ह्यारी र मेगन। फाइल तस्बिर।

उनी महारानी एलिजाबेथकी कान्छी नातिनी बुहारी हुन्।

प्रसिद्ध अमेरिकी टेलिभिजन कार्यक्रम प्रस्तोता ओप्रा विन्फ्रेलाई दिएको एक भिडिओ अन्तर्वार्ताको एक अंशमा डचिस् मेगन मार्कलले ब्रिटिश राजपरिवारले उनी चुप लागेर बस्छिन् भन्ने अपेक्षा नगरेपनि हुने बताएकी छन्।

उक्त अन्तर्वार्ता प्रसारण हुनअघि उनको त्यस्तो अभिव्यक्त रहेको भिडिओ क्लिप सार्वजनिक गरिएको छ।

मेगन मार्कलले उनी केन्सिङ्गटन राजदरबारमा बस्दा त्यहाँका कर्मचारीहरूलाई डरधम्की देखाएको भन्ने आरोपका सम्बन्धमा छानबिन गरिने शाही अधिकारीहरूले बुधवार मात्र बताएका थिए। ओप्रा विन्फ्रेसँगको अन्तर्वार्ता रेकर्ड भैसकेपछि मात्रै मेगन मार्कल विरुद्ध लगाइएको अभियोगबारेका विवरणहरू सार्वजनिक भएका हुन्।

ड्यूक र डचिस् हाल क्यालिफोर्नियामा बस्छन्

अन्तर्वार्ता

अमेरिकामा आइतवार र यूकेमा सोमवार प्रसारण हुने भनिएको उक्त अन्तर्वार्तामा ह्यारी र मेगनले ब्रिटिश राजपरिवारको सकृय सदस्यका रूपमा विताएको छोटो समयको अनुभवबारे बताउने अनुमान गरिएको छ।

सीबीएस टेलिभिजनले सार्वजनिक गरेको उक्त कार्यक्रमको ३० सेकेन्ड लामो अंशमा ओप्राले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सोध्छिन्:"तपाईँले आफ्नो बारेमा आज सत्यतथ्य बताएको कुरा सुनेर राजदरबारले कस्तो प्रतिक्रिया देला भन्ने लाग्छ?"

जबाफमा मेगन भन्छिन्: " द फर्म (राजदरबार) ले हाम्राबारेमा नभएका कुराहरू फैलाउनमा सक्रिय भूमिका खेलिरहेको अवस्थामा यतिका समय बितिसक्दा पनि हामी त्यतिकै चुप लागेर बस्नेछौँ भनेर तिनीहरूले कसरी अपेक्षा गर्न सक्छन् र?"

सन् २०२०को मार्चा महिनामा ड्यूक र डचिस् अफ ससिक्सले ब्रिटिश राजपरिवारका सक्रिय वरिष्ठ सदस्यका रूपमा आफ्नो जिम्मेवारी परित्याग गरेका थिए।

राजकुमार ह्यारी र मेगन मार्कल हाल आफ्ना छोरा आर्चीसहित अमेरिकामा बसोबास गर्दछन्।

समाचार

ब्रिटेनको टाइम्स समाचारपत्रमा बुधवार प्रकाशित समाचारमा मेगन मार्कलले राजपरिवारको सक्रिय सदस्यको हैसियतमा रहेका बेला उनले आफ्ना कर्मचारीलाई डरधम्की देखाएको भन्ने आरोप लागेको भनिएको छ।

सन् २०१८ को मे महिनामा भएको विवाहपछि ह्यारी र मेगन केन्सिङ्गटन दरबारमा बसेका बेला त्यही वर्षको अक्टोबर महिनामा डचिसको व्यवहार विरुद्ध उजुरी परेको समाचारमा उल्लेख छ।

राजकुमार ह्यारी र मेगनले त्यस्तो आरोपको खण्डन गरेका छन्। र मेगनको प्रवक्ताले सो समाचारका सम्बन्धमा एक वक्तव्य जारी गर्दै "उनको चरित्रमाथिको यो पछिल्लो हमलाबाट डचिस् साह्रै दुःखी भएको" बताएका छन्।

यसअघि नै राजकुमार ह्यारीले आफू र आफ्नो परिवारलाई ब्रिटिश प्रेसबाट जोगाउनका लागि सक्रिय राजकीय जीवन परित्याग गर्ने निर्णय गरेको बताएका थिए।


ह्वाइट हाउसकी परामर्शदाता केल्यान कोन्वेले फ्लिनप्रति राष्ट्रपतिको पूर्ण समर्थन रहेको बताएकी छन्।

ट्रम्पले राष्ट्रपतिको पद सम्हाल्नु अघि नै फ्लिनले रुसी राजदूतसँ अमेरिकाले रुसमाथि लगाएको प्रतिबन्धबारे छलफल गरेको भन्ने खबरहरु आएपछि उनलाई पदबाट हटाउनुपर्ने आवाज उठिरहेका छन्।

यसैबीच डेमोक्रेटिक पार्टिकी वरिष्ठ नेतृ न्यान्सी पलोसीले फ्लिनले अमेरिकी जनतालाई ढाँटेको भन्दै उनलाई राष्ट्रपति ट्रम्पले पदबाट हटाउनुपर्ने माग गरेकी छन्।

फ्लिनले रुसभन्दा माथि अमेरिकाको स्वार्थ राख्छन् भनेर विश्वास गर्न नसकिने उनले बताइन्।

मूल्यांकन

राष्ट्रपति ट्रम्पका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार फ्लिनको रुसी राजदूतसँगको सम्पर्कबारे अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अवस्थाको मूल्याङ्कन गरिरहेको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ।

राष्ट्रपतिका प्रवक्ता शन स्पाइसरले अहिलेको अवस्थाबारे राष्ट्रपतिले मूल्याङ्कन गरिरहेको बताएका हुन्।

उनले भने, "राष्ट्रपति ट्रम्पले उपराष्ट्रपति माइक पेन्ससँग उनको जेनरल फ्लिनसँग भएको संवादबारे कुराकानी गरिरहेका छन्। राष्ट्रिय सुरक्षा नै एउटा सबैभन्दा महत्वपूर्ण विषय रहेकोले ट्रम्पले पेन्सब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाहेक अन्य थुप्रै मानिसहरुसँग पनि कुराकानी गरिरहेका छन्।"

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कार्यभार सम्हाल्नु अघि अमेरिकाले रुसमाथि लगाउँदै आएको प्रतिबन्धबारे माइकल फ्लिनले रुसी राजदूतसँग कुराकानी गरेका थिए भन्ने खबरहरुमाझ उनी विवादमा तानिएका छन्।

अस्वीकार

उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले भने अवकाशप्राप्त जेनरल फ्लिनमाथि लगाइएको आरोप सार्वजनिक रुपमै अस्वीकार गरेका छन्।

फ्लिनले आफूबारे आएका खबरहरुका लागि उपराष्ट्रपतिसमक्ष माफी मागेका छन्।

उनले प्रशासनका अधिकारीहरुले रुसी राजदूत सेरगेइ किसलियाकसँगको छलफलबारे भ्रामक खबरहरु दिएको बताएका छन्।

ह्वाइट हाउसकी परामर्शदाता केल्यान कोन्वेले फ्लिनप्रति राष्ट्रपतिको पूर्ण समर्थन छ भन्ने बताए लगत्तै राष्ट्रपतिका प्रवक्ता शन स्पाइसरको विज्ञप्ति आएको हो।

यसैबीच क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले सञ्चारकर्मीहरुसँग बोल्दै रुसविरुद्धको अमेरिकी प्रतिबन्ध हटाउनेबारे फ्लिन र किसलियाक बिच कुनै छलफल नभएको बताएका छन्।


ह्वाइट हाउसमा इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्यामिन नेतन्याहुसँगै आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले द्वन्द्वरत पक्षहरुले नै कसरी समाधान खोज्ने भन्ने निर्णय गर्नुपर्ने बताए।

इजरेली प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले चाहीं अधिनस्थ वेस्ट ब्यांक क्षेत्रमा इजरेलको सुरक्षा नियन्त्रण हुनैपर्नेमा जोड दिएका छन्।

प्यालेस्टाइनले भने दुई राज्यकै अवधारणामा समाधान खोजिनुपर्नेमा प्रतिबद्धता जनाएको छ।

परिमार्जन

ओबामा प्रशासनसँग आठ वर्ष चलेको रस्साकस्सीपछि इजरेलले अब ह्वाइट हाउससँग सम्बन्ध सुदृढ पार्ने अपेक्षा गरिरहेको छ।

बुधबारको पत्रकार सम्मेलनमा दुबै नेताले अमेरिकी नीतिको लामो समयदेखिको आधारशीला रहेको स्वतन्त्र प्यालेस्टाइनको पक्षमा मुख खोलेनन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, "मैले दुई राज्य वा एक राज्य दुबै अवधारणालाई हेरिरहेको छु, र म दुबै पक्षलाई मन पर्ने अवधारणाको पक्षमा छु। दुबै पक्षले रुचाउने अवधारणा प्रति म एकदमै खुशी हुनेछु। मलाई जे भए पनि ठिक हुनेछ।"

दुई राज्यको अवधारणाबारे सोधिएको प्रश्नमा इजरेली प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले चाहीं आफूले कुनै विशेषण भन्दा पनि ठोस समाधानमा जोड दिने बताए।

उनले अधिनस्थ वेस्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट ब्यांक क्षेत्रमा इजरेलको सुरक्षा नियन्त्रण हुनैपर्नेमा जोड दिएका थिए।

उनले भने, "शुरुमा प्यालेस्टीनीहरुले यहुदी राज्यलाई स्वीकार गर्नुपर्छ। उनीहरुले इजरेललाई ध्वस्त बनाउने लक्ष्य त्याग्नुपर्छ र आफ्ना मानिसहरुमा त्यस्तो धारणा बिकास गर्ने काम बन्द गर्नुपर्छ। "

वार्ता

दुई राज्यको अवधारणालाई इजरेल र प्यालेस्टाइनको दशकौँ देखिको द्वन्द्व हल गर्न दुवै देशका नेता तथा अन्तराष्ट्रिय समुदायले घोषणा गरेको एउटा लक्ष्यका रुपमा हेरिदैँ आएको छ।

सन् १९६७ को युद्धविराम भन्दा अघिको अवस्थाको वेस्ट ब्यांक, गाजा क्षेत्र र पूर्वी जरुसलेम सहितको स्वतन्त्र प्यालेस्टाइन छिमेकी इजरेलसँग मिलेर बस्ने अवस्थाको अन्तिम समाधान यो अवधारणाले राखेको पाइन्छ।

राष्ट्रसंघ, अरब लिग,  यूरोपेली संघ, रुस र अहिलेसम्म अमेरिकाले पनि उक्त अवधारणामा समर्थन गर्दै आएका थिए।

इजरेल र प्यालेस्टाइन बिच सन् २०१४ यता उल्लेख्य प्रकृतिको शान्ति वार्ता भएको छैन।

वासिङटनमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले इजरेललाई अधिनस्थ भूभागमा बस्ती निर्माण गर्ने काम भने उनकै शब्दमा रोक्न आग्रह गरे।

अघिल्लो महिना ट्रम्पले शासन सम्हालेपछि इजरेलले वेस्ट ब्यांक र पूर्वी जरुसलेममा हजारौँ नयाँ घरहरु बनाउन स्वीकृति दिएको छ।


ह्वाइट हाउसमा उनले भने, "संयुक्त राज्य अमेरिका आप्रवासीहरूका लागि एउटा शिविर बन्ने छैन्।"

सप्ताहन्ततिर सार्वजनिक तस्वीरहरूमा आवश्यक कागजात नभएका बालबालिकाहरूलाई टेक्ससस्थित तारवार लगाइएको एउटा केन्द्रमा राखिएको देखिन्छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघको मानव अधिकार निकायका प्रमुखले त्यो अवस्था 'स्वीकार गर्न नसकिने खालको भएको' भन्दै ट्रम्प प्रशासनको नीतिको भर्त्सना गरेका छन।

ठूलो गल्ती

सोमबार राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, "हेर्नुस् युरोपमा के भइरहेको छ, अरू ठाउँहरूमा पनि के भइरहेको छ त्यो पनि हेर्नुस्, हामी अमेरिकामा त्यो हुन दिने छैनौँ।"

यसअघि ट्रम्पले लाखौँ आप्रवासीहरूलाई बसोबासको अनुमति दिएर युरोपेली देशहरूले ठूलो गल्ती गरेको बताएका थिए।

खासगरी उनले जर्मन चान्सर एंगेला मर्केलको नाम तोकेरै आलोचना गरे।

आप्रवासीसम्बन्धी विषयका कारण जर्मनहरू आफ्ना नेताहरूको विरोधमा उभिन थालेको ट्रम्पको भनाइ छ।

मर्केल आफ्ना आन्तरिक मामिलामन्त्रीसँग आप्रवासी मुद्दालाई लिएर मतभेदमा छिन्।

कडाइ

शरणका लागि अन्यत्र दर्ता भइसकेका आप्रवासीलाई अनुमति दिन नहुने पक्षमा आन्तरिक मामिलामन्त्री छन्।

उनले यो महिनाको अन्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यसम्ममा आप्रवासनसम्बन्धी इयुभरिको एउटा सम्झौता सुनिश्चित गर्न मर्केललाई समयसीमा दिएका छन्।

त्यसो गर्न मर्केल विफल भए संवैधानिक व्यवस्था कायम राख्न आफूले जर्मनीको सीमामा कडाइ गर्ने उनले बताएका छन्।

व्यापक आलोचनाका बावजुद ट्रम्प प्रशासनले मेक्सिकोबाट गैरकानूनी रूपमा अमेरिका प्रवेश गर्ने सन्दिग्ध आमाबुवालाई उनीहरूको सन्तानबाट अलग राख्ने आफ्नो नीतिको बचाउ गरेको छ।

ह्वाउट हाउसमा कडा प्रश्नोत्तर भएको पत्रकार सम्मेलनमा आन्तरिक सुरक्षासम्बन्धी मन्त्री क्रिश्चन नेल्सनले अमेरिकालाई समवेदना र मुटु भएको एउटा देशको रूपमा वर्णन गरिन्।

ट्रम्प र कंग्रेसबीचको विवादमा आप्रवासी बच्चाहरूलाई अस्त्र बनाइएको भन्ने आरोपको नेल्सनले खण्डन गरिन्।


ह्वाइट हाउसमा सांसद्हरूसँग भएको बैठकका क्रममा ट्रम्पले किन ती देशका मानिसहरूलाई आफ्नो देशमा आउन दिनुपर्‍यो भनी प्रश्न गरेका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको ओभल अफिसमा भएको बैठकका क्रममा उनले प्रयोग गरेको अशिष्ट शब्दले कतिपय सांसद्हरूलाई नै चकित पारेको बताइएको छ।

उनले हेइटी, एल् साल्भाडोर र अफ्रिकी देशविरुद्ध नराम्रो शब्द प्रयोग गर्दै त्यहाँका भन्दा बरु नर्वेका मानिसहरूलाई आफ्नो देशमा लिँदा हुने बताए।

प्रयास

वासिङ्टन पोस्ट पत्रिकाका अनुसार रिपब्लिकन र डेमोक्रेटिक सांसद्हरूलाई ट्रम्पले 'किन हामी यी काम नलाग्ने देशका मानिसहरूलाई यहाँ आउन दिने?' भनी प्रश्न गरेका थिए।

उनले त्यसपछि स्पष्ट रूपमा 'किन नर्वेजस्ता देशका मानिसहरू यहाँ नआउने?' भनेका थिए।

ट्रम्पले यसै साताको शुरूमा नर्वेका प्रधानमन्त्रीलाई ह्वाइट हाउसमा भेटेका थिए।

क्यापिटल हिलका राजनीतिज्ञहरू आप्रवासन सुधारसम्बन्धी दुईपक्षीय सम्झौतालाई पुन: स्थापति गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।

बन्द कोठा

अमेरिकामा आप्रवासीको रूपमा अवैध रूपमा ल्याइएका बालबालिकाको कानूनी सुरक्षा पुन: स्थापित गर्ने प्रयास उनीहरूले गरिरहेका छन्।

यसै हप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ता ह्वाइट हाउसमा भएको लामो बैठकलाई ट्रम्पले टेलिभिजनमार्फत् प्रसारण गर्न अनुमति दिएका थिए।

उनले अपमानजनक शब्दहरू भने बन्द कोठामा भएको बैठकमा प्रयोग गरेका थिए।


ह्वाइट हाउसले सिरियाको डुमा क्षेत्रमा सरकारी फौजले गरेको भनिएको रासायनिक हमलाप्रति कसरी प्रतिक्रिया जनाउने भन्नेबारे सबै विकल्पहरू छलफलको क्रममा रहेको जनाएको छ।

सिरियाको दमास्कस नजिकै गत शनिवार भएको भनिएको रासायनिक हमलाबारे प्रतिक्रिया जनाउँदै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले, सिरियालाई सघाउँदै आएको रूसलाई क्षेप्यास्त्र प्रहारका लागि तयार रहन चेतावनी दिएका छन्।

ट्वीटमार्फत दिइएको चेतावनीमा ट्रम्पले "क्षेप्यास्त्रहरू आउँदै छन्" भन्दै रुसलाई तयार रहन भनेका छन्।

सिरियाबारे ट्रम्पद्वारा रुसलाई चेतावनी

सिरिया: '५०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु'

छलफल

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पकी प्रवक्ता सेराह स्यान्डर्सले ट्रम्पको भन्दा निकै तौलिएर बोलेको जस्तो सुनिन्थ्यो।

उनले ट्रम्पले डुमा हमलाका लागि सिरिया र रूसलाई जिम्मेवार ठानेको विषय दोहोर्‍याइन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्ले सिरियाबारे बिहीवार गोप्य छलफल गर्न लागेको छ।

धम्की

यसैबीच वरिष्ठ रुसी अधिकारीहरूले अमेरिकाले गर्ने कुनै पनि हमलाको जवाफ दिइने चेतावनी दिएका छन्।

सिरियाका राष्ट्रपति बसर अल असदको सरकारले विद्रोही नियन्त्रित क्ष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेत्र डुमामा कुनै रासायनिक हमला भएको भन्ने आरोप अस्वीकार गर्छ।

बुधवार गरेको एउटा ट्वीटमा ट्रम्पले सिरियाका नेतालाई उनकै शब्दमा ग्यासको प्रयोग गरी मानिसको हत्या गर्ने जनावर भनेका छन्।


ह्वाइट हेल्मेट्स भनेर चिनिने सिरियाली सिभिल डिफेन्स समूहका अनुसार मंगलबार बिहान बमहरु खस्ने क्रम जारी नै थिए।

सिरियाली फौजले विद्रोही नियन्त्रणमा रहेको उक्त क्षेत्र पुनः प्राप्त गर्नका लागि आक्रामक कदम चालेका थिए।

राजधानी नजिक रहेको पूर्वी गुटा विपक्षीको नियन्त्रणमा रहेको अन्तिम प्रमुख क्षेत्र हो।

लोकल कोअर्डिनेसन कमिटिज् भनिने विपक्षी कार्यकर्ता सञ्जालका विवरण अनुसार डुमा, मिसराबा र अल-नशाविया क्षेत्रमा भएका हवाई आक्रमणमा नागरिकहरु मारिएका वा घाइते भएका छन्।

एउटा उद्धार समूहले मंगलवार मिसराबामा तीन जना र अल-मर्जमा चार जना मारिएको जनाएको छ।

क्षति

हामा प्रान्तमा हवाई हमला, अस्पतालमा क्षति

सिरियाः बमबारी रोक्न राष्ट्रसंघको माग

यूकेस्थित अनुगमन समूह सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राईट्स र ह्वाइट हेल्मेट्सका अनुसार सोमवार भएको बमबारीमा एक सय जनाभन्दा बढी मानिसहरुको मृत्यु भएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका एक जना अधिकारीले बमबारी रोक्न आग्रह गर्दै त्यहाँको अवस्था नियन्त्रण बाहिर गइरहेको बताएका छन्।

यसैबीच टर्कीले उत्तरी सिरियामा टर्कीका सेनाविरुद्ध लडिरहेका कुर्द लडाकुहरुलाई सहयोग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नगर्न सिरियाली सरकारलाई चेतावनी दिएको छ।

आइतवारयता पूर्वी गुटा क्षेत्रमा भएका आक्रमणहरुका कारण नागरिकहरु मात्र नभई उनीहरु बाँच्नका लागि चाहिने खाद्य आपूर्ती समेत प्रभावित भएको छ।

स्थानीय मानिसहरुले पछिल्लो आक्रमणलाई उनीहरुले देखेकोमध्येको सबैभन्दा खराब भनेका छन्।

पूर्वी गुटावासी आफ्नो क्षेत्र अर्को एलेप्पो बन्ला भन्ने त्रासमा छन्।

सहायता कार्यकर्ताहरुका अनुसार आक्रमणकारीहरुले उक्त क्षेत्रका प्रमुख सडकहरु लक्षित गरेका छन् जसले सहायता वा उद्धार प्रयास वा एम्बुलेन्सलाई रोक्छ।

एउटा भिडिओमा सोमबार हामोरियामा २० जना मारिने गरी भएको हवाई आक्रमणपछि  मानिसहरु क्षतिग्रस्त भवनहरुको धुलो र भग्नावशेषहरुबाट भागिरहेको देख्न सकिन्छ।


ह्वाइटहाउसको विज्ञप्तिअनुसार करिब ६ करोड मात्राको खोप केही महिनाभित्र उसले निर्यात गर्न सक्नेछ।

विश्वभरि आस्ट्राजेनेकाको खोप प्रयोग भइरहेको भएतापनि अमेरिकाको फुड एन्ड ड्रग एडमिनिस्ट्रेसन (एफडिए)ले सो खोपलाई अझै स्वीकृति दिएको छैन।

आलोचनाका माझ निर्णय

अमेरिकाले खोप थुपारेको आलोचनाका माझ सो निर्णय भएको छ। जबकी राष्ट्रपति बाइडनका प्रमुख मेडिकल सल्लाहकारले अमेरिकाले आस्ट्राजेनेका खोप प्रयोग गर्ने निश्चित् नभएको बताएका थिए।

छिमेकी क्यानडा र मेक्सिको तथा अन्य दर्जनौँ देशहरूले अमेरिकी आपूर्तिमा पहुँचको अनुरोध गरिरहेका छन्।

गत महिना राष्ट्रपति जो बाइडनले मेक्सिको तथा क्यानडालाई ४० लाख मात्रा आस्ट्राजेनेका खोप दिने वाचा गरेका थिए।

ती दुवै देशले आस्ट्राजेनेकाको प्रयोगलाई अनुमति दिएका छन्।

अमेरिकामा कति आस्ट्राजेनेका खोप छ?

एफडिएले अनुमति नदिएपनि अमेरिकामा उक्त खोपको स्टक रहेको छ।

सोमवार ह्वाइट हाउसले आगामी साताहरूमा एफडिएले सो खोपलाई अनुमति दिनासाथ करिब १ करोड मात्रा उसले बाँड्न सक्ने बताएको छ।

साथै थप ५ करोड मात्राको खोप उत्पादनका विभिन्न चरणमा रहेको बताइएको छ।

भारतमा तेज फैलिएको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

महामारीका बीच अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडनले सहयोग गर्ने बताएका छन्

प्रेस सम्मेलनमा बोल्दै ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता जेन साकीले एफडिएका अधिकारीहरूले ती खोपको गुणस्तर परीक्षण गरेर मात्र निकासी गरिने बताइन्।

"हाम्रो टोलीले हाम्रा योजना तथा कसले खोप पाउनेछन् भन्नेबारे थप विवरण पछि बताउनेछ। अहिले हामी योजनाकै चरणमा छौँ," उनले भनिन्।

यसबीच अमेरिकाले भारतीय खोप निर्माताहरूलाई तत्काल कच्चा पदार्थ उपलब्ध गराउने निर्णय पनि गरेको छ।

सोमवार भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको फोन कुराकानीमा राष्ट्रपति बाइडनले थप आपत्कालीन सहयोगको वाचा गरेको ह्वाइट हाउसले बताएको छ। त्यस्तो सहयोगमा अक्सिजनसम्बन्धी आपूर्ति, खोप सामग्री तथा औषधि रहेका छन्।

अमेरिकाको खोप कूटनीति अवसर

बीबीसीका उत्तर अमेरिका सम्वाददाता एन्थनी जर्कर भन्छन् महामारी व्यवस्थापनका सिलसिलामा अमेरिकाले प्रशस्तै कमजोरीहरू प्रदर्शन गर्‍यो। तर खोप उत्पादन भने तिनमा थिएनन्।

हाल बाइडन प्रशासनसँग प्रशस्त खोप स्टक रहेको छ र अब ऊ ती खोपमध्ये केही अन्य देशलाई बाँड्दैछ।

करिब ६ करोड मात्राको आस्ट्राजेनेका खोपको निर्यातसम्बन्धी अमेरिकी निर्णय त्यतिखेर आएको छ जतिखेर उसका छिमेकीहरू क्यानडा र मेक्सिको सङ्घर्षरत छन् भने भारत गम्भीर कोभिड सङ्कटमा परेको छ।

"यसले बाइडन प्रशासनलाई खोप कूटनीतिको प्रयोग गर्ने अवसर दिएको छ। खोप निर्यात गरेर उसले अरू देशलाई पनि त्यसै गर्न प्रोत्साहन गर्नसक्छ अनि अमेरिकाका अन्य विदेशनीति प्राथमिकतालाई अघि सार्नसक्छ," जर्कर भन्छन्।

कम्तीमा यसो गर्दा बाइडन प्रशासनमाथि लाग्दै आएको खोप थुपारेको आलोचना मत्थर हुने उनले बताए।

हाल उक्त निर्णय कार्यान्वयनमा बाइडनका सामु खासै घरेलु चुनौती नभएको पनि उनले बताए।

बाइडन प्रशासनले जुलाईसम्म सबै अमेरिकीलाई खोप दिलाउने योजनाअनुसार काम भइरहेको बताइएको छ।


ह्वावेईका उत्पादनमार्फत् चीनले जासुसी गर्न सक्छ भन्ने आशङ्का केही देशहरूले व्यक्त गरेपछि यो घोषणा आएको हो।

सो चिनियाँ कम्पनीले आफ्ना उत्पादनहरू सुरक्षित भएका र तिनबाट जासुसी वा क्षतिको जोखिम नभएको दाबी गर्ने गरेको छ।

उसले आफू स्वतन्त्र कम्पनी भएको र चीन सरकारसँग सम्बन्ध नभएको बताउने गरेको छ।

तर केही देशहरूले सुरक्षाको कारण देखाउँदै ह्वावेईलाई आफ्नो देशको 5G (फाइभजी) सेवामा संलग्न हुन रोक लगाएका छन्।

ह्वावेईका उत्पादन प्रयोग गर्ने कि नगर्नेबारे विवाद हुँदै गर्दा यूकेले भने आफ्नो फाइजजी सञ्जालमा उसका उपकरण सीमित रूपमा प्रयोग गर्ने सङ्केत आएको छ।

गत मङ्गलवार लन्डनमा आयोजित एउटा भेलामा दोभासेको सहायतामा बोल्दै लियाङ ह्वाले "जासुसी तथा जस्केलो हुन नदिने मापदण्डअनुकूल हाम्रा उपकरण बनाउने प्रतिबद्धता गर्न" आफूहरू यूके तथा अन्य देशका सरकारहरूसँग "सहमतिमा हस्ताक्षर गर्न इच्छुक" भएको बताइएका थिए।

निसानामा ह्वावेई

ह्वावेई दूरसञ्चारको क्षेत्रमा प्रयोग हुने उपकरण निर्माण गर्ने संसारको सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो। तर फाइभजी मोबाइल नेटवर्कका लागि उसले बनाएका उपकरणहरूको सुरक्षाका सम्बन्धमा पश्चिमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देशहरूमा गम्भीर चासो उत्पन्न भएको छ।

अस्ट्रेलिया तथा न्यूजील्यान्डले ह्वावेईका उपकरणलाई आफ्नो फाइभजी नेटवर्कमा प्रयोग गर्न रोक लगाएका छन्।

अमेरिकाले पनि आफ्ना सरकारी कार्यालयहरूमा ह्वावेईका उत्पादन प्रयोग गर्न रोक लगाएको छ। उसले आफ्ना साझेदार राष्ट्रहरूलाई पनि ह्वावेईका उत्पादन प्रयोग नगर्ने दबाव दिने गरेको छ।

बिहीवार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि जोखिम पुर्‍याउन सक्ने ठानिएका दूरसञ्चार उपकरण अमेरिकी कम्पनीहरूले प्रयोग गर्न बन्देज लगाउँदै एउटा कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

सो आदेशमा कुनै कम्पनीको नाम नलिइएको भए पनि चिनियाँ कम्पनी ह्वावेईलाई निसाना बनाउन खोजिएको हो।

चीन-अमेरिका द्वन्द्व

यो अमेरिकी निर्णय अमेरिका र चीनबीच व्यापारिक द्वन्द्व चर्किँदै गरेको बेला आएको छ।

अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयले ह्वावेई र ऊसँग सम्बन्धित ७० वटा कम्पनीहरूलाई कालोसूचीमा राख्न लागिएको बताएको छ।

अब ती कम्पनीहरूलाई अमेरिकी कम्पनीहरूसँग कारोबार गर्न झनै बढी कठिन हुन सक्छ।

गत शुक्रवार अमेरिकाले चिनियाँ सामानमा लगाइँदै आएको कर दुई गुणाभन्दा बढीले बढाइदिएपछि प्रतिक्रियास्वरूप चीनले पनि अमेरिकी उत्पादनहरूमा कर बढाइदियो।

केही समयअघि दुवै पक्षले आफूबीच रहेका असहमतिहरू टुङ्ग्याउन छलफल गरेका भए पनि यो विवादले दुई देशबीच व्यापारयुद्ध झन् चर्किएको देखिएको छ।


ह्वावेईमार्फत् चिनका लागि जासुसी हुन सक्ने अमेरिकाको आरोप छ

अब्जर्भर रिसर्च फाउन्डेशनसँग आबद्ध प्रविधि विश्लेषक अरुण सुकुमार भन्छन्, "केही देशले उसलाई गलहत्याइदिइसकेका छन्। त्यसैले फाईभ जीका लागि भारतसँग सम्भावित सम्झौता विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।"

उनका अनुसार तत्काल ह्वावेई सहज परिस्थितिमा भए पनि उसले संसारभरि तथा नयाँ बजारमा लगानी गर्नुपर्ने हुन्छ।

"त्यसका लागि भारतभन्दा ठूलो बजार अर्को कुन हुन सक्छ?"

ह्वावेईले अस्ट्रेलियामा पनि प्रतिबन्ध खेपेको छ। केही अन्य देशले पनि त्यस्तै निर्णय गर्न लागेका छन्।

ह्वावेईका उपकरणमार्फत् चीनले जासुसी गर्न सक्ने अमेरिकाको आरोप छ।

तर प्रविधि तथा उपकरण उत्पादन गर्ने उक्त विशाल कम्पनीले त्यस्ता आरोपहरूको खण्डन गर्ने गरेको छ। आफ्ना कुनै पनि उत्पादनमा सुरक्षासम्बन्धी चुनौती नदिने र आफू चीन सरकारबाट सञ्चालित नभएको ह्वावेईको दाबी छ।

दबाव

भारतको ताररहित दूरसञ्चारको बजार चीनपछि दोस्रो स्थानमा छ। त्यसैले कुनै पनि कम्पनीका लागि भारत महत्त्वपूर्ण बजार हो।

अहिले खेप्नुपरेको समस्याका कारण भारत ह्वावेईको भविष्यका लागि महत्त्वपूर्ण सिद्ध हुन स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्छ।

अमेरिकाले भारत तथा आफ्ना अन्य साझेदार राष्ट्रलाई ह्वावेईसँग सम्बन्ध नराख्न दबाव दिइराखेको छ। ह्वावेईसँग व्यवहार गरे दण्ड दिने धम्की पनि उसले दिने गरेको छ।

दिल्ली भ्रमण गर्दा अमेरिकाका वाणिज्यमन्त्री विल्बर रसले "भूराजनीतिक साझेदार भारतले त्रुटिवश आफूलाई सुरक्षा खतरामा नपार्ला" भन्ने आफूलाई लागेको बताएका थिए।

अमेरिकाले आरोप लगाए जस्तो आफ्नो उत्पादनमा कुनै खतरा नभएको लिखित प्रत्याभूति भारत सरकारलाई दिन उक्त कम्पनी तयार भएको ह्वावेई इन्डियाका प्रमुख जे चेनले बीबीसीकी देविना गुप्तालाई बताएका छन्।

"अमेरिका सरकारले भारत सरकारलाई प्रभाव पार्न खोजेको हामीले सञ्चारमाध्यममा पढेका छौँ। तर मलाई लाग्छ हामी जे गर्न सक्छौँ त्यसमा हामी केन्द्रित हुनुपर्छ तथा यथाशक्य गर्नुपर्छ," उनले भने।

भारतले अमेरिकाले ह्वावेईलाई लगाएका आरोपहरूबारे कुनै टिप्पणी गरेको छैन।

बरु उसले ह्वावेईलाई आगामी फाईभ जी स्पक्ट्रम परीक्षणमा सहभागी हुन निमन्त्रणा दिएको छ। तर त्यसको मिति भने तोकिसकिएको छैन।

ह्वावेईलाई फाईभ जी नेटवर्क स्थापनाको प्रक्रियामा सहभागी नगराउनु भारतलाई घातक हुन सक्छ।

"फाईभ जी आरम्भ गर्न पाँचवटा कम्पनीबाहेक अरूसँग पूर्वाधार छैन। अनि ह्वावेईको पूर्वाधार नोकिया र एरिक्सनजस्ता पश्चिमा कम्पनीको भन्दा धेरै सस्तो छ," सुकुमार भन्छन्।

चीन र अमेरिकाको द्वन्द्वसँग पनि ह्वावेईलाई लगाइएको प्रतिबन्ध जोडेर हेर्ने गरिएको छ

"भारतको दूरसञ्चार उद्योग अहिले पनि सङ्घर्ष गरिरहेको छ। तसर्थ सस्तो दरमा सेवा उपलब्ध गराउन सकिने भएकाले ह्वावेईसँग साझेदारी गर्नु धेरै उपयुक्त छ।"

ह्वावेई अहिले भारतको डिजिटल ईकोसिस्टमको महत्त्वपूर्ण अङ्ग भइसकेको र यो चरणमा बाहिर निकाल्दा त्यो पूर्णत: भत्किने ईकनमिक टाइम्स पत्रिकालाई बताएका छन्।

उनका अनुसार त्यसले आर्थिक हानि मात्र नभएर प्रविधि विकासमा पनि नराम्रो असर पर्नेछ।


१ सय ८० वटा देश समेटिएको उक्त प्रतिवेदनले विश्वभर भ्रष्ट्राचार नियन्त्रणका लागि एकदमै न्यून स्तरमा कदम चाल्ने गरिएको भन्दै चिन्ता जनाएको छ।

यसअघि सन् २०१६ को प्रतिवेदनमा नेपाल २९ अंक सहित १ सय ३१ औं स्थानमा थियो।

राजनीति, न्यायमा पहुँच, वित्तिय अनुशासन सहित ६ वटा मापदण्डमा गरिएका अनुसन्धानका आधारमा प्राप्त अंकहरूको औसत निकालेर उक्त सुचकांक तयार पारिने बताइन्छ।

प्रगति

पछिल्लो प्रतिवेदनले सन् २०१६ को तुलनामा गएको वर्ष नेपाल ९ स्थान माथि उक्लिएको र दुई अंक बढी प्राप्त गरेको देखिएको छ।

ट्रान्सपरेन्सी इन्टनेश्नल नेपालका अध्यक्ष श्रीहरी अर्यालले बीबीसीसँग भने, "अहिलेसम्म नेपालले प्राप्त गरेको सबैभन्दा बढी अंक ३१ हो, ३१ बाट बढेर हाम्रो ३२ हुनसकेको छैन। अझै पनि हाम्रो अवस्था भ्रष्टाचार नियन्त्रणको क्षेत्रमा एकदमै नाजुक छ।"

सन् २०१३ को यस्तै सूचकांकमा नेपाल ३१ अंक सहित १ सय १६ औं स्थानमा रहेको थियो।

'भ्रष्टाचार मुद्दा हेर्न अख्तियारलाई समस्या छैन'

किन पर्छ वैदेशिक रोजगार विभाग निशानामा?

ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेश्नलले ४० भन्दा कम अंक ल्याउने देशलाई एकदमै भ्रष्ट देशको सूचीमा राख्ने ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्छ।

अर्यालले सन् २०१७ मा भएका तीन तहका चुनावका कारणले राजनीतिक क्षेत्रमा केही स्थिरता हासिल भएको अपेक्षासाथ नेपालले उक्त सूचकांकमा केही प्रगति गरेको बताए।

उनी भन्छन्, "हाम्रो विगतको अनुसन्धानले नेपालमा राजनीतिक क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी भ्रष्टाचार व्याप्त रहेको देखाएको थियो, पोहोर साल राजनीतिक क्षेत्रमा नेपालले एक सयमा जम्मा २१ अंक प्राप्त गरेको थियो। संविधान बन्यो। चुनावहरू भयो त्यसकारण अस्थिरता, अराजकताबाट केही प्रगति गरेको भनेर यस वर्ष राजनीतिमा पनि राम्रै अंक प्राप्त गरेको छ।"

उक्त प्रतिवेदनले भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि विश्वव्यापी स्तरमा नै सुस्त ढंगले कदमहरू चालिएको भन्दै चिन्ता जनाएको छ।

सूची

सन् २०१७ को सूचकांकमा दक्षिण एशियाली मुलुकहरू मध्ये भुटान ६७ अंक सहित २६ औं स्थानमा रहेको छ।

भारत ८१ औं, श्रीलंका ९१ औं र माल्दिभ्स ११२ औं स्थानमा रहेका छन्।

११७ औं स्थानमा पाकिस्तान रहेको छ भने बांग्लादेश १४३ औं स्थानमा छ।

अफ्गानिस्तानले जम्मा १५ अंक प्राप्त गरेको छ र १ सय ८३ वटा देशमध्ये १७७ औं स्थानमा रहेको छ।


१०० औं गोल गरेपछि सन्तोष साहुखल

दशरथ रंगशाला मैदानमा एकैछिन कुदे।

सहयात्रीहरुको बधाई स्वीकारे। बस्, यतिमै सकियो सन्तोष साहुखलले गोल गरेको खुसीयाली।

यति छोटो खुसीयाली साहुखलले नेपाली फुटबलमा हासिल गरेको उपलब्धिको हिसाबले पर्याप्त थिएन।

उनले पाएको सफलता सानोतिनो होइन, उनी छ दशक पुरानो शहिद स्मारक लिगमा १०० गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बनेका हुन्।

यो दुर्लभ उपलब्धि हासिल गर्न उनले १६ वर्ष लामो तपस्या गरेका छन्, स्कुल ड्रेसमै मैदान पुगेर गोल गरेका छन्।

परीक्षा छोडेका छन्, २०६० सालदेखि लगातार लिग खेलेको छन् र विदेशी भूमिलाई कर्मथलो बनाए पनि फुटबलकै लागि पटकपटक देश फर्केका छन्।

खेलजीवनमा कुनै पनि वर्ष लिग खेल्न नटुटाएका साहुखल ए डिभिजन लिगकै सर्वाधिक सफल खेलाडी हुने नै भए।

भुटानलाई हराउँदै नेपाल साग फुटबल विजेता

विना स्विकृती नेपालमा कसरी खेलिरहेछ अफ्रिकाको फुटबल क्लब

पूर्वराष्ट्रिय खेलाडी उपेन्द्रमान सिंह भन्छन्, "यो गजबको उपलब्धि हो। आधुनिक नेपाली फुटबलमा यस्तो इतिहास दोहोरिन लामो समय कुर्नुपर्छ।

"यति लामो धैर्यता अबका पुस्तामा शायदै भेटिएला।"

साहुखल बाहेक लिग फुटबलको इतिहासम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा ५० भन्दा वढी गोल गर्ने खेलाडीहरु बसन्त थापा, सुरेन्द्र तामाङ, जेविश पाण्डे र रमेश वुढाथोकी छन्।

यी सबै खेलाडीहरुले खेलाडी जीवनबाट सन्न्यास लिइसकेका छन्।

अहिलेका स्ट्राइकरहरुको गोल संख्या लिगमा कमै मात्र छ।

सयौँ गोल

नेपाल पुलिस क्लब बिरुद्ध साहुखलले आफ्नो १०० गोल पूरा गरेका हुन्।

त्यो खेलको १८ औं मिनेटको समय थियो। च्यासल एक गोलले खेलमा पछि परिसकेको थियो।

त्यतिबेला डि बक्समा अनमार्क रहेका साहुखलले हेमन्त श्रेष्ठले प्रहार गरेको फ्रि किकमा 'वान टच' प्रहार गर्दै बललाई पोष्टको दिशा देखाए।

डेढ दशकको लिग यात्रामा त्यो उनको सयौं गोल संख्या बन्यो।

उनी त्यतिमा रोकिएनन्। दोस्रो हाफमा च्यासल २-१  ले फेरी खेलमा पछि पर्‍यो। तर ४९ औं मिनेटमा फेरी उनले एक जना विपक्षीलाई छक्याउंदै ब्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेर खेल बराबरीमा ल्याए।

वर्षाका कारण भिजेको बुधवारको र‌ंगशालाको चिसो मौसम साहुखलकै नाममा रह्यो।

दुई गोल गरेसंगै उनी जारी लिगमा सर्वाधिक गोलकर्ता (५ गोल )को सूचीमा अग्रस्थानमा पुगेको छ। उनी खेलका म्यान अफ द म्याच पनि भए।

अन्तर्मुखी साहुखलको जवाफ

खेलपछिको पत्रकार सम्मेलनमा उनको आफ्नो स्वाभाविक बानी फेरी देखियो।

न उनी सय गोलको खुशी साट्न आतुर देखिए, न रोमाञ्चित भएर आफ्नो सफलताको गाथा नै सुनाए।

सय गोलको कोसेढुंगा पूरा गर्ने एक्लो नेपाली हुनुको खुशी बारे सोधिएको प्रश्नमा उनको जवाफ थियो - " सय गोल मेरो लागि महत्वपूर्ण होइन। टिमलाई जिताउन सकेको भए खुशी हुने थिएँ।"

पत्रकारहरुले बारम्बार उपलब्धि कोट्याउन खोज्दा उनको एउटै जवाफ थियो -"सय गोल भन्दा टोलीको प्रदर्शन मेरो लागि ठूलो हो। म मेरो टिम माथी आएको हेर्न चाहन्छु।"

बरु उनी पत्रकार सम्मेलन छोडेर खेलको क्रममा घाइते भएका आफ्ना जापानी साथीसंग भेट्न आतुर देखिएका थिए।

तर उनले आफुले ५० गोल गर्दा भने निकै खुशी लागेको बताए। भने, " सिनियर दाजुहरुले गोल गरेको देख्दा त्यतिबेला ५० गोल गर्न पाए हुन्थ्यो जस्तो लागेको थियो। गोल संख्या ५० पुग्दा निकै खुशी पनि भएको थिएँ।"

साहुखलले आफ्नो कीर्तिमान युवा खेलाडीहरुले चाँडै तोड्न सकोस् भनी शुभकामना दिंदै भने, " युवाहरुलाई प्रेरणा मिलोस् मेरो शुभकामना छ।"

साहुखल अन्तर्मुखी देखिएपनि उनका प्रशिक्षक बालगोपाल साहुखलले भने भाईको सफलतामा निकै रमाए।

च्यासलका प्रशिक्षक उनले भने, " भाईको बानी नै यस्तै हो। धेरै बोल्दैनन्। तर एउटा...


१३ औँ दक्षिण एशियाली खेलकुद अन्तर्गत पोखरा रङ्गशालामा भएको खेलमा नेपालले माल्दिभ्सलाई १० विकेटले हराएको हो।

माल्दिभ्सलाई नेपालले १०.१ ओभरमा १६ रनमा अलआउट गरेको थियो।

त्यसपछि जितका लागि आवश्यक रन नेपालले जम्मा पाँच बल खेलेरै हासिल गर्‍यो।

काजल श्रेष्ठ १३ रन बनाएर नटआउट रहिन्।

चन्दको कीर्तिमानी बलिङ

टी २० अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेटमा पहिलो खेल खेलिरहेकी नेपालकी अञ्जली चन्दले २.१ ओभर बलिङ् गर्दै कुनै रन नदिई छ विकेट लिएकी छन्।

"प्लेअर अफ द म्याच" घोषित चन्दको यो बलिङ् प्रदर्शन टी २० अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेटमा सबैभन्दा उत्कृष्ट  हो।

उनले आफ्नो दोस्रो बलमै विकेट लिएकी थिइन् र पहिलो ओभरमा ३ विकेट हात पारिन्।

आफ्नो दोस्रो ओभरको अन्तिम दुई बल र तेस्रो ओभरको पहिलो बलमा विकेट लिएर उनले ह्याट्रिक पनि पूरा गरिन्।

हालसम्म टी २० अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेटमा छजना खेलाडीले एकै खेलमा ६ विकेट लिएका छन्।

चन्दको प्रदर्शन अगाडि उत्कृष्ट प्रदर्शन मलेशियाकी मास इलिसाको थियो जसले चीनविरुद्ध गएको जनवरीमा भएको खेलमा ३ रन दिएर ६ विकेट लिएकी थिइन्।

आफ्नो पहिलो खेलमा उत्कृष्ट बलिङ गरेको बोत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्स्वानाकी बोत्सोगो एमपेडीको ८ रन दिएर ६ विकेट लिएको कीर्तिमान पनि पछाडि पारिन्।

माल्दिभ्सको कमजोर खेल

सोमवारको खेलमा माल्दिभ्सले टस जितेर ब्याटिङ रोजेको थियो।

माल्दिभ्सको रन सङ्ख्या टी २० अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेटमा छैटौँ सानो स्कोर हो।

पाँच बलमा जित चाहिँ विश्व कीर्तिमान होइन। यसै वर्ष जुन महिनामा रुवाण्डाले मालीलाई आठ  रनमा अलआउट गर्दै चार बलमा र तान्जानियाले मालीलाई ११ रनमा अलआउट गर्दै ४ बलमै जित हासिल गरेको थियो।

नेपालको तर्फबाट करुणा भण्डारीले २ विकेट लिइन्।

माल्दिभ्सका नौजना शून्य रनमै आउट भएका थिए। हाम्जा नियाजले नौ र हाफ्सा अब्दुलाहले चार रन बनाएका थिए।


१५ दिनअघि भारतबाट त्यस्तो नोट प्राप्त भएको परराष्ट्र मन्त्रालयले राष्ट्रिय सभाको प्रत्यायोजित व्यवस्थापन तथा सरकारी आश्वासन समितिलाई जानकारी दिएको हो।

दुवै सदनले पारित गरेपछि गएको १८ जूनमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुराको भूभाग समेटिएको नक्सा देखाउने नेपालको निशान छाप परिवर्तन गर्न सरकारले ल्याएको संविधान संशोधन विधेयक प्रमाणित गरेकी थिइन्।

नेपालले नयाँ नक्सा अनुमोदन प्रकिया अघि बढाएसँगै लामो समयदेखि रहेको सीमा विवाद उत्कर्षमा पुगेको छ र दुवै देशका अधिकारीहरूबीच संवादहिनताको अवस्था रहेको छ।

भारतको कूटनीतिक विरोधपत्र

बीबीसीले काठमाण्डूस्थित भारतीय दूतावाससँग भारत सरकारले पठाएको भनिएको विरोधपत्रका बारेमा प्रश्न गरेपनि कुनै जवाफ पाएको छैन।

तर बिहीवार राष्ट्रिय सभाको एउटा समितिमा भारतबाट नक्सालाई लिएर औपचारिक रूपमै कूटनीतिक नोट प्राप्त भएको जानकारी गराइएको थियो।

प्रत्यायोजित व्यवस्थापन तथा सरकारी आश्वासन समितिका सभापति रामनारायण विडारी भन्छन्, “भारतले आफ्नो नक्सामा कालापानी क्षेत्र समेटेपछि उक्त भूमि फिर्ता ल्याउन राष्ट्रिय सभाले सङ्कल्प प्रस्ता... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

व पारित गरेको थियो। त्यसमा के प्रगति भएको छ भनेर सोध्दा हामीलाई परराष्ट्र मन्त्रालयले जवाफ पठाएको हो।”

“त्यसमा भारतलाई कूटनीतिक नोट पठाइएको, पटक पटक पत्राचार गरिएको र भारतले पनि हामीले नक्सा जारी गरेर संविधान संशोधन गरिसकेपछि त्यो कुरालाई अस्वीकार गरेर कूटनीतिक नोट पठायो भन्ने जानकारी गराइएको छ।”

परराष्ट्र मन्त्रालयले भारतले पठाएको भनिएको कूटनीतिक नोटबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

नेपालले नयाँ नक्सा जारी गरेपछि भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले कृत्रिम रूपमा भारतीय भूभाग अतिक्रमण गरिएको भन्दै त्यो अमान्य हुने बताएका थिए।

झण्डै एक साता अघि परराष्ट्र मन्त्रालयबाट विवरण पाएको भन्दै नेपाल सरकारले कूटनीतिक नोटको जवाफ भारतलाई दिइएको वा नदिइएको भन्नेबारे आफूहरू बेखबर रहेको समितिका सभापति विडारीले जानकारी दिए।

भारत-नेपाल दुवैलाई 'एक अर्काको नक्सा अमान्य'

पूर्व परराष्ट्रमन्त्री तथा भारतका लागि पूर्व नेपाली राजदूत भेषबहादुर थापाले भारतले सन् ६० को दशकदेखि विवादित क्षेत्रलाई आफ्नो भूमि भनेर नक्सामा राखेपछि नेपालले कालापानी सहितका क्षेत्रमा आफ्नो हक रहेको भन्दै स्वामित्व दाबी गरेको बताए।

उनी भन्छन्, “अहिलेको अवस्था भारतको नक्सा हामीलाई अमान्य र हाम्रो नक्सा भारतलाई अमान्य भएको नयाँ परिस्थितिको सृजना भएको छ। नेपालले संवादका लागि आह्वान गरेको धेरै पटक भइसक्यो तर त्यसको बारेमा कुनै पहलकदमी भएको छैन। यसपछि अब के गर्ने भन्ने कुरा दुई देशबीचको संवादमा भर पर्छ।”

उनले भूभागको स्वामित्व छाड्ने अधिकार कुनै देशलाई पनि नभएको उल्लेख गर्दै सीमा विवादको निरूपण जटिल  विषय भएको र त्यो संवादमार्फत मात्रै हल हुने बताए।

काश्मीरको विशेष हैसियत समाप्त गर्ने क्रममा गएको नोभेम्बर महिनामा कालापानी क्षेत्रलाई भारतले आफ्नो नक्सामा राखेको भन्दै नेपालले कूटनीतिक नोटमार्फत् विरोध जनाएको थियो।

त्यसबाहेक गएको मार्चमा भारतीय गृहमन्त्री राजनाथ सिंहले उत्तराखण्डको पिथौरागढलाई लिपुलेकसँग जोड्ने सडकको उद्घाटन गरेपछि फेरि नेपालले कूटनीतिक रूपमा विरोध जनाएको थियो।

हालसम्म तीनवटा कूटनीतिक नोटमार्फत वार्ताका लागि आह्वान गरेपनि भारतबाट कुनै जवाफ प्राप्त नभएको नेपाली अधिकारीहरू बताउँछन्।

सीमा विवादमाझ भारतले सार्वजनिक रूपमा उक्त विषयमा दुई देशका परराष्ट्र सचिवको तहमा कोभिड महामारी समाप्त भएपछि कुराकानी हनसक्ने आशयको धारणा व्यक्त गरेको...


१५ महिनादेखि नेपाली कामदारहरू मलेशिया जान पाएका छैनन्

नेपालको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले पठाएको एक सय २२ संस्थामध्येबाट मलेशियाले ती संस्था छनोट गरेको हो।

यसअघि काम गरेका ३७ स्वास्थ्य संस्थाले अवैध रूपमा काम गरेको भन्दै नेपालले कामदार मलेशिया पठाउन रोकेको १५ महिना भइसकेको छ।

वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरू भने दुई देशबीचको ऐतिहासिक श्रम सम्झौता कार्यान्वयन गर्न सरकारले ढिला गर्न नहुने बताउँछन्।

मलेशियाको पत्रमा के छ?

भदौ अन्तिम साता रोगजारीका बारेमा सबै विषय टुङ्गो लगाउने भन्दै दुई देशका प्राविधिक समितिहरूको संयुक्त बैठक बस्ने तय भएकै बेला मलेशियाको धारणा बाहिर आएको हो।

मङ्गलवार काठमाण्डूस्थित मलेशियाली दूतावासले परराष्ट्र मन्त्रालयलाई एक पत्र लेख्दै स्वास्थ्य संस्था छनोटको जानकारी गराएको हो।

मलेशियाले छनोट गरेका संस्थाहरूमाथि यसअघि सिन्डिकेट गरेको र मनपरी शुल्क असुलेको भन्दै प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

बीबीसी न्यूज नेपालीलाई प्राप्त पत्रको प्रतिलिपिमा स्वास्थ्य परीक्षण गर्न मापदण्ड पुगेका संस्था पछि थप्न सकिने उल्लेख छ।

नेपाल र मलेशियाबीच श्रम समझदारी भए पनि स्वा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्थ्य परीक्षण संस्थाको विषयमा कुरा नमिल्दा कार्यान्यवनमा आउन नसकेको बताइन्छ।

श्रम मन्त्रालय 'बेखबर'

सो पत्र वैदेशिक रोजगारीको सरोकार राख्ने श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयमा भने हालसम्म प्राप्त नभएको जनाइएको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री गोकर्ण बिष्टले भने बुधवार साँझ बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दै पत्र आएपछि मात्रै प्रतिक्रिया जनाउने बताए।

"यो कूटनीतिक रूपमा सुल्झाउने विषय हो जसबारे पत्र हेरेपछि मात्र हामी औपचारिक धारणा बनाउँछौँ।"

गत साउन २१ मा नेपाल सरकारले एक सय २२ वटा संस्थालाई मलेशियाले माग गरेको मापदण्ड पुगेको भन्दै मलेशियालाई सूची पठाएको थियो।

तर मलेशिया भने सुरुदेखि नै थप त्यस्ता संस्था आवश्यक नपर्ने अडान अनौपचारिक ढङ्गबाट राख्दै आएको नेपाली श्रम व्यावसायीहरू बताउँछन्।

साउदी अरब, बहराइन र ओमन जाने नेपाली कामदारका लागि ११ वटा संस्थाले मात्र गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल जीसीसीबाट सशुल्क मेडिकल जाँचको अनुमति पाएका छन्।

कतार जाने कामदारको स्वास्थ्य परीक्षण एउटा भिसा सेन्टरको रूपमा रहेको संस्थाले गर्छ।

"अरू देश पठाउने सिन्डिकेटलाई बेवास्ता गर्ने तर मलेशियासँग सम्बन्धित कुरा मात्र उठाइएको भनेर मलेशियाली पक्षले चित्त दुखाएको छ," एक व्यवसायीले भने।

'सरकार झन् फस्यो'

मलेशियासँग पहल गरेर बायो-मेडिकल सिस्टम बीएमएस लिन अग्रसर हुनुपर्नेमा नेपाल सरकार संलग्न  भएपछि जटिलता थपिएको तर्क नेपाली व्यवसायीहरू गर्छन्।

सरकारले मापदण्ड तोकिदिएपछि बाँकी काम 'बेस्टिनेट एसडीएन बीएसडी' नाम गरेको बीएमएस सेवा दिने कम्पनी र नेपाली कम्पनीबीच व्यवसायीकै तहमा हुनुपर्ने उनीहरूको मत छ।

नयाँ श्रम सम्झौताअनुसार स्वास्थ्य परीक्षण गर्दा लाग्ने रकम काम गर्ने कम्पनीले पहिलो महिनाको तलबमै थपेर दिन्छ।

तर मलेशियाले पुरानै संस्थाहरूको नाम प्रस्ताव गरेपछि त्यो कार्यान्वयन नहुने शङ्का उत्पन्न भएको कतिपयको धारणा छ।

नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी महासङ्घका अध्यक्ष रोहन गुरुङ स्वास्थ्य परीक्षणको विषयमा अड्किएर राज्यले थुप्रैले पाउने रोगजारी र देश भित्रने रेमिट्यान्सको मूल्य चुकाउन आवश्यक नरहेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "दुई देशबीच भएको ऐतिहासिक श्रम सम्झौताले दिएको उपलब्धिलाई कार्यान्वयन गर्नुपर्ने अवस्थामा अब सरकारले ढिलो गर्नुहुँदैन।"

बीएमएस प्रणाली सन् २०१५ देखि मलेशियाले आफ्ना श्रमिकहरू आउने मुलुकमा लागु...


१७ वर्षीया सन्दीपले गएराति आफ्नो टोली दिल्ली डेयरडेभिल्सका तर्फबाट पहिलो म्याच खेल्ने क्रममा 'उत्कृष्ट बलिङ' गरेको टिप्पणी भएको छ।

भारतीय टिमका कप्तान विराट कोहलीले नेतृत्व गरेको रोयल च्यालेन्जर्स ब्यांग्लोरविरूद्ध मैदानमा उत्रिएका सन्दीपले कोहली र अर्का विश्व चर्चित ब्याट्सम्यान दक्षिण अफ्रिकाका एबीडी भीलीयर्सलाई बलिङ गरेका थिए।

एक विकेट लिएका सन्दीपले 'किफायती' बलिङ गरे पनि उनको टोली ६ बल बाँकी छँदै ५ विकेटले पराजित भएको छ।

मौका

प्रतियोगिताको ११  औँ संस्करणमा दिल्लीले लिलामीमा २० लाख भारु तिरेर लिएका लामिछानेले आफ्नो टोलीले १२ औँ खेल खेल्दा मौका पाएका हुन्।

नेपाल भ्रमणका क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सन्दीप आईपीएलमा छनोट भएको विषय राजधानीमा भएको अभिनन्दनका क्रममा चर्चा गरेकै दिन दिल्लीले उनलाई आफ्नो 'ओपनिङ बलर'का रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो।

खेलमा उनले चार ओभर २५ रन खर्चेर एक विकेट लिएका थिए।

सन्दीपको बलिङ एशोशियट राष्ट्रबाट छनोट भएर कुनै पनि क्रिकेट खेलाडीले आइपीएलको आफ्नो पहिलो खेलमा गरेको 'उत्कृष्ट प्रदर्शन' भएको ईएसपीएन क्रिकइन्फोका खेल पत्रकार पिटर डेला ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पेना बताउँछन्।

सन्दीपले आफ्नो पहिलो ६ बलमा ६ रन दिएका थिए भने दोस्रो ओभरमा पार्थिव पटेलको विकेट लिएका थिए।

दिल्ली डेयरडेभिल्सका पाँच बलर मध्ये उक्त खेलमा उनले सबैभन्दा कम रन दिएका थिए।

शनिवारको खेलमा 'नट आउट' ७२ रन प्रहार गरेर 'म्यान अफ द म्याच' बनेका ब्याट्सम्यान एबीडी भीलीयर्सले खेलपछि सन्दीपको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्।

प्रशंसनीय

उनले भनेका छन्, "लामिछाने भर्खरै १७ वर्षका छन् र उनले प्रशंसनीय खेल देखाएका छन्। यी केटाहरूले कसरी यस्तो खेल्छन् म आश्चर्यमा पर्छु। यो भारतीय क्रिकेट र समग्र क्रिकेटका लागि ठूलो उपलब्धि हो।"

आफ्नो पहिलो खेलपछिको एउटा अन्तर्वार्तामा सन्दीपले दिल्ली डेयरडेभिल्सको टोलीमा स्थान पाएकोमा खुशी व्यक्त गर्दै विश्वका दुई अग्रणी ब्याट्समेनविरूद्ध बलिङ गर्न पाउनु आफैँमा उपलब्धि भएको बताएका छन्।

"मैले मेरा प्रशिक्षकहरूबाट धैर्य गर्न सिकिरहेको छु, अझै लामो यात्रा गर्नुपर्नेछ, टोलीका प्रशिक्षक र सबै सदस्यबाट राम्रो सहयोग पाइरहेको छु।"

सन्दीपको पहिलो खेलको प्रदर्शनलाई आईपीएलको आधिकारिक ट्विटर खातामा 'ऐतिहासिक' भनिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्ले पनि उनलाई आईपीएल खेल्ने पहिलो नेपाली खेलाडी बनेकोमा बधाई दिएको छ।

खुसी व्यक्त गर्नेमा सन्दीपलाई अष्ट्रेलियामा लगेर अभ्यासको मौका दिने अष्ट्रेलियाको टोलीका पूर्वकप्तान माइकल क्लार्क पनि छन्।

उनले ट्विटरमा लेखेका छन्, "मेरा साथीले आइपीएलमा पहिलो पटक खेल्ने मौका पाएका छन्, उनको कथा कति रोमाञ्चक छ!"

ट्विटरमा नेपाली किक्रेट टोलीका कप्तान पारस खड्काले सन्दीपलाई शुभकामना दिँदै आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन देखाउन भनेका थिए।

'ठूलो क्षण'

सन्दीपले बलिङ गरिरहँदा ट्वीट गर्दै नेपाली ब्याट्सम्यान शरद भेषावकरले सन्दीपले एकदमै राम्रो शुरूवात गरेको र आफ्नो खुशी एक तहमाथि पुगेको टिप्पणी गरेका थिए।

भारतीय क्रिकेट विश्लेषक हर्ष भोग्लेले सन्दीपले विकेट लिनुलाई एउटा ठूलो क्षण भन्दै ट्वीट गरेका थिए।

उनको बलिङ गर्ने शैलीलाई अष्ट्रेलियाका चर्चित खेलाडी शेन वार्नसँग दाँज्ने गरिन्छ।

सन्दीपलाई उनको पहिलो खेलका लागि शुभकामना दिनेमा सनराइजर्स हैदराबादबाट खेलिरहेका अफगान बलर राशिद खान सहितका खेलाडी छन्।

नेपाली क्रिकेट प्रशंसकहरूले पहिलो खेलमा सन्दीपले गरेको कसिलो बलिङको प्रंशसा सामाजिक सञ्जालमा गरिरहेका छन्।

पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले...


१७,००० वर्षपछि बजेको शङ्खबाट यस्तो ध्वनि आयो

दक्षिण फ्रान्समा प्राचीन घुमन्ते सिकारीहरूले प्रयोग गरेको गुफामा त्यो शङ्ख फेला परेको थियो।

धेरै ठाउँमा हड्डीबाट बनेका प्राचीन वाद्ययन्त्र भेटिने गरेका भए पनि उक्त शङ्ख त्यस किसिमको सबैभन्दा पुरानो वस्तु हो।

यसबारे साइन्स एड्भान्सेज जर्नलमा विवरण प्रकाशित भएको छ।

उक्त शङ्खभित्र कुँदिएका बिन्दुजस्ता चिह्नलाई विशेष मानिएको छ।

ती चिह्नहरू पिरनीज पर्वतीय क्षेत्रमा अवस्थित मार्सूला गुफाको भित्तामा भेटिएका कलाकृतिसँग मिल्दोजुल्दो देखिन्छन्। उक्त शङ्ख सन् १९३१ मा त्यहीँ भेटिएको थियो।

कला र शङ्खबीच कस्तो सम्बन्ध?

"यसबाट यो शङ्खबाट निकालिने सङ्गीत र भित्तामा भएका चित्रहरू, आकृतिहरूबीच बलियो सम्बन्ध भएको देखिन्छ," टूलूज विश्वविद्यालयका जील तोसेलोले भने।

"युरोपेली प्रागितिहासमा सङ्गीत र गुफाको कलाबीच सम्बन्ध भएको प्रमाण देखाउन सकिने यो नै हामीलाई थाहा भएसम्म पहिलो अवसर हो।"

यो शङ्ख ठूलो खालको समुद्री शङ्खेकीराको खबटो हो

यो शङ्ख ३१ सेन्टिमिटर लामो र १८ सेन्टिमिटर चौडा छ।

यो शङ्ख प्रशान्त महासागरमा पाइने एउटा ठूलो खाले शङ्खेकीराको खबटो भएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो विश्वास गरिएको छ।

त्यतिबेला शङ्ख विशेष वस्तु भएको अनुमान गरिएको छ किनभने त्यो शङ्ख फेला परेको स्थान समुद्री किनाराबाट २०० किलोमिटर पर छ।

उत्खननकर्ताहरूले सन् १९३० को दशकमा फेला पार्दा त्यो शङ्खलाई एउटा सामान्य भाँडो भन्ठानेका थिए।

यो शङ्ख किन विशेष?

तर फ्रान्सको राष्ट्रिय वैज्ञानिक अनुसन्धान केन्द्र सीएनआरएसले गरेको विश्लेषणका आधारमा नयाँ कुरा पत्ता लाग्यो।

ध्वनि निकाल्न शङ्खमा केही परिवर्तन गरिएको वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका छन्।

शङ्खको एउटा छेउमा प्वाल पारेर मानिसको मुखमा हाल्न मिल्ने कुनै साधन राख्ने ठाउँ बनाइएको हुनसक्छ। शङ्खको अर्को छेउ काटेर हात राखी स्वर घटबढ गर्न मिलाएको जस्तो देखिन्छ।

वैज्ञानिकहरूको टोलीले एक सङ्गीतकारलाई उक्त शङ्ख बजाउन लगाए।

उनले सी, सी-शार्प र डी नोटसँग मिल्ने स्वर निकालिदिए।

निस्किएको स्वरको प्रबलता एक मिटरमा झन्डै १०० डेसिबेल मापन गरिएको जानकारी दिँदै सोर्बँ विश्वविद्यालयका फिलिप वाल्टर भन्छन्, "ध्वनि शङ्खको प्वालको अक्षमा धेरै केन्द्रित हुन्छ।"

शङ्खका दुवै छेउमा परिवर्तन गरिएको छ

शङ्खको मुखको भित्री भागमा गरिएको चित्राङ्कनको अध्ययन गर्न विशेष विधि अवलम्बन गरिएको थियो।

शङ्खमा कस्तो कला छ?

फलामको यौगिकबाट बनेका चिह्नहरू गेरु रङ्गमा छन् र औँठाछाप जस्ता देखिन्छन्।

गुफाको भित्तामा पनि त्यस्तै शैलीका कलाकृति छन्।

उदाहरणका लागि त्यहाँ ३०० वटा थोप्ला प्रयोग गरी बनाइएको एउटा बाइसन नामक जीवको आकृति पनि छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले उक्त शङ्खको थ्रीडी प्रतिकृति पनि बनाएका छन्। त्यसबाट उक्त शङ्खलाई कुनै हानि नपुर्‍याई त्यसको साङ्गीतिक पक्षबारे थप अनुसन्धान गर्न सकिनेछ।

ऊर्ध्व पुरापाषाणयुगीन अर्थात् ढुङ्गेयुगको उत्तरार्धतिरका मानिसहरू हड्डी, मृगको सिङ र हस्तिहाडबाट आफूले प्रयोग गर्ने  सामग्री बनाउन सिपालु भएको पुरातात्त्विक अध्ययनले देखाउँछ।

त्यो युगमा विभिन्न स्थानमा बस्ने मानिसहरूबीच आफ्नो जस्तै समुदायसँग अन्तर्क्रिया हुने गरेको देखिन्छ। यो शङ्खबाट पनि त्यस्तो सम्बन्धलाई प्रमाणित हुने वैज्ञानिकहरू बताउँछन्।

न्यूजील्यान्डमा फेला परेको शङ्खको मुखमा हड्डी जोडिएको छ


१८ वर्षको उमेरमा बेल्कोटगडी नगरपालिका-११ अमारेखोलाका अमृत तिवारीले १९ वटा बाख्रा र १२ बङ्गुरसहित व्यवसाय सुरू गरेका थिए।

हाल १ सय ७० वटा बोका र बाख्रा उनको कृषि फार्ममा छन्। आफ्नो फार्ममा जन्मिएका उन्न्तत जातका बाख्राहरू ६० जिल्लामा बेचिसकेको उनी बताउँछन्।

उनलाई नेपालको पशुसेवा विभागले आफ्नो वार्षिकोत्सवको सन्दर्भ पारेर दुई वर्षअघि देशकै 'कान्छा बाख्रापालक कृषकको' सम्मान दिएको थियो।

ब्राखापालन

१८ वर्षको उमेरमा काठमाण्डूको ग्रामीण आदर्श कलेजमा व्यवस्थापन संकायमा दोस्रो वर्ष अध्ययन गर्दा गर्दै पढाइ छाडेर उनले बाख्रापालन सुरू गरेका थिए।

आफूले व्यवसाय सुरू गर्न लाग्दा नेपालमा दोस्रो पटक संविधानसभाको चुनाव हुन लागेको उनी सम्झन्छन्।

"नेताहरूले दिएका आश्वासनले एकदम निराश बनिरहेको थिएँ। त्यसमाथि मेरा धेरै साथीहरू वैदेशिक रोजगारीमा गइरहेका थिए। त्यो बेला मलाई गाउँमै बसेर केही गर्ने चाहना भयो।"

उनले सुरूमा बाख्रा र बङ्गुर पालेका थिए। २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पको समयमा ५४ वटा बङ्गुर आफूले पालेको बताउँदै उनले भूकम्पले चीनसँग जोड्ने बाटो भत्काएपछि बङ्गुर पाल्न छाडेको जनाए।

"संविधान आ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एपछि नाकाबन्दी भयो। बङ्गुरलाई खुवाउने दाना पनि पाउन छाड्यो, बाटो बन्द भएर चीन पनि पठाउन सकिएन। त्यही भएर २०७३ सालबाट बङ्गुर पाल्न छाडिदिएँ।"

विदेशी

बङ्गुरपालनमा खासै सफलता हात नलागे पनि उनले बाख्रापालनमा आफूलाई केन्द्रित गरे र उन्नत जातका बाख्रा विदेशबाट समेत झिकाए।

उनी भन्छन्, "दक्षिण अफ्रिकाबाट बोएर प्रजातिका १५ वटा बोका ल्याएर पालिरहेको छु, त्यो नश्लको एउटै बोकाको रू. मूल्य ४ लाख जति पर्छ।"

तिवारीका अनुसार बोएरसँग 'क्रस' गराएर जन्माइएका पाठापाठी एउटै २० देखि ४० हजार रूपैयाँमा विक्री हुने गरेका छन्।

"हाम्रो फार्मका पाठापाठी करिब ६० जिल्लामा बेचिसकेको छु, अहिले मासिक ८० हजारदेखि १ लाख रूपैयाँसम्म बचाउने गरेको छु।"

त्यसबाहेक आफ्नै र भाडामा लिएको गरी ६० रोपनी जमिनमा ५० प्रजातिका घाँसको खेती गरिरहेको उनी बताउँछन्।

आधुनिक

आधुनिक खालको खोरसहितको उनको मजुवादेवी कृषि फारम आफ्नै परिवारको चार सदस्यले चलाइरहेका छन्।

उनले हालसम्मको आम्दानी र स्थानीयस्तरमा लिएका ऋणले आधुनिक फार्म बनाएको बताए।

उनका बुवा प्राथमिक विद्यालका शिक्षक हुन् भने आमा पसल चलाउँछिन्।

अमृत नेपालमै बसेर विदेशमा भन्दा बढी आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण आफू भएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "उन्नत नश्लका बाख्राका पाठापाठीहरू गाउँघरमा पुर्याउने र गाउँघरमा बाख्रापालन जस्ता व्यवसायमा लाग्न युवाहरूलाई सघाउने लक्ष्य मैले लिएको छु, खाडी देशमा काम गर्नुको साट्टो परिवारसँगै बसेर देशभित्रै उनीहरू रोजगार बनुन भन्ने मेरो चाहना छ।"

सम्मान

अमृतलाई तीन वर्षअघि जिल्ला पशु सेवा कार्यलयले उत्कृष्ट बाख्रापालक कृषकका रूपमा सम्मान गरेको थियो।

पशुसेवा विभागले पनि उनलाई कान्छो बाख्रापालक कृषकका रूपमा आफ्नो स्थापना दिवसका अवसरमा दुई वर्षअघि सम्मान गरेको थियो।

जिल्ला पशुसेवा कार्यलय नुवाकोटका प्रमुख खगेन्द्र भट्ट तिवारीले बाख्रापालन गरेर प्रेरणादायी रूपमा सफलता प्राप्त गरिरहेको बताउँछन्।

उनी भन्छन् "अरू कृषकभन्दा धेरैपछि बाख्रापालन शुरू गरे पनि नुवाकोटमा उनले जतिको बाख्रापालनमा अरूले काम गर्न सकिरहेका छैनन्, केही ऋण लिएर भए पनि आधुनिक ढङ्गले बाख्रापालन गरिरहेका छन्।"

"उनले राम्रो गरिरहेका छन्, यसरी नै सफलता पाउँदै गए त्यो धेरैलाई प्रेरणादायी हुन्छ।"


२० महिना लामो छलफलहरूपश्चात् २७ ईयू देशका नेताहरूको आइतवारको बैठकले एक घण्टाभन्दा पनि कम समयमै सो सम्झौता अनुमोदन गरेका हुन्।

सन् २०१९ को मार्च २९ मा ब्रिटेन औपचारिक रुपमा ईयूबाट बाहिरिदैँछ।

ब्रेक्जिट: अन्तत: ब्रिटिश क्याबिनेटद्वारा अनुमोदन

ब्रेक्जिट मस्यौदामा असहमत मन्त्रीद्वारा राजीनामा

सम्झौता

ईयूका नेताहरूले सो सम्झौताले ईयूबाट ब्रिटेनको सहज  बहिर्गमनको बाटो खोलेको बताएको छन्।

अब उक्त सम्झौतालाई ब्रिटेनको संसद्ले पारित गर्नुपर्ने हुन्छ।

डिसेम्बर महिनाको सुरुवातताका ब्रिटेनको संसद्ले सम्झौतामाथि मतदान गर्ने अनुमान गरिएको छ।

तर अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा त्यहाँको संसद्ले सो सम्झौता पारित गर्ने देखिएको छैन।

विवाद

लेबर, लिबरल डेमोक्याट्स, स्कटिश न्याश्नल पार्टी, डेमोक्र्याटिक युनियनिस्ट पार्टी र धेरैजसो अनुदारवादी सांसद्हरूले सम्झौताको विरुद्धमा मतदान गर्ने ठानिएको छ।

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले उनकै शब्दमा सो सम्झौता ब्रिटिश जनताको पक्षमा रहेको र त्यसले ब्रिटेनलाई समृद्ध भविष्यको मार्गतर्फ डोर्‍याउने बताइन्।

ब्रसल्समा बोल्दै मेले ईयूमा रहने पक्षमा र ईयूमा नरहने पक्षमा मतदान गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेका सबैलाई एकताबद्ध हुन आह्वान गर्दै 'ब्रिटिश जनताले ब्रेक्जिट बारे वादविवाद गरेर थप समय खर्च गर्न नचाहेको'मा जोड दिइन्।

यूरोपेली आयोगका अध्यक्ष जाँ क्लोड युंकरले ब्रिटेनमा कसैले सो सम्झौता अस्वीकार गरे अझ राम्रो सम्झौताको प्रस्ताव राखिने भनेर ठानेमा त्यो गलत साबित हुने बताएका छन्।


२० वर्षअघि शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्री भएका बेला पञ्चेश्वर परियोजना निर्माणबारे भारतसँग समझदारी भएको थियो।

अन्य धेरै विषयमा देखिएका मतभेद सुल्झिए पनि भारतीय पक्षले उनीहरुको तल्लो शारदा सिँचाइका लागि छुट्टै पानी दिनुपर्ने माग गरेको र त्यसमा नेपाली पक्ष तयार नभएको बताइएको छ।

ऊर्जामन्त्रीले विज्ञ समूहबीच मिल्न नसकेका विषयलाई राजनीतिक तहमा सुल्झाउने प्रयास भइरहेको बताएका छन्।

दुई दशकअघि महाकाली सन्धि हुँदा ६ महिनाभित्रै पञ्चेश्वरको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार पार्ने भनिए पनि पानी बाँडफाँटको विवादले त्यो सम्भव भएन।

'पञ्चेश्वरमा स्वार्थ नछाड्न प्रमको निर्देशन'

पेचिलो

अहिले आएर त्यही मुद्दा दुईपक्षीय वार्तामा पेचिलो विषय बनेको छ जसका कारण प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र उनका भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीले गत भदौमा एक महिनाभित्र प्रतिवेदन तयार पार्न दिएको समयसीमा सकिकेको छ।

केही साताअघि विज्ञ समूहको भारतमा भएको बैठक सकारात्मक भनिए पनि त्यसयता प्रतिवेदनबारे कुनै प्रगति हुन नसकेको उक्त समूहका सदस्य एवम् जल तथा ऊर्जा आयोगका सह-सचिव माधव बेलबासेले बताए।

उनले भने, "पानी बाँडफाँटको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

विषयलाई कसरी मिलाउने भन्ने यकिन नभएसम्म बाँकी प्राविधिक विषयहरुको टुङगो लगाउन गाह्रो हुन्छ, हामीलाई पनि आधारहरु चाहिन्छ। दिल्लीमा भएको बैठकपछि कुनै काम हुनसकेको छैन।"

भारतीय क्षेत्रमा रहेको 'लोअर शारदा सिँचाइ' आयोजनाले हाल ४ अर्ब घनमिटर पानी उपयोग गरिरहेको र पञ्चेश्वरको पानी बाँडफाँट गर्दा उक्त आयोजनाका लागि छुट्टै पानी दिनुपर्ने भारतीय पक्षको अडान रहेको बताइन्छ।

नेपाली पक्षले पानी बाँडफाँट गर्दा सन्धिमा उल्लेख नगरिएको उक्त आयोजनाका लागि छुट्टै पानी दिन नसकिने अडान लिएको बताइएको छ।

समाधान

जसका लागि राजनीतिक तहबाट समाधान खोज्ने प्रयास भइरहेको ऊर्जामन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले बताए।

हालै प्रधानमन्त्री देउवाले राष्ट्रिय स्वार्थ नछाडेर भारतसँग सहमति जुटाउन सरकारी विज्ञ टोलीलाई निर्देशन दिएका थिए।

उनले भने, "राजनीतिक रुपमा पनि कुरा भइरहेको छ र भारतीय पक्षलाई प्राविधिक समूहले गरेको सहमतिबाट पछाडि नहट्न आग्रह गरिएको छ। त्यसैलाई आधार बनाएर काम अगाडि बढाउने प्रयास भइरहेको छ छलफल निष्कर्षको नजिक पुग्दै गएको छ।"

आयोजनाका धेरै प्राविधिक विषय पानीको बाँडफाँटमा आधारित रहेको बताइएको छ।

त्यसकै आधारमा लगानी कसले बढी गर्ने र विद्युत कसले बढी पाउने भन्ने विषय पनि निर्धारण हुनेछ।

प्रारम्भिक अध्ययनबाट ३ सय १५ मिटर अग्लो बाँध बनाएर पञ्चेश्वर परियोजनाबाट ५ हजार मेगावाटभन्दा बढी बिजुली उत्पादन गर्न सकिने बताइन्छ।


२० वर्षपछि भएको स्थानीय तहको चुनावलाई ऐतिहासिक भनिएको थियो र करिब ७३ प्रतिशत मतदाताले चुनावमा मत हालेको निर्वाचन आयोगले तथ्यांक दिएको थियो।

तर मतदानको 'उल्लासमय' माहौल सकिन नपाउँदै पट्यारलाग्दो हिसाबमा एकदमै धीमा गतिमा मतगणना भइरहेको भन्दै समाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रियाहरु व्यक्त भइरहेका छन्।

एक जना निर्वाचन आयुक्त ईश्वरी पौडेलले तीव्र गतिमा मतगणना प्रक्रिया अघि बढाउन कर्मचारी थप्न निर्वाचन अधिकृतहरुलाई निर्देशन दिइएको सोमबारसाँझ बीबीसीलाई बताएका छन्।

'रेल पहिला कि मेयर?'

समाजिक सञ्जालमा मतगणनाको ढिलाईप्रति कटाक्ष भइरहेका छन् र त्यसलाई लिएर चुनावी मैदानमा उत्रिएका दल र तीनका घोषणापत्रहरुलाई व्यंग्य गरिएका छन्।

लेखक खग्रेन्द्र संग्रौलाले मतगणनाले नेपालको परम्परागत सोच र प्रशासन संयन्त्रको कार्यक्षमतालाई उदांगो पारेको भनेर व्यग्यं गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, "हाम्रो नोकरशाहीको कार्यक्षमता र कार्यगति-हरे! सात दिनमा नी मतगणना नसकिने भो। अन्तरिक्ष युगको यो गोरुगाढा, यो अगस्ती अजिङगर! धिक्कार!"

‘मतगणनामा तीव्रता दिन आयोगको निर्देशन’

मतदाता शिक्षामा विशेष ध्यान दिइने

कतिपय प्रतिक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रियाहरुमा मतगणना नसकिएसम्म सञ्चारकर्मीहरुले सास्ती खेप्नुपर्ने वा सञ्चारमाध्यमहरुले सजिलो गरि समाचारहरु पाइरहने टिप्पणी पनि गरिएका छन्।

पत्रकार नारायण अमृत ट्विटरमा लेख्छन्, "यही तालको मतगणना हो भने त काठमाण्डूबाट हिँडेरै बटौली-नौतुना घुमेर आउँदा पनि परिणाम नआउने भो। सबैभन्दा गाह्रो त हामी सञ्चरमाध्यमलाई।"

'चुनाव एक कहानी'

दोस्रो चरणको मतदान प्रभावित हुने भन्दै प्रमुख विपक्षी नेकपा एमालेले एकैपटक मतगणना गर्नुपर्ने माग गरेको थियो।

कतिपय समाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले दोस्रो चरणको चुनावसम्ममा मतगणना सकिने अपेक्षा गरेका छन्।

अहिलेकै गतिमा मतगणना हुने हो भने कैयौं नगरहरुको मतपरिणाम आउन महिनौं लाग्ने खालका धारणा सामाजिक सञ्जालमा व्यक्त भएका छन्।

संगिता आचार्यले ट्विटरमा लेखेकी छन्, "यसरी मतगणना हुँदा काठमाण्डूको नतिजा आउन २७७ दिन अर्थात एउटा बच्चा जन्मन लाग्ने अवधि लाग्ने देखियो, यो सिङगो प्राविधिक युगको उपहास होइन त?

कतिपय प्रयोगकर्ताले घरायासी कामकाजमा खेप्ने झन्झटसँग जारी मतगणनालाई तुलना गरेका छन्।

गौतम नानुले ट्विटरमा लेखेकी छन्, "निर्वाचन आयोगको मतगणना प्रकिया र आर्जन विलियम न्यौपानेको गृहकार्य गराइ उस्तै लाग्यो, स्कुल छुट्टी भएको दिनदेखि (६ दिन अगाडि) अहिलेसम्म गरेको गर्यैछ।"

मानवशास्त्री सुरेश ढकालले ट्विटरमा लेखेका छन्, "चुनाव हुन गाह्रो! चुनाव भयो, मतगणना शुरु गर्न गाह्रो, मतगणना शुरु भयो, गणना सक्न गाह्रो! चुनाव एक कहानी!"


२० वर्षभन्दाअघि पञ्चेश्वर परियोजना निर्माणबारे नेपाल र भारतबीच समझदारी भएको थियो।

पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले यसैवर्ष गरेको भारत भ्रमणको समयमा सो परियोजनाको विस्तृत परियोजना (डीपीआर) प्रतिवेदन एक महिनाभित्र टुङ्ग्याउन दुवै देशले सहमति गरेका थिए।

योसँगै दुई देशबीच ऊर्जा आदानप्रदान सहज बनाउनका लागि अन्य तीन वटा विषय पनि उठाइने ऊर्जा मन्त्रालयका अधिकारीहरुले बताएका छन्।

हालसम्म पञ्चेश्वर परियोजनाबाट वर्षभर जुनसुकै बेला न्यूनतम ९२५ मेगावाट विद्युत उत्पादन हुने विषयमा दुवै पक्षबीच सहमति भइसकेको छ।

अवरुद्ध

तर अन्य विषयमा सहमति हुन नसकेकाले विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार पार्ने काम अवरुद्धप्राय: छ।

अब प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको आसन्न भारत भ्रमणको बेला नेपालले उक्त मुद्दा उठाउने ऊर्जा मन्त्रालयका सहसचिव दिनेश घिमिरे बताउँछन्।

उनले भने, "पञ्चेश्वरको पानीको बाँडफाँट र तल्लो शारदाको विद्यमान उपयोग हो कि हैने भन्ने कुरा मिलेको छैन। भारतले हो भन्छ हामीले हैन भन्दै आएका छौं। दुई देशका अधिकारीहरूबीचको छलफलमा धेरै पटक राख्दा पनि यो विषय मिल्न नसकेकोले प्रधानमन्त्रीको भ्रमणमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हामीले यो एजेण्डालाई राखेका छौं।"

महाकाली सन्धि भएको ६ महिनाभित्र नै पञ्चेश्वर परियोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन अर्थात 'डीपीआर' तयार गर्ने सहमति भएपनि अहिलेसम्म त्यो तयार भइसकेको छैन।

दुई वर्षअघि सत्ता सम्हाल्दा ओलीले दिल्लीको यस्तै राजकीय भ्रमण गरेका थिए

प्रधानमन्त्रीको भ्रमणकै बेला बुटवल-गोरखपुर प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने ढाँचाबारे पनि छलफल हुने ऊर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ।

४०० केभी क्षमता रहेको सो प्रसारण लाइन दुवै देशले आ-आफ्नो भूभागमा आफैंले निर्माण गर्ने प्रस्ताव नेपालले राखेको छ।

निर्देशिका

ऊर्जा मन्त्रालयका अधिकारीहरुका अनुसार भारतले यसलाई स्वीकार गर्न आनाकानी गरिरहेको छ।

सो विषयसहित नेपालले उठाउने तयारी गरेका अन्य मुद्दाबारे सहसचिव घिमिरे भन्छन्, "विद्युत व्यापार सम्झौता अनुसार भारतले बनाइरहेको निर्देशिका मिलेको छैन भन्ने अर्को विषय पनि छ। भारतले नेपालबाट विद्युत खरिद गर्दा भारतको वा भारतीय कम्पनीको ५० प्रतिशतभन्दा बढी लगानी भएका पावर प्लान्टबाटमात्र खरिद गर्ने भनेको छ। अर्को चाहिँ ऊर्जा ब्याङ्किङको एजेण्डा पनि राखिएको छ।"

ऊर्जा 'ब्यांकिङ'को अवधारणा अनुसार एउटा देशले उसलाई बढी भएको ऊर्जा अर्को देशसँग साट्ने प्रस्ताव नेपालले अघि सार्ने बताइएको छ।

यसरी ऊर्जा साट्दा शुल्क निर्धारण नगरी एक देशले अर्को देशसँग लिएको विद्युतको मात्रामा हिसाब गरिने अधिकारीहरूले बताएका छन्।


२०६८ को फागुन १४ गतेदेखि थालिएको प्रसारणलाइन निर्माण अन्तर्गत खम्बा गाड्ने काम अन्तिम चरणमा पुगेपछि तार जडान शुरू गरिएको हो।

प्रसारणलाइन निर्माणको काम आउँदो पुस १५ गतेभित्र सक्नुपर्ने जिम्मेवारी ठेकेदार कम्पनी सीडब्ल्यूईलाई दिइएको र निर्धारित समयभित्रै सक्ने गरी निर्माणको काम भइरहेको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नुवाकोटको सूर्यमतिदेखि थानसिंहसम्म पर्ने १७ वटा खम्बामा उपकरणको सहायताले तार तान्ने काम भइरहेको माथिल्लो त्रिशूली 'थ्री ए' जलविद्युत् आयोजनाले जनाएको छ।

विस्तार

चिनियाँ प्राविधिक ल्याएर ठेकेदार कम्पनी चाइना इन्टरन्याशनल वाटर एण्ड इलेक्ट्रिक कर्पोरेशन (सीडब्ल्यूई) ले सूर्यमतिबाट चतुराले हुँदै थानसिंहसम्मको खम्बा नं. २४ दशमलव १ देखि ३० नं.सम्म तार विस्तारको काम भइरहेको आयोजनाका प्रमुख फणीन्द्राराज जोशीले बताए।

प्रसारणलाइन निर्माण भएपछि नुवाकोट र रसुवाका जलविद्युत् आयोजनाबाट उत्पादन हुने बिजुली केन्द्रीय प्रसारणलाइनमा जोड्न सहज हुने उनले विश्वास व्यक्त गरे।

"माथिल्लो त्रिशुली 'थ्री ए' को बिजुली मात्रै नभइ यस आसपासमा उत्पादन हुने बिजुली यही लाइनबाटै केन्द्रीय प्रसारणलाइन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा जोड्ने हो।"

२२० केभीको 'डबल सर्किट' प्रसारणलाइनमा पर्ने १४० वटा खम्बामध्ये अधिकांशको निर्माण भइसकेको र बाँकी केहीको जग तयार भइसकेकाले टावर ठड्याउन मात्र बाँकी रहेको माथिल्लो त्रिशुली 'थ्री ए' जलविद्युत् आयोजनाका उपप्रबन्धक वीरेन्द्रकुमार झाले बताए।

सन्तोषजनक

आयोजनाबाट २०७५ माघमा पहिलो युनिटबाट ३० मेगावाट विद्युत् उत्पादनको योजना बनाइएकाले त्यसअगावै त्रिशूली-काठमाण्डू प्रसारणलाइन पूरा गर्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्था रहेको र अहिलेसम्मको काम पनि सन्तोषजनक रहेको उनले उल्लेख गरे।

"जग खन्ने र टावर ठड्याउने काम लगभग पूरा भएको छ। तार तान्ने काम पनि शुरू भइसकेको छ।"

नुवाकोट र रसुवामा उत्पादित करीब नौ सय मेगावाट विद्युत् त्रिशूली-काठमाण्डू प्रसारणलाइनको एउटै 'हब' मार्फत केन्द्रीय प्रसारणलाइनमाा जोड्न ४५ किलोमिटर प्रसारणलाइन निर्माण कार्यलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा लिइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

प्रसारणलाइन निर्माणमा स्थानीयवासीको अवरोध, मुआब्जा निर्धारण र सामुदायिक वनक्षेत्र उपभोग गर्न उत्पन्न कठिनाइका समाधान भएसँगै तोकिएको मितिमा प्रसारणलाइन पूरा हुने निश्चित बनेको अधिकारीहरू बताउँछन्।


२०७४ साल वैशाख १ गतेदेखि काठमाडौं उपत्यकामा सवारी साधनका हर्न निषेध गरिएको थियो।

तर चालकहरु भन्छन् कुनै कुनै स्थानमा हर्न नबजाइ सुखै छैन।

काठमाडौं उपत्यकामा सवारी साधनका हर्न बजाउन नपाइने नियम लागेको करिब १७ महिना भयो।

नियम लागु भएको केही महिनासम्म सवारी साधनका हर्न कमै सुनिए। तर अहिले आएर सर्वसाधारण भन्छन् उक्त नियम खासै पालना भएको पाइँदैन।

निषेधको १७ महिना

सर्वसाधारणका अनुसार विशेषगरि सार्वजनिक सवारी साधनले ज्यादा हर्न बजाइरहेका हुन्छन्।

सडक छेउछाउका अस्पतालहरूमा समेत हर्नको चर्को आवाजको प्रत्यक्ष असर बिरामीहरूमा परिरहेको अस्पतालका कर्मचारीहरू बताउँछन्।

एकजना सर्वसाधारण पूर्णमाया थापा मगर आफ्नै कोठासम्म सवारी साधनका हर्न सुनिँदा दिक्क लाग्ने गरेको बताउँछिन्।

ध्वनी प्रदुषणप्रति चिन्ता

थाहा हुन गाह्रो

उनले भनिन्, 'गाडीका हर्नले एकदम अप्ठेरो बनाउँछ। फोन गर्न पाइँदैन। कोठासम्म आवाज आइपुग्दा झन् समस्या हुन्छ।'

तर हर्न कुन सवारी साधनले बजाइरहेको छ भनेर थाहा पाउन पनि गाह्रो हुने गरेको एकजना ट्राफिक प्रहरी निरीक्षक निरु दुवाल बताउँछिन्।

दुवाल भन्छिन्, 'हामीलाई कठिन हुन्छ। ट्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाफिक व्यवस्थापनका लागि अर्को पट्टि फर्केका बेला हर्न बजाइराखेका हुन्छन्।'

सवारी साधनका चालकहरूले चाहिँ हर्न बजाउनका आफ्नै बाध्यता सुनाउने गरेका छन्।

चालकको लापरवाही

एकजना माइक्रोबसका चालक छविलाल श्रेष्ठ भन्छन्, 'घुम्तीमा हर्न बजाउनुपर्छ। कुनैबेला बाइकहरूले संकेत नदिँदा पनि हर्न बजाउनुपर्छ।'

महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका अनुसार हर्न निषेधको नियम लागु भए यता काठमाडौंमा करिब २६ हजार सवारी साधनलाई कारबाही गरिएको छ।

तर पनि हर्न निषेध पालना पूर्ण रुपमा नहुनुमा चालकको लापरवाही ठान्छन् काठमाडौंका ट्राफिक प्रहरी प्रमुख, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक बसन्त पन्त।

उनले भने, 'हर्न निषेध केका लागि भन्ने कुरा थाहा नपाउनेले बजाउँछन्। यसका बारेमा सामान्य ज्ञान नभएकाहरूले बजाइरहेका हुन्छन्। एकजनाले बजाएपछि अरुले बजाउने परम्परा पनि छ।'

कारबाही स्वरुप ट्राफिक प्रहरीले हर्न बजाए वापत पाँचसय रुपैयाँ जरिवाना गरेर छोडिदिने गरेको छ।


२१६ मेगावाट क्षमताको सो आयोजनाको लागि दक्षिण कोरियाली संयुक्त लगानीको एक कम्पनीसंग पीपीए सम्झौता गर्ने निर्णय प्राधिकरणले गत साता गरेको थियो।

त्यसपछि अमेरिकी डलरमा बिजुली किन्ने गरी विगतमा सम्झौता गरिएका अन्य जलविद्युत आयोजनामा जस्तै यसमा पनि निकै घाटा हुनसक्ने भन्दै आलोचना भइरहेको छ।

विगतमा खिम्ति, भोटेकोशी र माथिल्लो मर्स्याङ्दी जस्ता जलविद्युत आयोजनामा अमेरिकी डलरमा विद्युत खरिद गरिँदा डलरको विनिमय दरमा वृद्धि भएसंगै नेपाल विद्युत प्राधिकरणले ठूलो घाटा बेहोर्नु परेको थियो।

चिन्ता

माथिल्लो त्रिशुली-१ जलविद्युत परियोजना निर्माण गर्न अघि सरेको दक्षिण कोरियाली र नेपालीको संयुक्त लगानी रहेको नेपाल वाटर एन्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनीसँग डलरमा विद्युत खरिद गर्ने गरी प्राधिकरणले पीपीए गर्ने निर्णय गरेपछि चिन्ताहरू व्यक्त भएका हुन्।

तर विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले यसपटकको सम्झौताबाट कुनै घाटा नहुने बताएका छन्।

उनले भने, "ऋणको भागको लागि मात्रै हामीले डलरमा भुक्तानी दिने गरी पीपीए गरेनौं भने विदेशी लगानी भित्रिने स्थिति रहँदैन। त्यो हिसाबले प्राधिकरणले सम्झौत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा गरेको छ। तर सम्झौता अनुसार कतै घाटा भने हुने छैन। "

प्राधिकरणले अहिलेको विदेशी ऋणको अंशका लागि मात्र अमेरिकी डलरमा भुक्तानी गर्ने गरी नेपाली मुद्रामा पीपीए गरिने जनाएको छ।

प्राधिकरणले माथिल्लो त्रिशुली-१ को बिजुली सुक्खा याममा प्रति युनिट ८ रुपैयाँ ४० पैसाको दरले किन्ने निर्णय गरेको हो।

योजना

तर जलविद्युत क्षेत्रका कतिपय जानकारहरू प्राधिकरणलाई फाइदा हुनेमा ढुक्क भइसकेका छैनन्।

जलस्रोत विश्लेषक रत्नसंसार श्रेष्ठको चिन्ता छ घाटाको असर उपभोक्तासम्म पर्न सक्छ।

उनले भने, "प्राधिकरणले बिजुली महंगोमा किन्नु भनेको उपभोक्तालाई महंगोमा बेच्नु हो। महंगोमा बेचेन भने राज्य घाटामा जानेछ। यो कुरा चाहिँ नीति निर्माताहरूले बुझ्नु जरुरी छ। "

तर यसपटक जोखिमबाट बच्न 'हेजिङ फन्ड' भनिने आर्थिक जोखिमको क्षतिपूर्ति बेहोर्न छुट्टै कोष खडा गरिने प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक घिसिङले बताए।

उनले भने, "डलरको भाउ बढ्यो भने त्यसले पार्ने जति घाटा हुनेछ त्यो हेजिङ फन्डले तिर्नेछ। प्राधिकरणले त्यो तिर्नुपर्दैन।"

निर्माता कम्पनीले माथिल्लो त्रिशुली-१ को काम सुनिश्चित गर्न 'पर्फर्मेन्स् ग्यारेन्टी' बापत २१ करोड ६० लाख रूपैयाँ बुझाएपछि मात्र पीपीएमा हस्ताक्षर गर्ने प्राधिकरणको योजना छ।


२३ वर्षीया खेलाडी चंदले आफ्नै गाउँकी एकजनासँग पाँच वर्षदेखि उक्त सम्बन्धमा रहेको बताएकी छन्।

सन् २०१८ मा भारतको सर्वोच्च अदालतले समलैङ्गिक यौन सम्बन्धलाई अपराध नमान्ने ऐतिहासिक फैसला गरेका कारण आफू आफ्नो यौनिकताबारे बोल्न प्रोत्साहित भएको उनले बताएकी छन्।

तर आफ्नै परिवारका केही सदस्यले अझै उनको सो सम्बन्ध नस्वीकारेको उनले बताइन्।

समलिङ्गी विवाह अब भारतमा वैध

"मेरो गाउँ (चाका गोपालपुर) कै एकजना १९ वर्षीया युवतीसँग मेरो विगत पाँच वर्षदेखि सम्बन्ध रहेको छ," हाल हैदराबादमा प्रशिक्षणमा रहेकी उनले पत्रकारहरूलाई बताइन्।

"मैले मेरो आत्मीय मित्र भेट्टाएकी छु। प्रेम गर्ने स्वतन्त्रताको म सधैँ पक्षधर हुँ। प्रेमभन्दा ठूलो कुनै भावना छैन," उनले भनिन्।

दिदी रुष्ट?

विस्तारै भारतमा व्यवहारहरू बदलिन थालेको भए पनि चंदले समाचार संस्था पिटिआइसँग कुरा गर्दै उनको परिवारका केही सदस्यले उनको निर्णय नस्वीकारेको भन्दै उनकी दिदीले उनलाई परिवारबाट निकालिदिने धम्की दिएको बताइन्।

"मेरो दिदीलाई लाग्छ कि मेरी मित्रलाई केवल मेरो सम्पत्तिमा चासो छ। यो सम्बन्धका कारण उनले मलाई जेल पठाइदिने भनेकी छन्," चंदले भनि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्।

कुनै पनि विश्वव्यापि प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्ने चंद पहिलो भारतीय धावक हुन्। सन् २०१३ को विश्व युवा च्याम्पियनसीपमा उनी फाइनलमा पगेकी थिइन्।

सन् २०१४ मा उनलाई भारतीय एथलेटिक्स महासंघले हर्मोन परीक्षणमा विफल भएको भन्दै उनीमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। उनमा अस्वाभाविक रूपमा धेरै टेस्टोस्टेरोन हर्मोन पाइएको थियो।

टेस्टोस्टेरोन भनेको पुरुषको यौन विकासको लागि जिम्मेवार मानिने हर्मोन हो।

तर पछि चंदको कानुनी टोलीले सन् २०१५ को मार्च महिनामा महासंघको उक्त निर्णय विभेदपूर्ण तथा गलत रहेको पुष्टि गराउन सफल भएको थियो।

त्यसको लगत्तै सन् २०१६ को रियो ओलिम्पिक्समा उनी छानिएकी थिइन् र सन् २०१८ मा उनले एसियाली खेलकूदमा दुईवटा रजत पदक जितेकी थिइन्।


२६ वर्षीय रोमन प्रोटासेभिच ग्रीसबाट लिथुआनिया जाँदै गर्दा उनी सवार विमानलाई बेलारुसले बम भएको भन्दै उसको राजधानी मिन्स्कमा ओरालेको थियो।

भिडिओ सार्वजनिक

पाश्चात्य देशहरूले एक विपक्षी अभियानकर्मी पत्रकारलाई पक्राउ गर्न र्‍यानएअरको विमान अपहरण गरेको बेलारुसमाथि आरोप लगाएका छन्।

दबावमा रेकर्ड गरिएको जस्तो देखिने एउटा भिडिओ सार्वजनिक गरिएको छ जसमा प्रोटासेभिचले आफू स्वस्थ्य रहेको भनेका छन् र जसमा उनले बेलारुसले लगाएका अभियोगहरू स्वीकारेको जस्तो देखिन्छ।

पत्रकारलाई पक्राउ गर्न विमान बेलारुसतर्फ मोडिएपछि आक्रोश

तर विपक्षी नेताहरू एवं अभियानकर्मीहरूले उक्त भिडिओको आलोचना गर्दै प्रोटासेभिचमाथि दबाव दिएर स्वीकार गर्न लगाइएको बताएका छन्।

उनको निधारमा केही चोटजस्तो देखिन्छ। उनका मित्रहरूले उनलाई पक्राउपछि कुटपिट भइरहेको बताएका छन्।

पत्रकारका पिता डिमित्री प्रोटासेभिचले सोमवार बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनका छोरालाई बेलारुसका अधिकारीहरूले कस्तो व्यवहार गर्लान् भन्नेबारे निकै डर लागेको बताए।

२१औँ शताब्दीमा युरोपको मध्यमा यस्तो घटना हुन नपर्ने उनले बताए।

पश्चिमा देशहरू क्रुद्ध

भिडिओ सार्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जनिक गरिएलगत्तै युरोपेली युनियनले बेलारुसमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउन सहमति जनाएको छ।

उसले विमानसेवाहरूलाई बेलारुसको आकाश प्रयोग नगर्न भनेको छ तथा बेलारुसका विमानसेवाहरूलाई ईयूको क्षेत्रमा उड्न प्रतिबन्ध लगाएको छ।

बेलारुस प्रजातान्त्रिक नभएसम्मका निम्ति उसका निम्ति भनेर छुट्ट्याएको साढे तीन अर्ब डलरको युरोपेली लगानी प्याकेज स्थगित गरिने युरोपेली आयोगकी प्रमुख उर्जुला फन डेर लयनले बताइन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनले बेलारुसको कार्यको निन्दा गर्दै त्यहाँका अधिकारीहरूलाई जबाफदेही बनाउन अमेरिकी अधिकारीहरूलाई आदेश दिएका छन्।

बेलारुसले र्‍यानएअरको उक्त विमानमा बम रहेको भन्दै आकाशबाटै लडाकू विमानले घेरेर जबरजस्ती मिन्स्कमा ओरालेको थियो।

विमानमा सवार १२६ यात्रुलाई बाहिर निकालेर प्रहरीले प्रोटासेभिचलाई पक्राउ गरेको थियो।

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार उनको महिला साथी सोफिया सापेगा सहित पक्राउ गरिँदा प्रोटासेभित्र निकै त्रसित देखिन्थे।

बेलारुस एक मात्र युरोपेली देश हो जहाँ बन्दीहरूलाई मृत्युदण्ड दिइन्छ।

अन्य तीन यात्रुहरू पनि विमानको अन्तिम गन्तव्य लिथुआनियाको राजधानी भिल्नियसमा नपुगेको र्‍यानएअरका प्रमुखले बताएका छन्।

उनले ती यात्रु बेलारुसी केजीबी एजेन्ट भएको हुनसक्ने बताए। त्यसको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन।

बेलारुसले चाहिँ प्यालेस्टिनी हमास विद्रोही समूहले विमानमा बम राखेको धम्की दिएकाले उसलाई मोड्न परेको बताएको छ।

बेलारुससम्बन्धी केही तथ्य

कहाँ छ बेलारुस?

बेलारुसको पूर्वमा उसको निकट साझेदार देश रुस छ भने दक्षिणमा यूक्रेन छ।

उत्तर तथा पश्चिममा इयु एवं नेटोका सदस्य राष्ट्रहरू लात्भिया, लिथुआनिया र पोल्यान्ड छन्।

किन महत्त्वपूर्ण छ?

करिब ९५ लाख जनसङ्ख्या भएको बेलारुस यूक्रेनजस्तै पश्चिमा तथा रुसको द्वन्द्वमा चेपिएको छ।

राष्ट्रपति अलेक्सान्डर लुकासेन्कोलाई युरोपका अन्तिम तानाशाह भनिन्छ। उनी २७ वर्षदेखि सत्तामा छन्।

त्यहाँ के भइरहेको छ?

बेलारुसमा नयाँ प्रजातान्त्रिक नेतृत्व तथा आर्थिक सुधारको माग गर्दै ठूलो विपक्षी आन्दोलन भइरहेको छ।

विपक्षी आन्दोलनकारी तथा पश्चिमा सरकारहरूले लुकासेन्कोले गत वर्ष अगस्ट ९ मा भएको चुनावमा धाँधली गरेर जितेको बताएका छन्।

आधिकारिक नतिजामा उनले धेरै बहुमतले जितेको जनाइएको छ।

सडक प्रदर्शनविरुद्ध भएको प्रहरी दमनमा परेर कैयौँ विपक्षी नेता या त जेलमा पुगेका छन्...


२७ वर्षीया महिलाको सन्दिग्ध बलात्कार र हत्याले उब्जाएको आक्रोश बढिरहेको छ

यसपटक दक्षिणी सहर हैदराबादमा २७ वर्षीया महिला चिकित्सकको सन्दिग्ध सामूहिक बलात्कार र हत्याले सडकमा रिस पोखिएको छ।

गत साता उनी बेपत्ता भएको केही समयमा उनको जलेको शरीर एउटा सडक फ्लाईओभरमुनि भेटिएको थियो।

उक्त घटनासँग सम्बन्ध भएको आशङ्कामा चार पुरुष पक्राउ परेका छन्।

महिलाविरुद्ध बलात्कार र हत्या धेरै हुने देशमा यो घटनाको बर्बरताले सबै स्तब्ध भएका छन्।

गत एक सातामा मात्र सञ्चारमाध्यममा कम्तीमा पाँचवटा जघन्य बलात्कारका घटना सार्वजनिक भए। तीमध्ये एउटा घटनामा छ वर्षीया बालिकाको बलात्कारपश्चात् उनको स्कूले पोसाकको पेटीले घाँटी अँठ्याएर हत्या भएको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा भारतीय महिलाहरूले आफूहरू निरन्तर 'डरमा बाँचिरहेको' र यथार्थसँग सम्झौता गर्नुपरेको उल्लेख गरेका छन्: आफ्नो सुरक्षा आफैँ गर्नुपर्छ - उचित पोसाक लगाउनुपर्छ, एक्लै बाहिर जानुहुँदैन, घरै बस्नुपर्छ।

भारतीय समाज पूर्णत: पितृसत्तात्मक छ, यौन हिंसा र बलात्कार निम्याएकोमा उल्टै महिलालाई नै दोषी मानिनु सामान्य मानिन्छ।

पीडितहरूलाई बारम्बार छोटा लुगा वा जीन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्स लगाएको,  केटासाथी भएको, राति अबेरसम्म बाहिर रहेको वा मोबाइलमा फोन गरेकोमा लाञ्छना लगाइन्छ।

भारतमा बलात्कारसम्बन्धी कानुन कस्तो छ?

सन् २०१२ मा दिल्लीमा एक विद्यार्थीको सामूहिक बलात्कार र हत्याको घटना र त्यसले उब्जाएको व्यापक सार्वजनिक आक्रोशले सरकारलाई अर्को वर्ष बलात्कारविरुद्ध कडा कानुन ल्याउन बाध्य पार्‍यो।

त्यस कानुनले एसिड आक्रमण, कसैलाई निरन्तर पछ्याउने वा लुकीलुकी हेर्ने जस्ता कार्यविरुद्ध सजाय बढायो। तर यसले विवादास्पद रूपमा के स्थापित गर्‍यो भने एक पुरुषले आफ्नी श्रीमतीको बलात्कार गर्न सक्दैन - जबसम्म महिलाको उमेर १६ वर्षभन्दा मुनि हुँदैन।

कैयौँ किशोरी तथा महिलाको भनाइमा अझै पनि यौन हिंसाबारे प्रहरी चौकीमा रिपोर्ट लेखाउँदा धेरै अप्ठेरो बेहोर्नुपर्छ

नयाँ बनाइएको कानुनले अधिकांश घटनामा जेल सजाय बढाएको छ, र बलात्कारको पटके दोषमा वा बलात्कारले कोमाको स्थिति निम्त्याएमा मृत्युदण्डको सजाय राखेको छ।

बलात्कारको परिभाषा पनि विस्तार गरिएको छ जसअनुसार शारीरिक रूपमा पीडितले प्रतिरोध नगरेको भन्दैमा त्यसलाई सहमति नमानिने उल्लेख छ।

के यी कानुनले पीडितलाई सहयोग पुगेको छ?

खुसीको कुरा के छ भने अचेल धेरै महिला यौन हिंसाको रिपोर्ट लेखाउन अघि सरेका छन्।

भारतको राष्ट्रिय अपराध रेकर्ड ब्यूरोको तथ्याङ्कबमोजिम यस्ता रिपोर्टको सङ्ख्या सन् २००८ मा २१,४६७ बाट सन् २०१६ मा ३८,००० पुगेको छ।

तर महिलाहरूले अझैपनि हिंसाको रिपोर्ट गर्न तथा न्याय पाउन थुप्रै अवरोध बेहोर्नुपर्छ।

ह्यूमन राइट्स वाचको विवरणअनुसार महिला तथा बालिकाले प्रहरी चौकी वा अस्पताल जाँदा उल्टै अपमान सहनुपर्छ र उनीहरूले सधैँ उचित कानुनी वा चिकित्सकीय परामर्श वा सहयोग पाउँदैनन्।

अनि एक पटक बलात्कारको मुद्दा दर्ता भएपछि के त्यसले न्याय मिल्ने सम्भावना बढ्छ त?

देशको फौजदारी न्यायप्रणाली राजनीतिक दबावको जोखिममा रहेको छ। चर्चित घटनाहरूमा पनि अभियुक्तहरू छुटेका छन्।

फैसला आउन पनि ढिलाइ हुने गर्छ। केवल चारमध्ये एक घटनामा दोषी ठहर हुन्छन्। सन् २०१८ मा प्रकाशित एक शोधपत्रका अनुसार यस्ता अन्तिम फैसला पनि केवल ती मुद्दामा हुन्छन् जुन निष्कर्षमा पुग्न पाउँछन्।

"प्रहरीकहाँ आइपुग्ने सबै बलात्कारका रिपोर्टमध्ये," शोधपत्र लेख्छ ,"केवल १२ देखि २० प्रतिशत बलात्कारका मु्द्दा मात्र निचोडसम्म पुग्छन्।"

बलात्कारका कैयौँ पीडित अझै न्यायको पर्खाइमा छन्, कहिलेकाहिँ त...


३० वर्षीय बार्सिलोनाका स्टार खेलाडी मेस्सीले खेलको दोस्रो हाफमा प्रहार गरेको पेनाल्टी विपक्षी टोलीका गोलरक्षक ह्यान्स ह्याल्डरसनले रोकेका थिए।

सो खेल १-१ को बराबरीमा सकिएको थियो।

मेस्सीले उनका पुराना प्रतिद्वन्द्वी क्रिस्टियानो रोनाल्डोले शुक्रवार राति स्पेनविरुद्धको खेलमा शानदार ह्याट्रिक प्रहार गरी दिएकोजस्तै प्रदर्शन दिन खोजिरहेका थिए।

अर्को खलको तयारी

उनले भने, "गोल भएको भए त्यसले खेलको नतिजा नै परिवर्तन गरिदिने थियो। त्यो हाम्रो पक्षमा हुने थियो।"

"पक्कै पनि पेनाल्टी प्रहार चुकेपछि मलाई दुःख लागेको छ। हामीले पाउनुपर्ने तीन अङ्क गुमाएपछि त्यसको तिक्तता हामीले महसुस गरेका छौँ। जितसँगै खेल सुरु गर्नु सधैँ महत्त्वपूर्ण हुन्छ, अब हामीले क्रोएसियाविरुद्धको खेलबारे सोच्नुपर्छ"।

 "यो अवस्थाबाट छिटै पार हुन हामीले प्रयास गर्नेछौँ।"

आइसल्याण्डको रणनीतिक चालले उनको टोलीलाई "उनीहरू खेल्न चाहदैँनन्" भन्ने दाबी गर्न कठिन पारिदिएको मेस्सीले बताए।

तर उनले आइसल्याण्डका प्रशिक्षक हेमिर हाल्ग्रिमसनको टोलीले "राम्रोसँग खेल टुङ्ग्याएको" बताए।

आर्जेन्टिनाका कप्तान समेत रहेका मेस्सीले उनल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े खेल्ने फुटबल क्लब तथा देशका लागि खेल्ने क्रममा, पछिल्ला सात पेनाल्टीहरूमध्ये चारवटा गोलमा परिणत गर्नबाट चुके।

आइसल्याण्डविरुद्धको खेलमा उनले ११ पटक प्रहार गर्दै गोल गर्ने प्रयास गरे र यो विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताको खेलमा उनले गरेको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी प्रयास हो।

तर उनी सफल हुन सकेनन्।

आर्जेन्टिनाका प्रशिक्षकले उनका प्रमुख खेलाडीले पेनाल्टी चुकाउनुलाई "तथ्याङ्क" भन्दै त्यसलाई धेरै महत्त्व दिएनन्।

साथै मेस्सीले एउटा जटिल खेलमा देखाएको प्रदर्शनको प्रशंसा गरे।

आर्जेन्टिनाले अब उसको अर्को खेलअन्तर्गत बिहीवार क्रोएसियाको सामना गर्दैछ।

विश्वकपमा खेलिने फुटबलको परीक्षण


३३ वर्षीय वा लोन र २९ वर्षीय ज स ऊ राष्ट्रपतिको आममाफीबाट रिहा भएका हुन्। उनीहरूले याङ्गुनको बाहिरी भेगमा पाँच सयभन्दा बढी दिन जेलमा बिताएका थिए।

गोपनीयतासम्बन्धी ऐन अन्तर्गत उनीहरू गत वर्षको सेप्टेम्बरमा दोषी ठहरिएका थिए। उनीहरूलाई सात वर्ष जेल सजाय हुने फैसला सुनाइएको थियो।

उनीहरूलाई जेलमा हाल्ने निर्णय प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको प्रहार भएको भन्दै म्यानमारको लोकतन्त्रबारे थुप्रै प्रश्न उब्जिएका थिए।

उत्साही

जेल छोड्दै गर्दा पत्रकार वा लोनले आफूले  समाचार लेखन जारी राख्ने वाचा गरे। उनले आफू अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्थामा फर्किएर काम गर्न आफू उत्साही भएको बताए।

बीबीसीसँग उनले भने, "म मेरो परिवार र सहकर्मीहरूलाई भेट्न निकै खुशी र उत्साही छु। म मेरो समाचारकक्षमा जानका लागि व्यग्र छु।"

म्यानमारमा दुईजना पत्रकारलाई किन जेल

'म्यानमार नरसंहारमा सैन्य अधिकारीलाई मुद्दा'

दुवै पत्रकारका छोराछोरीसहितको परिवार छ। वा लोनकी श्रीमती प्यान इ मोनले आफ्ना श्रीमान् पक्राउ परेपछि आफू गर्भवती भएको थाहा पाएकी थिइन्।

उनले जेलमा भेट्न आएका बेला केही पटक मात्रै आफ्नी श्रीमतीलाई भेट्न पाएका थिए।

यी पत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्रकारहरू आममाफी अन्तर्गत अन्य हजारौँ कैदीसँगै रिहा भएका हुन्। म्यानमारमा नयाँ वर्षको सेरोफेरोमा प्रत्येक वर्ष आममाफी दिने गरिन्छ।

रोयटर्सका प्रधानसम्पादकले गत महिना प्रतिष्ठित पुलिट्जर प्राइज जितेका पत्रकारहरू प्रेस स्वतन्त्रताको प्रतीक भएको बताए।

"हाम्रा साहसी पत्रकारहरू रिहा भए विषयले हामीलाई औधी खुशी बनाएको छ," एउटा विज्ञप्तिमा स्टेफन एड्लरले भनेका छन्।

यी पत्रकारहरू जेलमा परेको समाचारले म्यानमारमा प्रेस स्वतन्त्रताको विषयलाई लिएर चौतर्फी आलोचना भएको थियो।

आफैँ पहिला राजनीतिक बन्दी रहेकी नेतृ आङ साङ सू ची पनि पत्रकारहरू जेलमा परेको विषयमा गरेको बचाउका कारण आलोचित बनेकी थिइन्।

घटना

रोहिंज्या सङ्कटबारे समाचार लेखेकै कारण यी दुई पत्रकार जेल परेपछि यसले म्यानमारमा अन्य पत्रकारमा त्रास फैलाएको थियो।

पत्रकारहरू आफू पनि जेलमा परिन्छ कि भनेर कतिपय समाचार लेख्न डराउने गरेको बताइन्थ्यो।

यी दुई पत्रकारले सन् २०१७ को सेप्टेम्बरमा उत्तरी रखाइन राज्यस्थित इन दिन गाउँमा सेनाले १० जना रोहिंज्याको हत्या गरेको प्रमाणहरू सङ्कलन गरिरहेका थिए।

तर त्यससम्बन्धी समाचार छापिनुअघि नै उनीहरू पक्राउ परेका थिए। प्रहरी अधिकारीहरूले दिएका दस्तावेज लिइरहेका बेला पत्रकारद्वयलाई पक्राउ गरिएको थियो।


३५ वर्षिय कुश्नर ट्रम्पकी छोरी इभान्काका श्रीमान हुन् र उनले अब घरेलु तथा विदेश नीति निर्धारणमा भूमिका खेल्नेछन्।

उनले ट्रम्पको चुनावी अभियानमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।

उक्त नियुक्तिका लागि सिनेटको अनुमोदन आवश्यकता पर्दैन तर केहि विज्ञहरुले त्यसले नातावाद विरोधी कानून उल्लंघन गरेको भन्दै प्रश्न उठाएका छन्।

स्वार्थ

कुश्नर एक जना घरजग्गा करोबारी हुन र उनका व्यावसायिक स्वार्थहरु निक्कै फराकिलो रहेको बताइन्छ।

नातावाद विरोधी अमेरिकी कानून र सम्भावित स्वार्थका टकरावको कारण उनको नियुक्ति विवादमा तानिने देखिन्छ।

तर अबको १० दिनपछि अमेरिकाको ४५ औँ राष्ट्रपति पदमा शपथग्रहण गर्न लागेका ट्रम्पले आफ्नो प्रशासनको मुख्य नेतृत्वदायी भूमिकामा कुश्नरलाई नियुक्त गर्न पाएकोमा गौरव लागेको बताएका छन्।

विवाद

ट्रम्पको टोलीका सदस्यहरुले नातेदारलाई सरकारी जागिरमा नियुक्त गर्न नपाइने कानून व्हाइट हाउसका पदमा हुने नियुक्तीका हकमा लागू नहुने बताएका छन्।

अमेरिकी संघीय कानूनहरुले सरकारी कर्मचारीलाई नाफामुखी व्यवसायमा संलग्न हुन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

कुश्नरका वकिलले व्हाइट हाउसको नियुक्ति स्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीकार गर्दा उनले परिवारको घर जग्गा व्यवसायको प्रमुखको पदबाट राजीनामा दिने र व्यवसायबाट आफूलाई अलग गर्ने जनाएका छन्।

तर वासिङटनस्थित बीबीसीका एक संवाददाता भन्छन् त्यसो गर्नु भने जति सजिलो छैन किनभने ट्रम्प परिवारले घर जग्गा व्यवसायको साम्राज्य खडा गरेको छ र त्यसमा अमेरिकामा लगानी गरिरहेका विदेशी नागरिकहरु पनि संलग्न छन्।


३७ वर्षीया तुलसी गबार्डको जन्म सन् १९८१ मा अमेरिकी समोआमा भएको थियो।

२१ वर्षको उमेरमा अमेरिकामा सबभन्दा कम उमेरमा निर्वाचित प्रतिनिधि बन्ने इतिहास उनले रचेकी थिइन्।

भारत र हिन्दूसँग के नाता

राज्यका सिनेटर माइक गबार्डकी छोरी तुलसीले आफ्नो पहिलो कार्यकालमा स्वच्छ ऊर्जाको प्रवर्धन गर्दै स्वच्छ तथा सौर्य ऊर्जाका निम्ति आवश्यक उत्पादनलाई कर छुट दिने कानून बनाउने विषयलाई समर्थन गरेकी थिइन्।

त्यसपछि उनी हवाई आर्मी नेशनल गार्ड सर्विसमा सामिल भएर एक वर्षसम्म इराक युद्धमा होमिइन्।

सन् २०१५ मा अमेरिकी सेनाको मेजर पदमा पुगेकी उनको वर्तमान समयमा पनि सेनासँग सम्बन्ध रहेको छ।

उनले अमेरिकी राष्ट्रपति पदमा आफ्नो दाबेदारी पेश गरे लगत्तै भारतमा उनी ट्विटरमा चर्चित बनिन्।

तर वास्तवमा भारतसँग उनको कुनै प्रत्यक्ष नाता छैन।

उनको आमाबुवा पनि भारतीय मूलका होइनन्।

तर हिन्दू धर्मावलम्बी भएका कारण अमेरिकामा रहेका भारतीय समुदायले उनको समर्थन गर्ने गर्छ।

त्यसमाथि तुलसीको नाममा अमेरिकी संसदमा पुग्ने पहिलो हिन्दूको रेकर्ड पनि रहेको छ।

गत वर्ष अमेरिकी न्यूज च्यानलको एउटा कार्यक्रममा हिन्दूहरूको विरोधमा एक ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टिप्पणी गरिएपछि उनले कडा विरोध जनाएकी थिइन्।

मोदीको समर्थक?

तुलसी गबार्डलाई भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका खास समर्थकका रूपमा हेरिन्छ।

सन् २०१४ मा प्रधानमन्त्रीमा चुनिनु अघिदेखि नै गबार्डले मोदीको समर्थन गर्थिन्।

जब अमेरिकी सरकारले सन् २००२ मा गुजरातमा भएका साम्प्रदायिक दङ्गाको कारण तत्कालीन गुजरात मुख्यमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई अमेरिका प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो तब तुलसी गबार्ड ती थोरै अमेरिकी नेतामध्ये थिइन् जसले सरकारको सो फैसलाको आलोचना गरेका थिए।

हिन्दू रीतिरिवाजमा विवाह गरेपछि तुलसी गबार्ड

हिन्दू धर्म मान्ने तुलसीले आफ्नो भारत यात्राका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीसँग भेटघाट गरेकी थिइन्।

केही वर्ष पहिले हिन्दू रीतिरिवाजका साथ विवाह गरेकी तुलसी गबार्ड भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवससम्बन्धी पहलको समर्थक हुन्।

गबार्डको राजनीति कस्तो

गबार्डको राजनीतिक झुकावको कुरा गर्दा अमेरिकामा उनको छवि यस्तो नेताको रूपमा छ जसलाई रिपब्लिकन दलका मानिस पनि मन पराउँछन् र जसलाई डेमोक्र्याटिक पार्टीका मानिस नियन्त्रण गर्न सक्दैनन्।

सन् २०१६ मा उनले राष्ट्रपतिको चुनावताका डेमोक्र्याटिक पार्टीका तर्फबाट हिलरी क्लिन्टनको साटो बर्नी सेण्डर्सको उम्मेदवारीको समर्थन गरेकी थिइन्।

त्यतिखेर उनले सोही कारण डेमोक्र्याटिक नेशनल कमिटिको उपाध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन्।

अमेरिकामा अर्को राष्ट्रपतिय निर्वाचन सन् २०२० मा हुनेछ।

सामान्यतया पहिलो कार्यकाल चलाइसकेका राष्ट्रपति नै उनको दलको तर्फबाट दोस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवार हुने प्रचलन छ।

यसर्थ यदि तुलसीको दाबेदारी डेमोक्र्याटिक पार्टीभित्र स्वीकृत भए उनले उक्त निर्वाचनमा ट्रम्पको सामना गर्नु पर्ने हुनसक्छ।


४० वर्षपछि छोरा फेला परेकोमा हर्षित आमा धनमाया तिम्सिना

तर २०३७ सालमा इलामबाट हराएका एक नेपाली पुरुष भारतको कोलकाताको एउटा कारागारमा भेटिएका छन्।

इलामको एक तप्पाबाट हराउँदा २० वर्षका युवक रहेको दीपक जैसी तिम्सिनालाई उनका परिवारका सदस्यले केही दिन अघि भेटेका छन्।

तर कर्तव्य ज्यान मुद्दामा पक्राउ परेको उनको चार दशकसम्म सुनुवाइ हुन नसकेको हुँदा घर फर्कन भने पाएका छैनन्।

मार्च १५ सोमवारको दिन अदालतमा पेशी तोकिएको र उनी निर्दोष प्रमाणित भएका उनी नेपाल फर्कन पाउने बताइएको छ।

कसरी हराएका थिए दीपक?

परिवारका सदस्यहरूका अनुसार दीपक ज्योतिष विद्यामा चासो राख्थे। सानोतिनो काम गर्दै गरेका दीपकको घरको आर्थिक अवस्था निकै नाजुक थियो।

एक दिन उनी तोरीको पोको बेच्न भनेर इलामको मङ्गलबारे हिँडे। तर त्यसपछि कहिले पनि घर फर्केर आएनन्।

हराएको धेरै वर्षसम्म घर नआएपछि परिवारका सदस्यले उनको मृत्यु भइसकेको आशङ्का गरे।

हराएको केही वर्षपछि भारतको दार्जिलिङमा गोर्खाल्याण्ड आन्दोलन चर्क्यो। उनीहरूले आन्दोलनमा दीपकको मृत्यु भयो भन्ने पनि सोचे।

कारागारमा उनलाई भेट्न गएका वकिललाई आफ्नो घर परिवारबारे यसरी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लेखेर बुझाउने प्रयत्न गरेका थिए दीपकले

दीपकका काकाका छोरा प्रकाशचन्द्र तिम्सिनाका अनुसार नेपालका कैयौँ स्थानमा उनलाई खोजियो।

व्रतबन्ध पनि नभएका दीपक बाँचेको आस मारेको उनले सुनाए।

उनले भने, "देश बाहिर खोज्ने हाम्रो हैसियत पनि थिएन। नेपालमा खोज्दा नभेटिएपछि दाजुको मृत्यु भइसक्यो भन्ने लागेको थियो।"

दीपकको अवस्था कस्तो छ?

दीपक कोलकाताको दमदम कारागारमा छन् भन्ने कुरा थाहा पाएपछि गत फागुन ८ गते काँकडभिट्टामा रहेको विश्व सेवा विस्तार मञ्च नाम गरेको संस्थाको सहयोगमा प्रकाशचन्द्र कोलकाता पुगे।

फागुन १० गते भेट्दा 'सुगाको ठुङ्ने चुच्चो फुस्केको जस्तो' अवस्थामा आफ्नो दाजुलाई भेटेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

उनले भने, "शरीर कामेको, डर र त्रासले बाँचेको जस्तो अवस्थामा उहाँलाई भेटेँ।"

आफ्नो दाजु हो वा होइन भनेर प्रकाशचन्द्रले दीपकलाई परिवारका सदस्य तथा गाउँका बारेमा सोधे।

उनले तिनका बारेमा बताएपछि दाजुसँग हात मिलाएको र अङ्कमाल गरेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

दीपकसँग भेटघाटका क्रममा सुरुमा मानसिक रूपमा विचलित देखिए पनि करिब तीन घण्टाको संवादपछि उनको अवस्था केही हदसम्म सामान्य बनेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

उनले भने, "अदालतले दाजुको मानसिक स्वास्थ्यको जाँच गर्न आदेश दिए पनि कहिले पनि स्वास्थ्य जाँचको रिपोर्ट अदालतमा पेस गरिएको रहेनछ।"

दार्जिलिङको एक अदालतले दिएको आदेशको प्रति

४० वर्षसम्म मुद्दा किनारा लागेन

रोजगारीको खोजीमा उनी भारतको दार्जिलिङ गएका रहेछन्।

दार्जिलिङमा बस्दै जाँदा उनलाई प्रहरीले पक्राउ गर्‍यो र उनीमाथि कर्तव्य ज्यान मुद्दा लागेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

सोही मुद्दामा उनी विभिन्न जेल हुँदै अहिले कोलकाताको दमदम कारागारमा पुगेका बताइएको छ।

उनको मुद्दा ४० वर्षसम्म पनि किनारा नलागेको र सोही मुद्दाको सुनुवाइ यही सोमबार हुने बताइएको छ।

दीपककी आमा धनमाया र कान्छो भाइ धर्मानन्द

२०७० सालमा दीपकको नामबाट परिवारले एउटा चिठ्ठी पाएका थिए।

त्यसपछि कानुन व्यवसायी सतिशकृष्ण खरेल र अरुण सिंह लगायतले प्रकाशचन्द्रलाई सम्पर्क गरे।

कारागारमा रहेका दीपक उनका दाजु हो वा होइन भनेर निर्क्योल गर्न कोलाकातास्थित महावाणिज्य दूतावासबाट पनि फोन आयो।

त्यसपछि उनी कोलकाता पुगेका थिए।

परिवारका सदस्य तरङ्गित

लामो समयदेखि हराएको घरको सदस्य बाँचिरहेका छन् भन्ने खबरले इलामको माई नगरपालिका वार्ड नं १० मा बसोबास गर्ने उनका...


५० वर्षीया समा इन्दिरा उपल्लो जात भनिने रेड्डी समुदायकी हुन्। उनले उनको समुदायको एउटा संगठनले आफूसँग बोल्ने जो कोहीलाई ५ हजार भारतीय रुपियाँ जरिवाना लगाउने निर्णय गरेको जानकारी दिइन्।

प्रहरीले एक जना दलित कृषकलाई उनले भाडामा दिएको जमिनबारे विवाद भएको जनाएको छ।

भारतका कैयौँ स्थानमा अझै पनि जातीय छुवाछुतको कुप्रथा कायम छ।

अछुत

भारतीय जात प्रणालीले हिन्दुहरुलाई चार वटा तहमा विभाजन गरेको छ। जात प्रणाली भन्दा बाहिर रहेकाहरुलाई 'अछुत' मान्दै विभेद गर्ने गरिएको छ।

शताब्दीयौँसम्म जातले भारतको धार्मिक र सामाजिक जीवनको लगभग सम्पूर्ण क्षेत्रलाई प्रभावित पारेको थियो तर भारतको संविधानले जातका आधारमा कुनै किसिमको भेदभाव गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ।

समाका परिवारले बीबीसी हिन्दीसँग कुरा गर्दै एक जना दलित कृषक कोपाभेली लक्ष्मीलाई १० वर्षअघि भाडामा दिइएको जग्गालाई लिएर विवाद भएको जानकारी दिएको छ।

उनीहरुका अनुसार रेड्डी समुदायको अर्को परिवारले समाको जमिन नजिकै जग्गा किनेको र उनको खेतीमा काम गर्न जाने दलित कृषकले उसको जमिन हुँदै हिँडेकोमा विरोध जनाएपछि पछिल्लो समस्या आएको हो।

विवाद

उक्त दलित प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रिवारले लगाएको सम्पूर्ण बालीमा क्षति पुर्याइएपछि कोपाभेली आफ्नी साहुनी समालाई लिएर प्रहरीकोमा उजुरी दिन गएकी थिइन्।

"गाउँको रेड्डी एशोसियसनले मैले उनीसँग गरेको जग्गा भाडा सम्झौता रद्द गरिदिउँ भन्ने चाहेका थिए मैले त्यसलाई अस्वीकार गरे किनकि लक्ष्मी मेरी बच्चैदेखिकी साथी हो, त्यही भएर उनीहरुले मलाई बहिष्कार गरिरहेका छन्।"

समुदायको कदमले आफूलाई गहिरो पीडा दिएको पनि उनले बताइन्।

रेड्डी समुदायको उक्त संगठनले प्रतिक्रिया दिन अस्वीकर गरेको छ।

एक जना वरिष्ठ प्रहरी अधिकारी सी माधवीले बीबीसीसँग भनिन्, "रेड्डी संगठनका सदस्यहरुले श्रीमती समाले जानीजानी ती कृषकलाई आफूहरु विरुद्ध उजुरी गर्न उक्साएको महसुस गरेका छन्।"

रेड्डी समुदायको उक्त संगठनका नौ जना पदाधिकारीविरुद्ध प्रहरीले तीन वटा मुद्दा दर्ता गराएको छ।

जातीय विभेदविरुद्ध कडा कारबाहीको व्यवस्था गरेको उक्त कानून अन्तर्गत मुद्दा खेप्नेमा संगठनका अध्यक्ष र उपाध्यक्ष समेत छन्।


५१ वर्षीय अशिन विराडु म्यान्मारकी नेत्री आङ साङ सू चीविरुद्ध अभिव्यक्ति दिएपछि अहिले समस्यामा परेका छन्

वर्षौँसम्म म्यान्मारले विश्वकै सबैभन्दा विवादित बौद्धभिक्षु अशिन विराडुलाई संरक्षण गर्‍यो जसले गर्दा उनलाई कटु भाषा बोल्न प्रोत्साहन मिल्यो।

तर नोबल शान्ति पुरस्कार पाएकी आङ साङ सू चीविरुद्ध कडा अभिव्यक्ति दिएपछि अदालतले उनले सीमा नाघेको निष्कर्ष निकाल्दै राजद्रोहको कानुनअन्तर्गत पक्राउ गर्न आदेश दिएको छ।

कटु भाषणका कारण चर्चित भएका यी भिक्षु को हुन्?

सुरुका वर्ष

विराडु सन् २००१ मा मुसलमानका कार्यक्रमहरू बहिष्कार गर्ने अभियानको नेतृत्व गरेर पहिलो पटक चर्चामा आएका थिए।

सन् २०१७ मा हिंसा भड्किएपछि हजारौँ रोहिंज्या मुसलमानहरू म्यान्मार छोडेर भागेका थिए

उनलाई सन् २००३ मा पक्राउ गरी २५ वर्षको जेलसजाय दिइएको थियो तर क्षमादान पाएर सन् २०१० मा उनी जेलबाट बाहिर निस्किए।

जेलमा बसे पनि अल्पसङ्ख्यक मुसलमानविरुद्ध उनको रिस कम भने कम भएन।

उनका भाषणमा राष्ट्रियताको सशक्त बोलीसहित बौद्ध दृष्टान्तहरू समेटिएका हुन्छन्।

उनी पत्रकारहरूसँगको अन्तर्वार्तामा शान्त र स्पष्ट सुनिन्छन्। तर सार्वजनि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क भेलाा बोल्दा निकै भावुक र जोसिना बन्छन्।

प्राय: उनको भाषणमा मुसलमानविरुद्ध घृणाको भाव झल्काउने शब्दहरू सुनिन्छ।

उनले मुसलमान पुरुषले बौद्ध महिलालाई विवाह गर्न रोक लगाउने कानुन बनाउन अभियानसमेत चलाएका थिए।

"सर्प सानो छ भनेर तपाईँ बेवास्ता गर्न सक्नुहुन्न। मुसलमानहरू त्यस्तै हुन्," उनी भन्छन्।

प्रतिबन्ध

देशमा मुसलमानको जनसङ्ख्या बढिरहँदा त्यसले बौद्ध संस्कृति दबाउन लागेको भन्ने खालका सन्देश उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत् फैलाउन सुरु गरे।

विराडुले मुस्लिमविरोधी सन्देशहरू फैलाउनका लागि सामाजिक सञ्जाललगायत पुस्तक र सीडीजस्ता परम्परागत माध्यम पनि प्रयोग गरे

अन्तत: फेसबुकले उनलाई सन् २०१८ को जेनुअरीमा देशका अल्पसङ्ख्यक रोहिन्ज्या मुसलमानलाई लक्षित गरी घृणायुक्त सन्देश लेखेको भन्दै कालोसूचीमा राख्यो।

विराडुले आफू कालोसूचीमा परेपछि वैकल्पिक माध्यमहरू खोज्ने बताए।

"जब फेसबुकले मलाई बन्द गरायो, म युट्युबको भर परेँ। युट्युब त्यति धेरै मानिससम्म नपुग्ने भएपछि म राष्ट्रवादी कामलाई निरन्तरता दिन ट्विटरको प्रयोग गर्छु," उनले भने।

उनले आफ्ना भिडिओहरू रुसी सामाजिक सञ्जाल र मिडिया साइट भीकेबाट पनि शेअर गर्छन्।

तर केवल फेसबुकले मात्रै उनलाई प्रतिबन्ध लगाएको होइन, बौद्ध धर्मावलम्बीको बाहुल्यता रहेको छिमेकी देश थाईल्यान्डले पनि गत एप्रिल महिनामा उनलाई प्रवचन दिन रोक लगायो।

गलत बुझाइ

म्यान्मारको जम्मा पाँच प्रतिशत जनसङ्ख्या रहेको मुसलमानको भोगेको पीडाले उनको लोकप्रियता प्रतिविम्बित गर्छ।

म्यान्मारमा विराडु मुस्लिमविरोधी प्रभावशाली भिक्षुका रुपमा चिनिन्छन्, तर उनले चाहिँ आफूले आफ्नो धर्म र संस्कृतिलाई जोगाएको बताएका छन्

सन् २०१३ को जुलाई महिनामा टाइम म्यागजिनले "द फेस अफ बुद्धिस्ट टेरर" शीर्षकमा उनको फोटोसहित मुख्य समाचार प्रकाशित गरेको थियो।

"मलाई गलत बुझिएको छ र ममाथि आक्रमण गरिएको छ। मेरो बदनाम गर्नका लागि एउटा समूह छ जसले सञ्चारमाध्यममा मबारे लेख्न पैसा दिन्छ। अन्लाइन मिडियालाई मुस्लिमहरूले नियन्त्रणमा राखेका छन्," उनले सन् २०१३ मा बीबीसीसँग भनेका थिए।

सन् २०१५ को एउटा वृत्तचित्रमा उनलाई "द बुद्धिस्ट बिन लादेन" भनि व्याख्या गरिएको थियो जुन नामलाई केही पश्चिमा सञ्चारमाध्यमले व्यापक रूपमा प्रयोग गरेका थिए। त्यो तुलनालाई उनी अनुचित मान्छन्।

उनले आफू हिंसालाई घृणा गर्ने बताए।

"मलाई त रुखो गरी प्रतिक्रिया...


५३ बुँदामा समेटिएको ३८ पृष्ठको उक्त लिखित जवाफमा ओलीले प्रचण्डमाथि थुप्रै चुनौती दिएका छन्।

लिखित जवाफमा उल्लेख गरिएका प्रमुख बुँदाहरू यसप्रकार छन्ः

१. यो 'प्रस्ताव' बैठकमा छलफल या परामर्श गर्नका लागि रीतसमेत नपुगेको, तपाईंको नितान्त व्यक्तिगत असन्तुष्टि, सीमाहीन कुण्ठा र नीहित स्वार्थ लुकेको कृत्रिम आरोपको सँगालो मात्रै हो। यो प्रथम दृष्टिमै खारेजयोग्य छ। पार्टीका बैठकहरूलाई अग्रगामी एजेण्डाबाट बराल्ने र व्यक्तिगत आरोप-प्रत्यारोप एवम् कुण्ठामा अलमलाइरहने छुट कसैलाई हुनुहुँदैन भन्ने स्पष्ट पार्न चाहन्छु।

२. वस्तुतः तपाईंले आफ्ना एकतर्फी लिखतमार्फत पार्टीभित्रका असहमतिहरूलाई शत्रुतापूर्ण अन्तरविरोधमा बदल्नुभएको छ र कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई गम्भीर सङ्कटमा धकेल्नु भएको छ। समयले यसको उचित हिसाब गर्ने नै छ।

३. यस संविधानको पूर्ण कार्यान्वयनमार्फत अपेक्षित परिणाम निकाल्नेमा होइन, तपाईंको रुचि आज पनि संशोधनको नाममा निरन्तर प्रयोग एवम् परीक्षण र विभिन्न बहानामा अन्ततः अस्थिरतामै रम्ने छ भन्ने कुरा धेरै तथ्यहरूले पुष्टि गर्छन्।

४. युद्धका बेला काम लागेका विधिहरू शान्तिपूर्ण, लोकतान्त्रिक ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र खुल्ला समाजमा सधैँभरि काम लाग्दैनन्। मेरो प्रश्न तपाईंले लिन खोजेको बाटोप्रति होइन, ती कामलाई 'सहमति' को आवरणमा गर्नुभएको दोहोरो मापदण्ड र बहानाबाजीका हकमा हो।

५. "समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली"को राष्ट्रिय आकाङ्क्षामा तपाईँ सहमत हुनुहुन्छ? यदि हुनुहुन्छ भने यस राष्ट्रिय आकाङ्क्षा पूरा गर्न दृढतापूर्वक लागेको आफ्नै दलको सरकारलाई गठन हुँदाको प्रारम्भ देखिनै असहयोग गर्ने नियोजित सरकारविरुद्ध षड्यन्त्र गर्ने, राज्यका संयन्त्रमाथि अनधिकृत हस्तक्षेप गर्ने र दबाव दिने चेष्टा किन गर्न खोजिएको छ? इतिहासले जवाफ खोज्ने छ।

६. एकलव्य जस्तै खालि सरकारमा मात्रै तपाईँको ध्यानदृष्टि र प्रधानमन्त्री र सरकारको स्थायित्वविरुद्ध निरन्तर रागका कारण राजनीतिक स्थिरताविरुद्ध कस्तो सन्देश गइरहेको छ, ख्याल गर्नुभएको छ नि?

७. म आज खुल्ला आह्वान गर्न चाहन्छु- त्यागको यो सिलसिला आजै सुरु गरौँ। बारम्बार सरकार र पार्टीको नेतृत्व गरेका कमरेडहरूले अब जिम्मेवारी नलिऔँ र नयाँ पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्ने घोषणा गरौँ। म यही दस्ताबेजलाई मेरो अध्यक्षको जिम्मेवारी हस्तान्तरणको औपचारिक लिखत बनाउन तयार छु ! के तपाईं तयार हो?

८. नियमित र वैध आम्दानीको स्रोत नभए पनि कतिपय नेताहरूको जीवनशैली एकदमै विलासी भएको, कतिपय नेताहरूको वर्ग उत्थान भएको, बसाइउठाइ अपारदर्शी भएको कार्यकर्ता र जनताको टिप्पणी छ। म त यस विषयमा केही नबोलौँला, व्यक्तिगत विषय पनि नबनाउँला। तर दुनियाँको मुख थुन्न सकिन्छ र? यस विषयमा छलफल गर्न, अनुसन्धान गर्न र सुधारको विशेष अभियान चलाउन म तयार छु। तपाईं यसमा तयार हुनुहुन्छ?

९. तपाईंले भनेको 'पाँच हजार मान्छेको हत्याको जिम्मा म लिन्छु' को अर्थ के हो? तपाईंका यस्ता अभिव्यक्तिले समस्यामा झन् गाँठो पर्न सक्छ भन्ने ख्याल गर्नुहोस्। खेलबाड गर्ने गल्ती नगर्नुस्।

१०. कुनै पनि महत्त्वपूर्ण निर्णय गर्नु पूर्व त्यस कमिटी र त्यसका नेताले केन्द्रसँग परामर्श लिनु पर्दैन? अनुमति लिनु पर्दैन ? प्रदेशका नेताहरूलाई आफूखुशी चल्ने स्वायत्तता प्राप्त छ? मैले कर्णाली प्रदेशका नेताहरूलाई यही विषयमा ध्यानाकर्षण गरेको हुँ। तर मेरो विरोध गर्ने नाममा तपाईंले जेजस्ता तर्क अगाडि सार्दै हुनुहुन्छ, ती नजिरका रूपमा स्थापित भए भने कालान्तरमा ती निकै महङ्गो साबित हुने छन्।

आजको सचिवालय बैठकमा मुख्य रुपमा उठेका बुँदाहरूमाथि अब मङ्सिर १६ गते बस्ने सचिवालय बैठकमा छलफल...


५४ वर्षीया श्रीदेवी दुबईमा एउटा वैवाहिक कार्यक्रममा सहभागी भएका बेला हृदयाघात भएको ठानिएको छ।

उनको निधनप्रति चलचित्रकर्मी र शुभचिन्तकले शोक व्यक्त गरेका छन्।

श्रीदेवीले मिस्टर इण्डिया, चाँदनी, चालबाज र सदमा जस्ता व्यावसायिक रूपमा निकै सफलसहितका डेढ सयभन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन्।

बालकलाकार

पुरूष कलाकारको सहयोग विनै सफल चलचित्र दिने थोरै अभिनेत्रीहरूमा श्रीदेवीको नाम आउँछ।

उनको जन्म सन् १९६३ को अगष्ट १३ मा भारतको तमिलनाडुमा भएको थियो।

बालकलाकारको रूपमा उनले चार वर्षको उमेरमा एउटा तमिल चलचित्रबाट काम शुरू गरेकी थिइन्।

सर्वाधिक अनुभवी अन्तरिक्षयात्रीको निधन

बालकलाकारकै रूपमा उनले तेलुगु र मलयालम चलचित्रहरूमा पनि अभिनय गरेकी थिइन्।

दक्षिण भारतीय चलचित्रहरूमा काम गरेपछि श्रीदेवीले सन् १९७९ मा मुख्य कलाकारका रूपमा बलिवूड चलचित्र 'सोलहवा साल' बाट अभिनय शुरू गरिन्।

सफल

सन् १९८० को दशकलाई अभिनेत्रीहरूको दृष्टिकोणले बलिवूडलाई श्रीदेवीको दशकको रूपमा व्याख्या गर्ने गरिन्थ्यो।

उनलाई 'लेडी अमिताभ बच्चन' पनि भन्ने गरिन्थ्यो।

सन् १९९७ मा जुदाई नामक चलचित्रमा अभिनय गरेपछि १५ वर्षस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

म्म उनी चलचित्रमा देखिनन्।

सन् २०१२ मा उनले इंग्लिश-विंग्लिश नामक चलचित्रमा अभिनय गरिन्। जुन व्यावसायिक रूपमा निकै सफल रह्यो।

सन् २०१७ मा मम नामक उनको चलचित्र आएको थियो।


६ दिनमा काम सक्ने गरी अस्पताल निर्माणको काम सुरु भएको छ

अहिलेसम्म चीनमा ८३० जनामा कोरोनाभाइरस लागेको पुष्टि भएको छ, जसमध्ये कम्तीमा ४१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

१ करोड १० लाख जनसङ्ख्या भएको वुहानबाट यो सङ्क्रमण सुरु भएको थियो।

यो शहरका अस्पतालमा चिन्ताग्रस्त मानिसहरूको भिड लागेको छ र औषधि पसलहरूमा औषधिको अभाव भएको छ।

राज्य नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमका अनुसार नयाँ अस्पतालमा १ हजार शैय्या हुनेछन्।

कोरोनाभाइरस: नेपाल जोखिममा छ?

बेइजिङको अनुसरण

चिनियाँ राज्य नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमले प्रकाशित गरेको भिडिओ फुटेजमा २५,००० वर्ग मीटर क्षेत्रफल रहेको अस्पताल निर्माण क्षेत्रमा डिगरहरू देखाइएका छन्।

सन् २००३ मा सार्स भाइरस सङ्क्रमणका बेला बेइजिङमा यस्तै खालको अस्पताल बनाइएको थियो। त्यसैका आधारमा नयाँ अस्पताल बनाइने बताइएको छ।

"यो सङ्क्रमणजन्य रोग लागेका मानिसलाई छुट्टै राखेर उपचारको प्रक्रिया अपनाइने र विभिन्न खाले सावधानी अपनाइने किसिमको अस्पताल हो" हार्भर्ड मेडिकल स्कुलमा ग्लोबल हेल्थ एन्ड सोसल मेडिसिनकी लेक्चरर जोआन काउफम्यानले भनिन्।

चीनले ६ दिनमै कसरी अस्पताल निर्माण गर्न स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्छ?

सार्स उपचारपछि बेइजिङमा बनाइएको अस्पताल छोडेकी एक महिला

काउन्सिल अन फरेन रिलेसन्समा वरिष्ठ सदस्य यानझोङ हुआङले भने "चीनमा यस्ता किसिमका आयोजना एकदम छिटो सम्पन्न हुने गरेको रेकर्ड छ।"

उनले बेइजिङमा एउटा अस्पताल सात दिनमा सम्पन्न गरेको भन्दै अहिले सम्भवत त्यो रेकर्ड तोड्ने गरी छ दिनमा बनाउने प्रयत्न गर्न लागिएको हुनसक्ने बताए। बेइजिङको जस्तै यो अस्पताल पनि प्रिफ्याब वस्तुबाट बनाइनेछ।

"निरङ्कुश मुलुकमा यसप्रकारको माथिबाट तल परिचालन गर्ने प्रकिया अपनाइन्छ। त्यसले गर्दा प्रशासनिक र आर्थिक झमेलाबाट पार पाइन्छ र सबै खाले स्रोत परिचालन गर्न पाइन्छ।"

हुआङले भने- समयमै योजना सम्पन्न गर्न देशका विभिन्न भू-भागबाट इन्जिनियरहरू ल्याइनेछन्।

"चीनमा इन्जिनियरिङ कार्य राम्रो छ। त्यहाँ एकदम द्रुत गतिमा अग्ला भवन बनाइएको रेकर्ड पनि छ। यो पश्चिमाहरूका लागि अकल्पनीय छ। त्यो गर्न सकिन्छ," उनले भने।

औषधिजन्य पदार्थ भने वुहानले अरू अस्पताल वा फ्याक्ट्रीबाट सजिलै ल्याउन सक्नेछ।

शुक्रवार द ग्लोबल टाइम्सले चिनियाँ सेनाका १५० जना स्वास्थ्यकर्मी वुहान आइपुगेको पुष्टि गरेको थियो। तर तिनले नयाँ अस्पतालमा काम गर्ने हुन् कि होइनन् भन्ने कुरा भने उसले पुष्टि गरेको छैन।

सार्स सङ्क्रमणका बेला के भएको थियो?

सन् २००३ मा बेइजिङमा सार्स रोगका लक्षण भएका बिरामीको उपचार गर्न भनेर जियाओट्याङशन अस्पताल बनाइएको थियो।

सात दिनमा अस्पताल निर्माण सम्पन्न भएको थियो। त्यसले संसारमा सबभन्दा छिटो अस्पताल बनाउने रेकर्ड पनि तोडिएको बताइएको छ।

उक्त अस्पताल बनाउन ४००० मान्छेले दिनभर र रातभर काम गरेको चाइना डटकम डट सीएनले जनाएको छ।

त्यहाँ एक्स रे कोठा, सीटी कोठा सघन उपाचार कक्ष र प्रयोगशाला थियो। हरेक वार्डमा आफ्नै शौचालय थियो।

दुई महिनाभित्रै अस्पतालले देशभरका सात भागमा एक भाग सार्सका बिरामी भर्ना गरेको थियो।

त्यसलाई राज्य नियन्त्रित सञ्चार माध्यमले "औषधिक्षेत्रको इतिहासमा जादु" भनेर प्रशंसा गरेको थियो।

काउफम्यानले भनिन्, "स्वास्थ्य मन्त्रालयले निर्देशन दिएको थियो। अन्य स्वास्थ्य क्षेत्रका नर्स र डाक्टरलाई अस्पतालमा ल्याइएको थियो। उनीहरूका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालयले नै तयार पारिदिएको सार्सका बिरामी चिन्ने र कसरी छुट्टै राखेर उपचार गर्ने भन्ने निर्देशिका पनि थियो।"

उनका अनुसार सार्स प्रकोपका बेला उक्त संस्थाको खर्च स्थानीय...


६ लाख ५० हजार भन्दा बढी रोहिंज्याहरु बांग्लादेश भाग्न बाध्य भएका थिए।

त्यहाँ तिनीहरुले बताएका म्यानमार सेनाले गरेको दुर्व्यवहारको विवरण सुनेर केही मानवअधिकार समूहहरुले त्यसलाई मानवताविरुद्धको अपराध भनेका छन्।

किन आए म्यानमारका सेना प्रमुख नेपाल?

रोहिंज्या संकटः राष्ट्रसंघमाथि प्रश्न

अनुसन्धान

गत नोभेम्बरमा सेनाको एउटा आन्तरिक अनुसन्धानले सबै सुरक्षाकर्मीले सेनाको कानूनले दिएको अधिकारअनुरुप कारबाही गरेको निष्कर्ष निकालेको थियो।

तर गत महिना सेनाले १० जनाको सामूहिक चिहानबारे अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको थियो।

म्यानमार सेनाले रोहिंज्याहरुको ज्यान लिएको भनी स्वीकार गरेको यो पहिलो पटक होइन।

गत अगस्टमा सुरक्षा फौजलाई बर्बर प्रतिरोधका निम्ति उक्साएको भनिएको रोहिंज्या लडाकुहरुको आक्रमण लगत्तै सैनिक कमाण्डरहरुले ३७१ जनालाई मारिदिएको बताएका थिए।

सेनाले त्यसरी मारिएकाहरुलाई आतंककारी भनेको थियो।

त्यसक्रममा १४ जना सहकर्मी गुमाएको उनीहरुले जनाएका थिए।

तर हिंसाबारे आफ्नै अनुसन्धान शुरु गरेपछि उनीहरुले आफ्ना सुरक्षाकर्मीका सबै कारबाही कानूनसम्मत रहेकोमा जोड दिएका थिए।

अहिले सशस्त्र फौज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का कमाण्डरको फेसबुक पेजमा एउटा वक्तव्य आएको छ, जसमा कब्जामा रहेका १० जना रोहिंज्या सुरक्षाकर्मी र स्थानीय मानिसहरुद्वारा कसरी नियतवश् मारिए र सामूहिक रुपमा चिहानमा गाडियो भन्ने उल्लेख छ।

सेनाले गल्ती गरेको पहिलो पटक स्वीकार गर्दै त्यसमा जिम्मेवार रहेकाविरुद्ध कारवाही गर्ने प्रतिवद्धता जनाइएको छ।

'आतंकको अभियान'

बांग्लादेश पुगेका रोहिंज्या शरणार्थीहरुले आफूहरुविरुद्ध म्यानमारको सेना र प्रहरीले 'आतंकको अभियान' नै चलाएको टिप्पणी गर्दै त्यसक्रममा ठूलो संख्यामा महिला, पुरुष र बालबालिकाको हत्या गरिएको बताएका छन्।

एउटा सहायता समूहले शरणार्थीहरुबाट संकलन गरेको तथ्याङकमा जनाइएअनुसार म्यानमारको सेनाले रोहिंज्या मुसलमानविरुद्ध गरेको कारबाहीको पहिलो महिनामा मात्रै झण्डै सात हजार रोहिंज्या मारिएको हुनसक्ने अनुमान छ।


६० प्रतिशतभन्दा बढी धान रोपाईं हुने क्षेत्र बर्खे पानीमा निर्भर रहने हुँदा उत्पादनको मुख्य योगदान मनसुनी प्रवृत्तिलाई नै मान्ने गरिएको छ

६० प्रतिशतभन्दा बढी धान रोपाईं हुने क्षेत्र बर्खे पानीमा निर्भर रहने हुँदा उत्पादनको मुख्य योगदान मनसुनी प्रवृत्तिलाई नै मान्ने गरिएको छ।

प्रक्षेपण अनुसार भएमा पाँच वर्षमा चामलमा आत्मनिर्भर हुने सरकारी लक्ष्य नजिक पुग्न त सकिनेछ, तर सिंचाइ प्रणालीलाई विस्तार गर्न नसकिए त्यो जुनकुनै बेला तलमाथि भइरहने विज्ञहरू बताउँछन्।

प्रक्षेपण

भने अनुसार भएमा अघिल्लो वर्ष साढे ५२ लाख मेट्रिक टन उत्पादन भएको धान यस पटक ५८ लाख मेट्रिक टनसम्म पुग्ने देखिन्छ।

आयातको तथ्याङ्क हेर्दा झण्डै छ लाख मेट्रिक टन धान अपुग देखिएकोमा यो वृद्धिले आत्मनिर्भर हुन आवश्यक लक्ष्यको नजिक पुराउने अधिकारीहरू बताउँछन्।

उत्पादन वृद्धिको कारणबारे कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका प्रवक्ता तेजबहादुर सुवेदीले भने, "यो वर्ष धान रोप्ने बेलादेखि नै मौसम अनुकूल रह्यो र बीचबीचमा समेत पानी परिरह्यो। विगतमा कुनै बेला खडेरी पर्ने त कुनै बेला बाढी पहिरोले समस्या सिर्जना गर्थ्यो।"

आधार

बालीमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लाग्ने रोग, किराको आक्रमण, खेती भएको क्षेत्रफल र मौसमी अनुकूलतालाई आधार मानेर त्यस्तो प्रक्षेपण गरिएको हो।

त्यसको निश्चित विवरण धान कटानी सकिने मङ्सीर महिनाको अन्त्यसम्ममा आउनेछ।

जग्गा प्लटिङका कारण खेतीयोग्य जमिन कम भएता पनि अहिले चैते धान रोपाईंको क्रम बढेकाले समग्र उत्पादनमा असर नपर्ने राष्ट्रिय धानबाली अनुसन्धान केन्द्रका धान संयोजक रामवरण यादवले बताए।

धानविद् भोलामानसिंह बस्नेत

उनी भन्छन्, "हाम्रो रोपाई हुने झण्डै १५ लाख हेक्टरमा प्लटिङ् गरिएर घर, सडक बन्ने काम भए तापनि अहिले बढेको चैते धानका कारण कुन उत्पादनमा त्यसको तत्काल असर देखिएको छैन।"

वैदेशिक रोजगारीका कारण खेती गर्ने जनशक्तिमा कमी भइरहेको बताइए पनि बढ्दो यान्त्रिकरणले त्यो अभाव खट्किन नदिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

चुनौती

मनसुन राम्रो भईदिंदा तीन वर्ष अघिको तुलनामा यो वर्ष रोपाईंको क्षेत्रफल ९ प्रतिशतले बढेको पाइएको छ।

तर सिंचाइजस्ता व्यवस्थामा सुधार नगरे मनसुन अनुकूल नहुँदा जुनसुकै बेला धान उत्पादन घट्न सक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक कल्याणी मिश्र भन्छिन्, "तराईका उर्वर जमिनको संरक्षण गर्न आवश्यक छ र सिंचाइका कारण प्रयोगमा आउन नसकेका जमिनलाई उपयोग गर्नुपर्छ। कम उत्पादन हुने पहाडी भेगमा उन्नत र नयाँ जातका धान रोप्न उत्प्रेरित गर्नुपर्छ।"

समग्रमा देशको धान उत्पादन बढ्ने अनुमान भइरहंदा पूर्व तराईका पर्सादेखि सप्तरीसम्म भने अवस्था विपरित बाला पसाउने बेलामा पानी पर्न छाडेका कारणले त्यहाँ अघिल्लो वर्षभन्दा १५ प्रतिशतसम्म उत्पादन घट्न सक्नेछ।

धान उत्पादनमा आत्मनिर्भर बन्न उन्नत बिउ र सिंचाइमा हुने लगानीले मात्र उत्पादन स्थिर बनाउन सहयोग पुर्‌याउने जानकारहरू बताउँछन्।


६६ वर्षीय सेर्गेइ स्क्रिपाललाई सन् २०१० मा रूस र अमेरिकाबीच जासुसी गरेको आरोप लागेपछि ब्रिटेनमा शरण दिइएको थियो।

स्क्रिपाल र ३३ वर्षीय महिला आइतवार सोल्सबरीस्थित किनमेल केन्द्रको एउटा बेन्चमा अचेत अवस्थामा भेटिएका थिए।

प्रहरीको सावधानीपछि सोलोजबरीको एउटा रेस्टुरेन्ट बन्द भएको छ।

ब्रिटेन इयु छोड्ने प्रक्रिया अघि बढाउँदै

अनुसन्धान

ती जासुस जुन पदार्थले गम्भीर विरामी भए त्यो के हो भन्ने पहिचान भएको छैन।

तर ब्रिटेनको जनस्वास्थ्य संस्थाले त्यसले सर्वसाधारणको स्वास्थमा कुनै खतरा नगर्ने जनाएको छ।

विल्टशायरको प्रहरीले  उक्त घटनालाई महत्वपूर्ण भनि व्याख्या गरेको छ र थुप्रै संस्थाहरूले त्यसबारे अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

प्रहरीले त्यो जोडीले कुनै अपराध गरेको छ कि भनेर पनि अनुसन्धान गरिरहेको छ।

उपचार

किनमेल केन्द्रमा फेला परेको त्यो जोडीमा देखिने कुनै चोटहरू नभएको बताइएको छ।

प्रहरीले यसलाई आतंकवादी घटना नभएको भने पनि त्यसबारे पनि अनुसन्धान भने जारी रहेको जनाएको छ।

युरोपमा भूमिगत रहेका रूसी जासुसहरूको पहिचान ब्रिटेनको गुप्तचर सेवा एमआइसिक्सलाई उपलब्ध गराएको अभियोगमा उनलाई दोषी ठह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राइएको थियो।

पछि सन् २०१० मा उनलाई ब्रिटेनमा शरण दिइएको हो।

उनी र उनीसँगै अचेत अवस्थामा फेला परेकी महिलालाई सोल्सबरीस्थित अस्पतालको सघन कक्षमा उपचार गराइएको छ।


७ सय ५३ स्थानीय तहमध्ये १ सय ३० स्थानमा अझै ब्याङ्क छैनन्।

तर कतिपय स्थानीय तहको केन्द्र तोक्ने निर्णय गर्न सरकारले ढिलाइ गरेकाले पनि ब्याङ्कका शाखा खोल्न नसकिएको ब्याङ्कर्स संघका अधिकारीहरू बताउँछन्।

स्थानीय तहमा पठाइने तलब भत्ता, सञ्चय कोष, पेन्सन, वृद्ध भत्ता जस्ता सरकारी भुक्तानी ब्याङ्कमार्फत गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेकोले हरेक तहमा ब्याङ्क जरुरी छ।

निर्देशन

असार मसान्तभित्र ७ सय ५३ वटै स्थानीय तहमा कम्तीमा एउटा ब्याङ्क शाखा पुर्‍याउन सरकारले वाणिज्य ब्याङ्कलाई निर्देशन दिएकोमा अझै १ सय ३० स्थानीय तहमा ब्याङ्क पुग्न सकेका छैनन्।

नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका अनुसार त्यसमध्ये आवश्यक न्यूनतम पूर्वाधार नभएका कम्तीमा ३५ स्थानीय तहमा तत्काल ब्याङ्क खोल्ने अवस्था नै छैन।

गाउँपालिकालाई कारोबार गर्न नयाँ विकल्प

महिलाको ब्याङ्क खाता धेरै भएका देशहरू

'ब्याङ्किङ अपराध गर्न प्रविधिको दुरुपयोग'

भएका कतिपय स्थानमा समेत थुप्रै जटिलता रहेको राष्ट्र ब्याङ्कका प्रवक्ता नारायण पौडेलले बताए।

"सडक नहुने, ब्याङ्क राख्ने घर, सुरक्षा, बिजुली नहुने, पातलो बस्ती जस्ता विभिन्न समस्या छन्।"

निजी क्षेत्रक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा ब्याङ्कहरूले स्थानीय तहमा आफ्नो शाखा खोल्नुअघि त्यहाँ सडक, बिजुली, सुरक्षा र मुनाफाको प्रत्याभूति खोज्ने गरेको बताइन्छ।

अन्योल

यद्यपि सरकारले कतिपय स्थानीय तहको केन्द्र तोक्ने निर्णय अझैसम्म नगर्दा पूर्वाधार भएका स्थानमा समेत शाखा खोल्न नसकिएको नेपाल ब्याङ्कर्स संघले जनाएको छ।

संघका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र ढुंगानाले भने, "स्थानीय तहको केन्द्र कुन हो भन्नेमा नै अन्योल छ। मालपोत, प्रहरी, भूमि सुधार लगायतका कार्यालय कता जाने भन्ने नै निश्चित भएको छैन। लगभग ४० /५० स्थानमा यस्तो अवस्था छ।"

पूर्वाधार विकास ब्याङ्कबाट ठूलो आयोजनामा लगानी

विदेशबाट ऋण ल्याउन देऊः विकास ब्याङ्क

उच्च हिमाली र कतिपय विकट क्षेत्रमा वाणिज्य ब्याङ्क वा निजी ब्याङ्कहरूले चाहेर पनि शाखा खोल्न नसक्नेमा दुवै पक्ष सहमत देखिन्छन्।

विगतमा स्थानीय निकायका सम्पूर्ण भुक्तानी प्रणाली जिल्लामार्फत हुने गरेकोमा अहिले त्यो स्थानीय तहमा हस्तान्तरण भएको छ।

र, अहिले ब्याङ्क खुल्न नसकेका स्थानीय तहले आर्थिक भुक्तानी ब्याङ्क भएको नजिकको अर्को स्थानीय तहमार्फत गर्नुपर्ने सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन्।


७,६०० वर्गकिलोमिटर भूभागमा फैलिएको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र पदयात्रा पर्यटनका लागि आकर्षणको केन्द्र रहँदै आएको छ।

सन् २०१७ मा अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पदयात्रा गर्ने पर्यटकको संख्यामा अघिल्लो वर्षको तुलनामा झण्डै ३९ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो।

यो हालसम्मकै बढी भएको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजनाका पर्यटन अधिकृत रश्मी आचार्यले बताइन्।

तथ्याङ्क

उनले भनिन्, "सन् २०१६ मा १ लाख १४ हजार १ सय ८७ जना पर्यटक भित्रिएका थिए भने सन् २०१७ मा १ लाख ५८ हजार ५ सय ८८ पर्यटकले अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रको भ्रमण गरेको तथ्याङ्क छ।"

उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा गर्ने उद्देश्यले नेपाल भित्रिने करिब ६० प्रतिशत पर्यटकको पहिलो रोजाइ प्रदेश नं. ४ मा पर्ने अन्नपूर्ण क्षेत्र पर्ने गरेको छ।

हिमआँधी लगायतका कारणले हुने दुर्घटना विगतमा जस्तो हुन नदिने उद्देश्यले सूचना प्रणाली यस क्षेत्रमा सुदृढ गरिएको छ।

आयोजनाका सूचना अधिकृत आचार्यले भनिन्, "कुनै दुर्घटना हुन सक्ला भनेर पर्यटकको अवस्था पत्ता लगाउनका लागि हामीले एउटा संयन्त्रको विकास चाँडै शुरु गर्दैछौँ।"

उक्त क्षेत्रमा विगतमा हिमआँधीका कारण पनि धे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रै पर्यटक र पथप्रदर्शकको मृत्यु भएको थियो।

योजना

त्यसबारे थोराङ ला पास गर्ने बेलामा मौसमबारे पूर्वजानकारी दिने केही तयारी भएको छ कि छैन? जवाफमा आचार्यले भनिन्, "अन्नपूर्ण आधार शिविर र घान्द्रुक घोरेपानीको चाहिँ ६ दिनको मौसमको अनुमान गर्न सकेका छौँ र आगामी दिनमा थोरङ, मनाङ, मुस्ताङमा पनि शुरु गर्ने योजना छ।"

अन्नपूर्ण आधारशिविर, एबीसी थोराङ्ला भञ्ज्याङ, मुक्तिनाथ, उपल्लो मुस्ताङ, मनाङ, घोरेपानी, मर्दी हिमाल, घान्द्रुक घोरेपानी लगायतका ठाउँ पदयात्रा पर्यटनका आकर्षक गन्तव्य हुन्।

पर्यटकहरूको संख्यामा देखिएको उत्साहजनक वृद्धिप्रति पर्यटन व्यवसायीले खुशी व्यक्त गरेका छन्।

सन् २०१७ मा ९ लाख ४० हजारभन्दा बढी पर्यटक नेपाल आएको अध्यागमन विभागले जनाएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार १० लाख पर्यटक भित्र्याउने सन् २०१६ को लक्ष्य भेट्टाउन नसके पनि यो संख्या अहिलेसम्मकै धेरै हो।


७० वर्ष अघि अंग्रेजको बहिर्गमनसँगै भारतमा ब्रिटिस साम्राज्यको अन्त्य भयो।

ब्रिटिश साम्राज्यको सबैभन्दा ठूलो र महत्वपूर्ण उपनिवेश भारतबाट अलग्गिने क्रममा उसले एउटा मात्र होइन दुईवटा मुलुकको निर्माण गरिदियो।

एउटा त्यस्तो विभाजन जसले २०औं शताब्दीकै सबैभन्दा गम्भीर मानवीय संकट निम्त्यायो।

विभाजनपछि झण्डै ४० करोड जनसंख्या भारतमा रहे जसमध्ये अधिकांश हिन्दू थिए र त्यहाँ कूल जनसंख्याको एक तिहाई मात्र मुसलमान थिए।

अडान

भारतका प्रथम प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरुले धर्मका आधारमा मुलुक विभाजन गरिएको प्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए।

तर पाकिस्तानका गभर्नर जनरल बनेका मोहम्मद अलि जिन्नाहले मुसलमानहरुका लागि छुट्टै राष्ट्र चाहिने अडान राखेका थिए।

'विभाजन र स्वतन्त्रता संगसंगै आए,' एक जना ब्रिटिश अधिकारीले भने, 'एउटाको मूल्यका रुपमा अर्को।'

ब्रिटेनको राजपरिवारसंग नजिकको सम्बन्ध रहेका लर्ड माउन्टब्याटनलाई आफ्नो सबैभन्दा ठूलो उपनिवेशवाट ब्रिटेनलाई बाहिर निकाल्ने जिम्मेवारी सुम्पिएको थियो।

छोटो समयमा गर्नु नै सबभन्दा उपयुक्त हुने उनको विचार थियो। त्यसैले केवल पाँच हप्तामा विभाजनको रेखा कोरियो।

क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोही खुशी भएनन्

सन् १९४७को अगस्त महिनामा पाकिस्तानले पहिला र भारतले क्रमिक रुपमा अर्कोदिन स्वतन्त्रता दिवस मनाए।

दुईदिनपछि दुई देशको सिमावर्ती क्षेत्रबाट जव विभाजनको घोषणा गरियो कसैले पनि खुशी व्यक्त गरेनन्।

जिन्नाहले दुईतीर रहेको र बीचमा दुई हजार किलोमिटर लामो भारतीय भूभाग पर्ने  'धमिरा लागेको' पाकिस्तान दिईएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए।

सन् १९७१ मा पूर्वी पाकिस्तान चाहिं बांग्लादेशको रुपमा अर्को स्वतन्त्र राष्ट्र मुलुक बन्यो।

भारत र पाकिस्तानको स्वतन्त्रताको क्रममा हिन्दू र मुसलमानबीच थुप्रै झडपहरु भए।

तर कसैले पनि विभाजनले त्यस्तो अराजक स्थिति निम्त्याउला भनेर सोचेका थिएनन्।

झण्डै एक करोड २० लाख शरणार्थी एक नयाँ देशबाट अर्कोमा शरणका लागि गए।

त्यसक्रममा करिब ५ देखि १० लाखजति विभिन्न समुदायका मानिसहरु मारिए।

दशौं हजार महिलाहरु अपहरित भए।

त्यसयता कहिल्यै पनि भारत-पाकिस्तानबीचको सम्बन्ध विभाजनको आघातवाट सामान्य अवस्थामा फर्किन सकेको छैन।

दुबै मुलुकले कश्मीरलाई आफ्नो भनी दाबी गर्छन्।

स्वतन्त्रताको केही साताभित्रै कश्मीरको स्वामित्वलाई लिएर दुई देश लड्न थाले।

एउटा त्यस्तो संघर्ष जुन सुल्झिन सकेको छैन … एउटा दोषपूर्ण विभाजनको अपूरो कथा।