ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਬਲਦਾਂ ਵੱਟੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ ਜਦੋਂ 73 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਢ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ ਮੋਰਖ਼ਾਨਾ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਚ ਜਾਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਮੀਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਫ਼ਿਰ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦਾਈ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 12 ਸਾਲ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ੍ ਦੇ ਅਹਿਮਦਪੁਰ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੰਜਿਆਂਵਾਲਾ ਖੋਖਰ ਚੱਕ ਤੋਂ ਦਾਜ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਮਲਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖ਼ੈਰਪੁਰ ਤਮਿਵਲੀ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਨੂੰ ਖ਼ੈਰਪੁਰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਹਾਲੇ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਢ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

2 ਬਲਦਾਂ ਬਦਲੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਦਫੀਆ ਬਾਈ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਆਇਸ਼ਾ ਬਣਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਭਗਦੜ ਜਿਹੀ ਮਚ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਨਾ ਸਕੇ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਤਲ-ਓ-ਗ਼ਾਰਤ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜਣ ਲੱਗੇ।''

ਕਈ ਦੂਜੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪਲਾਇਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਬਖਸ਼ਾਂਦੇ ਖ਼ਾਨ ਕਾਂਜੂ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਨੇ ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੋਕ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵੰਡਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਵਿਹਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਰਾਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਖ਼ੁਦਾ ਜਾਣੇ, ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਧਰ ਗਏ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਛੇਤੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।''

ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ, ਹੁਣ ਉਹ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਦੇ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਦਯਾ ਉੱਤੇ ਸਨ।

ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਦੋ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।

ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਗੰਜਿਆਂਵਾਲਾ ਖੋ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਭਰਾ-ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਹੋਵੇਗਾ?

ਅਗਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਦਾਫ਼ੀਆ ਬਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜੀਤੂ ਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੀ ਇਸਮਤ ਦੀ ਅਧੂਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਮਤ ਤੇ ਜੀਤੂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ

ਸਾਲ 1947, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਪਠਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਇਸਮਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲਾਲਾਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਜੀਤੂ 17 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।

ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸਮਤ ਅਤੇ ਜੀਤੂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਪਰ ਵੰਡ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸਮਤ ਸਮਝ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜੀਤੂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਇਸਮਤ ਘਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਰਿਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਅਗਵਾ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਰ

ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਗਈ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦਿਓਗੇ?''

1947 ਦੀ ਵੰਡ 'ਚ ਇਸਮਤ ਤੇ ਜੀਤੂ ਦੇ ਵਿਛੜਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਹਬ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਨ ਵਿਆਹ ਵੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਗਵਾ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਵਾਪਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਕਵਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਕਮਲਾ ਪਟੇਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਕਮਲਾ ਪਟੇਲ ਨੇ ਤਰਕੀਬਨ 30,000 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਵਾਇਆ ਸੀ

ਇਸਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਉਹ ਵਕਤ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸਮਤ ਨੇ ਜੀਤੂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭਿਜਵਾਇਆ। ਜੀਤੂ ਫੌਰਨ ਕੈਂਪ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਜੀਤੂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਨਾਬਾਲਿਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪਰ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਲਦ ਹੀ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਮੋੜ ਆ ਗਿਆ।

ਇਸਮਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭੇ।

ਹੁਣ ਇਸਮਤ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣਾ ਸੀ

ਅਗਵਾ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕਰਾਰ, ਇਸਮਤ ਅਤੇ ਜੀਤੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਇਸਮਤ ਦਾ ਝੂਠ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਸੀ।

ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਜੀਤੂ ਕਮਲਾ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਜਦੋਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ ਸੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ ਯਾਨੀ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਕੀਲ ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਤਤਕਾਲੀ ਵਾਇਸਰੌਇ ਲੌਰਡ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਨੇ ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਸੱਦਿਆ ਸੀ।

ਖਾਣੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।

ਖਾਣੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਖਿੱਚੀ ਲਕੀਰ

ਖਾਣੇ ਦੀ ਉਸ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸੀ।

ਲੰਡਨ ਸਥਿੱਤ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਬੋਮੈਂਟ ਦਾ 1992 ਵਿੱਚ 'ਦ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ' ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਲੇਖ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਦੇ ਇਸ ਲੰਚ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਤੇ ਸਿਰਿਲ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਬੋਮੈਂਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਜੋ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਬੋਮੈਂਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੌਬਰਟ ਬੋਮੈਂਟ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰੌਬਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੋਮੈਂਟ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਨੂੰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।

'ਆਖਰੀ ਵਕਤ ਦਾ ਫੇਰਬਦਲ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ'

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵੰਡ ਦੀ ਲਕੀਰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੇਂ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲਕੀਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਦਸਤਾਵੇਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਸਰ ਐਵਨ ਜੇਕਿੰਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਲਕੀਰ ਕਿੱਥੇ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਮਾਊਂਟਬੇਟਨ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਸੂਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵੰਡ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕੀਰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ।''

ਲਕੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਈ। ਇਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਤੋਂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਚ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਰੂਟਸ ਟੂ ਰੂਟਸ' ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਰੂਟਸ ਟੂ ਰੂਟਸ' ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ 2017 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੋਕਣਾ ਪਿਆ।

10ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ 4 ਚਿੱਠੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੱਠੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਸਮੀਉੱਲਾਹ ਨੇ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ।

(ਇਹ ਚਿੱਠੀਆਂ 2018 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।)

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਨੁਯੋਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਮੀਉੱਲਾਹ ਲਾਹੌਰ ਗਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਮ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।

ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜਾ-ਪਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਸਮੀਉੱਲਾਹ ਨੇ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ, ਆਪਮੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੋਵੇਂ ਪੱਕੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ

ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਗੇਟਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਨੇੜੇ ਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੀਉੱਲਾਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੰਸੀਜਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜਾ-ਪਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?' ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 'ਕੀ ਹਾਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਹੈ?' ਵਰਗੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਜਦੋਂ ਆਈ ਮਿਲਣ ਦੀ ਵਾਰੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਸਦੇ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

'ਐਕਸਚੇਂਜ ਫਾਰ ਚੇਂਜ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ 212 ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ

ਸਮੀਉੱਲਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਸੁਣਾਈਆਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਟਰੇਨ

ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਵਾਨ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮਰਾਂ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਦਸ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵੇਲਾ ਯਾਦ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਰੋਂਦੇ ਵੀ ਹਨ।

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਰ ਨਾਮੀ ਇਕ ਤਨਜ਼ੀਮ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

'ਬਰਛੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ'

ਮੁਹੰਮਦ ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਕੋਈ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਵੰਡ ਹੋਈ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹੀ ਕੋਈ ਸਾਉਣ-ਭਾਦੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਰਾਤ ਦੇ 9-10 ਵਜੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਣ। ਫ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਜ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ

ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਮ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਤਲੋਗ਼ਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਛੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਰਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹ ਰਿਆਸਤ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿੱਚ ਅਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆ ਗਏ।

'ਕੌਮਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਿਆਰ ਸੀ'

ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਉਹ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਵਸਦੇ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉

ਬੱਚੇ ਸਾਰੇ ਇਕੋ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਿੰਦੂ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਆਹ, ਸ਼ਾਦੀ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਗ਼ਮੀ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਜਮੀਲ ਖ਼ਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਰੌਲ਼ਾ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਯਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਸੀ।''

ਅਗਸਤ 1947 ਵੇਲੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਰੇਨ ਲਾਹੌਰ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ 'ਤੇ ਹਮਲਾ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਰ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇ ਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਹੋਈ

ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸੂਈ, ਪੈਂਸਿਲ, ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਹ ਵੰਡ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਵੰਡ ਸੀ। ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇ ਇੱਕ ਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਹੋਈ।

ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਰੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ

1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ ਹੀ ਮੁਲਕ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਤਕਰੀਬਨ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲੇ।

ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿੱਅਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਖ਼ੁਦਾਈ 'ਚ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਉਹ ਇਨਸਾਨੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:-

ਖ਼ੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਹਾਰ

ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿੱਅਤਾ ਦੀ ਖ਼ੋਜ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਵਾਰੀਖ 'ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਮਿਸਰ, ਯੂਨਾਨ ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਭਿੱਅਤਾ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਦੰਗੇ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਡਿਸਕਵਰੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' 'ਚ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਨਹਿਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੇ ਟਿੱਲੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨੱਚਦੀ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਮਿਲੀ ਸੀ

ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨੱਚਦੀ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਇੱਕ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਬੁੱਤ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਸ ਖ਼ੁਦਾਈ 'ਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਿਆ। ਬੇਹੱਦ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ 'ਚ ਪਿਰੋਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ 'ਚ ਮਿਲਿਆ ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਹਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਾਬਤ ਸੀ।

ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਖ਼ੋਜ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ

ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਗੁਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿੱਅਤਾ ਦੀ ਖ਼ੁਦਾਈ 'ਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਹਿਣੇ ਮਿਲੇ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਹਾਰ ਸੀ।

ਇਹ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਖੋਜ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਰ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ 'ਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਇੱਕ ਸੁਨਿਆਰੇ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਗੁਹਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਉਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1947 ਦੀ ਵੰਡ: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਫ਼ਿਰਕੂਪੁਣੇ 'ਚ ਕਿੰਝ ਬਚੀ 3 ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਆਗਾ ਅਹਿਮਦ ਰਜ਼ਾ, ਅਮਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਿਦ ਹੈਦਰ

ਸੌਤਿਕ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਜੋੜੇ ਜੋ ਇਸ ਵੰਡ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ 'ਚ ਵਿਛੜ ਗਏ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ।

'ਸਾਡਾ ਮੁਲਕ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਧੜਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।' ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ 1949 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ।

ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

ਫ਼ਿਰੋਜ਼ੀ ਨੀਲੀ ਸਿਆਹੀ 'ਚ ਅਸਫ਼ ਖ਼ਵਾਜਾ ਨੇ ਅਮਨ ਕਪੂਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਹੋਏ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਫ਼ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸੀ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ 25 ਸਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੂਰੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਲਗਾਉ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰ, ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੇਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਬਿਤਾਏ ਹਨ।"

ਮਸਤੀ ਭਰਿਆ ਸੀ ਬਚਪਨ

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ। ਅਮਰ ਕਪੂਰ, ਅਸਫ਼ ਖ਼ਵਾਜਾ, ਆਗ਼ਾ ਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਾਦ ਹੈਦਰ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝ ਸੀ।

ਇਹ ਚਾਰੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕੌਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਲ ਕੇ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ। ਉਹ ਇੱਕੋ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਵਿਕਟਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਸਾਫਟਬਾਲ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।

ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਅੱਲ੍ਹੜ ਜਵਾਨੀ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਸਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਰ 1947 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਭਰਿਆ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਆਇਆ।

ਵੰਡ ਨੇ ਜੁਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਦੋਸਤ

ਅਮਰ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ, ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮਰ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਹਿੰਦੂ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਵੰਡ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 57 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਛਾਪੇਖਾਨੇ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿਜ਼ਰਤ ਲੱਖਾਂ ਰਫਿਊਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।

ਪਿੱਛੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਆਸਫ਼, ਆਗਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਾਦ ਬਾਲਗ ਹੋ ਕੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਦੋ ਹੋਰ ਦੋਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਮਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਸਫ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਸਫ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਆਗਾ ਅਤੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1948 ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇੱਕ 'ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਾਂਡ'\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਅਨੁਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਖਬਰ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਤਕਰੀਬ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਦੇਸ ਇੱਕ ਜਨਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਦੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਹੋਰ 'ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਾਂਡ' ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦਿਨ ਸਵਾਮੀ ਹਫ਼ਤਾਵਰੀ ਹਾਟ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਖਰਸਾਵਾਂ ਹਾਟ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਆਦੀਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ 'ਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਮਿਲਟਰੀ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਇਸ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਅਵੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੈ।

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਖ਼ਬਰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਅਨੁਜ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਝਾਰਖੰਡ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ' ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਕਾਂਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖ ਤੋਂ ਚੈਪਟਰ ਹੈ।

ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿੱਖਦੇ ਹਨ, "ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਪੀਕੇ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਮੇਮੋਇਰ ਆਫ਼ ਏ ਬਾਏਗਾਨ ਏਰਾ' ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।"

"ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖਦਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਦੋਂ ਦੇ ਕੱਲਕੱਤਾ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਤੋਂ ਛਪਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਦਿ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਖਬਰ ਛਾਪੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ- 35 ਆਦੀਵਾਸੀ ਕਿਲਡ ਇਨ ਖਰਸਾਵਾਂ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

"ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖਰਸਾਵਾਂ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਗੋਲੀ ਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਵੀ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।"

ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ

ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਬਹਾਦੁਰ ਉਰਾਂਵ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਸਾਲ ਸੀ।

ਖਰਸਾਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕੇ ਝਿਲਿਗਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਨਕਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਖਰਸਾਵਾਂ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਹੋਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦਾ ਦਿਨ ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਹਾਟ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ"। ਸਰਾਈਕੇਲਾ ਅਤੇ ਖਰਸਾਵਾਂ ਸਟੇਟ ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ (ਓਡੀਸ਼ਾ) ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੂਬਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।''

"ਇੱਥੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ ਪਰ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਆਦੀਵਾਸੀ ਜਨਤਾ ਨਾ ਤਾਂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1949 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 70 ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਿਆਂ 'ਚ ਹੋਈ ਹੈ 700 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 49 ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਦਕਿ 22 ਮੁਸਾਫਰ ਜ਼ੇਰੇ ਇਲਾਜ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 67 ਯਾਤਰੀ ਤੇ 4 ਕ੍ਰਿਊ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਏਅਰ ਟਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਜਿਮੇਂਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਰਿਆ।

ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਉਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 17 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀ।

ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਇੱਕ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਬਿਆ 'ਤੇ ਫੇਰ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਹਵਾਈ ਸੁਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਮਾੜਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੇ ਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫੌਰੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

1949 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 70 ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 700 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਯਾਤਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 23 ਮੁਸਾਫਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਦੋ ਪੱਖਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਤਾਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਤੋਂ ਜੋਮਸੋਮ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਡਾਣ ਭਰਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਰਾਬਤਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।

ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾਈ-ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸਾਰੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚ ਗਈ ਸੀ।

2014 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਫੰਡ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕੌਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ 24 ਯਾਤਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 1956: ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਿੱਤੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬਣੇ ਜੰਗਬੰਦੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪਹਿਲੀ ਤਸਵੀਰ ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੈ, ਵਿਚਾਲੇ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹੈ।

11 ਸਿਤੰਬਰ 1965 ਕੀ ਸਵੇਰ 9:30 ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 7 ਇਨਫੈਂਟ੍ਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਲੈਫ਼ਨੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ।

ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਕਰਨਲ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਲਟੋਹਾ `ਤੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਪੈਦਲ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੱਲ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰ `ਚ ਵੜ ਕੇ ਖੇਮਕਰਨ-ਕਸੂਰ ਸੜਕ `ਤੇ ਰੋਡ ਬਲਾਕ ਬਣਾਉਣਾ ਪਏਗਾ।

ਇਹ ਕੰਮ 12 ਸਿਤੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ 5.30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਖੇਮਕਰਨ `ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੜ ਰਹੇ 4 ਮਾਉਂਟੇਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਫੌਜੀ 9 ਹੋਰਸ ਦੇ ਟੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਣਗੇ।

ਸਾਰਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ

12 ਸਿਤੰਬਰ ਦਾ ਦਿਨ 4 ਸਿੱਖ  ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ 'ਬੈਟਲ ਔਨਰ' ਦਿਨ ਸੀ।

68 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਸਿਤੰਬਰ, 1897 ਨੂੰ ਇਸੇ ਦਿਨ ਨੌਰਥ ਵੈਸਟ ਫ੍ਰੰਟੀਅਰ `ਚ 4 ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ 22 ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਫ਼ਰੀਦੀ ਅਤੇ ਔਰਕਜ਼ਈ ਕਬਾਈਲੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟੇ ਸਨ।

ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ 22 ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ 'ਆਈਯੂਐੱਮ' ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰੀ ਇਨਾਮ ਸੀ। ਇਹ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੀ ਗਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ 8 ਵੱਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ `ਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ 4 ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਜਵਾਨ ਆਪਣੇ 'ਬੈਟਲ ਔਨਰ ਡੇ' ਨੂੰ ਖੇਮਕਰਨ `ਚ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਾਉਣ।

ਬਰਕੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਖੇਮਕਰਨ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਨੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਬਰਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ `ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੌਜੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਰਾਮ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਲੜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੇਹੱਦ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਨਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ।

11 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ 5 ਵੱਜਦੇ-ਵੱਜਦੇ ਭਾਰੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕੀ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ। ਖਾਲੜਾ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੱਕ `ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਵਲਟੋਹਾ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੀਬੀਸੀ ਸਟੂਡੀਓ `ਚ ਰੇਹਾਨ ਫਜ਼ਲ ਦੇ ਨਾਲ।

ਉਸ ਲੜਾਈ `ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1971 ਜੰਗ: ‘ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ... ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੋਕ ਲੈਣ!’\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਗੁਲਾਮ ਕਾਦਿਰ ਫੌਜ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਲੜਾਈ ਕਰੀਬ 13 ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਉਸ ਜੰਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਛੜ ਗਏ।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵਿਛੜ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਚਾਰ ਪਿੰਡ ਤੁਰਤੁਕ, ਤਿਆਕਸ਼ੀ, ਚਾਲੁੰਕਾ ਅਤੇ ਥਾਂਗ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਓਕ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰਾਕੋਰਮ ਪਹਾੜ ਹਨ।

ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਲਤੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ

1971 ਤੱਕ ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਿੰਡ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਪਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਸ ਜੰਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।

2010 ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰਤੁਕ ਪਿੰਡ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਿਛੜ ਗਏ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੜੇ ਸਨ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਉਹ ਖਾਰਜ ਹੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 23 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਪਰਮਿਟ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲਤਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਣ।

ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੇਹੱਦ ਮਾਮੂਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ।

ਹਬੀਬਾ ਬੇਗਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਮਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ 5 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਬਾਰਡਰ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲੋਕ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1971 ਦੀ ਜੰਗ: ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੌਜੀ ਜਨਰਲ ਨੇ ਚੁਟਕਲੇ ਸੁਣਾਏ ਤੇ ਸਰੰਡਰ ਕਰਾਇਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਢਾਕਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਟੀ -55 ਟੈਂਕ (ਤਸਵੀਰ ਭਾਰਤ ਰਕਸ਼ਕ.ਕੌਮ)

ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਯਾਹੀਆ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 25 ਮਾਰਚ 1971 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਰੜਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਬੰਗਾਲਾਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਉਥੇ ਫ਼ੌਜੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਲੱਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਥਲ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾਅ ਦੀ ਰਾਏ ਮੰਗੀ।

ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ

ਪੂਰਬੀ ਕਮਾਨ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਟਾਫ ਅਫ਼ਸਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਰਨਲ ਜੇਐਫ਼ਆਰ ਜੈਕਬ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦਸਦੇ ਹਨ, "ਜਨਰਲ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾਅ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਪੂਰਬੀ ਕਮਾਨ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਫ਼ੌਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਪਹਾੜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਦੀਆਂ ਤਾਂ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਮੀਲ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸਾਜੋ ਸਮਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਮੌਨਸੂਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਫ਼ਸੇ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨ ਦੀਆ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਨਰਲ ਸੈਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾਅ ਅਤੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸਰਤਾਜ ਸਿੰਘ

ਮਾਨੇਕਸ਼ਾਅ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਝੁਕੇ  ਸਾਫ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ।

3 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਮੀਂ 5 ਵਜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਸੇਬਰ ਜੇਟਸ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਫ਼ਾਈਟਰ ਜਹਾਜਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਪਠਾਨਕੋਟ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜੋਧਪੁਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਆਊਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਲਖਨਊ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ। ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਹੰਗਾਮੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।

ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜੇਸੌਰ ਅਤੇ ਖੁਲਨਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ : ਬੈਟਲ ਆਫ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ 'ਚ ਲੜੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ) ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਬਟਾਲਾ 'ਚ ਬਣੀ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਕਹੇ।

ਇੱਥੇ ਗਾਰਡ ਆਫ ਆਨਰ ਰਾਹੀਂ ਸੰਨ 1971 ֹਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ "ਬੈਟਲ ਆਫ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ" ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਬਕਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ) ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੌਜ ਦਾ ਲੜਾਈ ਵੇਲੇ ਕਾਫੀ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੈਪਟਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ।

ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ) ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਜੰਗ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਮਗਰੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਰਾਤ?

ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "3 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਕਾਸੋਵਾਲ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਤਰ ਛਤ੍ਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਪੁਲ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰਸਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਬਣੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਵਿੱਢੀ।"

ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ 5 ਦਸੰਬਰ 1971 ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 10 ਵਜੇ "ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਅਕਾਲ" 10 ਡੋਗਰਾ, 1/9 ਗੋਰਖਾ ਰਾਇਫਲਜ਼ , 17 ਰਾਜਪੂਤ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

''ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰੀਬ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 10 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਈ  ਜ਼ਖਮੀ ਵੀ ਹੋਏ। ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਵਾਨ ਬੰਦੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਅਤੇ 6 ਦਸੰਬਰ ਤੜਕੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਬਣੇ ਪੁਲ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਤਿਰੰਗਾ ਫਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।"

ਰੰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "7 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਤਾਂ ਉਸ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਤਾ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਰਨਲ ਤਪਨ ਘੋਸ਼ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ) ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਵੀ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਪੁਲ ਤੋੜਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵਰਤ ਸਕੇ।

ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਬਾਰੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ) ਤਪਨ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪੰਜ ਦਸੰਬਰ 1971 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਬਣੇ ਪੁਲ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪੁਲ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

"ਹੁਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ 10 ਡੋਗਰਾ, 17 ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਅਤੇ ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼, 71 ਆਰਮਡ ਰੈਜਿਮੈਂਟ, ਗੋਰਖਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਨੂੰ 4/8 ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ 42 ਫੀਲਡ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 'ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ' ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰਿੰਦਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਸੂਬੇ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਮੰਤਰੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਨੂੰ 'ਸਟੇਟਸ ਆਫ ਵੂਮੈਨ' ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਬੇਸ਼ੱਕ ਫੈਡਰਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਮੱਲ੍ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਔਰਤ ਹੈ।

ਸੰਘਣੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਹਲਕੇ ਬਰੈਂਪਟਨ ਸਪਰਿੰਗਡੇਲ ਤੋਂ 2014 ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਆਫ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ (ਐਮ ਪੀ ਪੀ) ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਨੂੰ 'ਸਟੇਟਸ ਆਫ ਵੂਮੈਨ' ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ।

ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੰਭਲਾ

ਸੂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੈਥਲਿਨ ਵਿੱਨ ਨੇ ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਦੋ ਬਦਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੱਲ੍ਹੀ ਸਮੇਤ ਹੁਣ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਔਪਰਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਜਗਮੀਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਹੋਏ ਇੱਕਸੁਰ

ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਹਨ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ

'ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਹੌਲ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ'

ਬਾਕੀ ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇੰਦਰਾ ਨਾਇਡੂ ਹੈਰਿਸ ਅਤੇ ਦੀਪਿਕਾ ਦਮੇਰਲਾ ਹਨ। ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੈਥਲਿਨ ਵਿੱਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ 'ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ' ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਾਵਾਂ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਕੈਥਲਿਨ ਵਿੱਨ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦੋ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਫੁੰਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਓਨਟੈਰੀਓ ਦੇ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਮੰਤਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਨਾ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਡੈਬ ਮੈਥੀਊਜ਼, ਟਰੈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਲਿਜ਼ ਸੈਂਡਲਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਨੂੰ ਓਨਟੈਰੀਓ ਦੇ ਐਥਨਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੁਣਾਵੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਹੈ।

1984 ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ

ਹਰਿੰਦਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਓਨਟੈਰੀਓ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਜੈਨੋਸਾਈਡ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮੈਂਬਰ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਇਆ।

ਇਸ ਮਤੇ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹਰਿੰਦਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਸਿੱਖ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਦ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਤੇ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਓਨਟੈਰੀਓ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐਨ ਡੀ ਪੀ) ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਮੂਲ ਦੇ ਹੰਢੇ ਵਰਤੇ ਸਿੱਖ ਐਮ ਪੀ ਪੀ ਵਿੱਕ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਮਾਂਗਟ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਪਰੋਖੇ ਕਰਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ: ਅਰਪਣਾ ਕੌਰ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਰਪਣਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਮਾਂ ( ਅਜੀਤ ਕੌਰ) ਨੇ 'ਨਵੰਬਰ ਚੁਰਾਸੀ' ਅਤੇ 'ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼' ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ।"

ਉਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ, ਸਾਡੀ ਛੱਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ  ਦੋਸਤ ਦੇ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ 'ਚ 6 ਮਹੀਨੇ ਰਹੇ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਛੱਤ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਛੋਟਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

ਅਰਪਣਾ ਮੁਤਾਬਕ 2 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੀੜ ਚੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਔਰਤਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਉਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਟੈਂਪੂ 'ਚ ਕੰਬਲ, ਡੈਟੋਲ, ਰੂੰ, ਲੈ ਕੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪ ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਬਜ਼ਾਰ 'ਚ 6 ਮਹੀਨੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

'ਲਹੂ ਦੇ ਚਬੱਚੇ'

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਸੀ।"

'1984 ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਝੂਠੀ'

ਧਰਮ ਦੀ ਢਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ 'ਵਿਕਾਸ ਪੁਰਸ਼'

ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ "ਬੀਬੀ ਜੀ ਇਹ ਲਹੂ ਦੇ ਚਬੱਚੇ 'ਚੋ ਅਸੀਂ ਨਿਕਲੇ ਹਾਂ ।"

ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਰਾਤ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਲਹੂ ਦੇ ਚਬੱਚੇ' ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਕਰੀਬ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਬੰਦਾ ਫਰਸ਼ ਬਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸੀ। ਨਾ ਘਰ ਬਾਰ ਰਿਹਾ ਤੇ ਨਾਂ ਪਖਾਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ  ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਗੀਆਂ ਕੈਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਗਮੋਹਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੰਧ ਤੁੜਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਣ।

'ਵਰਲਡ ਗੋਜ਼ ਓਨ'

ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਰੋਜ਼ ਜਾਂਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਬੇਮਤਲਬ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀਆ ਸਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਦਰਦ ਹੰਢਾਉਣ ਲਈ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਵਰਲਡ ਗੋਜ਼ ਓਨ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ 'ਚ ਅਬਾਰਾਹੀਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਗੈਲਰੀ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ।

'ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ'

ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਮੇਰਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬੋਲੇ ਜਗਮੀਤ

ਪੇਟਿੰਗ ਦਿਖਾਉਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਸ ਪੇਟਿੰਗ 'ਚ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਸਿਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ  ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਦੂਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ 1985 'ਚ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ।

ਫਿਰ ਇਹ ਗੈਲਰੀ ਮੰਬਈ ਸਿਮਰੋਜ਼ਾ ਗੈਲਰੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਗਈਆਂ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਪਹਿਲਾ ਮੌਤ ਨੂੰ ਰੰਗਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਉਣ।

ਅਰਪਣਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਣ ਲਈ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ : 'ਅੱਜ ਵੀ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਂ ਚੱਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ'\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਉਸ ਦਿਨ 1 ਜੂਨ, 1984 ਨੂੰ ਇਸੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਤੋਂ ਇੱਟਾਂ, ਰੇਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

1984 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਭੰਡਾਰੀ ਪੁੱਲ਼ ਨੇੜਲੇ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੈ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਸੀ ਪਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਕੌਮਾ 'ਚ ਚਲੇ ਗਏ।

ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਚਲੇ ਅਣਮੁੱਲੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਦੁਰਲੱਭ ਪੋਥੀਆਂ, ਟੀਕਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਖਰੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ  ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕੀ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਮਲਾਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜਨਰਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ  ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ  ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਲਈ ਫੌਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਲਾਹਾਕਾਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਗਈ ਸੀ।ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਮਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤ ਪੂਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲੇ 'ਚ 493 ਆਮ ਲੋਕ ਤੇ 83 ਫੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 743 ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਅਧਿਕਾਰੀ ਅਪਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 800 ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਪ ਗਿਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਜੀ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ : ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ 'ਸੰਵਾਦ' ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੇ ਮੁਤਵਾਜ਼ੀ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਮੰਗ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਅਰੇ

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਤਖਤੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਗਰਮਪੱਖੀ ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਲਾਏ ਗਏ।

ਧੱਕਾ ਮੁੱਕੀ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਅੱਗੇ ਲਾਈਆ ਰੋਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਦੇ ਬੈਨਰ ਫੜ ਕੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਨਾਅਰੇ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿਚ ਨੰਗੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਦੇ ਮਾਰਚ ਕਰਦੇ ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਵਿਚ 'ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ' ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 'ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮੁਰਦਾਬਾਦ' ਤੱਕ ਦੇ ਕਈ ਨਾਅਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਆਮਦ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਥੇਦਾਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬੋਲਦਿਆ ਜਥੇਦਾਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਅੱਜ ਕੌਮ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰੀਏ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮਤਭੇਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਮਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਚੁੱਕਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣਦੀ, ਇੰਜੀਨਿਅਰ ਬਣਦੀ ਵਕੀਲ ਬਣਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਲੇਬਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

"ਹਾਲਾਤ ਇਹੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਟੇਟ ਵਿਚ ਚੀਫ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਵਰਗਿਆਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਤਾਂ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅਫਸਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ-ਲਿਖੋ, ਜੇਕਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਓ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚਾਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ।''

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ : ਮੇਰਾ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਮਰੀ ਪਈ ਮੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦਾ ਰਿਹਾ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

''ਸਾਡੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ, ਚਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਸੀ ਪਰ ਚਾਰ ਨੂੰ ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਜਿੰਨੇ ਗਏ ਸੀ ਬੱਸ ਅੱਧੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ।"

End of YouTube post, 1

ਪਿੰਡ ਸੰਘੇੜਾ ਦੇ ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੰਝ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਮਤੇ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਘੇੜਾ ਦੇ ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਸੰਘੇੜਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤਿੰਨ ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਗਏ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਲਏ ਟਰੱਕ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਹੱਸਦੇ ਖੇਡਦੇ ਗਏ ਸਨ ਵਾਪਸੀ ਉਨ੍ਹੀਂ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਾਂ ਭੁੱਲਣ ਯੋਗ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਜੂਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਚਾਰ ਨੂੰ ਸਵਖਤੇ ਵਾਪਸ ਚੱਲ ਸਕੀਏ। ਚਾਰ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਸੀ।''

''ਅਸੀਂ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਗੋਲ਼ੀਬਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦੀ ਗਈ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। ਸਾਡੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਛਰਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਸਨ।''

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਮਲਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜਨਰਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ  ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਫੌਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਟੈਂਕ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਸ ਦਾ ਸੀ? ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜਨਰਲ ਬਰਾੜ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੇਹਾਨ ਫਜ਼ਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜਨਰਲ ਬਰਾੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 25 ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸਵਾਸੀਆਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤ ਸਨ, ਉਸ 'ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜੀ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਗੋਂ ਦੇਸ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਦੀ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ  ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕੀ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਮਲਾਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਾੜਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਜਨਰਲ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ  ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ  ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਲਈ ਫੌਜੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਸਲਾਹਾਕਾਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਗਈ ਸੀ।ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਮਲੇ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿੱਤ ਪੂਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲੇ 'ਚ 493 ਆਮ ਲੋਕ ਤੇ 83 ਫੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 743 ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਅਧਿਕਾਰੀ ਅਪਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 800 ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਪ ਗਿਣੀਆਂ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 4,000 ਤੋਂ 5,000...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ: ਅੱਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ, ਇਨਸਾਫ ਦਾ ਹੋਰ ਕੀ ਰਾਹ - ਨਜ਼ਰੀਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਘਟਨਮਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਹਿੰਸਾ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕੁੱੜਤਣ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵਿਹਾਰਿਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ।

ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਭੇਦਭਾਵ, ਧਰਮ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਿੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਜ਼ਰਤਬਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ, ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਕਤਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਿਆਸਤ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ 1985 ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ।

ਜ਼ਖਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ

ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮੰਥਨ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਖਮ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਦਰਦ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਅਸਰ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਦਰਦ ਧਰਮ, ਖੇਤਰ, ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਕੱਦ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੈਰਵਿਵਾਦਤ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਾਲ 1984 ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਤਾਣੇਬਾਣੇ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸਾਕਾ ਜੂਨ '84

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ  ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1983ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੱਸ ਕਾਂਡ ਦੌਰਾਨ 6 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਜੂਨ ਤੱਕ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕੀ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1984 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ: ਕਿਤੇ ਲੱਗੀ ਛਬੀਲ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਹੋਏ ਬੰਦ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਚੌਕ ਮਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਗਰਮੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮੋਚੀ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਲੰਧਰ 'ਚ ਛਬੀਲ

ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਲਾਰ ਵਿੱਚ ਛਬੀਲ ਲਾਈ ਗਈ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀ-ਸ਼ਰਟਾਂ ਪਾ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਛਬੀਲ ਵੰਡ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਛਬੀਲ ਪਿਆਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਛਬੀਲ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਾਵਰਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀ-ਸ਼ਰਟਾਂ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਮਝੋ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜੂਦ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਲਈ ਦੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿਚ ਰੋਹੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਸੀ । ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਰਖਾਇਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੁਰਮ ਲਈ ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

1984 ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਹੈ,  ਉਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹਿਸ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੰਗੇ ਬਨਾਮ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਅਪਰਾਧ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜੂਦ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯੂਐਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

1943 ਵਿੱਚ ਜੂਇਸ਼-ਪੋਲਿਸ਼ ਵਕੀਲ ਰਫੈਲ ਲੈਮਕਿਨ ਨੇ ਗਰੀਕ ਸ਼ਬਦ 'ਜੀਨੋਸ' (ਨਸਲ ਜਾਂ ਕਬੀਲਾ) ਅਤੇ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ 'ਸਾਈਡ' (ਕਤਲ ਕਰਨਾ) ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ।

ਡਾ. ਲੈਮਕਿਨ ਨੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਨੂੰ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਲੈਮਕਿਨ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਢੀ।

ਦਸੰਬਰ, 1948 ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਯੂਐਨ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 1951 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ

ਦਸੰਬਰ, 1948 ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਯੂਐਨ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 1951 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ।

ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ ਦੋ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ, "ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਕੌਮ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਹੋਵੇ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੌੜਾ ਹੈ। ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਸਰਵੇਖਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇੰਨੀ ਸੌੜੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਤਲੇਆਮ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ।

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਕਤਲੇਆਮ: SIT ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ - 5 ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਟ ਨੇ 1984 ਕਤਲੇਆਮ ਸਬੰਧੀ 186 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀਮ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਸੀਲ ਬੰਦ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 11 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜਪਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਲ 2006 ਬੈਂਚ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੁਲਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 186 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਲੰਡਨ 'ਚ 'ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾ', ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਛੁਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ 'ਚ ਮੌਤ

ਲੰਡਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੰਡਨ ਬ੍ਰਿਜ 'ਤੇ ਹੋਈ ਚਾਕੂਬਾਜੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕੀ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾ' ਐਲਾਨਿਆ

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ (ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਮ 7.30 ਵਜੇ) ਦੇ ਕਰੀਬ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੁਰੇਬਾਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੈਕੇਟ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਪਵੇ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬੋਚੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰੇ ਨੂੰ 'ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਾਰਦਾਤ' ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

GDP: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਵਿਕਾਸ' ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਸਤ ਹੋਇਆ, ਦਰ 5% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੀ

ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਤੱਥ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ: ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਰਚਾ ਵਧਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖ਼ਰਚਾ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4.5 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੀ ਤਿਮਾਹੀ 'ਚ ਦਰ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।

ਸਾਲ 2018 ਦੀ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮੱਧਮ ਹੈ।

ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ (ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ) ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

16 ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟ ਕੇ ਆਏ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕੀ ਗੁਆਇਆ

ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਕੇ ਪਰਤਿਆ ਹੈ।

ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ 16 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।

48 ਸਾਲਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ, ਪਿਛਲੇ 16 ਸਾਲ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਕਤਲੇਆਮ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਓ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਇਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ 100ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, "1984 ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਗੁਜਰਾਲ ਜੀ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਓ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਰਾਓ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨ੍ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗੁਜਰਾਲ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

31 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾੰਧੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 4 ਸੁਰੱਖਿਆਂ ਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ'

ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਿਆਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦਿਆਂ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਨਰੇਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਓ ਜੀ ਸੌ ਸਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਬੁਲਾਓ, ਪਰ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।''

ਨਰੇਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਸ਼ਰੇਆਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੀਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ। ਗਲ਼ੇ 'ਚ ਟਾਇਰ ਪਾ ਕੇ ਸਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ, ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਤਲ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਤੈਨਾਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।''

ਨਰੇਸ਼ ਗੁਜਰਾਲ ਮੁਤਾਬਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੇ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਅੱਜ ਤੱਕ ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਮੈਂ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਬੜੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ।

ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੀਨਿਅਰ ਵਕੀਲ ਐਚ ਐਸ ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ੁਲਾਸੇ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕਰਦਿਆ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਆਈ ਕੇ ਗੁਜਰਾਲ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਆਰਮੀ ਬੁਲਾ ਲਈ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ 1984 ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।"

"ਬਲਕਿ ਮਿਸਰਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ 1 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਬੁਲਾ ਲਈ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ 2000 ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਚ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਆਰਮੀ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।"

ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖਿਆ, ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ  ਰਾਓ, ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਾਬਕਾ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਜਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਰਗਾ ਕਾਂਡ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੇਗਾ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ - ਨਜ਼ਰੀਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਹੈ

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਲੱਗੇ ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਕੋਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਮੁਲਕ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਢਾਂਚਾ ਕਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੁਆ ਸਕੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਬਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ

ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਵਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸਿੱਖੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਬਕਾ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁਰਾਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਲੋਕ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਇਸ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਤਬਕੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਈਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁਲਕ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕਤਲ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਬੇੜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਮੇਰੀ ਇਹ ਜ਼ਾਤੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੇ ਸਦਮੇ 'ਚੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ-ਤਰਫਾ ਲੜਾਈ ਸੀ। ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਹਿ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਸੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਜ਼ਖਮ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਕੱਟੜ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ।

ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ਜਾਵੇ

ਮੇਰੀ ਇਹ ਵੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲਣਾ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ।

ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨੀਏ- ਨੀਰਪ੍ਰੀਤ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੀ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ''84 ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ 'ਉਹ' ਬਿਲਕੁਲ ਗ਼ਲਤ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹੀ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇ ਮੰਨੀਏ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਨ?''

'ਉਹ' ਤੋਂ ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਮਤਲਬ, ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਹੈ।

ਲੰਡਨ 'ਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ

ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਲੰਡਨ 'ਚ ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ' ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਣ 'ਤੇ 100 ਫੀਸਦ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।

ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

ਨਿਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਣ, ਜੇ ਰਾਹੁਲ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ '84 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਦੌਰਾਨ (ਫਾਈਲ ਫੋਟੋ)

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ?

ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਸ਼ਿਦ ਕਿਦਵਈ ਅਨੁਸਾਰ, ''ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨਸਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਦਵਈ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ 'ਬੇਨਿਫ਼ਿਟ ਆਫ਼ ਡਾਉਟ' ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਰਾਹੁਲ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦਿੰਦੇ ਤਾਂ ਵੱਧ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹਿੰਦੇ।''

ਕਿਦਵਈ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।''

ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ...


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ: ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਰੁਟੀਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਰੀ ਕੀਤੇ- SIT\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਹ ਗੱਲ ਚੁਰਾਸੀ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਐੱਸ ਐੱਨ ਢੀਂਗਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਸੀ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਲੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2,733 ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੌਲੀਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਬਣਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਐੱਸ ਏ ਬੋਬਡੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੀ ਆਰ ਗਵੀ ਤੇ ਸੂਰਿਆਕਾਂਤ ਵਾਲੀ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਿਆਂ 186 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਉਹ ਪੰਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ- ਨਾਂਗਲੋਈ, ਕਿਸ਼ਨਗੰਜ, ਦਇਆਬਸਤੀ, ਸ਼ਹਾਦਰਾ ਤੇ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ।

ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਲੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2,733 ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ

ਰਿਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

ਵੀਡੀਓ: 1984 ਕਤਲਿਆਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪੀੜਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

ਵੀਡੀਓ: ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ: ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਪਿਤਰੋਦਾ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ - ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ -\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਪਿਤਰੋਡਾ ਵਰਤਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਾਲ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ ਘੇਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ,"1984 ਹੋਇਆ ਸੋ ਹੋਇਆ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?"

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸੈਮ ਪਿਤਰੋਦਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “1984 ਦਾ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”

‘ਪਿਤਰੋਦਾ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ’

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "1984 ਦਾ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਾ ਸਹਿਣ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਜੋ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।"

"ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੈਮ ਪਿਤਰੋਦਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੈਮ ਪਿਤਰੋਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਵਿਵਾਦ ਭਖਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣਗੇ


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ: ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ SIT ਸਾਹਮਣੇ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਕੀਤੀ ਅਪੀਲ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਇੱਕ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।

ਲੰਡਨ ਤੋਂ  ਭੇਜੀ ਗਈ ਐਸਆਈਟੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ''ਮੈਂ ਐਫਆਈਆਰ ਨੰਬਰ 601/84 ਜੋ ਕਿ ਗੁਰਦਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤਰੀਖ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ।"

ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਦੀ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਮਗਰੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਵੀ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਣੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਮਲਨਾਥ ਵੀ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਸਾਲ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ 'ਚ ਇੱਕ ਕਾਤਲਾਨਾ ਭੀੜ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਆਸਤ ਭਖਣ ਕਰਕੇ ਜੂਨ 2016 'ਚ ਕਮਲ ਨਾਥ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੱਲ ਵੱਖ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।

ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਨੇ 2015 'ਚ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਮਲ ਨਾਥ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਪਰ ਭੀੜ ਦੇ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮਲ ਨਾਥ ਤੇ ਭੀੜ ਦਾ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਲ ਨਾਥ ਦਾ ਭੀੜ ਉੱਪਰ "ਕੰਟਰੋਲ" ਸੀ।

ਹਲਾਂਕਿ ਕਮਲ ਨਾਥ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ, 1984 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬਗੰਜ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਫ਼ਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਭੀੜ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 2000 'ਚ ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਾਨਾਵਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਮਲ ਨਾਥ ਦੀ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ "ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਕਮਲ ਨਾਥ ਨੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ" ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕਮਲ ਨਾਥ ਨੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਵੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 1984 ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ: ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ-SIT - 5 ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਹ ਗੱਲ ਚੁਰਾਸੀ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਐੱਸ ਐੱਨ ਢੀਂਗਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਹੈ।

ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ 186 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਰੇਲਾਂ ਰੋਕ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੰਗਾਈਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੇਲਾਂ ਰੋਕ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਮਿਲੀ ਇਤਲਾਹ ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੰਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨਾਂਗਲੋਈ, ਕਿਸ਼ਨਗੰਜ, ਦਇਆਬਸਤੀ, ਸ਼ਹਾਦਰਾ ਤੇ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਘਾਟੀ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਹੁਕਮ

ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਬੇ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਈ ਗੇੜਾਂ 'ਚ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤਹਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਹਾਲੀ, ਪੂਰੀ ਅਪਡੇਟ ਲਈ ਦੇਖੋ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰ ਆਮਿਰ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ।

ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਹੁਕਮ

ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੁਅਤਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਡੀਐੱਸਪੀ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਉਹ ਹਾਲੇ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਰਿਸ਼ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਭਾਰਤ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਪਰ ਵਪਾਰੀ ਵਿਰੋਧ 'ਚ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਾਜ਼ੌਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ?

ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਐਮਾਜ਼ੌਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜੈਫ਼ ਬੇਜ਼ੋਸ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਭਾਰਤੀ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਸਜਾਏ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸਾਡਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਖਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਸਵਾਗਤ ਘੱਟ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਈ-ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਉਂ ਕਰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਵਾਪਰੀ।

ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ (ਖੱਬੇ)...


ਸਿਰਲੇਖ: 2-ਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ: ਰਾਜਾ ਤੇ ਕਨੀਮੋੜੀ ਬਾ-ਇੱਜ਼ਤ ਬਰੀ, ਕੀ ਰਹੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਏ ਰਾਜਾ

2-ਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਘੋਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ।

 ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਬਕਾ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਏ. ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਤੇ ਡੀਐੱਮਕੇ ਆਗੂ ਕਨਿਮੋੜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਬਰੀ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲੈਣ ਦੇਣ  ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ।

ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ 19 ਨੂੰ ਬਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਬੀਅਈ ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਸਵਾਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨ ਹਿੱਤ ਅਪੀਲ ਕਾਰਨ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖਿਲਫ਼ ਉਪਰਲੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

‘ਵੀਡੀਓ ਕਬੂਲਨਾਮੇ’ ਸਿਆਸੀ ਕਸਵਟੀ ’ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਖਰੇ?

ਸਾਊਦੀ ਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਪਿਆ ਅਮਰੀਕਾ ਧਮਕੀਆਂ 'ਤੇ ਉਤਰਿਆ

2-ਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਘੋਟਾਲਾ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਦੇਸ ਦੇ ਮਹਾਂ ਲੇਖਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲਰ (ਕੈਗ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਸਪੈਕਟਪਮ ਵੰਡ ਉੱਪਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹੰਗਾਮਾ

ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੰਗਾਮਾ ਕੀਤਾ।

ਸਭਾਪਤੀ ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਨਬੀ ਅਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ।

ਕਨੀਮੋੜੀ

 ਸਭਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡੇ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਈ:ਮਨਮੋਹਨ

ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੀਐੱਨਐੱਨ ਨਿਊਜ਼ 18 ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡੇ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।"

ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੰਦਭਾਗਾ ਸੀ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਕੇਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਡੁੱਬ ਗਏ ਤੇ ਬੈਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਮੁੜਨ ਕਰਕੇ ਐੱਨਪੀਏ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ , 'ਮੈਂ ਇਹ ਨੀ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉੱਚ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ'।

ਸਿੰਬਲ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗਰਸ  ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਚੁੱਕੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਕਰਕੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਮੰਦੀ ਆਈ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਓ ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 20 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ 20 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

19 ਸਦੀਂ ਦੇ ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਹਰਮਨ ਐਬਿਨਗਸ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦਿਮਾਗ਼ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਲਰਨਿੰਗ ਕਰਵ?

ਉਹ ਲਰਨਿੰਗ ਕਰਵ ਦਾ ਆਈਡੀਆ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸੀ। ਲਰਨਿੰਗ ਕਰਵ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਹੈ।

ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਜਾਣਕਾਰੀ' ਨੂੰ ਵਾਈ-ਐਕਸਿਸ ਅਤੇ 'ਸਮੇਂ' ਨੂੰ ਐਕਸ-ਐਕਸਿਸ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਐਬਿਨਗਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ 'ਚ ਜਿੰਨਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਓਨੀਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹੋ-ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਦਾ ਕਰਵ ਉਪਰ ਚੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਐਬਿਨਗਸ ਦਾ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਇਹ ਮਾਪਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕਾਫੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 20 ਘੰਟੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਚਨਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਫੇਜ਼ ਨੂੰ ਹੈਬਿਚੁਏਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।

ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਛੇਤੀ ਯਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।

ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭੋ

ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਜੋਸ਼ ਕਫ਼ਮਨ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ।

ਇਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਫਾਸਟ 20 ਆਵਰਸ: ਮਾਸਟਰਿੰਗ ਦਿ ਟਫੈਸਟ ਪਾਰਟ ਆਫ ਲਰਨਿੰਗ ਐਨੀਥਿੰਗ' ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।

ਜੋਸ਼ ਕਫ਼ਮਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ...


ਸਿਰਲੇਖ: 20 ਡਾਲਰ ਦੇ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਮੇਕਰ ਕਿਵੇਂ ਕਮਾਏ ਅਰਬਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਜਸਟਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਾਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਘੱਟ ਫੈਟ, ਘੱਟ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੀ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ" ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

38 ਸਾਲਾ ਜਸਟਿਨ ਨੇ ਇਹ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਦਾ ਵਪਾਰ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਜਸਟਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕਦਮ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਹੈ।

ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਜ਼ ਦਾ ਇਹ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਨਿਰੰਤਰ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆੁਪਣੀ ਮਾਰਕਿਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ

ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਪੈਸਾ ਜੁਟਾਇਆ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਜੀਕਿਊ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਦਿਨ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ" ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਖਾਧੀ।

ਇਹ ਲੇਖ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ" ਨੇ 28 ਲੱਖ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਟੱਬ ਵੇਚ ਕੇ 1 ਕਰੋੜ 32 ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਮਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੈਸਲੇ ਅਤੇ ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਦੇ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ ਲਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਪੂੰਜੀਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ "ਹਾਲੋ ਟੌਪ" ਨੂੰ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਕਿਹਾ ਵੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

"ਹਾਲੋ ਟੌਪ" ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਸਟਿਨ ਲੌਸ ਏਂਜਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰਟੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਯੂਨੀਲੀਵਰ ਦੇ ਬੈਨ ਐਂਡ ਜੈਰੀ ਨੇ ਵੀ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰੀ

ਜਸਟਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਈਸ ਕ੍ਰੀਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।

ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਗਰੀਕ ਯੋਗਰਟ, ਫਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿੱਠੇ ਲਈ ਸਟੀਵੀਆ ਪਾ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਵੀਹ...


ਸਿਰਲੇਖ: 20 ਲੱਖ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ UPSC 'ਚ ਝੰਡੇ ਗੱਡਣ ਵਾਲੀ ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

UPSC ਪ੍ਰੀਖਿਆ 'ਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਈ ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ

ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸਲਾਨਾ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਯੂਪੀਐਸਸੀ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ-2017 ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ ਇਸ ਸੂਚੀ 'ਚ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਨ।

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਅਨੁ

ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ...

ਅਨੁ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੈਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੌਂ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ।''

ਕੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ?

ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਅਨੁ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਾਂਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਰਹੀ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿੱਜੀ ਖ਼ੇਤਰ 'ਚ ਨਹੀਂ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।''

ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੁ ਕੁਮਾਰੀ

ਭਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਮਦਦ

ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ।

ਅਨੁ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਮੇਰੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂ। ਜਦੋਂ ਟੀਨਾ ਡਾਬੀ ਨੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ 'ਚ ਟੌਪ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਭੇਜ ਕੇ ਕਿਹਾ ਬੇਟਾ ਜੇ ਤੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਲ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਮੈਂ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।''

''ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀ ਦਾ ਫ਼ਾਰਮ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।''

ਅਨੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਚ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀ ਪਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਅਨੁ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਗਈ। ਪੈਸਾ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਯੂਪੀਐਸਸੀ 'ਚ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰ ਹੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।''

ਨਿੱਜੀ ਖ਼ੇਤਰ ਦੀ...


ਸਿਰਲੇਖ: 20 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਦਕੇ-ਨਾਨਕੇ ਸਣੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਨਾ ਸਾੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਕਨੌਈ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਮਨਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਅਮਨਦੀਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੰਨ ਗਏ ਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜੇ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮੋਗ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਗਭਗ 35 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਲਾਏ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਪਾ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਟਰੈਕਟਰ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਤ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਲਏ।"

ਖਰਚ ਬਾਰੇ ਕੀ ਵਿਚਾਰ?

"ਮੈਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਲਾਏ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।"

"ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਲਗਾਏ ਹੈਪੀ ਸੀਡਰ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਪਰਾਲੀ ਆਦਿ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਪਾਉਣ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਰਚ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਮਨਦੀਪ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰਕ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇਲ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਖਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

"ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਸੀਂ ਅੱਧੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖ਼ਰਚੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।"

ਅਮਨਦੀਪ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੇ ਉਹਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਖੇਤੀ ਦੀ ਆਸ

ਅਮਨਦੀਪ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਬਿਜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।

"ਮੇਰੇ ਨਾਨਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਅੱਗ ਲਾਏ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਆਈ ਹਾਂ। ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਿਸਾਨ ਅੱਗ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਹੁਣ ਅਮਨਦੀਪ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਵੀ ਪਰਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਰਹੇ ਹਨ

ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰਮਿਲਾਪ ਸਿੰਘ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੇ, ਕੀ ਇਹ ਬੰਦ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਏਟੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੋਂ ਗੁਆਚੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕਿਧਰੇ ਚਲੇ ਗਏ

8 ਨਵੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ 500 ਅਤੇ 1000 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੰਨਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਰਬੀਆਈ ਜਲਦ ਹੀ 2000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਲਿਆਏਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ 500 ਦੇ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਏਟੀਐਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੋਂ ਗੁਆਚੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕਿਧਰੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਛਪਾਈ ਲਈ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।"

ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਪਹਿਲੇ 500 ਅਤੇ 1000 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇਹ ਨੋਟ ਵੀ ਰੱਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਅਤੇ ਜੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?

ਆਖ਼ਿਰ 2000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਗਿਆ ਕਿੱਥੇ?

ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਨੋਟ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ 500 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਚਾਨਕ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰਜ਼ੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੋਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਸੰਤ ਕੁਲਕਰਨੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।

ਵਸੰਤ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਨੋਟਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਹੋਈ, 86 ਫ਼ੀਸਦ ਮੁਦਰਾ 500 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਨੋਟ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਰੱਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।"

"ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਅਤੇ ਵੰਡਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਹੋਰ ਘੱਟ ਅੰਕਿਤ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2017 'ਚ ਕੋਈ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ, 2015-16 'ਚ 833 ਮੌਤਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।

ਕਾਰਗੋ ਪਲੇਨ ਕਰੈਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ 10 ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ 79 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

2016 ਵਿੱਚ 16 ਭਿਆਨਕ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ ਅਤੇ 303 ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹੇ।

ਸਾਲ 2016

25 ਦਸੰਬਰ- ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਦਾ TU-154 ਜੈੱਟ ਏਅਰਲਾਈਂਸ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋਇਆ। 92 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

7 ਦਸੰਬਰ- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਂਸ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੋਇਆ, 48 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

29 ਨਵੰਬਰ- ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਲੰਬੋ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਸਣੇ 71 ਦੀ ਮੌਤ

19 ਮਈ- ਮਿਸਰ ਦੀ ਏਅਰ ਫਲਾਈਟ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, 66 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਫਲਾਈ ਦੁਬਈ ਦੀ ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਸ਼, 62 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

ਸਾਲ 2015

31 ਅਕਤੂਬਰ- ਰੂਸੀ ਏਅਰਲਾਈਂਸ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਮਗਰੋਂ 22 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰੈਸ਼, 224 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

30 ਜੂਨ- ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ C-130 ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਮੇਡਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, 122 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

24 ਮਾਰਚ- ਜਰਮਨ ਵਿੰਗਸ ਏਅਰਬੱਸ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, 148 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 2017 'ਚ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਸਰਚ ਹੋਇਆ?\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਮੇਘਨ ਮਾਰਕਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ

ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੇਘਨ ਨੂੰ ਰੇਚਲ ਜ਼ੇਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 'ਸੂਟਸ' 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

 ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਵੰਬਰ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਨਾਲ ਡੇਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਤੇ ਮੇਘਨ ਮਾਰਕਲ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੈਅ

ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਤੇ ਮੇਘਨ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਰੀ

ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮੇਘਨ ਮਾਰਕਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਯਤਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਲਾਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਰਹੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਐਲਾਨ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰ-ਨਸਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਜੋੜਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 36 ਸਾਲਾ ਮੇਘਨ ਨੇ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਨਸਲੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ, "ਦੁਖ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਰੇ ਤੇ ਮਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਹੈ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 19 ਮਈ ਨੂੰ

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ ਮੇਘਨ ਮਾਰਕਲ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਗੂਠੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹੀਰੇ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੈ ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਰੀ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਮੇਘਨ?

ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬੋਟਸਵਾਨਾ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਹੀਰਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਡੈਸਪੇਸੀਟੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗਾਣਾ

ਜਦੋਂ ਡੈਸਪੇਸੀਟੋ ਗਾਣਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਮਨਾ ਖੱਟਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਜਸਟਿਨ ਬੀਬਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਰਿਮਿਕਸ ਰੇਗੇਟਨ ਪੋਪ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਬੌਂਬੇ 'ਚ ਬਣਿਆ ਸੂਪਰਸਟਾਰ

‘ਜੁੱਤੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ’

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਸਟਿਨ ਬੀਬਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਪਰ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਾਣਾ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਸ਼ਹੂਰੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।

ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਵੀਡੀਓ 4.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।

ਇਹ ਗਾਣਾ ਗ੍ਰੈਮੀ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਦੋ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2017 'ਚ ਸੁਸਤ ਰਹੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਹੇਗਾ ਸਾਲ 2018?\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੀਡਰ ਬਣਨ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸੀ।

2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੀਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੇ ਜੋ ਮੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਨਜ਼ਰੀਆ: ਮੋਦੀ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਦੀ

ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਅਧਿਕਾਰ?

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਰ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਸਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਲਟ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸੁਸਤ ਪੈ ਗਈ।

2016 ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਚ 7 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸਨੇ 7.9 ਫ਼ੀਸਦ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹ ਲਿਆ।

ਪਰ 2017 ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੱਧਰ 5.7 ਫ਼ੀਸਦ 'ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ।

ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਬਣਿਆ ਰੋੜਾ

ਆਰਥਿਕ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਲਏ ਗਏ 2 ਮੁੱਖ ਫੈਸਲਿਆ ਦਾ 2017 'ਤੇ ਖਾਸਾ ਅਸਰ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੀ ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਰਹੀ 86 ਫ਼ੀਸਦ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ।

ਦੂਸਰਾ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਜੀਐਸਟੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਸੂਬੇ ਕਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।

ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ

ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ 2014 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ 'ਚ ਆਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲਈ 2017 ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਉਪਲਬਧੀਆ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆ ਗਈਆਂ।

ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲੀਅਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਰਿਪਰੋਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ 30 ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਟੌਪ 100 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਫਿਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਏਜੰਸੀ ਮੂਡੀਜ਼ ਦਾ 2004 ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਨੂ ਬੀਏਏ 3 ਤੋਂ ਬਦਲ ਬੀਏਏ 2 ਕੀਤਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਰੇਟਿੰਗ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਅਧਾਰ 30 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਨੋਨ-ਪਰਫੋਰਮਿੰਗ ਏਸੇਟ (ਐਨਪੀਏ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਪਬਲਿਕ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 32 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬੇਲਆਊਟ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ

2018 ਦੇ ਆਰਥਿਕ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2018 'ਚ ਸਿੱਧੂ -ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਯਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਬੰਦੇ ਵੀ ਯਾਦ ਰਹਿਣਗੇ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਜਮਾਲ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ

1989-1993 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹੇ ਜੌਰਜ ਡਬਲਿਊ ਬੁਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ, ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਐਸ ਨਾਏਪੋਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਸਮਾ ਜਹਾਂਗੀਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮਹਾਂਸਕੱਤਰ ਕੋਫ਼ੀ ਅੰਨਾਨ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅਤੇ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਟੀਫ਼ਨ ਹੌਕਿੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਪਰ ਇੱਕ ਮੌਤ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਹਲਚਲ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਮਾਲ ਖਾਸ਼ੋਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋ ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਇੰਸਤਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕਈ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਕਿ ਇਹ ਕਤਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ 'ਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।

ਇਹ ਵੀ ਕਿਆਸ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਰੂਸ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਯਾਨਿ ਖਾਸ਼ੋਜੀ ਦੇ ਕਤਲ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁੜ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਲੜਾਈ 'ਚ ਆਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖੇ।

ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਉਸਦੀ ਚਰਚਾ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ।

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਕਿਮ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਸਵੀਰ

ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੈਲੀਸਟਿਕ ਮਿਸਾਇਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਲਿਜਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ।

ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਰਤਾ ਹੋਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ 70ਵੇਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ 'ਚ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ

2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ 'ਚ ਜਿਸ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਈ ਉਹ ਹਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ। ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਨਾਮ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ ਦਾ 'ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ'।

ਪਰ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਸੂਬਿਆਂ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2018 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥਨ ਸਟੂਡੈਂਟ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਹੈ

ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ

ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸਟੂਡੈਂਟ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਪੱਟੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਜਰਾ ਤੋੜ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ 24 ਘੰਟੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ  2015 ਵਿੱਚ ਐਸਐਫਐਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਦੱਸਿਆ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕੀ।

ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਫ਼ਿਲਮ 'ਹੌਰਨ ਓਕੇ ਪਲੀਜ਼' ਦੌਰਾਨ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ #MeToo ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਰਚਿਤ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਟੀ-20 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ 11 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ 20 ਓਵਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕੀ ਅਤੇ 19.2 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 112 ਦੌੜਾਂ 'ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲੈਡ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਰਾਰੀ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ।

ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨੇ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਤੇ ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ

ਮਿਤਾਲੀ ਨੂੰ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਟੀਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਕੋਚ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਵਾਰ 'ਤੇ ਕਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਚ ਪੋਵਾਰ ਦਾ ਕੌਂਟਰੈਕਟ ਰਿਨਿਊ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਡਬਲਿਊ ਵੀ ਰਮਨ ਨੂੰ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਮਾਰੀ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਸ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੇ ਕੇ ਆਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2019 'ਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਿੱਖ ਆਗੂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਆਗੂ

ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਰੀ ਚਮੜੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ, "ਤੇਰੀ ਚਮੜੀ ਭੂਰੀ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟਦਾ?" ਜਗਮੀਤ ਖੁਦ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਇਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਵਕੀਲ

ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਵਕੀਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫੀਸ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿਰੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਲਾਏ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮੁਦੱਈ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਯੂਥ ਆਈਕਨ ਹਨ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ

ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੀ ਬਰੈਮਲੀ ਗੋਰ ਮਾਲਟਨ ਰਾਈਡਿੰਗ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ 2011 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਉਪ ਨੇਤਾ ਹਨ।  2013 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ 5 ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ 10 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਾਰਨ ਸੋਹਣੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਵੀਜ਼ਾ

ਜਗੀਮਤ ਸਿੰਘ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਤਤਕਾਲੀ ਟਰੇਡ ਮੰਤਰੀ ਕਮਲ ਨਾਥ ਖਿਲਾਫ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2013 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਫੀ ਵਿਵਾਦ ਉਠਿਆ ਸੀ।

ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਤਿਹਾਸ

ਐਨ ਡੀ ਪੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਫੀ ਸਖਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਫਰੈਂਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਇਕ ਚਰਚਿਤ ਵਕੀਲ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਡਟ ਕੇ ਖੜਨ ਵਾਲੇ ਜਗਮੀਤ ਜੇਕਰ ਇਹ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ ਗੋਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੋਣਗੇ।

2019 'ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2019 World Cup : ਉਹ ਪਲ ਜਦੋਂ ਲੰਡਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ - ਬਲਾਗ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਟ੍ਰਾਫ਼ੀ

ਇਹ ਉਹੀ ਮੈਦਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 36 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1983 ਵਿੱਚ 25 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਟ੍ਰਾਫ਼ੀ - ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।

ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸਤਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਸਨ, ''ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇੰਝ ਭੱਜੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।''

1983 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਟ੍ਰਾਫ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੰਦਨਾ

ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਿਆਂ ਪਿਚ 'ਤੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖ ਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿਸ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਤੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੌਰਾਨ

ਉਸ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰਹੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਰਤ 183 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਡਰਡੌਗ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਲਟਫ਼ੇਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 43 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਮੈਚ ਬਣੇ ਸਨ।

ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਮੇਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਾਰਕ ਟਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਰਕ ਟਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦੌੜ ਭੱਜ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਲੋਕ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਆਏ ਸਨ ਕਿ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

ਉਂਝ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਾਰਡਸ ਕਈ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਫ਼ੈਨਸ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਹੈ। ਲਾਰਡਸ ਮਿਊਜ਼ਿਅਮ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਤੇ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ

ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੌਰਾ 1886 ਦੀ ਇੱਥੇ ਰੱਖੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ 'ਚ ਕੈਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਰਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਇਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਸੀਕੇ ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਬੈਟ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੀਕੇ ਨਾਇਡੂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਪਹਿਲੀ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਪਤਾਨ ਸਨ ਜੋ 1932 'ਚ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਸੀ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਰਣਜੀ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਚੈਰਿਟੀ ਮੈਚ 69 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ

1946...


ਸਿਰਲੇਖ: 2019 World Cup: ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ 125 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ ਤੇ ਯੁਜਵੇਂਦਰ ਚਾਹਲ ਨੇ 2-2 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ।

ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦਹਾਈ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 31 ਦੌੜਾਂ ਐਮਬਰਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੇ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 268 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ।

ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ 18 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇ ਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਪਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਕੇ ਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਵੀ 48 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਏ।

ਕੇ ਐੱਲ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਜੈਸਨ ਹੋਲਡਰ ਨੇ ਬੋਲਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

 ਕਪਤਾਨ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਪਤਾਨੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 72 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।

ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰ 14 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ ਹੋ ਹਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਟ ਵੀ ਕੇਮਾਰ ਰੋਚ ਨੇ ਲਿਆ । ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੇਮਾਰ ਰੋਚ ਤੇ ਕੌਟਰੈਲ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਨੇ ਪਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲ ਸਾਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਦਿਕ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ 48 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦੌੜਾਂ 38 ਗੇਂਦਾਂ ’ਤੇ ਬਣਾਈਆਂ।

ਕੇਧਾਰ ਜਾਧਵ ਇਸ ਵਾਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ 7 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਏ। ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਮਾੜੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਾਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਊਟ ਹੋ ਗਏ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਖ਼ਾਸ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਂਗ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

                        ਇਸ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਪੇਜ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ

ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਟੀਮ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਪਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿਉਂ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਗੂਗਲ - #BeyondFakeNews\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਫੇਸਬੁੱਕ ਵੱਲੋਂ ਮਨੀਸ਼ ਖੰਡੂਰੀ, ਗੂਗਲ ਵੱਲੋਂ ਈਰੀਨ ਜੇ ਲਿਊ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਜਿਆ ਗਾਡੇ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਰੋਕਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਿਸਰਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ

ਮਨੀਸ਼ ਖੰਡੂਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ,"ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਅਸੀਂ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

 ਅਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਉਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਉਲਟ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਗੂਗਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ਲੈਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਇਰੀਨ ਜੇ ਲਿਊ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗੂਗਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।"

ਟਵਿੱਟਰ ਦੇ ਟਰਸਟ ਐਂਡ ਸੇਫਟੀ (ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਮੁਖੀ ਵਿਜਿਆ ਗਾਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਟਵਿੱਟਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜਨ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

 ਜੇ ਅਸੀਂ ਉੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।"

ਫੇਸਬੁੱਕ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ

ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਮਨੀਸ਼ ਖੰਡੂਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਾਲ 2016 ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉੱਪਰ ਉਪਲੱਬਧ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।"

ਮਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਬਾਰੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਾਰਕ ਜ਼ਕਰਬਰਗ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਪਰ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਤਲਾਂ ਬਾਰੇ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

 ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੰਡੂਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2019 ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਲਈ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਤਿਆਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਗਾਇਬ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇੰਨਵਾਇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸਨ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਨਾ ਟਕਸਾਲੀ ਨਾ ਨੌਜਵਾਨ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟਕਸਾਲੀ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬਾਦਲ ਤੇ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਵਰਗੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਇਸ ਟੀਮ ਵਿਚ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ।

ਭਾਵੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬੀਬੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ ਵਰਗੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਚਿਹਰੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ

ਰੋਚਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਕਾਰਜਾਰਨੀ ਵਿਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 51 ਮੈਂਬਰੀ ਕਾਰਜਕਰਨੀ ਵਿਚ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ੈਲਜ਼ਾ, ਰਣਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸੂਰਜੇਵਾਲਾ ਸਣੇ ਦੀਪਏਂਦਰ ਹੁੱਡਾ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇੰਨਵਾਇਟੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਭਾਵੇ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਾਰਜਾਰਨੀ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਦਲਿਤ  ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ,ਉੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਦੇ 23 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੀਆਂ ਗਾਂਧੀ ਸਣੇ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਮੁਸਲਿਮ ਚਿਹਰੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਹਨ ।

ਇਸ ਵਾਰ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੂਬੇ ਗੁਜਰਾਤ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ।

 ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸੂਬੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਬਹੁਤਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਪਰ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਛ੍ਰਤੀਸ਼ਗੜ੍ਹ ਜਿੰਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਆਖਰ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨੁੰਮਾਇੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ਸਿਰਲੇਖ: 2020 ਸਾਲ : ਹਰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਮਤਾ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਨੇ 5 ਸੁਝਾਅ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ੌਕ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

ਤੁਹਾਡੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਮਤਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਹੈ - ਪ੍ਰੇਰਣਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਟੇਟੈਂਟਿਕ ਬਰੇਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ, ਸਕਰੰਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ਼ 8% ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਮਤਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ,  ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਸਿਰਫ 8% ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਰੈਜੋਲੂਸ਼ਨ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਜ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਤੇ  'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।

1. 'ਛੋਟਾ' ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ

ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਡਾਕਟਰ ਰਾਛੇਲ ਵੈਨਸਟੀਨ ਮੁਤਾਬ਼ਕ, "ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ 'ਗ਼ਲਤ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ' ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਤੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੈਰਾਥਨ 'ਚ ਦੌੜਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਤੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੌੜਨ ਲਈ ਜੁੱਤੇ ਖਰੀਦੋ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਦੌੜਾਂ 'ਤੇ ਜਾਓ।

ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਵਕਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਬਨਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੁਹਾਡੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, "ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ"।

2. 'ਸਪੱਸ਼ਟ' ਬਣੋ

ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਟੀਚਾ ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਪਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੀਲ ਲੇਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮੈਂ ਜਿਮ ਹੋਰ ਜਾਵਾਂਗਾ" ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਮੈਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਿਮ ਜਾਵਾਂਗਾ" ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਅਜਿਹੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਕਰਨਯੋਗ ਐਕਸ਼ਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੂੰ...


ਸਿਰਲੇਖ: 2024 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਾਂਗੇ: ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ - 5 ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ\nਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖ ਦੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ।\n

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਥਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "2024 ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗਣ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਸ 'ਚੋਂ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂਗੇ।"

"ਇਹ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਦੇਸ ਅੰਦਰ ਵੜ ਕੇ ਸਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਕਿ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਐਨਆਰਸੀ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਦੇਸ ’ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਗਈ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਝੜਪ

ਬਠਿੰਡਾ ਨੇੜੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਡੱਬਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇਸੂ ਜੋਧਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਤਸਕਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝੜਪ ਹੋ ਗਈ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਖਸ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਮੁਤਾਬਕ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਲਈ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ, ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ

ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਖਸ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਫੜਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੀ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਭਿੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਗੋਲੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗੀ ਹੈ।

ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭੜਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢਿਆ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਸੀਰੀਅਲ ਕਿਲਰ ਜਿਸ ਨੇ 93 ਕਤਲ ਕੀਤੇ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਐਫ਼ਬੀਆਈ ਨੇ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਯਾਫ਼ਤਾ ਕਾਤਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ 93 ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀਰੀਅਲ ਕਿਲਰ ਹੈ।

ਪੁਲਿਸ ਨੇ 79 ਸਾਲਾ ਸੈਮੁਅਲ ਲਿਟਲ ਦਾ 1970 ਤੋਂ 2005 ਵਿਚਾਲੇ 50 ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦੱਸਿਆ।

ਉਹ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ 2012 ਤੋਂ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਐਫ਼ਬੀਆਈ ਨੇ ਸੈਮੁਅਲ ਲਿਟਲ ਵਲੋਂ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬਣਾਈਆਂ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਆਦੀ ਸਨ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ 'ਲੇਡੀ ਟੀਵੀ'

 ਅੱਤਵਾਦ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਵਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡੇਰਾ ਇਸਮਾਇਲ ਖ਼ਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ...