...਼ ਦੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਬਲਕਿ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਬੇਕਾਬੂ ਭੀੜ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ

"ਜਦੋਂ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਵੱਲ ਗਏ ਸੀ ਪਰ ਲਾਲ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮਨਵਾਉਣ।"

ਪ੍ਰੋਫੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਫਤਿਹ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੁਗਲਾਂ 'ਤੇ ਫਤਿਹ ਸੀ। ਰਾਜਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਿਲੇ ਜਾਂ ਰਾਜਤੰਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰਾਜਤੰਤਰ ਨੂੰ ਯਾਨਿ ਕਿ ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਢਾਉਣਾ।"

"ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਹੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਫਤਹਿ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਹੋਏਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਜੋ ਸੰਦਰਭ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਰਾਜਤੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸੀ, ਅੱਜ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪ੍ਰਿਆਤੋਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ।

"ਇਸੇ ਲਈ ਜਦੋਂ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਹ ਕਰਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਧਰ ਨੂੰ ਹੋ ਗਏ, ਜੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਕੁਤੁਬ ਮਿਨਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨੇ ਭਾਵੁਕ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਦਰਭ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦਾ ਹੈ। ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਾਰਨ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਉਸ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...਼ ਨਹੀਂ ਉਥੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਗਾ ਲੈਣਾ, ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਕਹਿਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਆਏ ਹੋ ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੰਨਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ ਜੇ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨ।"

ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਐਵਾਰਡੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਰੋਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੋਡਮ ਨਰਸਿੰਮ੍ਹਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ

ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਐਵਾਰਡੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਰੋਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੋਡਮ ਨਰਸਿੰਮ੍ਹਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਡਮ 8 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ -ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ

ਅਦਾਕਾਰ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਆਇਆ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਾਹ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਟਰੈਕਟਰ 'ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਬੈਰੀਅਰ ਤੋੜ ਕੇ ਲੰਘੇ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਟਰੈਕਟਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਲਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਆਏ ਹਾਂ।"

"ਜਿਹੜੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਅਸੀਂ ਮਾਲਕ ਬਣੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਣਮੱਤੇ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਹੀ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।"

"ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਡਰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਹੂਣੇ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋ।"

"ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗਤ ਦੇਣ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼-ਏ-ਬਿਆਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਲੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ ਨੇ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਈਕ-ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਟੁਟੂ ਧਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਹਬ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਪਰ ਜਿਸ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਖਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਸ ਦਾ ਇੰਨਾ ਖਾਸ ਹੋ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਇਤੇਫ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਲੇ ਨੇ ਸਾਲ 1901 ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਇੰਜਨ ਦਾ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਫਿਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਕਿੱਥੋਂ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹਾਰਲੇ?

ਪਹਿਲੀ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਜਿਸ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਉਹ 10/15 ਫੁੱਟ ਦਾ ਕਮਰਾ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਛੱਤ ਸੀ

ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਤੱਕ

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਵਨ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧੀਆਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੇ ਕੁੱਲ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਾਰਲੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 1920 ਵਿੱਚ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ ਜਦੋਂ 67 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੀਲਰ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ।

ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਲਵਾ

1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਹ ਮਾਡਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਗਈਆਂ ਪਰ ਹਾਰਲੇ ਦਾ ਜਲਵਾ ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...਼ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ ਖੜਕਾਈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਸਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਤਸਵੀਰ ਉੱਭਰਦੀ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੱਥੇ ਹਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ (2001 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ) 59.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ,ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ।

2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 68.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਸਤਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹੈ।

6-14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਕੂਲ ਨਹੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਜਨਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਸ਼ਰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਹਿੰਸਕ ਭੀੜ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਕੈਮਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਾਈਆਂ ਗਈਆਂ—ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜਨਤਾ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ।

ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੱਸਾਂ, ਰੇਲਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਹਮਲੇ ਇਸ ਲਈ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਸਨ।

ਦੂਜਾ: ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੀਟ ਖਾਣ, ਲਿਜਾਣ ਜਾਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਰੇ-ਕੁੱਟੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮੀਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਗਾਂ-ਮਾਸ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਗਾਵਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲਿਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ ਵਜੋਂ ਖੇਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਹ ਭੀੜ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਪੁਲਿਸ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਜਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ (ਭਾਰਤ ਦੇ 29 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ) ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਪ ਅਨੋਖੀ ਹੈ।

ਜੋ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਕ ਆਲਮੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂ-ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ 'ਲਵ ਜੇਹਾਦ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋੜਿਆਂ ਉੱਪਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ (ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਜਿਹਾਦੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ' ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਖ਼ਰਾਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਦਾਲਤੀ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੁਕਮਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਰੇਆਮ ਕੱਟੜਪੁਣੇ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਰੇਬਾਜ਼ਾਰ ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਹੁਦਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ

ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ — ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਰਾਮ-ਜ਼ਾਦੇ' ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ 'ਹਰਾਮ-ਜ਼ਾਦੇ'...


...਼ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ

ਸਮਾਜ ਸੇਵੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਔਰਤ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਿਲ ਚੁਕਾ ਦੇਣ ਤਾਂ ਕਿ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਨਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜ਼ੀਲ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ।

ਵਰਾਂਡੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਔਰਤ ਦੀ ਧੀ ਮਿਲੀ ਜੋ ਜਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਜ਼ੀਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਬਿਲ ਭਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਉਹ ਵੀ ਜੇ ਮਰੀਜ਼ ਬਚ ਗਈ ਤਾਂ। ਜ਼ੀਲ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਸਰਬਸਾਂਝੀ ਸਕੀਮ ਲਈ ਹਾਲੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ। ਜ਼ੀਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹਰ ਹਫਤੇ ਮੈਂ ਲਾਜਮੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮੇ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ?"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ ਹੈ'

"ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤਿਆਗ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਕੀ ਜਾਤੀਵਾਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

"ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ 100 ਫੀਸਦੀ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਨ।"

"ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਦਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਹੋਣਾ ਬੇਹਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"

ਸਨੇਹਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਸਿਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਹ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਹਾਸਿਲ ਹੋਇਆ।"

ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਟੀਚਾ ਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ, ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰੇਗੀ?"

ਸਨੇਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ।"

"ਸਰਕਾਰੀ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।"

"ਸਰਕਾਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਡਰ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਣਗੀਆਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦਾ ਲਾਹਾ

ਰੋਥਰਹੈਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡਜ਼ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਖ਼ਾਸ ਹਾਂ।" ਬੱਚੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੰਦੇ "ਲਗਪਗ ਹਰ ਰਾਤ" ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੋਸਟਲ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵਸੀਲੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

"ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਹੀਂ "ਜਿਨਸੀ ਸ਼ਿਕਾਰ" ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਪਾਸੇ ਲੱਗੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਾਇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਏਜੰਸੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜੁਆਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੈਕਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਐਬਲੇ ਗੋਲਡਮੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।

ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਦਿਨ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਸੈਕਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਗਰੂਮਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੀ ਲੋੜਾਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦੁਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਫੇਰ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਉਹ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇਣੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਨਸ਼ੇ ਦੇਣੇ ਜਾਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇ ਦੇਣੀ, ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਲਈ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੋਰਨ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੱਚਾ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਸੈਕਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਦਿ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਜਾਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1098 ਨੰਬਰ ਤੇ ਕੌਮੀ ਬਾਲ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਤੇ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਸਿਬਾਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਾਸਪੋਰਟ ਜ਼ਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੇ ਪਤੀਆਂ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਹੀ ਰਾਹ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੁਲਕ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਪੀਓ ਦਫ਼ਤਰ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੁਲ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਉਹ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਐੱਨਆਰਆਈ ਹੁਣੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਐੱਨਆਰਆਈ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਹਨ ਪਰ ਕੋਰਟ ਕਚਿਹਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਅਤੇ ਰੂਪਲੀ ਦਾ ਸਾਥ ਕਦੋਂ ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੋਸਤ ਮਿਲੀ - ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ।

ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। ਦਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ

ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਇਟਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ।

ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਖੀ ਹੈ। ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਵੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜ਼ਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜ਼ਬਤ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ?

ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁੜੀ ਐੱਨਆਰਆਈ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕਾਪੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਮੁੰਡੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੈੱਲ ਅਲਰਟ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਉਸ ਦੇਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਵੀ ਕੁੜੀ ਐੱਨਆਰਆਈ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਸਬੂਤ ਹੋਣ ਉਹ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਕਾਪੀ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ।

ਜੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੰਡੇ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰੇਖਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪੇਚੀਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਐੱਨਆਰਆਈ ਪਤੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੇਸ...


...਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੇਕ-ਭਾਲ ਕਰਨਗੇ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਂਟਾਗਨ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 1000 ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 29 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਾਰ ਮਿਲਟਰੀ ਬੇਸ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ 250 ਕਮਰੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੈਸਾਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅੱਠ ਹੋ ਗਈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਲੀ ਵੇਨਲੈਂਗ ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ "ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ" ਅਤੇ "ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ" ਕਾਰਨ ਤਾੜਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਜ਼ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਾਇਰਸ ਨਿਕਲਿਆ।

ਚੀਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੁਹਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾੜਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

ਵੀਡਿਓ:ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਖਿਡਾਰਨ ਨਾਲ NRI ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਵਿਆਹ

ਵੀਡਿਓ: Organic farming: 'ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵਪਾਰ ਘੱਟ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੀ ਜਾਚ ਵੱਧ'

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


...਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'

ਪਾਥਰੀ ਵਾਸੀ ਅੱਠਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਠੋਕ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਪਾਥਰੀ ਹੈ।ਸ਼ਿਰਡੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰੇਸ਼ ਹਾਵੜੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਰਡੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿਭਾਗ 'ਚ ਇਸ ਅੱਠਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹਾਵੜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਾਥਰੀ ਨਿਵਾਸੀ ਜਿਸ ਅੱਠਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਖੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ 'ਚ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ 36ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ ਪਰ ਉਸ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਤੱਥ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ"।

"ਸਾਡੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਸਨ।ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ"।

ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਕੰਧਲਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਵੱਲੋਂ ਪਾਥਰੀ ਦਾ ਦੌਰਾ

ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸਾਲ 2016 'ਚ ਪਾਥਰੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਨ।

ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੀ 100ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਸ਼ਿਰਡੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਮਾਗਮ 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 'ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਪਾਥਰੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਥਨ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਭਾਜਪਾ ਵਿਧਾਇਕ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਖੇ-ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ , "ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਹੈ।"

ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਰਾਮਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਥਰੀ ਵਿਖੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?

ਪਾਥਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਰਡੀ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਸਾਡੇ ਕੋਲ 29 ਸਬੂਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਬੂਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੇਵੇ।"

ਹਾਵੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਹੀ ਪਾਥਰੀ ਨੂੰ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਵੱਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ , ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

 100 ਕਰੋੜ ਰੁ. ਦੇ ਫੰਡ ਸੰਬੰਧੀ ਚਰਚਾ

ਪਾਥਰੀ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਕਾਰਜ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਬਜਾਨੀ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਾਥਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਫ਼ਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੰਡ ਸਿਰਫ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।100 ਕਰੋੜ ਰੁ. 'ਚੋਂ ਅੱਧੀ ਰਕਮ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸਾਈਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਘਰ ਛੱਡਣੇ...


...਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਮਨਮੋਹਨ ਗੈਂਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕਿਲਡ ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਤਰ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪਏਗਾ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਹਨ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਰਾਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਨਅਤੀਕਰਨ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਉੰਨੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਉਸੇ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਬੁਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਉਹ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਿਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਛੱਡਣਾ ਪਏਗਾ।"

"ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਲੈਦਰ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਯੂਪੀ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।। ਉਹ ਚਮੜੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਸੀਜ਼ਨ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਰਡਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ।"

ਉੱਥੇ ਹੀ ਐੱਚਪੀ ਯਾਦਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਲੈ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ

ਸਨਅਤੀ ਸੰਗਠਨ ਵੀ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਐੱਚ ਪੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਣ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਕੀ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਐਡਵੋਕੇਟ ਵਿਰਾਗ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਜਾਣ, ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 19 ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। "

"ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਆਰਟੀਕਲ 14 ਅਧੀਨ ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ। ਜਨਮ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਕੌਣ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਜਨਮ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ...


...਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ ਬਿਨਾਂ ਗਧੇ ਦੇ ਮੀਟ ਦਾ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। "

ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 5000 ਗਧੇ ਗਾਇਬ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਪਸ਼ੂ ਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਲੱਖ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਹੀ ਸਨ।"

"2012 ਦੀ ਗਣਨਾ ਦੌਰਾਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 10,000 ਗਧੇ ਸਨ। ਯਾਨੀ ਕਿ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਧਿਆਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗਧਾ ਖਰੀਦ ਕੇ ਉਹ ਇੱਥੇ 15 ਤੋਂ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗਧਾ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।"

ਡੋਰ ਟੂ ਡੋਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਪਲਾਈ

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ, ਗੁੰਟੂਰ ਅਤੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਧੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਕਿਟ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਧੇ ਦੇ ਮੀਟ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ।

ਘਰ-ਘਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਨਚਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਧੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਜਾਈਏ ਅਤੇ ਕਹੀਏ ਕਿ ਇਹ ਗਧੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਇਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਗਧੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਡੇ ਚਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।"

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਧੇ ਦੇ ਮੀਟ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ

ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦੀ ਦੇਵਅੰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਗਧੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਘੱਟ ਗਈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।"

ਸ਼੍ਰੀਕਾਕੂਲਮ ਦੇ ਨਾਰਾਸਾਨਾਪੇਟ ਖ਼ੇਤਰ ਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗਧੀ ਦਾ ਦੁੱਧ 100 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗਲਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਗੈਰਾ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। "

ਮਾਸ ਲਈ ਗਧੇ ਦੀ ਚੋਰੀ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਗਧੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਾਨ ਢੋਹਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰੇਤ, ਮਿੱਟੀ ਵਗੈਰਾ ਢੋਂਹਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਢੋਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਵਿਜੇਨਗਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਧਿਆਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਗਧੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਜਿਨਸੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਧੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਹਰ ਕੋਟੀਕੁਪੱਲਾ ਸੂਰਿਆ ਰਾਓ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਗਧੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

"ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।...


...਼ਰਕਾਰ ਲੰਮੇਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਐਸਪੀ ਰੋਹਤਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸਥਰਿਤ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਡੀਐਸਪੀ ਮਹਿਮ ਨੂੰ ਬਣਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਫਾਰਵਰਡ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਹਮ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਖਿਲਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 302, 148/149/201/34 ਤਹਿਤ 12 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ ਅਰਜੀ ਲਾਈ ਜੋ ਕਿ ਜੇਐਮਆਈਸੀ ਵਿਵੇਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਅਰਜੀ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਪਿਛੋਕੜ

ਉਸ ਸਮੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਰਵਧਾਮਨ ਸਾਂਗਵਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੌਧਰੀ ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਹਰਿਆਣੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹੋ꞉

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵੱਲ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੜ ਤੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣ।''

ਇਸਮਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ

ਉਹ ਵਕਤ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਜੀਬ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਨ।

ਇਸਮਤ ਅਤੇ ਜੀਤੂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਇਦਾ ਇਹ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।

ਆਖਿਰਕਾਰ ਇਸਮਤ ਅਤੇ ਜੀਤੂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਾਉਣ ਲਈ ਅਫ਼ਵਾਹ ਉਡਾਈ ਗਈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ

ਜੀਤੂ ਤੱਕ ਖ਼ਬਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜਿਆ-ਭੱਜਿਆ ਲਾਹੌਰ ਗਿਆ, "ਇਸਮਤ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੋਵੇ ਮੈਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ।''

ਪਰ ਇਸਮਤ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੀਤੂ ਇਸਮਤ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਮਲਾ ਪਟੇਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਵੰਡ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਜੇ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸਰਤ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀਤੂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ

ਜੀਤੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬਰਬਾਦ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਗਿਆ ਹਾਂ ਹੁਣ ਮਰ ਵੀ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ?''

ਬਹੁਤ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੀਤੂ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਹੋ ਗਈ।

ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਕਮਲਾ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਰੀਏ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਜ਼ਰੀਏ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਿਧਾਂਤ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਨੁਕੂਲ ਲਗਦੇ ਸੀ।

ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਕਿਸੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਕਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਹੈ।

ਪਰ ਕਵਾਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਤਤ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।

ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ ਐਵਰੀਥਿੰਗ

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਯਾਨਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਹੋਵੇਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁੰਗੜਾਅ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹੌਕਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ ਐਵਰੀਥਿੰਗ ਨਾਲ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਸਿਧਾਂਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੇਕਰ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਾਂਗੇ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਰੂਰੀ ਸੀ।"

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਰਲ ਡਗਲਸ ਮੈੱਕ ਅਰਥਰ ਨੇ 'ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲੀ' ਆਪਣੀ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।

ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ

ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਖ਼ ਬਣ ਗਏ

ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ  'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਬੀ-29 ਅਤੇ ਬੀ-52  ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਨਾਪਾਲਮ ਨਾਮ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ , ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਤਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ  ਜਨਰਲ ਡਗਲਸ ਬਹੁਤ ਬਦਨਾਮ ਹੋਏ,  ਪਰ ਇਹ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲ ਸਕਣ।

ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ  ਦੇ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ - ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ

ਬੰਕਰ 'ਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼

ਤਾਈਵੂ ਕਿਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਸੈਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਜਲਦ ਹੀ ਇਕ ਭੂਮੀਗਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਅਲਰਟ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਆਰ-ਪਾਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤਿਆਰ ਕਿਉਂ?

ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਲੰਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1953 ਵਿਚ ਇਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੂਮਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੰਕਟ ਉਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਟਕਰਾਅ ਹੋਵੇ।

ਯੁੱਧ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਬੰਕਰ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, 70 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ।

ਮੋਦੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਤੇ ਨਵਤੇਜ ਸਰਨਾ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਫ਼ਲ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਜਨ-ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਸਕਾਰਤਾਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਨੀਤੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਗਲੋਬਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਤੈਅ ਕੀਤਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚਾਉਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ।"

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸਟੀਕ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈ ਸਕਣ।

ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਤੇ ਹਾਰੂਨ ਰਸ਼ੀਦ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਆਮ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 3-4 ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਉਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਫਰਕ ਬਸ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਮੰਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸ ਮੰਚ ਨੂੰ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਦਮ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਬੋਲੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

'ਮਕਸਦ 'ਚ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਇਮਰਾਨ'

ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦਾ ਜੋ ਮਕਸਦ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਊ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਜੋ 13 ਹਜ਼ਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।

ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ, ਗੁੱਸਾ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ।

ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੇਸ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਗੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ।

'ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਆਲੋਚਨਾ'

ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਦੁਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ...


...਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਇਆ।"

"ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਥਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪਰਮਾਣੂ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ 'ਚੋਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ…ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ ।"

"ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੀਏ। ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀਏ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭੀਏ, ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਅਣਥੱਕ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਟੇਰੂਕੋ ਦੀ ਦੋਹਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ। ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਐਮੀਕੋ ਓਕਾਡਾ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਚ ਗਈ ਸੀ

"ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਹੀਂ।"

"ਖਾਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਭੋਜਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਝੜਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਮਸੂੜਿਆਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਖੂਨ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਪੈ ਜਾਂਦੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 12 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਐਪਲਾਸਟਿਕ ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।"

"ਹਰ ਸਾਲ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਪਲ ਆਉਂਦੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ ਆਸਮਾਨ ਗਹਿਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੀ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।"

ਐਮੀਕੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਫੁਕੂ ਦੀ ਗੋਦ ਅਤੇ ਭੈਣ ਮੀਕੋ ਨਾਲ

"ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਧਮਾਕੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜਲਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੱਖਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

"ਕਈ ਹਿਬਾਕੁਸ਼ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਏ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗੀ।"

"ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ ਜੋ ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

"ਮੈਂ ਖੁਦ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ, ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਸਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਸਕਣ।"

ਐਮੀਕੋ ਦੀ ਭੈਣ ਮੀਕੋ ਰਵਾਇਤੀ ਜਪਾਨੀ ਨਾਚ ਕਰਦੀ ਹੋਈ

'ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਮਨੁੱਖੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਸੀ'

ਪਰਮਾਣੂ ਧਮਾਕੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰੇਈਕੋ ਘਰ 'ਚ ਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਭ ਠੀਕ ਠਾਕ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਹੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

40 ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ...


...਼ਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾਂ ਨੇ ਮੈਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰਹਾਣੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਰਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦਾ ਹੌਸਲਾਂ ਵੱਧਦਾ ਹੈ।

ਹਾਂ, ਉਹ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੀਲਡਰ ਕਿੱਥੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਈਸ਼ਾਂਤ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਪਰ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੀਮ ਉਮੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਦੀ ਸਿਹਤਯਾਬੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਕਪਤਾਨੀ

ਦੂਜਾ ਟੈਸਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਲਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਿਹਾ ਬਲਕਿ ਪਿਛਲੀ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ।

ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਤੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਾਟਸ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਗਵਾਇਆ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ  ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਰਹਾਣੇ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮਬਾਬੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਰਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ 3-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ

ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਾਣੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਪਿੱਚਾਂ 'ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼  ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ 'ਚ ਅਤੇ 2018 'ਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਮੈਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਹਾਣੇ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮਬਾਬੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਰਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ 3-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।

ਉਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਦੋ ਟੀ-20 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ

ਰਹਾਣੇ ਵਲੋਂ ਉੱਲਟ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਪਤਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਯਾਜ਼ ਮੇਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਮਿਲੀ। ਪਹਿਲੇ ਮੈਟ ਵਿੱਚ ਟੀਮ 36 ਦੋੜਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਈ। ਟੀਮ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।"

"ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ੀਲਡਿੰਗ ਸਜਾਈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਤੌਰ ਕਪਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਕੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਸੀ।"

ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਦਿਨ ਟੀਮ ਨੂੰ ਆਲਆਉਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ

"ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

"ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਸੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ।"

ਮੇਮਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਹਾਣੇ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਦਿਨ ਟੀਮ ਨੂੰ ਆਲ ਆਉਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

"ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਰਹਾਣੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ...


...਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 1890 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇਂ ਗ਼ੁਲਾਬ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲੀਪਾਈਨ ਦੇ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।

ਗ਼ੁਲਾਬ ਕੌਰ ਨੂੰ 'ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਧੀ'  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੀਲਾ ਤੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇਥੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਹੋਈ।

ਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਗ਼ਦਰੀ ਗ਼ੁਲਾਬ ਕੌਰ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਔਰਤ ਮੁਜ਼ਾਹਾਰਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂ-ਮਾਫ਼ੀਏ ਨੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਲੋਕ-ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਅਕਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮਾਣਮੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਾਨ ਦੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ। ਪਰ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਾਹਘਾ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ

ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ 'ਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਿੱਧੂ ਕਿਹੜਾ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਤਾਂ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਕਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ਾਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਰੂਸੀ ਹੈਲਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੇਂਡੂ ਇਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਲ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਅਫ਼ਗਾਨ ਵਾਰ ਐਂਡ ਸਟਿੰਗਰ ਸਾਗਾ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''1986 ਵਿੱਚ 36 ਲਾਂਚਰ ਅਤੇ 154 ਸਟਿੰਗਰ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 37 ਸਟਿੰਗਰ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 26 ਰੂਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ।''

1989 ਤੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਟਿੰਗਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਮਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮੇਜਰ ਬਟ ਦੌੜੇਦੇ ਹੋਏ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਡੈਸਕ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਅਫਜ਼ਲ ਜੰਜੂਆ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਇਮਾਮ (ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ ਸਿਖਿਅਕ) ਸਮੇਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਗੁਦਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਗਏ।"

ਕਰਨਲ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਵਾਰ ਐਂਡ ਸਟਿੰਗਰ ਸਾਗਾ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਗੁਦਾਮ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਡੈਸਕ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 200 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਓਜੜੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।

ਉਹ ਓਜੜੀ ਕੈਂਪ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਟਰੱਕ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੱਕ ਕੱਢਣ ਦਾ ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੀਰੋਸ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਲ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਗੇਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਡਰਾਇਵਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਡਰ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਗੇਟ ਬੰਦ ਮਿਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗੇਟ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਗੜਬੜ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਅ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ (ਐੱਸਓਪੀ) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੇ ਫ਼ਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮੇਜਰ ਰਫ਼ਾਕਤ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਰੱਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੱਸ ਟਰੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ''ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਗੁਦਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਗੁਦਾਮ, ਜੋ ਛੱਤ ਤੱਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

''ਜ਼ਾਹਿਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜ਼ੀਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਉਹ ਮੁੱਢਲੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਜਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਤਰਜ਼ਬੇ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਕੇ ਸੰਕੇਤ ਸੀ।''

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ''ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਬਸ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਕਰਨਲ ਇਮਾਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਹਨ ਕਿ ''ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ, ਹੁਣ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।''

ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ''ਹਾਲੇ ਅਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ 'ਜਗ੍ਹਾ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰੋ' ਹੀ ਚੀਕ ਸਕੇ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।''

ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਧਮਾਕਾ ਜਿਸ...


...਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਕੱਟ ਕੇ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਠੱਗ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਉਂਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ-ਫੁੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ?

ਵਿਸ਼ਾਖ਼ਾਪਟਨਮ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਤਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਛੇਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 18 ਲੱਖ ਰੁਪ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੱਡੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।

ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੰਘੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੂਨਾ ਲਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੇਠ ਤਿੰਨ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡੇਢ ਦਰਜਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਠੱਗੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਲ ਵੱਟਸਐਪ ਕਾਲ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੰਜ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਦਰਜਣ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਹੈਡ ਕੁਆਰਟਰ (ਲਾਲਬਾਜ਼ਾਰ) ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਜਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।”

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਦਾਤੀ ਦੇ ਜੱਦੀ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਕਾਨ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਲਾਲ ਸਰਗਰਾ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਸੀਂ ਦਾਤੀ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਦੇਖੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਦਾਤੀ ਦੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਸ਼ਨੀ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੀ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਬਾਲ ਗ੍ਰਾਮ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਦਾਤੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਇਹੀ ਸੰਸਥਾ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਤੀ ਨੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਤੋੜੀ ਕਿ ਸ਼ਨੀ ਸ਼ਤਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰਮ ਦੂਰ ਹੋਇਆ।''

ਇੰਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਦਾਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ

ਇੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਾਤੀ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇ। ਆਲਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਗਿਣਵਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਣੇ, ਚੇਨੱਈ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵਸ ਗਏ ਹਨ। ਦਾਤੀ ਜਦੋਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਤਾਂ ਪਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਝ ਦਲਿਤ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ।

ਇੰਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਦਾਤੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਕੇ ਰੁਕਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਾਧੂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਰਗ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।''

ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ਼ ਨਿਵਾਰਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਦੱਸਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਬਾਬਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ 'ਤੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ੀ ਪੋਸਟ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ 23 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੱਚਾ ਚੋਰ ਸਮਝ ਕੇ ਕੁੱਟਿਆ। ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਐੱਸਪੀ ਗੁਰੂਦੇਵ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਯੂਪੀ ਦੇ ਜਾਲੌਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ 10 ਅਤੇ 11 ਅਗਸਤ 2019 ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੰਡੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਫਲਾਣੇ ਪਿੰਡੋਂ ਬੱਚਾ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖਲਬਲੀ ਸੀ ਪਰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ।"

ਸੰਭਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਬ ਲਿੰਚਿੰਗ ਦੇ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਅਵਤਾਰ ਭੀੜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜਦੇ ਰਹੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਾ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇ। ਭੀੜ 'ਬੱਚਾ ਚੋਰ, ਬੱਚਾ ਚੋਰ' ਅਤੇ 'ਮਾਰੋ, ਮਾਰੋ' ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ-ਮੁੱਕੀਆਂ, ਲਾਠੀਆਂ, ਡੰਡਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੋਕ ਮੌਬਾਈਲ ਨਾਲ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਰਾਮ ਅਵਤਾਰ

ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਮ ਅਵਾਤਰ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ ਸਨ।

ਸੰਭਲ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਯਮੁਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਰਾਮ ਅਵਤਾਰ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜਰਾਈ ਪਿੰਡ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭੀੜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਚੋਲ ਹੋਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਕਾਰਨ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਯਮੁਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਚੋਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਚੋਰ ਗੈਂਗ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਅਫ਼ਾਵਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਤਲਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਬੱਚਾ ਚੋਰ ਗੈਂਗ' ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੱਸ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ

ਪੁਲਿਸ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ?

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀਰੀ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਅਪੀਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਯੂਪੀ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਕਾਨਪੁਰ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਸਣੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ 'ਬੱਚਾ ਚੋਰ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ' ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ  ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਸੂਚਨਾ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗ਼ਲਤ ਸੰਦਰਭ ਨਾਲ ਸਾਮਗਰੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਹੈ।

ਓਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਚੋਰੀ ਦੀ ਅਫ਼ਵਾਹ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੁਣ ਰਾਸੁਕਾ (ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ

ਯੂਪੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ...


...਼ੀ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਚਿੰਦਬਰਮ ਦੇ ਘਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀ ਚਿੰਦਬਰਮ ਦੇ ਘਰ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਪਰ ਉਹ ਘਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਐੱਨਆਈਐਕਸ ਮੀਡੀਆ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਿੰਦਬਰਮ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਟੀਮ ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਲੇ ਘਰ ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ 7 ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਚਿੰਦਬਰਮ ਦੇ ਵਕੀਲ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰਾਰ (ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੀਤੀ।

ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੀ ਚਿੰਦਬਰਮ ਦੀ ਜਮਾਨਤ ਦੀ ਅਰਜੀ ਰੱਦ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ੁਰਾਕਾਂ ਹੀ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕੀਆਂ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12.92 ਕਰੋੜ ਪਹਿਲੀਆਂ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਸਨ ਅਤੇ 2.97 ਕਰੋੜ ਦੂਜੀਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦੂਜੀ ਡੋਜ਼ ਲੱਗਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਨਰੇਸ਼ ਤਰੇਹਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਵੰਡਣ ਦਾ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਪਹਿਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਸੱਤਿਆ-ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੁੱਲ ਦੇਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਉੱਪਰ ਬੋਝ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਮਤ ਉੱਪਰ ਖ਼ਰੀਦਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਜਿੱਥੇ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਾਇਓਟੈਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 150 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲ ਵੇਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ 300 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ 600 ਰੁਪਏ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਬਾਇਓਟੈਕ ਨੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕੀਮਤ 400 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਲਈ 1200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਰੱਖੀ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਾਇਓਟੈਕ ਤੋਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਟੀਕੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਟੀਕੇ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਜਾਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿੰਨੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੀ-ਕਿਹੜੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸੀਰਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਾਇਓਟੈਕ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੀਕਾਕਰਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਡਾ. ਤਰੇਹਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਡੁੱਲੇ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੋਕਣ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਉੱਪਰ ਮੁੜ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਹੜੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਲੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਮਿਲਗੀ, ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਜਿਹੀ ਲਾਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।"

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਨੂੰ ਛੋਹ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 3000 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੈਡਾਂ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਵੈਕਸੀਨ ਹੀ ਹੈ। (ਪਰ) ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੀਕਾਕਰਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾਪਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਪੱਥਰ ਕਿਉਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ

24 ਫਰਵਰੀ, ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ

ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਯੂਐਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੱਸ ਉਦੋਂ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਭਜਨਪੁਰਾ ਥਾਣੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਜ਼ਾਰ ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ

ਇਹ ਝ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਵੱਧ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਭਜਨਪੁਰਾ ਇਲਾਕਾ

ਸੋਮਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਫੋਟੋ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਆਈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਆਈ

24 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਰਾਤ

ਕਰਦਮਪੁਰੀ, ਗੋਕਲਪੁਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਪੁਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।

ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭੀੜ 'ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 'ਨਾਰਾ-ਏ-ਤਕਬੀਰ' ਅਤੇ 'ਅੱਲ੍ਹਾ-ਹੂ-ਅਕਬਰ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।

ਗੋਕਲਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਾਈ ਗਈ। ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸੜ ਰਹੇ ਵਾਹਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਾਫ਼ਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਬਾਬਰਪੁਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਗੋਪਾਲ ਰਾਏ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਬਾਬਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਦੰਗਾਈਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿੱਲੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫੋਨ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਅਨਿਲ ਬੈਜਲ ਸਾਹਬ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ''

ਸੋਮਵਾਰ ਰਾਤ 10-11 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਹੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਐਲ ਜੀ ਅਨਿਲ ਬੈਜਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਏ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਨਿਉਜ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਜਨਪੁਰਾ ਤੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਤਸਵੀਰ

25 ਫਰਵਰੀ, ਦਿਨ ਮੰਗਲਵਾਰ

25 ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ।

ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਫਾਇਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਨਿਉਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏ.ਐੱਨ.ਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ 45 ਫਾਇਰ ਕਾਲਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਫਾਇਰਮੈਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉ ਅਮਲੇ ਦੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਗਈ।

ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਫ਼ਰਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ।

ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਂਦਬਾਗ ਦੇ ਇੱਕ...


...਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸੁਬੋਧ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਹਿੰਸਕ ਭੀੜ ਨੇ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।"

ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਮੋਬਾਈਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਣ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਿਹਾ।

ਪੁਲਿਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਰਾਜ਼ ਭੀੜ ਕੋਲ ਦੇਸੀ ਕੱਟੇ ਸਨ ਅਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜ਼ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਇੱਕ .32 ਪਿਸਤੌਲ ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਮੌਤ

ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਬੋਧ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗੋਲੀ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸ ਬੋਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਹੈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਭੰਨਤੋੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

ਕੁਝ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਜਿਹਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹੀ ਗਈ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਬੋਧ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਭੀੜ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸੁਮਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਬੋਧ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਥਿਤ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖ਼ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਫ਼ ਖਾਣ ਦੀ ਅਫ਼ਵਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਮੌਬ ਲਿਚਿੰਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।

2015 ਵਿੱਚ ਦਾਦਰੀ 'ਚ ਜਿਸ ਥਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਲਾਕ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਬੋਧ ਨੇ ਦਮ ਤੋੜਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ (ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਤੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿਚਾਲੇ ਅੰਤਰ) ਮੋਦੀ ਦੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੀਮਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟਾ ਛੋਟੇ ਤੇ ਲੰਬੇ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਸੰਕਟ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਾਇਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੇਸ ਭਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ 'ਚ ਰਿਆਇਤ ਦੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕਰਜ਼ ਮਾਫ਼ੀ ਨੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ?

ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ  ਛੋਟੇ-ਮੱਧਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਪੱਛੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਵਾਧਾ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਾਲ ਫੀਤਾਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 134 ਨੰਬਰ ਤੋਂ 77ਵੇਂ ਰੈਂਕ ’ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇਹ ਅੱਕ ਖਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਲੱਗੇ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਉਸਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਉਮਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ 5 ਵਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ।''

''ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀਆਂ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖੇਡਦੀਆਂ ਸਨ- ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ।

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਘਦੇ ਗਏ, ਪ੍ਰੇਮਨ ਦੀ ਟੀਬੀ ਵਿਗੜਦੀ ਗਈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

1997 ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਮਾ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਉਮਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁ਼ਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।

''ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।''

ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਉਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ

ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨਵੀਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗੀ।

ਪ੍ਰੇਮਨ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਮਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਢੁਕਵਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦੇ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਉਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਭਰਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ।

ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਛੱਡਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਮਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਿਤਾਏ ਸਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬੂਥ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੇਮਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਬੂਥ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮਦਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਸੈਂਕਡਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੂਚਨਾ ਕੇਂਦਰ' ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਉਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ- ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਲਾਜ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂ ਰਿਆਇਤੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ ਸੀ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,...


...ਾ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਔਰਤ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਸਿਖਰਲੀ ਪਰੌਸੀਕਿਊਟਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉੱਭਰਦੀ ਆਗੂ ਵੱਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਜੂਨੀਅਰ ਸੈਨੇਟਰ ਦੀ ਚੋਣ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।

ਯੂਐੱਸ ਕਾਂਗਰਸ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਬਕਾ ਵਕੀਲ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਰੈਟ ਕਵਾਨੌਅ ਅਤੇ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਵਿਲੀਅਮ ਬਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਸੁਆਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦਾ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਟਰ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਮਲਾ ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹਨ ਪਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਸਟੈਂਡ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਘਿਰਨਾ ਵੀ ਪਿਆ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲਾਰਾ ਬੈਜ਼ਲਨ ਦੁਆਰਾ ਉਕਸਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।

ਹੈਰਿਸ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੈਜ਼ਲਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਨਸ਼ਾ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਸਜਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੜਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।

ਕਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਕੀਲ ਵੱਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਹੋਣ  'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਕਮਲਾ ਨੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਟਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਪਰ ਕੈਮਰੇ ਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਟ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਵੱਧ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।

ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮ ਵਤੀਰੇ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫ਼ੋਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਬੈਠੇ ਹਨ।

ਕਮਲਾ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਲਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜੋ ਬਾਇਡਨ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ

ਇੱਕ ਟਾਕ-ਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਬਦਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਵੇਨਟਕੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 26 ਸਾਲਾ ਸਿਆਹਫ਼ਾਮ ਮਹਿਲਾ ਬ੍ਰੋਨਾ ਟੇਲਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਸਲਵਾਦ ਫ਼ੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਕਰਕੇ ਬਦਨਾਮ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਰਵੱਈਏ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਬਜਟ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਫ਼ੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਬਾਇਡਾਨ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਜਦਕਿ ਕਮਲਾ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਸਭ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ।

ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਅਕਸਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਮਲਾ ਨੂੰ...


...ਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਸੀਡਿਅਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੋਰੀਡੋਰ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਬਣੇਗੀ, ਉਦਯੌਗਿਕ ਟਾਊਨ ਬਣਨਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਸਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਮੀ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਚੀਲੇ ਕਰਨੇ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ ਆਰਥਿਰ ਹਿਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਪਿੱਛੇ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕਿਉਂਕਿ ਵਧਦਾ ਅਰਥਚਾਰਾ ਹੈ, ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਟ੍ਰਿਲੀਆਨ ਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇਸ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖਾੜੀ ਦੇ ਦੇਸ ਕਾਫੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਸ 'ਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਯਮਨ ਦਾ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਤਰ ਨਾਲ ਸਾਊਦੀ ਦਾ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗ਼ਲਫ਼ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਸਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦਰਾਰ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੱਟੜਪੰਥ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਤੈਅ ਕਰਨ।

ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਕਾਫੀ ਸਹਿਯੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹਵਾਲਗੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਹ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤਾਲੀਬਾਨ ਨਾਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬੀ ਸਬੰਧ ਹਨ।

ਸਾਊਦੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਤਾਲੀਬਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਆਵੇ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੈਕੂਲਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣੇ

ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।

ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਰੱਖਿਆ ਸੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਪਲ, ਉਸ ਦਾ "ਹੂਗੇ" ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਏ 'ਹੂਗੇ' ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਰ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਵੀਡਨ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ "ਹੂਗੇ" ਦੀਆਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਫੀਨਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ "ਸੌਂਸ" ਦੀ ਹਾਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਕ ਰੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਖ਼ਤ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਨਿਭਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਡਨ ਵਾਸੀ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ-ਗਿਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਵੱਖਰਾ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਚ 40 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ 16 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਦੇ 18.3 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਿਸਕ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਂਕੜਾ 23.8 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਫਿਨਲੈਂਡ ਜੋ ਕਿ ਲਗਤਾਰ ਦੂਸਰੇ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ 16 ਤੋਂ 24 ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਲ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਾਂ ਕੀ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਇੰਨੇ ਬੁਰੇ ਹਨ?

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਲਗਦੇ ਹੋਣ ਪਰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਨੀਵੇਂ ਹਨ।

ਜਿੱਥੇ ਨੌਰਡਿਕ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 3.9 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਰੂਸ ਲਈ 26.9 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਲਈ ਇਹ ਆਂਕੜਾ 17 ਫੀਸਦੀ ਸੀ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਡੈਨਮਾਰਕ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਆਈਸਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜਿੰਨੇ ਵਧੀਆ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੀ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:


...ਾ ਉਹ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਲਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੀ ਨੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਜੱਗ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਆਵੇ, ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਆਵੇ, ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਆਵੇ, ਕਿਸੇ ਜਾਤ ਦਾ, ਨਸਲ ਦਾ, ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦਾ ਕੇਈ ਵੀ ਆਵੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਾਨਵ ਲਈ ਖੁਲ੍ਹ ਹੈ।

ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ,... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਕਦੀ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬਾਬਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਛੇੜਿਆ ਉਹ ਇਸ ਦੇਸ ਵਾਸਤੇ ਛੇੜਿਆ। ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ।

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਏ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ।

ਦੱਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਰਬੰਸ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਤੇਹਾਸ ਇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦੇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ।

ਦੇਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਦੇਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੰਨੀਆਂ ਜੰਗਾ ਹੋਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਦੇਸ ਭਗਤ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਇਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਉਸ ਕੌਨਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਕੇਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਨਾ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਦਾ। ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਕਸਪਲੌਇਟ ਕਰ ਲਿਆ।

ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਦਾ ਨਵੇਂ ਮਿਊਜ਼ਿਅਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ?

12 ਸਤੰਬਰ 1847 ਨੂੰ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਵੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਿਹੜੇ 21 ਫ਼ੌਜੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਇਮ ਬਣਾਇਆ।

ਇਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਜਿਸ ਪਲਟਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਮਰ ਮਿਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੰਸ ਲਾਈਬਰਰੀ ਇੱਕ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਧਰੋਹਰ ਸੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ।

ਜਦੋਂ 1984 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਢਾਇਆ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਦੋਂ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੰਸ ਲਾਈਬਰਰੀ ਵੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਇਹ ਲਾਈਬਰਰੀ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਲਸਾਨੀ, ਯੂਨੀਕ ਜਰਨੈਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ, ਫ਼ਤਿਹ ਦਿਵਸ ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ਿਅਮ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲੇ।

ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਹਿਤਰੀ ਲਈ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਨੇ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?

ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਰਹੀ।

30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੀਡਰ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਐੱਮਪੀ ਹਨ, ਸਾਡੀਆਂ ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ।

ਬੀਬੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਹਨ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ...


...ਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰੇਖਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਅੱਜ ਅਹਿਦ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਚੀਨ ਦਾ ਬਣਿਆ। ਕੋਈ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਾਂਗੀ....ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅਹਿਦ ਲਓਗੇ ?"

ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ #BoycottChineseProducts, #BoyocottChina, #BanChineseProducts, #BoycottChina ਜਿਹੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਟਰੈਂਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਟਿਕਟੌਕ ਜਿਹੀਆਂ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨ-ਇਨਸਟਾਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਮੇਡ-ਇਨ ਚਾਈਨਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਲੈਬ੍ਰਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਚੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਉੱਥ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।"

"ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿਸਿਆ ਕਮਜੋਰੀ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਦੇਸ਼ ਸੋਗ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।"

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਆਮ ਲੋਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਭ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕੀਰਮ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਮਾਂ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਜਾਈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਚੈਟ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਪਵੇਗਾ।

ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੈਸੇਜ ਸਟੋਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਮੈਸੇਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਤੋਂ ਡਿਲੀਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ।

ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ 'ਤੇ ਲੀਕ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਬਿਜ਼ਨੈਸਮੈਨ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੋਨ ਟੈਪਿੰਗ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਪਰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ 'ਇਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਨ ਟੈਪਿੰਗ ਕਿਸੇ ਪਬਲਿਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਸੇਫ਼ਟੀ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੋਨ ਟੈਪਿੰਗ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।'

ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ

'ਵ੍ਹਟਸਐੱਪ ਲਾਅ' ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪਵਨ ਦੁੱਗਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਜੇਕਰ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਪਾਲਸੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਥੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਪਬਲਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਮੁੰਬਈ ਸਾਈਬਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਯੂਜ਼ਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਲਰਟ ਜਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਚੈਟ ਰਾਹੀਂ ਡਰੱਗਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਇਆ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਵਿੱਚ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਪਾ ਦਈਏ ਤਾਂ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।

ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਨ ਕਿ ਇਸਰਾਇਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੈਗਾਸਾਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸਪਾਈਵਰ ਕਈ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਸੇਜ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਏਟੀਐੱਮ ਕਾਰਡ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਤੁਹਾਡਾ ਮੈਟਾਡੇਟਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੀ ਭੇਜਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਪਸੰਦ ਕੀ ਹੈ, ਕਿਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਇੰਸਟਗਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਵਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਕੋਲ ਉੁਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਦਿੰਦਾ ਵੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯੂਜ਼ਰ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਇੰਨੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਵ੍ਹਟਸਐਪ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ...


...ਾ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਉਹ ਹੀ ਹਨ ਜੋ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਣ ਯੋਗ ਹਨ।

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖ਼ਜਾਨਚੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੰਡ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ ਬਲਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੀ ਸੂਝਬੂਝ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਯਾਤਰਾ ਜਿੰਨੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅੱਜ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਨੀਂ ਸੌਖੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ, ਅਰੁਣ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਆਸਕਰ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕੋਲ ਸਿਖਿਅਤ ਆਈਐਸ ਲੌਬੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤਜ਼ਰਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਸੂਝਬੂਝ।

ਪਰ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 1991 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮੀਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਵੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ 10 ਜਨਪਥ ਦਰਮਿਆਨ ਪੁਲ ਵਜੋਂ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਨੇ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾਰਾਮ ਕੇਸਰੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾਂ ਰਾਓ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਤਾਂ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਖ਼ਜਾਨਚੀ ਬਣੇ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਰਾਮ ਕੇਸਰੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਸਰੀ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਘੇਰੇ ਦੀ ਅਲੋਚਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੀਨ ਮੀਆਂ, ਏਕ ਮੀਰਾ (ਤੀਨ ਮੀਆਂ ਯਾਨੀ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਜ਼ਾਦ, ਤਾਰਿਕ ਅਨਵਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੀਰਾ ਯਾਨੀ ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ)।

ਮਾਰਚ, 1998 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਵਿੰਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਬਣੀ ਨਹੀਂ। ਜਲਦਬਾਜੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਟੇਲ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਮੋਤੀਲਾਲ ਵੋਰਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵਰਾਵ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ

ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ

ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਅਹਿਮਦ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਪਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਪਰ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿੰਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਮੋਤੀਲਾਲ ਵੋਰਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵਰਾਵ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 10 ਜਨਪਥ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੋਤੀਲਾਲ ਵੋਰਾ ਦੇ ਦੇਣਦਾਰ ਰਹੇ।

ਇਹ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਸੰਬਰ, 2017 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲਗ਼ਾਮ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਥੰਮਾਉਣੀ ਸ਼ੂਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਹਿਮਦ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੰਬੀ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਹੁਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਚਿਹਰਾ ਰਹੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਵੀਵੇਦੀ ਨੂੰ...


...ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡੋ, ਰੇਤ ਮਾਫ਼ੀਏ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬਰਾਬਰ ਖੜ੍ਹਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

"ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਮੇਰੀ ਵਿੱਥੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲ਼ ਸਕੀ ਹਾਂ।"

ਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਰਾ

ਮੌਸਮ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖੂੰਡਾ ਤੇ ਟਾਰਚ ਚੁੱਕ ਲਈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਕਰੀਬ ਰਾਤ ਦੇ 10 ਕੁ ਵਜੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ, ਡਿਊਟੀ ਕਰਦੀ ਰਹਾਂਗੀ।"

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਚੌਕੀਦਾਰ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਵਿਚ 13500 ਪੇਂਡੂ ਚੌਕੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਚੌਕੀਦਾਰ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੀ ਔਰਤ ਚੌਕੀਦਾਰ ਹਨ।

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4 ਧੀਆਂ ਤੇ 2 ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਲ਼ਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਚੌਕੀਦਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ।

ਬੰਗੀਵਾਲ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਦੀ ਚੱਕੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਚੌਕੀਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਗਿਰਦਾਵਰੀ ਵਗੈਰਾ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।"

"ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਚੌਕੀਦਾਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੌਕੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਬੀਬੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਕੁਝ ਸਾਂਝਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਸਨ।

ਕਿਮ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅਪਰਾਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜੇਕਰ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਦਲਾਲੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਸੰਭਵ ਸੀ-ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ।

ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਹ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਵਿਕਲਪ ਸੀ।

ਕਿਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ, ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਤਾਂ ਸੂਹੀਆ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।

''ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਾਂਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਏਜੰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੇਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਛਿਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜੋ 'ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ਾਂ'- ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਜਪਾਨ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਮ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਿਓਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਟਰਾਇਲ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅਪਰਾਧੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਸਮਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜਿਓਨ, ਜੇਕਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਿਲਟਰੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ-ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਉਗਾਉਣ ਵਰਗੇ ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨਾ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ।

ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ''ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।''

ਜਿਓਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਜਿਓਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਵਾਂਗ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਹਨ।

ਜਿਓਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ...ਇਹ ਖਰਾਬ ਅਤੇ ਬਦਤਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ...ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਇਸਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।''

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਉੱਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸਨੇ ਮੰਨੀ-ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਕਿਮ ਇਲ-ਸੁੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਕਲੀ ਮੀਟ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣਾ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਜਿਓਨ...


...ਾ ਕੇ ਭਜਾਇਆ। ਪੁਲਿਸ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਫੋਰਸ ਹੈ।”

“ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੀਟੈਂਡੈਂਟ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

ਰਾਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ," ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰੀਟੈਂਡ ਸੀ ਉਸ ਸਾਲ ਸਲਾਨਾ ਦਰਜਣਾ ਅਰਜੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਏ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।"

ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉੱਪਰ ਫਿਰਕੂ ਬਹਿਸ ਬਾਰੇ ਰਾਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"ਹਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਵ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਹੈ। ਸੁੰਨਤ ਹੈ। ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਹਨ ਉਹ ਜਦੋਂ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਦੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਕੀ-ਕੀ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵੀਡੀਓ: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ-ਉਚਿੱਤ ਵੇਤਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਤੱਕ, ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ...ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਨੈਤਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੀ ਬਚਣਗੀਆਂ।

ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਬਲਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹੋ...

...ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੇਤੂ ਉਹੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਹੜੇ ਉੱਚ ਆਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਵਾਇਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ, ਟਰੋਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣ ਧਮਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਿਕ ਖਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ-ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।

ਆਖਿਰਕਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ...ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਜਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਡੇ ਕਰਤੱਵ 'ਤੇ... ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਬੋਲਣ 'ਤੇ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਇਸਦੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਹਨ-ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੋਵਾਂ ਲਈ।

ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਿਹੜਾ ਸੱਚ ਦੀ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

...ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ-ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ-ਕੀ ਇਹ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।

ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ, ਪਰਖੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।

ਗੜਬੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਮੀਡੀਆ ਕੋਲ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਧਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ-ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ- ਦੀ ਕਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ।

ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਹੈ... ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਤਣੀ, ਅਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਉਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਾਂ

ਬੀਬੀਸੀ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੀਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਉੱਚ ਮਿਆਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਰੇਡਿਓ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ/ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 430 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ।

ਪਰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ...


...ਾ ਚੁੱਪ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।

ਬੇਟੇ ਦਾ ਈਮੇਲ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਅਸਹਾਇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਨ।

ਬੇਟਾ ਹੀ ਤਾਂ ਹੈ...

ਮੈਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਇਕੱਲੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰਟ ਜਾਣ ਦੇ ਝੰਝਟ 'ਚ ਕਿਉਂ ਫਸਣਾ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਅਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਉਂਕਿ ਜੱਜ ਸਾਬ੍ਹ ਨੂੰ ਇਹ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ।

ਕੋਰਟ ਰੂਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਝਾਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਿਆ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਇਸ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਦਰਦ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਹਿਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੀ ਸਭ ਝੱਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ।

ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਫਾਇਟਰ ਹੋ, ਬਿਨਾਂ ਲੜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹਾਰ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡਣ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ?"

ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, "ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਾਵਾਂ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਲਈ ਫਿਰ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ।

ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵਾਰੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।

‘ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ’

ਪਰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸਕਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਡ-ਲੱਕ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।

ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਬੇਟਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਝੂਠੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।

ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬੱਚੇ 'ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਬਿਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ"

ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਇੱਕ ਦਿਆਲੂ ਜੱਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਬਲਕਿ ਕਈ...


...ਾ ਛੇ ਵਜੇ ਧੌਲਾ ਕੂਆਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਗੀਤਾ ਜੀਸਸ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਵਾਨੀ ਦੇ 'ਇਨ ਦ ਗਰੂਵ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਸਦ ਸਟ੍ਰੀਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਅਕਾਸ਼ਵਾਨੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸੀ।"

"ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਸੰਜੇ, 5 ਫੁੱਟ 10 ਇੰਚ ਲੰਬਾ, ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਬਾਹਰ ਬੱਦਲ ਸਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਪਤਾਨ ਚੋਪੜਾ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਗੇਟ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।"

"ਜਦੋਂ ਉਹ 9 ਵਜੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕੁੜੀ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।"

ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਚੋਪੜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ੋਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ

ਘਟਨਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਦਿਆਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ। ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਬੋਟ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਵਾਜਪਈ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵੱਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਨੀਲ ਗੁਪਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਗਏ ਹੋਣ।"

ਗੀਤਾ ਤੇ ਸੰਜੇ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ ਸਨ

ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗੀਤਾ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੰਜ ਜ਼ਖਮ ਸਨ। ਸੰਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 21 ਜ਼ਖਮ ਸਨ। ਗੀਤਾ ਦੀ ਜੇਬ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਕਾਰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਬਟੂਆ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 17 ਰੁਪਏ ਸਨ।

ਕਾਲਕਾ ਮੇਲ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਉਂਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਫੜਿਆ

ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਿੱਲਾ ਅਤੇ ਰੰਗਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਗਰਾ ਭੱਜ ਗਏ।

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਸੀ ਕਿ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਾਲਕਾ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੁਨੇਤਰਾ ਚੌਧਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹਨ, " ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਚੜੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਪੱਤਰ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ। ਰੰਗਾ ਨੇ ਬਿੱਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਈ ਕਾਰਡ ਦੇ ਦਵੋ' ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਫਾਂਸੀ ਲਈ ਫ਼ਕੀਰਾ ਤੇ ਕਾਲੂ ਜੱਲਾਦ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ

ਬਿੱਲਾ ਤੇ ਰੰਗਾ ਨੂੰ ਅਦਾਲਾਤ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੀਲਮ ਸੰਜੀਵ ਰੇਡੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਹਿਮ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਨੰਬਰ 3 ਦੇ ਫਾਂਸੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਲਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਲੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਦੀ...


...ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੋ ਡੋਜ਼ ਵਾਲੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ।  ਡਾ. ਸੁਨੀਲਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲੂ

BHU ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ 15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ BHU ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰ ਅਧੀਨ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਟੀਕਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਕਸੀਨੇਟਿਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੰਗਲ ਡੋਜ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੌਨਸਨ ਐਂਡ ਜੌਨਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ 'ਚ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਤੋਂ 2 ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਕਸੀਨੇਟਿਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

BHU ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਧ ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਿਸ਼ਵ 'ਚ ਅਜਿਹੀ ਖੋਜ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਹੋਈ ਹੈ?

BHU ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਹੋਰ ਖੋਜ ਰਸਾਲਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸਿਹਤ ਸੈਕਸ਼ਨ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਇੱਕ ਲੇਖ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸਿੰਗਲ ਡੋਜ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਬੂਸਟਰ ਡੋਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ 'ਚ 51 ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 24 ਲੋਕ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ 'ਤੋਂ ਉਭਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਉਨ੍ਹੀ ਹੀ ਰਹੀ ਜਿੰਨ੍ਹੀ ਕਿ ਘੱਟ ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਸੀਡਰ ਸਿਨਾਈ (Cedars Sinai) ਨੇ ਫਾਈਜ਼ਰ- ਬਾਇਓਏਨਟੇਕ ਟੀਕੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ 'ਚ 228 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਖੋਜ 'ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੰਨ੍ਹੀ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਬਣੀ, ਉਹ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,"ਨੁਸਰਤ ਜਦੋਂ 10-11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਵਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਫ਼ਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਨੁਸਰਤ ਨੂੰ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਨਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਤਬਲਾ ਵਜਾਇਆ ਕਿ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ 1970ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਨੁਸਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ ਲੈ ਆਏ ਜਿਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ

ਕਲਾਮ ਚੁਣਨਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨੁਸਰਤ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ

ਮੀਆਂ ਅਸਦ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

"ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਗਿਰਦ ਸਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ ਸੀ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,"10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਰਾਹਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਾਰੂਖ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰੌਮਪਟ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖਾਂ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੈਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰੁਖ਼ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ, ਪੜ੍ਹਨਾ ਲਿਖਣਾ ਸਭ ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ।

ਇਲੀਆਸ ਹੁਸੈਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਹਿਮਤ ਗ਼੍ਰਾਮੋਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ 'ਜਲਪਾਲ ਨਬੀ ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਦੀ ਦਵਾ' ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ 'ਯਾਦਾਂ ਵਿਛੜੇ ਸਜਨ ਦੀਆਂ ਆਈਆਂ' ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਗਾਉਣਾ

ਮੀਆਂ ਅਸਦ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਅੱਸੀਂਵਾਂ ਦਹਾਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਡੀਕ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ,'ਆਓ ਖ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਅੱਜ ਸੋਲੋ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਇਸਤੇ ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਂ ਸਾਹਿਬ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹਾਮੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਸ਼ਾਇਰ ਤੋਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਵਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।"

ਮੀਆਂ ਅਸਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ 'ਸੁਣ ਚਰਖ਼ੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ' ਸੀ।"

"ਜਦੋਂ ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਵੀ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਖ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੋਲੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ 'ਸੁਣ ਚਰਖ਼ੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ' ਸੀ।

ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਨੁਸਰਤ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸੋਫ਼ਾ

ਰਹਿਮਤ ਗ੍ਰਾਮੋਫ਼ੋਨ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਮੀਆਂ ਅਸਦ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨੁਸਰਤ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੱਲਾਬਾਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕੀਨ ਸਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।

"ਭਾਰੀ ਸਰੀਰ ਕਾਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੈਠਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸੀ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸੋਫ਼ਾ ਬਣਵਾਇਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਬੈਠ ਸਕਣ।"

ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ...


...ਾ ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਲਗਾਏ ਜਿਨਾਂ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਰੈਲੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਤਾਂ ਦੇਵੋਗੇ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੋ ਰਸਤਾ ਦਿੱਤਾ ਉਸੇ 'ਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਸਨ ਤਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿਸਾਨ ਦੂਸਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਦੀ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਵਿਗਾੜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਹੋਇਆ। ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਾਡੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਗਏ ਹਨ?

ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀਮਾ ਚਿਸ਼ਤੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਉਹ (ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ) ਬਹੁਤ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤੀ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਤੰਤਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਾਬੂ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ (ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ) ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਪੂਰੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।''

ਖੇਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪੂਰਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਮੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰਾਜਕ ਤੱਤ ਜਾਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਕਹਿਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਹੈ।

ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਜੋ ਉੱਚਾ ਨੌਤਿਕ ਆਧਾਰ  ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਉਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਹਰਫ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗਾ। ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਘਨਟਾ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖ਼ੀ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਭਾਜਪਾ ਬੁਲਾਰੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਗਰਵਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਲੋਕ ਉਥੇ  ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਹ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠਣਗੇ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਹੱਲ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਚਾਹੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਕਮੀਂ ਤਾਂ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ।''

ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਬੁਲਾਰੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਗਰਵਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਖ਼ਰ ਤੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਕਦਰਾਂ...


...ਾ ਤਾਂ ਪੈਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਮਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਉੰਨੇਂ ਹੀ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।"

ਐਸੋਚੈਮ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਬੈਂਗਲੂਰੂ, ਚੇਨਈ, ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਇੰਦੌਰ, ਜੈਪੂਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ 10 ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ 1500 ਕੰਮ ਕਾਜੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਗਿਨਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਮ ਕਾਜੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਘਰ ਅਤੇ ਆਫ਼ਿਸ ਦੋਵਾਂ 'ਚ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਬੱਚਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੁਝ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਨੇ ਬੌਸਟਨ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 58 ਸਾਲਾ ਗਾਇਕ ਵਿਲੀਅਮ ਇਹ ਕਥਿਤ ਸਕੀਮ ਆਪਣੀ ਐਜ ਕੌਲਿਜ ਐਂਡ ਕੈਰੀਅਰ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੇ 10 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾਣੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨਿਊਜ਼ ਵੈਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਦੋਸ਼ੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤਾ।"

ਲੌਰੀ ਲਾਫ਼ਲਿਨ ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਆਂਟ ਬੈਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਫਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ (ਜਿਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਗਾ ਕੇ) ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਜਿੱਥੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਫਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਨੁਮਾਂਇੰਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਚੀਆਂ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ ਪੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਧੀਆਂ ਅੰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਖੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਫਰਮ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੋਂ ਲਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਫੋਟੋਸ਼ੌਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪਾਂ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੂੰ ਇਸ  ਕਥਿਤ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸੂਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਪੜਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਗਏ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੀ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਰਅਸਲ ਹਰ ਮਜ਼ਲੂਮ ਔਰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮਰਦਾਵੇਂ ਜਬਰ ਅਤੇ ਦਾਬੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰੀ ਕੰਨ ਪਾੜਵੀਂ ਚੀਕ ਹੈ;

ਸਈਓ ਨੀ,

ਅੱਗ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬੋਲੇ?

ਜੀਭ ਦਾ ਜੰਦਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖੋਹਲੇ?

ਸਾਣੇ ਜੀਭ ਲਵਾ ਹਰ ਅਗਨੀ

ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲੇ …

ਅਤੇ

ਇਹ ਮੇਰਾ,

ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੇ ਈਰੇ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੱਗ ਅਵੱਸ਼ ਕੂਵੇਗੀ

ਹਰ ਅੱਗ ਦੀ ਅੱਖ,

ਹੰਝੂ ਦੀ ਥਾਂ

ਬਲਦੀ ਬਾਗ਼ੀ ਰੱਤ ਸੂਵੇਗੀ …(ਲੂਣਾ)

ਨਾਟਕ 'ਲੂਣਾ' ਵਿੱਚ ਸਲਵਾਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਔਰਤ ਦੀ ਵਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦਾਨਾ ਚੋਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਲੂਣਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਔਰਤ ਦੀ ਇਸ ਖ਼ਾਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਪਰਤਾਂ ਹੇਠ ਦਬੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਦਰਦਮੰਦੀ ਵਾਲਾ ਰਵੱਈਆ ਹੈ।

ਔਰਤ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ 'ਮੇਰੇ ਨਿੰਦਕ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਹੂ ਅਤੇ ਦਰਦ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਵੇਦਨਾ ਹੈ, ਏਸ ਲਈ ਹਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣੀ ਬੜੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਇਸ ਅਣ-ਮੁੱਕ ਪੀੜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਲੰਮਾ ਨਹੀਂ।"

ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਔਰਤ ਸਿਰਜਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਵੀ-

ਧਰਤੀ 'ਤੇ,

ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਹਣਾ ਹੈ

ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾਰ ਅਵੱਸ਼ ਹੈ

ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਸੇ,

ਮਹਾਨ ਹੈ ਰਚਿਆ

ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਦਾ ਹੀ ਹੱਥ ਹੈ

ਨਾਰੀ ਆਪੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ …

ਹਰ ਮੱਥੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਹੈ

ਨਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ … (ਲੂਣਾ)

ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਔਰਤ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੇ ਹੀ ਲੂਣਾ ਦੀ ਪੀੜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਹਿਜ ਭਾਅ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ।

(ਲੇਖਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।"

ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹੋ:

ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਨੰਬਰ 1 ਕੈਂਸਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੇਫੜੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਈਸੀਐੱਮਆਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣਾ, ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸੈਕੇਂਡ ਹੈਂਡ ਸਮੋਕਿੰਗ ਯਾਨਿ ਕਿ ਸਿਗਰਟ ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ  ਹੀ ਥਾਂ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਮਕ, ਘੱਟ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਦਾਇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਆਦਿ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਹ ਜੈਕਟ ਦੇ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਪਿਛਲੇ 8 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

"ਸੋਚਿਆਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਦਲ ਜਾਣਗੀਆਂ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ

1994 ਵਿੱਚ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸੀ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ

ਲਗਭਗ 15 ਕੁ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿੰਡੋਂ ਛੁੱਟੀ ਕੱਟ ਕੇ ਗਏ ਮੋਗਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਨਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਜੋਤ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਹਨ।

ਭਰਾ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸਾਂਧ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫੋਨ ਕਰਾਂਗਾ।"

ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਸੁੱਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬੱਸ 'ਚ ਬੈਠੇ ਸੈਨਿਕਾਂ 'ਤੇ ਅਚਨਚੇਤ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜੇਕਰ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਾਡੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਣਮੁੱਲੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਕੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਾ ਨਾਅਰਾ ਹੈ 'ਮੇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਗਰੇਟ ਅਗੇਨ'

ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੁਮਸ ਭਰੀ ਸ਼ਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਗਰਜਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਆਮ ਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਾਸ਼ਟਰਤੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ 'ਮਾਚੋਮੈਨ' ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਆਪਣੇ 2020 ਮੁਹਿੰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬ੍ਰੈਡ ਪਾਰਸਕਲੇ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵਾਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲ ਸਟੀਯਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਠੰਢੀ ਬਾਲਟੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗਲਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਆਚਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜਲਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਮਰਥਕ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬਿਲ ਸਟੀਯਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉਹ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋਣ, ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ ਵੱਲ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।

ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਰਹੇ ਹਨ- ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਪਲਟਣਾ, ਫੈਸ਼ਨ ਤੱਥ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।

ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਹਫ਼ਤਾ ਹੈ

ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਕੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ?

ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲ ਕੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਇਸ 180 ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਲਿਬਰਲ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹਨ।  ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਮਤਦਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕਨ ਦੇਖਣਗੇ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਕੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤਰਕਸੰਗਤ ਅਤੇ ਆਮ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਰ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯਕੀਨਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ...