ਫੈਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।''

ਪਰ ਨਕਵੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਅਸਾਮ ਵਿਚ ਐੱਨਆਰਸੀ ਰਜਿਸਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ ਬੰਗਲਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਸਣੇ ਬਾਕੀ ਬਚਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਟੈਂਸਨ ਸੈਂਟਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਣਗੇ।

ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਏਏ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ ਤੋਂ ਆਏ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਪਰ ਐੱਨਆਰਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ ਮੁਸਲਿਮ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?

ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੀਏਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਸ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਐਨਆਰਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਸ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ

ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਾਰਨ ਸ਼ੰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਮੈਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਈ...


...ਾ ਹੈ। ਚੌਪੜਾ ਸਾਬ੍ਹ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ 120 ਰੁ. ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਚੌਪੜਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।"

ਖ਼ਯਾਮ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਦੂਜੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੀਤਾ।

ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਜਬ ਜਿਹਾ ਠਹਿਰਾਅ ਅਤੇ ਸੰਜੀਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਫਿਰ ਭਾਵੇਂ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਾ ਦਰਦ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਗਾਣਾ- " ਦੇਖ ਲੋ ਆਜ ਹਮ ਕੋ ਜੀ ਭਰ ਕੇ" ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਪਿਆਰ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਗਾਣਾ- " ਜ਼ਿੰਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਖ਼ਯਾਮ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਂਸਲੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ 88ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੌਕੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪਾਕਿਜ਼ਾ ਆਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।

ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਖ਼ਯਾਮ ਨਾਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਪਰ ਸੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੁੰਨ ਦੇ ਪੱਕੇ।

ਅਤੀਤ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਜੇਕਰ ਖ਼ਯਾਮ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1947 'ਚ ਆਪਣਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ 'ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੋਮਿਓ ਜੂਲੀਅਟ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗਾਣਾ ਵੀ ਗਾਇਆ।

1950 'ਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ 'ਬੀਵੀ' ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣੇ 'ਅਕੇਲੇ ਮੇਂ ਵੋ ਘਬਰਾਤੇ ਤੋ ਹੋਂਗੇ' ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਹੋਈ। ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਫ਼ੀ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।

1953 'ਚ ਆਈ 'ਫੁੱਟਪਾਥ' ਨਾਲ ਖ਼ਯਾਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਤੁਰ ਪਿਆ।

ਸਾਲ 1958 'ਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ 'ਫਿਰ ਸੁਬਹ ਹੋਗੀ' 'ਚ ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ 'ਵੋ ਸੁਬਹ ਕਭੀ ਤੋ ਆਏਗੀ' ਗੀਤ ਬਣਾਇਆ।

1961 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ' 'ਚ ਰਫ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ 'ਜਾਨੇ ਕਿਆ ਡੂੰਡਤੀ ਰਹਤੀ ਹੈਂ ਯੇ ਆਂਖੇਂ ਮੁਝ ਮੇ ਰਚਾ' ਬਣਾਇਆ  ਅਤੇ 1966 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ 'ਆਖ਼ਰੀ ਖ਼ਤ' 'ਚ ਲਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਬਹਾਰੋ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਭੀ ਸਵਾਰੋ' ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਖ਼ਯਾਮ ਨੇ 70 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਸ਼ਕ 'ਚ ਕਭੀ-ਕਭੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਖਾਨਦਾਨ, ਨੂਰੀ, ਥੋੜੀ ਸੀ ਬੇਵਫ਼ਾਈ, ਦਰਦ, ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ, ਦਿਲ-ਏ-ਨਾਦਾਨ, ਬਾਜ਼ਾਰ, ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਗੋਲਡਨ ਪੀਰਿਅਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ

ਖ਼ਯਾਮ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਸੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੇ ਸਨ।

ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਆਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਚੌਣਵੇਂ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖ਼ਯਾਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਰਚਾਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਸਨ।

ਮਜ਼ਹਬ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਦੋ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੀਵਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇ।

ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਈ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ।

ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਭਾਵੇਂ ਆਪ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ ਪਰ ਖ਼ਯਾਮ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਉਹ...


...ਾ, ਜਲੰਧਰ, ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੰਤ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਚੇਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 53 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਬੰਨ੍ਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੀਚੇਵਾਲ ਨੇ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ, “ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਕੀ ਹਰ ਵਾਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉੱਪਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਖੜਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਪਾਣੀ ਵਧ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੇ ਫਲੱਡ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦਾ ਪੱਧਰ 1680 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਧਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਫਲੱਡ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਨਹਿਰਾਂ, ਨਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਸਫਾਈ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਬੰਨ੍ਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਵੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਖੜਾ ਦੇ ਫਲੱਡ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਤਲੁਜ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1988 ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਖੜਾ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਵਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਫਲੱਡ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਧਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਮਾਨਸੂਨ ਚੰਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਤਕਰੀਬਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਹਾਲ, ਇਸ ਵਾਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਹਰ ਸਾਲ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਸਾਲ ਇਹ ਚੱਕਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀ ਸਲਤਨਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਯੱਦ ਸਲਤਨਤ, ਅੱਬਾਸੀ ਸਲਤਨਤ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨੀਆ ਸਲਤਨਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾ ਸਲਤਨਤਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਰਾਸ ਅਲ-ਖ਼ਤੀਬ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣੀ ਹੈ।

ਚਾਰੇ ਖ਼ਲੀਫਾ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਆਵੀਆ ਸਲਤਨਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮਯੱਦ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੈਪਟਰ ਪੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ?

'ਪਤਨ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?'

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦੇ ਬੁਲੰਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਖ਼ੁਦ 'ਓਰੀਏਂਟਲਿਜ਼ਮ ' ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫਰੇਂਕਲਿਨ ਐਂਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਪੈਗਬੰਰ-ਏ-ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ਼ੇਰ ਅਲੀ ਤਰੀਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਤਨ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?

'ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਲਤਨਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਪਤਨ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ'

“ਉੱਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਕਾਸ ਸੀ।”

“ਇਸ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤਨ ਦੀ ਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨੋਗੇ ਅਤੇ ਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਬਣਾਉਗੇ?'

ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਵਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਟੀਵ ਤਿਮਾਰੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਲਾਮੋਫ਼ੋਬੀਆ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਸਲਾਮ ਦੇ 1400 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੇਚੀਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਪੰਨਾ-72)।

ਬਹਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

ਮੂਕਨਾਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1927 ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਰਸਾਲਾ "ਬਹਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ" ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਮਿਲੀ। "ਬਹਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ" ਦੇ 15 ਨਵੰਬਰ 1929 ਤਕ 43 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਮਾਲੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੂਕਨਾਇਕ ਅਤੇ ਬਹਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੌ ਆਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਖਰਚਾ ਡਾਕ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਰੁਪਏ ਸੀ। (ਪਾਂਟਵੇਨ, ਪੰਨਾ-76)।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਮਤਾ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ "ਬਹਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਭਾਰਤ"... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਫੂਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਤਿਆਸ਼ੋਧਕ ਲਹਿਰ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

'ਦੀਨਬੰਧੂ', ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਹੁਜਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਭਾਲੇਕਰ ਨੇ 1 ਜਨਵਰੀ 1877 ਨੂੰ ਸਤਿਆਸ਼ੋਧਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ 100 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ।

ਗੋਹਰ ਬਾਬਾ ਵਾਲੰਗਕਰ, ਮਹਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਲਿਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ "ਦੀਨਮਿਤ੍ਰ", "ਦੀਨਬੰਧੂ" ਅਤੇ "ਸੁਧਾਰਕ" ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਸਨ (ਸਰੋਤ- ਪਾਂਟਾਵੇਨ)।

ਅਛੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ

ਵਾਲੰਗਕਰ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ-ਵਿਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਖੋਜ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ "ਵਿੱਟਲ ਵਿਧਵੰਸਕ" (1888) ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰਕਾਸਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅੱਗੇ 26 ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਸਨ (ਈ ਜ਼ੇਲੀਓਟ, ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਅਛੂਤ ਅੰਦੋਲਨ, ਪੰਨਾ-49; ਇੱਕ ਟੇਲਟੰਬਡੇ, ਦਲਿਤ, ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ, ਪੰਨਾ-48)।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਜੰਬਾ ਕਾਂਬਲੇ ਨੇ ਅਛੂਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਲਿਤ ਅਖ਼ਬਾਰ "ਸੋਮਵੰਸੀਆ ਮਿਤਰ" (1 ਜੁਲਾਈ, 1908) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਕਿਸਾਨ ਫਾਗੋਜੀ ਬਾਂਸੋਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਮਪ੍ਰੈਸ ਮਿੱਲ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਕੌਪ ਕੇ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਾ ਚਲਾ ਸਕਣ।

ਆਪਣੀ ਇਸ ਪ੍ਰੈਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ਹਿੰਦ ਨਾਗਰਿਕ" (1910), "ਮਜ਼ੂਰ ਪੱਤਰਿਕਾ" (1918-22) ਅਤੇ "ਚੋਖਾਮੇਲਾ" (1931) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

'ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰੁਸਤ ਹੋਣ 'ਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ'

ਉਨ੍ਹਾਂ 1941 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਚੋਖਮੇਲਾ ਵੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਬਾਂਸੋਡੇ ਨੇ ਕਾਲੀਚਰਨ ਨੰਦਗਾਵਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1913 ਵਿੱਚ "ਵਿੱਟਲਵਿਧਵੰਸਕ" ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਸੋਮਵੰਸੀਆ ਮਿਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਸਾਨ ਫਾਗੋਜੀ ਬਾਨਸੋਡੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਮਰਾਠਾ ਦੀਨਬੰਧੂ (1901), ਅਤਿਅੰਜ ਵਿਲਾਪ (1906) ਅਤੇ ਮਹਾਰੰਚ ਸੁਧਾਰਕ (1907) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਂਟਾਵੇਨ (ਪੰਨਾ 35) ਤੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ, ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਤਤਕਾਲੀਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਨਸੋਡੇ...


...ਾ।

ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ।

ਸਵਾਲ- ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਦਿਓ, ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋਗੇ?

ਜਵਾਬ- ਇਹ ਫੈਸਲੇ ਮੇਰੇ ਇਕੱਲੀ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਮ ਵਰਕਰ ਹਾਂ, ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਹੀ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਦਲ ਤੇ ਵਾਜਪਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕਾਲੇ ਦੌਰੇ ਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲੰਘਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ ਸਾਡੇ ਬਾਰਡਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਕਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਸੀ ਉਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ  ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਾਈਵਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ।

ਜਦੋਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋਈ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜੀ ਜਿਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹਾਂ।

ਚਾਹੇ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਮੈਂ, ਜਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਂਗੇ।

ਸਵਾਲ- ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਵਾਂ ਪਾਏ ਤੁਸੀਂ?

ਜਵਾਬ- ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਬਾਕੀ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ।

ਕਈ ਸੂਬੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮੰਡੀ ਨਹੀਂ, ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ। ਫਸਲ ਦੀ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਆਉਣਗੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਫਾਇਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ—ਤੁਹਾਡਾ ਦੋਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਇੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਗਈ?

ਜਵਾਬ- ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਦਫ਼ਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜਿਹੜੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈ, ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਾਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਜ਼ਰੂਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਨੈਕਟ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਕਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਹੈ

ਸਵਾਲ-  ਪੀਐੱਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਵਾਬ- ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 100 ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗੇਗੀ। ਇਸ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੋ।

ਪਰ ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਮਾਸੂਮ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਕੋਈ ਵਰਗਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਰੀ ਵਰਗਲਾ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਵੀ ਤਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਸਵਾਲ—ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ- 'ਟੂ ਲਿਟਲ ਟੂ ਲੇਟ' ਹੈ, ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?

ਜਵਾਬ- ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਤਾਂ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਝੂਠੇ ਲਾਰੇ, ਵਾਅਦੇ ਝੂਠੀਆਂ ਸਹੁੰਆਂ ਖਾਧੀਆਂ, ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਕੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡਾ 2017 ਦਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ...


...ਾ।"

ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਪਸ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਚਾਚਾ-ਭਤੀਜਾ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹਨ।

ਰੋਬੋਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਰਜਰੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰਜਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅਪਰੇਸ਼ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

                    ਤਿਆਰ ਨਕਸ਼ਾ

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਪੌਜ਼... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਜਿੰਨੀ ਆਈਏ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਅਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿਖਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਜਿਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕੋਲੋਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਆਕਰਿਤੀ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।

ਤੌਖ਼ਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਹੈ ਏਆਈ ਦਾ ਵਿਕਾਸ

ਤੌਖ਼ਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦਿਨ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਡਾਕਟਰ ਆਪ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਾਕਾਰੀ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ।

2022 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 44 ਕਰੋੜ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟਲੈਜੈਂਸ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਨਅਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜੇ ਇਸ ਉੱਪਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ 66 ਸਾਲ ਹੈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਚ ਕਰੋ

ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬੰਦੇ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕਾਸਕਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬਲੱਡ ਪਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਮਾਪ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ।

ਐਪਲ ਅਤੇ ਫਿਟਬਿਟ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਗੁੱਟ ਘੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਤੁਰਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਤੁੜ ਕੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਫ਼ਾਸਲੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੀ ਹੈ?

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਅੱਗੇ ਸਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਤਾ ਲਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟਲੈਜੈਂਸ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 1,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਡਾਕਟਰ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ?

ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ 'ਡਿਸਕਸ਼ਨ ਪੇਪਰ' ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਲੋਗਨ ਸੀ...


...ਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਾਖ 'ਤੇ ਢਾਹ ਹੈ।

ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਟਰਮੀਨੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਹਾਨੇ ਲਾ ਕੇ ਟਰਮੀਨੇਸ਼ਨ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦੇਣਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪਖੰਡ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ

ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਰੈਗੁਲਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚੋਣ ਕਰਨਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਅੰਦੋਲਨ, ਦਲਿਤ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਚੁੱਪੀ'

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਜਲੂਸਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਕੂਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਗੁੱਸਾ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਪਰਡੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 13 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ ਮਰਾਠਾ ਅੱਲ੍ਹੜ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫੁੱਟਿਆ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਣ

ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦਲਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਸਮਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਅੰਦਲੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਇਸ ਅੰਦਲੋਨ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ-ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਗਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਸਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰ ਕੌਣ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਕ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਿਵਾਦ ਵਧਣ ਜਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੁਲਾਹ-ਸਫ਼ਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਬਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਵਿਆਪਕ ਸਵਰਣ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ।

ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਮਰਾਠਾ ਮੂਕ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਦਲਿਤ-ਵਿਰੋਧੀ ਤੇਵਰਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇਸਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ-ਸਿੱਧੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਘ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਗਠਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

'ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ'

ਅਜਿਹੀ ਦਲਿਤ-ਵਿਰੋਧੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਤ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਪੁਣੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਐਕਟਿਵ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਮਰਾਠਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਦਲਿਤ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦੇਣਾ ਸੀ । ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿੱਧੇ-ਸਿੱਧੇ ਦਲਿਤ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕਣ।

ਤੁਸੀਂ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਲਿਤ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿਆਨ ਜਾਂ ਅਪੀਲ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ।

ਕਿਵੇਂ ਫੈਲੀ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਾ?

ਪਰ ਜਦੋਂ ਦਲਿਤਾਂ 'ਤੇ ਭਗਵਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ 'ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼' ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਬਣਨ ਲੱਗੀਆਂ ਤਾਂ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਖੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਵੈਦਅ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ 'ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ' ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ।

ਮਨਮੋਹਨ ਵੈਦਅ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਘ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ,''ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਰਹੇ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਇਸਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਜਿਗਨੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ...


...ਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਕਈ ਸਾਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਆਏਗੀ।"

ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਦਰਾ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਸੀ

ਇਹ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿ ਕੀ ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਲੈਣਗੇ?

ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰਕਸੌਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਇੱਥੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਾਂ।"

ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ

ਬੀਰਗੰਜ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨੀਲਾਂਬਰੀ ਸਟੋਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਸਟੋਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਅਗਰਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਬਾਜ਼ਾਰ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਲੇ ਹੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਜੋ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ।

ਨੇਪਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਹਨ।

ਬੀਰਗੰਜ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵਿਜੈ ਸਰਾਵਗੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਦੇਸ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹੈ। ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਓਨੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ।"

ਕਰੰਸੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਹੂਲਤ

ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟਨਗਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੀਰਗੰਜ ਤੱਕ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਰੰਸੀ ਬਦਲਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਈ।

ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਗਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਕਬੂਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਬੇਹੱਦ ਚੁਭ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਪਾਂਡੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਰਕਸੌਲ ਅਤੇ ਬੀਰਗੰਜ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਬੀਰਗੰਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ ਐਕਸਚੇਂਜਰ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰਤੀ ਨੋਟ ਲੈ ਕੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਇਸ ਪਾਰ ਰਕਸੌਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਹੂਲਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਨੇਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਬਦਲਵਾਉਣ ਲਈ ਆਏ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ

ਤਾਂ ਕੀ ਨੇਪਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਇਸ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਾਂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਏਟੀਐਮ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਨੇਪਾਲੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਬੀਰਗੰਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।"

ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ...

ਉਂਝ ਇੱਥੇ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਟਹੀ ਕਾਉਂਟਰ...


...ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।''

ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਜਿੱਥੇ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਨਾਟਕ

''ਆਖ਼ਿਰ ਅਸੀਂ ਡਰਾਮਾ ਲੈ ਕੇ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਸਾਹਿਬਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਸਟੇਜ ਹੋਇਆ।''

''ਜਲੂਸ ਇੱਕ ਸਰਕਲ ਦਾ ਪਲੇਅ (ਨਾਟਕ) ਸੀ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ।''

''ਜਦੋਂ ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਪਰਚੇ ਛਪਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ।''

''ਸੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੂਹ-ਏ-ਰਵਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੜੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।''

''ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਾਮਯਾਬ ਡਰਾਮੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਟੀਮ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।''

''ਫ਼ਿਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਹਿ ਲਵੋ ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਵੀਂ ਡਰਾਮੇ ਕਰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੈਠਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸੀਂ ਪਲੇਅ ਕਰਦੇ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਅੱਛਾ ਮਾਹੌਲ ਰਿਹਾ।''

''ਰਫ਼ੀ ਪੀਰ ਥਿਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਲੇਅ ਕੀਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ।''

ਆਤਿਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਾਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਰਹੇ?

''ਜਦੋਂ ਮਦੀਹਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।''

''ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਗਰੁੱਪ 'ਚ ਜਿਹੜੀ ਪਹਿਲੀ ਵੰਡ ਪਈ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ ਲੋਕ ਰਹੱਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ।''

''ਲੋਕ ਰਹੱਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ 'ਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਡਰਾਮੇ ਕਰਾਂਗੇ।''

''ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਣਾ ਅਫ਼ਵਾਦ, ਮੈਂ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀਦ ਲੋਨ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਜਣਿਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਸਾਂਝ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁੱਪ।''

''ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਫ਼ਿਰ ਗਾਰਡਨ ਟਾਊਨ, ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਡਰਾਮੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਅਖ਼ਤਰ ਕਜ਼ਲ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਅਸੀਂ ਪੱਕੀ ਸਟੇਜ ਬਣਾ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਦਾ ਦੌਰ ਸੀ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕਿਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਾਲ 'ਚ ਡਰਾਮਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਦੀ।''

''ਜਦੋਂ ਮਦੀਹਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਗਰੁੱਪ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ।''

''ਜ਼ਿਆਦਾਤਾਰ ਡਰਾਮੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨ ਕਲਚਰ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਗੋਇਥੇ ਸੈਂਟਰ, ਗੁਲਬਰਗ, ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਕੀਤੇ।''

''ਉਧਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੱਕੀ ਸਟੇਜ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਚੰਗਾ ਉਸਤਾਦ-ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਰਿਹਾ।''

''ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾਟਕਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।''

''ਜਦੋਂ ਥਿਏਟਰ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੋਮੀਨੇਸ਼ਨ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਦੋ ਦਫ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ ਦੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।''

''ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਮਿਲਦੇ ਸੀ ਚੰਗੇ ਤਾਲੁਕਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਸੀ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਟਿੱਚਰਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੁਗਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਨਾ ਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਰਿਹਾ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM,...


...ਾਂ ਕੇ ਸਭ ਮੈਨੇਜ ਕਰ ਲੈਣ।"

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂਟ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਊਟਰ ਰਿੰਗ ਰੋਡ 'ਚ ਪਰੇਡ ਕਰਾਂਗੇ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀਆਈਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਰੋਕ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਕੱਕਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਬਾਬਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰਤਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ ਕੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਏ ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਹਰੀਸ਼ ਸਾਲਵੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਦਾਲਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ।

ਨਵੇਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲਝੀ ਤਾਣੀ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ  ਦਸਵੇਂ ਗੇੜ ਦੀ ਬੈਠਕ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।

ਤਿੰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬੈਠਕ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਕੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕੌਮੀ ਬੁਲਾਰੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲੇਗਾ ਇਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੱਢੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਤੋਮਰ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈਨ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੱਲ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਮਦ-ਵਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ, ਸਰਕਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇਗੀ।

ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਅੰਦਲੋਨ ਪੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੰਮਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੱਬੀ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਸੁਰੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੰਨਾ ਲੰਬਾ ਚੱਲਣਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

 ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਲ਼ਈ ਵਾਸਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ ਚੁਣਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...ਾਂ ਜਸਟਿਸ ਏਐੱਸ ਆਨੰਦ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਜਸਟਿਸ ਬੀ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਰੈਡੀ ਨੇ ਵੀ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮੁੱਲਿਆ 'ਤੇ ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਦੁਰਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਦੁਰਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਉਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਨਲ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਸ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧਕ ਮਾਮਲਾ ਨਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਐੱਸਬੀਐੱਸ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਵੇਕ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਸਨ। ਵਿਵੇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਖਿਡਾਰੀ ਅਲਿਸਾ ਹੇਲੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਏ ਸਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਕਾਂਗਰਸ ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਖ਼ਤਮ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਵਿਵੇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ 'ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਕੀ ਜੈ' ਅਤੇ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉਠਾਉਂਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਸਭ ਇਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਸੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੱਦਾਰ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਟੀਮ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਹਾਰ ਰੁਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਥੋਪ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।''

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਖਿਡਾਰੀ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਵਿਵੇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਲਗਾਅ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ, ਵਸੀਮ ਅਕਰਮ ਜਾਂ ਸ਼ੋਇਬ ਅਖ਼ਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਵਾਦ ਖ਼ਾਨ ਭਾਰਤੀ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕਰੀਣਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।''

ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੱਖ

ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਸੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 124-ਏ 'ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ 1962 ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਬਨਾਮ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ 26 ਮਈ, 1953 ਨੂੰ ਬੇਗੂਸਰਾਏ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਉਦੋਂ ਫਾਰਵਰਡ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਸੀਆਈਡੀ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਬਰੌਨੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੈਠੇ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ...


...ਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਿਨਿਸਨ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ 83 ਸਾਲਾ ਪਾਦਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਣਹਾਨੀ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲਣਾ ਤਕਰੀਬਨ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।

ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।  ਯੂਐਨ ਦੇ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ"।

ਮੈਤਰੀ ਗੁਪਤਾ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਜ਼ਿਊਰਿਸਟਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੜਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕਠਮੰਡੂ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਨੇਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ 46 ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ।

ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਰਮਿਆਨ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖੋ ਪਰੋਖੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਿੰਡਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਸਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ" ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਹੁੰ ਖਾਦੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹਮਾਰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ "ਜਨਤਕ ਭਲਾਈ" ਲਈ ਹੈ।

ਸਿਵਿਕਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਕੋਲੰਬੀਆ,ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ੁਰਮਾਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੁਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫ਼ੈਲਾਉਣ ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਅਤੇ ਮੀਆਂਮਾਰ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਉਣ ਲਈ ਬਹਾਨੇ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਅਲੋਚਨਾ ਹੋਈ।

ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਦੀ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣਾ।

ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਨਾ, ਜਦੋਂ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧਰਨੇ ਬੰਦ ਸਨ, ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਪੱਖੀ ਅੰਦੋਲਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ।

ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯਕੀਨਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਪਰ ਧਰਾਤਲ 'ਤੇ, ਹਿੱਤਕਾਰੀ।

ਦੇਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਸਿੰਘਾਪੁਰ, ਤਾਈਵਾਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਾਈ ਹੋਈ, ਪਰ ਆਈਸੀਜੇ ਨੇ ਚਿੰਤਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬੈਨੇਡਿਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਇਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਿਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਏ ਗਏ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੁੱਧ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM,...


...ਾਂ ਤਾਂ ਇਹੀ ਦੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਂ ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਚਾਹਤ ਹੈ?(ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਚਾਹਤ ਵਾਲੇ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦੀ ਰਹੇ ਹਨ।)

ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਸੇਜਸ ਨੂੰ ਐਨੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਕਾ-ਦੁੱਕਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹਲਕੀ-ਫੁਲਕੀ ਚਰਚਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਹੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰ ਲਵੋ। ਹਾਲਾਂਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਧਰਮ ਹੈ? ਕੀ ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦਾ ਚਾਹੀਦੀ ਸਗੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?

ਧਿਆਨ ਰਹੇ, ਇਹ ਖੁਆਇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ੈਰ-ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਖੁਆਇਸ਼ ਦਾ 'ਸੋਹਣਾਪਨ' ਹੀ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਵਾਲ

ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਉੱਥੇ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਮਰਦ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਵੈਲਨਟਾਈਨਜ਼ ਡੇਅ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਮ ਦਿਨ, ਇਹ ਲੋਕ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਖੈਰੀਅਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?

ਇਹ ਮਰਦ, ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਰਗੀ ਖੁਆਇਸ਼ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਜਾਂ ਉਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਵੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹੁਣ ਐਨੀਆਂ ਬੇਬਸ, ਲਾਚਾਰ, ਮਜਬੂਰ, ਬੇਆਵਾਜ਼ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਆਪਣਾ' ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੀ ਇਹ ਵੀ 'ਲਵ-ਜਿਹਾਦ' ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਮਰਦਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, 'ਜੈਸੇ ਨੂੰ ਤੈਸਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਮਰਨਾ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈ।''

ਉਂਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਧੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੋਇਆ ਨਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਵਾਂਗੇ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਾਂਗੇ?

ਮਰਦਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ

ਉਂਝ ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਜਾਤੀ, ਅੰਤਰ ਸੂਬਾ, ਅੰਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂ?

ਅਤੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਕੁਝ ਗੀਤ...


...ਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੈਕੂਲਰ ਸਟੇਟ ਹੈ। ਇਸ ਸੈਕੁਲੇਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ laïcité ਜਾਂ 'ਲਾਈਸੀਤੇ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੈਕੁਲੇਰਿਜ਼ਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਕਰੋਨ ਫ਼ਰੈਂਚ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ 'ਲਾਈਸੀਤੇ' ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਹਿਮਦ ਕੁਰੂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਫ਼ਰੈਂਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।"

ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮਰਵਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸੀਐਫ਼ਸੀਐਮ ਦੀ ਅਲੋਚਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੀ ਅਲੋਚਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਰੋਂ ਥੋਪੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।"

ਫ਼ਰੈਂਚ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਦਖ਼ਲਅੰਜਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ

ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬੰਦ ਹੋਵੇ

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਇਮਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਰੱਕੋ, ਟਿਉਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਲਜ਼ੀਰੀਆ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਅਲਜ਼ੀਰੀਆ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2015 ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਪਰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਿਨੇਵਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਜੀਉਪੌਲਿਟਿਕਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਡਾਕਟਰ ਅਲੇਕਜ਼ਾਂਡਰ ਲੈਂਬਰਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ਰੈਂਚ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਔਖਾ ਅਤੇ ਪੇਚੀਦਾ ਕੰਮ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੱਛਮੀਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਾ ਭੁੱਲੋ ਕਿ ਮੈਕਰੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਰਾਜ ਵਲੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਰੋਥਸਚਾਈਲਡ ਬੈਂਕਰ ਹਨ ਯਾਨੀ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹਨ।''

ਫ਼ਰੈਂਚ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

ਮੋਰੱਕੋ ਮੂਲ ਦੇ ਯੂਨੁਸ ਅਲ-ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੱਖਣੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਰਸੇ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਅਸੀਂ ਲਿਬਰਲ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਗੋਰੀ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਥੋਪਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦਿੱਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਯੂਨੁਸ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਉਹ (ਮੈਕਰੋਨ) ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਅਨੁਕੂਲ ਇਸਲਾਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਾਮ ਜੋ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਕੂਲ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ...


...ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਣ-ਹਾਕੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖਹਿਬੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੁਝੇ- ਬੁਝੇ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।"

ਉਹ ਬਲੇਅਰ ਹਾਊਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਣ-ਹਾਕੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖਹਿਬੜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਧਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਟੈਫਨੀ ਗਰਿਸ਼ਮ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਸ਼੍ਰਮਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਾ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸੁਆਗਤ

ਕੌਣ ਕਹੇਗਾ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਾਂਹ

ਟਰੰਪ ਦੀ ਮਰਡੋਕ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ

ਲੇਖਕ ਵੁਲਫ ਨੇ ਹੀ ਕਦੇ ਮਰਡੋਕ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮਰਡੋਕ ਦੇ ਫ਼ੋਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਤਲਖੀ ਵਾਲਾ ਨਾਤਾ ਰਿਹਾ ਸੀ- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਮਾਰਗਰੈਟ ਕੈਲੀ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।

ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫ਼ੋਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਕ ਹਨ ਤੇ ਕਾਰਜ ਭਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਮਗਰੋਂ ਨੈਟਵਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਮਾਇਤੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮਰਡੋਕ ਨਾਲ ਫ਼ੌਨ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮਰਡੋਕ ਨਾਲ ਫ਼ੌਨ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮਰਡੋਕ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ 'ਇਡੀਅਟ' ਕਿਹਾ

ਸਿਲੀਕੌਨ ਵੈਲੀ ਦੇ ਨੁਮਾਂਇੰਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਵੁਲਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮਰਡੋਕ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਦੁਵੱਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮਰਡੋਕ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ꞉

"ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਈ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਓਬਾਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਖ਼ਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ।' ਮਰਡੋਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਡੋਨਲਡ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਓਬਾਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਚਲਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।'

'ਐਚ-1ਬੀ ਵੀਜ਼ੇ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੀ ਲਉ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਚ-1ਬੀ ਵੀਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਮਰਡੋਕ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਐਚ-1ਬੀ ਵੀਜ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਖਦਿਲੀ ਵਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਅਪਨਾਉਣੀ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਉਹ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਲੇ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਪਰ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੇਖ ਲਵਾਂਗੇ। ਕਿਆ ਬੇਵਕੂਫ਼ ਬੰਦਾ ਹੈ ਮਰਡਰੋਕ ਨੇ ਫੌਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।'

ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਡ ਲਾਟਰੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਕਰਨਗੇ ਖ਼ਤਮ

ਮੇਰੇ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦਾ ਬਟਨ ਵੱਡਾ ਹੈ-ਟਰੰਪ

'ਟਰੰਪ ਨੇ ਤੀਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾਇਆ'

ਐਂਥਨੀ ਜ਼ੁਰਕਰ꞉ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨੈਲੋ ਸੁਪਰੀਮੋ ਓਪੀ ਚੌਟਾਲਾ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਇਨੈਲੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਉਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੋ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਜਾਟ ਫੈਕਟਰ

ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ (28%) ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਣੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੋਟਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨੈਲੋ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ।

ਹਰੀ ਚੰਦ ਮਿੱਡਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੀਡਰ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਦੋਵੇਂ ਵੋਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਾਟ ਵੋਟ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵਿੱਚ ਬਾਣੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਖਾਸੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਜੁੰਡਲੀ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਏ ਸਾਫ਼ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਪਟੇਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਆਰਐਸਐਸ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਵਰਕਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਸਭਾ ਦਾ ਵੱਡੇ ਜ਼ੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਹੱਥ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਸਭਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਸ਼ਾਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ 18 ਜੁਲਾਈ 1948 ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ:

ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ 8 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 19 ਸਤੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਐਮਐਸ ਗੋਲਵਾਲਕਰ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ:

''ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅੱਲਾਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਕਾਤਲ/ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ 1943 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਵਰਕਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪੀਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਾਵਰਕਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਸਾਵਰਕਰ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜੱਜ ਕਪੂਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਸਾਵਰਕਰ ਦੀ 26 ਫਰਵਰੀ 1966 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਵਰਕਰ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਕੰਟੇਨਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਕਠਿਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੂਜੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਟੈਸਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਾਬਲੇ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੀਸਦ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 60% ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 27% ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਮਲਾ ਉਘੜ-ਦੁਗੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਟੈਸਟ ਪੌਜ਼ਿਟਿਵ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋਏ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੇ ਸਮਝ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਠਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਕਿਉਂ ਹੈ।

ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਬਾਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ।

 4. ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ 20,160 ਮੌਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸ ਲੱਖ ਵਸੋਂ ਮਗਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਬਰੂਕਿੰਗਸ ਇੰਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼ਮਿਕਾ ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਭਰ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।"

ਲੇਕਿਨ ਡਾ. ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਮੌਤ ਦਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਡਾ਼ ਰਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜੇ ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਦਰ ਉਚੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਡੇਟਾ ਲਕੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਇਹ 20-40 ਗੁਣਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮੌਤਾਂ ਹਨ।"

ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਸਟਰੇਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਉਨਾਂ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਸਟਰੇਨ।

ਜਦਕਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

ਡਾ. ਜਮੀਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ 'ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਨਹੀਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ'। ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਰ ਲਾਗਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ "ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਕਿ ਨੀਵੀਂ ਮੌਤ ਦਰ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਕੀ ਹੈ"।

5. ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰ ਸੂਬਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ...


...ਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ

ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਬੁਰਹਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੀਤੇ ਸਾਲ 24 ਜੂਨ ਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਸੀਆਰਸੀ ਕਾਲਜ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਬੁਰਹਾਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਘਰੋਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਬੇਟੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਰਹਾਨ ਗਨੀ ਬੰਦੂਕ ਫੜੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਦਮਾ ਲੱਗਾ।

ਜ਼ਰੀਫ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਬੇਟਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਤਾਂ ਮ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਡ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਵੀ ਬੰਦੂਕ ਚੁੱਕੇਗਾ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮੁੰਡੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।"

ਹਮੀਦਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

'ਤਾਂ ਕੋਈ ਅੱਤਵਾਦ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ...'

"ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ (ਪੀਐਸਏ) ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੈਲੇਟ ਗਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਬੰਦੂਕਾਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਰੁਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵੱਲ ਨਹੀੰ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੌਣ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਮੀਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਫੌਜ, ਸੀਆਰਪੀਐਫ, ਐਸਓਜੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਇੱਥੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਠਭੇੜ 'ਚ ਕਰੀਬ 500 ਅੱਤਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ 200 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।

90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਈ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

 ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਂ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੇਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਸਰਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਜ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦਿੱਕਤ ਕਾਰਨ ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਮੀਡੀਆ ਜ਼ਰੀਏ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਚ)।

ਵੱਡੀਆਂ ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ 16.30 GMT (ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ) ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵੀਕੈਂਡ 'ਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ ਗਰੁੱਪ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ 41 ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਟੀਵੀ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜ਼ਰੀਏ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 26.9 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ, ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੀਬੀਸੀ ਲਰਨਿੰਗ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 34.6 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ, ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਸਰਵਿਸ, ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈੱਨਲ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਡਾਟ ਕਾਮ/ਨਿਊਜ਼, ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਡਾਟ ਕਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ 24 ਘੰਟੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣਾ ਦਾ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਬੀਬੀਸੀ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਲਿਮਿਟਡ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 45.4 ਕਰੋੜ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ 30 ਲੱਖ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਰੜਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਪੱਤਰ ਨੂੰ "ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ" ਅਤੇ “ਘਰਿਣਾ ਦਾ ਪੁਲੰਦਾ“ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ “ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਪਰ” ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸੂਬੇ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਸੀ।

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਜਣਿਆਂ ਨੇ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਖੂਨ ਜੰਮਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਇਸ ਦੇ "ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ।"

ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਟੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਕੇਪ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਉਹ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਖੂਨ ਜੰਮਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਵੈਕਸੀਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪਿਆਸਕੋਲ ਸਕੋਲਸਟਾਯਰਡਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਉਂਝ ਤਾਂ ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਧੀਆ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਕਸੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਟਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਟੀਕੇ ਦੀਆਂ 117,300 ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਕੋਰੋਨਾਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲੱਖ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਵੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਸਨ।

ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਟੀਕਾਕਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 30,000 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਐਸਟਰਾਜ਼ੈਨਿਕਾ ਨੇ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ

ਜੈ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਫ਼ਾਇਦਾ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ?

ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਹੈਵੀਵੇਟ ਨਾਲ ਖ਼ੇਤਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਕੇ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਿੰਦਰ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ ਅਤੇ ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਲਿਆ, ਯੂਪੀਏ ਅਤੇ ਐਨਡੀਏ ਦੀ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਵੋਟ ਮੰਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਮੋਦੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਫਿੱਕੇ ਪਏ ਹਨ।

'ਮੋਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਜਪਾ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਸੁਰ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੀ ਰਾਹੁਲ ?

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗੁਆਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੋ ਵੀ ਹੈ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਗਆਉਣ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਬਚਿਆ ਹੈ ?

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਅਜੇ ਪਾਇਆ ਹੀ ਕੀ ਹੈ ?

ਮੋਦੀ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੰਨੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਜਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੈ

ਬੇਸ਼ੱਕ ਦੇਸ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਦੇ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ, ਕਾਲਾ ਧਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੇ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨ ਦੇ, ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੇ, ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਵਸਾਉਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਅਦੇ ਅਧੂਰੇ ਪਏ ਹਨ।

2014 ਵਾਲੇ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦੇਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਪਏਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲੈਣਗੇ?

ਮੋਦੀ-2 ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਮੋਦੀ-1 ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ: ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 9 ਤੱਥ

ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।  ਲੋਕ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਣ ਲਈ ਬੇਸ਼ੱਕ ਵੋਟ ਨਾ ਦੇਣ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਾਦ ਕਰੋ, 2004 'ਚ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵੋਟ ਕਰਨਗੇ।

ਉਦੋਂ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵਾਜਪਈ ਦੀ ਬਦਲ ਮੰਨ ਰਹੇ ਸਨ ?

 ਮੋਦੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੌਣ ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਭੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ 'ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਸਦੀ ਜਮਹੂਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ 50 ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਮੋਦੀ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਮੋਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਉਭਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮੋਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ 2019 ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਪੱਕਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।

ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਨੇ ਨਈਅਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਸਨਮਾਨ

ਗੁਜਰਾਤ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਕੀ ਦੇਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਮੋਦੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁਣ ਉਸ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿੰਨੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਵਰਗੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ।

2019 ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕਾਫ਼ੀ...


...ਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੱਲਣ ਲਗਿਆ।

ਬੇਲਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਡੋਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮੈਰੇ ਤੋਂ ਉਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸਕਰ ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮੀਡੀਆ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।

ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਬੇਲਾ ਦੇ 70 ਲੱਖ ਫੋਲਅਰਜ਼ ਹਨ। ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੋਲਅਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2.... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਣ ਲੱਗਣਗੇ।"

ਬੇਲਾ ਨੇ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਲੀਆਂ ਟੋਪਲੈਸ ਤਸਵੀਰਾ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਆਈਆਂ।

ਪਰ ਬੇਲਾ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਪੋਰਨ ਵੀਡੀਓ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ ਦਰਅਸਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਕਰਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਬੇਲਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਕਨੀਕ ਜ਼ਰੀਏ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਹੱਥਰੱਸੀ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਬੇਲਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਬੇਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੇਲਾ ਥੌਰਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ। ਉੱਪਰੋਂ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਬਟਾਈਟਲ ਲਗਾਏ ਹਨ -ਡੈਡੀ, ਡੈਡੀ!"

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗੀ ਡੀਪ ਫੇਕ ਤਕਨੀਕ

ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵਲਪਰਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।

ਬੇਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਲਕਿ ਹਰ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪੋਰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਅਜਿਹੇ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ, ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰੌਤੀ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਮੇਰੀ ਵਰਗੀ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਦੇ ਦਮ ਉੱਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੱਸ ਸਕਣ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਬਤੌਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 'ਹਰ ਐਂਡ ਹਿਮ' ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਵਾਰਡ ਤਾਂ ਮਿਲੇ ਹੀ, ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਵੀ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੀਮੇਲ ਸੈਕਸੁਐਲਿਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਹਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪੜਤਾਲ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਇਸ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਪੋਰਨਹਬ ਵੈਬਸਾਈਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬੇਲਾ ਥੌਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪੌਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ 2019 ਦਾ ਪੋਰਨ ਹੱਬ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਿਵੈਂਜ ਪੋਰਨ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੋਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਿਵੈਂਜ ਪੋਰਟ ਉਹ ਵੀਡੀਓ...