...ਦਗੀ'

ਮਲਿਕਾ ਤਨੇਜਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸੇ ਸੋਚ ਦੀ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

"ਔਰਤਾਂ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਕਈ ਮਰਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਲਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।''

"ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਟਕ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੇ ਮਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।''

ਮਲਿਕਾ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਮਲਿਕਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਮ  ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਲੜਾਈ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਅਸੀਂ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ।

ਮਲਿਕਾ ਤੋਂ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਵਾਲ ਵੀ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਾਟਕ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਮਲਿੱਕਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਤਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹੀ ਸਰੀਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ।''

'ਕਈ ਵਾਰ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ'

ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਹਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ, ਪਛਾਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਹਤਰ ਹੈ ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬੇਹਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਮਲਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਵਾਰੀ ਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

"ਪਰ ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਖੋਹਣ ਦਿੰਦੀ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਦੇ ਅਤੇ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਆਏ ਆਰਡਰਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਸਕੂਟਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਦੇ।

ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਰਚੇ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਦਮ ਵਧਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਫਲੈਟ ਅਤੇ ਦੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 100 ਆਰਡਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਨੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਬੁੱਕ ਡਿਸਕਵਰੀ ਸਰਵਿਸ 'ਵੀਰੀਡ' ਅਤੇ 'ਲੁਲੁ ਡਾਟਕਾਮ' ਖਰੀਦ ਲਿਆ।

2011 ਵਿੱਚ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਦੇ ਨਾਲ

ਬੈਕ ਰੂਮ ਮਾਸਟਰ ਮਾਈਂਡ

ਬਿੰਨੀ ਬਾਂਸਲ ਨੂੰ ਬੈਕ ਰੂਮ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਹੀ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਡੀਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਐਸੈੱਲ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਗਲੋਬ ਲਗਾਤਾਰ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਜੁੜੇ ਰਹੇ

ਬਿੰਨੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਚਿਨ ਉਸ ਦੇ ਲੀਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹੇ। ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੋ ਸੀਈਓ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਦੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਬਿੰਨੀ ਬਾਂਸਲ ਨੇ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਅਨੋਖਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹੀ ਹੋਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਾਲਮਾਰਟ ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਗਏ ਬਿੰਨੀ ਬਾਂਸਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤਕਰੀਬਨ 700 ਕਰੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 88 ਕਰੋੜ 10 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਹੈ।

ਹੁਣ ਬਿੰਨੀ ਬਾਂਸਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਬਿਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਕਲਿਆਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਮੂਰਤੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੀਈਓ ਹੋਣਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਫ਼ਤਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਾਬਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ।

14:53 ਰਾਸ਼ਟਪਰਤੀ ਮੂਨ ਪਿਉਂਗਯਾਂਗ ਜਾਣਗੇ

ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੂਨ ਜੇ-ਇਨ ਆਉਂਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ

14:38 ਕੋਰੀਆਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ 'ਹੁਣ ਹੋਰ ਜੰਗ ਨਹੀਂ'

ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੀਆਈ ਖਿੱਤੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੰਗ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਅਮਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ 'ਕੋਰੀਆਈ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੈ ਕੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਰੁੱਖ" ਨੇੜੇ ਪੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

11:28 ਸਵੇਰ: ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ?

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਐਲਾਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਣਗੇ।

ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾ ਕੋਰੀਆ ਦੀਪ ਤੋਂ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਇਕਸੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵੇਲੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗੀ।

11.27: ਸਵੇਰ ਪਤਨੀਆਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵੇਂ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਖਤਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਧਿਕਰਾਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ

11:22 ਸਵੇਰ: ਮੂਨ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪੇ ਕੋਰੀਆ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੰਗਨਾਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ।

ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ "ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੰਗਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਜਾਰਾ। ਜੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ 90 ਸਾਲਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

11:03 ਸਵੇਰ: ਮੂਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੂਨ ਜੇ ਇਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਹ ਮੂ ਹਯੂਨ (ਸਨਸ਼ਾਈਨ ਨੀਤੀ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਨਰ ਮਿਲਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤਹਿਤ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗਏ ਸਨ।

ਕੋਰੀਆ ਜੂਨਗਾਂਗ ਡੇਅਲੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ " ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਰੂਹ ਹਯੂਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਕੋਰ ਬਲਿਊ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਸੀ।"

10.22 ਸਵੇਰ: ਸਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

10:54 ਸਵੇਰ: ਕਿਮ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਹਕ ਹਨ?

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਯੋਨਹਪ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਸੌਂਗ ਸੈਂਗ ਹੋ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਮ ਨੇ ਮੂਨ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ ਸੱਦ ਕੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਈਆਂ ਵੰਡੀ ਦੀਆਂ "ਲੀਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਇਹ ਸੰਕੇਤਕ ਚਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਨ ਅਤੇ ਮੇਲਮਿਲਾਪ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ...


...ਦਰ

ਹਰਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਸੀਂ ਮਰਦਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।"

ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਜਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ

ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

'ਐਡਵੇਂਟ' ਇੱਕ ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਪਿੱਚਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆ ਗਈਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਰ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਕਰਚ ਜਲਮਾਰਗ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਇਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਯੂਕਰੇਨੀਆਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰੂਸ ਦੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਰੋਕਿਆ

ਰੂਸ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੈਟਰੋ ਪੋਰਸੈਨਕੋ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਵਾਦ ਕੋਲਡ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰੂਸੀ ਸਮਰਥਨ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸੰਕਟ?

ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ ਕ੍ਰੀਮੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਪੂਰਬ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣ 'ਚ।

ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਦੋ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਗੇਹੂੰ ਬਰਾਮਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਟੀਲ, ਕੋਇਲਾ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੋਰੋਸ਼ੇਨਕੋ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁਕਰੇਨ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ''ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਬੰਦਰਗਾਹ ਮਾਰੀਯੂਪੋਲ ਤੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਲੋਹੇ ਤੇ ਸਟੀਲ ਵਾਲਾ ਸਮਾਨ ਰੋਕ ਲੈਣ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਰਿਯੂਪੋਲ ਤੋਂ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਕਮਾਈ ਦਾ 25 ਫੀਸਦ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਰ ਮੋਦੀ) ਸਰਕਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇੱਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ, ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਏ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਹ (ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ) ਸਰਕਾਰ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ।"

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਤੀ'

ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਆਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ।"

"1977 'ਚ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿੱਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰਖਾਂਗਾ।"

ਹਾਥਰਸ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਥਰਸ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਢਿੱਗ ਪਏ ਸਨ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਕੇਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਧੱਕਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ।"

"ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੜੇ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਜੇਕਰ ਲਾਠੀ ਪਵੇਗੀ, ਧੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਖਾ ਲਾਂਗੇ।"

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹਾਥਰਸ ਗਏ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਬੁਲਾਵੇਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਜਲਦ ਹੀ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਸੱਦੇਗੀ।

ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖ਼ੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਣਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਲਦ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਹਰਿਆਣਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਨਹੀਂ।"

"ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਫਾਈਦਾ ਹੋਇਆ? ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਜੰਗ ਮੋਦੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੱਦਾ ਮਿਲੇ, ਪਹੁੰਚੋ।"

ਐਮਪੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵਾਰੰਟ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਯਕੀਨ ਦਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੇਗੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲਵਾਂਗੇ।"

"ਸਾਡੇ ਆਪਸ 'ਚ ਮਤਭੇਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸਾਨੀ ਬਚਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।"

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਦਾ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਤੇ 50...


...ਦਰਬਾਨ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ੌਜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੇਹਰ ਮੁਕਾਮੁਦੀਨ ਦਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬਾਪੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਤਰ 'ਤੇ ਮੌਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਹਰ ਮੁਕਾਮੁਦੀਨ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਇੱਕ ਤਵ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਭ ਰਹੀ ਹੈ ਪਾਕ ਸਰਕਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ?

ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਕਿਉਂ ਬਣਵਾਈ?

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਠੇ ਜਾਂ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿਹੜੀ ਮਸਜਿਦ ਬਣਵਾਈ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੰਨਾਂ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ।

ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੂਰ ਅਹਿਮਦ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤਹਿਕੀਕਾਤ-ਏ-ਚਿਸ਼ਤੀ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਮਸਜਿਦ ਬਣਵਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੱਥ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਸਜਿਦ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਮੀਨਾਰ ’ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵਕਤ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਸੀ।

"ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੀਨਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ।"

ਮੋਰਾਵਾਲੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁੰਬਦ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿਨਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਇਮਾਰਤ 'ਤੇ ਰੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਅੱਜ ਵੀ ਨਮਾਜ਼ੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ।

ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ

ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਸਜਿਦ ਬਲਕਿ, ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵੀ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਇਮਾਰਾਤਾਂ ਉਸਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇਛਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ।

ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ 'ਤੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਭੂਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਰਾਂ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ 'ਤੇ ਭੂਤ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਰਚੇ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ, ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘਰ ਬਣਵਾ ਲਏ ਹਨ।

ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ ਮਸਜਿਦ

ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।...


...ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਭੜਕਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਐੱਨਯੂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਰਹੇ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 'ਚ ਚਰਚਾ 'ਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ 'ਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ 'ਟੁੱਕੜੇ-ਟੁੱਕੜੇ ਗੈਂਗ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ

ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਇਹ ਪੋਸਟ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਵੀ ਸਨ।

ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਫਰਵਰੀ 2017 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ 'ਦਿ ਵਾਰ ਇਨ ਆਦੀਵਾਸੀ ਏਰੀਆ' (ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਜੰਗ) ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸੀ।

ਪਰ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈਸਾ) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਡੀਯੂ ਦੇ ਕੈਂਪਸ 'ਚ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਹੋਈ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ

ਅਗਸਤ 2018 'ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਝ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਟੂਵਰਡਜ਼ ਅ ਫ੍ਰੀਡਮ ਵਿਦਆਊਟ ਫ਼ਿਅਰ' ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਸਨ।

ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਮਰਾਵਤੀ 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਲ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ

ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਤਾਣੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।"

'ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ'

ਭੀਮਾ-ਕੋਰੇਗਾਓਂ 'ਚ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਆਗੂ ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ  ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਵੀ ਨਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਊਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੱਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚਰਚਾਵਾਂ 'ਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਖ਼ਾਲਿਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਐੱਨਯੂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦਾ ਪੀਐੱਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਖ਼ਾਲਿਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ...


...ਦਰੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਖੁਦ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਜ਼ਰੀਏ ਦਰਅਸਲ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਵਾਲੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਸੰਗਠਨ, ਮੁਸਲਿਮ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਕਹਿ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ-25 ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ, ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਇਬਾਦਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ

ਪੂਰੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਦਾ ਐਂਗਲ

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਨਿਕਿਤਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਤੌਸੀਫ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੌਸੀਫ਼ 'ਤੇ ਨਿਕਿਤਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਤੌਸੀਫ਼ ਹੁਣ ਨਿਕਿਤਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਤੌਸੀਫ਼ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।

ਉਹ ਨਿਕਿਤਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨਿਕਿਤਾ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਛੱਡਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੌਸੀਫ਼ ਤੋਂ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਕਿਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਛੱਡਣ ਜਾਣ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਤੌਸੀਫ਼ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਨਿਕਿਤਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤੌਸੀਫ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਸੀ।

ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਅੜਚਣਾਂ ਆਉਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਛੇੜਖਾਨੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹਟਾ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਕੇਸ ਨੂੰ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਦਾ ਐਂਗਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਥਰਸ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਦਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ।

ਪਰ, ਨਿਕਿਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪ੍ਰਗਟਾ ਰਹੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੇ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਿਲੈਕਟਿਵ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਨਿਕਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 'ਲਵ ਜਿਹਾਦ' ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਜੁਮਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਕਿਤਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਹ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।

ਨਿਕਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਣ 'ਦਲੇਰ'

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸੋਹਨਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਿਕਿਤਾ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਾਨ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਮਰੇ ਹਨ।

ਘਰ 'ਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਤੰਬੂ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੱਦੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਿਕਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ।...


...ਦਲਿਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ 66 ਫ਼ੀਸਦ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੀਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਨਸੀਆਰਬੀ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 2015 ਵਿੱਚ ਦਰਜ 38,670 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2016 'ਚ ਦਲਿਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 40801 ਜ਼ੁਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦਲਿਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਰੀ ਜਾਤੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ 16.3 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ।

'ਰਣਬੀਰ ਬਾਬਾ ਦੀ ਜੈ' ਦੇ ਨਾਅਰੇ

ਬਥਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਇੱਕ ਕੁਲੈਕਟਰ ਆਏ-ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੇਬਰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਲੜ ਕੇ ਸਾਡੇ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਵਾਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦੀ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਵਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲੱਗਿਆ।''

 '22 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ'

ਬਥਾਨੀ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਨਈਮੁੱਦੀਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਨਈਮੁੱਦੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਬਥਾਨੀ ਟੋਲਾ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਮੁਹਮੰਦ ਨਈਮੁੱਦੀਨ

ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਵੱਡੀ ਨੂੰਹ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਨਵ ਜੰਮੀ ਪੋਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ ਦੇ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਨਈਮੁੱਦੀਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾ ਦੋਵੇਂ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਨਈਮੁੱਦੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,'' ਆਪਣੇ 6 ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਪਾਈ ਹੈ। 22 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਟਕੈਰਟਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਸੀ। ਮੇਰੇ 10 ਸਾਲਾ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਧੌਣ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 20 ਦਿਨ ਪਟਨਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ।''

(ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।''

"ਇਹ ਪਛਾਣ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਵਾਦ 'ਚ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ, ਇਸ ਸਰਕਾਰ 'ਚ ਟਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ ਹੈ।''

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਦਾਇਤ ਬੌਂਬੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

ਇਲੈਯਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਲਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹੈਸੀਅਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਸਟੇਟਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ 'ਚ ਪਛਾਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੈ।''

"ਦਲਿਤ ਕਹਿਣ 'ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਂ ਕੀ ਇੱਜ਼ਤ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ? ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ, ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 32 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ 'ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਹਰਿਜਨ' ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦਕਿ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਤਬਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ 'ਚ ਹਰਿਜਨ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਬਚਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਹਨ। ਕਾਂਚਾ ਇਲੈਯਾ ਨੇ ਵੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਗੇ।

ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ 'ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਕਜ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਮਰਾਠੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਇਸ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦਲਿਤ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਦਲਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਅਛੂਤ, ਅਸਹਾਇ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

''ਇਹ ਉਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਹੈ, ਡਾ. ਬਾਬਾ ਸਾਹੇਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਵੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਦਲਿਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।''

''ਜੇ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਚ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਦਲਿਤ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?''

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹਮਲੇ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਾਰੇ ਘੁਟਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ ਹਾਰਨ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ ਲਿਆਉਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਰੂਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂਗਾ।"

ਐੱਨਆਰਓ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੀਕਾਨਸੀਲੀਏਸ਼ਨ ਆਰਡਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਰਹਿ ਰਹੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਐੱਨਆਰਓ ਤਹਿਤ ਆਗੂਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੱਗੇ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਰੂਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਭਲੇ ਹੀ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਲਜ਼ਾਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੇਸ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਵਜੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਸਮੇਤ ਉਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ ਹੈ?

ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ 19 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਵਟਸਐਪ ਨੂੰ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ, 2016 ਤੋਂ ਹੀ ਵਟਸਐਪ ਆਪਣੇ ਯੂਜਰਜ਼ ਦਾ ਡੇਟਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਟਸਐਪ ਆਪਣੇ ਯੂਜਰਜ਼ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਡਰੈੱਸ (ਆਈਪੀ ਅਡਰੈੱਸ) ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਰਡ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਟਸਐਪ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਇਸ ਤੋਂ ਬ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਸਮੇਂ , ਉਤਰਦੇ ਸਮੇਂ ਡਿੱਗ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਹੀਆ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਪਿਸ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਫੈਡਰਲ ਅਥੌਰਟੀ ਦੇ ਡਾਟੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ 40 ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਕਿਊਬਾ (9) ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ (7) ਡੋਮਨਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ (8), ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (6) ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ (6)

ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਿਆ।

ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਟਾਇਰ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਯਾਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (34 ਮਾਮਲੇ) ਸਨ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਖੇਤਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਿਆ ਸੀ।

ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਗਈ

1969 - ਅਰਮੈਂਡੋ ਸੋਕਰਾਨਸ (22) ਹਵਾਨਾ ਕਿਊਬਾ ਤੋਂ ਮੈਡਰਿਡ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਗ ਜੰਮ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।

1996 - ਪਰਦੀਪ ਸੈਣੀ (23) ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਤੱਕ ਦੀ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ। ਜਦਕਿ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੀਥਰੋ ਪਹੁੰਚਣ ਸਮੇਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋਈ।

2000 - ਫਿਦਲ ਮਾਰੁਹੀ ਨੇ ਬੋਇੰਗ 747 ਵਿੱਚ ਤਹਿਤੀ ਤੋਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ 4000 ਮੀਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ।

2002 - ਵਿਕਟਰ ਅਲਵਰੇਜ਼ ਮੋਲਿਨਾ (22) ਨੇ ਡੀਸੀ-10 ਉਡਾਣ ਤੇ ਕਿਊਬਾ ਤੋਂ ਮੌਂਟਰਿਅਲ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੱਕ ਦਾ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ।

2014 - ਯਹਾ ਅਬਦੀ (15) ਨੇ ਬੋਇੰਗ 767 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਜੋਜ਼, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਤੋਂ ਮਾਓਈ, ਹਵਾਈ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ।

ਅਜਿਹਾ ਸਫ਼ਰ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?

ਲੀਰਮਾਊਂਟ ਮੁਤਾਬਕ, “ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਥੱਲੜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਸਥਾਨਕ ਮਕੈਨਕ, ਕਰਿਊ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”

“ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਕੋਈ ਟਾਇਰ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਉਡਾਣ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।”

ਲੀਰਮਾਊਂਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਜ਼ੀਦੀਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੈਰ-ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੋਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਮਲੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਹੋਵੇ।

ਲੀਰਮਾਊਂਟ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਮੌਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਸੀ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਹੀ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਣੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਏ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਦਗੀਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਫਿਰ ਉਹ ਈਰਾਨ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਕੇ ਦੇ ਕਾਰਨ 2,75,000 ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮਦਦ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਕਰਜ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ 12 ਸਾਲਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ।"

ਵਿਆਹ ਲਈ ਧੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ

ਵਿਆਹ ਲਈ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਹੀ।

ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਲ ਸਾਡੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਛੱਡ ਦੇਣ।"

ਹੁਣ ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।

ਨਾਜ਼ਨੀਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, "ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ।"

"ਉਹ ਨਿਮਰੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡਾ ਜਵਾਈ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਿਹਾ ਸੀ।"

ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਹੇਰਾਟ ਅਤੇ ਬਾਡੀਸ ਵਿੱਚ 161 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 155 ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਛੇ ਮੁੰਡੇ ਸਨ।

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਸਫ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਚੀਫ ਐਲੀਸਨ ਪਾਰਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਦੇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ। ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ।"

"ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਖ਼ਲ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।"

ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰੀ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਲਈ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਸਾਲ 2021 ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿੱਲ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਲਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਦਦਗਾਰ ਏਜੰਸੀਆਂ

ਸਹਾਇਤਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਐਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਸਥਾ ਖੇਤੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੈ।

ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਦੇ ਬਾਲ ਰੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ ਐਲਫਰੈਡ ਮੁਤੀਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸਿਵਲ ਜੰਗ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਨਾ-ਬਾਨਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਜ਼ੇ ਹੋਠ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ਡੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ...


...ਦਾ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਨਲਿਸਟ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸੋਨੀਆ ਪੁਰਨੇਲ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਹਸਤੀ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੰਚ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।

 ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਿਰਫ਼ ਬੋਰਿਸ ਹੀ ਬੋਰਿਸ

2001 ਵਿੱਚ ਜੌਨਸਨ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੇਨਲੀ-ਆਨ-ਟੇਮਜ਼ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।

2007 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਵੋਟ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਮਰੌਨ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਬਣਕੇ ਉੱਭਰੀ, ਬਾਕੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਜੌਨਸਨ ਦੀ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਜੌਨਸਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕਿ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 460 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਮਿਲਣਗੇ।

ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਜੌਨਸਨ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦੇਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਸਲਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ 'ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਲੇਰੀ' ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਤਾਂ ਯੂਕੇ 21 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਤੱਕ ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ।

ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਇ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੌਨਸਨ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ।

 ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਵੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ - ਫ਼ੈਂਸੀ ਬੀਅਰ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਕਰਜ਼ ਦੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੀ ਮਿਲਿਟ੍ਰੀ ਇੰਟੈਲਿਜੈਂਸ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੈਕਰਜ਼ ਦੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ 'ਤੇ ਹੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ 'ਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰੂਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਂਦ੍ਰੇਈ ਸ਼ੌਸ਼ਿਨਕਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਜ਼ਰੀਏ ਰੂਸ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਈਬਰ ਸਮਰਾਜ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਹੈ ਹੈਕਰਜ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ

90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੂਸੀ ਸਾਈਬਰ ਇੰਜਿਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਹੈਕਿੰਗ ਦੇ ਸਮਰਾਜ ਦੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਰੀਕਾ, ਰੂਸ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਇਸਰਾਈਲ, ਸਾਈਬਰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਈਬਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਈਰਾਨ ਅਕਸਰ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਰਾਈਲ ਤੋਂ। 2012 'ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਹੋਏ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ 'ਚ ਉਸਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਹਾਰਡ ਡ੍ਰਾਈਵ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਉਡਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਇਸ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਇਸਰਾਈਲ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਸੀ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹੈਕਰਜ਼ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਅੱਜ ਹੈਕਰਜ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਾਜ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਫ਼ੈਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੇਸ 'ਚ ਹੈਕਰਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼।

ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ 'ਚ ਹੈਕਰਜ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਰਜੀਬੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਜਿੱਥੇ ਸਾਈਬਰ ਹੈਕਿੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ

ਪਰ ਇੱਕ ਦੇਸ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਹੈਕਿੰਗ ਫ਼ੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ ਦਾ ਹੈ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ।

ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ 'ਚ ਹੈਕਰਜ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਆਰਜੀਬੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ 'ਚ 13-14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਕਿੰਗ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂਟੀ ਕਰਕੇ ਹੈਕਿੰਗ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਫ਼ੌਜ 'ਚ ਦਾਖ਼ਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਇੰਜਿਨੀਅਰਿੰਗ 'ਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਕਰ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ। ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ 'ਚ ਬੱਚੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਕੀ-ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸਾਂ 'ਚ ਆਈਟੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਈਬਰ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕਣ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਣ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸਾਂ 'ਚ ਹੀ ਰੁੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਲਈ ਹੈਕਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਇਹ ਹੈਕਰਜ਼ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਲੈ ਕੇ ਫਰੀਲਾਂਸ ਹੈਕਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਸਕਣ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰੀਬ 2-3 ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਹੈਕਰਜ਼ ਫਰੀਲਾਂਸ ਕੰਮ ਕਰਦੇ...


...ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ।

ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਛੋਟੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭੈਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ।

ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦਾ।

ਗੁੰਮ ਸੁੰਮ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਪਿਤਾ

ਢਾਈ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਾ ਕੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਮਾਣਾ ਨੇੜਲੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਘਰ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਲਈ ਆਉਂਦਾ।

ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਘਰ ਆ ਕੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਦਾ।

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ, ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੱਤਾ।

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਗਲਤੀ ਕਿਸ ਦੀ ਸੀ, ਗਲਤੀ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੇ। ਕਈ ਘਰ ਪੱਟੇ ਗਏ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ।"

'ਗਲਤੀ ਬਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਸੀ'

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਾਚੀ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮ ਨੂੰ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਗਲਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਚਾਹ ਫੜਾਉਣ ਆਈ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਖ਼ੁਦ-ਬ-ਖ਼ੁਦ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਤਲਖ਼ੀ ਭਰੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ''ਗਲਤੀ ਬਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਉਹ ਗਲਤ ਕਦਮ ਨਾ ਪੁੱਟਦੀ ਤਾਂ ਆਹ ਦਿਨ ਨਾ ਦੇਖਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਏਨੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੁੰਦੀ।"

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੋਸਟ ਮਾਰਟਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਲਿਆ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦਕਿ ਕੁਲਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਮ ਵਾਂਗ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਸਵੇਰੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਦੋਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਟੀਮ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗਈ ਤਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੀ।"

"ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।"

ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਫਿਰ ਨਾ ਆ ਜਾਣ।

“ਉੜੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਡਾ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।”

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੀ ਨੀਵੀਂ ਪੀੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਕਤ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਧੀ-ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਗਾ।"

"ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਮਾੜਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਤਬੀਅਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।"

ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਪੱਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਰ - ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਬਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਦਾ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪੈਸੇ ਬਚਣ।''

ਪਰ ਮੋਨਿਕਾ ਹਾਲੇ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

ਮੋਨਿਕਾ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਬਸ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮੋਨਿਕਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਦੇਨਜ਼ਰ ਵੀ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਜਦ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਲਈ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਇਕੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਮੁਹੱਲਾ ਇੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।''

ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਸੀ।

ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਮੋਨਿਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਵਜੇ ਮੋਨਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਗਜ਼ ਮੰਗੇ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਮੋਨਿਕਾ ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ ਹੈ, ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ।

ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਥਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਵਿਆਹ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਥਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ। ਮੈਂ, ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਅਤੇ ਦੋ ਮਰਦ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ 10 ਵਜੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।''

''ਜਦ ਅਸੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਮੋਨਿਕਾ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਿੱਚ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕੁਰਾਈ ਪਰ ਕੁਝ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਏ ਸੀ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਸੀ।''

ਮੋਨਿਕ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ

ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈ।

ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਮੋਨਿਕਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸੀ ਮੋਨਿਕਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਉਣਾ।

ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ ਮੋਨਿਕਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਛੇਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾ ਹੀ ਸਿਰਫ ਬੱਚਾ ਭੁਗਤਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁਣ ਮੋਨੀਕਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਣਗੇ।

ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੇ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ 20 ਤੋਂ 25 ਕੇਸ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ।

ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

2006 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ।

ਯੂਨੀਸੇਫ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਲ ਵਧੂਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰੀਤੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਵਿਆਹ ਰੋਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਬਚਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਲੋਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਆਈਐੱਮ (ਮੁੰਬਈ) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਮਿਆਨੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਸਟਾਫ ਬਲਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਦ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੁਸਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ 3,38,000 ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁਜਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਕੁਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਚੰਗੇ ਕਦਮ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹਨ।

ਆਰਬੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ।

ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਨਿਰਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਉਪਾਅ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਂਕ ਵਿੱਤੀ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰ ਵਿੱਤੀ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਹੈ।

ਵੱਡੇ ਲੋਨ ਵਾਲੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਆਈਏਐੱਸ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਢਾਂਚੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਵੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ, ਆਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਲ ਬਣਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਵੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਰਾਂਡ ਜਾਂ ਕਰੈਡਿਟ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਗੈਰ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਥੇ ਆਈਟੀ ਸਰਵਿਸ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਪੱਖ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਰਟਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਵਕੀਲ, ਆਡਿਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਲਈ...


...ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?

ਜਵਾਬ- ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਸਪਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1996 ਦੀ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਬਸਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜੀ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਐੱਮਪੀ ਬਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇਕੱਠੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਬਸਪਾ ਨਾਲ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਹਾਲੇ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਨਹੀਂ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਹਾਲੇ ਚੋਣਾਂ ਦੂਰ ਹਨ।

ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਲ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਰ ਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, 1997 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ।

ਇਸ ਲਈ ਤੀਜੇ ਬਦਲ ਦੀ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਪਈ ਹੈ।

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਸਕੀ।

ਹੁਣ ਵੀ ਕੋਈ ਚਾਂਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਜਾਂ ਕਾਂਗਰਸ।

ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਿਵੇਂ 'ਆਪ' ਨੇ 20 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਦਲ ਹੋ ਜਾਏ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ ਹੈ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਆਰਜੇਡੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੋਟਰ ਵੀ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।

1990 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਯਾਦਵ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਆਰਜੇਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ

ਵੰਡੇ ਹੋਈਆਂ ਯਾਦਵ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਲੰਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚੋਣਾਵੀਂ ਸਾਲ, ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਅ, ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ-ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ।

ਲੋਕਨੀਤੀ-ਸੀਐੱਸਡੀਐੱਸ ਦੇ ਅਧਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ 1990 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਯਾਦਵ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਆਰਜੇਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ।

ਉਦੋਂ ਮਾਏ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਕਰੀਬ 75 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਆਰਜੇਡੀ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।

ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਦ ਕਿ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 89 ਫੀਸਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਆਰਜੇਡੀ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਰੁਕਈਆ ਸਖ਼ਾਵਤ: ਜਿਸ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਤੇ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ

ਮਿੱਥ 3- ਭਾਜਪਾ ਕੇਵਲ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ

1990 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਸੱਚਾਈ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਕੇਵਲ ਮਿੱਥ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅੱਤ-ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਮਨ ਤਬਕੇ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੜੇ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਯੁਨਾਈਟਡ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 75 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

2015 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਜੇਡੀਯੂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਦੋਂ 84 ਫੀਸਦ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।

2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 79 ਫੀਸਦ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਗਈਆਂ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ ਕਰਕੇ ਯਾਦਵ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਬਕਾ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਨਿਮਨ ਤਬਕੇ ਵਾਲੇ ਅੱਤ ਪੱਛੜੇ ਵਰਗ (ਓਬੀਸੀ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ।

2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 53 ਫੀਸਦ ਨਿਮਨ ਅੱਤ ਪੱਛੜੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਦ ਕਿ 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ 88 ਫੀਸਦ ਵੋਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ।

2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਲਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੁਸਾਧ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ 68 ਫੀਸਦ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜੋ 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 88 ਫੀਸਦ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਰਾਮਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ ਦੀ ਐੱਲਜੇਪੀ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਗਠਜੋੜ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦਲਿਤ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 33 ਫੀਸਦ ਦਲਿਤ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਐੱਨਡੀਏ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦ ਕਿ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਮਰਥਨ 85 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਛਾਪ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਜੇਡੀਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ...


...ਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਾਸ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਵੀ।"

ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਪਾਸ ‘ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਰਫ਼ਿਊ ਪਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਿਸ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਕੌਣ ਸਫ਼ਰ ਕਰੇਗਾ।

ਡੀ ਐੱਮ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੂਰ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, "ਇਹ ਐਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਬੱਸਾਂ, ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।"

ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਦੰਡ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੁਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 21 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ,''ਤੈਅ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।''

ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰ 'ਚ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਚਦਾ ਹੈ?

ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਕਤਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਮੁਤਾਬਕ ਤਸ਼ਦੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣਾ ਸਾਬਿਤ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘਿਨਾਉਣਾ ਵਤੀਰਾ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈਕੋਰਟ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਗੋਡਾ ਰਘੂਰਾਮ ਦੀ ਜਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਬਿਲਾਲ ਨਜ਼ਕੀ ਦਾ ਅਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ ਨੋਟ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ, ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ।

ਜੇ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਲੋਕੰਤਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਬਦਲਾ-ਲਊ ਭਾਵਨਾ ਤਹਿਤ ਨਹੀਂ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਨਿਆਂ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਅਤੇ ਤਸ਼ਦੱਦ ਭਰਿਆ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਖ਼ੂਨ ਭਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਾਹ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਵਾਂਗ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੀਏ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਦੱਸਿਆ।

'ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ ਨਹੀਂ, ਬਾਹਰ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਨਹੀਂ'

ਬਨਿਆਨੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਰੇਖਾ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਮਾਂ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਦੇ ਮਕਾਨ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦੋ ਸਾਲ 'ਚ ਉਹ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਵਾਰ ਟਾਇਲਟ ਦੇ ਲਈ ਫ਼ਾਰਮ ਭਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਮੁਹੱਲੇ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿੰਕੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਵੰਡ ਸਰਪੰਚ ਦੀ ਪਸੰਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਹੱਲੇ 'ਚ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਿ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

'ਚ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ 139 ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮਲ਼ ਤਿਆਗਣ ਨਹੀਂ  ਜਾਂਦੇ। ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਲੰਘੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਬਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ ਨਾ ਹੋਣ।''

ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ 100 ਫ਼ੀਸਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ 'ਚ ਮਲ਼ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਅਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਜਾਂਚ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਥਰਡ ਪਾਰਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਓਡੀਐੱਫ਼ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਕਿ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ 'ਚ ਮਲ਼ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਾਰਨਾਥ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ -ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ ਖਿਲਾਫ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਾਇਰ ਰਾਜ ਧ੍ਰੋਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨੇਤਾ ਨੇ ਵਿਨੋਦ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਾਜਧ੍ਰੋਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਸਟਿਸ ਯੂਯੂ ਲਲਿਤ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤ ਸ਼ਰਨ ਨੇ ਵਿਨੋਦ ਦੂਆ ਦੀ ਉਸ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਦਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਆਈਆਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਰਜ ਨਹੀਂ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਬਰਾਬਰੀ ਕਾਰਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਰਾਈਡਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਆਮਦਨੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬੁਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮਦਨੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਨਿਪਟ ਸਕਣਗੇ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰਾਈਡਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ 2019 ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 3.1 ਕਰੋੜ ਕੰਮਕਾਜੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ 1.90 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ।

ਰਾਈਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਗ਼ਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ: ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਪੰਡਿਤਾ ਦਾ ਕਤਲ, ਪੁਲਵਾਮਾ 'ਚ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰੀ ਗੋਲੀ

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਰਸ਼ਦ ਰਾਕੇਸ਼ ਪੰਡਿਤਾ ਦਾ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸੂਬੇ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਜਪਾਲ ਮਨੋਜ ਸਿਨ੍ਹਾ ਸਣੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਆਈਜੀ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਪੰਡਿਤਾ ਦਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਕਾਊਂਸਲਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਪੰਡਿਤਾ ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਤਰਾਲ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਰਾਤ ਕਰੀਬ 10.15 ਵਜੇ ਤਿੰਨ ਅਣਜਾਣ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਸ਼ ਪੰਡਿਤਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਦੌਰਾਨ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਬੁਲਾਰੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪੰਡਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"

ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ ਪੰਡਿਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਜੱਦੀ...


...ਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਯੰਕ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ 'ਚ ਸੈਂਕੜਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕੇ ਪਰ ਪਿੱਚ 'ਤੇ 55 ਓਵਰਜ਼ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਟੀਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮੈਚ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਯੰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਲੱਕੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਲਬਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ 'ਚ ਮੇਰਾ ਡੇਬਿਊ ਹੋਇਆ।"

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਲੋਅ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਪਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ।"

ਮਯੰਕ ਬਣੇ ਰਿਕਾਰਡਧਾਰੀ

ਮਯੰਕ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਯੰਕ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੀਆ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਕਨ ਯੋਗਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਯੰਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਿੰਦਰ ਸਹਿਵਾਗ ਵਰਗੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ

13 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲੇ ਯਾਨਿ 2017 ਦੇ ਨਵੰਬਰ 'ਚ ਮਯੰਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਿਪਲ ਸੈਂਚੁਰੀ ਲਗਾਈ ਸੀ।

ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ 'ਚ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਆਊਟ ਹੋਏ 304 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ।

2017-18 ਦੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 'ਚ 1160 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ।

ਇਹ ਮਹਿਜ਼ ਸੰਜੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੈਲਬਰਨ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਯੰਕ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਰਣਜੀ ਮੈਚ 'ਚ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।

ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਸ਼ਾਅ ਦੇ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਯੰਕ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ

ਮਯੰਕ ਅਗਰਵਾਲ ਆਈਪੀਐਲ 'ਚ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੰਗਲੁਰੂ, ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼, ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਪੁਣੇ ਸੁਪਰਜਾਇੰਟਸ ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਪਛਾਨਣੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਰਥੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤਾਇਵਾਨ ਤੇ ਸਪੇਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੂਸ ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਵੇ ਦੇਸ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਉੁੱਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ ਇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਰਾਏ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੀ।

ਇਸ ਸਰਵੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2030 ਤੱਕ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 12 ਉਦੇਸ਼ ਬਣਾਏ।

ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ꞉ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢੁਕਵੀਂਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।

ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ

ਵਿਲਕਿਨਸਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।"

ਵਿਲਕਿਨਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਭਾਰੂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਉਹ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਜਿਹਾ ਕਿ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਲ ਰੋਧਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਆਦਰਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਬਣੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕਦਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਦਿ ਡਿਗਨਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਾਨਾਵਾਂ, ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਹਉਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤਰਕ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਜਵਾਬਦੇਹੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਇਨਸਾਫ਼, ਮੌਕੇ, ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿਲੇਜੁਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ ਤਾ ਸਿਸਟਮ ਸਹੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।

ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਹੀ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੌਕੇ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਦੇਸ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਸਿਸਟਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਗੈਰ ਕੋਈ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਨੈਸਟਾ ਨੇ 30 ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠਿਆਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਪੁਰ,ਕੈਨੇਡਾ, ਚਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਇੱਕਠ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਉਧਮੀਂ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਆਗੂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਡੇਟਾ ਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸੋਚ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਲੇ 20 ਜਾਂ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਨਿਜ਼ਾਮ ਉਹ...


...ਦਿਵਾਵਾਂਗੇ।

ਅੱਧੇ-ਅਧੂਰੇ ਬਣੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਚਾਰ ਲੋਕ ਬੈਠ ਸਕਣ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਭਰਾ ਅੰਗਦ ਸਾਨੂੰ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ

ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਲਏ ਗੁੰਮਸੁਮ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਾਂਗਾ।

ਕੀ ਹਨ ਦਾਅਵੇ?

ਭਾਵੇਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸੀਵਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਊਸਕੀਪਿੰਗ, ਹੈਲ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸਾਫ਼ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਕਤਲ ਹੈ ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।''

ਸੀਵਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ

ਗੈਰ - ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰੈਕਸਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 100 ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

33 ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅੜਿੱਕੇ

ਕੀ ‘ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ’ ਘਟਾ ਸਕਣਗੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ

'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਮੁਲਕ ਦੇ ਮੂਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ'

ਸਾਲ 2017 ਜੁਲਾਈ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 35 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਸੀਵਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ 1993 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕਰੀਬ 1500 ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਅੰਕੜੇ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

ਚੀਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਮੰਡੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਹੈ।

ਆੜ੍ਹਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਈ ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ ਫ਼ਸਲ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰੀਦ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਠੇਕੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

ਪਾਸ ਰਾਹੀਂ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ

ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ ਬੀਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਵਾਢੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀਕਰਨ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1872 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 4000 ਕੀਤੀ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦਾ 1,30 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਟਿੱਚਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਹਾੜੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ 127.13 ਲੱਖ ਮੀਟਰਿਕ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ

ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਚੈਨਲਾਂ 'ਏਸ਼ੀਅਨੈੱਟ' ਅਤੇ 'ਮੀਡੀਆ ਵਨ' ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਤੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ।

ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਚੈਨਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸੀਏਏ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੋੜ-ਫੋੜ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੱਖਪਾਤੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ "ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪੱਖ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ 'ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਲੋਚਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵੜੇਕਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਦੰਡ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰ ਚੈਨਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਬਕਾ ਜਸਟਿਸ ਏਕੇ ਸੀਕਰੀ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਕਵਰੇਜ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈਆਂ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਕੇ, 'ਆਜ ਤੱਕ' ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ 'ਫੇਕ ਟਵੀਟਜ਼' ਦਿਖਾਉਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਮੁਆਫੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਨੇ 'ਆਜ ਤੱਕ' ਅਤੇ 'ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ' ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਹੈਡਲਾਈਂਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 'ਆਜ ਤੱਕ', 'ਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼' ਅਤੇ 'ਨਿਊਜ਼ 24' ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮੁਆਫੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ, 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਜਨਤਕ ਮੁਆਫੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

'ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟੀਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?'

ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਦੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, "ਕੀ ਲੈਟਰਹੈੱਡ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਵਜੂਦ ਹੈ?

ਅਦਾਲਤ 'ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ' 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ 'ਵਿਲੀਫਾਈ' ਜਾਂ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟੀਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਜੋ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਾਬੂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ?"

'ਰਿਪਬਲਿਕ ਟੀਵੀ', 'ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਓ', 'ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ' ਵਰਗੇ ਕਈ ਚੈਨਲ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 'ਰਿਪਬਲਿਕ ਟੀਵੀ' ਨੇ ਐੱਨਬੀਐੱਸਏ ਛੱਡ ਕੇ ਤਕਰੀਬਨ 70 ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਨਿਊਜ਼ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ'...


...ਦੀ । ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੱਲਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਡਰ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮੇਰਾ ਯਕੀਨ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।"

'ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ..'

ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਲੱਗਾ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਕਿ ਤਬਾਤਾ ਕਦੋਂ ਇਕੱਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਤਬਾਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਦੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦਾ ਤੇ ਤਬਾਤਾ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦਾ।

"ਉਹ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕੱਸ ਕੇ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।"

ਉਹ ਢਾਈ ਸਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਤਬਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।"

ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ 7 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤਬਾਤਾ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੇਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਬਾਤਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੇਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਮ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਤਬਾਤਾ ਉਸ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਰੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਦੇ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵੀ ਉਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਬਾਤਾ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗਣ ਪਹੁੰਚੀ।

"ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੰਨ ਗਏ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਬਾਤਾ ਮੁੜ ਵਕੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ।

ਪਬਲਿਕ ਮਨਿਸਟ੍ਰੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2013 ਵਿੱਚ ਕੋਰਟ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਈ।

ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ

ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਬਾਤਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਤਬਾਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਫੇਅਰ ਸੀ।

ਪਰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ।

24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਬਾਤਾ ਸਿਵਲ ਪੁਲਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।

22 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੱਠ-ਦਸ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਬਾਤਾ ਆਪਣੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੁਆ ਸਕੀ

ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 19 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਵਿਹਾਰ ਕਾਰਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਤਬਾਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਅਸਤੁੰਸ਼ਟ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਨੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube...


...ਦੀ ਆਗੂ ਹੈ। ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਗੀ ਦੀ ਧੀ ਬਰਦੀਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਮਾਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਉਹ ਵਾਰਲੂ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 6ਅਪ੍ਰੈਲ 1980 ਨੂੰ ਜਨਮੀ ਬਰਦੀਸ਼ ਟਰੂਡੋ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਦਨ ਦੀ ਆਗੂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ।

ਯੂਨੀਵਿਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵਾਰਲੂ ਤੋਂ ਨਰਸਿੰਗ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਰਦੀਸ਼ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਨਰਸਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਲੈ ਆਈ ।

ਬਰਦੀਸ਼ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਦੇ ਹਨ।

ਕਮਲ ਖੇਰਾ

ਕਮਲ ਖੇਰਾ ਬ੍ਰੈਂਪਟਨ ਵੈਸਟ ਤੋਂ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਐੱਮਪੀ ਹਨ ਅਤੇ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਮਿਨਿਸਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਰਸ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਹਨ।

ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ ਵਸੇ ਸਨ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਹੀ

ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਨਬੌਰਾ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ 1988-1990 ਤੱਕ ਅਮਰਜੀਤ ਸੋਹੀ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਮਹੀਨੇ ਬੰਦ ਰਹੇ।

ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸੋਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ੁਸ਼ਗਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਇਸੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰਜੀਤ 1988 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਆਏ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ। ਅਮਰਜੀਤ 1988 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਆਏ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ।

ਰਾਜ ਗਰੇਵਾਲ

ਰਾਜ ਗਰੇਵਾਲ ਬ੍ਰੈਂਪਟਨ ਈਸਟ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰੀਲੀਮੈਂਟ ਹਨ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਉਹ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।

ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਦੀ ਲਤ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਉਹ ਸੰਜਮ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲਤ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ।

34 ਸਾਲਾ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੈਲਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕੈਬ ਡਰਾਈਵਰ ਸਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਤੇ ਇੱਕ ਐੱਮਬੀਏ ਹੈ।

ਸੁੱਖ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਸੁੱਖ ਧਾਲੀਲਵਾਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ ਸਰੀ- ਨਿਊਟਨ ਤੋਂ ਲਿਬਰਲ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਸੁੱਖਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਸਤੰਬਰ, 1960 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਹ 1984 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਵਸੇ ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ।

ਸੁੱਖ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡ ਸਰਵੇਅਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁੱਖ ਪਿਛਲੇ ਪੱਚੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰੀ-ਨਿਊਟਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।

ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਵਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਕੀ ਹਨ ਇਸ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀ ਰਾਏ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਰੱਖਣ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ 'ਚ ਇਸ ਦਾ ਅਮਲ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜੇ ਵੀ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਲੋੜ ਹੈ ਸਿਰਫ ਇਸ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਡੂੰਗਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ।

ਜੇਕਰ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਖਾਹਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਬਦਲਾਵ ਵੀ ਤੈਅ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਲਿਆ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਮੁਕੰਮਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੂੰ ਬਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਕ ਹਨ। ਕਾਮੇਡੀ, ਐਕਸ਼ਨ, ਡਾਂਸ, ਡਰਾਮਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ 'ਚ ਉਹ ਮਾਹਿਰ ਸੀ।

'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਾਰਲੀ ਚੈਂਪਲਿਨ ਵਾਂਗ ਬਣ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਕ ਟਾਈਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।

ਅੱਵਲ ਡਾਂਸਰ

ਡਾਂਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਵਲ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਹ 'ਹਵਾ ਹਵਾਈ' ਹੋਏ, 'ਮੇਰੇ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਸਟਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਨ ਟੂ ਟੋਪ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ 'ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡ੍ਰੀਮ ਰੋਲ ਸੀ। 'ਮੌਮ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ 300ਵੀਂ ਫਿਲਮ ਸੀ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਤਰਵਿਊ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ 50 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 300ਵੀਂ ਫਿਲਮ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰ ਨੂੰ। ਅਜਿਹੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਸ਼ਾਇਦ।"

ਪਰ 'ਚਾਂਦਨੀ' ਜਿਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਖਿਲਾਰਨ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਇਕਦਮ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ

ਫਿਲਮ 'ਚਾਲਬਾਜ਼' ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਕੋਲੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਨੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ-'ਇਹ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਨਾਚ ਗਾਣਾ ਤੇਰੇ ਵਸ ਦਾ ਨਹੀਂ।'

ਇੱਕ ਮਿੰਟ 'ਚ ਜਾਣੋ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਚੈਲੰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ-'ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟਾਰ ਬਣ ਕੇ ਦਿਖਾਵਾਂਗੀ।' ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਫਿਲਮੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੇਰਲ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ 'ਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1970 'ਚ ਬਤੌਰ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

(ਹਿੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਲੁਗੂ, ਤਮਿਲ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ 'ਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।)

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਨੂੰ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ, ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਹੋਗੇ? ਦਿੱਲੀ ਆਓ..."

ਵਾਜਪਾਈ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ। ਉੇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਬਨਵਾਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ

ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ....

ਅਕਤੂਬਰ 2001 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਗਰਮਾਹਟ ਸੀ ਪਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਨਾਟਾ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਚਿਹਰੇ ਮੰਨੋ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋਣ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਉਮੀਦੇ ਦੇ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਵਾ ਭਖ ਰਿਹਾ ਸੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਜਕਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਉੱਡੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ, ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਸ਼ੌਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਵਾਜਪਾਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਅਡਵਾਨੀ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਅਡਵਾਨੀ ਸਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਹਾਜਨ ਵੀ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਬਹੁਮਤ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੋਦੀ ਭਾਜਪਾ ਮੁਹਿੰਮ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਜਪਾਈ ਕੋਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ।

ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਜਪਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਜਪਾਈ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਗੁੱਡ ਗਵਰਨੈਸ ਡੇਅ' ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਸੰਸਦ ਦੇ ਸੈਂਟ੍ਰਲ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦੀ ਦਲ ਅਤੇ ਐਨਡੀਏ ਦੇ ਨੇਤਾ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅੱਜ ਵਾਜਪਾਈ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਹੁੰਦਾ। ਮੋਦੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਚਸ਼ਮਾ ਹਟਾ ਕੇ ਨਮ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਵਾਜਪਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

"ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਬਦ ਹਾਂ"

ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਦੇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਵੀ ਮੋਦੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।

ਉਪਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਬਦ ਹਾਂ, ਸ਼ੂਨਿਆ 'ਚ ਹਾਂ। ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਰ ਉਮੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਟਲ ਜੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਰੇਕ ਪਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਣਾ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ।"

ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਸ ਇਹੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਦਾ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਾਂ 15 ਅਗਸਤ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦੀ ਫਸੀਲ ਤੋਂ...


...ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਫਨਭੂਮੀ ਬਣ ਗਈ।

ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਵੱਖਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਖ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਅਸੀਂ ਬੈਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਹਾਂ।

ਰੂਈਆ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਸਿਨ੍ਹਾ ਮੁਕਾਦਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਹਿਬਰਿਊ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੈਨੀ ਮਤਲਬ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਬੈਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਮਤਲ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ।

ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੇਲੀ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਬੇਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਲੋਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਕਣ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੇਲ ਕੱਢਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਸ਼ਲਮ ਮਾਮਲਾ: ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਇੰਤੀਫਾਦਾ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਗਏ ਬੈਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅੱਜ ਵੀ ਮਰਾਠੀ ਲਈ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਨੇਹ ਹੈ।

ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿਨਾਗੋਗ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਬੈਨੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਸ਼ਰਲੀ ਪਾਲਕਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਲਾਨਣ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਂਝ ਤਾਂ ਇਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਸ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਗੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ  YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਫੋਟੋ

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਕਲਕੱਤਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨੀਲੇ ਗੁੰਬਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੱਟੀ ਸੀ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਡੀਏਵੀ ਸਕੂਲ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮੀਆਂ ਮਿਨਹਾਜੁਦੀਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਰਥੀ ਦੀ ਅੱਖੀਂ-ਡਿੱਠੀ ਯਾਦ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਰਦਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਹੋ ਗਏ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਭਰਵੀਂ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਦਮਾਨ ਚੌਂਕ ਹੁਣ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਚੌਂਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਤੇ ਵਕੀਲ, ਇਮਤਿਆਜ਼ ਰਾਸ਼ਿਦ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਯਾਦਗਾਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੰਗ ਸ਼ਾਦਮਾਨ ਚੌਂਕ ਦਾ ਨਾਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁੱਤ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸੀ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਉੱਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਜੌਨ ਸਾਂਡਰਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਸਨ।

ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਡਿਸਟਰਿਕਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਔਫਿਸ ਨੇ ਚੌਂਕ ਦਾ ਨਾਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਤਹਿਰੀਕੀ-ਹੁਰਮਤ-ਏ-ਰਸੂਲ ਅਤੇ ਜਮਾਤ-ਉਦ-ਦਾਵਾ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਠੰਢੇ ਬੋਝੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਮੁੱਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸਮੂਹਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਚੌਂਕ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਲੈ ਕੇ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਸਕੂਲ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿੱਸੇ ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਸੀਨਾ-ਬ-ਸੀਨਾ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 30% ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਵਪਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਵੀਂਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਕੀ ਚੀਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

" ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦਯੋਗ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਬਾਹਰੀ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਜੇਕਰ ਇਸ ਸੰਧੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਿਛਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਾਸਾ ਹੀ ਪਲਟ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਮੁਹਿੰਮ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।"

ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਜੇਕਰ 'ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਮੁਹਿੰਮ' ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਗਲਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਚਾਰਜ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਕਰੇਨਾਂ ਲਈਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਈਟਫੀਲਡ ਦੇ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।

ਸੱਤਿਆ ਸਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡੀਸੀ ਸੁੰਦਰੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,''ਮੈਂ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਇਕੱਠੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਟੇਕ ਹੋਲਡਰਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਤ ਹੈ। ਰੂਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਹਿੱਤ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।

ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਅਸਦ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਰੂਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਸੀਰੀਆ ਹੀ ਇੱਕ ਮੁਲਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਰੂਸ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਈਰਾਨ ਸ਼ਿਆ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਚੌਧਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯਮਨ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਤੱਕ ਸ਼ਿਆ ਸਮਰਥਿਤ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਹਿੱਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕੋਈ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਰਾਜ ਉਭਰ ਕੇ ਨਾ ਆ ਸਕੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ 60 ਤੋਂ 70 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਅਸਦ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ 'ਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਵਾਈਜੀਪੀ ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਾਈਜੀਪੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇਗੀ।

ਪਰ ਅਰਬ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅਸਦ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਯੂਏਈ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦਮਿਸ਼ਕ 'ਚ ਆਪਣਾ ਦੂਤਾਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਲਿਆ ਹੈ। ਸੂਡਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਨਰਲ ਬਸ਼ੀਰ ਨੇ ਅਸਦ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 2019 ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਉਵੇਂ ਹੀ ਦਿਖੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ 2010 'ਚ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਹਰ ਥਾਂ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸੈਨਿਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦਿਖਣਗੇ।

ਮਿਸਰ 'ਚ ਮੁਬਾਰਕ ਹੋਸਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅਲ ਸੀਸੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ 'ਚ ਅਸਦ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ 'ਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਝਲਕ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਇੰਨੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਪਹਿਲਾ ਵਾਂਗ ਸੰਪੂਰਨ ਮੁਲਕ ਬਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹਰਕਤ 'ਚ ਆਈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ 188 IPC ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (30 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਜਿਸ 'ਚ ਸੈਕੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਸਣੇ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ

ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਦੀ ਬੈਤੁਲ ਮੁਕਰੱਮ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਸਣੇ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਪੋਸਟਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਫ਼ਾਈਲ ਫੋਟੋ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਕਰੀਬ 60 ਲੱਖ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ''ਕਾਊਂਟਰ ਸੁਸਾਇਟੀ'' ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਕਾਊਂਟਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜਾਂ ਕਾਊਂਟਰ ਕਲਚਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਂ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਸੋਮਵਾਰ (26 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਕਰੋਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਤਾਂ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਦੂਤ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ।

ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਸਮਾਨ ਦੇ ਬਾਇਕਾਟ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਰਦੋਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ, ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਲੇਬਲ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਖਰੀਦੋ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਗਏ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਟੀਨਏਜਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬੜਾ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਲੱਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਅਨੁਭਵ ਸੀ।

ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਤ

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਕੁਆਰਾ ਸੀ ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ।

ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਮ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।

ਮੈਂ ਡੇਟ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੁੱਛਿਆ।

... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਨ ਅਤੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋਂ ਤਾਂ ਦੇਖੋਂਗੇ- ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੀ ਉਮਰ ਦੀ ਯਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੜਕੇ ਤੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਬਣਨਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ।

ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਵੀ-ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਕੱਲਾਪਣ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਰੁਚੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਬੜਾ ਬੇਬੱਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ।

ਮੈਨੂੰ ਨਕਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਸਗੋਂ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਮ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਹੋਵੇ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।

ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ

ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ।

ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ- ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ! ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਤੀਹਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਪਈ।ਮੈਨੂੰ ਤਣਾਅ ਵਿਰੋਧੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਜਾਗਿਆ।

ਫੇਰ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਂ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਡੇਟ ਤੇ ਹਿਚਕਿਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਵਧੀਆ ਸੀ।

ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਡੇਟ ਤੋਂ ਕੁਝ...


...ਦੀ ਹਲਕੇ ਦੇ ਦੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟਾਲ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਦਾ 'ਜਾਦੂ' ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ।

ਫਤਿਹਗੜ ਚੂੜੀਆਂ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਨੂੰ 65517 ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ ਤੇ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਨੂੰ 44658 ਵੋਟਾਂ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਨੂੰ 52100 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਨੂੰ 70880 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਤੇ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।

ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੰਥਨ

ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਲਕਿਆਂ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਖਿਸਕੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਵੱਲ ਰਿਹਾ।

ਸੰਗਰੂਰ ਹਲਕੇ 'ਚੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 52453 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 33610 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ 67310 ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।

ਸੁਨਾਮ 'ਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 57945 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ 34974 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਦਿੜਬਾ 'ਚ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੂੰ 60089 ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਨਾਲਾ, ਧੂਰੀ, ਭਦੌੜ, ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ 'ਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਵਧੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿੱਛੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਥਿਤ ਮਾੜੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ- ਹਮਭਾਵਨਾ, ਧੰਨਵਾਦ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਿੱਜ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਕੀਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਰਫ਼ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਨੱਖ ਵੱਲੋਂ ਵੂਲੀ-ਮੈਮਥ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੂਲਾ-ਪੁਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ।

ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਫ਼ੌਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉਤਾਂਹ ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਦਿਆਂ- ਦਾਦੀਆਂ, ਨਾਨਿਆਂ-ਨਾਨ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਭਾਈ-ਭਤੀਜਾਵਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਮਭਾਵਨਾ ਦੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਕਮੀਆਂ ਵੀ ਹਨ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਹਮਭਾਵਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਹਮਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਕੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਨੇੜਤਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।

ਹਮਭਾਵਨਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਉਪਜ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾ ਕਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਜੁੜਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰਨਗੇ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸਕਾਰਤਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਹਮਭਾਵਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਸ਼-ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾ ਸਕੀਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਦਕਾ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਨਿਆਮਤਾਂ ਹੰਢਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਇਸ ਕ੍ਰਤਿਗੱਤਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਅਸਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਵਡੇਰੇ ਬਣਾਂਗੇ।

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਾਹ! ਪਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪੋਰਲ ਡਿਸਕਾਊਂਟਿਗ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਅਸੀਂ ਫ਼ੌਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਭ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਉੱਭਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਬਿਲ ਐਂਡਰਸ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਉਗਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਬੜਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਤਸਵੀਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤੁੱਛਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀਂ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਜੇ ਸਾਡੇ ਨੀਤੀ ਘਾੜੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੱਡੇ ਕਦਮ ਲੈ ਪਾਉਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਪਾਉਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ।

ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਾਹ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਨਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਰਜ਼ੇ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਪਰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿ ਲੋਕ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਬਲੂ ਪੈਲਨਟ-2 ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਗੋਰਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰਾਬੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਉੱਭਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ...


...ਦੀ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਾ ਗਿਰੀਮਾਜ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬੈਗ਼ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਕੈਰੀ ਬੈਗ ਦੇਣੇ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

"ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਬਜ਼ੀ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬੈਗ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ 'ਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਹਿੰਗੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਲਈ ਬੈਗ਼ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਟਾ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੋਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਗੇ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।


...ਦੀ।

ਇਸ 'ਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਸਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਦੇਸ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ? ਇਹ ਲੋਕ(ਨੇਤਾ) ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ।''

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਦਾਲਤੀ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਰਕਾਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।

ਇਸ 'ਤ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਊਨ ਹੋਏ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੇ।''

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸੱਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੋਣ ਮੁੱਦਾ ਬਣੇ।

ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੇ ਬਕਾਇਦਾ ਪੋਸਟਰ ਤੇ ਹੋਰਡਿੰਗ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਦਾ ਸਰਗਨਾ'  ਅਤੇ ਰੇਤ ਬਜਰੀ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਤੱਕ ਕਿਹਾ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਜ਼ਰੀਵਾਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾਣਹਾਨੀ ਦਾ ਕੇਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਤੋਂ ਖ਼ਹਿੜਾ ਛੁਡਾਇਆ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਉੱਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਕੇਬਲ ਮਾਫ਼ੀਆ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੋਂ ਮਾਣਹਾਨੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਵਲੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਹੁਣ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੜ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਹੈ।

ਇਹੀ ਹਾਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਦਾ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 20 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਐਚਐੱਸ ਫੂਲਕਾ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰੈਂਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਰੱਖਣ ਕਾਰਨ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਫ਼ੂਲਕਾ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣ ਗਏ। ਪਰ ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਖਹਿਰਾ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦਲਿਤ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਛੋਟੇਪੁਰ 'ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ

'ਆਪ' 'ਚ ਪਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਸ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਟੋਧਾੜ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ, ਯੋਗਿੰਦਰ ਯਾਦਵ, ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼, ਅਸ਼ੀਸ਼ ਖੇਤਾਨ, ਮਿਅੰਕ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡੀ ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇਪੁਰ ਤੇ ਸੁਮੇਲ ਸਿੱਧੂ, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਤੇ ਜੱਸੀ ਜਸਰਾਜ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡੀ।

ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਧਰਮਵੀਰ ਗਾਂਧੀ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹਰਿੰਦਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕੁੱਲ 20 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ  ਚਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਐੱਚਐੱਸ ਫੂਲਕਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸੁਖਪਾਲ ਖਹਿਰਾ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੈਤੋਂ ਨੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਏਕਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਵਰ ਸੰਧੂ ਮੁਅੱਤਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਮਾਲੂ (ਮੌੜ), ਪਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਭਦੌੜ) ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਾਹ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਹੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

 ਵਿਧਾਇਕ ਨਾਜਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨਸ਼ਾਹੀਆਂ (ਮਾਨਸਾ) ਨੇ ਤਾਂ ਸੁਖਪਾਲ ਖਹਿਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਸਾ ਪਲਟ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਦੋਆ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੀਆਂ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਹਾਈਡਰੋਕਸੀਕਲੋਰੋਕਵਿਨ ਦਵਾਈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ

ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਸੂਬਤ ਘੱਟ ਹੀ ਹਨ।

ਹਰ ਲੈਬ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਖਦਸ਼ੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਓਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯੂਕੇ ਦੇ ਰਿਕਵਰੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਹਾਈਡਰੋਕਸੀਕਲੋਰੋਕਵਿਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਵਿਸ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਇਹ ਅਜੇ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ?

ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਚਨਗੀਆਂ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਾਰਨ ਲਗਾਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣਗੀਆਂ।

ਅਸਰਦਾਰ ਇਲਾਜ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਘੱਟ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।

ਜੇ ਦਵਾਈ ਕਾਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੈਨਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਏਗੀ, ਤਾਂ ਇਨਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਭਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹੇਗਾ।

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ:-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੀਪੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। "

"ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਦੇਖੋ ਇਹ ਚੋਣ ਘਰੇਲੂ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ।"

ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਿਤ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਬਲਦੀ 'ਤੇ ਤੇਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਤਸਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੋਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਗ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਰਿਐਲਟਰ ਰਾਜ ਕਥੂਰੀਆ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਹਾਬ ਕਰਾਨੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਟਰੰਪ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਨੀਤ ਖ਼ਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ੂਮ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾਏ ਅਤੇ ਹੱਸੇ।

ਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਹਾਂ, ਉਹ ਹਾਂ।''

ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ।

"ਪਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਹੈ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਧਾਰਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।"

ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਈ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।

ਸ਼ਾਹਾਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਟੈਕਸ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।"

ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹੋ?

ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇ ਹਨ- ਵਪਾਰ ਮਾਲਕ, ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।

ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਉਹ ਸਮਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਬੌਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਵੀ ਇੱਕੋਂ ਜਿਹਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਡਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੂ ਮੈਥਿਊ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਨ।''

ਡਾਇਸਪੌਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਵਾਰ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀ ਪਲਟ ਸਕਦੇ ਹਨ

ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸਤ ਕਾਮਰਾਨ ਰਾਓ ਅਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟ ਕੈਂਡੇਸ ਵੈਲੇਂਜ਼ੁਏਲਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਰਾਮ ਕਾਮਰਾਨ ਅਲੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਰਡ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਮੈਰਿਕਨ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।

ਮਨੂ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਣਾਅ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ।''

"ਭਾਵੇਂ ਕਾਮਰਾਨ...


...ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

"ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਭਾਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਕਹਿਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। "

"ਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈਣਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਉਹ ਧਰਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜ਼ਾਲਮ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? "

26 ਜਨਵਰੀ, 1921 ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਾਂਦਰਾ ਦੇ ਕਤਲਗਾਹ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨੀਆਂ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦੇ।"

"ਤੁਸੀਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਗਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੱਝਾਂ ਵੀ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇੰਨਾਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 19 ਜੁਲਾਈ, 1947 ਦੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਰ ਤੇ ਤਾਰ (ਚਿੱਠੀਆਂ) ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਬੰਦ ਕਰਾ ਦੇਵਾਂ ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਗਊ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਜਾਂ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ। "

"ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਊ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਜੋ ਪੈਸੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਪੈਸਾ ਗਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖਰਚਿਆ ਜਾਵੇ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਖਰਚ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਤਾਂ ਕਹਾਂਗਾ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਹੀ ਹਾਂ।"

ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਾਜ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰਹ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਵਾਈ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਲਟਕਾ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।

ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੀ ਹੈ?

ਦਰਅਸਲ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਵਾੜੇ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਇਕ ਤੰਗ, ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵੇਖਣ ਦਾ ਆਦੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੜਿੱਕੇ ਹਨ। ਗਾਂਧੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਸੀ।

ਅੰਬੇਡਕਰ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਮਹਾਤਮਾ?

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਹੁੰ ਖਾ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਦਲਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਦਾ...


...ਦੁੱਧ-ਦਹੀ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਇਆ'

ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮੌਜਪੁਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਲੋਕ ਸੜਕ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।"

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਊ ਮੁਸਤਫਾਬਾਦ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾੜੀ ਗਈ ਗੱਡੀ

"ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਕਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਲਿਆਉਣਾ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


...ਦੂ ਇਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਸਰੱਹਦ ਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਪਾਰ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਪਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ।

ਜੇ ਕਈ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬਰਤਾਨੀਆ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵਿਵਾਦ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ (ਜੋ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ) ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਂਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ਾਤ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਵਾਇਦ ਮੁੜ-ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੇਗਾ।

4. ਆਮ ਚੋਣਾਂ

ਸਮਝੌਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਜਲਦੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰਾ ਦੀ ਵੋਟ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਰੀਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।

5. ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ

ਜੇ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹਾ ਮਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੈਂਠ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਮਤ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇਗੀ ਪਰ ਜੇ ਹਾਰੀ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਬਹੁਮਤ ਨਾ ਦਿਖਾ ਸਕੀ ਤਾਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਹ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ:

ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਈ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿ ਸਕੇਗੀ।

ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਲਪਮਤ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

6. ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੈਫਰੈਂਡਮ

ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੜ ਤੋਂ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਲਗੇਗਾ।

ਇਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣੇਗਾ ਤੇ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਬਾਕੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਆਰਟੀਕਲ 50 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਾਈਕਲ ਬਰਨਿਅਰ (ਖੱਬੇ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਯੂਰਪੀ ਕਾਊਂਸਿਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡੌਨਲਡ ਟਸਕ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦੇ ਹੋਏ

7. ਫੁਟਕਲ ਸੰਭਾਵੀ ਨਤੀਜੇ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੋਣ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਦਲਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ...

ਇਸ ਲਈ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਵੋਟ ਪੈਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜੂਨ 2016 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵੋਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬ੍ਰੈਗਜਿਟ ਵਾਸਤੇ ਵੋਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਦਿਨ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਹੈ।

ਇਸ ਦਿਨ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਬਾਰੇ ਵੋਟਿੰਗ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚਣਗੇ।

ਜੇ ਜਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰੈਫਰੈਂਡਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤਾਂ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ ਸਕਣਗੇ।

ਜੇ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਤਰੀਕਿਆਂ...


...ਦੂ ਵਾਹਿਨੀ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਬਦਲਵਾਉਂਦੀ ਹੈ?

ਸੋਕੇਂਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜੀ, ਬਸ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।''

"ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਘਰ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਘਰ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ।''

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਸ਼ਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਲੋਕ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੋਕੇਂਦਰ ਖੋਖਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਲਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਵਾਉਣਗੇ।''

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕੀਤੀ... ਬਾਕੀ ਲੇਖ ਲਿਖੋ:

ੀਂ ਕਹਿਣਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਬਿਆਨ ਫੌਰਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕੱਈਆ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।

ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 20 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 12 ਜੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਕੁੱਲ੍ਹ 6 ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਹੈ।

ਰਾਤ ਦੇ ਅੱਠ ਵੱਜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੀਡੀਆ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫਾਇਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਹੀ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।''

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਵੀ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਨਾ ਖਾਏ ਸੁਰਾ (ਸੂਰ) ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪੂਰਾ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਰ ਖਿਲਾ ਦਿਓ।

ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤੋਂ ਅੱਠ ਲੋਕ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਯੁਵਾ ਹਿੰਦੂ ਵਾਹਿਨੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਾਟ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਦਬਦਬਾ ਜਾਟਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।

ਰਾਤ ਦੇ ਨੌਂ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 12 ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫ਼ਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਚਾਹ ਲਓਗੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਠੰਡਾ ਲਿਆਵਾਂ?''

ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ

ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਸੀ, "ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਖੁਦਾ ਲਈ ਹੁਣ ਕੁਝ ਨਾ ਪੁੱਛੋ।''

ਇੱਥੇ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣਾ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਹਿੰਦੂ ਬਣਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ?

ਅਖ਼ਤਰ...