वेस्टर्न युनिभर्सिटी ओन्टारियोले विश्वमा जुनसुकै ठाउँमा रहेका मानिसहरुलाई अनलाइनमार्फत हुने परीक्षणमा सहभागी हुन आग्रह गरेको छ।

त्यसक्रममा विशेष रुपमा तयार पारिएका कम्प्युटर खेलहरुमार्फत तर्क गर्ने क्षमता, भाषाको ज्ञान र निर्णय क्षमताबारे परीक्षण गरिने बताइएको छ।

लण्डनको ब्रेन एण्ड माइन्ड इन्स्टिच्युटका स्नायु वैज्ञानिक प्रध्यापक एड्रीयन ओवेनले यो अनुसन्धानको नेतृत्व गरिरहेका छन्।

परीक्षण

उनी भन्छन्, "राम्रोसँग नसुत्दा हामी कस्तो महसुस गर्छौँ भन्ने हामीलाई थाहा छ तर निन्द्राले मस्तिष्कमा पारिरहेको असरका बारेमा हामीलाई एकदमै कम जानकारी छ, निन्द्राले हाम्रो बौद्धिकता, स्मरण क्षमता र ध्यान मग्न रहनसक्ने क्षमतामा कस्तो प्रभाव पार्छ भनेर हामीले जान्न खोजिरहेका छौँ।"

प्रध्यापक एड्रीयन ओवेनले यो अनुसन्धानको नेतृत्व गरिरहेका छन्

उक्त समूहले परीक्षणबाट प्राप्त हुने अंकलाई मानिसले सुत्न बिताएको समयसँग तुलना गर्नेछन्।

कति समय सुतेकाले कति अंक प्राप्त गरे भनेर वैज्ञानिकहरुले हेर्नेछन्।

व्यक्ति अनुसार निन्द्राको आवश्यकता फरक पर्ने गरेको छ तर यदि चाहिने संख्यामा मानिसहरुले यो अध्ययनलाई... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सहयोग गरे भने वैज्ञानिकहरुले मस्तिष्कलाई अधिकतम क्रियाशील बनाउन औसतमा आवश्यक निदाउने समय निर्धारण गर्न सक्नेछन्।

कुनै पनि कम्प्युटर, ट्याब्लेट या स्मार्ट फोनमार्फत तोकिएका खेलमा सहभागी भएर उक्त परीक्षणमा सहभागिता जनाउन सकिन्छ।

निन्द्रा

मानिसहरुले आफ्नो जीवनको कूल समयको झण्डै एक तिहाई सुतेर बिताउने गरेका छन् र त्यो श्वासप्रश्वास र खानेकुरा जतिकै मानिसका लागि महत्वपूर्ण छ।

तर चौबिसै घण्टा सक्रिय रहने संस्कृतिका कारण मानिसहरुले पहिलेभन्दा कम समय सुत्नमा खर्च गरिरहेको बुझिन्छ।

अघिल्लो महिना नेचर रिभ्युज न्युरोसाइन्समा प्रकाशित एउटा लेखले लामोसमयसम्म कम सुत्दा त्यसले मस्तिष्कमा पार्ने असरबारे एकदमै कम जानकारी रहेको उल्लेख गरेको थियो।

औद्योगिक राष्ट्रहरुमा सुत्ने समयावधिमा जोखिमकै तहको कमी देखिएको भन्दै तत्कालै अनुसन्धान गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको थियो।

यो निन्द्रासम्बन्धी अध्ययनमा सहभागी हुने व्यक्तिहरुले समाज तथा विज्ञान दुवैले खोजिरहेका केही प्रश्नहरुको जवाफ दिनसक्ने ठानिएको छ।


वैकल्पिक राजनीति र युवा नेतृत्वका लागि अभियान चलाएका ४४ वर्षीय थापा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएर काठमाण्डूको मेडिसिटी अस्पतालमा उपचाररत थिए।

"विवेकशील अभियान तथा विवेकशील नेपाली दलका संस्थापक, विवेकशील साझा पार्टीका पूर्वसंयोजक, उद्यमी, सामाजिक उत्प्रेरक, उज्वलबहादुर थापा, ४४, हामी सबैको अथक प्रयास, सहयोग र प्रार्थनाका बाबजुद (२०७८ साल जेठ १८ गते, अपराह्न ४:२५ बजे) हामीबीच रहनु भएन," थापाको परिवार र शुभेच्छुकको तर्फबाट जारी गरिएको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

अन्तिम पटकको कोरोनाभाइरस परीक्षणमा नतिजा नेगेटिभ रहेको बताउँदै परिवारले थापाको अन्तिम संस्कार एउटा साधारण पारिवारिक तवरले सम्पन्न गर्ने इच्छा व्यक्त गरेको छ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ: "युवाहरूलाई राजनीतिको मूलधारमा समावेश गर्न उत्प्रेरणा तथा सहयोग लामो समयसम्म सम्झिइनेछ र त्यसलाई इतिहासले सकारात्मक किसिमले मूल्याङ्कन गर्नेछ भन्ने हामीलाई लागेको छ।"

लोकप्रिय नेता

कहिल्यै लाभको पदमा नपुगेका उनी बिरामी हुँदादेखि मृत्युपश्चात् समेत नेपालीहरूले देखाएको सम्मान र सद्भावले थापा एक जना लोकप्रिय नेताको रूपमा दरिन पुगेका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भएर गम्भीर अवस्थामा अस्पताल भर्ना भएपछि उनका लागि देश र विदेशमा रहेका नेपालीले उठाएको ठूलो राशिको सहयोगका साथै व्यक्त गरेका सद्भाव र शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामनाको सन्देश पनि उनको लोकप्रियता मापनको एउटा गतिलो उदाहरण बनेको छ।

धेरैका भनाइमा थापा यति धेरै लोकप्रिय हुनुमा उनको फरक धारको राजनीतिका साथसाथै नेपालका परम्परागत दल र नेताहरूको 'सत्ता केन्द्रित' राजनीतिसमेत जिम्मेवार छ।

यद्यपि उनको मृत्युपछि र बिरामी अवस्थामा पनि थापाप्रति देखिएको सद्भावले नेपालीहरू राजनीतिमा 'देश र जनताका लागि काम गर्ने' एउटा 'नायक'को खोजीमा छन् भन्ने देखाएको बताउनेहरू पनि धेरै छन्।

खगोल तथा भौतिकशास्त्री बन्ने सपनादेखि उद्यमीसम्म

नेपालको एक चर्चित  स्कूल बुढानीलकण्ठबाट कक्षा १२ (ओ लेभल) सम्म अध्ययन गरेका थापा त्यसपछि छात्रवृत्तिमा खगोल तथा भौतिक विज्ञान (एस्ट्रोफिजिक्स) अध्ययनका लागि अमेरिका गएका थिए।

तर उनी खगोल तथा भौतिकशास्त्री होइन त्यो पढाइ छाडेर वेब डिजाइनर बनेर नेपाल फर्किए।

उनी आफैँले लेखे अनुसार अमेरिकामै रहँदा उनी भौतिक दुनियाँबाट बिरक्तिएर बौद्ध भिक्षु बन्नसमेत तम्सिएका थिए।

तर 'नियतिको खेला अर्कै थियो' उनी बौद्ध भिक्षुको साटो नेपालका एक जना चर्चित युवा नेता बन्न पुगे।

२१ वर्षे उमेरमा बौद्ध भिक्षु बन्ने सोच बनाएका उनले त्यसपछिको जीवनमा 'भिक्षुकै जस्तो सादा जीवन बाँचेको' थापा आफैँले बताउने गरेका थिए।

उनलाई नजिकबाट चिन्नेहरू पनि त्यसमा समर्थन जनाउँछन्।

अमेरिकाबाट नेपाल फर्किएर राजनीति

नेपाल फर्किएका थापाले स्वदेशमा उद्यमशीलता र समाजसेवा दुवैमा हात हाले।

सूचना प्रविधिसम्बन्धी कम्पनी खोलेर उद्यमी बन्ने पाइला चालेका उनले कफी खेतीमा समेत लगानी गरेका थिए।

द्वन्द्व रूपान्तरणबारे प्रशिक्षित भएर त्यस विषयमा जनचेतना फैलाउने अभियानबाट उनले सामाजिक कार्यको थालनी गरे।

थापासहित विदेशमा अध्ययन गरेर फर्किएका युवाहरूको सक्रियतामा 'नेपालका लागि उद्योगी' नामक अभियानको सुरुवात भएको थियो।

त्यसमा सयौँ नेपाली युवा उद्यमीहरू आबद्ध भए र त्यो युवा उद्यमीका लागि एउटा छलफल र सहकार्यको माध्यम बन्न पुग्यो।

नेपाल फर्किएको केही वर्षसम्म थापा युवा उद्यमशीलता प्रवर्द्धनमै सक्रिय भएका थिए।

खबरदारी अभियानकर्मीदेखि नेतासम्म

स्वदेश फर्किएर थापा उद्यमशीलता र समाजसेवामा सक्रिय भएका बेला नेपालमा राजनीतिक अस्थिरता चरम उत्कर्षमा थियो।

प्रथम संविधानसभा...


वैज्ञानिकहरुले ३७ वटा सुँगुरबाट उनीहरुको डीएनएमा लुकेर बसेका भाइरसहरु निकालेका छन्।

त्यसबाट मानवमा सुँगुरको अंग प्रत्यारोपण गर्नमा रहेको ठूलो समस्या पार लागेको उनीहरुले बताएका छन्।

'इजीनेसीस' भन्ने समूहका सदस्यहरुले भनेका छन्- अझ पनि सुँगुरको अंग मानिस शरिरले अस्वीकार गर्ने कुरा भने ठूलो चुनौतीका रुपमा रहेको छ।

आशालाग्दो चरण

तर भाइरस मुक्त गर्ने काम त्यस क्रमको एक आशलाग्दो चरण हो।

'साइन्स' जर्नलमा प्रकाशित अध्ययन एउटा सुँगुरको छालाको कोषबाट शुरु हुन्छ।

त्यसको डीएनएमा २५ प्रकारका भाइरस लुकेर बसेका छन्।

मानिसहरुको र सुँगुरको कोष मिसाएर परीक्षण गर्दा ती भाइरसहरुले मानव तन्तुमा आक्रमण गर्ने पत्ता लाग्छ।

तर वंशाणु सम्पादन अर्थात 'जीन एडिटिङ' प्रविधि अपनाएर वैज्ञानिकहरुले सुँगुरको कोषलाई भाइरस मुक्त बनाउँछन।

यो जटिल प्रक्रिया प्रभावकारी त छैन तर ३७ स्वस्थ सुँगुरका बच्चा जन्मिएका छन्।

प्रतीक्षा

यदि एउटा प्रजातिबाट अर्कोमा अंग प्रत्यारोपण गर्ने काम 'जेनोट्रान्सप्लान्टेशन'ले काम गर्यो भने त्यसले अंग प्रत्यारोपणको लामो प्रतीक्षा अन्त्य गरिदिनेछ।

अमेरिकामा मात्रै १ लाख मान... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िसहरु अंग प्रत्यारोपणको पर्खाइमा छन्, युकेमा त्यो संख्या ६५०० छ।

जेनोट्रान्सप्लान्टेशनका लागि सुँगुरहरु सबभन्दा उपयुक्त हुन सक्छन् भन्ने सोचिएको छ किनभने तिनका अंग मान्छेका अंगकै आकारका हुने गर्छन्।

वैज्ञानिकहरुले यो उपलब्धिलाई महत्वपूर्ण भनेका छन्।

क्लोनिङ प्रविधिबाट भाइरसरहित सुँगुरका बच्चा जन्माउने र तिनका अंग मानिसमा प्रत्यारोपण गर्ने योजना छ।


वैज्ञानिकहरूले उक्त द्रुत परीक्षण विधिको अध्ययन गरेर यो निष्कर्ष निकालेका हुन्। उक्त विधिले दुई घण्टामा नतिजा देखाएको थियो।

सर्वस्वीकार्य परीक्षण विधिमा सङ्कलित नमुना प्रयोगशालामा पठाउनुपर्छ। तर त्यसका लागि लामो समय लाग्छ।

अध्ययनकर्ताहरूले "त्यसको अर्थ द्रुत परीक्षण गरिएका बिरामीहरूलाई सङ्क्रमण देखिनेबित्तिकै आइसोलेशनमा राख्न सकिने" बताएका छन्। त्यसले सम्भवत: भाइरस फैलिने क्रमलाई घटाउनेछ।

कसरी गरियो अनुसन्धान?

उनीहरूले यूकेको न्याश्नल हेल्थ सर्भिसलाई चाँडै यस्तो परीक्षण बढाउन आह्वान गरेका छन्।

उक्त अध्ययन प्रतिवेदन 'द लान्सि रेस्परटरी मेडिसन' मा प्रकाशित भएको छ।

गत मार्च र एप्रिलमा साउथह्याम्पटक जेनरल हस्पिटलका वैज्ञानिकहरूले कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएका ५०० मानिसमा उक्त विधिबाट परीक्षण गरेका थिए।

उक्त परीक्षण बिरामी बसेका शय्यानजिकै गरिएको थियो र एउटा वार्डमा एउटै उपकरण प्रयोग गरिएको थियो।

उनीहरूले उक्त 'बेडसाइड र्‍यापिड टेस्ट'को नतिजालाई नाक वा घाँटीको स्वाब दिएर परीक्षण गरिएका करिब ५०० बिरामीसँग तुलना गरेर हेरेका थिए।

ती बिरामीको परीक्षणका लागि नमुना एउटा छुट्टै प्रयोगश... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालामा पठाइएको थियो।

शय्यानजिकै परीक्षण गरिएका बिरामीलाई स्वाब दिएर त्यसको नतिजा पर्खिने बिरामीहरूभन्दा औसतमा एक दिनअगाडि नै कोरोनाभाइरसका लागि छुट्ट्याइएका आइसोलेशन वार्डमा सार्न सकिने उक्त अध्ययनले देखाएको छ।

के छन् यो परीक्षण विधिका विशेषता?

प्रारम्भिक दिनहरूमा स्वाब लिएर गरिने परीक्षणको नतिजा आउन औसतमा २१ घण्टा लाग्ने गरेको वैज्ञानिकहरूले पाएका छन्।

त्यसले गर्दा बिरामीहरूले अस्पतालमा सही मार्गदर्शन पाउन नसकेको देखिएको छ।

तर उनीहरूले हालैका महिनाहरूमा कैयौँ अस्पतालहरूमा यस्तो परीक्षणमा पनि सुधार आएको बताएका छन्।

"पोइन्ट-अफ-केअर" भनिने द्रुत गतिमा परीक्षण गरिने विधि अझै पनि कैयौँ लाभहरू भएको उनीहरूको तर्क छ।

यसबाट स्वाब प्रयोगशालामा पठाउने, त्यसलाई परीक्षण र विश्लेषण गर्ने, नतिजा क्लिनिकल समूहलाई पठाएर त्यसलाई हेर्नेलगायतको समय बचाउन सकिने उनीहरूको दाबी छ।

 के भन्छन् अनुसन्धानकर्ता?

उक्त अध्ययन गर्ने डा. ट्रिस्टन विलियम क्लर्कले बीबीसीसँग भने, "द्रुत परीक्षणमा बिरामी सबैभन्दा उपयुक्त वार्डमा जाऊन् भनेर अस्पतालमा भर्ना गर्ने एउटै समूहले प्राय: बिरामीको परीक्षण गर्छ र नतिजाहरू हेर्ने गर्छ। त्यसको अर्थ कामहरू निकै चाँडो हुन्छन्।"

उनी यस्तो परीक्षण महँगो हुनसक्ने तर चाँडै वार्डहरूमा बिरामी सार्न सकिने कुराले त्यसको फाइदा धेरै रहेको बताउँछन्।

वोरिक मेडिकल स्कूलका प्राध्यापक लरेन्स योङ उक्त अनुसन्धानलाई "एउटा रोमाञ्चक विकास" भन्छन्।

उनी भन्छन्, "द्रुत रूपमा सङ्क्रमितको पहिचान गर्न सकिने भन्ने यो खालको दृष्टिकोणको अर्थ त्यस्ता सङ्क्रमितलाई चाँडै अन्य सङ्क्रमण नभएका बिरामीलाई सङ्क्रमण हुनबाट बचाउनु हो। यसको अर्थ सङ्क्रमितले चाँडै उपयुक्त उपचार पाउनु पनि हो।"

कस्ता गतिविधि सुरक्षित, कस्ता जोखिमपूर्ण


वैज्ञानिकहरूले कम्प्युटर मोडलिङको सहायतामा प्राचीन ग्रीक उपकरणको जटिल गिअरिङ प्रणालीको प्रारूप तयार पारेका छन्

'एन्टिकाइथेरा मेकनिजम' नाम दिइएको उक्त उपकरण रोमनकालमा ग्रीसमा बिग्रिएको एउटा पानीजहाजको भग्नावशेषमा सन् १९०१ मा फेला परेको थियो।

उक्त उपकरण चलाउन हातले दम दिनुपर्थ्यो। त्यसको प्रयोग ग्रहण र अन्य खगोलीय घटनाको गणना गर्न हुने गरेको अनुमान गरिएको छ।

तर भेटिँदा उक्त उपकरणको एकतिहाइ भाग मात्र यथावत् थियो। त्यसैले अनुसन्धानकर्ताहरूले सग्लो अवस्थामा उक्त उपकरण कस्तो देखिन्थ्यो र त्यसले कसरी काम गर्थ्यो होला भन्ने अनुमान गर्नुपरेको थियो।

पहिला भएका अध्ययनहरूबाट उक्त यन्त्रको पृष्ठभागबारे धेरै कुरा पत्ता लागेको थिए।

तर अग्रभागको जटिल  गिअरिङ प्रणाली बुझ्न सकिएको थिएन।

कसरी भयो रहस्योद्घाटन?

यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका वैज्ञानिकहरूले थ्रीडी कम्प्युटर मोडलिङ प्रयोग गरेर त्यसको पनि रहस्योद्घाटन गरिएको बताएका छन्।

उनीहरूले पूरै अग्रभागको प्रारूप बनाएका छन् र आधुनिक सामग्री प्रयोग गरेर पूर्ण स्वरूपमै एन्टिकाइथेरा यन्त्रको प्रतिलिपि बनाउन सकिने अपेक्षा गरेका छन्।

फेला पर्दा यो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उपकरणको दुईतिहाइ भाग नष्ट भइसकेको थियो

शुक्रवार 'साईअन्टिफिक रिपोर्ट्स' नामक जर्नलमा प्रकाशित शोधले  गिअरिङ प्रणालीको वृत्तान्त र त्यसका जटिल भागबारे चर्चा गरेको छ।

उक्त शोधपत्रका मुख्य लेखक प्राध्यापक टोनी फ्रीथले भने, "सूर्य, चन्द्रमा र ग्रहहरूलाई प्राचीन ग्रीक कौशलअनुसार प्रभावकारी रूपमा देखाइएको छ।"

"हाम्रो मोडल सबै भौतिक प्रमाणसँग र उक्त यन्त्रमा उल्लिखित वैज्ञानिक अभिलेखसँग मेल खाने पहिलो मोडल हो," उनले भने।

यो उपकरणको विशेषता के हो?

उक्त उपकरणलाई एउटा ज्योतिषीय वा खगोलीय क्याल्क्युलेटर तथा संसारकै "पहिलो एनलग कम्प्युटर" का रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

ढलोट प्रयोग गरेर निर्माण गरिएको यो उपकरणमा दर्जनौँ गिअरहरू छन्।

पृष्ठभागको ढकनीमा ब्रह्माण्डीय संरचनाको वर्णन छ। त्यसमा उक्त उपकरण निर्माण गर्दा चिनिएका पाँचवटा ग्रहहरूको गति देखाइएको छ।

सन् १९०१ उक्त उपकरणका ८२ वटा टुक्रा फेला परेका थिए।

वैज्ञानिकहरूले एक्स-रे डेटा र प्राचीन ग्रीन गणितीय पद्धति प्रयोग गरेर पूर्ण आकृतिको पुनर्रचना गरेका थिए।


वैज्ञानिकहरूले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुने सम्भावना कहिल्यै सङ्क्रमण नभएका व्यक्तिको दाँजोमा एक पटक सङ्क्रमित भएका व्यक्तिलाई ८३ प्रतिशतले कम हुने पत्ता लगाएका छन्।

तर विज्ञहरूले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण दोहर्‍याएर हुनसक्ने र अरूलाई सार्न सक्ने सम्भावना रहेको बताएका छन्।

नयाँ अध्ययनको नेतृत्व गरेकी प्राध्यापक सुसन हप्किन्सले अध्ययनको नतिजाले निको भएका सङ्क्रमितहरू यसअघि सोचिए भन्दा लामो समय बच्न सक्ने बताइन्।

तर उनले यसको अर्थ दोहर्‍याएर हुनै नसक्ने भन्ने नभएकोले सुरक्षाका उपायहरू अपनाउन पर्ने बताइन्।

उनले पुनः सङ्क्रमित भएका केहीमा लक्षण नदेखिए पनि भाइरसको मात्रा ज्यादै धेरै भएको र अरूलाई सार्न सक्ने देखिनु चिन्ताको विषय भएको बताइन्।

"यसको अर्थ तपाईँलाई सङ्क्रमण भइसकेको छ भने फेरि गम्भीर खालको सङ्क्रमण नहुने सम्भावना ज्यादा भएको विश्वास गर्न सक्नुहुन्छ तर तपाईँ सङ्क्रमित हुनसक्ने र अरूलाई सार्न सक्ने सम्भावना भने हुन्छ," उनले भनिन्।

सन् २०२० को जूनदेखि नोभेम्बरसम्म यूकेका झन्डै २१,००० स्वास्थ्यकर्मीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको हेर्न गरिएको नियमित परीक्षणको नतिजामा यो अध्ययन आधारित ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ।

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?

तीमध्ये पहिले सङ्क्रमण नभएका व्यक्तिहरूमध्ये ३१८ जनालाई सङ्क्रमण भएको र सङ्क्रमित भएर निको भएका ६,६१४ जनामध्ये ४४ जनालाई मात्रै फेरि सङ्क्रमण भएको थियो।

वैज्ञानिकहरूले ती स्वास्थ्यकर्मीहरूको स्वास्थ्य अवस्थाको एक वर्षसम्म अध्ययन गर्नेछन्।

उनीहरूले भाइरसको नयाँ प्रकार र खोपको प्रभावकारिताको पनि अध्ययन गर्नेछन्।

लेस्टर विश्वविद्यालयकी भाइरस विज्ञ डा. जुलियन टाङ्ले यो नतिजा स्वास्थ्यकर्मीहरूका लागि सकारात्मक भएको बताइन्।

"कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भइसकेका व्यक्तिले खोप लिन हुन्छ र यसले प्राकृतिक रोग प्रतिरोधी क्षमतामा वृद्धि हुन्छ," उनले भनिन्।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?


वैज्ञानिकहरूले धेरै प्रयत्न गरिरहेको भए पनि हामीले कोरोनाभाइरसबारे अझै धेरै बुझ्न बाँकी नै छ।

त्यो भाइरससम्बन्धी अनुत्तरित प्रश्नको उत्तर खोज्न विश्वभरि भइरहेका परीक्षणमा हामी पनि प्रत्यक्ष वा परोक्ष सहभागी भइरहेका छौँ।

तीमध्ये महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू यी हुन्।

१. कति मानिस सङ्क्रमित भएका छन्

यो सबैभन्दा आधारभूत प्रश्नमध्ये एउटा हो। तर यो निकै महत्त्वपूर्ण पनि छ।

विश्वभरि लाखौँ मानिस कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका छन्। तथ्याङ्कमा देखिने वा पुष्टि भएका मानिसको सङ्ख्याले वास्तविक सङ्क्रमणको प्रतिनिधित्व गर्दैन। त्यो सङ्ख्या अझै अपूर्ण किन छ भने सङ्क्रमण भएका कैयौँ मानिस बिरामी नै पर्दैनन्।

मानव शरीरमा हुने एन्टीबडीको परीक्षण गर्ने पद्धतिको विकास गर्न सके कसैमा भाइरस भए नभएको जाँच गर्न सकिन्छ। त्यसपछि मात्र कति छिटो र कति परसम्म यो भाइरस फैलिरहेको छ भन्ने कुरा थाहा हुन्छ।

२. यो कति घातक छ

कति मानिसलाई सङ्क्रमण भएको छ भन्ने तथ्य थाहा नभईकन मृत्युदर थाहा हुन सक्दैन।

अहिलेसम्म विश्वमा सङ्क्रण भएका झन्डै  एक प्रतिशत मानिसको मृत्यु हुने अनुमान गरिएको छ।

तर यदि लक्षणै नदेखिएका सङ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्क्रमितहरूको सङ्ख्या धेरै छ भने मृत्युदर अझै बढी हुन सक्छ।

३. कोरोनाभाइरसका लक्षणहरू

ज्वरो आउनु र सुक्खा खोकी लाग्नु कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका मुख्य लक्षण हुन्। तपाईँ यी लक्षणबारे सतर्क हुनुपर्छ।

केही बिरामीमा घाँटी दुख्ने, टाउको दुख्ने र पखाला लाग्ने गरेको पनि पाइएको छ। केही बिरामीमा सुँघ्ने लिने क्षमतामा कमी आएको पनि पाइएको छ।

विभिन्न अध्ययनले देखाएअनुसार केही मानिसहरूलाई सङ्क्रमण भइसके पनि उनीहरूमा कुनै लक्षण देखिँदैन। उनीहरूले यो भाइरस बोकिरहेका हुन सक्छन् जो अरू मानिसमा सजिलै फैलिन सक्छ।

४. भाइरस फैलाउनमा बालबालिकाको भूमिका

केटाकेटीहरूले पक्कै पनि भाइरस समात्न सक्छन् र तिनलाई अरू व्यक्तिमा सार्न सक्छन्।

प्राय: बालबालिकामा सामान्य लक्षण देखिन्छ। अन्य उमेर समूहका मानिसको भन्दा बच्चाहरूको मृत्युदर निकै कम रहेको छ।

प्राय: खेलमैदानमा रमाउने बच्चाहरू स्वभावैले धेरै मानिससँग घुलमिल गर्छन्। उनीहरूले यो भाइरस निकै छिटोछिटो धेरै मानिसमा फैलाउन सक्ने हुनाले उनीहरूलाई 'सुपर-स्प्रेडर' मानिएको छ।

त्यस्तो जोखिम हुने भए पनि केटाकेटीले त्यो भाइरस कतिसम्म फैलाउन सक्छन् भन्ने कुरा अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।

५. यो भाइरस कहाँबाट आयो

यो भाइरस सन् २०१९ को अन्त्यतिर मध्यचीनको वुहानमा पहिलो पटक देखिएको थियो। त्यहाँ पशुपक्षी व्यापार हुने एक बजारमा पहिलो पटक यसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

वास्तवमा कोरोनाभाइरस के हो?

औपचारिक रूपमा सार्स-कोभ-२ (Sars-CoV-2) नाम दिइएको कोरोनाभाइरस चमेराहरूलाई सङ्क्रमित तुल्याउने भाइरससँग मिल्दोजुल्दो छ। त्यो भाइरस चमेराबाट कुनै अज्ञात जनावरमा सर्दै मानिसमा सरेको विश्वास गरिएको छ।

त्यो अज्ञात जनावर प्रष्ट भइसकेको छैन। त्यो थप सङ्क्रमणको कारक पनि बन्न सक्छ।

६. के गर्मी याममा सङ्क्रमण कम होला

फ्लू वा रुघाजस्ता रोग गर्मी महिनामा भन्दा जाडो महिनामा बढी देखिने गर्छन्। तर न्यानो हावापानीमा यो भाइरस फैलिने क्रममा कमी आउँछ कि आउँदैन भन्ने अझै प्रष्ट भइसकेको छैन।

ब्रिटेन सरकारका विज्ञान सल्लाहकारहरूले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणमा मौसमी प्रभाव हुन्छ कि हुँदैन भन्नेबारे प्रष्ट नभइसकेको चेतावनी दिएका छन्। उनीहरूका विचारमा यदि त्यस्तो असर भइहालेमा त्यो फ्लूको भन्दा कम  हुन्छ।

यदि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको दर गर्मी महिनामा कम भएमा फेरि जाडो महिनामा त्यो फैलिने क्रम बढ्न सक्छ। त्यतिबेला अस्पतालहरूलाई...


वैज्ञानिकहरूले प्रयोगशालामा खपटे कीराको एउटा जाति घुनलाई उष्णलहर दिँदा तिनका भालेको प्रजनन क्षमतामा उल्लेख्य ह्रास भएको पाइयो।

त्यस्तो प्रभाव खपटे कीराका सन्तानमा पनि सर्न सक्ने सम्भावना हुन्छ।

थप अध्ययनबाट जलवायु परिवर्तनका कारण विभिन्न कीराहरूको सङ्ख्या घटेकोबारे स्पष्ट हुन सकिने  अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

जलवायु परिवर्तनले विश्वभरि नै जैविक विविधतामा प्रभाव पारेको छ। तर के कारणले त्यो हुन्छ भन्ने स्पष्ट रूपमा बुझ्न भने सकिएको छैन।

'राम्रो सङ्केत हैन'

यो अनुसन्धानको नेतृत्व गरेका युनिभर्सिटी अफ इस्ट याङ्लियाका प्राध्यापक म्याट गेज भन्छन्, "कीराहरूको विविधतामा भएको ह्रासबारे यसले स्पष्ट पार्छ कि पार्दैन त्यो त हामीलाई थाहा छैन, तर प्रजनन क्षमता सीमित हुनु पक्कै पनि राम्रो सङ्केत हैन।"

अनुसन्धानकर्ताहरूले अध्ययनका लागि चार लाख प्रजाति भएको खपटे कीरा छानेका थिए। यी कीराहरूले अहिलेसम्म चिनिएका प्राणी प्रजातिको एकचौथाइ भाग ओगट्छन्।

कीराहरू ठूलो सङ्ख्यामा हराउँदा पर्यावरणमा ठूलो प्रभाव पर्छ।

जर्मनीमा गरिएको एउटा अध्ययनले झन्डै ३० वर्षको अवधिमा ७५ प्रतिशतभन्दा बढी उड्ने कीर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाहरू घटेको देखाएको छ। ठूलो वर्षा हुने पोर्टो रिकोका वनमा पनि त्यस्तै प्रभाव देखिएको छ।

'नेचर कम्युनिकेशन्स' जर्नलमा प्रकाशित नयाँ अनुसन्धानका अनुसार रेड फ्लोर बीटल अर्थात् घुनको  एउटा प्रजातिलाई प्रयोगशालामा पाँच दिन उष्णलहर दिँदा भालेको शुक्राणु उत्पादन गर्ने क्षमता तीनतिहाइले घटेको  पाइयो।

तर  त्यसबाट पोथी कीरा भने प्रभावित भएनन्।

बाँझोपनको खतरा

उष्णलहरले भाले कीराले उत्पादन गर्न सक्ने सन्तानको सङ्ख्या आधा घट्यो।  दोस्रो चोटि उष्णलहर दिँदा भालेमा बाँझोपन नै देखियो।

सो अध्ययनमा संलग्न किर्स सेल्स भन्छन्, "हाम्रो अनुसन्धानले उष्णलहरले भालेको प्रजनन क्षमता आधा बनाइदिन्छ भन्ने देखाउँछ। र, यो प्रभावमा अचम्म लाग्नेगरी एकरूपता थियो।"

अरू अनुसन्धानले गर्मीले मानव र अन्य स्तनधारी प्राणीमा पनि भालेको प्रजनन क्षमता नाश गर्न सक्ने देखाएका छन्।

जलवायु परिवर्तनका कारण उष्णलहर अझ बढी सामान्य हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ। त्यसबाट जनावर र मानिसको स्वास्थ्यमा प्रभाव पर्ने देखिन्छ।


वैज्ञानिकहरूले सन् २०१८ मा सङ्केत पाइएका पाइएकामध्ये एकचौथाइ वास्तवमै अस्तित्वमा भएको पुष्टि गरेका छन्।

जीवनका लागि तरल पानी महत्त्वपूर्ण हुन्छ, त्यसैले यो नयाँ जानकारी सौर्यमण्डलमा जीवनको खोजी गर्नेहरूका लागि रोचक हुनेछ।

तर ती तालहरू अत्यधिक नुनिनो भएको अनुमान गरिएकाले कुनै सूक्ष्मजीवलाई जीवित रहन कठिन हुन्छ।

अर्बौँ वर्षअघि मङ्गल ग्रहको सतहमा नदीमार्फत् पानी बग्थ्यो र त्यहाँ तालहरू बनेका थिए।

त्यसपछि मङ्गल ग्रहले आफ्नो तात्कालिक पर्यावरण गुमाएकाले लामो समयसम्म त्यहाँको सतहमा पानी तरल अवस्थामा रहन सक्दैन।

भूमिगत पानीका लागि भने त्यस्तो अवस्था हुँदैन।

यसले के सङ्केत गर्छ?

इटलीको न्याश्नल इन्स्टिट्यू अफ एस्ट्रोफिजिक्स बोलोग्नाका डा. रोबेर्टो ओरोसीले भने, "पानीका यी प्रणालीहरू विगतमा थिए भन्ने अधिक सम्भावना देखिन्छ। त्यसले वास्तवमै पूरा ग्रहको इतिहासमा त्यहाँ तपाईंका लागि वासस्थान थियो वा वासस्थानकै समान थियो भन्ने देखाउँछ।"

उनका अनुसार मङ्गल ग्रह जवलायु विनाशबाट गुज्रिँदै गर्दा अधिक तातो ग्रह बन्दै गएको थियो। तर त्यो कति तातो बनेको थियो भन्ने कुरा स्पष्ट छैन।

"त्यहाँ एउटा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ठाउँ थियो जहाँ जीवन रहन सक्थ्यो," उनी भन्छन्।

युरोपियन स्पेस एजन्सी (ईएसए) को मार्स एक्स्प्रेस यानमा रहेको रेडार उपकरणले पठाएका विवरणहरू प्रयोग गरेर यो कुरा पत्ता लगाइएको हो।

उक्त यानले सन् २००३ देखि मङ्गल ग्रहको परिक्रमा गरिरहेको छ।

सन् २०१८ मा अध्येताहरूले रेडारले पठाएका विवरणहरू प्रयोग गरेर मङ्गल ग्रहको दक्षिणी ध्रुवका सतहको डेढ किलोमिटरमुनि २० किलोमिटर फराकिला भूमिगत तालहरू रहेको सङ्केत गरेका थिए।

तर त्यो सङ्केत सन् २०१२ देखि २०१५ सम्म मार्सिसले भेला पारेका गरिएका २९ वटा सूचनामा आधारित थियो।

अहिले पनि उक्त टोलीमै सहभागी वैज्ञानिकहरूले सन् २०१० देखि २०१९ सम्मका १३४ वटा रेडार प्रोफाइलको अध्ययन गरेर यो निष्कर्ष निकालेका हुन्।

इटलीको रोमा ट्रे यूनिभर्सिटीकी वैज्ञानिक एलेन पेट्टिनेली भन्छिन्, "हामीले सन् २०१८ को अध्ययनले देखाएका सम्भावनाहरूको अवस्था, सीमा र बललाई मात्र पुष्टि गरेनौँम थप तीनवटा उज्ज्वल क्षेत्र पनि भेट्यौँ। "

"मुख्य ताल पानीको दहबाट घेरिएको छ, तर रेडारको प्राविधिक विशेषता र मङ्गलको सतहबाट योसम्मको दूरीका कारण हामी यो तिनीहरू आपसमा जोडिएका छन् किन छैनन् भन्ने तय गर्न सक्दैनौँ।"

नयाँ प्रविधि

उक्त समूहले एन्टार्क्टिका, क्यानडा र ग्रीनल्यान्डका हिमतालको अनुसन्धानमा प्रयोग गरिने रेडार साउन्डर प्रविधिका आधारमा मार्सिसले पठाएका विवरणहरूको विश्लेषण गरेको हो।

जुन गहिराइमा तालहरू रहेका छन् त्यहाँ हिउँ पगाल्न सक्ने तापक्रम छैन। त्यसैले त्यहाँ तरल पानी देखिनुमा त्यसमा नुनको उच्च मात्रा हुनसक्ने वैज्ञानिकहरूको अनुमान छ। त्यस्ता नुनले पानीलाई सजिलै जम्न दिँदैन।

पछिल्ला अध्ययनहरूले म्याग्नेसीअम र क्याल्सीअम पर्क्लोरेट नुनयुक्त पानी १२३ डिग्री सेल्सीअससम्म तरल अवस्थामा रहन सक्ने देखाएका छन्।

पृथ्वीमा धेरै नुनको मात्रा भएका तालमा नुनको मात्रा ४० प्रतिशतसम्म छ। तर मङ्गलमा कति मात्रामा छ भन्ने ठिक जानकारी छैन।

यो एउटा कठिन प्रश्नका रूपमा रहेको अनुसन्धानमा संलग्न वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

अध्ययनहरूले के देखाएका छन् भने पृथ्वीमा बढी तापक्रम भएको अवस्थामा नुनको मात्रा बढी भएको स्थलमा पनि सूक्ष्मजीवहरूले सहन सक्छन्। तर तापक्रम कम भएको स्थानमा तिनले नुनको कम मात्रा मात्रै सहन सक्छन्।

तर जब धेरै जाडो र धेरै नुन भएको अवस्थामा उनीहरू जीवित रहने सम्भावना सीमित हुन्छ।

मङ्गलमा भेटिएका जस्ता तालमा...


वैदेशिक रोजगारमा सुधारबारे सुझाव दिन श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले गठन गरेका तीनमध्येको एउटा कार्यदलले आइतवार प्रतिवेदन बुझाएको हो।

अब वैदेशिक रोजगारीको नयाँ गन्तव्य पहिचान गर्ने र आधिकारिक माध्यमबाट रेमिट्यान्स भित्र्याएर लगानीको सदुपयोग गर्ने विषयसँग सम्बन्धित कार्यदलको प्रतिवेदन बुझाएपछि समग्र नीति बनाइने मन्त्रालयले जनाएको छ।

समग्र वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रमा सुधारबारे सुझाव दिन गठित तीनवटा कार्यदलमध्ये सबैभन्दा बढी कार्यक्षेत्र तोकिएको वैदेशिक रोजगार सुझाव सुधार कार्यदलले सुधारका निम्ति स्थानीय तहलाई समेट्न सुझाएको हो।

महत्त्वपूर्ण

सो कार्यदलले भविष्यको रोजगार नीति, ऐनमा गर्नुपर्ने परिवर्तन, रोजगार व्यवसायीमा गर्नुपर्ने सुधार, कामदारसँग लिइने शुल्क, कामदारको करारमा सरकारको प्रत्यक्ष संलग्नता जस्ता विषयमा सुझाव दिएको बताइएको छ।

जसमध्ये समस्याको समाधान स्थानीय तहबाटै गरिनुपर्ने सुझाव महत्त्वपूर्ण रहेको कार्यदलका संयोजक तथा पूर्वसचिव पूर्णचन्द्र भट्टराईले बताए।

"ठगी भएकाहरूले गुनासो गर्ने ठाउँ काठमाण्डूमा मात्र थियो। अब वैदेशिक रोजगारको संरचना प्रदेश तहसम्म पुर्‍याउनुपर्ने र व्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्तिगत ठगी प्रमुख जिल्ला अधिकारीले हेर्न पाउने गरी जनताको नजिकमा यो विषय पुर्‍याएका छौँ।"

उक्त सुझावबारे अध्ययन गरी त्यसलाई कार्यान्वयनमा लैजाने मन्त्रालयका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

परिवर्तन

मन्त्रालयका सचिव महेश दाहालले बाँकी रहेको दुई कार्यदलको रिपोर्ट आएपछि समग्रमा सुधारको योजना बनाउने बताए।

उनले भने, "प्रत्येक रिपोर्टको आधारमा मन्त्रालयले नीति परिवर्तन गर्दा सुझावहरूलाई छान्नेछौँ। सबै सुझावलाई समेट्दै लैजाने हाम्रो योजना हो।"

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री गोकर्ण विष्ट

बाँकी दुई कार्यदलमध्ये एउटालाई खाडी मुलुक बाहेकका राम्रो गन्तव्यको खोजी गर्ने र अर्कोलाई कामदारले पठाउने रकम वैधानिक बाटोबाट भित्र्याएर त्यसको सदुपयोग गर्ने सम्भावन बारे सुझाव दिने जिम्मा दिइएको छ।

अवैध बाटोबाट रेमिट्यान्स अर्थात् विप्रेषण भित्रिने गरेको र रोजगारीका नयाँ गन्तव्य खोजी गर्न नसक्नु नेपालको वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रको कमजोरी रहेको जानकारहरू बताउँछन्।


वैदेशिक रोजगारीलाई व्यवस्थित बनाउन सुझाव दिन गठित कार्यदलका अधिकारीहरूले म्यानपावर कम्पनीहरूको भूमिका सीमित पारी सरकारी तहमा रोजगारीसम्बन्धी क्रियालाप विस्तार गर्न सके ९० प्रतिशतसम्म समस्या समाधान हुने बताएका छन्।

यसबाट महिला कामदारहरू अझ सुरक्षित हुने विश्वास वैदेशिक रोजगारीबाट फर्केका कामदारहरूले व्यक्त गरेका छन्।

कार्यदलले सरकार-सरकारबीचको सम्झौता अर्थात् जी-टु-जी प्रक्रियालाई पहिलो प्राथमिकता दिन सुझाएको छ।

जी-टु-जी

वैदेशिक रोजगारीमा देखिएको भद्रगोललाई व्यवस्थित गर्न विभिन्न विकल्पको सुझाव दिएको कार्यदलले जी-टु-जी प्रक्रिया कमै मात्र देशले अपनाउने बताएको छ।

त्यसैले कामदारको माग भई आउने देशको नेपाली दूतावास वा नियोगले त्यसको प्रमाणीकरण गरेर मात्र कामदार पठाउनु प्रभावकारी हुने कार्यदलले जनाएको छ।

उक्त कार्यदलका संयोजक पूर्व राजदूत उदयराज पाण्डे भन्छन्, "दूतावासले मागपत्रलाई अघ्ययन गर्छ। कुन कम्पनी हो, कत्तिको भरपर्दो हो, पारिश्रमिक कसरी भुक्तानी गरिरहेको छ, सेवा सुविधा सर्तहरु कसरी पालना गरिरहेको छ। यी सबै कुरा जाँच गरिसकेपछि बल्ल प्रमाणीकरण गर्छ।"

तीन महिना लगाएर प्रतिव... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेदन तयार पारेको उक्त कार्यदलले सम्वन्धित देशको सरकारलाई जिम्मेवार बनाउनुपर्ने जस्ता विकल्पहरु अघि सारेको छ।

तर मुख्यत विदेश जाने कामदारहरू सरकारी निगरानी र अनुगमनभित्र रहनुपर्ने कार्यदलको सुझाव छ।

'सुनमा सुगन्ध'

कामदार विदेश जाने विषय सरकारको नियन्त्रणमा रहे त्यसले खासगरी महिला कामदारहरू सुरक्षित रहने महिला कामदारहरूले बताएका छन्।

कुवेतमा ३ वर्षभन्दा बढी समय काम गरेर फर्केकी ओखलढुंगाकी खेदकुमारी घिमिरे भन्छिन्, "सरकारकै तर्फबाट जान पाए त्यो त सुनमा सुगन्ध भइहाल्यो नि। गाह्रो अप्ठ्यारो पर्‍यो भने सरकारले तुरुन्त हेर्छ होला नि। "

नेपालबाट वर्षेनी ४ लाख कामदारहरू मुख्यगरी खाडी क्षेत्रका मुलुक र केही अन्य देशमा जाने गरेको सरकारी आँकडा छ।

विभिन्न कार्यदल गठन गरेर वैदेशिक रोजगारीको क्षेत्रमा अध्ययन गरिरहेको सरकारले सबै कार्यदलको प्रतिवेदन आएपछि वैदेशिक रोजगार नीति तयार पार्ने जनाउँदै आएको छ।


वैशाख १५  देखि १६ गते सम्म हुने अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन र त्यसको अर्को दिन पर्ने बुद्ध जयन्तीको लागि रातारात निर्माण गरिँदै आएको उक्त सभाहल सम्भवत: ती कार्यक्रम सकिएलगत्तै भत्काउन सुरु गरिने छ।

किनकि पुरातत्त्वविद्हरूका अनुसार सो सभाहलको निर्माण लुम्बिनी गुरुयोजनाविपरीत छ।

'मानव अवशेष विसर्जन' बारे छानबिन हुँदै

लुम्बिनी प्रदूषणका कारक उद्योग सार्न आग्रह

घोषणा

दुई वर्षअगाडि बुद्ध जयन्तीको अघिल्लो दिन परेको पानी र हावाहुरीले कार्यक्रमका लागि टाँगिएका सबै पालहरू ढलेको देखेका त्यो बेलाका प्रमुख अतिथि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले त्यतिनै खेर सरकारले त्यहाँ अब ५ हजार मानिस बस्न मिल्ने सुविधासम्पन्न सभाहल बनाउने घोषणा गरे।

तर दुई वर्षसम्म सभाहलको चर्चा, चर्चामै सीमित भयो ।

करिब एक महिनाअघि लुम्बिनीमा अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध सम्मेलन गर्नका लागि सहयोग माग्दै लुम्बिनी विकास कोषका पदाधिकारीहरू जब उनै प्रधानमन्त्री केपी ओलीकहाँ पुगे तब ओलीले एकमुष्ठ ६ करोड रुपियाँ दिने बताउँदै सभाहल समेत निर्माण गर्न निर्देशन दिए।

त्यसपछि रातारात अस्थायी सभाहल निर्माणको काम सुरु भयो।

लुम्बिनी वि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कास कोषका उपाध्यक्ष अवधेश कुमार त्रिपाठी  भन्छन्, "सन् २०१६ मा पाहुनाहरूलाई हिलोमा राखेर काम गरेको देखेर प्रधानमन्त्री भावुक हुनुभयो। वहाँले पाँच हजार मानिस अट्ने सभाहल बनाउने घोषणा गर्नुभएको थियो। सोही मर्मअनुसार यसपालि वहाँ प्रधानमन्त्री भएपछि कम्तीमा तीन हजार मानिस अट्ने हल बनाउने भनेर सेना लगाएर बनाउँदै गरेका छौँ।"

विपरीत

तर सो स्थानमा निर्माण गरिएको हल लुम्बिनी गुरुयोजना अनुसार नभएकोले गुरुयोजना अनुसार जाने हो भने त्यसलाई भत्काउन पर्ने लुम्बिनीमा लामो समय काम गरेका वरिष्ठ पुरातत्वविद् वसन्त बिडारी बताउँछन्।

"गुरुयोजनाअनुसार त्यो ठाउँमा ऊ थान्त स्मारक हल बन्नु पर्छ। यो त केवल अस्थायी हो। अब यत्रो खर्च गरेर बनाइँदैछ तर योजनाअनुसार गर्ने हो भने यो भत्काउनुपर्छ," बिडारीले बताए।

नेपाली सेनाले सभाहल निर्माण गर्दै गर्दा त्यहीँ नजिकै अर्को स्थायी सभाहल बनाउने भन्दै विकास कोषले करिब २७ करोड रुपियाँमा ठेक्का समेत दिइसकेको छ। त्यसको शिलान्यास बुद्ध जयन्तीका दिन प्रधानमन्त्री केपी ओलीले गर्ने बताइएको छ।

जानकारहरूका अनुसार अहिले जुन स्थानमा सभाहलको लागि चार करोड रुपियाँ खर्च गरिएको छ, त्यो खर्चमा गुरुयोजनाको क्षेत्रभन्दा बाहिर सभाहल बनाएको भए भत्काउन पनि नपर्ने र त्यसको प्रयोग लामो समयसम्म पनि गर्न सकिने अवस्था हुन्थ्यो।

तर उनीहरूका अनुसार प्रधानमन्त्रीको निर्देशन पालना गर्ने नाममा लुम्बिनी विकास कोषले फेरि अर्को बेथितिको उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।


वैशाखको भूकम्पका बेला गएका पहिरो पन्छाउन नसक्दा नेपाल र चीनबीचको चल्तिको नाका बन्द हुन पुगेको छ

दिउसो पहिरोहरु पन्छ्याउने प्रयास जारी छ तर राति पुनः पहिरो आइदिंदा चुनौती थपिएको सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले बताए।

चाकु क्षेत्रमा पछिल्लोपटक मंगलबार राती फेरि ठूलो पहिरो गएको बताइएको छ।

पहिरोका कारण कन्टेनरहरु ल्याउन नसकिंदा व्यापारीहरुले ठूलो घाटा व्यहोर्नु परेको नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघले बताएको छ।

प्रयासहरु

दुई महिनादेखि खासा नाका वरपर रोकिएका ४ सयभन्दा बढी कन्टेनरहरु नेपाल ल्याउनका लागि बाटो खुलाउन दुई साता अघिदेखि प्रयास जारी राखिएको अधिकारीहरु बताउँछन्।

तर वैशाखका शक्तिशाली भूकम्पका कारण तातोपानी-बाह्रबिसे खण्डमा करिब १० ठाउँमा पहिरो गएका कारण सो सडक खण्ड अवरुद्ध रहेको छ।

अहिले मनसुने झरी शुरु भएकाले पहिरो पन्छ्याउने कार्य झनै चुनौतीपूर्ण बनेको सिन्धुपाल्चोकका प्रमुख जिल्ला अधिकारी बलबद्र गिरीले बीबीसीलाई बताए।

“बाटो कहिले खोल्न सक्छौं भन्न सक्ने स्थिति छैन। बाह्रबिसे चाकु क्षेत्रमा दिनभर खोल्छौं राति फेरि पहिरो जान्छ।”

“सुख्खा भयो भने बाटो खोल्ने काम छिट्ट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ै हुन्छ। तर पानी परिरहने अवस्था रह्यो भने ढिलो हुन्छ।”

नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष अशोककुमार श्रेष्ठका अनुसार तातोपानी-खासा नाका वरपर रोकिएका कन्टेनरहरुमध्ये सामान बोकेका कन्टेनर ४ सय वटा छन्।

ती कन्टेनरहरुमा तयारी लत्ताकपडा र जुत्ता लगायतका सामानहरु छन्।

मर्का

करोडौं मूल्य पर्ने सामान बोकेका कन्टेनरहरु नआउँदा सम्बन्धित व्यापारीका साथै कन्टेनर व्यवसायीहरु समेत मर्कामा परेको श्रेष्ठले बताए।

“कन्टेनरहरु ल्याउन नसक्दा अहिले दशौं अरब रुपैंयाँको लगानी जोखिममा छ।”

“मानिसहरुले करोडौं रुपैंयाँ ऋण लिएका छन्। कन्टेनरहरु आउन ढिला भयो भने व्यवसायीहरु बाटो मै पुग्न सक्ने अवस्था छ।”

तिब्बत र चीन जोड्ने नेपालको सबैभन्दा चल्तीको सडकमार्ग अवरुद्ध भएपछि चीनबाट नयाँ सामानहरु भने घुमाउरो समुद्री मार्गबाट भारतको कोलकाता बन्दरगाह हुँदै ल्याउन थालिएको व्यापारीहरु बताउँछन्।

यस्तो परिस्थितिमा खासा नाका वरपर रोकिएका सामानहरु कोलकाता हुँदै नेपाल भित्र्याउन निकै असहज र महंगो हुने व्यवसायीहरुको भनाई छ।


व्यवसायीहरूसँगको भेटघाटमा उनले सरकारले गरेका राम्रा कामको चर्चा नभएको र प्रशंसा गर्नका लागि 'मुटु र मन भएका सम्पादकहरू नभएको' बताएका थिए।

केही सम्पादकले प्रधानमन्त्रीको चित्तदुखाइ 'स्वाभाविक' भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् भने अरूले सो अभिव्यक्तिलाई सञ्चारमाध्यमप्रतिको पूर्वाग्रही सोचको रूपमा अर्थ्याएका छन्।

प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिबारे बीबीसी न्यूज नेपालीका गनी अन्सारीले केही दैनिक पत्रिका र अनलाइन समाचारका सम्पादकहरूसँग गरेको कुराकानीको सम्पादन गरिएको अंश:

'स्वभाविक अभिव्यक्ति'

श्रीओम श्रेष्ठ, निमित्त प्रधानसम्पादक, गोरखापत्र दैनिक

प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति एकदम स्वाभाविक हो जस्तो लाग्छ। भएका कामहरूलाई उल्लेख गर्न कन्जुस्याइँ गरिएको प्रस्ट देखिन्छ।

तोकेर यही भन्नु भन्दा पनि थुप्रै राम्रा काम छन्। दशवटा काम छन् भने नौवटा राम्रा कामलाई ओझेल पारेर एउटा कमीकमजोरीलाई उजागर गर्ने 'ट्रेन्ड' चलेको जस्तो देखिन्छ।

सञ्चारमाध्यम प्रतिपक्ष हुनुपर्छ भन्ने सोचका कारणले पनि यस्तो भएको हो कि जस्तो लाग्छ।

सकारात्मक समाचारलाई भन्दा बढी पाठकप्रिय हुनका निम्ति यसो गरिएको हो कि जस्तो लाग्छ। तर नक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारात्मक समाचार मात्रै पत्रकारिताको धर्म हुँदै होइन।

प्रधानमन्त्री भइसकेपछि केपी शर्मा ओलीले गरेका राम्रा काम थुप्रै छन्। ठ्याक्कै यही भन्नु भन्दा पनि हरेक दिन हामीले गोरखापत्रमार्फत् दिइरहेका छौँ नि।

हरेक दिन निरास बन्नका लागि समाचारपत्र पढ्ने नभएर गोरखापत्रजस्तो सकारात्मक समाचारका लागि आवश्यक छ भन्ने प्रतिक्रिया हामीले एकदम धेरै पाइरहेका छौँ।

'पत्रकार र सञ्चारमाध्यमहरू दलगत खेमामा'

युवराज घिमिरे, सम्पादक, देशसञ्चार डट कम

नेपालका पत्रकार र सञ्चारमाध्यमहरू दलगत खेमामा पनि छन्। उनीहरूले पक्कै पनि आफ्नो राजनीतिक सम्बद्धताका आधारमा  आलोचना र समर्थन गर्ने गर्छन्।

मूलधारका र व्यावसायिक मिडियाका कुरा गर्नुभएको हो भने अलिकति 'अनफेयर' टिप्पणी हो कि?

उहाँले नाकाबन्दीका बेला भारतविरुद्ध अडान लिनुभयो। त्यसबेला कुनै एउटा त्यस्तो मिडिया थिएन जसले उहाँलाई समर्थन गरेन।

उहाँबाट आएका आशालाई मानिसहरूले खुला दिलले समर्थन गरेका छन्। तर समर्थन र चाटुकारितामा फरक हुन्छ।

उहाँले गरेका प्रतिबद्धता र त्यसको कार्यान्वयनमा जुन अन्तर हो त्यो धेरै बढ्यो। रेलकै कुरा गरौँ न चिनियाँ राजदूतको एउटा अभिव्यक्तिपछि उहाँ अहिले त्यो कुरा [काठमाण्डू-केरुङ रेल] गर्नुहुन्न।

त्यो त देखिएको छ नि। त्यसकारण असल कामलाई समर्थन गर्ने हो, गरिराख्या छन्। खराब कामलाई समर्थन गर्नु पत्रकारिता होइन, चाटुकारिता हो।

मलाई लाग्छ व्यक्तिले वस्तुनिष्ठ तरिकाले आफूलाई मूल्याङ्कन गरेन भने आफ्नो बारेमा सबैले सकारात्मक धारणा नै राखून् भन्ने चाहना हुन्छ।

उहाँले आफूमा कम विश्वास गर्न थालेको प्रमाण हो यो।

नेपालमा यति पारदर्शी तहको भ्रष्टाचार पहिला थिएन।चाहे नेपाल ट्रस्टकै कुरा होस्।

आफूसँग नजिक रहेको एउटै परिवारलाई उहाँले जसरी पोस्नुभएको छ। कानुन मिचेर जसरी फाइदा पुर्‍याउने काम गर्नुभएको छ, त्यो उहाँले आफ्नो मूल्याङ्कन आफैँले गर्ने बेला भएको छ।

अर्कै मञ्चमा बोल्नुभन्दा उहाँले मानेका सम्पादकहरूसँग संवाद गरे हुन्छ नि। मेरा राम्रा कुरालाई तपाईँहरूले राम्रै रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्छ भन्नु त उहाँको हक पनि हो।

चिनियाँ राष्ट्रपति आउँदा उहाँहरूले 'म्युचुअल लिगल असिस्टेन्स'सँगै सुपुर्दगी सन्धि गर्ने भनेर तयारी गर्नुभयो। तर पछि सुपुर्दगी सन्धि भएन।

एमसीसीबारे पनि सरकारले अमेरिकासँग प्रतिबद्धता गर्‍यो। तर पर्याप्त गृहकार्य नहुँदा त्यसले विवाद निम्त्यायो। यसको...


व्यवहार नरम र स्वभाव लजालु। खेलकुदको यो चुनौतीपूर्ण विधामा भने नितान्त भिन्न रूप।

यही विरोधाभासलाई आफ्नो परिचय बनाएर रावल सात वर्षदेखि निरन्तर बक्सिङ खेलिराखेकी छन् र राम्रो अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीका रूपमा स्थापित पनि भएकी छन्।

अहिले उनी आसन्न एशियाली खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागी हुन छानिएकी छन् र त्यसैका लागि तयारी गर्दैछिन्।

उपहास र सम्मान

विकट बाजुराकी यी चेलीलाई खेलकुदमा आफ्नो भविष्य बनाउन त्यति सहज थिएन। त्यसमाथि बक्सिङ खेल्न थालेको थाहा पाएर घरगाउँलेले उपहास पनि गरेका थिए।

उनी भन्छिन्, "पहिला कतिले पागल भन्थे। अहिले गाउँमा मात्र हैन, पूरा देशमै सम्मान पाइएकी छु।"

पुनम भन्छिन् पुरुष सहकर्मी र अभिभावकको राम्रो साथ छ।

सङ्घर्ष

गाउँमा बक्सिङ प्रशिक्षक योगेन्द्र थापाले उनलाई बक्सिङको आधारभूत प्रशिक्षण दिएका थिए।

राष्ट्रिय प्रतियोगिताको रूपमा रहेको लुम्बिनी च्याम्पियनशिपमा नेपाली सेनाकी खेलाडीविरुद्ध उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेपछि उनलाई सेनामै भर्ना हुने निम्तो आयो।

त्यो आकर्षक निम्तो थियो। त्यसैले आफ्नो बक्सिङ करिअरलाई नै नयाँ मोड दिएको रावल बताउँछिन्।

"यसले केही गर्न सक्छे भनेर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आँट र हिम्मत सेनाका अभिभावकहरूले सधैँ दिनुहुन्थ्यो। त्यसले मेरो आत्मविश्वास बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो," उनी भन्छिन्।

बक्सिङमा महिला खेलाडीहरु कम तर आँटिला छन्

'कम छैनौँ'

शारीरिक शक्ति अत्यन्त आवश्यक पर्ने अनि कुट्ने र कुटाइ खानुपर्ने बक्सिङ खेलको प्रकृति कतिले महिला सुहाउँदो मान्दैनन्।

तर रावल त्यो मान्यतासँग विमति राख्छिन्।

भन्छिन्, " हामी महिला कुनै कुरामा पुरुष भन्दा कम छैनौँ। उनीहरू जति दौडिन्छन्, हामी पनि त्यति नै हो। प्रशिक्षण बराबरी नै हो। शक्तिमा पनि हामी कम छैनौँ।"

रावलका अनुसार बक्सिङ खेल्दा पुरुष र महिला खेलाडीबीच प्रशिक्षणका बेला वा अरू व्यवहार र सुविधामा कुनै भेदभाव हुँदैन।

सबैबाट सहयोग पाएको बताउँछिन्। भन्छिन्, "हामीलाई प्रशिक्षणमा सघाएकै छन्। कमजोरीहरू खुट्याइदिन्छन्।"

लक्ष्य

कुट्ने र कुटाइ खाने अनुभव बारे उनको भनाइ पनि रोचक छ।

भन्छिन्, "बक्सिङ खेलाडी भएर पनि अलिअलि कुटाइ सहन सकिएन भने के बक्सिङ खेलाडी? अनि कुट्ने बेला माया गर्न थाल्यो भने कसरी जित्ने?"

राष्ट्रिय च्याम्पियन रावलसँग केही अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको अनुभव छ।

भारतबाट गएको वर्ष उनले कास्य पदक जितेकी थिइन्।

उनको अबको लक्ष्य - इन्डोनेशियामा हुने एशियाली खेलकुदमा पदक जित्ने।

भन्छिन्, " विपक्षीको पनि दुई हात हो र हाम्रो पनि। मेहनत र भाग्यले साथ दिए इन्डोनेशियाबाट पदक लिएर आइन्छ।"

जिल्लाकै अग्रणी कृषि फर्म चलाउँदै महिला


व्यापक परीक्षण गर्नुपर्ने माग बढेको छ

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण कतै समुदायस्तरमै फैलिएको त होइन भन्ने प्रदेश २ का अधिकारीहरूले आशङ्का गरेका छन्।

त्यसैसँग जुध्न शनिवारदेखि अनिश्चितकालीन निषेधाज्ञा लागु गरिएको पर्साका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ललित बस्नेतले जानकारी दिए।

निषेधाज्ञापश्चात् वीरगञ्जको मेनरोड,  टोल, बस्ती तथा बजार सुनसान बनेको छ।

लक्षण सहितका सङ्क्रमित

वीरगञ्जमा केही दिन यता कोरोनाभाइरसको लक्षण सहितका सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढ्दै गएको, तीन दिनमै तीनजना सङ्क्रमितको मृत्यु भएको तथा आइसोलेसनमा रहेका केही सङ्क्रमितको अवस्था गम्भीर देखिएकोले वीरगन्ज महानगरपालिका क्षेत्रभरिमा निषेधाज्ञा लगाइएको उनले बताएका छन्।

लकडाउन खुल्ला भएपछि मानिसहरूले हल्का ढङ्गले लिँदै लापरवाही गरेकाले पनि धेरै सङ्क्रमित भेटिएका स्थानमा आवतजावत रोकेर सिल समेत गरिएको छ।

निषेधाज्ञा जारी भएपछि महानगर क्षेत्रमा अत्यावश्यक उपचार सेवा बाहेक घर बाहिर निस्कन प्रतिबन्ध लगाइएको उनले बताए।

औषधी र अस्पताल बाहेकका अन्य सबै पसल, बजार, उद्योग व्यवसाय पूर्ण रूपमै बन्द गरिएको छ।

निषेधाज्ञा लागु भएका अवधिमा नेपालकै... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अन्य जिल्लाबाट पनि मानिस र सवारीसधानको आवागमन पूर्ण रुपमा रोकिएको साथै सीमा नाकाबाट पनि कोही लुकीछिपी नेपाल प्रवेश नगरुन् भन्ने उद्देश्यले कडाइ गरिएको बताइएको छ।

हरेक स्थानमा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको परिचालन बढाइएको तथा आवश्यक परेका स्थानमा नेपाली सेना समेत परिचालन गर्ने निर्णय भएको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी बस्नेतले जानकारी दिए।

परीक्षण विस्तार गरिने

अब वीरगञ्ज महानगरपालिकासँगको सहकार्यमा पाँच हजार जनाको पीसीआर परीक्षण गर्ने बस्नेतले जानकारी दिए।

हालसम्म पर्सा जिल्लामा सात जनाको कोभिड-१९ बाट ज्यान गइसकेको छ।

चार जनाको वीरगञ्जस्थित नारायणी अस्पतालमा मृत्यु भएको र बाँकी तीन जनाको अन्य अस्पतालहरूमा मृत्यु भएको हो।

नारायणी कोभिड अस्थायी अस्पतालका डा. उदयनारायण सिंहले हालैका दिनमा पाइएका सङ्क्रमितहरूमध्ये अधिकाशंमा कोरोनाभाइरसको कुनै न कुनै लक्षण देखिएका छन्।

उनका अनुसार सङ्क्रमितहरूमा ज्वरो आउने, पखाला लाग्ने, घाँटी दुख्ने, खोकी लाग्ने,  जिउ दुख्ने र निमोनिया हुने जस्ता लक्षण देखिएका छन्।

उनीहरूमध्ये हाल चार जनाको अवस्था गम्भीर रहेकाले सघन उपचार कक्षमा राखेर उपचार भइरहेको डा. सिंहले बताए।

नारायणी अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. मदन उपाध्यायका अनुसार हाल त्यहाँको हाल आइसोलेसनमा ७५ जना सङ्क्रमित उपचाररत रहेको र तीमध्ये ४४ प्रतिशत सङ्क्रमितहरूमा लक्षण देखिएको छ।

साउन पहिलो साता यता सङ्क्रमण पुष्टि भएका मध्ये अधिकांश क्वारन्टीन बाहिरका र स्वेच्छाले परीक्षण गराएकाहरू रहेकाले पर्सामा अब सङ्क्रमण समुदायस्तरमै फैलिसकेको अवस्था देखिएको उनी बताउँछन्।

पछिल्लो अवस्थाका कारण वीरगञ्जका सरकारी र निजी अस्पतालहरूमा शुक्रवारदेखि आकस्मिक उपचार बाहेकका अरू सबै उपचार र सेवा बन्द गरिएको छ।

देशभर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुनेको सङ्ख्या घट्दै गएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएपनि प्रदेश नं २ का पर्सा, बारा, रौतहट, सप्तरी लगायतका जिल्लाहरूमा भने समुदायस्तरमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिन थालेको स्वास्थ्यकर्मीहरूको भनाइ छ।

सङ्क्रमितहरूमा उद्योगी व्यवसायी, पसले, अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मी, उपचार गराउन आएका बिरामी लगायत क्वारन्टीन बाहिरका व्यक्तिहरू पनि रहेको उपाध्यायले बताएका छन्।

"अहिलेको अवस्थालाई हेर्दा समुदायमा परीक्षणको दर बढाएर जतिसक्दो सबै ठाउँमा परीक्षण गर्नुपर्छ," उनले भने।

कोरोना भाइरस नेपाल:...


व्यापारीहरू कालीमार्सी धान तथा चामल किन्न घरदैलोमा आइपुग्ने गरेको तातोपानी गाउँपालिका वडा नं ४ नियापानीका किसान जयबहादुर रोकायाले बताए।

उनले भने, "प्रतिकेजी धान ७० रुपैयाँ, पाथीमा १५० रुपैयाँ र चामल किलोमा १५० रुपैयाँमा घरबाटै विक्री हुने गरेको छ।"

आफूलाई बढी भएको धान चामल बेचेरै जयबहादुरजस्ता कैयौँ किसानले आफ्नो खर्च जुटाउने गरेका छन्।

कालीमार्सी धानको बजार मूल्य सरकारले निर्धारण गरिदिए क्रेता र विक्रेता दुवैलाई सहज हुने किसानहरू बताउँछन्।

निश्चित मूल्य नभएकाले ग्राहकले पाँच-दश रुपैयाँ कमबेसीमा विक्री गर्ने गरेका छन्।

जुम्ला बजारमा पसल गर्ने लक्ष्मी श्रेष्ठ चामल तथा धान  खरिद गर्न आफैँ गाउँगाउँ पुग्ने गरेको बताउँछिन्।

बजारमा कालीमार्सी धान र चामलको माग पूर्ति गर्न आफूहरूलाई मुस्किल पर्दै गएको उनले बताइन्।

किसानबाट प्रतिकेजी १३५ रुपैयाँमा खरिद गरेर १८० रुपैयाँ प्रतिकेजीमा जुम्लामा र काठमाण्डूमा ३ सय देखि ५ सय रुपैयाँ प्रतिकेजीसम्म विक्री गर्दै आएको उनले बताइन्।

कालीमार्सी चामलको माग बढ्न थालेपछि सहकारीमार्फत् किसानको घरदैलोमा पुगेर चामल खरिद गर्न थालेको चन्दननाथ बहुउद्द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेश्यीय सहकारी संस्थाले जनाएको छ।

एक नगरपालिका र ७ वटा गाउँपालिकामा सङ्कलन केन्द्र स्थापना गरिएको चन्दननाथ सहकारी संस्थाका सदस्य सचिव समेत रहेका जुम्लाका ऋषिराम पाण्डेले बताए।

उनले भने, "पछिल्लो समयमा लोप हुँदै गएका जुम्लाका बालीहरू चिनो, कागुनो, तिलखुडो, गहत, कालीमार्सी, तीते फापर, मीठे फापर, भाडुले फापर, मैमास, सिमी, गुराँस लगायतका बालीहरू सङ्कलन गरेर राख्न र बजारीकरण गर्न थालिएको छ।"

"एक वर्षमा २० लाख रुपैयाँको हाराहारीमा कालीमार्सी धानको चामल खरिद गर्ने गरेका छौँ," उनले भने।

सुर्खेत, नेपालगञ्ज, बुटवल, हेटौँडा, विराटनगर, इटहरी, धरान, धनकुटा, काठमाण्डू लगायतका बजारमा समेत कालीमार्सी चामल र अन्य उत्पादन पठाउने गरेको  पाण्डेले बताए।

सिंजा क्षेत्रको नगराकोट, लार्ज, लुड्कु, वड्की, जाँच र पानसय क्षेत्रको कुडारी, तातोपानी, लाम्रा, हाँकु, गिडीखोला र बजार क्षेत्रमा धान धेरै फल्ने भएकाले यस क्षेत्रबाट बढी खरिद हुने गरेको बताइएको छ।

उत्पादन घट्दो, बजार माग बढ्दो

जुम्लाको कुल खेतीयोग्य जमिनमध्ये ३ हजार हेक्टरमा धान फल्ने गरेको बताइन्छ।

१५ सय हेक्टरमा कालीमार्सी धान र बाँकी अन्य जातको धान उत्पादन हुँदै आएको कृषि विकास कार्यालय जुम्लाको तथ्याङ्क छ।

कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख बालकराम देवकोटाले भने, "कृषि कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार  किसानहरूले आफुले खाएर बचेको कालीमार्सी बेचेर वार्षिक झण्डै ५ करोड रुपैयाँ आम्दानी  गर्दै आएका छन्।"

चन्दननाथ १ र ३ को तुलनामा कालीमार्सी धानको उत्पादन घट्दै गएको छ। तर बजार माग भने बढ्न थालेको कृषि विकास कार्यालयले जनाएको छ।

लक्ष्मी श्रेष्ठ आफ्नो पसलमा।

कालीमार्सी धानको बीउ शुद्धीकरण नहुनु,  धेरै पुरानो बीउ भएका कारण धानमा मरुवा रोग देखापर्नु तथा पशुपालन व्यवसाय घट्दै् गएका कारण भनेको समयमा मल र सिँचाइको आपूर्ति नभएपछि उत्पादन घट्दै गएको देवकोटाले बताए।

धार्मिक तथा ऐतिहासिक महत्त्व

कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख देवकोटाका अनुसार विक्रमको बाह्रौँ शताब्दीमा गुरु चन्दननाथ बाबाले भारतको कश्मीरबाट धानको बीउ ल्याएर जुम्लाको तातोपानी गाउँपालिका वडा नं ३ स्थित लाछु ज्युलामा परीक्षण गर्दा धान उत्पादन हुन थालेपछि जुम्लामा धान खेतीको शुरूवात भएको मानिन्छ।

त्यसपछि लाछु, ज्युलो र अन्य ठाउँमा धान रोप्दै जाँदा जुम्लामा पनि धानखेती हुन थालेको उनले बताए।

तत्कालीन...


व्यायाम प्रशिक्षक टि सिभाले छेउमै रहेका व्यक्ति र रेलका चालकले दिएको चेतावनी उल्लंघन गर्दै बोराबन्द रेल स्टेशन छेउमा ज्यानुअरी २१ मा उक्त भिडियो खिचेका थिए।

उक्त दुर्घटनामा सिभा बाँच्न त सफल भए तर उनको टाउकोमा चोटपटक लागेको भारतको रेल वे प्रहरीले जनाएको छ।

उनी अदालत सामु उपस्थित भएका छन् र उनलाई भारू पाँच सय जरिवाना गराइएको छ।

ठक्कर

२१ सेकेण्ड लामो उनको भिडियो समाजिक सञ्जाल फेसबुकमा हजारौँ जनाले हेरेका छन्।

त्यसमा उनको नजिक एमएमटिएस रेल आउँदै गरेको देखिन्छ।

सो भिडियोमा नजिकैको व्यक्तिले चेतावनी दिइरहेको र रेलले हर्न बजाएको पनि सुन्न सकिन्छ।

सिभा उभिरहन्छन् र एक मिनेट भन्दै भिडियो खिचिरहन्छन्।

त्यसपछि उनको टाउकोको दायाँ छेउमा रेलले ठक्कर दिन्छ र उनी भुँइमा लड्छन् र उनको फोन खस्छ।

भारतमा नजिकै आइरहेको रेलको अगाडि उभिएर भिडियो खिच्ने घातक प्रवृत्ति देखा पर्दै आएको छ।

सन् २०१७ मा कर्नाटका सेल्फी खिच्ने प्रयासमा रहेका तीनजना किशोरहरूलाई रेलले किचेको थियो।

राजधानी दिल्लीमा रेलको लिकमा सेल्फी खिच्नेक्रममा रहेका दुईजनाको ज्यान गएको थियो।

विज्ञहरूले समाजिक सञ्जालको लत ला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गेका व्यक्तिहरूले जथाभावी लामो सेल्फी खिच्ने गरेको बताउने गरेका छन्।

अधिकांश घटनाहरूमा पुरुष संलग्न रहेका छन्।

दुर्घटना

विश्वमा सेल्फी खिच्ने क्रममा भएका मृत्युका अधिकांश घटना भारतमा नै भएका छन्।

सन् २०१४ को मार्चदेखि सन् २०१६ को सेप्टेम्बरसम्ममा भएका १ सय २७ त्यस्ता घटना मध्ये ७६ वटा भारतमा भएको र ज्यान गुमाउनेहरू युवा उमेरका भएका कारनेगी मेलन विश्वविद्यालय पिट्सवर्ग अमेरिकामा विद्यावारिधि गरिरहेका हेमांक लाम्बा र उनको टोलीले जनाएको छ।

भारतमा अधिकांश सेल्फीका कारण हुने मृत्यु सम्बन्धी दुर्घटनामा रेल जोडिने गरेको लाम्बा बताउँछन्।

उनका अनुसार आफ्नी प्रेमी-प्रेमिकासँग रेलको लिक नजिक फोटो खिच्नुलाई रोमान्टिक मानिन्छ र त्यसलाई कहिल्यै नटुट्ने मित्रताका रुपमा लिइन्छ।

ट्विटरमा उक्त भिडियो प्रेषित गर्ने धेरैले सिभाको कामलाई 'आश्चर्यजनक,' 'पागलपन,' वा 'जोखिमपूर्ण' भनेका छन्।

भारतीय रेल वे ऐन १९८९ को धारा १ सय ४७ ले रेलको लिक, रेल वा त्यस आसपास अवरोध पुग्ने गरी तस्विर खिच्नेलाई कारबाहीको व्यवस्था गरेको छ।

भारतका रेल तथा कोइला मन्त्री पीयूस गोयलले जथाभावी तस्वीर खिचेर ज्यान जोखिममा नपार्न समाजिक सञ्जालमार्फत आग्रह गरेका छन्।


शक्तिशाली चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको पोलिटब्युरो स्थायी समितिले राष्ट्रिय आपतकालीन व्यवस्थापन प्रणालीको सुधार गर्नुपर्ने बताएको छ।

भाइरसको उत्पत्ति भएको ठानिएको वन्यजन्तु बजारलाई अनुसन्धान गरी कारबाहीको दायरामा ल्याउन समेत देशका सातजना शीर्ष नेताहरू हुने उक्त समितिले निर्देशन दिएको छ।

बैठक

राष्ट्रपति सी जिनपिङ्ले अध्यक्षता गरेको उक्त बैठकको समाचार सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाले प्रकाशित गरेको थियो।

जसले यस प्रकोपलाई 'एउटा ठूलो परीक्षा' भन्दै चीनको शासन प्रणालीले थुप्रै पाठहरू सिक्नुपर्ने बताइएको छ।

चिनियाँ नेतृत्वले यस प्रकोपलाई 'एउटा ठूलो परीक्षा' भन्दै चीनको शासन प्रणालीमा थुप्रै पाठहरू सिक्नुपर्ने बताइएको छ।

उनीहरूले गैरकानुनी वन्यजन्तुको क्षेत्रलाई गम्भीरतापूर्वक हेरिनुपर्ने बताएका छन्।

त्यसलाई उनीहरूले दृढतापूर्वक प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने बताउँदै त्यस्ता बजारमा हुने अनुगमनलाई बढाउनुपर्ने जनाएका छन्।

प्रयास

वुहान शहर आफूहरूको उच्च प्राथमिकतामा रहेको भन्दै त्यहाँ थप स्वास्थ्यकर्मी पठाइने उक्त शीर्ष समितिले जनाएको छ।

नयाँ कोरोनाभाइरस गैरकानुनी रूपमा व्यापार गरिने वन्यज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्तुमार्फत् वुहानको समुद्री खाद्य बजारबाट फैलिएको अनुमान गरिएको छ।

चमेरोलाई समेत भाइरसको सम्भावित स्रोतको रूपमा पाइएको कुरा चीनमा गरिएको एउटा अध्ययनले देखाएको छ।

तर त्यो त्यहाँ सहजै पाइने पक्षी नभएकाले वास्तविकता पहिचान गर्ने काम अझै जारी छ।

अहिलेसम्मको अवस्था

कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएसँगै चीनमा ३६१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने अहिलेसम्म १७ हजार मानिसमा संक्रमण पाइएको त्यहाँको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले जनाएको छ।

अन्य एक दर्जनभन्दा बढि देशका १५० भन्दा बढि मानिसमा पाइएको संक्रमणमा चीन बाहिर समेत फिलिपिन्समा एकजनाको मृत्यु भएको छ।

यद्यपि चिनियाँ टेलिभिजनले मङ्गलवार सबेरै बताए अनुसार सबैभन्दा बढि प्रभावित हुबे प्रान्तमा थप ६४ जनाले ज्यान गुमाएको र दुई हजार तीन सयभन्दा बढि नयाँ संक्रमण पाइएको बताइएको छ।

मुख्यभूमि चीनमा यसरी ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या सन् २००२-०३ मा फैलिएको सार्सभन्दा धेरै भइसकेको छ।

ज्यानुअरी ३० तारिखमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यो नयाँ भाइरसबारे विश्वव्यापी रूपमा स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरेको थियो।

जी सेभेन समूहका देशहरू - अमेरिका, जर्मनी, जापान, ब्रिटेन, क्यानाडा, फ्रान्स र इटलीका स्वास्थ्य मन्त्रीहरूले सोमवार एउटा बैठक गरेका छन्।

जसमा उनीहरू यात्रा नियमन, अध्ययन-अनुसन्धान र विश्व स्वास्थ्य संगठन एवं चीनसँग सहकार्य गर्ने सहमति गरेको जर्मन स्वास्थ्यमन्त्री यन्स स्पानले जनाएका छन्।

ज्यानुअरी २३ तारिखमा अमेरिकाले आफ्ना अत्यावश्यक बाहेकका सबै नागरिक र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई भाइरस देखापरेको वुहान शहरबाट फर्किन निर्देशन दिएको थियो।

थुप्रै देशले वुहानबाट आफ्ना नागरिकलाई स्वदेश फिर्ता ल्याएका छन् र सुरुवाती केही दिन उनीहरूलाई क्वारेन्टाइनमा राखेर निगरानी गरेका छन्।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम


शक्तिशाली हावाहुरीका कारण त्यहाँ आगोका लप्काको आँधीजस्तो स्थिति उत्पन्न पैदा भएको बताइएको छ।

जोखिम

शास्टा काउण्टीमा फैलिएको आगोलाई उच्च वेगको हावाले आँधीको स्वरूप दिएको छ जसले रुखहरू ढालिदिएको छ अनि गाडीहरूलाई हुत्त्याइदिएको छ।

कार फायर नाम दिइएको उक्त आगलागीका कारण पाँच सय संरचना ध्वस्त भएका छन् भने हजारौँ घरहरू जोखिममा परेका छन्।

अग्निनियन्त्रकहरू आगो नियन्त्रणमा लागिपरेका छन्।

हालसम्म केवल पाँच प्रतिशत डढेलोमात्र नियन्त्रणमा आएको बताइएको छ।

सोमवार सुरु भएको डढेलो ४८ हजार एकड क्षेत्रफलमा फैलिएको छ।

त्यो भनेको सान फ्रान्सिस्को शहरभन्दा धेरै क्षेत्रफल हो।

जलवायु परिवर्तनको असर?

झण्डै चालिस हजार बासिन्दाहरू आगलागी भएको क्षेत्रबाट भाग्न बाध्य भएका छन्।

त्यहाँको लामो, उच्च तापमानयुक्त तथा सुख्खा गर्मीयाममा क्यालिफोर्निया राज्यमा डढेलो लागिरहन्छ।

तर विज्ञहरू भन्छन् यो चाहिँ गत १० वर्ष यताकै डढेलो यामको सुरुमा लागेको सबभन्दा ठूलो आगलागी हो।

क्यालिफोर्नियाका गभर्नर जेरी ब्राउनले गत डिसेम्बरमा जलवायु परिवर्तनका कारण विनाशकारी डढेलोका घटना सामान्य हुन थालेको बताएका थिए।

य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्ता डढेलो अब हरेक वर्ष वा हरेक केही वर्षमा लागिरहने उनको भनाइ थियो।


शङ्कास्पद ढङ्गले रुस जान लागेका ४४ जना नेपालीलाई हालै विमानस्थलको अध्यागमनले रोकेको छ। प्रहरी अधिकारीहरूका अनुसार मानव तस्करीसँग जोडेर त्यसको छानबिन भइरहेको छ।

गत मंङ्गलवार एयर अरेबियामार्फत् पर्यटकका रूपमा रुस घुम्न हिँडेका ४४ जनालाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका अध्यागमन अधिकारीहरूले प्रस्थान अनुमति दिएनन्।

हिउँद छिप्पिँदै गर्दा अति चिसो बनिरहेको मस्कोमा अहिले घुम्ने अवस्था नरहेको बताइन्छ। त्यसमाथि आफूले बोकेका कागजातमा उनीहरू विभिन्न कम्पनीका मालिक र उच्चतहका कर्मचारी भनिए पनि ती बोक्नेलाई नै आफू कुन अवतार धारण गर्दै विदेश जाँदै छु भन्ने पत्तो थिएन।

कतातिर जाँदैछन् नेपालीहरू

यसबारे अनुसन्धान गरिरहेका केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) का प्रहरी नायब उपरीक्षक राजकुमार सिलवालले भने, "मानिसहरूलाई लगेर बेच्ने भन्दा पनि लगेर अलपत्र पार्ने क्रम बढेको छ। पहिले टर्की देखिएको थियो। त्यसपछि दक्षिण अफ्रिका देखियो। तर अहिले त्यता बन्द छ।"

विमानस्थलको अध्यागमन डेस्कले पछिल्ला समय यस्तै घटनामा दैनिक औसत एक दर्जन मानिसलाई रोक्ने गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यात्रीले बोक्ने रकम,... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनीहरूको उमेर, भ्रमणको स्पष्ट उद्देश्यबारे उनीहरूको भनाइ र विगतमा गरेका यात्राले त्यसको नियमन गरिरहेको ती अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पर्यटकका रूपमा गएर गैरकानुनी हैसियतमा काम गर्नेदेखि लिएर मानव तस्करको योजनामा फस्न सक्ने भन्दै त्यसो गरिएको उनीहरू बताउँछन्।

विमानस्थलका प्रमुख अध्यागमन अधिकृत राजेश पौडेल भन्छन्, "वैधानिक प्रक्रियाले जान प्रेरित गर्न र उता गएर कोही अलपत्र नपरुन् भनेर असल मनसायले रोक्ने गरिएको छ।"

निगरानीको कारण के हो

सन्देहपूर्ण ढङ्गबाट रुस उड्न लागेको पछिल्लो घटनालाई भने मानव तस्करीसँग जोडेर अनुसन्धान भइरहेको बताइएको छ।

विभिन्न मार्गमा कडाइ भइरहँदा तस्करहरूले आफ्नो मार्ग समेत बदलिरहने पाइएकोले यस्ता घटनालाई संवेदनशील ढङ्गबाट हेरिएको अध्यागमन विभागका एकजना निर्देशक विष्णुहरि उपाध्यायले बताए।

गन्तव्यमा पुगेरै नेपाली फर्काइएका घटना पछिल्लो समय जापान, कोरिया, रुस जस्ता देशमा गएका धेरै पाइएका छन्।

खाडी मुलुकका हकमा संस्थागत रूपमा श्रम प्रक्रिया पूरा गरेका बाहेकलाई घुम्न जान कडाइ गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री गोकर्ण विष्ट


शनिबार निर्धारित बैठक विशेष कारणवश आइतबारका निम्ति सारिएको छ।

राष्ट्र ब्यांक डेपुटी गभर्नर चिन्तामणी सिवाकोटीका अनुसार उक्त बैठक भारतीय केन्द्रीय ब्यांकका अधिकारीले केही साताअघि काठमाण्डूमा नेपाली अधिकारीसँग गरेको छलफलकै निरन्तरता हो।

नेपाली अधिकारीले पनि दिल्ली पुगेर भारतीय अधिकारीसँग सटहीबारे छलफल गरेका थिए।

भारतीय चिन्ता

राष्ट्र ब्यांकका अधिकारीले सटही समस्या सुल्झाउन सहज र विश्वसनीय उपाय खोज्न बैठक केन्द्रित हुने बताएका छन्।

जानकारहरुका अनुसार नेपालका ब्यांकमा रहेका भारु साट्न भारतीय अधिकारी तयार छन्।

तर सर्वसाधारणसँग रहेका नोट साट्ने विधि भरपर्दो होस् भन्ने भारत चाहन्छ।

खुला सीमा भएकाले भारतमा रहेको कालोधन साट्न नेपाललाई दिइने सटही सुविधा दुरुपयोग नहोस् भन्नेमा उसको चिन्ता रहेको नेपाली अधिकारीको बुझाई पाइन्छ।

मौन

शुरु-शुरुमा सटहीको प्रबन्ध मिलाउन सरकारलाई घच्घच्याएको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ अहिले मौन देखिन्छ।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघमा अध्यक्ष पशुपति मुरारका भन्छन्, "पछिल्लो चरणमा व्यापारीले आफूसँग भएको पैसा कुनै न कुनै रुपमा साटेजस्तो लाग्छ मलाई। त्यसैले अब सर्वस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाधारणसँग कति पैसा छ भन्ने निश्चित छैन। तर त्यो पैसा साट्न सरकारले ध्यान दिनुपर्छ।"

भारत सरकारले गत नोभेम्बर ८ तारिखमा एक हजार र पाँच सयमा नोटमा प्रतिबन्ध लगाउँदै आफ्ना नागरिकलाई ती नोट साट्न डिसेम्बर अन्त्यसम्म समय दिएको थियो।

व्यवसायी र सर्वसाधाणसँग बाहेक नेपालका ब्यांकमा साढे ३ करोड जति त्यस्ता नोट रहेको राष्ट्र ब्याङ्कको भनाई छ।

लुकाएर राखिएको कालोधनलाई निशाना बनाउन ठूलो दरका नोटमा प्रतिबन्ध लगाइएको भारत सरकारले जनाएको थियो।


शनिवार अपरान्हसम्ममा नेपाल ४२ स्वर्ण पदक जितेर पदक तालिकाको दोस्रो स्थानमा रहेको छ। पहिलो स्थानमा भारत छ।

सात देशका सात हजार खेलकर्मी समावेश सागका तस्बिरहरूबाट हामीले छानेका १३ राम्रा तस्बिरहरू यहाँ प्रस्तुत गरिएका छन्।

करातेमा नेपालका लागि स्वर्ण पदक जितेपछि भावुक हुँदै सुनीता महर्जन।

पौडीको २०० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा स्वर्ण पदक जितेकी गौरिका सिंह। उनले शुक्रवारसम्म पौडीमा दुई स्वर्ण जितिसकेकी छन्।

गल्फमा सुवास तामाङले एकल र टिम स्पर्धामा दोहोरो स्वर्ण जितेका छन्।

उसुको सन्सौ विधाको ५६ केजी तौल समूहमा स्वर्ण जितेपछि खुसी मनाउँदै नेपालकी जुनु राई।

दशरथ रङ्गशालामा फुटबल खेलको बेला दर्शकको बाक्लो उपस्थिति रहेको छ।

मिलिसेकेन्डको फरक: १०,००० मिटर दौडमा स्वर्ण पदक जितेकी नेपाली खेलाडी सन्तोषी श्रेष्ठ भारतीय खेलाडीभन्दा १० मिलिसेकेन्डले अगाडि रहेकी हुन्।

नेपाल र माल्दिभ्सबीचको महिला फुटबल खेलमा गोल गरेपछि खुशी मनाउँदै नेपालकी सावित्री भण्डारी। सो खेलमा उनले तीन गोल गरेपछि नेपाल ३-० ले विजयी भएको हो।

पोखरामा भइरहेको महिला फुटबलमा भारत र माल्दिभ्सबीचको खेलमा भारत ५-० ले विजयी भएको छ।

म्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

याराथनका पदक विजेताहरू: नेपालका किरण सिंह बोगटीले स्वर्ण जितेको स्पर्धामा भारतका रशपाल सिंह र शेर सिंहले रजत र काश्य पदक जिते।

क्रसकन्ट्री साइक्लिङमा नेपालका लागि बुद्धिबहादुर तामाङले स्वर्ण जितेका छन्।

भारतसँगको भलिबल प्रतिस्पर्धामा नेपालले राम्रो प्रदर्शन गरेपछि उपराष्ट्रपति र खेलकुदमन्त्रीले खुशी साटेका थिए। सो खेलमा नेपाल अन्तिम सेटमा पराजित भएको हो।

महिला भलिबलमा श्रीलङ्कालाई हराएर फाइनलमा पुगेपछि नेपाली खेलाडीहरूको खुसी। नेपाल फाइनलमा भारतसँग ३-२ ले पराजित भएर रजत पदकमा सीमित भएको छ।

काठमाण्डूको दशरथ रङ्गशालामा डिसेम्बर १ मा १३ औँ दक्षिण एशियाली खेलकुदको उद्घाटन गरिएको हो।

सबै तस्बिरहरूको सर्वाधिकार सुरक्षित छ।


शनिवार अबेर घोषणा गरिएका नयाँ नियम अनुसार समूहमा वा एक्लै पनि घर बाहिर खेल्न र शारीरिक व्यायाम गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ। सामानहरू किन्ने मशिन प्रयोगमा पनि रोक लगाइएको छ।

शनिवार मात्रै इटलीमा करिब ८०० जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको थियो। गत महिना कोरोना सङ्क्रमण सुरु भएयता ४,८२५ जनाको मृत्यु भयो जुन विश्वकै सबभन्दा धेरै हो।

लोम्बर्डी इटलीको सबैभन्दा नराम्ररी प्रभावित स्थान हो, त्यहाँमात्रै कोरोनाभाइरसका कारण ३,०९५ को मृत्यु भएको छ।

यो क्षेत्रका अध्यक्ष एट्टिलियो फोन्टानाले कडाइका नयाँ नियमहरू एक विज्ञप्ति जारी गर्दै घोषणा गरेका हुन्।

'अति आवश्यक' सामग्रीका पसलहरू बाहेक सबै व्यवसायहरू बन्द गर्न भनिएको छ। अस्पताल, सडक र रेलमार्ग बाहेक कुनै पनि निर्माण सम्बन्धी काममा रोक लगाइएको छ।

लोम्बर्डीमा ८ मार्चदेखि 'लकडाउन' गरिएको छ। र सरकारले त्यो क्षेत्रमा सबैभन्दा पहिले परीणाम देखा पर्ने आशा राखेको छ।

शनिवार इटलीका प्रधानमन्त्री जुजेप्पे कोन्टेले सबै 'आवश्यक नहुने' व्यवसाय बन्द गर्न आदेश दिए। तर उनले कुन व्यवसाय अति आवश्यक हो भन्ने खुलाएनन्।

सुपरमार्केट, औषधीपसल, हुलाक र ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ब्याङ्कहरू खुला रहनेछन् भने सार्वजनिक यातायात पनि सञ्चालन पनि निरन्तर जारी रहनेछ।

देशका नाममा टेलिभिजन मार्फत सम्बोधन गर्दै उनले भने, "हामी मुलुकको उत्पादन इन्जिनको गति धीमा बनाउने छौँ तर पुरै बन्द भने गर्ने छैनौँ।"

कोन्टेले परिस्थितिलाई "युद्धपछिको हाम्रो समयको सबैभन्दा कठिन सङ्कट" भनेर व्याख्या गरे।

विभिन्न समयमा विभिन्न कडाइ गरिएपनि इटलीमा नयाँ सङ्क्रमण र मृत्यु हुने क्रम बढ्दो छ।

विश्वव्यापी रूपमा २२०,००० जनालाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको र ९००० भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ।

अन्यत्र के भइरहेको छ?

स्पेनको स्वास्थ्य मन्त्रालयले नयाँ मृत्यु ३२%ले बढेर कोभिड-१९  कारण १,३२६को मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ। यो युरोपमा इटलीपछिको दोस्रो ठूलो नम्बर हो।

स्पेनका प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजले शनिवार राती गरेको पत्रकार सम्मेलनमा 'सबभन्दा नराम्रो क्षण आउन बाँकी रहेको' र  'अब असाध्यै कठिन दिनहरू आउने' बताए।

सरकारले ४ करोड ६० लाख मानिस लक्षित 'लकडाउन' घोषणा गरेको छ।

उनीहरू अति आवश्यक काम- खाद्यान्न किनमेल र स्वास्थ्य सम्बन्धी कारणका लागि मात्र वा कुकुर हिँडाउनका लागि मात्र घर छोड्न पाउने छन्।

विश्वका कैयौँ नेताहरू र राजनीतिकर्मीले आफ्ना देशका नागरिकलाई नियम पालना गर्न आग्रह गरेका छन्।

ब्रिटेनमा 'मुश्किल पर्ने' चेतावनी

प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सनले ब्रिटेनमा नागरिकहरूले तीब्र गतिमा फैलिरहेको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको गति कम गर्न काम गरेनन् भने राष्ट्रिय स्वास्थ सेवा एनएचएस 'मुश्किल'मा पर्ने बताए।

उनले मानिसहरूलाई 'साहसि र संयुक्त राष्ट्रिय प्रयास'मा सहभागी हुन र सामाजिक दूरी राख्नका लागि दिइएको सुझाव मानिदिन आग्रह गरे।

स्कटल्यान्डका ग्रामीण अर्थतन्त्र तथा पर्यटन मन्त्री फेर्गस इविङले यूकेभरका मानिसहरू प्रकोपबाट शान्ति खोज्दै माथितिर उक्लिन थालेको भन्ने रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएपछि मानिसहरूलाई स्कटल्यान्डका उच्च भूभाग तर्फ यात्रा नगर्न आग्रह गरे।

फ्रान्सका स्वास्थ्य मन्त्री ओलिभीयर भेरनले सामाजिक दूरी कायम गर्न दिइएको आदेश उल्लङ्घन गर्नेहरूतर्फ इङ्गित गर्दै उनीहरूलाई 'खतरनाक' र 'गैर जिम्मेबार' भने।

फ्रान्समा १२५०० भन्दा बढीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको छ र शनिवार मृत्युहुनेको सङ्ख्या शनिवार सम्ममा ५६२ पुगेको छ।

न्यू योर्कका गभर्नर एन्ड्र्यु क्योमोले युवाहरूप्रति प्रहार गर्दै उनीहरूले समूहमा जमघट...


शनिवार एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै उनले प्रधानमन्त्रीले हठात् अर्को सरकार गठन सिफारिस गर्ने र राष्ट्रपतिले २४ घण्टाको पनि समय नदिई प्रधानमन्त्री नियुक्तिको आह्वान गर्ने कार्य 'घोर असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक, अधिनायकवादी र सर्वसत्तावादी' कार्य रहेको उल्लेख गरेका छन्।

''राष्ट्रपतिले गरेको आह्वानको आधारमा मैले प्रतिनिधि सभामा तत्काल कायम रहेका सदस्य सङ्ख्याको स्पष्ट बहुमत सहित १४९ जना माननीय सांसदहरूको हस्ताक्षर सहित प्रधानमन्त्रीका लागि दाबी प्रस्तुत गरेँ। नेपालको संविधान बमोजिम राष्ट्रपतिले मलाई तत्काल प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्नु पर्नेमा त्यसलाई इन्कार गर्नु भयो,'' विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

विद्यमान सरकार गठनपछि निरन्तर रूपले गैर संवैधानिक र अलोकतान्त्रिक गतिविधि गर्दै लोकतान्त्रिक मूल्य, मान्यताको अवमूल्यन, विधि र पद्धतिको बेवास्ता र संसदीय पद्धतिको खिल्ली उडाउने काम भएको देउवाले आरोप लगाएका छन्।

राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कदम 'पदको चरम दुरुपयोग गरी संविधान समाप्त गर्न उद्दत' रहेको ठहर गर्दै संविधानको रक्षार्थ सबै लोकतन्त्रवादी शक्तिहरूलाई एकजुट हुन कांग्रेसले आह्वान गरेको छ।

''नेपाली... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कांग्रेस यी सबै कार्यको घोर भत्सना र निन्दा गर्दछ । सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र नेपालको संविधानको रक्षाका लागि सबै लोकतन्त्रवादी शक्तिलाई एकजुट भई कार्य गर्न म आह्वान गर्दछु। सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र संविधानको रक्षार्थ राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीका असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक कार्यका विरुद्ध राजनैतिक र न्यायिक लडाई लड्ने दृढ प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु,'' देउवाले विज्ञप्ति मार्फत भनेका छन्।

शुक्रवार के भएको थियो?

राष्ट्रपतिले नयाँ सरकार गठनका लागि प्रस्ताव पेस गर्न दिएको समयावधि भित्रै शुक्रवार संविधानको धारा ७६ (५) अनुसार नयाँ सरकारको गठन गर्नका लागि नेकपा एमालेका तर्फबाट केपी शर्मा ओलीले आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरेका थिए।

देउवाले नेकपा एमालेका २६ सांसद र जनता समाजवादी पार्टीका १२ सांसद सहित १४९ जनाको हस्ताक्षर सहितको दाबी प्रस्तुत गरेका थिए।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाका अनुसार आफूहरूसँग १५३ जना सांसदको समर्थन रहेको दाबी ओलीले दलको नेताको हैसियतमा पेस गरेका थिए।

तर राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रधानमन्त्रीको निम्ति पेस भएका दुबै दाबी अस्वीकृत गरिदिएकी थिइन्।

दुवै नेताले गरेको दाबीमा आधार नपुगेको भन्दै राष्ट्रपति कार्यालयले झन्डै मध्यरातमा उक्त निर्णय सार्वजनिक गरेको थियो।


शनिवार काठमाण्डूमा सम्पन्न वाणिज्य सचिवस्तरीय वार्तामा भारत हुँदै वस्तुहरु नेपाल भित्र्याउँदा रहेका झन्झटिलो प्रक्रिया सरल पार्नेदेखि लिएर नेपालबाट भारत जाने वस्तुको गुणस्तर परीक्षणलाई सहज बनाउनेसम्मका विषयमा दुवै पक्ष राजी भएको बताइएको छ।

यस्तै रेल सुविधा सम्झौतालाई पुनरावलोकन गर्ने तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको भारत भ्रमणको बेला सहमति भएको जलमार्गसम्बन्धी विषयलाई पारवाहन सन्धिको 'प्रोटोकल'मा उल्लेख गर्नेबारे पनि छलफल भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नेपाली वस्तु भारतमा निर्यात गर्दा यसको गुणस्तरको विषयलाई लिएर नाकामै लामो समय अड्किने गरेका छन्।

'नेपाल-भारतलाई जलमार्गले जोड्ने सहमति'

समस्या

नेपालबाट भारत निर्यात हुने औषधिले पनि गुणस्तर परीक्षणकै कारण यस्तो समस्या भौग्दै आएको बताइन्छ।

पछिल्लो समय अदुवालगायतका नेपाली कृषिजन्य वस्तु भारत निर्यात गर्दा पनि नेपालले मार खेप्दै आएको छ।

यस्ता विषयको समाधान गर्ने उपाय खोज्न दुवै पक्ष सहमत भएको नेपाली टोलीका प्रमुख एवं वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका सचिव चन्द्रकुमार घिमिरेले बताए।

उनले भने, "नेपालले गरेको प्रमाणीकरण भारतले स्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीकार गर्ने र भारतले गरेको प्रमाणीकरण नेपालले स्वीकार गर्नका लागि दुई पक्षका अधिकारीबीच समझदारी गर्न भनी छलफल भयो र यो चाँडै टुङ्गोमा पुर्याउने कुरा भएका छन्। त्यसले गर्दा नेपाली सामान भारत निर्यात गर्न धेरै सहज हुने छ।"

भारतसँग शङ्कारहित, भरपर्दो मित्रता: प्रधानमन्त्री

घाटा

यसले भारतसंग चुलिँदै गएको व्यापार घाटा कम गर्न मद्दत पुग्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यस आर्थिक वर्षको ८ महिनामा नेपालको व्यापार घाटा ७ खर्ब १३ अर्ब रुपियाँ पुगेको छ र यसको आधाभन्दा बढी हिस्सा भारतसँगको व्यापार घाटाको छ।

शनिवार सम्पन्न भएको बैठकमा सन् २०१२ देखि वृहत् छलफल हुन नसकेको रेल सुविधा सम्बन्धि सम्झौतालाई पनि पुनरावलोकन गर्न दुवै पक्ष सहमत भएको बताइएको छ।

वाणिज्य मन्त्रालयका प्रवक्ता रविशंकर सैंजुले भने, "पुनरावलोकनका क्रममा भारतबाट सामान ल्याउँदा भारतबाट सामान ल्याउँदा कुनै ठाउँमा गएर रोकिँदा पनि त्यसको शुल्क हाम्रै आयातकर्ताले तिरिरहेका छन्। यसलाई समाधान गर्न हामीलाई नै भनि केहि रेलरुट तोकिदिन र निजी क्षेत्रका रेल संचालकहरूबाट पनि सामान ल्याउन दिनका लागि पनि छलफल भए।"

भारतको पूर्व र पश्चिम भेगमा रहेका थप बन्दरगाह उपलब्ध गराउन नेपालले आग्रह गरेको सैंजुले बताए।

प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणकै क्रममा दुई देशबीच जलमार्ग प्रयोग गर्न भएको सहमतिलाई पारवहन सन्धिको 'प्रोटोकल' अर्थात् सन्धिबारे थप व्याख्या गरिएको दस्तावेजमा उल्लेख गर्नेबारे तीन महिनाभित्र छलफल गर्न पनि सहमति भएको अधिकारीहरूले बताए।


शनिवार काठमाण्डूस्थित भारतीय राजदूतावासनजिकै विरोध प्रदर्शन भएको थियो

त्रिदेशीय बिन्दुमा रहेको लिपुलेक क्षेत्रबारे फेरि विवाद उत्पन्न भएको छ।

लामो समय लगाएर भारतले उक्त सडक निर्माण गर्दा  पनि नेपालले चासो व्यक्त नगरेको वा थाहै नपाएको भन्दै सरकारको व्यापक आलोचना भएको छ।

कतिपयले सरकारले "भारतको डर"का कारण उक्त मुद्दा नउठाएको भनिरहेका छन् भने कतिले सरकार सञ्चालकहरूले "व्यक्तिगत स्वार्थ"ले त्यस विषयलाई बेवास्ता गरेको आरोप लगाएका छन्।

केहीले चाहिँ नेपालको गुप्तचर संयन्त्र, स्थानीय प्रशासन र जनप्रतिनिधिहरूप्रति पनि प्रश्न तेर्स्याएका छन्।

यसरी सरकारको आलोचना गर्नेमा सर्वसाधारणदेखि सत्ताधारी दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकै नेता तथा कार्यकर्तासम्म छन्।

घटना विकासक्रम

गत शुक्रवार भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले धार्चुला-लिपुलेक लिङ्क रोडको उद्घाटन गरेका थिए।

कैलाश-मानसरोवर यात्राका लागि सहज हुने मार्गका रूपमा उक्त सडक बनाइएको भन्दै भारतीय रक्षा मन्त्रालयले भिडिओ कन्फरेन्सका माध्यमबाट त्यसको उद्घाटन गरेको हो।

उक्त सडक नेपाल र भारतबीच सीमा विवाद रहेको लिपुलेक हुँदै बनाइएको पाइएपछि त्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यसबारे तत्कालैदेखि सामाजिक सञ्जालमा चर्चा हुन थाल्यो।

नेपालमा शनिवार विद्यार्थीहरूले प्रदर्शन र विरोध पनि गरे।

शनिवारै परराष्ट्र मन्त्रालयले एउटा वक्तव्य निकाल्दै भारतलाई नेपाली भूमिमा कुनै पनि किसिमको गतिविधि अघि नबढाउन आग्रह गरिसकेको छ।

मन्त्रालयले सन् १८१६ को सुगौली सन्धिका आधारमा महाकाली नदीको पूर्वी भागमा पर्ने लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेकसहित सबै क्षेत्र नेपालको भूभाग रहेको दोहोर्‍याएको छ।

भारतको उक्त कदम दुई देशबीच प्रधानमन्त्रीस्तरमै सीमासम्बन्धी विवाद आपसी समझदारीका आधारमा सल्टाइने विषयमा भएको समझदारीको विरुद्धमा रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।

भारतको प्रत्युत्तर

नेपालले विज्ञप्ति जारी गरेपछि भारतको विदेश मन्त्रालयले पनि त्यसबारे स्पष्टीकरण दिएको छ।

शनिवारै भारतको विदेश मन्त्रालयले एउटा वक्तव्यमार्फत् भारतले आफ्नै भूमिमा सडक बनाएको दाबी गरेको छ।

उसले नेपाल र भारतबीच थाती रहेका सीमा विवाद समाधान गर्न संयन्त्र रहेको र कूटनीतिक तवरबाटै विवादको समाधान गर्नुपर्ने जनाएको छ।

कोरोनाभाइरसको महामारी सकिएपछि दुई देशका सचिवस्तरीय बैठकहरू बसेर समस्याहरू समाधान गर्ने पनि भारतको भनाइ छ।

यसअघि पनि भारतले आफ्नो नक्सा पुरानो भएको दाबी गरेको थियो।

भारतले आफ्नो नक्सामा कालापानी क्षेत्र देखाएपछि नेपालमा त्यसको यसअघि पनि विरोध भएको थियो

आलोचना

सामाजिक सञ्चालमा भने धेरैले लामो समयदेखि भारतले आफ्नो भूमिमा सडक बनाउँदा पनि नेपाल सरकारले वास्ता नगरेको भन्दै आलोचना गरेका छन्।

त्यसरी विरोध गर्नेहरूमा विपक्षी दलका नेता र कार्यकर्ताहरू पनि छन्।

नेपाली काङ्ग्रेसका सभापतिले जारी गरेको विज्ञप्ति ट्वीट गर्दै उक्त दलका प्रवक्त विश्वप्रकाश शर्माले प्रधानमन्त्रीलाई सम्बोधन गर्दै प्रश्न गरेका छन्, "वक्तव्यको सिरानी हालेर सुकुला हुने @Pm_Nepal? कि तत्कालै उच्च स्तरीय कूटनीतिक र राजनीतिक पहलकदमी गर्ने?" व्यङ्ग्यात्मक रूपमा उनले इतिहास वक्तव्यको सङ्ग्रहालय नभएको भन्दै "राष्ट्रवादको अडान परिणाममुखी" हुनुपर्ने टिप्पणी गरेका छन्

सोही दलका नेता धनराज गुरुङले ट्विटरमा "सरकार कहाँ भेटिन्छ?" भन्दै प्रश्न गरेका छन्।

प्राध्यापक कृष्ण पोखरेलले नेपालसँग आफ्नो भूभाग जोगाउने योजना नै नभएको भनेर ट्वीट गरेका छन्।

उनले लेखेका छन, "१९५४ मै सम्पन्न तिब्बतसम्बन्धी भारत-चीन सम्झौतामा लिपुलेक भन्ज्याङबाट भारत र तिब्बत...


शनिवार कीर्तिपुर मैदानमा खेलाडी जीवनको अन्तिम घरेलु क्रिकेट खेलेर बिदाइ लिँदा उनी निकै भावुक देखिए।

तपाईँ किन यति धेरै भावुक हुनुभएको?

कीर्तिपुरको क्रिकेट मैदानमा भक्कानिएर आँसु झारेका उनले थोरै हाँस्दै बीबीसीसँग भने, "यति वर्ष खेलेँ भन्ने भएर होला शायद। खेलिरहेको ठाउँ छोड्दा एकदमै दुःख लाग्नेरहेछ।,"

धेरै गर्न बाँकी छ

राष्ट्रिय जर्सी लगाएर अन्तिम खेल खेल्ने आफ्नो धोको रहेको उनले बताउँदै आएका थिए।

त्यो पूरा हुन नसकेको कारणले पनि उनी अलि बढी भावुक बनेका हुन् की भन्ने धेरैको अनुमान थियो।

तर उनले त्यसलाई अस्वीकार गरे।

"सोचाइ चाहिँ थियो, राष्ट्रिय टोलीबाट नै राम्रो गरेर अन्तिम खेल खेलौँ भन्ने। तर अहिलेको अवस्था हेर्दा १/२ वर्ष कति लाग्छ भन्ने नै ग्यारेन्टी छैन। अरू खेलाडीको पनि त्यो इच्छा हुनसक्छ अनि मैले पाउने अरूले नपाउने गर्दा त्यो राम्रो हुन्न।"

खेलाडीका रूपमा आफ्नो पहिलो इनिङ सकिए पनि क्रिकेट क्षेत्रमा धेरै गर्न बाँकी रहेको उनले बताए।

तर खेलाडीका हैसियतमा मैदान छोड्दा भने आफूलाई निकै पीडा भएको उनले बीबीसीलाई बताए।

"खेल्नेबेलाका धेरै क्षणहरू मिस हुन्छन्, हामीहरू वर्ल्ड कप क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्वालिफाइ हुनेबेलाको क्षण, एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट ओडिआइको मान्यता पाउँदा र वर्ल्ड कपको बेला राष्ट्रिय गान गाउँदा पनि निकै रमाइलो गरेका थियौँ।"

गौचनले इटलीविरुद्ध शतक प्रहार गरेका थिए भने डेनमार्कविरुद्ध ह्याट्रिक विकेट लिएका थिए।

उनी आफ्नो पेशालाई खेलाडीका रूपमा कसरी सम्झन चाहन्छन्?

जवाफमा उनले भने, "नेपाली क्रिकेट टिम र नेपाललाई क्रिकेटमार्फत माथि लैजानका लागि मैले सधैँ चाहेको छु। त्यसै अनुसार सन् २००१ देखि अन्डर सेभेन्टिनबाट खेल्दादेखि नै त्यो गर्दै आएको छु।"

प्रशंसा

दुई दशकको यात्रापछि उनले खेलाडीका रूपमा सन्यास लिएको प्रति थुप्रै खेलाडी र अन्य क्षेत्रका मानिसले उनलाई बधाइ दिँदै उनको प्रशंसा गरेका छन्।

नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका कप्तान पारस खड्कालले लेखेका छन्, "नेपाली क्रिकेटलाई आजको दिनसम्म ल्याउन तपाईँले पुर्‍याउनुभएको योगदान र अमूल्य समर्थनका लागि धन्यवाद शक्ति गौचन दाइ।"

त्यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति कमाएका नेपाली युवा क्रिकेटर सन्दीप लामिछानेले लेखेका छन्, "तपाईँको गज्जबको करियरका लागि तपाईँलाई बधाई र ती सबै सुन्दर क्षणहरूका लागि धन्यवाद। नेपालका लागि तपाईँको निकट भएर खेल्नु गज्जब अनुभव थियो। तपाईँ मैदानभित्र वा बाहिर साँच्चै नै एउटा प्रेरणा हुनुहुन्छ।"

कांग्रेस नेता गगन थापाले लेखेका छन्, "१८ वर्षभन्दा बढी समय निःस्वार्थ भएर दिएको तपाईँको योगदानप्रति नेपाली क्रिकेट सधैँ ऋणी रहनेछ। तपाईँले ल्याउनुभएको खुशी र गर्वका लागि म एउटा नागरिकको हैसियतमा तपाईँलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु।"

त्यस्तै पत्रकार विजयकुमार पाण्डेले आफ्नो ट्वीटमा लेखेका छन्, "प्रिय शक्ति गौचन! क्रिकेट मैदानबाट तपाईँले सन्यास लिनुभएको सुनेर मन भावुक भएको छ। नेपाली क्रिकेटलाई यहाँसम्म ल्याउन तपाईँले गर्नु भएको योगदानलाइ सादर सलाम! जीवन आफैँ पनि एउटा खेल हो, त्यो कसरी खेल्नुपर्छ भनेर हामी तपाईँबाट सिक्न सक्छौँ।"

राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का सदस्य सचिव रहिसकेका युवराज लामाले लेखेका छन्, "तपाईँले जीवनको उत्कृष्ट समय नेपालको क्रिकेटका लागि दिनुभयो। तपाईँले नेपाल र नेपालीलाई गौरवान्वित बनाउनुभएको छ। अब तपाईँले आफ्नो दोस्रो इनिङ प्रशिक्षक वा मेन्टरका रूपमा शुरू गर्नुपर्छ।"

तर गौचन आफैँले चाहिँ आफ्नो दोस्रो इनिङमा प्रशिक्षकका रूपमा अहिले तत्कालका लागि नआउने बताएका छन्।

पहिला संरचना परिवर्तन गर्न आवश्यक रहेको भन्दै उनले अब...


शनिवार चितवनको राप्ती नगरपालिका नगर कमिटी बैठकलाई पाण्डेले सम्बोधन गरिरहँदा नाराबाजी गरिएको थियो।

सो घटनाको ट्विटरमार्फत् भर्त्सना गरेका पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका प्रेस सल्लाहकार तथा नेकपाका केन्द्रीय समिति सदस्य सूर्य थापाले ट्विटरमार्फत् नै जवाफ दिएका छन्।

शनिवार श्रेष्ठले आफ्नो एउटा ट्वीटमा भनेका छन्, "आज चितवन जिल्लाको राप्ती नगरपालिकाको पार्टी कार्यक्रममा स्थायी कमिटीका सदस्य एवम् सांसद सुरेन्द्र पाण्डेमाथि भएको सुनियोजित दुर्व्यवहारको घटना अति निन्दनीय एवम् भर्त्सनायोग्य छ। यसप्रकारको व्यवहारलाई प्रोत्साहित गरेर कम्युनिस्ट आन्दोलनको मात्र होइन, कसैको पनि हित गर्दैन। चेत होस्।"

त्यसको जवाफमा थापाले आइतवार लेखेका छन्, "बुटवलमा मुख्यमन्त्री शङ्कर पोखरेल चढ्नुभएको गाडीमाथि ढुङ्गा प्रहार गरिँदा निदाउनुभएको थियो क्यारे! चितवनमा पार्टी एकता जिन्दावादको नारा लगाउँदा सुनियोजित दुर्व्यवहार देख्नुभएछ- गज्जब छ गुटगत अन्तर्दृष्टि र छनोटपूर्ण वक्तव्यबाजी! दुवै स्थायी कमिटी सदस्य- तब न नारायणकाजी।"

के भन्छन् राजनीतिशास्त्री?

पछिल्लो समय नेकपा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को नेतृत्व पङ्क्तिबीच देखिएको मनमुटाव थप छताछुल्ल हुँदै गएको राजनीतिशास्त्री तथा विश्लेषकहरू बताउँछन्।

पार्टी अध्यक्षद्वय ओली तथा प्रचण्डले पत्रमार्फत् एकअर्कामाथि आरोप्रत्यारोप गरेपछि नेकपाभित्र जारी अन्तरसङ्घर्ष उत्कर्षमा पुगेको रूपमा पनि कतिपयले लिइरहेका छन्।

राजनीतिशास्त्री कृष्ण खनाल प्रधानमन्त्री ओली 'समर्थक' कार्यकर्ताहरूले चितवनमा गरेको नाराबाजीलाई केन्द्रमा देखिएको गुटबन्दी तल्लो तहमा पुगेको रूपमा अर्थ्याउँछन्।

"माथि गुटबन्दी र त्यसको द्वन्द्व चर्को भइसकेपछि तल्लो तहसम्म मानिसहरू पक्षविपक्षमा विभाजित हुन्छन्।"

"त्यति मात्रै होइन अहिले त के देखिन्छ भने आफ्नो पक्षमा कार्यकर्ता परिचालन गर्ने तहमा नेकपाको यो द्वन्द्व पुगेको छ," खनालले थपे।

अर्का राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेल प्रधानमन्त्री ओलीको समर्थनमा लकडाउनका बेला ठाउँठाउँमा गरिएका प्रदर्शनलाई 'शक्ति प्रदर्शन' भएको बताउँछन्।

"ओलीजीले अर्को पक्षलाई साइजमा ल्याउन सकिन्छ भनेर सोचेसम्झेको चाल पनि हुनसक्छ भने जिल्लामा रहेका कार्यकर्ताले आफ्नो वफादारी देखाउन काम गरेको हुनसक्छ,"उनले थपे।

"मलाई तलमाथि केही गर्न खोजियो भने मेरो पक्षमा कार्यकर्ता यसरी उल्टिन्छन् भन्ने कुराको आभास अर्को पक्षलाई गराएको पनि हुनसक्छ।"

कस्तो संस्कार देखाउँछ?

यस्ता गतिविधिले राम्रो राजनीतिक संस्कार नभएको देखाउने राजनीतिशास्त्री पोखरेलको तर्क छ।

"राजनीतिमा क्षयको बाटोमा जाने सोच हो यो। यस किसिमको गतिविधिले कुनै राम्रो संस्कार देखाउँदैन।"

तर प्राध्यापक खनालको चाहिँ यसमा केही फरक मत रहेको छ।

"नेपालमा राजनीतिक संस्कारले कुनै आकार नै लिइसकेको छैन। यहाँको राजनीतिक संस्कार तरल अवस्थामै देखिन्छ।"

"पार्टीहरूभित्र खेलको नियम नै बस्न सकेको छैन। जतिखेर जसलाई जे अनुकूल हुन्छ त्यसलाई नियम भनिदिने खालको अवस्था छ," उनले थपे।

कतिपयले नेकपा फुट्नसक्ने लख काटिरहँदा प्राध्यापक खनाल उक्त पार्टी तत्काल नफुटेर यहीँ अवस्था चुनावसम्म पनि जानसक्ने बताउँछन्।

"यसको अन्तिम पटाक्षेपका लागि चुनावसम्म पुग्नुपर्ने अवस्था पनि हुनसक्छ," राजनीतिशास्त्री खनालको अनुमान छ।


शनिवार ती आक्रमण भएपछि साउदी अरबले तेल र ग्यासको उत्पादनमा कटौती गरेको थियो। त्यसबाट विश्वभरि हुने आपूर्ति पाँच प्रतिशतले ले घटेको छ।

व्यापार सुरु हुँदा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य १९% ले वृद्धि भई प्रतिब्यारल ७१.९५ अमेरिकी डलर पुगेको थियो। त्यसैगरी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट भनिने अर्को कच्चा तेलको मूल्य १५% ले बढ्दा प्रतिब्यारल ६३.३४ डलर पुग्यो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा सञ्चित तेल वितरण गर्न अनुमति दिएपछि बढेको मूल्य केही घट्यो।

पूर्ववत् तेल उत्पादन गर्न साउदी अरबलाई हप्तौँ लाग्न सक्नेछ।

साउदी अरबको तेल उद्योगको केन्द्रमा भएका ड्रोन आक्रमणले संसारकै सबैभन्दा विशाल तेल प्रशोधन केन्द्र प्रभावित भएको छ।

अमेरिकाका विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले ती आक्रमणमा इरान संलग्न भएको आरोप लगाएका छन्। तर तेहरानले उक्त आरोपको खण्डन गर्दै त्यसलाई अमेरिकाको "जाल" भनेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ट्विटरमार्फत् अमेरिकाले दोषी चिनेको टिप्पणी गरेका छन्।

अमेरिका कारबाहीका लागि तयार रहेको आशय व्यक्त गर्दै उनले साउदी अरब कसरी अघि बढ्न चाहन्छ त्यो जान्न आफूले प्रतीक्षा गरिरहेक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो बताए।

अर्को ट्वीटमा उनले "प्रशस्त तेल" भएको लेखेका छन्।

तेहरानसँग निकट मानिएका यमनका हुथी विद्रोहीहरूले आक्रमण आफूहरूले गराएको दाबी गरेका छन्।

तेल आपूर्तिमा कस्तो प्रभाव पर्ला?

साउदी अरबले आक्रमणबारे विस्तृत विवरण दिएको छैन। तर उसले ती आक्रमणमा कोही हताहत नभएको बताएको छ।

उसले तेल उत्पादनबारे भने केही सङ्केत गरेको छ।

साउदी ऊर्जा मन्त्री राजकुमार अब्दुलअजिज बिन सलमानले विशाल प्रशोधन केन्द्रहरू प्रभावित भएकाले उत्पादन केही घट्न गएको हो।

साउदी अधिराज्य संसारको सबैभन्दा ठूलो तेल निर्यातकर्ता हो।

उसले दैनिक ७० लाख ब्यारलभन्दा बढी परिमाणमा तेल अन्यत्र पठाउने गरेको छ।

लन्डनस्थति इन्टरफ्याक्स एनर्जीसँग आबद्ध विश्लेषक अभिषेक कुमार भन्छन्, "साउदी अधिकारीहरूले आगो नियन्त्रण भएको दाबी गरेका छन्। तर अब्काइक र खुरैसमा व्यापक क्षति भएको जस्तो देखिन्छ। अनि तेल आपूर्ति सामान्य हुन हप्तौँ लाग्न सक्छ।"


शनिवार दिउसो संसद् भवनमा बसेको उक्त गठबन्धनको बैठक लगत्तै जारी गरिएको संयुक्त विज्ञप्तिमा थप भनिएको छ, "उल्टै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको मिलेमतोमा बदनियतपूर्ण किसिमले प्रतिनिधिसभाको विघटन गरी नेपालको संविधान र लोकतन्त्रमाथि नै प्रहार गरिएको छ।"

उनीहरूले त्यसलाई 'प्रतिगामी कदम' भन्दै मुलुक 'नयाँ राजनीतिक ध्रुवीकरण र जटिलतातर्फ धकेलिएको' निष्कर्ष निकालेको जनाएका छन्।

सरकार विरोधी गठबन्धनले एकताबद्ध भई 'कानुनी र राजनीतिक रूपमा' सरकारको कदमको प्रतिवाद गर्ने जनाएको छ।

उक्त बैठकमा नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा, नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष प्रचण्ड, सत्तारुढ नेकपा एमालेका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल, जनता समाजवादी पार्टी-नेपालका एकजना अध्यक्ष उपेन्द्र यादव, राष्ट्रिय जनमोर्चाकी उपाध्यक्ष दुर्गा पौडेल सहित ती पार्टीका अन्य नेताहरू सहभागी थिए।

बैठकपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले सर्वोच्च अदालतमा 'बहुमत सांसद सदस्यहरू सहित रिट निवेदन' मा जाने बताएका छन्।

उनले थपे, "कोरोनाको महामारीका बेला जसरी प्रधानमन्त्री र राष्ट्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पतिले जसरी देशलाई षड्यन्त्रमूलक ढङ्गले दुर्घटनातर्फ लैजानुभएको छ नेपाली जनताले त्यसलाई सहने वाला छैनन्। जनताको तहबाट यसबारे स्थानीय तहदेखि नै प्रतिवाद हुनेछ र अदालतमा समेत सशक्त बहस हुनेछ। र संसद् फेरि पुनर्स्थापन भएर लोकतन्त्र ट्र्याकमा जानेछ।"

चुनावका विषयमा सोधिएको प्रश्नमा प्रचण्डले भने, "त्यो गर्नका लागि घोषणा गरिएको चुनाव नै होइन।

 संयुक्त विज्ञप्तिमा थप के भनिएको छ?

महामारीका बेला देशलाई एकताबद्ध बनाएर अगाडि बढाउनुपर्नेमा जनप्रतिनिधिमूलक संस्थालाई विघटन गरी प्रधानमन्त्रीबाट 'अत्यन्त गैर जिम्मेवार कार्य भएको' जनाइएको छ।

"यसबाट देश र जनताले झन् बढी दु:ख र कष्टको सामना गर्नुपर्ने स्थिति सिर्जना भएको छ।"

उनीहरूले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कामको निन्दा गर्ने क्रममा त्यसलाई 'असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक, स्वेच्छाचारी, निरङ्कुश र प्रतिगमनकारी' बताएका छन्।

उक्त कदमले देशमा राजनीतिक अनिश्चय, अन्योल र अराजकता सिर्जना गर्ने विपक्षी दलहरूले जनाएका छन्


शनिवार देशभरि कोरोनाभाइरसबाट सङक्रमित हुनेको सङ्ख्या २०,००० नाघेको थियो।

एक दशकअघि गरिएको जनगणनामा उपत्यकाको जनसङ्ख्या २५ लाख देखिएको थियो। अहिले उल्लेख्य वृद्धि भएको स्थानमा शनिवारसम्म ५८१ सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

तीमध्ये ४०० भन्दा बढीमा सक्रिय सङ्क्रमण भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

खासगरी लकडाउन खुकुलो पारिएपछि सङ्क्रमण पुष्टि हुने क्रम हेर्दा सङ्ख्यामा उल्लेख्य वृद्धि हुनसक्ने जोखिम देखिएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले बताए।

काठमाण्डू उपत्यकामा किन उच्च जोखिम?

लकडाउन खुकुलो पार्नुभन्दा ११ दिनअघि (असार २७ गतेदेखि साउन ६ गतेसम्म) को विवरण हेर्दा झन्डै ४८,००० पीसीआर परीक्षण हुँदा १,३४५ मा सङ्क्रमण देखिएको थियो।

तर लकडाउन खुकुलो भएपछिको ११ दिन (साउन ७ गतेदेखि १७ गतेसम्म) को विवरण हेर्दा झन्डै ५८,००० परीक्षणमध्ये २,०९२ वटामा कोरोनाभाइरस देखियो।

यसको अर्थ लकडाउन अघि र पछि सङक्रमणको दर २.८ प्रतिशतबाट बढेर ३.६ प्रतिशत पुगेको छ।

केही सातादेखि वीरगन्ज र भारतसँग सीमा जोडिएका अन्य सहरहरूमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको छ। काठमाण्डूमा सङ्क्रमण व्यापक र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूपमा फैलिन सक्ने र बिरामीको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्न सक्ने जोखिम भएको डा. अधिकारी बताउँछन्।

ठूलो जनघनत्व र मानिसहरूको निर्वाध आवतजावत भइरहेकाले त्यस्तो जोखिम भएको बताइन्छ।

जनस्वास्थ्यविद् डा. सेनेन्द्रराज उप्रेतीले सङ्क्रमण देखिएका अन्य जिल्लाबाट मानिसहरू आउने क्रम जारी रहेको र भविष्यमा बढ्न सक्ने भएकाले काठमाण्डू जोखिममा रहेको बताए।

"पछिल्लो समय काठमाण्डू उपत्यकामा बाहिरबाट आएका मानिसहरूको भन्दा फरक तरिकाले कोभिड-१९ पोजिटिभ भएकाहरू देखेका छौँ। खासगरी त्यस्ता मानिसहरू नाकामा देखिरहेका छौँ। परीक्षण नभई काठमाण्डू छिरेका मानिस पनि छन् र त्यस्ता मानिस ०.७ प्रतिशत छन्। ती व्यक्तिबाट पनि अरू मानिसलाई सरेको हुनसक्छ," डा. अधिकारी भन्छन्।

त्यसबाहेक समुदायमा गरिएको परीक्षणमा अन्यत्र यात्रा नगरेका मानिसमा पनि कोरोनाभाइरस देखिएकाले जोखिम धेरै रहेको ठानिएको उनले बताए।

साउन १८ गते अपराह्णसम्मको तथ्याङ्क

५८१कुल सङ्क्रमित

५मृत्यु

४०७सक्रिय  सङ्क्रमण

३१५काठमाण्डूमा

६५ललितपुरमा

२७भक्तपुरमा

के छ स्वास्थ्य प्रणालीको स्थिति?

सङ्क्रमणदर ह्वात्तै बढे बिरामीको चाप अस्पतालहरूले थेग्न कठिन हुनेतर्फ विज्ञहरूले सचेत गराउँदै आएका छन्।

सरकारसँग लकडाउन सुरु गरेको समयमा आईसीयू शय्या १५५१  र ७७० भेन्टिलेटर रहेकोमा अहिले त्यो सङ्ख्यामा २०० जति मात्रै वृद्धि भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

अहिले उपलब्ध शय्या र भेन्टिलेटर सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै जाँदा बिरामीको चाप थेप्न पर्याप्त नहुने उनीहरूको तर्क छ।

"त्यसैले हाम्रो प्राथमकिता भनेकै सङ्क्रमणको रोकथाम हो। बिरामीको सङ्ख्या बढ्न थालेपछि क्षमताले नभ्याउन सक्छ," डा. अधिकारीले भने।

"काठमाण्डूभित्र रोगसँग लड्ने क्षमता कम भएका व्यक्तिहरूको सङ्ख्या बढी हुने र अलि बढी जोखिममा भएका ठाउँहरूबाट आउने मानिसहरूको सङ्ख्या पनि बढेका कारणले पनि उपत्यका अलि बढी जोखिममा छ।"

के फेरि लकडाउन लाग्न सक्छ?

कोरोनाभाइरसका कारण लगाइएको लकडाउन खुकुलो पारेपछि झापा, विराटनगर, बाँकेजस्ता सहरमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको पाइयो। त्यसलगत्तै ती ठाउँहरूमा लकडाउन पुन: लगाइएको छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहँदा अस्पतालहरूले पर्याप्त सेवा दिन नसकिरहेको भनिएको वीरगन्जमा त निषेधाज्ञा नै जारी गरिएको छ।

ट्राफिक प्रहरीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएपछि महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखा पनि सील गरिएको छ

आइतवार काठमाण्डूस्थित...


शनिवार बसेको सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाको केन्द्रीय सचिवालय बैठकपछि पार्टी प्रवक्ता तथा सचिवालय सदस्य  श्रेष्ठले बैठकमा पछिल्लो समय देखिएको आन्तरिक विवादबारे समीक्षा भएको र वैशाख २५ गतेका लागि स्थायी कमिटीको बैठक बोलाइएको बताएका छन्।

श्रेष्ठले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई भने, "नयाँ प्रधानमन्त्री को बन्ला वा प्रधानमन्त्रीले कहिले राजीनामा दिने भन्ने एजेन्डा सचिवालय बैठकमा अब रहेन।"

"पार्टीको आन्तरिक विषयमा केहि समययता समस्या देखिएको थियो। अब पार्टीको एकतालाई सुदृढ गर्दै लैजाने र भएका कमीकमजोरी सुधार्ने भनेर प्रधानमन्त्रीले आत्मालोचना गर्नुभएको छ।"

यसअघिका सचिवालय बैठकमा उठेका  विषय अब सचिवालयको एजेन्डाभित्र नरहेको श्रेष्ठले बताएका हुन्।

उनले भने, "वामदेव गौतमलाई प्रधानमन्त्री बनाउने वा माधव नेपाललाई तेस्रो अध्यक्ष बनाउने भन्ने विषय नै अब रहेन। अब त पार्टीलाई कसरी बलियो बनाउने र सरकारलाई सघाउने भन्ने विषयमा छलफल गर्न बैशाख २५ गते स्थायी कमिटीको बैठक बोलाइएको छ।"

शनिवारकै सचिवालय बैठकले  पार्टीका उपाध्यक्ष वामदेव गौतमलाई प्रतिनिधि सभामा उपयुक्त समयमा लैजाने विषयमा पनि निर्णय ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेको उनले बताए।


शनिवार बालुवाटारमा बसेको नेकपाको सचिवालय बैठक

जिल्ला इन्चार्जहरूको टुङ्गो लगाउने र राजनीतिक प्रतिवेदनबारे ठोस निर्णय गर्ने ठानिएको उक्त बैठकले कुनै निर्णय गर्न नसक्नुलाई कतिपयले पार्टीभित्र थप मतभेदहरू बढेको हुनसक्ने रूपमा अर्थ्याएका छन्।

पार्टी नेताहरूले चाहिँ प्रधानमन्त्री एवम् एकजना अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको समय अभावका कारण शनिवार कुनै निर्णय हुन नसकेको बताए।

सहभागी नेताहरूका अनुसार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको बैठकमा ओलीले आफ्नो युरोप भ्रमणबारे जानकारी दिए।

त्यस्तै अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले राजनीतिक प्रतिवेदनलगायतका विषयमा जानकारी गराएका थिए।

नेता झलनाथ खनालले बैठकपछि बीबीसीसँग भने, "आजको बैठकमा खासै केही निर्णय भएन। तर आगामी बैठकहरू एजेन्डामा आधारित भएर बस्नुपर्छ भन्ने चाहिँ निर्णय भयो।"

उनले प्रधानमन्त्री ओली मुस्लिम समुदायको एउटा कार्यक्रममा जानै पर्ने भएकाले समय अपुग भएको जानकारी दिए।

नेकपाका महासचिव विष्णु पौडेलले पनि बैठकले दुईवटै विषयमा निर्णय नगरेको बताए।

उनले भने, "पार्टीको राजनीतिक प्रतिवेदन सम्पादन अध्यक्षहरूले गरिरहनु भएको छ। त्यसलाई जतिसक्दो स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

केर शीघ्र प्रकाशित गर्ने एउटा निर्णय भएको छ।"

उनका अनुसार पार्टी एकीकरणको सबै प्रक्रियाहरू सम्पन्न गर्न जिल्लास्तरीय नेतृत्त्व सहितको कार्य विभाजनबारे सम्पूर्ण गृहकार्य गरेर अर्को बैठक बस्ने पनि निर्णय भएको छ।

पालोमै नपरेको 'आलोपालो'

प्रचण्डले केही साताअघि सरकारको नेतृत्व आलोपालो गर्ने भनी गरिएको सहमतिको प्रसङ्ग उठाएपछि त्यसले पार्टीभित्र निकै तरङ्ग उत्पन्न गरेको थियो।

ओलीनिकट कतिपय नेताहरू उक्त सहमतिले पार्टीमा औपचारिक प्रवेश नपाएको भन्दै त्यसलाई त्यति महत्त्व दिन आवश्यक ठान्दैनन्।

शनिवारको बैठकमा त्यसबारे छलफल नभएको महासचिव पौडेलले बीबीसीलाई बताए।

उक्त बैठकमा मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन र अध्यक्षहरूको आलोपालोबारे कुराकानी नभएको पौडेलको दाबी छ।

उनले भने, "बाहिर केके हल्ला हुनसक्छ। त्यो बैठकको एजेन्डा त बन्दैन नि! हामी बैठककै विषयमा केन्द्रित भयौँ।"

उनले मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन वा विस्तारको विषय प्रधानमन्त्रीको स्वविवेकीय अधिकार भएको बताए।

अध्यक्षता ओलीकै

कतिपयले पार्टी एकता घोषणा गर्दाको सहमतिविपरीत बैठक सञ्चालन पनि ओलीले नै मात्र गर्दै आएको बताउने गरेका छन्।

बैठकको अध्यक्षता गर्ने पालो पनि नपाउँदा प्रचण्डको भूमिका उपाध्यक्ष वा ओलीको सहायकको जस्तो देखिएको टिप्पणी पनि प्रचण्डनिकट नेताहरूको पाइन्छ।

प्रचण्ड स्वयम्‌ले पनि आफ्नो भूमिका परिभाषित हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।

तर शनिवारको बैठकमा सहभागी  नेताहरूका अनुसार बैठकको अध्यक्षता ओलीले नै गरे र अध्यक्षताबारे कुनै प्रश्न पनि उठेन।

माझियो मन

केही समययता दुई अध्यक्षबीच जिम्मेवारी बाँडफाँटलाई लिएर मतभेद रहेको समाचार आइरहेका थिए।

तर नेताहरूका अनुसार शनिवार दुवै अध्यक्षहरूले आ-आफ्ना मतहरू खुलेरै राखेका थिए।

दुवै अध्यक्षले पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमबारे पनि शनिवार आफ्ना धारणा राखेका थिए।

तर शनिवार पनि उक्त बैठकले कुनै निर्णय गर्न नसक्नुले भने पार्टीभित्र मतभेद बढिरेको हुनसक्ने देखिएको नेकपाकै कतिपय नेताहरूको धारणा छ।

ओलीनिकट नेताहरूबाहेक अरूले उनको 'एकलौटी ढङ्गले चल्ने प्रवृत्ति'ले पार्टीमा मतभेदहरू बढिरहेको ठान्ने गरेका छन्।

शनिवारै राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा पार्टीका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले पनि त्यस्तै सङ्केत गरेका थिए।

उनले आफ्नै पार्टी नेतृत्त्वको सरकार र पार्टीको नेतृत्त्वप्रति सङ्केत गर्दै "आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने" बताए।...


शनिवार बिहान त्यहाँ विस्फोटन भएको र गोली चलेको आवाज सुनिएको थियो।

मन्त्रालय स्रोतका अनुसार तीन सशस्त्र व्यक्तिहरू सो आक्रमणमा संलग्न थिए। तीन जनामध्ये एक जना मन्त्रालयको भवनमा पस्न सफल भएको बताइएको छ।

दोस्रो व्यक्तिले मन्त्रालयको परिसरको पर्खालमा विस्फोट गराएको र तेस्रो व्यक्तिलाई प्रहरीले गोली हानेको ती अधिकारीले बताए।

मन्त्रालयका प्रवक्ता नस्रत रहिमीका अनुसार स्थानीय समयानुसार बिहान ११:४० बजे विस्फोटन भएको सुनिएको थियो।

छ घण्टापछि सो घटना टुङ्गिएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरे।

राजधानीको व्यस्त क्षेत्रमा भएको आक्रमणपछि सयौँ सर्वसाधारणलाई उद्धार गरिएको मन्त्रालयले बताएको छ।

तर घटनामा छ व्यक्ति घाइते भएका छन्। उनीहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको अधिकारीहरूले बताए।

कहाँ छ मन्त्रालय?

सो आक्रमण राष्ट्रपति निवास र ख्यातिप्राप्त होटलहरू भएको एउटा व्यस्त स्थाननजिकै भएको हो।

तालिबान र अफगान सरकारका प्रतिनिधिहरूबीच वार्ता विफल भएको एक दिनपछि यो घटना भएको हो।

उक्त क्षेत्रमा सेरेना होटल रहेको छ र त्यसलाई अतिसुरक्षित क्षेत्र मानिन्छ। उक्त होटलमा धेरै विदेशीहरू बस्ने गर्छन्।

अठारतले सूचना... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मन्त्रालयको उक्त भवनलाई काबुलका अग्ला भवनमध्येको एक मानिन्छ।

एएफपी समाचारसंस्थाका अनुसार स्थानीय टीभीहरूले देखाएको दृश्यमा एउटा सानो धुवाँको मुस्लो निस्केको र तल्लो तहको झ्यालबाट मानिसहरू बाहिर निस्कन लागेको देखिन्छ।

त्यस क्षेत्रलाई सुरक्षाकर्मीहरूले घेरेर राखेका थिए।

महिनौँको शान्तिपश्चात् काबुलमा अहिले आक्रमण भएको हो।

कसले गरायो आक्रमण?

यो घटनाको जिम्मेवारी कसैले लिइसकेको छैन।

तर अमेरिका र तालिबानबीच अफगानिस्तानमा शान्तिप्रक्रिया सुरु गराउन थालिएको भनिएको वार्ताहरूबीच यो आक्रमण भएको छ।

तालिबानका प्रवक्ता जबिउल्लाह मुजाहिदले आफ्नो सङ्गठन यो आक्रमणमा संलग्न भएको बताए।

इस्लामिक स्टेट समूह अफगान शाखाले पनि शनिवारको आक्रमणबारे केही बोलेको छैन। यसअघि भएका आक्रमणहरूमा सो समूह संलग्न हुने गरेको थियो।

वार्ताबारे के हुँदैछ?

सशस्त्र तालिबान विद्रोहीका प्रतिनिधिहरू र दुई सय ५० अफगान राजनीतिज्ञहरूबीच शनिवार र आइतवार कतारको राजधानी दोहामा एउटा सम्मेलन हुने तय भएको थियो।

तर तालिबानले अफगान प्रतिनिधिमण्डलको आकार र उनीहरूको हैसियतबारे प्रश्न उठाउँदै बिहीवार अचानक उक्त सम्मेलन सहभागी नहुने घोषणा गर्‍यो।

एउटा वक्तव्यमा तालिबानले अफगान सरकारले "उक्त सम्मेलन र शान्ति प्रक्रियालाई भङ्ग गरेको" आरोप लगाएको छ।

अमेरिका र तालिबानबीच अक्टोबर २०१८ देखि पाँच चोटि वार्ता भइसकेको छ।

उनीहरू अहिले छैटौँ चरणको वार्ताको बीचमा छन्।

के हो तालिबान?

अफगानिस्तानबाट सोभियत सेना फर्किएपछि सन् १९९० को दशकमा पूर्वार्धमा एउटा कट्टरपन्थी धार्मिक अभियान सुरु भयो।

अधिकांश पश्तुन समुदायका व्यक्तिहरू संलग्न रहेको तालिबान अभियानबारे सन् १९९४ मा धेरैले थाहा पाए।

साउदी अरबबाट आएको आर्थिक सहयोगमा सञ्चालित कट्टरपन्थी सुन्नी इस्लामबारे पढाइने विद्यालयहरूबाट सो अभियान सुरु भएको विश्वास धेरैको छ।

पश्तुनहरूको बाहुल्य भएको पाकिस्तान र अफगानिस्तानका क्षेत्रहरूमा शान्ति र सुरक्षा स्थापित गर्ने वाचासहित आफ्नै इस्लामिक कानुन अर्थात् शरिया कार्यान्वयन गर्ने तालिबानको उद्देश्य थियो।

तालिबानले दुवै देशमा हत्यारा र व्यभिचारीहरूलाई सार्वजनिक रूपमा मृत्युदण्ड दिन थाल्यो। चोरी गरेको प्रमाणित भए अङ्गभङ्गको दण्ड दिइन्थ्यो।

तालिबानको प्रभाव भएको क्षेत्रमा पुरुषले दाह्री पाल्नै पर्ने र महिलाले पूरै शरीर छोपिनेगरी बुर्का लगाउनै पर्ने बनाइयो।

टीभी, चलचित्र...


शनिवार बिहान नभाल्नीलाई एम्बुलेन्सबाट विमानस्थल पुर्‍याइएको थियो

हाल अचेत अवस्था (कोमा)मा रहेका उनलाई चियामा विष हालेर दिइएको उनका समर्थकहरूको आशङ्का छ।

लगत्तै जर्मन चान्सलर एङ्गेला मेर्कलले नभाल्नीलाई आवश्यक पर्ने हरेक सहयोग गर्न आफ्नो देश तयार रहेको बताएकी थिइन्।

 ओम्स्कमा एलेक्सीको उपचारमा संलग्न रहेका चिकित्सकहरूले अन्यत्र लानका लागि उनी निकै बिरामी रहेको बताएका थिए।

तर पछि उडानका लागि उनको अवस्था स्थिर रहेको उनीहरूले बताए। पत्नी युलीया उनीसँगै जर्मनी गएकी छन्।

जर्मनीको गैर सरकारी संस्था सिनेमा फर पीसले उनको उडानको खर्च बेहोर्दे छ। उनलाई बर्लिन लगिएको छ।

"एलेक्सी सवार विमान उडिसकेको छ," उनकी प्रवक्ताले शनिवार बिहान ट्विट गरिन्। "समर्थनका लागि सबैलाई हार्दिक धन्यवाद। एलेक्सीको जीवन र स्वास्थ्यका लागि सङ्घर्ष सुरु हुँदै छ।"

मस्को जाँदै गर्दा बिहीवार उनी बिरामी परेका थिए। लगत्तै उनी सवार विमानले आपत्‌कालीन अवतरण गरेको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा देखा परेका तस्बिरहरूमा उडान अघि विमानस्थलमा उनले एउटा कप मा केही पिउँदै गरेको देखिन्छ। उनको टोलीले त्यो चियामा विष हालिएको हुन सक्ने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आशङ्का गरेका छन्।

शुक्रवार चिकित्सकहरूले के भने

शनिवार बिहान नभाल्नी सवार विमान बर्लिनका लागि उडेको थियो

नभाल्नीको उपचारमा संलग्न प्रमुख चिकित्सकले उनलाई आफूहरूले हवाई यात्राका लागि सिफारिस नगर्ने बताएका थिए "तर उनकी पत्नीले भने जर्मनीस्थित अस्पतालमा स्थानान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिएकी थिइन्"।

कोमामा रहेका उनको स्थिति स्थिर रहेको बताइएको छ।

नभाल्नी लिएर आएको विमान टेगल विमानस्थल बर्लिनमा शनिवार विहान अवतरण गरेको छ

चिकित्सकहरूले उनको शरीरमा विष नपाइएको बताउँदै उनको त्यो अवस्था रगतमा चिनीको मात्रामा कमीका कारण भएको "मेटाबोलिक डिसअर्डरले" निम्ताएको हुन सक्ने सङ्केत गरे।

त्यसपछि उनको छाला र कपालमा औद्योगिक रसायनको अंश पाइएको चिकित्सकहरूले सङ्केत गरे।

रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका खरो आलोचक नभाल्नीले सरकारी भ्रष्टाचारको भण्डाफोर गर्दै आएका थिए। ४४ वर्षीय नभाल्नी कैयौँ पटक जेल पनि परिसकेका छन्।

उनले गत जुन महिनामा संविधान सुधारको निम्ति गरिएको मतदानलाई 'कु' र संविधानको उल्लङ्घनको सङ्ज्ञा दिएका थिए।


शनिवार बिहान मुख्यभूमि चीनबाट निकै कम मानिस हङ्‍कङ आए

चीनबाट हङकङ भ्रमणमा आउनेहरू होटेलका कोठामा वा सरकारले चलाएका केन्द्रहरूमा एक्लै बस्नुपर्नेछ। स्थानीय बासिन्दाहरू आफ्नै घरमा बस्नु पर्नेछ।

नयाँ नियम उल्लङ्घन गरेको पाइए जरिवाना तिर्नुपर्ने र जेल जानुपर्ने बताइएको छ।

यसैबीच चीनमा कोरोनाभाइरसका कारण एकजना अमेरिकीसहित ७२२ जनाको मृत्यु भएको छ। एकजना जापानीको पनि भाइरस सङ्क्रमणकै जस्तो लक्षणका कारण ज्यान गएको छ।

अमेरिकी र जापानीको वुहानमा मृत्यु

६० वर्षीय अमेरिकी नागरिक पहिलो गैरचिनियाँ भाइरस सङ्क्रमितको वुहानस्थित अस्पतालमा बिहीवार निधन भएको थियो। बेइजिङस्थित अमेरिकी राजदूतावासका प्रवक्ताले त्यसको विस्तृत विवरण दिएनन्।

त्यसैगरी जापानी विदेश मन्त्रालयले पनि ६० वर्ष नाघेका एक जापानीको वुहानमा मृत्यु भएको जनाएको छ। उनको निधन भाइरल न्यूमोनियाबाट भएको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्।

चीनमा अहिलेसम्म ३५,५४६ लाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। चीन बाहिर २५ देशमा २७० जनालाई उक्त भाइरस सङ्क्रमण भएको छ।

एकजनाको हङकङमा र दोश्रो व्यक्तिको फिलिपिन्समा मृत्यु भएको छ।

हङ्‍कङ आउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न लाम लागेका हजारौँ थिए र चीनले शानजेनमा जाँच कडा गरिएको छ

हङकङमा २६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सीमावर्ती चिनियाँ शहर शानजेनमा दशौँ हजार मानिसहरू शुक्रवार मध्यरातका लागि तोकिएको समयसीमा अगावै सीमा पार गर्न लाम लागेका थिए।

तर शनिवार बिहानसम्म शान्जेन स्थित बन्दरगाह पार गर्न थोरै मानिस आएका थिए।

अभाव

शुक्रवार विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले चीनमा गत दुई दिनमा सङ्क्रमण हुने सङ्ख्या रिपोर्ट गरिएको भनिएपछि सकारात्मक रूपमा लिइएको छ। तर डब्लूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस अडनम गेब्रेयेससले घटेको सङ्ख्याबारे धेरै विश्लेषण गर्न नहुनेमा सतर्क बनाए।

उनले संवाददाताहरूलाई कोरोनाभाइरस प्रकोपले विश्वव्यापी रूपमा औषधीजन्य बस्तुहरू, गाउन, मास्क र पञ्जाहरूको अभाव भएको बताए।

चीनमा निधन भएका डाक्टरका प्रति हङ्‍कङमा श्रद्धाञ्जली प्रकट गरिएको थियो

गेब्रेयेससले भने, "जब बस्तु कम उपलब्ध हुन्छ र माग बढी हुन्छ त्यसबेला झन धेरै जम्मा पार्ने र चर्को मूल्यमा बिक्री गर्ने नराम्रो प्रवृत्ति देखा पर्न सक्छ।"

उनले यस्ता बस्तु उपलब्ध गराउने व्यवसायीलाई नाफा बढाउने उपाय खोज्न भन्दा मानवीयता जोगाउन आग्रह गरेका छन्।

डब्लूएचओको नयाँ तथ्याङ्क अनुसार १७,००० सङ्क्रमित मध्ये ८२ प्रतिशतमा मध्यम प्रभाव परेको, १५ प्रतिशतमा नराम्रो प्रभाव परेको र ३ प्रतिशत गम्भीर जोखिममा परेको पाइएको छ।


शनिवार बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले एउटा सूचना जारी गर्दै हुबेमा रहेका नेपालीहरूको उद्धार गर्ने र इच्छुक व्यक्तिलाई त्यसका लागि आवेदन दिन भनेको छ।

यसअघि त्यस क्षेत्रमा रहेका नेपालीहरूले आफूहरूलाई तत्काल उद्धार गर्न सरकारसँग माग गरेका थिए।

नेपालीहरूको उद्धारका लागि एउटा विशेष चार्टर्ड विमान पठाइन लागेको र त्यसबारे विस्तृत विवरण चाँडै सार्वजनिक गरिने दूतावासद्वारा जारी सूचनामा जनाइएको छ।

चीनबाट फैलिएको नयाँ कोरोनाभाइरसलाई विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले 'विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कट' घोषणा गरेको छ।

चीनमा ११,००० भन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ भने अहिलेसम्म २५९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

चीनबाहिर नेपालसहित २२ देशमा १०० जनाभन्दा बढी व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित

५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर

८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन्

५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष

५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध

सूचनामा के छ?

दूतावासले हुबे प्रान्तमा रहेका नेपाली... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हरूलाई उद्धार गर्ने सरकारले निर्णय गरेको जनाएको छ।

त्यसका लागि एउटा विशेष चार्टर्ड विमानको व्यवस्था गरिने र त्यसबारे विस्तृत विवरण चाँडै सार्वजनिक गरिने सूचनामा उल्लेख छ।

उद्धारका लागि हुबे प्रान्तमा रहेका इच्छुक नेपाली नागरिकले दूतावासले जारी गरेको सूचनामा भनिएबमोजिम फर्म भरेर beijing@nepalembassy.org.cn मा पठाउनुपर्नेछ। आवेदनका लागि ९:०० बजे, फेब्रुअरी  २, २०२० को समयसीमा तोकिएको छ।

विमानस्थलमा गरिने उडानपूर्व गरिने स्वास्थ्यजाँचको नतिजामा बाहेक यदि यो आवश्यकता पूरा गर्न नसकेमा आवेदकले कानुनबमोजिम कारबाही भोग्नुपर्ने दूतावासले जनाएको छ।

नेपाल फर्किन चाहनेहरूको आवेदनका आधारमा विशेष उडानको विवरण तय गरिने सूचनामा उल्लेख छ।

दूतावासले यो सूचनाका कारण कुनै अन्योल सिर्जना नहोस् भनेर ह्वीच्याट ग्रूपमा नफैलाउन अनुरोध गरेको छ।

वुहानबाट उद्धार गर्न सरकारसँग गुहार

नेपाल वायुसेवाको विमान

उद्धारका लागि नेपाल वायुसेवा निगमको विशेष जहाज प्रयोग गरिने बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका उपप्रमुख सुशील लम्सालले बताए।

उनका अनुसार हुबेको वुहानमा सबैभन्दा धेरै नेपालीहरू रहेका छन् भने त्यहाँबाट केही टाढाका अरू सहरमा पनि नेपालीहरू रहेको पाइएको छ।

"सबैलाई भेला गरेर नेपाल पठाउनका लागि छिटोमा तीन दिन र ढिलोमा पाँचदेखि सात दिन लाग्न सक्छ," उनले बीबीसीसँग भने।

लम्सालका अनुसार हुबेमा रहेका १८८ जना विद्यार्थी र श्रम स्वीकृति लिएर कामदार भिसामा रहेका १० जना गरी कुल १९८ जना नेपालीहरू दूतावासको सम्पर्कमा आएका छन्।

कोरोनाभाइरस फैलिएको हुबे प्रान्त

लम्सालले भने, "उहाँहरूलाई हामीले आइतवार बिहान ९ बजेसम्मको समय दिएर फर्म भर्न भनेका छौँ, कति जनाले नेपाल जान इच्छा गर्नुहुन्छ। त्यसैका आधारमा कहिले जहाज आउने भन्ने तय हुन्छ।"

वुहानमा रहेका नेपाली विद्यार्थीहरूले पनि सरकारको पछिल्लो कदमले आफूहरूको आशा बढाएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

वुहानमा एमबीबीएस अध्ययनरत एकजना नेपाली विद्यार्थी श्रद्धा श्रेष्ठले भनिन्, "हामी पहिले निकै निराश बनेका थियौँ। सरकारको पछिल्लो निर्णयले आशा जगाएको छ।"

सरकारलाई दबाव

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

चीनमा रहेका नेपालीहरूले उद्धारको पहल गरिदिन आग्रह गरेपछि सरकारलाई दबाव परेको थियो।

शुक्रवार परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सुरु भएको चीनको वुहानबाट नेपाली नागरिकलाई स्वदेश...


शनिवार भएको घटनालाई नेपालको "अहिलेसम्मकै ठूलो" साइबर आक्रमण मानिएको छ। प्राविधिक रूपमा निकै सुरक्षित मानिएको एटीएम प्रणाली तोड्न ह्याकरहरू सफल भएका थिए।

ह्याकरहरूले भण्डारण गरिएको गोप्य तथ्याङ्क पनि हात पारेका रहेछन् भने "हजारौँ सक्कली खातावालको एटीएम कार्ड नै बनाउन सक्ने" जोखिम विद्यमान रहेको भन्दै त्यसबारे अध्ययन भइरहेको बताइएको छ।

सूचनाप्रविधिविज्ञ सुरेश कर्ण भन्छन्, "अहिलेको सबैभन्दा ठूलो डर भनेकै ब्याङ्किङ प्रणालीमा रहेको हाम्रा निक्षेपकर्ताका विवरणमा ह्याकहरूको पहुँच पुग्यो कि भन्ने हो।"

एउटा ब्याङ्कका वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार "अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चिन्ता" नै त्यही हो।

उनले भने, "सर्भरमा ह्याकरका गतिविधिको अनुसन्धान भएपछि ती तथ्याङ्कको अवस्थाको बारेमा थाहा हुनेछ।"

तर नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका प्रवक्ता लक्ष्मीप्रपन्न निरौलाले भने फोरेन्सिक जाँच भएपछि मात्र त्यसबारे स्पष्ट हुने बताए।

उनले भने, "अहिलेसम्मको जानकारीमा भने ह्याकरहरू एटीएमभन्दा धेरै पर पुगेका छैनन् र सर्भर सुरक्षित छ भन्ने हामीलाई लागेको छ।"

डरलाग्दो आक्रमण

नेपाल प्रहरीले शनिवार पाँच चिनियाँ र आइतवार राति फ्रा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्सेली राहदानी बोकेका चिनियाँ मूलका अर्का एक व्यक्तिलाई नेपाली ब्याङ्किङ प्रणाली ह्याक गरेर एटीएमबाट पैसा चोरेको आरोपमा पक्राउ गरेको हो।

कुल रु ३,५८,८४,०२०

नेपालएक करोड ८९ लाख रुपैयाँ

भारतएक करोड पाँच लाख भारतीय रुपैयाँ

२४ भारतीय ब्याङ्कका १३२  एटीएमबाट  ६ नेपाली ब्याङ्क तारोमा

७ ब्याङ्कका कार्डप्रयोग गरेर १७ ब्याङ्कका काठमाण्डूस्थित ६८  एटीएम तारोमा

अधिकारीहरूका अनुसार शनिवार दिउँसो ह्याकरहरूले रकम चोर्ने उद्देश्यले बनाइएका कार्डहरू राजधानी काठमाण्डूका केही एटीएम मशीनमा छिराएपछि अस्वाभाविक कारोबार भएको देखिएको थियो।

सामान्यतया एटीएममा एउटा कारोबार गर्न ५० सेकेन्डजति समय लाग्छ। तर त्यस्ता कार्ड प्रयोग गरिएका मशीनबाट निकै तीव्र गतिमा पैसा निस्किएको थियो।

ब्याङ्कले तोकेको अधिकतम रकम झिक्ने सीमा पनि नाघेर पैसा झिकिएको र एटीएम रित्तिएको बताइन्छ।

यसबारे छानबिन गरेर आगामी हप्ता बुधवारभित्र प्रतिवेदन बुझाउन भन्दै राष्ट्र ब्याङ्कले एउटा छानबिन समिति बनाएको छ।

तर हालसम्म सरकारले फोरेन्सिक विज्ञ नै भेटाउन नसक्दा मुख्य काम अगाडि नबढेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नौलो तरिका

प्रारम्भिक अनुसन्धानले एटीएम मशीनमा गरिने रकमको माग र त्यसलाई पुष्टि गरेर झिक्ने अनुमति दिने प्रणालीबीच एउटा 'प्रोक्सी प्रणाली' खडा गरेर पैसा निकाल्ने अनुमति दिएको देखिएको अधिकारीहरूले बताए।

त्यस्तो अनुमति दिने प्रणाली अन्तरब्याङ्क कारोबार हुने स्विफ्ट र स्रोत ब्याङ्कको प्रणालीअगाडि नै राखिएकाले ब्याङ्कसम्म जानकारी नै नपुगेको र एटीएममा भएजति रकम मात्र रित्तिन थालेको बताइएको छ।

त्यस्तो 'प्रोक्सी प्रणाली'ले जुनसुकै 'पिन कोर्ड' राख्दा पनि पैसा झिक्ने अनुमति दिएको हुन सक्ने अनुमान ब्याङ्किङ क्षेत्रका अधिकारीहरूले गरेका छन्।

प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा सुरुमा ह्याकरहरूले चोर्न खोजिएको ब्याङ्ककै एटीएम प्रयोग गर्न खोजेको देखिएको छ।

त्यसमा केही सुरक्षा अवरोध देखिएपछि फरक स्विफ्ट सञ्जालका एटीएम रोजाइमा परेको बताइएको छ।

नेपालमा अहिले सञ्चालन हुने एटीएमहरू पाँचवटा त्यस्ता भिन्न सञ्जालका भरमा सञ्चालन हुने गर्छन्।

एक दर्जनभन्दा बढी ब्याङ्कहरूको सञ्जाल रहेको नेपाल इलेक्ट्रोनिक पेमेन्ट सिस्टम्स लिमिटेड (नेप्स) बाहेक नबिल, स्ट्यान्डर्ड चाटर्ड, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट ब्याङ्क र हिमालयन ब्याङ्कसँग आफ्नै स्विफ्ट सञ्जाल छ।

चोरीका क्रममा स्रोत...


शनिवार मात्र बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले चीनस्थित कोरोनाभाइरस अतिप्रभावित हुबे प्रान्तमा रहेका नेपालीहरूको उद्धारका लागि प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।

स्वदेश फर्किन चाहने नेपाली नागरिकलाई आइतवार बिहानसम्म आवेदन भर्न समय तोकिएकोमा १८० जनाले त्यसो गरेको बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका उपप्रमुख सुशील लम्सालले बीबीसी न्यूज नेपाली बताए।

आवेदकहरूलाई लिन नेपाल वायुसेवा निगमको विशेष विमान पठाउने सरकारको योजना छ।

त्यसरी उद्धार गरेर नेपाल ल्याइएकाहरूलाई कम्तीमा दुई साता निगरानीमा राख्नुपर्ने भएकाले त्यसका लागि कुन स्थान उपयुक्त हुन्छ भनेर विभिन्न विकल्प प्रस्तुत गरिएको अधिकारीहरूले बताए।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले बीबीसीसँग भने, "हामीले उपत्यकाभित्र र आसपासका विभिन्न स्थानहरूको विकल्प अघि सारेका छौँ। अब त यो विषय स्वास्थ्य मन्त्रालयको मात्र रहेन। त्यसैले कुन स्थानमा राख्ने भन्ने निर्णय उच्च तहबाटै हुनेछ।"

स्वास्थ्य मन्त्रालयले अघि सारेका विकल्प

श्रेष्ठका अनुसार मन्त्रालयले नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीका तालिमकेन्द्र वा कुनै ब्यारेकमा ची... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नबाट ल्याइएका मानिसहरूलाई राख्न सकिने एउटा विकल्प अघि सारेको छ।

उनका अनुसार नेपाली सेनाको पाँचखालस्थित तालिमकेन्द्र, सशस्त्र प्रहरीको मातातीर्थ वा ककनीस्थित तालिमकेन्द्रलाई सम्भावित स्थानका रूपमा हेरिएको छ।

त्यस्तै अर्को विकल्पमा इचङ्गुनारायणस्थित सुकुम्बासीका लागि बनाइएका दुई भवन छन्।

इचङ्गुमा चार रोपनीभन्दा बढी क्षेत्रफल भएको जग्गामा बनाइएका भवनमा झन्डै १३० वटा फ्ल्याट भएको बताइन्छ।

त्यहाँ अहिलेसम्म सरकारले सुकुम्बासीलाई बसाउन सकेको छैन।

खाली नै रहेकाले ती अपार्टमेन्टमा चीनबाट उद्धार गरेर ल्याइने मानिसलाई राख्न सकिने श्रेष्ठले बताए।

अर्को विकल्पका रूपमा भक्तपुरको खरिपाटीस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको तालिमकेन्द्रलाई अघि सारिएको छ।

त्यस्तै अन्य विकल्पमा बोडेस्थित कृषि विकास ब्याङ्कको तालिमकेन्द्र, जावलाखेलस्थित स्टाफ कजेल, कीर्तिपुस्थित आयुर्वेदिक तालिमकेन्द्रजस्ता स्थान छन्।

तीबाहेक केही विद्यालय र कलेजका छात्रावासलाई पनि विकल्प मानेर छलफल भइरहेको श्रेष्ठले जानकारी दिए।

निर्णय हुन बाँकी

स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालका अनुसार अहिले नै चीनबाट उद्धार गरिएकाहरूलाई कहाँ राख्ने भन्ने निर्णय गरिसकिएको छैन।

आइतवार बिहान बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, "हामीले उताबाट ल्याएपछि यहाँ के कसरी व्यवस्थापन गर्ने हो भन्ने आन्तरिक व्यवस्थापनको विषयमा निर्णय गर्न स्वस्थ्य सचिवज्यूको संयोजकत्वमा एउटा समिति बनाएका छौँ।"

"उक्त समितिले आवश्यक तयारी गरिरहेको छ। त्यसैअनुसार काम अघि बढ्छ।"

वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित

५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर

८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन्

५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष

५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध

शनिवार साँझ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा आकस्मिक बैठक बोलाएर मन्त्रीहरूलाई चीनमा अलपत्र परेका नेपाली नागरिकको व्यवस्थापन र उद्धारबारे निर्देशन दिएका थिए।

सोही निर्देशनअनुसार काम भइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उक्त बैठकमा उपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेल, गृहमन्त्री रामबहादुर थापा, स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकाल र सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्को पनि सहभागी थिए।

वुहानका विद्यार्थीको भनाइ

वुहानमा रहेका विद्यार्थीहरूले भने उद्धार हुने भएपछि आफूहरूलाई...


शनिवार विज्ञप्ति जारी गर्दै पछिल्ला घटनाक्रमबारे आफ्नो गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको उनले बताएका छन्।

 ''पछिल्लो विकसित राजनीतिक घटनाक्रम, मूलतः हिजो मध्यरातमा प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा राष्ट्रपतिद्वारा गरिएको प्रतिनिधिसभा विघटनको असंवैधानिक र अलोकतान्त्रिक कदमप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ,'' विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।

 ''यो कदम २०७७ पुस ५ को प्रतिनिधि सभा विघटन विरुद्ध ६७ दिनसम्म गरिएको संवैधानिक, कानुनी र राजनैतिक सङ्घर्षको भावना एवं सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासको २०७७ फागुन ११ गतेको फैसलाको विपरीत देखिन्छ।''

संविधानको धारा ७६ (५) अनुसार वैकल्पिक सरकार गठनका लागि वस्तुगत आधार पेस भइसकेको अवस्थामा प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने विकल्प रहँदा रहँदै प्रतिनिधिसभा विघटनको निष्कर्षमा पुग्नु 'स्वाभाविक र संवैधानिक कदम' मान्न सकिने अवस्था नरहने उनले बताएका छन्।

 शुक्रवार राष्ट्रपति कार्यालयबाट जारी विज्ञप्ति नेपालको संविधान, राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐन २०७३ र प्रतिनिधिसभा नियमावली २०७५ ले गरेको व्यवस्थासँग मेल खाएको नदेखिएको र त्यो शक्ति पृथकीकरण, सन्तुलन र नियन्त्रणको सिद्धान्त विपरीत हुन गए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को सापकोटाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।

विपक्षी दलहरूले के भनिरहेका छन्?

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा प्रतिनिधिसभा विघटन गरी मध्यावधि निर्वाचनको मिति तोकेको घटनालाई विपक्षी दलहरूले 'संविधान र लोकतन्त्र विरोधी घटना' भन्दै त्यसको प्रतिरोध गर्ने बताएका छन्।

विपक्षी गठबन्धनका रूपमा नेपाली कांग्रेस  सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रधानमन्त्रीमा अगाडि सारेका उनीहरूले आजै त्यसबारे छलफल र निर्णय गर्नका लागि पार्टीका बैठकहरू भएका थिए।

नयाँ आम चुनावको मिति तोकिएको विषयमा बीबीसीसँग कुरा गरेका कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र जसपा-नेपालको एउटा खेमाका नेताहरूले 'चुनाव हुने अवस्था नरहेको' प्रतिक्रिया दिएका छन्।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै प्रधानमन्त्रीका देउवालाई झण्डै एक दर्जन सांसदहरूसाथ समर्थन गरेको जनता समाजवादी पार्टीका एकजना अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले प्रतिरोधका लागि 'जनता र अदालत' दुवैकहाँ पुगिने बताए।

यादवले भने, "राष्ट्रपतिको कदम असंवैधानिक छ। संविधानमा सरकार बन्न नसकेको अवस्थामा मात्र संसद् विघटन गर्न पाइने स्पष्ट व्यवस्था छ। सरकार बन्न नसक्ने अवस्थै थिएन। हामी आजका दिनमा पनि १४९ सांसद राष्ट्रपतिकहाँ उभ्याउन सक्छौँ।"

नेपाली कांग्रेसले समेत राष्ट्रपतिको निर्णयको 'सशक्त प्रतिरोध' गर्ने रणनीति बनाउनका लागि आज पदाधिकारी बैठक बोलाएको छ।

पार्टीका सह महामन्त्री प्रकाशशरण महत भन्छन्, "यो सिधै संविधान र लोकतन्त्रमाथि ठाडो प्रहार हो। त्यसको जति नै निन्दा गरे पनि अपुग हुन्छ। लोकतन्त्र रक्षाका लागि कांग्रेसले आफूलाई सम्पूर्ण रूपमा तयार गर्छ।"

ओलीको कदम 'निरङ्कुशता र प्रतिगमनतर्फको थप यात्रा'

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का नेता वर्षमान पुनले ओलीको कदम 'निरङ्कुशता र प्रतिगमनतर्फको थप यात्रा' बताएका छन्।

उनले भने, "महामारीको बीचमा  प्रधानमन्त्रीको जनताको जीवनरक्षा भन्दा कुर्सी प्रिय भएको देखिने कदम भएको छ। कुर्सीमा समेत वहाँ संविधान मिच्ने र लोकतन्त्र मास्ने र जनभावनालाई तिरस्कार गर्ने स्वेच्छाचारी काम भएको छ।"

राष्ट्रपति कार्यालयद्वारा शुक्रवार जारी विज्ञप्तिमा 'दाबीकर्ता दुवै माननीय सदस्यहरूका समर्थनकर्ता भनिएका सदस्यहरू एक अर्कामा दोहोरो परेका, दलको निर्णय विपरीत एकले अर्कोलाई समर्थन गरेको समेत देखिएको र सम्बन्धित दलले मान्यता नदिन लेखी आएको समेत देखिएकोले'...


शनिवार शेफाली वर्माले वेस्ट इन्डिज विरुद्धको टी-२० क्रिकेट खेलमा ४९ बलमा ७३ रन बनाएर सचिन तेन्दुलकरको कीर्तिमान तोडेकी थिइन्।

पाँच खेलको श्रृङ्खलाको दोस्रो खेलमा आइतवार उनले ३५ बलमा ६९ रन बनाउँदै भारतलाई १० विकेटको जीत दिलाइन्।

शनिवार उनले ३० वर्षदेखि क्रिकेट उत्कृष्ट खेलाडी मानिने तेन्दुलकरको नाममा रहेको सबैभन्दा कम उमेरमा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलमा अर्धशतक प्रहार गर्ने खेलाडीको कीर्तिमान तोडेकी थिइन्।

त्यस्तो कीर्तिमान बनाउँदा तेन्दुलकरको उमेर १६ वर्ष २४१ दिन थियो। सन् १९८९ मा फैसलावादमा भएको खेलमा पाकिस्तान विरुद्धको टेस्ट श्रृङ्खलामा उनले अर्धशतक प्रहार गरेका थिए।

वर्माले भने सो कीर्तिमान १५ वर्ष २८५ दिनमा बनाएकी हुन।

गत अक्टोबरमा दक्षिण अफ्रिका विरुद्धको खेलबाट उनले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा प्रवेश गरेकी थिइन।

टी-२० क्रिकेटमा खेल्ने उनी सबैभन्दा कम उमेरकी भारतीय खेलाडी हुन्। उक्त खेलमा वर्माले ४६ रन बनाएकी थिइन्।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा सबैभन्दा कम उमेरमा अर्धशतक प्रहार गर्ने कीर्तिमान यूएईका काविसा इगोडाबेको नाममा छ जसले १५ वर्ष २६७ दिन हुँदा अर्धशतक बनाएकी थिइ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्।

रोतक गाउँमा हुर्केकी वर्मा महिलाहरूका लागि क्रिकेट खेल्न आवश्यक व्यवस्था नभएको हुँदा पुरुषको पोसाक लगाएर क्रिकेट एकेडेमी जान्थिन।

उनले आफू तेन्दुलकरबाट प्रभावित भएर क्रिकेट खेल्न थालेको बताएकी छन्।