ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਬੌਸ ਆਪਣੀ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਹੇ?"

ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗਵਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ।

ਪਰ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰ ਐਲਨ ਮਾਰਕੋਵਿਟਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ 1980-1990 ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਸਨ।

ਐਲਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਫੋਨ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਨਅਤ ਉਭਾਰ 'ਤੇ ਸੀ ਤਾਂ ਗਾਹਕ ਡਰਪੋਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਆਪਰੇਟਰ ਵੀ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੌਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਬਣੀ ਇੱਕ ਵਜ੍ਹਾ

ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ 'ਤੇ ਵੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਵਾਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮਹਿਲਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੌਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੇਸ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਵੀ ਲਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਨਅਤ ਮੱਠੀ ਪੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪੋਰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਡਾਟਾ ਮਾਰਕਿਟ ਰਿਸਰਚ ਗਰੁੱਪ ਆਈਬੀਆਈਐਸ ਵਰਡਲ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ 12 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਹੈ।

ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ

ਅਮੀਰੀਕੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012-2017 ਤੱਕ ਸਲਾਨਾ ਰੈਵਨਿਊ 4.9% ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2013-2018 ਵਿਚਾਲੇ 1.9% ਘਟਿਆ ਹੈ। ਆਈਬੀਆਈਐਸ ਵਰਲਡ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਫ਼ਤਾਰ 1.7% ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘਟੀ ਹੈ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਕਾਰਨ 20 ਵੱਡੇ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਐਲਨ ਬੈਂਗਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 45 ਤੋਂ 30 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਬੈਂਗਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਕਲੱਬ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕਲੱਬ ਨਗਨ ਨਾਚ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਡਾਂਸਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਮਲੇ

ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਮਾਲਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਫੇਅਰ ਲੇਬਰ ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਕਟ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਸ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਬਦਲਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ, ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਨੋਗਰਾਫ਼ੀ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕੰਢੇ ਹਨ। ਸੈਕਸ ਭਾਵੇਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲੱਬਜ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਕੁੜੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ।"

"ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਾਂ ਹੈਗਾ, ਕੁੜੀ ਪੱਕੀ ਐ ਪਰ ਜੇ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੁੜੀ ਪੱਕੀ ਐ ਤਾਂ ਵੱਟੇ ਦਾ ਸਾਕ ਹੋ ਸਕਦੈ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਭਾਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੱਢਣੈ।"

ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਆਈਲੈੱਟਸ ਦਾ ਪੁੱਠਾ ਗੇੜਾ

ਮਾਲਦੀਵ ਸੰਕਟ : ਭਾਰਤ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਦਖਲ ਦੀ ਮੰਗ

ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਕੋਲ ਇਹ ਪੁੱਛਾਂ-ਦੱਸਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ 'ਵਿੱਚ-ਓਹਲਾ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ IELTS?

ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਿਆ?

ਇਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਚੋਲਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਛਾਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ 'ਵਿੱਚ-ਓਹਲਾ' ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਚੋਲੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੈਰਿਜ ਬਿਊਰੋ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਸਾਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਇੱਕ ਵਿਚੋਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਆਈਲੈੱਟਸ ਪਾਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ 'ਦੱਸ' ਆਈ।

ਲੜਕੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਆਈਲੈੱਟਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਬੈਂਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਲੜਕਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਰਚੇ ਉੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਸਕੇ।

ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ 'ਗੋਰੇ' ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਿਉਂ?

'ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 9 ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ 'ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਟ' ਐਲਾਨੇ'

ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਰਤ ਸੀ ਕਿ ਲੜਕਾ ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਵਗੈਰਾ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਰਜਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ 'ਦੱਸ' ਮੁਤਾਬਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਚੋਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਵਿਸਾਹ

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਲੜਕੇ ਦੀ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਘਰ-ਵਾਰ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਧੁੰਦਲੇ ਭਵਿੱਖ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਵੀ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵਿਚੋਲੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਲੜਕੇ ਦੇ ਮਾਪੇ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ-ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚੋਲੇ ਟਾਂਵੇਂ ਟੱਲੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲੋਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧੀਆਂ-ਪੁੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਦੱਸਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਕੋਲ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁੱਛਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਚੋਲੇ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਕਿਸੇ ਆਈਲੈੱਟਸ ਪਾਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਣਾ ਜੀ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਿਆ ਹੀ ਮੈਂ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਹੈ"

ਨਿਧੀ ਕਪੂਰ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 38 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਧੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਾਇਰਾਇਡ ਕੈਂਸਰ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜਨਾ ਹੈ।

ਨਿਧੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੇਵਰਾਣੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਏ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਵਰਾਣੀ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਿਧੀ ਦੀ ਦੇਵਰਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ 29 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੈਂਸਰ ਹੁਣ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

40% ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੈਂਸਰ (ਟੀਆਰਸੀ) ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ

ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 28% ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 20% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1990 ਤੋਂ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਂਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦੂਜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਲੋਕ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਰਜੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਸਵੀਐਸ ਦੇਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 40 ਫੀਸਦ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ਜੋ ਤੰਬਾਕੂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੈਂਸਰ (ਟੀਆਰਸੀ) ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ 20-25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਤੰਬਾਕੂ ਖਾਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਓਰਲ, ਪੈਨਕ੍ਰੀਟਿਕ, ਸਰਵਾਈਕਲ, ਓਵਰੀ, ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ...

ਡਾਕਟਰ ਐਸਵੀਐਸ ਦੇਓ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 10-20 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਗਰੇਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪਾਨ, ਤੰਬਾਕੂ, ਖੈਨੀ, ਗੁਟਕਾ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

"ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ 22-25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਡਾ....\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਿਧੀ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰਹੇਗੀ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਜੇਕਰ ਸਾਰਿਆ ਦੇਸਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸਾਂ 'ਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।" - ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ

ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਦੀ ਇਹ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਫਿਲਪੀਨਜ਼, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਈਰਾਨ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ 'ਜ਼ਿਆਦਾ' ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 'ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ' ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇਸ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।"

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੌਕਸੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਪਰਵਾਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਡੇ ਕੇਸ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜੇ ਵੱਡੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਤਿਆਰ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

'ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ ਜਰ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ ਭਾਰਤ'

ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸਰ ਗੰਗਾਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਿਆਰੀ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਦੇਸ 'ਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਜੇ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗਾ ਲਾਗ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਚੀਨ ਵਰਗੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏ। ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੀਨ ਵਰਗਾ ਦੇਸ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੇਬਸ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਕੋਰੋਨਾ ਵਰਗੀ ਲਾਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਸ ਡਗਮਗਾ ਜਾਵੇਗਾ।"

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਧੀਰੇਨ ਕਹਿੰਦੇ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਚੰਗੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ?"

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖੋਗੇ ਤਾਂ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਈ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਪਰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ 2018 ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੋਗੇ।

ਪਰ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ? ਕੀ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਭੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਹ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਬਸ ਇਸਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ 1938 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਕੌਣ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਕਿੱਥੇ ਪਾਰਕ ਕੀਤੀ ਸੀ?

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਭੁੱਲਣਾ ਸਿੱਖੋ

ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਟਿਪਸ ਅਪਣਾ ਕੇ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

 ਤਾਂ ਚੱਲੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿਪਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।

ਟਿਪ 1: ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰੋ

ਜਿਸ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰੋ। ਸੋਚੋ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਓਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰਸਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੋਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਟਿਪ 2: ਅਭਿਆਸ, ਅਭਿਆਸ, ਅਭਿਆਸ

ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰੇਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਮਾਈਕਲ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਸਾਲ 2001 'ਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਾ. ਫਰੂਆਇਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਚਾਨਕ ਯਾਦ ਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਐਂਡਰਸੇਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸ਼ੌਟ ਟਰਮ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕਾਰਡੀਓਵੇਸਕੁਲਰ ਕਸਰਤ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲੈਕ ਰਿਚਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਚੂਹੇ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪੋਕੈਂਪਸ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ 2018 ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ 2019 ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਮਿਲੇ- ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ ਬਾਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।"

"ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੱਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਕੰਮ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤ ਰਹੀ ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹਾਂ।"

ਸਾਬਕਾ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸੋਗ ਸੁਨੇਹੇ ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਤੋਂ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਨ।

ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ, ਜਾਰਜ ਫੈਰਨਾਂਡੇਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 'ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਆਗੂਆਂ ਦੇ 'ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ' ਕਬੂਲ?

ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ 'ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ' ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਕਦੇ ਲੁਕਾਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਨੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, "ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਰਜ ਵਾਹਿਦ ਸਖਸ਼ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਸੋਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"

ਸਿਆਸੀ ਕੰਮ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਜਯਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਅਸ਼ੋਕ ਜੇਟਲੀ ਅਲਗ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੈਲਾ ਕਬੀਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਉਦੋਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ।

ਜਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ "ਰੋਮਾਂਸ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ" ਪਰ ਲੋਕ ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਤਾਂ ਜਾਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿਸਤਰ ਠੀਕ ਕਰੇਗਾ।

ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਜਯਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਾਰਜ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।

ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ

ਅੱਜ ਤੋਂ 30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 'ਲਿਵ ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ' ਬਾਰੇ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਬਹਿਸ ਸੀ ਨਾ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਫੈਸਲੇ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।

ਹੁਣ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਮੈਂ ਜਯਾ ਜੇਟਲੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜੁਰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਫਾਂਸੀ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਹੈ... ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਕੀ ਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?"

ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਜੈਕੀ ਬਲੈਕ ਦਾ ਹੈI "ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਨ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਹੋਵੇ।"

ਬਲੈਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਬਿਆਨ ਕੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਈਆਂ ਨੇ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)

\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਮੁਜਰਮ ਦੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈI


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੇਸੁਆਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਸ, ਚੁੱਕਿਆ ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਆਰਡਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਐੱਲਐੱਸਡੀ, ਮੈਥਾਫੇਟਾਮੀਨ, ਕੋਕੀਨ, ਹੈਰੋਇਨ, ਐੱਮਡੀਐੱਮਏ, ਡੀਐੱਮਟੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਡਰੱਗ, ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"

ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ

ਤਰੰਗ (ਬਦਲਿਆ ਨਾਂ) ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਕਿੰਨਾ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ।

ਐੱਲਐੱਸਡੀ, ਮੈਥਾਫੇਟਾਮੀਨ, ਕੋਕੀਨ, ਹੈਰੋਇਨ ਵਰਗੇ ਨਸ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘਰ 'ਚ ਡਿਲੀਵਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਵਿਧਾ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਸਾਥੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਡਲੀਵਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸੁਝਾਇਆ ਕਿ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਵਾ ਲਓ। ਅਸੀਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।"

ਤਰੰਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਗਾਰੰਟੀ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਰਸੀਦ ਜਿਪਲੌਕ ਲਿਫਾਫੇ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ। ਨਾ ਇੱਕ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਡਲਿਵਰੀ ਵਾਲੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਬਸ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਆਇਆ ਡਲਿਵਰੀ ਟਾਈਮ ਪੁੱਛਣ ਲਈ। ਠੀਕ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਆ ਖੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।"

"ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਇਆ ਨਹੀਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਸੀਂ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਫੇਰ ਪੁਲਿਸ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਰਡਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਕੀ ਹੈ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ?

ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਇਹ ਕੋਨਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਧੰਦੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਸੀਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੈੱਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਫੇਸ ਵੈੱਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਡੀਪ ਵੈੱਬ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਤਕਰੀਬਨ 90 ਫੀਸਦ ਨੈੱਟ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ (ਡੀਪ ਵੈੱਬ) ਹੈ।

ਡੀਪ ਵੈੱਬ 'ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪੇਜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਸਰਚ ਇੰਜਣ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਮਸਲਨ ਯੂਜ਼ਰ ਡੇਟਾਬੇਸ, ਸਟੇਜਿੰਗ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਪੇਮੈਂਟ ਗੇਟਵੇਅ ਆਦਿ।

ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਇਸੇ ਡੀਪ ਵੈੱਬ ਦਾ ਉਹ ਕੋਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਸ ਗੁੰਮਨਾਮ ਰਹਿ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਕਿੰਨੇ ਡੀਲਰ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਪੁਣੇ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਦੇ ਡੀਸੀਪੀ ਸੁਧੀਰ ਹੀਰਮੇਠ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਕੋਈ ਵੀ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਧੰਦਿਆਂ ਦੇ ਸਕੇਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੇ 'ਸਿਲਕ ਰੋਡ' ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਉਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 120 ਕਰੋੜ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।''

'ਸਿਲਕ ਰੋਡ' ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।'

ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੇਖੀ ਸੀ। ਸਾਲ 2014 'ਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦ ਵਰਦੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਇਸ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂੱਤੇ, ਜੁਰਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵਰਦੀਆਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਅੱਗੇ ਆਏ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਉਂ ਇਸ ਵਾਰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਰਦੀਆਂ ਦਾ ਨੀਤੀਗਤ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਵਰਦੀਆਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਰਦੀ ਦਿੱਤੀ ਨਹੀਂ, ‘ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ’

ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦੁੱਖ

ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਲੀਵਾਲ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ, ਖੁਸ਼ੀ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ 6ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਆਲਾ ਹੈ, ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।

ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਮਾਤਾ -ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹਨ। ਤਿੰਨੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਇਸੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਇੱਕੋ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਰਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਸਕੂਲੀ ਵਰਦੀ ਛੋਈ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਦੇ ਉਹ ਛੋਟਾ ਸਵੈਟਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਹੀ ਸਕੂਲ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਵੈਟਰ ਪਹਿਨ ਪਹੁੰਚਦੀ।

ਖੁਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਲਈ ਵੀ ਆਖਿਆ ਪਰ ਮਾਤਾ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਅਸਮਰੱਥਾ ਜਤਾਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਵਰਦੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਖੁਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਹੋਰਨਾਂ ਬਚਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਦੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਘਰ ਦੇ ਖਰਚੇ ਮਸਾਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ

ਖੁਸ਼ੀ ਕੋਲ ਹੁਣ ਵੀ ਇੱਕ ਹੀ ਵਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਠੰਡ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਕਾਰਨ ਵਰਦੀ ਨਾ ਸੁੱਕਣ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਮਸੀਹ, ਵੇਟਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੀ। ਮਾਂ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਮਨਜੀਤ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਹੀ ਜੁਟਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਮਸਾਂ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ 7ਵੀਂ 'ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ ਤੀਸਰੀ ਜਮਾਤ 'ਚ ਹੈ।

ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਇਸ ਲਈ ਕਰਾਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਆਰਥਕ ਬੋਝ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਸਰਦੀਆਂ ਮੁੱਕਣ ਨੇੜੇ ਹਨ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਵਰਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਡਿਸਅਪੀਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ" ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਹੋਵੇਗਾ

ਮਤਲਬ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਇਨੇਬਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਸੇਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਟਦੇ ਜਾਣਗੇ।

ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਇਸ ਐਪ ਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਰਬ ਯੂਜ਼ਰ ਹਨ। ਵਟਸਐੱਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੈਟਿੰਗ ਚੈਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਟਸਐਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੈਸੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮੈਸੇਜ, ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਸੇਜ ਗਾਇਬ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਸੇਜ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।

"ਡਿਸਅਪੀਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ" ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਵਟਸਐੱਪ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਸਨੈਪਚੈਟ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ "ਡਿਸਅਪਿਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ" ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ

ਇੱਕ ਬਲਾਗ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਜ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਣ ਨਾਲ "ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਪਰਮਾਨੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਵਿਵਹਾਰਕ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਓ।"

ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਾਰਕ ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਨਿੱਜਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਮੱਗਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ। ਡਿਸਅਪਿਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ ਵਟ੍ਸਐਪ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਮੈਸੇਂਜਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸਾਥ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਯਾਨੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਜਾਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਟਸਐੱਪ ਤੋਂ ਮੈਸੇਜ ਕਰ ਸਕੋਗੇ।

ਵਟਸਐੱਪ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਸਨੈਪਚੈਟ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ "ਡਿਸਅਪਿਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ" ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)

\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਵਟਸਐੱਪ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ "ਡਿਸਅਪੀਅਰਿੰਗ ਮੈਸੇਜ" ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਸੇਜ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪ ਹੀ ਚੈਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਦਾਬੋਲਕਰ, ਪੰਸਾਰੇ, ਕੁਲਬਰਗੀ ਤੇ ਹੁਣ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਾਤਲ ਕਿਹੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹੋਣਗੇ?"  ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਲੇਖਕ ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦਾ ਇਹ ਟਵੀਟ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਹੈ।

ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ ਨੇ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, "ਪੰਸਾਰੇ, ਕੁਲਬਰਗੀ, ਦਾਬੋਲਕਰ ਤੇ ਲੰਕੇਸ਼। ਅਗਲਾ ਕੌਣ ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਪਿਛਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।"

ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਦੱਖਣਪੰਥੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਕ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਭਰ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੇਂਗਲੁਰੂ `ਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਡਿਉਢੀ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰੀਮਡਲ `ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਾਜਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਕੇ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੇਪਰਦਾ ਕਰਦੀ ਇਹ ਫੋਟੋ ਪੱਤਰਕਾਰ

ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਇਹ 9 ਚੀਜ਼ਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਖ਼ੋਜੀਆਂ

ਕੌਣ ਸੀ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼

`ਲੰਕੇਸ਼` ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਗੌਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ `ਫ਼ਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ` ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ।

ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੀ ਉਮਰ 55 ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮਕਾਰ ਪੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ।

ਫ਼ਿਰਕੂਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੇ ਨਿਡਰ ਰਾਏ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੱਖਣਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਰਹੀ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ 'ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ' ਅਤੇ 'ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ' ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਤਲ?

ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਗੌਰੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਮਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।"

ਨਾਮ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੌਰੀ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਨਗਰ `ਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਅਤੇ ਸਿਰ `ਚ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ।

ਗੌਰੀ ਦੀ ਭੈਣ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ `ਚ।

ਸਿੱਧਾ ਰਮਈਆ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਨ ਗੌਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿੱਧਾ ਰਮਈਆ ਗੌਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੇ ਦੋਸਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੌਰੀ ਦੇ ਕਤਲ ਉੱਤੇ ਟਵੀਟ ਰਾਹੀਂ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਕਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਘਿਨੌਨੇ ਜ਼ੁਰਮ ਨੂੰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਆਰਐੱਸਐੱਸ(ਸੰਘ) ਦੇ ਕੱਟੜ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਨੜ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੌਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਨਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦਿੱਤਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਿਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿਖਾ ਜਰੂਰ ਚਿਣੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹੀ ਬੰਦੇ ਸੀ।"

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਨ।

ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਟੀਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਟੱਬਰ ਦੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ।

LIVE ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਸ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਤੋਂ ਹਰ ਅਪਡੇਟ

ਪਿੰਡ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ।

ਮਰਹੂਮ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਧੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਪਰ ਦੂਰ ਹੀ ਖੜੀ ਰਹੀ।

ਮਰਹੂਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਚੱਜ ਨਾਲ ਰੋ ਵੀ ਨਹੀ ਸਕੇ।"

(ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ)

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 78 ਸਾਲਾ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਰਹੂਮ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 132 ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 125 ਜਣਿਆਂ ਦੇ।

'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੇਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ'

ਉਸ ਮਾਸਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਪਠਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸੀ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਇਸੇ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੇਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ। ਬੰਦੇ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਇੱਕ ਇਹ ਪੈਮਾਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਅਰਥੀ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,  "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਰਾਸੂਖ਼ ਕਿੰਨਾ ਸੀ।ਠ

"ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪੈਮਾਨਾ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

ਚਾਰ-ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਬੱਸ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਬੰਦੇ ਹੀ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)

\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਮੌਤ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਆਖ਼ਰੀ ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੱਬ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਬੇਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।"

"ਮੀਡੀਆ ਵਾਲੇ ਆਂਢੀਆਂ-ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ,ਗੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

#BBCShe: ਔਰਤਾਂ ਬੋਲਣਗੀਆਂ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਸੁਣੇਗੀ

ਪਟਨਾ ਦੇ ਮਗਧ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਸਾਫ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਉਹ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਬਲਾਤਕਾਰ 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਨੀਆਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

#BBCShe ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਅਸੀਂ ਦੇਸ ਦੇ 6 ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਜਾਣਨ ਬਾਰੇ ਨਿਕਲੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਪਟਨਾ ਸਾਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜਾਅ ਸੀ।

ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਮਾਇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਹਰੇ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਝੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੈਸ਼ਾਲੀ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਕੋਲ ਕੁੜੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਕੱਪੜੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਰੀਬ ਸਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਛਾਪਿਆ ਸੀ।

ਮਗਧ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ 'ਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਉਮਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ 'ਤੇ ਪਟਨਾ 'ਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦਿਨ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਉਸ ਦਾ ਮਾਮਾ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਚ ਤੇਜ਼ਾਬ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁੜੀ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸੀ।

ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਤੋਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।

"ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੁੜੀਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਉਂਗਲ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ, ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ..."

"ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਕਿਉਂ ਬਾਹਰ ਆਵੇਗੀ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇਗੀ? ਸਲਵਾਰ-ਸੂਟ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈਆਂ ਨੇ ਸਲਵਾਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਜੀਨ-ਟੌਪ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੁੜੀਆਂ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀਆਂ-ਪਲੀਆਂ ਸਨ।

ਬਿਹਾਰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੀੜਤਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵਾਰ - ਵਾਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।”

“ਭੈਣ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸਹਿਜਤਾ ਰਹੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਲਟਰ ਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪੀਰੀਅਡ ਸਬੰਧੀ ਵਹਿਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਭਰਾ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜੁੜੇ ਵਹਿਮ ਅਤੇ ਅਸਹਿਜਤਾ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਫਿਰ ਆਖਿਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਇਸ ਬਾਬਤ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੋਨ 'ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਸੋਚ ?

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪੈਡਮੈਨ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪੀਰੀਅਡ ਸਬੰਧੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਰੀਅਡ ਸਬੰਧੀ ਇੰਨਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਹੁਣ ਹਾਂ।”

“ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੈਡਮੈਨ ਫਿਲਮ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।”

“ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?"

ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ ਭੈਣ ਨਾਲ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਬਾਰੇ ਵੀਡੀਓ ?

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਲਟਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਟੀਹਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੀ ਭੈਣ ਸਵੀਟੀ ਵਾਲਟਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਆਪਣੀ ਜਿਸ ਭੈਣ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਵਹਿਮ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਨੀ ਵਿਕਟਰ ਹੈ। ਸਿਨੀ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਮਾਮਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਨੀ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ।

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਨੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਹੁਣ ਭੈਣ, ਗਰਲਫ਼ਰੈਂਡ ਤੇ ਬਾਕੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ 'ਪੀਰੀਅਡਜ਼' ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ 6-8 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਖਰਚਾ ਤੱਕ ਕੱਢਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ...ਕੀ ਕਰਦਾ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"

ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਕਲੌਨੀ 'ਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਰਿਟੇਲ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਭੱਟ ਬੜੀ ਮਾਯੂਸੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦਰਦ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

32 ਸਾਲ ਦੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਗ੍ਰੇਜੂਏਟ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਰਿਟੇਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਸੁਰੇਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਿਹਾ। ਠੀਕ ਨਹੀਂ...ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਰਿਹਾ। ਗਾਹਕ ਨਾ ਮੁੱਲ-ਭਾਅ ਕਰਦੇ ਸਨ ਬਲਕਿ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਬਥੇਰਾ ਵਿਕਦਾ ਸੀ।"

"ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਡਿਮਾਂਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤਾਲਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈਗਮੈਂਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸਾਮਾਨ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸੁਰੇਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਐੱਫਐੱਮਸੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਦਰਦ ਲੁਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਡਬ੍ਰੇਕਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਗਏ ਹਨ।

ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੇਹੱਦ ਮਾੜੀ

ਸਿਰਫ਼ ਐੱਫਐੱਮਸੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਪਾਈਏ ਤਾਂ ਨਾਰਥਨ ਇੰਡੀਆ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿਲਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ 'ਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

'ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਮੱਠੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਈ ਹੈ'

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 'ਭਾਰਤ ਸਪਿਨਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਬੇਹੱਦ ਬੁਰੇ ਦੌਰ 'ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।"

ਖ਼ਬਰਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਨ ਕਿ ਆਟੋ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਾਂਗ ਐੱਫਐਮਸੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਛਾਂਟੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਲਟਕ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਲੇ ਜੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਛਟਣੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਖੰਡਨ ਇਹ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਜੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਹਨ, "ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਮੱਠੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਈ ਹੈ ਪਰ ਵਿਕਾਸ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

'ਲੋਕ 5 ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲਾ ਬਿਸਕੁਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ।' ਇਹ ਬਿਆਨ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਐੱਫਐੱਮਸੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂ?


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਫੇਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਮੇਰਠ ਦੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਨੀਤਾ (ਬਦਲਿਆ ਨਾਮ) ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ।

ਉਂਝ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਜਿਨਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਅਨੀਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।

ਅਨੀਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਰਹਿਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲੰਘੀ ਸੀ, ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ।

ਫੇਰ ਵੀ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਬਾਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਕਾਮੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਸਕੀ।

ਪੱਛਮੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ 24 ਪਰਗਨੇ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਅਨੀਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਈ ਉਤਰਾਅ--ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੀ ਸੀ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਘਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਮਾਊ ਹੱਥ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ।।"

"ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਮੈਂ ਕਮਾ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਘਰੇ ਕੁਝ ਮਦਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।"

"ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੁਆ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਣਗੇ। ਲਗਪਗ 5 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਆ ਗਈ।"

"ਕੁਝ ਦਿਨ ਟਾਲਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਠੇ 'ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।"

ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ...

ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨੀਤਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਦਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਹੀ ਨਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਤਰਸ ਨਾ ਆਇਆ।

ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਸੁਫਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਅਨੀਤਾ ਲਈ ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਕਾਮਾ ਬਣਨਾ ਮਰਨ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਚਿਹਰਾ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।"

"ਮੈਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।"

ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦੀ ਭਾਲ ਸੀ ਬਸ...

ਅਨੀਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਮੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਨੀਸ਼ (ਬਦਲਿਆ ਨਾਮ) ਨਾਲ ਹੋਈ। ਕਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖ਼ਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।

"ਮਨੀਸ਼ ਹਰ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ।"

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਨੀਸ਼ ਨੇ ਅਨੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਅਨੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।

ਪਹਿਲੇ ਧੋਖਿਆਂ ਕਰਕੇ ਅਨੀਤਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਨੀਤਾ ਨੇ ਕੋਠੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੀ। ਕੋਠੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੜਕੀ ਕੋਲ ਬੈਠਦਾ ਸੀ...।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਬੌਇਜ਼ ਲੋਕਰ ਰੂਮ" (Bois Locker Room) ਨਾਮੀ ਇਸ ਚੈਟ ਗਰੁੱਪ  ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਲੱੜ੍ਹ ਮੁੰਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਚੈਟ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਸਕਰੀਨਸ਼ੌਟ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਮਗਰੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਗਰੁੱਪ ਜਨਤਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?

ਕਈ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਬਾਰੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਉੱਪਰ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੰਦਾ-ਚੰਗਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹਿਪਾਠੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾੜੀ ਸ਼ਬਦਵਾਲੀ ਵਾਲੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਚੈਟ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟ ਵਟਸਐਪ, ਟਵਿੱਟਰ ਸਣੇ ਹੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਸ਼ੁਭਮਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਭਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟ ਐਡਿਟ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲਗਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਨੈਪਚੈਟ ਉੱਪਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਝਾਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟ ਭੇਜੇ।

ਸ਼ੁਭਮਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ,"ਮੈਂ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਪਰ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ੁਭਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੁਰੱਪ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ 15 ਸਾਲਾ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚੈਟ-ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਹਿਤ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੱਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਬੱਚਿਆ ਦੀਆਂ ਫ਼ੀਸਾਂ ਭਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵੋਟ ਮੰਗਣ ਨਾ ਆਉਣ।"

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਰੱਕ ਮਕੈਨਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਧਨੌਲਾ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੋ ਟਰੱਕ ਵੀ ਹਨ।

ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਕੱਲੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੋਟਰ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਵਫਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੰਗਰੂਰ ਹਲਕੇ ਦੇ ਕਸਬਾ ਧਨੌਲਾ ਦੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੋਟ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਵਰਜਣ ਦੇ ਬੈਨਰ ਘਰਾਂ ਅੱਗੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਛੋਟੇ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹਾੜੀ ਸਾਉਣੀ ਹੀ ਸੀਜ਼ਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੱਕ ਵੇਚਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।”

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਰੇਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਨਾਂ ਮਿਲੇ। ਯੂਨੀਅਨ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜਿਊਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪਾਈਏ।"

ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਰੇਟਾਂ ’ਤੇ ਟੈਂਡਰ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਘਟੇ ਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਬਚ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਬਚੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਸੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਭਵਿੱਖ ਹੁਣ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।"

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਛੋਟੇ ਟਰੱਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਈ ਹੈ।

ਟੈੱਟ ਪਾਸ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬੀ ਐੱਡ ਅਧਿਆਪਕ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਹੈਲਥ ਵਰਕਰ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਬੈਨਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅੱਗੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲਵਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੈਲਥ ਵਰਕਰ ਦੋਹਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਘਰ-ਘਰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।“

“ਮੈਂ ਬੀ ਐੱਡ ਕਰਕੇ ਟੈੱਟ ਪਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਟਰੱਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਭੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਟਰੱਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੇਰਾ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦੋ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਆ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਮਨ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੈ।"

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦਾ ਥਹੁ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ 150 ਪੌਂਡ ਖਰਚ ਕੀਤੇ।

ਆਪਣਾ ਗੋਤ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਇਜ਼ਾਬੇਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਚੋਰੀ ਹੋਣਾ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੇ 190,000 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਮੁਢਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਸਵਰਡ।

ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਗਲਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਲੀਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈਕ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਈਮੇਲ ਅਕਾਊਂਟ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਯਾਹੂ ਨੇ ਇੱਕ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਜੇ ਈਮੇਲ ਪਤਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਡਾਟਾ ਖੋ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ।

ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਾਇਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਨੇ ਪਾਸਵਰਡ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰ ਜਿਵੇਂ ਬਾਇਓਮੀਟਰਿਕ ਆਦਿ ਜੋੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਆਈਟੀ ਖੋਜ ਫਰਮ ਗਾਰਟਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2022 ਤੱਕ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੀਆਂ ਪਾਸਵਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਔਥੈਂਟਿਕੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵੈਰੀਡੀਅਮ ਦੇ ਜੇਸਨ ਟੂਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਪਾਸਵਰਡ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਨ।"

"ਲੋਕਾਂ ਅਜਿਹੇ ਪਾਸਵਰਡ ਵਰਤਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖੇ ਹੋਣ ਪਰ ਇਹ ਕਰੈਕ ਕਰਨੇ ਵੀ ਓਨੇ ਹੀ ਸੌਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

"ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਆਈਟੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਪਾਸਵਰਡ ਮੁੜ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।"

ਟੂਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਲਗਭਗ 200 ਡਾਲਰ ( 150 ਪੌਂਡ) ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਸਿਰਜਣਤਾਮਿਕਤਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਲੰਡਨ ਦੀ ਆਦਾਕਾਰਾ ਇਜ਼ਾਬੇਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 2017 ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ,  "ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਲੈਟਰ ਬਾਕਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੇਰੇ ਕੁਆਰੇ ਦੋਸਤੋ ਕਰੋ ਤਿਆਰੀ, ਹੁਣ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਹੁਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੁਹਾਡਾ'' ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਂ 15 ਅਗਸਤ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।

ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਆਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੈ, "ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਹੁਰੇ ਹੋਣਗੇ।"

ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, "ਹੁਣ ਰੱਬ ਦੀ ਲੀਲਾ ਸਮਝ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਵਿਆਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਲਈ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।"

ਕੋਈ ਤਾਂ ਐਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਕਿ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ-

'ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਵੀ ਘਰ ਹੋਵੇਗਾ।'

'ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵੀ ਸਹੁਰੇ ਹੋਣਗੇ।'

'ਚੱਲੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਓ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਬਰਾਤ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ।'

'ਕੌਣ-ਕੌਣ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ।'

ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਤਾਂ ਐਨਾ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, 'ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਓ ਕਰੋ ਤਿਆਰੀ, ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਭਗਵਾਧਾਰੀ'

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਲਾਟ ਦੇ ਮਾਅਨੇ?

ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, 'ਸੱਜੇ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ' ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ 'ਇਹ ਨੀਲੇ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਲਾਟ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੇਖ ਲਓ'

(ਉਂਝ ਜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਗਰੁੱਪ ਫੋਟੋ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਮੈਂਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਲਾਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੋਇਆ?)

ਇੱਕ ਦੋ ਤਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਮੁਫ਼ਤੀ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਮੁੰਡੇ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਲਈ ਜੇਐਨਯੂ ਦੀ ਸਟੂਡੈਂਟ ਲੀਡਰ ਰਹੀ ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਾਸ਼ਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਝਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਤਾਂ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

'ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਭਰਾ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਨਗਦੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।'

ਖੈਰ ਇਸ ਸਭ ਵਿਚਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਵੀ ਹੈ, "ਕਾਸ਼ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਸਹੁਰੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹੁੰਦੇ।"

ਪਿਛਲੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਵਟਸਐਪ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ, ਟਿੱਕ-ਟੌਕ... ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਤਲਬ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਮੈਸੇਜ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

ਇੱਕ-ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਦਸ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਰਦ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਔਰਤ ਯੁੱਧ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹੈ!

ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬੀਲੇ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਸਾਮੰਤਵਾਦੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ/ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਜੰਗ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜੇਤੂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕੇ/ਸੂਬੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਸੋਮਵਾਰ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਚਰਚਾ ਹਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇੰਨਾ ਕਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣਾ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਘੁੰਮ ਸਕਾਂ। ਇੰਨਾਂ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇੱਕ ਵੀ-ਲਾਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 5 ਅਹਿਮ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂ-ਟਿਊਬਰ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

1. ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ

ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਐਡਜ਼ (ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ)। ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਿੱਚ ਘੱਟਦੀ ਗਈ।

ਐਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਚੱਲਣ 'ਤੇ ਯੂਟਿਊਬਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਤੋ ਪੰਜ ਡਾਲਰ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਕੀਮਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਦਾ 50% ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਨਿ ਕਿ 10 ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ 'ਤੇ 1000 ਤੋਂ 5000 ਡਾਲਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

2.ਪੈਟਰੀਅਨ

ਐਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਟਿਊਬਰ ਪੈਟਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਵਨ ਮੁਤਾਬਕ, "ਇਹ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਟਿਪ ਦੇਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।"

"ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੁਝ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਕਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਜਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

ਯੂਟਿਊਬਰ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਰਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਘਰ ਬੈਠੇ ਕਰੋੜਾਂ ਕਮਾ ਰਹੇ ਹਨ ਨੌਜਵਾਨ

ਕੌਣ ਹੈ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਦੀ ਸੁਪਰ ਵੂਮੈੱਨ ਲਿਲੀ ਸਿੰਘ

"ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੈਟਰੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਰਸ਼ਕ ਮੇਰੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੌਖਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।"

3.ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਲਿੰਕ

ਇਹ ਫੈਸ਼ਨ ਤੇ ਖੂਬਸਰਤੀ ਦੇ ਬਲਾਗਰਜ਼ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਲਾਗਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।

"ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 5-20% ਲਾਹਾ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।"

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਯੂਟਿਊਬਰ ਦੇ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

4. ਮਰਚੰਡਾਈਜ਼ (ਵੇਚਣ ਵਾਸਤੇ ਸਮਾਨ)

ਪੋਸਟਰ, ਕਲਾਈ ਦੇ ਬੈਂਡ, ਕਮੀਜ਼ਾਂ, ਫੋਨ ਦੇ ਕਵਰ-ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਯੂਟਿਊਬਰ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜ਼ੋਇਲਾ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਪਬਲਿਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਕਾਸਮੇਟਿਕ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।

5. ਬ੍ਰੈਂਡ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ

ਐਵਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੈਂਡ ਦੀਆਂ ਡੀਲਸ ਤੋਂ ਯੂਟਿਊਬਰਸ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਯੂਟਿਊਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਜਦੋਂ ਯੂ-ਟਿਊਬਰ ਐਵਨ ਐਡਿੰਜਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ?"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੈਂ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ।"

10 ਜੁਲਾਈ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ

ਓਹ ਸ਼ਿੱ* ਰੋਹਿਤ ਆਊਟ ਕੋਹਲੀ ਆਊਟ

ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਟੀਵੀ ਤੋਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਰਮਿਆਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਦਾ ਮੈਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਚ ਅਜਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਆਊਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਆਖਰ ਹੋਇਆ ਉਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਡਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸੈਮੀ-ਫਾਈਨਲ ਹਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੋਗ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਫੈਲ ਗਈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰਿਕਿਟ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਕੱਢਿਆ। ਕੋਈ ਹਾਰ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਸਿਰ ਭੰਨ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੇ ਸਿਰ।

ਇਲਜ਼ਾਮ ਤਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਹਾਲੇ ਥਮਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਹੁਣ ਮੁੜਦੇ ਹਾਂ 9 ਜੁਲਾਈ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਟਵੀਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫਰਾਟਾ ਦੌੜਾਕ ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।

ਦੂਤੀ ਨੇ ਇਹ ਟਵੀਟ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 11.32 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਲਡਰ ਦੂਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕ ਐਂਡ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਐਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਿਮਾ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਦੂਸਰੀ ਅਜਿਹੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿਮਾ ਦਾਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਦੂਤੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਗੁਆਚੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੂਤੀ ਚੰਦ ਇਹ ਸਫ਼ਲਤਾ ਕਿੰਨੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਐਨੇ ਦੁਖੀ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੂਰ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਦੂਤੀ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚੋਂਗੇ, ਮੈਂ ਓਨੀ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕਰਾਂਗੀ।"

ਇਹ ਉਮੀਦ ਵੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਆਡ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 150...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

9 ਜੁਲਾਈ, ਮੰਗਲਵਾਰ


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੈਂ ਫੌਰਨ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬਾਲਟੀ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲ ਭੱਜਿਆ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। 4 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੱਪੜ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ।"

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅਲੀਆਬਾਦ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ 1980 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Video- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਸਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?

ਸਿਲਾਜੀਤ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਲਾਜੀਤ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਧਾਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਘਟਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਨਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨੀ ਲਗਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਕਰੀਮੁਦੀਨ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿਲਾਜੀਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦੋ ਅਹਿਮ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿਲਾਜੀਤ ਦੀ ਭਾਲ

ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਲਾਜੀਤ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੂਈ ਕੰਢੇ ਨਾ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਾਂਗਾ।

ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਵੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਰਾਕਾਪੋਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਰਾਕਾਪੋਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁੰਜਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਿਲਾਜੀਤ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚੱਪੇ-ਚੱਪੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਗਾਜ਼ੀ ਕਰੀਮ ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ਿਲਾਜੀਤ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

"ਫਿਰ ਇਹੀ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖ਼ਾਸ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਇਹ 1985 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿਲਾਜੀਤ ਆਖ਼ਿਰ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੱਪ ਪੀ ਕੇ ਤਾਂ ਦੇਖਾਂ। ਖ਼ੈਰ ਇੱਕ ਕੱਪ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੀ ਲਿਆ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਿਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਰਨਪੁਰਾ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਾਂ ਲਈ ਪੋਸਟ ਲਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਯਾਦਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਫ਼ਰ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।"

30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਰੋਡ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ ਸਨ।

ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਸ਼ਾਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਕਰ ਸਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਜਿਹੜਾ ਕਦੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿੱਗਜ ਲੀਡਰਾਂ ਲਈ ਪੋਸਟਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅੱਜ ਖ਼ੁਦ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪੋਸਟਰ ਬੁਆਏ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਏਬੀਵੀਪੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਏਬੀਵੀਪੀ ਵਰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹ ਅੱਜ ਉਸ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰੇ ਜਾਂ ਜਿੱਤੇ।

ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1964 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਬਣੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਨਸਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤਰੁਣ ਸਵੈਮਸੇਵਕ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ। ਸਾਲ 1982 ਵਿੱਚ ਬਾਇਓ-ਕਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਇਕਾਈ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।

1997 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਯੁਵਾ ਮੋਰਚਾ ਦੇ ਕੌਮੀ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਬਣਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਹੁਦਾ ਵਧਣ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਦੋਂ ਰੁੱਕ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਰਾਬੁੱਦੀਨ ਅਤੇ ਕੌਸਰ ਬੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਮੁਠਭੇੜ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ।

ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਵਧੇਰੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਾਓ-ਭਾਜੀ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਘੱਟ ਮਿਲੇ, ਇਸਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਏਏ ਨੂੰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।"

End of Twitter post, 1

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਇਹ ਟਵੀਟ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ

ਦਰਅਸਲ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਕੇਂਦਰ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਉਹੀ ਲੋਕ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚੋਂ ਪਾਸ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ।"

ਸੀਏਏ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਣੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ-

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)

\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਸੂਬੇ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਭੁੱਲਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੁੰਮਰਾਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਆਗਵਾਈ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਰੱਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ" ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

"ਰੱਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ" ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੇਂਸਿਲਵੇਨੀਆ 'ਚ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਨ। ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਾਂਚ 'ਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ 1,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਨਾਬਾਲਿਗ 300 ਪਾਦਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਈ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਜਾਂਚ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚਰਚ ਨੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਹੁਣ ਐਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਵੈਟੀਕਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਪ ਇਨ੍ਹਾਂ "ਸ਼ਿਕਾਰੀ" ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਤੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।

ਪੋਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਹੈ?

ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪੋਪ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 2,000 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਕੈਂਡਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਪੋਪ ਇਸ ਵਿਚ "ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ" ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ "ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਚੁੱਪ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜਾ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ"।

ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ 1.2 ਅਰਬ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਚਰਚਾਂ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ "ਅਤਿਆਚਾਰ" ਦੱਸਦਿਆਂ ਨਿੰਦਿਆ ਹੈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" ਚਿੱਠੀ 'ਚ ਸਾਫ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ।"

ਪੋਪ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।" ਪੋਪ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ 1.2 ਅਰਬ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਚਰਚਾਂ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ "ਅਤਿਆਚਾਰ" ਦੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਤਾਂ ਦਿਹਾੜੀ ਲੱਗ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ……ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਬੰਦ ਹੈ ਦੀਦੀ।"

ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਦੁਮਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਭਾਰਾਣੀ ਟੂਡੂ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਸ਼ਬਦ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ।

ਜਿਸ ਤਬਕੇ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਚੌਂਕਾ ਚੱਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮਕਾਜ਼ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 50 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੰਮਕਾਜ਼ ਠੱਪ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਪੰਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸਹਿਜ ਹੈ।

ਸ਼ੁਭਾਰਾਣੀ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਛੁਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਉਹ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਧੱਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਾਰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਰਹੀ ਕਿ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।

ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਖਾਣਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਸੋਈ 'ਚ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਿਆਂ ਅਰਸਾ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ 5 ਕਿਲੋ ਵਾਧੂ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਦਾਲ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਰਾਣੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਭ ਮਿਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਭਾਰਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਹੀ ਦਿਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਰਸੋਈ 'ਚ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਸੀ।

"ਉਸ ਦਿਨ ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 120 ਰੁਪਏ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਦੀਦੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਬਜ਼ੀ ਖਾਧੀ ਸੀ।"

ਉਹ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਉਮਰ 10 ਸਾਲ, ਵਿਚਲੇ ਦੀ 8 ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦੀ ਉਮਰ 6 ਸਾਲ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਭਾਰਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਸੁੱਖ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਮਨਰੇਗਾ ਕਾਰਡ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਾਮਈ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਧਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਡੂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਗਾਰੰਟੀ ਐਕਟ, ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਹੀ ਸਾਲਾਨਾ 100 ਦਿਨ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 24 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਲੌਕਡਾਊਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਨਰੇਗਾ ਅਧੀਨ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਪਰ ਹੁਣ 21...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"50 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੀ ਵਿਹਲਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਮਨਰੇਗਾ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਸੱਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ, ਲੋਕ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ

ਭਾਗਵਤ ਸੰਘ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਭਾਰਤ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ' ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਜੋ ਆਏ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਹੈ, ਈਸਾਈ ਹਨ, ਉਹ ਜੇ ਭਾਰਤੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ 'ਇਹ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਧਾਰਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ' ਹੀ ਹੈ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ'

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਸੱਤਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ,  ਲੋਕ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"

"ਇਸ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਬ ਤਿਆਗੀ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।"

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ

"ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਧਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉਸ ਧਾਰਾ ਦਾ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ  ਨੇ ਰਵੀਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਦੇਸ਼ ਸਮਾਜ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲੇਖ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਏਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਝਗੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ।"

ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਘ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈੱਸਰ ਬਜਰੰਗ ਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸੰਘ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਕਿਆਸ ਲਾਏ ਜਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਆਸ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"

ਸੰਘ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ, ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸੰਘ ਦੇ ਇਸ ਸੱਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਬੋਧਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹਸਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵਾਜੁਦੀਨ ਸਿੱਦਿਕੀ, ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ, ਹੰਸਰਾਜ ਹੰਸ, ਰਵੀ ਕਿਸ਼ਨ, ਮਾਲਿਨੀ ਅਵਸਥੀ, ਅਨੁ ਮਲਿਕ, ਅਨੁ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਆਰਐਸਐਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਲਗਵਾਉਣਾ ਸਾਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ।"

ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੀਆਂਪੁਰ ਚੰਗਰ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿੰਕੂ ਅਤੇ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਵੀ ਇਹ ਫ਼ਿਰਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਕਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਚਲਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੰਡੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤ ਦਾ ਦੂਜੇ ਖੇਤ ਨਾਲੋਂ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਖੇਤ ਦਾ ਪੱਧਰ ਇੱਕਸਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿੰਕੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਸੀ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਕਰਾਹ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਮਿਲਗੋਭਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ-ਟੰਗੇ ਉੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਯੰਤਰ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਪਈ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਤੇ ਲੇਬਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਰਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਟਾਇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਕਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ-ਟੰਗੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਯੰਤਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਕੁਝ ਕਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਟਰੈਕਟਰ ਉੱਤੇ ਡਰਾਇਵਰ ਦੀ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਯੰਤਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਰਾਹੀਂ ਤਾਲਮੇਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਤ ਦੀ ਉੱਚੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨੀਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੈਕਟਰ ਨੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਟਰੈਕਟਰ, ਕਰਾਹ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਤਾਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਉਘਾੜਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਫ਼ੇ-ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਜੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ

ਅਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਰਾਈਵਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰੀ ਬਦਲ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 15 ਤੋਂ 18 ਘੰਟੇ ਲੇਜ਼ਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਣਕ ਵੱਢਣ ਅਤੇ ਝੋਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਲੇਜ਼ਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਵਿਹਲੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਲਗਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮੀਆਂਪੁਰ ਚੰਗਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ ਅਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿੰਕੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜ਼ਰਬ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੂਬੇ ਦੇ ਖੇਤੀ ਸਕੱਤਰ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਠ ਤੋਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਸਾਡਾ ਲੇਜ਼ਰ ਕਰਾਹ ਇਸ ਸਾਲ ਡੇਢ ਸੌ ਤੋਂ ਦੋ ਸੌ ਘੰਟੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੱਲੇਗਾ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਰ ਤੋਂ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ"

ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ੀ ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚੌਥੇ ਰਨਵੇਅ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਹਰ ਸੋਮਵਾਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਪਰਤਦੇ ਰਹੇ।

ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਗ਼ੀਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਮੈਂ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਇੱਕਦਮ ਉੱਪਰ ਉੱਡਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਨਵੇਂ ਰਨਵੇਅ ਤੋਂ ਮੇਨਜ਼ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਥੌਮਸ ਮੂੰਜ਼ੇਲ ਦੇ ਘਰ ਉੱਪਰੋਂ ਦਰਜ਼ਨਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਡਾਨ ਭਰਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਜਰਮਨ ਆਟੋਬਮ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਰੇਨ ਟਰੈਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।"

"ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਰ ਤੋਂ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

ਮੂੰਜ਼ੇਲ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੀ 2009 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਰੌਲੇ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਜੋੜਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ ਸਬੂਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ।

ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੀਤਾ।

ਰੌਲੇ ਦੇ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬੋਲੇਪਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਦੇ ਰੌਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਤੇ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਸਮੋਕ (ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ) ਅਤੇ ਰੇਡੋਨ (ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਿਕ ਗੈਸ) ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਬਰਾਬਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਯੂਐੱਸ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਲੋਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੌਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਏਅਰਕਰਾਫ਼ਟ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਦੇ ਰੌਲੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਦੱਸਿਆ,  ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਯੂਐੱਸ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਲੋਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੌਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 70 ਤੋਂ 90 ਡੈਸੀਬਲਜ਼ (ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ) ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਲਣਾ ਲਈ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਤਕਰਬੀਨ 60 ਡੈਸੀਬਲਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਰੇਂਜ 70 ਤੋਂ 90 ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਈਰਨਜ਼ (ਹੋਰਨ) ਅਤੇ ਏਅਰਕਰਾਫ਼ਟਜ਼ ਦੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਰਿੰਗਟੋਨ ਦਾ ਵੱਜਣਾ ਵੀ ਮਾੜੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ  ਹੈ। ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਸੀ। 25 ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੈੱਡਰੂਮ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ...ਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਸੀ?

ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਆਸਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰਕੇ ਚੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੈਂਟ ਫੌਰ ਸੈਕਸ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਕਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੈਕਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਥ੍ਰੀ ਦੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੈਕਸ ਰੈਕਟ ਆਖਿਰ ਕਿਸ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅੰਡਰਕਵਰ ਆਪਰੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਗਈ।

ਮੈਂ ਜਿਸ ਸ਼ਖਸ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਨਰਸਿੰਗ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਛੱਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਸ ਇੰਨਾ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗਰਲਫਰੈਂਡ ਹਾਂ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਦਿਖਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਔਨਲਾਈਨ ਰੂਮ ਆਫਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੈਂ ਬਿਹਤਰ ਬਦਲ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਆਵੇਗਾ ਮੇਰਾ ਯਕੀਨ ਕਰੋ।''

ਰੈਂਟ ਫਾਰ ਸੈਕਸ

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਰੈਂਟ ਫੌਰ ਸੈਕਸ ਦੀ ਆਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ।

ਦਰਜਨਾਂ ਅਜਿਹੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ, ਜੋ 'ਐਡਲਟ ਅਰੇਂਜਮੈਂਟਸ' ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

ਅਜਿਹੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਪੂਰੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟ ਬੀਤੇ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਆਇਆ। ਇਸ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਕਸ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਫੌਰਨ ਮੇਰੀ ਬੌਡੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬ੍ਰਾਅ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਪੁੱਛਿਆ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅਡਲਟ ਅਰੇਂਜਮੈਂਟ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਅਸੀਂ ਵੱਟਸਐਪ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਕਾਨ ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਸਨ।

ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਕਮਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ।

ਤੀਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ, ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਓਰਲ ਸੈਕਸ ਬਦਲੇ ਛੱਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: "ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੁੱਤ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਮੰਨੀਆਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੀਤੀ 28 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੁੱਤ ਕੋਲ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ-

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਦੀ ਉਡੀਕ?

ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ 9 ਮਹੀਨੇ ਲਾਹੌਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਸਨ।

ਕੀ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਨਾਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ। 31 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਘਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸੰਨ 1974 ਵਿੱਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 31 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥੀਆਂ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਤਤਕਾਲੀ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 25 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਦੋ ਕਲਸ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਸੁਨਾਮ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਸਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨਾਂ ਬਣਨ ਕਰਕੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇਹ ਕਲਸ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਏ ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸੁਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੱਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪਿਛਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮਿਊਜ਼ਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਯਾਦਗਾਰ ਵਾਲੀ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁਨ ਜਤਿੰਦਰ ਜੈਨ ਮੁਤਾਬਿਕ, "ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 2006 ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁਨਾਮ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਏ ਨੂੰ 70 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਲਾਰਾ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ।"


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: #BBCShe ਦੀ ਟੀਮ ਆਂਧਰਾ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ

ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।

#BBCShe ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੱਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੀ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਕੁੜੀਆਂ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸੀ ਉਹ ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ, ਕਾਨੂੰਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਤਕੀਨੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਸਨ।

ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਤਸਵੀਰ

ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੁੜੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

#BBCShe ਦੀ ਟੀਮ ਬੀਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।

ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਹੈ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ 2015-2016 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ 'ਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ(ਘਰੇਲੂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਨੁਪਾਤ ਯਾਨਿ ਜੀਈਆਰ) ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ 'ਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਹੈ।

ਜੀਈਆਰ ਕੁੱਲ ਕਾਬਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ 18-23 ਉਮਰ ਵਰਗ 'ਤੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 23.5 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 12.6 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ ਜਦਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 42.4 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 5 ਮੁੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਜੀਈਆਰ 26.9 ਫ਼ੀਸਦ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਹੋਣ ਪਰ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਆਨ ਇੱਕ 22 ਸਾਲਾ ਸਟੂਡੈਂਟ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਸਾਡੇ ਮਾਪੇ ਸਾਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਸੀਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਪਰਿਵਾਰਕ ਦਬਾਅ

ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਹਿਮਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਤਾਂ ਹਾਲ ਵਿੱਚ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਉਸ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: #MeToo ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੀ ਆਏ ਹਨ

"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਫੀਸ ਲੱਗੇਗੀ।''

"ਉਸ ਵਕਤ ਮੈਂ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤਾਂ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਕੁੜੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ ਜਾਂ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਾਰਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਫੀਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੈਸਾ ਸਮਝ ਲਿਆ।''

ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਸਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 5000 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।''

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਹੀਂ-ਨਹੀਂ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ, ਬੱਸ ਉੰਝ ਹੀ...''

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

'ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਿੰਡ ਪਰਤ ਗਈ'

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ।''

ਨੀਤੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ #MeToo ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ

ਇਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, "ਫਿਰ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖੇਤੀ ਹੀ ਕਰੋਗੀ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਬੁਰੀ ਲੱਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵਕਤ ਲਈ ਤਾਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਿਤ ਕਰਾਂਗੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।''

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ 'ਪਿੰਡ ਕਨੈਕਸ਼ਨ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੀਤੂ ਸਿੰਘ ਦੀ। ਇਹ ਨੀਤੂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਅੱਜ ਔਰਤਾਂ ਗਰਾਊਂਡ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਮੌਕਾ-ਏ-ਵਾਰਦਾਤ ਦਾ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ ਹਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰਖ਼ੀਆਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ...

ਪਰ ਉਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ 'ਤੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਹਨ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮਜ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ #MeToo ਯਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੱਟੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ #MeToo ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹਨ।

ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਮੈਂ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: #PakistanAndCongress ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਰੁਝਾਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰੁਖ 'ਨਰਮ' ਹੈ।

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਚੈਟ ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਸ 'ਤੇ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਪਰ ਸਾਡੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਗਲਤ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸਾਬਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

#PakistanAndCongress ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ

ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ

ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਹਮਾਇਤੀ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜਨਰਲ ਸਕਤੱਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ 7 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਸਨ।

ਟਵਿੱਟਰ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪਰ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਗਲਤ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ

ਕਿਉਂਕਿ 7 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਆਗਾਮੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਹਨ।

ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਟਵੀਟ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਦਾ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ, "ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੀਬੀਆਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।"

ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇਸ ਟਵੀਟ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਰੀ-ਟਵੀਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਫੈਂਸ ਨੇ ਵੀ ਰਾਹੁਲ ਦਾ ਇਹ ਟਵੀਟ ਰੀ-ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦਾ 'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਡਿਫੈਂਸ' ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਟਵਿੱਟਰ ਹੈਂਡਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਟਵੀਟ ਕਰਨ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਚਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ #PakistanAndCongress ਟਵਿੱਟਰ ਦੇ ਟਾਪ ਟਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰੋ''

''ਉਸਦੇ ਦਸ ਪਿਤਾ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਪੋਸਟ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ''

ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਵਾਤੀ ਵਦਲਾਮੁਦੀ ਵੱਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮੈਂਟ ਆਏ। ਇਹ ਕਮੈਂਟਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਕੁਝ ਹਨ।

ਕਠੂਆ ਅਤੇ ਉਨਾਓ ਰੇਪ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ 'ਚ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਿਤਰਣ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।

ਕਾਰਟੂਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਵਿਵਾਦ

ਕਾਰਟੂਨ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਫੜੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ,''ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕੀਤਾ ਨਾ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ।''

ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਨੂੰ 5000 ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਨੂੰ ਰੀ-ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਵਾਤੀ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਉਸਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ।

ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਾਰਟੂਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਸਦਾ ਮਕਸਦ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

'ਫੇਕ ਅਕਾਊਂਟਸ ਜ਼ਰੀਏ ਮਿਲੀਆ ਧਮਕੀਆਂ'

ਕਾਰਟੂਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ,''ਕਠੂਆ ਵਿੱਚ 8 ਸਾਲਾ ਕੁੜੀ ਦਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨਾਓ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਦਿੱਤਿਆ ਨਾਥ ਯੋਗੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।''

''ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਗਏ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।''

ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੀਜੇਪੀ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ। ਕਈ ਬੀਜੇਪੀ ਆਗੂਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਲਾਤਾਕਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਰਾਮ ਭਗਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਪੂਜਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਜਿਹੇ ਜੁਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਉਣੇ ਪਏ।''

''ਭਾਵੇਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਪਰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

''ਤੁਸੀਂ ਗੋਰੀ ਲੰਕੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ?''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬੰਦਾ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ''

ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਫ਼ਲਾਈਟ 'ਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਰਿਦੁਆਰ 'ਚ ਇੰਨੀ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਂਟਰੀ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੈਗੇਟਿਵ ਕੋਵਿਡ ਆਰਟੀ-ਪੀਸੀਆਰ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਸਰਕਾਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ''ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਪਰ ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਰੀਦੁਆਰ 'ਚ ਕੋਈ ਚੈਕਿੰਗ ਹੋਈ।

ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ 'ਚ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਮਾਸਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਠੋਡੀ 'ਤੇ ਖਿਸਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ 'ਚ ਘਾਟ ਦੀ ਪੌੜੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ।

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ 'ਚ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੋਈ ਕੱਪੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਪਹਿਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਤੋਲੀਏ ਨਾਲ ਵਾਲ ਸੁਕਾ ਰਿਹਾ, ਕੋਈ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬੰਦਾ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।''

ਉੱਜਵਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ 'ਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ''ਬਾਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸੈਲਫ਼ੀ ਲੈਣ ਲਈ ਮਾਸਕ ਹਟਾਇਆ।''

ਉੱਜਵਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਬ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।''

ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੀ...।''

ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਕਹਿਰ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ ਪੌਣੇ ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈੱਡ, ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ-ਮਾਰੇ ਫ਼ਿਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਟੋਕਨ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੁਪਰ-ਸਪ੍ਰੈਡਰ ਈਵੈਂਟ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਿੰਦੁਤਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

ਮਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਗੋਪਾਲ ਭਾਰਦਵਾਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਲ 'ਚ ਕੁੰਭ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।

ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿਥਿਲੇਸ਼ ਸਿਨਹਾ ਮੁਤਾਬਕ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ 34 ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਉੱਜਵਲ ਪੁਰੀ 9 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਹਰੀਦੁਆਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਮਾਸਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੈਨੇਟਾਇਜ਼ਰ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੀ ਸਨ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਲਈ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ'' - ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 59 ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਜਵਾਬ ਤਲਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ 22 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ ।

End of Twitter post, 1

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ  ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੇ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ ਦੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤੇ ਧਰਮ ਕਾਰਨ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕਿੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ

ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜਾਮੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੜ੍ਹਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਲੇਮਪੁਰ ਸਣੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੁਜ਼ਹਾਕਾਰੀ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 5 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ  ਦਿੱਲੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਲਏ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।।

ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ

ਅਸਾਮ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਇਲ ਇੰਟਰਨੈਂਟ 'ਤੇ ਪਬੰਦੀ ਹੈ।

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਆਲ ਅਸਾਮ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨਿਨ (ਆਸੂ) ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਐਨਡੀਏ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਅਸਮ ਗਣ ਪਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਉਸਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ

ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਦਾਰੂਲ ਉਲੂਮ ਨਦਵਾ-ਤੁਲ-ਉਲੇਮਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਵੀਡਿਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

ਇਸ ਵੀਡਿਓ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀ

ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਤੇ ਤੰਨ -ਤੋੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਨਿਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆ। ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੈਬ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਗੇ।

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤੇ ਫੌਰੀ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਜਾਂ ਮਸਜਿਦ ਬਾਹਰ ਬੈਠ ਕੇ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਮੈਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।''

31 ਸਾਲਾ ਬੰਦੇਨਵਾਜ਼ ਨਦਾਫ਼, ਜਿਹੜੇ ਅਵਿਕਸਿਤ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਦਾਫ਼ ਹੁਣ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਪੇਂਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਬਦੌਲਤ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 25 ਤੋਂ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਕਮਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਟਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥਾਂ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਊਥ ਐਂਡ ਫੁੱਟ ਪੇਂਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਜਨਮ ਹੀ ਬਣਿਆ ਤਮਾਸ਼ਾ

ਬੰਦੇਨਵਾਜ਼ ਨਦਾਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸ਼ੋਲਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੱਤੂਰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਇਸ 'ਅਜੀਬ ਬੱਚੇ' ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਏ।

ਨਦਾਫ਼ ਮਜ਼ਾਕ 'ਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ 5 ਪੈਸੇ ਟਿਕਟ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਅਜੀਬ ਬੱਚੇ' ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਆਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।''

ਮੁੰਬਈ ਮਹਾਂਨਗਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਾਲਮ

ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰਖਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਦਾਫ਼ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਸੀ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਪਰ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਤੀਰਾ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਢੇ ਪਰ ਹਰ ਸਕੂਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਅਸਰ ਦੂਜੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ।''

ਨਦਾਫ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,''14 ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।''

ਬੰਦੇਨਵਾਜ਼ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੇ। ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੀਮਿੰਗ ਅਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਆਰਟ ਟੀਚਰ ਵਿਨੀਤਾ ਯਾਦਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।

ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨਦਾਫ਼

ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇਨਵਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪੇਟਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਟਰੱਸਟੀ ਜ਼ਰੀਨ ਚੌਥੀਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪੇਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਦੇਨਵਾਜ਼ ਦੇ ਹਨੁਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੀਨ ਚੌਥੀਆ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,''ਜ਼ਰੀਨ ਮੈਡਮ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਲਚੰਦਰ ਧਾਨੂ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

''ਮੈਂ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਸਕੂਲ ਮੈਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨਾ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ'' - ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ

ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨਾ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਰਜੀਹ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ 'ਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਗੇ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਬਜਟ ਵਧਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼ਾਹ ਬਾਗਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਰਾਕਾਲਮੱਟੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਤੇ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਮਗਰੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ 447 ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ - ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲਾ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇਣ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੁਝ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਇਮਜ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ ਐਤਵਾਰ 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਟੀਕਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 16 ਤੇ 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ 447 AEFI (ਐਡਵਰਸ ਇਵੈਂਟ ਫੌਲੋਇੰਗ ਇਮੀਊਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਮਨਹੋਰ ਅਗਨਾਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਾਮੂਲੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ:

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ।

ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਐਲੇਕਸੀ ਨਵੇਲਨੀ ਮੌਸਕੋ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਏ ਗਏ

ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਐਲੇਕਸੀ ਨਵੇਲਨੀ ਨੂੰ ਰੂਸ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲੇਕਸੀ ਨਵੇਲਨੀ

ਉਹ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਮੌਸਕੋ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਰਵ ਏਜੰਟ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਰਦੇ-ਮਰਦੇ ਬਚੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜਰਮਨੀ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 44 ਸਾਲ ਦੇ ਨਵੇਲਨੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਲੈ ਗਈ। ਬਰਲਿਨ ਤੋਂ ਆਈ ਨਵੇਲਨੀ ਦੀ ਫਲਾਈਟ ਨੂੰ ਮੌਸਕੋ ਦੇ ਇੱਕ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕਈ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੇਲਨੀ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਪਿੱਛੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਬੀਬੀਸੀ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾਈ।


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਾਂ ਇਰਾਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।''

ਟਰੰਪਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਾਸਿਮ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਕਾਸਿਮ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਉਹ ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਬਗਦਾਦ ਧਮਾਕੇ ਸਣੇ ਕਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਲ਼ਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਟਰੰਪ ਨੇ ਨਾਟੋ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਸੰਕਟ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ , ਟਰੰਪ ਨੇ ਅੱਗੇ  ਕਿਹਾ, ''ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣ ਦੇਵੇਗਾ।''

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ''ਈਰਾਨ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਕ'' ਹੈ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ''ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੱਤਵਾਦੀ'' ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ''ਹੱਥ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ਼ ਲਿੱਬੜੇ'' ਹੋਏ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਭਰੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹਮਲਾਵਰ ਨੀਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਾਂਗੇ।

22 ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਸਨ

ਇਰਾਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਕੁੱਲ 22 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਸਨ। ਇਰਾਕੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ।

ਇਰਾਕ ਦੇ ਏਅਰਬੇਸ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰ ਕਾਸਿਮ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆ ਵਾਲੇ ਦੋ ਏਅਰ ਬੇਸਿਸ ਉੱਤੇ ਮਿਜ਼ਾਇਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਪੱਛਮੀ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਇਰਬਿਲ ਤੇ ਅਲ ਅਸਦ ਦੇ ਦੋ ਹਵਾਈ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ''।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਸੀ , 'ਆਲ ਇੰਜ ਵੈੱਲ', ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਰਾਕੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

ਈਰਾਨ  ਦੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਇਆ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਰਸੁਲਾ ਵਾਨ ਡੇਰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ,  ''ਕੱਲ ਰਾਤ ਜੋ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸਿਰਫ਼ ਏਅਰਬੇਸ ਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਡੰਗ ਦਾ ਕਿੱਲੋ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਗ ਵੀ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਉਦੇ ਹਾਂ। ਬੇਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪੱਠੇ ਵੀ ਖੇਤੋਂ ਲਿਆਉਦੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਪਾਲਦੇ ਹਾਂ।"

ਇਹ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਲਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਨਿੱਕੀ ਕੌਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂ-ਮੱਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਵੈਮਾਨ ਦਾ ਸੁਆਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਰੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਵੈਮਾਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਮੋਹਰੀ ਔਰਤਾਂ

ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੁਲਾਰਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਔਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਵੈਮਾਣ ਕਾਰਨ ਆਈਆਂ ਤੰਗੀਆਂ, ਸਵੈਮਾਣ ਕਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।

ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਲੜਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬਣਾਂ

45 ਸਾਲਾਂ ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਤਬਕੇ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਬੋਲੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜਾਹ ਗਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਇਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਘੇ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਇਸੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਾਗ-ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬੀਜਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਧੇ ਵਿੱਘੇ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਪੱਠੇ ਬੀਜਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਵਿੱਘੇ ਵਿੱਚ ਕਣਕ-ਝੋਨਾ ਬੀਜਦੇ ਹਾਂ।ਖਾਣ ਜੋਗੀ ਕਣਕ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੜੀ ਵੀ ਘਰ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"

ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਇੱਕ ਵਿੱਘੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਦੀ ਜ਼ਾਮਨੀ ਭਰੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਕਿੱਲੋ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸਵੈਮਾਣ ਖੁੱਸਣ ਜਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਿੱਕੀ ਕੌਰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਨਿੱਕੀ ਕੌਰ ਦਾ ਪਤੀ ਦਿਹਾੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕੌਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਸਮੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੱਡਬੀਤੀ

ਨਿੱਕੀ ਵੀ ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਵਾਂਗ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿੱਘੇ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਕੀ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣਾਂ ਨੂੰ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰਨੀ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸੀ ਕਿਉਂ ਕਿ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਤੋਂ ਘਾਹ ਖੋਤ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ਲੀਲ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੱਠੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੰਗ ਕਰਮੀ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਟਾਕਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।''

''ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਤਾਂ ਅਜੋਕਾ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਹੀ ਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੀ ਢਾਹਣੀ ਦਾ ਵੀ ਸੀ।''

ਪ੍ਰੋ. ਮਦੀਹਾ ਦਾ ਪਾਨ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸਟਾਈਲ

''ਸੰਨ 1984 ਦੀ ਗੱਲ ਏ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ 'ਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਸਾਡੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਆਈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।''

''ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਬੜੀ ਨਵੇਕਲੀ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕਾਲਜ 'ਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਣ ਕੇ ਆਈ ਸੀ ।''

ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੌਰਾਨ ਜੌਹਰਾ ਸਹਿਗਲ ਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ

''ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਹੀਂ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਚਰਾਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀਆਂ।''

''ਪਰ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦਾ ਪਾਨ ਲਾਉਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਬਾਕੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੌਡਰਨ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮਦੀਹਾ ਨੂੰ ਵੇਖ-ਵੇਖ ਕੇ ਬੜੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।''

''ਮਦੀਹਾ ਨੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ।''

ਮੌਡਰਨ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਤੇ ਫ਼ਿਦਾ ਸਨ ਕੁੜੀਆਂ

''ਕਾਲਜ ਸਮੇਂ ਮਦੀਹਾ ਦਾ 'ਕਲਾਸ 'ਚ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਰਿਹਾ।''

''ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਗੀਰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤੀ ਘੁਲਦੀ-ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਦੇ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।''

''ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਮੌਡਰਨ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਤੇ ਫ਼ਿਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।''

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਚੁੱਕੀ ਆਵਾਜ਼

''ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨੇ ਬਤੌਰ ਰੰਗ ਕਰਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ-ਹਕੂਕ ਲਈ ਆਪਣੇ ਥਿਏਟਰ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।''

''ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਹੀ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।''

''ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਪਾਨ ਲਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਸਨ ਜੋ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਵਾਂਗ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਕੂਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁਆਇਸ਼ ਵੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ।''

''ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਲੀਮ ਤੋਂ ਮਹਿਰੂਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣਿਆ।''

''ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਆਈਡਲ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।''

''ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਯਾਦਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੇਰੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਲਾਸ ਫੈਲੋ ਤੇ ਬੇਲੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੇ ਬੜੇ ਕਰੀਬ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।''

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਤਿਫ਼ ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਵੀ ਇੱਕ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੇ ਫ਼ੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ...


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਸਿਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪੱਕੇ ਚਬੂਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਘਰ-ਘਰ ਸੱਥਰ ਵਿੱਛ ਜਾਣਗੇ।"

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਠਿੰਡਾ ਸੋਸ਼ਲ ਗਰੁੱਪ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਬਾਂਸਲ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਮੁਹਾਲੀ), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤੇ ਦਾ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ  ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।

ਰਾਜੇਸ਼ ਬਾਂਸਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਿਹੜੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਹੋਏ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

"ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ 24 ਪੱਕੇ ਥੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਪਰ, ਹੁਣ ਲਾਸ਼ਾਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਧ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਜਬੂਰੀ-ਵੱਸ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸ਼ਮਸ਼ਨ ਘਾਟ ਅੰਦਰ ਕੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਤ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਵਧੇਰੇ ਬਦਤਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ।"

ਕੋਵਿੰਡ-19 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘਟਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਨੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ 'ਓਪਨ ਜੇਲ੍ਹ' ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਮੋਗਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੰਦੀਪ ਹੰਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ-ਲੁਧਿਆਣਾ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਬਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਨੂੰ 'ਓਪਨ ਜੇਲ੍ਹ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਐੱਸਐੱਸਡੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਸੂਰਤ-ਏ-ਹਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ 'ਕਾਰਨ' ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਧੱਲੇਕੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਡੈਥ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮੌਤ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

"ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਧਾਹਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਝੰਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਮੇਰੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਮਾਵਾਂ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਮੇਰੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਰਹਾਂਗਾ।''

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ 15 ਅਗਸਤ, 2018 ਨੂੰ ਲਾਲ ਤੋਂ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਸਨ।

ਪਰ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਮੁਸਲਿਮ ਭੈਣਾਂ', 'ਮੁਸਲਿਮ ਮਾਤਾਵਾਂ' ਅਤੇ 'ਮੁਸਲਿਮ ਧੀਆਂ' ਦੇ ਹੱਕ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮਦਿੰਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਰਵੱਈਆ ਰੱਖਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸਮਿਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਰਾਇ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:

''ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਆਸਥਾ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਜੈਂਡਰ ਇਕਵੈਲਿਟੀ (ਲਿੰਗਕ ਸਮਾਨਤਾ) ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਦਾ।"

"ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰੋ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

''ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਿਰ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਮਰਦ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਮੰਦਿਰ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ।"

"ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ (ਇੰਦੂ ਮਲਹੋਤਰਾ) ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਜੱਜਮੈਂਟ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਤੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਉਸ 'ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।''

ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਦੋ ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ?

ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਾਰਕੁਨ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੇਸਾਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਖੋਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜੇਕਰ 10-50 ਸਾਲ ਦੇ ਮਰਦ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੈ।"

ਆਸਥਾ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

''ਮੇਰੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ, ਭੈਣਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਧੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦਬਾਅ 'ਚ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।''


ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ''ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਾਪਿਸ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਸਕਾਂ।''

22 ਸਾਲ ਤਸਮੀਦਾ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਸਮੀਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਾਲਜ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲਿਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਕੋਟੇ ਤਹਿਤ ਫਾਰਮ ਭਰਿਆ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸੀਆਂ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਸਮੀਦਾ ਟਾਟ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ ਬਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਛੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਭੈਣ ਤਸਮੀਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਬੱਚੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਿਆਂਮਾਰ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਕਾਲਜ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤਸਮੀਦਾ ਲਈ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਉਹ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਿਆਂਮਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆ ਗਈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜੇ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਵਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤਸਮੀਦਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ।

ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੋ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤਸਮੀਦਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,  ''ਸਾਡੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੀ ਪਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦਰ-ਦਰ ਦੀ ਠੋਕਰ ਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਾਂ ਹਾਂ ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਦੇ ਨਹੀਂ।''

''ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਈ ਤਾਂ 10ਵੀਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਭਰੀ ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਓਪਨ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਆਰਟਸ ਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਿਆ। 10ਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ। ਹਰ ਦਿਨ ਮੈਂ ਬਰਮਾ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਵਕਾਲਤ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣਾਂ।''

ਤਸਮੀਦਾ

ਨਵਾਂ ਦੇਸ, ਨਵੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ

ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਕੁੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਮਾਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ...\nਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਜਿਵੇਂ doc:

''ਮੈਂ ਬੀਏ-ਐੱਲਐੱਲਬੀ ਆਨਰਜ਼ ਕਰਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਣ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਾਂ।''