यो चिनियाँ कम्पनी थुप्रै ठाउँमा विवादमा परेको छ। यो कम्पनीले आफ्नो प्रविधि प्रयोग गरेर मानिसहरूको गुप्तचरी गरिरहेको आरोप लाग्ने गरेको छ।

तर ह्वावेईले त्यस्ता आरोप पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्दै आएको छ।

अहिले अमेरिकामा ह्वावेईविरुद्ध अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ।

विश्वका अन्य देशमा पनि सुरक्षाको चासोका कारण यो विशाल कम्पनीमाथि रहेको विश्वास घट्दो छ।

एउटा प्रविधि व्यवसाय गर्ने कम्पनीमा के भइरहेको छ भन्नेबारे तपाईँलाई धेरै चासो नहुन पनि सक्छ।

तर तपाईँले नयाँ ह्वावेई फोन किन्ने कि नकिन्ने भनेर द्विविधा हुन सक्छ। त्यसैले के भइरहेको छ भन्नेबारे यो विवरण।

ह्वावेई के हो?

ह्वावेई कम्पनीले संसारभरि एपलको आईफोनभन्दा बढी फोन बेच्छ। सबभन्दा बढी साम्सङ बिक्छ, दोस्रोमा ह्वावेई।

ब्रिटेनमा सन २०१८ मा पी२०प्रो आएपछि ह्वावेई ह्यान्ड्सेटको बिक्री ह्वात्तै बढेको थियो।

ह्वावेईले सन २०१८ मा पी२०प्रो सार्वजनिक गरेको थियो

थुप्रै समीक्षकहरूका अनुसार पी२०प्रो सामसङ र आईफोनको मुख्य प्रतिस्पर्धी बनेको छ।

फोन मात्रै बेच्ने होइन ह्वावेईले अरू फोन कम्पनीहरूलाई उनीहरूकै ह्यान्ड्सेट बनाउन प्रविधि पनि ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेच्छ र वाईफाई नेट्‌वर्क पनि बेच्छ। वास्तवमा ह्वावेई जताततै छ।

किन सबै जना ह्वावेईबारे कुरा गरिरहेका छन्?

ह्वावेईले बेचेका लाखौँलाख मोबाइल फोन र प्रविधिबारे केही चासोहरू छन्।

केही देशलाई चिनियाँ सरकारले ह्वावेईको प्रयोग गरेर गुप्तचरी गरिरहेको छ कि भन्ने चिन्ता छ।

ह्वावेई स्थापना गरेका रेन जेङ्फी सन १९८० को  आरम्भतिर चिनियाँ पिपल्स आर्मीसँग आबद्ध इन्जिनियर थिए।

चिनियाँ नेताहरूप्रति अविश्वास गर्ने थुप्रै व्यवसायी र सरकारहरूका लागि यो तथ्य चिन्ताको विषय रहँदै आएको छ।

चिनियाँ पिपल्स लिबरेशन आर्मी चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको सशस्त्र अङ्ग हो जसले चीनमा सन १९२१ देखि शासन गर्दै आएको छ।

ह्वावेईले चिनियाँ सरकारसँग आफ्नो सम्बन्ध नरहेको र आफू स्वतन्त्र कम्पनी रहेको बताउँछ।

चीनभित्र ह्वावेई र त्यसका वरिष्ठ अधिकारीहरूप्रति ठूलो समर्थन रहेको छ

तर ह्वावेई अमेरिकाका लागि सुरक्षा खतरा रहेको चेतावनी सन २०१२ देखि दिँदै आइएको छ।

ब्रिटेनमा सन् २०१८ मा तयार पारिएको एक रिपोर्टले ह्वावेईको ब्रोड्ब्यान्ड इन्टर्नेट सेवा र मोबाइल सेटहरू राष्ट्रिय सुरक्षामा खतरा छैनन् भन्नेबारे "सीमित मात्र आश्वस्त हुन सकिने" भनेको थियो। त्यसले पनि ह्वावेईका उत्पादनमाथि शङ्का थपिदिएको छ।

कोको संलग्न छन्?

अमेरिका र ब्रिटेन मात्रै चिन्तित भएका होइनन्।

सन् २०१८ मा अस्ट्रेलिया र न्यूजिल्यान्डले ह्वावेईलाई उनीहरूको 'फाइभजी' सेवा विस्तारमा सहभागी गराएनन्। त्यसो गर्नुमा पनि सर्वसाधारणको जासुसी हुने शङ्का कारक रहेको ठानिएको छ।

जेनुअरी २०१९ मा भोडाफोनले युरोप खासगरी स्पेनमा ह्वावेई उपकरण प्रयोगलाई यस्तै चिन्ताका कारण अहिले रोकेको छ।

अहिले के भइरहेको छ?

रेन जेङ्फी चीनको सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीमा झन्डै ४० वर्षअघि संलग्न थिए

अमेरिकाको अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ जसमा ह्वावेईलाई ब्याङ्कमा नक्कली काम गरेको न्यायमा बाधा पुर्‍याएको र प्रतिस्पर्धी टी मोबाइलबाट प्रविधि चोरेको आरोप लगाइएको छ।

मानिसहरूमाथि जासुसी गरेको भन्ने त्यसमा परेको छैन।

यी आरोपहरू ह्वावेईले इरानसँग गरेको सम्झौतामा आधारित छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले "इरानसँग व्यवसाय गर्ने कम्पनीहरूले अमेरिकासँग व्यवसाय गर्न नसक्ने" बताएका छन्।

ह्वावेईका प्रमुख आर्थिक अधिकारी र रेन जेङ्फीकी छोरी मङ् वाङ्जू, क्यानडामा गिरफ्तार गरिएकी छन्। ह्वावेईले सबै आरोपहरू...


यो चिनियाँ कम्पनी विश्वकै ठूला प्रविधि कम्पनी मध्येको एक हो

गत महिना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकी कम्प्युटर सञ्जाललाई 'विदेशी प्रतिद्वन्द्वी'बाट जोगाउन राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा गरेपछि गुगलले ह्वावेईका उत्पादनमा आफ्ना एप नचल्ने बनाउने निर्णय गरेको हो।

ट्रम्पको उक्त निर्णय विशेषत: चिनियाँ प्रविधि कम्पनीप्रति लक्षित रहेको विश्लेषकहरू ठान्छन्।

ह्वावेई स्मार्टफोन उत्पादनका लागि चिनिएको भए पनि उसले सञ्चारसम्बन्धी अरू उपकरण पनि बनाउँछ।

त्यस्ता उपकरणको बिक्रीमाथि अमेरिकामा प्रभावकारी रूपमा प्रतिबन्ध लगाइए पनि विश्लेषकहरूले विश्वभरि ४० देखि ६० प्रतिशत सञ्जालमा नियन्त्रण गर्ने आकलन गरेका छन्।

उसोभए ती देशहरू किन चिन्तित भएका हुन् त?

आरोपहरूको एउटा जटिल शृङ‍्खलामा अन्तर्राष्ट्रिय गुप्तचर निकायहरू, चोरिएको रोबोटिक उपकरण, हीराको जलप लगाइएका बलिया सिसा र इरानसँगको शङ्कास्पद गोप्य सम्झौता रहेका छन्।

फाइभजी: निकै छिटो, तर कति सुरक्षित?

मोबाइल फोन सञ्जालको अर्को क्रान्तिको रूपमा हेरिएको फाइभजी प्रविधि आपूर्ति गर्नका लागि ह्वावेई विश्वभरिका देशहरूसँग छलफलमा छ।

फाइभजीले हामीले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

फोनमा जे गरिरहेका छौँ त्यसमा र अन्य उपकरणहरूमा क्रान्ति ल्याउनेछ

तीव्र गतिको सो प्रविधि चालकबिना चल्ने कार र अन्य धेरै नयाँ प्रणालीमा पनि प्रयोग हुने ठानिएको छ।

कुनै देशको फाइभजी आधारभूत संरचनामा ह्वावेई भए त्यस्तो दूरसञ्चार सञ्जालबाट जासुसी गरेर पछि व्यवधान उत्पन्न गराउन सक्ने दाबी अरू देशहरूको रहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यकारी आदेश आउनुभन्दा अघि नै अमेरिकाले आफ्ना पश्चिमा साझेदारलाई सो चिनियाँ कम्पनीसँग सहकार्य नगर्न दबाव दिने गरेको थियो।

त्यस्तो दबाव अमेरिकाले आफू पनि संलग्न तथाकथित "फाइभ आइज" समूहका यूके, क्यानडा, अस्ट्रेलिया र न्यूजिल्यान्डलाई दिएको थियो। सो समूहका गुप्तचर निकायबीच घनिष्ठ सम्बन्ध छ र उनीहरूबीच विशेषत: गोप्य विद्युतीय सूचना आदानप्रदान हुन्छ।

फाइभजी सञ्जालमा ह्वावेईका उपकरण जडान गर्ने अङ्ग्रेजीभाषी देशसँग त्यस्ता सूचना नबाँड्ने अमेरिकाले बताएको छ।

ह्वावेईको उपकरण आफ्नो सूचनाप्रणालीमा प्रयोग गर्ने देशसँग सूचना नबाँड्ने चेतावनी अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले दिएका छन्।

एनएसएजस्ता अमेरिकी गुप्तचर निकायले आफ्ना साझेदारलाई गुप्तचरसम्बन्धी सूचना नदिन धम्की दिएको छ

ह्वावेईले बारम्बार आफूले चिनियाँ सरकारका लागि जासुसी गरेको भन्ने आरोपको खण्डन गर्दै आएको छ।

तर आलोचकहरूले गुप्त सूचना नदिए कम्पनी सञ्चालन हुन असम्भव हुनेखालका प्रावधान भएका चिनियाँ कानुनले तिनलाई जासुसी सूचना सङ्कलन गर्न बाध्य पार्ने तर्क गरेका छन्।

ह्वावेईले अमेरिकाले लगाएको प्रतिबन्धबारे टिप्पणी गर्दै "प्रतिबन्धले अमेरिकालाई केवल निम्न स्तरका सामान र महङ्गा विकल्पमा सीमित बनाउने तथा त्यसले अमेरिकालाई फाइभजी विस्तारमा पछाडि पार्ने र अन्तत: त्यसले अमेरिकी कम्पनी र उपभोक्तालाई नै असर पुर्‍याउने" चेतावनी दिएको छ।

अमेरिकाले प्रकट गरेको प्रविधिसम्बन्धी जासुसीको त्रास सम्भवत: आंशिक रूपमा उसको आफ्नै व्यवहारका कारण उत्पन्न भएको हुनुपर्छ।

एनएसएका भूतपूर्व परामर्शदाता एड्वार्ड स्नोडेनले अमेरिकी गुप्तचर निकायले वर्षौँसम्म गुगल र याहूसमेत अमेरिकाका प्रमुख प्रविधि कम्पनीसँग सम्बन्धित डेटा ह्याक गरेर इन्क्रिप्शन प्रविधिलाई अवमूल्यन गरिदिने प्रयास गरेको खुलासा गरेका छन्।

कुनै देश किन आफ्नो प्रतिद्वन्द्वी देशमा रहेको कम्पनीप्रति शङ्कालु हुन्छन् भन्ने बुझ्न सजिलो छ।

रोबोटको हात चोरी प्रकरण

तीव्र गतिको वायरलेस नेटवर्क अलि...


यो तीनदिने भ्रमणका क्रममा उनी राजपरिवार र राजनीतिज्ञहरूले आयोजना गरेका विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी हुनेछन्।

तर यो तामझामपूर्ण कार्यक्रमको पछाडि दुई देशबीच नीतिगत भिन्नताहरू छन् जसले ब्रिटेन र अमेरिकालाई विभाजित गर्छ।

राजसी रवाफ

राजकीय भ्रमणहरू राजसी विषय हुन् जसमा भ्रमण समारोह जत्तिनै महत्त्व राजनीतिलाई पनि दिइन्छ। तर त्यति हुँदाहुँदै पनि केही विषयमा चिप्लिने सम्भावना ज्यादा हुन्छ।

गत वर्ष ट्रम्पले विन्डसर क्यासलमा जाँदा महारानीभन्दा अगाडि हिँडेका थिए। महारानीलाई पछाडिको भाग फर्काउनु अनुचित थियो।

के उनले महारानीलाई सही रुपमा सम्बोधन गर्लान्? हालै ह्वाइट हाउसले महारानीलाई "हर रोएल मेजेष्टि" भनेको थियो जुन गलत थियो।

शाही परिवारका सदस्यबारे काम गरिरहेकालाई थाहा हुनुपर्छ त्यहाँ "हर मेजेष्टि" मात्रै हुनुपर्थ्यो।

के सन् २०११ मा राष्ट्रपति ओबामाले जस्तै अहिले ट्रम्पले पनि राष्ट्रिय गानका बेला पनि बोलिरहलान्?

जब ट्रम्पले क्लेरेन्स हाउसमा वेल्सका राजकुमारसँग चियाका लागि भेट्छन् तब जलवायु परिवर्तनबारे आफ्ना फरक धारणाहरू व्यक्त नगरि बस्न सक्लान्?

गत वर्ष ब्रिटेन भ्रमणका क्रममा महारानीस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ँगको भेटका क्रममा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प

भ्रमणका क्रममा कुराहरू बिगारेर राष्ट्रपतिले केही पाउने छैनन्।

शाही परिवारको तामझामपूर्ण र धुमधामसँग आयोजना गरिएको समारोहहरू उनलाई मन परेको छ र पुन: निर्वाचनका लागि आफ्नो देशमा चुनावी अभियान भइरहँदा उनी ब्रिटेनमा खिचिने तस्बिरहरू राम्रो देखिउन् भन्ने चाहन्छन्।

तर प्रश्न रहन्छ उनले आफ्ना प्रोटोकल हेर्ने टोलीबाट कति सुझावहरू लिन्छन्।

सैद्धान्तिक रुपमा एउटा ठूलो कुटनीतिक अप्ठ्यारा ल्याउनसक्ने सम्भावित विषय भनेको डचेज अफ ससेक्स मेगन मार्कल हुनसक्छिन्, जसले विगतमा शाही परिवारको सदस्य हुनुभन्दाअघि ट्रम्पको धारणा विपरित अभिव्यक्‍ति दिएकी थिइन्।

ट्रम्पले द सन नामक पत्रिकासँग कुरा गर्दै मार्कल आफूबारे निकै "दुष्ट" भएको प्रति आफू अचम्मित भएको बताएका थिए।

संयोगवश ट्रम्पको भ्रमणका बेला मार्कलको छोरा जन्मिएको एक महिना पनि भएको छैन र उनले ट्रम्पलाई राजकीय भ्रमणका क्रममा भेट्ने छैनन्।

तर ब्रिटिश शाही परिवारमा हालसालै बिहे गरेर दुई देशबीचको निकट सम्बन्धलाई प्रतिकात्मक अर्थ दिएकी अमेरिकी नागरिक मार्कल आफ्नो राष्ट्रपतिलाई स्वागत गर्ने समारोहहरूमा सहभागी नभएको विषयको चर्चा चल्नेछ।

ब्रेक्जिट

ट्रम्पको भ्रमण ब्रिटेनको राजनीतिको एकदमै जटिल समयमा भएको छ। उनले प्रधानमन्त्रीका रुपमा टरिजा मेलाई भेट्दैछन् जो कन्जरभेटिभ नेताको रुपमा यो साताको अन्त्यमा बाहिरिँदै छन्।

ब्रिटेन अझै ब्रेक्जिटसम्बन्धी बहसको चपेटामा छ। द सन पत्रिकालाई दिइएको अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री मेले वार्ताका क्रममा युरोपेली संघ इयुलाई सबै अधिकारको अनुमति दिएको भन्दै आलोचना गरेका थिए।

र, त्यसको एकदिनपछि छापिएको अन्तर्वार्तामा उनले सन्डे टाइम्सलाई ट्रम्पले मेका कट्टर आलोचक नाइजल फरासलाई ब्रेक्जिटबारे वार्ता गर्न सरकारले ल्याउनुपर्ने बताएका थिए।

ट्रम्पले यसअघि नै फरासलाई समर्थन गर्ने अभिव्यक्ति दिइसकेका छन्। हालै बनेको ब्रेक्जिट पार्टीको नेता आफ्नो साथी रहेको र उनीप्रति आफ्नो सम्मान रहेको उनले बताएका थिए।

यसपटकको भ्रमणमा पनि गत वर्षजस्तै राष्ट्रपति ट्रम्प र प्रधानमन्त्री मेले संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ

के ट्रम्पले फरासलाई भेट्ने समय पाउलान्?

ट्रम्प र फरासबीचको औपचारिक भेटलाई प्रधानमन्त्री कार्यालय डाउनिङ स्ट्रिटले अस्वीकार गरेको छ।

तर लण्डनस्थित अमेरिकी राजदूतको निवास...


यो दुर्लभ घटना सबै ठाउँबाट राम्ररी देख्न भने सकिने छैन।

संयुक्त राज्य अमेरिकाको पश्चिमी भाग, अस्ट्रेलिया र पूर्वी एसियाबाट चन्द्रग्रहणको दृश्य राम्रोसँग देखिने अन्तरिक्षसम्बन्धी अमेरिकी संस्था नासाले बताएको छ।

तर यूरोपका धेरैजसो भाग, अफ्रिका तथा दक्षिण अमेरिका भने यो दृश्य देख्नबाट वञ्चित रहने बताइएको छ।

बुधवारको रात नै पृथ्वीको एकमात्र प्राकृतिक भू-उपग्रह चन्द्रमा, पृथ्वीको एकदमै नजिक पनि आएको छ।

अमेरिकामा खग्रास सूर्य ग्रहणका दृश्य

विशेषता के के?

अझ जोड दिएर भन्ने हो भने बुधवारको चन्द्रग्रहणका क्रममा तीनवटा खगोलीय घटना एकैसाथ भएका छन्।

यो चन्द्रग्रहण किन विशेष र दुर्लभ?

सुपरमुन, ब्लु मुन र ब्लड मुन

'सुपरमुन' भन्नाले त्यस्तो खगोलीय घटना हो जतिबेला चन्द्रमा पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक हुन्छ र १४ प्रतिशत बढी चम्किलो हुन्छ।

एकै महिनाभित्र पूर्ण चन्द्रमा दुई पटक देखिने अवस्थालाई 'ब्लु मुन' भनिन्छ।

खासमा चन्द्र ग्रहण लाग्दा पृथ्वीको छायाले गर्दा चन्द्रमा कालो देखिन पुग्छ। तर आज लागेको चन्द्रग्रहणको क्रममा केही सेकेण्डका लागि चन्द्रमा पूरै रातो पनि देखिने बताइएको छ र यही अवस्था... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लाई 'ब्लड मुन' भनिन्छ।

ग्रहण

पृथ्वीले सूर्यलाई र चन्द्रमाले पृथ्वीलाई परिक्रमा गर्ने क्रममा जब पृथ्वी सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा आइपुग्छ, तब सूर्यको प्रकाशलाई पृथ्वीले छेकिदिन्छ।

त्यस्तो अवस्थामा चन्द्रमामा पृथ्वीको छाया देखिन्छ।

छायाको त्यस्तो अवस्था नै चन्द्रग्रहण हो।

चन्द्रमाको पूरै भाग छायाले छोपेको अवस्थालाई खग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ र आधा वा केही भाग मात्र ढाकेको अवस्थालाई खण्डग्रास चन्द्रग्रहण भनिन्छ।

चन्द्रग्रहण पूर्णिमा तिथिका दिन लाग्दछ ।

बुधवारको चन्द्र ग्रहण सन् २०१८ को पहिलो ग्रहण हो।

३३ वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसहरुले आफ्नो जीवनमा 'ब्लड मुन' देख्न पाएको यो नै पहिलो मौका हो।

नासाका अनुसार पछिल्लो पटक यस्तो ग्रहण सन् १९८२ मा लागेको थियो र अब त्यस्तो मौका २५ वर्षपछि मात्र सन् २०३३ मा आउनेछ।

खगोल वैज्ञानिकहरुका लागि पनि बुधवारको घटना एकदम महत्वपूर्ण हो।


यो दृश्य विश्वका अनेकौँ समाचार संस्थाले छापेका वा प्रसारण गरेका थिए।

तर नयाँ वर्षको पूर्सन्ध्यामा उक्त स्थानमा रहेका मानिसहरूले आफूहरूले त्यस्तो दृश्य नदेखेको बताएका छन्।

त्यो दृश्य प्रदर्शन गरेको कम्पनीले बीबीसीलाई उक्त फूटेज डिसेम्बर २८ मा गरिएको अभ्यासको दृश्य थियो भन्ने पुष्टि गरेको छ।

उक्त फूटेज चिनियाँ सरकारी मिडियाले विश्व सञ्चारमाध्यमका लागि उपलब्ध गराएको थियो।

दृश्यमा २,००० वटा ड्रोनले साङ्घाइको पुडोङ जिल्लामा आतिशबाजीको आकार, मान्छे दौडिएको र सन् २०२० देखाइएका दृश्य बनाएका थिए।

बीबीसीले उक्त दृश्य प्रदर्शन गरेको कम्पनीसँग सम्पर्क गरेको थियो। उक्त कम्पनीका सञ्चार व्यवस्थापक यीहाङ बैलुले उक्त दृश्य २८ डिसेम्बरमा रेकर्ड गरिएको स्वीकारे।

उनले भने, "त्यो दृश्य स्थानीय टेलीभिजन स्टेशन शाङ्घाइ ड्रयागनका लागि गरिएको थियो।"

स्थानीय अधिकारीहरूले उनीहरूका औपचारिक समाजिक सञ्जालमा ३० डिसेम्बरका दिन राखेको सन्देशमा "यो वर्ष कुनै पनि नयाँ वर्ष उत्सव गतिविधि नहुने" भनिएको बीबीसीले पाएको छ।

स्थानीय अङ्ग्रेजी समाचार साइट द साङ्घाइस्टले पुडोङमा नयाँ वर्षको पूर्व सन्ध्यामा रहेका म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ानिसहरूले "त्यस्तो कुनै पनि दृष्य नदेखेको बताएको" छापेको थियो।

"यो त अति भयो, यो चिनियाँ शतप्रतिशत झूटो समाचारको उदाहरण हो." प्याट्रिक क्रक्स नामका एक व्यक्तिले ट्विटरमा लेखेका छन्।

ड्रोनहरू आतिशबाजीको तुलनामा वातावरणमैत्री र वन्यजन्तुमैत्री साधन बन्लान् भन्ने सोचिएको छ।

ड्रोनले आतिशबाजी विस्थापित गर्ला भन्ने कोणबाट चर्चा भइरहेको छ।

नेपालमा पनि १३ औँ दक्षिण एशियाली खेलकुद उद्घाटन तथा समापन समारोहमा चिनियाँ कम्पनीको सहयोगमा आकाशमा ड्रोन दृश्य देखाइएको थियो।

अनि यो पनि:

आकाशमा १५० ड्रोनको चटक

यो ड्रोनले प्रत्यारोपण गर्ने अङ्ग अस्पताल पुर्‍याइदिन्छ

लामो कार्यालय समय कटौती गर्न जापानमा ड्रोनको प्रयोग


यो धेरै देशहरू पुग्नुपर्ने एउटा सामूहिक यात्रामा उनको पहिलो बिसौनी ठानिएको थियो।

तर तीव्र रूपमा परिवर्तन भएका क्वारन्टीनसम्बन्धी नियमहरूका कारण यो नै उनको अन्तिम बिसौनी बन्न पुग्यो। उनका अन्य सबै यात्रा रद्द भए।

उनले फिलिपिन्सस्थित घरबाट कोभिड-१९ मा केन्द्रित हुनलाई हवाई यात्रा गरेकी थिइन्।

उनले महसुस गरेकी थिइन् कि- नयाँ कोरोनाभाइरसले आदिवादीहरूमा पार्ने प्रभावले "हामीलाई मानचित्रबाटै मेटाउन सक्छ।"

अमेजनका आदिवासी

जोखिम

विश्वभरिका आदिवासी मानिसहरू अन्य जनसङ्ख्याको तुलनामा सरुवा रोगहरूको जोखिममा बढी हुन्छन्।

उदाहरणका लागि क्यानाडामा सन् २००९ मा फैलिएको एचवानएनवान महामारीका बेला १६ प्रतिशत आदिवासी क्यानेडियालीहरू अस्पतालमा भर्ना हुनुपर्‍यो जबकि उनीहरूको सङ्ख्या ३.४ प्रतिशत मात्र थियो।

कोभिड-१९ पनि अपवाद होइन। अमेरिकामा २,३०० आदिवासी अमेरिकीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ। श्वेत अमेरिकीहरू भने ३,६०० मा एक जनाको मृत्यु भएको देखिन्छ।

यसले आदिवासीहरूलाई अश्वेत अमेरिकीहरूपछि सबैभन्दा धेरै जोखिममा रहेको समूह भएको देखाएको छ।

अमेजन आदिवासी महिला

मे महिनाको मध्यमा दक्षिण-पश्चिम अमेरिकास्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थित ७० हजार वर्गकिलोमिटर आरक्षण क्षेत्र रहेको नबहो न्याशनले अमेरिकामा कोभिड-१९ को सङ्क्रमण फैलने दरमा न्यूयोर्क राज्यलाई उछिनेको थियो।

टाउली-कोपूस् भन्छिन्, "हामीसँग अस्पताल, चिकित्सक, भेन्टिलेटर- यो सङ्कटबाट बच्नका लागि आवश्यक पर्ने सबैकुरा थोरै छन्।"

"आदिवासीहरूमा पहिलेदेखि नै रहेको परिस्थिति र पोषणको कमीले हामीलाई अति संवेदनशील बनाउँछ।"

विशेषगरी अमेजेनका आदिवासीहरू कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुने बढी जोखिममा रहेका छन् किनकि उनीहरूलाई व्यावसायिक स्वास्थ्य सहायता दिन कैयौँ दिन लगाएर पुग्नुपर्छ।

जुलाई २४ तारिखसम्ममा उक्त रोगले अमेजोनियाका ३८ जाति समूहका १९ हजार ३ सय २९ मानिसहरूको निधन भयो।

अन्य ६ लाख ७७ हजार ७ सय १९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। तीमध्ये अधिकांश ब्राजिलका रहेको रेड इक्लिजोल पानामाजोनियाले जनाएको छ।

"बढ्दो वन विनाश, आगलागी, औद्योगिक प्रदूषण, कृषि व्यापारको विस्तार लगायतका कारणले उनीहरूले पहिलेदेखि नै पारिस्थितिक दुर्घटनाको सङ्घारमा पुगेका छन्," अमेजन आदिवासीबारे अमेजन वाचकी कार्यकारी निर्देशक लैला सालाजर-लोपेज भन्छिन्।

"अहिले महामारीले थप सङ्कट पैदा गरेको छ र हरेक दिन बित्दै जाँदा एथनोसाइड थप वास्तविक बन्दै गएको छ।"

आदिवासीको लडाइँ

आदिवासी समुदायहरू महामारीविरुद्ध लडिरहेका छन्।

टाउली-कोपूस् भन्छिन्, "आदिवासीहरूले सरकार नभएको ठाउँमा सहयोग प्रदान गर्न उठाएका कदमहरू देखेर म आश्चर्यचकित छु।"

"उनीहरूले पीपीई र सरसफाइका सामग्रीहरू प्रदान गरिरहेका छन्, आफैँले मास्क बनाइरहेका छन्, स्थानीय भाषामा कोभिड-१९ बारे जानकारी दिइरहेका छन् र आवश्यक पर्नेलाई खानेकुरा वितरण गरिरहेका छन्।"

उनीहरू अलग्गै रहन पनि चाहिरहेका छन्। इक्वेडरको सिएकोपाई जातिका करिब ४५ आदिवासीहरू आफ्ना पुर्खाहरूको मुख्य थलो जङ्गलको बीचमा गएको उक्त जातिका अध्यक्ष जस्टिनो पियागुआहेले बताए।

उनका अनुसार एकजना वृद्धको मृत्यु भयो तर उनीहरू आइसोलेशनमा गएपछि भने अन्यको मृत्यु भएको छैन।

अलास्कामा धेरै आदिवासी जातिहरू अझै पनि सन् १९१८-१९ को विध्वंशलाई अझै पनि सम्झन्छन्।

साउथ प्यासिफिकमा रारोटोङ्गा जातिले कुक आइल्यान्ड पूरैलाई बन्द गरिदिएका छन्।

अमेरिकामा नबहो जातिले अन्य फिरन्ते जातिले जस्तै आफ्ना सीमाहरू बन्द गरेका छन् र कर्फ्यु लगाएका छन्।

वास्तवमा कोभिड-१९ समुदायका लागि मुख्य खतरा हो। आइसोलेशन र क्वारन्टीनले अन्य समस्याहरू...


यो निराशापूर्ण भनाइ पूर्वमाओवादी नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' को हो। उनले नेपालले अङ्गीकार गरेको सङ्घीय प्रणालीबारे टिप्पणी गर्दै त्यसो भनेका हुन्।

"हामीले त जनताको घर दैलोमा नागरिकता, प्रशासन, मालपोत, शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीका विषयमा समस्या हल गर्न तलसम्म जाऊँ भन्या त अहिले के भएछ भने जिल्लामा भएका कार्यालय झिकेर प्रदेशमा ल्याइयो वा अन्त लगियो। चार-पाँचवटा जिल्लाका निम्ति एउटा बनाइयो र झन् जनतालाई दु:ख। जिल्लामै पाइने सेवाका लागि पनि अब कहाँ हो कहाँ जानुपर्ने!"

सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एक अध्यक्ष प्रचण्डले एउटा कार्यक्रममा बोलेको भिडिओको सम्पादित अंश मङ्गलवार सार्वजनिक भएपछि उनको नेतृत्वमा नेपालमा सशस्त्र विद्रोह हुँदा तत्कालीन माओवादीले बनाएको 'जनसरकार'का प्रमुख डा. बाबुराम भट्टराईले ट्विटरमा कटाक्ष गरे।

सङ्घीय गणतान्त्रिक नेपालको संविधान जारी हुँदासम्म प्रचण्डसँग सहयात्रा गरेका पूर्वप्रधानमन्त्री भट्टराईले राज्य पुनर्संरचना आयोगले पहिचानसहित १० प्रदेश सिफारिस गरेको अवस्थामा तत्कालीन नेकपा एमाले र नेपाली काङ्ग्रेससँग सत्ता बाँडचुँड गर्न द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाहालले पञ्चायती शैली अपनाउँदै सात प्रदेश कायम गरेको भन्दै आलोचना गरे।

कटाक्षको शृङ्खला यतिमै रोकिएन। भट्टराईको ट्वीटको प्रतिवाद राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले गरिदिए।

भूतपूर्व उपप्रधानमन्त्री थापाले विद्यमान असफलता प्रदेश सङ्ख्याका कारण नरहेको र नेपालले सङ्घीयता धान्न नसक्ने हुँदा यसबारे जनमत सङ्ग्रहमा जानुपर्ने भन्ने भाव सहितको टिप्पणी गरे।

उनीहरूको जुहारीमा केही सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले आलोचनात्मक टिप्पणी गरेका छन्।

भट्टराई र थापा सामाजिक सञ्जालमार्फत् धारणा राख्ने र आफ्ना कतिपय धारणाका लागि आलोचित हुने राजनीतिक पात्रमध्ये पर्छन्।

संविधानसभाबाट संविधान जारी भएको केही समयपछि भट्टराईले तत्कालीन एकीकृत नेकपा माओवादीसँग आफ्नो सम्बन्धविच्छेद गरेका थिए। पछि उनले 'नयाँ शक्ति पार्टी नेपाल' नामको छुट्टै दल गठन गरे। गत संसदीय निर्वाचनमा उनको दलले एक स्थान मात्र जित्यो।

केही महिनाअघि उपेन्द्र यादव नेतृत्वको सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपाल र नयाँ शक्ति पार्टीको  एकीकरण भएर समाजवादी पार्टी नेपाल बनेको छ। वर्तमान सरकारमा सहभागी भए पनि सो दलले सङ्घीयता र प्रदेशको सङ्ख्याबारे भिन्न धारणा राख्दै आएको छ।

सङ्घीयताबारे के भन्छन् विज्ञ?

सत्तारूढ दलका वरिष्ठ नेताले नै सङ्घीयता सोचेअनुसार कार्यान्वयन नभएको अभिव्यक्ति दिइरहँदा विज्ञहरूले भने तल्लो तहसम्म अधिकार नपुग्नु र सोचेअनुरूप परिणाम नआउनुमा केन्द्र सरकार र सत्तारूढ दल नै प्रमुख जिम्मेवार रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।

संविधानको व्यवस्थानुरूप अधिकार तल्लो तहमा गए अनुसार बजेट, कर्मचारी र संरचनाहरू प्रदेश र स्थानीय तहमा पुर्‍याउनुको साटो केन्द्रमै राखिएकोले समस्या देखिएको उनीहरू बताउँछन्।

सङ्घीयता कार्यान्वयनका क्रममा देखिएका समस्याबारे सत्तारूढ पार्टीभित्र पर्याप्त छलफल हुनुपर्ने उनीहरू बताउँछन्।

राजनीतिशास्त्री कृष्ण खनाल सत्तारूढ दलले नै आफ्ना प्रतिनिधिहरूलाई सङ्घीयता कार्यान्वयनमा सही रूपमा परिचालन गर्नुपर्ने मत राख्छन्।

"नेताहरूले यो भएन त्यो भएन भनेर प्रतिक्रिया दिने? तर त्यसका लागि चाहिने काम भने गरेको देखिँदैन," खनालले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई भने।

"अहिले नेकपाको संसद्‌मा ठूलो बहुमत छ। सरकारको नेतृत्वमा पनि ऊ छ। सातमध्ये छ प्रदेश मा उसको नेतृत्व छ भने स्थानीय तहमा पनि उसको पकड राम्रो छ।"

सङ्घीयता प्रभावकारी हुन के गर्नुपर्छ?

पहिले...


यो निर्णय त्यसबेला आएको छ जब म्यानमारबाट दशौं हजार रोहिंज्या मुसलमान सुरक्षा बलको कारबाहीबाट आफ्नो ज्यान जोगाएर बांग्लादेशतर्फ भागिरहेका छन्।

भारतमा ती रोहिंज्या शरणार्थीलाई देश निकाला गर्ने भनेको छ जसले कयौं वर्षदेखि यहाँ शरण लिएका छन्।

भारत सरकारले रोहिंज्या विद्रोहीविरुद्ध म्यानमारको सुरक्षा बलले गरेको कारबाहीलाई पनि समर्थन गरेको छ।

अप्ठेरो

भारतमा बढीजसो रोहिंज्या शरणार्थी पाँच वर्ष पहिले म्यानमारमा 'सुरक्षा बल र बौद्ध अतिवादीको अत्याचार'बाट ज्यान जोगाएर भारत आएका हुन्।

शरणार्थी सम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायको तथ्याङ्क अनुसार भारतमा १४ हजारभन्दा बढी रोहिंज्या शरणार्थी छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघ, अमेरिका, ब्रिटेन र युरोपेली संघले रोहिंज्या संकटलाई निकै चिन्ताजनक भनेका छन्।

म्यानमारमा आङ सान सूची नजरबन्दमा रहेका बेला र लोकतान्त्रिक आन्दोलनका क्रममा त्यहाँका हजारौं नागरिक र राजनीतिक नेताहरुले भारतमा शरण लिएका थिए।

आफ्ना आध्यात्मिक गुरु दलाई लामाको नेतृत्वमा हजारौं तिब्बती हिमाचल, सिक्किम र उत्तराञ्चल प्रदेशमा वर्षौंदेखि बसिरहेका छन्।

लाखौं नेपाली भारतमा बस्छन् र त्यहाँ काम ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गर्छन्।

श्रीलंकामा भएको गृहयुद्ध ताका लाखौं तमिलले भारतमा शरण लिएका थिए।

यस्तोमा प्रश्न उठ्छ, सवा एक अर्ब जनसंख्या रहेको देशमा सरकारलाई केही हजार रोहिंज्या मुसलमान शरणार्थीलाई लिएर के समस्या छ?

हिन्दु कार्ड

केही पर्यवेक्षकले नरेन्द्र मोदीको सरकारले रोहिंज्या शरणार्थीको विरोध गरेर 'हिन्दु कार्ड' खेलिरहेको ठान्छन्।

उनीहरुका भनाइमा प्रधानमन्त्री मोदीको सरकारले मुसलमानसँग सम्बन्धित कुनै कडा कदम उठाउँदा वा केही धारणा सार्वजनिक गर्दा त्यसबाट उसको लोकप्रियता बढ्छ।

टीभी च्यानलहरुमा रोहिंज्या शरणार्थीलाई देशको सुरक्षाको निम्ति खतराको रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

बहसहरुमा ती शरणार्थीको अलकायदा र इस्लामिक स्टेट जस्ता उग्रवादी संगठनसँग सम्बन्ध रहेको र भारतमा आतंकवादको सञ्जाल फैलिरहेको बताइन्छ।

शरणार्थीको संख्या बढाएर प्रस्तुत गरिन्छ।

मोदीले सन् २०१४ मा आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा असममा हिन्दु शरणार्थीलाई मात्र आउन दिने र गैरहिन्दु अवैध शरणार्थीलाई देशबाट निकाला गर्ने बताएका थिए।

बिभाजित समाज

भारतमा मुसलमानप्रतिको घृणाको भावना चरम छ।

सञ्चारमाध्यमको निम्ति यो निकै रुचिकर विषय बनेको छ।

हरेक साँझ समाचार च्यानलमा घृणाको लहर चलिरहेको हुन्छ।

जुन कुरा कयौं मानिसले मन भित्र राख्थे, त्यो अहिले खुलेर प्रकट भइरहेको छ।

सम्पूर्ण समाज विभाजित देखिन्छ।

रोहिंज्या मुसलमान पनि भारतको उक्त घृणाको राजनीतिको शिकार भएका छन्।

उनीहरुलाई देश निकाल्न सजिलो छैन किनभने म्यानमारले उनीहरुलाई आफ्नो नागरिक नै स्वीकार गर्दैन र शरणार्थीलाई जबर्जस्ती अर्को देश पठाउन सकिन्न।

शरणार्थी जीवन

तर उनीहरुलाई देश निकाला गर्ने सरकारको घोषणाले उनीहरुको जीवन अझै कठिन बनेको छ।

सञ्चारमाध्यमले उनीहरुलाई जिहादी र उग्रवादीको संज्ञा दिएर मानिसको मन मस्तिष्कमा उनीहरुबारे शंका उत्पन्न गरिदिएका छन्।

रोहिंज्या शरणार्थी कुनै पनि किसिमले आफ्नो ज्यान जोगाएर हजारौं किलोमिटरको यात्रा गर्दै यहाँ आएका थिए।

यहाँका शिविरमा पनि उनीहरु नारकीय जीवन बाँच्न बाध्य छन्।

आफ्नो देशमा उनीहरुले नश्ल र धर्मका कारण अत्याचारको सामना गर्नु परेको छ।

म्यानमारमा उनीहरुको बस्ती जलिरहेको छ, लाखौं मानिस सुरक्षित शरण लिन चारैतिर भागिरहेका छन्।

मानवअधिकार संगठनहरुले यस्तो परिस्थितिमा रोहिंज्या शरणार्थीलाई देश निकाला गर्ने भारतको निर्णय अमानवीय मात्र नभइ त्यसमा जातीय र धार्मिक घृणा...


यो प्रतिबन्ध खबे प्रान्तको आक्सिन क्षेत्रमा गरिएको हो।

गत वर्षको अन्त्यमा सुरु भएको कोरोनाभाइरसको महामारी संसारभरि फैलिए पनि चीनमा सङ्क्रमण कम राख्न त्यहाँको प्रशासन सफल भएको छ।

दोस्रो लहर फैलिन नदिन त्यहाँका स्वास्थ्य अधिकारीहरू थोरै सङ्क्रमणलाई पनि गम्भीरतापूर्वक लिइरहेका छन्।

खबेमा के हुँदैछ?

आइतवार अधिकारीहरूले आक्सिन क्षेत्र पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा रखिने बताएका थिए।

अत्यावश्यक सेवाका कर्मचारीहरू मात्रै घरबाट निस्किन पाउँछन् भने एउटा घरबाट एक जनामात्रै दिनमा एक पटक अत्यावश्यक किनमेल गर्न बाहिर जान पाउँछन्।

कुनै पनि घर वा समुदाय वा गाउँमा बाहिरको मान्छेको प्रवेश निषेध गरिएको छ र त्यो नियम पालना नगर्नेलाई प्रहरीले कारबाही गर्ने बताइएको छ।

आक्सिन बेइजिङबाट १५० किलोमिटर दक्षिणमा रहेको छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार त्यहाँ गएको दुई हप्तामा १८ जनामा सङ्क्रमण फेला परेको थियो।

आक्सिनमा चीनका ठूला सहरी क्षेत्रमा जस्तो जनघनत्व उच्च नभएकोले त्यहाँको सङ्क्रमण नफैलिने कुरामा अधिकारीहरू सकारात्मक रहेको बताइएको छ।

बेइजिङको अवस्था के छ?

चीनमा हालैका दिनहरूमा नयाँ सङ्क्रमणको सङ्ख्या नि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कै कम छ।

गएको २४ घण्टामा बेइजिङमा १४ नयाँ सङ्क्रमण भएको थियो। जुनको मध्यदेखि यता त्यहाँको कुल सङ्क्रमित सङ्ख्या ३११ छ।

बेइजिङमा गएको जुनको मध्यतिर सङ्क्रमण देखिएपछि चीनले तुरुन्तै केही क्षेत्रलाई लकडाउन गर्दै व्यापक रूपमा परीक्षण गरेको थियो।

त्यसअघि त्यहाँ ५७ दिनसम्म नयाँ सङ्क्रमण देखिएको थिएन।

चीनमा हालसम्म सङ्क्रमित कुल सङ्ख्या लगभग ८५ हजार छ।

लकडाउनपछि वुहान


यो प्रवृत्तिप्रति विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) यति चिन्तित छ कि उसले यसलाई सन् २०१९ को १० प्रमुख विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटको सूचीमा राखेको छ।

कसरी सुरु भयो खोप?

खोपको खोज हुनुभन्दा पहिले संसार निकै खतरनाक थियो जहाँ विविध रोगका कारण दशौँ लाखले ज्यान गुमाइरहन्थे।

दशौँ शताब्दीमा चिनियाँहरूले पहिलो पटक एक प्रकारको खोप पत्ता लगाए। "भ्यारियोलेसन" भनिने प्रक्रियाअन्तर्गत स्वस्थ मानिसहरूलाई रोगले ग्रसित तन्तुको सम्पर्कमा ल्याइन्थ्यो ताकि उनीहरूमा प्रतिरोधी क्षमता जन्मियोस्।

आठ शताब्दीपश्चात् ब्रिटिश चिकित्सक एडवार्ड जेनरले गोठाला महिलाहरूलाई गाईहरूमा लाग्ने सामान्य किसिमको 'काउपक्स' रोग लाग्ने गरेको तर उनीहरूलाई गम्भीर किसिमको स्मलपक्स वा बिफर नलाग्ने गरेकोबारे निकै अध्ययन गरे।

बिफर अत्यन्त सङ्क्रामक रोग थियो जसले एक तिहाइ बिरामीको ज्यानै लिन्थ्यो। बाँचेकाहरू पनि जीवनभरि खत लिएर वा दृष्टिविहीन भएर बाँच्नुपर्थ्यो।

सन् १९७६ मा जेनरले एक आठ वर्षीय जेम्स फिप्समाथि परीक्षण गरे।

ती चिकित्सकले काउपक्स रोगबाट भएको घाउको पीप ती बालकलाई दलिदिए। लगत्तै ती बालकमा पनि सो रोगको लक्षण देखा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पर्‍यो।

जब फिप्स सो रोगबाट निको भए तब जेनरले उनलाई बिफरको पनि सम्पर्कमा पुर्‍याइदिए। तर ती बालक स्वस्थ नै रहे अर्थात् काउपक्सले उनलाई बिफर प्रतिरोधी बनाइदियो।

सन् १९७८ मा उक्त परीक्षणको नतिजा प्रकाशित भयो र भ्याक्सिन (खोप) शब्दको उत्पत्ति भयो। ल्याटिन भाषामा गाईलाई भ्याक्का भनिने गरेकोमा त्यसैबाट भ्याक्सिन शब्द सुरु भयो।

कस्ता सफलता हासिल भए?

गत शताब्दीमा खोपहरूका कारण थुप्रै रोगले पुर्‍याउने हानि निकै कम भयो।

सन् १९६८ मा त्यसको खोप विकास नहुन्जेल वार्षिक करिब २६ लाख मानिस दादुराका कारण मर्ने गर्थे।

खोपको प्रयोगले सन् २००० को तुलनामा सन् २०१७ मा दादुराको कारण हुने मृत्युको परिमाण ८० प्रतिशतले घटेको डब्लुएचओले जनाएको छ।

केही दशकअघि मात्र पनि दशौँ लाखलाई सताएको पोलियोको सङ्क्रमणले प्यारालाइसिस वा मृत्युलाई निकै वास्तविक चिन्ता बनाइदिएको थियो।

तर अहिले पोलियो लगभग निर्मूल भएको छ।

किन केही मानिस खोप अस्वीकार गर्छन्?

खोपको सुरुवातदेखि नै यसप्रतिको शङ्का कायम छ।

विगतमा मानिसहरू धार्मिक कारणले खोप प्रयोग गर्न अनकनाउँथे। किनभने त्यसले शरीर अपवित्र हुने वा त्यसले छनोटको स्वतन्त्रता हनन गर्ने ठानिन्थ्यो।

सन् १८०० को समयताका ब्रिटेनमा खोप विरोधी समूह देखा परे। तिनले रोगसँग लड्न रोगीहरूलाई एक्ल्याउने जस्ता वैकल्पिक उपायको पैरवी गरे।

सन् १८७० मा एकजना ब्रिटिश खोपविरोधी अभियानकर्ता विलियम टेबको भ्रमणपश्चात् अमेरिकामा पनि पहिलो खोपविरोधी समूह गठन भयो।

खोपबारे कुराकानी गरौं

पछिल्लो समयमा खोपविरोधी आन्दोलनका एक मुख्य अभियानकर्मी एन्ड्र्यु वेकफिल्ड रहे।

सन् १९९८ मा ती लन्डनस्थित चिकित्सकले एमएमआर खोप र अटिज्मबीच सम्बन्ध रहेको गलत विवरण प्रकाशन गरे।

एमएमआर भनेको दादुरा, हाँडे तथा रुबेला रोगका लागि साना बालबालिकालाई दिइने खोप हो।

उनको विवरणलाई गलत ठहर्‍याइएको छ र वेकफिल्डलाई ब्रिटेनको मेडिकल रजिस्टरबाट पनि हटाइएको थियो। तर पनि उनको दाबीपश्चात् ब्रिटेनमा एमएमआर खोप प्रयोगमा कमी आयो।

सन् २००४ मा मात्र ब्रिटेनमा एमएमआर खोप प्रयोग गर्ने बालबालिकाको सङ्ख्या एक लाखले घट्यो। जसले गर्दा त्यसपछिका वर्षहरूमा दादुराको घटना बढ्यो।

साथै खोपको विषयमा निकै राजनीतिकरण भयो।

इटलीका आन्तरिक मामिलामन्त्री माट्टियो साल्भिनी खोपविरोधी समूहका पक्षधर छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले बिना कुनै प्रमाण खोपलाई...


यो बाघ पूर्ण रूपमा वयस्क भइसकेको छैन

साढे दुई वर्षको उक्त बाघ सिकार, क्षेत्र वा पोथीको खोजीमा भौँतारिएको हुन सक्ने विज्ञहरूको अनुमान छ।

पूर्ण रूपमा वयस्क भइनसकेको उक्त बाघ भारतको महाराष्ट्र राज्यस्थित एउटा वन्यजन्तु आरक्षबाट गत जुन महिनामा हिँडेको थियो।

त्यसपछि ऊ खेत, राजमार्ग र छिमेकी राज्यमा हिँडिरहेको पाइएको थियो।

शरीरमा जडान गरिएको रेडिओ कलर उपकरणले उपलब्ध गराएको विवरणका आधारमा उसको गतिविधि अध्ययन गरिएको हो।

अहिलेसम्म केवल एकचोटि उक्त बाघको मानिससँग द्वन्द्व भएको बताइएको छ। बाक्लो जङ्गलमा प्रवेश गरेको एउटा समूहको एक व्यक्तिलाई उसले घाइते बनाइदिएको थियो।

महाराष्ट्रको तिपेश्वर अभयारण्यमा सी-वन नाम दिएको उक्त बाघ टी-वन नामक बघिनीले जन्माएका तीन डमरुमध्ये एक हो।

उक्त स्थानमा १० वटा बाघ भएको बताइन्छ।

गत फेब्रुअरी महिनामा सी-वनको शरीरमा हिँडडुल अनुगमन गर्ने उपकरण जडान गरिएको थियो। ऊ वर्षा सुरु नहुँदासम्म वनमै घुमिरह्यो।

भारतमा विश्वका ७० प्रतिशत बाघ बसोबास गर्छन्

जुन महिनामा त्यहाँबाट हिँडेको ऊ महाराष्ट्र र छिमेकी तेलाङ्गना राज्यका सात जिल्लामा घुम्यो।

यो सप्ताहान्तमा ऊ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

महाराष्ट्रकै अर्को आरक्षमा पुगेको थियो।

सम्पर्क विच्छेद हुने डर

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त बाघ सीधा हिँडेको छैन।

उसलाई जीपीएस स्याटलाइटद्वारा निगरानीमा राखिएको छ र उसको चाल प्रत्येक घण्टा हेरिराखिएको छ।

पछिल्लो नौ महिनामा त्यो बाघ पाँच हजारभन्दा बढी ठाउँमा पुगेको पाइएको छ।

"त्यो बाघले आफ्नो लागि क्षेत्र, आहार वा समागम गर्नका लागि साथीको खोजी गरिरहेको हुन सक्छ। भारतमा बाघलाई चाहिने क्षेत्र पहिले नै ओगटिएको हुने हुँदा कम उमेरका बाघहरूले नयाँ स्थानको खोजी गर्नुपर्ने हुन्छ," भारतीय वन्यजीव संस्थानका वरिष्ठ डा. जीवविज्ञ बिलाल हबिबले बीबीसीलाई भने।

उक्त बाघ दिनको समयमा लुक्ने र रातको समयमा हिँड्ने गरेको बताइएको छ। आहारका लागि त्यसले बँदेल र गाईबस्तुको सिकार गने गरेको छ।

अहिलेसम्म कुनै अप्रिय घटना नभएको पनि भविष्यमा त्यस्तो हुन सक्ने हुँदा वन्यजन्तु अधिकारीहरूले उक्त बाघलाई नियन्त्रणमा लिएर नयाँ स्थानमा स्थानान्तरण गरिनुपर्ने बताएका छन्।

गतिविधि अनुगमन गर्ने उपकरणमा जडित ब्याटरीको शक्ति ८० प्रतिशत घटिसकेको हुँदा उक्त बाघसँग सम्पर्क विच्छेद हुन सक्ने डर रहेको उनीहरूले बताएका छन्।

भारतमा बाघको सङ्ख्या बढे पनि उनीहरूको वासस्थान घट्दै गएको र पर्याप्त आहार नभएको विज्ञहरूले बताएका छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

बर्दियाका जङ्गलमा बाघ यसरी घुम्छन्


यो बैठकले के अब नेपालले अमेरिकासँगको दुईपक्षीय सम्बन्ध भारतको छाया विना नै मजबुत गर्न चाहेको भन्ने सङ्केत हो?

अमेरिकाले नेपाललाई भारतीय दृष्टिकोणबाट हेर्छ भन्ने व्यापक रूपमा बुझिन्छ।

परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीले पनि विदेश जानुअघि नेपालप्रतिको दृष्टिकोण स्वतन्त्र राख्न अमेरिकालाई आह्वान गरेका खबरहरू आएका थिए।

दुई विदेशमन्त्रीबीच हुने भनिएको महत्त्वपूर्ण बैठकको एक दिनअघि सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत् अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको दक्षिण तथा मध्य एशिया मामिला हेर्ने निकायले विदेशमन्त्री पोम्पे‌ओले नेपालका परराष्ट्रमन्त्रीलाई स्वागत गर्न पर्खिरहेको उल्लेख गरेको छ।

 उसले नेपाल र अमेरिकाबीच ७१ वर्षयता मैत्रीपूर्ण कूटनीतिक सम्बन्ध रहनुका साथै नागरिक एवम् आर्थिक तहमा बृहत् सम्बन्ध रहेको पनि जनाएको छ।

हालैका वर्षहरूमा आफ्नो परम्परागत प्रभुत्व कायम राख्न प्रयासरत भारत र तीव्र रूपमा प्रभाव विस्तार गरिरहेको चीनबीच नेपालमा प्रतिस्पर्धा बढी रहेको धेरैले ठान्दै आएका बेला यो भ्रमण भएको हो।

नेपाल र अमेरिकाबीच सीधा कुराकानी: भारतले कसरी हेर्ला

नेपाल-चीन छलफलमा भारतको चर्चा

नेपालमा के चाहन्छ चीन?

 ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

महत्त्वपूर्ण

वाशिङ्टन डिसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जूनकुमार कार्कीले नेपाल र अमेरिकाबीच हुन लागेको उच्चस्तरीय भेटवार्ताको विशेष महत्त्व रहेको बीबीसीलाई बताए।

उनी भन्छन्, "नेपाल र अमेरिकाबीच सम्भवतः पहिलो पटक यस्तो राजनीतिक प्रकृतिको बैठक बस्न लागिरहेको छ। यसमा सामरिक विषयवस्तु, राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक लगायत सबै मुद्दाहरूमा छलफल हुनेछ।"

दुईपक्षीय बैठकमा परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीसहित नेपालका परराष्ट्र सचिव अनि गृह र अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव र नेपाली सेनाका प्रतिनिधि सहभागी हुनेछन्।

हालैका वर्षमा खासगरी छिमेकी भारत र चीनका तर्फबाट नेपालमा कूटनीतिक चहलपहल बढ्दै गएको थियो।

कूटनीति

कतिपय विश्लेषकहरूले भारत र चीनको भूराजनीतिक चेपुवामा परेको भन्दै ती दुई देशको दायरा बाहिर समेत आफ्ना कूटनीतिक सम्बन्धलाई केन्द्रित गर्नुपर्ने धारणा सार्वजनिक रूपमै राखेका थिए।

नेपालमा स‌ंविधान जारी हुने बेलामा भारतीय सीमा नाका अवरोध भएपछि नेपालले चीनसँग परवाहन सहितका सम्झौता गरेको थियो।

त्यसयता सम्बन्ध सुधारतर्फ अग्रसर जस्तो देखिने कदममा भारतीय प्रधानमन्त्रीले काठमाण्डूको भ्रमण गरे।

नेपाली अधिकारीहरूले चाहिँ चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङलाई पनि काठमाण्डूमा स्वागत गर्न आफूहरू आतुर रहेको बताउने गरेका छन्।

नयाँ स‌ंविधान जारी भएपछि बनेको स्थिर सरकारको प्रतिनिधित्व गर्दै केही महिनाअघि राष्ट्रसंघको महासभामा भाग लिन गएका प्रधानमन्त्री ओलीले न्यूयोर्कमा ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टरिजा मे र क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोसहित प्रभावशाली नेताहरूसँग भेटवार्ता गरेका थिए।

कारण

अहिले आएर अप्रत्याशित जस्तो देखिने शैलीमा अमेरिकी विदेशमन्त्रीले आफ्ना नेपाली समकक्षीलाई वाशिङ्टन निम्त्याएका हुन्।

नेपाल र अमेरिकाबीच परराष्ट्रमन्त्री तहको बैठकका लागि यही समय नै किन रोजियो भन्ने प्रष्ट भइसकेको छैन।

तर तीन वर्षअघि स‌ंविधान जारी भएपछि बनेको स्थिर सरकारसँग बलियो सम्बन्ध राख्ने अमेरिकी चाहनालाई पछिल्लो कदमले सङ्केत गरेको ठानिन्छ।

गएको वर्ष मात्रै आफ्नो एउटा विशेष सहायता कार्यक्रममार्फत् अमेरिकी सरकारले नेपाललाई उर्जा र सडक परियोजनाका लागि ५१ अर्ब रुपैयाँ भन्दा बढीको अनुदान उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको थियो।

त्यो नेपालको इतिहासमा कुनै एउटा देशबाट घोषणा गरिएको सबैभन्दा ठूलो वैदेशिक अनुदान सहायता भएको जानकारहरू बताउँछन्।

चीन

पछिल्लो...


यो भनाइ न कुनै महान् दार्शनिकको हो, न कुनै उपन्यासको कुनै पात्रको। बरु एउटा मजदुरको हो जसले साइकलमा आफ्नी पत्नीलाई बसाएर पाँच दिनमा ७०० किलोमिटरको यात्रा पूरा गर्दै आफ्नो घर पुगे। राघोराम उनै हजारौँ मानिसमध्ये एक हुन् जो कोरोनाभाइरस महामारीका कारण देशभरि अचानक लगाइएको लकडाउनका कारण भारत हरियाणाको रोहतकबाट उत्तर प्रदेशको बलरामपुर फर्किनुपरेको थियो।

उनका भनाइमा कोरोनाभाइरस र आफ्नो अस्तित्व सङ्कटको त्रासले त्यो अभूतपूर्व आँट दियो।

उनले काम गर्ने कम्पनीमा केही दिनअघि नै बन्द भएको थियो। ठेकेदारलाई फोन गर्दा कुनै सहयोग गर्न नसक्ने उत्तर पाएको उनको भनाइ छ। घरपतिले  बस्यो भने भाडा दिनुपर्ने सुनाए। राघोराम भन्छन्, "त्यहाँ बस्ने चिनेजानेका केही मानिस घरतर्फ जाँदै थिए र मैले पनि फर्किनु नै उचित देखेँ। गाउँघर पुगेपछि कम्तीमा भोकले त मरिँदैन।"

पाँच महिनाअघि उनी रोहतक गएका थिए। ठेकेदारमार्फत् उनले एउटा निजी कम्पनीमा केही दिनअघि काम पाएका थिए। मासिक तलब ९,००० भारु थियो। तर मार्च २७ को बिहान उनी पत्नीलाई लिएर हिँडे। चार दिनपछि अर्थात् ३१ मार्चमा उनी गोन्डा जिल्ला पुगे। हामीसँग बीबीसीसँग पहिलो पटक क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुरा हुँदा त्यहाँको जिल्ला अस्पतालमा उनी पत्नीसहित जाँच गराउन जाँदै थिए।

सकसपूर्ण यात्रा

राघोरामका अनुसार रोहतकबाट निस्किँदा उनको खल्तीमा १२० रुपैयाँ मात्र थियो। दुइटा झोलामा केही कपडा र सामानबाहेक अरू केही थिएन। पहिलो पटक साइकलमा यात्रा गरिरहेकाले बाटोबारे पनि जानकारी थिएन।

उनी भन्छन्, "सोनीपत भन्ने ठाउँसम्म पुग्दा भोकले सताउन थाल्यो। ठाउँठाउँमा प्रहरीले रोके, तर हाम्रो बाध्यता बुझेर छोडिदिए। सोनीपतपछि राजमार्गमा पुगेपछि कतै नअलमलिएर गाजियाबाट, बरेली, सीतापुर, बहराइच हुँदै गोन्डा पुग्यौँ।"

त्यहाँको अस्पतालमा स्वास्थ्य जाँचपछि उनलाई घर जाने अनुमति प्राप्त भयो। उनको गाउँ बलरामपुरको रेहरा क्षेत्रमा पर्छ, तर ससुराली गोन्डा जिल्लामा छ। रात परेकाले उनी ससुरालीमै बास बस्न गए। दोस्रो दिन पत्नीका साथ आफ्नो गाउँ पुगे।

उनले यात्रा थालेको हरियाणाको रोहतकबाट बलरामपुरसम्को सडकमार्गको दूरी झन्डै ७०० किलोमिटर छ।

राघोरामका अनुसार यति लामो बाटो उनले कहिल्यै साइकल चलाएका थिएनन्। गाउँबाट कहिलेकाहीँ मात्र बलरामपुरसम्म जाने गर्थे।तर कोरोनाभाइरसले 'मनमा यति त्रास उत्पन्न गरिदियो' कि त्यही डरले त्यति लामो बाटो तय गर्ने शक्ति आएको उनी बताउँछन्।

पाँच दिन प्रत्येक घण्टा पाँच-सात मिनेट विश्राम गर्दै लगातार साइकल चलाइ नै रहेको उनको भनाइ छ। उनी भन्छन्, "साथमा पत्नी पनि भएकाले लगातार धेरै समय साइकल चलाउन सकिँदैनथ्यो। राति दुई घन्टा आराम गर्थेँ। कहिल्यै कुनै पम्पमा रोकिन्थेँ वा कुनै बन्द पसलको बाहिर आराम गर्थेँ।"

सहारा बनेको साइकल

राघोरामले यात्रा सुरु गर्दा उनीसँग पत्नी मात्र सँगै थिइन्। तर उनलाई बाटोमा आफू जस्तै हजारौँ मानिस भेटिएलान् भन्ने अनुमान थिएन।

उनकी पत्नी सीमा भन्छिन्, "राजमार्गमा जता हेर्‍यो उतै मानिस मात्र देखिन्थे। कसैको टाउकोमाथि बोरा, कसैको टाउकोमाथि झोला। कोही एक्लै त कोही समूहमा हिँडिरहेका देखिन्थे।"

"उनीहरूलाई देखेर हाम्रो पीडा कम हुन्थ्यो। हामीसँग साधन थियो, उनीहरूसँग त त्यो पनि थिएन। साइकल नभएको भए पैदल पनि आउनुपर्ने थियो किनकि सबै समस्या लगभग उस्तै थियो।"

राघोरामसँग पैसा नभए पनि खानेपिउने केही अत्यावश्यक सामान थिए। तर बाटोमा मानिसहरूले खानेकुरा बाँडिरहेका थिए।

उनी भन्छन्, "बाटोमा धेरै मानिस थिए, तैपनि सहयोगको निम्ति यति धेरै हातहरू बढेका थिए कि कसैलाई समस्या भएन। तर बाटोमा प्रहरीले रोकिरहेका कैयौँ...


यो भनाइ हो भारतीय टोलीका कप्तान विराट कोहलीको।

एकदिवसीय विश्वकप क्रिकेटमा शनिवार भएको एउटा रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धामा भारतले अफगानिस्तानलाई ११ रनले हराएपछि उनले यसतो भनेका हुन्।

टस जितेर पछि भारतले पिचको अवस्था अनुमान गरेर ब्याटिङ रोजेको थियो।

हारेर पनि मत जित्यो

विकेट खेर गएपछि तीनजना सानदार स्पिनरका सामु खेल्नु निकै गाह्रो थियो, त्यसमाथि मोहम्मद नबीले बलिङ पनि निकै राम्रो गरे।

आफ्ना बलरको पनि प्रशंसा गरेका कोहलीले आफूले रणनीति बनाएअनुसार हुन नसकेको स्वीकार गरेका छन्।

अर्कोतिर अघिल्ला पाँचवटा खेल हारेर आत्मविश्वास डगमगाएको अफगानिस्तानले भारतविरुद्ध भएको खेलमा सबैको मन जित्यो।

अन्तिम बलसम्म खेल रोमाञ्चक बनिरह्यो। भारतले नजित्दासम्म के होला भन्ने अनिश्चितता बाँकी थियो। यो अफगान टोलीको सङ्घर्षकै कारण भएको थियो।

रङ्गशालामा उपस्थित कैयौँ भारतीय समर्थकलाई रूँदै प्रार्थना गर्दै गरेको देखियो। उनीहरूलाई सम्भवत: भारतले हार्ने आशङ्काले पीडित थिए।

सङ्घर्ष गर्न जानेको टोली

अफगानिस्तानले शनिवार जुन प्रकारको सङ्घर्ष गर्‍यो त्यस्तै सङ्घर्षका कारण उसले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा आफ्नो परिचय बन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाएको छ। गजबको कुरा त जुन अफगानिस्तानले भारतलाई कडा टक्कर दियो उसको खेल सुधारेको पूरा श्रेय भारतलाई नै जान्छ।

खेल पत्रकार विजय लोकपल्लीले धेरै मानिसले ट्विटरमा अफगानिस्तानले खेल जित्नुपर्थ्यो भन्ने धारणा राखेको बताए। तिनैमध्ये पर्ने लोकपल्ली भन्छन्, "यति नयाँ, कमजोर र अन्तर्राष्ट्रिय तहमा अनुभवहीन टीमले लगभग भारतलाई हराइ नै दिएको हो। यो हारमा पनि अफगानिस्तानको जित छ।"

उनका विचारमा अफगानिस्तानले विश्व क्रिकेटमा नयाँ समर्थक भेटेको छ, यो खेल उनीहरूका निम्ति स्मरणयोग्य हुनेछ। जितेको भए त झनै बढी हुन्थ्यो नै। तर हार भविष्यको निम्ति शिक्षा बनेको छ। आज नभए पनि भोलि त एकदिवसीय क्रिकेटमा भारतलाई हराउनेछ।

त्यसो त एक पटक अफगानिस्तानले भारतसँगको खेल बराबरीमा पुर्‍याएको पनि छ।

पत्रकार लोकपल्लीले शनिवारको खेल हेरेपछि आफू अफगानिस्तानको 'फ्यान' (प्रशंसक) बनेको सुनाए।

रोचक कथा

अफगानिस्तान क्रिकेट कसरी अघि बढ्यो भन्ने कथा निकै रोचक छ।

लोकपल्लीका अनुसार भारतीय क्रिकेट बोर्ड (बीसीसीआई) ले आफैले अफगानिस्तानको जिम्मेवारी लिँदै उसलाई तमाम सुविधाहरू उपलब्ध गरायो।

पहिले त बीसीसीआईले नोएडाको रङ्गशालालाई अफगानिस्तानको घरेलु मैदान बनायो। अहिले उनीहरूले देहरादूनमा अभ्यास गर्छन्।

पत्रकार लोकपल्लीका अनुसार अफगानिस्तानसँग निकै प्रतिभाशाली खेलाडी छन्।

देहरादूनमा क्रिकेट खेल्दै अफगानिस्तानका खेलाडी

राशिद खान सानदार स्पिनरको रूपमा उदाएका छन्। भारतविरुद्ध ५२ रन बनाएका मोहम्मद नबी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा रोमाञ्चकारी क्रिकेटर हुन्।

हशमतुल्लाह शाहिदी र रहमत शाहजस्ता राम्रा खेलाडी छन्। शाहले त यदि उनी अरू थोरै समय टिकेको भए उनले म्याच जिताइदिन्थे भन्ने देखाए।

विश्व क्रिकेटका निम्ति वेस्ट इन्डिज जसरी निकै महत्त्वपूर्ण छ, त्यस्तै किसिमले नयाँ टोली आउन आवश्यक छ।

जिम्बाब्वे र केन्याजस्ता टोली निकै पछि परिसके। अफगानिस्तानका अतिरिक्त आउँदो समयमा उदीयमान नेपाली टोली पनि अगाडि आउनेछ।

अप्ठ्यारो काट्यो

अफगानिस्तान क्रिकेट बोर्डले पछिल्ला दिन भारतमा अफगानिस्तान लीग टी-२० च्याम्पियनशिप गराउने माग राखेको थियो। तर त्यो कुरा बीसीसीआईले अस्वीकार गर्‍यो।

पत्रकार लोकपल्लीका विचारमा बीसीसीआईले अफगानिस्तानलाई भारतमा प्रथम श्रेणीको क्रिकेट खेल्ने अवसर दिनु अझ राम्रो हुन्छ। रणजी या दिलीप ट्रफीमा अफगानिस्तानको एउटा टीमले खेल्न सक्छ। किनभने अफगानिस्तान...


यो भाइरसले शरीरमा कसरी आक्रमण गर्छ? यसका लक्षणहरू के हुन्? सबैभन्दा गम्भीर रूपमा बिरामी पर्ने वा ज्यान नै गुमाउन सक्ने जोखिममा को हुन्छ? यसको उपचार कसरी हुन्छ?

महामारीको सबैभन्दा ठूलो मार झेलिरहेको चीनको वुहानस्थित एउटा अस्पतालले यसबारे उत्तर  दिन थालेको छ।

त्यहाँ उपचार गरिएका सुरुका ९९ बिरामीको विस्तृत समीक्षा लान्सिट मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित भएको छ।

फोक्सोमा आक्रमण

ती सबै ९९ बिरामीलाई अस्पताल लगिँदा निमोनियाको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

अन्य लक्षण यस्ता थिए:

प्रारम्भिक मृत्यु

ज्यान गुमाउने प्रथम दुई बिरामी लामो समयदेखि धूमपान गर्ने व्यक्ति भए पनि झट्ट हेर्दा सामान्य देखिन्थे।

तर चुरोटले उनीहरूको फोक्सो कमजोर बनाएको हुन सक्छ।

तीमध्ये ६१ वर्षीय पुरुषलाई अस्पताल ल्याइँदा गम्भीर अवस्थाको निमोनिया भएको थियो। उनको फोक्सोले शरीरमा पर्याप्त अक्सिजन प्रवाह गर्न सकेको थिएन।

भेन्टिलेटरमा राख्दा पनि उनको फोक्सोले काम गर्न सकेन र उनले सास फेर्न छाडे।

अस्पताल भर्ना भएको ११ दिनपछि उनको मृत्यु भयो।

अर्का बिरामी ६९ वर्षीय पुरुष थिए। उनलाई सास फेर्न गाह्रो भएको थियो।

कोरोनाभाइरसको खोप ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बनाउन अहोरात्र काम

उनलाई एउटा कृत्रिम फोक्सोको सहायतामा राखियो।

गम्भीर निमोनिया र शरीरभरि सङ्क्रमण फैलिएपछि रक्तचाप ह्वात्तै घट्यो र उनको मृत्यु भयो।

कम्तीमा १० प्रतिशतको मृत्यु

ज्यानुअरी २५ सम्ममा ती ९९ बिरामीमध्ये

त्यसको अर्थ यस रोगको मृत्युदर ११ प्रतिशत हो भन्ने चाहिँ होइन।

अस्पतालमा भएका केहीको अझै ज्यान जान सक्छ भने सामान्य लक्षण देखिएका धेरै मानिस अस्पताल नै नआएका पनि हुन सक्छन्।

वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित

५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर

८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन्

५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष

५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध

बजारसँग सम्बन्ध

यो नयाँ भाइरसलाई 2019-nCoV नामकरण गरिएको छ।

ह्वानेनस्थित एउटा समुद्री खाद्यपदार्थ बजारमा जिउँदै बेच्न राखिएका जीवबाट उक्त भाइरस फैलिएको अनुमान छ।

सङ्क्रमण भएको पहिला पुष्टि भएका ९९ जनामध्ये ४९ जनाको उक्त बजारसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध थियो।

दुई जना सामान किन्न गएका ग्राहक  थिए भने ४७ जना त्यहीँ काम गर्थे।

अधबैँसेहरू धेरै प्रभावित

ती ९९ बिरामीमध्ये धेरैजसो अधबैँसे थिए।

उनीहरूको औसत आयु ५६ थियो र ६७ जना पुरुष थिए।

यद्यपि द चाइना सेन्ट्रर्स फर डीजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्शनले प्रकाशित गरेको एउटा विवरणले १.२ पुरुष प्रभावित हुँदा १ महिला प्रभावित हुने देखाएको छ।

यसले दिने सन्देश यस्ता हुन सक्छन्:

पुराना बिरामी

ती ९९ जनामध्ये धेरै जना पहिले नै अन्य केही रोगबाट पीडित थिए। त्यसैले कमजोर प्रतिरक्षा प्रणालीका भएको हुनाले भाइरसको सङ्क्रमण भएको हुन सक्छ।

कोरोनाभाइरस कसरी सर्छ र यसबाट कसरी जोगिने?


यो भेलाले पार्टीको नेतृत्व कसले गर्छ भन्ने टुंगो लगाउँछ।

उनीहरुले नै चीनका १ अर्ब ३० करोड जनताको नेतृत्व गर्छन्।

साथै संसारकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रको पनि।

१९औं महाधिवेशन यही अक्टोबर १८ मा शुरु हुँदैछ।

बहालवाला पार्टी नेता एवम् राष्ट्रपति सी जिनपिङ्नै नेतृत्वमा रहने अनुमान गरिएको छ।

तर सँगै अरु नेतृत्व तहमा फेरबदल हुने ठानिएको छ।

महाधिवेशनले के गर्छ?

मध्य अक्टोबरमा देशभरबाट आएका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी)का प्रतिनिधिहरु बेइजिङस्थित 'ग्रेट हल अफ द पिपल'मा भेला हुन्छन्।

'ग्रेट हल अफ द पिपल'मा २२ सयभन्दा बढी प्रतिनिधि देशभरबाट भेला हुनेछन्

पार्टीका २३ सय प्रतिनिधि छन्।

तथापि २२८७ मात्रै उपस्थित हुनका लागि छानिएका छन्।

१३ जना 'अनुपयुक्त व्यवहार' देखाएको भन्दै भाग लिन अयोग्य ठहर गरिएका छन्।

बन्द कोठाभित्र सीपीसीका प्रतिनिधिहरुले सबैभन्दा शक्तिशाली केन्द्रीय कमिटी चयन गर्नेछन्।

उक्त कमिटीमा २ सय जना सदस्य रहनेछन्।

त्यसले पोलिटब्युरो निर्वाचित गर्नेछ र त्यसबाट पोलिटब्युरो स्थायी कमिटी चयन हुनेछ।

तिनीहरु नै चीनका वास्तविक निर्णयकर्ता निकाय हुन्।

यो वर्ष क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े अपेक्षा छ?

पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीको चयन महाधिवेशनबाट हुनेछ

१९औं महाधिवेशन मूलत: दुईवटा कुराका लागि चाखपूर्वक हेरिनेछ।

पहिलो, सीले एउटा लामो प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नेछन्।

त्यसबाट आगामी पाँच वर्षमा चीनले कस्तो नीति लिन्छ भन्ने थाहा हुनेछ।

दोस्रो, पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीमा लगभग नयाँ अनुहार आउने ठानिएको छ।

पछिल्ला केही वर्ष पार्टीले निश्चित पदकाहरुका लागि अनौपचारिक अवधि र उमेर हद तोकिएको छ।

६८ वर्षको उमेर हदका कारण धेरै पोलिटब्युरो स्थायी कमिटीका सदस्यहरुले पद छाड्ने ठानिएको छ।

सी जिनपिङ्का लागि के अर्थ?

यो महाधिवेशनले राष्ट्रपति सीको शक्ति थप मजबुत बनाउने ठानिएको छ।

सन् २०१२ मा सत्तामा आएयता उनलाई चीनका 'वास्तविक' नेताका रुपमा हेरिएको छ।

त्यसको अर्थ उनलाई माओ जेदोङ र देङ स्याओपिङ् जस्ता चीनका ठूला नेताहरुसँग तुलना गरिनु हो।

नेतृत्व तहमा उनका सहयोगीहरु आउने सम्भावना छ।

साथै "सी जिनपिङ विचार"का रुपमा चिनिने उनका नीतिहरु पार्टी दस्तावेजमा राखिने पनि हुनसक्छ।

त्यसले उनलाई चिनियाँ इतिहासमा माओकै तहमा पुर्याउनेछ।

परम्परागत रुपमा राष्ट्रपतिको दुई कार्यकाल हुने भएपनि यसपालि सीले त्यसलाई विस्तार गर्नसक्ने समेत अनुमान गरेका छन्।


यो महामारीबाट कस्तो समाज बन्छ? के देशहरू थप एकताबद्ध वा थप एक्लिएर अगाडि बढ्छन्? प्रहरी वा निगरानी गर्ने संयन्त्रहरू नागरिकको रक्षा गर्न प्रयोग होलान् कि वा दमन गर्न?

बीबीसीको न्यूजआवर कार्यक्रमलाई दिएको अन्तर्वार्तामा हरारीले भने, "यो सङ्कटले हामीलाई केही ठूला निर्णयहरू गर्न र ती तत्कालै गर्न बाध्य बनाइरहेको छ। तर हामीसँग विकल्पहरू पनि छन्।"

'राजनीतिक' सङ्कट

उनले भने, "सम्भवत: हाम्रा दुई विकल्पमा पहिलो यो सङ्कटलाई एकल राष्ट्रियतावादमा आधारित रहेर सामना गर्ने वा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य तथा ऐक्यबद्धताका आधारमा सामना गर्ने भन्ने हो।"

"दोस्रो, प्रत्येक देशको तहमा, चुनौतीबाट पार पाउन हामीले अधिनायकवाद, केन्द्रीय नियन्त्रण, निगरानी वा सामाजिक ऐक्यबद्धता र नागरिकको सशक्तीकरणबाट प्रयास गर्ने हो।"

हरारीले कोरोनाभाइरस महामारीले वैज्ञानिक तथा राजनीतिक दुवै किसिमका प्रश्नहरू खडा गरेको बताए।

तर केही वैज्ञानिक चुनौतीहरू सामना गरिएको भएपनि हामीले राजनीतिक चुनौतीका बारेमा खासै ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ।

हरारीका विचारमा मानवजातिसँग कोरोनाभाइरसलाई नियन्त्रण तथा पराजित गर्न आवश्यक सबै थोक छ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

"यो मध्ययुग होइन। यो के कारणले मानिसहरूको मृत्यु भइरहेको छ र अब के गर्ने भन्ने जानकारी हामीलाई नभएको अवस्था होइन।"

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले पछिल्लो महामारी सार्स-सीओभी-२ नामक भाइरसका कारण लागेको भन्दै त्यसको आनुवंशिक अध्ययन पनि गरेका छन्। कैयौँ अरू देशहरूले पनि त्यस्तै खालका अनुसन्धानहरू गराइरहेका छन्।

कोभिड-१९ को कुनै उपचार नरहे पनि अनुसन्धानकर्ताहरूले सबैभन्दा नयाँ स्वास्थ्यप्रविधि र आविष्कारहरूको प्रयोग गरी जारी राखिएको र खोपको परीक्षणमा पनि प्रगति भइरहेको उल्लेख गरेका छन्।

अनि हामीलाई हात धुने र सामाजिक दूरी कायम गर्ने जस्ता उपाय प्रयोग गरी भाइरसबाट जोगिन सकिने र त्यसलाई फैलिनबाट रोक्न सकिने भन्ने थाहा छ।

हरारी भन्छन्, "हामीलाई पूर्ण रूपमा थाहा छ कि हामी के सँग लडिरहेका छौँ। हामीसँग यसलाई पराजित गर्ने आर्थिक सामर्थ्य छ।"

"अहिलेको प्रश्न हामीले यी शक्तिहरूको प्रयोग कसरी गर्ने भन्ने हो? र यो मूलत: राजनीतिक प्रश्न हो।"

खतरनाक प्रविधि

हरारीले हालै फाइन्यान्शल टाइम्स पत्रिकामा प्रकाशित लेखमा सङ्कटको समयमा ऐतिहासिक प्रक्रियाहरू मिचिने र वर्षौँ लाग्ने निर्णयहरू रातारात गरिने चेतावनी दिएका थिए।

तीव्र गतिमा विकास भइरहेका निगरानीसम्बन्धी प्रविधिहरू पूर्ण विकास नभई वा सार्वजनिक वृत्तमा बहस नै नगराई हतारमा प्रयोगमा ल्याइन सकिने उनको धारणा छ।

गलत हातमा पुगेको अवस्थामा सरकारले ठूलो निगरानी गरी सत्ता स्थापित गर्न, सबै नागरिकका तथ्याङ्क सङ्कलन गर्न र अपारदर्शी निर्णय गर्न प्रयोग गर्न सक्ने हरारी बताउँछन्।

उदाहरणका लागि इजरेलमा सरकारले व्यक्तिको अवस्थिति र ठेगाना पत्ता लगाउन स्वास्थ्य अधिकारीहरूको मात्रै नभई जासुसी निकायहरूको अधिकार पनि बढाएको छ। दक्षिण कोरियामा यस्तै विधि परीक्षण गरिँदा त्यहाँ पारदर्शिता अपनाइएको हरारी बताउँछन्।

संसारकै सबैभन्दा अत्याधुनिक निगरानी प्रणाली अपनाएको चीनले क्वारन्टीनबाट भाग्ने मानिसहरूलाई जरिबाना गराउन अनुहार पहिचान गर्ने प्रविधिको प्रयोग गरिरहेको छ।

अहिले तत्कालका लागि यसो गर्नु औचित्यपूर्ण देखिए पनि दीर्घकालसम्म यस्तै रहिरहने जोखिम रहेको उनी बताउँछन्।

हरारीले आफू सरकारहरूले लिने बलियो र अग्रगामी कदमको पक्षमा रहेपनि सम्पूर्ण जनताको प्रतिनिधित्व गर्नसक्ने सरकारले मात्रै त्यस्तो कदम चाल्नुपर्ने धारणा राखे।

उनी भन्छन्, "साधारण अवस्थामा तपाईँ देशको ५१ प्रतिशत...


यो महिनाको अन्त्यसम्ममा खोप लगाउन सुरु गरिने मन्त्रालयले एउटा विज्ञप्तिमार्फत् जानकारी गराएको छ।

द्रुत गतिमा खोप बनाउने नाममा रुसले सुरक्षासम्बन्धी विधिहरूमा सम्झौता गरेको हुन सक्ने भन्दै कतिपय विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।

रुसमै स्वतन्त्र रूपमा गरिएको एउटा जनमत सर्वेक्षणले विश्वास नभएको भन्दै करिब आधा जति चिकित्सकहरू खोप लगाउन तयार नरहेको देखाएको छ।

स्वीकृति

यसअघि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले नयाँ खोपले परीक्षणसम्बन्धी आवश्यक सबै विधिहरू पूरा गरेको र आफ्नी छोरीले नै खोप लगाइसकेको बताएका थिए।

विश्वकै सबैभन्दा पहिलो भूउपग्रह स्पुत्निक फाइभको सम्मानमा खोपको नाम स्पुत्निक राखिएको छ। रुसी भाषामा स्पुत्निक भनेको भूउपग्रह हो।

दुई दिनअघि रुसले खोपको सुरक्षालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा व्यक्त भइरहेका चिन्ताहरूलाई "एकदमै आधारहीन" भनेको थियो।

गत मङ्गलवार रुसी नियामकले देशमै विकास गरिएको कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोपलाई स्वीकृति दिएको जनाएको थियो।

ठूलो स्तरमा मानिसहरूमा परीक्षण गर्न बाँकी भए पनि रुसले उक्त खोपको प्रयोगलाई स्वीकृति दिएको बताइएको छ।

रुसले बनाएको खोपलाई लिएर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

खासगरी अमेरिका र युरोपमा प्रश्नहरू उठिरहेका छन्।

यद्यपि केही देशले त्यसप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्।

फिलिपिन्सका राष्ट्रपति रोड्रिगो डुटेर्टेले स्वयंले रुसी खोपको परीक्षण गर्ने बताएका छन् भने इजरेलले उत्पादन भएमा खरिदका लागि सम्झौता गर्ने जनाइसकेको छ।


यो महिनादेखि आरम्भ हुने उक्त अध्ययनमा संलग्न विज्ञहरू दोस्रो पटक कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण हुँदा शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले कसरी सामना गर्छ भन्ने जान्न खोज्दैछन्।

उनीहरूको लक्ष्य अझ राम्रो उपचारविधि खोज्नु तथा खोप बनाउनु हो। वेल्कम ट्रस्टले यो अध्ययनका लागि आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराएको छ।

यो अनुसन्धानका लागि १८ वर्षदेखि ३० वर्षसम्मका ६४ जना स्वयंसेवीहरूलाई १७ दिन अस्पतालमा छुट्टै राखिनेछ।

त्यहाँ फोक्सोको स्क्यानसहित विविध परीक्षण गरिनेछ।

त्यहाँ उनीहरूलाई "सुरक्षित र नियन्त्रित परिस्थितिमा" चीनको वुहानमा फैलिएको कोरोनाभाइरसको प्रकारको संसर्गमा ल्याइनेछ।

चिकित्सकहरूको टोलीले ती सहभागीहरूको स्वास्थ्य स्थितिको निगरानी गर्नेछन्।

किन कोभिड खोपबीच तुलना गर्न मिल्दैन?

लक्षण

न्यून वा शून्य लक्षण उत्पन्न हुनेगरी कोरोनाभाइरस शरीरमा बस्न र सङ्ख्या विस्तार गर्न आवश्यक मात्रा अध्ययनको पहिलो चरणमा निर्क्योल गरिनेछ।

त्यो मात्रा प्रयोग गरी सहभागीहरूलाई दोस्रो चरणमा सङ्क्रमित गरिनेछ।

ग्रीष्मयाममा दोस्रो चरणको अध्ययन आरम्भ हुने अपेक्षा गरिएको छ।

लक्षण देखिएका सहभागीहरूको एन्टिबडी विधिबा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट उपचार गरिनेछ।

अरूलाई सङ्क्रमण गराउन नसक्ने अवस्थामा पुगेपछि मात्र उनीहरूलाई अस्पतालबाट घर जान दिइनेछ।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

खोप र उपचारविधिमा सहयोग

यूनिभर्सिटी अफ अक्सफर्डसँग आबद्ध प्रमुख अनुसन्धानकर्ता प्रा. हेलन मक्शेनका अनुसार "च्यालेन्ज स्टडी" भनिने स्वस्थ मानिसलाई योजनाबद्ध रूपमा सङ्क्रमण गराएर गरिने यस्तो अध्ययनले अन्य अध्ययनले नभन्ने कुरा थाहा दिन्छ।

"किनभने आफैँ हुने सङ्क्रमणमा भन्दा यी अध्ययनहरू एकदमै नियन्त्रित हुन्छन्," उनले भनिन्।

"यी सहभागीहरूलाई पुनः सङ्क्रमित गराउँदा पहिलो पटक कोभिड हुँदा उनीहरूको प्रतिरक्षा प्रणालीले कस्तो प्रतिक्रिया गरेको थियो, दोस्रो सङ्क्रमण कहिले हुन्छ तथा तिनमा कति भाइरस थियो भन्ने हामी ठ्याक्कै थाहा पाउँछौँ," उनले भनिन्।

प्राध्यापक मक्शेनका अनुसार यो अध्ययनले हाम्रो आधारभूत बुझाइ सुदृढ बनाउनुबाहेक मानिसहरू सुरक्षित छन् कि छैनन् भनेर पत्ता लगाउने परीक्षणहरूको प्रारूप बनाउन सघाउनेछ।

वरिक यूनिभर्सिटीका प्राध्यापक लरन्स यङ भन्छन्, "पूर्णतः नियन्त्रित अवस्थामा सङ्क्रमणबारे महत्त्वपूर्ण जानकारी लिन तथा खोपको प्रभावकारिताको परीक्षण गर्न ह्यूमन च्यालेन्ज अध्ययनको लामो इतिहास छ।"

यस्ता अध्ययनहरूबाट भाइरसले गर्ने सङ्क्रमण र प्रतिरोध प्रणालीको प्रतिक्रियाबारे हाम्रो बुझाइमा सुधार गर्न तथा खोप निर्माण र एन्टिभाइरल उपचारविधिका लागि महत्त्वपूर्ण जानकारी उपलब्ध हुन सक्ने उनको विश्वास छ।


यो युरोपेली देशका वैज्ञानिकहरूले कोरोनाभाइरस महामारीको समयमा बृहत् कार्यक्रममा भाइरस सङ्क्रमणको जोखिमबारे अध्ययन गर्न एकै दिन तीनवटा कन्सर्टको आयोजना गराएका छन्।

करिब १,५०० स्वस्थ स्वयंसेवीहरूले त्यसमा सहभागिता जनाए। यो सङ्ख्या अपेक्षा गरिएकोभन्दा एक तिहाइ मात्रै हो।

तर हाल विश्वविद्यालयले लेइपजेमा गरेको अध्ययनका प्रमुखले "कार्यक्रम जसरी भयो त्यसबाट आफू एकदमै सन्तुष्ट भएको" बताएका छन्।

लोकप्रिय गायक तथा गीतकार टिम बेन्ड्ज्को तीनवटै कार्यक्रममा प्रस्तुति दिए।

एप्रिल महिनाको अन्त्ययता जर्मनीमा सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित देखिएकै बेला यो अध्ययनबारे सार्वजनिक भएको हो।

विगत २४ घण्टामा जर्मनीमा २,००० जनाभन्दा बढी सङ्क्रमित देखिएका छन्।

रोबर्ट कोच इन्स्टिट्युटका अनुसार योसँगै जर्मनीमा सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या २,३२,०८२ पुगेको छ।

भिडमाथि प्रयोग

रिस्टार्ट-१९ नाम दिइएको अध्ययनका अनुसन्धानकर्ताहरूले भनेका छन्, “महामारीको बेलामा पनि कस्तो अवस्थामा यस्ता कार्यक्रम गर्न सकिन्छ भन्नेबारे बुझ्न कार्यक्रम गरिएको हो।”

र फरक-फरक अवस्था बनाएका शनिवारका तीनवटै साङ्गीतिक कार्यक्रमको आयोजना ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रिएको थियो।

महामारी शुरू हुनुभन्दा अघिको परिकल्पना गरी सुरक्षाका कुनै उपायविनै पहिलो कार्यक्रम गरिएको थियो।

दोस्रो कार्यक्रम सरसफाइ र सामाजिक दूरीसम्बन्धी नियमको पालना गरी गरियो भने तेस्रो कार्यक्रममा आधा मानिसहरू सहभागी भए जो एकअर्कासँग डेढ मिटरको दूरी कायम गर्दै उपस्थित भए।

सबै सहभागीहरूको कोभिड-१९ परीक्षण गरिएको थियो भने उनीहरूलाई मास्क दिइएको थियो र दूरी कायम गरेको हेर्न ट्रेसिङ्ग यन्त्र दिइएको थियो।

”हामीसँग राम्रो तथ्याङ्क छ, मनस्थिति राम्रो छ र मास्क लगाउने कुरामा पालना गरिएको अनुशासन र निस्सङ्क्रमण गरिएको कुराबाट हामी एकदमै सन्तुष्ट छौँ,” अध्ययनकर्ता डा. स्टिफन मोरित्जले भने।

फेरि मञ्चमा

कार्यक्रमहरू आफूले अपेक्षा गरेभन्दा राम्रो भएको गायक बेन्ड्ज्को बताउँछन्।

“हामीले साँच्चिकै रमाइलो गर्‍यौँ। आश्चर्यलाग्दो तरिकाले राम्रो महसुस गर्‍यौँ,” उनले थपे।

“मलाई आशा छ यी अध्ययनका नतिजाले दर्शकहरूको अगाडि साँच्चिकै साङ्गीतिक कार्यक्रम गर्नका लागि सघाउने छन्।”

अध्ययनको प्रारम्भिक नतिजा छिटै आउने अपेक्षा गरिएको छ।

कोरोनाभाइरस नेपाल: रगत सङ्कलन नहुँदा बिरामी मर्कामा


यो योजनाले कर्मचारी सञ्चय कोष वा नागरिक लगानी कोषमा मासिक रूपमा निक्षेप जम्मा गर्दै आएका लाखौँ सञ्चयकर्ताहरूमाझ भने अन्योल छाएको छ।

आफूहरूले वर्षौँदेखि सञ्चय कोषमा जम्मा गर्दै आएको रकम के होला र त्यसमै आधारित भएर लिइएका सापटी के हुन्छ भन्ने जस्ता प्रश्न उब्जिएका छन्।

अर्कोतिर स्वयम् सञ्चय कोष पनि अलमलमा देखिन्छ। उसका कुल छ लाख सञ्चयकर्तामध्ये डेढ लाख त निजी क्षेत्रकै छन्।

ती सञ्चयकर्ताहरूको साढे तीन खर्ब रकमको व्यवस्थापन गरिरहेको कोषले करिब ९८ प्रतिशत रकम विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरिसकेको छ।

यस्तो स्थितिमा ऊबाट तत्काल निजी क्षेत्रको जम्मा भएको कोष नयाँ सामाजिक सुरक्षा कोषमा सार्न सहज देखिँदैन। भएमा पनि त्यसले उसको नगद प्रवाहमा असर पर्न सक्छ।

यस्तै जटिलताको सेरोफेरोमा बीबीसी नेपाली सेवाका सञ्जय ढकालले कर्मचारी सञ्चय कोषका प्रशासक तुलसीप्रसाद गौतमसँग गरेको कुराकानी:

अब साउनदेखि सञ्चय कोषले निजी क्षेत्रका कर्मचारीबाट नियमित रकम लिन्छ कि लिँदैन?

लिन्न भन्ने अवस्था आइसकेको छैन।

यसबारेमा औपचारिक रूपमा सामाजिक सुरक्षा कोष र सञ्चय कोषको कुराकानी भएको छैन।

हाम्रो भनाइ के छ भने सञ्च... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

य कोषले अहिले जे जति व्यवस्थापन गरिरहेको छ, त्यो सञ्चय कोषले नै गरिरहेर नयाँ भर्ना हुनेको सामाजिक सुरक्षा कोषले गरे हुन्छ भन्ने हो।

सरकारको उद्देश्य सबैजनालाई सामाजिक सुरक्षा कोषको दायरामा ल्याउने हो।

जो आइसकेका छन् तिनलाई एउटा संस्थाबाट अर्को संस्थामा लगेर उपलब्धि हुँदैन।

खासमा त जो पहुँचमा पुगेका छैनन् तिनलाई सामाजिक सुरक्षामा आबद्ध गराउन सामाजिक सुरक्षा कोषले सक्यो भने राम्रो हुन्छ।

उसो भए कसरी निजी क्षेत्रको रकम सामाजिक सुरक्षा कोषले लैजान मिल्छ त?

दीर्घकालमा सञ्चय कोषमा भएको निजी क्षेत्रको रकमलाई सामाजिक सुरक्षा कोष राम्ररी स्थापित भएर बन्दोबस्त भइसकेपश्चात् सल्लाह गरेर त्यहाँ पठाउनु राम्रो हुन्छ। मलाई लाग्छ सरकारले त्यही हिसाबले सोच्ला।

किनभने अहिले सञ्चय कोषमा निजीक्षेत्रको करिब ३५ अर्ब रुपैयाँ छ। त्यो रकम एकैपटक वा दुई-तीन किस्तामा सार्न पनि गार्‍हो छ।

दोस्रो कुरा, तिनै सञ्चयकर्ताले घर सापटी, शैक्षिक कर्जा जस्ता विविध शीर्षकमा सापटी लिएका छन्। भोलि त्यो सापटी व्यवस्थापन गर्न सामाजिक सुरक्षा कोषलाई सहज हुँदैन।

त्यसकारण व्यावहारिकतालाई पनि हेर्दा र सञ्चय कोषको दृष्टिकोणमात्र नभइ सामाजिक सुरक्षाको विहङ्गम दृष्टिकोणबाट हेर्दा मलाई के लाग्छ भने सक्षम संस्थाहरू छन् भने भएका संस्थाहरूकै उपयोग गर्नु राम्रो हुन्छ।

हाम्रो जनसङ्ख्या कति नै छ र? सामाजिक सुरक्षामा आबद्ध हुने भनेको ३५-४० लाख मानिस मात्र न हुन्। त्यति मानिसको व्यवस्थापन गर्न एउटै संस्थाले सक्छ।

अर्को विकल्प भनेको सामाजिक सुरक्षा कोषले निजीक्षेत्रका मानिसलाई दायरामा ल्याउने, नीतिनियममा बाँध्ने र हामीले उनीहरूको कोष व्यवस्थापन गर्ने पनि हुन सक्छ।

सामाजिक सुरक्षा कोषको कोष व्यवस्थापन गर्ने जिम्मा पाए हामी गर्न सक्छौँ। यसो गर्न सके जटिलता कम हुन्छ।

सञ्चय कोषले अहिले जसरी सञ्चयकर्ताहरूलाई विविध सापटी सुविधा दिएको छ, त्यो त सामाजिक सुरक्षा कोषको अहिलेको नीति अनुसार दिन मिल्दैन। त्यस्ता सुविधा नदिँदा सञ्चयकर्ताहरूलाई अप्ठेरो पर्न सक्छ। त्यसैले यी दुई-तीनवटा विकल्प छन्।

उसो भए असार मसान्त आउनै लाग्दा पनि अब साउनदेखि कोषकट्टी रकम कता लैजाने, के गर्ने भन्ने प्रस्टता आएको छैन?

लिखित रूपमा यसो गर्ने भनेर समयसीमा सहितको सूचना आदानप्रदान भएका छैनन्। तर हामी यस विषयमा पटकपटक बैठक बसेका छौँ।

यसबारेमा हामीले राखेको प्रस्ताव जस्तो कि सञ्चय...


यो रुसको मात्रै समस्या भने अवश्य पनि होइन। संयुक्त राज्य अमेरिकामा हरेक चार आमामध्ये एकमा आफ्ना बच्चा मार्ने विचार आउने गरेको अनुमान मनोविद्‌हरूको छ।

सन् २०१४ मा गरिएको एक अध्ययनले न्याय मन्त्रालयको ३२ वर्षको तथ्याङ्क हेर्दा बच्चाको हत्या आँकडा अन्य सबै हत्याको १५ प्रतिशत रहेको देखाउँछ।

एउटा अध्ययनमा सन् १९७६ देखि १९९७ सम्ममा बाबुआमाले ११ हजार बच्चाको हत्या गरेको उल्लेख छ। औसतमा यसले एक वर्षमा ३४० भन्दा बढी बच्चाको हत्या हुने देखाउँछ।

तर रुसमा अन्य कैयौँ मुलुकमा जस्तै बाँच्नका लागि तपाईँ बलियो हुनुपर्ने र मानसिक स्वास्थ्यबारे नबोल्नु नै राम्रो हो भन्ने ठानिन्छ र तपाईँ जीवनमा अगाडि बढिरहनुपर्छ।

यी कथाले बच्चा जन्मने बित्तिकै हुने मानसिक अवसादको धेरैजसो पहिचान नहुने गरेको देखाउँछन्।

त्यसैले समयमा उपचार नहुने  गरेको पनि देखाउँछन्। र, धेरैजसो दु:खद अन्त्य नभएसम्म नजिकका नातेदारले पनि के भइरहेको हो भन्ने बुझ्न विफल रहने देखाउँछन्।

समाजमा वर्जित

बीबीसी रुसी सेवाका पत्रकारहरू ओलेस्या गेरासिमेङ्को र स्वेटलाना राइटरले किन आमाहरू आफ्नै बच्चाको हत्या गर्छन् भन्ने कुरा पत्ता लगाउन रु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सी महिलाहरूसँग कुराकानी गरेका छन्।

उनीहरूको अनुसन्धानले मातृत्वबारे रहेको मिथक कसरी भत्काउन आवश्यक छ र धेरै महिलाहरूमाथि पर्ने चरम बोझ र दबाबको वास्तविकताबारे बोल्न आवश्यक छ भन्ने देखाएको छ। त्यसो गरियो भने बच्चा मार्ने कार्य नहुन सक्छ।

अल्योना

अल्योना आफ्ना श्रीमान् प्योटरसँग खुशी वैवाहिक सम्बन्धमा थिइन् र बच्चा पाउन लागेकोमा रोमाञ्चित पनि।

उनीहरूले बच्चाका लागि लुगाहरू र उसलाई लिएर हिँड्ने बग्गी किने।

अल्योना बच्चा पाउनु अघिका कक्षाहरूमा सहभागी भइन्। तर त्यस्ता कक्षामा कसैले पनि नयाँ आमा बन्दा हुने मानसिक समस्याबारे बोल्दै बोलेन।

बच्चा जन्मेपछि अल्योनालाई निद्रा नपर्ने समस्या विकास भयो र उनले त्यसलाई झेल्न नसकेको बताइन्।

उनलाई पहिले केही मानसिक समस्या भएको थाहा भयो र मनोचिकित्सकले उनलाई औषधि दिएपछि केही सहयोग पनि भयो।

एक दिन प्योटर घर आउँदा सात महिनाको बच्चा बाथटबमा मृत अवस्थामा फेला पारे र पछि अल्योना मस्को शहरको बाहिरी भागमा एउटा तालको छेउमा फेला परिन्।

बच्चालाई पानीमा डुबाएपछि अल्योनाले एक बोतल भोड्का पिइन् आफू पनि डुब्न खोजिन् र होस गुमाइन्। अहिले उनीविरुद्ध मुद्दा चलिरहेको छ।

दुःखी प्योटर अल्योनाको मुद्दाको हरेक सुनुवाइमा जान्छन् र कठघरामा बसेकी उनलाई सम्झाउन खोज्छन्।

यदि अल्योनालाई कसैले बच्चा पाएपछि हुने मानसिक अवसादबारे भनिदिएको भए अहिले भइरहेका सबै कुरा रोक्न सकिन्थ्यो भन्नेमा उनी आश्वस्त भएका छन्।

उनी भन्छन्, "उनको कुनै दुराशय थिएन उनी मानसिक अवसादको शिकार भएकी थिइन्।"

"यदि उनलाई सही डाक्टरले हेरेको भए, यदि उनले अनुरोध गरेका बेला मैले अस्पताल लगेको भए, अहिलेको घटना हुने नै थिएन।"

रुसी अपराधशास्त्रीहरूका अनुसार ८० प्रतिशत महिलाले आफ्नो बच्चाको हत्या गर्नुअघि टाउको दुख्ने गरेको वा निद्रा नपर्ने गरेको वा महिनावारी नियमित नहुने गरेको गुनासो गर्ने गरेका थिए।

उनीहरू को हुन्?

रुसी कानुनमा धेरै परीक्षण नगरिएको र वर्जित अपराधलाई फिलिसाइड भनिन्छ त्यो भनेको आमाले आफ्नै बच्चा मार्ने हो।

कसैले भर्खरै जन्मेको बच्चाको हत्या गर्छन् त कसैले दुई वर्ष नपुग्दैको उमेरमा। सन् २०१८ मा रुसमा ३३ वटा यस्ता मुद्दा चलाइएका छन्।

केही अपराधशास्त्रीहरूले रिपोर्ट गरिएका भन्दा आठ गुणा बढी यस्ता घटना रहेको तर अदालतसम्म यस्ता घटना आइनपुग्ने गरेको अनुमान लगाउँछन्।

"हाम्रो अस्पतालका २० मध्ये ३ अथवा...


यो लामो समयदेखिको द्वन्द्वबाट अमेरिकालाई अलग गर्ने राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको प्रतिबद्धताको स्पष्ट सङ्केत हो।

वाशिङ्टनमा बोल्दै विदेशमन्त्री पोम्पेओले राष्ट्रपतीय निर्वाचनअघि सैनिक फिर्ता गर्न सुरु गर्ने योजना खुलाएका हुन्।

उनले राष्ट्रपतिबाट आफूले आउँदो वर्षको नोभेम्बर महिनामा हुने निर्वाचनसम्ममा उक्त क्षेत्रमा अमेरिकी सैनिकको सङ्ख्या घटाउने निर्देशन पाएको जानकारी दिए।

वार्तामा बल

पोम्पेओले राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्देशन "अन्त्यहीन युद्धको समाप्ति"बारे स्पष्ट रहेको बताए।

अफगानिस्तानमा अमेरिकी उपस्थिति घटाउने राष्ट्रपतिको प्रतिबद्धताले अहिले जारी सघन शान्तिवार्तालाई बल दिने ठानिएको छ।

अमेरिका र तालिबान दुवै पक्षका वार्ताकारहरूले आफूहरूबीचको संवाद सहमतिको नजिक पुगेको बताएका छन्।

त्यसले अमेरिकाको बहिर्गमनको बाटो खुला गर्न सक्छ।

तर त्यो कुन मूल्यमा भन्ने केही विश्लेषकहरूको प्रश्न छ।

सङ्ख्या

बीबीसीका संवाददाताका अनुसार मानवाधिकार, कानुनको शासन र तालिबानले मान्यता दिन अस्वीकार गर्दै आएको अफगान सरकारको भविष्यको सुनिश्चिततालाई लिएर आशङ्काहरू जीवित छन्।

गत साता समाचार संस्था ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रोएटर्सले विदेशमन्त्री पोम्पेओ र अफगान राष्ट्रपति अशरफ गनीबीच तालिबानसँगको युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास तीव्र पार्न सहमति भएको साथै पोम्पेओ शान्ति सम्झौता हुनेमा आशावादी रहेको उल्लेख गरेको थियो।

अफगानिस्तानमा रहेको अमेरिकी फौजको सङ्ख्या झन्डै १४ हजार छ।

अफगानिस्तानमा अमेरिकी उपस्थिति कुनै पनि युद्धमा उसको अहिलेसम्मकै लामो संलग्नता हो।

ट्रम्प प्रशासनले बहिर्गमनको योजना बनाएपछि अमेरिकी वार्ताकारहरू तालिबान र अफगान अधिकारीहरूसँगको शान्ति वार्तामा संलग्न छन्।


यो वर्ष कामिरिताले राष्ट्रपति विद्या भण्डारीबाट सुप्रबल जनसेवाश्री विभूषण पाए। गत वर्ष उनले सर्वाधिक २२ पटक सगरमाथा आरोहण गरेको गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सको प्रमाणपत्र पाएका थिए

गत वर्ष आफैँले बनाएको सर्वाधिक २२ पटक शिखर पुग्ने कीर्तिमान भङ्ग गर्न उनी यसपालि पुन: सर्वोच्च शिखरतर्फ लाग्दैछन्।

काठमाण्डूको बौद्धमा बीबीसी नेपालीसँग कुरा गर्दै यी ४९ वर्षीय पर्वतारोहीले भने, "म यत्तिमै हिमाल चढ्न रोकिन्न पनि। आउँदा केही वर्ष चढिरहन्छु।"

धेरैले कामिरितालाई सोधिरहने प्रश्न हो- यतिधेरै पटक सगरमाथा चढ्न कसरी सकिन्छ?

बीबीसी नेपालीले पनि उनलाई त्यही प्रश्न सोध्यो। तर उनले त्यसको कुनै सीधा उत्तर भने दिएनन्।

उनले कारण उधिन्न थाले। निजी बाध्यता र बाध्यताले बनाइदिएको पेसा, हिमालप्रतिको लगाव र सम्मान...।

उनले सगरमाथा आफ्नो रहर नभएर बाध्यता र जीविकोपार्जनको माध्यम भएको स्वीकारे।

सुरुवात

सोलुखुम्बुको थामेमा जन्मिएका शेर्पाले सन् १९९२ देखि नै हिमाल चढ्न थालेका थिए।

पहिला दुई वर्ष भने विदेशी आरोहीलाई असहज नहोस् भनेर उनलाई अग्रजहरूले चुचुरोमा जान दिएनन्।

ती दुई वर्ष उनी आठ हजार आसपासमा रहेको चौथो श... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िविरसम्म मात्र पुगे।

सन् १९९४ मा पहिलो पटक चुचुरोमा पुग्दाको उनको अनुभव बेग्लै छ।

"माथि पुग्दा मलाई ठूलै केही गरेजस्तो लागेन। तर त्यति बेला काम पाउनका लागि कम्तीमा एक पटक सगरमाथा चढेको हुनुपर्थ्यो। मलाई खुसी चाहिँ अब सजिलै काम पाइएला कि भनेर भयो।"

त्यति बेला सगरमाथा चढ्न खोज्न आरोहीहरू अहिलेजस्तो धेरै हुँदैनथे।

कामिरिताका भनाइमा अहिलेजस्तो धेरै शेर्पाहरूलाई लगिँदैनथ्यो। त्यसैले काम पाउनु निकै हम्मेहम्मे थियो।

कामिरिताको थामे गाउँमै एक्काइस पटक सगरमाथा चढेका आप्पा शेर्पा हुन् र १० पटकसम्म बिनाअक्सिजन सर्वोच्च शिखर पुगेका आङरिता शेर्पा समेत जन्मेका हुन्

"तीन महिना अघिदेखि विभिन्न आरोहण चलाउने कम्पनीहरू धाउँदै काम खोज्न जान्थ्यौँ। कोसेलीका थाक टक्र्याउँदै कम्पनीका डाइरेक्टरहरूसँग गुहार र बिन्ती गर्दै काम खोज्थ्यौँ।"

उनले काम सुरु गर्दाताका हिमाल चढ्दा लगाइने र अन्य पोसाकका लागि ५० हजार रुपैयाँ र दैनिक भत्ता पाँच सय रुपैयाँ पाउँदा रहेछन् शेर्पाहरूले।

"त्यो बेलाको हेरेर त अहिले निकै सुख छ। त्यति खेर नेपालमा हतपत राम्रो ब्रान्डको लुगा किन्न पाइँदैनथ्यो।"

"त्यतिखेर जुत्ताहरू निकै भारी हुन्थे। फिता बाँध्न नै एक घण्टा लाग्थ्यो। अहिले भने त्यस्तो छैन। उपकरणहरू पनि छरिता भए।"

सगरमाथा साइनो

एक्काइस पटक सगरमाथा चढेका आपा शेर्पा हुन् वा १० पटकसम्म बिनाअक्सिजन सर्वोच्च शिखर पुगेका आङरिता शेर्पा उनकै गाउँ थामेका अग्रज हुन्।

दाइ लाक्पारिता शेर्पा अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण गाइडको तालिम लिने प्रारम्भिक नेपालीमध्ये हुन्। उनले अहिलेसम्म १७ पटक सगरमाथा चढिसकेका छन्।

कामिरिता सन् १९९५ र आफ्ना 'क्लाइन्ट'लाई लेक लागेपछि साउथ समिटबाटै उनी फर्केका थिए।

सन् २०११ मा आफ्ना आरोहीको अक्सिजन मास्क बिग्रिएपछि आफ्नो दिएर पठाएका थिए।

सन् २००१ मा सन् १९२४ मा सगरमाथा आरोहणका क्रममा ज्यान गुमाउने ब्रिटिश आरोही जर्ज म्यालोरीको पदचाप पछ्याउने अभियानअन्तर्गत गएका थिए।

जर्ज म्यालोरी पुगेको ठानिएको ८३०० मिटरसम्म मात्र उक्त योजना थियो। अन्यथा आरोहण भएका सबैजसो वर्ष कामिरिता चुचुरोमा पुगेका छन्।

अन्य आरोही चढ्नका लागि बाटो बनाउँदै डोरी चुचुरोसम्म डोरी टाँग्ने जिम्मेवारी पनि पाएकाले सन् २००९, २०१० र सन् २०१३ मा उनी एकै याम दुई पटक सगरमाथा चढेका छन्।

सन् २०१२ मा चाहिँ आधारशिविर नआईकन चौथो शिविरबाटै पुन: माथि लागेर दुई पटक चढेकाले...


यो वर्ष गुराँसे वनमा गुराँस फुलेको छैन

माघदेखि नै गुराँस फुलेर ढकमक्क हुने यो क्षेत्रमा फागुन महिना सकिनै लाग्दा पनि गुराँस नफुलेको स्थानीय बासिन्दा बताउँछन्।

लागेको कोपिला पनि रुखमै सुक्न थालेको र गुराँस नफुल्दा आफूहरूलाई उराठ लागेको उनीहरू बताउँछन्।

स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार सबैभन्दा बढी गुराँस पाइने दैलेखको गुराँसे, गाईबान्ना, पाथीकाल्ना, दोबाटो र दैलेख-सुर्खेत सिमानामा पर्ने रातानाङ्ला, कान्छीबजार, बुबैराखे, धरमपोखराको ओसिलो ठाउँमा मात्र फाट्टफुट्ट गुराँस फुलेको देखिन्छ।

प्रशस्त गुराँस पाइने जाजरकोट, सल्यान, पश्चिम रुकुमजस्ता जिल्लामा पनि पहिलेको जस्तो यसपटक लालीगुराँस नफुलेको स्थानीय बासिन्दा बताउँछन्।

कृत्रिम गुराँस हेरेर चित्त बुझाउने

ढकमक्क फुलेको गुराँसको मनोरम दृश्य हेर्न गुराँसे आउने मान्छेहरू निराश भएर फर्किने गरेका छन्।

वीरेन्द्रनगर सुर्खेतबाट दैलेख गुराँसे पुगेका एसओएस हर्मन माइनर विद्यालयका प्राचार्य जगदीश ढकालले गुराँस फुलेको नदेखेपछि मनै खिन्न भएको बताए।

वनमा गुराँस नफुलेपछि कृत्रिम गुराँससँग सेल्फी लिँदै मानिसहरू

उनले भने, "ढकमक्क फुलेको वास्तविक गु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राँस हेर्ने धोको पूरा नभएपछि कृत्रिम गुराँस हेरेर चित्त बुझाएँ।"

गुराँसे क्षेत्रको मनोरम दृश्य हेर्न दैलेखको गुराँस गाउँपालिकाले अग्लो डाँडोमा भ्यू टावर र कृत्रिम गुराँस बनाएको छ।

अहिले दैनिक ४-५ सय मान्छेहरूले कृत्रिम गुराँस हेर्ने गरेको भ्यू टावरमा कार्यरत तिलक जीसीले बताए।

उनले भने, गुराँस हेर्न हौसिएर आउनेहरू कृत्रिम गुराँस हेरेर चित्त बुझाउने गर्छन्।

कहिल्यै पनि गुराँस नदेखेकाहरू गुराँस कस्तो हुन्छ भनेर हेर्न खोज्छन, त्यतिबेला मैले नजिकै रहेका सक्कली गुराँसका रुख र नक्कली गुराँस फुल देखाएर उनीहरूको चित्त बुझाउँछु।

शायद फुल्दैनन् होला

त्रिकुटेश्वर शिव कालिका धार्मिक पर्यटन वन समूहका अध्यक्ष सोमप्रसाद आचार्यलाई गुराँस नफुल्दा धेरै नरमाइलो लागेको छ।

उनी भन्छन्, "यतिबेला ढकमक्क भएर फुलिसक्ने गुराँस शायद अब फुल्दैन होला।"

गुराँस संरक्षणमा जुटेका उनी भन्छन्, "गुराँस हेर्न लालयित भएर आउनेहरू किन गुराँस फुलेन? भनेर प्रश्न गर्छन्, हामीसँग जवाफ छैन।"

केही वर्ष अघिसम्म कतैकतै सेतो गुराँस देखिएपनि अहिले सेतो गुराँस लोप भैइसकेको र गुराँसे क्षेत्रमा रातो गुराँस मात्रै पाइने गरेको उनीहरू बताउँछन्।

पानीको मूल नजिक र ओसिलो ठाउँका एक-दुई वटा रुखहरूमा गुराँस फुले पनि भदौ -असोज महिनादेखि यता खासै पानी नपरेकोले गुराँस नफुलेको हो कि भन्ने उनीहरू अनुमान गर्छन्।

२४ वर्ष अघि पनि गुराँसे क्षेत्रमा अहिलेकै जस्तो गुराँस नफुलेको कतिपय बुढापाकाहरू बताउँछन्।

 "गतवर्ष धेरै फुलेर हो कि यसपालि नफुलेको ? लागेको कोपिला पनि हावा, धुलो र घामले गर्दा झरिसक्यो," उनीहरू भन्छन्।

'पानी नपाउँदा गुराँस फुलेन'

त्रिभुवन विश्वविद्यालय वनस्पतिशास्त्र केन्द्रीय विभागमा प्राध्यापन गर्ने वनस्पतिविद् विजया पन्त जमिनमा पानीको मात्रा कम भएकोले यसपालि गुराँस नफुलेको हुनसक्ने  बताउँछिन्।

"त्यही ठाउँमा अघिल्लो वर्ष फुल्ने यो वर्ष नफुल्ने भनेको सुख्खापनले गर्दा नै हुनुपर्छ", उनी भन्छिन्, "पानीलाई सोसेर गुराँस फुल्ने भएकोले फुल्नु अघि पानी नपर्दा गुराँस फुल्न सकेन।"

बीबीसी न्यूज नेपालीसँग उनले भनिन्, "सुख्खा हुने बित्तिकै सुक्ष्म जीवाणु, र ढुसीले माटो मलिलो र रसिलो बनाउने प्रक्रिया बन्द हुने भएकोले कोपिला लागेपनि गुराँसको फुल फक्रिन नसकेको हुनुपर्छ।"

बिरुवा फुल्नु-नफुल्नु, फल-लाग्नु नलाग्नुमा जलवायु परिवर्तन जस्ता अरू थुप्रै कारण पनि...


यो वर्ष ग्रीसमा भन्दा स्पेनमा बढी आप्रवासी आइपुग्न सक्ने राष्ट्रसंघले जनाएको छ

ती मध्ये कैयौं सानो खालको डुङ्गामा थिए।

उद्दार गरिएकामध्ये पैतिँस जना बच्चा र एक शिशु पनि थिए।

संयुक्त राष्ट्र संघका अनुसार स्पेनमा यो वर्ष अहिलेसम्म ९ हजार आप्रवासी आइपुगेका छन् जुन गत वर्षको तुलनामा तीन गुणा बढी हो।

दलालको सञ्जाल

त्यसरी समुन्द्र पार गर्ने क्रममा १२० जना भन्दा मानिसहरु डुबेको विश्वास गरिएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघको आप्रवासी सम्बन्धी निकाय- इन्टरनेशनल अर्गनाइजेशन फर माइग्रेशन (आइओएम)ले यो महिनाको शुरुमा भनेको थियो: यो वर्ष सबभन्दा धेरै आप्रवासी आइपुग्ने मुलुकमा स्पेनले ग्रीसलाई जितेको छ।

धेरैजसो आप्रवासीहरुले दलालको शुल्क र सञ्जाल छल्न मोटर बिनाका डुङ्गाहरु प्रयोग गर्ने गरेका छन्।

केही आप्रवासीहरुले सामाजिक सञ्जाल मार्फत स्पेनका अधिकारीहरुलाई आफूहरु स्पेनको पानी क्षेत्रमा प्रवेश गरेको जानकारी दिने गरेको स्पेनको ट्यारिफा शहरमा रहेका बीबीसी संवाददाता ग्याभिन लीले जनाएका छन्।

तर एक यो वर्ष शुरु भएपछि लिबियाबाट इटली जानेको संख्या निकै ठूलो छ।

करिब एक लाख मानिसहरु इटली पुगेको र ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जाने क्रममा २,२४२ जनाले ज्यान गुमाएको आइओएमले जनाएको छ।


यो वर्ष पनि शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालले गत साता राजधानी काठमाण्डूमा एक व्यक्तिलाई हैजाको सङ्क्रमण भएको पुष्टि गरेको छ।

हैजा पानीजन्य सरुवा रोग हो र यो दूषित पानी वा खाद्य पदार्थ  सेवन गर्दा सर्छ। गर्मी बढेसँगै राजधानीमा पानीको अभाव देखिने गरेको छ।

हैजाको बिरामी फेला परेपछि यो रोगको प्रकोप फैलिन्छ कि भन्ने त्रास देखिएको भए पनि चिकित्सकहरूले भने अहिलै नै महामारीको अवस्था नरहेको बताएका छन्।

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका प्रमुख डाक्टर विवेककुमार लालका अनुसार हैजा भएका ती व्यक्ति उपचारपछि स्वस्थ भएर घर फर्किसकेका छन्।

डा. लाल भन्छन्, "उनको घरपरिवार र छरछिमेक कहीँ पनि हैजा देखिएको छैन। त्यसैले अवस्था सामान्य छ।"

डा. लालका अनुसार ती व्यक्तिले प्रयोग गर्ने धारा र इनारको पानी दूषित भएको पाइए पनि त्यसमा हैजा गराउने भिब्रिओ कोलरी नामक ब्याक्टेरिया भने भेटिएन। अर्थात् ती व्यक्तिमा कसरी हैजाको जीवाणु सर्‍यो त्यो पत्ता लागेन।

हैजा महामारीका रूपमा फैलिन सक्ने भएकाले अन्य झाडापखालाको समस्या हुँदाभन्दा यसमा बढी सावधानी अपनाउनु पर्ने बताइन्छ।

के हो हैजा?

(स्रोत: व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िश्व स्वास्थ्य सङ्गठन)

के हुन् लक्षण?

अन्य झाडापखालाझैँ हैजा हुँदा पनि पातलो दिसा र बान्ता हुन्छ।

तर हैजा लागेको व्यक्तिले तारन्तार पातलो चौलानी पानीजस्तो दिसा गर्ने र वमन गर्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

सार्वजनिक धारामा खानेपानी कम आउन थालेपछि जुम्लाको तिला गाउँपालिका रारा गाउँको धारामा पानी आउने समय भन्दा अघि नै पानीको भाडा लिएर पालो कुर्दै स्थानीय बालबालिका

"जसका कारण छिट्टै शरीरमा जलवियोजन हुने खतरा हुन्छ त्यसैले शरीरमा पानीको मात्रा कम हुन दिनुहुँदैन र दिसा नरोकिए तुरुन्त अस्पताल जानु बेस हुन्छ," डा लालले बताए।

जलवियोजनका कारण मांसपेसी बाउँडिने पनि उनी बताउँछन्।

सामान्य झाडापखाला लागेको र एकदुई पटक दिसा भएको हो भने त्यो व्यक्तिले घरमै जीवनजल खाएर स्वास्थ्य अवस्था कस्तो हुन्छ त्यो विचार गर्नुपर्ने हुन्छ।

तर तारन्तर चौलानी पानीजस्तो पातलो दिसा भयो भने नजिकैको स्वास्थ्य चौकी जाने सुझाव चिकित्सकहरूको छ।

यसको उपचारका लागि शरीरबाट घटेको पानी तथा लवणतत्त्व सेलाइनमार्फत् दिइन्छ र एन्टिबायोटिकको पनि प्रयोग हुन्छ।

कसरी हुन्छ सङ्क्रमण?

हैजाको जीवाणुले सानो आन्द्रामा आक्रमण गर्छ।

गर्मी र वर्षाको समयमा पानीको स्रोतमा हैजाको जीवाणु मिसिन पुग्यो भने दूषित पानी पिउने मानिसमा यो रोगको सङ्क्रमण हुन सक्छ।

दूषित पानी प्रयोग भएको खाद्य पदार्थबाट पनि यो सर्न सक्छ।

कर्णालीको धमिलो पानी पिउँदै दैलेखको जनज्योति माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत बालबालिका

त्यसैले  पानी उमालेर तथा खाद्य पदार्थ राम्ररी पकाएर खान चिकित्सकहरू सल्लाह दिन्छन्।

"हैजा लागेको व्यक्तिको दिसा पानीमा पुग्यो ब्याक्टेरियाले पानी  दूषित हुन्छ र त्यो पानी पिउने मानिसमा सर्छ। त्यसैले सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ," डाक्टर लालले भने।

कसरी गर्न सकिन्छ रोकथाम?

हैजा र अन्य पानीजन्य सरुवा रोग रोकथाम गर्न खानेपानीको  स्रोत सफा राख्न आवश्यक छ।

खानेपानीका साथै ढल व्यवस्थापन गर्न पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

सबै व्यक्तिले एउटै स्रोतको पानी प्रयोग गर्ने तथा ढल र शौचालयको व्यवस्थित उपाय नभएको ठाउँमा हैजाले महामारीको रूप लिन सक्ने सम्भावना बढी हुने बताइन्छ।

यसका साथै व्यक्तिगत सरसफाइमा पनि ध्यान दिनु आवश्यक भएको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।

खाना खानुअघि, खाएपछि, फोहर चलाएपछि र शौचालय गएपछि साबुनपानीले हात धुने बानी बसाल्दा यो रोगको नियन्त्रण गर्न...


यो वर्ष वर्षामा मनसुन धेरै सक्रिय नभएको एवम् लगातार केही दिन पानी परेर सुख्खा हुने अनि पानी पर्ने क्रम देखिएको उनीहरूले बताएका हुन्।

त्यस क्रमकै निरन्तरता विगत केही दिनको झरी भएको र मनसुन देशको पश्चिम क्षेत्रको तुलनामा मध्य र पूर्वी भागमा बढी सक्रिय रहेको छ।

नेपालभरनै पानी परेको भएपनि महाभारत शृङ्खलामा बढी परेकोले ती क्षेत्रका मानिसहरूलाई पहिरोको जोखिमबारे सचेत गराइएको छ।

स्वाभाविक झरी

"अहिले परिरहेको पानी अस्वभाविक होइन," मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् बरुण पौडेलले बीबीसीसँग भने।

"तर लगातार केही पानी पर्ने, अनि केही समय सुख्खा हुने अनि फेरि पर्ने क्रम जारी छ। अहिलेको पानी पनि त्यही हो।"

बुधवार परेको पानी यो वर्षको अन्तिम बर्खेझरी नभएको उनले बताए।

"मनसुन सकिएको छैन। दुईतीन दिन यता मनसुनको उत्तरार्द्धतिरको झरी देखिएको छ," मौसमविद् पौडेलले भने।

"यो क्रम भोलिबाट क्रमिक सुधार भएर जानेछ।"

"अझै पनि मनसुनी हावा बङ्गालको खाडीबाट आउने क्रम जारी छ। भोलिबाट पानी रोकिए पनि फेरि प्रणालीमा परिवर्तन आए फेरि पानी पर्न सक्ने सम्भावना रहन्छ।"

सतर्कता अपनाउन आह्वान

आज बिहान पौने ९ ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जेसम्मको मौसम विवरणबाट देशका अधिकांश भागमा पानी परिरहेको देखिएको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

सबैभन्दा बढी वर्षा ओखलढुङ्गामा ६२ मिलिमिटर पानी परेको र काठमाण्डू उपत्यकामा २६ मिलिमिटर पानी परेको छ।

त्यस्तै विराटनगरमा ४१ मिलिमिटर परेको र तुलनात्मक रुपमा पश्चिम क्षेत्रमा कम वर्षा भएको पौडेलले जानकारी दिए।

पहाडी भूभाग खासगरी चुरे र महाभारत शृङ्खलामा बहने खोला र नदीमा पानीको सतह बढेकोले ती क्षेत्रका बासिन्दाले सम्भावित जोखिमबारे सतर्क हुनुपर्ने पौडेलले बताए।


यो वर्षको पहिलो चार महिनामा भ्यागुतेरोग, टेटानस र लहरेखोकीको खोप लगाउने बालबालिकाको सङ्ख्या गत तीन दशक यताकै कम देखिएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोस एड्हानोम गेयब्रेयससले खोप जनस्वास्थ्यको एउटा साधन भएको बताए।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सर्वेक्षणमा सहभागी ८० भन्दा बढी मुलुकका तीन चौथाइ खोप कार्यक्रमहरूका प्रभावित भएको युनिसेफ र डब्लूएचओले बताएका छन्।

उनीहरूले स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरण पीपीईको अभाव, यात्रा प्रतिबन्ध, स्वास्थ्यकर्मीको कमी र घर छाड्न नचाहेको सङ्ख्या बढी हुने कारणले खोप कार्यक्रम बन्द गरिएको देखिएको बताएका छन्।

खोप रद्द

यस वर्षको मे महिनासम्ममा कम्तीमा ३० वटा दादुरा खोप अभियान रद्द गरिएका थिए वा खतरामा परेका थिए।

दादुराको प्रकोप कोरोनाभाइरस महामारी सुरु हुनुपूर्व नै बढिरहेको थियो।

सन् २०१८ मा दादुराबाट एक करोड व्यक्ति प्रभावित भएका थिए र एक लाख ४० हजार जनाको मृत्यु भएका थियो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार तीमध्ये अधिकांश बालबालिका रहेका छन्।

चुनौती

युनिसेफका प्रमुख हेनरीट फोरले कोरोनाभाइरसका कारण नियमित खोप कार्यक्रमला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ई चुनौतीपूर्ण बनाइदिएको बताइन्।

"बालबालिकाहरूको जीवन अन्य रोगबाट खतरामा पर्नुअघि नै हामीले खोपमा देखिएको कमीलाई बचाउनु पर्नेछ। हामीले एउटा स्वास्थ्य समस्यासँग अर्को स्वास्थ्य समस्या साटफेर गर्न सक्दैनौँ," उनले भनिन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय निकायहरूले महामारी पहिलेदेखि नै खोप कार्यक्रमको प्रगति रोकिएको बताएका छन्।

सन् २०१९ मा करिब एक करोड ४० लाख बालबालिकाले जीवनरक्षा गर्ने खालका खोपहरू पाएका थिएनन्।

त्यसको दुई तिहाइ बालबालिका एङ्गोला, ब्रजिल, कङ्गो, इथियोपिया, इन्डोनेशिया, नाइजीरिया, पाकिस्तान र फिलिपिन्सका रहेका थिए।

त्यसै समय दक्षिण अमेरिका र क्यारेबियन क्षेत्रमा उच्च दरमा खोप लगाउने कार्यमा कमी आएको थियो।

गएको दशकमा ब्रजिल, बोलिभिया, हाइटी र भेनेजुएलामा खोप लगाउने दरमा १४ प्रतिशतले कमी आएको थियो।


यो वर्षको सूचीमा परेका महिलाहरुले '१०० विमिन च्यालेन्ज' अन्तर्गत विश्वका महिलाले भोगिरहेका प्रमुख समस्याको सामना गर्दै हल खोज्ने प्रयत्न गरिरहेका छन्।

चारवटा टोलीमा बाँडिएका ती महिलाहरुले सृजनशील तरिकाको यी विषयहरुसँग जुध्ने उपायबारे आफ्ना अनुभव साट्ने छन्:

यसपालि अझै पनि ४० जना महिलाको चयन हुन बाँकी नै छ।

'१०० विमिन' अन्तर्गतका प्रसारण जारी रहँदै गर्दा महिलाका प्रमुख चुनौतीहरुको सामना गरिरहेका थप महिलाहरुलाई यो सूचीमा समावेश गरिनेछ।

'१०० विमिन' अन्तर्गत अहिलेसम्म छानिएका ६० जनामा नासाकी अन्तरिक्षयात्री पेगी ह्वीट्सन्, लाइबेरियाकी राष्ट्रपति एलेन जनसन सर्लीफ र इन्गलण्डका फुटबल खेलाडी स्टेफ हग्टन रहेका छन्।

अन्य ४० जनाको नाम अक्टोबर महिना लागेपछि थपिने छ।

कलाकार तथा कवयित्री रुपी कौर एसिड आक्रमणबाट बच्न सफल रेशम खान र टीभी स्टार जीन सिङ पनि यो सूचीमा रहेका छन्।

नेपालबाट को?

नेपालकी इन्दिरा राना मगर पनि १०० विमिनको प्रारम्भिक सूचीमा समावेश छन्।

उनी प्रिजनर्स असिस्टेन्स् नेपालकी संस्थापक हुन्।

उनी भन्छिन्, "हरेक बालकमा अँध्यारोको जुनकिरीको जस्तै आफ्नै अद्वीतीय प्रकाश हु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्छ।"

जेल सुधार अभियानकर्ता समेत रहेकी इन्दिरा राना मगरले विगत २७ वर्षदेखि कैदी जीवन बिताइरहेका व्यक्ति र उनीहरुका छोराछोरीलाई सहयोग गर्दै आएकी छन्।

उनले ती बालबालिकाको शिक्षा, अधिकार र सुरक्षित बाल्यकाल प्राप्तिको दिशामा काम गर्दै आएकी हुन्।

उनी एसिया महादेशबाट मानवअधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने अग्रणी महिलाको रुपमा (#teamread अन्तर्गत) छानिएकी छन्।

आउने सातादेखि बीबीसी नेपाली सेवाले पनि पुरुषहरुको आधिपत्य तोड्दै उच्च पद सम्हाल्न सफल भएका प्रभावशाली महिलाहरुबारे रेडियो र अनलाइनमा विभिन्न सामाग्री राख्दैछ।

(तस्वीर सौजन्य: ड्यान केनेडी, एल्मा रेसेल अग्विलेरा, नासा/जोनसन, स्टेमेट्स्/ फिल स्मिथ, टम कावानाग, नाइरोबी गराज, बलजित सिंह, ज्यारन जन्स्, जुलिया रोनाइ, रोमिना बर्नाडो, एटिकेट म्यागाजिन, रकवुल, ड्यामी ओएटेड्, रेशम कान)


यो विद्यालयहरूलाई निशाना बनाएर गरिएको पछिल्लो हमला हो।

त्यहाँका एकजना शिक्षकले बीबीसीसँग कुरा गर्दै गत शुक्रवार बिहान बन्दूकधारीहरूले गरेको हमलापछि कम्तीमा ३०० जना छात्राहरू हराइरहेका बताएका छन्।

उक्त राज्यको गभर्नरका प्रवक्ताले त्यस्तो हमलाको पुष्टि गरेका छन् तर उनले थप विवरणहरू दिएनन्।

हालकै हप्ताहरूमा भएको सामूहिक अपहरणका घटनामा यो पछिल्लो हो।

त्यहाँका सशस्त्र समूहहरूले बालबच्चाहरू अपरहण गरेर लगी प्रायःजसो तिनका आमाबुबाहरूबाट पैसा माग्ने गर्दछन्।

गत हप्ता छिमेकको नाइजर राज्यस्थित कगारा भन्ने स्थानबाट २७ जना विद्यार्थी सहित अपहरणमा परेका ४२ जनालाई अझै मुक्त गरिएको छैन।

गत डिसेम्बर महिनामा ३०० जना भन्दा बढी केटाहरू काट्सिना राज्यको कन्काराबाट बन्दूकधारीहरूको अपहरणमा परेका थिए र तिनीहरूलाई वार्तापछि मुक्त गरिएको थियो।

सन् २०१४ मा इस्लामिष्ट उग्रवादी बोको हरामले उत्तर-पूर्वको चिबोक नगरबाट २७६ जना स्कुले बालिकाहरूलाई अपहरण गरेर लगेपछि त्यो घटनाले विश्वव्यापी चर्चा पाएको थियो।

साथै त्यसले नाइजिरियाले सामना गर्न परिरहेको बढ्दो सुरक्षा चुनौतीलाई पनि छर्लङ्ग पारिदिएको थियो।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नाइजिरियामा बालबालिका किन अपहरणमा पर्छन्?

उत्तरी नाइजिरियामा बन्दूकधारीहरूले हरेक पटक बालबालिकाहरूलाई अपहरण गरेर लग्दा चिबोक किशोरीहरूको चर्चा अवश्य हुने गर्छ।

बीबीसीकी नाइजिरिया सम्वाददाता मायेनी जोन्स भन्छिन्,  "त्यो घटनाअघि पनि बन्दूकधारीहरूले त्यस क्षेत्रमा हमला गरेर बच्चाहरू अपहरण गर्ने गर्दथे। तर ती घटनाहरूले ठूलो चर्चा पाएका थिएनन् र बालिकाहरूको अपहरण हुने गर्दैन थियो।"

"तर उक्त घटनाले जुन प्रकारको ठूलो चर्चा पायो त्यसबाट सशस्त्र समूहहरूलाई बालबालिकाहरूको सामूहिक अपहरण हुँदा सरकार र अधिकारीहरूमाथि ठूलो दबाब सिर्जना गर्न सकिने रहेछ भन्ने लागेको हुनु पर्दछ," मायेनी जोन्स भन्छिन्।

"त्यसपछि त्यसरी अपहरणमा परेकाहरूलाई मुक्त गर्न पैसा माग्ने गतिविधि पनि बढेको देखिन्छ तर अधिकारीहरूले त्यस्तो रकम भुक्तानी हुने गरेको अस्वीकार गर्ने गर्दछन्।"

यस्ता घटनाहरू रोक्नकालागि सरकारसँग कुनै रणनीति भएको जस्तो नदेखिएको उनको भनाइ छ।


यो विश्वको सबैभन्दा ठूलो र सबैभन्दा शक्तिशाली रेडिओ टेलिस्कोप हो। र, यो ज्यानुअरी १२ को सातादेखि पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आएको छ।

यसको औपचारिका नाम फाइभ-हन्ड्रेड-मिटर एपेर्चर स्पेरिकल टेलिस्कोप हो। तर यसको छोटकरी रूप एकएएसटी अर्थात् फास्टको नामले धेरै चिनिन्छ।

चीनले यसलाई दिएको उपनाम भने 'आकाश आँखा' हो।

सबैभन्दा शक्तिशाली

फास्टले ब्रह्माण्डका सबैभन्दा पर र अँध्यारो किनाराहरूमा यसको उत्पत्ति र अन्य जीवका बारेमा खोज गर्नेछ।

नाम राखिएझैँ यो टेलिस्कोपको व्यास आधा किलोमिटर रहेको छ। अमेरिकाको प्वेर्टो रिकोमा रहेको दोस्रो ठूलो रेडिओ टेलिस्कोपको व्यास ३०५ मिटर मात्रै रहेको छ।

सन् २०१६ को सेप्टेम्बरमा फास्टको निर्माण पूरा नभएसम्म त्यो सबैभन्दा ठूलो रेडिओ टेलिस्कोप थियो।

फास्ट सबैभन्दा ठूलो मात्रै होइन्, अहिले भएका सबै रेडिओ टेलिस्कोपभन्दा २.५ गुणाले बढी संवेदनशील छ।

यसको निर्माण सन् १९९० को दशकमा शुरू भएको थियो।

फास्ट किन बन्यो?

यसका निर्माताहरूले यसले ब्रह्माण्डको उत्पत्ति र विकासका बारे नयाँनयाँ कुरा पत्ता लगाउने अपेक्षा राखेका छन्।

यसको मुख्य काम गुरुत्वाकर्षण तरङ्गको खोजसँग सम्बन्धि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त रहेको छ।

यसले अन्तरिक्षमा भएका नचिनिएका पदार्थ र अन्य ग्रहका जीवका सम्भावित सङ्केतहरूको अध्ययन गर्नेछ।

खगोलविद्‌हरू उत्साहित भएको यसको पक्ष भनेको यसले फास्ट रेडिओ बर्स्ट भनिने केही मिलिसेकेन्ड मात्रै रहने ऊर्जाको अति तीव्र गतिविधि पत्ता लगाउन सक्ने क्षमता हो।

परीक्षणकालमा फास्टले १०२ नयाँ पल्सर भनिने केही अन्तरालमा तरङ्ग छोड्ने एक प्रकारको घुम्ने तारा पत्ता लगाएको छ।

ब्रिटिश कोलम्बिया विश्वविद्यालयका बिल म्याककुट्चेनले यसलाई गजबको उपलब्धि भनेका छन्।

"ती नयाँ पत्ता लगाइएका ताराहरूको गुण थाहा पाउनु गजब हुनेछ।"

फास्टको अन्तरिक्षमा रहेका हाइड्रोजनजस्ता ग्यासहरूको अध्ययन गर्न सक्ने क्षमताले पनि वैज्ञानिकहरू उत्साहित छन्।

खर्च कति?

फास्टको निर्माण खर्च १८ करोड अमेरिकी डलर लागेको बताइएको छ।

यो टेलिस्कोपमा ४,४०० वटा अल्मुनियमका पाताहरू रहेका छन् जसलाई घुमाउन मिल्छ।

कोर्नेल विश्वविद्यालयका मार्था हेनेसका अनुसार त्यो क्षमताका कारण फास्ट प्वेर्टो रिकोको टेलिस्कोपभन्दा फरक छ।

"प्वेर्टो रिकोको टेलिस्कोपको पाता घुमाउन मिल्दैन," उनले भनिन्।

फास्टका चुनौती

हेनेसका अनुसार सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण कार्य भनेको फास्टले सङ्कलन गरेका तथ्याङ्कहरूको व्यवस्थापन हो।

यसमा मानवनिर्मित रेडिओ सङ्केतहरू हटाउनु पनि पर्छ।

हेनेसका अनुसार यसको तथ्याङ्क व्यवस्थापनका लागि नयाँ पुस्ताका उपकरण र सफ्टवेअरहरू निर्माण गरिनुपर्छ।


यो वृद्धिलाई केही विज्ञहरूले सङ्क्रमण "भुसको आगो जसरी" समुदायमा फैलिन थालेको सङ्केतका रूपमा बुझेका छन्। तर त्यो पुष्टि गर्न पर्याप्त आधारहरू छैनन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा केही समययता परीक्षण गरिएकामध्ये झन्डै २५ देखि ३० प्रतिशत महिलामा सङ्क्रमण देखिएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ।

सङ्क्रमण पुष्टि हुनेमध्ये कतै यात्रा नगरेका व्यक्तिको सङ्ख्या ६० प्रतिशतभन्दा बढी छ।

"यसको अर्थ केही हदसम्म समुदायमा सङ्क्रमण रहेको भन्ने हो," महाशाखाका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले भने।

तथ्याङ्कले के भन्छ?

सरकारले बुधवार सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार अहिलेसम्म ४१,६४९ जनामा सङ्क्रमण प्रमाणित भएको छ। तीमध्ये महिलाको कुल सङ्ख्या ९,२७२ अर्थात् २२.३ प्रतिशत छ।

बुधवार अपराह्णसम्म देशभरि १८,१०८ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण थियो। उपत्यकामा अहिले ५,००० जनाभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

अहिलेसम्म उपत्यकाका तीन जिल्लामा पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये झन्डै ३५ प्रतिशत महिला छन्।

काठमाण्डू जिल्लामा निको भएकासहित कुल ५,२६५ जनामा सङ्क्रमण देखिएकोमा झन्डै ३३ प्रतिश... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त महिला, ललितपुरमा ७७२ सङ्क्रमितमध्ये झन्डै ४३ प्रतिशत महिला र भक्तपुरमा  ५५६ सङ्क्रमितमध्ये झन्डै ४० प्रतिशत महिला छन्।

चितवनमा पनि सङ्क्रमित महिलाको सङ्ख्या उल्लेख्य छ। त्यहाँ सङ्क्रमितमध्ये ३६ प्रतिशत महिला छन्।

अरू प्रदेशसँग तुलना गर्दा वाग्मती प्रदेशका जिल्लाहरूमा सङ्क्रमित महिलाको प्रतिशत उच्च देखिएको छ। वाग्मतीमा भेटिएका सङ्क्रमितमध्ये एकतिहाइ महिला छन्।

अहिलेसम्म सर्वाधिक ११,३६१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको प्रदेश नं २ मा महिलाको सङ्ख्या १५ प्रतिशत मात्र छ।

कारण के हो?

डा. पाण्डेका अनुसार प्रारम्भिक चरणमा क्वारन्टीनमा बढी परीक्षण गरिएको थियो। बाहिरबाट आएर क्वारन्टीनमा ८५ प्रतिशतजति पुरुष बसेकाले महिलाहरू सङ्क्रमित हुने सङ्ख्या निकै कम थियो।

"श्रममा भारत र विभिन्न मुलुक जानेमा पुरुषहरू बढी थिए। त्यस बेला १५ देखि ४५ वर्षका व्यक्तिहरू धेरै सङ्क्रमित भएका थिए," उनले भने।

तर पहिलो पटक लकडाउन अन्त्य भएपछि तथा तराईका जिल्लामा कलकारखाना खुलेसँगै भारतबाट कामदारहरू आएका र त्यसपछि नेपालमा पनि सङ्क्रमण बढ्ने क्रम सुरु भएको उनको भनाइ छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका क्लिनिकल अनुसन्धान एकाइ प्रमुख डा. शेरबहादुर पुन महिला र ६०-६५ वर्षमाथिका जेष्ठ नागरिकहरू सङ्क्रमित हुने क्रम बढ्नु समुदायमा सङ्क्रमण पुगेको 'दरिलो सङ्केत' भएको आफ्नो बुझाइ रहेको बताउँछन्।

नेपालमा अझै पनि पुरुषका तुलनामा महिलाहरू कामकाजमा कम सक्रिय रहेका कारण पनि उनीहरू नै सङ्क्रमित हुने क्रम बढ्नुले घरघरमा सङ्क्रमण पुगेको सङ्केत गरेको विज्ञहरू बताउँछन्।

"पुरुषका तुलनामा महिलाहरूको घरव्यवहारमा बढी हात हुने हुँदा उनीहरू नै सङ्क्रमित भएको अवस्थामा त्यो फैलिन सक्ने जोखिम उच्च रहन्छ," डा. पुनले भने।

परीक्षणका लागि एन्टीबडी विधि किन?

कोभिड-१९ बाट बिरामी हुनेहरूको सङ्ख्या तीव्र रूपमा बढेसँगै सरकारले एन्टीबडी परीक्षण सुरु गर्ने तयारी अघि बढाएको छ।

उक्त कार्य विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओसँगको सहकार्यका आधारमा अघि बढाइएको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको छ।

नेपालमा समुदायस्तरमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिसकेको अवस्था हो होइन भन्ने पत्ता लगाउनका लागि "एलाइजा" विधिबाट एन्टीबडी परीक्षण गरिन लागेको हो।

त्यसका लागि हाल जनशक्ति छनोटको कार्य भइरहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

कोरोनाभाइरस सङक्रमण भएपछि त्यसको प्रतिरोध गर्न...


यो वृद्धिसँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १०७ पुगेको छ भने सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या २७,२४१ पुगेको छ।

सोमवार अपराह्न आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले अहिले देशभरि ९,६३९ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण भएको जानकारी दिए।

तीमध्ये २,६०१ जना होम आइसोलेशनमा छन् भने बाँकी ७,०३८ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छन्।

शुक्रवार ५९४, शनिवार ४६८ र आइतवार ६४१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

मृतकहरू रौतहटका ३२ वर्षीय पुरुष, मोरङका ६० वर्षीय पुरुष र काठमाण्डूकी ५८ वर्षीया महिला हुन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

काठमाण्डू उपत्यकाका १६८ सङ्क्रमित थपिएका छन्। तीमध्ये काठमाण्डू जिल्लाका १३९, ललितपुरका १५ र भक्तपुरका १४ जना छन्।

त्यसैगरी पर्सामा ७७ , बारामा ५७, मोरङमा ४० र सुनसरीमा ३१ जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्खया २,१३४ पुगेको छ।

मन्त्रालयका अनुसार मोरङ, पर्सा, रौतहट, महोत्तरी सक्रिय सङ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।

सङ्खुवासभा, मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा र हुम्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्य छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा ११,५२० वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको छ।

सोही अवधिमा १५६ जना भाइरसमुक्त  प्रमाणित भए।

 मन्त्रालयका अनुसार  अहिलेसम्म १७,४९५ सङ्क्रमित निको  भएका छन्। अर्थात् ६४.२ प्रतिशत सङ्क्रमितहरू रोगमुक्त भएका छन्।

अहिले देशभरि क्वारन्टीनमा १५,१९८ जना छन्।

अहिले विभिन्न अस्पतालमा ११३ जना गम्भीर लक्षण भएका सङ्क्रमित आईसीयूमा र छ जना भेन्टिलेटरमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

यसरी बढिरहेको छ सङ्क्रमण


यो वृद्धिसँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १४९ पुगेको छ भने सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या ३१,९३५ पुगेको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार अहिले १३,१५५ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तीमध्ये ९,२१२ जना संस्थागत आइसोलेशनमा र ३,९४३ जना घरमै आइसोलेशनमा छन्। गम्भीर लक्षण भएका १३७ जना आईसीयूमा र १० जना भेन्टिलेटरमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिलेसम्म १८,६३१ जना भाइरसमुक्त भइसकेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ। यो पुष्टि भएका कुल सङ्क्रमितको ५७.५ प्रतिशत हो।

नेपालमा अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छन्।

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये १६६ जना काठमाण्डू उपत्यकाका, १३९ जना पर्साका र ९१ जना सर्लाहीका छन्।

गत भदौ २ गते कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा १,०१६ अर्थात् अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि भएको थियो।

त्यसैगरी सरकारले भदौ ५ गते ८३८ जनामा सङ्क्रमण भएको र  ११ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१, असार १० गते ६२९, असार १९ गते ७४०, साउन २७ गते ६३८ र साउन ३२ गते ६४१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

को हुन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

् मृतक?

अहिले कोभिड-१९ का कारण मृत्यु पुष्टि भएका व्यक्तिहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

तीमध्ये पर्सा र सर्लाहीका दुई जना महिला र झापाका एक जना पुरुष हुन्।

उनीहरू क्रमशः ५३, ३३ र ५८ वर्षका भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिलेसम्मको तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा ०.४७ प्रतिशत सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा ८,००० भन्दा बढी नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

तर चारवटा अस्पतालले सङ्क्रमण देखिएका परीक्षणको मात्र उल्लेख गरेर विवरण उपलब्ध गराएकाले कुल सङ्ख्या स्पष्ट हुन नसकेको डा. गौतमले बताए।

सो अवधिमा २८१ जना भाइरसमुक्त प्रमाणित भएको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ।

अहिले देशभरि क्वारन्टीनमा ११,७१४ जना छन्। तीमध्ये सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक ३,२०६ र गण्डकी प्रदेशमा २,५५७ जना छन्।

मन्त्रालयका अनुसार मोरङ, पर्सा, महोत्तरी, रौतहट, सर्लाही र काठमाण्डूमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।

मुस्ताङ, म्याग्दी र हुम्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा झरेको छ।


यो वृद्धिसँगै देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १८,०९४  र कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित मृत्युको सङ्ख्या ४२ पुगेको छ।

सङ्क्रमितहरूमध्ये १२,६८४ जना भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

विगत २४ घण्टामा २०७ जना निको भएर घर फर्किएको जानकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिएका छन्।

उनका अनुसार अहिले सङ्क्रमण भएका कुल ५,३७० मानिस देशभरि आइसोलेशनमा छन्।

गत असार १९ गते सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यसपछि दैनिक पुष्टि हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटिरहेको छ।

मङ्गलवार १५० जनामा सङ्क्रमण देखिएको मन्त्रालयल पुष्टि गरेको थियो।

भारतबाट घर फर्किने मानिसको सङ्ख्या घटेकाले क्वारन्टीनमा चाप घटेको र परीक्षणको सङ्ख्या स्वतः कम हुँदा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला पर्ने क्रम पनि घटेको सरकारको भनाइ छ।

को हुन् मृतक?

मृतकमध्ये एक धनुषाका ६० वर्षीय पुरुष र अर्की पोखरामा एक वर्षदेखि व्यापार गरिरहेकी एक ४९ वर्षीया चिनियाँ महिला भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

धनुषाका ती व्यक्तिलाई खोकी, उच्च ज्वरो र श्वासप्रश्वासमा समस्या आएपछि धरानस्थित बीपी कोइराला स्वसास्थ्य विज्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ञान प्रतिष्ठानमा गत साता साउन २ गते भर्ना गरिएको डा. गौतमले बताए। उनलाई सघन उपचार कक्षमा भेन्टिलेटरमरा राखी उपचार गर्दै गर्दा साउन ६ गते मृत्यु भएको थियो।

मरणोपरान्त गरिएको परीक्षणमा उनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि भएको थियो।

पोखरामा भएकी चिनियाँ नागरिकलाई मिर्गौला र मुटुसम्बन्धी समस्या देखिएपछि मणिपाल अस्पतालमा भर्ना गरिएको र थप उपचारका लागि साउन २ गते हेलिकप्टरबाट काठमाण्डूस्थित ग्रान्डी अस्पताल ल्याइएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

उपचारका क्रममा परीक्षण गर्दा उनमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो। थप उपचारका लागि उनलाई शिक्षण अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।

तर उपचारका क्रममा उनको साउन ७ गते मृत्यु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अरू तथ्याङ्क के छ?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ३,७७९ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। अहिलेसम्म ३,२७,६१४ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ।

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये सप्तरीका १८, दैलेखका १६ र लमजुङ तथा डोटी जिल्लाका सात-सात जना छन्।

त्यसैगरी काठमाण्डूमा पनि तीन सङ्क्रमित थपिएका छन्।

साउन ७ गते बुधवार अपराह्णसम्मको तथ्याङ्क

१८,०९४कुल सङ्क्रमण

२०७२४ घण्टामा घर फिर्ता

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ३,७७९

सक्रिय सङ्क्रमित५,३६८

देशभरि क्वारन्टीनमा२०,८४२

अहिलेसम्म निको१२,६८४

अहिले देशभरिका क्वारन्टीनमा मानिसको सङ्ख्या २०,८०० भन्दा बढी  छ।

अधिकांश सङ्क्रमितहरू भारतबाट आई क्वारन्टीनमा बसेका वा तिनको संसर्गमा आएका व्यक्ति हुन्।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट प्रदेश नं २, प्रदेश नं ५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

अहिले प्रदेश नं १ मा ११९, प्रदेश नं २ मा १८७८, वाग्मतीमा ४२०, गण्डकीमा ३८९, प्रदेश नं ५ मा ३४५, कर्णालीमा २९० र सुदुरपश्चिममा १,९२७ जना सङ्क्रमित आइसोलेसनमा छन्।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले रौतहट, कैलाली र बाजुरामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।

भोजपुर, पाँचथर, सङ्खुवासभा, धनकुटा, रसुवा, मनाङ र मुस्ताङमा भने सङ्क्रितको सङ्ख्या शून्य छ।


यो वृद्धिसँगै देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १८,२४१ पुगेको छ।

सङ्क्रमितहरूमध्ये १२,८४० जना अर्थात् ७०.३९ प्रतिशत व्यक्ति  भाइरसमुक्त भएको जानकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिएका छन्। उनका अनुसार विगत २४ घण्टामा १५६ जना निको भएको छन्।

अहिले सम्म ४३ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणबाट मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अहिले सङ्क्रमण भएका कुल ५,३५८ जना देशभरि आइसोलेशनमा छन्।

गत असार १९ गते सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यसपछि दैनिक पुष्टि हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटिरहेको छ।

मङ्गलवार १५० जनामा सङ्क्रमण देखिएको र बुधवार १०० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको थियो।

भारतबाट घर फर्किने मानिसको सङ्ख्या घटेकाले क्वारन्टीनमा चाप घटेको र परीक्षणको सङ्ख्या स्वतः कम हुँदा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला पर्ने क्रम पनि घटेको सरकारको भनाइ छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये कञ्चनपुरका ३०, दैलेखका २४, पर्साका १७ र रूपन्देहीका ११ जना छन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा सात जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

त्यसबाहेक राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गशाला टेकुमा गरिएको परीक्षणमा दुई भारतीय नागरिकमा पनि सङ्क्रमण देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अरू तथ्याङ्क के छ?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ३,४८१ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले देशभरिका क्वारन्टीनमा मानिसको सङ्ख्या २०,०९८ छ।

अधिकांश सङ्क्रमितहरू भारतबाट आई क्वारन्टीनमा बसेका वा तिनको संसर्गमा आएका व्यक्ति हुन्।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट प्रदेश नं २, प्रदेश नं ५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

तीनै प्रदेशमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या ४,००० नाघेको छ।


यो वृद्धिसँगै देशभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या २,९१२ पुगेको छ।

तीमध्ये ३३३ जना निको भइसकेका छन् भने ११ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क मन्त्रालयसँग छ।

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमित विभिन्न जिल्लाका हुन्। प्रदेश नं २ र ५ मा सङ्क्रमितको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

फेरि मरणोपरान्त सङ्क्रमण पुष्टि

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाका अनुसार जेठ २२ गते बिहीवार सुर्खेतमा मृत्यु भएका व्यक्तिबाट मरणोपरान्त सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा कोरोनाभाइरस देखिएको छ।

यससँगै नेपालमा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित मृत्युको सङ्ख्या ११ पुगेको हो।

जेठ ८ गते भारतबाट फर्किई स्थानीय क्वारन्टीनमा बसेका ती व्यक्तिको बिहीवार घर फर्किएपछि आकस्मिक रूपमा मृत्यु भएको बताइएको छ।

आरडीटी परीक्षणमा सङ्क्रमण भएको कुनै लक्षण नदेखिएकाले उनी १४ दिनपछि क्वारन्टीनबाट घर गएको डा. देवकोटाले बताए।

अरू तथ्याङ्क

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ४,२३२ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको मन्त्रालयको भनाइ छ।

केही सातादेखि सङ्क्रमण पुष्टि भएका अधिकांश... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

व्यक्ति क्वारन्टीनमा थिए।

शुक्रवार पुष्टि भएकामध्ये दैलेख जिल्लाका ९० जना छन्।

गोरखा, कास्की र हुम्लामा पनि सङ्क्रमित भेटिएपछि कोभिड-१९बाट प्रभावित हुने जिल्लाको सङ्ख्या ६८ पुगेको छ।

बिहीवार पनि जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान शिक्षण अस्पतालमा गरिएको परीक्षणमा दैलेखका १०५ जना र सुर्खेतमा गरिएको परीक्षणमा दैलेखकै अन्य आठ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

बिहीवार अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

जेठ २३, शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

२,९१२कुल सङ्क्रमण

६८प्रभावित जिल्ला

पीसीआर विधिबाट कुल परीक्षण ८८,३६६

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै२,५६८

देशभरि क्वारन्टीनमा१,६६,७६५

अहिलेसम्म निको३३३

अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ६०,२२६ जना क्वारन्टीनमा छन् भने प्रदेश नं ५ मा ४०,१४६ जना, कर्णाली प्रदेशमा ३१,९५२ जना र प्रदेश नं २ मा २१,३६३ जना छन्।

तीमध्ये अधिकांश व्यक्ति भारतबाट फर्किएको बताइएको छ।


यो वृद्धिसँगै बिहीवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १७,३४४ पुगेको छ।

तीमध्ये ११,२४९ जना सङ्क्रमितहरू भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएको र ३९ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

विगत २४ घण्टामा २१३ जना निको भएर घर फर्किएको जानकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिएका छन्।

अहिले देशभरि ६,०५६ सक्रिय सङ्क्रमित भएको उनले बताए।

गत असार १९ गते सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

त्यसपछि सङ्क्रमण पुष्टि हुने मानिसको सङ्ख्या घटिरहेको छ।

सङ्क्रमित कुन जिल्लाका?

बिहीवार सङ्क्रमण पुष्टि भएका विभिन्न ३१ जिल्लाका हुन्।

बिहीवार सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित देखिएका जिल्लाहरूमा धनुषा (२७ जना), नवलपरासी पूर्व (१७ जना), ओखलढुङ्गा (१५ जना), कैलाली र कञ्चनपुर (१४-१४ जना) रहेका छन्।

अरू तथ्याङ्क के छ?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ४,९८१ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

हालसम्म तीन लाख तीन हजार आठ सय दश जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ।

अहिले देशभरिका क्वारन्टीनमा मानिसको सङ्ख्या घटेर २३,५०० पुगेको छ। तीमध्ये सुदूरपश्चिममा सर्वाधिक छन्।

साउन १ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गते बिहीवार अपराह्णसम्मको तथ्याङ्क

१७,३४४कुल सङ्क्रमण

२१३२४ घण्टामा घर फिर्ता

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ४,९८१

सक्रिय सङ्क्रमित६,०५६

देशभरि क्वारन्टीनमा२३,५००

अहिलेसम्म निको११,२४९

अधिकांश सङ्क्रमितहरू भारतबाट आई क्वारन्टीनमा बसेका वा तिनको संसर्गमा आएका व्यक्ति हुन्।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट प्रदेश नं २, प्रदेश नं ५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?


यो वृद्धिसँगै शनिवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १२,३०९ पुगेको छ।

तीमध्ये २,८३४ जना निको भएका छन् भने २८ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

मन्त्रालयले थप १३६ जना निको भएको तथा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको हो।

अहिलेसम्म प्रदेश नं २ र ५ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ भएका व्यक्ति भेटिएका छन्। सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको छ।

शुक्रवार ५९३ जना, बिहीवार ४३४ जना र बुधवार ६२९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

गत असार ४ गते एकै दिन सर्वाधिक ६७१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार फोक्सोको क्यान्सरबाट पीडित कैलालीका एक ५० वर्षीय पुरुषको चितवनमा मृत्यु भएको हो।

भारतमा उपचार गराउँदै आएका ती व्यक्तिलाई भरतपुरस्थित चितवन मेडिकल कलेजमा लगिँदा असार ११ गते कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

"भरतपुर अस्पतालको आइसोलेशनमा राखी उपचारका क्रममा आज मिति २०७७ असार १३ गते बिहान बजे (उनको) मृत्यु भएको हो," डा. गौतमले भने।

असार १३ गते शनिवार अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

१२,३०९कुल सङ्क्रमण

७७प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ४,६०६

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै९,४४७

देशभरि क्वारन्टीनमा६५,७१२

अहिलेसम्म निको२,८३४

के छ अरू तथ्याङ्क?

अहिलेसम्म रसुवासहित सबै जिल्लामा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका छन्।

हिमाली जिल्ला रसुवामा आठ महिला र एक पुरुषमा कोभिड-१९ पुष्टि भएपछि सातै प्रदेश र ७७ वटै जिल्लामा कोरोनाभाइरस पुगेको प्रमाणित भएको हो।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा ४,६०६ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या २,१०,८७६ पुगेको छ।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।अ

हिले देशभरि ६५,००० जनाभन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या जेठ ३१ गते ४,६१४ थियो भने जेठ २१ गते २,३०० थियो। जेठ १५ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या १,००० नाघेको थियो।

जेठ ९ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० नाघेको थियो।

को हुन् सङ्क्रमित?

शनिवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न उमेर समूहका छन्। तर तिनमा युवा र पुरुषको बाहुल्य छ।

डोटीमा ४० महिला र ३१ पुरुषसहित कुल ७१  सङ्क्रमित भएका छन्।

बाजुरामा ६६, प्युठानमा ४९, रौतहटमा ३४, दाङमा ३१, महोत्तरीमा ३०,  पाल्पामा २६, बैतडीमा २४ र स्याङ्जामा २१ जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

काठमाण्डू उपत्यकाका दुई जिल्ला काठमाण्डू र भक्तपुरमा पनि क्रमशः चार र एक सङ्क्रमित थपिएका छन्।

कोरोना भाइरस नेपाल: त्रासबीच सङ्गीतमा झुम्दै क्वारन्टीनवासी


यो वृद्धिसँगै सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या ४१,६४९ पुगेको छ।

अहिलेसम्म २३,२९० सङ्क्रमित निको भइसकेका छन् भने २५१ जनाको मृत्यु भएको छ।

बुधवार अपराह्ण आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले अहिले देशभरि १८,१०८ सङ्क्रमित भएको बताए।

तीमध्ये ७,६१५ जना घरमै र १०,४४३ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्। मन्त्रालयका अनुसार गम्भीर लक्षण भएका १६२ सङ्क्रमितलाई अहिले सघन उपचार उपलब्ध गराइएको छ र तीमध्ये १८ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकाका चार विभिन्न अस्पतालमा ११ बिरामी भेन्टिलेटरमा छन्।

भदौ १६ गते सोमवार १,०६९ जनामा सङ्क्रमण र ११ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको थियो।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा ३८८ सहित विभिन्न जिल्लामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित वाग्मती प्रदेशमा ६,४५० र प्रदेश नं २ मा ६,११७ छन्।

डा. गौतमका अनुसार ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित भएका जिल्लामा निषेधाज्ञा र २०० जनाभन्दा बढी भएका जिल्लामा बन्दाबन्दी (लकडाउन) लगाउन मन्त्रालयले सिफारिस गरेको छ।

तदनुरूप काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ल्लामा एक साताका लागि निषेधाज्ञा थपिएको छ।

तर जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूले अत्यावश्यक सेवाका व्यवसाय गर्न पाउने अवधि बढाएका छन्।

अब बिहान ११ बजेसम्म त्यस्ता व्यवसायहरू गर्न पाइनेछ। यसअघि त्यस्तो अनुमति ९:१५ सम्म कायम थियो।

को हुन् मृतक?

अहिले थपिएका सङ्क्रमित र मृतकहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

मृतकमध्ये छ पुरुष र छ महिला छन्। उनीहरूको उमेर १८ वर्षदेखि ९७ वर्षसम्म भएको डा. गौतमले बताए।

मृतकमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका दुई महिला र तीन पुरुष तथा चितवनका दुई महिला र एक पुरुष छन्।

त्यसैगरी बारा, धादिङ, तनहुँ र कपिवस्तु, बारा र  एक-एक जनाको पनि निधन भयो।

अहिलेसम्म पर्सामा सर्वाधिक ३५ जना र काठमाण्डू उपत्यकामा एक चिनियाँ नागरिक सहित ३५ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भइसकेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

को हुन् सङ्क्रमित?

सङ्क्रमितमध्ये ३२० जना महिला र ८०० जना पुरुष छन्।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा सर्वाधिक ३५० जनामा कोभिड-१९ देखिएको छ।

त्यसैगरी ललितपुरमा २९ जना र भक्तपुरमा नौ जना सङ्क्रमित फेला परेका छन्।

त्यसैगरी सुनसरीमा थप ७२, धनुषामा ६३, पर्सामा ४९, सर्लाहीमा ५६, चितवनमा ४३ र बाँकेमा ४१ जनामा सङ्क्रमण देखियो।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा ५,००० जनाभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

के छ अरू तथ्याङ्क?

बुधवार अपराह्णसम्म २४ घण्टामा १२,८७९ जनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

सो अवधिमा १,११२ सङ्क्रमित रोगमुक्त प्रमाणित भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. गौतमले बताए।

अहिलेसम्म पुष्टि भएकामध्ये झन्डै ५६ प्रतिशत सङ्क्रमितहरू निको भइसकेका छन्।

देशभरि क्वारन्टीनमा ६,७६६ जना छन्।

काठमाण्डूबाहेक पर्सा, रौतहट र सर्लाही जिल्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १,००० भन्दा बढी छ।  मोरङ, सुनसरी, धनुषा, बारा, महोत्तरी,  ललितपुर र चितवनमा उक्त सङ्ख्या ५०० देखि १,००० को बीचमा छ।

पन्ध्र दिनभित्र सङ्क्रमितको दैनिक वृद्धि पाँचौँ पटक एक हजार नाघेको छ।

भदौ १४ गते १,२२१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

मन्त्रालयतले भदौ ११ गते बिहीवार १,१११ जनामा सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि गरेको थियो। त्यसअघि भदौ २ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या पहिलो पटक १,००० नाघेको थियो।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा भएका पाँच कुरा