शीर्षक: कोरोनाभाइरस: बालबालिका किन बिरामी भएका छैनन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरसको प्रकोपबाट बालबालिकाहरू सङ्क्रमित भएका घटनाहरू एकदमै दुर्लभ छन् र किन यस्तो भएको हो भन्ने पत्ता लगाउन विज्ञहरू प्रयास गरिरहेका छन्

कोरोनाभाइरसका कारण अहिलेसम्म  ११ सय भन्दा बढीको ज्यान गइसकेको छ भने ४० हजारभन्दा बढी मानिस सङ्क्रमित भएका छन्।

तीमध्ये सबैभन्दा कम उमेरमा सङ्क्रमित भएको पाइएको तिनै शिशुमा हो।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण तीसवटा भन्दा बढी देशमा देखा परिसकेको छ।

कोरोनाभाइरसको प्रकोपको पछिल्लो अध्ययन जर्नल अफ दि अमेरिकन मेडिकल एसोसिएसनमा प्रकाशित भएको छ।

उक्त अध्ययन प्रकोप सुरु भएको चीनको वुहानस्थित जिनयिनटान अस्पतालका बिरामीमा गरिएको हो।

उक्त अध्ययनले ४० देखि ५९ वर्ष उमेरका मानिसमा उक्त भाइरसको सङ्क्रमण आधाभन्दा बढी रहेको देखाएको छ।

३९ वर्षभन्दा कम उमेरका बिरामी जम्मा १० प्रतिशत रहेका छन्।

"बालबालिकामा सङ्क्रमण दुर्लभ देखिएको छ," अनुसन्धानकर्ताले भनेका छन्।

तर यस्तो किन भयो?

के बालबालिकामा सङ्क्रमणसँग जुध्नका लागि बहन गर्नसक्ने क्षमता बढी हुन्छ?

बालबालिकामा थोरैमात्रै सङ्क्रमण

यसबारे थुप्रै खालका तर्कहरू गरिन्छ। तर बालबालिकामा सङ्क्रमण किन कम देखिएको छ भन्ने निश्चित जवाफ भने स्वास्थ्य विज्ञहरूसँग छैन।

"यसको कारणबारे उनीहरू पूर्ण रूपमा स्पष्ट छैनन्, बालबालिकाहरू या त सङ्क्रमण हुने परिस्थितिबाट टाढा रहन्छन् वा  उनीहरूमा कडा सङ्क्रमण हुँदैन," युनिभर्सिटी अफ रेडिङका प्राध्यापक इयान जोन्सले बीबीसीलाई भने।

यसको अर्थ बालबालिकाहरूमा अहिले कम खतरा हुने खालको सङ्क्रमण हुने र त्यसको लक्षणहरू विकसित हुँदै जाने हुनसक्छ।

त्यस्तो खालको अवस्थामा बालबालिकाहरूलाई अस्पतालमा उपचारका लागि राखिन्न र चिकित्सकलाई पनि देखाइँदैन।

कोरोनाभाइरसले मानिसको शरीरमा के गर्छ

कोरोनाभाइरस प्रकोप नियन्त्रणमा 'क्वारन्टीन' भनेको के हो

युनिभर्सिटी कलेज लन्डनकी लेक्चरर नथली म्याकडरमट यसमा सहमत छिन्।

"पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिका र किशोरकिशोरीहरूमा भाइरससँग लड्नसक्ने रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता राम्रो हुन्छ," उनले भनिन्।

"उनीहरू पनि सङ्क्रमित हुनसक्छन् तर एकदमै सामान्य खालको सङ्क्रमण हुन्छ वा सङ्क्रमणको लक्षण नै देखापर्दैन।"

बालबालिकामा सङ्क्रमण कम हुने नजिर यसअघि सन् २००३ मा चीनमै देखापरेको सार्स प्रकोपका बेला नै बसेको थियो।

करिब ८ सय मानिसको ज्यान लिएको र ८ हजार व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतका एक अर्ब ३० करोड जनता २१ दिनमा ‘लकडाउन’मा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले देशका एक अर्ब  ३० करोड जनतालाई आफ्नो सुरक्षाका निम्ति कसैले घरबाहिर ननिस्कन आह्वान गरेका छन्।

अन्यथा भारत दशकौँ पछाडि धकेलिने उनले बताए।

घुइँचो

मङ्गलवार राति टेलिभिजनमा उनले गरेको सम्बोधनलगत्तै पसलहरूमा आवश्यक किनमेल गर्न मानिसहरूको भिड लागेको थियो।

भारतमा हालसम्म ५०० जनाभन्दा बढीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिएको छ भने १० जनाको ज्यान गएको छ।

विश्वभरि सङ्क्रमणका सङ्ख्या चार लाख नाघेको जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयले जनाएको छ।

अहिलेसम्म १८,००० जनाभन्दा धेरैको ज्यान गइसकेको छ।

मध्यरातबाट 'लकडाउन' लागु

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले देशभरि आवतजावत तथा घुमफिरमा बन्देज लगाएर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्न चाहेको बताए।

उक्त बन्देज गएको मध्यरातबाट लागु भएको छ र आगामी २१ दिनसम्म जारी रहनेछ।

"तपाइँहरूलाई घरबाहिर निस्कन पूर्ण बन्देज हुनेछ," मोदीले भने।

उनले मानिसहरूलाई नआत्तिन भनेका थिए तर लगत्तै राजधानी दिल्लीका पसलहरूमा भिड लाग्यो।

संवाददाताहरूका अनुसार बन्देजका बेला मानिसहरूलाई खानेकुरा तथा अन्य अत्यावश्यक वस्तु किनमेल गर्न कसरी दिइनेछ भन्ने स्पष्ट पारिएको छैन।

दिल्ली र मुम्बईमा पहिले नै 'लकडाउन'

बीबीसीकी दिल्लीस्थित संवाददाता रजिनी वैद्यनाथन भन्छिन्: दिल्ली तथा मुम्बईजस्ता सहरमा यसअघि नै प्रतिबन्ध घोषणा भइसकेका थिए।

अब त्यस्तो बन्देज सम्पूर्ण देशमा लागु हुँदैछ।

आइतवार भारतमा 'जनता कर्फ्यू' भनेर पनि लगाइएको थियो।

त्यतिखेर प्रधानमन्त्री मोदीले आफ्ना घरबाटै ताली बजाएर स्वास्थ्यसेवकहरूको सम्मान गर्न आह्वान गरेका थिए। तर कतिपयले कुरा नबुझेर र्‍याली निकालेका थिए।

भारतमा यस्तो 'लकडाउन'को परिणाम के होला भनेर भन्न सकिँदैन। यसको आर्थिक तथा सामाजिक परिणाम हुन सक्छन्।

तर विश्वव्यापीरूपमा फैलिएको सङ्क्रमणका सामु यी उपाय आवश्यक रहेको पनि ठानिएको छ।

वास्तवमा कोरोनाभाइरस के हो?


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतका २२ राज्यमा मार्च ३१ सम्म ‘लकडाउन’, नेपाल-भारत सीमा यात्रुका लागि बन्द\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आइतवार दिल्ली सुनसान देखियो

नेपाल सरकारले पनि भारत र चीनसँगका सबै सीमानाका एक सताका लागि बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ।

भारतको राजधानी दिल्लीमा सोमवार बिहान ६ बजेदेखि लकडाउन लागु भयो। तर दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालका अनुसार उक्त अवधिमा अत्यावश्यक सेवाहरू भने सञ्चालन हुनेछन्।

यसअघि आइतवार भारतभरि बिहानदेखि बेलुका सम्म 'जनता कर्फ्यू' लागु गरिएको थियो।

आइतवार साँझ भारत सरकारले देशका २२ राज्यका ७५ जिल्लामा मार्च ३१ सम्मको लागि लकडाउन वा अनावश्यक आवतजावतमा प्रतिबन्ध घोषणा गर्‍यो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिएका स्थानमा ती प्रतिबन्ध लागु हुनेछन्।

नेपाल-भारत सीमामा के हुन्छ?

मन्त्रिपरिषद्‌को निर्णयानुसार नेपाल-भारत सीमाबाट सोमवार १० बजेदेखि चैत १६ गतेसम्म यात्रु प्रवेश गर्न पाउनेछैनन्।

तर वस्तुको प्रवेशमा कुनै रोक लाग्नेछैन।

आइतवार पर्साको सीमाबाट नेपाल प्रवेश गर्दै केही सर्वसाधारण

चैत १६ का लागि नेपाल-भारत सीमाका सबै प्रवेशबिन्दु यात्रुका लागि बन्द रहनेछन्

बालुवाटारमा आइतवार साँझ बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले सो अवधिका लागि नेपालका सबै अन्तर्राष्ट्रिय सीमाबाट यात्रु आवागमन स्थगन गर्ने निर्णय गरेको अर्थ, सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री युवराज खतिवडालाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रिय समाचार समितिले जनाएको छ।

"वस्तुको सीमा वारपार नियमित हुन्छ, यात्रुको मात्र आवागमन मात्र स्थगन गरेका हौँ," खतिवडाले भने।

"यो सङ्क्रमण धेरै व्यक्तिको आवतजावतबाट र सीमा पार गर्नेबाटै सिर्जना हुने भएकाले अहिले उत्पन्न विषय र छिमेकी मुलुकहरुको हितलाई ध्यानमा राखेर आवागमन स्थगित गर्ने निर्णय भएको हो।"

सरकारले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि एउटा कोष बनाउने निर्णय गरेको छ। त्यसका लागि सरकारले ५० करोड रुपैयाँबाट छुट्याएको छ।

के हो लकडाउन?

लकडाउन भनेको एक यस्तो आपत्कालीन व्यवस्था हो जसअन्तर्गत निजी प्रतिष्ठान, निजी कार्यालय एवं सार्वजनिक यातायात पूर्ण रूपले बन्द गरिन्छ।

अर्थात् कुनै विशेष कारणविना मानिस घरबाहिर निस्किन र हिँडडुल गर्न पाउँदैनन्।

भारतमा लागु गरिएको लकडाउन अनुसार त्यहाँ सार्वजनिक यातायात बन्द रहनेछ। तर केही राज्यले भने एकचौथाइ सरकारी बस चल्ने बताएका छन्।

सबै पसल, स्टोर, कारखाना, वर्कशप, अफिस, गोदाम तथा साप्ताहिक बजार बन्द रहनेछन्।

एक राज्यबाट अर्को राज्य जाने बस तथा रेल सेवा बन्द गरिने। साथै सबै...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतमा १४ घण्टा लामो 'जनता कर्फ्यु'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गत हप्ता नै आजको कर्फ्यु घोषणा गर्दै त्यो भाइरसविरुद्ध लड्ने भारतीय क्षमताको परीक्षण हुने बताएका थिए।

मोदीले नागरिकहरूलाई आइतवार बिहान सात बजेदेखि बेलुका नौ बजेसम्म घरभित्रै बस्न आग्रह गरेका थिए।

भारतमा अहिलेसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङख्या ३२४ पुगेको छ।

सुनसान बजार र रित्तासडक

मोदीले ट्विटरमा आफ्ना फलोअरहरूलाई भनेका छन्, "आउनुहोस् हामी सबै कर्फ्युको अंश बनौँ जसले कोभिड- १९ विरुद्धको लडाईँका लागि अथाह शक्ति दिनेछ। अहिले हामीले चाल्ने पाइलाले आगामी दिनमा सहयोग पुर्‍याउनेछ।"

मुम्बइ र अन्यत्र पनि यातायात प्रभावित भएको छ

कुनै पनि लामो दूरीका र शहरमा चल्ने रेल सेवा बन्द छन्। तर कर्फ्यु अगाडि नै आफ्नो गन्तब्यका लागि हिँडेका रेल भने रोकिने छैनन्।

देशका विभिन्न शहरबाट प्राप्त तस्बिरहरूमा बजार सुनसान र सडक रित्ता देखिन्छन्।

दिल्लीमा अति आवश्यक सामग्री बेच्ने पसल र औषधीपसल बाहेक अरू सबै पसल बन्द छन्। कर्फ्युका कारण धार्मिक स्थलहरूका कार्यक्रमहरू रद्द गरिएका छन्।

मोदीले आइतवार साँझ पाँच बजे बाल्कोनी या झ्याल छेउ उभिएर ताली बजाएर या ढोकाका घण्टी बजाएर स्वास्थ्यकर्मी र सफाइ कर्मचारीहरूप्रति आभार व्यक्त गर्न अनुरोध गरेका छन्।

भारतका कैयौँ ठाउँहरू बन्द गरिएका छन्।

कोलकाता लगायतका शहरहरूमा मानिसले कर्फ्यु आदेश पालना गरेका छन्

राजस्थानमा मार्च ३१ सम्म बन्द आह्वान गरिएको छ। गुजरातका चार शहरमा २५ मार्चसम्म त्यस्तै बन्दको आह्वान गरिएको छ।

भारतले यूके र सबैजसो युरोपेली मुलुकबाट आउने हवाइ उडान रोक्दै सबैलाई भारत प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। उसले अरू देशबाट भारत जान लिइएका सबैजसोका प्रवेशाज्ञा दिन पनि रोकेको छ।

ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरूको जमघट रोक्न भन्दै प्रख्यात भारतीय स्थानहरू जस्तो कि दिल्लीस्थित लाल किल्ला पनि बन्द गरिएको छ।

ताल महल पनि गत मङ्गलवारदेखि बन्द छ। त्यस्तै १४० वटा अरू प्रख्यात स्थान र सङ्ग्रहालयहरू पनि बन्द गरिएका छन्।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मारमा भारतका मजदुर, लकडाउन लगाएकोमा नरेन्द्र मोदीले मागे माफी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चार घण्टाको मात्र पूर्वसूचना दिएर कडा बन्देजको घोषणा गरिएपछि भारतमा त्यसको तयारीलाई जोडेर उक्त कदमको निकै आलोचना भएको छ।

एक अर्ब तीस करोड जनसङ्ख्या भएको भारतमा लकडाउनले धेरैलाई भोको र बेरोजगार पारेको छ।

साप्ताहिक रेडिओ सम्बोधनमा आइतवार मोदीले भने: "मलाई तपाईँहरूको समस्या थाहा छ तर कोरोनाभाइरसविरूद्ध लड्ने अर्को कुनै उपाय छैन... यो जीवन र मृत्युको लडाईँ हो र हामीले त्यो जित्नुपर्छ।"

भारत अहिले तीन साताका लागि लगाइएको लकडाउनको बीचमा छ।

तर त्यसकाबीच करार र दैनिक ज्यालादारीका दशौँ हजार श्रमिक प्रतिबन्धलाई तोडेर आफ्ना घर फर्किरहेका छन्।

लकडाउनका बेला करार र दैनिक ज्यालादारीका दशौँ हजार श्रमिक प्रतिबन्धलाई तोडेर आफ्ना घर फर्किरहेका छन्

त्यहाँ दशौँ लाख अनौपचारिक क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिक छन्।

प्रहरीले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई बताए अनुसार एकजना मजदुरले घर फर्कन २७० किलोमिटरको पैदल यात्राको प्रयास गरेपछि ज्यान गुमाएका थिए।

राज्यका सीमा बन्द

अहिले राज्य सरकारहरूलाई आफ्ना राज्यका सीमाहरू बन्द गर्न भनिएको छ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलन नदिने प्रयासस्वरूप देशका विभिन्न ठाउँबाट आएका हजारौँ कामदारहरूलाई क्वारन्टीनमा राख्न समेत भनिएको छ।

उत्तर प्रदेश राज्यमा कर्मचारीहरूलाई हालै घर फर्केका झण्डै डेढ लाख मानिसहरू आफ्ना घरभित्र छिर्न दिन नहुने भन्दै तिनको पहिचान गर्न भनिएको छ।

उच्च जनघनत्व भएका कारण भारतमा भाइरसको प्रकोप फैलँदा त्यसले दुर्भाग्यपूर्ण अवस्था निम्त्याउनसक्नेमा धेरैको चिन्ता छ।

भारतको अवस्था के छ?

भारतमा अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसका एक हजारभन्दा बढी घटना पुष्टि भएका छन् जसमा दुई दर्जनभन्दा बढीको सङ्ख्यामा मानिसहरूको मृत्यु भएको छ।

तर नमूना जाँचको दर कम भएको मुलुकमध्ये पर्ने भारतमा वास्तविक सङ्ख्या अझ बढी हुनसक्ने विज्ञहरूको चिन्ता छ।

कोरोनाभाइरसकै आर्थिक असरसँग जुझ्न भन्दै गतसाता भारतमा २२ अर्ब डलरको एउटा आर्थिक प्याकेज घोषणा गरिएको थियो।

कोरोनाभाइरसकै आर्थिक असरसँग जुझ्न भन्दै गतसाता भारतमा २२ अर्ब डलरको एउटा आर्थिक प्याकेज घोषणा गरिएको थियो।

नि: शुल्क खाना र आर्थिक सहायता समेटिएको त्यस्तो प्याकेजले त्यहाँका गरिबहरूलाई सघाउने बताइएको छ।

अक्सफामको चेतावनी

ब्रिटिश परोपकारी संस्था अक्सफामले १६० अर्ब डलर बराबरको सहायता निकै गरिब देशमा दशौँ लाख मानिसहरूलाई बचाउन आवश्यक हुने बताएको छ।

उसले...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यूएईमा सङ्क्रमित नेपालीको अवस्था स्थिर, अस्ट्रेलियाका भाइरसमुक्त\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यूएई र अस्ट्रेलियास्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीहरूका अनुसार उनीहरूले सङ्क्रमण भएकाहरूको नियमित स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी लिइरहेका छन्।

नेपालभित्र र बाहिर गरी हालसम्म चारजना नेपाली नागरिकहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि भएको छ।

गत ज्यानुअरी दोस्रो साता चीनको वुहानबाट स्वदेश फर्किएका एकजना ३१ वर्षीय नेपालीमा सङ्क्रमण भेटिएको थियो।

उनी पूर्ण स्वस्थ भएर घर फर्किसकेका छन्। त्यसयता नेपालमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको छैन।

यूएईमा सङ्क्रमितको स्वास्थ्य अवस्था स्थिर

एक साताअघि यूएईको स्वास्थ्य मन्त्रालयले दुई जना नेपाली नागरिकमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको जनाएको थियो।

त्यसपछि त्यहाँस्थित नेपाली दूतावासले उनीहरूसँग सम्पर्क गर्ने कोसिस गरेको नेपाली राजदूत कृष्णप्रसाद ढकालले बीबीसीलाई बताए।

उनका अनुसार त्यहाँ २१ र ३० वर्षका दुईजना नेपालीलाई सङ्क्रमण भएको जानकारी यूएईका अधिकारीहरूले दिएका छन्।

ढकालले भने, "उनीहरूलाई अबुधावीस्थित एक अस्पतालमा राखिएको छ। हामीलाई उनीहरूको नाम र उमेर जानकारी गराइएको छ। दुवैजनाको स्वास्थ्य स्थिति स्थिर रहेको छ। उपचार राम्रो छ। स्वास्थ्य स्थिति राम्रो छ।"

तर 'आइसोलेशन'मा राखिएका ती सङ्क्रमित व्यक्तिहरूसँग नेपाली दूतावासका अधिकारीहरूले प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्न भने नपाएको ढकालले जानकारी दिए।

"हामीले यहाँको परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत नै जानकारी लिइरहेका छौँ र उहाँहरूले पनि हामीलाई नियमित जानकारी दिइरहनु भएको छ," उनले भने।

ढकालका अनुसार नेपालमा रहेका उनीहरूका परिवारका सादस्यसँग पनि हालसम्म दूतावासले सम्पर्क स्थापित गर्न सकेको छैन।

अस्ट्रेलियाका नेपाली भाइरसमुक्त, साथीहरू 'सेल्फ क्वारन्टीन'मा

अस्ट्रेलियास्थित नेपाली दूतावासकी एकजना अधिकारीका अनुसार त्यहाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएका एकजना नेपाली विद्यार्थी सङ्क्रमणमुक्त भएर घर फर्केका छन्।

नेपालबाट सिङ्गापुर हुँदै अस्ट्रेलिया पुगेका ती व्यक्तिमा दुई साताअघि सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

दूतावासकी कन्सुलर दुरपदा सापकोटाका अनुसार उनलाई तास्मानियाको होबर्टस्थित एउटा अस्पतालको आइसोलेशन वार्डमा राखिएको थियो।

अघिल्लो शुक्रवार परीक्षणबाट सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि उनी अस्पताल भर्ना भएका थिए।

त्यसको दुई दिनपछिको परीक्षणमै उनी भाइरसमुक्त देखिएका थिए।

त्यसपछि गरिएको दोस्रो परीक्षणमा पनि उनी भाइरसमुक्त पाइएपछि गत शनिवार...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यूकेमा पाँचमध्ये एक कामदार 'एकैपटक बिरामी पर्न सक्ने'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भाइरस फैलिएमा प्रहरीले गम्भीरतम प्रकृतिका अपराधहरू र शान्ति सुव्यवस्था कायम गर्नमा मात्र ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्ने हुन सक्छ भनिएको छ।

साथै, आवश्यक परे सेनाले आपत्कालीन सेवाहरूलाई सहयोग गर्नुपर्ने हुन सक्छ।

अन्य सम्भावित उपायहरूमा विद्यालय बन्द गर्ने, सामाजिक जमघट कम गर्ने र मानिसहरूले घरबाटै काम गर्ने लगायतका बारेमा योजना बनाइएको छ।

अस्पतालहरूमा अत्यावश्यक बाहेकका स्वास्थ्य सेवामा ढिलाइ गरेर कोरोनाभाइरसका बिरामीहरूको उपचारलाई प्राथमिकता दिइनेछ। र हालै सेवाबाट अवकाश पाएका चिकित्सक र नर्सहरूलाई फेरि काममा बोलाउन सकिनेछ।

सावधान

सोमवार प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले देशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण 'उल्लेखनीय रूपमा विस्तार हुन सक्ने' भनी सावधान गराएपछि यस्तो योजना सार्वजनिक गरिएको छ।

कोभिड-१९ कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएकामध्ये ठूलो सङ्ख्यामा यसको लक्षण न्यूनदेखि मध्यम प्रकारको हुन्छ जुन मौसमी रुघाखोकीको जस्तै हो। तर केही थोरै सङ्ख्याका बिरामीहरूलाई अस्पतालमा भर्ना गरेर उपचार गर्नुपर्ने हुन्छ।

ब्रिटिश सरकारले घोषणा गरेको योजनामा भनिएअनुसार सो भाइरस सङ्क्रमण भएकाहरूमध्ये केही थोरै प्रतिशतको ज्यान पनि जान सक्छ।

उक्त योजनामा कुनै अनुमानित सङ्ख्या दिइएको छैन। तर यो सङ्क्रमणका कारण मानिसहरूको ज्यान जाने घटनामा वृद्धि हुने जनाइएको छ, खासगरी जोखिमपूर्ण र पाको उमेरका मानिसहरूमा।

साना बच्चाहरू पनि सङ्क्रमित हुन 'र गम्भीर बिरामी पर्न' सक्छन्।

तर २० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसमा यो सङ्क्रमण सामान्यतया कम पाइएको छ।

लहर

यो सङ्क्रमणको महामारी विभिन्न लहरमा फैलिन सक्ने पनि ब्रिटेनको सरकारले जनाएको छ।

ब्रिटेनको सरकारले सार्वजनिक गरेको कोरोनाभाइरस कार्ययोजनाका अन्य बुँदा:


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विश्व शेअर बजारमा सन् २००८ को आर्थिक मन्दी यता सबैभन्दा खराब अवस्था\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएपछि लगानीकर्तामा देखिएको डरका कारण संसारभरको शेअर  बजार ओरालो लागेको बेला लन्डनको फुट्सी १०० इन्डेक्स तीन प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ।

एशियाली शेअर बजारमा झन् ठूलो असर परेको छ भने अमेरिकाको डाउ जोन्सले सबैभन्दा ठूलो गिरावट भएको दिन देखेको छ।

लगानीकर्ताहरूमा कोरोनाभाइरसका कारण विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी देखिने डर देखिएको छ।

इटलीमा समेत प्रकोप देखिएको समाचारहरूले पहिले अपेक्षा गरिएभन्दा ठूलो असर देखिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

"बजार आवश्यकताभन्दा बढी आशावादी भएको थियो, अहिले आवश्यकताभन्दा बढी निराशावादी भएको छ," आईएनजीका ग्रेटर चाइना अर्थविद् आइरिस पाङले भने।

स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड ब्याङ्कका रणनीतिकार मयङ्क मिश्रले थपे: "पहिले चीनमा लगाइएका प्रतिबन्धहरूका कारण बजारमा एक खालको सहजता देखिएको थियो।"

"तर चीनबाहिर विशेषगरी दक्षिण कोरिया, इटली र जापानमा कोरोनाभाइरस फैलिएपछि चिन्ता बढेको छ।"

शुक्रवार बिहान शेअर  बजार खुल्दा सबै युरोपेली शेअर बजारहरू ओरालो लागेका छन्।

जर्मनीको शेअर बजार ३.६ प्रतिशतले र फ्रान्सको शेअर  बजार ३.१ प्रतिशतले घटेर खुलेका थिए।

यसअघि एशियामा जापानको शेअर  बजार ३.७ प्रतिशतले घटेपछि यो साता कूल ९ प्रतिशतको गिरावट आएको छ।

अस्ट्रेलियाको शेअर बजार ३.३ प्रतिशतले घट्यो जुन सन् २००८ यताको सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो।

भारतका निफ्टी ५० र सेन्सेक्स शेअर बजार दुवै लगभग तीन प्रतिशतले घटेको छ।

चीनको साङ्घाई कम्पोजिट इन्डेक्स शुक्रवार ३.७ प्रतिशतले घटेको छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्न मास्क कति उपयोगी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा विगतमा भनिए भन्दा परसम्म भाइरस उछिटिन्छ कि उछिटिँदैन भनेर उक्त समूहले अध्ययन गर्नेछ।

यसअघि अमेरिकामा गरिएको एउटा अध्ययनले खोकी ६ मिटर र हाच्छिउँ ८ मिटरसम्म पुग्न सक्ने भनेको थियो।

उक्त अनुसन्धान समूहका अध्यक्ष प्राध्यापक डेभिड हेमनले बीबीसीलाई नयाँ अध्ययनले मास्कबारे विगतमा दिइएका सुझावमा परिवर्तन ल्याउन सक्ने बताए।

डब्लूएचओका पूर्वनिर्देशक रहेका उनी भन्छन्, "डब्लूएचओले नयाँ प्रमाणहरू हेरेर मास्क प्रयोगसम्बन्धी आफ्ना सुझावहरू परिमार्जन गर्नुपर्छ कि पर्दैन भन्नेबारे छलफल आरम्भ गरेको छ।"

अहिलेको सुझाव के छ?

डब्लूएचओले सङ्क्रमणबाट जोगिन खोकी रहेका वा हाच्छिउँ गरिरहेका व्यक्तिहरूबाट कम्तीमा एक मिटर परै बस्न सुझाव दिँदै आएको छ।

उसले बिरामी परेका र लक्षणहरू देखिएका व्यक्तिलाई मास्क लगाउन सुझाव दिएको छ।

तर उसले सङ्क्रमण भएको शङ्का लागेका व्यक्तिहरूको स्याहारसुसार गरिरहेका वा आफैले खोकिरहेको वा हाच्छिउँ गरिरहेको अवस्थामा मात्रै स्वस्थ मानिसले मास्क प्रयोग गर्नुपर्ने भन्दै आएको छ।

उसले निरन्तर हात धुने र प्रयोग गरिसकेपछि राम्ररी व्यवस्थापन गरेर मात्रै मास्क लगाउनु परिणाममूलक हुने उल्लेख गरेको छ।

ब्रिटेन र अमेरिकासहित कतिपय देशले २ मिटर सामाजिक दूरी कायम गर्न सुझाव दिएका छन्।

उनीहरूले थुकको छिटाबाट भाइरसहरू फैलनसक्ने प्रमाणका आधारमा ती सुझाव दिएका हुन्। अधिकांश त्यस्ता छिटा हावामा मिसिने वा जसले निकालेको हो त्यही मानिस नजिकै खस्ने गर्छ।

नयाँ अनुसन्धानले के देखाएको छ?

अमेरिकास्थित म्यासाचुसेट्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी, एमआइटीका अनुसन्धानकार्ताहरूले हाइ स्पीड क्यामेरा र अरू सेन्सरहरूको प्रयोग गरी खोकेपछि वा हाच्छिउँ गरेपछि ठ्याक्कै के हुन्छ भन्ने अध्ययन गरेको थियो।

नयाँ अध्ययनले खोकी र हाँच्छिउका क्रममा छिट्टाहरू अझ टाढासम्म पुग्नसक्ने देखाएको छ

त्यसक्रममा स्वास बाहिर निस्कँदा  एकदमै द्रुत गतिमा फैलने ग्यासको समूहको सिर्जना हुन्छ जसमा फरकफरक आकारका थुकका छिटाहरू हुन्छन्,  र तीमध्येका सबैभन्दा सानो आकारका छिटा निक्कै परसम्म पनि जान सक्ने उनीहरूले पत्ता लगाएका छन्।

प्रयोगाशालामा गरिएको अध्ययनले खोक्दा निस्किएको थुक ६ मिटर परसम्म र हाच्छिउँको बेलामा अझ द्रुत गतिमा छिटा ८ मिटरसम्म पुग्ने देखाएको छ।

यसको प्रभाव के हुन्छ?

उक्त अध्ययनको नेतृत्व गरेकी एमआइटीकी प्राध्यापक...


शीर्षक: कोरोनाभाइरसः नेपालमा चौथो व्यक्ति कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएको पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

काठमाण्डूको टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा चौथो व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको पाइएको हो

काठमाण्डूको टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा ती व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको पाइएको देवकोटाले बीबीसी नेपालीलाई बताए।

उनले भने, "उपत्यकाबाहिर देखिएको सङ्क्रमणको यो पहिलो घटना हो। बिरामीको अवस्था सामान्य छ। धनगढीस्थित सेती प्रादेशिक अस्पतालमा अहिले उहाँको उपचार भइरहेको छ।"

देवकोटाका अनुसार सङ्क्रमित व्यक्ति चैत ११ गते अस्पताल भर्ना भएका थिए।

सङ्क्रमित व्यक्ति कुन विमानमार्फत् नेपाल फर्केका थिए भन्नेबारे सोधखोज भइरहेको देवकोटाले बताए।

प्रतिबन्ध

योसँगै गत एक हप्तामै तीनजना नेपालीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

दुई दिनअघि नेपालका तेस्रो व्यक्ति सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको थियो। धादिङका ती व्यक्ति कतारबाट फर्केका थिए।

त्यसअघि फ्रान्सबाट फर्केकी १९ वर्षीया विद्यार्थीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका थिए।

नेपालमा तेस्रो व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस भेटियो

विदेशबाट नेपाल फर्किएकी युवतीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि

दोस्रो र तेस्रो सङ्क्रमित नेपालीसँगै विमानमा आएका मानिसहरूलाई सम्पर्कमा आइदिन सरकारले सार्वजनिक अपील गरिसकेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका पहिलो नेपाली चीनको वुहान शहरबाट फर्केका थिए।

८०३वटा नमुना परीक्षण

७९९वटामा सङ्क्रमण देखिएन

४ वटामा सङ्क्रमण देखियो

उनी निको भई घर फर्किसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उनी पछिका बाँकी तीनैजना कोभिड- १९ रोगका बिरामीको उपचार भइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

दोस्रो नेपाली सङ्क्रमित भएको पाइएपछि नेपालले गत मङ्गलवारदेखि एक साताका लागि देशभरि हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

के छ विश्वको स्थिति?

अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार हालसम्म विश्वका १७६ देशमा कोरोभाइरस सङ्क्रमण फैलिसकेको छ।

उसका अनुसार कोरोनाभाइरसका कारण अहिलेसम्म २४,९०६ जना व्यक्तिको ज्यान गइसकेको छ।

विश्वभरि हालसम्म ५,५१,३३७ जना व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको उक्त विश्वविद्यालयले जनाएको छ।

उक्त विश्वविद्यालयका अनुसार तीमध्ये १,२७,५६४ व्यक्ति पूर्ण रूपमा निको भइसकेका छन्।


शीर्षक: कोरोनाभाइरसः सामानको कालोबजारी गरेको पाइए खबर गर्न गृह मन्त्रालयको अपील\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मन्त्रालयले अनावश्यक हल्लाको पछाडि लागेर उपभोग्य वस्तुको खरिद तथा भण्डारणमा हतार नगर्न पनि सर्वसाधारणलाई अनुरोध गरेको छ।

पछिल्लो समय व्यापारीहरूले उपभोग्य लगायत सामानको मूल्य बढाएको उपभोक्ताहरूको गुनासोका बीच शनिवार मन्त्रालयले एक विज्ञप्तिमार्फत् त्यस्तो अपील गरेको हो।

कृत्रिम अभाव वा मूल्यवृद्धि गरेको पाइएमा प्रचलित कानुन बमोजिम कारबाही हुने मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्माले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

कारबाही

उनका अनुसार उपभोग्य सामानको कालोबजारी, कृत्रिम अभाव वा मूल्यवृद्धि गरेको पाइए सर्वसाधारणले स्थानीय सरकार, वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग, प्रमुख जिल्ला अधिकारी अथवा गृह मन्त्रालयमा पनि खबर गर्न सक्नेछन्।

मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छः "कोभिड-१९ का सम्बन्धमा हाल फैलिएको भन्ने अनावश्यक भ्रममा परी उपभोग्य वस्तुको खरिद र भण्डारणमा कुनै पनि प्रकारको हतार नगर्न, कहीँकतै कालोबजारी मूल्यवृद्धि र कृत्रिम अभाव भए, गरेको पाइएमा तत्काल सम्बन्धित निकायमा खबर गर्न अपील गर्दछौँ।"

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे फैलिएका हल्लाले नेपाली चिकित्सक र सरकार पनि 'हैरान'

मन्त्रालयले सञ्चारमाध्यम तथा सञ्चारकर्मीहरूलाई सत्य र तथ्यपरक सूचना मात्र प्रवाह गर्दै जनमानसमा त्रासदीपूर्ण अवस्था सिर्जना हुन नदिन पनि अपील गरेको छ।

नेपालमा हाल कोरोनाभाइरसबाट ग्रस्त भइरहेको व्यक्ति नदेखिएको भन्दै गृह मन्त्रालयले सरकारको तर्फबाट प्रवाह गरिने सूचनालाई मात्रै आधिकारिक मान्न आग्रह गरेको छ।

"स्वास्थ्य मन्त्रालयले दैनिक बुलेटिन प्रकाशित गर्ने गरेको छ। त्यसलाई मात्रै आधिकारिक मान्न हामीले सम्बन्धित सबैमा अपील गरेका छौँ," प्रवक्ता शर्माले भने।

रङ्गहरूको पर्व होली आउनै लाग्दा मन्त्रालयले सकेसम्म जमघट नगर्न र विशेष सतर्कता अपनाउन समेत आग्रह गरेको छ।

सतर्कता

"हामीले होली नै नमनाउनूस् त भन्दैनौँ, तर विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गर्छौँ," शर्माले थपे।

उपत्यका एवम् पहाडी भेगमा सोमवार र तराई क्षेत्रमा मङ्गलवार होली पर्व मनाइँदैछ।

यसअघि वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले दाल, चामल, घ्यू, तेल, नुन, ग्यासजस्ता अत्यावश्यक उपभोग्य सामानको पर्याप्त मौज्दात रहेकोले अनावश्यक सङ्ग्रह नगर्न उपभोक्ताहरूलाई अनुरोध गरेको थियो।

उसले यो संवेदनशील अवस्थामा अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तुको सहज आपूर्ति एवम् विक्री, वितरणमा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरसले अर्थतन्त्रमा १० वर्ष असर गर्ने प्रसिद्ध अर्थशास्त्रीको भनाइ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अर्थशास्त्री प्राध्यापक नुरियल रुबिनिले कोरोनाभाइरसको असरले विश्व झन् विभाजित हुने बताएका छन्

दुखित बनाउने खालका भविष्यवाणीका लागि चिनिएका प्राध्यापक  नुरियल रुबिनिले महामारीका कारण गुमेका केही जागिरहरू कहिल्यै नफर्कने बताएका छन्।

यसवर्ष कोरोनाभाइरसको प्रभावबाट विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा सुधार आए पनि यसको असर लामो समय देखिने उनको भनाइ छ।

"अभूतपूर्व" आर्थिक मन्दीको चेतावनी दिएका प्राध्यापक रुबिनि सन् २००८ को वित्तीय सङ्कटका बारेमा अरूभन्दा पहिले गरेको अनुमानका लागि चर्चित छन्।

"सन् २००८ को सङ्कटका समयमा करिब तीन वर्ष लागेको थियो," उनले बीबीसीको टकिङ एशिया कार्यक्रमा न्यूयोर्कस्थित आवासबाट भने।

"तर यो पटक तीन वर्ष लागेन, तीन महिना पनि लागेन। तीन हप्तामै सबै ध्वस्त भयो।"

कठोर

प्राध्यापक रुबिनिले यसबाट फर्कन अर्थतन्त्र 'यु' आकारको हुने बताए। यसको अर्थ आर्थिक वृद्धि शून्यमा पुगेर लामो समयपछि माथि उक्लन थाल्नु हो।

उनले अझ त्यो 'एल' आकारको हुनसक्ने बताए जसको अर्थ शून्यको नजिक लामो समयसम्म रहन सक्छ।

यसको कारण धनी र गरिब सबै देशहरूमा कोरोनाभाइरसका कारण गुमेको रोजगारी हो।

"गुमेका यी रोजगारीहरू आंशिक रूपमा मात्र फर्कन्छन् एवम् कम तलब र आंशिक रोजगारीका रूपमा बिस्तारै आउँछन्," उनले भने।

"औसत व्यक्तिका लागि आम्दानी र ज्याला अझै कम हुनेछ। "

'अर्थतन्त्र माथि कसरी जान्छ?'

"तपाईँले पसल र व्यवसाय खोल्न सक्नुहुनेछ तर के तिनीहरूको व्यापार फिर्ता आउँछ भन्ने प्रश्न हो," रुबिनि भन्छन्।

"चीनमा अधिकांश पसलहरू अझै खाली छन्। आधा उडानहरू छैनन्। जर्मनीमा पसलहरू खुल्ला छन् तर को किन्न जान चाहन्छ?"

एशियाले भने "अन्य उन्नत अर्थतन्त्रहरू" भन्दा राम्रो वृद्धि देख्ने उनको भनाइ छ।

तर अमेरिका र चीनबीच ठूलो विभाजन हुने र धेरै एशियाली देशहरू दुई महाशक्तिबीच एकको पक्षमा लाग्न बाध्य हुने उनको अनुमान छ।

"उनीहरूले अन्य देशले कि हामीसँग कि हाम्रोविरूद्ध भन्ने छन्," प्राध्यापक रुबिनि भन्छन्।

"त्यसैले संसार अझ विभाजित हुनेछ।"

कोरोनाभाइरसको समयमा कला: तेस्रो नेत्र र मास्क


शीर्षक: क्यानडामा अर्बपति र उनकी श्रीमती मृत भेटिए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हनी र ब्यारी शेरम्यान परोपकारी कोष संकलनका लागि प्रख्यात थिए

प्रहरीले उनीहरुको मृत्युलाई शंकास्पद भनेको छ।

उनीहरुको शव तल्लो तला (बेसमेन्ट)मा फेला परेको बताइएको छ।

एपोटेक्सका औषधी संसारभर बेचिन्छन्।

परोपकारी

व्यापारी शेरम्यान क्यानडाका धनीहरुमध्ये एक थिए र प्रख्यात परोपकारी पनि थिए।

प्रहरीले घटना लगत्तै केही विवरण दिए पनि उनीहरुको परिचय खुलाएको थिएन।

तर स्थानीयबासी, मित्रहरु र एपोटेक्सका अधिकारीहरुले स्तब्ध भएका समाचारहरु सामाजिक सञ्जालमा राखेका थिए।

एपोटेक्सले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ- "हामी सबै स्तब्ध र दुखी भएका छौं।"

उनीहरुका चार छोराछोरी छन्।

एपोटेक्स सन् १९७४ मा स्थापना भएको थियो र एपोटेक्सकै अनुसार अहिले संसारमा उ सातौं ठूलो औषधी निर्माता कम्पनी हो।

फोर्ब्स म्यागेजिनले शेरम्यानको व्यक्तिगत सम्पत्ति ३.२ अर्ब डलर रहेको बताउँछ।


शीर्षक: क्याष्ट्रोको अन्तिम श्रद्धाञ्जलीमा ठूलो भीड\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सेलाउनलाई ल्याइएको सो अस्तु शहरमा आइपुगेपछि ठूलो भीडले फिडेल अमर रहुन् भन्ने नारा लगाएका थिए।

हजारौं सामेल

उनलाई अन्तिम श्रद्धाञ्जली चढाउने कार्यक्रममा हजारौं मानिस सहभागी हुने ठानिएको छ।

झण्डा हल्लाइरहेका तथा फिडेल क्याष्ट्रोको तस्वीर बोकेका मानिसहरु अस्तुलाई राजधानी हभानाबाट चार दिने यात्रामा स्यान्टियागो शहर ल्याउने कार्यक्रम हेर्न आएका थिए।

फिडेलका भाइ तथा राष्ट्रपति राउल क्याष्ट्रोले स्यान्टियागोमा हुने कार्यक्रमको नेतृत्व गर्दैछन्।

भेनेजुएला, निकारागुआ तथा बोलिभियाका नेताहरुका साथै अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडी डियगो म्याराडोना त्यहाँ उपस्थित हुँदैछन्।

साथै ब्रजिलका पूर्व राष्ट्रपतिहरु लुइज इनासियो लुला डा सिल्भा तथा जिल्मा रुसेफ पनि सो कार्यक्रममा सामेल हुन क्युबा पुगेका छन्।

क्रान्ति

सन् १९५३ को जुलाई २६ मा त्यहाँको ब्यारेकमा आक्रमण गर्ने क्रान्तिकारीहरुको सानो टोलीमा क्याष्ट्रो सहभागी थिए।

त्यो हमला विफल भयो।

तर सन् १९५९ को जनवरी १ मा अमेरिका समर्थित फुल्गेन्सियो बाटिस्टाको सरकार अपदस्थ गर्न सफल क्रान्तिको त्यो पहिलो कारवाही थियो।

क्याष्ट्रोबारे भिन्न भिन्न मत पाइन्छन्। समर्थकहरुले उनलाई क्रान्तिनायक भन्छन् भने विरोधीहरुले उनी विपक्षीलाई देखिनसहने एक निरंकुश शासक भन्छन्।

९० वर्षको उमेरका नोभेम्बर २५ तारिख उनको निधन भएको थियो।


शीर्षक: क्राइस्टचर्च मस्जिद आक्रमणका मुख्य सन्दिग्ध न्यूजिल्यान्डको अदालतमा पेस\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अप्ट्रेलियन नागरिक २८ वर्षीय ब्रेन्टन टारेन्ट आक्रमणका मुख्य आरोपी हुन्

अस्ट्रेलियन नागरिक २८ वर्षीय ब्रेन्टन टारेन्ट प्रहरीले बन्दीले लगाउने लुगा र हतकडीमा एउटा हत्याको अभियोगमा अदालत ल्याएको हो। उनीमाथि अरू अभियोगहरू थपिने अपेक्षा गरिएको छ।

न्यूजिल्यान्डकी प्रधानमन्त्री जेसिन्डा आर्डर्नले टारेन्टसँग पाँचवटा बन्दुकका लागि अनुमतिपत्र भएको बताउँदै भनिन्, "बन्दुकसम्बन्धी हाम्रो  कानुन अब परिवर्तन हुन्छ।"

प्रहरीले अरू दुई जनालाई पनि हिरासतमा राखेको छ। हिरासतमा भएको कसैको पनि आपराधिक इतिहास छैन।

अरू आक्रमणको योजना

अदालतले टारेन्टलाई एप्रिल ५ सम्मका लागि हिरासतमा राख्न प्रहरीलाई अनुमति दिएको छ।

शनिवारको पत्रकार सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री आर्डर्नले टारेन्टले प्रयोग गरेको गाडीमा थुप्रै हतियार भेटिएको र उसले आक्रमणलाई निरन्तरता दिने योजना बनाएको देखिएको बताएकी छन्।

आर्डर्नले अल नूर मस्जिदबाट शव हटाउने कार्य जारी रहेको र सकेसम्म छिटो परिवारलाई हस्तान्तरण गर्न महत्वपूर्ण रहेको बताइन्।

उनले परिवारका लागि आर्थिक सहयोगको पनि आवश्यकता पर्न सक्ने बताइन्।

आक्रमणमा मारिनेहरूमा परिवारले नाम सार्वजनिक गरेको पहिलो व्यक्ति ७१ वर्षीय दाउद नाबी रहेका छन् जो सन् १९८० को दशकमा अफगानिस्तानबाट न्यूजिल्यान्ड बसाइँ सरेका थिए।

मारिने अन्यको नाम सार्वजनिक गरिएको छैन।

ओमार नाबीले अदालत परिसरमा आक्रमणमा मारिएका आफ्ना पिताको तस्वीर देखाए

आक्रमणमा ४८ जना घाइते भएका छन्। तीमध्ये दुई वर्षीय र १३ वर्षीय बालक पनि रहेका छन्।

घाइतेमध्ये क्राइस्टचर्च अस्पतालमा उपचार भइरहेका ११ जनाको अवस्था गम्भीर रहेको अस्पतालका शल्यक्रिया प्रमुख ग्रेग रोबर्टसनले जनाए।

बाङ्ग्लादेश, भारत र इन्डोनेशियाले आक्रमणमा आफ्ना केही नागरिकहरू मारिएको र केहीको अवस्था अज्ञात रहेको बताएका छन्।

आक्रमणपछि क्राइस्टचर्चमा सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाइएको र न्यूजिल्यान्डका सबै मस्जिद बन्द राखिएका छन्।

मस्जिदमा आक्रमण

आक्रमण कसरी भएको थियो?

अल नूर मस्जिदमा शुक्रवारको साप्ताहिक प्रार्थनाको समयमा दिउँसो १:४० मा आक्रमण भएको खबर आएको थियो।

एकजना बन्दुकधारीले मूलढोकामा गाडी रोकेर भित्र छिर्दै प्रार्थना गरिरहेकाहरूमाथि पाँच मिनेट आन्धाधुन्ध बन्दुक चलाएका थिए।

टाउकोमा बाँधिएको क्यामेराबाट फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको आक्रमणमा बन्दुकधारीले आफुलाई ब्रेन्टन टारेन्ट भनेर चिनाएका...


शीर्षक: खशोग्गीको मृत्यु भइसकेको ट्रम्पको विश्वास\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

साउदी पत्रकार जमाल खशोग्गीबारेको अनुसन्धानका लागि टर्कीका अधिकारीहरूले थप खोजबिन गरिरहेका छन्।

जताततैबाट आएका खुफिया सूचनाले उनको मृत्यु भइसकेको संकेत गरेको उनले बताए।

खशोग्गीको अन्तिम स्तम्भ प्रकाशित

अहिल्यै साउदीको आलोचना नगरौँ: ट्रम्प

साउदी-अमेरिकी सम्बन्धमा प्रभाव

साथै साउदी अरेबियामाथि कडा हुँदै गएको अमेरिकी व्यवहार दर्शाउँदै उनले खशोग्गीको मृत्युमा साउदी सरकारको संलग्नता रहेको प्रमाण भेटिए त्यसले अमेरिकासँगको उसको सम्बन्धबारे गम्भीर प्रश्न उब्जने बताए।

टर्कीस्थति साउदी वाणिज्यदूतावास प्रवेश गरेपछि बेपत्ता भएका साउदी पत्रकार जमाल खशोग्गीबारेको अनुसन्धानका लागि टर्कीका अधिकारीहरूले थप खोजबिन गरिरहेका छन्।

नाम नखुलाइएका टर्कीका एक जना अधिकारीले खशोग्गीको हत्यापछि उनको शरीर नजिकैको जंगल वा खेतमा लगि नष्ट गरिएको हुन सक्ने बताए।

अक्टोबर २ मा इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्य दूतावासमा प्रवेश गरे यता खशोग्गी देखापरेका छैनन्।

टर्कीका अधिकारीहरूले त्यहीँ भित्र खशोग्गीको हत्या भएको बताउँदै आएका छन्।

तर साउदी अरेबियाले भने त्यहाँको घट्नाबारे कुनै जानकारी नभएको बताउँदै आएको छ।

प्रतीक्षा

खोजको क्रममा घटनास्थल भनिएका ठाउँबाट ल्याइएका नमुनाहरू पत्रकार खशोग्गीको डिएनएसँग मिल्छ वा मिल्दैन भनी परीक्षण भइरहेको छ।

खशोग्गीको बेपत्ता प्रकरणबारे जारी अनुसन्धानका परिणामको प्रतीक्षा रहेको बताउँदै अहिल्यै रियादसँगको सम्बन्धबारे निष्कर्षमा पुग्न नहुने अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले बताए।

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले पत्रकार खशोग्गीको हत्याको रेकर्ड गरिएको श्रव्य सामग्री सुनेको टर्कीका एक जना वरिष्ठ अधिकारीले एबीसी न्युजलाई बताएका छन्।


शीर्षक: खशोग्गीको हत्या भएको होः साउदी अरेबिया\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

साउदी विदेशमन्त्री आदिल अल-जुबैरले त्यो 'भयङ्कर भूल' भएको फक्स न्यूजलाई बताए।

यद्यपि प्रभावशाली युवराजको निर्देशनमा खशोग्गीको हत्या गराइएको आरोप उनले अस्वीकार गरे।

पत्रकार खशोग्गीलाई के भयो भन्ने विषयमा सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन साउदी अरेबिया ठूलो दबाबमा छ।

स्वीकार

अक्टोबर २ मा टर्कीको इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्य दूतावास प्रवेश गरेदेखि खशोग्गी बेपत्ता भएका थिए।

आफ्नी पूर्वपत्नीसँग सम्बन्ध विच्छेद गरेको प्रमाणित गर्ने कागजात लिन उनी वाणिज्य दूतावास पुगेका थिए।

टर्कीका अधिकारीहरूको विश्वास छ, वाणिज्य दूतावासभित्रै साउदी एजेन्टहरूले खशोग्गीको हत्या गरेको हुनुपर्छ।

यसअघि साउदी अरेबियाले खशोग्गी वाणिज्य दूतावास भवनबाट त्यो दिन सकुशल बाहिरिएको बताउँदै आएको थियो।

तर शुक्रवार पहिलो पटक उसले वाणिज्य दूतावासका कर्मचारीहरूसँग खशोग्गीको बाझाबाझले उनको मृत्युको घटना निम्त्याएको स्वीकार गर्‍यो।

खशोग्गी बेपत्ता प्रकरणबारे रियादको त्यस्तो विवरणले व्यापक सन्देह निम्त्यायो।

पछिल्लो पटक के भन्यो साउदीले?

आफ्ना पछिल्ला टिप्पणीमा साउदी विदेशमन्त्री अल-जुबैरले घटनालाई हत्याको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

उनले भने, "सबै तथ्य पत्ता लगाउने र हत्यामा संलग्नहरूलाई सजाय दिने कुरामा हामी दृढ छौँ।"

अल-जुबैरले थपे, "जसले त्यो काम गर्‍यो उसले आफ्नो अख्तियार बाहिर गएर त्यस्तो गर्‍यो।"

"निश्चित रूपमा त्यो भयङ्कर भूल हो र त्यसलाई ढाकछोप गर्ने प्रयत्न गरेर अझ गल्ती गरियो।"

खशोग्गीको शव कहाँ छ भन्ने कुरा आफूहरूलाई थाहा नभएको पनि विदेशमन्त्री अल-जुबैरले बताए।

र, अल-जुबैरले साउदी अरेबियामा शक्तिशाली मानिने युवराज मोहम्मद बिन सलमानको निर्देशनमा हत्या गराइएको कुरा पनि अस्वीकार गरे।

कसले के प्रतिक्रिया दिए?

साउदी अरेबियाका निकट साझेदारहरूले पनि खशोग्गी प्रकरणबारे उसको आलोचना गरिरहेका छन्।

जर्मन चान्सलर एंगेला मर्केलले खशोग्गीको मृत्युबारे साउदी अरेबियाले दिएको विवरण 'अपर्याप्त रहेको' बताएकी छन्।

फ्रान्सका विदेशमन्त्रीले 'कैयौँ प्रश्नहरू अनुत्तरित रहेको' प्रतिक्रिया दिएका छन्।

ब्रिटेनको विदेश मन्त्रालयले त्यसलाई 'भयानक कार्य'को संज्ञा दिएको छ र घटनामा संलग्नहरूलाई 'कानूनी दायरामा ल्याइनुपर्ने' बताएको छ।

क्यानाडाले पनि साउदी विवरणमाथि प्रश्न उठाएको छ। उसकी विदेशमन्त्रीले साउदी विवरणमा 'एकरुपता र विश्वसनीयता नदेखिएको' बताएकी...


शीर्षक: खशोग्जी हत्या प्रकरणपछि पनि 'साउदी र अमेरिका असल मित्र'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सीआर्इएले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले नै साउदी पत्रकार जमाल खशोग्जीको हत्या गर्न निर्देशन गरेको विश्वास गर्छ।

उनले साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानलाई पत्रकार खशोग्जीको हत्याबारे 'राम्रो जानकारी' हुन सक्ने बताएका छन्।

तर आफ्नो सम्बन्ध साउदी अरेबिया राज्यसँग भएको ट्रम्पले बताए।

पत्रकार खशोग्जीको हत्या अक्टोवर २ मा साउदी वाणिज्य दूतावासभित्र भएको थियो।

अस्वीकार

साउदी अरेबियाले सो हत्यामा "दुश्ट एजेन्टको हात" रहेको बताउँदै साउदी राजकुमारलाई सो घट्नाबारे जानकारी छ भन्ने दाबी अस्वीकार गरेको छ।

अमेरिकाको केन्द्रीय गुप्तचर निकाय सीआर्इएले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले नै साउदी पत्रकार जमाल खशोग्जीको हत्या गर्न निर्देशन गरेको विश्वास गर्छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले जारी गरेको बक्तव्यमा भनिएको छ साउदी राजकुमारलाई खशोग्जी हत्याबारे 'राम्रो जानकारी' भएको हुन सक्छ। तर त्यो हुन पनि सक्छ नहुन पनि सक्छ।

मंगलबार फेरी राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकाको केन्द्रीय गुप्तचर निकाय सीआर्इएले पत्रकार खशोग्जीको हत्याबारे शतप्रतिशत ठोकुवा नगरेको बताएका छन्।

उनले पत्रकार खशोग्जीको हत्याको योजना र हत्याबारे वास्तविक जानकारी कहिल्यै वाहिर नआउन पनि सक्छ भनेका छन्।

लगानी

उनले सो अपराधलाई माफ गरेको नभइ विश्वलाई एउटा खतरनाक ठाउँ र त्यसमा अमेरिकाको चासोलाई प्राथमिकता दिएको बताए।

उनले भने, "साउदी अरेबियाले अमेरिकाबाट अर्बौँ डलर मूल्य बराबरका सैन्य सामग्रीहरू खरिद गरिरहेको छ। मैले साउदी अरेबियासँग व्यापार गर्नु छैन भनिदिँए भने उसले रुस  वा चीनबाट ती सामाग्री किन्नेछ"

लडाइँहरूमा अमेरिकालाई बलियो साथ दिँदै आएको साउदी अरेबियाले अमेरिकामा अरबौँ डलर लगानी गर्ने सहमति जनाएको राष्ट्रपति ट्रम्पले बताए।

उनले टर्कीले उपलब्ध गराएको हत्याको अडियो सामग्री पीडादायी र सुन्नै नसकिने भनी टिप्पणी गरेका थिए।

ट्रम्पलाई साउदीको सच्चा साथी मान्दै आएको साउदी अरेबिया विशेषगरी त्यहाँका नेताहरुले ट्रम्पको यस्तो अभिव्यक्तिपछि राहत महसुस गर्ने ठानिएको छ।


शीर्षक: खेलकुद विधेयक पारित भए पद जाने खतराबीच सदस्य सचिव भन्छन्: परिवर्तन हुन्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयले सिलवाललाई सोमवार चार वर्षका लागि नियुक्त गरेको हो।

तर राष्ट्रिय सभामा दर्ता भएको 'खेलकुदको विकास सम्वन्धमा ब्यवस्था गर्न बनेको विधेयक २०७५' हुबहु पारित भएमा उनको पदावधि स्वतः समाप्त हुनेछ।

सिलवालले बीबीसी नेपाली सेवालाई भने, "अहिले प्रस्ताव हो। ऐन बनिसकेको छैन। पारित भइहालेमा पनि त्यसलाई संशोधन गर्न सकिन्छ।"

इतिहासमा नाम राख्ने प्रतिबद्धता

वर्तमान संरचनामा परिषद्का सदस्य सचिवसँग खेलकुद हाँक्न थुप्रै कार्यकारी अधिकार हुन्छ।

तर प्रस्तावित खेलकुद विधेयकमा सदस्य सचिवको अधिकार खुम्च्याइएको छ।

विधेयक पारित भएका सिलवालको पद गुमाउने मात्रै होइन्, पुनर्नियुक्ति भएमा पनि उनको अधिकार बलियो नहुने देखिन्छ।

तर सिलवालले विधेयकका विषयमा आफू चिन्तित नरहेको बताए।

उनले भने, "ऐन के हुन्छ भनेर मैले हिसाबकिताब गरेको छैन। मेरो नियुक्ति चार वर्षको लागि हो। तर चारै महिना काम गरेपनि इतिहासमा नाम रहने गरी काम गर्नेछु।"

विधेयकमा के छ ?

युवा तथा खेलकुद मन्त्री जगतबहादुर सुनार विश्वकर्माले पेश गरेको विधेयकको दफा १३ मा सदस्य सचिव सम्बन्धी ब्यवस्था गरिएको छ।

उक्त व्यवस्था अनुसार परिषद्को कार्यकारी प्रमुखको रुपमा सदस्य सचिव रहनेछ। तर सदस्य सचिव नियुक्ति मन्त्रिपरिषद् वा खेलकुद मन्त्रालयले नभई तीन सदस्यीय सिफारिस समितिले गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

सिफारिस समितिमा मन्त्रालयको सचिव र मन्त्रालयले तोकेको सम्बन्धित क्षेत्रका दुईजना विज्ञ रहनेछन्।

दफा १३ को उपदफा ३ देखि ८ सम्म सदस्य सचिवको योग्यताबारे उल्लेख गरिएको छ।

जसअनुसार सदस्य सचिव हुन कम्तिमा स्नातक तह उतीर्ण हुनुपर्ने, खेलकुदमा १० वर्षको अनुभव बोकेको हुनुपर्ने वा खेलकुद क्षेत्रमा राष्ट्रिय पहिचान बनाएका व्यक्ति हुनुपर्नेछ।

सिफारिस समितिले सिफारिस गरेका तीनजना मध्ये एकजनालाई नेपाल सरकारले सदस्य सचिवमा नियुक्त गर्ने व्यवस्था उपदफा ५ मा राखिएको छ।

विधेयकमा सदस्य सचिवले दुई कार्यकाल भन्दा बढी काम गर्न नपाइने व्यवस्था छ।

विधेयकमा भएको अर्को चर्चामा रहेको व्यवस्था भनेको सदस्य सचिवलाई कुनै पनि बेला हटाउन सकिने प्रावधान हो।

उपदफा ७ मा 'परिषद्को निर्देशन पालना नगरेमा' , 'इमान्दारीपूर्वक जिम्मेवारी पूरा नगरेमा' वा 'कार्य सम्पादन सन्तोषजनक नरहेमा' सदस्य सचिवलाई जुनसुकै बखत पदबाट हटाउन सकिने व्यवस्था छ।

'परिवर्तन गर्न सकिन्छ'

तर नवनियुक्त...


शीर्षक: गर्भपतनसम्बन्धी धारणाले ट्रम्प विवादमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ट्रम्प आफ्ना अभिव्यक्तिका कारण पटकपटक विवादमा तानिने गरेका छन्

प्रष्टीकरण भनी जारी गरिएको आफ्नो वक्त्व्यमा ट्रम्पले महिलालाई नभइ गर्भपतन गराउने चिकित्सकलाई कानुनी कारबाही गर्नुपर्ने बताएका छन्।

बदलाव

यो मामिलामा महिला, उनको पेटमा हुर्किरहेको भ्रूणजस्तै पीडित रहेको ट्रम्पको वक्त्व्यमा उल्लेख छ।

वक्त्व्यअघिको टिप्पणी ट्रम्पले एमएसएनबीसी समाचार च्यानलसंगको अन्तर्वार्ताका क्रममा गरेका थिए।

उक्त टिप्पणीलाई राष्ट्रपति पदकी डेमोक्र्याटिक आकांक्षी हिलरी क्लिन्टनले डरलाग्दो भनी व्याख्या गरेकी छन्।

डेमोक्रयाटिक आकांक्षी हिलरी क्लिन्टनले ट्रम्पको टिप्पणीलाई डरलाग्दो भनी व्याख्या गरेकी छन्

विश्लेषकहरुलाई गर्भपतनबारेको ट्रम्पको विचारलाई अस्थिर भनेका छन्।

अडान

कुनै बेला गर्भपतनको अधिकारको पक्षपाती रहेका ट्रम्प अहिले बलात्कार, अन्य आपराधिक घटना र महिलाको ज्यान खतरामा रहँदा बाहेकका अवस्थामा गर्भपतनलाई प्रतिबन्धित गरिनुपर्ने धारणा राख्छन्।

उक्त विचारले उनलाई रिपब्लिकन पार्टीको मूलधारको दृष्टिकोणबाट अलग बनाउँदैन तर गैरकानुनी गर्भपतन गराउने महिलालाई के गर्ने भन्नेबारेको उनको धारणाले मानिसहरुलाई झुक्याइरहेको छ।

देशकै सबैभन्दा उच्च पदमा पुग्ने आकांक्षासहित चुनावी मैदानमा रहेका व्यक्तिलाई यस्ता अस्थिर अडानहरुले साधारणतया हानी पुर्याउँछ।

तर ट्रम्पले के देखाएका छन् भने उनका समर्थकहरु झिना मसिना कुरा भन्दा उनले दिने गरेको राजनीतिज्ञ विरोधी सन्देशबाट बढी प्रभावित छन्।


शीर्षक: गाईवस्तुको वधमा रोक लगाउने कानुन निलम्बित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतका बहुसंख्यक हिन्दुहरु गाईलाई पवित्र मान्छन् र त्यहाँको हिन्दु राष्ट्रवादी सरकारले गाईवस्तुमाथि हुने क्रूर व्यवहार रोक्न भन्दै पछिल्लो कानुन ल्याएको बताउने गरेको छ।

तर भारतीय प्रधानन्यायाधीशले उक्त प्रतिबन्ध राँगा, भैसी, गोरु र ऊँटको हकमा पनि लागू भएको भन्दै त्यसले मासु तथा छाला व्यवसायमा संलग्नहरुका लागि कठिनाइ सिर्जना गरेको बताएका छन्।

तर्क

सरकारले गत मे महिनामा घोषित कानुन 'पशुबजारमा अनियन्त्रित र अनुगमनविहीन पशुव्यापार' रोक्न लक्षित रहेको बताउने गरेको छ।

तर सर्वोच्च अदालतले उक्त कानुनले मासु तथा छाला व्यवसाय धराशायी हुने र त्यसले मानिसहरुको जीविकामा असर पार्ने भन्दै  उक्त कानुन निलम्बन गर्न आदेश दिएको छ।

मासु तथा छाला व्यवसायमा संलग्नहरु अधिकांश अल्पसंख्यक मुसलमान समुदायका छन् र उनीहरुले उक्त कानूनको व्यापक विरोध गरेका थिए।

दक्षिणी राज्य तमिलनाडुस्थित तल्लो अदालतले उक्त कानुन ल्याइएको केही दिनमै, गत मे ३० मा, त्यसको कार्यान्वयनमा रोक लगाइदिएको थियो।

मद्रास उच्च न्यायालयको उक्त अन्तरिम आदेश जुलाई ८ यता निष्क्रिय भएको छ।

तर सर्वोच्च अदालतले उक्त न्यायालयको आदेश कायमै रहने र देशभर लागू हुने बताएको छ।

अपेक्षा

सरकारले अब सो कानुनमा परिवर्तन गरी अगस्ट महिनाको अन्त्यसम्ममा संशोधित विधेयक प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

गाईलाई भारतका बहुसंख्यक हिन्दु समुदायले पवित्र मान्छन्।

अधिकांश राज्यमा गाई वध गर्न प्रतिबन्ध लगाइसकिएको छ।

तर पछिल्लो सरकारी कानुन अनुसार भैंसी तथा राँगाको वध गर्न पनि प्रतिवन्ध लाग्नसक्थ्यो।

विदेशमा ठूलो परिमाणमा राँगाको मासु निर्यात गर्ने मुलुकमा भारत सबैभन्दा माथि छ।

प्रधानन्यायाधीश जगदीश सिहं खेहरले मानिसहरुको जीविका प्रतिवन्धबाट प्रभावित हुन नहुने बताए।

'जित'

तमिलनाडु राज्यका निवेदनकर्ताहरुले सरकारी प्रतिबन्धले मानिसहरुको आफ्नो इच्छाअनुसार खाने अधिकार हनन भएको तर्क गरेका थिए।

मासु विक्रेताहरुलाई समर्थन गरिरहेको 'मुस्लिम अल इण्डिया जामियातुल कुरेश याक्सन कमिटी'का प्रमुख अब्दुल फहिम कुरेसीले अदालतको पछिल्लो आदेश आफूहरुका लागि जित भएको रोयटर्स समाचार संस्थालाई बताए।

सन् २०१४ मा हिन्दु राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टीको सरकार बनेपछि कैयौं राज्यले गाईको वधमाथि प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

पछिल्ला केही घटनामा गाई रक्षाको नाममा गठन भएका भिजिलान्ते समूहले गाई वध गर्न...


शीर्षक: गोविन्द केसी फेरि असन्तुष्ट, कारण यस्ता छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विधेयकका प्रस्तुतकर्ता शिक्षामन्त्रीले भने कतिपय सांसदबाट त्यस्तो सुझाव आएको भए पनि अध्यादेशभन्दा हिउँदे अधिवेशन छिट्टै बोलाउने विकल्प उचित हुने प्रतिक्रिया दिएका छन्।

डा केसीले सो विधेयक चालु अधिवेशनबाट पारित नगरिए १६ औँ पटक अनशन सुरु गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

क्रुद्ध

डा गोविन्द केसीको २७ दिन लामो अनशनपछि सरकार उनको माग बमोजिम संसद्‌मा रहेको चिकित्सा शिक्षा विधेयकका २२ वटा बुँदामा संशोधन गर्न सहमत भएको थियो।

प्रधानमन्त्रीस्तरमै भएको यस्तो सहमति अनुरूप डा केसीको १५ औँ अनशन अन्त्य गराउन सत्तारूढ नेकपाको संसदीय दलका उपनेता नै पुगेका थिए।

जसअनुरूपको संशोधन संसद्‌मा दर्ता त भयो तर विधेयक पारित नहुँदै संसद्को अधिवेशन बिहीवार सकिएको छ।

त्यसै कारण डा केसी क्रुद्ध बनेका छन्।

विकल्प के?

पछिल्लो पटक नौबुँदे सहमति भएको वार्तामा डा केसी पक्षको नेतृत्व गरेका डाक्टर अभिषेकराज सिंहका अनुसार अझै पनि सरकारसँग विकल्प छ।

उनले भने, "सरकारले इमानदारीपूर्वक यो अधिवेशनबाट पारित गर्न सकिएन पछि हामी ल्याउँछौ भन्दै अध्यादेश ल्याउने एउटा विकल्प हुन सक्छ।"

सहमतिअनुरूप विधेयक पारित गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहे पनि संसदीय समिति  मौलिक हकसम्बन्धी कानुन निर्माणमा व्यस्त भएकाले यसपटक पारित हुन नसकेको शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलको भनाइ छ।

तर अध्यादेशभन्दा संसद्‌को हिउँदे अधिवेशनबाट पारित गर्ने विकल्प उत्तम हुने उनको तर्क छ।

मन्त्री पोख्रेलले भने, "अध्यादेशका बारेमा पनि कुरा नउठेका हैनन्। हिउँदे अधिवेशनलाई चाँडो गर्ने विकल्प उत्तम होला भन्नेमा मेरो जोड हुन्छ। किनभने यो बीच महत्त्वपूर्ण चाडपर्वहरू पर्छन् त्यसैले अध्यादेशको बाटोभन्दा संसद्कै बाटो ठिक हुन्छ।

माग

संसद्को अधिवेशन सकिने दिनमा उक्त विधेयक पारित गर्नुपर्ने प्रस्ताव केही सांसदले गरेपछि संसद्को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिअन्तर्गत रहेको उपसमितिको बैठक समेत बोलाइएको थियो।

तर उपसमितिले काम टुङ्ग्याउन नसकेको समितिकी सभापति जयपुरी घर्तीले बताइन्।

उनले भनिन्, "संशोधन धेरै आएको छ। ती संशोधनमा छलफल हुन पाएको छैन। त्यो सकेर प्रतिवेदन तयार पार्न उपसमितिले नसकेको हो।"

डा गोविन्द केसीले संसद्को अधिवेशन सकिनुभन्दा अघिल्लो दिन एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै यसै अधिवेशनबाट विधेयक पारित नभए पुनः अनशन बस्ने चेतावनी दिइसकेका छन्।

साथै सरकारसँग भएको सहमतिका नौवटा बुँदा नै...


शीर्षक: गोविन्द केसीः 'अविवाहित, अवकाशप्राप्त र सत्याग्रही', यी चिकित्सक किन बारम्बार अनशन बस्छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दोलखास्थित आफ्नो मावली गाउँ हुँदै उनी पूर्वी नेपालका जिल्लातिर गएको उनका आफन्तहरू सुनाउँछन्। त्यसयता उनी एक महिनाजति पनि काठमाण्डू बसेका छैनन्।

उनका निकटवर्तीहरूका अनुसार ६४ वर्षीय केसीले डडेल्लधुरा जिल्ला अस्पतालमा एक महिना स्वयंसेवा गरे अनि बाँकी समय पश्चिम नेपालका एक दर्जन जिल्लामा स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध गराउँदै हिँडे।

तर गत साता जुम्लामा आमरण अनशनमा बसेका उनी अहिले काठमाण्डूमा छन्।

गाउँगाउँमा स्वयंसेवा

आठ दिनसम्म जुम्लाको बाबिरा मस्टा मन्दिरमा अनशन बसेका डा. केसी गएको बुधवारयता काठमाण्डूस्थित त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा अनशन बसिरहेका छन्। यो उनको १९ औँ अनशन हो।

त्यसयता प्रधानमन्त्रीकी निजी चिकित्सक पनि रहेकी चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानकी डीन डा. दिव्या सिंहले डाक्टर केसीलाई भेटेको भए पनि सरकारी पक्षसँग कुनै औपचारिक कुराकानी भएको छैन।

नेपालगन्जबाट डाक्टर केसीलाई साथमै लिएर राजधानी आएका उनका एक आफन्त हिमालय कार्की भन्छन्: “वहाँले आफूलाई धेरै धोका भएकोले अडान नछोड्ने बताउनुभएको छ। विगतमा कहिले प्राकृतिक प्रकोप त कहिले के भनेर आफूले अनशन रोकेको तर सम्झौता भए पनि आफ्ना माग अझै पूरा नभएको भनिरहनुभएको छ।”

शिक्षण अस्पतालबाट अवकाश पाएलगत्तै स्वयंसेवाका लागि निस्किएका केसीले एक महिनाभन्दा कम समय राजधानीमा बिताएको र कैयौँ दुर्गम स्थानमा स्वास्थ्यसेवा दिएको उनले बताए।

कार्कीले भने, “अवकाश पाएको १० महिनामा सायद १६-१७ दिनमात्रै काठमाण्डूमा बसेको उहाँले भनिरहनुभएको छ। डडेलधुरा अस्पतालमा एक महिना स्वयंसेवा गरेर बस्नुभयो। यो अनशन अघि त्यहाँका बिरामीहरूलाई बैसाखी र औषधि किन्न भनेर तीन-चार दिनका लागि छ महिनाअघि राजधानी आउनुभएको थियो।”

डडेलधुराबाट डा. केसी स्वास्थ्यसेवा पुर्‍याउन दार्चुला, बैतडी, डोटी, अछाम, कालीकोट, डोल्पा, मुगु, जुम्लासहितका जिल्लामा पुगेको उनीनिकट चिकित्सक डा. जीवन क्षेत्री बताउँछन्।

अनशनको शृङ्खला

अवकाश पाएयता केसीले सत्रौँ अनशन डडेलधुरामा र सोह्रौँ अनशन दार्चुलामा बसेका थिए।

जुम्लामा अनशन बसेका डा. केसीलाई अहिले काठमाण्डू ल्याइएको छ

नेपाल-भारत सीमा विवाद देखिएपछि उनले डडेलधुराको अनशन रोकेका थिए।

डोल्पासहित कतिपय जिल्लाका स्थानीय चौकीमा स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध गराउन जाँदा आफूलाई सत्तारूढ दलका स्थानीय जनप्रतिनिधिले दुर्व्यवहार गरेको डा. केसीलाई उद्धृत गर्दै विवरणहरू आएका थिए।

यसै साता...


शीर्षक: चट्याङ: जोगिने तीन उपाय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालमा चैतदेखि जेठसम्मको समय अर्थात् वर्षायामपूर्वको 'प्रि-मनसुन' याममा चट्याङ धेरै पर्ने गरेको बताइन्छ।

मूलत: नेपालमा चैतदेखि जेठसम्मको समय अर्थात् वर्षायामपूर्वको याम 'प्रि-मनसुन'मा चट्याङ धेरै पर्ने गरेको बताइन्छ।

चट्याङका कारण ठूलो जनधनको क्षति हुने गरेपनि सम्बद्ध निकायको बेवास्ता र जनचेतनाको अभावका कारण जोखिम कम गर्न नसकिएको विज्ञहरुले बताएका छन्।

विज्ञहरुसँग कुराकानी गरेर बीबीसी नेपालीले चट्याङबाट हुने जोखिम कम गर्ने तीन उपायहरु तल प्रस्तुत गरेको छ।

१.'चट्याङप्रतिरोधी घर'

घरको माथि तामाको त्रिशुल वा रड राखेर त्यसलाई जीआइ पाताले जोडेर घर मुनि माटोमा लगेर गाड्ने र त्यहाँ त्यसलाई तामाको पाताले जोड्दा चट्याङबाट जोगिन सक्ने विज्ञ श्रीराम शर्मा बताउँछन्।

२. सावधानी

बिहानको समयमा खेतबारीमा जान तथा घाँसदाउरा बटुल्ने काम गर्न र दिउसो ३ देखि ४ बजेपछिको समय बढी चट्याङ पर्ने भएकाले त्यतिबेला सकेसम्म घरमै रहन विज्ञहरु सुझाव दिन्छन्।

३. उच्चस्थानमा सतर्कता

चट्याङ परेको समयमा अग्लो ठाउँ वा अग्ला टावरको नजिक नबस्न र अग्ला रुखमुनि ओत नलाग्न विज्ञहरुको सुझाव छ।

प्रायजसो जमीन र बादलको दुरी कम भइरहने पहाडी भूभागमा विशेष सजग रहनुपर्ने उनीहरुको मत छ।


शीर्षक: चन्दननाथ मन्दिरको सुरक्षाको माग\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत वर्ष मंसिरमा उक्त पुरातात्विक र धार्मिक स्थलबाट मू्र्तिहरू चोरी भएका थिए।

त्यसपछि रु ३५०,००० को लागतमा सात वटा सीसीटीभी क्यामराहरू जडान गरिएको थियो।

तर ती क्यामरामा कुनै रेकर्ड नरहेको कुरा एक वर्षपछि पत्ता लागेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कर्णालीमा विज्ञान प्रयोगशाला स्थापना

प्रतिबद्धता

मन्दिरको सुरक्षामा चुनौती देखिएपछि आवश्यक सुरक्षाकर्मी र प्राविधिक व्यवस्था तत्काल गरिने जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

चन्दननाथ-भैरवनाथ गुठी व्यवस्थापन समितिका एकजना कर्मचारी रत्नप्रसाद आचार्यले भने, "सुरक्षामा समस्या धेरै भयो। को मान्छे आउँछ, कतिखेर आउँछ, के गर्छ? रेकर्ड नै हुँदैन।"

उनका अनुसार हाल उक्त मन्दिरको सुरक्षाका लागि जम्मा तीन जना सुरक्षाकर्मी खटिएका छन्।

स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई जग्गा दान

जिल्ला प्रशासन कार्यालयअगाडि रहेको मन्दिरबाट चोरी भएका मूर्तिहरू पछि भेटिएका थिए।

 तर त्यहाँ सुरक्षा व्यवस्था राम्रो नभएको स्थानीयवासीको गुनासो छ।

परिचालन

थप सुरक्षाकर्मी खटाउनु पर्ने र तत्काल सीसीटीभी क्यामरामा रेकर्डको व्यवस्था गर्नु पर्नेमा मन्दिरका जुम्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णु पौडेल पनि सहमत छन्।

उनका अनुसार दाताबाट वा आन्तरिक स्रोत परिचालन गरेर भए पनि मन्दिरको सुरक्षाका लागि आवश्यक प्राविधिक व्यवस्था मिलाइने छ।

"केही दाताहरू पनि आउनुभएको छ। उहाँहरूसित पनि कुरा भइराखेको छ," उनले भने, "यद्यपि उहाँहरूसित कुरा मिलेन भने आन्तरिक स्रोत खोजेर भएपनि हामी छिटोभन्दा छिटो रेकर्डिङ गर्ने व्यवस्था गर्न लागिराखेका छौँ।"

जिल्लामा जनशक्ति अभाव भएका हुनाले मन्दिरमा कम सुरक्षाकर्मी परिचालन भएको दावी गर्दै उनले छिटै नै दरबन्दीअनुसार सुरक्षाकर्मी खटाउने प्रयास गरिने बताए।

सदरमुकाम खलंगाबाहेक जिल्लामा अन्यत्र रहेका पुरातात्विक सम्पदाको समेत सरकारले सुरक्षा गर्नुपर्ने स्थानीयको माग छ।

बदलिँदो कर्णाली


शीर्षक: चन्द्रमामा बिरुवा: चीनले चन्द्रमामा पठाएको कपासको बीउ टुसायो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चन्द्रमामा कुनै पनि जैविक पदार्थ उम्रिएको यो पहिलो घटना हो।

मङ्गलवार चिनियाँ सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार चन्द्रमामा पठाइएका कपासको बीउ उम्रिएर तिनमा पालुवा लाग्न थालेको छ।

यसलाई लामो समय लाग्ने अन्तरिक्ष अन्वेषण अभियानका सम्बन्धमा उल्लेखनीय कदम भनिएको छ।

पहिलो

चीनको चांग'अ फोर नामको अन्तरिक्ष वाहन पृथ्वीबाट नदेखिने चन्द्रमाको पल्लो भागमा अवतरण गर्ने पहिलो वाहन बनेको थियो।

उक्त यान गत जेनुअरी ३ का दिन चन्द्रमाको पछाडि पट्टिको क्षेत्रको भौगोलिक अनुसन्धान गर्ने उपकरणहरूसहित त्यहाँ अवतरण गरेको थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा यसअघि पनि बोटबिरुवाहरू उमार्ने गरिएको थियो।

तर चन्द्रमामा नियन्त्रित वातावरणमा बिरुवा उमारिएको भने यो पहिलो पटक हो।

महत्त्वपूर्ण

चन्द्रमामा बिरुवा उमार्न सकिने अवस्था, साढे दुई वर्ष समय लाग्ने मङ्गल ग्रहतर्फको यात्रा जस्ता भविष्यमा हुने लामो दूरीका अन्तिरक्ष अभियानहरूका लागि निकै महत्त्वपूर्ण हुनसक्छ।

यो सफलताको अर्थ अन्तरिक्षयात्रीहरूले अन्तरिक्ष यात्रामा रहेका बेला आफ्नो लागि आवश्यक खानेकुरा उमारेर प्रयोग गर्न सक्नेछन् भन्ने हो।

चांग'अ ४ अन्तरिक्ष यानले आफ्ना साथ कपास र आलुको बीउ चन्द्रमामा लिएर गएको थियो

त्यसो हुन सकेमा अन्तरिक्षयात्रीहरूले खानेकुरा प्राप्त गर्न बारम्बार पृथ्वीमा फर्कनुपर्ने छैन।

चन्द्रमामा अवतरण गरेको चिनियाँ अन्तरिक्षवाहनले आफ्नो साथमा कपास र आलुको बीउसहितको माटो, मर्चा र एकप्र कारको झिङ्गाको अण्डा लगायतका वस्तु लिएर गएको थियो।

त्यसरी उम्रिएको बिरुवा सो चन्द्रवाहनमा बाहिरबाट केही पनि पस्न नसक्ने गरी बन्द गरिएको सिसाको भाँडोमा राखिएको छ।

वातावरण

अब उक्त बिरुवाले त्यस्तो भाँडाभित्र एक सूक्ष्मजैविक मण्डलको सिर्जना गर्नेछ र त्यस्तो कृत्रिम वातावरणमा त्यो आफैँ हुर्कनेछ।

अठार सेन्टिमिटर अग्लो र तीन केजी तौल भएको त्यस्तो कृत्रिम जैविकमण्डल सिर्जना हुने भाँडाको डिजाइन चीनका २८ वटा विश्वविद्यालयहरूले संयुक्त रूपमा तयार पारेका थिए।

उक्त प्रयोगात्मक भाँडामा सूक्ष्मजीवाणुहरूलाई हुर्कन पुग्ने हावा, पानी र पोषण उपलब्ध छ।

तर वैज्ञानिकहरूका अनुसार माइनस १७३ देखि १०० डिग्री सेल्सियससम्म तलमाथि भइरहने चन्द्र सतहको तापक्रममा बिरुवा हुर्कनलाई उपयुक्त हुने तापक्रम कायम राख्‍नु सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो।


शीर्षक: चर्को ब्याजदरको मारमा घर बनाइरहेका भूकम्पपीडितहरू\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

समस्या हल गर्न राष्ट्र ब्याङ्कका अधिकारीहरूले विद्यमान ऐन नै परिवर्तन गरी समयावधि बढाउने वा राष्ट्र ब्याङ्कले नै त्यसको शोधभर्ना दिनसक्ने विषयमा छलफल भइरहेको बताएका छन्।

सहुलियत ऋण सुविधा हटेमा घर बनाइरहेका ११ सयभन्दा बढी भूकम्पपीडितको आवास निर्माण कार्य प्रभावित हुने बताइएको छ।

सहुलियत ब्याजदरको आवासीय कर्जा लिएका ११ सयभन्दा बढी भूकम्पपीडितले अब सामान्य ऋणीसरह १३ प्रतिशत ब्याज तिर्नुपर्ने पत्र ब्याङ्कहरूले पठाइसकेको बताएका छन्।

समयावधि

राष्ट्र ब्याङ्कले दिएको सुविधा प्रयोग गरेर ब्याङ्कहरूले त्यस्तो सहुलियपूर्ण ऋण प्रदान गरेका थिए। तर त्यस्तो सुविधाको अवधि सकिएको राष्ट्र ब्याङ्कको भनाइ छ।

जबकि आफूहरूलाई १० वर्षसम्म सुविधा दिएकोले घर बनाउन आँटेको बताउने पीडितहरू अहिले अन्योलग्रस्त र आक्रोशित देखिएका छन्।

समस्या चुलिएपछि समाधानको दुईवटा विकल्पमा छलफल भइरहेको राष्ट्र ब्याङ्कका डेप्युटी गभर्नर चिन्तामणि शिवाकोटीले बताए।

उनले भने, "एक वर्षलाई कर्जा दिन पाउने र एक वर्ष नवLकरण गर्न पाउने जुन व्यवस्था छ त्यसमा संशोधन भयो भने एउटा समाधान हुनसक्छ। अर्को भनेको दुई वर्ष राष्ट्र ब्याङ्कले हेरेपछि त्यसपछि सरकारले स्वामित्व लियो भने समाधान निस्किनेछ।"

सरकारले उपत्यकावासीका लागि २५ लाख रुपैयाँसम्म र अन्य जिल्लाका भूकम्पपीडितका लागि १५ लाखसम्मको आवासीय घर निर्माण कर्जा लिने पाउने व्यवस्था गरेको थियो।

निष्कर्ष

त्यसअन्तर्गत विभिन्न २९ वटा ब्याङ्क तथा वित्तीय संस्थाबाट पौने दुई अर्ब रुपैयाँको हाराहारीमा ऋण प्रवाह भएको राष्ट्र ब्याङ्कको तथ्याङ्क छ।

भूकम्पपीडितका लागि काम गरिरहेको अर्को सरकारी निकाय राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले समस्या देखिने बितिक्कै अर्थ मन्त्रालय र राष्ट्र ब्याङ्कसँग छलफल गरे पनि निष्कर्ष निस्किन नसकेको बताएको छ।

९२ वर्षीया भूकम्पपीडितको बिलौना

प्राधिकरणका प्रवक्ता कृष्णप्रसाद दवाडीले भने, "निर्णय प्रक्रियामा लैजाने कुरा अर्थ मन्त्रालयमार्फत राष्ट्र ब्याङ्कले नै गर्ने हो। हामीले घचघच्याउनका लागि दुई-तीनवटा बैठक राखिसकेका छौँ, फेरि पनि राख्छौँ।"

सरकारी नीति भूकम्पपीडितलाई थप पीडा दिने खालको रहेको भन्दै कतिपयले यसको आलोचना गरिरहेका छन्।

सामूहिक जमानीमा भूकम्पपीडितलाई ऋण सुविधा दिने व्यवस्था पनि सरकारकै अस्पष्ट नीतिकै कारण प्रभावहीन कतिपय बताउँछन्।


शीर्षक: चिकित्सा शिक्षा विधेयकबारे दलहरू विभाजित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रतिस्थापन विधेयकलाई संसदको प्रक्रिया छोट्याएर पारित गर्ने सरकारको योजनामा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेस असहमत भएपछि उक्त विधेयक आइतवार संसदमा प्रस्तुत हुन पाएन।

अध्यादेशको मुलभूत विषयहरू नै परिवर्तन गरिएकाले त्यसमा सहमत हुन नसकिने कांग्रेस नेताहरूको भनाइ छ।

विभिन्न क्षेत्र र आन्दोलनरत पक्षहरूसँगको सहमति अनुरुप शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारका पालामा राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा अध्यादेश ल्याइएको थियो।

चिकित्सा शिक्षा विधेयक समितिद्वारा पारित

पारित भएनन् दुई चर्चित विधेयकहरु

सहमतिको प्रयास

उक्त अध्यादेशलाई वर्तमान सरकारले पनि निरन्तरता दिएको थियो।

तर अध्यादेशलाई प्रतिस्थापन गर्न भन्दै सरकारले ल्याएको विधेयक भने विवादमा परेको छ।

अध्यादेशका व्यवस्थाभन्दा फरक गरेर संसदमा नियमावली नै निलम्बन गरेर छोटो बाटोबाट पारित गर्न खोजिएको भन्दै नेपाली कांग्रेसले विरोध जनाएपछि उक्त विधेयक आइतवार संसदको बैठकमा प्रस्तुत हुन सकेन।

असार २० गतेसम्म प्रतिस्थापन विधेयक पारित नभएमा अध्यादेश स्वत: निष्क्रिय हुने भएकाले अझै पनि सहमतिको प्रयास गरिने र त्यसो हुन नसके पुन: विधेयकका रुपमा बढाइने शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोख्रेलले बताए।

उनले भने ,"प्रक्रियामा जान नै अप्ठ्यारो हुने स्थिति भयो भने मैले सामान्य विधेयकका रुपमा यसलाई लैजानु पर्छ। मन्त्रिपरिषद्‌मा गएर यसको आवश्यकता छ भनेर अर्को बाटो अपनाउनु पर्छ तर मेरो पहिलो कोसिस अझै पनि सहमति गरौं भन्नेछ।"

अडान

तर विधेयकमा गरिएको परिवर्तन र प्रक्रिया छोट्याएर पारित गर्नेमा आफूहरू सहमत हुन नसक्ने कांग्रेस संसदीय दलका प्रमुख सचेतक बालकृष्ण खाँडको भनाइ छ।

उनले भने, "सरकारले हामीले जे गरेका छौं, उचित गरेका छौं भन्छ र जबरजस्ती बहुमतका आधारमा पारित गर्न खोज्छ भने त्यसमा हाम्रो साथ र सहयोग रहँदैन। हामीले सम्बन्धित मन्त्री, अन्य दलका नेताहरू र सभामुखलाई समेत यो कुरा भनी सकेका छौं।"

प्रतिस्थापन विधेयकमा गरिएको परिवर्तनले अध्यादेश मार्फत गर्न खोजिएको सुधारको योजनामै असर पर्ने कांग्रेस नेताहरूको भनाइ छ।

पूर्व स्वास्थ्य मन्त्री समेत रहेका कांग्रेस नेता गगन थापाले भने, "काठमाण्डू उपत्यकामा १० वर्षसम्म कुनै पनि मेडिकल कलेज नखोल्ने भन्ने व्यवस्था, एउटा विश्व विद्यालयले पाँचवटा भन्दा बढी मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन नदिने प्रावधान र कुनै पनि अस्पताल सञ्चालन भएको तीन वर्ष भएपछि मात्रै...


शीर्षक: चिकित्सा शिक्षाको गुणस्तरबारे चिन्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपाल मेडिकल काउन्सिलको परीक्षा उत्तीर्ण नगरी चिकित्सा अभ्यास गर्न नपाउने प्रावधान छ।

तर सो परीक्षामा असफल हुनेको सङ्ख्या वर्षेनि बढ्न थालेपछि यसले संवेदनशील मानिने चिकित्सा क्षेत्रमा नकारात्मक असर पर्नसक्ने भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

विगतमा विदेशबाट एमबीबीएस अध्ययन गरेर आउनेहरूको सङ्ख्या अनुत्तीर्ण हुनेहरूमध्ये धेरै थियो। अहिले नेपालमै पढ्नेहरूको सङ्ख्या पनि उल्लेख्य रूफमा बढेको देखिन्छ।

तर नेपाल मेडिकल काउन्सिलले अनुत्तीर्ण हुनेको सङ्ख्या चर्चा भएजस्तो भयावह भने नभएको जनाएको छ।

एमबीबीएस गरेका सात सय ७६ जनाले चिकित्सा दर्ता प्रमाणपत्रका लागि गत शनिवार दिएको परीक्षामा एक सय ८९ जना मात्र उत्तीर्ण भएको नेपाल मेडिकल काउन्सिलले जनाएको छ।

परीक्षा

अधिकारीहरूका अनुसार चिकित्सा क्षेत्रसँग सम्बन्धित सामान्य प्रश्न मात्र सोधिने उक्त परीक्षामा पनि थुप्रै चिकित्सकहरू असफल हुने गरेका छन्।

अनुत्तीर्ण हुनेहरूमा विगतमा जस्तै विदेशमा पढेर फर्किने मात्र होइन, नेपालमै पढेकाहरूको सङ्ख्या बढ्न थालेको भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका हुन्।

गुणस्तर

चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थान (आईएमओ) का डीन डा. जगदीश अग्रवाल भन्छन्,"धेरै फेल हुनेहरूमा विदेशबाट पढेर आउनेहरू बढी छन्। तर अहिले नेपालमा पनि फेल हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्दै जानुको कारण शिक्षाको गुणस्तरमा अप्ठेरो परेकोले नै हो।"

उनका अनुसार पढ्ने विद्यार्थीको क्षमता र विश्वविद्यालयहरूको गुणस्तर नै मुख्य कारण हो।

कुन देशमा पढेकाहरू बढी फेल हुन्छन् भन्ने जानकारी दिँदा गलत सन्देश जाने गरेकोले त्यो सार्वजनिक गर्न बन्द गरिएको काउन्सिलका अधिकारीहरू बताउँछन्।

तर अहिले नेपालमै पढ्ने विद्यार्थीहरूको सङ्ख्या भने बढेको काउन्सिलका प्रवक्ता डा. कृष्ण अधिकारीले बताए।

तर वर्षमा तीन पटक परीक्षा दिन पाइने भएकाले अनुत्तीर्ण हुनेहरूको सङ्ख्या समग्रमा घट्दै जाने भन्दै प्रवक्ता अधिकारीले भने, "सन् २०१४  देखि २०१७ मा ६० प्रतिशतको हाराहारीमा उत्तीर्ण हुँदै आएको देखिन्छ। यसै वर्षको पहिलो परीक्षामा पनि ७६ प्रतिशत उत्तीर्ण भएको थियो। यो वर्षमा अर्को एउटा परीक्षा बाँकी नै रहेकोले नतिजा एकदमै खराब भनिहाल्न मिल्दैन।"

प्रणाली

विगतमा चिकित्सा शिक्षाको पढाइ प्रणाली खुकुलो बनाइएका कारण पैसाकै भरमा अध्ययन गर्ने लहर बढ्नुले यस्तो परिस्थिति आएको जानकारहरू बताउँछन्।

लाइसेन्स...


शीर्षक: चिनियाँ कम्पनी ह्वावेइकी उत्तराधिकारी मङ्ग वान्जूको सुखमा लुकेका दुःख\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मङ्ग वाङ्जूलाई भ्यानकुभरमा डिसेम्बर १ तारिखका दिन पक्राउ गरिएको थियो

उनका वकिलहरूका अनुसार उनले दैनिक औषधि खानुपर्छ।

"म बिरामी महसुस गरिरहेकी छु। बन्दीजीवन बिताइरहँदा मेरो स्वास्थ्य बिग्रिनेमा चिन्तित छु," उनले भनेकी छन्। "अहिले मलाई ठोस खाना खान मुश्किल छ। त्यसैले मेरो खाना नै परिवर्तन गर्नुपरेको थियो।"

उनका वकिलहरूले  ती चार छोराछोरीकी आमाको भ्यानकुभर शहरसँग बलियो सम्बन्ध रहेको हुनाले उनी भागेर जाने खतरा नरहेको तर्क गरेका थिए।

तनाव

मङ्ग वाङ्जूलाई भ्यानकुभरमा डिसेम्बर १ तारिखका दिन पक्राउ गरिएको थियो। जसले चीन र क्यानडाबीच कूटनीतिक तनाव उत्पन्न गराएको छ।

त्यसपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि उनको मुद्दामा आफूले हस्तक्षेप गर्न सक्ने बताएका छन्।

ह्वावेइकी अधिकारीको पक्राउपछि आक्रोशित चीनले मुख खोल्यो

ह्वावेइकी मङ्गलाई रिहा गर्न क्यानाडा र अमेरिकामाथि दबाब

सन् २००९ सम्म आफू क्यानडाको स्थायी बासिन्दा भएको र त्यसपछि आफू चीन फर्केको उनले अदालतलाई बताएकी छन्।।

तर उनले सन् २०१२ मा आफ्ना दोस्रो श्रीमान्‌सँग मिलेर भ्यानकुभरमा एक घर किनेकी छन्।

मङ्गले भ्यानकुभरमा रहेका उनका दुई घर धरौटीमा छुट्न धितो राखेकी छन्

आफ्ना छोराछोरी र श्रीमान्‌लाई भेट्न उनी त्यहाँ आइरहन्छिन्। उनका छोराछोरीले सन् २०१२ सम्म क्यानडाका स्कूलमा पढेका थिए।

त्यो घरको अहिलेको मूल्य करिब ४८ करोड नेपाली रुपैयाँ (५६ लाख क्यानडेली डलर) रहेको उनले बुझाएको कागजातमा उल्लेख गरिएको छ।

सन् २०१६ मा यो जोडीले करिब एक अर्ब चालीस करोड नेपाली रुपैयाँ (१६३ लाख क्यानडली डलर) तिरेर अर्को बङ्गला किनेका थिए। दुवै घर उनीहरूले धरौटीमा छुट्नका लागि धितो राखेका छन्।

११ डिसेम्बरमा उनलाई करिब ८६ करोड रुपैयाँ (७० लाख क्यानडेली डलर) धरौटीमा छोडिएको छ।

भ्यानकुभर किन?

बीबीसी विश्व सेवाका एशिया प्रशान्त सम्पादक माइकल ब्रिस्टो भन्छन् अदालतका कागजातले चिनियाँ अधिकारीको जीवनका निजी रमाइला पाटोहरू उधिनिदिएका छन्।

बसोबास, छोराछोरीको शिक्षादीक्षा र चिनियाँ जीवनमा रहेको अनिश्चितताबाट पार पाउन भ्यानकुभर केही समययता धनी चिनियाँहरूको रोजाइमा पर्ने गरेको छ।

मानिसहरु मङ्गसँग एक होइन दुई घर रहेको र किन उनले एकैपटक सातवटा पासपोर्ट राखेकी होलिन् भनेर सोचिरहेका छन्।

कसरी सात पासपोर्ट भए?

यो एक किसिमले रहस्यमय छ।

मिडिया रिपोर्टहरूका अनुसार उनीसँग चार...


शीर्षक: चिनियाँ पुरुषलाई ‘प्रेम गर्न सिकाउने विद्यालय’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

व्यस्त कार्यतालिकामाझ 'डेटिङ एप'को मद्दतले आफूले खोजेको साथी फेला पार्नु कहिले काहिँ त टाउको दुखाइसमेत बन्छ।

तर महिलाको तुलनामा पुरुषको जनसंख्या धेरै बढी रहेको चीनजस्तो देशमा त यो थप चूनौतिपूर्ण छ।

शाही हैसियत त्याग्दै प्रेम विवाह

चीनको एकसन्तान नीतिका कारण महिला र पुरूषको संख्यामा यस्तो ठूलो असन्तुलन देखिएको हो।

जनसंख्या

सन् २०१६ को एउटा तथ्यांकले चीनमा महिला भन्दा पुरूषको जनसंख्या करिब ३ करोड ३६ लाखले बढी रहेको देखाएको थियो।

त्यही भएर एउटा डेटिङ विद्यालयले चीनका युवाहरूलाई कसरी आफ्ना सम्भावित मायालुहरूलाई खुसी बनाउने भन्ने बारे सिकाइरहेको छ।

त्यसका लागि श्रृंखलाबद्ध रुपमा अनलाईन र प्रत्यक्ष कक्षाहरू नै सञ्चालन गर्ने गरिएको छ।

वार्तालाप सहितका कक्षादेखि नृत्य सिकाउनेसम्मका विषयहरूलाई उक्त विद्यालयले समावेश गरेको छ।

शुल्क

अलिक लजाउने स्वभावबाट आत्मविश्वासी बन्न मोटो रकम तिर्न त्यहाँ जाने विद्यार्थीहरूले सहमति जनाएका छन्।

एक-एक जना व्यक्तिको तहमा पनि प्रशिक्षण दिइने उक्त विद्यालयले त्यसको शुल्क ४५०० डलर तोकेको छ।

बेइजिङमा यस्तो खालको 'लव एनर्जी' नामक विद्यालय यी स्वीले चलाउँछन्।

'म्याजिक कार्ड' उपनाम भएका उनी भन्छन्, "डेटिङ एउटा उत्कृष्ट नृत्य जस्तै हो। कहिलेकाहिँ आफ्नो साथीलाई आफूतर्फ तान्नुपर्छ त कहिले अलिकति पर धकेल्नुपर्छ तर निरन्तर उसप्रति संवेदनशील भइराख्नुपर्छ।"

प्रेम सम्बन्ध राख्न सिकाउने त्यस्ता कक्षाहरू प्रतिको आकर्षण चीनमा बढिरहेको छ। अनलाईनमार्फत त्यस सम्बन्धी कक्षाहरू लिन प्रति महिना ३० डलर शुल्क तिर्नुपर्ने बताइन्छ।

'म्याजिक कार्ड'का अनुसार उनका कक्षामा आउने ग्राहकको उमेर २३ देखि ३३ वर्षको बीचमा देखिन्छ। सबैभन्दा कम उमेरका विद्यार्थी १९ वर्षका छन् भने एक जना ५९ वर्षका वयस्क पनि डेटिङ कला सिक्न विद्यालयमा भर्ना भएका छन्।


शीर्षक: चिनियाँ यान चन्द्रमामा सफलतापूर्वक अवतरण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चाँग इ-४ नामक उक्त यान चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव-एटकेन बेसिनमा अवतरण भएको ग्लोबल टाइम्सले जनाएको छ।

उक्त यानले सो क्षेत्रको भौगर्भिक अध्ययन गर्न एवं एक जैविक प्रयोग गर्न चाहिने उपकरण साथमा लगेको छ।

त्यहाँको सञ्चार माध्यमले उक्त अवतरणलाई 'अन्तरिक्ष यात्राको एक महत्त्वपूर्ण कोशेढुङ्गो' भनेको छ।

यो यात्रा किन नौलो?

चन्द्रमामा विगतमा गरिएका यात्रा पृथ्वीतर्फ फर्किएको क्षेत्रमा गरिएका थिए भने यसपटक पहिले अध्ययन नगरिएको परको क्षेत्रमा सो यान पुगेको छ।

पछिल्ला दिनहरूमा सो अन्तरिक्ष यानले अवतरणको तयारीमा लागेको थियो।

गत सप्ताहान्तमा चिनियाँ सरकारी सञ्चार माध्यमले उक्त यान चन्द्रमाको सतहको १५ किलोमिटर नजिकैको कक्षमा उत्रिसकेको जनाएका थिए।


शीर्षक: चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमण: 'ऋणमा नफस्ने' सम्झौता गर्न सरकारलाई सुझाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सी भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा बिहीवार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्नै सरकारी निवास बालुवाटारमा पूर्वप्रधानमन्त्री, पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री र परराष्ट्र मामिलाका जानकारहरूसँग छलफल गरेका हुन्।

त्यस क्रममा उनीहरूले यस्तो सुझाव दिएको बताएका हुन्।

छलफलमा सहभागी एकजना पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले विभिन्न ६ बुँदे सुझाव दिएको ट्विटरमार्फत् बताएका छन्।

उनले गरेको ट्वीटमा "चीनसँग रेल, सडक आदि सञ्जाल विस्तारमा जोड दिने, रेल बनाउँदा ऋणजालमा नफस्ने, अनुदान र ऋणको सन्तुलन मिलाउने, सडकमा बढी जोड दिने, कर्णाली-गण्डकी-कोशी कोरिडोरलाई प्राथमिकता दिने" सुझाव दिएको उल्लेख छ।

छलफलमा सहभागीहरूका अनुसार नेपाली काङ्ग्रेसका नेता एवम् पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री रामशरण महतले पनि त्यस्तै खाले सुझाव दिएका थिए।

सहभागी

उक्त छलफलमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका सभापति एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासहित पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाल, बाबुराम भट्टराई, मन्त्रिपरिषद्का पूर्वअध्यक्ष खिलराज रेग्मी लगायत सहभागी थिए।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी शनिवार नेपाल आउने

प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जारी गरेको एउटा वक्तव्यमा छलफलका क्रममा "यो भ्रमणले नेपाल र चीनबीचको सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्‍याउने" बताएको उल्लेख गरिएको छ।

उनले राष्ट्रपति सीको भ्रमणका बेला नेपाल र चीनबीच आर्थिक साझेदारीबारे छलफल हुने जानकारी गराएका थिए।

त्यस क्रममा केरूङ-काठमाण्डू रेलमार्गको ढाँचाबारे पनि छलफल हुने उनले बताएको वक्तव्यमा उल्लेख छ।

वक्तव्यमा ओलीले परराष्ट्र मामिलामा अहिलेको सरकार स्पष्ट रहेको र सन्तुलित आधारमा त्यसलाई अघि बढाइने बताइएको छ।

उक्त छलफलमा प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता समेत रहेका पूर्व प्रधानमन्त्री देउवाले सीको भ्रमण नेपालका लागि महत्त्वपूर्ण अवसर भएको बताएको पनि वक्तव्यमा उल्लेख छ।

सुझाव

अर्का पूर्व प्रधानमन्त्री भट्टराईले चीन भारत र अमेरिकाको नेपालमा बढ्दो चासोलाई अवसरका रूपमा लिएर तीनैवटा मुलुकसँग तटस्थताको सम्बन्ध स्थापित गर्नुपर्ने सुझाव पनि दिएको आफ्नो ट्वीटमा उल्लेख गरेका छन्।

सीको भ्रमणको स्वागतका लागि सजाइएको बिजुलीबजारस्थित पुल

त्यस्तै उनले बीआरआई र इन्डो-प्यासिफिक रणनीति दुवैबाट लाभ लिनुपर्ने सुझाव दिएको पनि जनाएका छन्।

चीनसँग मात्र सुपुर्दगी सन्धि गर्न नहुने सुझाव पनि भट्टराईको रहेको छ।

उक्त छलफलमा...


शीर्षक: चिनियाँ सामानमा ६० अर्ब डलर शुल्कको घोषणा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कैयौं वर्षदेखि चीनले बौद्धिक सम्पत्ती चोरी गरेको आरोप अमेरिकाले लगाउँदै आएको छ र त्यसकै बदलामा यो निर्णय गरिएको जनाइएको छ।

चीनको अर्थव्यवस्थाले दिइरहेको अनुचित प्रतिस्पर्धालाई चुनौती दिन यी कदमहरू आवश्यक रहेको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले व्यापार सम्बन्धी कार्यालयलाई नयाँ करमा ६० अर्ब डलर शुल्क तिर्नुपर्ने सामानहरूको सूची प्रकाशित गर्न १५ दिनको समय दिएका छन्।

 प्रतिक्रिया

ह्वाइट हाउसले परिवर्तन ल्याउनका लागि गरिरहेको वर्षौंदेखिको वार्ता विफल भएको जनाएको छ।

चीनले भने आवश्यक उपायहरूसहित त्यसको प्रतिकार गर्न आफू तयार भएको भन्दै प्रतिक्रिया दिएको छ।

उसले आफ्नो हितका लागि अमेरिकासँगको कुनै पनि व्यापार युद्धमा अन्त्यसम्म लड्ने जनाएको हो।

अमेरिकाको उक्त घोषणाप्रति लगानीकर्ताहरूले प्रतिक्रिया जनाएसँगै अमेरिकाको शेयर बजार बिहीवार निकै कममा बन्द भएको छ।

व्यापार युद्ध

अमेरिकाको पछिल्लो घोषणासँगै अमेरिकाको डाउ जोन्स परिसूचक दिनको अन्त्यमा २.९ प्रतिशत भन्दा बढीले घटेर २३ हजार ९ सय ५७ मा टुंगिएको छ जुन अहिलेसम्मको पाचौं ठुलो गिरावट हो।

चीनमाथि लगाइने प्रतिबन्धसम्बन्धी टिपोटमा हस्ताक्षर गर्दै ट्रम्पले यसबारे अमेरिका र चीनले वार्ता गरिरहेको र उनले अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि पारस्परिक व्यापार शर्त खोजिरहेको बताएका छन्।

चीनमाथि शुल्क लगाउने फैसला गर्नुअघि गत वर्ष अगष्टमा ट्रम्पले चीनका नीतिहरूको जाँच गर्न आदेश दिएका थिए।

चीनमाथि सामानमा शुल्क लगाउनु राजनीतिक रूपमा लोकप्रिय र चुनावी अभियानको बेलाको मुख्य प्रतिवद्धता पूरा गरेको देखिए पनि यसले विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीच व्यापार युद्ध बढाउन सक्ने बताइएको छ।


शीर्षक: चीन विभाजनको प्रयास विफल पारिनेः सी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पूर्ण एकता प्राप्त गर्नु सबै चिनियाँ नागरिकको सामूहिक आशा हो भन्दै उनले चीन विभाजनका गर्न सबै खालका प्रयत्नहरू विफल तुल्याइने बताए।

उनको अभिव्यक्तिलाई ताइवान तथा हङकङमा हुन सक्ने पृथकतावादी कदमप्रति लक्षित सशक्त चेतावनी ठानिएको छ।

सीले चीन आफ्नो विकासबाट सन्तुष्ट हुन नसक्ने टिप्पणी पनि गरेका छन्।

उनले भने, "हामीले 'एक चीन' सिद्धान्त पालना गर्नुपर्छ। सन् १९९२ मा गरिएको सहमति कायम राख्नुपर्छ र शान्तिपूर्ण विकासका लागि चीन र ताइवाइन बीचको सम्बन्धमा जोड दिनुपर्छ।"

"हामीले आर्थिक सहकार्य र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई विस्तार गर्नुपर्छ। ताइवानवासीहरूको कल्याणका र दुई देशबीचको शान्तिपूर्ण पुनर् एकीकरणका लागि मुख्यभूमि चीनको विकासपनि बाँड्नुपर्छ।"

 सन् २०१३ मा सी राष्ट्रपति बनेका हुन्। न्याश्नल पिपुल्स कंग्रेसले संविधानबाट दुई कार्यकालमात्रै राष्ट्रपति रहने प्रावधान हटाउने पक्षमा मतदान गरेपछि अब उनले अनिश्चित कालसम्म चीनको नेतृत्व सम्हाल्ने सम्भावना देखिन्छ।

उनलाई नेता माओ त्सेतुङपछिको सबैभन्दा शक्तिशाली नेताका रूपमा हेरिएको छ र उनले आफ्ना धेरै प्रमुख सहयोगीहरूलाई न्याश्नल पिपुल्स कंग्रेसको नेतृत्वदायी तहमा नियुक्त गर्दै आफ्नो स्थान थप बलियो बनाएका छन्।

ग्रेट हल अफ द पिपलमा सीले गरेको सम्बोधनमा बारुदको आविष्कार र कन्फ्युसियसका कृतिहरूजस्ता चिनियाँ इतिहासका ठूला उपलब्धिबारे उनले चर्चा गरेका थिए।

प्रतिबद्ध

इतिहासले 'चीनलाई समाजवादले मात्र बचाउन सक्ने' प्रमाणित गरिदिएको बताउँदै सीले चीनका लागि आफ्नो बृहत् दृष्टिकोण प्रस्तुत गरे।

उनले चिनियाँ नागरिकमा 'शत्रुहरूका विरुद्ध अन्तिम क्षणसम्म रक्तपातपूर्ण लडाइँ लड्ने जोस' रहेको टिप्पणी समेत गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री ली कचियाङले भने एउटा वार्षिक पत्रकार सम्मेलनमा व्यापार मामिलामा चीन विश्वव्यापी सहकार्यप्रति प्रतिबद्ध रहेको जनाएका छन्।

चीनले आफ्नो अर्थतन्त्र थप विस्तार गर्ने उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्रीले "स्वदेशी तथा विदेशी कम्पनीले चीनको विशाल बजारमा स्वच्छ प्रतिष्पर्धा गर्न सक्ने प्रत्याभूति गराइने" बताए।

चिनियाँ अधिकारीहरुले विगतमा पनि यस्तै प्रतिबद्धता जनाएका थिए।


शीर्षक: चीनको मङ्गल ग्रह अभियान अन्तर्गत अन्तरिक्षमा यान पठाइयो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सुरक्षात्मक आवरणयुक्त उक्त छ चक्के रोबोट बोकेको 'लङ् मार्च फाइभ' रकेट चीनको स्थानीय समय अनुसार बिहीवार १२:४० बजे वेनचाङ्ग अन्तरिक्ष केन्द्रबाट छाडिएको हो।

आगामी फेब्रुअरीसम्म यो मङ्गल ग्रहको कक्षको नजिक पुग्ने ठानिएको छ।

सो वाहनले त्यसपछि दुई/तीन महिनासम्म मङ्गल ग्रहको सतहमा उत्रिने कोसिस गर्ने छैन।

यसले इन्जिनियरहरूलाई मङ्गल ग्रहमा अवतरण हुनुपूर्व त्यहाँको वायुमण्डलको अवस्था पत्ता लगाउन मद्दत पुर्‍याउने छ।

तीनवटा मिशनहरू

एघार दिनको अवधिमा मङ्गल ग्रहतर्फ पठाइने तीन वटा रकेटमध्ये यो दोस्रो हो।

गत सोमवार युटाइटेड अरब इमिरेन्ट्स यूएईले 'होप' नामक यान मङ्गल ग्रहतर्फ पठाएको थियो।

अबको एक साताभित्र अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले आफ्न नयाँ पुस्ताको वाहन मङ्गल ग्रहतर्फ पठाउने लक्ष्य राखेको छ।

चिनियाँ अभियानको लक्ष्य मङ्गल ग्रहको भूमध्यरेखाभन्दा ठीक उत्तरतर्फ रहेको 'युटोपिया इम्प्याक्ट बेसिन'स्थित समथर भूभागमा अवतरण गराउने छ।

त्यसले त्यहाँको भूगर्भको अध्ययन गर्नेछ।

सो वाहनको तौल करिब २४० किलो रहेको छ र यसमा सजिलै मोडिन सक्ने सोलार प्यानलहरू राखिएका छन्।

यसमा एउटा लामो थामजस्तो संरचना छ, त्यसमा क्यामेराहरू लगाइएका छन्।

त्यसबाट तस्बिरहरू लिन र यानको दिशा पत्ता लगाउन सकिन्छ।

त्यसका अतिरिक्त यसमा अन्य पाँचखाले उपकरणहरू जडान गरिएका छन्।

ती उपकरणहरूले मङ्गल ग्रहमा रहेका ढुङ्गा र पानी वा बरफको खोजी गर्न सहायता गर्नेछन्।

यद्यपि मङ्गल ग्रहको बाहिरी हिस्सामा गरिने यो अनुसन्धान अभियानको उद्देश्यको आधा हिस्सा मात्र हो।

यानमा सामेल 'क्रुज सिप'ले सातवटा 'रिमोट सेन्सिङ' उपकरणको माध्यमले पूरै ग्रहको अध्ययन पनि गर्नेछ।

मङ्गल ग्रहमा अहिलेसम्म पठाइएका करिब आधा मिशनहरू असफल भएका छन्।

चीनले मङ्गल ग्रहमा पठाएको पहिलो यान यिन्घाउ-१ पनि असफल भएको थियो भने रुसको मिशन पनि असफल भएको थियो।

'सात मिनेटको आतङ्क'

अहिलेसम्म अमेरिकीले मात्र मङ्गल ग्रहमा लामो समयसम्म कुनै उपकरण राख्न सकेका छन्।

युरोप र सोभियत मिशनहरू अवतरण भए पनि ती असफल भएका थिए।

चीनले हालैका दुईवटा चन्द्रमा मिशनबाट प्राप्त सफलताले आत्मविश्वास बढाएको छ।

गत वर्ष चीनले पहिलो पटक चन्द्रमामा एउटा यानको 'सफ्ट ल्यान्डिङ' गराएको थियो।

नासाको सन् १९७६ को वाहन मङ्गल ग्रहमा अवतरण गरेको थियो

चीनका इन्जिनियरहरू के विश्वास गर्छन् भने उनीहरू "सात मिनेटको आतङ्क" भनिने...


शीर्षक: चीनको संसद्‌द्वारा हङ्‌कङका लागि प्रस्तावित विवादास्पद कानुनलाई समर्थन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अब उक्त प्रस्तावित कानुनबारे चीनको उच्च नेतृत्वले निर्णय गर्नेछ।

उक्त कानुनले हङ्‌कङको विद्यमान राजनीतिक हैसियत समाप्त हुने चिन्ता धेरैले व्यक्त गरेका छन्।

त्यसले चीनले आफ्नै सुरक्षा निकाय स्थापना गर्ने सक्नेछ। चीनविरोधी प्रदर्शन सुरु भइरसकेको छ।

भिडन्त

हङ्‌कङको संसद्‌मा चिनियाँ राष्ट्रगातबारे प्रस्तावित कानुनबारे छलफल हुँदा बुधवार हङ्‌कङमा भिडन्त भएको थियो। सयौँ मानिसहरू पक्राउ परेका थिए।

बिहीवार पनि संसद्‌मा छलफल चल्दा तनावपूर्ण स्थिति छ।

संसद्‌बाट कम्तीमा दुईजना प्रजातन्त्रवादी सांसदहरूलाई बाहिर निकालिएको थियो।

अमेरिकाको टिप्पणी

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले अमेरिकी संसद्‌मा एउटा जानकारी दिँदै हङ्‌कङ अब अमेरिकी कानुनबमोजिम विशेष व्यवहारका लागि योग्य नहुने बताएका छन्।

संसद्‌मा पोम्पेओको त्यस्तो भनाइको प्रभाव अमेरिका-हङ्‌कङ व्यवहारमा निकै धेरै पर्न सक्छ।

विदेशमन्त्रीले आफ्नो वक्तव्यमा भने: "धरातलीय यथार्थ हेर्दा कुनै पनि विवेकी मानिसले यतिखेर हङ्‌कङले चीनबाट उच्च स्तरको स्वायत्तता पाइरहेको छैन भन्ने देख्न सक्छ।"

बेइजिङले हङ्‌कङमा उक्त विवादास्पद कानुन लागु गर्ने अपेक्षा गरिएको केही घण्टाअघि पोम्पेओले त्यसो भनेका हुन्।

"हङ्‌कङको स्वायत्तता र स्वतन्त्रतालाई आधारभूत रूपमै कमजोर पार्न लागिएको चरणबद्ध प्रयासको यो पछिल्लो कदम मात्र हो," पोम्पेओले भनेका छन्।

"अहिले स्पष्ट भएको छ कि चीनले हङकङलाई आफूजस्तै बनाउन खोजेको छ।"

वक्तव्यको अर्थ

अहिलेसम्म अमेरिकाले हङ्‌कङलाई अमेरिकी कानुनका आधारमा एउटा विश्वव्यापी आर्थिक र व्यापारिक केन्द्रको विशेष हैसियत दिनुका साथै उसलाई लाभदायक व्यापारिक सुविधाहरू दिँदै आएको थियो।

ब्रिटिश उपनिवेश छँदादेखि नै अमेरिकाले हङ्‌कङलाई त्यस्तो सुविधा दिँदै आएको थियो।

तर गत वर्षयता त्यस्तो हैसियतलाई सर्तहरूले बाँधेर अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले हङ्‌कङले मुख्यभूमि चीनबाट पर्याप्त स्वायत्तता कायम गर्ने विषयमा निरन्तर प्रमाणीकरण गर्दै आएको थियो।

मुख्यभूमि चीनविरोधी अस्थिरताबीच हङ्‌कङ प्रहरीले बुधवार सयौँ जनालाई पक्राउ गरेको छ

यदि विदेशमन्त्रीले प्रमाणीकरण नगरे अमेरिकी संसद्‌ले हङ्‌कङको विशेष व्यापार हैसियत रद्द गर्न सक्छ।

त्यसको अर्थ व्यापार र अन्य काममा हङ्‌कङलाई मुख्यभूमि चीनलाई जसरी व्यवहार गरिनेछ।

प्रभाव

यसले हङ्‌कङ र अमेरिकाबीच हुने अर्बौँ डलर बराबरको व्यापारलाई...


शीर्षक: चीनमा देखिएको भाइरसदेखि 'नेपाल समेत चनाखो हुन जरुरी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वुहानबाटै फर्किएका एक नेपाली विद्यार्थीलाई भर्ना गरी पाँच दिनदेखि चिकित्सकहरूको निगरानीमा राखिएको शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका चिकित्सक डा. शेरबहादुर पुनले शुक्रवार बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

"ज्वरो, रुघाखोकी र श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएका उनलाई ज्यानुअरी १३ देखि भर्ना गरिएको हो," पुनले थपे।

पछिल्लो समय नेपाल आउने चिनियाँ पर्यटक र चीन जाने नेपालीको सङ्ख्या बढिरहेको पृष्ठभूमिमा बेलैमा सजग हुन आवश्यक रहेको चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

चन्द्रमान पात्रो अनुसारको नयाँ वर्ष मनाउनका लागि आउँदा हप्ताहरूमा चीन र अरू एशियाली मुलुकमा लाखौँ मानिसको चहलपहल हुने भएकोले यो भाइरस फैलिन सक्ने डर छ।

वुहानको भ्रमण गरी स्वदेश फर्किएका आफ्ना केही नागरिकमा सो भाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थाइल्यान्ड र जापानले बताएका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरसका कारण पछिल्लो पटक मृत्यु हुनेमा गत महिनाको अन्त्यतिर बिरामी परेका एक ६९ वर्षीय वृद्ध रहेका छन्।

चिकित्सकहरूका टोलीले सो भाइरसबारे बुझ्ने प्रयासलाई तीव्र पारेको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्।

'सीफूड' विक्री हुने एउटा बजारमा पहिलो पटक नयाँ भाइरस देखिएको ठानिएको छ।

के भन्छन् स्वास्थ्य विज्ञ?

जनस्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धानकर्ता तथा वैज्ञानिक डा. समीरमणि दीक्षितका अनुसार नेपालमा अहिले नै आत्तिहाल्नुपर्ने अवस्था नभए पनि यसलाई निगरानीमा राख्न जरुरी छ।

बीबीसी न्यूज नेपालीलाई उनले भने, "हामी जहिले पनि तयारीमा कमजोर देखिन्छौँ। चीन नजिकै छ। हामीकहाँ चिनियाँ पर्यटक आउने हुनाले यो महत्त्वपूर्ण छ।"

"चीनबाट आउने सबै पर्यटकलाई विमानस्थलमै ज्वरोका लक्षण हेर्नका लागि निगरानी बढाउनुपर्छ। भारतको तुलनामा निगरानी सजिलो पनि छ। मुख्यतः विमानस्थलबाट नै हो," दीक्षितले थपे।

त्यसैगरी यसको उपचारमा चाहिने औषधि पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध हुने व्यवस्था गर्नुजस्ता प्रारम्भिक तयारी जरुरी रहेको उनको सुझाव छ।

नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरसको हकमा मात्रै नभई अन्य खतरनाक भाइरसको हकमा पनि उत्तिकै चनाखो हुनुपर्नेमा डा. पुनको पनि जोड छ।

"हामीकहाँ अन्य प्राणघातक भाइरसलाई पनि लिएर पर्याप्त सावधानी अपनाइएको देखिँदैन। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा हेल्थ डेस्कलाई थप प्रभावकारी बनाउन र त्यहाँ बस्ने स्वास्थ्यकर्मीलाई अझ तालिम दिन आवश्यक छ," उनले भने।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या...


शीर्षक: चीनमा नेपाली भाषा मोह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बेइजिंगस्थित कम्युनिकेशन युनिभर्सिटी अफ चाइनाको स्कुल अफ इन्टरन्याशनल स्टडिजमा नेपाली भाषा पढाउन थालिएको आधा दशकभन्दा बढी भइसकेको छ।

त्यसमा पनि नेपाली भाषालाई प्राथमिकतासाथ विश्वविद्यालयमा नै पढाउने गरिएको छ।

चिनियां राजधानी बेइजिंगस्थित कम्युनिकेशन युनिभर्सिटी अफ चाइनामा नेपाली भाषामा चार वर्षे स्नातक गर्न सकिन्छ।

त्यहां नेपाली भाषाको पढाइ सन् १९६३ बाटै सुरु भएको उक्त विश्वविद्यालयले जनाएको छ।

बीचबीचमा छोटो समय रोकिएपनि नेपाली भाषाको अध्ययन,अध्यापनले आधा शताब्दीभन्दा बढी समय पार गरिसकेको छ।

अहिले पनि करिब डेढ दर्जन विद्यार्थीले उक्त विश्वविद्यालयको स्कुल अफ इन्टरन्याशनल स्टडिजमा नेपाली भाषा पढिरहेका छन्।

अहिले करिब डेढ दर्जन चिनियां विद्यार्थी युनिभर्सिटी अफ चाइनाको स्कुल अफ इन्टरन्याशनल स्टडिजमा नेपाली भाषा पढिरहेका छन्।

झुकाव

नेपाल र नेपालीभाषाप्रतिको झुकाव झल्काउन भन्दै चिनियां विद्यार्थीदेखि लिएर शिक्षिकासम्मले नेपाली नाम राखेका छन्।

शिक्षिका इन्दिराका अनुसार त्रिभुवन विश्वविद्यालय र कम्युनिकेशन युनिभर्सिटीबीच भाषासम्बन्धी अध्ययनबारे समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भइसकेको छ।

साथै सोही विश्वविद्यालयकै स्कुल अफ इन्टरन्याशनल स्टडिज र नेपालको विश्वभाषा क्याम्पसबीच विद्यार्थी आदानप्रदानसम्बन्धी सम्झौता छ।

तिनै सम्झौता र समझदारी अन्तर्गत नेपाली भाषा पढिरहेका चिनियां विद्यार्थीलाई दोस्रो वा तेस्रो वर्षमा नेपालमै पुगेर थप अध्ययन गर्ने मौका मिलाइएको छ।

धेरै विद्यार्थीलाई छिमेकी नेपालको निकटता र सांस्कृतिक पाटोले नेपाली भाषाप्रति आकर्षित गरेको देखियो।

यिनी हुन्, चिनियां विद्यार्थी हिमलता। उनलाई नेपालको हिमाल र पहाडले निकै आकर्षित गरेको रहेछ।

त्यस्तैमध्येकी एक जना विद्यार्थी हिमलता भन्छिन्, "म सानो छँदा नेपालबारे एउटा भिडियो हेरेको थिए। त्यसमा नेपालको हिमाल, पहाड देखेको थिए र त्यस्तो सन्दर दृश्य मैले पहिले कहिल्यै देखेको थिइन"।

अर्का विद्यार्थी अम्बर चाहिँ नेपाल र चीनबीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध विस्तारका लागि सहयोग पुग्ने काममा लाग्ने आफ्नो योजना सुनाउंछन्।

यी चिनियां विद्यार्थीको नाम अम्बर हो। उनलाई नेपाल-चीनबीच सम्बन्ध सुमधुर बनाउने काम गर्ने रहर रहेछ।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओली चीन भ्रमणमा पुगेका बेला उनलाई भेटेको प्रसंग सुनाउंदै उनले भने, "नेपालको प्रधानमन्त्री जस्तो मान्छेसंग भेट्न पाउनु...


शीर्षक: चीनले अमेरिकालाई लगायो कोरोनाभाइरसबारे 'त्रास फैलाएको' आरोप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकाले जनस्वास्थ्य सङ्कट घोषणा गरेकोमा र दुई सातायता चीन बसेका विदेशी नागरिकको आवागमनमा रोक लगाउने निर्णय गरेपछि चीनको यस्तो प्रतिक्रिया आएको हो।

चीनमा १७ हजारभन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस देखा परेको पुष्टि भइसकेको छ। चीनमा मात्रै करिब ३६१ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

चीन बाहिर १५० जनाभन्दा बढीमा भाइरस पाइएको पुष्टि भइसकेको छ भने फिलिपिन्समा एक जनाको मृत्यु भएको छ।

चीनले अरू के भन्यो?

सोमवारको समाचार विवरणमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले अमेरिकी कदमले 'केवल त्रास निम्त्याएको र फैलाएको' भनेकी छन्।

सहायता गर्नुको सट्टा चिनियाँ नागरिकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने पहिलो देश अमेरिका भएको र उसैले आफ्ना दूतावासबाट आंशिक रूपमा मानिस फिर्ता लगेको पनि उनले बताएकी छन्।

"महामारीबाट जोगिने बलियो क्षमता भएका अमेरिकाजस्ता विकसित देशले नै खासगरी... विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको सिफारिसभन्दा विपरीत प्रतिबन्धहरू लगाउने अग्रणी भएका छन्," रोयटर्सलाई उनले भनेकी छन्।

अमेरिकाले प्रतिबन्ध लगाएलगत्तै अस्ट्रेलियाले पनि आफ्नो देशमा चिनियाँ नागरिकको आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

सोमवार नै हङ्‌कङले पनि चीनसँग जोडिएका १३ मध्ये १० वटा सीमाबाट मध्यरातदेखि मानिसको आवागमन रोक्ने जनाएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले खासमा यात्रुहरू अनौपचारिक रूपमा देश प्रवेश गरे त्यसले झन् भाइरसको सङ्क्रमण बढाउन सक्ने भन्दै सीमा बन्द गर्ने निर्णयप्रति सतर्क गराएको छ।

अमेरिकाले त्यस्तो के उपाय अपनायो?

ज्यानुअरी २३ तारिखमा अमेरिकाले आफ्ना अत्यावश्यक बाहेकका सबै नागरिक र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई भाइरस देखापरेको वुहान शहरबाट फर्किन निर्देशन दिएको थियो।

त्यसको एक साताभन्दा कम समयमै अत्यावश्यक बाहेकका अमेरिकी सरकारका कर्मचारी र उनीहरूका आफन्तलाई स्वेच्छिक रूपमा बाहिरिन अनुमति दिएको थियो।

ज्यानुअरी ३० तारिखमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यो नयाँ भाइरसबारे विश्वव्यापी रूपमा स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरेको थियो।

उक्त निर्णयपछि अमेरिकाले आफ्ना सबै कर्मचारीका परिवारका २१ वर्षमुनिका सदस्यलाई अमेरिका फर्किन निर्देशन दिएको थियो।

हुबे प्रान्तमा रहेका कुनै पनि अमेरिकी नागरिक स्वदेश फर्किएपछि उनीहरू दुई सातासम्म निगरानीमा बस्नुपर्छ।


शीर्षक: चीनियाँ सङ्गीतकार अब्दुरेहिम हेयितको 'मृत्यु नभएको' देखाउने भिडिओ सार्वजनिक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फेब्रुअरी १० तारिखमा खिचिएको त्यो भिडिओमा अब्दुरेहिम हेयित जीवितै रहेको र उनले आफ्नो 'स्वास्थ्य राम्रो' रहेको बताएको देख्न सकिन्छ।

यसअघि टर्कीले अब्दुरेहिमको हिरासतमा मृत्यु भएको भन्दै चीनको उत्तर पश्चिमी सिन्जियाङ प्रान्तका बन्दीगृहहरू बन्द गर्न चीनलाई आह्वान गरेको थियो।

चिनियाँ सरकारी रेडियो चाइना रेडियो इन्टरन्याशनलको तुर्केली भाषा सेवाले अब्दुरेहिम हेयित बोलिरहेको भिडिओ सार्वजनिक गर्दै उनको मृत्यु भएको दाबीका साथ चीनको आलोचना गर्ने टर्कीको कदममा कुनै तुक नभएको बताएको थियो।

त्यो भिडिओमा हेयितले आफूले देशका कानुन मिचेको अभियोगमा अनुसन्धान भइरहेको बताइरहेको जस्तो सुनिन्छ।

आशङ्का किन?

तर हेयित जीवितै देखिने भिडिओ कत्तिको सही हो भन्नेबारे सिन्जियाङका मुस्लिम उइगर समुदायका मानिसहरूले प्रश्न उठाएका छन्।

अमेरिकास्थित उइगर मानव अधिकार आयोजनाकी अध्यक्ष नुरी तुर्केलले त्यो भिडिओका केही पक्ष 'शङ्कास्पद' रहेको बीबीसीलाई बताएकी छन्।

मुस्लिम समुदायका उइगरहरू टर्कीको भाषासँग मिल्दोजुल्दो भाषा बोल्छन् र उनीहरू चीनको पश्चिम उत्तरी सिन्जियाङ क्षेत्रमा बसोबास गर्छन्।

टर्कीसँग भाषा र संस्कृति मिल्ने हुनाले थुप्रै उइगरहरू हालैका वर्षहरूमा चीनबाट भागेर टर्की गएका छन्।

उनीहरूका क्रियाकलापमाथि चीनले हालैका वर्षहरूमा कडा निगरानी राख्दै आएको छ।

टर्कीको विदेश मन्त्रालयले बन्दीगृहमा राखिएका उइगरहरूलाई यातन दिइएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेपछि चीन र टर्कीबीच तनाव देखिएको छ।


शीर्षक: चुनावबाट संक्रमणकालको अन्त्य: निर्वाचन आयोग\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आइतबार हुने पहिलो चरणको चुनावअघि राजधानीमा पत्रकार सम्मेलन गरी प्रमुख निर्वाचन आयुक्त अयोधीप्रसाद यादवले आयोगको त्यस्तो धारणा राखेका हुन्।

उनले भने, "चुनावले संविधानको कार्यान्वयन हुनेछ। लोकतान्त्रिक गणतन्त्र संस्थागत भई संक्रमणकालको अन्त्य हुनेछ"।

"त्यसपछि मुलुक समृद्धितर्फ अघि बढ्नेमा आयोग विश्वस्त छ"।

उनले निर्धारित मितिमा निर्वाचन हुन नसक्ने भनी व्यक्त भएका आशंका आइतबारको चुनावसँगै अन्त्य हुने पनि टिप्पणी गरे।

आशा

पहिलो चरणअन्तर्गत ३२ जिल्लामा मतदान हुँदैछ।

तथ्याङ्कमा पहिलो चरणको चुनाव

यो चरणमा प्रतिनिधिसभातर्फ ३७ र प्रदेशसभातर्फ ७४ निर्वाचन क्षेत्र छन्।

प्रमुख आयुक्त यादवले पर्यवेक्षकहरुले कानून तथा आचारसंहिताको पालना गर्ने आशा पनि पत्रकार सम्मेलनमा व्यक्त गरे।

हालै कञ्चनपुरमा आचारसंहिताविपरीत अनुगमन कार्य गरेको भन्दै निर्वाचन आयोगले युरोपेली संघ इयुका दुई पर्यवेक्षकलाई पर्यवेक्षणमा रोक लगाएको थियो।

त्यसपछि इयुको पर्यवेक्षण मिसनले ती दुई पर्यवेक्षकलाई फिर्ता बोलाइसकेको जनाइएको छ।


शीर्षक: जनगणना नेपाल: नेपालले लिम्पियाधुरा र लिपुलेकमा कसरी गर्ला जनगणना\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालले गत वर्ष लिम्पियाधुरा र लिपुलेक र कालापानी क्षेत्रलाई समेट्ने गरी नक्शा अद्यावधिक गरेको थियो

हाल भारतीय अधीनमा रहेको सो क्षेत्रमा गणकहरूलाई पुर्‍याउन सकिनेबारे केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागकै अधिकारीहरू निश्चित छैनन्।

गणकहरू पुग्न सम्भव नभए प्रविधिको माध्यमबाट घरहरू गणना गरेर जनसङ्ख्याको अनुमानित सङ्ख्या उल्लेख गर्न सकिने विभागका एक अधिकारीले बताए।

"जनगणनाको परिभाषाले नै सम्पूर्ण नेपालको भूभागभित्र बसोबास गर्ने मानिसहरूको सङ्ख्या गणना गर्ने भन्छ। तर वास्तविकता अलि फरक छ। अब त्यो ठाउँमा आवागमन सहज नभएसम्म के गर्न सकिन्छ भनेर हामीले छलफल गर्दैछौँ" विभागका उपमहानिर्देशक हेमराज रेग्मीले भने।

यसका लागि अप्रत्यक्ष विधि अपनाउन सकिने उनको भनाइ छ।

"'जीआईएस म्यापिङ'बाट र 'रिमोट सेन्सिङ'बाट घरको फोटो खिचेर अनुमान गर्ने विधिहरू छन्। योभन्दा अघि भारतले त्यो क्षेत्रमा गरेको गणनाको तथ्याङ्क लिएर वृद्धिदर जोड्ने विधिहरू पनि छन्," रेग्मीले थपे।

माओवादी द्वन्द्वका कारण गणकहरू पुग्न नसकेका भूभागहरूमा २०५८ सालको जनगणनामा पनि यस्तै विधिको प्रयोगबाट जनसङ्ख्याको अनुमानित विवरणहरू प्रकाशित गरिएको रेग्मीले बताए।

थपिएको भूभाग समेटिएको दार्चुला जिल्लाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ज्योत्सना भट्ट जोशीले लिपुलेक, लिम्पियाधुरा र कालापानी क्षेत्रमा भौतिक रूपमा उपस्थित भएर जनगणना गर्न अहिलेकै अवस्थामा असम्भव जस्तै रहेको बताइन्। त्यसका लागि सरकारले नै पहल गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

"त्यो ठाउँ अहिले निषेधित क्षेत्र छ, राज्यको उपस्थिति र पहुँच दुवै छैन। अहिलेकै अवस्थामा चाहिँ त्यहाँ पुग्न सम्भव होला जस्तो छैन," उनले भनिन्।

सरकारले गत वर्ष नेपाल भारत सीमाभन्दा एक किलोमिटर वर छाङरुमा सशस्त्र प्रहरीको आधार स्थापना गरे पनि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्र भारतीय नियन्त्रणमै छन्। उक्त क्षेत्रमा नेपाली नागरिकहरूलाई आवतजावत गर्न भारतीय पक्षले निषेधित गरेको सहायक प्रजअ जोशीले जानकारी दिइन्।

निषेधाज्ञाले जनगणना रोकिएला ?

कोरोना भाइरसको दोस्रो लहरसँगै  काठमाडौँ उपत्यका सहित धेरै कोरोना सङ्क्रमण उच्च भएका क्षेत्रहरूमा निषेधाज्ञा लागु भएपछि यसले दशकपछि हुन लागेको जनगणना रोकिने आशङ्का कतिपयले गरेका छन्।

तर विभागका अधिकारीहरू निषेधाज्ञा भए पनि जनगणनाको काम निरन्तर अघि बढाउने तयारीमा विभाग रहेको दाबी गर्छन्।

विभिन्न...


शीर्षक: जनता समाजवादी पार्टी: एक अध्यक्षले अर्कोलाई निष्कासन, तर जसपा अझै एउटै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जसपा नेपालका दुवै अध्यक्षले एकअर्कालाई निष्कासन गरिदिएका छन्

जसपाका दुईजना अध्यक्षले एकअर्कालाई निष्कासन गरेको दलका नेताहरूले बताएका छन्।

उपेन्द्र यादव पक्षले महन्थ ठाकुर, राजेन्द्र महतो, लक्ष्मणलाल कर्ण र सर्वेन्द्रनाथ शुक्ललाई पार्टीको साधारण सदस्यबाटै निष्कासन गरिदिएको छ भने महन्थ ठाकुर पक्षले उपेन्द्र यादवलाई पनि साधारण सदस्यबाटै निष्कासन गरिदिएका छन्।

दुवैले उक्त जानकारी निर्वाचन आयोगलाई बुझाएपछि आयोगले बुधवार दुवै पक्षसँग उनीहरूले गरेको कारबाहीबारे थप विवरण मागेको छ।

“उनीहरूले दल दर्ता किताबमा आफ्ना विवरण अद्यावधिक गर्न निवेदन दिएका थिए। तर आयोगले दुवै पक्षलाई निश्चित ढाँचामा विवरण पठाउन भनेको छ। एक पक्षलाई त केन्द्रीय समितिको पदाधिकारीको हस्ताक्षरसहितको निर्णयको प्रतिलिपि पनि पठाउन भनिएको छ,” आयोगका प्रवक्ता राजकुमार श्रेष्ठले बीबीसीलाई बताए।

विवाद निर्वाचन आयोगसम्म पुगिसकेको छ।। उसोभए के पार्टी विभाजित भइसकेको हो त भनेर सोध्दा दुवै पक्षका नेता होइन भन्छन्।

सरकारप्रतिको दृष्टिकोणले विवाद

सत्तारूढ नेकपा एमाले विवादग्रस्त भइरहँदा सोही पार्टीको सरकारलाई हेर्ने दृष्टिकोणलाई लिएर जसपाभित्रको विवाद चर्किएको छ।

“खासमा हाम्रो पार्टीमा एक अर्कालाई आआफ्नो अडान बुझाउन नसकेको कारण यो स्थिति आइपरेको हो,” जसपाका महन्थ ठाकुर समूहका नेता मनीष सुमनले बीबीसीलाई बताएका छन्।

जसपामा उपेन्द्र यादवपक्षीय नेताहरू प्रधानमन्त्री केपी ओलीको विपक्षमा देखिएका छन्

“महन्थ ठाकुर पक्षले सरकारसँग भएको सहमतिका कारण कसरी जन्मसिद्ध नागरिकका सन्तान करिब ७ लाख बालबालिकाले नागरिकता पाउने भए, करिब डेढ सय कार्यकर्ताहरूमाथि लागेका झुटा मुद्दा खारेज हुने भए र संविधान संशोधनका निम्ति उच्चस्तरिय समिति बन्ने भयो भनेर सिङ्गो पार्टीलाई बुझाउन नसकिएको स्थिति रह्यो। त्यस्तै उपेन्द्र यादव पक्षले पनि प्रधानमन्त्री ओलीले गरेको काम कसरी प्रतिगमन भयो वा उनको साथ लाग्नु नै महापराध कसरी भयो भन्ने प्रष्ट पार्न सकेन,” उनले भने।

उपेन्द्र यादव पक्षका एक नेता रामसहाय प्रसाद यादवले चाहिँ पार्टीको निर्देशनविपरीत गतिविधि गरेकाले विधिसम्मत ढङ्गले चार जनालाई निष्कासन गरिएको बताए।

दुवै नेताहरूले पार्टी फुटाउने घोषणा गर्न चाहिँ कुनै पनि पक्ष अग्रसर नभएको इङ्गित गरे।

“यो पार्टीले गरेको अनुशासनको कारबाही हो। यसबाट पार्टी फुट्ने भन्ने हुँदैन। वहाँहरूले...


शीर्षक: जनशक्ति कम, बजेट पनि कम तर रेलमार्गको सपना ठूलो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

रेल विभाग

नयाँ भवनमा रहेको सुनसान रेल विभाग आवश्यक प्रविधिक कर्मचारी र आवश्यकता अनुरूपको पुँजीको अभावले थिचिएको छ।

रेलमार्गबारे अध्ययन गरेका दुई मात्र इन्जिनियर र बजेटमा विनियोजन गरिएको सात अर्ब ७० करोड रुपैयाँले चर्चामा भए अनुसारको काम गर्न कठिन भएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

रेल विभागका महानिर्देशक बलराम मिश्र भन्छन्: "रेलमार्ग विकासमा तदारुक रहि अघि बढ्न वार्षिक ६० देखि ७० अर्ब रुपैयाँ चाहिन्छ।"

राजनीतिक दलहरूका घोषणापत्रदेखि नेताहरूका भाषण अनि सर्वसाधारणका गफमा समेत रेलमार्गबारे निकै चर्चा हुने गरेको छ।

हाल पूर्व-पश्चिम विद्युतीय रेलमार्ग मात्र नभएर अन्तर्देशीय रेलमार्गबारे समेत चर्चा चुलिएको छ।

तिब्बतबाट नेपाल प्रवेश गर्ने चुच्चे रेल र दक्षिणी छिमेकी भारतबाट रक्सौल हुँदै भित्रिने रेलले नेपालको सम्वृद्धिमा सहयोग गर्ने धेरैको बुझाइ छ।

विभागको अवस्था

तर के ती रेल संरचना बनाउन वा बनेको अवस्थामा त्यसलाई सञ्चालन गर्न सक्षम बन्ने कुरा नेपालले प्राथमिकतामा राखेको छ त?

काठमाण्डूको विशालनगरस्थित रेल विभाग हेर्दा यस्को सकारात्मक उत्तर भेट्न गार्‍हो छ।

हालसालै निर्माणसम्पन्न आधुनिक भवनमा रहेको विभागमा रेलमार्ग बारे जानकार इन्जिनियरको सङ्ख्या कति होला त?

विभागका एक अधिकारी निजामति सेवामा रहेका तीन जना इन्जिनियरले मात्रै रेलमार्ग बारे अध्ययन गरेको बताउँछन्।

चीन सरकारको छात्रवृत्तिमा रेलसम्बन्धी विषयमा स्नातकोत्तर गरेका दुई जना फर्केर विभागमा काम गरिरहेका छन्।

"छात्रवृत्तिमा पढ्न गएका एकजनालाई नेपाल नफर्कदै अर्को निकायमा सरुवा गरियो," ती अधिकारीले भने।

"यस्तो महत्त्वपूर्ण समयमा सम्बन्धित विषयमा ज्ञान प्राप्त गरेका कर्मचारीलाई सरुवा नगर्न गरिएको अनुरोधको जवाफ अहिलेसम्म प्राप्त भएको छैन।"

छात्रवृत्तिमा बेथिति?

ती अधिकारीले चीनले दिँदै आएको छात्रवृत्तिमा सडक विभागका अधिकारी जाने गरेको तीतो अनुभव पोखे।

रेल विभागका महानिर्देशक मिश्र भने आवश्यक परेको अवस्थामा सडक विभागका इन्जिनियरहरूलाई आफ्नो विभागमा सरुवा गराउन सकिने भएकाले त्यो बेथिति नभएको बताउँछन्।

मिश्र भन्छन्: "लोकसेवा आयोगले रेल विभागका लागि छुट्टै विज्ञापन गर्दैन। हामीसँग उपलब्ध जनशक्तिलाई कसरी योग्य बनाउने भन्ने हो।"

आजको विश्वमा परामर्शदाता चयन गरेर काम गर्न सकिने हुँदा विभागमा रेलका विषयमा शिक्षित कर्मचारी हुनु वा नहुनुले ठूलो फरक...


शीर्षक: जब अमेरिकी गुप्तचरले रुसी अन्तरिक्षयान चोरे...\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यो अभियानको उद्देश्य रुसी अन्तरिक्ष यान लूनाको पार्टपुर्जा खोलेर त्यसको तस्बिर लिनु थियो। अनि रुसी अधिकारीहरूले पत्तो नपाउने गरी त्यसलाई यथास्थितिमा छोडिदिनु थियो।

किनभने त्यो अभियानबारे अरूले थाहा पाउँदा सोभियत सङ्घसँग 'अन्तरिक्ष प्रतिस्पर्धा' गरिरहेको पश्चिमी जगत्‌का लागि त्यसले लाजमर्दो अवस्था सिर्जना गरिदिन्थ्यो।

त्यही भएर अमेरिकाले त्यो अभियानलाई गुप्त रूपमा सम्पन्न  गर्नु  अनिवार्य मान्यो।

त्यो कामका लागि अभियानमा सम्मिलित सीआईएका गुप्तचरहरूले आठ घण्टा मात्र  पाएका थिए। र उनीहरूले त्यो काम चार चरणमा पूरा गरे।

पहिलो चरण: कसरी गुप्तचरी गरियो?

संसारको पहिलो कृत्रिम भूउपग्रह स्पुतनिकलाई पृथ्वीको कक्षमा पठाएपछि सोभियत सङ्घले लूना नामको महत्वकाङ्क्षी परियोजना सुरु गरेको थियो।

सन् १९५९ को सेप्टेम्बर महिनामा लूना-टू चन्द्रमाको सतहमा पुग्ने पहिलो मानवनिर्मित अन्तरिक्षयान बन्यो।

त्यसको ठिक एक महिनाअघि लूना-थ्री नामक अन्तरिक्षयान पहिलो पटक चन्द्रमा पुगेर त्यहाँको तस्बिर खिचेर इतिहास रचेको थियो।

यही कारणले सोभियत सङ्घले सन् १९५९ देखि १९६० को बीचमा संसारलाई आफ्नो औद्योगिक र आर्थिक प्रगति देखाउने प्रयास सुरु गरेको थियो।

यसै क्रममा सोभियत सङ्घले आफ्नो अन्तरिक्षयान लूनालाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रदर्शन पनि प्रयोग गरेको थियो।

तर त्यो अन्तरिक्ष यान लूना नै थियो कि त्यसको प्रतिकृति?

सन् १९९५ मा सार्वजनिक भएको सीआईएको एउटा दस्तावेजका अनुसार अमेरिकी विश्लेषकहरूले सोभियत सङ्घले आफ्नो सक्कली अन्तरिक्षयान लूनाको प्रयोग नगरेको आशङ्का गरेका थिए।

त्यस्तो अवस्थामा वास्तविकता जान्नका लागि एउटा कारबाही अघि बढाउने योजना बनाइएको थियो।

त्यसपछि अमेरिकी गुप्तचरहरू एकदिन सोभियत सङ्घले आफ्नो प्रचारप्रसारको कार्यक्रम चलाइरहेको स्थानमा पुगेका थिए।

आफ्नो खोजीका क्रममा अमेरिकी गुप्तचरहरूले उक्त अन्तरिक्षयान नक्कली लुना नभई सक्कली नै भएको तर त्यसको इन्जिन र इलेक्ट्रोनिक पार्टपुर्जा निकालिएको पत्ता लगाए।

तर उक्त अन्तरिक्षयानबारे थप जानकारी लिन उनीहरूले सोभियत सुरक्षाकर्मीले पहरा दिएको उक्त प्रदर्शनीस्थलबाहिर उक्त यानलाई निकालेर हेर्नुपर्ने भयो।

त्यसपछि सीआईएले एउटा नाटकीय योजना बनायो।

दोस्रो चरण: लूनाको अपहरण

त्यो योजनाअन्तर्गत गुप्तचरहरूले लूनालाई एक सहरबाट अर्को सहरमा लैजाने क्रमलाई निगरानी राख्न थाले।

उनीहरूले...


शीर्षक: जम्मू-कश्मीरका नेपालीभाषी 'गोर्खा'लाई अब 'स्थायी बासिन्दासरह अधिकार'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गोर्खा समुदायका युवाहरू विभिन्न सामाजिक काममा सहभागी हुने गरेका छन्

भारत सरकारले गत मार्चमा जारी गरेको एउटा नयाँ निवाससम्बन्धी नियम अनुसार आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्ने नेपालीभाषीले अब उक्त क्षेत्रको स्थायी बासिन्दाकै जस्तो अधिकार उपभोग गर्नसक्ने एउटा प्रमाणपत्र पाउने छन्।

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार उक्त नियम गत मार्च १८ देखि कार्यान्वयनमा आइसकेको छ।

अखिल जम्मू तथा कश्मीर गोर्खा सभाकी अध्यक्ष करुणा क्षेत्रीले सरकारको नयाँ निर्णयले गोर्खा समुदायमा खुसी छाएको बताइन्।

जम्मू र कश्मीरमा बसोबास गर्दै आइरहेका भारतकै अन्य राज्यका नागरिकले आफूले त्यस्तो प्रमाणपत्र पाएको भन्दै सामाजिक सञ्जालहरूमा तस्बिर पनि सार्वजनिक गरेका छन्।

गोर्खाहरूको प्रतिक्रिया

क्षेत्रीले उक्त प्रमाणपत्रका लागि गोर्खाहरूले अहिले धमाधम आवेदन दिइरहेको जानकारी दिइन्।

उनले भनिन्, "अहिले कतिले पाइसकेका छन्। कतिले अनलाइन आवेदन दिएका छन्। कतिले कागजमा पनि आवेदन दिएका छन्।"

गत वर्ष अगस्ट ५ तारिखमा भारत सरकारले जम्मू तथा कश्मीरलाई दिइदैँ आएको विशेषाधिकार अन्त्य गर्दै जम्मू-कश्मीर राज्यलाई दुईवटा केन्द्र शासित क्षेत्र बनाउने निर्णय गर्दा पनि गोर्खाहरूले यस्तै खुसी व्यक्त गरेका थिए।

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार नयाँ नियम अनुसार गोर्खासहित वाल्मिकी समुदाय र पश्चिमी पाकिस्तानी शरणार्थीहरूले अब जम्मू तथा कश्मीरमा स्थायी बासिन्दाको जस्तै अधिकार पाउने छन्।

नेपालभाषीलाई फाइदा

क्षेत्रीले नयाँ व्यवस्था अनुसार लिइने प्रमाणपत्रले गोर्खा समुदायलाई धेरै अधिकार दिने जानकारी दिइन्।

पहिले भारतको संविधानको धारा ३७० र ३५-ए ले जम्मू-कश्मीर राज्यलाई विशेष राज्यको मान्यता दिएका थिए।

त्यस्ता विशेषाधिकारमा उक्त राज्यलाई आफ्नो छुट्टै संविधान र झण्डा राख्ने अधिकार थियो भने त्यहाँ अन्य राज्यका मानिसहरूले अचल सम्पत्ति जोड्न, राज्यस्तरको सरकारी सेवामा प्रवेश गर्न र अध्ययनमा छात्रवृत्ति पाउँदैन थिए।

नेपालबाट जम्मू-कश्मीरको सेनामा काम गर्न गएका र पछि उतै बसेका गोर्खाका सन्तानहरूले पनि त्यस्ता अधिकारहरूबाट वञ्चित हुनुपर्थ्यो।

तर अब नेपालीभाषीहरूले पनि जग्गा किनबेच गर्न, अचल सम्पत्ति जोड्न, राज्यस्तरका सरकारी सेवामा प्रवेश गर्न र अध्ययनका लागि छात्रवृत्तिका लागि सहभागी हुन पाउनेछन्।

क्षेत्रीले भनिन्, "यो अधिकार पाएपछि अब हाम्रो बच्चाहरूले पनि राज्यको नोकरी...


शीर्षक: जयललिताको शव समाधिस्थ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् १९८०को दशकमा राजनीतिमा लाग्नुअघि जयललिताले १०० भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरी सकेकी थिइन्।

विवादास्पद छवि भएकी र २ पटक जेल सजाय काटेकी भएतापनि उनका थुप्रै समर्थक थिए।

६८ वर्षिय जयललितालाई आइतबार हृदयघात भएको थियो।

लाखौं शोकाकुल मानिस सहभागी भएको जयललिताको शवयात्रा चेन्नाई शहरको मध्यभागबाट अघि बढेको थियो।

शवयात्रा

भारतको राष्ट्रिय झण्डा ओढाइएको उनको पार्थिव शरिरमा फुल तथा माला चढाइएको थियो।

पूर्व अभिनेतृ रहेकी मुख्यमन्त्री जयललिताको शवयात्रामा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जी पनि सहभागी भएका थिए।

देशका ठूला नेता तथा लाखौं जनताको उपस्थितिमा जयललिताको पार्थिव शरिरलाई चेन्नईको समुद्री किनारमा रहेको मरिना बीचमा समाधिस्थ गरिएको छ।

उनको शव हिन्दु परम्परा अनुसार नजलाएर उनका गुरु एम जी रामचन्द्रनको समाधी नजिकै चन्दनको बाकसमा राखेर समाधिस्थ गरिएको छ।

प्रारम्भिक जीवन

रामचन्द्रनले जस्तै जयललिताले पनि युवा अवस्थामा चलचित्रमा अभिनय गरेर जीवनको उत्तरार्द्धमा राजनीति रोजेकी थिइन्।

राजनीतिमा आउनु अघि उनले १०० भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन्।

रामचन्द्रनले नै जयललितालाई राजनीतिमा लाग्न प्रेरित गरेका थिए।

जयललिताको निधनपछि तमिलनाडु राज्यमा थप सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्दै सुरक्षा व्यवस्था कडा तुल्याइएको छ।

सुरक्षा चिन्ता

शोकाकुल समर्थक

धेरै समर्थकले उनलाई सम्मान गर्दै अम्मा अर्थात आमा भन्ने गर्दथे।

जयललिताको निधनपछि उनका समर्थकले असामान्य व्यवहार देखाउन सक्ने चिन्ता व्याप्त थियो।

तर छिटपुट घटनाबाहेक भीडहरु अनुसाशित र समान्य देखिएका थिए।

मानिसहरु शोकमा डुबेका थिए र केहीले भन्दै थिए - "अम्मा हामीलाई छोडेर किन गयौ?"

शोक

महिनौंअघि देखि विरामी परेकी जयललिता उपचारको क्रममा थिइन्।

उनी सेप्टेम्बर महिनायता सार्वजनिक समारोहमा देखिएकी थिइनन्।

तमिनाडु राज्यमा सात दिनसम्म शोक मनाउने घोषणा गरिएको छ।

दिल्लीस्थित केन्द्रिय सरकारले उनको सम्मानमा मंगलबार राष्ट्रिय विदाको घोषणा गरेको थियो।


शीर्षक: जर्मनीः यौन दुराचारीलाई छोरा बेच्ने जोडी जेलचलान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फ्राइबर्ग अदालतले ती महिलाका पुरुषसाथीलाई पनि समान १२ वर्षको जेलसजाय सुनाएको छ।

गत जून महिनामा सो मुद्दासम्बन्धी सुनुवाइ सुरु हुँदा ती बालक ९ वर्षका थिए।

'बाल यौन दुराचारको गन्तव्य बन्दै नेपाल'

'बाल यौन दुर्व्यवहार राष्ट्रिय पीडा'

गत वर्ष एउटा गोप्य सूचनाका आधारमा ती दुई जनालाई पक्राउ गरिएको थियो। उनीहरू त्यस्तो कार्य गरेको स्वीकार गरिसकेका छन्।

दोषी

अहिले १० वर्ष लागेका ती बालकमाथि उनकी आमा र आमाका पुरुषसाथीले दुई वर्षसम्म दुर्व्यवहार गरेका थिए।

डार्क नेट भनिने मूलधारका सर्च इन्जिनहरूको पहुँच भन्दा बाहिर रहेको इन्टरनेट क्षेत्रमा उनीहरूले ती बालकमाथि यौन दुर्व्यवहार गरिएको भिडिओहरू राखेका थिए।

ती बालकमाथि दुर्व्यवहार गरेका अन्य कैयौँ मानिसहरूविरुद्ध पनि हालैको महिनामा जेल सजाय सुनाइएको छ।

बलात्कार, बालबालिकामाथि चरम यौन शोषण, बाल यौन दुराचारसम्बन्धी अश्लील भिडिओहरु वितरण गरेको र जबर्जस्ती त्यस्तो कार्यमा लगाएको अभियोगमा उनीहरू दोषी भेटिएका थिए।

अब ती बालकसहित उनीहरूको दुर्व्यवहारमा परेकी अर्की एकजना तीन वर्षीया बालिकालाई उनीहरूले ४९ हजार २०० डलर क्षतिपूर्तिस्वरूप दिनुपर्नेछ।

प्रभाव

हाल ती बालक कानुनी रुपमा तोकिएको उनका नयाँ अभिभावकसँग बसिरहेका छन्।

तारक धितालसँगको कुराकानी

ती बालकमाथि भएको दुर्व्यवहार रोक्न असफल भएको भन्दै ब्याडेन-वोरटम्बर्गस्थित बालकल्याण अधिकारीहरूको आलोचना भएको जर्मन समाचार विवरणहरूमा जनाइएको छ।

ती बालकलाई केही समयका लागि उनकी आमा र उनका पुरुषसाथीबाट सामाजिक कार्यकर्ताहरूले अलग गराएका थिए तर पछि पुनः फिर्ता गरेका थिए।

स्पीगल समाचार वेबसाइटका अनुसार बालकल्याण अधिकारीहरूले अघिल्लो घटनासम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गरिदिएको भए उनीहरूले गरेका अपराधसम्म पुग्न सकिने थियो।

घटना हेरिरहेका एकजना मनोविश्लेषकलाई उद्भृत गर्दै सो बेवसाइटले ती महिलाले आफ्नो छोरामाथि दुर्व्यवहार गर्दा आफ्नो पुरुषसाथीको प्रभावमा परेर भनेर पेश गरेको दाबी झुटो भएको बताएको छ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन र बढ्दो शहरीकरणले काठमाण्डूमा उखरमाउलो गर्मी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कतिपयले त तराईको तापक्रमसँग तुलना गर्दै काठमाण्डूमा पनि उत्तिकै गर्मी हुन थालेको समेत भन्ने गरेका छन्।

जल तथा मौसम विभागका विगत केही दिनको विवरणहरू हेर्दा पनि कतिपय तराईका शहरहरू र काठमाण्डू उपत्यकामा तापक्रम उस्तैउस्तै देखिएको छ।

उपत्यकावासीका भनाइमा काठमाण्डूमा विगत केही वर्षदेखि हरेक वर्ष गर्मी बढेको महसुस हुने गरेको छ।

विभागका अनुसार शनिवार काठाण्डूको अधिकतम तापक्रम ३३ डिग्री सेल्सियसम्म पुगेको थियो भने आइतवार दिउँसो ३२ डिग्री सेल्सियसकै हाराहारी तापक्रम पुगेको छ।

शनिवार विराटनगरको तापक्रम ३४.५ डिग्री सेल्सियस थियो।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागकी वरिष्ठ मौसम विज्ञ अर्चना श्रेष्ठले बीबीसी नेपाली सेवालाई भनिन्: "यसपटक गर्मी बढेको अनुभव गर्नुमा जलवायु परिवर्तन र बढ्दो शहरीकरण नै हो।"

हामीले काठमाण्डू उपत्यकामा साच्चै हरेक वर्ष तापक्रम बढ्दै गएको हो वा मानिसहरूलाई त्यस्तो अनुभूति मात्र भएको हो? भनी मौसम विज्ञ श्रेष्ठलाई सोधेका थियौँ।

काठमाण्डूको तापक्रम र मौसमका बारेमा श्रेष्ठको भनाइ उनकै शब्दमा:

सामान्यरूपमा विगत ४० वर्षको विवरण हेर्दा काठमाण्डूमा र पहाडी क्षेत्रमा मनसुनपूर्व र मनसुनका बेलामा अधिकतम तापक्रम बढ्दै गएको देखिन्छ।

सन् १९७१ देखि २०१४ सम्मको तुलना गर्दा यी क्षेत्रमा हरेक वर्ष ०.४५ डिग्री सेल्सियसको दरले तापक्रम बढेको देखिन्छ।

तर गत वर्षकै तुलनामा यसपटक गर्मी बढेको अनुभव गर्नुमा चाहिँ प्राकृतिक रूपमा तापक्रम वृद्धि भएको भन्दा पनि अन्य कारण छन्।

त्यसको एउटा कारण भनेको काठमाण्डू उपत्यकामा बढ्दो शहरीकरण नै हो।

यस क्षेत्रमा न हरियाली छ, न त भेन्टिलेसन राखेर हावा वारपार हुने गरि घर बनाइन्छ। यसले गर्दा यो क्षेत्रमा आद्रता बढिरहेको छ।

जसका कारण मानिसहरूले एकदमै गर्मी र अफ्ट्यारो अनुभव गर्ने गरेका छन्।

जलवायु परिवर्तनको अनुकूलन सम्बन्धी एउटा अध्ययन गर्दा हामीले काठमाण्डू मात्र होइन अन्य पहाडी क्षेत्रमा पनि तराईको तुलनामा तापक्रम अझ धेरै बढेको पाएका छौँ।

हरेक वर्ष यस्तो अवस्था देखिनुको कारण भनेको जलवायु परिवर्तन र विश्वभर भएको तापमान वृद्धि नै हो।

पहाडमा नै किन बढी असर देखियो भन्नेमा एउटै कुरालाई मात्र कारणका रूपमा हेरेर हुँदैन।

तर चिसो क्षेत्रमा तापक्रम एकदमै संवेदनशील हुने भएकाले तापक्रम छिटो बढेको हुनसक्छ।

नासाले बनाएको सन् २०१४ देखि २०१८ सम्मको विश्वको तापक्रमको नक्सा - रातो...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: 'मानवजातिका सामु हालसम्मकै ठूलो खतरा'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पेट्रिसिया एसपिनोसाले जलवायु परिवर्तनलाई सम्बोधन गर्न पोल्याण्डमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनको उद्घाटन कार्यक्रममा सो चेतावनी दिएकी हुन्।

उनले भनिन् 'जलवायु परिवर्तनले विश्वका विभिन्न समुदाय नराम्ररी प्रभावित भएका छन्। प्राकृतिक विपदले जताततै विनाश निम्त्याइरहेको छ। यस्तोमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव कम गर्न हामीले आपतकालीन कदमहरू चाल्न थाल्नु अपरिहार्य भएको छ।'

जलवायु परिवर्तनलाई सीमित पार्न आयोजित महत्त्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन तोकिए भन्दा एक दिन अगाडि नै पोल्याण्डमा सुरु भएको छ।

'नेपालले हिमालयमा जलवायु परिवर्तनको असरको मुद्दा उठाउने'

पृथ्वी तताउने ग्यास अहिलेसम्मकै उच्च मात्रामा

चौबाटोमा पृथ्वी

जलवायु परिवर्तनलाई सीमित पार्ने कार्यमा संलग्न चार वरिष्ठ अधिकारीहरूले पृथ्वी ग्रह चौबाटोमा आइपुगेको पोल्याण्ड सम्मेलनमा बताएका छन्।

एक दुर्लभ कदमको रूपमा हेरिएको उक्त घटनामा राष्ट्रसंघले प्रायोजन गरेको वार्ताटोलीका चार पूर्व प्रमुखहरूले निर्णायक कदमका लागि अपिल गरे।

सन् २०१५ मा प्यारिस सम्झौता भए यता जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सबभन्दा महत्त्वपूर्ण पहलको रूपमा पोल्याण्डको क्याटोभिट्समा आयोजित सम्मेलनलाई लिइएको छ।

प्यारिस सम्झौतामा तोकिएका लक्ष्य भेट्टाउने हो भने संसारले कार्बन उत्सर्जनको मात्रामा व्यापक कटौती गर्नपर्ने विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।

के हो कोप २४

कोप ट्वेन्टी फोर नामक सो सम्मेलनका वार्ताकारहरू प्रगतिका निम्ति दबाबमा परेकाले निर्धारित समयभन्दा एक दिन अगावै सम्मेलन सुरु भयो।

कन्फरेन्स अफ द पार्टीज वा कोप भनिने यो सम्मेलन गत अक्टोबरमा जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी राष्ट्रसंघको अन्तरसरकारी प्यानेल वा आइपीसीसीले विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई डेढ डिग्री सेल्सियसमा सीमित पार्नु पर्ने निचोडसहितको रिपोर्ट आएपछिको पहिलो हो।

आइपीसीसीले तापमान वृद्धिलाई डेढ डिग्री सेल्सियसमा सीमित पार्न सरकारहरूले हरित गृह ग्यास उत्सर्जनलाई सन् २०३० भित्र ४५ प्रतिशतले कटौती गर्नु पर्ने भनेको छ।

सो सम्मेलनमा २९ राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखहरूले सम्बोधन गर्नेछन्। ।

वातावरण अनुकूल 'रेनकोट'


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: ग्लोबल वार्मिङ र अत्यधिक जाडो हुनुको के सम्बन्ध होला\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकामा चिसो मौसमका कारण कम्तीमा आठ जनाको ज्यान गइसकेको छ

त्यसैले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलगायतका मानिसहरूले भनिरहेका छन्, "नत्र अहिले यस्तो ज्यानमारा जाडो किन भइरहेको छ?"

'ग्लोबल वार्मिङ'को अर्थ संसारभरि सधैँभरि गर्मी मात्र भइरहन्छ भन्ने होइन।

त्यो शब्दावलीको अर्थ यस्तो छ - पृथ्वीको औसत तापक्रम चिन्ताजनक तरिकाले बढिरहेको छ र त्यसले मौसमी अवस्थामा उथलपुथल ल्याइदिन सक्छ।

अहिले मध्यपश्चिम अमेरिकाले भोगिरहेको अत्यधिक चिसो त्यसको एउटा उदाहरण हुन सक्छ।

अस्ट्रेलियाका केही भागमा बढेको अत्यधिक गर्मी र अफ्रिकाको सहेल क्षेत्रमा भइरहेको खडेरी र सुख्खा त्यसको अर्को उदाहरण हुन सक्छ।

तातिरहेको आर्क्टिक क्षेत्र

अहिले अत्यधिक चिसोका कारण अमेरिकाको मध्यपश्चिम क्षेत्रका नगरहरू ठप्प हुने अवस्थामा पुग्नुभन्दा धेरै पहिले नै जलवायु वैज्ञानिकहरूले यस्तो हुन सक्ने भविष्यवाणी गरिसकेका थिए।

विभिन्न अध्ययनहरूमा उनीहरूले आर्क्टिक क्षेत्र तातिरहेकोले अहिलेको अवस्था उत्पन्न हुने उल्लेख गरिसकेका छन्।

त्यस्तो तातोले बरफविहीन समुद्रलाई धेरै तातो फ्याँक्न प्रेरित गर्छ। त्यसले आर्क्टिक क्षेत्र माथि चिसो हावा बहने क्रमलाई कमजोर तुल्याइदिन्छ र त्यो दक्षिणतिर बहन थाल्छ।

"आर्क्टिक क्षेत्र चिसो हुने अवस्थामा भन्दा त्यो क्षेत्र तातो हुँदा सो क्षेत्रको दक्षिणतिर चिसो मौसम र ठूलो हिमपात हुने क्रम बढी हुन्छ," गत वर्ष नेचर कम्युनिकेशन्समा प्रकाशित अध्ययन भन्छ।

चिसोका कारण शिकागोमा सयौँ उडानहरू रद्द भएका छन्

अहिले अमेरिकामा देखिएको 'पोलार भोर्टेक्स्' भनिने ध्रुवीय सिरेटो दक्षिणतिर धकेलिइरहेकोबारे यसअघि पनि विभिन्न अध्ययनहरूमा उल्लेख गरिएको थियो।

अपूरो विज्ञान

तर केही अध्ययनहरूले 'पोलार भोर्टेक्स्'मा देखिएका विचलनको पछाडिको विज्ञान अझै पूर्ण हुन नसकेको देखाएका छन्।

"हिउँदमा हावाको बहाव र जमिनको तापक्रममा 'पोलार भोर्टेक्स्'को भूमिका हुने भए पनि हालैका चिसो हुने क्रमको गहन विश्लेषण हुन बाँकी नै छ," सन् २०१७ मा अमेरिकी मौसमविद्हरूको समाजले भन्यो।

बढ्दो तापक्रमले गर्मीलाई झनै विकराल बनाउने गरेको पुष्टि भइसकेको एनिलिया विश्वविद्यालयको जलवायु अनुसन्धान एकाइमा बेन वेबरले बताए।

उनले बीबीसीसँग भने, "त्यसले अहिलेको जस्तो चिसो अवस्थालाई झनै विकराल बनाइदिएको हुन सक्छ। तर यो थप अध्ययनको विषय हो।"

'ग्लोबल वार्मिङ'ले चरम मौसमी...