शीर्षक: कोभिड नेपाल: कोरोना भाइरस सङ्क्रमणका कारण ज्यान गुमाउने ५,००१ जना को हुन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मन्त्रालयले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको विवरण अद्यावधिक गर्दै सिन्धुपाल्चोककी २९ वर्षीय महिलाको मृत्यु भएको जनाएको थियो। त्यो दिन नेपालमा पुष्टि भएको सङ्क्रमण सङ्ख्या २८१ थियो।

पहिलो मृत्युको ठिक एक वर्ष पुगेकै दिन जेठ २ गते आइतवार मन्त्रालयले नेपालमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएकाको सङ्ख्या ५,००० नाघेको विवरण सार्वजनिक गर्‍यो।

आइतवारसम्म सङ्क्रमण पुष्टि भएकाको कुल सङ्ख्या चार लाख ५५ हजार थियो। सङ्क्रमितमध्ये ज्यान गुमाउनेहरू १.१० प्रतिशत रहेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कुन प्रदेशमा कति?

नेपालमा कुल पाँच हजार जनाले कोभिडका कारण जीवन गुमाउँदा सबैभन्दा बढी वाग्मती प्रदेशमा छन्। काठमाण्डू उपत्यका पनि रहेको वाग्मतीमा २,१५३ जना अर्थात् कुल मृतकमध्ये ४३ प्रतिशतले ज्यान गुमाएका छन्।

त्यसपछि लुम्बिनी प्रदेशमा ९१८ जना, प्रदेश १ मा ६२० जना, गण्डकीमा ४९७ जना र प्रदेश २ मा ४३० जनाले जीवन गुमाएका छन्। सुदूरपश्चिमका २५२ जना र कर्णालीका ११६ जनाको पनि मृत्यु भएको छ।

नेपालमा मृत्यु भएकामध्ये आठ जना भारतीय नागरिक पनि छन्।

जिल्लागत तथ्याङ्क हेर्दा २०० जनाभन्दा बढी मृत्यु भएका पाँच जिल्ला छन्।

काठमाण्डूमा १,१२५ जनाको मृत्यु भएको छ भने रूपन्देहीका ३३०, ललितपुरका ३०३, भक्तपुरका २१८ र कास्कीका २०३ जनाको मृत्यु भएको छ। थप आठ जिल्लामा  १०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

कुन उमेरका कति जनाको मृत्यु?

पाँच हजार मृतकमध्ये नेपालमा मृत्यु भएकाहरूमा सबैभन्दा बढी सङ्ख्या ५० देखि ७९ वर्षका छन्। मृत्यु हुनेमा सबैभन्दा बढी ५८० जना ७० देखि ७४ वर्षका व्यक्ति छन् भने, ६५ देखि ६९ वर्षका ५३६ एवम् ६० देखि ६४ वर्षका ५२६ जना छन्।

पचास देखि ५४ वर्षका ४३९, ५५ देखि ५९ वर्षका ४७३ र ७५ देखि ७९ वर्यका ४७९ जनाको मृत्यु भएको छ।

उन्नाइस वर्षभन्दा मुनिका ५६ जनाको मृत्यु भएको छ जुनमध्ये २० जना चार वर्षसम्मका बालबालिका छन्। तीमध्ये नौ जना एक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशु छन्।

सय  वर्षभन्दा माथिका छ जनाको मृत्यु भएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने सबैभन्दा जेठो व्यक्ति चितवनका १०८ वर्षीया महिला हुन्। उनले गत साल भदौमा मृत्यु भएको थियो।

इपिडियोमोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले यो पटक २० देखि ५४ वर्षको उमेर समूहमै सङ्क्रमण बढी देखिएको र मृत्यु पनि त्यही उमेरमै देखिएको बताए।

तर महिलाको मृत्युको दर भने गत वर्षको भन्दा यो...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: कोरोनाभाइरसबाट सङक्रमितहरूको सङ्ख्या पाँच लाख नाघ्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त अवधिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण मुक्त हुनेको सङ्ख्या ८,८४८ रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

गत २४ घण्टामा कोभिडका कारण १२९ जनाको ज्यान गएको मन्त्रालयले जनाएको छ। योसँगै हालसम्म कोरोनाभाइरसका कारण नेपालमा ६,१५३ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएयता सङ्क्रमित हुनेहरूको कुल सङ्ख्या ५,०५,६४३ पुगेको छ।

दक्षिण एशियामा भारत, पाकिस्तान र बाङ्लादेशपछि कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा नेपाल चौथो स्थानमा पुगेको छ।

भारतमा २ करोड ६२ लाख, पाकिस्तानमा ८ लाख ९७ हजार, बाङ्लादेशमा ७ लाख ८६ हजार, श्रीलङ्कामा १ लाख ५८ हजार र चीनमा १ लाख २ हजार भन्दा बढी कुल सङ्क्रमित  रहेको जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको कोभिड ड्यासबोर्डले देखाएको छ।

विगत २४ घण्टामा देशभरि एन्टिजन तथा पीसीआर विधिबाट २०,१०५वटा परीक्षण गरिएको थियो।

सो अवधिमा काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी रहेको देखिन्छ।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

एम्बुलेन्स सेवाको लागि -

यी नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

‘हामीलाई चाहिने औषधि र उपकरण भयो भने हामी जसरी पनि महामारी पन्छाएर छाड्छौँ’


शीर्षक: कोभिड नेपाल: गण्डकी प्रदेशका 'गाउँगाउँमा कोरोना भाइरस', तर परीक्षण गराउन आनाकानी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अहिले गोरखाको बारपाकमा कोभिडसँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका बिरामी देखा परेका छन्

गाउँघरमा हुने विवाह, चौरासी पूजाजस्ता धार्मिक र सामाजिक सांस्कृतिक गतिविधिमा हुँदै आएका जमघटले  कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलाउन सघाउ पुगेको  स्वास्थ्यकर्मी  र जनप्रतिनिधिले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिए पनि स्वाब परीक्षणमा ग्रामीण समुदाय अग्रसर नहुँदा यसको नियन्त्रणमा  चुनौती थपिएको स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूको मत छ।

गोरखा जिल्लाको बारपाक सुलीकोट गाउँपालिकाको ओडा नं १ र २ बारपाकमा केही समय अघिदेखि कोरोनाभाइरससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएका बिरामीको सङ्ख्या बढेको मात्र होइन मृत्यु हुने क्रम पनि बढेको बताइन्छ।

तर गाउँपालिकाले स्वाब परीक्षणको तीन पटक प्रयास गर्दा पनि उल्लेख्य रूपमा स्थानीय जनता नआएको गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णु भट्टको दुखेसो छ।

परीक्षण गराउन सङ्कोच

"कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भयो भने समाजमा हेप्छन्, घृणा गर्छन् भन्ने धारणाका कारण परीक्षण गर्न नमान्ने गरेको अवस्था छ," उनले भने।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका तीन जना र मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका छ जनाको  मृत्यु भएको र  झन्डै २०० जना बिरामी परेको उनले जानकारी दिए।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण परीक्षणका लागि गाउँपालिकाको आग्रहमा पोखराबाट एउटा स्वास्थ्य टोली शुक्रवार बारपाक पुगेको छ।

दक्षिणी पर्वतको बिहादी गाउँपालिकामा भएको दुईवटा वैवाहिक कार्यक्रमपछि वडा नं १ मा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिएको र त्यसलाई नियन्त्रणको प्रयास भइरहेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष डम्बरकुमारी गुरुङले बताइन्।

बाहिरबाट गाउँमा आउनेलाई घरमै क्वारन्टीनमा बस्न गाउँपालिकाले अनुरोध गरे पनि त्यसको बेवास्ता हुँदा समस्या थपिएको उनको आकलन छ।

बागलुङका १० वटै नगरपालिका र गाउँपालिकाका ग्रामीण क्षेत्रमा पनि कोभिडभाइरस फैलिँदै गएको र सङ्क्रमणको आशङ्का भएका मानिसले परीक्षण गर्न नमान्ने समस्या देखिएको बागलुङ स्वास्थ्य कार्यालयका कोभिड फोकल पर्सन देवप्रसाद घिमिरे बताउँछन् ।

स्वास्थ्य कार्यालय कास्कीका प्रमुख बाबुराम आचार्य कास्की जिल्लामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सहरी क्षेत्रमा सघन रूपमा देखिए पनि बिस्तारै गाउँपालिकाहरूमा फैलिएको छ र परीक्षणको दायरा बढाफ चाँडै सङ्क्रमित पत्ता लगाउन एन्टिजन परीक्षण बढाइएको बताउँछन्।

कास्की जिल्लामा मात्र होम आइसोलेशनमा ३,००० कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका र तिनको...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: चीनले अनुदानमा दिएको नौ लाख मात्रा खोप कसले प्राप्त गर्नेछन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत हप्ता राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी र चिनियाँ समकक्षी सी जिन्पिङबीच भएको कुराकानीका क्रममा उत्तरी छिमेकीले नेपाललाई थप खोप उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको थियो।

यसअघि पनि चीनले नेपाललाई आठ लाख खोपका मात्रा उपलब्ध गराएको थियो। पछिल्लो सहयोगसँगै चीनले नेपाललाई उपलब्ध गराएको कुल खोपको मात्रा १८ लाख पुगेको छ।

पछिल्लो १० लाखमध्ये बाँकी एक लाख खोप पनि छिट्टै नेपाल आइपुग्ने बताइएको छ।

यसपालिको खोप कुन हो?

यस पटक पनि चीनले पहिला दिएकै जस्तो भेरो सेल खोप नेपाललाई दिन लागेको स्वास्थ्य सेवा विभाग अन्तर्गतको बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखाका प्रमुख डा. झलक शर्मा गौतमले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओले चिनियाँ सरकारी स्वामित्वको कम्पनी सिनोफार्मले विकास गरेको कोभिडविरुद्धको यो खोपलाई गत महिना आपत्कालीन प्रयोगको अनुमति दिएको थियो।

डब्ल्यूएचओले स्वीकृति दिएको युरोपबाहिर बनेको पहिलो कोभिड खोप त्यसअघि नै नेपालमा प्रयोगमा ल्याइसकिएको थियो।

नेपाल र चीनसहित यो खोप अन्य देशमा अहिलेसम्म लाखौँ व्यक्तिहरूलाई दिइसकिएको छ।

सो खोप करिब २८ दिनको अन्तरालमा दुई मात्रा लगाउनुपर्छ।

खोप वितरणबारे के छ योजना?

गौतमका अनुसार मङ्गलवार आइपुग्ने नौ लाख मात्रा खोप कसलाई दिने भन्ने विषयमा ठोस निर्णय भइसकेको छैन।

कोभिड-१९ विरुद्ध खोपको राष्ट्रिय योजनाअनुसार प्राथमिकता तोकिने र त्यसै अनुसार यो खोप दिने निर्णय गरिने उनले जानकारी दिए।

"अहिले अग्रपङ्क्तिका सेवा प्रदायकपछि उमेर समूहमा हामी गएका छौँ र हामी मूलतः उमेर समूहमै केन्द्रित हुनुपर्ने म देख्छु। तर निर्णय नभइसकेको हुँदा जोखिमको स्तर हेरेर पनि हामीले खोप कहाँ दिने निर्णय गर्नुपर्ने हुनसक्छ। अर्को कुरा हामी केही क्षेत्र विशेषमा पनि जान सक्छौँ,'' उनले भने।

यसअघि चीनबाट ल्याइएको खोप सरकारले काठमाण्डू उपत्यका र आसपासका क्षेत्रमा मात्रै केन्द्रित गरेको भन्दै आलोचना भएको थियो।

गएको चैतबाट प्राध्यापक, शिक्षक, चीनमा अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थी, चीनमा व्यापार गर्ने नेपाली, होटेलसहितका क्षेत्रमा कार्यरत व्यक्ति, सार्वजनिक सवारी साधनका चालक र सहचालकलाई उक्त उपलब्ध गराइएको छ।

यसपालि के होला त?

यस विषयमा गौतमले स्पष्ट उत्तर दिएनन्।

उनले भने, ''जोखिमको मूल्याङ्कन गरेर खोप काठमाण्डू उपत्यका र आसपास केन्द्रित गर्‍यौँ।"

"हामी बढी जनघनत्व भएका र जोखिम भएका ठाउँहरूको मूल्याङ्कन...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: सङ्क्रमणको महामारीमा प्रदेश १ मा स्वास्थ्यकर्मीको अभाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दिनप्रतिदिन जटिल प्रकारका बिरामीहरू थपिँदै जाँदा अस्पतालमा शय्याहरू पनि थपिने तर जनशक्ति नथपिँदा उपचारका लागि धौ-धौ पर्न थालेको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

प्रदेश १ मा  विराटनगरस्थित कोशी कोभिड-१९ उपचार केन्द्र, धरानको बिपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र झापाको मेची अस्पतालसहित केही निजी अस्पतालहरूमा कोरोना सङ्क्रमितहरूको उपचार हुँदै आएको छ।

शय्या र अक्सिजन नपाएर अन्य प्रदेशका सङ्क्रमितहरू पनि प्रदेश १ का अस्पतालहरूमा उपचारका लागि आउने गरिएको बताइएको छ।

बिरामीको बढ्दो चाप

विराटनगरस्थित कोशी कोभिड-१९ उपचार केन्द्रका डा. दीपक सिग्देलले अस्पतालमा जटिल प्रकारका सङ्क्रमित बढ्दै जाँदा सीमित जनशक्तिले उपचार गर्न धौ-धौ परिरहेको बताए।

उनले बीबीसीसँग भने, "सङ्क्रमणको दर तीव्र गतिमा फैलँदा अस्पतालमा बिरामीको चाप थेग्न सकिने अवस्था छैन।"

"अस्पतालमा  बिरामी र शय्या चाहिँ थपिरहने तर जनशक्ति चाहिँ नथप्दा निकै गाह्रो भएको छ। पीपीई लगाएर चौबिसै घण्टा खट्न सकिँदैन।"

उपचारमा खटिने कतिपय स्वास्थ्यकर्मीहरू पनि सङ्क्रमित भएका कारण सीमित जनशक्तिले काम चलाइरहनु परेको  चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

आफूहरूले अस्पताल प्रशासनलाई जनशक्ति थप गर्न पटक-पटक भने पनि कुनै सुनुवाइ नभएको डा. सिग्देल बताउँछन्।

'कोरोना भएको बेला डान्स गर्दा मलाई कोरोना लागेको छैन जस्तो महसुस हुन्थ्यो'

शय्या र अक्सिजन अभाव देखिएको छैन

मेची अस्पताल झापाका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. पीताम्बर ठाकुरले पर्याप्त जनशक्ति र बजेट नहुँदा जटिल प्रकृतिका संक्रमतिहरुलाइ अन्यत्र पठाउने गरिएको बताए ।

उनले  स्थानीय, प्रदेश र सङ्घीय सरकारलाई जनशक्ति थप गर्न र बजेटको व्यवस्था गर्न माग गरिएको भए पनि सुनुवाइ नभएको बताए।

सरकारी अस्पतालमा मात्र होइन सङ्क्रमितहरूको उपचार गरिरहेका निजी अस्पतालका सञ्चालकहरूले पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढ्दा आफूहरूले पनि जनशक्तिको अभाव झेलिरहनुपरेको बताएका छन्।

अन्य प्रदेशमा अक्सिजन र शय्याको चरम अभाव देखिए पनि प्रदेश १ मा हालसम्म त्यस्तो अवस्था नरहेको बताइएको छ ।

यस्तो छ प्रदेश १ को तथ्याङ्क

प्रदेश १ को सामाजिक विकास मन्त्रालयको तथ्याङ्क अनुसार प्रदेशमा  शुक्रवारसम्म ४२ हजार छ सयभन्दा बढी सङ्क्रमित भएका छन्।

तीमध्ये ३० हजार ७ सय सङ्क्रमणमुक्त भैसकेका छन्।

हाल सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ११ हजारभन्दा बढी छ। तीमध्ये करिब पाँच सय...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: सङ्क्रमितले भरिएका काठमाण्डूका तीन अस्पतालमा यस्तो देखियो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बिहीवार मध्यान्ह काठमाण्डूको वीर अस्पतालको आकस्मिक कक्ष नजिकै स्वयम्भूकी ४५ वर्षीय कर्मा थिंग आँखाबाट आँसु झार्दै फोनमा भनिरहेकी थिइन्।

नजिकै गएर सोधेँ, "के भयो दिदी?"

"तीन दिनदेखि ज्वरो आएको मेरो श्रीमान् बेड र अक्सिजन खोज्दाखोज्दै बित्नुभयो। हिजो बितेको मान्छेको शव अहिलेसम्म पाएका छैनौँ," उनी झन् भक्कानिइन्।

आकस्मिक कक्षभित्र स्वास्थ्यकर्मी कोही बिरामीलाई 'यहाँ शय्या छैन, अन्त खोज्नूस्' भनिरहेका थिए त कोही 'अक्सिजनको जोहो गर्नूस्' भनिरहेका थिए।

***

त्रिविवि शिक्षण अस्पतालका दृश्य पनि फरक थिएनन्।

एक युवा आकस्मिक कक्षको ढोकामा भन्दै थिए, "तीन दिन कुर्दा पनि आईसीयू पाइएन। अक्सिजन पनि पर्याप्त पाइएन। यदि समयमै आईसीयू बेड पाएको भए बुबा बाँच्नुहुन्थ्यो।"

आकस्मिक कक्षको एउटा शय्यामा तीन जनासम्म बिरामी राखिएका थिए। भुइँमा पनि बिरामी थिए।

बिरामीका आफन्तहरू स्वास्थ्यकर्मीसँग शय्या र अक्सिजनको याचना गरिरहेका दृश्य देखिन्थे। चिकित्सक र नर्सहरू शय्या र अक्सिजनको व्यवस्था गर्न सकिने अवस्थामा देखिँदैन थिए।

"हामी हेल्पलेस छौँ। शय्या छँदै छैन, अक्सिजन केही समयलाई धान्ला। तर बिरामीहरू थपिएको थपियै छन्," एक चिकित्सकले भने।

***

तिलगङ्गाको बाग्मती पुलमा मानिसको भिड थियो।

कोही आफन्तको शव चिन्न खोज्दै थिए त कोही पुलबाटै अन्तिम बिदाइ गर्दै थिए।

तल खोलाको किनारमा कोभिडका कारण मृत्यु भएका व्यक्तिहरूको नेपाली सेनाले दाहसंस्कार गरिरहेको थियो।

थानकोटका दाजुभाइ मोहित र नरेन्द्र सिंह आफ्ना ६५ वर्षीय आमालाई आफैले दाहसंस्कार गर्न नपाउँदा भक्कानिइरहेका थिए।

"आमा अस्पतालमा बित्नु भयो। एउटा दाइ र अर्को भाइ आइसोलेशनमा छन्। कोरोनाले परिवार नै उजाड्यो," मोहितले भने।

"हामीले आफ्नो आमाको दाहसंस्कार नि गर्न पाएनौँ," नरेन्द्रले थपे।

 त्यहाँ आधा घण्टाको अवधिमा थप १२ मृतकको शव आइपुग्यो।

 ***

टेकु अस्पतालको आँगनमै कोटेश्वरकी ४७ वर्षीय सङ्गीता खाती चिच्याउँदै थिइन्।

"तीन दिनदेखि यहाँ आएर बसेको छु। भित्र बेड नि दिँदैनन्। चिसोले खोकी बढेर निमोनिया भइसक्यो।"

एक दर्जनभन्दा धेरै बिरामीहरू टेकु अस्पतालको आँगनमै उपचारको पर्खाइमा थिए।

स्वास्थ्यकर्मीहरूले बिरामीलाई हेरिरहेका थिए तर 'अक्सिजन छैन' र 'बेड छैन' जस्ता शब्दहरू बारम्बार सुनिन्थ्यो।

म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएर आइसोलेशन सकेर अस्पताल जाँदा यी दृ्ष्यहरूले मलाई झन् कमजोर बनायो।...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: सङ्क्रमितसँगै बसिरहेका एकाघरका मानिसहरू कसरी जोगिने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

काठमाण्डू उपत्यकासहित घना बस्ती भएका र एउटै घरमा धेरै जना बस्ने सहरी क्षेत्रमा यस्ता सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढी रहेको बताइन्छ।

यस्तो अवस्थामा सङ्क्रमितहरू भएको घर तथा डेरामा बस्ने सङ्क्रमण नभएका व्यक्तिहरूले कोरोनाभाइरसबाट जोगिने उपायहरू अपनाउनु पर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

सङ्क्रमण नभएका परिवारका सदस्यसँग साँघुरो स्थान र एउटै शौचालय प्रयोग गर्दा सङ्क्रमितलाई पनि असहज अनुभव हुने पहिला सङ्क्रमण भएका मानिसहरू बताउँछन्।

चिकित्सकहरू सङ्क्रमितसँग घरमै बस्दा कस्ता सतर्कता तथा सुरक्षात्मक उपायहरू अपनाउन सल्लाह दिन्छन् त?

सङ्क्रमित हुँदाको अनुभव

सङ्क्रमितका अनुभवमा एकाघरमा बस्दाको अवस्था सहज हुँदैन। तर सुरक्षात्मक उपाय अपनाएर तथा परिवारका सदस्यभन्दा छुट्टै बसेर सङ्क्रमणबाट अन्यलाई बचाउन सकिने अनुभव केही सङ्क्रमितको छ।

सङ्क्रमणमुक्त भइसकेका भक्तपुरको मध्यपुर थिमि नगरपालिकाका सागरकुमार भट्टराईले घरमा छुट्टै शौचालयको व्यवस्थापन गर्न सकेकाले सहज भएको बताए।

संस्थागत आइसोलेशनमा भन्दा घरमै बस्ने सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै छ

"हाम्रो घरमा अन्य परिवारका सदस्यलाई प्रयोग गर्न र मलाई फरक-फरक शौचालय भएकाले सजिलो भयो," साढे तीन वर्षको छोरासहित आठ जनाको परिवारमा बस्ने भट्टराईले भने।

तर सङ्क्रमण भएपछि परिवारका अन्य सदस्यले कुरा बुझे पनि बालबालिकालाई कुरा बुझाउन नसकिने भएकाले निकै असहज भएको अनुभव उनको छ।

"छोराले मलाई किन बाबाले माया गर्नु नभएको? किन बोक्नु नभएको? किन मेरो छेउमा आउनु नभएको? भन्ने प्रश्न गर्दा मनमा चिसो पस्थ्यो," उनले भने।

छोरालाई सङ्क्रमणबाट जोगाउनका लागि उसलाई मामाघर पठाएर आठ-दश दिन राखेको भट्टराईले बताए।

मानसिक तनाव

सङ्क्रमित भएपछि सुरुमा निकै चिन्ता लागेको बताउने भट्टराईले 'केही दिनसम्म लगातार ज्वरो आएपछि मरिन्छ कि' जस्तो लागेको सुनाए।

त्यसपछि घर परिवारका अन्य सदस्यलाई सरेर गाह्रो बनाउला भन्ने पिर परेको भट्टराई बताउँछन्।

तर आफ्नै कोठामा खाना खाएको र शौचालय छुट्टै प्रयोग गर्नुका साथै सरसफाइमा पनि ध्यान दिएकाले त्यस्तो अवस्था नआएको अनुभव गरेका छन्।

यद्यपि कोठामा बस्दा एक्लो महसुस गरेको र दिमागमा नकारात्मक कुरा मात्र आएको उनले अनुभव गरे।

अन्य रोगमा जस्तो कसैले नजिकै आएर हेरचाह गर्न नमिल्ने भएकाले मानसिक रूपमा चाहिँ आफू निकै कमजोर भएको जस्तो लागेको उनी बताउँछन्।

सुरक्षित कसरी हुने

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा...


शीर्षक: कोभिड नेपालः के ब्रिटिश पत्रिकाले दाबी गरे झैँ नेपालमा कोरोनाभाइरसको नयाँ भेरिअन्ट फेला परेको हो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कतिपयले 'सनसनीपूर्ण' समाचार बनाइएको भन्दै खासगरी सामाजिक सञ्जालमा त्यसको चर्को आलोचना गरेका छन्। डेली मेल पत्रिकाले छापेको समाचारबारे बीबीसी न्यूज यूकेले पनि चर्चा गरेको छ।

नेपालमा देखिएको कोरोनाभाइरसको त्यो नयाँ भेरिअन्ट "ब्रिटिशहरूको बिदाका निम्ति खतरनाक हुन सक्ने" सामाचारमा दाबी गरिएको छ।

"नेपालबाट सुरु भएको ठानिएको नयाँ प्रकार युरोपमा पनि फैलिसकेको र तिनमा कोभिड खोपहरूले काम गर्न नसक्ने वैज्ञानिकहरूको आशङ्का रहेको" समाचारमा लेखिएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको नेपालस्थित कार्यालयले नेपालमा नयाँ भेरिअन्ट फेला परेको कुराबारे विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन "अवगत नभएको" जनाएको छ।

नेपाली अधिकारी के भन्छन्?

ब्रिटिश पत्रिकामा गरिएको दाबीलाई लिएर नेपालका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले चासो व्यक्त गरेका छन्। स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्णप्रसाद पौडेलका अनुसार दुई देशका निकायबीच कोभिड-१९ सम्बन्धी सूचना आदानप्रदान हुँदै आएको छ।

"हिजो [बुधवार] सम्म उहाँहरूले हामीलाई उपलब्ध गराएको सूचनाअनुसार त्यस्तो केही छैन। नेपालबाट फर्केका बेलायती नागरिकमा कुनै नयाँ भेरिअन्ट नदेखिएको हामीलाई जानकारी गराइएको छ," पौडेलले बीबीसी नेपालीसँग भने।

"मैले पनि त्यो समाचार आएको देखेपछि त्यसलाई उद्धृत गर्दै यूकेको नियामक निकायलाई के-कसो हो भनेर सोधेको छु। त्यसबारे हामी थप बुझिरहेका छौँ।"

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पनि अहिलेसम्म 'भेरिअन्ट अफ कन्सर्न' भनेर नेपालमा त्यस्तो कुनै नयाँ भेरिअन्ट देखिएको नभनेको प्रवक्ता पौडेलले बताए।

"डब्ल्यूएचओले पनि त्यस्तो केही भनेको छैन र हाम्रो आधिकारिक जानकारीमा पनि छैन," उनले थपे।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा हालसम्म यूकेमा देखिएको अल्फा भेरिअन्ट र भारतमा देखिएका डेल्टा तथा कापा भेरिअन्ट पुष्टि भएको छ।

नेपालमा दोस्रो लहरका क्रममा उच्च सङ्क्रमण दर देखिनुको कारण डेल्टा भेरिअन्ट नै रहेको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताउँदै आएका छन्।

नेपालमा रहेका भेरिअन्टहरू "Alpha (B.1.1.7), Delta (B.1.617.2) र Kappa (B.1.617.1)" भएको र यी तीमध्ये नेपालमा अहिले सक्रिय रहेको भेरिअन्ट Delta (B.1.617.2) भएको जानकारी विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सामाजिक सञ्जालमार्फत् दिएको छ।

नेपाली विज्ञहरू के भन्छन्?

भाइरसविज्ञ डा. लुना भट्ट शर्मा कुनै पनि देशमा नयाँ भेरिअन्ट देखिएको दाबी गर्नुअघि पर्याप्त वैज्ञानिक आधार...


शीर्षक: कोभिड नेपालः के लुम्बिनी प्रदेशका ग्रामीण क्षेत्रमा सङ्क्रमण बढ्न थालेको हो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गाउँघरमा होम आइसोलेशनमा बसेकाहरू सुरक्षित रूपमा बस्ने अवस्था नरहेका कारण पनि सङ्क्रमण फैलिँदै गएको आशङ्का छ।

सङ्क्रमण भएका र नभएका परिवारका सदस्यहरू एउटै भान्सा र शौचालय प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यताले अझ धेरैलाई सङ्क्रमण फैलिने सम्भावना रहेको बाँकेको राप्ती सोनारी गाउँपालिका-४ कुम्भरकी शैलजा चौधरी बताउँछिन्।

"नन्द, देवर र म आफैँ सङ्क्रमित छौँ। तर घरमा छुट्टै बस्ने वातावरण छैन, अझ गाउँमा शौचालय नभएका कतिपय मानिसहरू हाम्रैमा आउँछन्।"

सङ्क्रमित गृहिणीका बाध्यता

आफ्नो गाउँमा धेरैलाई सङ्क्रमण भएको र सङ्क्रमित महिलाले परिवारका सङ्क्रमण नभएका सदस्यलाई खाना पकाएर खुवाउनुपर्ने बाध्यता रहेको उनले सुनाइन्।

गाउँघरमा अझै पनि कोरोनाभाइरसलाई कतिपयले सामान्य रूपमा लिने गरेको उनी बताउँछिन्।

"सङ्क्रमित गृहिणीलाई झन् गाह्रो छ। काम नगरी दुई हप्तासम्म कोठामा एक्लै बस्दा कुरा काट्न थाल्छन्, के गर्नु बाध्यता छ।"

लुम्बिनी प्रदेशका कोरोना विशेष अस्पतालहरूमा शहरी क्षेत्रका भन्दा ग्रामीण क्षेत्रका सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढिरहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

ग्रामीण क्षेत्रमा कडा लक्षण देखिएका सङ्क्रमितहरू पनि लामो समयसम्म होम आइसोलेशनमै बसिरहने र जटिल अवस्था भएपछि मात्रै अस्पताल आउने भएकाले अवस्था गम्भीर हुँदै गएको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका अधिकृत नरेश श्रेष्ठ बताउँछन्।

संस्थागत आइसोलेशनहरूमा रहेका जटिल अवस्थाका सङ्क्रमितलाई स्वास्थ्यकर्मीले अस्पताल लैजान सुझाव दिँदा समेत कतिपय बिरामी समयमा अस्पताल जान नमानेका कारण समस्या देखिएको उनी थप्छन्।

उनका अनुसार अक्सिजनको मात्रा कम हुँदै जाँदा पनि कतिपय बिरामीहरू एक-दुई दिन हेरौँ भन्छन्।

"तर सङ्क्रमितलाई एकै दिनमा कडा प्रकारको निमोनिया बढ्ने भएकाले अन्तिम अवस्थामा अस्पताल जाँदा बाँच्ने सम्भावना कम हुन्छ," श्रेष्ठले भने।

रिफर हुने बिरामी बढ्दै

भेरी अस्पताल नेपालगन्जमा अहिले बाँकेका सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै कम भइसकेको भन्दै उनले बर्दिया, कैलाली, दाङ, सल्यानलगायत जिल्लाका सङ्क्रमितको बढी मृत्यु भइरहेको देखिएको बताए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचार भइरहेको लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल बुटवलमा पनि पछिल्ला दिनमा सहरबाट भन्दा ग्रामीण क्षेत्रकै सङ्क्रमितहरू रिफर भएर आइरहेको अस्पतालले जनाएको छ।

पछिल्लो एक सातामा अर्घाखाँची, गुल्मी, प्यूठान, पाल्पा र कपिलवस्तुबाट रिफर भएर आउने बिरामीको...


शीर्षक: कोभिड नेपालः कोरोना भाइरस महामारीका कारण जनस्वास्थ्य विपद् घोषणा गरिए के हुन्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एकथरीले त्यो घोषणा गरिए कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथामको दिशामा सरकारले चालेका वा चाल्ने कदम प्रभावकारी हुने बताउने गरेका छन् भने अर्कोथरीले त्यसको आवश्यकता नरहेको तर्क गर्ने गरेका छन्।

नेपालमा केही सातायता सङ्क्रमितहरू बढिरहँदा बिरामीहरूलाई अक्सिजनदेखि अस्पतालमा शय्यासम्म उपलब्ध गराउन हम्मेहम्मे भइरहेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्कका अनुसार पछिल्लो समय दैनिक औसतमा आठ हजार सङ्क्रमित थपिने गरेका छन् भने १०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु पुष्टि हुने गरेको छ।

कस्तो अवस्थामा घोषणा हुनसक्छ?

जनस्वास्थ्य सेवा नियमावली, २०७७ मा उल्लेख गरिएअनुसार सङ्क्रामक रोगको महामारी, कीट, सूक्ष्म जीवाणु आतङ्क, आकस्मिक वा अप्रत्याशित कारणबाट विपद्‌को अवस्था सिर्जना भएमा नेपाल सरकार, सम्बन्धित प्रदेश सरकार र स्थानीय तहले आवश्यक आदेश जारी गरी जनस्वास्थ्य विपद् अवस्था घोषणा गर्न सक्नेछ।

त्यस्तो अवस्थामा नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहले जुनसुकै बेला गैरसरकारी, निजी, सहकारी, गैरनाफामूलक सामुदायिक शिक्षण अस्पताल वा अन्य स्वास्थ्य संस्थालाई आवश्यक निर्देशन दिन, सञ्चालन गर्न, त्यस्तो स्वास्थ्य संस्थाबाट सम्बन्धित स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गर्न लगाउन, स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीलाई परिचालन गर्न वा त्यस्तो स्वास्थ्य संस्थालाई नियन्त्रणमा लिई सञ्चालन गर्न वा गराउन सक्छ।

आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवा व्यवस्थापन गर्न वा जनस्वास्थ्य विपद्‌को अवस्थामा सम्बन्धित सरकार वा तहले कुनै पनि स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीलाई आवश्यकता अनुसारको स्वास्थ्य संस्था अथवा क्षेत्रमा खटाउन सक्छ।

उक्त व्यवस्थाअन्तर्गत सरकारले सङ्क्रामक रोगको उपचारका लागि छुट्टै "डेडिकेटेड" अस्पताल तोक्नेदेखि सार्वजनिक भवन तथा स्थल प्रयोग गर्नेसम्मका काम गर्न सक्छ।

घोषणाले समस्याको समाधान हुनसक्छ त?

जनस्वास्थ्य विपद् अवस्था घोषणा गरिने वा नगरिने विषयमा सरकारको तर्फबाट सार्वजनिक रूपमा अहिलेसम्म कुनै धारणा आइसकेको छैन।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार जनस्वास्थ्य विपद् अवस्था घोषणा गर्नुपर्छ भनेर मन्त्रालयले अहिलेसम्म कुनै प्रस्ताव गरेको छैन।

"विगतमा त्यसबारे अलिअलि छलफल चाहिँ भएको थियो। तर प्रस्तावकै रूपमा अहिलेसम्म गएको छैन," डा. गौतमले सोमवार बीबीसी न्यूज नेपालीसित भने।

त्यो दिशामा सरकार जान...


शीर्षक: कोभिड नेपालः कोरोना भाइरसको नयाँ भेरिअन्ट कस्तो हो र कति चिन्ताजनक हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार भारतको एउटा प्रयोगशालामा जीन सिक्वन्सिङ गर्दा बी.१.६१७.२ भेरिअन्ट र बी.१.६१७.१ भेरिअन्ट पुष्टि भएको हो।

हालसम्म नेपालमा यो परिवर्तित भाइरससहित तीन किसिमका भेरिअन्ट पुष्टि भएको मन्त्रालयद्वारा मङ्गलवार साँझ जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मे महिनामा त्यसलाई "भेरिअन्ट अफ ग्लोबल कन्सर्न" भनेर वर्गीकरण गरेको थियो। अर्थात् उसका अनुसार यो प्रकारको कोरोनाभाइरस चिन्ताको विषय हो।

अरू भेरिअन्टको तुलनामा बी.१.६१७ को उत्परिवर्तन अझ सजिलै हुने प्रारम्भिक अध्ययनहरूबाट देखिएको र त्यसबारे थप अध्ययन आवश्यक रहेको मे ११ तारिखमा डब्ल्यूएचओले भनेको थियो।

यो कस्तो भेरिअन्ट हो?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार गत वर्षको अक्टोबर महिनामा भारतमा पहिलो पटक बी.१.६१७ भेरिअन्ट पुष्टि भएको थियो।

डब्ल्यूएचओले मे १२ तारिखमा जनाएअनुसार त्यो दिनसम्म ४४ वटा देशमा उक्त भेरिअन्ट देखिएको थियो।

"भारतसँग खुला सीमा रहेको नेपालमा पछिल्लो समय तीव्र गतिमा सङ्क्रमण बढ्न थालेपछि भारतमै देखिएको भेरिअन्ट हो कि भन्ने आशङ्का थियो।"

"त्यो चाहिँ अहिले सत्य साबित भएको छ," अमेरिकाको मिनसोटा राज्यस्थित एउटा चिकित्सा अध्ययन संस्थान तथा मेयो क्लिनिकमा कार्यरत भाइरसविद् डा. सुदीप खड्काले बुधवार टेलिफोनमा भने।

नेपालमा पूरै जीनोम सीक्वन्सिङ गर्न सक्ने अवस्था नभएका कारण पुष्टि हुन समय लागेको उनी बताउँछन्।

उक्त भेरिअन्टको प्रकृतिबारे डा. खड्काले थपे, "यो मानव शरीरमा अलि धेरै सङ्क्रामक हुनसक्छ र एन्टिबडी विकास भइसकेका मान्छेमा पनि एन्टिबडीले अलिकति कम काम गर्छ भन्ने देखिएको छ।"

"तर वास्तवमै यसको के कति प्रभाव छ भन्ने कुराको निर्क्योल हुन अझ बाँकी नै छ।"

नेपालमा कसरी पुष्टि भयो?

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडेलका अनुसार पछिल्लो समय भारतमा जस्तै सङ्क्रमणदर देखिन थालेपछि जीन सीक्वन्सिङका निम्ति नमुनाहरू सङ्कलन गरियो।

"यसरी छिटो सङ्क्रमण फैलिनुमा कुन भेरिअन्ट जिम्मेवार छ भनेर हामीले सुदूरपश्चिमस्थित प्रवेशबिन्दुदेखि लिएर देशका विभिन्न ठाउँबाट नमुनाहरू सङ्कलन गरी भारत पठायौँ," उनले भने।

"कुल ३५ वटा नमुनामध्ये ३४ वटामा .१.६१७.२ भेरिअन्ट र एउटामा बी.१.६१७.१ भेरिअन्ट पुष्टि भयो।"

नेपालमा गत चार हप्तामा तीव्र गतिमा सङ्क्रमण फैलिनुमा त्यही भेरिअन्ट जिम्मेवार...


शीर्षक: कोभिड नेपालः तीन देशका लागि हवाई उडान खुला, नेपाल आउँदा पालना गर्नुपर्ने कुरा के हो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फाइल तस्बिर

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका प्रवक्ता राजकुमार क्षेत्रीका अनुसार चीन, टर्की र कतारका लागि हप्तामा एक दिन दुईतर्फी नियमित उडान खुलेको हो।

"टर्किश एअरलाइन्सले बिहीवारबाट उडान गर्नका लागि आवेदन नै दिइसक्यो। अब नेपाल एअरलाइन्स र चिनियाँले दिन्छन्," उनले भने।

प्रवक्ता क्षेत्रीका अनुसार यसै साताबाट तीनवटै स्थानमा उडान सुरु हुनेछ।

बिहीवार बसेको मन्त्रिपरिषद्‌को बैठकले कतारको दोहा, टर्कीको इस्तानबुल र चीनको कुनै एउटा स्थानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय उडान पुनः सुरु गर्ने निर्णय गरेको थियो।

यसअघि नेपाल एअरलाइन्स र एअर इन्डियाले नेपाल-भारतबीच हप्तामा एक-एकवटा उडान गर्दै आएका छन्।

त्यसबाहेक आन्तरिकका साथै अन्तर्राष्ट्रिय नियमित उडानहरू अहिले स्थगित छन्।

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण तथा रोकथामको प्रयासमा चालिएका प्रतिबन्धात्मक कदमसँगै वैशाख तेस्रो सातादेखि नियमित उडानहरू पनि रोकिएका छन्।

नेपाली र विदेशी नागरिकका लागि नयाँ मापदण्ड

सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथाममा प्रतिकूल असर नपर्नेगरी नेपाल आउने नेपाली र विदेशी नागरिकको आवागमन व्यवस्थित गर्न भन्दै सरकारले सोमवार नयाँ मापदण्ड जारी गरेको छ।

मन्त्रिपरिषद्ले जारी गरेको मापदण्डमा आवतजावतदेखि होटल क्वारन्टीन र होम क्वारन्टीसम्मका विषय समेटिएका छन्।

मुख्य बुँदा यस्ता छन्ः

अध्यादेशमा गरिएका व्यवस्था

त्यसैगरी अध्यादेशविपरीत काम गर्ने संस्था वा व्यवसायलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारीले छ महिनासम्मका लागि बन्द गर्न आदेश दिन सक्नेछन्।


शीर्षक: कोभिड नेपालः थप ९२ सय जनामा कोरोना भाइरस सङ्क्रमण, २१४ जनाको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पीसीआर विधि र एन्टिजन विधिबाट २२,००० भन्दा केही बढी परीक्षण गर्दा अहिले त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

मन्त्रालयले प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कमा सोमवार पनि काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी भएको देखिन्छ।

अहिले काठमाण्डूमा २,३४६ जना, ललितपुरमा ४५४ जना र भक्तपुरमा २९८ जना सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टाको अवधिमा ५,७६७ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

अहिले देशभरि १,१३,४८० जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

केही सातायताको तथ्याङ्कले परीक्षण गर्न गएका मानिसमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने दर उच्च रहेको देखाउँछ।

गत साता बुधवार नेपालमा पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक लाख र आइतवार अहिलेसम्म कोभिडका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ५,००० नाघेको सरकारले बताएको थियो।

गत सातादेखि मृतकको सङ्ख्यामा नेपाली सेनाले विभिन्न मितिमा अन्तिम संस्कार गरेका व्यक्तिको तथ्याङ्क पनि समाविष्ट भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले १,०६,५१० जना सङ्क्रमित आफ्नै वासस्थानमा छन् भने ६,९७० जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

कोभिडका कारण गम्भीर समस्या भएका बिरामीमध्ये १,२५९ जना आईसीयूमा र ४०० जना भेन्टिलेटरमा भएको विवरण मन्त्रालयले सोमवार अपराह्ण प्रकाशित गरेको छ।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

एम्बुलेन्स सेवाको लागि -

यी नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

महामारीमा मानसिक स्वास्थ्य बिग्रदै

गण्डकी प्रदेशमा  कोरोनाभाइरस

कोभिड-१९ को दोस्रो लहर सुरु भएपछि गण्डकी प्रदेशमा एकै दिनमा सर्वाधिक २८ जनाको ज्यान गएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

गण्डकी प्रदेशको राजधानी पोखरामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सबैभन्दा धेरै फैलिएको छ जहाँ प्रदेशका मुख्यमन्त्री पृथ्वी सुब्बा गुरुङ तथा प्रदेशसभाका केही सदस्य पनि सङ्क्रमित भएका छन्।

गत वर्ष यो प्रदेशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिँदा हिमाल पारिको दुई जिल्ला मनाङ र मुस्ताङ खासै प्रभावित भएका थिएनन्। तर यस पटक भने दुवै जिल्लमा पनि कोभिडको प्रभाव देखिएको छ।

मुस्ताङ र मनाङमा स्वास्थ्य सुविधा नभएका कारण हिजोआज त्यहाँका बिरामीहरूलाई  हेलिकप्टरबाट उपचारका लागि पोखरा ल्याउनु र काठमाण्डू लैजानुपर्ने अवस्था छ।

चैत...


शीर्षक: कोभिड नेपालः मृतकका शव व्यवस्थापनमा नेपाल स्काउट पनि सहभागी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अन्य प्रदेशमा पनि नेपाल स्काउटले स्वयंसेवी भएर शव व्यवस्थापनमा इच्छा देखाए तालिम दिन तयार रहेको नेपाली सेनाले बताएको छ।

तर नेपाली सेनाले स्काउटलाई शव व्यवस्थापनका लागि आह्वान भने नगरेको सेनाका प्रवक्ता सन्तोषबल्लभ पौडेलले बताए।

प्रदेश नं १ मा ४२ जना

कोभिड-१९ भएर मृत्यु भएका मानिसहरूको शव व्यवस्थापनका लागि ४२ जना स्काउट खटिएको स्काउटको प्रदेश नं १ को कार्यालयले जानकारी दिएको छ।

खटिएका ४२ जनामध्ये ३५ पुरुष र सात महिला छन्।

मोरङको विराटनगरमा सोमवार एक ५४ वर्षीय पुरुषको शव व्यवस्थापन गरेर नेपाल स्काउटले काम गर्न सुरु गरेको हो।

अन्य केही स्थानमा स्वयंसेवीहरूले शव व्यवस्थापन गरिरहेको भए पनि  स्काउटले पहिलो पटक शव व्यवस्थापनको काम थालेको स्काउटको प्रदेश नं १ कार्यालयका अधिकृत नवराज घिमिरेले बताए।

उनका अनुसार प्रदेश नं १ को जनसङ्ख्या बढी भएका जिल्लाहरू झापा, मोरङ र सुनसरीमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएकाहरूको शव व्यवस्थापनका लागि ४२ जना स्काउट खटिएका छन्।

खटिनेका अनुभूति

अहिलेको महामारीमा मृत्युदर बढी भएको भन्दै स्काउटले पनि यो बेला केही गर्न सकोस् भनेर आफूहरू शव व्यवस्थापनका लागि अग्रसर भएको स्काउटको प्रदेश नं १ का संयोजक रवि खनालले बताए।

अन्य प्रकोपको बेला पनि स्काउट खटिने भएकाले आफूहरू उक्त काममा अग्रसर भएको उनले बताए।

"कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएपछि सङ्क्रमण सर्ला भन्ने डरले मानिसहरू घर परिवारका सदस्यका छेउमा जान पनि डराउने भएकाले हामीलाई कस्तोकस्तो अनुभूति भयो।"

शव व्यवस्थापनमा खटिएका बेला मानिसले आफूहरूलाई हेरिरहने भएकाले अनौठो लागेको उनले बताए।

"तर सङ्क्रमण सर्ला कि भन्ने भनेर हामीलाई स्वास्थ्य मापदण्ड ख्याल गर्नुपर्ने भएकाले त्यतातिर बढी ध्यान जाँदो रहेछ।"

शव व्यवस्थापनमा १८ वर्ष नाघेका सातजना महिला र ३५ जना पुरुष खटिएको अधिकृत घिमिरेले बताए।

तालिमको व्यवस्था

स्काउटको प्रदेश कार्यालयले नेपाली सेनाको पूर्वी पृतनामा शव व्यवस्थापनका लागि इच्छा व्यक्त गरेपछि केही दिनअघि तालिमको आयोजना गरिएको नेपाली सेनाका गणपति अमरजङ्ग थापाले बताए।

उनले भने, "हामीले चारदिने तालिमको आयोजना गरेर उहाँहरूलाई सकायौँ। त्यसमा सैद्धान्तिक र व्यावहारिक दुवै पक्ष थिए।"

तालिम सकिएपश्चात् अन्य शव व्यवस्थापनमा खटिने स्काउटका लागि शववाहन, क्वारन्टीन स्थल तथा अन्य सहयोगका लागि व्यवस्था गरिदिन स्थानीय तहहरूलाई पत्राचार गरिएको...


शीर्षक: कोभिड भारत: कोरोना भाइरस सङ्क्रमणका कारण आईपीएल स्थगित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोलकाता नाइट राइडर्सका वरुण चक्रवर्ती पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका खेलाडी हुन्

मङ्गलवार मुम्बई इन्डियन्सविरुद्धको खेलअघि सनराइजर्स हैदराबादका एक खेलाडीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सोमवारको कोलकाता नाइट राइडर्स र रोयल च्यालेन्जर बैङ्गलोरबीचको खेल दुई खेलाडीमा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि खेलाइएको थिएन।

एक विज्ञप्तिमा आईपीएलले एउटा आपत्कालीन बैठकमा यो वर्षको प्रतियोगितालाई स्थगित गर्ने सर्वसम्मत निर्णय भएको बताएको छ।

"भारतीय क्रिकेट बोर्ड बीसीसीआई खेलाडी, कर्मचारी र अन्य सहभागीको सुरक्षामा कुनै पनि प्रकारको सम्झौता गर्न चाहँदैन," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

"यो निर्णय सबै जनाको सुरक्षा र स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखेर लिइएको हो।"

"विशेषगरी भारतको यो कठिन परिस्थितिमा हामीले केही सकारात्मकता र खुसी ल्याउने प्रयास गरेका थियौँ तर अब प्रतियोगिता निलम्बन गरेर सबै जनालाई यो कठिन अवस्थामा आफ्नो परिवारसँग फिर्ता जानुको विकल्प रहेन।"

"आईपीएल २०२१ को सबै सहभागीलाई सुरक्षित मार्ग दिनका लागि बीसीसीआईले सकेको सहयोग गर्नेछ।"

के नयाँ भेरिअन्टका कारण भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण ह्वात्तै बढेको हो

बुधवारको चेन्नई सुपर किङ्ग र राजस्थान रोयल्सबीचको खेल पनि चेन्नईका खेलाडी लक्ष्मीपति बालाजी सङ्क्रमित भएपछि यसअघि नै नखेलाइने निर्णय गरिएको थियो।

विश्व क्रिकेटमा आईपीएल सबैभन्दा धनी क्रिकेट प्रतियोगिता हो जसमा आठ टोलीले २० ओभरमा क्रिकेट खेल्ने गर्छन्।

आईपीएलमा विश्वभरिका चर्चित खेलाडीहरूले विभिन्न टोलीबाट महँगो अनुबन्धमा खेल्ने गर्छन्।

गत सप्ताहान्तमा भारतमा महामारीयता सबैभन्दा धेरै मानिसको कोभिडसम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको थियो।

कोरोना भाइरस भेरिअन्टः भाइरसमा उत्परिवर्तन भयो भने के हुन्छ?

भारतमा हालसम्म दुई करोड जना सङ्क्रमित भएका छन् भने दुई लाख २२ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ।

आईपीएलका खेलहरू भारतका छवटा सहर चेन्नई, बेङ्ग्लोर, दिल्ली, मुम्बई, कोलकाता र अहमदाबादमा भइरहेका थिए।

आईपीएलका लागि खेलाडीहरू निजी वा भाडामा लिइएका विमानमा आवतजावत गरिरहेका थिए।

खेलाडीहरू होटल र रिसोर्टमा सुरक्षित क्षेत्रमा बाहिरी सम्पर्कबिना बसेका थिए।

आईपीएलमा खेलहरू बिनादर्शक भएका थिए र फाइनल खेल मे ३० मा हुने योजना थियो।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?


शीर्षक: कोभिड भारतः कोरोना भाइरस महामारीले कसरी अहिलेको भयावह अवस्था ल्यायो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनले त्यसो भन्दै गर्दा उनी रहेको स्थानभन्दा केही माइल मात्रै पर रहेका कतिपय साना अस्पतालहरूले आफूहरूकहाँ अक्सिजन सकिएको र विरामीहरूको ज्यान जोखिममा पर्न लागेको भन्दै गुहार मागिरहेका थिए।

तीमध्येको एउटा बाल अस्पतालका मुख्य चिकित्सकले बीबीसीसँग कुरा गर्दै आफूकहाँ रहेका विरामी बालबालिकाको जीवन कठिनतापूर्वक जोगाउन सकिएको बताए। किनकि त्यहाँ अन्तिम समयमा स्थानीय राजनीतिज्ञको सहयोगमा अक्सिजन जुटाउन सकिएको थियो।

तर भारतको गृह मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारी पीयूष गोयलले अक्सिजन ढुवानीको मात्र समस्या रहेको बताएका छन्।

उनले अस्पतालहरूलाई स्थापित निर्देशिकाहरू अन्तर्गत रहेर सोचविचार गरेर मात्र अक्सिजनको प्रयोग गर्न अस्पतलाहरूलाई सुझाव पनि दिएका छन्।

तर बीबीसीसँग कुरा गरेका चिकित्सकहरूले अत्यावश्यक परेका बिरामीलाई मात्र अक्सिजन दिने गरिएको बताएका छन् किनकि बिरामीका लागि पर्याप्त हुनेगरी अक्सिजन उपलब्ध नै छैन।

विज्ञहरूका अनुसार अक्सिजनको अभाव अन्य विभिन्न समस्यामध्ये एउटा मात्र हो। ती समस्याले भारतको सङ्घीय र राज्य सरकारहरू कोरोनाभाइरस महामारीको यो पछिल्लो लहरबाट पुगेको क्षतिबाट जोगिन अलिकति पनि तयारी अवस्थामा नरहेको भन्ने देखाउँछन्।

चेतावनी

यस्तो अवस्थाप्रति निकै समयअघि देखि नै विभिन्न चेतावनीहरू जारी भैरहेका थिए।

नोभेम्बर महिनामा स्वास्थ्य मामिलाको एक संसदीय स्थायी समितिले देशमा अक्सिजन आपूर्तिको समस्या रहेको र अस्पतालहरूमा शय्याहरू एकदमै अपर्याप्त रहेको बताएको थियो।

फेब्रुअरी महिनामा बीबीसीसँगको कुराकानीमा पनि कतिपय विज्ञहरूले देशमा "कोभिडको सुनामी आउने" चिन्ता व्यक्त गरेका थिए।

मार्च महिनाको आरम्भतिर पनि सरकारले गठन गरेको वैज्ञानिकहरूको एक विज्ञ समूहले अधिकारीहरूलाई सचेत तुल्याउँदै देशका अझ तीव्र गतिमा सङ्क्रमण फैलाउन सक्ने कोरनाभाइरसको प्रकार देशभरि फैलन सक्ने बताएका थिए।

तर सरकारले सङ्क्रमण रोक्ने कुनै प्रयास नगरेको उक्त समूहका एकजना वैज्ञानिकले बीबीसीलाई बताए। सरकारले यी आरोपहरूका सम्बन्धमा कुनै टिप्पणी गरेको छैन।

यो सबै हुँदै गर्दा गत मार्च ८ तारिखमा देशका स्वास्थ्यमन्त्रीले भारत "कोरोनाभाइरस महामारीको अन्तिम चरणमा पुगेको" घोषणा गरेका थिए।

गत ज्यानुअरी फेब्रुअरीमा दैनिक सङ्क्रमणको सङ्ख्या २०,००० झरेको थियो। गत सेप्टेम्बरमा सङ्क्रमण उच्च दरमा रहँदा त्यस्तो सङ्ख्या औसतमा दैनिक ९०,००० थियो। ...


शीर्षक: कोभिड महामारीः फाइजर खोप अब 'लामो समय फ्रिजमा भण्डारण गर्न सकिन्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युरोपेली औषधि निकाय ईएमएले जमेको खोप पग्लिएर द्रवीभूत भएको अवस्थामा नखोलिएको भायल एक महिनासम्म फ्रिजमा राख्न सकिने जनाएको हो।

यसअघि त्यसरी भण्डारण गर्नका लागि पाँच दिनको समय निर्धारण गरिएको थियो।

यो खोप बढी समय खोप भण्डारण गर्न पाउँदा ईयू सदस्य देशहरूको खोप कार्यक्रममा उल्लेख्य प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

फाइजर खोपलाई निकै कम तापक्रममा राखेर ढुवानी गर्नुपर्ने भएकाले त्यसलाई खोप प्रयोगमा एउटा अवरोधका रूपमा लिइएको थियो।

यसअघिको तोकिएको भण्डारण मापदण्डले गर्दा फाइजर खोपलाई संसारका केही ठाउँमा प्रयोग गर्न निकै कठिन बनाएको थियो।

फेब्रुअरीमा अमेरिकाले यस खोपको भण्डारण र पारवहनको मापदण्डलाई सुधारेर माइनस १५ देखि माइनस २५ डिग्री सेल्सीअसमा फ्रिजमा दुई सातासम्म राख्न सकिने व्यवस्था स्वीकृत गरेको थियो।

परिवर्तन

सुरुमा त्यसलाई माइनस ८० देखि माइनस ६० डिग्री सेल्सीअसमा भण्डारण गर्नुपर्ने आवश्यक ठानिएको थियो।

यसै महिनाको सुरुमा क्यानडाले फाइजर खोप १२ देखि १५ वर्षबीचका बालबालिकालाई समेत प्रयोग गर्न स्वीकृति दिएको छ।

उक्त उमेर समूहमा कोभिड खोप प्रयोगको स्वीकृति दिने क्यानडा पहिलो देश बनेको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

चीनको कोभिड युक्ति


शीर्षक: कोभिड महामारीः भाइरसको उत्पत्तिबारे पारदर्शी छानबिन गर्न डब्ल्यूएचओलाई अमेरिकाको आह्वान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वुहानको प्रयोगशालाबारे अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूमा विवरणहरू आएका छन्

अमेरिकी स्वास्थ्यमन्त्रीले कोभिड-१९ बारे अर्को चरणको छानबिन पारदर्शी भएको सुनिश्चित गर्न डब्ल्यूएचओलाई आग्रह गरेका हुन्।

किन गर्‍यो अमेरिकाले आह्वान?

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूमा भाइरस चीनको वुहानस्थित प्रयोगशालाबाट निस्किएका सम्बन्धमा प्रमाणहरू बढ्दो देखिएका विवरणहरू आएका छन्।

कोभिड-१९ सबैभन्दा पहिला सन् २०१९ मा चीनको केन्द्रीय हुबेई प्रान्तको वुहानमा देखा परेको थियो।

त्यसयता उक्त भाइरसबाट विश्वभरि १६ करोड ७० लाख मानिस प्रभावित भइसकेका छन् भने ३४ लाखको ज्यान गइसकेको छ।

यसै वर्षको मार्चमा डब्ल्यूएचओले चिनियाँ वैज्ञानिकहरूसँग मिलेर जारी गरिएको संयुक्त विवरणमा उक्त भाइरसको उत्पत्ति कुनै प्रयोगशालामा भएको सम्भावना अत्यन्तै थोरै भएको जनाएको थियो।

उसले त्यसबारे थप अध्ययन जरुरी भएको पनि बताएको थियो। तर कैयौँ प्रश्न अझै अनुत्तरित रहेको बताइन्छ।

अमेरिकी जासुसी सूत्रहरूको हवाला दिइएका विवरणहरूमा सन् २०१९ को नोभेम्बर महिनामा वुहान इन्स्टिच्युट अफ भाइरोलोजीका तीन सदस्यहरू बिरामी भएर अस्पताल भर्ना भएको उल्लेख छ।

त्यो घटना चीनले नयाँ रोग समुदायमा देखा परेको स्वीकार्नुभन्दा कैयौँ साता पहिले भएको विवरणमा बताइएको छ।

कस्तो अनुसन्धान आवश्यक?

यसै सन्दर्भमा डब्ल्यूएचओको मन्त्रिस्तरीय बैठकलाई सम्बोधन गर्दै अमेरिकी स्वास्थ्यमन्त्री जेवियर बेसेराले कोरोनाभाइरसको स्रोत मूल्याङ्कन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरूलाई अनुमति दिइनुपर्ने बताएका छन्।

बेइजिङले भने ती विवरणहरूलाई क्रुद्धतापूर्ण रूपमा खारेज गरिदिएको छ।

उसले भाइरस बरू अमेरिकी प्रयोगशालाबाट आएको हुनसक्ने बताएको छ।

वुहानस्थित सीफूडको थोक बजार

मङ्गलवार डब्ल्यूएचओको बैठकमा बोल्दै बेसेराले चीनको नाम नलिकनै अमेरिकाले अर्को चरणको छानबिन थप सघन हुने आशा गरेको बताए।

मङ्गलवार ह्वाइट हाउसले पनि उसले डब्ल्यूएचओबाट विज्ञहरूद्वारा सञ्चालित अनि राजनीतिकरणबाट मुक्त ढङ्गले महामारीको उत्पत्ति छानबिन गर्ने आशा गरेको जनाएको छ।

ट्रम्पले गरेका थिए पहिले दाबी

प्रयोगशालाबाट भाइरस फैलिएको भन्ने भनाइलाई गत वर्ष षड्यन्त्रको सिद्धान्त मानिएर खारेज गरिएको थियो।

त्यति बेला अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले कोभिड-१९ वुहान इन्स्टिच्युट अफ भाइरोलोजीबाट फैलिएको भन्ने भनाइ राखेका थिए।

कैयौँ अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले...


शीर्षक: कोभिडको नक्कली खोप बेचेर लाखौँ डलर नाफा कमाउने चिनियाँ पक्राउ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कङ नाम दिइएका ती व्यक्तिले ५८,००० मात्रा खोप बनाउनुअघि वास्तविक खोपका अनुसन्धान गरेका थिए।

केही मात्रा खोप चीन बाहिर पनि तस्करी गरिएको भनिएको छ तर ती खोप कुन देशमा लगियो भन्ने प्रष्ट छैन।

यस्तै प्रकारका अपराधका चीनमा लागि अन्य ७० जना गिरफ्तार भइसकेको बताइएको छ।

बेइजिङले नक्कली खोप बनाउनेहरूमाथि कारबाही गर्ने भनेका बेला यो प्रकरण प्रकाशमा आएको छ।

गत वर्षको अन्त्यतिर नै यस्ता घटना भएको पाइएको भए पनि विस्तृत जानकारी भने यो हप्ता मात्रै सार्वजनिक गरिएको थियो।

एउटा अदालतको आदेशमा जनाइए अनुसार कङ र उनको समूहले पानी र सलाइन पानीलाई कोभिड खोपका रूपमा लगाएर गत अगस्टयता मात्रै २७ लाख अमेरिकी डलर कमाएका छन्।

अन्य मुलुकमा पठाउनुअघि यस्तै खोपका ६०० मात्रा गत नोभेम्बरमा हङकङमा पनि पठाइएको थियो।

वास्तविक उत्पादकबाट 'भित्री बाटो' प्रयोग गरेर खोप पाएको भन्दै खोप बिक्री गरिएको थियो।

केही अस्पतालमा यस्तै नक्कली खोपहरू महँगो मूल्यमा बिक्री गरिएको पनि बताइएको छ।

अरू आरोपितहरूले पनि 'गाउँका डाक्टर'हरू मार्फत उनीहरूका घर र कारमा नक्कली खोप लगाइदिएका थिए।

चीनको उच्च अदालतले क्षेत्रीय निकायहरूलाई यस्ता कारबाही रोक्न प्रहरीलाई सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ।

अधिकारीहरूले चिनियाँ नयाँ वर्ष अघि नै १० करोड खोप लगाउने योजना थियो तर अहिलेसम्म चार करोडले मात्रै खोप पाएका छन्।

चीनमा कडा लकडाउन परीक्षण र ट्रेसिङबाट कोरोनाभाइरस महामारी नियन्त्रणमा ल्याउने गरिएको छ।


शीर्षक: कोराना भाइरस दक्षिण कोरिया: सङ्क्रमणको 'दोस्रो लहर' फैलिने त्रास, सोलमा मदिरालय र क्लब फेरि बन्द\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सङ्क्रमणको दोस्रो लहर फैलिन सक्ने त्रासमाझ देशमा हिँडडुल र अन्य गतिविधि गर्न केही खुकुलो पारिएको थियो।

आइतवार त्यहाँ ३४ जनामा कोभिड-१९ भएको पुष्टि भयो। यो एक महिनाभित्र एक दिनमा पुष्टि भको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

अहिलेसम्म त्यहाँ १०,८७४ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

पहिला कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएपछि दक्षिण कोरियाले प्रभावकारी रणनीति अवलम्बन गर्दै त्यसलाई नियन्त्रण गरेको थियो।

तर प्रतिबन्धहरू खुकुलो पारिएको केही दिनपछि फेरि सङ्क्रमण फैलिन सक्ने भन्दै सोलका नगरप्रमुखले सबै बार र क्लब बन्द गर्न निर्देशन दिए।

अहिले सङ्क्रमण वृद्धि हुनुमा गत सप्ताहान्त मनोरञ्जन गर्न राति बाहिर गएका एक २९ वर्षीय पुरुषसँग सम्बन्ध भएको देखिएको छ।

त्यहाँ स्वास्थ्यसेवाका अधिकारीहरूले ती व्यक्ति गएको स्थानमा गएका अन्य १,५१० मानिसलाई पहिचान गर्न तथा उनीहरूको परीक्षण गराउन प्रयास गरिरहेका छन्।

आइतवार राष्ट्रपति मुन जे-इनले नयाँ सङ्क्रमणले पुन: पहिलाको  जस्तो परिस्थिति उत्पन्न हुनसक्ने सम्भावनाबारे सचेत गराएको बताएका छन्।

आफ्नो सम्बोधनमा उनले कोरोनाभाभाइरस पूर्णत: नसकिएसम्म देश सतर्क हुनुपर्ने बताए।

दक्षिण कोरियामा केही समय कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण अत्यासलाग्दो गरी फैलिएको थियो। चीनपछि त्यहाँ कोभिड-१९ भएका मानिसको सङ्ख्या सर्वाधिक थियो।

तर व्यापक परीक्षण, सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएका अन्य मानिसको पहिचान र व्यक्तिगत दूरी जस्ता उपाय अवलम्बन गरेर सरकारले महामारीलाई नियन्त्रणमा ल्यायो।


शीर्षक: कोरोना भाइरस उपचार: कोभिड-१९ का बिरामीलाई कुन औषधिले काम गरिरहेका छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बिस्तारै त्यस्ता केही औषधिहरू पहिचान भएका पनि छन्।

उपचार पत्ता लगाउन के गरिँदैछ?

विभिन्न देशमा १५० भन्दा धेरै औषधिहरूको परीक्षण भइरहेको छ।

अधिकांश औषधि पहिले नै उपलब्ध हुन् जो अहिले यो भाइरसविरुद्ध परीक्षण गरिँदैछन्।

हाल ती परीक्षणमा निम्न प्रकारका औषधि सामेल छन्:

भिन्न किसिमका औषधि रोग लागेको भिन्न चरणमा उपयोगी हुन सक्छन्।

उदाहरणका लागि एन्टीभाइरल औषधि सुरुवाती चरणमा अनि प्रतिरोध क्षमतासम्बन्धी औषधि पछिल्ला चरणमा काम लाग्न सक्छन्।

यिनको मिश्रण गरेर उपचार गर्नेबारे पनि अध्ययन भइरहेका छन्।

जीवनरक्षक औषधि कुन चाहिँ हो?

हालसम्म परीक्षण गरिएकामध्ये एउटा औषधिले मात्र जीवनरक्षक काम गरेको प्रमाणित भएको छ। डेक्सामिथासोन कोरोनाभाइरस विरुद्धको लडाइँमा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो।

यूकेको रिकभरी ट्रायलले भेन्टिलेटरमा राखिएका बिरामीमध्ये यसको प्रयोगले एक तिहाइ मृत्यु घटाउने देखाएको छ।

साथै अक्सिजन लिन परेका बिरामीमध्ये यसले पाँच जनामध्ये एकजनाको ज्यान जोगाएको पाइएको छ।

डेक्सामिथासोन एउटा स्टेरोइड औषधि हो जसले शरीरमा प्रतिरोधी क्षमताको अधिक सक्रियताका कारण उत्पन्न हुने सुजन घटाउँछ।

साथै यो एउटा सस्तो औषधि पनि भएकाले विश्वभरि प्रयोग हुन सक्छ।

तर हलुका लक्षण भएका बिरामीमा भने यो औषधिले काम गर्दैन।

भेन्टिलेटरमा राखिएका १०० जना बिरामीमध्ये ६० जना यसै निको हुन्छन्।

यो औषधिको प्रयोगले थप १२ जना निको हुन्छन् भने बाँकी २८ जना औषधि प्रयोग गरेर पनि बाँच्न सक्दैनन्।

अरू आशलाग्दा औषधि कुन हुन्?

रेम्डेसिभिर नामक एन्टीभाइरल औषधि विगतमा इबोलाको उपचार गर्न विकास गरिएको थियो।

एक हजार जनामा गरिएको परीक्षणमा यसको प्रयोगले लक्षण देखिने अवधिलाई १५ बाट ११ दिनमा झारिदिएको छ।

तर यसले ज्यान जोगाउने कुरा प्रमाणित भएको छैन।

अध्ययन जारी रहँदै गर्दा अमेरिकाले लगभग यसको सम्पूर्ण स्टक किनिसकेको छ।

इन्टरफेरोन बिटा एउटा प्रोटिन पदार्थ हो जुन शरीरले सुजन घटाउन सहयोग गर्छ।

यूकेको कम्पनी साइनेर्जेनले नेबुलाइजरको प्रयोग गरी यो औषधि गम्भीर बिरामीको फोक्सोमा प्रत्यक्ष पठाउने विधि थालेको छ।

सुरुवाती नतिजामा यसले मानिसलाई गम्भीर अवस्थामा पुग्नबाट रोक्न सक्ने देखिएको छ तर यसको विस्तृत परीक्षण हुन बाँकी छ।

के एचआइभीको औषधिले कोरोनाभाइरसको उपचार हुन्छ?

हुँदैन।

सुरुमा एचआइभीविरुद्ध प्रयोग हुने एन्टीभाइरल औषधि लोपिनाभिर तथा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस उपचार: नेपालमा कोभिड-१९ भएका बिरामीलाई के औषधि दिइन्छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोभिड-१९ भएका बिरामीलाई कस्तो औषधि दिने भनेर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले निर्देशिका बनाएको छ। नेपाल मेडिकल काउन्सिलले पनि गत एप्रिलमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका व्यक्तिलाई स्वास्थ्यसंस्थामा दिइने सेवाबारे एउटा अन्तरिम निर्देशिका जारी गरेको थियो।

उक्त निर्देशिकाअनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका व्यक्ति कुन वर्गको बिरामी हो त्यो छुट्याउन छवटा आधार तोकिएको छ।

कोभिडका बिरामीहरूमा सामान्य ज्वरो, निमोनिया, गम्भीर निमोनिया, एआरडीएस, सेप्सिस वा सेप्टिक शक भएको हुनसक्छ।

साठी वर्षभन्दा माथिका, दमका बिरामी, मधुमेह वा मुटुरोग भएका व्यक्तिहरूलाई सङ्क्रमण भए उच्च जोखिममा पर्ने हुनाले विशेष निगरानी आवश्यक पर्ने बताइन्छ।

'सामान्य औषधिदेखि एन्टीबायोटिकसम्म'

सङ्क्रमण देखिएर उपचार गरिरहेका बिरामीको स्वास्थ्यस्थिति, उमेर, अन्य रोग हेरेर त्यहीअनुसार औषधि दिने गरिएको शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुका प्रवक्ता डा. अनुप बास्तोलाले बताए।

"अक्सिजन नै चाहिने अवस्थाको मानिसलाई डेक्सामेथासेन भन्ने स्टेरोइड प्रयोग गर्छौं अथवा अवस्था हेरेर मिथाइलप्रेड्निसोलोनको पनि प्रयोग गर्छौं," उनले भने।

उनका अनुसार शरीरमा रगत जम्ने समस्या देखियो भने हेपारिन नामक औषधि पनि दिने गरिएको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका अधिकांश व्यक्तिमा सामान्य लक्षण पनि नदेखिएको सरकारको भनाइ छ। तर लक्षण देखिएका र बिरामी परेकामध्ये आठदेखि १० प्रतिशतलाई अरू सङ्क्रमण देखिएको अवस्थामा एन्टीबायोटिक दिने गरेको डा. बास्तोलाले बताए।

उनी भन्छन्, "मुख्य कुरा भनेको अक्सिजन हो। त्यसबाहेक हामी सामान्य ज्वरो छ भने सिटामोल दिन्छौँ। खोकी छ भने कफ सिरप दिन्छौँ।"

उनका अनुसार अहिले बिरामीलाई दिइँदै आएको औषधिहरू सहज रुपमा उपलब्ध हुने औषधि हुन्।

त्यसबाहेक विदेशतिर रेम्डिसिभिर नामक एन्टीभाइरल औषधिको प्रयोग हुने गरेको छ। नेपालमा भने त्यो उपलब्ध भइनसकेको जानकारी उनले दिए।

आयुर्वेदिक उपचार

कतिपय क्षेत्रमा भने बिरामीहरूलाई आयुर्वेदिक औषधि दिएर पनि उपचार गरिने गरेको ती क्षेत्रका चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

प्रदेश आयुर्वेद अस्पताल सुर्खेतका प्रमुख डा. शङ्करप्रसाद रिजालले उपचार गरिरहेका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामीहरूलाई आयुवेर्दिक औषधि खुवाउने गरिएको बताए।

"लक्षण नदेखिएका सङ्क्रमितहरूलाई रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन गुर्जो, अश्वगन्धा, जेठीमधुजस्ता औषधि खुवाउने गरिएको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस उपचार: विश्वका सात अर्ब मानिसलाई खोप कसरी दिने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले त यसलाई 'हाम्रो जीवनकालकै सबैभन्दा आवश्यक साझा प्रयास' भनेका छन्।

तर  विश्वका सात अर्ब मानिससम्म खोप पुर्‍याउन के कस्तो व्यवस्था छ त?

यूकेमा यो प्रयासको केन्द्रमा अक्सफर्डसायरस्थित  वायुसेनाको पुरानो हवाई अखाडामा रहेको 'हार्वेल साइन्स क्याम्पस' रहेको छ।

त्यहाँ यूकेको खोप उत्पादन तथा विकास केन्द्र 'भीएआईसी' रहने छ।

 जुन निर्माण योजनालाई कोभिड-१९ कारण तीव्रता दिइएको छ।

 "हामीले यसको समयरेखालाई आधा छोट्टाएका छौँ। यो खोप निर्माण केन्द्र सन् २०२२ को अन्त्यसम्ममा तयार हुने क्रममा थियो तर अब यो सन् २०२१ मै तयार हुने आशा छ," त्यहाँका प्रमुख कार्यकारी म्याथ्यू डुचार्सले भने।

ठूलो चुनौती

डुचार्सले अहिलेसम्म ग्रीष्मकालको बिदा लिएका छैनन् किनभने उनलाई थाहा छ यहाँ अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले कोरोनाभाइरस विरुद्ध  बनाएको खोप उत्पादन गर्नु पर्ने हुनसक्छ।

उनी अक्सफर्डमा त्यहाँबाट नजिकै  रहेको 'जेनर इन्स्टिट्यूट' सँग नियमित सम्पर्कमा छन्।

"खोप बनेपछि प्रभावकारी रूपमा तीव्र गतिमा उत्पादन गर्नु देशका लागि मात्रै होइन, विश्वकै लागि एकदमै महत्त्वपूर्ण छ," उनले भने।

"यस्लाई घरमा केक बनाउने प्रकृया जस्तै हो भनेर भन्न सकिन्छ। तपाईँ घण्टौँ लगाएर  मिश्रण तयार गर्नु हुन्छ र केक बनाउनु हुन्छ, तर त्यो तयार भएपछि एकैचोटी सात करोड उस्तै केक बनाउनु पर्छ। यो ठूलो चुनौती हो।"

तर यो त्योभन्दा गार्‍हो काम हो।

अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले तयार पारेको खोपको मानव परीक्षण अफ्रिकामा भइरहेको छ

अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले खोप परीक्षणको नतिजा आउनुभन्दा पहिल्यै खोप उत्पादन गर्न प्रयोगशालाका लागि आवश्यक ठाउँ लिइसकेको छ।

मानवमा प्रयोगका लागि कोभिड-१९ का अर्बौँ खोपहरू बनाउनु पर्ने हुनसक्छ।

 ती सबै उत्पादन र वितरणका साथै विश्वभर मानिसहरूलाई लगाउने कार्य पनि गर्नुपर्छ।

खोपहरूको अन्तराष्ट्रिय सञ्जाल 'गाभी'ले सबै राष्ट्रलाई आफूहरूकहाँ सर्वसाधारणलाई खोप कसरी लगाउने भन्ने विषयमा सोचविचार गर्न आग्रह गरिरहेको छ।

तर यो विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग हासिल गर्न  त्यति सजिलो छैन किनभने धनी राष्ट्रहरूले आफूलाई आवश्यक पर्ने खोपको मात्रा प्राप्त गर्नका लागि अहिल्यै औषधि निर्माताहरूसँग सम्झौता गर्न थालिसकेका छन्।

'खोप राष्ट्रियता'

'गाभी' का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सेथ बर्कलीले आफूले देखिरहेको सबैभन्दा ठूलो चुनौतीलाई 'खोप...


शीर्षक: कोरोना भाइरस उपचारः रुसद्वारा कोरोनाभाइरसविरुद्ध एउटा खोपलाई स्वीकृति प्रदान, पुटिनकी छोरीले पनि लगाइन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त खोप दुई महिनाभन्दा कम समय मात्रै मानिसहरूमा परीक्षण गरिएको थियो।

पुटिनले उक्त खोप प्रभावकारी भएको र त्यसले प्रतिरोध क्षमतालाई बलियो बनाएको दाबी गरेका छन्।

उनले आफ्नी एउटी छोरीलाई पनि उक्त खोप दिइएको बताए।

प्रश्न

ठूलो स्तरमा मानिसमा परीक्षण गर्न बाँकी भए पनि सरकारले उक्त खोपको प्रयोगलाई औपचारिक मान्यता दिएको हो।

पश्चिमा देशका वैज्ञानिकहरूले रूसको खोप कार्यक्रमबारे प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूले रुसी अनुसन्धानकर्ताहरूले खोप परीक्षणको विधि पूरा नगरेको आशङ्का व्यक्त गरेका छन्।

जुलाई महिनामा रुसी वैज्ञानिकहरूले एउटा खोपको प्रारम्भिक परीक्षण सकिएको दाबी गरेका थिए

रुसले भने विभिन्न देशबाट उक्त खोपको एक अर्ब मात्रा माग आइसकेको दाबी गरेको छ।

मस्कोले उक्त खोपको नाम स्पुत्निक राखिने जनाएको छ। स्पुत्निक सोभियत सङ्घले १९५० को दशकमा प्रक्षेपण गरेको पहिलो भू-उपग्रहको नाम हो।

अहिले विश्वमा विभिन्न देशमा समानान्तर रूपमा दर्जनौँ खोपको निर्माण र केहीको मानवमा परीक्षण गर्ने काम भइरहेको छ।

'पुष्टि गर्न सकिन्न'

बीबीसी स्वास्थ्य संवाददाता फेर्गुस वाल्शका अनुसार अन्य समूहहरूले जस्तो मस्कोको गामालेया इन्स्चिच्युटले आफ्नो अध्ययनको कुनै सुरक्षा र प्रतिरोध क्षमतासम्बन्धी तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छैन।

त्यसले गर्दा स्वतन्त्र वैज्ञानिकहरूलाई यसको विश्लेषण गर्न असम्भव हुन्छ।

"राष्ट्रपति पुटिनमा रुसी विज्ञानको क्षमतासम्बन्धी विश्वलाई स्पष्ट सन्देश दिने व्यग्रता छ," उनी भन्छन्, "तर पहिलो हुनु मात्रै पर्याप्त छैन।"

"अहिले बन्ने क्रममा रहेका कुनै कोभिड-१९ का खोपले कोरोनाभाइरसविरुद्ध सुरक्षा देखाएका छैनन्। मुख्य प्रश्न अझै अनुत्तरित नै छ।"

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला


शीर्षक: कोरोना भाइरस औषधी: रामदेवको 'कोभिड रोग प्रतिरोधी' औषधी लण्डनमा बिक्री\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो जडीबुटीको चक्की वेबसाइट र पसलहरूमा कोभिड-१९ मा सहयोगी हुने भनेर प्रचारित छ

राजधानी लण्डनका एशियाली मूलका मानिसहरूको बसोबास भएका क्षेत्रमा कोरोनिल भनिने भारतबाट आयात गरिएको जडीबुटीले बनेको औषधी बिक्री भइरहेको पाइएको छ।

उत्पादक पतञ्जली आयुर्वेदले कोरोनिलले 'श्वास प्रश्वास सम्बन्धी' रोग लाग्नबाट बचाउने दाबी गर्छ।

बीबीसीले प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा ती चक्कीले कोरोनाभाइरसबाट नजोगाउने देखाएको छ।

बर्मिङ्घम विश्वविद्यालयले बीबीसीका लागि गरिदिएको परीक्षणमा उक्त चक्की बनस्पतिजन्य बस्तुहरूबाट बनेको पाइएको छ। तर त्यसले कोभिड-१९ बाट जोगाउँछ भन्ने छैन।

भाइरोलोजिस्ट डा. मैत्रेयी शिवकुमारले भने, "रोग प्रतिरोधी शक्ति बढाउने भन्ने कुराले कोरोनाभाइरस उपचारमा कुनै अर्थ राख्दैन।"

"हाम्रो रोग प्रतिरोधी शक्तिले कसरी भाइरससँग लड्छ भन्नेबारे धेरै सुक्ष्म विषयहरू छन्। प्रतिरोधी शक्ति बढाउँदा त्यसले कसरी सहयोग गर्छ हामीलाई थाहा छैन। कोरोनिलले रोग प्रतिरोधी शक्तिलाई के गर्छ भन्ने पनि स्पष्ट छैन।"

यूकेको विज्ञापन नीतिले कोभिड-१९ का लागि रोग प्रतिरोधी भन्ने किसिमको दाबी गर्न दिँदैन।

वेम्ब्लीस्थित एक पसलले कोरोनिललाई 'कोभिड-१९ विरुद्ध रोग प्रतिरोधी' औषधी भनेर पसलमा र उसको वेबसाइटमा पनि विज्ञापन गरेको छ।

बीबीसी पुगेका कम्तीमा अरू चारवटा पसलले पनि कोभिड- १९ को उपचार गर्छ भन्दै कोरोनिल बिक्री गरेको पाइएको छ।

एक उपभोक्ताले बीबीसीसँग भने, "म ७८ वर्ष पुगिसकेँ, त्यसैले यो औषधी खाने गरेको छु। म बाहिर सामान किन्न जाँदा जो सुकैबाट कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बन्न सक्छु, त्यसैले आफूलाई जोगाउन मैले यो औषधी खाने गरेको हुँ।"

'कोभिड सञ्चो बनाउँछ'

'एड्भरटाइजिङ स्ट्यान्डर्डस् अथोरिटी' (एएसए) का अनुसार यूकेमा कुनै पनि कुराले प्रतिरोधी शक्ति बढाउँछ भन्ने आधिकारिक भनाइ अहिलेसम्म आएको छैन।

बाबा रामदेव र आचार्य बालकृष्ण पतञ्जली आयूर्वेद भारतको अरबौँ रुपियाँ बराबरको स्वास्थ्यसुरक्षा सम्बन्धी ब्र्यान्ड बनेको छ

कोरोनाभाइरसका लक्षण रोक्न उपचार गर्ने भन्नेबारे दाबी नियामक निकाय 'मेडिसिन्स तथा हेल्थकेयर प्रोडक्टस रेगुलेटरी एजेन्सी (एमएचआए)'ले नदिएसम्म गर्न सकिन्न।

एमएचआएले कोरोनिल प्रयोगको अनुमति दिएको छैन। त्यसका एक अधिकारीले भने, "यूकेको बजारमा त्यस्तो अनुमति नपाएको औषधी बिक्री भएको छ भने कारबाही गरिनेछ।"

पतञ्जली...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: ईयूमा 'भ्याक्सिन पासपोर्ट' चलाउन आग्रह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसले महामारीका कारण जर्जर बनेको युरोपको पर्यटन उद्योग उकासिने उनीहरूको तर्क छ।

ती देशहरूले युरोप यात्रा गर्नका लागि एउटा प्रमाणपत्र जस्तै खोप लगाएको प्रमाणित हुने कागजलाई अनुमति दिन प्रस्ताव राखेका हुन्।

उनीहरूका प्रस्तावमा खोप लगाइसकेकाले त्यसको प्रमाण देखाएका आधारमा युरोपभरि विना रोकतोक घुम्न पाउनेछन्।

ईयू नेताहरूबीच भएको एउटा भर्चुअल छलफलमा उक्त प्रस्ताव प्रस्तुत गरिएको थियो।

तर 'भ्याक्सिन पासपोर्ट'लाई उक्त सङ्गठनका केही देशहरूको विरोधको सामना गर्नुपर्‍यो।

अविश्वास

फ्रान्स र जर्मनीले त्यस्तो प्रमाणपत्र अहिलेका लागि अपरिपक्व हुने बताएका छन्।

उनीहरूका तर्कमा खोप लगाएको व्यक्तिले भाइरस लिएर हिँड्न सक्ने तथा उसले अरूलाई भाइरस सार्न सक्ने वा नसक्नेबारे आएका विवरणहरू पूर्ण छैनन्।

त्यस्तै कतिपयले त्यस्तो राहदानीले सीमित व्यक्तिलाई मात्र विदेश यात्रा गर्न दिने भएकाले भेदभावपूर्ण हुने बताएका छन्।

दुइटा मास्क लगाउनु ठिक कि बेठिक?

अहिले निश्चित उमेर समूहका व्यक्तिहरूले मात्र खोप लगाउन पाएका छन् र युवाहरू खोप लगाउन पाउने प्राथमिकतामा परेका छैनन्।

त्यसले गर्दा यस्तो व्यवस्था भेदभावपूर्ण हुने उनीहरूको तर्क छ।

त्यसका साथसाथै ब्रिटिश, दक्षिण अफ्रिकन र ब्राजिलियनजस्ता नयाँ खाले कोरोनाभाइरसका प्रकारहरू देखा परेकाले पनि यस्तो राहदानीबारे कतिपयले विमति राखेका छन्।

ग्रीस र इजरेलले अहिले नै डिजिटल खोप प्रमाणपत्र दिइरहेका छन्।

डेनमार्क र स्वीडेनले पनि त्यस्तै प्रमाणपत्र विकास गर्नेबारे कुरा गरिसकेका छन्।

वास्तवमा कोरोनाभाइरस के हो?

ग्रीसको मान्यता

ग्रीसका उपप्रधानमन्त्री आकिस स्कर्टसोसले बीबीसीले साधारण डिजिटल प्रमाणपत्र विभेदकारी नहुने बताए।

उनले खोप नलगाएका पर्यटक पनि आगामी गृष्मकालमा ग्रीस आउनसक्ने दाबी गरे।

कोरोना भाइरस: मास्क लगाउने सही तरिका के हो

तर त्यसका लागि ग्रीस पुगेर परीक्षण गर्नुपर्ने र आइसोलेशनमा बस्नुपर्ने पनि हुनसक्छ।

ग्रीस र साइप्रस कोभिड-नेगेटिभ इजरेली पर्यटकलाई आगामी गृष्मकालमा स्वागत गर्न सहमत भएका छन्।

त्यसका लागि इजरेली पर्यटकले "ग्रीन डिजिटल सर्टिफिकेट" पेस गर्नु पर्नेछ।

'यूकेसँग सहमति हुनसक्ने'

ग्रीक पर्यटनमन्त्री ह्यारी थियोचारेसले यूकेसँग पनि त्यस्तै सहमति हुनसक्ने बताए।

यद्यपि यूके सरकारले हालसम्म कुनै पनि खोप लगाइएको प्रमाणपत्रलाई स्वीकृत गरिसकेको छैन न त कसैलाई...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: कोभिड-१९ विरुद्ध बन्ने भ्याक्सीन गरिब देशले सजिलै पाउलान् त?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गरिब देशमा कोभिड-१९ विरुद्ध बन्ने खोप पुग्न धेरै समय लाग्ने आशङ्का व्यक्त गरिएको छ

उनी डिसेम्बरको सुरुमा १० लाख खोप तयार गर्ने योजना बनाएको अमेरिकास्थित जैविक प्रविधि कम्पनी इनिभिओका अनुसन्धानकर्ताको एउटा समूहको सदस्य हुन्।

तर कहाँ र कसले ती खोप पाउलान्?

यो ती स्कटिश वैज्ञानिकको मनमा सधैँ आउने प्रश्न हो। डा. ब्रोडेरिककी बहिनी ब्रिटेनको न्याश्नल हेल्थ सर्भिसमा नर्सको रूपमा कार्यरत छिन्।

उनले बीबीसीसँग भनिन्, "मेरी बहिनी दिनहुँ रोगसँग लडिरहेका मानिसहरूलाई सहयोग गर्न सङ्घर्ष गर्दैछिन्। त्यसैले म खोपको आपूर्तिबारे चिन्तित छु। खोप तयार गर्नुपर्ने खाँचो छ।"

थुपार्ने आशङ्का

तर अहिले नै इनोभिओका उत्पादन धनी देशले कब्जा गर्ने अवस्था भएको भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

'इम्युनाईजेशन ग्याप' अर्थात् खोपको उपलब्धतामा हुने विभेदको जोखिमबारे सरुवारोग नियन्त्रणविज्ञ सेथ बर्क्लीले आवाज उठाएका छन्।

फाइल तस्बिर

उनी विश्वव्यापी सार्वजनिक तथा निजी स्वास्थ्य साझेदारीसम्बन्धी संस्था द भ्याक्सीन अलाईअन्स ग्याभीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन्। उक्त संस्था विश्वका सबैभन्दा गरिब ७३ वटा देशमा खोपको पहुँच बढाउने काममा प्रतिबद्ध छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन उक्त संस्थाको सदस्य छ।

बर्कलेले बीबीसीसँग भने, "अहिलेसम्म खोप उपलब्ध नभए पनि हामीले त्यसबारे अब छलफल गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।"

उनका भनाइमा धनी देशमा जसलाई चाहिन्छ उसका निम्ति र गरिब देशमा जसलाई खाँचो छ उसको निम्ति पनि खोप प्रशस्त रहेको सुनिश्चित गर्ने चुनौती हुनेछ।

विपन्न देशले हेपाटाइटिस बी नियन्त्रणका लागि खोप पाउन धेरै कुर्नुपर्‍यो

उनको आशङ्का निराधार छैन।

यसअघिका खोपमा सन्दर्भमा पनि असमान पहुँच एउटा विशेषता बन्यो।

केही समयअघि जर्मन समाचारपत्र 'भेल्ट आम जोन्टाग'ले उच्च सरकारी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले जर्मन कम्पनी क्योरभ्याकले विकास गर्न लागेको खोपमा अमेरिकीहरूको विशेष पहुँच सुनिश्चित गर्ने प्रयास गरेको तर विफल भएको उल्लेख गरेको छ।

हेपाटाइटिस 'बी'मा विभेद

हेपाटाइटिस 'बी' को खोप एउटा महत्त्वपूर्ण उदाहरण हो।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कलेजोको क्यान्सरको कारक बन्ने उक्त भाइरसको सङ्क्रमण एचआईभीभन्दा पनि ५० गुना बढी छ। सन् २०१५ मा विश्वभरि २५ करोड ७० लाख मानिसमा हेपाटाइटिस बीको सङ्क्रमण रहेको अनुमान गरिएको छ।

बिल...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: मोडेर्नाको नयाँ खोपले कोभिड-१९ बाट झन्डै ९५ प्रतिशत सुरक्षा दिने देखियो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फाइजर कम्पनीले विकास गरेको खोपका नतिजाहरू सार्वजनिक भएलगत्तै आएको पछिल्लो परिणामबाट खोपहरूले कोरोनाभाइरस महामारी अन्त्य गराउन सघाउने कुरामा आत्मविश्वास बढेको छ।

दुवै कम्पनीले कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोपहरूको विकासमा एकदमै नवीन खालको प्रयोग गरेको बताइएको छ।

मोडेर्नाले यसलाई एउटा "ठूलो दिन" भनेको छ र अबका केही साताभित्र खोप प्रयोग गर्नका लागि अनुमति लिन आवेदन दिने जनाएको छ।

यद्यपि यो प्रारम्भिक तथ्याङ्क हो र महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू अझै अनुत्तरित छन्।

कति प्रभावकारी छ?

यो खोपको परीक्षणमा ३० हजार अमेरिकी सहभागी भएका थिए र जसमध्ये आधालाई दुई पटक खोप लगाइएको थियो। बाँकीलाई 'डम्मी खोप' (वास्तविक खोप होइन) लगाइएको थियो।

पछिल्लो नतिजा सहभागीमध्येकै ९५ जनामा कोभिड सङ्क्रमण भएपछि निस्किएको हो।

ती ९५ मध्ये केवल ५ जनामात्र वास्तविक खोप दिइएकाहरू थिए। बाँकी ९० जना 'डम्मी खोप' दिइएकाहरू थिए।

यो खोपले कोरोनाभाइरसबाट ९४.५ प्रतिशत सुरक्षा दिएको कम्पनीले जनाएको छ।

"समग्रमा यसको प्रभावकारिता उल्लेखनीय छ। यो ठूलो दिन हो," मोडेर्नाका चिफ मेडिकल अफिसर ताल जाक्सले बीबीसी न्यूजलाई भने।

सुरक्षासम्बन्धी कुनै महत्त्वपूर्ण चासोबारे केही कुरा आएको छैन। तर प्यारासिटामोलसहित कुनै पनि शतप्रतिशत सुरक्षित छैन।

खोप लगाइएपछि केही बिरामीमा थोरै समय थकान, टाउको दुखाइ र पीडा भएको चाहिँ विवरणमा जनाइएको छ।

"कुनै खोपले यदि काम गरिरहेको छ र एउटा राम्रो प्रतिरोधी क्षमता उत्पन्न गराइरहेको छ भने यस्ता खाले असरको हामीले अपेक्षा गर्न सक्छौँ," इम्पेरीअल कलेज लन्डनस्थित प्राध्यापक पिटर ओपेनशाले भने।

भण्डारणमा सहज

मोडेर्नाको खोप भण्डारण गर्न यसअघि आएको फाइजरको खोपभन्दा सहज हुने देखिन्छ।

यसलाई माइनस २० डिग्री सेल्सियस तापक्रममा ६ महिनासम्म स्थिररूपमा भण्डारण गर्न सकिन्छ अनि सामान्य फ्रिजमा एकमहिनासम्म राख्न सकिन्छ।

फाइजरको खोपलाई भने माइनस ७० डिग्री सेल्सियसमा भण्डारण गर्नुपर्ने थियो।

चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउने


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: यी हुन् सोमवार नेपाल आइपुग्ने चिनियाँ खोपका विशेषता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

काठमाण्डूस्थित चिनियाँ दूतावासले पनि शनिवार सामाजिक सञ्जालमार्फत् नेपाललाई प्रदान गरिने खोप चीनको राजधानी "बेइजिङ आइपुगेको र केही दिनमै नेपालमा आउने" जनाएको थियो।

सोमवार नेपाल आइपुग्ने ठानिएको उक्त खोप प्रयोगमा ल्याउन भने केही दिन लाग्नसक्ने अधिकारीहरूले सङ्केत गरेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले चीनको उक्त खोपलाई आकस्मिक प्रयोगका लागि अनुमति दिने अन्तिम तयारीमा रहेकाले उसको निर्णयपछि मात्र खोप लगाउन सुरु गर्ने तयारीमा अधिकारीहरू रहेको बुझिएको छ।

यद्यपि नेपालले उक्त खोपलाई आकस्मिक प्रयोगका लागि अनुमति दिइसकेको छ।

कति खोप आउँदैछ?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीका अनुसार चीनबाट आठ लाख मात्रा (डोज) खोप नेपाल आउँदै छ।

चिनियाँ दूतावासले पनि फेसबुकमा तस्बिर राख्दै आठ लाख मात्रा खोप नेपाल ल्याउनका लागि बेइजिङस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा आइपुगेको जनाएको थियो।

नेपालले प्राप्त गर्ने उक्त खोप चार लाख जनालाई लगाउन पुग्ने अधिकारीहरूले बताए।

नेपालमा भारतमा उत्पादित कोभिशील्ड प्रयोग गरेर खोप अभियान सुरु गरिएको थियो

यसअघि भारतीय अनुदान, भारतकै सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियासँग किनिएको र कोभ्याक्स सुविधा अन्तर्गत नेपालले खोप प्राप्त गरिसकेको छ।

सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियासँग नेपालले किन्न सम्झौता गरेको १० लाख मात्रा खोप भने अझै आउन बाँकी छ।

चिनियाँ खोप कसले लगाउन पाउँछन्?

सहप्रवक्ता अधिकारीले खोप आइसकेपछि मन्त्रालयले कुन समूह र कहाँका व्यक्तिलाई कसरी खोप लगाउने भन्ने तय गर्ने जानकारी दिए।

स्वास्थ्य सेवा विभाग अन्तर्गतको बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखाका प्रमुख डा. झलक शर्मा गौतमका अनुसार सरकारले चाँडै नै उक्त खोपबारे निर्णय गर्नेछ।

त्यस्तो निर्णय गर्नका लागि राष्ट्रिय खोप सल्लाहकार समितिका सुझावहरूलाई समेटिने उनले बताए।

उनले भने, "राष्ट्रिय खोप सल्लाहकार समितिले पछि चिन्न सकिने र सजिलै पहिचान गर्न सकिने संगठित समूहलाई खोप दिनुपर्छ भन्ने सुझाव दिएको छ। हामी त्यसलाई कार्यान्वयन गर्छौँ।"

अधिकारीहरूका अनुसार अहिले नै ठूलो सङ्ख्यामा खोप उपलब्ध नभइसकेकाले सकेसम्म बढी संवेदनशील र खोपको आवश्यकता भएको समूहका व्यक्तिहरूलाई उक्त खोप दिइनेछ।

डब्ल्यूएचओको निर्णय पर्खन सुझाव

राष्ट्रिय खोप सल्लाहकार समितिले उक्त चिनियाँ खोप डब्ल्यूएचओको निर्णयपछि प्रयोग गर्न सुझाव दिएको समितिका...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: ‘अक्सफोर्ड खोपले गम्भीर रोगमात्र होइन सङ्क्रमण पनि रोक्छ’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अर्थात्, उक्त खोपको प्रयोगले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणमा 'उल्लेखनीय' गिरावट आउनसक्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

महामारी विरुद्ध अस्त्र

महामारीको भविष्यबारे धेरै विषय अज्ञात रहेका बेला उक्त खोपले सङ्क्रमणमा समेत असर पारेको देखिएपछि यसले अब महामारीलाई नियन्त्रण गर्न सघाउन पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

सङ्क्रमण रोक्न सफल हुनु निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

यदि खोपले केवल गम्भीर रोगबाट मात्र जोगाउँछ तर खोप लगाएका व्यक्तिले अझै भाइरस अरूलाई सारिरहन सक्छन् भने सबैजनाले खोप नलगाएसम्म पूर्ण सुरक्षा प्राप्त हुँदैन।

तर यदि खोप लगाएपछि उक्त व्यक्तिले भाइरस सार्न पनि सक्दैन भने त्यसले अप्रत्यक्ष रूपमा खोप नलगाएका व्यक्तिहरू पनि सुरक्षित हुन पुग्छन्। यसो हुँदा महामारी नियन्त्रणमा ठूलो सफलता प्राप्त हुनसक्छ।

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयले गरेको अध्ययनमा सहभागीहरूलाई हरेक हप्ता भाइरस रहे नरहेकोबारे परीक्षण गरिएको थियो।

सो अध्ययनमा खोपको दुई मात्रा प्राप्त गरेका व्यक्तिहरूमा परीक्षणमा भाइरस देखिने आँकडा आधाले घटेको पाइयो।

"यो आँकडाले के देखाउँछ भने खोपले सङ्क्रमणलाई घटाउन पनि उल्लेखनीय प्रभाव पारिरहेको छ," अध्ययनमा उल्लेख छ।

'एकै मात्राले पनि राम्रो सुरक्षा'

साथै उक्त खोपको एकै मात्राको प्रयोगले पनि मानिसहरूलाई कोभिडबाट राम्रो सुरक्षा प्रदान गरेको हालसम्म अप्रकाशित उक्त अध्ययनमा देखिएको छ।

पहिलो मात्रा लिइसकेपछिको तीन महिनासम्म पनि उक्त खोप ७६ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको पाइएको छ।

यूकेले सकेसम्म धेरै मानिसलाई चाँडो खोप लगाउन भन्दै पहिलो मात्रा लगाइहाल्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिएको थियो।

यसले धेरै मानिसलाई केही सुरक्षा दिएर ज्यान जोगाउँछ भन्ने ठानिएको थियो तर यसो गर्दा खोपको दोस्रो मात्रा प्राप्त गर्न मानिसहरूले तीन महिनासम्म कुर्नुपरेको छ।

यो अध्ययनमा यूके, दक्षिण अफ्रिका तथा ब्राजिलका १७ हजार मानिस सामेल थिए।

अध्ययनमा एकै मात्राले पनि सो तीन महिनाको अवधिसम्म ७६ प्रतिशत सुरक्षा प्रदान गरेको पाइयो। दुई मात्रा लिनेहरूको हकमा सुरक्षा प्रभावकारीता ८२ प्रतिशत रह्यो।

अक्सफोर्ड भ्याक्सिन ट्रायलका प्राध्यापक एन्ड्र्यु पोलार्ड भन्छन्: "यस (आँकडा)ले सरकारको एकै मात्रा पहिले धेरैलाई दिने नीतिको समर्थन गरेको छ।"

यसबीच फ्रान्सले भने अक्सफोर्ड खोपलाई ६५ वर्षभन्दा माथिका उमेरका व्यक्तिमा नलगाउने निर्णय गरेको छ।

बढी उमेरका व्यक्तिमा खोपको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोपः कोभिड-१९ अनुसन्धानमा चीनले 'साइबर जासुसी' गर्न खोजेको अमेरिकाको आरोप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूले कोरोनाभाइरसबारे अनुसन्धान गरिरहेका अमेरिकी कम्पनीहरूबारे जासुसी गरेको अभियोग दुई चिनियाँ नागरिकलाई लगाएका छन्।

उनीहरूले सूचना चोर्न सरकारी सूत्रहरूबाट सहयोग लिएको अमेरिकी सरकारको दाबी छ।

चिनियाँ साइबर गुप्तचरीविरुद्ध अमेरिकी सरकारको अभियान अन्तर्गत अहिले मुद्दा चलाइएको हो।

गत साता अमेरिका, यूके र क्यानडाले पनि कोभिड-१९ को अनुसन्धान चोर्न खोजेको आरोप रुसमाथि लगाएका थिए।

इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङका दुई विद्यार्थीहरू लि सियाओइ र डुङ जियाजमाथिको अभियोग मङ्गलवार सार्वजनिक भएको हो।

कस्ता आरोप छन्?

कोभिड-१९ को सम्भावित उपचारबारे अनुसन्धान गरिरहेको म्यासचूसिट्सको बायोटेक कम्पनीमा गत ज्यानुअरीमा जासुसी गरेको आरोप अभियोजनकर्ताहरूले यी दुई जनामाथि लगाएका छन्।

त्यसको एक साता नपुग्दै उनीहरूले कोरोनाभाइरसबारे अनुसन्धान गरिरहेको मेरील्यान्डस्थित कम्पनीको सूचना पनि ह्याक गरेको दाबी गरिएको छ।

अधिकारीहरूले यी दुईलाई निजी ह्याकर भनेका छन् जसले बेलाबेला चिनियाँ गुप्तचर निकाय र राज्य सुरक्षा मन्त्रालयबाट पनि सहयोग लिएका थिए।

यी दुईले यसअघि व्यापारसम्बन्धी गोप्य कुरा, बौद्धिक सम्पत्ति र अन्य महत्त्पूर्ण व्यापारसम्बन्धी सूचनाबाट लाखौँ डलर चोरेको आरोप अभियोजनकर्ताहरूले लगाएका छन्।

उनीहरूले यस्तो काम सन् २००९ देखि नै गरेको आरोप छ।

चीनमाथि किन आरोप?

अभियोजनकर्ताका अनुसार बेलाबेला यी ह्याकरहरूले आफ्नै इच्छामा काम गर्छन्।

एउटा त्यस्तै समयमा उनीहरूले एउटा कम्पनीबाट त्यो कम्पनीको गोप्य सूचना सार्वजनिक नगर्ने भन्दै घुस मागेका थिए। तर अन्य समयमा भने चिनियाँ सरकारका लागि उनीहरू सूचना चोर्ने काम गर्छन्।

अभियोगपत्रका अनुसार यी ह्याकरहरूलाई चीनको सुरक्षामामिला हेर्ने मन्त्रालयले सहयोग गरेको र उनीहरूले चिनियाँ सरकारका लागि काम गर्ने गरेका छन्।

उनीहरूले हङ्‌कङमा प्रजातन्त्रका लागि लडेका एक अभियानकर्मीको पासवर्ड प्रयोग गरेर सेनाको विवरण चिनियाँ सरकारलाई उपलब्ध गराएको आरोप अभियोजनकर्ताले लगाएका छन्।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता ख्वा चुन्यिङले भने कोभिड-१९ को अनुसन्धान चोर्नका लागि साइबर हमला गर्न लगाएको भन्ने कुरा "अनर्गल" भएको बताइन्।

यो महिनाको सुरुमा सङ्घीय जाँच ब्यूरोका निर्देशक क्रिस्टोफर रेले चीनमाथि "विश्वको एउटामात्रै महाशक्ति हुनका लागि कुनै पनि तरिकाबाट राज्यको सबै प्रयास लगाएको" आरोप लगाएका...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोपः नेपाल सरकारले ल्याएको कोभिशील्ड खोपबारे के थाहा छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त खोप अक्सफर्ड यूनिभर्सिटी र औषधि उत्पादक कम्पनी आस्ट्राजेनेकाले संयुक्त रूपमा विकसित गरेका हुन्। अहिले सीरम इन्स्टिट्यूटले भारतमा उक्त खोप व्यावसायिक  रूपमा उत्पादन गरिरहेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार गत फागुन ५ गते नेपालले सीरम इन्स्टिट्यूटसँग २० लाख मात्रा खोप खरिद गर्ने सम्झौता गरेकोमा त्यसको पहिलो खेप नेपाल आएको हो।

यसअघि भारत सरकारले नेपाललाई अनुदानस्वरूप कोभिशील्ड खोपको १० लाख मात्रा उपलब्ध गराएको थियो। त्यही खोप प्रयोग गरेर नेपालमा कोभिड-१९ विरुद्ध खोप अभियान सुरु भइसकेको छ।

सरकारले फागुन २३ देखि ६० वर्षभन्दा माथि उमेरका मानिसहरूलाई खोप लगाउने घोषणा गरिसकेको छ।

अर्को खेप र अरू खोप कहिले?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले शनिवार राति एउटा विज्ञप्तिमा सीरम इन्स्टिट्यूटसँग किनिएको खोपको पहिलो खेप आइतवार दिउँसो १:३० बजे एयर इन्डियाको विमानले ल्याउने जानकारी दिएका थिए।

उनका अनुसार उक्त खोप विमानस्थलबाट टेकुस्थित कोल्ड रूममा लगेर भण्डारण गरिनेछ।

भारत सरकारले निःशुल्क उपलब्ध गराएको १० लाख मात्रा कोभिशील्ड प्रयोग गरेर नेपालमा गत महिना खोप अभियान सुरु भएको थियो

त्यहीँबाट फाल्गुन २३ गतेदेखि सञ्चालन हुने खोप अभियानका लागि प्रदेश स्वास्थ्य आपूर्ति केन्द्रमार्फत् जिल्लास्थित स्वास्थ्य कार्यालयहरूबाट देशभरि रहेका खोपकेन्द्रहरूमा वितरण गरिनेछ।

मन्त्रालयले विज्ञप्तिमा बाँकी खोप सम्झौताबमोजिम "उत्पादकसँगको आपसी सहमतिमा स्वास्थ्य सेवा विभागले प्रस्ताव गर्ने आपूर्ति तालिकाअनुसार चाँडै नै प्राप्त हुनेछ" भनेको भए पनि मिति उल्लेख गरेको छैन।

यसअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतबाहेक चीनबाट पनि खोप ल्याउन लागिएको जानकारी दिएका थिए।

विराटनगरमा आयोजित एउटा जनसभामा बोल्दै उनले  शनिवार "भोलि फेरि १० लाख मात्राको खोप किनेर भारतबाट ल्याउँदैछौँ। केही दिनपछि चीनबाट ल्याउँदैछौँ र केही दिनपछि फेरि भारतबाट ल्याउँदैछौँ" भनेका थिए।

नेपाल सरकारले कोभ्याक्स सुविधाअन्तर्गत पनि चाँडै खोप पाउने अपेक्षा गरेको छ।

भारतमा उत्पादित  कोभिशील्ड खोपबारे थाहा भएका महत्त्वपूर्ण कुरा यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

कोभिशील्डले कसरी काम गर्छ?

अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोप स्थानीय रूपमा उत्पादन गरिरहेको सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डिया संसारकै सबैभन्दा ठूलो खोप उत्पादक...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: 'मास्क नलगाउनु र सामाजिक दूरी कायम नगर्नु आत्मघाती'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लकडाउन खुकुलो बनाएलगत्तै मानिसहरूको आवतजावत बढेको र जनस्वास्थ्यको मापदण्ड धेरैले पालना नगरेको कारण सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा वृद्धि भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

लकडाउन अघि र पछि सङ्क्रमणको दर २.८ प्रतिशतबाट बढेर ३.६ प्रतिशत पुगेको तथ्याङ्क छ।

सार्वजनिक स्थलमा मानिसहरूको मास्क नलगाउने र भौतिक दूरी कायम नगर्ने कारणले भविष्यमा स्वास्थ्यसम्बन्धी गम्भीर सङ्कट निम्तिनसक्ने चिन्ता विज्ञहरूको छ।

लकडाउन खुकुलो पार्नुभन्दा ११ दिनअघि असार २७ गतेदेखि साउन ६ गतेसम्म झन्डै ४८,००० पीसीआर परीक्षण हुँदा १,३४५ मा सङ्क्रमण देखिएको थियो।

तर लकडाउन खुकुलो भएपछिको ११ दिन साउन ७ गतेदेखि १७ गतेसम्म झन्डै ५८,००० परीक्षणमध्ये २,०९२ वटामा कोरोनाभाइरस देखियो।

समस्या कहाँ?

त्यसो भए के नागरिकसम्म कोरोनाभाइरसबाट जोगिने उपायकाबारे सन्देश पुग्न नसकेको हो त?

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार 'मानिसहरूले लापर्बाही' गरेका हुन्।

उनले भने, "सिंहदरबारमा हुने मन्त्रिपरिषद् बैठकमा मास्क खोलेर कुरा गरेको देखिन्छ। के त्यो सन्देश नपुगेर वा थाहा नपाएर भएको हो?"

"सामाजिक दूरी कायम नगरी हिँड्ने, मास्क नलगाउने र लगाए पनि मानिससँग कुराकानीका बेला खोल्ने भनेको आत्मघाती काम हो।"

डा. गौतमले कोरोनाभाइरसको जोखिमका बेला मानिसहरूले जनस्वास्थ्यको मापदण्ड नमानेको भन्दै एउटा टेलिभिजन अन्तर्वार्तामा 'आइसीयूमा काम गर्ने चिकित्सक/नर्सहरू डाइपर लगाएर काम गर्छन्... अनि सर्वसाधारणलेचाहिँ मास्क लगाउने, हात धुनेजस्ता सामान्य काम पनि नगरिदिने' भनेको सामग्री सामाजिक सञ्जालमा थुप्रैपटक शेअर भएको छ।

खासगरी सरकारले कोरोनाभाइरस नियन्त्रणका लागि पर्याप्त स्वास्थ्य उपकरणको जोरजाम नगरेको भन्दै आलोचनाहरू भइरहेका छन्।

सरकारसँग लकडाउन सुरु गरेको समयमा आईसीयू शैय्या १,५५१ र ७७० भेन्टिलेटर रहेकोमा अहिले त्यो सङ्ख्यामा २०० जति मात्रै वृद्धि भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर डा. गौतमले बिरामी भएपछिको उपचारभन्दा बिरामी नै हुन नदिने कुरामा केन्द्रित हुनुपर्ने बताए।

सावधानी नअपनाउँदा समस्या

लकडाउन खुलेलगत्तै मानिसहरूले सार्वजनिक ठाउँहरूमा गर्ने व्यवहार असह्य र अपच भएर आफूले कडा अभिव्यक्ति दिएको उनले बताए।

"व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्री पीपीई फेरिरहन नमिल्ने कारणले गर्दा चिकित्सकहरू पानी पनि पिउँदैनन्, समयमा खान पनि पाउँदैनन्। त्यसरी खटेर उनीहरू हाम्रो स्वास्थ्य बचाउने,...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: 'समुदायमा सङ्क्रमण फैलिएको हुन सक्ने' प्रदेशको भनाइ, केन्द्र भन्छ: 'यकिन गर्न बाँकी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरस

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले "केही जिल्लाहरूमा समुदायस्तरमा सङ्क्रमण फैलिएको जस्तो सङ्केत" पाइएको भए पनि हालसम्म त्यसलाई पुष्टि गर्ने आधार नभेटिएको जनाएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार त्यसबारे यकिन गर्न थप परीक्षण, सङ्क्रमितको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूको खोजी र अनुसन्धान जारी छ।

प्रदेश नं २ का कतिपय जिल्लाका प्रशासकले कोरोनाभाइरसको जोखिम बढेको भन्दै निषेधाज्ञा जारी गरेका छन्।

के भन्छन् स्थानीय स्वास्थ्य अधिकारी?

बीबीसी न्यूज नेपालीकी वीरगञ्जस्थित समाचारदाता माधुरी महतोलाई स्थानीय स्वास्थ्य अधिकारीले दिएको जानकारी अनुसार बारा, पर्सा र सप्तरी लगायतका जिल्लाहरूमा अहिले 'ट्राभल हिस्ट्री' नभएका र सङ्क्रमितको सम्पर्कमा नआएका केही व्यक्तिमा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

नारायणी अस्पतालका मेडीकल सुपरीटेन्डेण्ट मदन उपाध्यायले भने, “जति पनि अहिले नयाँ सङ्क्रमित देखिएका छन् ती सबै आफैँले शङ्का लागेर चेकजाँचका लागि आएको र सङ्क्रमण देखिएको हो।"

"अधिकांश समुदायस्तरकै हो तर यकिन गर्नका लागि समुदायस्तरमा केही हजार पीसीआर परीक्षण गर्न आवश्यक देखिएको छ। तर समुदायमा फैलिएको भन्न सकिन्छ।”

यसै साता पर्सामा दुई जनाको कोभिड-१९ का कारण निधन भइसकेको पुष्टि भएको छ।

पर्साको स्थानीय प्रशासनले शनिवार बिहानदेखि निषेधाज्ञा जारी गरिसकेको छ।

त्यस्तै सप्तरीमा पनि एकजना व्यक्तिको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएपछि समुदायस्तरमा गरिएको परीक्षणमा केही व्यक्तिमा सङ्क्रमण पाइएपछि त्यहाँ पनि निषेधाज्ञा जारी गरिएको छ।

प्रदेश नं २ का सामाजिक विकास मन्त्री नवलकिशोर साह सुडीले सप्तरीमा "समुदायस्तरमा सङ्क्रमण फैलिएको जस्तो देखिएको" तर त्यसबारे यकिन गर्न बाँकी रहेको बताए।

उनले प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा समुदायस्तरमा सामूहिक रूपमा पीसीआर परीक्षण गर्न थालिएको तर प्रदेशसँग पर्याप्त स्रोत र साधन नभएको गुनासो गरे।

उनले सङ्घीय स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई परीक्षण बढाउन आवश्यक स्रोत र साधनहरू उपलब्ध गराउन माग गरेको बताए।

सङ्घीय अधिकारीको भनाइ

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. गौतम समुदायस्तरमा सङ्क्रमण देखिएको सङ्केत पाइएको खबरहरू आएपछि मन्त्रालयले त्यसबारे थप अनुसन्धान गरिरहेको बताउँछन्।

उनले भने, "समुदायकै व्यक्तिहरू पनि विदेशबाट आएकासँग सम्पर्कमा गएका हुन सक्छन्। त्यसका लागि थप यकिन गर्न अनुसन्धान भइरहेको छ।"

"त्यसको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: आइसोलेशन कक्षमै बच्चा जन्माएकी सङ्क्रमित युवती भन्छिन्, 'भाइरसलाई परास्त गर्ने आशामा छु'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

साङ्केतिक तस्बिर

उनले धौलागिरि अस्पतालको आइसोलेशन कक्षमा सुत्केरी भएकी हुन्। उनी यही जेठ २१ गते भारतको पञ्जाबबाट श्रीमान्‌सँगै नेपाल फर्किएकी थिइन्।

उनीहरू दुवै जना असार ६ गतेसम्म ढोरपाटन नगरपालिकाको क्वारन्टीनमा बसेका थिए।

गण्डकी प्रादेशिक स्वास्थ्य निर्देशनालय पोखरामा गरिएको नमुना परीक्षणमा उनीहरूमा कोरोनाभाइरस देखिएको थियो।

बच्चाको पीर

आफूलाई सङ्क्रमण भएको थाहा पाएपछि गर्भमा रहेको बच्चाको पीर लागेको ती युवतीले बीबीसीलाई बताइन्।

केही आत्तिए पनि हार भने नमानेको उनी बताउँछिन्।

"सङ्क्रमणले कैयौँको ज्यान लिएको समाचार सुन्दा अब के हुन्छ भन्ने मात्रै सोच आयो। पञ्जाबबाट पेटमा भएको बच्चालाई बोकेर आउन धेरै गाह्रो भएको थियो, कोरोनाभाइरस देखियो भने झन् के गर्ने होला भन्ने चिन्ताले दिनदिनै सताउँथ्यो," उनले भनिन्।

धौलागिरि अस्पतालको फाइल तस्बिर

सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि असार ७ गते उनीहरूलाई धौलागिरि अस्पतालको आइसोलेशन कक्षमा लगियो।

उनका अनुसार अस्पताल भर्ना भएपछि पनि उनलाई गर्भमा भएको बच्चाकै पीरले सताइरह्यो।

बुधवारदेखि सुत्केरी बेथाले च्यापेको तर बच्चा जन्मिएपछि खुसी लागेको उनले बताइन्।

चिकित्सकको व्यवहार

निकै सकसपूर्ण यात्रा गरेर भारतबाट स्वदेश फर्किएकी उनलाई अस्पतालका चिकित्सकहरूले गरेको व्यवहार राम्रो लागेको छ।

उनले भनिन्, "कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको डरले डाक्टरहरूले छुन समेत मान्दैनन् कि भन्ने सोचेकी थिएँ, तर त्यस्तो भएन। सबैले बच्चा जन्मिँदा सहयोग गर्नुभयो।"

उनका अनुसार भाइरसका कारण केही डर लागेको भए पनि त्यसलाई परास्त गर्न सकिन्छ भन्ने आशा छ।

"अहिले पहिलो रिपोर्ट नेगेटिभ देखिएको भन्नुभएको छ, अब अर्को रिपोर्ट पनि नेगेटिभ होला भन्ने आशा छ।"

रोजगारीका लागि झन्डै सात महिनाअघि उनका श्रीमान् भारत जाँदा उनी पनि सँगै थिइन्।

नेपाल आगमन

पञ्जाबमा उनका श्रीमान् एउटा होटलमा वेटर थिए। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिएपछि उनको काम बन्द भयो।

त्यसपछि उनीहरूले नेपाल फर्किने निधो गरे।

तर श्रीमतीको सुत्केरी हुने समय हुनै लागेकाले बाटैमा अप्ठेरो पर्ने हो कि भन्ने डर ती २२ वर्षीय युवकलाई थियो।

उनलाई सङ्क्रमण नभए हुन्थ्यो भन्ने लागेको थियो।

"आखिर सङ्क्रमण भइहाल्यो तर आत्मा बलियो बनाउनैपर्ने रहेछ," धौलागिरि अस्पतालकै आइसोलेशन कक्षमा रहेका ती युवकले भने।

उनलाई भारतबाट आउने र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितलाई गाउँलेले...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: आकस्मिक सेवाका लागि आउने बिरामीलाई पीसीआरको निहुँमा फर्काए अस्पताललाई ‘कारबाही’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरसको महामारीसँगै कतिपय अस्पतालमा बिरामीहरूले अत्यावश्यक शल्यक्रिया सहितका सेवा नपाएको विवरण आइरहँदा उनले त्यसलाई चिन्ताजनक प्रवृत्ति भन्दै त्यो गैरकानूनी भएको बताए।

देशका विभिन्न ठाउँका अस्पतालहरूले आकस्मिक सेवा लिन आउने बिरामीहरूसँग कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नभएको प्रमाण स्वरूप पीसीआर वा आरडीटी परीक्षणको रिपोर्ट माग गरेका खबरहरू आइरहेका छन्।

निजी अस्पतालहरूको छाता सङ्गठनका अधिकारीले निजी अस्पतालहरूले सरकारले तोकेको ‘प्रोटोकल’ पालना गरिरहेको भन्दै कसैलाई पनि उपचारबाट वञ्चित नगरिएको दाबी गरेका छन्।

गैरकानुनी

कोरोनाभाइरसको महामारी देखापरेपछि सरकारले कोभिड-१९ तथा अन्य स्वास्थ्य सेवा प्रवाहका लागि अन्तरिम निर्देशिका जारी गर्दै अस्पतालहरूले शारीरिक दूरी सहित व्यक्तिगत सुरक्षाका मापदण्डहरू अवलम्बन गर्दै कोभिड-१९ बाहेकका स्वास्थ्य सेवा प्रवाहको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने भनेको छ।

त्यसक्रममा कोरोनाभाइरसको उपचारका लागि मात्रै भनेर तोकिएका बाहेक सम्पूर्ण अस्पतालले आकस्मिक र गम्भीर किसिमका सेवा उपलब्ध गराउनुपर्ने उल्लेख छ।

तर कोरोनाभाइरसको महामारी बढ्दै जाँदा देशका विभिन्न स्थानका अस्पतालले आकस्मिक रूपमा उपचार खोजिरहेका बिरामीलाई तत्कालै भर्ना लिन नमानेका विवरणहरू आएका छन्।

अस्पतालहरूले त्यस्ता बिरामीहरूसँग पीसीआर वा आरडीटी विधिबाट परीक्षण गराइ कोरोनाभाइरस नभएको प्रमाण ल्याउन भनिरहेका विवरणहरू आएका छन्।

नेपाल मेडिकल काउन्सिलका अध्यक्ष डाक्टर भगवान कोइराला सबै आकस्मिक र गम्भीर सेवा चाहिने बिरामीका लागि कोरोनाभाइरसको परीक्षण नचाहिने भन्दै त्यस्तो माग गर्नु गलत भएको बताउँछन्।

उनले भने, “जीवन जोखिममा हुने वा अङ्गभङ्ग हुने अवस्थामा कानूनी र आचारसंहिता दुवै हिसाबले त्यसरी आकस्मिक उपचारबाट कसैलाई पनि वञ्चित गर्न पाइँदैन्। यो वा त्यो बहानामा कतै अवरोध भएको छ भने काउन्सिलमा उजुरी दर्ता गराउनुहोस् हामी कारबाहीको प्रकिया अघि बढाउँछौँ।”

त्यस्ता घटनाहरू सरकारीसहित विभिन्न अस्पतालमा पाइएका खबरहरूमा जनाइएको छ।

सरकारको नीतिको कार्यान्वयन

तर एसोसिएशन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्सटिच्युटन नेपालका महासचिव हेमराज दाहाल आफ्नो सङ्गठन आवद्ध स्वास्थ्य संस्थाहरूबाट गैरकानूनी ढङ्गका कुनै पनि काम नभएको दाबी गर्छन्।

उनले भने, “उपचार गर्नैपर्छ भन्ने हाम्रो स्पष्ट अडान रहँदै आएको छ। शङ्कास्पद बिरामीहरूलाई आरडीटी परीक्षण गरेर हेर्नुपर्छ तर...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: एकै दिन सर्वाधिक ६७१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि, थप दुई जनाको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो अहिलेसम्मको सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

यो वृद्धिसँगै बिहीवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ७,८४८ पुगेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताएका छन्।

तीमध्ये १,१८६ जना निको भएका र २२ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएका एक पुरुषको मृत्यु भएको र मृत्यु भएकी अर्की एक महिलामा पनि सङ्क्रमण देखिएको बताएको छ।

सरकारले बुधवार एकै दिन सर्वाधिक ५८६ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको  बताएको थियो। मङ्गलवार पुष्टि भएको सङ्क्रमितको सङ्ख्या ३८० थियो।

अहिले फेला परेका सङ्क्रमित व्यक्तिहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

को हुन् मृतक?

बिहीवार मन्त्रालयले पुष्टि गरेका दुई मृतकमध्ये एक महिला र एक पुरुष छन्। उनीहरू कैलालीका हुन्।

तीमध्ये ४६ वर्षीय पुरुषलाई जेठ ३१ गते नै सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

अस्पतालमा भर्ना भएका ती व्यक्तिको असार ३ गते बेलुका मृत्यु भएको डा. गौतमले बताए।

त्यसैगरी जेठ ३१ गते टाउकोमा चोट लागी अस्पताल भर्ना भएकी ४३ वर्षीया महिलाको शल्यक्रिया गर्नुअघि असार २ गते परीक्षण गर्न नमुना सङ्कलन गरिएको थियो।

तर उनको निधन भएपछि आएको परीक्षणमा उनमा पनि कोरोनाभाइरस देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

मनाङमा पनि सङ्क्रमित भेटिएपछि ७७ मध्ये ७४ जिल्लामा कोभिड-१९ पुगेको पुष्टि भएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ५,७४६ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

असार ४ गते बुधवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

७,८४८कुल सङ्क्रमण

७४प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ५,७४६

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै६,६४०

देशभरि क्वारन्टीनमा१,१६,२१५

अहिलेसम्म निको१,१८६

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,५५,५१८ पुगेको छ।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अहिले देशभरि १,१६,२०० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेश, प्रदेश नं ५, कर्णाली प्रदेश र प्रदेश नं २ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

अहिले प्रदेश नं २ र ५ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ भएका व्यक्ति भेटिएका छन्।

तराईका जिल्लामा कोभिड-१९ तेस्रो...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कर्णालीका 'क्वारन्टीनमा सुविधाभन्दा सास्ती धेरै'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दैलेख सदरमुकामस्थित नारायण बहुमुखी क्याम्पसमा रहेको क्वारन्टीनको एउटै कोठामा बसेकाहरूले त्यहाँ मापदण्ड पालना नभएको बताएका छन्

उनी भन्छिन्, "नुहाउन र कपडा धुन नपाएर शरीर चिलाउन थालिसक्यो।"

"शौचालय जाँदा पनि पालो कुर्नु पर्छ। कसरी क्वारन्टीनमा दिन बिताउने?"

विक मात्रै होइन, त्यहाँ बसेका प्राय: सबैको नाम मात्रैका क्वारन्टीनमा बस्दा सुविधाभन्दा सास्ती धेरै खेप्नु परेको गुनासो छ।

भेडा बाख्राजस्तो

एक हप्तादेखि नारायण बहुमुखी क्याम्पसको क्वारन्टीनमा बसिरहेका दैलेखका इन्द्रबहादुर सार्कीको गुनासो उस्तै छ।

सार्की भन्छन्, "क्वारन्टीनमा न खानबस्नको राम्रो व्यवस्था छ न पानी अनि शौचालयको सुविधा छ।"

"भेडा बाख्राजस्तो गरी एउटै कोठामा १५ जना कोचिएर बसेका छौँ।"

भारतबाट ठूलै सास्ती खेपेर स्वदेश फर्केर क्वारन्टीनमा बसेका सबै यस्तै समस्या झेलिरहेको बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस नेपाल: लकडाउनको दुई महिना बिताएपछि सर्वसाधरण भन्छन्, ‘अव के खाने, कहाँ जाने’

क्वारन्टीनमा असुविधा मात्रै

भारतबाट गाउँ आएकाहरूलाई राख्नका लागि स्थानीय तहहरूले शैक्षिक संस्थाका भवनलाई क्वारन्टीनका रूपमा प्रयोग गरेका छन्।

कक्षा कोठामा 'बेन्च र डेस्क' पन्छाएर भुईँमै सुत्ने व्यवस्था गरिएका क्वारन्टीनमा खानादेखि पिउने पानी, शौचालय, ओढ्ने–ओछ्याउनेसम्मको असुविधा खेप्नु परेको त्यहाँ बसेकाहरू बताउँछन्।

अधिकांश क्वारन्टीनमा अभावका कारण महिला र पुरुष एउटै शौचालय प्रयोग गर्न बाध्य छन्।

शौचालय जाँदा पालो कुर्नु पर्दा आफूहरूलाई धेरै अप्ठ्यारो महसुस हुने गरेको कुशला मल्ल बताउँछिन्।

गुनासो कसैले सुन्दैनन्

उनी भन्छिन्, "यस्तो सास्ती खेपेर बस्नुभन्दा बरु हामीलाई घर जान दिएको भए राम्रोसँग स्व-क्वारन्टीनमा बस्ने थियौँ।"

"कपडा धुन र नुहाउन नपाउँदा एवम् पालो कुरेर शौचालय जानु पर्दा हैरान भइयो," रामकला विक भन्छिन्।

"क्वारन्टीनमा बसेको ४–५ दिनमै आत्तुरी लागिसक्यो, बाँकी दिन कसरी बिताउने?"

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि अनिवार्य रूपमा सामाजिक दूरी कायम राख्नु पर्ने भए पनि क्वारन्टीनमा त्यसको पालना नभएको दैलेखका सुरेन्द्र रानाले बताए।

"एउटै ओच्छ्यानमा दुई जना सुत्ने गरी एउटै कोठामा २०–२२ जनासम्मलाई राखिएको छ," उनले भने।

"असुविधाबारे गुनासो गर्दा जनप्रतिनिधिदेखि प्रहरी प्रशासन कसैले पनि सुन्दैनन्।"

दैनिक मानिस थपिदैँ

कर्णाली प्रदेशका...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: काठमाण्डू उपत्यकामा ६२ सहित थप २५९ जनामा कोरोनाभाइरस, एक जनाको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यससँगै अहिलेसम्म कोभिडका कारण मृत्यु हुने सङ्क्रमितको आधिकारिक सङ्ख्या ५८ पुगेको छ।

यो वृद्धिसँगै अहिलेसम्म देशभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या २१,००९ पुगेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले काठमाण्डूमा आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा बताए।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार अहिले सक्रिय सङ्क्रमण भएका व्यक्तिको सङ्ख्या ५,९२५ छ।

गत गत महिना एकैदिन ७४० जना सङ्क्रमित थपिएको मन्त्रालयले असार १९ पुष्टि गरेको थियो।

सोमवार ४१८ जनामा कोभिड पुष्टि भएको थियो।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार मोरङ जिल्लाका ७५ वर्षीय पुरुषको साउन १९ गते मृत्यु भएको हो।

ज्वरो र श्वासप्रश्वासको समस्या देखिएपछि उनी सोमवार बिहान कोशी अस्पतालमा भर्ना भएका थिए।

उपचारको क्रममा उनको सोमवार नै मृत्यु भएको र उनमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

ती व्यक्ति मधुमेह र उक्त रक्तचापबाट पनि पीडित भएको जनाइएको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा  ६२ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये काठमाण्डूमा ४८ जना, भक्तपुरमा १३ र ललितपुरमा एक जना छन्।

त्यसबाहेक सर्लाहीमा २६ जना,  मोरङमा २३ जना, कैलालीमा २२ जना र  महोत्तरीमा १५ जना थपिएका छन्।

मन्त्रालयले काठमाण्डू उपत्यका भित्रिने नाकामा १०,८५३ व्यक्तिबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा ४० जनामा सङ्क्रमण भेटिएको जानकारी दिएको छ।

सङ्क्रमितको अवस्था के छ?

मन्त्रालयका अनुसार अधिकांश सक्रिय सङ्क्रमितहरू लक्षणविहीन छन्। केहीमा सामान्य लक्षण देखिएको छ भने गम्भीर लक्षण देखिएका केही बिरामीलाई सघन उपचारमा राखिएको छ।

मन्त्रालयले मङ्गलवार अपराह्णसम्म देशभरि ४३ जना आईसीयूमा भएको  जनाएको छ।

तीमध्ये वाग्मतीमा भेन्टिलेटरमा दुई जनासहित सर्वाधिक २३ जना छन्।

प्रदेश नं २ मा १२ जना, प्रदेश नं २ मा पाँच जना, प्रदेश नं ५ मा दुई जना र सुदूरपश्चिममा एक जना पनि आईसीयूमा भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ७,६८७ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सो अवधिमा ६५ जना निको भएका छन् भने भाइरसमुक्त भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या १५,००० नाघेको छ।

यसरी दिनदिनै बढिरहेको छ सङ्क्रमण

अहिलेसम्म गरिएको पीसीआर परीक्षणको सङ्ख्या चार लाख नाघेको छ।

अहिले देशभरि विभिन्न स्थानमा १०,४०० भन्दा केही बढी मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ का कारण पहिलो मृत्यु पुष्टि, मृतक सुत्केरी महिला\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोभिड-१९ का कारण नेपालमा पुष्टि भएको यो पहिलो मृत्यु हो। उनी केही दिनअघि मात्र काठमाण्डूस्थित शिक्षण अस्पतालमा सुत्केरी भएर घर फर्किएकी थिइन्।

घर फर्किएपछि ती महिला बिरामी परेकी र उनलाई उपचारका लागि स्थानीय अस्पताल लगिएको बताइएको छ।

मन्त्रालयले शनिवार साँझ थप दुई जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गरेको छ। योसहित शनिवार साँझसम्म १३ जनामा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको छ।

अब कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या २८१ पुगेको छ। कोभिड-१९ पुष्टि भएकामध्ये ३६ निको भएका छन्।

नेपालमा पहिलो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भेटिएको करिब चार महिनापछि कोरोनाभाइरसकै कारण कसैको मृत्यु भएको यो पहिलो पटक हो।

के भन्यो मन्त्रालयले?

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा सिन्धुपाल्चोक निवासी ती २९ वर्षीया महिला काठमाण्डूस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा वैशाख २३ गते भर्ना भएको र त्यसको भोलिपल्ट बच्चा जन्माएर वैशाख २५ गते घर फर्किएको उल्लेख छ।

"ज्वरो, श्वासप्रश्वासमा समस्या भएपछि स्थानीय अस्पतालमा उपचार गराउनुभएको र स्वास्थ्य अवस्था जटिल बन्दै गएपछि उहाँ धुलिखेल अस्पतालमा थप उपचारका लागि आउँदै गर्दा मृत्यु भएको छ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

"यस सम्बन्धमा विस्तृत विवरण लिइएको र कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित थप परीक्षणपश्चात् नेपालमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएको यो पहिलो घटना भएको पुष्टि भएको छ।"

अधिकारीका अनुसार साँझ पुष्टि भएका दुई सङ्क्रमित धनुषाका हुन्।

मन्त्रालयका अनुसार शनिवार कपिलवस्तु, महोत्तरी, धनुषा, बर्दिया, सिराहा, सर्लाही, चितवन र काभ्रेका मानिसमा सङ्क्रमण देखिएको हो।

शुक्रवार १८ जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

कहाँ कति सङ्क्रमित छन्?

अहिलेसम्म २६ वटा जिल्लामा सङ्क्रमण भेटिएको छ। तर कर्णाली प्रदेशमा कतै पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छैन।

अहिलेसम्म प्रदेश नं २ मा ११० र प्रदेश नं ५ मा १०९ सङ्क्रमित फेला परेका छन्।

प्रदेश नं ५ मा सङ्क्रमण  पुष्टि भएका सबै जना अहिले आइसोलेशनमा छन् भने प्रदेश नं २ मा केही व्यक्ति निको भएर अस्पतालबाट फर्किएका छन्।

सङ्क्रमण पुष्टि भएकामध्ये प्रदेश नं १ मा ३६ जनामा, वाग्मती प्रदेशका १७, गण्डकी प्रदेशका तीन र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पाँच जना छन्

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार शनिवार अपराह्णसम्म १६,३६६ व्यक्ति देशका विभिन्न स्थानमा क्वारन्टीन छन्।

तीमध्ये प्रदेश नं ५ मा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ का बिरामी बढेकोबढ्यै, आईसीयू र भेन्टिलेटर पाउन गाह्रो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर सोमवार थप अप्ठ्यारो भए पछि परिवारका सदस्यहरूलाई बिहान फोन आयो - बिरामीलाई भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्ने भयो।

तर सङ्घीय राजधानी काठमाण्डूका सबैजसो अस्पतालमा खोज्दा पनि भेन्टिलेटर उपलब्ध हुन सकेन। साँझतिर ती व्यक्तिको मृत्यु भयो।

ती वृद्ध अहिलेको अवस्था चित्रण गर्ने एक प्रतिनिधिपात्र हुन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेकोबढ्यै गर्दा जटिलता देखिने बिरामीको सङ्ख्या पनि बढ्न थालेको चिकित्सकहरू बताउँछन्। अस्पतालमा सीमित सङ्ख्यामा उपलब्ध सघन उपचार शय्या र भेन्टिलेटरले बिरामीको चाप थेग्न नसक्ने अवस्था देखिएको उनीहरूको भनाइ छ।

सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा सुभाष अधिकारीले आफ्ना साथीको परिवारले खेप्नुपरेको उक्त पीडाबारे लेख्दै सबैलाई "सतर्क" हुन आग्रह गरेका छन्।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनले भने, "धेरैतिर खोजियो, तर भेन्टिलेटर पाइएन। सशस्त्र प्रहरीको अस्पतालले मङ्गलवार बिहान ९ बजे एउटा भेन्टिलेटर खाली हुने सम्भावना छ, नाम टिपाउनुहोस् भनेपछि त्यसै गरियो। तर नाम टिपाउँदाटिपाउँदै बिरामी बित्नुभएको खबर आयो।"

के छ अहिलेको अवस्था?

देशभरि र खासगरी सघन जनघनत्व भएको काठमाण्डू उपत्यकामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण तीव्र रूपमा बढिरहेको छ।

सङ्क्रमणका गम्भीर लक्षण देखिने व्यक्तिको सङ्ख्या पनि बढिरहेको अवस्थामा उनीहरूलाई अस्पतालमा शय्या उपलब्ध गराउन गाह्रो हुँदै गएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अधिकारीको स्वीकारोक्ति छ।

अवस्था गम्भीर बन्दै गएको औँल्याउँदै केही चिकित्सकहरूले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत् नै अत्यावश्यक सेवा दिन गाह्रो भएको विषय सार्वजनिक गरिरहेका छन्।

काठमाण्डूमा नयाँ सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या व्यापक रूपमा वृद्धि भइरहेका बेला अवस्था गम्भीर हुँदै गएको उनीहरू बताउँछन्।

मन्त्रालयका अनुसार असोज पहिलो सातासम्ममा नेपालमा ९३० वटा भेन्टिलेटर छन्।

त्यस्तै आईसीयू शय्याको सङ्ख्या २,६०० को हाराहारीमा छन्।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीका अनुसार हाल करिब ५५० भेन्टिलेटर कोभिड-१९ का बिरामीका लागि भनेर छुट्याएर राखिएको छ। त्यस्तै एक हजारको हाराहारीमा आईसीयू शय्या छुट्टाइएको छ।

सहप्रवक्ता अधिकारीले भने, "सङ्क्रमण यही गतिमा बढ्यो, हामीले जनस्वास्थ्यको मापदण्ड पालना गर्न सकेनौँ र चुक्दै गयौँ भने हामीले अस्पतालमा सघन उपचारका लागि शय्या नपाउने अवस्था सिर्जना हुँदै गएको छ"।

काठमाण्डू उपत्यकामा सङ्क्रमण...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: जेठ २ सम्म हवाई सेवा बन्द गर्न तर क्षेत्रगत रूपमा लकडाउनलाई खुकुलो पार्न सिफारिस\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

"मे १५ तारिख  (जेठ २) सम्म उडानहरू बन्द नै राख्नुपर्छ भन्ने निष्कर्ष समितिले निकालेको छ," बिडारीले भने, "लकडाउन जारी राख्ने नराख्ने भन्ने विषयमा भने मन्त्रिपरिषद्ले नै निर्णय गर्ने कुरा भएको छ।"

समितिको बैठकमा सहभागी एक मन्त्रीले लकडाउन क्षेत्रगत रूपमा खुकुलो पार्ने विषयमा मन्त्रिपरिषद्लाई सिफारिस गर्ने निर्णय समितिले गरेको जानकारी दिए।

लकडाउनको समयावधि सोमवार सकिन लागेको छ। समितिले लकडाउन जारी राख्दै क्षेत्रविशेषमा अहिले लगाइएको प्रतिबन्ध केही खुकुलो पार्न सकिने निष्कर्ष निकालेको हो।

कुनकुन क्षेत्रमा खुकुलो?

"खासगरी क्षेत्रपिच्छे प्रतिबन्धहरू अलि खुकुलो बनाउने प्रस्ताव लैजाने भन्ने निर्णय भएको छ," समितिको बैठकमा सहभागी ती मन्त्रीले बीबीसीलाई भने।

उनका अनुसार खुकुलो पारिने क्षेत्रमा स्वास्थ्योपचार, कृषि र अत्यावश्यक खाद्यान्न पाइने पसलहरू रहनेछन्।

आइतवार बस्ने मन्त्रिपरिषद्को बैठकले यस विषयमा औपचारिक निर्णय लिनेछ।

शुक्रवार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा केही परिमार्जनसहित लकडाउनलाई निरन्तरता दिन समितिलाई गृहकार्य गर्न निर्देशन दिएका थिए।

उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलको नेतृत्वमा समितिको  बैठक बसेको थियो।

लकडाउनको अहिलेसम्मको अवस्था र देशका विभिन्न स्थानमा सङ्क्रमणको अवस्था कस्तो छ भन्नेबारे समितिमा विश्लेषण भएको बताइएको छ।

समितिले गरेका निर्णयबारे प्रधानमन्त्रीलाई जानकारी गराउने कार्यक्रम रहेको पनि शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले बताए।

अहिले नेपालको अवस्था के छ?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रलयका सहप्रवक्ता समीरकुमार अधिकारीका अनुसार शुक्रवार रातिसम्मको तथ्याङ्कअनुसार कोभिड-१९ पुष्टि भएकाहरूको सङ्ख्या ४९ पुगेको छ।

तीमध्ये १० जना सङ्क्रमितहरू निको भएर घर फर्किसकेका छन्।

वैशाख २१ गतेसम्म लकडाउन लगाएको छिमेकी भारतले शनिवारदेखि लागु हुनेगरी किराना पसल खोल्न पाइने निर्णय गरेको छ। गत सोमवारदेखि केही क्षेत्रमा लकडाउनको प्रावधान खुकुलो बनाउने निर्णय पनि भएको थियो।

खासगरी किसानलाई बाली काट्न दिने र मजदुरहरूलाई आम्दानी गर्न नरोक्ने उक्त कदममा उल्लेख गरिएको थियो।

लकडाउन जारी रहँदा नेपाल सरकारले पनि कृषिका सामग्री बजारसम्म पुर्‍याउन गाडीको पास उपलब्ध गराएको छ।

तर कृषकहरूले त्यतिकै भरमा आफ्ना सबै उब्जनी बजारसम्म लग्न नसकिएको गुनासो गरेका थिए। लकडाउनका कारण खासगरी...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: थप १५० जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि, ६०९ जना निको\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो वृद्धिसँगै देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १७,९९४ पुगेको छ।

तीमध्ये १२,४७७ जना सङ्क्रमितहरू भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएको र ४० जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

विगत २४ घण्टामा ६०९ जना निको भएर घर फर्किएको जानकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिएका छन्।

उनका अनुसार अहिले सङ्क्रमण भएका कुल ५,४७७ मानिस देशभरि आइसोलेशनमा छन्।

गत असार १९ गते सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

त्यसपछि दैनिक पुष्टि हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटिरहेको छ।

भारतबाट घर फर्किने मानिसको सङ्ख्या घटेकाले क्वारन्टीनमा चाप घटेको र परीक्षणको सङ्ख्या स्वतः कम हुँदा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला पर्ने क्रम पनि घटेको सरकारको भनाइ छ।

गत २४ घण्टामा ३,९६३ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएपछि कुल परीक्षण सङ्ख्या ३,२३,८३५ पुगेको छ।

साउन ६ गते मङ्गलवार अपराह्णसम्मको तथ्याङ्क

१७,९९४कुल सङ्क्रमण

६०९२४ घण्टामा घर फिर्ता

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ३,९६३

सक्रिय सङ्क्रमित५,४७७

देशभरि क्वारन्टीनमा२१,७०४

अहिलेसम्म निको१२,४७७

सङ्क्रमण नभएका सात जिल्ला

नेपालमा सबै ७७ जिल्लामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भए पनि अहिले सात जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्य भएको छ।

ती जिल्लाहरू भोजपुर, पाँचथर, धनकुटा, संखुवासभा, रसुवा, मनाङ र मुस्ताङ रहेका छन्।

सक्रिय सङ्क्रमित ५०० भन्दा बढी भएका जिल्लाहरूमा रौतहट, कैलाली र बाजुरा रहेका छन्।

प्रदेश अनुसार सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमण सुदूरपश्चिम प्रदेशमा रहेको छ। त्यहाँ १,९९२ जना सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन् भने प्रदेश नं २ मा १,९१३ जना रहेका छन्।

त्यस्तै प्रदेश नं १ मा १०८, वागमतीमा ४२१, गण्डकीमा ३८०, प्रदेश नं ५ मा ३७० र कर्णाली प्रदेशमा २९३ जना सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: थपिए २,१२० सङ्क्रमित, ८ को मृत्यु, आधाभन्दा धेरै सङ्क्रमित काठमाण्डू उपत्यकामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपाली काङ्ग्रेसका नेताहरूले पार्टी कार्यालयमा कोभिड-१९ परीक्षणको लागि स्वाब दिएका थिए।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.जागेश्वर गौतमले शनिवारको नियमित प्रेस ब्रिफिङमा सो जानकारी दिएका हुन्।

पछिल्लो २४ घन्टामा ८ जनाको मृत्यु भएसँगै भाइरस सङ्क्रमित मृतकको सङ्ख्या ५२८ पुगेको छ।

शुक्रवार एकैदिन २,७२२ नयाँ सङ्क्रमित थपिएका थिए जुन विवरण अहिलेसम्मकै सर्वाधिक वृद्धि थियो।

शनिवार पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या दुई हजार नाघेको हो।

यससँगै देशभर अहिले सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २१,३०२ पुगेको छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा बढ्दो

काठमाण्डू उपत्यकामा मात्र १,१८७ जना सङ्क्रमित थपिएका छन्।

उक्त सङ्ख्या एक दिनमा थपिएको देशको कुल सङ्क्रमित सङ्ख्याको ५५ प्रतिसत हो।

जसमध्ये काठमाण्डू जिल्लामा १,०११, ललितपुरमा १०९ र भक्तपुरमा ६७ जना छन्।

विगत चौबिस घण्टामा देशभर १२,९७८ जनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको जनाइएको छ।

सङ्क्रमितहरूको मृत्युदर ०.६२ प्रतिसत रहेको छ।

तर जेष्ठ उमेर समूहमा नेपालको मृत्युदर उच्च रहेको विवरणहरूको विश्लेषण गर्दा देखिने गरेको छ।

दुई हजार भन्दा धेरै निको

यस अवधिमा सङ्क्रमण मुक्त हुनेको सङ्ख्या २,०४४ रहेको प्रवक्ता गौतमले जनाए।

जससँगै अहिलेसम्म निको हुने कुल सङ्ख्या देशभर ६२,७४० रहेको मन्त्रालयको विवरण छ। भाइरसमुक्त हुने दर ७४.१ प्रतिसत रहेको छ।

यतिखेर देशभर क्वारन्टिनमा रहनेको सङ्ख्या ४,२७३ छ।

सक्रिय सङ्क्रमितहरूमध्ये ९,७७३ संस्थागत आइसोलेसनमा छन् भने बाँकी घरमै आइसोलेसनमा छन्।


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: थपिए २१३ जना नयाँ सङ्क्रमित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अब नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएकाको कुल सङ्ख्या ३,४४८  पुगेको छ।

तीमध्ये १३ जनाको मृत्यु भएको छ।

निको हुने पनि बढे

नयाँ सङ्क्रमण भेटिने क्रमका साथै निको हुने सङ्ख्या पनि बढिरहेको छ। हालसम्म ४६७  जना निको भएको बताइएको छ।

वितेको चौबिस घण्टामा थप १०२ जना निको भएका छन्।

मन्त्रालयले बिहीवार अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्या ३३४ जनामा र शुक्रवार २७८ जनामा सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि गरेको थियो।

शनिवार ३२३ जनामा सङ्क्रमण पाइएको थियो।

सङ्क्रमित कहाँ कहाँ?

हालसम्म सबभन्दा धेरै सङ्क्रमित प्रदेश २ मा भेटिएको छ। त्यहाँ ११६१ सङ्क्रमित पाइएको छ।

त्यसपछि प्रदेश ५ मा १०८१ जनामा सङ्क्रमण पाइएको छ।

कर्णाली प्रदेशमा ६३३ जना सङ्क्रमित पाइएका छन् भने प्रदेश १ मा २५९; वाग्मती प्रदेशमा ९२; गण्डकी प्रदेशमा १११; र सुदुरपश्चिम प्रदेशमा १११ जनामा सङ्क्रमण पाइएको विवरण स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले दिएको छ।

जेठ २७ गते मङ्गलवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

४,०८५कुल सङ्क्रमण

७१प्रभावित जिल्ला

पीसीआर विधिबाट कुल परीक्षण १,१४,३३१

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै३,४८७

देशभरि क्वारन्टीनमा१,६२,७७५

अहिलेसम्म निको५८४

सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या कहाँ कति?

हालसम्म कुल सङ्क्रमित ३४४८ भएपनि निको भएका ४६७ र ज्यान गुमाएका १३ जना घटाउँदा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २९६८ हुन आउँछ।

सक्रिय सङ्क्रमितहरू सबभन्दा धेरै प्रदेश २ मा ९७४ जना रहेका छन्।

दोस्रो सर्वाधिक सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या प्रदेश ५ मा ९४४ जना रहेका छन्।

त्यस्तै कर्णाली प्रदेशमा ६२१ जना; प्रदेश १ मा १६८ जना; गण्डकी प्रदेशमा १०८ जना; सुदुरपश्चिम प्रदेशमा ९६ जना तथा वाग्मती प्रदेशमा ५७ जना रहेका छन्।

कति भए परीक्षण?

हालसम्म पोलिमरेज चेन रियाक्सन भनिने पीसीआर विधिबाट देशभरि ९६,२०५ परीक्षण भएको जानकारी स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा विकास देवकोटाले दिएका छन्।

गत २४ घण्टामा मात्र ३,७२८ परीक्षण गरिएको बताइएको छ।

अहिले देशभरि १,७०,७३२ भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक (६३,००० भन्दा बढी) र त्यसपछि क्रमश: प्रदेश नं ५ (झन्डै ४०,०००), कर्णाली प्रदेश (३२,००० भन्दा बढी) र प्रदेश नं २ (२२,००० भन्दा बढी)मा धेरै सङ्ख्यामा मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

रोल्पामा पनि सङ्क्रमित...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: निजी अस्पताललाई आरडीटी परीक्षणको बाटो खुला\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हालसम्म सरकारी निकायले आवश्यक ठहर गरेका व्यक्तिको मात्रै नि:शुल्क कोभिड-१९ को परीक्षण गरिने व्यवस्था थियो।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अन्तरिम निर्देशिका जारी गरेसँगै निजी तथा सामुदायिक अस्पतालमा गएर आरडीटी परीक्षण गर्नका लागि बाटो खुलेको हो।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले भन्छन्, "अस्पतालहरूले सरकारसँग अनुमति लिएर परीक्षण गर्न सक्छन्।"

"त्यसका लागि उपत्यका भित्रका स्वास्थ्य संस्थाहरूले स्वास्थ्य सेवा विभाग र उपत्यका बाहिरका हकमा सम्बन्धित प्रदेशको स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालयबाट अनुमति लिनुपर्ने छ।"

सरकारको पछिल्लो कदमले परीक्षणको दायरा बढाउन सहयोग गर्दै मुलुकलाई लकडाउनको अवस्थाबाट बाहिर निकाल्न सहयोग गर्ने भन्दै एशोसियसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्सिटच्यूसन अफ नेपाल (अफिन)ले उक्त निर्णयको स्वागत गरेको छ।

नागरिकलाई सुविधा

अफिनका महासचिव हेमराज दाहालले सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै गर्दा पहिचान गर्न समेत सरकारलाई गाह्रो भएको अवस्थामा कसैलाई शङ्का लागे परीक्षण गराउन पाउने सुविधा उपलब्ध हुनु राम्रो कुरा रहेको बीबीसीलाई बताए।

"हामीले त पटकपटक यो परीक्षण गर्न दिनूस् भनेर पहिलेदेखि नै भन्दै आएका हौँ," उनले भने।

"कतिपयले आफैले शुल्क तिरेर ढुक्क भएर बस्न सक्छन्। शुल्क तिर्न नसक्नेहरूलाई सरकारले परीक्षण गर्ने पहल थप तीव्र बनाउन सक्छन्।"

कतिपयले आरटीडीको विश्वसनीयताका विषयमा प्रश्न उठाइरहेका बेला दाहालले भने १० देखि १५ प्रतिशत अवस्थामा बाहेक हुँदै नहुनुभन्दा ८५ प्रतिशत विश्वसनीय हुनसक्ने अवस्था रहने बताउँछन्।

दाहालले भने, "नेगेटिभ देखाएपछि पोजेटिभ हुने सम्भावना छैन भन्ने छ। पोजेटिभ देखाएकालाई पीसीआरले नेगेटिभ देखाउने सम्भावना छ भन्ने कुरा आयो।"

"सङ्क्रमित नभएकालाई त यसले गलत रिपोर्ट दिएन। त्यसकारण यसलाई आधार मान्नुपर्छ। राम्रो विश्वसनीयता भएका किट प्रयोग गरेर मनोत्रास चिर्नुपर्छ।"

सरकारले जारी गरेको निर्देशिकामा परीक्षणको शुल्क खरिद मूल्यको २० प्रतिशत नबढ्ने गरी लिन पाइने व्यवस्था गरिएको उल्लेख छ।

त्यसमा आफूहरू सहमत रहेको दाहाल बताउँछन्।

"यो आम सर्वसाधारणहरूको सरोकारसँग जोडिएको विषय हो। २० प्रतिशत पनि चाहिँदैन थियो।"

"यो बेलामा परीक्षणका लागि तयार रहेको विषयमा हामीले पटकपटक पत्राचार गरेका थियौँ। खरिद मूल्यमै पनि गर्न हामी तयार नै थियौँ।"

मूल्य बाहेक सरकारले जारी गरेको कार्यविधिमा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: पन्ध्र सय गम्भीर बिरामीलाई उपचार गर्ने क्षमता रहेको सरकारको दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

देशभरिमा कति जनालाई सङ्क्रमण हुनसक्ला भनेर महामारीको वैज्ञानिक अनुमान वा इपिमोडेलिङ गर्दा खराब अवस्थामा साउन २५ गतेसम्म ९१ हजार सक्रिय सङ्क्रमित पुग्न सक्ने अनि मध्यम अवस्थामा भदौ २ गतेसम्म ३९ हजार सक्रिय सङ्क्रमित पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताएका छन्।

शुक्रवार साउन २३ गतेसम्मको तथ्याङ्कअनुसार कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या २२ हजार नाघेको छ भने सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६,३३० रहेको छ।

"नेपाल सरकार, प्रदेश सरकारहरू, स्थानीय तहहरूका प्रभावकारी प्रतिकार्य तथा नेपाली नागरिक एवं सरोकारवालाहरूको अभूतपूर्व सहयोगका कारण सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या अनुमान गरिएभन्दा थोरैमा सीमित राख्न सकिएको छ," उनले भने।

पन्ध्र सय गम्भीर बिरामी थेग्न सकिने

केही साताअगाडिसम्म नेपालमा ९९.७ प्रतिशत सङ्क्रमितहरूमा कुनै लक्षण देखा नपरेको बताउँदै आएको सरकारले पछिल्ला दिनमा भने गम्भीर बिरामी तथा मृत्युको सङ्ख्या लगातार बढिरहेको जनाएको छ।

साउन २३ गतेसम्मको आँकडा अनुसार देशभरिमा भेन्टिलेटरमा ३ जना सहित सघन उपचार कक्ष (आ‍ईसीयू) मा ६४ जना गम्भीर बिरामी भई उपचाररत छन्।

प्रदेश नम्बर २ मा सबभन्दा धेरै ३२ जना आईसीयूमा छन् भने वाग्मती प्रदेशमा तीन जना भेन्टिलेटरमा सहित २९ जना आईसीयूमा छन्। प्रदेश नम्बर ५ मा दुई जना र प्रदेश नम्बर १ मा एक जना आईसीयूमा छन्।

गम्भीर बिरामीको सङ्ख्या बढ्दै जाँदा देशका अस्पतालले थेग्न नसक्ने चिन्तामाझ स्वास्थ्य मन्त्रालयले अहिले करिब पन्ध्र सय गम्भीर बिरामीलाई पुग्ने औषधि तथा आईसीयूको सामग्रीको मौज्दात रहेको बताएको छ।

"प्रयोगशालाका सामग्री दुई महिनाका लागि र पीपीई दुई महिनाका लागि पुग्ने स्टक छ। साथै थप आवश्यक सामग्री खरिदको काम प्रक्रियामा रहेको छ," डा. गौतमले बताए।

देशभरि कति छन् आईसीयू र भेन्टिलेटर?

स्वास्थ्य मन्त्रालयले दिएको पछिल्लो जानकारी अनुसार हाल देशभरिमा २,६०० सघन उपचार कक्षका  शय्या रहेका छन् भने ९०० भेन्टिलेटर रहेका छन्।

"तीमध्ये कोभिड-१९ का बिरामीका उपचारका लागि २५० आईसीयू शय्या र भेन्टिलेटर थपिएका छन् भने अझै २४० आईसीयू शय्या थप्नका लागि प्रक्रिया अघि बढाइएको छ," प्रवक्ताले बताए।

छत्तीसवटा अस्पताल तथा ११५ कोभिड क्लिनिक तोकेर सञ्चालन गराइएको मन्त्रालयको भनाइ छ।

अस्पतालका शय्याहरू कोभिडका गम्भीर बिरामीहरूको निम्ति सुरक्षित गर्न लक्षण नभएका, कुनै अन्य...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: पर्सामा दुईमहिने शिशुसहित थप १७ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि, देशभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ९९\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नियमित पत्रकार सम्मेलनमा स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले यसको पुष्टि गरेका हुन्।

यो अहिलेसम्म दैनिक पुष्टि भएको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

अहिले सङ्क्रमण पुष्टि भएका सबै जना प्रदेश नं २ मा पर्ने पर्सा जिल्लाका हुन्।

यसअघि गत आइतवार एकै दिन १६ जनामा कोरोनाभाइरस देखिएको पुष्टि भएको थियो। तीमध्ये एक जना पर्सा र १५ जना बाँके जिल्लाका थिए।

को हुन् नयाँ सङ्क्रमित?

पर्साको वीरगन्जबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला टेकुमा गरिएको थियो।

 तीमध्ये १७ वटामा कोरोनाभाइरस देखिएको हो।

अहिले सङ्क्रमण पुष्टि हुनेमा दुईमहिने शिशुदेखि ६६ वर्षसम्मका व्यक्ति रहेको जानकारी डा. देवकोटाले दिए।

तीमध्ये सात महिला र १० पुरुष छन्।

वैशाख २४ बुधवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्म प्राप्त तथ्याङ्क

९९कुल सङ्क्रमित

+१७अघिल्लो दिनबाट वृद्धि

३जना निको भएका व्यक्तिमा फेरि भाइरस देखियो

१४,०९६वटा परीक्षण - पीसीआर विधिबाट

१९,७३४जना देशभरि क्वारन्टीनमा

१३६जना चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै

फेरि कोरोनाभाइरस देखिने को हुन्?

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ताले यसअघि कोभिड-१९ निको भएर अस्पतालबाट बिदा पाएका तीन जनामा पुन: कोरोनाभाइरस देखिएको बताए। उनीहरू काठमान्डू, रौतहट र पर्साका हुन्।

उनीहरूमा सङ्क्रमण देखिनुका कारणबारे थप अध्ययन भइरहेको डा. देवकोटाले बताए।

वैशाख ११ गते सङ्क्रमणमुक्त भएर घर फर्किएका व्यक्ति नियमित जाँचका लागि आउँदा उनको शरीरमा कोरोनाभाइरस पाइएपछि पाटन अस्पतालमा भर्ना भएको बताइन्छ।

त्यसैगरी वैशाख १४ गते सङ्क्रमणमुक्त भएका भनिएका पर्साका ४४ वर्षीय र रौतहटका १९ वर्षीय किशोरमा पनि पुन: परीक्षण गर्दा कोरोनाभाइरस देखिएपछि वीरगन्जमा उपचार भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कुन प्रदेशमा कति सङ्क्रमित?

नेपालका सातमध्ये छवटा प्रदेशमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भेटिएका छन्। कर्णाली प्रदेशमा भने अहिलेसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छैन।

अहिलेसम्म प्रदेश नं १ मा सर्वाधिक ३१ जना, प्रदेश नं २ मा ३० जना र प्रदेश नं ५ मा २४ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ।

वाग्मती प्रदेशमा सात जना, गण्डकी प्रदेशमा दुई जना र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पाँच जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखा परेको छ।

कर्णाली प्रदेशमा स्वास्थ्य उपकरणहरूको अभावका कारण नगण्य सङ्ख्यामा परीक्षण भएका छन्। पीसीआर विधिबाट सुर्खेत...