"(भ्रमणका बेला) केही महत्त्वपूर्ण सहमतिहरूमा पनि हामी निष्कर्षमा पुग्ने अपेक्षा गरेका छौँ। बाङ्ग्लादेशले हामीलाई एउटा नयाँ पारवहन मार्ग दिने पनि सम्भावना रहेको छ," उनले भने।

"साथै सांस्कृतिक आदानप्रदान र पर्यटन विकासका प्रश्नहरूमा हामी महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्नेछौँ।"

कुन मार्ग थपिने हो?

अहिले नेपालले बाङ्ग्लादेशसँग काँकडभिट्टा-फुलबारी-बङ्गलाबन्ध पारवहन मार्ग प्रयोग गरिरहेको छ। बिरल-राधिकापुर मार्ग उपलब्ध भए पनि खासै प्रयोगमा नआएको जानकारहरू बताउँछन्।

त्यसबाहेक यसपालिको भ्रमणमा रोहनपुर-सिंहबाद रेलरुट पारवहन मार्गको अनुमतिबारे औपचारिक निर्णय घोषणा हुनलागेको ढाकास्थित नेपाली राजदूत डा. वंशीधर मिश्रले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताएका छन्।

"यो वास्तवमा सन् २०११ देखि नै हामीले मागिरहेको मार्ग हो। तर बाङ्ग्लादेशपट्टि ब्रोडगेज नभइसकेकोले रोकिएको थियो। बाङ्ग्लादेशको मन्त्रिपरिषद्‌ले गत अक्टोबरमै यसबारे अनुमति दिइसकेको थियो। अहिलेको भ्रमणमा औपचारिक हुने हो," मिश्रले बताए।

उनका अनुसार भविष्यमा उक्त मार्ग तेस्रो देशबाट आयातका निम्ति पनि उत्तम विकल्प हुनसक्छ।

बाङ्ग्लादेशसँग सीमा नजोडिएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा कारण उसको पारवहन मार्गसम्म पहुँचका निम्ति भारतीय भूभागको प्रयोग गर्नुपर्छ।

रोहनपुर-सिंहबादको हकमा भारतले यसअघि नै उसको रेलमार्ग प्रयोगको अनुमति दिइसकेको वाणिज्य मन्त्रालयका पूर्वसहसचिव रविशङ्कर सैँजुले बताए।

"नेपाल र भारतबीच यो मार्गको प्रयोगलाई लिएर सन् २०१६ मै एक किसिमको सहमति भइसकेको थियो। तर बाङ्ग्लादेशसँगको पारवहन सन्धिमा यो मार्ग उल्लेख नभएकाले लामो समय त्यत्तिकै रह्यो," उनले भने।

व्यापार असन्तुलन

नेपालले वैदेशिक व्यापारमा अत्यधिक घाटा बेहोरिरहेको छ। पारवहन सुविधाहरू सहज हुँदा निर्यात बढ्ने अपेक्षा यथार्थमा परिणत हुन नसकेको जानकारहरू बताउँछन्।

भारतसँग कोलकाता र विशाखापट्नम अनि चीनसँग पनि चारवटा पारवहन मार्ग प्राप्त भइसकेको र अरू पनि प्राप्त हुनसक्ने सैँजु बताउँछन्।

बाङ्लादेशसँगको व्यापारमा हाल नेपाललाई घाटा भइरहेको छ। यो आर्थिक वर्षको सात महिनाको आँकडा हेर्दा नेपालले करिब ३६ करोड रुपैयाँ बराबरको निर्यात गरेको छ भने ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा धेरैको आयात गरिरहेको छ।

"पारवहन मार्गहरूको सहजताका साथसाथै बाङ्ग्लादेशले हाम्रा कृषिजन्य वस्तु एवं अन्य निर्यात सामग्रीमा लगाइरहेको अत्यधिक गैर भन्सार शुल्कहरू नघटाएसम्म व्यापार असन्तुलन भइरहन सक्छ," सैँजुले भने।

बाङ्लादेश भ्रमणका विशेष एजेन्डा

यसबीच बाङ्ग्लादेशका संस्थापक नेता शेख मुजिबुर रहमानको जन्म शतवार्षिकीको अवसरमा हाल बाङ्ग्लादेशले विभिन्न समारोहहरू आयोजना गरिरहेको छ।

उसले विभिन्न देशका नेताहरूलाई पनि आमन्त्रण गरिरहेको छ।

सोही क्रममा नेपालकी राष्ट्रपति भण्डारीले बङ्गबन्धु शेख मुजिबुर रहमानको जन्म शतवार्षिकीको एउटा विशेष कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।


"[जुलाई १५ मा] गरिएको परीक्षणले कुनै पनि भू-उपग्रहलाई खतरा थिएन," रुसको रक्षा मन्त्रालयले भनेको छ।

रुसले यसअघि नवीनतम अन्तरिक्ष प्रविधि परीक्षण गर्ने क्रममा एउटा सानो यानमा भएको विशेष उपकरण प्रयोग गरेर एउटा भू-उपग्रह जाँचिएको बताएको थियो।

तर अमेरिका र यूकेले अन्तरिक्षमा गरिएको सो परीक्षणप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

"रुसले एउटा भू-उपग्रहबाट हतियारको जस्तो गुण भएको उपकरण परीक्षण गरेको प्रक्रियाबाट हामी चिन्तित भएका छौँ," यूकेको अन्तरिक्ष निर्देशनालयका प्रमुख एअर भाइस मार्सल हार्भे स्मिथले भने।

यूकेले रुसको अन्तरिक्षमा गरिएको परीक्षणबारे आरोप लगाएको यो पहिलो पटक हो। अमेरिकाले पहिला पनि अन्तरिक्षमा रुसको गतिविधिबारे प्रश्न उठाउने गरेको छ।

अमेरिकी सरकारले भू-उपग्रहलाई मार हान्न सकिने क्षमता भएको उक्त अस्त्रको प्रयोगलाई चिन्ताको विषय भनेको छ।

अमेरिका र रुसबीच आगामी साता भियनामा अन्तरिक्ष सुरक्षाको विषयमा सन् २०१३ यता पहिलो पटक द्विपक्षीय वार्ता गर्ने तयारी छ।

सो वार्ता अन्तरिक्ष कानुन नभएको क्षेत्र भएको कुरालाई प्रकाशमा ल्याउने एउटा मौका हुनसक्ने अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र निशस्त्रीक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रणसम्बन्धी अमेरिकी सहायक मन्त्री क्रिस्टोफर फोर्डले बताएका छन।

के भन्छ रुस?

शुक्रवार रुसको रक्षा मन्त्रालयले विज्ञप्ति जारी गर्दै रुसको एउटा 'निगरानी' भू-उपग्रहले रुसी अन्तरिक्ष यानलाई नजिकैबाट एउटा विशेष सानो अन्तरिक्ष उपकरण प्रयोग गरेर निरीक्षण गरेको बताएको छ।

रुसले सो कार्यले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको कुनै पनि मापदण्ड वा सिद्धान्तलाई उल्लङ्घन नगरेको बताएको छ।

मन्त्रालयले अमेरिका र यूकेले 'अन्तरिक्षमा हतियार राख्न र त्यसका लागि आवश्यक कोष जुटाउन अवस्थालाई गलत तरिकाले प्रस्तुत गर्ने अर्को प्रयास गरेको' आरोप लगाएको छ।

के भन्छन् अमेरिका र यूके?

रुसले अन्तरिक्षमा अस्त्र नियन्त्रण गर्नुपर्ने बताएपछि बिहीवार एउटा विज्ञप्तिमा फोर्डले रुसलाई आडम्बरी भएको आरोप लगाए।

"मस्को अमेरिकाको क्षमतामा अङ्कुश लगाउन चाहन्छ तर आफ्नो प्रति-अन्तरिक्ष कार्यक्रम रोक्ने उसको कुनै उद्देश्य नभएको स्पष्ट देखिन्छ," उनले भने।

अमेरिकी अन्तरिक्ष बलका प्रमुख जेनरल जे रेमन्डले रुसले "अन्तरिक्षमा भू-उपग्रह मारक अस्त्र प्रहार गरेको" प्रमाण भएको दाबी गरेका छन्।

अन्तरिक्ष सन्धिमा के छ?

रुस, यूके, अमेरिका र चीन सहित १०० भन्दा बढी राष्ट्रले बाह्य अन्तरिक्षमा शान्तिपूर्ण उद्देश्यले मात्र अन्वेषण गर्ने सहमति व्यक्त गर्दै एउटा सन्धिमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

उक्त सन्धिअनुसार पृथ्वीको कक्ष तथा अन्तरिक्षमा कुनै अस्त्र राख्न पाइँदैन।

अमेरिकाले सन् २०१८ र यो वर्षको प्रारम्भतिर एउटा रुसी अन्तरिक्ष प्रणाली अमेरिकी भू-उपग्रहनजिक पुगेको आरोप लगाएको थियो।

अहिलेको घटनामा पनि उक्त प्रणाली नै संलग्न भएको अमेरिकाको दाबी छ।

अन्तरिक्षमा के हुँदैछ?

बीबीसीका प्रतिरक्षा संवाददाता जोनाथन मार्कसका अनुसार अहिलेसम्म रुस, अमेरिका, भारत र चीनसँग मात्रै भू-उपग्रहमा मार हान्ने क्षमता छ।

"तर मस्कोले स्पष्ट रूपमा एउटा भू-उपग्रह प्रयोग गरेर अर्को नष्ट पार्न खोजेको छ," उनी भन्छन्।

केही देशले आफ्नो सेनामा अन्तरिक्षसम्बन्धी मामिला हेर्ने विशेष बल बनाएका छन्।

"सैन्य भाषामा भन्नुपर्दा अन्तरिक्ष नयाँ मोर्चा बनिसकेको छ," उनी भन्छन्।

उनका अनुसार त्यस्ता बलले अन्तरिक्षमा भएका आफ्नो देशका संरचना जोगाउन रक्षात्मक र आक्रामक दुवै काम गर्छन्।

किन भारत अन्तरिक्ष प्रतिरक्षा प्रणालीमा लगानी गर्दैछ?


"आपत्कालीन सेवामा अहिले चाप कम भए पनि हामी अन्धकारले घेरिएजस्तो अनुभव गर्छौँ"

तर अहिले उनीहरू आफैँले पीडा खेप्नुपरेको छ।

लोम्बार्डी विश्वमै अतिप्रभावित क्षेत्र हो र त्यहाँको अवस्थालाई नियन्त्रणमा राख्न स्वास्थ्यकर्मीहरू सङ्घर्षरत छन्।

पाओलो मिरान्डा क्रिमोनामा कार्यरत सघन उपचार र स्याहारमा संलग्न नर्स हुन्।

"मलाई धेरै झर्को लाग्न थालेको छ," उनले भने। "म सानो कुरामै रिसाउन थालेको र मेरो पारो छिट्टै तात्छ।"

मिरान्डाले खिचेका तस्बिरहरूमा उनले आफ्ना सहकर्मीहरूले सामान्य अवस्थातर्फ फर्किँदै गरेको 'दोस्रो चरण'मा कसरी जुझिरहेका छन् भन्ने देखाउन खोजेका छन्।

"आपत्कालीन सेवामा अहिले चाप कम भए पनि हामी अन्धकारले घेरिएजस्तो अनुभव गर्छौँ," उनले भने।

"हामीभित्र घाउहरू मात्र भए झैँ हुन्छ। हामीले जे देख्यौँ त्यही बोकेर हिँडिरहेका छौँ।"

छटपटी र दुःस्वप्न

यस्तो अनुभव सघन उपचार कक्षकै अर्की नर्स मोनिका मरिओटीको पनि छ।

"सङ्कटका बेलाभन्दा अहिले निकै गाह्रो भइरहेको छ," उनले सुनाइन्।

"त्यस बेला हामी एउटा शत्रुसँग सङ्घर्ष गर्दै थियौँ। यतिखेर त्यो कुरा सम्झिँदा म एक्लै र उद्देश्यहीन भएको अनुभव ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गर्छु।"

सङ्कटका बेला उनीहरू निकै व्यस्त भए र केही सोच्ने समय पनि पाएनन्। महामारीको प्रभाव घट्दै जाँदा उनीहरू पनि कमजोर बने।

त्यति बेला मनमा थुप्रिएको तनाव यतिखेर छचल्किन थालेको छ।

"हामीभित्र घाउहरू मात्र भए झैँ हुन्छ। हामीले जे देख्यौँ त्यही बोकेर हिँडिरहेका छौँ"

"म राति सुत्न सक्दिनँ र सुतिहाले पनि दुःस्वप्न देखेर ब्युँझिन्छु," मोनिकाले सुनाइन्।

"म प्रत्येक रात १० पटकसम्म ब्युँझिन्छु, मेरो मुटु ढुकढुक गरिरहेको हुन्छ। म आत्तिएर स्याँस्याँ गरिरहेको हुन्छु।"

मोनिकाकी सहकर्मी एलिसा पिजेराका भनाइमा आपत्कालीन अवस्थामा आफू बलियो महसुस गरे पनि यतिखेर भने उनलाई निकै थालेको महसुस भएको छ।

उनीसँग खाना पकाउने वा घरको स्याहार गर्ने शक्ति छैन। बिदामा उनी धेरैजसो सोफामा बसेर बिताउँछिन्।

'नयाँ सामान्य अवस्था' होइन

टस्केनीमा काम गरेकी अर्की नर्स मार्टिना बेनेडेटी अझै आफूबाट अरूमा सङ्क्रमण फैलिन सक्छ कि भनेर त्रस्त छिन्। त्यसैले उनले आफ्ना परिवारजन र साथीसङ्गीलाई भेटेकी छैनन्।

उनले सुनाइन्, "मैले पतिसँग पनि दूरी कायम राखेकी छु। हामी छुट्टाछुट्टै कोठामा सुत्छौँ।"

"म अझै नर्सको रूपमा काम गर्न चहान्छु कि चाहन्नँ भन्ने मलाई थाहा छैन"

सामान्य कुराहरू समेत यतिखेर असहज लाग्न थालेको उनीहरूको अनुभव छ।

"घरबाहिर निस्किन खोज्दा मलाई छटपटी हुन्छ र म घर फर्किहाल्छु," मार्टिनाले सुनाइन्।

"म अझै नर्सको रूपमा काम गर्न चहान्छु कि चहान्न भन्ने मलाई थाहा छैन। मैले काम थालेको छ वर्षमा देखेभन्दा बढी मानिसको मृत्यु मैले यी दुई महिनामा देखेँ।"

इटलीका अतिप्रभावित ठाउँमा काम गरेका झन्डै ७० प्रतिशत स्वास्थ्यकर्मीमा कुनै न कुनै प्रकारको मनोवैज्ञानिक समस्या देखिएको एउटा अध्ययनले देखाएको छ।

उक्त अध्ययनमा संलग्न डा. सेरिना बारेलो भन्छिन्, "यो डाक्टर र नर्सहरूका लागि सबैभन्दा कठिन समय हो।"

सङ्कटमा काम गर्दा हाम्रो शरीरले उत्पादन गर्ने हार्मोनले तनावसँग सङ्घर्ष गर्न सघाउँछ।

"तर अवस्था सामान्य भइसक्दा फुर्सदमा जब त्यस्तो अवस्था सम्झना गरिन्छ, त्यसले मानिसहरूलाई निकै थकित र भावनात्मक रूपमा विक्षिप्त बनाउँछ।"

"जब उनीहरू मर्नबाट डराइरहेका थिए त्यसबेला हामी नायक थियौँ। तर अहिले उनीहरूले हामीलाई बिर्सिसकेका छन्"

थुप्रै चिकित्सक र नर्समा महामारीको लामो समयसम्म पनि भयभीत भइरहने पोस्ट ट्रम्याटिक स्ट्रेस डिस्अर्डरका लक्षण देखिन सक्ने उनको...


"उच्चता को छनोट" नाम दिइएको उक्त सम्बोधनका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले राष्ट्रिय एकताका निम्ति आह्वान समेत गरे। उनले उठाएका चार महत्त्वपूर्ण विषय विस्तारमा:

उत्तर कोरिया:

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ्-अनसँग फेब्रुअरी २७-२८ मा भियतनाममा भेटवार्ता गर्ने ट्रम्पले घोषणा गरेका छन्।

गत वर्ष दुई नेताबीच भएको ऐतिहासिक शिखरवार्ता यता दुवै देशले दोस्रो वार्ताको तयारी थालेका थिए।

मङ्गलवार राति सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले भने: "हाम्रा बन्दीहरू घर फर्किएका छन्। परमाणु परीक्षण रोकिएका छन्। गएको पन्ध्र महिनामा एउटा पनि क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको छैन।"

"यदि म अमेरिकाको राष्ट्रपति निर्वाचित नभएको भए, मेरो विचारमा, अहिले हामी उत्तर कोरियासँग ठूलो युद्धमा हुने थियौँ।"

"धेरै काम गर्न बाँकी छ तर किम जङ्-अनसँगको मेरो सम्बन्ध राम्रो छ।"

राजनीतिक एकता:

दुई वर्षदेखिको विपक्षीसँगको विषाक्त सम्बन्धका माझ राष्ट्रपति ट्रम्पले मङ्गलवार राजनीतिक एकताका निम्ति आग्रह गरे।

"हामी मिलेर दशकौँदेखि विद्यमान राजनीतिक गतिरोध तोड्न सक्छौँ। हामी पुराना विभाजन मेटाउन, पुराना घाउ पुर्न र नयाँ गठबन्धन निर्माण गर्न सक्छौँ," उनल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े भने।

उनले पूर्वाधार सुधार, औषधिको मूल्य घटाउने तथा बालबालिकामा हुने क्यान्सरविरुद्ध लड्ने जस्ता विषयमा दुवै पक्षको मिलनविन्दु भेटिने उल्लेख गरे।

"अमेरिकामा अहिले आर्थिक चमत्कार भइरहेको छ। यसलाई केवल मूर्ख्याईँपूर्ण युद्ध, राजनीति वा हाँसउठ्दा राजनीतिक पूर्वाग्रहपूर्ण छानबिनले रोक्न सक्छन्।"

डेमोक्र्याटिक दलका नेताहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत पाएदेखि ट्रम्प प्रशासनमाथि श्रृङ्खलाबद्ध छानबिनको योजना बनाएका छन्।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतिय चुनावताका रुससँग साँठगाँठको आरोपबारे विशेष अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट म्युलरले छानबिन गरिरहेका छन्।

विदेशी युद्ध:

राष्ट्रपति ट्रम्पले तालिबानसँग अफगानिस्तान युद्ध रोक्ने बारे उनको प्रशासनले 'रचनात्मक कुराकानी' गरिरहेको बताए।

"शान्तिका निम्ति कम्तीमा प्रयास गर्ने समय आएको छ।"

राष्ट्रपतिले भने, कुनै समय इस्लामिक स्टेट समूहले कब्जामा लिएको सिरिया र इराकको लगभग सबै भूभागलाई "ती रक्तपिपासु दैत्य" बाट मुक्त पारिएको छ।

"सिरियामा रहेका हाम्रा साहसी योद्धालाई अब घरमा न्यानो स्वागत गर्ने बेला आएको छ," उनले भने।

मध्यपूर्वमा झण्डै दुई दशकयता भएका युद्धहरूमा अमेरिकाले सात हजार सैनिक गुमाएको तथा ७ ट्रिलियन डलरको नोक्सानी बेहोरेको उनले बताए।

"महान देशहरूले अन्तहीन युद्ध लड्दैनन्।"

सीमा सुरक्षा:

छिमेकी मेक्सिकोसँगको सिमानामा पर्खाल बनाउने कुरा राष्ट्रपतिले पुन: दोहोर्‍याए।

अवैध आप्रवासीको समस्यालाई उनले राष्ट्रिय सङ्कट भने।

तर कंग्रेसले पैसा नदिएपनि पर्खाल बनाउन अनुमति मिल्ने गरि तत्काल सिमानामा आपतकालीन स्थिति घोषणा गर्नेबारे भने उनले केही बोलेनन्।

यही विषयलाई लिएर अर्को साता फेरि सरकारी खर्चबन्दीको स्थिति आइपर्न लागेको बेला राष्ट्रपतिसमक्ष पर्खाल बनाउन लाग्ने कोष जम्मा गर्न अब थोरै विकल्पमात्र बाँकी छन्।

अवैध आप्रवासीका कारण काम गर्ने अमेरिकीहरूलाई धेरै अप्ठेरो परेको उनले बताए।


"किम गम्भीर बिरामी", "किमको मस्तिष्कको मृत्यु" वा "किम शल्यक्रियापछि स्वास्थ्यलाभ गर्दै" जस्ता समाचार पुष्टि गर्न असम्भव नै छ।

तर दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपति कार्यालयले जनाए अनुसार उत्तर कोरियाका ३६ वर्षीय नेता "गम्भीर बिरामी परेको" कुनै सङ्केत पाइएको छैन।

किमको स्वास्थ्यबारे हल्ला फैलिएपछि अनेकौँ अनुमान गरिएको यो पहिलो पटक हैन।

कसरी सुरु भयो अनुमान?

किम गत एप्रिल १५ मा आफ्ना हजुरबुवा तथा उत्तर कोरियाका संस्थापक नेताको जन्मजयन्ती मनाउन आयोजित कार्यक्रममा सहभागी भएनन्।

उत्तर कोरियाका संस्थापक नेता किम इल-सङको जन्मजयन्ती मनाउन आयोजित कार्यक्रममा किम जङ-अन सहभागी नभएपछि उनको स्वास्थ्यबारे प्रश्न उठेको हो

राष्ट्राध्यक्ष नै उक्त कार्यक्रममा सहभागी नभएपछि अनेकौँ अनुमान गर्न थालियो। त्यसयता सुरु भएका चर्चा र हल्ला पुष्टि गर्न त्यति सहज छैन।

सरकारी सञ्चारमाध्यमले एप्रिल १२ मा अन्तिम पटक उनको तस्बिर प्रकाशित गरेका थिए। लडाकु विमानको निरीक्षण गरिरहेको बेला खिचिएको उक्त तस्बिर कहिलेको भन्ने चाहिँ स्पष्ट छैन।

तस्बिरमा उनलाई सहज आसनमा देखिन्छ।

सरकारी सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित सामग्रीक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा आधारमा त्यसको अघिल्लो दिन उनले एउटा महत्त्वपूर्ण राजनीतिक बैठक गरेको देखिन्छ। तर त्यसपछि उनी बाहिर देखा परेका छैनन्।

गत हप्ता गरिएको क्षेप्यास्त्र परीक्षणको समाचारमा उनको उपस्थितिबारे कुनै उल्लेख छैन। प्रायः त्यस्ता परीक्षणमा उनको तस्बिर खिचिएको हुन्थ्यो।

पहिला नै बाह्य संसारबाट अलग्गिएको उत्तर कोरियाले ज्यानुअरीको अन्तिम सातादेखि कोभिड-१९ महामारी रोक्ने उद्देश्यले आफ्ना सबै सीमा बन्द गरेको छ।

बिरामी भएको विवरण

उत्तर कोरियाबाट भागेका मानिसहरूले सञ्चालन गरेको एउटा वेबसाइटमा मङ्गलवार किमको स्वास्थ्यसम्बन्धी एउटा दाबी प्रकाशित भयो।

नाम उल्लेख नगरिएको एउटा स्रोतलाई उद्धृत गर्दै डेली एनकेले गत अगस्टदेखि किम मुटु र रक्तनलीसम्बन्धी समस्याबाट पीडित भएको अनि माउन्ट पेक्टुको भ्रमण गरेपछि उनको अवस्था बिग्रिएको दाबी गर्‍यो।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले त्यही एकल स्रोतका आधारमा विवरणहरू प्रकाशित गर्न थाले।

त्यसपछि दक्षिण कोरिया र अमेरिकाका गुप्तचर निकायले पनि त्यो दाबी कति सत्य हो भनेर बुझ्न खोजिरहेको भन्दै अरू विवरणहरू पनि प्रकाशित भए।

त्यही बेला अमेरिकी सञ्चारमाध्यममा उत्तर कोरियाली नेता मुटुको शल्यक्रियापछि गम्भीर अवस्थामा भएको शीर्षकसहित समाचार प्रकाशित भयो।

तर दक्षिण कोरिया सरकारले एउटा विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै तथा चिनियाँ गुप्तचर निकायका स्रोतहरूले समाचार संस्था रोएटर्सलाई उक्त समाचार असत्य भएको बताए।

तर विचारणीय कुरा के छ भने कसैले पनि किमको मुटुको शल्यक्रिया भएको दाबीको खण्डन गरेका छैनन्।

दक्षिण कोरिया र चीनले किम गम्भीर बिरामी भएको भनाइको मात्रै खण्डन गरेका छन्।

किम पहिलो चोटि 'हराएका हैनन्'

सन् २०१४ मा किम ४० दिन कतै देखा परेनन्। सेप्टेम्बरको पूर्वार्धदेखि उनी हराएपछि धेरै खालका अनुमान भए।

एउटा उत्तर कोरियाली पत्रिकाले सन् २०१४ को अक्टोबरमा किमले छडी टेकेको देखिने तस्बिरहरू प्रकाशित गरेको थियो

त्यति बेला उनलाई सत्तापलट गरेर हटाइएको अड्कल पनि गरिएको थियो। त्यसपछि छडी बोकेको देखिने उनको तस्बिर सार्वजनिक भयो।

सरकारी सञ्चारमाध्यमले किमको शारीरिक अवस्थामा केही असहजता भएको बताए पनि उनलाई बाथ भएको दाबीबारे केही स्पष्ट पारेनन्।

किमको उत्तराधिकारी को हो?

उनका पिताले किम जङ-अनलाई सानै बेलादेखि उत्तराधिकारीका रूपमा हुर्काएका थिए।

तर उत्तर कोरियाका नेतालाई केही भइहाले उनको राजनीतिक उत्तराधिकारको...


"के यो परिवर्तनले भाइरसको व्यवहार बदलिएको छ?" यो प्रश्न सोध्ने।

भाइरसको आनुवंशिक परिवर्तन वा म्यूटेशन सुन्दा डरलाग्दो लाग्छ। तर भाइरसको सामान्य प्रवृत्ति नै यसरी म्यूटेशन (उत्परिवर्तन) भएर फेरिइरहनु हो।

अधिकांश यस्ता परिवर्तन अर्थहीन हुने गर्छन् वा भाइरसले आफूलाई बदल्दा त्यो सङ्क्रामक हुन छाड्छ र आफैँ हराएर जान्छ।

कहिलेकाहीँ भने उसको परिवर्तनले उसलाई थप सङ्क्रामक वा घातक बनाउन सक्छ।

इङ्ग्ल्यान्डमा देखा परेको प्रकार कस्तो हो?

हालै इङ्ग्ल्यान्डको दक्षिणपूर्वी भागमा देखा परेको कोरोनाभाइरसको नयाँ स्ट्रेन अर्थात् प्रकार पुरानोभन्दा धेरै सङ्क्रामक भएको वा थप घातक भएको वा खोपप्रतिरोधी भएको कुनै स्पष्ट प्रमाण फेला परेको छैन।

तर दुईवटा कारणले वैज्ञानिकहरूले यसमाथि ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छन्।

पहिलो त यो नयाँ स्वरूपको भाइरस धेरै सङ्क्रमण भइरहेका स्थानमा फेला परेका छन्।

यो चेतावनीको एउटा सूचक हो जबकि यसलाई दुवै किसिमले अर्थ्याउन सकिन्छ।

भाइरस म्यूटेशन भएर चाँडो र धेरै फैलिएको हुनसक्छ।

तर कहिलेकाहीँ सही मानिसमा सङ्क्रमण फैलाएर पनि भाइरस धेरै फैलिएको देखिन सक्छ। उदाहरणका लागि गर्मी यामम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा यूकेमा 'स्पेनी स्ट्रेन'को कोरोनाभाइरस फैलियो। धेरै मानिसहरूले स्पेनमा घुमफिर गरेर फर्किँदा त्यो बोकेर आएकाले त्यसो भएको थियो।

प्रयोगशालामा सूक्ष्म अध्ययन गरेपछि मात्रै यो अहिलेको नयाँ स्ट्रेन थप सङ्क्रामक हो कि होइन भन्ने थाहा हुन्छ।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

कोरोनाभाइरसका दुई उल्लेखनीय म्युटेशन

अनि यो भाइरसको म्यूटेशन कसरी भइरहेको छ भन्ने दोस्रो विषयले पनि वैज्ञानिकहरूको ध्यानाकृष्ट भएको छ।

"यसमा एकदमै धेरै म्यूटेशन भइरहेका छन्। हामीले अपेक्षा गरेकोभन्दा धेरै। अनि केही परिवर्तन रोचक देखिन्छन्," कोभिड-१९ जिनोमिक्स यूके (सीओजी-यूके) कन्सोर्सियमका प्राध्यापक निक लोम्यानले बताए।

दुईवटा उल्लेखनीय म्यूटेशन भएका देखिन्छन् - तिनका नाम भने अलि जटिल छन्।

दुवै परिवर्तन कोरोनाभाइरसको सतहमा देखिने तीखा 'स्पाईक' प्रोटीनमा भएका देखिन्छन्। यिनै स्पाईकको सहयोगले यो भाइरस हाम्रो शरीरको कोषमा टाँसिएर भित्र छिर्छन् र रोग लगाइदिन्छन्।

पहिलो म्यूटेशन N501 भनिएको छ र यसले स्पाईकको सबभन्दा महत्त्वपूर्ण भागमा परिवर्तन ल्याएको छ।

यही भागमार्फत् स्पाईकले हाम्रो शरीरको कोषमा पहिलो स्पर्श गर्छ। कोषभित्र छिर्न थप सजिलो बनाउने कुनै पनि यस्ता परिवर्तनले भाइरसलाई मद्दत पुग्छ।

"यो परिवर्तन महत्त्वपूर्ण अनुकूलन जस्तो लाग्छ," प्राध्यापक लोम्यानले भने।

खोपको आम अभियान सुरु भएपछि त्यसले भाइरसमाथि भिन्न प्रकारको दबाव सिर्जना गर्नेछ किनकि त्यसपछि उसले प्रतिरोधी मानिसलाई सङ्क्रमण गर्न परिवर्तित हुनैपर्छ

अर्को म्यूटेशनको नाम "H69/V70 डिलिशन" छ जुन यसअघि धेरै पटक देखा परेको थियो। यही म्यूटेशन भएको भाइरस मिङ्क जनावरमा पनि देखिएको थियो।

यो म्यूटेशन भएको भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका बिरामीहरूमा कोभिडबाट निको भएका बिरामीको एन्टिबडी प्रयोग गर्दा प्रभावकारी नभएको चिन्ता व्यक्त भएका थिए।

तर यसको पनि स्पष्ट पुष्टि गर्न थप प्रयोगशाला अध्ययन आवश्यक हुन्छ।

बर्मिङ्अम विश्वविद्यालयका प्राध्यापक एलन मक्नाली भन्छन्, "हामीलाई थाहा छ नयाँ स्वरूपका भाइरस देखा परेका छन्। तर त्यसको जैविक अर्थ के हो भनेर हामीलाई थाहा छैन।"

"यो परिवर्तन कति महत्त्वपूर्ण हो भन्ने निष्कर्षमा पुग्न अहिले हतारो हुन्छ।"

खोपमा के असर?

भाइरसको स्पाईक प्रोटीनमा भएका म्युटेशनहरूले कोभिडविरुद्धका तीन अग्रणी खोपबारे पनि प्रश्न उठेका छन्। फाइजर, मोडर्ना र अक्सफर्ड...


"खोइ त्यो त थाहा छैन। यति चाहिँ थाहा छ, [प्रेमले] जीवन उज्यालिएको छ। दृष्टिविहीन हौँ भन्ने महसुस कत्ति पनि हुन्न," महेश साह र मनकेसी चौधरी भन्छन्।

चौधरी दृष्टिविहीन महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीकी प्रमुख खेलाडी हुन् भने महेश उनको खेल र जीवनका सारथि।

एक्काइस वर्षीया चौधरी पाँच मिटरको दूरीसम्म मात्र देख्न सक्छिन्। नेत्रहीन क्रिकेटको भाषामा उनी 'बी टू' अर्थात् आंशिक दृष्टिविहीन खेलाडी हुन्।

तीन वर्ष जेठा साह भने पूर्ण दृष्टिविहीन हुन्।

पाकिस्तानमा भर्खरै सम्पन्न पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय नेत्रहीन महिला क्रिकेट खेल्न जाँदा श्रीमतीलाई पुर्‍याउन त्रिभुवन विमानस्थलको ढोकासम्म पुगेका साह उनी फर्कँदा पनि त्यही ढोकामा उभिन आइसकेका थिए।

साहले भने, "डेढ महिनाभन्दा बढी भइसक्यो, न्यास्रो कतिकति। झन् उनको सफलता सुनिरहँदा गाउँमा एक्लै बस्नै सकिएन।"

'ढुकुरको जोडी'

यो जोडीको माया क्रिकेटमा मात्र सीमित छैन। आफ्नो गाउँ देउताल, बारामा उनीहरू 'ढुकुरको जोडी' र 'परेवाको जोडी'को रूपमा चर्चित छन्।

चितवनमा देउसी खेल्ने एउटा कार्यक्रममा उनीहरूको पहिलो जम्काभेट भएको थियो।

साह त्यतिबेला दृष्टिविहीनहरूको 'ज्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोति नमुना सीप तथा रोजगार केन्द्र'का अध्यक्ष थिए।

केन्द्रको आयस्रोत जुटाउनका लागि देउसी खेल्न दृष्टिविहीन साथीहरू खोज्दै गर्दा उनको चौधरीसँग भेट भयो।

अनि देउसीभैलो र सङ्गीतको तरङ्गसँगै उनीहरूबीच प्रेमको अङ्कुर टुसाएको रहेछ।

साह सीधै बिहेको प्रस्ताव लिएर चौधरीको घर चितवन खैरनीस्थित मझुईमा पुगे। चौधरीकी आमाको पहिलो प्रश्न तेर्सियो, "तिमी देख्न सक्दैनौ। मेरो छोरी कसरी पाल्छौ?"

साहले उत्तर दिए, "भैँसी हो र पाल्नलाई? हामी त सँगै बाँच्ने हो। जसरी नि बाँचिन्छ।" सुनेर उनी अवाक् भइन्, अर्को प्रश्न सोधिनन्।

विसं २०७४ सालको जेठ ८ गते चौधरी र साहको बिहे भयो।

जागिरका लागि सङ्घर्ष

साहका दुईवटा योजना थिए।

पहिलो, श्रीमतीको क्रिकेट यात्रालाई जुनसुकै स्थितिमा पनि निरन्तरता दिने। दोस्रो, एउटा जागिर खाएर जीवन सहज ढङ्गले अगाडि बढाउने।

पहिलो काम उनको वशमा थियो। दोस्रोको लागि भने सङ्घर्ष गर्नुपर्‍यो।

साह गाउँगाउँमा गएर कपडा बेच्ने काम गर्थे। बिहेपछि छोडे। जागिरको लागि ठाउँ ठाउँ धाए, तर पाएनन्।

लामो मेहनतपछि श्रीमतीले एउटा चाउमिन कारखानामा काम पाइन्।

साहपनि श्रीमतीसँगै काम गर्न चाहन्थे तर पूर्ण रूपमा देख्न नसक्नेले चाउमिन कसरी बनाउने? साहुको यो प्रश्नको जवाफ उनीसँग थिएन।

तर साहु नभएको मौका छोपेर उनले चाउमिन बनाउने सीप सिके।

उनी भन्छन्,"कति पटक घाउ भयो, रगत बग्यो। त्यसको हिसाब छैन। तर मैले काम सिकेरै छोडेँ।"

एक दिन साहु सुनिल तामाङले उनले गरेको काम देखेपछि उनको कामको प्रशंसा गरे। तामाङले भनेछन्,"देख्नेले गर्ने कामभन्दा तिम्रो राम्रो छ। जागिर पक्का।"

अहिले दुवैजना सिमरा चाउमिन उद्योगमा काम गर्छन्।

श्रीमती हेड मिस्त्री हुन भने साह सहायक मिस्त्री। श्रीमतीको दैनिक कमाइ ३५० रुपैयाँ अनि श्रीमान्‌को ३०० रुपैयाँ।

उनीहरू भन्छन्,"जीवन चलेकै छ। खुसी के भने एउटै कम्पनीमा काम गर्न पाएकोले चौबीसै घण्टासँगै बिताउन पाइन्छ। बिहान तरकारी किन्न जाँदापनि सँगै, काम पनि सँगसँगै। अनि बजारमा भेट्नेहरूले भन्छन् - ऊ हेर ढुकुरको जोडी।"

कीर्तिमानी मनकेसी  चौधरी

चौधरीले क्रिकेट खेल्न थालेको एक दशक नाघिसक्यो। बिहेअगाडि क्रिकेटकै सेरोफेरोमा उनको जीवन थियो।

उनी अब्बल खेलाडी हुन्। सन् २०१४ मा नेपालमा ब्रिटेनसँग खेलेको तीनवटा टी-२० खेलमा तीनवटै जित्दा उनी सबै खेलमा उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थिइन्।

उनी टोलीकी विकेटकिपर हुन्।

भर्खरै...


"खोपबारे मलाई मात्रै जानकारी दिनुभन्दा आगामी सातादेखि खोप दिन नै सुरु गरौँ," उनले उपप्रधानमन्त्री तातियाना गोलिकोभालाई त्यसको केही दिनअघि भनेका थिए।

"पक्कै पनि," उनले उत्तर दिइन्।

स्पुत्निक खोप सार्वजनिक गर्ने विषय साँच्चै सुरु भइसकेको छ। तर यसबारे सर्वसाधारणहरूको संशय व्यक्त गरिरहेका छन्।

विश्वभरि लाखौँको मृत्युको कारण बनेको कोरोनाभाइरसविरुद्धको खोप लगाएर बस्न आखिर किन रुसीहरू आनाकानी गरिरहेका छन् त?

खोप लगाउन हतार छैन

सुरुमा चिकित्सकीय सेवामा कार्यरत, शिक्षक र सामाजिक सेवामा लागेका व्यक्तिहरूलाई स्पुत्निक खोप दिइएको थियो

मस्कोमा बस्ने रुसीहरूका लागि खोप लगाउने काम सहज नै देखिन्छ। उनीहरूले एउटा वेबसाइटमा गएर खोपका लागि आफ्नो नाम दर्ता गर्न सक्छन्।

सुरुमा १८ देखि ६० वर्षका चिकित्सकीय सेवामा लागेका, शिक्षक र सामाजिक सेवामा लागेका मानिसहरूलाई खोप दिइएको थियो।

खोप निःशुल्क रूपमा उपलब्ध गराइएको थियो र मस्कोका नगरप्रमुखको कार्यालयका अनुसार ५,००० मानिसले  सुरुका केही घण्टामै आफ्नो नाम दर्ता गरेका थिए।

बीबीसी संवाददाताहरूले त्यसको दुई हप्तासम्म मस्कोका कैयौँ क्लिनिक खाली देखे।

एउटा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रुसी पत्रिकाका अनुसार एक नर्सले सोमवार खोप लिन कोही पनि नआएपछि स्पुत्निकको मात्रा फ्याँक्नुपरेको थियो।

कम सङ्ख्या

मस्कोको एउटा खोप केन्द्रमा उपस्थित केही यस्ता सर्वसाधारण थिए जो खोपबारे पूर्ण रूपमा विश्वस्त थिए। तर सङ्ख्या कम हुनुले त्यस्तो विश्वास सबैमा नरहेको सङ्केत गर्छ।

सुरुमा खोप दिइने भनिएकाभन्दा फरक समूहका मानिसहरूलाई समेत खोप दिइएको प्रमाण छन्।

बीबीसीले कुरा गरेको धेरैले आफूहरूलाई खोप प्राप्त गर्ने समूहमा रहेको प्रमाणित गर्नका लागि आवश्यक पर्ने कागजपत्र पनि नमागिएको बताए।

भरोसा

रुसी खोप गत अगस्ट महिनाको ११ तारिखमा त्यहाँको स्वास्थ्य मन्त्रालयमा दर्ता गरिएको थियो। दोस्रो चरणको क्लिनिकल परीक्षण सम्पन्न भएको भोलिपल्टै हतारहतार त्यसो गरिएको थियो।

खोपको परीक्षण सामान्यतया तीन चरणमा गरिन्छ। सामान्यतया पश्चिमा राष्ट्रका नियामकहरूले तेस्रो चरणको परीक्षणको नतिजा आएपछि मात्रै खोप लाई प्रमाणित गर्ने गर्छन्।

स्पुत्निकको तेस्रो चरणको परीक्षण अझै जारी छ भने यसको दोस्रो चरणको परीक्षण पनि निकै कम अनुपातमा गरिएको थियो।

स्पुत्निकबारे निकै कम तथ्य सार्वजनिक गरिएको छ

दोस्रो चरणको परीक्षणमा जम्मा ७६ जना स्वयंसेवक सहभागी भए। त्यसमा पनि सबै स्वस्थ पुरुष अनि महिला सहभागी थिए। साठी वर्षभन्दा माथिका कोही थिएनन्।

यूकेको अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले बनाएको खोपको सुरक्षासम्बन्धी परीक्षणमा २५६ जना सहभागी थिए।

त्यस्तै फाइजर-बायोएन्टेकले विकास गरेको खोपको उहीँ चरणको परीक्षणमा ४५६ र मोडेर्नाको हकमा ६०० जना सहभागी भएका थिए।

यीमध्ये कुनै पनि खोपलाई दोस्रो चरणको परीक्षणलगत्तै दर्ता गरिएको थिएन।

तथ्याङ्कको कमी

स्पुत्निक खोप कोरोनाभाइरसविरुद्ध ९५ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको दाबी रुसको छ

हाल उपलब्ध खोपमध्ये रुसको स्पुत्निकबारे सबैभन्दा कम जानकारी उपलब्ध छ। यसको परीक्षणको तथ्याङ्कमा वैज्ञानिकहरूको अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई पहुँच उपलब्ध गराइएको छैन।

प्रेस विज्ञप्तिका रूपमा सामान्य तथ्याङ्क मात्रै सार्वजनिक गरिएको छ।

योभन्दा नितान्त फरक फाइजरले २०,००० मानिसमा गरेको परीक्षणको तथ्याङ्क उपलब्ध छ भने मोडेर्नाको १५,००० अनि अक्सफर्डको १०,००० सर्वसाधारणको परीक्षणको जानकारी उपलब्ध छ।

अमेरिका र युरोपमा विकास गरिएका खोपजस्तै स्पुत्निकले कोरोनाभाइरसविरुद्ध ९५ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको दाबी रुसको छ।

तर उसको दाबी अन्तरिम नतिजाका आधारमा...


"जोखिम बढ्दैछ त्यसैले सार्वजनिक यातायात वा अत्यावश्यक बाहेकका अन्तर्राष्ट्रिय उडान तथा आन्तरिक उडान खोलिनहालौँ भन्ने आवाज आइरहेका छन्। हामी केही दिनभित्र कोरोनाभाइरस सङ्कट व्यवस्थापन समितिको बैठक बसेर यी विषयको समीक्षा गर्छौँ," सरकारका प्रवक्ता एवं सूचना तथा सञ्चारमन्त्री युवराज खतिवडाले भने।

'उदार हुन नसकिने'

पछिल्ला दिनमा बढेको जोखिमका कारण सरकारका सामु उदार भएर सेवा सञ्चालन गराउने अवस्था देखानपरेको मन्त्री खतिवडाले बताएका छन्।

उनले विगत केही सातायता विभिन्न देशमा अलपत्र परेका नेपालीहरूको उद्धार गरिएको उल्लेख गरे।

सुरुमा केही हजारभन्दाभन्दै करिब ४५ हजारको त्यसरी उद्धार भइसकेको र अझै थप ४५ हजार आउन चाहनेको सूची विभिन्न दूतावासमा रहेको उनले बताए।

"सरकारको सोच के हो भने जो अलपत्रै पर्नुभएको छ र जसको उद्धारै गर्नुपर्नेछ वहाँहरूलाई ल्याउँछौँ। तर जो केही समय त्यहाँ बस्दा सुरक्षित नै हुनुहुन्छ र अलपत्रको स्थितिमा हुनुहुन्न भने वहाँहरूलाई स्थिति अलि सहज भएपछि ल्याउनु पर्ने गरि हामी छलफलमा छौँ।"

देशव्यापी लकडाउन नहुने

चैत ११ गतेदेखि देशभरि लगाइएको लकडाउन भन्दा केही समय अगाडि देखि नै खा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सगरि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू बन्द भएका हुन्।

देशव्यापी लकडाउन अहिले हटाइएको छ।

जोखिम बढ्दै गएपछि कतै फेरि लागु हुने त होइन भन्ने प्रश्नको जबाफमा बिहीवार मन्त्री खतिवडाले अहिले सरकारले त्यस्तो नसोचेको बताए।

आर्थिक स्वास्थ्य पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण भएकाले सबैजनाले स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गरिदिएमा असहज स्थिति नआउने उनले बताए।

साथै स्थानीय स्थिति हेरेर अहिलेपनि दुई दर्जनजति स्थानीय तहमा विभिन्न किसिमको लकडाउन लागु रहेको र आगामी दिनमा पनि परिस्थिति हेरेर स्थानीय निकायहरूले नै त्यस्ता कदम चाल्नसक्ने उनले बताए।


"ट्याक्टिकल गाइडिड वेपन" भनिएको सो अस्त्रबारे त्यहाँको सरकारी समाचारसंस्थाले धेरै जानकारी दिएको छैन तर उसले त्यसमा "शक्तिशाली युद्धशीर्ष" जडान भए‍को उल्लेख गरेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनबीच गत फेब्रुअरीमा भियतनामको हनोईमा दोस्रो शिखरवार्ता असफल भएपछि उत्तर कोरियाले अस्त्र परीक्षण गरेको हो।

उत्तर कोरियाले यसअघि पनि यस्तै किसिमको अस्त्र परीक्षण गरेको दाबी गरेको थियो। तर  पर्यवेक्षकहरूले त्यसलाई अमेरिकामाथि दबाव सिर्जना गर्ने प्रयासका रूपमा अर्थ्याएका थिए।

गत हप्ता नेता किमले अमेरिका राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका लागि 'सही नियत' लिएर आए थप वार्ता गर्न सकिने बताएका थिए।

उत्तर कोरियाको दाबी के हो?

सरकारी समाचारसंस्था कोरियन सेन्ट्रल न्यूज एजेन्सी (केसीएनए) का अनुसार उक्त परीक्षणको निरीक्षण नेता किम आफैँले गरेका थिए।

केसीएनएका अनुसार उक्त अस्त्रमा उडानलाई मार्ग निर्देशन गर्ने विशिष्ट विधि छ।

उसले यो परीक्षणमा विभिन्न लक्ष्यमा विभिन्न तरिकाबाट प्रहार गरिएको जनाएको छ।

परीक्षणपछि प्रतिक्रिया दिँदै किमले यो "जनसेनाको युद्ध शक्ति बढाउन धेरै मह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त्त्वपूर्ण" उपलब्धि  भएको बताएका छन्।

उक्त अस्त्रबारे खासै धेरै विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

यद्यपि सानो दुरीको अस्त्र भएकोले त्यसबाट संयुक्त राज्य अमेरिकालाई खतरा नरहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ।

गत वर्ष आफ्नो परमाणुक्षमता "पुष्टि भइसकेको" जनाउँदै प्योङ्याङले अबका दिनमा अन्य महाद्वीपमा हमला गर्न सक्ने लामो दुरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाले बलिस्टिक र लामो दुरीको क्षेप्यास्त्रमा समेत अटाउने परमाणुबम बनाएको र उक्त अस्त्र अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने दाबी गर्दै आएको छ।


"ठूलो हावाहुरी" आउने पूर्वानुमानबीच प्यासिफिक ग्यास एन्ड इलेक्ट्रिकले क्यालिफोर्निया राज्यका ३६ वटा काउन्टीहरूमा विद्युत आपूर्ति बन्द गर्ने स्थिति आउन सक्ने बताएको छ।

त्यो हावाहुरीले विद्युतीय पूर्वाधारमा क्षति पुर्‍याउँन सक्ने र नयाँ स्थानमा आगलागी गराउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

तीव्र गतिको हावा-हुन्डरी चल्दै गर्दा विभिन्न वनमा आगो सल्किएपछि क्यालिफोर्नियाका करिब ५०,००० मानिसहरू घर छोडी सुरक्षित स्थानमा जान बाध्य भइसकेका छन्।

लस एन्जलस र सोनोमा काउन्टीमा आपत्‌काल घोषणा गरिसकिएको छ।

डढेलो लाग्ने याम

क्यालिफोर्नियाको अग्नि नियन्त्रण गर्ने निकायले त्यो राज्यमा अहिले "आगलागी हुने मौसमी अवस्था" उत्पन्न भएको बताएको छ।

गभर्नर ग्याभिन न्युसोमले विद्युत आपूर्ती गर्ने निकायले पर्याप्त काम गर्न नसकेको बताए।

उनले "वर्षौँ वर्षदेखिको लोभ लालच" र "वर्षौँ वर्षदेखिको अव्यवस्थाका कारण" पछिल्लो स्थिति उत्पन्न भएको भन्दै प्यासिफिक ग्यास एन्ड इलेक्ट्रिक (पीजी एन्ड ई) को कडा आलोचना गरेका छन्।

त्यो कम्पनीले सम्भाव्य खराब मौसमका कारण आफ्ना ८ लाख ५० हजार उपभोक्ता अन्तर्गतका करिब २० लाख सेव... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाग्राही शनिवारदेखि सोमबारसम्म बिजुली आपूर्ति बन्द हुने अवस्थाका लागि तयार रहन आग्रह गरेलगत्तै उसको आलोचना भएको हो।

एक वक्तव्यमा पीजी एन्ड ईले भनेको छ, "पीजी एन्ड ईले विनाशकारी हावा हुरी आउन सक्ने भएकोले केही घन्टासम्म बिजुली आपूर्ति बन्द गर्नु पर्न सक्छ।"

त्यो मौसमी अवस्था दशकौँपछिको खराब हुन सक्ने बताउँदै उसले ठूलो हावाहुरीका कारण विद्युत प्रसारण लाइनमा झिल्काहरू उत्पन्न हुन सक्ने र जसका कारण डढेलो झनै खतरनाक बन्न सक्ने बताएको छ।

'भाग्न थोरै समय मात्र'

त्यो कम्पनीका अनुसार उत्तरी क्यालिफोर्नियामा बुधवार सुरु भएको किनकेड डढेलो नजिकैको बिजुलीको तारमा क्षति पुगेको केही बेरपछि फैलिन थालेको थियो।

क्यालिफोर्नियाको इतिहासकै सबैभन्दा घातक मानिएको डढेलो सन् २०१८ मा उत्तरी क्यालिफोर्नियामा लागेको थियो। पीजी एन्ड ईको प्रसारण लाइन त्यो आगलागीको कारक मानिएको छ।

बीबीसी संवाददाता पिटर बावेस लस एन्जलसको सान्ता क्लारिता नजिकै बस्छन् जहाँ टिक भन्ने स्थानमा वन डढेलो फैलिएको थियो।

उनले भने, "आगो सल्किएपछि म र मेरो परिवार हाम्रो कुकुर लिएर निकै छोटो समयमा आफ्नो कारमा भाग्न सफल भयौँ। निकै छोटो समयमा आगो जताततै फैलियो। हाम्रा छिमेकीले पनि भाग्न निकै थोरै समय पाए।"

ठाउँ ठाउँमा डढेलो

बुधवार सुरु भएको किनकेड आगो सोनोमा काउन्टीमा झन्डै ९ हजार हेक्टर जमिनमा फैलिएको छ। त्यो क्यालिफोर्नियाका प्रख्यात वाइन उत्पादन गर्ने क्षेत्रहरू मध्येको एक हो।

त्यो आगो निभाउन १,३०० भन्दा बढी अग्नि नियन्त्रकहरू खटिएका छन्। विमानहरूको समेत प्रयोग भइरहेको छ।

त्यस्तै आगो स्यान बर्नान्डिनो, स्यान म्याटेओ, लस एन्जेलस, म्यारिन र स्यान्डियागो काउन्टीमा पनि फैलिएका छन्।

सीमा पारी मेक्सिकोको बाजा क्यालिफोर्नियामा पनि डढेलो सल्किएको छ।

त्यहाँ तीन जनाको ज्यान गएको र १,००० मानिस घर छोडी सुरक्षित स्थानमा लगिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

डढेलोका कारण के हो?

क्यालिफोर्निया युटिलिटिज कमिसनमा बिहीवार बुझाइएको प्रतिवेदन अनुसार बिजुलीका तारहरूलाई टावरमा जोड्ने एक "जम्पर" टुटेको अवस्थामा पाइएको थियो।

त्यसको केही मिनेटपछि आगो लाग्न थालेको वन तथा अग्नि सुरक्षा निकायले जनाएको छ।

किनकेड डढेलोका लागि पीजी एन्डलाई जिम्मेवार ठानिन सक्ने चिन्ताबीच उसको शेयरको मूल्य ओरालो लाग्न थालेको छ।

खरानीमा परिणत एउटा अमेरिकी नगर

गत वर्षको 'क्याम्प फायर' भनिने...


"डबल म्यूटन्ट भेरिअन्ट" का कारण अहिले भारतमा कोरोनाभाइरस फैलिएको अनुमान गरिएको छ

भारतमा गत मार्च महिनामा पहिलो पटक "डबल म्यूटन्ट भेरिअन्ट" अर्थात् दोहोरो उत्परिवर्तन भएको कोरोनाभाइरस फेला परेको थियो।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या उच्च रहेका विभिन्न राज्यबाट सङ्कलित नमुनामा बी.१.६१७ नाम दिइएको उक्त भेरिअन्ट देखा परेको छ।

यद्यपि भारतको न्याश्नल सेन्टर फर डिजीज कन्ट्रोलका एक अधिकारीले कोरोनाभाइरसको उत्परिवर्तित रूपसँग कोभिड-१९ को दोस्रो लहरको सम्बन्ध पूर्ण रूपमा स्थापित हुन बाँकी भएको बताएका छन्।

भारतमा बुधवार २४ घण्टाको अवधिमा ४,१२,००० जनामा अर्थात् अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

उक्त अवधिमा ३,९८० जनाको कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ।

तेस्रो लहरको सम्भावना कस्तो?

भारत सरकारका प्रमुख वैज्ञानिक सल्लाहकारले कोभिड महामारीको तेस्रो लहर अवश्यम्भावी भएको बताएका छन्।

भारतको महामारी किन पूरा विश्वका लागि चिन्ताको विषय

स्वास्थ्य मन्त्रायलको ब्रीफिङमा बोल्दै के विजयराघवनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको सङ्ख्या यति "उग्र" होला भन्ने विज्ञहरूले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पूर्वानुमान गर्न नसकेको स्वीकार गरे।

"भाइरस ठूलो मात्रामा प्रसारित भएकाले तेस्रो चरण अवश्यम्भावी छ," उनले भने।

"तर तेस्रो चरण कुन समयमा हुन्छ भन्ने स्पष्ट छैन। ... हामीले नयाँ लहरहरूका लागि तयारी गर्नुपर्छ।"

अहिले चलिरहेको प्रकोपका कारण भारतको स्वास्थ्यप्रणाली अस्तव्यस्त भइसकेको छ।

अस्पतालहरूले र मसानघाटहरूले चाप थेग्न सकिरहेका छैनन्। धेरै ठाउँमा मेडिकल अक्सिजनको अभाव देखिएको छ।

विभिन्न राज्यहरूले स्थानीय तहमा निषेधाज्ञा र लकडाउन लगाएका छन्।

देशको अर्थतन्त्र प्रभावित हुने भयका कारण सङ्घीय सरकार देशभरि लकडाउन लगाउन अनिच्छुक देखिएको छ।

कोरोना भाइरस भेरिअन्टः भाइरसमा उत्परिवर्तन भयो भने के हुन्छ?

डबल म्यूटन्ट भेरिअन्ट कहाँ फेला पर्‍यो?

आठ राज्यबाट सङ्कलित नमुनामध्ये झन्डै १३,००० वटाको जीन सीक्वन्सिङ गर्दा झन्डै ३,५०० वटाभन्दा केही बढीमा कोरोनाभाइरसका उत्परिवर्तित भेरिअन्टहरू भएको पत्ता लाग्यो।

एक महिनाभन्दा अघिदेखि दिल्लीले अहिले सङ्क्रमण बढ्नुमा बी.१.६१७ सङ्केत दिइएको दोहोरो उत्परिवर्तन भएको प्रकारको कुनै सम्बन्ध नभएको दाबी गरिरहेको थियो।

अधिकारीहरूले अहिले कोरोनाभाइरसको प्रकोप बढ्नुमा यूके, अफ्रिकी र ब्रजिलियन भेरिअन्टको सम्बन्ध भएको कुरा पनि स्वीकारेका छैनन्।

भाइरसविज्ञ डा.  शाहिद जमीलले बीबीसीका विकास पाण्डेलाई यसअघि भारतले भाइरसमा हुने उत्परिवर्तनबारे धेरै ढिलो ध्यान दिएको थियो।

उनका अनुसार फेब्रुअरी महिनाको मध्यतिर मात्रै भाइरसको आनुवंशिक संरचना सीक्वन्सिङ गरेर अध्ययन गर्न थालियो।

भारतमा अहिले सङ्कलित नमुनामध्ये एक प्रतिशतजतिको मात्र सीक्वन्सिङ गरिन्छ।

"यूकेले महामारी उत्कर्षमा पुग्दा ५-६ प्रतिशत नमुनाको सीक्वन्सिङ गर्थ्यो। तर त्यो क्षमता अहोरात्र बनाउन सकिँदैन," उनले भने।

के नयाँ भेरिअन्टका कारण भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण ह्वात्तै बढेको हो?

सङ्घीय सरकारले कोरोनाभाइरसको उत्परिवर्तनसँग अहिले सङ्क्रमण फैलिनुको सम्बन्ध भए पनि त्यो "पूर्ण रूपमा प्रमाणित" हुन बाँकी भएको बताएको छ।

"यसको एपिडिमिअलजिकल र क्लिनिकल सम्बन्ध पूर्णतः स्थापित भइसकेको छैन... सहसम्बन्धबिना हामी सङ्ख्या बढ्नुसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध प्रमाणित गर्न सक्दैनौँ," न्याश्नल सेन्टर फोर डिजीज कन्ट्रोलका सुजीत सिंहले भने।

"तर हामीले राज्यहरूलाई जनस्वास्थ्यसम्बन्धी प्रतिकार्य - परीक्षण, तत्काल आइसोलेशन, भिडभाड नियन्त्रण...


"तर विश्वलाई सुरक्षित राख्न हामीले खोप खरिद गर्न सक्ने देशका सर्वसाधारण मानिसहरू मात्रै नभएर जोखिममा रहेका सबैलाई खोप उपलब्ध गराउनुपर्छ।"

खोपले विश्वलाई सामान्य अवस्थामा फर्किन सहयोग गर्नेछ भन्ने कुरा हामीलाई थाहा छ तर कैयौँ बाधाका कारण यो यात्रा सबैका लागि छोटो नहुन सक्छ।

उदाहरणका लागि केही देश र राजनीतिक समूहले खोप उपलब्ध हुना साथ आपूर्तिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्न थालेका थिए। अनि "खोप राष्ट्रवाद" ले गरिब देशका सर्वसाधारण मानिसलाई लामको पुछारतिर धकेलिरहेको छ।

खोप लिने नलिने विषयमा अन्योल, उत्पादन र ढुवानीमा देखिएको समस्याले पनि 'हर्ड इम्यूनिटी' अर्थात् कुनै समुदायका धेरै सदस्य सङ्क्रमित हुँदा भाइरसले नयाँ सङ्क्रमण गराउन नसक्ने अवस्थामा पुग्ने अवस्थामा पुग्ने कुरामा तगारो बनेको छ जुन कोभिड-१९ विरुद्ध युद्धको अन्तिम लक्ष्य हो।

यी सबै समस्याकाबीच विश्वव्यापी रूपमा खोप कार्यक्रम कहिले देखि फलदायी होला त?

खोप आपूर्ति कसरी भइरहेको छ?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रमुख टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयसस

कोभिड-१९ विरुद्ध खोप कार्यक्रम विश्वका धेरै मुलुकहरूमा सुरु भएको छ। तर माग र आपूर्तिमा भने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तालमेल देखिँदैन।

वर्ल्ड इन डेटाको तथ्याङ्कअनुसार हालसम्म १३८ राष्ट्रमा खोपका ५६ करोडभन्दा बढी मात्रा सर्वसाधारणहरूलाई दिइसकिएको छ।

मार्च ३० तारिखमा मात्रै झन्डै  एक करोड ३९ लाख मात्रा खोप दिइएको थियो।

हेर्दा यो सङ्ख्या उल्लेख्य लाग्न सक्छ। तर ७.८ अर्ब मानिस भएको विश्वमा यो मात्रा करिब ७.२ प्रतिशत मानिसलाई खोपको एक मात्रै मात्रा उपलब्ध गराउन पर्याप्त छ।

यही गतिमा खोप दिइए विश्वभरि सबैलाई खोप दिन तीन वर्षभन्दा बढी समय लाग्न सक्छ।

कुनकुन खोप प्रयोगमा छन्?

धनी राष्ट्रहरूले खोप कार्यक्रमलाई तीव्र गतिमा अघि बढाइरहेका छन्

सबैभन्दा पहिले फाइजर-बायोएनटेकले विकास गरेको खोप सार्वजनिक प्रयोगका लागि गत डिसेम्बर २ तारिखमा यूकेले स्वीकृत गरेको थियो।

लगत्तै अमेरिका, युरोपेली सङ्घ र विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले उक्त खोप स्वीकृत गरे।

त्यसपछि अमेरिकामा विकासित मोर्डेर्ना, यूकेमा अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले बनाएको आस्ट्राजेनेका, चीनको सिनोफार्मले बनाएको सिनोभ्याक अनि रुसद्वारा विकसित स्पुत्निक प्रयोगमा आए।

अन्य दुई खोपको ठूलो दायरामा गरिएको परीक्षणबारे नतिजा पनि भर्खरै सार्वजनिक भएको छ।

जोन्सन एन्ड जोन्सन र नोभ्याक्सले  बनाएका छुट्टाछुट्टै खोपलाई औषधि नियामकहरूले प्रयोगका लागि स्वीकृत गर्नुअघि समीक्षा गर्नेछन्।

"खोप राष्ट्रवाद" के हो?

फ्रान्सको खोप केन्द्र

आफ्ना देशका नागरिकहरूका लागि अनुचित तरिकाबाट खोप उपलब्ध गराउनका लागि विभिन्न देशका सरकारहरूले चाल्ने पहललाई "खोप राष्ट्रवाद"का रूपमा व्याख्या गरिन्छ।

कैयौँ धनी राष्ट्रहरूले दुईपक्षिय सम्झौता गर्दै आफूलाई आवश्यक पर्नेभन्दा निकै धेरै सङ्ख्यामा उत्पादकहरूबाट खोप खरिद गरिरहेका छन्।

क्यानडाले आफ्नो जनसङ्ख्यालाई खोपको पूर्ण मात्रा पाँच पटकसम्म लगाउन पुग्नेगरी मगाएको छ

उदाहरणका लागि क्यानडाले आफ्नो जनसङ्ख्यालाई खोपको पूर्ण मात्रा पाँच पटकसम्म लगाउन पुग्नेगरी मगाएको छ।

त्यसबाहेक उसले अमेरिकामा खपत नभएको आस्ट्राजेनेका खोप पनि प्राप्त गर्नेछ।

त्यस्तै खोपको भण्डारण गरेको यूकेमाथि पनि आरोप छ।

पुग्नुपर्ने ठाउँमा खोप पुगिरहेको छ त?

कैयौँ मध्यम र कम आय स्तर भएका राष्ट्रहरू खोपका लागि कोभ्याक्स सुविधामा निर्भर छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले नेतृत्व गरेको यो अभियानको उद्देश्य आर्थिक रूपमा विपन्न राष्ट्रहरूलाई खोपको छ अर्ब मात्रा उपलब्ध गराउनु हो जसमध्ये सन् २०२१ मा दुई...


"द एम्ब्रेस" अर्थात् अँगालो शीर्षकको सेर्गेइ गोर्शकोभले खिचेको 'वाइल्डलाइफ फोटो अफ द इअर २०२०' पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल तस्बिर

सेर्गेइ गोर्शकोभ दुवै हुन्- रुसको सुदुर पूर्वमा रहेको जङ्गलभित्र खिचिएको आश्चर्यजनक तस्बिरले त्यही पुष्टि गर्छ।

यो तस्बिरले उनलाई यो वर्षको वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर अफ द इअर २०२० अर्थात् यो वर्षको जङ्गली जनावरको सबभन्दा राम्रो तस्बिर खिचेका व्यक्ति बनाइदिएको छ।

लेपर्ड न्याशनल पार्कमा खिचिएको यो तस्बिरमा बघिनीले एउटा रुखलाई अँगालो हालेकी छ र रुखको बोक्रामा आफ्नो गन्ध बाँकी रहोस् भनेर शरीर दलेकी छ।

द डचेज अफ केम्ब्रिजले पुरस्कृत व्यक्तिको घोषणा गरेकी थिइन्

"प्रतिस्पर्धाकी एक निर्णायक रज किडम्यान कक्स भन्छिन्, "तस्बिर खिच्दा मिलाइएको प्रकाश, रङ र ढाँचा हेर्नुस त- त्यो तैल चित्र जस्तो छ।"

उनले बीबीसीलाई भनिन्, "बघिनी जङ्गलकै एक अंश जस्तो देखिएकी छ। उसको पुच्छर रुखको जरासँग मिलेको छ। रुख र बघिनी एकाकार भएको जस्तो।"

अदभुत चाहिँ के भने यो तस्बिर त क्यामेरा ट्र्याप तस्बिर हो अर्थात् उपकरण जङ्गलमा जडान गरेर छोडिएको थियो र बाघ देखापरेपछि आँफै तस्बिर खिच्ने गरी ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राखिएको थियो।

निश्चित रूपमा सेर्गेइलाई त्यो जनावर कहाँनिर आउला भन्ने थाहा हुनुपर्थ्यो - त्यही नै अनुभवी जङ्गली जनावरको फोटो खिच्ने व्यक्तिसँग हुने खुबी पनि हो।

पूर्वी रुसका बाघहरू दुर्लभ हुने सूचिमा पुगुञ्जेल शिकार गरियो। अहिले त्यसका केही सय मात्र सङ्ख्या बाँकी रहेको बताइन्छ।

बाघका आहारा खासगरी मृग र जङ्गली बँदेलको सङ्ख्या पनि ठूलो सङ्ख्यामा घटेको छ। त्यसैले यी बाघहरू खानेकुरा खोज्न निकै दूरी चहार्नुपर्ने बाध्यतामा परेका छन्।

त्यसैले सेर्गेइको जस्तो यो आकर्षक तस्बिरको के कुरा त्यस्तो जनावरको जुनसुकै तस्बिर खिच्न कति मुस्किल छ भन्ने प्रष्ट छ।

सेर्गेइको क्यामेराको कथा पनि आश्चर्यजनक छ। त्यो क्यामेरा ट्र्याप क्यामेराको मेमोरी कार्ड र अद्भुत तस्बिर पाउनु अघि दश महिनासम्म उक्त स्थानमा त्यसै छोडिएको थियो।

उच्च कोटीको फोटोग्राफर बन्न तपाईँमा अत्यन्त धेरै धैर्यता चाहिन्छ।

सेर्गेइको तस्बिरको पुरस्कारको घोषणा डचेज अफ क्याम्ब्रिज र टीभी प्रस्तोता क्रिश प्याकहम तथा मेगन म्याककबिनले लण्डनको न्याचुरल हिस्ट्री म्युजियमले आयोजना गरेको अनलाइन कार्यक्रममा गरेका थिए।

उक्त सङ्ग्रहालयले ५६ वर्षदेखि यो फोटो प्रतियोगिता गर्दै आएको छ।

हाँस फेला पारेको फ्याउरो-  तस्बिर: लिना हाइकिनेन

फिनल्यान्डकी किशोरी लिनाले खिचेको यो तस्बिरले १५-१७ वर्ष उमेर समूहको पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।

द पोज-  तस्बिर: मोगेन्स ट्रोल, डेनमार्क

बोर्नियोमा खिचिएको एक बाँदरको तस्बिरले 'एनिमल पोट्रेट' अर्थात जनावरको मुहार चित्र शीर्षकको पुरस्कार हात पारेको थियो।

आगोको नदी- लुसियानो गुडेन्जियो, इटली

'पृथ्वीको वातावरण' शीर्षकमा इटलीको सबभन्दा सक्रिय ज्वालामुखीको तस्बिरले पुरस्कार प्राप्त गर्‍यो।

जीवनको सन्तुलन -  तस्बिर: जेमी क्यूलब्रास, स्पेन

माकुरा समाइरहेको यो भ्यागुतोको तस्बिरले 'बिहेभिअर: एम्फिबियन्स एन्ड रेप्टाइल्स' अर्थात् उभयचर र सरिसृपको बानी शीर्षकको पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। तस्बिर इक्वेडरमा खिचिएको थियो।

दुई किराको कथा - फ्र्याङ्क डेश्च्यान्डोल, फ्रान्स

'बिहेभिअर: इन्भर्टीब्रेट' शीर्षकको पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल यो तस्बिर फ्रान्समा खिचिएको थियो।

सुनौला अवसर- सोङ्दा काइ, चीन

'अन्डर वाटर' अर्थात् पानी मुनि शीर्षकको यो तस्बिर फिलिपिन्समा खिचिएको थियो।

जब आमाले भाग भन्छिन्- श्यानयुआन लि, चीन

बिहेभिअर:...


"दीर्घ कोभिड" भनेर चिनिने यस्तो अवस्थाले मानिसको जीवनमा प्रभाव पारिरहेको छ र अलिकति हिँडेपछि थकान हुने कुरा अब सामान्य बनिसकेको छ।

हालसम्म महामारीका बेला जीवन बचाउने कुरामा मात्र ध्यान केन्द्रित रहेको छ तर अब कोभिड-१९ का दीर्घकालीन प्रभावहरूको पहिचान हुन थालेको छ।

त्यति मात्र होइन- किन केही मानिसहरू दीर्घकालीन कोभिडबाट पीडित छन् अथवा के कुनै बेला ती सबै भाइरसमुक्त हुन्छन्? भन्ने आधारभूत प्रश्नहरू अनिश्चितताले घेरिएका छन्।

दीर्घ-कोभिड के हो?

यसको कुनै चिकित्सकीय परिभाषा छैन र लक्षणहरूको सूची छैन।

दीर्घ-कोभिड भएका दुई व्यक्तिले नै फरकखाले अनुभव गर्नसक्छन्। यद्यपि आम लक्षण भनेको थकान हो।

अन्य लक्षणहरूमा सास फेर्न गाह्रो हुने, सुक्खा खोकी लाग्ने, जोर्नी र मांसपेशी दुख्ने, सुन्न र देख्न समस्या हुने, टाउको दुख्ने, सुँघने र स्वाद क्षमतामा कमी आउने, मुटु, फोक्सो, मिर्गौला र पेटमा समस्या आउनेलगायत छन्।

त्यस्तै मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरूमा डिप्रेसन, चिन्ता र स्पष्ट रूपमा सोच्न नसक्नेजस्ता रहेका छन्।

यसले मानिसको जीवनस्तरलाई पूर्णरूपमा नष्ट गर्नसक्छ।

दीर्घ-कोभिडबाट पीडित जेड ग्रे क्रिस्ट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी भन्छिन्, "मेरो थकावट यस्तो थियो कि जुन मैले पहिले कहिल्यै पनि अनुभव गरेकी थिइनँ।"

दीर्घ-कोभिडका कारण मानिसहरूले सघन उपचारमा रहेर निको हुन समय मात्र लगाइरहेका छैनन्।

सामान्यखाले लक्षण भएका मानिसहरूले समेत लामो समयसम्म देखिने र कडा खाले स्वास्थ्य समस्याहरूको पनि सामना गरिरहेका छन्।

युनिभर्सिटी अफ एक्सेटरका प्राध्यापक डेभिड स्ट्रेन भन्छन्, "हामीलाई लामो समयसम्म रहने कोभिड छ भन्नेमा कुनै सन्देह छैन।"

उनले दीर्घ-कोभिडका बिरामीहरूलाई आफ्नो क्रोनिक फटिग सिन्ड्रोम क्लिनिकमा हेरिसकेको बीबीसीलाई बताए।

कति मानिसहरूले यस्तो कोभिडको सामना गरिरहेका छन्?

जर्नल अफ अमेरिकन मेडिकल एसोसिएसनमा प्रकाशित एउटा अनुसन्धानपत्र अनुसार अध्येताहरूले रोमको सबैभन्दा ठूलो अस्पतालका १४३ जना कोभिडका बिरामीहरूको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिएका थिए।

त्यसमध्ये ८७ प्रतिशतमा कम्तीमा करिब दुई महिनासम्म एकखाले लक्षण पाइएको थियो भने आधाभन्दा बढीले त्यसबेलासम्म थकानको महसुस गरिरहेका थिए।

यद्यपि त्यस्तोखाले अध्ययनहरू अस्पतालमा भर्ना भएर उपचार गराएका थोरै मात्र बिरामीहरूलाई समेटेर गरिएका छन्।

यूकेमा ४० लाख मानिसहरूले प्रयोग गर्ने 'कोभिड सिम्प्टम ट्र्याकर एप'ले ३० दिनपछि पनि २१ प्रतिशत मानिसहरूमा लक्षणहरू देखिएको पाएको छ।

हालसम्म प्रकाशित नभएको उसको विवरणले ५० जनामा १ जना अर्थात् दुई प्रतिशत मानिसहरूमा ९० दिनसम्म पनि दीर्घ-कोभिडको लक्षण देखाएको छ।

के कडाखालको कोभिड भएमा मात्र दीर्घ-कोभिड हुन्छ?

यस्तो हुने देखिँदैन। डब्लिनमा गरिएको एउटा अध्ययन अनुसार आधा मानिसहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको १० सातासम्म थकान कायम थियो। अनि एक तिहाइ मानिसहरू काममा फर्किन असफल भएका थिए।

चिकित्सकहरूले कडाखाले कोभिड र थकानबीच कुनै सम्बन्ध पाउन सकेनन्।

यद्यपि कडा खाले थकान मात्र दीर्घ-कोभिडको लक्षण हो।

मानिसहरूमा कोभिड कसरी ठीक भइरहेको छ भनेर अध्ययन गर्ने युनिभर्सिटी अफ ल्यास्टरस्थित पीएओएसपी-कोभिड कार्यक्रमका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता क्रिस ब्राइट्लिङ्ग के विश्वास गर्छन् भने निमोनिया विकास भएका मानिसहरूमा फोक्सोमा हुने क्षतिका कारण धेरै समस्या देखापर्न सक्छन्।

भाइरसले दीर्घ-कोभिड कसरी उत्पन्न गर्छ?

यसबारे धेरैखाले विचारहरू छन् तर एउटा निश्चित जवाफ छैन।

कोरोनाभाइरस शरीरका अधिकांश भागबाट निख्रिन सक्छ तर केही साना निश्चित अङ्गहरूमा रहिरहन सक्छ।

किङ्ग्स कलेज...


"धरानस्थित विपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा गरिएको नमुना जाँचमा थप तीनजनामा सङ्क्रमण पाइएको छ," मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले बताए।

बुधवार पत्ता लागेका सङ्क्रमितहरू २४ वर्षीय, ६० वर्षीय र ७२ वर्षीय पुरुष रहेको बताइएको छ।

हाल क्वारन्टीनमा बसिरहेका उनीहरूलाई विराटनगरस्थित कोशी अस्पतालमा लगिने डा. देवकोटाले बताएका छन्।

ती तीनजना सुरुमा उदयपुरमा सङ्क्रमित भेटिएको १२ जनाको टोलीसँगै रहेकाहरू भएको प्रादेशिक अधिकारीहरूले बताएका छन्।

"उनीहरूलाई सुरुमा सङ्क्रमण नदेखिएपनि क्वारन्टीनमा अनि त्यसपछि धरानको अस्पतालमा पठाइएको थियो। अहिले उनीहरूमा पनि सङ्क्रमण भेटियो," प्रदेश १ का सामाजिक विकासमन्त्री जीवन घिमिरेले बीबीसीलाई बताए।

यो सहित उदयपुरमा मात्रै सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या २७ जना पुगेको छ।

सातजना निको भए

देशभर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितमध्ये सातजना निको भइसकेको प्रवक्ता देवकोटाले बताएका छन्।

मङ्गलवार र बुधवार गरी सेती अस्पताल कैलालीबाट दुई जना अनि बुधवार टेकु अस्पतालबाट एकजना डिस्चार्ज भएको उनले बताए।

साथै बुधवार सङ्क्रमित पाइएका तीनजना सहित हाल सबै सङ्क्रमितको अवस्था साम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ान्य रहेको डा. देवकोटाले जानकारी दिएका छन्।


"निवेदकको मागबमोजिम रिट जारी भएको" उनले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई जानकारी दिए।

दुई वर्ष पुरानो मुद्दामा न्यायाधीशहरू वमकुमार श्रेष्ठ र कुमार रेग्मीको संयुक्त इजलासले आइतवार फैसला सुनाएको हो।

नेकपाका दुई समूहबीच आधिकारिकताको विवाद चलिरहँदा सर्वोच्च अदालतको फैसला आएको छ।

प्रधानमन्त्री केपी ओली र प्रचण्ड अध्यक्ष रहेको नेकपा दर्ता गर्ने निर्वाचन आयोगको निर्णयविरुद्ध ऋषिराम कट्टेलले २०७५ मङ्सिर २१ गते रिट निवेदन दायर गरेका थिए।

उक्त रिट निवेदन माथिको सुनुवाइ फागुन १३ गते सकिएको थियो।

सर्वोच्च अदालतले फागुन २० गते नै त्यसबारे फैसला सुनाउने निर्णय गरेको थियो।

तर पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुरेन्द्रप्रसाद सिंहको निधनको शोकमा अदालत बिदा भएपछि आइतवारका लागि फैसला सारिएको थियो।

सर्वोच्च अदालतको फैसलासँगै तत्कालीन नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) एकीकरण भई बनेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले अब नाम फेर्नुपर्ने जानकारहरूले बताएका छन्।

निर्वाचन आयोगले सर्वोच्च अदालतको फैसलासम्बन्धी पत्र प्राप्त भइसकेको आइतवार साँझ जनाएको छ।

के भन्छन् रिट निवेदक?

नेकपाका नेता कट्टेलले तत्कालीन नेकपा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर गठन भएको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को 'अस्तित्व सकिएको' टिप्पणी गरेका छन्।

"मलाई लाग्छ अब विधानअनुसार जाने हो भने पनि उहाँहरूले अर्को नाम मिलेर राख्नुपर्ने हुन्छ। तर अहिलेको अवस्थामा दुई पक्ष मिल्नेजस्तो देखिएको छैन। उहाँहरूलाई थप सङ्कट पर्ने देखिन्छ," फैसलापछि कट्टेलले बीबीसी न्यूज नेपालीसित भने।

"अब उहाँहरूसँग निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएको पार्टी नै रहेन। मलाई लाग्छ उनीहरू अब एकता भङ्ग भयो भन्नेतिर जानुहुन्छ। पूर्वमाओवादीहरू एकातिर र पूर्वएमालेहरू एकातिर उभिन्छन् भन्ने मलाई लाग्छ।"

कट्टेलले विगतमा निर्वाचन आयोग र सरकारले गलत ढङ्गले निर्णय लिएको हुनाले त्यसलाई बदर गर्न माग गर्दै आफू अदालत गएको बताए।

के भन्छन् ओली र प्रचण्ड समूहका नेता?

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीनिकट भनेर चिनिएका नेता खगराज अधिकारीले सर्वोच्च अदालतले विधिपूर्वक रूपमा निर्णय गर्नुपर्ने भनेर सजग गराएको उल्लेख गर्दै त्यसलाई आफूहरूले सकारात्मक रूपमा लिएको बताएका छन्।

उनले भने, "अब हामीलाई चित्त बुझ्यो भने एकीकरण गर्न सक्छौँ नत्र अलग पनि हुन सक्छौँ। तीन वर्षको हाम्रो एकताको समीक्षा गर्दै कसरी जाने भन्ने तय हुन्छ।"

पार्टी एकीकरण नभए पनि मुद्दामा मिलेर जान सक्ने वा कार्यगत एकताका विषयमा पनि सोच्न सकिने उनले उल्लेख गरे।

प्रधानमन्त्री ओलीले नेकपाको संसदीय दलको बैठक आइतवार साँझ ५ बजेलाई बोलाएको र दुवै पक्षका नेताहरूलाई बैठकमा सहभागी हुन आह्वान गरिएको उनको भनाइ छ।

नेकपाको प्रचण्ड-माधवकुमार नेपाल समूहकी नेत्री पम्फा भुसालले सर्वोच्च अदालतले आइतवार गरेको निर्णयले मुलुक झन् अस्थिरतातर्फ लम्कने चिन्ता आफूलाई लागेको बताइन्।


"नेपाल प्रवेश गरेकाहरूलाई स्थानीय तहसँग समन्वय गरेर सम्बन्धित पालिकाहरूको क्वारन्टीनमा राख्ने व्यवस्था गरिएको छ," रुपन्देहीका प्रहरी प्रमुख एसपी हेम थापाले बीबीसीका बुटवलस्थित संवाददाता माधव नेपाललाई बताए।

स्थानीय तहले समन्वय नगरेका नागरिकहरू भने समस्यामा परेको पाइएको छ।

भारतबाट नेपाल फर्कनका लागि बेलहिया नाकामा आएका करिब तीन सय नागरिक बेलहियामा नै रोकिएको अवस्था छ। उनीहरू सबैजसो प्रदेश नं १ का हुन्।

 स्थानीय तहको समन्वय

सिमावर्ती जिल्लाहरूमा व्यवस्था गरिएका क्वारन्टीन सबै भरिएको हुँदा जहाँका नागरिक हुन् त्यहीँको स्थानीय तहले समन्वय गरेको अवस्थामा पठाउन सजिलो हुने जिल्ला प्रशासन कार्यालय रुपन्देहीका एक अधिकारीले बताए।

त्यस्तै कपिलवस्तु जिल्लाका विभिन्न नाकाहरूबाट पनि दैनिक करिब पाँच सयजना मानिसहरू नेपाल आइरहेको कपिलवस्तुका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश नेपालीले बताए।

पछिल्लो पटक नेपालबाट भारत जाने भारतीय नागरिकको सङ्ख्या पनि बढिरहेको छ।

यसैबीच बाँकेको जमुनाहा नाकाबाट पछिल्लो पाँच दिनमा १२ हजार नेपाली  नागरिक भारतबाट नेपाल प्रवेश गरेको सुरक्षा अधिकारीले बताएका छन्।

नेपालगञ्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जस्थित बीबीसी संवाददाता बिमला चौधरीलाई भारतीय सीमा क्षेत्रमा अलपत्र परेका नेपालीलाई उद्धार गर्ने क्रममा पाँच दिनमा १२ हजार नेपालीलाई नेपाल प्रवेश गराईएको बाँकेका प्रहरी प्रमुख, प्रहरी उपरिक्षक वीरबहादुर वलीले जानकारी दिए।

"गत बुधवार बेलुकादेखि आईतवारसम्म पाँच दिनको अन्तरालमै १२ हजार नेपाली प्रवेश गरेका छन्। ८,६०० भारतीय नागरिक सीमा पार गरेर गएका छन्", उनले भने।

सोमवार पनि उताबाट यता आउने र यताबाट उता जाने क्रम जारी रह्यो।

आईतवार मात्रै ४,१०१ नेपाली भारतबाट नेपाल प्रवेश गरेको बाँकेका प्रहरी प्रवक्ता, प्रहरी नायव उपरिक्षक शिवबहादुर सिंहले जनाकारी दिए।

जमुनाहा नाका खुला

सोमवार पनि बिहानैदेखि नेपालीहरू आउने क्रम जारी रहेकाले साँझसम्म जमुनाहा नाका खुला रहने उनले बताए।

भारतबाट प्रवेश गरेकालाई ठेगाना पहिचान गरी सम्बन्धित जिल्लामा पठाउने गरिएको र बाँकेका नागरिकलाई भने सम्बन्धित पालिका प्रमुखलाई सम्पर्क गरी जिम्मा लगाउँदै आएको प्रहरी प्रवक्ता सिंहको भनाई छ।

यस अघि बुधवार बेलुकादेखि बिहिवार बिहान ४ बजेसम्म नाका खोलेर करिब छ हजारको सङ्ख्यामा अलपत्र परेका दुवै देशका नागरिक वार पार गराईएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भारतको नानपारा र बहराईचमा अत्यधिक सङ्ख्यामा नेपालीहरू रोकिएको जानकारी पाएपछि शनिवार बेलुकादेखि पुनः नाका खोलेर सीमा वारपार गराईरहेको बाँकेका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हरि प्याकुरेलले बताए।

नेपाल भारत सीमा सुरक्षा अधिकारीबीच समन्वय गरेर सीमा वारपार गराउने नीति अनुसार प्रवेश गराईरहेको जानकारी दिँदै प्याकुरेलले दुई दिनको अवधिमा भारतबाट आउने नेपालीको सङ्ख्या अत्यधिक बढेको बताए।

जमुनाहा नाकाभएर आउनेमा प्रदेश ५ का विभिन्न जिल्लाका रहेको र सबैभन्दा बढी कर्णली प्रदेशका रहेको प्याकुरेलको भनाई छ।

"पछिल्लो चरणमा नेपाल आउनेहरूको सामान्य स्वाथ्य जाँचविना सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन प्रमुखसँग समन्वय गरेर पठाउँदै आएका छौँ," प्याकुरेलले भने।

कर्णाली प्रदेश जानेहरूलाई सुर्खेतको छिन्चुमै स्वाथ्य परिक्षण गरिरहेको उनले बताए।

यस्तै भारतबाट आउने नेपालीहरूको यातायात व्यवस्थामा हम्मे हम्मे परेको ईलाका प्रहरी कार्यालय जमुनाहाका ईन्चार्ज माधव रिजालले बताए।

भारतबाट नेपालीलाई पैदल प्रवेश गराएर ब्यवस्थापन गर्न समस्या भएकोले आईतवारदेखि रुपेडीयाको बसपार्क सम्म गाडीहरू लिन गएको उनले जानकारी दिए।

दुवै देशका सुरक्षा...


"पक्का," उनको जवाफ थियो।

"म त्यस्तो रोचक प्रतियोगिता हेर्न रुस जान सक्छु।"

यो गत अगस्टको कुरा हो। तर उनलाई थाहा थिएन उनले कसरी आफू बस्ने केरलाबाट रुससम्म जाने हवाई टिकटको जोहो गर्छन्।

फ्रान्सिस गणितका शिक्षक हुन् र दिनको ४० डलर कमाउँछन्।

साइकलको योजना

"मलाई पछि लाग्यो मसँग रुससम्म जान र त्यहाँ एक महिनासम्म बस्नका लागि पर्याप्त पैसा हुनेछैन। त्यसपछि मैले आफैँलाई सोधेँ- यात्रा गर्न सबैभन्दा सस्तो तरिका के हुनसक्छ? उत्तर थियो- साइकल।"

साथीहरूले उनलाई पत्याएनन्, तर त्यतिबेलासम्म उनले आफ्नो सोच बनाइसकेका थिए।

२३ फेब्रुअरीमा, उनले एउटा ठूलो यात्रा सुरु गरे र दुबईसम्मको हवाई यात्रा गरे। त्यसपछि इरानसम्म समुद्रीयात्रा।

तर त्यहाँबाट पनि रुसको राजधानीसम्म पुग्न साइकलमा अझै ४२ सय किलोमिटर लाग्थ्यो।

ती सबैको उपलब्धि हुनेछ यदि उनले अन्त्यमा आफ्ना प्रिय खेलाडी अर्जेन्टिनाका लियोनेल मेस्सीलाई हेर्ने मौका पाए भने जो सम्भवत: विश्वका उत्कृष्ट खेलाडी हुन्।

फ्रान्सिसले बीबीसीलाई भने, "मलाई साइकल चलाउन मनपर्छ र फुटबलबारे निकै उत्साही छु। मैले सामान्य रूपमा आफ्ना दुई रुचीलाई पछ्‌याएको हुँ।"
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनले पाकिस्तान हुँदै यात्रा गर्ने योजना बुनेका थिए। तर भारतसँग पाकिस्तानको तनावपूर्ण सम्बन्ध रहेकोले उनी त्यो योजनाबाट पछि हटे।

'फुटबल र फिल्म'

"योजना परिवर्तन गर्दा मलाई धेरै घाटा लाग्यो। मैले दुबईसम्म साइकल लैजान सकिनँ। त्यसैले त्यहाँ ७ सय डलर पर्ने नयाँ किन्नुपर्यो। लामो दुरीको यात्राका लागि यो साइकल पनि उत्कृष्ट होइन तर मैले किन्न सक्ने यो मात्रै थियो," उनले भने।

तर उनलाई अलि हतोत्साही बनाउने उनको यो अस्थायी सोच उनले ११ मार्चमा बण्दर अब्बासस्थित इरानी बन्दरगाहमा प्रवेश गरेलगत्तै बिर्सिए।

"यो विश्वको सबैभन्दा सुन्दर देश हो र मानिसहरू असाध्यै स्वागत गर्ने खालका छन्। मैले यो देशमा ४५ दिन बिताएँ तर जम्मा दुई दिनमात्रै होटलमा बसेँ।"

फ्रान्सिससँग खर्च गर्नका लागि दिनको जम्मा १० डलर थियो। तर इरानमा उनी जहाँ पनि गए मानिसहरूले उनलाई घरमा बस्न र खान निम्ता दिए।

"इरानबारेको मेरो धारणा नै परिवर्तन भयो। मैले महसुस गरेँ कि भू-राजनीतिलाई आधार मानेर कुनै पनि देशबारे धारणा बनाउन हुँदैन।"

उनी स्पष्ट रुपमा त्यहाँको नाटकीय खालका दृश्यहरू सम्झन्छन्।

"इरानको शहरी इलाकाबाहिरको भू-भाग निकै सुन्दर भएकाले साइकल चलाउन कम सकसपूर्ण भयो। म फेरि त्यहाँ पक्का जान्छु।"

"उनीहरूले मलाई रुसमा इरानको टोलीको समर्थन गर्न कसम खुवाए। उनीहरू पनि हिन्दी फिल्महरू मन पराउँछन् र त्यसले गर्दा धेरै ठाउँमा मानिसहरूसँग कुराकानी सुरु गर्न मद्दत गर्यो।"

"फुटबल र फिल्मले विश्व जोड्छ भनेको साँच्चै नै हो।"

साइकलले दुब्लाए

त्यसपछिको अर्को गन्तव्य अजरबैजान थियो, जहाँ सीमा प्रहरीहरूलाई उनको यात्रासम्बन्धी कागजात पुष्टि गर्न समस्या भयो। यस्तो हुनुको कारण थियो उनले निरन्तर रुपमा साइकल चलाइरहँदा धेरै वजन घटाइसकेका थिए।

"मेरो पासपोर्टमा भएको फोटोजस्तो म देखिइनँ। प्रहरीले मेरो विवरण पुष्टि गर्न आठ घण्टाभन्दा बढी समय लगाए तर उनीहरूले मलाई राम्रो व्यवहार गरे।"

फ्रान्सिससँग अजरबैजानमा होटलमा बस्न खर्च थिएन। त्यसैले उनले धेरै पार्कहरूमै पाल हालेर बसे।

"यहाँ पनि मानिसहरू राम्रो व्यवहार गर्थे तर उनीहरू नचिनेको मान्छेसँग खुलिहाल्न समय लगाउँथे। मैले राजधानी बाकुमा बस्ने केही भारतीयहरू भेटेँ। र, केही समय उनीहरूसँगै बसेँ।"

"दशगजा क्षेत्रमा फस्दा"

फ्रान्सिस जर्जिया पुगे पनि फेरि फर्किनुपर्यो। आफ्नो योजना बदलेर उनी झण्डै मस्को पुगिने आधा बाटो फर्किए।...


"परिवारका रुपमा हामी एकदमै मिलेका छौँ र हर क्षण हामी एकअर्का सँगै हुन्छौँ"

१७ वर्षीया मेको लुगा राख्ने दराज सार्लोटले पनि प्रयोग गर्छिन्। उनीहरू दुवैले फूलबुट्टे एउटा हरियो रङ्गको लुगा छाने र त्यसमा राम्री देखिनेमा सहमत भए।

मेलाई पुरुष अभिभावकसँग बिताएको समय सम्झिन निकै मुस्किल छ।

त्यो सम्झँदा पीडा हुन्छ भनेर होइन, त्यो सम्झना नै धूमिल भइसकेर हो। आज सार्लोट जस्तो छन्, मे उनलाई त्यस्तै रूपमा मात्रै कल्पना गर्न सक्छिन्।

छ वर्षअघि मेले आफ्नो परिवारको सयनकक्ष खोल्दा जे देखिन् त्यो जीवन बदल्ने क्षण भने उनले भुल्न सक्दिनन्।

"म कोठामा छिर्दा मेरो आमाले सार्लोटलाई मेकअप लगाइदिन सहयोग गरिरहेको पहिलोपटक देखेको थिएँ। म दुविधामा परेँ। मलाई यो के भइरहेको छ जस्तो लाग्यो। पुरुषले मेकअप गर्नु सामान्य होइन।"

"म त्यस्तै १२ वर्षको थिएँ र मलाई तेस्रो लिङ्गी भनेको के हो थाहै थिएन।"

सार्लोट पहिला आफ्नो नयाँ पहिचानलाई लिएर अरूले कस्तो प्रतिक्रिया जनाउँछन् भन्नेबारे निकै सचेत थिइन्

सार्लोट एकदम चुलबुल छिन् र ठूलो स्वरमा बोल्छिन्। छाती, हात र घाँटीमा ट्याटू छ र उनी भीडमा पनि फरक देखिन्छिन्।

उनी मिल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नसार छिन् र सबैको ध्यान आकृष्ट गर्न सहज महसुस गर्छिन् तर १४ वर्षीय जोका अनुसार यो अवस्था पहिले यस्तो थिएन।

उनले एउटा यात्राको व्याख्या गरे जुन कुनै बेला उनीहरू सबैका लागि एकदमै कठिन थियो। त्यस्तो यात्रा जतिबेला सार्लोट आफ्नो नयाँ परिचयबारे अरूले कसरी प्रतिक्रिया जनाउलान् भनेर एकदमै सचेत रहन्थिन्।

जो भन्छन्: "मानिसले उनलाई हेरेको र उनको बारेमा कुरा गरेको सुनेर उनी एकदमै नराम्रो महसुस गर्थिन् र दुखी हुन्थिन्।"

"एक हप्तासम्म बाहिर ननिस्कने गरि दुखी हुन्थिन्। यो साँच्चै कष्टकर हो। किन कसैले उहाँबारे त्यस्तो भन्नुपर्‍यो? उहाँ जस्तो हुनुहुन्छ त्यस्तै छोडिदिनुस्।"

तर परिवारले भने सार्लोटप्रति सुरुदेखि नै देखाएको करुणा र समझदारीले गर्दा पुराना कुरा ओझेलमा परेको छ।

आफ्ना श्रीमान रहेका व्यक्ति आफ्नो श्रीमती बन्ने कुरामा पनि आग्नीएस्का समर्थनमा उभिइन्।

आफ्ना श्रीमान् श्रीमति बन्दा आग्नीएस्का उनको समर्थनमा उभिइन्

उनी भन्छिन्: "श्रीमान सदाका लागि महिला बन्दैछन् भन्ने पहिलोपटक थाहा पाउँदा निकै गाह्रो भयो।"

कामको सिलसिलामा उनीहरूको भेट जर्मनीमा भएको थियो।

यो भनिरहँदा उनीहरू हाँसे तर सुरुमा चाहिँ उनीहरूले भन्न चाहेका थिएनन्। उनीहरूले ट्याटू खोपिएका एकअर्काका हात समाते र भेटेपछि कसरी प्रेममा परे भन्ने सुनाए।

वैवाहिक जीवनको १५ वर्ष, विदेशको बसाइ, तीन सन्तान र एकजनाको लिङ्ग परिवर्तन बीच उनीहरूको प्रेम अझै बलियो छ।

"मसँग केवल केही दिनहरू थिए, र म पछि हटेँ। अनि भनेँ 'उ त्यस्तो शरीरमा फसेको छ जुन उ चाहँदैन'। यो शोक जस्तो थियो किनभने जुन व्यक्ति तिमीसँग वर्षौंसम्म थियो, उ हराएको छ र नयाँ व्यक्तिको रूपमा आएको छ।"

"हामी साँच्चै भाग्यमानी छौँ। धेरै समलिङ्गी परिवार दिगो हुँदैन र समलिङ्गी व्यक्ति एक्लै बस्छ। तर मेरो आमा सँधै सार्लोटको समर्थनमा हुनुहुन्छ," जो भन्छन्

सार्लोट र आग्नीएस्काका सन्तानहरूले उनीहरूका साथीहरूबाट यो विषयलाई लिएर कहिल्यै पनि नराम्रो सुन्नु परेन।

"हामी साँच्चै भाग्यमानी छौँ। धेरै समलिङ्गी परिवार दिगो हुँदैन र समलिङ्गी व्यक्ति एक्लै बस्छ। तर मेरो आमा सधैँ सार्लोटलाई समर्थन गर्दै आउनु भएको छ। उहाँ सधैँ सार्लोटलाई मद्दत गर्नुहुन्छ र भन्नुहुन्छ उनलाई एकदमै राम्रो देखिएको छ।"

घरको मुलढोका खुल्छ र परिवारका सदस्यले स्केटिङ खेल्ने रोलर, स्केटको जोडी, स्केड बोर्ड र ब्यागलाई गाडीमा हाल्छन्। बादलले...


"भारतले १० लाख मात्रा कोभिड-१९ विरुद्धको खोप अनुदानमा उपलब्ध गराएको छ," बुधवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्री त्रिपाठीले भने।

"त्यो भोलि नै काठमाण्डूमा अवतरण हुँदैछ।"

मन्त्री त्रिपाठीले सो खोप "अग्रपङ्क्तिका योद्धालाई" दिन सबै तयारी पूरा गरिसकेको बताए।

उनले भने, "सुरुमा अग्रपङ्क्तिका योद्धाहरूलाई दिइनेछ र बाँकी रहेमा जोखिममा रहेका जनसङ्ख्यालाई दिइनेछ।"

"यो पर्याप्त छैन त्यसैले खोप खरिद प्रक्रियामा पारदर्शी भएर अगाडि बढ्नेछौँ।"

मन्त्री त्रिपाठीले आगामी दिनमा पनि खोप खरिदमा भारत सरकारको सहयोग महत्त्वपूर्ण हुने बताए।

'ऐतिहासिक अवसर'

मन्त्री त्रिपाठीले भारत सरकारले प्रतिकूल अवस्थामा पनि औषधिको र अन्य चिकित्सासँग सम्बन्धित सामग्रीको आपूर्ति कायम राखेकोमा खुसी व्यक्त गर्दै खोपलाई "अमूल्य उपहार" भने।

खोप अनुदानलाई "मित्रताको अनुपम नमुना' भन्दै उनले बुधवार 'ऐतिहासिक दिन' भएको बताए।

नेपालका लागि भारतीय राजदूत विनयमोहन क्वात्राले भने उडानसम्बन्धी सबै व्यवस्था मिलेमा केही दिनमा भारतले उपहारको रूपमा दिएको खोप नेपाल आइपुग्ने बताए।

भारतबाहिर यो खोप प्राप्त गर्ने पहिलो देशहरूमध्ये नेपाल प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नि भएको बताए।

उनले स्पष्ट रूपमा खरिदसम्बन्धी विषयमा बोलेनन् तर यो सहयोग नेपाललाई कोरोनाभाइरसमुक्त बनाउने अभियानको पहिलो कदम हुने बताए।


"मङ्गलवार दिनभरि अध्ययन गर्दैछौँ भन्दाभन्दै मेरो रिट दर्ता हुन सकेन। सायद बुधवार हुन्छ होला," त्रिपाठीले बुधवार बिहान बीबीसीसँग यसो भन्दै गर्दा राष्ट्रपति भवन शीतलनिवासमा भने ती सिफारिस भएका पदाधिकारीहरूको शपथ ग्रहण कार्यक्रम भइरहेको थियो।

अदालतमा दर्ता भएर सुनुवाइ तोकिनुपूर्व नै शपथ ग्रहण तथा नियुक्तिको काम सरकारले फत्ते गरेको देखिएको छ।

तर ती नियुक्ति प्रक्रिया तथा नियमकानुन सङ्गत नभएको भन्दै तिनका विरुद्ध कानुनी चुनौती निम्तने स्पष्ट छ।

त्यस्तो चुनौती पेस गर्न तम्तयार त्रिपाठीले आफ्नो रिटमा मूलतः निम्नलिखित तीनवटा आधार पेस गरेको बताएका छन्।

१. असंवैधानिक प्रक्रिया

संवैधानिक निकाय/आयोगहरूमा नियुक्ति सिफारिस गर्ने संवैधानिक परिषद्को कानुन अध्यादेशमार्फत् संशोधन गरेर बहुमतका भरमा नियुक्ति सिफारिस गर्न सकिने बनाउनु नै असंवैधानिक रहेको त्रिपाठीको जिकिर छ।

त्यतिखेर परिषद्मार्फत् नियुक्ति गर्न बाधा परिरहेको भन्दै सरकारले हतारहतार अध्यादेश ल्याएर परिषद्को कोरमसम्बन्धी नियम परिवर्तन गरेको थियो।

जसअनुसार लगत्तै मङ्सिर ३० मा बसेको बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी ओली, राष्ट्रियसभाका अध्यक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ष गणेशप्रसाद तिमिल्सिना र प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर जबरामात्र सहभागी थिए।

प्रमुख विपक्षी दलका नेता शेरबहादुर देउवा तथा सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटा अनुपस्थित सो बैठकबाटै ती नियुक्ति सिफारिस गरिएका थिए।

२. कार्यविधिको बर्खिलाप

त्रिपाठी भन्छन् सरकारको कार्यविधिसम्बन्धी कानुनअनुसार परिषद्को बैठक बोलाउनुभन्दा ४८ घण्टा अगावै बैठक बोलाइएको सम्बन्धी जानकारी दिनुपर्ने हुन्छ।

"तर यहाँ के गरिएको छ भने दिउँसो अध्यादेश ल्याएर राजपत्रमा प्रकाशित नहुँदै बेलुकी हतारहतार तीनजनामात्र उपस्थित बैठकले सिफारिस गरेको छ। यसबाट कानुनको सबै विधि पुर्‍याइएन," उनले भने।

विगतमा यस्ता रीत नपुगेको बैठकको वैधानिकता सर्वोच्च अदालतले नै खारेज गरिदिएको नजिर रहेको पनि उनले बताए।

३. सुनुवाइ नभई नियुक्ति

संविधानको धारा २९२ ले संवैधानिक परिषद्ले गरेका नियुक्ति सिफारिसको संसदीय सुनुवाइ हुने उल्लेख गरेको छ।

तर पुस ५ गते प्रतिनिधिसभा विघटन भएसँगै अहिले दुवै सदनको संयुक्त सुनुवाइ समिति अस्तित्वमा छैन। त्यही दिन सार्वजनिक गरिएका ती नियुक्ति सिफारिसको सुनुवाइ पनि त्यसपछि हुन सकेन।

"मैले रिटमा त्यसरी सुनुवाइ विना नियुक्ति पूर्ण नहुने भनेर पनि त्यो बदरभागी भएको विषय उठाएको छु," त्रिपाठीले भने।

सरकारले चाहिँ नियमानुसार ४५ दिनसम्म सिफारिसको सुनुवाइ हुन नसके स्वतः नियुक्त गर्न मिल्ने तर्क अघि सारेको छ।

उक्त तर्कको प्रतिवाद गर्दै त्रिपाठीले भने, "संसद्को नियमावलीको नियम २६ (२)ले सुनुवाइ समितिले 'नियुक्ति सिफारिसको पत्र प्राप्त गरेको ४५ दिनभित्र सुनुवाइ हुन नसकेमा' भन्ने उल्लेख गरेको छ। तर यहाँ त सुनुवाइ समितिले कहिल्यै पनि सो पत्र प्राप्तै गरेको छैन। साथै योभन्दा पहिले ११ जना न्यायाधीशको सुनुवाइको कार्य समिति नभएकाले ६ महिनासम्म अवरुद्ध भएर रहेको दृष्टान्त पनि हामीकहाँ छ।"

"सुनुवाइ छल्न पाउने सुविधा यो संविधानले दिएको छैन," उनले भने।

त्रिपाठीले सर्वोच्चमा हाल्न तयार पारेको रिटमा ती सबै नियुक्ति बदर गर्न माग गरिएको छ।

३२ जनाको शपथ ग्रहण

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसहित संवैधानिक आयोग तथा निकायका ५ जना प्रमुख आयुक्त/अध्यक्ष तथा २७ जना आयुक्त/सदस्यहरूको शपथ ग्रहण तथा नियुक्ति बुधवार बिहान सम्पन्न भएको राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता जगन्नाथ पन्तले बीबीसीलाई जानकारी दिएका छन्।

समारोहमा प्रमुख आयुक्त वा अध्यक्षलाई प्रधानन्यायाधीशले...


"मैले मेगनलाई कहिल्यै 'दुष्ट' भनेको छैन," आइतवार ट्वीट गर्दै ट्रम्पले भने, "यो मिथ्या समाचार फैलाउने सञ्चारमाध्यमको काम हो र उनीहरू आत्तिए।"

ट्रम्पले आफ्नो यूके भ्रमणपूर्व सन पत्रिकालाई दिएको अन्तर्वार्तामा मार्कलबारे टिप्पणी गरेका थिए। भूतपूर्व अमेरिकी अभिनेत्री मार्कल ट्रम्पको प्रखर आलोचक रहेकी थिइन्।

उनले सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीकी हिलरी क्लिन्टनलाई समर्थन गरेकी थिइन् र ड्रम्पलाई 'विभाजनकारी' र 'स्त्रीद्वेषी' भनेकी थिइन्।

सन पत्रिकासँगको अन्तर्वार्ताका क्रममा ट्रम्पले पहिलो पटक मार्कलले गरेको आलोचनाबारे सुनेको बताएका थिए।

प्रतिक्रिया कस्तो छ

त्यस अन्तर्वार्तामा उनले भनेका छन्, "मलाई त्यो थाहा थिएन। म के भन्न सक्छु र? मलाई थाहा थिएन उनी दुष्ट थिइन् भन्ने।"

मार्कल राजपरिवारमा प्रवेश गरेकोमा प्रसन्नता व्यक्त गर्दै ट्रम्पले मार्कलले 'असल राजकुमारी'को भूमिका निर्वाह गर्नेमा आफू  विश्वस्त रहेको बताएका थिए।

"यो राम्रो कुरा हो र मलाई लाग्छ उनले त्यस भूमिकालाई राम्ररी निर्वाह गर्नेछिन्," उनले भनेका छन्।

आइतवार सन पत्रिकाले आफ्नो वेबसाइटमा उक्त अन्तर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्वार्ताको श्रव्य रेकर्ड पनि  प्रकाशित गरेको थियो।

अन्तर्वार्ता प्रकाशित भएको भोलिपल्ट ट्रम्पले आफूले त्यसको नबोलेको दाबी गरेपछि टिप्पणीकारहरूले उनको उक्त भनाइ रेकर्डमा रहेको औँल्याएका छन्।

ब्रिटेनका राजकुमार ह्यारीसँग विवाह गरेकी मार्कल गत महिना आमा बनेकी छन्।

उनी हाल सुत्केरी बिदामा छिन् र ट्रम्पले ब्रिटेन भ्रणमका क्रममा उनलाई भेट्ने अपेक्षा गरिएको छैन।

यूके भ्रमण

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प तीनदिने ब्रिटेन भ्रमणका लागि सोमवार स्थानीय समयानुसार बिहान लन्डन पुग्दैछन्।

बिहान नौ बजे अमेरिकी वायुसेनाको विमान लन्डनस्थित स्ट्यान्डस्टेड विमानस्थलमा अवतरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बर्किङ्गम  दरबारमा महारानी एलिजाबेथले सोमवार साँझ राष्ट्रपति ट्रम्प र उनकी पत्नी मेलानिया ट्रम्पका लागि राजकीय भोजको आयोजना गर्नेछिन्।

ट्रम्पको भ्रमणका बेला लन्डन, म्यान्चेस्टर, बेल्फास्ट, बर्मिङ्गम, नोटिङ्गम आदि स्थानमा उनको विरोधमा प्रदर्शनकारीहरूले कार्यक्रम गर्ने योजना बनाएका छन्।

आफ्नो भ्रमणपूर्व ड्रम्पले द सन पत्रिकासँग टोरी नेता बोरिस जोन्सनलाई ब्रिटेनको भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा आफ्नो समर्थन रहेको बताएका थिए।


"यदि इरान युद्ध लड्न चाहन्छ भने त्यो इरानको औपचारिक अन्त्य हुनेछ," उनले एक ट्वीट सन्देशमा भनेका छन्। "अमेरिकालाई फेरि कहिल्यै पनि धम्की नदिनु!"

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

अमेरिकाले केही दिनअघि खाडी क्षेत्रमा थप युद्धपोत तथा विमानहरू खटाइसकेको छ।

इरान र अमेरिकाबीच द्वन्द्व कम गर्ने पहलहरू जारी रहेको बेला ट्रम्पको पछिल्लो चेतावनी सार्वजनिक भएको छ।

‘इरानले अभूतपूर्व दबाव खेपिरहेको छ’

अमेरिकाद्वारा इरानलाई चेतावनी दिन युद्धपोत परिचालन

इरान अमेरिकासँग आर्थिक युद्धमा: रुहानी

अब के होला?

केही दिनअघि मात्रै ट्रम्पले आफ्ना सहयोगीहरूलाई इरानमाथि जारी दबाबले युद्धको रूप धारण नगरोस् भन्ने चाहना व्यक्त गरेका थिए।

गत बिहीवारमात्रै सम्वाददाताहरूले के अमेरिका-इरानबीच युद्ध हुन लागेको हो भनी सोध्दा ट्रम्पले भनेका थिए, "हुँदन होला भन्ने मेरो आशा छ।"

चर्किँदो तनावबीच इरानले पनि युद्ध हुने सम्भावना नरहेको बताइरहेको छ। शनिवार इरानी विदेश मन्त्रीले इरान युद्धको भोको नभएको बताएका थिए।

मोहमद जावाद जरिफले इर्ना समाचार संस्थालाई भनेका थिए, "युद्ध हुँदैन किनभने कोही पनि यस क्षेत्रमा इरानसँग कोही प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नि युद्ध लड्न चाहदैन।"

तनाव किन चर्किएको हो?

इरानले सन् २०१५ को अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु सम्झौताप्रतिको आफ्नो प्रतिबद्धता तोड्दै युरेनियम प्रशोधनको काम पुन: थाल्ने चेतावनी दिएपछि पछिल्लो तनाव चर्किएको हो।

प्रशोधित युरेनियम परमाणु रियाक्टरको लागि ऊर्जा र परमाणु अस्त्र बनाउन प्रयोग गरिन्छ।

त्यो सम्झौताले इरानलाई परमाणु कार्यक्रम बन्द गर्न र त्यस्को बदलामा अमेरिकाले ऊ विरुद्धका प्रतिबन्ध हटाउन बाटो खोलिदिएको थियो। तर गत वर्ष अमेरिकाले त्यो सम्झौताबाट एक पक्षीय रूपमा हात झिकिदियो।

त्यो सम्झौता त्रुटिपूर्ण भएको भन्दै ट्रम्पले फेरि इरानविरुद्ध प्रतिबन्ध लगाइदिए।

अहिले खाडीमा के भइरहेको छ?

तेहरानले खाडीमा खटाइएका आफ्ना डुङ्गाहरूमा क्षेप्यास्त्रहरू राखेको आरोप अमेरिकाको छ। इरानले यूएईको तट पारी चार वटा तेल ट्याङ्करहरूमा क्षति पुर्‍याइदिएको आरोप अमेरिकी अनुसन्धानकर्ताको छ। तर तेहरानले त्यो आरोप अस्वीकार गरेको छ।

आइतवार बगदादको अति सुरक्षित मानिने विदेशी दूतावास रहेको ग्रिन जोनमा रकेट हमला भएको इराकी सेनाले बताएको छ। त्यो रकेटले अमेरिकी दूतावास नजिकैको एक खाली भवनलाई निसाना बनाइएको बताइएको छ। आक्रमण कसले गरेको हो प्रष्ट छैन।

त्यसलगत्तै ट्रम्पले ट्वीटर मार्फत इरानलाई धम्की दिएका हुन्।

हालै अमेरिकाले यूएसएस अब्राहम लिङ्कन विमान वाहक जहाजलाई खाडीमा खटाएको छ। उसले मध्यपूर्वमा १ लाख २० हजार सेना खटाउने योजना बनाएको बताइएको छ।


"यो 'फास्टेस्ट फिङ्गर फर्स्ट' खेल जस्तै थियो," उनले भनिन्। "तीन सेकेन्डमा स्लट भरियो।"

अस्पतालले अन्तिम समयमा आएर खोप लगाउनका लागि उनले प्राप्त गरेको समय रद्द गरिएको जानकारी दियो।

कारण थियो: खोपको अभाव। मराठेले अर्को पटक समय लिने प्रयास गरिन्।

भारतमा खोप लगाउन १८ देखि ४४ वर्षका सबैले कोवीन भनिने सरकारी प्लेटफर्ममा दर्ता गर्नुपर्छ।

आपूर्तिको तुलनामा माग निकै बढी रहेको भारतका प्रविधिसम्बन्धी विषयका सिपालु व्यक्तिहरूले खोप लगाउनका लागि चोर बाटोबाट समय प्राप्त गर्नका लागि कोड नै लेखिरहेका छन्।

मराठेलाई कोड लेख्न त आउँदैन तर उनी हाल खोप प्राप्त गर्ने एक मात्रै बाटो अर्थात् स्मार्टफोन र इन्टरनेटको सुविधा भएको वर्गमा पर्छिन्।

भारतमा करोडौँ अन्य व्यक्तिसँग त्यस्तो सुविधा छैन।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नेतृत्व गरेको सङ्घीय सरकारले करिब ९६ करोड भारतीयलाई खोप लगाउने अभियानको सुरुवात त गरेको छ। तर सरकारसँग त्यसका लागि आवश्यक पर्ने खोपका पर्याप्त मात्रा छैन।

खोपको अभाव हाल जारी घातक कोरोनाभाइरसको दोस्रो सङ्क्रमणको लहर र सम्भावित तेस्रो लहरको चेतावनीबीच देखिएको छ।

चरणबद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ध रणनीति

''भारतले खोप खरिद गर्न ज्यानुअरीसम्म पर्खियो जबकि उसले निकै अगाडी खोप सुरक्षित गर्न सक्थ्यो,'' भारत, ब्रजिल र दक्षिण अफ्रिकामा औषधिको पहुँचको वकालत गर्ने एक्सेस आईबीएसएका संयोजक अचल प्रभालाले बताए।

सन् २०२१ को  ज्यानुअरीदेखि मे महिनासम्म भारतले खोपको झन्डै ३५ करोड मात्रा खरिद गरिसकेको थियो।

उसले अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाले विकास गरेको र भारतको सीरम इन्स्टिच्युटले उत्पादन गरेको कोभिशील्ड खोप अनि भारत बायोटेकले विकास गरेको कोभ्याक्सीन खोप खरिद गरेको थियो।

प्रति डोजको २ अमेरिकी डलर पर्ने उक्त खोप विश्वमै सस्तो खोप मध्यमा पर्थ्यो तर मात्रा भने भारतको जनसङ्ख्याको २० प्रतिशतलाई खोप लगाउन समेत पर्याप्त थिएन।

भारतले कोरोनाभाइरसविरुद्ध युद्ध जितेको घोषणा गर्दै मोदीले 'खोप कूटनीति' समेत सुरु गरेका थिए जसअन्तर्गत भारतमा मार्च महिनासम्ममा खपत भएभन्दा बढी खोपका मात्रा निर्यात गरिएको थियो।

त्यसको ठिक विपरीत अमेरिका र युरोपेली सङ्घले आफूहरूलाई आवश्यक पर्ने भन्दा बढी खोपका मात्रा अभियान सुरु गर्नका लागि उपलब्ध हुनुभन्दा करिब एक वर्ष अगाडी नै सुरक्षित गरिसकेका थिए।

टुक्रिएको बजार

एकल खरिदकर्ताका हिसाबले सङ्घीय सरकारले मूल्य निर्धारणको विषयमा व्यापक लाभ उठाउन सक्ने अल इन्डिया ड्रग एक्सन नेटवर्ककी सह-संयोजक मालीनी आइसोला बताउँछिन्।

"केन्द्रीकृत ठूलो परिमाणको खरिदले दुई अमेरिकी डलरबाट मूल्य झन् घटाउने बाटो खुला गर्न सक्थ्यो। तर मूल्य अझ उकालो लागेको छ," उनले भनिन्।

यसको कारण मे १ देखि विभिन्न राज्यहरू र निजी अस्पतालहरूले आफ्नै किसिमले उत्पादकहरूसँग सम्झौता गरिरहेका छन्।

विपक्षी दलहरूले यसलाई "घोटाला"को संज्ञा दिएका छन्।

उनीहरूले सङ्घीय सरकार आफ्नो जिम्मेवारीबाट पन्छिएको र "राज्यहरूबीच एक अर्कालाई कमजोर पार्ने प्रतियोगिता" सुरु गराएको आरोप लगाएका छन्।

कोभिशील्ड खोप खरिद गर्न राज्य सरकारहरूले सङ्घीय सरकारभन्दा दोब्बर अर्थात् प्रति मात्रा चार अमेरिकी डलर तिर्नुपरेको छ भने कोभ्याक्सीन खोपका लागि आठ डलर।

र यो पनि उत्पादकहरूको "परोपकारी सङ्केत" कारण हो।

राज्यहरूले निजी अस्पतालहरूसँग खोपको परिमाण भण्डारण गर्ने विषयमा पनि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् जस कारण ग्राहकहरूले बढी मूल्य तिर्नुपर्ने हुनसक्छ।

निजी अस्पतालहरूमा कोरोनाभाइरस खोपको एक मात्राको मूल्य नेपाली रूपैँया २,४०० सम्म पर्न सक्छ।

विभिन्न राज्यहरूले...


"यो घोर असंवैधानिक सिफारिस हो। नेपालको संविधान २०७२ अन्तर्गत प्रतिनिधिसभा भङ्ग गर्ने कुनै विशेषाधिकार प्रधानमन्त्रीलाई प्राप्त छैन," संविधानविद् विपीन अधिकारीले बताए।

अर्का संविधानविद् पूर्णमान शाक्याले भने, "यो संविधानमा विघटनको त्यस्तो व्यवस्था नै छैन। संसद्ले कसैगरी पनि सरकारै बनाउन नसकेको खण्डमा मात्र ६ महिनाभित्र ताजा जनादेश लिनेगरी विघटन गराउन सकिन्छ," उनले भने।

सर्वोच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश बलराम केसीले पनि प्रधानमन्त्रीलाई यो संविधानले यसरी संसद् विघटनको अधिकार नदिएको बताए।

नेपाली कांग्रेसका सांसद एवं संविधानका ज्ञाता राधेश्याम अधिकारीले प्रधानमन्त्रीको विघटन प्रस्तावलाई 'असंवैधानिक र अवैध' को सङ्ज्ञा दिएका छन्।

"२०४७ को संविधानमा भएको जस्तो प्रधानमन्त्रीलाई संसद् विघटन गर्ने अधिकार नयाँ संविधानले दिएकै छैन। प्रतिनिधिसभाले सरकार बनाउन नसकेमात्र मध्यावधि निर्वाचन गर्न सकिने भनिएको छ। अहिलेको जस्तो निर्णय हुने कल्पनै यो संविधानले गर्दैन," अधिकारीले भने।

राष्ट्रपतिलाई एक स्वरले नमान्न आग्रह

संविधानविद्हरूले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले अब निकै सुझबुझ देखाउनु पर्ने समय आ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एको बताएका छन्।

"यो सिफारिस आउनासाथ राष्ट्रपतिले सबभन्दा पहिले संविधानविद्हरूसँग परामर्श गर्नुपर्छ," पूर्णमान शाक्यले बताए।

पूर्वन्यायाधीश बलराम केसीले पनि राष्ट्रपतिलाई यो सिफारिस अस्वीकार गर्न सुझाव दिएका छन्।

"अन्य विकल्पको परीक्षण नगरीकन यो मान्य हुनुहुँदैन। सर्वप्रथम अहिले पनि नफुटेको अवस्थामा सत्ताधारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकै अन्य कुनै नेताले संसद् मा बहुमत सिद्ध गर्न सक्ने सम्भावना रहन्छ। त्यस्तो व्यक्तिलाई सरकार निर्माण गर्न दिएर ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिन भन्नुपर्छ। नभए विपक्षी पार्टीलाई त्यो अवसर दिइनुपर्छ। त्यति गर्दा पनि नयाँ सरकार बन्ने अवस्था नभएमा मात्र संसद् विघटन हुन सक्छ," केसीले बताए। "राष्ट्रपतिले त्यो आँट गर्नुपर्छ।"

संविधानविद् विपीन अधिकारीले राष्ट्रपतिलाई विगतमा सरकारका सिफारिस विद्युतीय गतिमा स्वीकार गरेको जस्तो यसपालि नगर्न सुझाए।

"नत्र दुर्घटना हुन्छ," उनले भने।

"पहिलो त प्रधानमन्त्रीलाई बोलाएर यो कुन धाराअन्तर्गतको सिफारिस हो भनेर प्रष्ट पार्न लाउनुपर्छ। अनि यसको वैधानिकताले सबै दलका नेतासँग परामर्श गर्नुपर्छ किनभने उनीहरूले नै विकल्प प्रस्तुत गर्न सक्छन्," अधिकारीले भने।

स्थायित्वको कल्पना

पुरानो संविधानअनुसार धेरै राजनीतिक अस्थीरता भइरहेको भन्दै नयाँ संविधान बनाउँदा प्रधानमन्त्रीलाई पहिले प्राप्त संसद् विघटनको अधिकार कटौती गरिएको संविधानविद्हरूको भनाइ छ।

अहिले संविधानको धारा ८५ मा प्रतिनिधिसभाको कार्यकालबारे उल्लेख गरिएको छ।

उक्त धाराको उपधारा (१) मा भनिएको छः यस संविधानबमोजिम अगावै विघटन भएकोमा बाहेक प्रतिनिधिसभाको कार्यकाल पाँच वर्षको हुनेछ।

मन्त्रिपरिषद् गठनबारे उल्लेख भएको संविधानको धारा ७६ को उपधारा (७) मा भनिएको छः

उपधारा (५) बमोजिम नियुक्त प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न नसकेमा वा प्रधानमन्त्री नियुक्त हुन नसकेमा प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभा विघटन गरी छ महिनाभित्र अर्को प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन सम्पन्न हुनेगरी निर्वाचनको मिति तोक्नेछ।

अहिले यस्तो परिस्थिति नभएकाले प्रधानमन्त्रीको सिफारिस असंवैधानिक भएको कानुनविद्हरूको जिकिर छ।


"यो त अब धेरै धनी मानिस सामेल भएर निकै धेरै रकम खर्च गरिने वेश्यावृत्ति जस्तै भएको छ। कसैले मलाई त्यस्तो प्रस्तावसहित सन्देश पठायो होला भनेर सोच्न पनि डर लाग्छ। उनीहरूले इन्स्टाग्रामका हजारौँ सुन्दरी केटीहरूलाई त्यस्तै सन्देश पठाइसकेको हुन सक्छ," टाइन-लेक्सी क्लार्सन भन्छिन्।

टाइन-लेक्सी क्लार्सनलाई इन्स्टाग्राममा लाखौँ मानिसले पछ्याइरहेका छन्। उनी भन्छिन् उनलाई २० हजार पाउन्ड (झन्डै ३० लाख नेपाली रुपैयाँ) सहित साँझको खाना र पेय पदार्थको लागि आउन भन्दै कसैले सन्देश पठाउँदा उनी १९ वर्षकी थिइन्।

लभ आइल्यान्ड भन्ने टेलिभिजन कार्यक्रमको दोस्रो भागमा काम गरिसकेपछि उनलाई एउटा एजेन्सीले दुबईमा पाँच रात बिताउनका लागि ५० हजार पाउन्ड (झन्डै ७५ लाख रुपैयाँ) दिने प्रस्ताव गर्‍यो। त्यसमा के के काम हुनेछ भन्ने विवरण गोप्य राख्नु पर्ने एउटा सर्त पनि थियो।

टाइन-लेक्सी भन्छिन् उनले त्यो प्रस्ताव अस्वीकार गरिन्। तर उनको चिन्ता छ कि उदाउँदै गरेका  'इन्फ्लुएन्सर'हरू आफूलाई चाहिने विलासी सामग्री खरिद गर्न र आफ्नो "आवरण तथा भेषभूषा चुस्त दुरुस्त राख्नका लागि" त्यस्ता कारोबारहरूमा फस्न सक्ने जोखिम रहिर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हन सक्छ।

"केही मानिसका लागि त्यो एकदमै धेरै पैसा हो, त्यो जीवन नै बदलिदिन सक्ने परिमाणको पैसा हो।"

'महत्त्वपूर्ण कारोबार'

लभ आइल्यान्ड भन्ने टेलिभिजन कार्यक्रमको तेस्रो भागमा काम गरेकी रोजी विलियम्स् भन्छिन् उनलाई दुबईको एक पुरुषले आफ्नी मित्र बनिदिए बापत एक वर्षमा एक लाख पाउन्ड (झन्डै डेढ करोड रुपैयाँ) र सबै कपडा र झोलाहरू किनिदिने प्रस्ताव गरेका थिए।

उनले आफूलाई दुबई शहरमा रहेको बताउने एक पुरुषबाट आफूलाई प्राप्त एक सन्देश हामीलाई देखाइन्। त्यो सन्देशमा ती पुरुषले "एक महत्त्वपूर्ण कारोबार"बारे कुरा गर्ने उल्लेख गरेका छन्। रोजीका अनुसार त्यस्ता सन्देशहरूमा यस्ता शब्दावाली सामान्य हुन्।

तर उनी भन्छिन् जत्ति नै पैसाको प्रस्ताव गरिएपनि उनी कुनै प्रलोभनमा पर्ने छैनन्।

रोजी भन्छिन् सामाजिक सञ्जालमा चर्चित हुनाको एउटा बेफाइदा यही हो: "तपाइँलाई मानिसले जिस्क्याउने वा उडाउने ट्रोलिङ प्रवृत्तिबारे चेतावनी दिइएको हुन्छ। तपाइँलाई जीवन नाटकीय रूपमा बदलिन सक्छ भन्नेबारे चेतावनी दिइएको हुन्छ। तर तपाइँलाई पुरुषहरूले खरिद गर्न पनि सक्छन् भन्ने बारेमा कहिल्यै कसैले सजग गराइएको हुँदैन।"

उनी भन्छिन् यस्ता विषयमा 'इन्फ्लुएन्सर'हरूको सञ्जालमा पनि कुरा गर्ने गरिँदैन: "हामीले त्यस्तो कुरा गर्ने परिस्थिति नबनेको हुन सक्छ। सायद हामी यस्ता विषयमा कुरा गर्न निकै लज्जित हुने गरेका छौँ।"

'शान कम भएको अनुभब'

भिक्टोरिया डार्बिशर प्रोग्रामले सामाजिक सञ्जालमा धेरैले पछ्याइरहेका इन्फ्लुएन्सरहरूले पाएका धेरै सन्देशहरू हेरेको छ। तिनमा पुरुषहरूले सीधै यौनको कुरा गरेकोदेखि कुनै धनाढ्य ग्राहकका लागि बिचौलियाको रूपमा पठाइएका सन्देशहरू पाइए।

हामीले नाम खुलाउन नचाहने एक ब्रिटिश रियलिटी स्टार दाबी गर्ने एक महिलालाई पठाइएको लिखित प्रमाण पायौँ। त्यसमा विदा मनाउने क्रममा यौन सम्पर्कका लागि १० हजार पाउन्ड (झन्डै १५ लाख रुपैयाँ) दिने प्रस्ताव गरिएको थियो।

एउटा टेलिभिजनको ट्यालेन्ट शोमा सहभागी भएकी "इसाबेल"लाई आफूभन्दा १० वर्ष जेठो पुरुषले इन्स्टाग्राममार्फत सन्देश पठाए।

"मलाई राम्रो डिजाइनर ब्यागहरू दिने प्रस्ताव गरियो। ऊ धनाढ्य हुनुमा गर्व गर्दथ्यो र मलाई महङ्गा ब्याग किनिदिएर उसले सन्तुष्टि लिने गर्दथ्यो," उनले भनिन्। "मलाई आफ्ना अनलाइनका प्रशंसकहरूलाई व्यस्त राख्नु थियो। त्यसैले सायद मैले त्यो प्रस्ताव स्विकारेँ।"

उनले ती पुरुषलाई...


"यो सुरुवात मात्रै हो। भविष्यमा धेरै मौकाहरू आउनेछन् र हामीले राम्रो खेल्न आफूलाई जगाइरहनु पर्छ र यस्तै परिणाम आउने आशा गर्नुपर्छ," खड्काले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् आईसीसीसँगको कुराकानीमा भने।

निर्णायक खेलमा नेपालको लागि पहिलो एकदिवसीय शतक बनाएका कप्तान खड्का  सो खेल र पूरै शृङ्खलाको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए।

"हाम्रो पहिलो एकदिवसीय शृङ्खलामा विजयी भएकोले म खुसी छु। मलाई लाग्छ यो ठूलो जित हो," खड्काले भने।

यूएईबाट प्रकाशित हुने समाचारपत्रिका 'द न्याश्नल'लाई खड्काले सोमवार नेपाली क्रिकेटको एउटा उज्यालो दिन भएको बताए।

"हाम्रा उज्यालो दिनहरूमध्ये एक हो। महान् दिन भन्न गाह्रो छ किनभने देशका लागि खेल्ने प्रत्येक मौका पाउँदा त्यो दिन भव्य हुन्छ।"

समर्थकको साथ र खुसी

नेपाली क्रिकेट खेलाडी र समर्थकहरूले गत वर्ष मात्रै एकदिवसीय क्रिकेट खेल्न मान्यता पाएको नेपालको पहिलो शृङ्खला उपाधिको विजयोत्सव मनाइरहेका छन्।

दुबईको मैदानमा पनि सयौँको सङ्ख्यामा नेपाली समर्थकहरू पुगेका थिए।

"हाम्रो उत्साहको  एउटा सबैभन्दा ठूलो कारक समर्थकहरू नै हुन्। जहाँ खेल्न गएपनि हामी समर्थन पाउँछौँ," खड्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

काले भने।

सोमवार खेलपछि ट्वीट गर्दै खड्काले लेखेका थिए, "हाम्रो पहिलो एकदिवसीय शृङ्खला विजय… खेलाडी र व्यवस्थापनको तर्फबाट अद्भुत समूहगत प्रयास, भावना र प्रतिबद्धता… आशीर्वाद, समर्थन र कृतज्ञताका लागि सबैलाई धन्यवाद… जय नेपाल!"

नेपालले निर्णायक तेस्रो खेल चार विकेटले जितेर तीन खेलको शृङ्खला २-१ ले जितेको हो।

दुबईमा भएको पहिलो खेलमा तीन विकेटको पराजय भोगेको नेपालले दोस्रो खेल भने १४५ रनको विशाल अन्तरले  जितेको थियो।

थप आशा

"अबको दुई-तीन वर्षका लागि हामीसँग एकदिवसीय क्रिकेट खेल्ने मान्यता छ र क्रिकेट विश्वमा पहिचानका लागि यस्ता थप नतिजाहरू चाहान्छौ," खड्काले भने।

नेपालले सन् २०१८ मार्चमा सन् २०२२ सम्मका लागि एकदिवसीय क्रिकेटको मान्यता पाएको हो।

खड्काले खेलमा ११५ रन बनाउँदै नेपालको तर्फबाट एकदिवसीय क्रिकेटमा शतक बनाउने पहिलो खेलाडी बने।

खड्का एकदिवसीय खेलमा सर्वाधिक सफल नेपाली ब्याट्स्म्यान हुन्। उनले छवटा  एकदिवसीय खेलमा एक शतक र एक अर्धशतकसहित कुल २३५ रन बनाएका छन्।

एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा सफल नेपाली ब्याट्स्म्यान

•       पारस खड्का: २३५ रन

•       सोमपाल कामी: १४६ रन

•       ज्ञानेन्द्र मल्ल: १४३ रन

एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा सफल नेपाली बलर

•       सन्दीप लामिछाने: १५ विकेट

•       सोमपाल कामी:१३ विकेट

•       पारस खड्का: ९ विकेट

टोलीको प्रशंसा

खड्काले आफ्नो टोलीका खेलाडीहरूको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्।

"म खेलाडीहरूबाट खुसी छु। सबैजना ज्यादै मिहेनत गरिरहेका छन्," द न्याश्नलसँग उनले भने।

"हाम्रो टोली युवा छ र हामी यो टोलीको विशेषताको आधारमा टोली बनाउन प्रयासरत छौँ। परिणाम हाम्रो पक्षमा आयो तर हामी अझै धैर्यवान् हुनुपर्छ।"

खड्का  आउट हुँदा नेपालको कुल रन २१५ मात्रै थियो। टोलीलाई विजयका लागि अझै ४० रन आवश्यक भएकोमा आरिफ शेख र सोमपाल कामीले धैर्यपूर्वक खेलेर जित दिलाएको उनले बताए।

यूएईविरुद्धको शनिवारको दोस्रो खेलमा नेपालको जितमा रोहित पौडेल, सोमपाल कामी र सन्दीप लामिछाने नायक बनेका थिए।

सत्र वर्षीय पौडेलले अर्धशतक बनाउँदै सबैभन्दा कम उमेरमा अर्धशतक बनाउने सचित तेन्दुलकर र शाहिद अफ्रिदीको कीर्तिमान भङ्ग गरेका थिए।

कामीले नेपालको लागि पहिलो पटक एकै खेलमा पाँच विकेट लिएका थिए भने लामिछानेले चार विकेट लिएका थिए।

•तेन्दुलकर र अफ्रिदीको कीर्तिमान तोड्ने नेपालका...


"रिटको तयारी बेलुकासम्म टुङ्गिदैछ। एक सय ४९ मा थप केही साथीहरू थपिनुभएको छ," संसद् भवनमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने।

"भौतिक रूपमा नै बहुमत उपस्थित भएर भोलि अदालतमा रिट (निवेदन) दर्ता गर्न जाने तयारी भएको छ।"

आइतवार नै अदालत जाने भनिए तापनि दिउँसो ३ बजेसम्म तयारी पूरा नभएको र त्यसपछि अदालतमा मुद्दा दर्ता नहुने भएकाले सोमवार रिट निवेदन दर्ता गर्न लागिएको नेताहरूले बताएका छन्।

के छ रिट निवेदनमा?

बीबीसीसँग कुरा गर्दै उक्त निवेदनमा उठाइएको विषयका बारेमा विघटित प्रतिनिधिसभामा नेपाली काङ्ग्रेसकी सचेतक रहेकी पुष्पा भुसालले भनिन्, "संविधानको ७६(५) बमोजिमको प्रधानमन्त्री नियुक्ति गर्नुपर्ने एउटा माग छ भने अर्को सदनबाट विश्वास गुमाएको ७६(३)को प्रधानमन्त्रीले सदन विघटन गर्ने परिकल्पना संविधानमा कतै नगरिएको कुरा उठाइएको छ।"

काङ्ग्रेस नेत्री भुसालले सांसद्हरूको भौतिक उपस्थितिको आवश्यकता बारे भनिन्, "एक सय ४९ सांसदहरू नै निवेदक हुन्छन्। संविधानको ७६ (५) को व्यवस्था भनेको पार्टीले नभई सांसदले बनाउने प्रधानमन्त्री हो।"

यसअघि रिट निवेदन दिने प्रक्रियाका लागि प्रधानमन्त्रीका लागि शेरबहादुर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देउवालाई समर्थन गरेका दर्जनौँ सांसद्हरू आफ्नो नागरिकता बोकेर सिंहदरबारमा भेला भएका थिए।

प्रधानमन्त्री दाबी गर्दा राष्ट्रपतिकहाँ बुझाइएको निवेदनमा १४९ सांसद्हरूको हस्ताक्षर उल्लेख गरिएको थियो।

तीमध्ये नेपाली काङ्ग्रेसका ६१, नेकपा माओवादी केन्द्रका ४९, जनता समाजवादी पार्टी नेपालको उपेन्द्र यादवले नेतृत्व गरेको खेमाको १२ र नेकपा एमाले कै माधवकुमार नेपालले नेतृत्व गरेको खेमाको २६ सांसद् र राष्ट्रिय जनमोर्चाका एक सांसद्को समर्थन रहेको दाबी पेस गरिएको बताइएको थियो।

एमालेले समेत आफ्नो दाबीमा देउवातर्फ देखिएका २६ सांसद र जनता समाजवादी पार्टीका १२ सांसदको हस्ताक्षर बुझाएको थियो।

विपक्षीको एक स्वर

शनिवार सङ्घीय संसद् भवनमा बसेको पाँच दलको संयुक्त बैठकले एकताबद्ध भई 'कानुनी र राजनीतिक रूपमा' प्रतिनिधि विघटनको प्रतिवाद गर्ने निर्णय गरेको थियो।

सरकारविरोधी मोर्चामा नेपाली काङ्ग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्र, सत्तारूढ नेकपा एमालेकै वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालले नेतृत्व गरेको एउटा समूह, जनता समाजवादी पार्टी-नेपालका एककमा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले नेतृत्व गरेको एउटा समूह र राष्ट्रिय जनमोर्चा छन्।

उक्त गठबन्धनले शनिवार नै संयुक्त विज्ञप्तिमार्फत् राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संवैधानिक दायित्व निर्वाह नगरेको आरोप लगाएको थियो।

"उल्टै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको मिलेमतोमा बदनियतपूर्ण किसिमले प्रतिनिधिसभाको विघटन गरी नेपालको संविधान र लोकतन्त्रमाथि नै प्रहार गरिएको छ," उक्त विज्ञप्तिमा थप भनिएको छ।

उनीहरूले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको कदमको निन्दा गर्ने त्यसलाई "असंवैधानिक, अलोकतान्त्रिक, स्वेच्छाचारी, निरङ्कुश र प्रतिगमनकारी" को सङ्ज्ञा दिएका छन्।

फाइल तस्बिर

घटनाक्रम

केपी शर्मा ओलीको सरकार सबैभन्दा ठूलो दलको सरकार हो र यसले बिहीवार संसद्‌बाट विश्वासको मत लिन नसक्ने बताउँदै धारा ७६ को उपधारा ५ बमोजिम गर्न राष्ट्रपतिलाई सिफारिस गरेको थियो।

राष्ट्रपतिले शुक्रवार साँझसम्म दाबी प्रस्तुत गर्न दिएको समयावधिमा नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र एमाले अध्यक्ष ओलीले दाबी प्रस्तुत गरेका थिए।

तर राष्ट्रपति कार्यालयले शुक्रवार राति जारी विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै "दाबीकर्ता दुवै माननीय सदस्यहरूका समर्थनकर्ता भनिएका सदस्यहरू एक अर्कामा दोहोरो परेका, दलको निर्णयविपरीत एकले अर्कोलाई समर्थन गरेको समेत देखिएको र...


"लकडाउन" ले मानिसहरू घरभित्रै बस्न बाध्य छन्। उनीहरू अल्छि बनिरहेका छन् र खानेकुरा राखेका ठाउँ वा फ्रिजसम्मको पहुँच पनि सहज बनेको छ।

भाइरसका कारण बिरामीहरू बढिरहेको तनाव र चिन्ताका माझ मानिसहरू सहज महसुस गर्न खानेकुराहरू खान्छन्। यसले गर्दा उनीहरूको स्वास्थ्यलाई खतरामा राख्ने र मानसिक स्वास्थ्यमा थोरैमात्रै फाइदा पुग्ने गर्छ।

पोषणविद् परिसा खानिपुर कम शारीरिक व्यायाम हुने बेला निरन्तर रूपमा खाने गर्दा त्यसले नचाहेका स्वास्थ्य समस्या जस्तै वजन बढ्ने, उच्च रक्तचाप र अन्य स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्ने सम्भावना रहेको बताउँछिन्।

"बढी वजन र मोटोपनाको समस्या भएका मानिसहरूलाई कोभिड-१९ को थप नराम्रा असरहरू हुनसक्छन्," इरानमा कार्यरत पोषणविद् खानिपुरले भनिन्।

कोरोनाभाइरसको महामारीबाट धेरै प्रभावित हुने देशमा इरान पनि पर्छ।

खानेकुरा नियन्त्रणका लागि खाना खाँदा हामी किन सहज महसुस गर्छौं भन्ने बुझ्न आवश्यक रहेको उनी ठान्छिन्।

त्यसो भए हामी किन खाइरहन्छौं त?

लकडाउनका बेला गुलियो र स्वादिलो खान मन लाग्नुका थुप्रै कारणहरू रहेको खानिपुर बताउँछिन्।

खानेकुरा नभए के त?

"थोरै अवधिभित्रै केही ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गम्भीर परिवर्तनहरूमा हामीले आफूलाई ढाल्नुपरेको छ", खानिपुर भन्छिन्।

"यो सबैले हामीलाई थप तनाव दिन्छ वा चाहिनेभन्दा बढी उत्साही बनाउँछ, तर आफूलाई शान्त र सहज बनाउन खानेबाहेक अन्य कुरा पनि गर्न सकिन्छ।"

नकारात्मक उत्तेजना/उत्साह र भावनाको पहिचान गर्नु महत्त्वपूर्ण हुने र त्यसलाई खान मनलाग्ने कुरासँग छुट्याउनुपर्ने उनी बताउँछिन्।

भावना र तनावहरूसँग जुध्नका लागि खानु भनेको केवल अस्थायी उपायमात्रै हो  र यसले स्थायी र नकारात्मक असर पार्छ भन्ने बुझ्न पनि यसले मद्दत गर्छ।

खान मनलाग्ने चाहना कसरी हटाउने

खाने बानीका साटो अन्य थुप्रै गतिविधि र रणनीतिहरू अपनाउन सकिने उनी सुझाउँछिन्।

खान मनलाग्ने बानीसँग जुझ्ने अर्को उपाय भनेको 'सोचविचारपूर्ण खानपान' को अभ्यास हो, जसले हामीले के खायौं भन्नेबारे सोच्ने तरिका परिवर्तन गर्न खोज्छ र त्यसबारे ग्लानी पनि हटाउँछ।

यस्तो अभ्यास गर्दा कुन खानेकुरा राम्रो हो र कुन नराम्रो हो भन्ने छुट्याएर खानेकुरासँगको नकारात्मक सम्बन्ध पनि बन्न दिँदैन।

अर्को उपाय भनेको कुनै खास खानेकुरा धेरैपटक खाएको कल्पना गर्ने ताकि कम मात्रै खाइयोस्।

यदि यी सबै उपायहरूले पनि मद्दत गरेन भने केही स्वस्थकर विकल्पहरू अपनाउन खानिपुर सुझाउँछिन्।

धेरै गुलियो वा धेरै नुनिलो नखाने

"हामी सबैको खानेकुरामा विविधता र सन्तुलन हुनुपर्छ, त्यसको मतलब हामीले थुप्रै समूहका खानेकुराबाट पर्याप्त पोषण पाउनुपर्छ," खानिपुर भन्छिन्।

"त्यसैले दैनिक खानेकुराबारे योजना गर्न र सोचेर सामान किन्नु एकदमै महत्त्वपूर्ण छ।'

खानिपुर सुझाउँछिन् 'किनमेल गर्न जानुअघि सूची तयार गर्नुपर्छ र त्यही सूचीमा भएकोमात्रै किन्नुपर्छ ताकि गरिष्ठ खानेकुरा नकिनियोस् र पछि त्यही खान मन नलागोस्!'

चित्र: मार्याम निकान


"व्यापारिक प्रतिष्ठानहरू समेत यस्ता संवेदनहीन आक्रमणको निसानामा पारिनु खेदजनक छ। राजनीतिक उद्देश्य प्राप्तिका निम्ति बल तथा हिंसाको प्रयोगको नेपाल भर्त्सना गर्दछ,"  परराष्ट्र मन्त्रालयले सोमवार साँझ जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

शनिवार ड्रोन आक्रमणका कारण अब्काइक र खुरैस प्रशोधन केन्द्रमा तत्कालका लागि उत्पादन रोकिएको थियो।

यमनमा सक्रिय इरान समर्थित हूथी विद्रोही समूहले ती आक्रमण आफूले गरेको दाबी गरेको छ।

तर अमेरिकाले ती घटनामा इरान दोषी भएको आरोप लगाएको छ।

तेलको भाउमा कस्तो प्रभाव?

शनिवार ती आक्रमण भएपछि साउदी अरबले तेल र ग्यासको उत्पादनमा कटौती गरेको थियो। त्यसबाट विश्वभरि हुने आपूर्ति पाँच प्रतिशतले ले घटेको छ।

तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा दुईवटा आक्रमण भएपछि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य चार महिनामा सर्वोच्च भएको छ।

शनिवार दुईवटा आक्रमण भएपछी साउदी अरबले तेल उत्पादन घटाएको छ

आक्रमणपछि व्यापार सुरु हुँदा ब्रेन्ट कच्चा तेल परिसूचकमा तेलको मूल्य १९% ले वृद्धि भई प्रतिब्यारल ७१.९५ अमेरिकी डलर पुगेको थियो। त्यसैगरी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट भनिने अर्को परिसूचकमा कच्चा तेलको मूल्य ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

१५% ले बढ्दा प्रतिब्यारल ६३.३४ डलर पुग्यो।

एक ब्यारलमा १५९ लिटर तेल हुन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा सञ्चित तेल वितरण गर्न अनुमति दिएपछि बढेको मूल्य केही घट्यो।

त्यसपछि ब्रेन्ट परिसूचकमा प्रतिब्यारल ६६.२८ अमेरिकी डलर मूल्य कायम भएको छ।

नेपालमा के होला?

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढेको कारण नेपालमा पनि असर पर्न सक्ने आकलन गरिएको छ।

तर नेपाल आयल निगमका महाप्रबन्धक सुरेन्द्रकुमार पौडेलले तत्काल घरेलु बजारमा तेलको भाउ नबढ्ने बताए।

नेपाल आयल निगमले आफूलाई आवश्यक हुने पेट्रोलियम पदार्थ भारतीय आयल निगमबाट लिने गरेको छ।

भारतीय आयल निगमले प्रत्येक अङ्ग्रेजी महिनाको १ र १६ तारिख नयाँ मूल्यसूची पठाउने गर्छ।

"आज सोमवार नै आएको पछिल्लो मूल्यसूचीमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको उतारचढावको प्रभाव परेको छैन। अर्को मूल्यसूची अक्टोबर १ तारिखमा आउँदा त्यसको प्रभाव पर्न सक्छ," उनले बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दै बताए।

उनका अनुसार विद्यमान मूल्यसूचीका कारण आउँदो दुई सातासम्म घरेलु बजारमा त्यसको असरले मूल्य बढ्ने सम्भावना कमै छ।


"शरीरमा अक्सिजनको मात्रा कम देखिएपछि 'हाई फ्लो अक्सिजन सपोर्ट' मा उहाँलाई आईसीयूमा राखिएको छ," अस्पतालका सञ्चार तथा जनसम्पर्क विभाग प्रमुख सोमनाथ बास्तोलाले बिहीवार बिहान भने।

उनका अनुसार अक्सिजनको मात्रा कम भएर श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि बुधवार बेलुका नै पूर्वरानीलाई आईसीयूमा सारिएको हो।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह, पूर्वरानी कोमल र छोरी प्रेरणा शाह वैशाख ११ गते दिउँसो १ बजे अस्पताल भर्ना भएका थिए।

अस्पतालका अनुसार पूर्वरानीको अवस्था भर्ना भएको पहिलो दिनदेखि नै अलि बिग्रेको थियो।

अस्पातल भर्ना भएको पहिलो दिनदेखि नै पूर्वरानीलाई दैनिक अक्सिजनको सपोर्ट बढाउँदै लगिएको अस्पतालले जनाएको छ।

"उहाँ आउने बेला नै कमजोर अवस्थामा आउनुभएको थियो। त्यो दिन गाडीबाट ओर्लेर अस्पतालको भर्‍याङ चढ्ने बेला लड्नुभएको थियो। उहाँ लडेपछि पूर्वराजाले उठाउनुभएको थियो," अस्पताल स्रोतले भन्यो।

पूर्वराजा र छोरीको अवस्था कस्तो?

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई पनि भर्ना भएको दिनदेखि नै अक्सिजनको सपोर्टमा राखिए पनि उनको अवस्था सामान्य रहेको अस्पतालले जनाएको छ।

"पूर्वराजाको हकमा जे थियो त्यसैलाई जारी गरिएको छ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

। उहाँको अवस्था सामान्य छ," बास्तोलाले भने।

उनका अनुसार छोरी प्रेरणाको प्रेरणाको अवस्था भने एकदमै सामान्य छ।

"भर्ना भएको दिनदेखि नै उहाँलाई अक्सिजनको सपोर्ट दिनुपरेको छैन।"

भारत भ्रमणबाट फर्किएका पूर्वराजदम्पतीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको वैशाख ७ गते पुष्टि भएको थियो।

पूर्वराजाका सहयोगी फणिराज पाठकका अनुसार सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि पूर्वराजदम्पती निर्मल निवासमै आइसोलेसनमा बस्दै आएका थिए।

भारतको हरिद्वारमा आयोजित कुम्भमेलामा सहभागी भएर वैशाख ५ गते उनीहरू नयाँ दिल्लीबाट नेपाल फर्किएका थिए।

कुम्भमेलामा गङ्गास्नान गरेका पूर्वराजा शाहले केही साधुसन्तसँग पनि भेटघाट गरेका थिए।

भारतमा कुम्भमेलामा सहभागी एक हजारभन्दा बढी मानिसलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ।

नेपाल फर्किनुअघि पूर्वराजा शाहले नयाँदिल्लीमा परीक्षण गराएको तर त्यतिबेला सङ्क्रमण नदेखिएको उनीसँगै यात्रा गरेका उनका सचिव पाठकले यसअघि बीबीसीलाई बताएका थिए।

हवाईयात्राका लागि ७२ घण्टाभित्रको परीक्षण प्रतिवेदन आवश्यक पर्ने भएकाले उनको त्यहाँ परीक्षण भएको थियो।

विमानस्थलमा पूर्वराजदम्पतीको परीक्षण


"सँगै हामी विजेता: एक राष्ट्र, एक ढुकढुकी"

राजधानी तेहरानमा राखिएको उक्त बिलबोर्डमा विश्वकपको ट्रफी बोकेका विभिन्न जातजातिका पुरुषहरूलाई उत्सव मनाउँदै गरेको देखाइएको थियो।

नयाँ बिलबोर्डमा महिला र पुरुषहरू सँगसँगै उभिएका देखिन्छन्।

त्यससँगै फारसीमा लेखिएको छ: सँगै हामी विजेता: एक राष्ट्र, एक ढुकढुकी।

'लैङ्गिक भेद'

पुरुषहरू मात्र सम्मिलित पुरानो बिलबोर्डको व्यापक आलोचना भएको  थियो।।

स्थानीय 'कानुन' पत्रिकाले आफ्नो पहिलो पृष्ठमा 'महिलाविना हामी पराजित हुन्छौँ' भन्दै एउटा तस्बिर छाप्यो।

सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले पनि त्यसरी महिला छुटाइनु लैङ्गिक विभेद भएको भनेर टिप्पणी गरेका थिए।

सन् १९७९ को क्रान्तिपछि इरानमा महिलाहरूलाई खेलकुद आयोजना स्थलहरूमा जान दिइँदैन।

गत एप्रिलमा तेहरानस्थित एउटा रङ्गशालामा आयोजित एउटा फुटबल खेल हेर्न जाँदा केही महिलाहरूले नक्कली दाह्रीजुँगा हालेर पुरुषको जस्तै रूप बनाएका थिए।

यसैबीच अधिकारीहरूले विश्वकपमा इरान सहभागी हुने खेलहरू तेहरानको आजादी रङ्गशालामा ठूलो स्क्रीनमा देखाइँदा महिलाहरूलाई पनि हेर्ने अनुमति दिने योजना स्थगित गरेका छन्।

(यो सामग्री 'बी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बीसी मनिटरिङ' ले उपलब्ध गराएको हो।)

इरानमा फुटबलप्रेमी महिला


"संवैधानिक परिषद्ले सबै संवैधानिक आयोगका रिक्त स्थानमा पदपूर्ति गर्ने निर्णय गर्‍यो," तिम्सिनाले भने।

तर "हतार भएकाले माइन्यूट गरिएका नामहरू नटिपीकनै आफू हिँडेको" भन्दै उनले भने, "नामहरू एकछिनपछि उपलब्ध गराउँछु।"

तिम्सिनाका अनुसार आइतवारको निर्णयसँगै अब कुनै पनि संवैधानिक निकायमा पदपूर्तिका लागि नाम सिफारिस गर्न बाँकी छैन।

सापकोटा र देउवा अनुपस्थित

प्रधानमन्त्री अध्यक्ष रहने संवैधानिक परिषद्‌मा सभामुख, राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष, प्रधानन्यायाधीश र प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता रहने प्रावधान छ।

तर यो बैठकमा सभामुख अग्नि सापकोटा र प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा सहभागी भएनन्। पदेन सदस्यमध्ये बैठकमा प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमसेर जबरा र तिम्सिना उपस्थित थिए।

परिषद्का अध्यक्ष प्रधानमन्त्री केपी ओलीको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले बहुमत सदस्यको उपस्थितिका आधारमा निर्णय लिन सक्ने अध्यादेश जारी भइसकेको छ।

काङ्ग्रेसले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संवैधानिक परिषद्सम्बन्धी अध्यादेश ल्याएको विषयमा विमति व्यक्त गरिरहेको छ।

नेकपा माओवादी र सत्तारूढ एमालेको माधव नेप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाल झलनाथ खनाल पक्षधर नेताहरूले पनि बैठक बोलाइएकोमा आपत्ति जनाएका थिए।

प्रधानमन्त्री ओलीले प्रतिनिधिसभामा वैशाख २७ गते विश्वासको मत लिन लागेका छन्।

नेकपा माओवादीले ओली नेतृत्वको सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएको छ।


"सन् २०२१ वा २०२२ भित्रमा काम सक्ने लक्ष्य राखेका छौँ," नेपालका नापी विभागका निर्देशक दामोदर ढकालले बताए।

निर्देशक ढकालले सुस्ता र कालापानी बाहेक अन्यत्र पिलरहरू बनाउने, मर्मत गर्ने, एकअर्कातर्फ भएका अतिक्रमणस्थल पहिल्याउने काममा चारवटा संयुक्त टोली संलग्न रहेको बताउँछन्।

ती टोलीहरूले दुवैतर्फको अवस्थाको पहिचान गर्दै नेपालतर्फका प्रमुख जिल्ला अधिकारी र भारततर्फका डिस्ट्रिक मेजेस्ट्रेटले हस्ताक्षर गर्दै अभिलेख गर्ने काम गरिरहेको बताइएको छ।

थुप्रैतिर समस्या

पूर्वीसीमा काँकरभिट्टाका स्थानीयबासी कृष्णप्रसाद उप्रेतीले २०४३ सालसम्म नेपालमा आफ्नै नाममा रहेको करिब १० कट्ठा जमिन भारतलाई सुम्पिनु परेको बताउँछन्।

नयाँ सीमा कायम गर्न २०४३ सालमा नेपाल र भारतको टोली काँकरभिट्टाको भान्सा खोलामा पुगेर सीमा छुट्याउँदा उनकै स्वामित्वमा रहेको उक्त जमिन भारतमा परेपछि भारतीय नागरिकलाई सुम्पेका थिए।

उप्रेतीले भने: "आँखै अगाडि भारतीय सुरक्षाकर्मीको बाक्लो उपस्थितिमा हामीले धनीपुर्जा प्राप्त गरेको जमिन भारतमा पर्नेगरि सीमा पीलर गाडियो।"

"हामी छाँगाबाट खस्यौँ। हाम्रो केही उपाय लागेन।"

त्यस्ता ठूला-... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

साना जमिनका विवाद भारतसँग ७० भन्दा बढि स्थानमा रहेको बताइन्छ।

अधिकारीहरूले भने सुस्ता र कालापानी बाहेक दुवैतिर सीमा नक्साहरू दुवै देशले स्वीकारेको हुँदा ठूलो विवाद केही नरहेको बताउने गरेका छन्।

निर्देशक ढकाल भन्छन्: "तर पनि पछिल्लो अवस्थामा अन्तिम सीमाना के हो भन्नेमा दुवै देशको प्राविधिक टोलीले विवरण सङ्कलन गरेर संयुक्त प्रतिवेदन बुझाएपछि मात्र थाहा हुनेछ।"

प्रतिनिधि सभाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिमा देशमा कुनकुन ठाउँमा कति समस्या छन् भन्ने कुराको विवरण नभएको समितिका सदस्य दिपकप्रकाश भट्टले बताए।

सीमा समस्याको हल 'एकैपटक'

सन् २०१४ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी पहिलोपटक नेपाल आउँदा जारी संयुक्त वक्तव्यमा समेत समावेश गर्नेगरी ९८ प्रतिशत स्थानमा सीमा नक्सा बनेको बताइएको थियो।

त्यसमा हस्ताक्षर गर्दै एकमत हुन नसकेको सुस्ता र कालापानीका बिषयमा छुट्टै तरिकाबाट निर्क्यौल गर्न भारतले प्रस्ताव गरेको थियो।

नेपालले भने सीमासम्बन्धि सबै समस्या एकैपटक समाधान गर्नुपर्छ भनेपछि त्यसबेला परराष्ट्रसचिव स्तरीय द्विपक्षीय संयन्त्र बनाएको थियो।

तर अहिलेसम्म उक्त संयन्त्रको बैठक बस्न सकेको छैन।

कान्तिपुर दैनिकका सम्पादक सुधीर शर्मा भन्छन्: "यो प्रशासनिक तहमा छोडेर नहुने जटिल विषय भएकोले त्यसलाई उच्च राजनीतिक तहबाटै हेरिनुपर्छ।"

जसमा सत्तारूढ नेकपाका प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठ सहमत भएपनि त्यसका लागि 'दृढतापूर्वक तथ्य र प्रमाणहरू जुटाउने काम' प्रशासनिक संयन्त्रले गर्नुपर्ने बताउँछन्।

बीबीसी बहसमा कुरा गर्दै पार्टीका सचिवालय सदस्य समेत रहेका श्रेष्ठले भने: "अहिलेसम्मका छलफल भारतलाई ऐतिहासिक तथ्य र प्रमाण मान्न लगाउनेमा छन्।"

"भारतले हाम्रो भनाइलाई खण्डन गर्ने कुनै प्रमाण दिनसक्दैन। सुगौली सन्धिपछिका नक्सा, हामीले गराएका जनगणना र चुनावहरू बलिया प्रमाण हुन्।"

नेपालको अडान

शनिवार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सर्वदलीय बैठक बोलाएर कालापानीको सीमा समाधानका उपायबारे पूर्वप्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरू र विज्ञका कुरा सुनेका थिए।

जसलगत्तै पत्रकारहरूसँग बोल्दै परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले भने: "कालापानी क्षेत्र (जसभित्र कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा पर्छ), त्यो निर्विवाद ढङ्गबाट नेपालको भूभाग हो।"

"महाकालीको उद्गम लिम्पियाधुराबाट बग्ने कुटि याङ्दी नदि हो र नेपालको सीमाना त्यहाँसम्म विस्तार भएको छ।...


"समुदाय स्तरमा फैलिएको भनेर त हामीले अलि अगाडि नै घोषणा गरेकै हो। अहिले सबैतिर परीक्षण गरौँ, चाँडै आइसोलेशन गरौँ भनेर एन्टिजन हरेक स्थानीय तहमा पठाउने गरी काम अघि बढाएका छौँ," मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले भने।

उनका अनुसार मन्त्रालयले स्थानीय तहहरूमा एन्टिजन र आवश्यक सामग्री पठाउन सुरु गरिसकेको छ।

"अहिले हामीसँग एन्टिजन पनि छ, प्रशस्त आउने क्रम पनि सुरु भएको छ," उनले भने।

तर स्थानीय तहमा पठाइएका झन्डै ११ लाख एन्टिजन किटबाट भइरहेका परीक्षणको विवरण समयमा प्राप्त नहुँदा केही दिनदेखि परीक्षणको सङ्ख्या कम देखिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

केही विज्ञहरूले ग्रामीण भेगमा एन्टिजन परीक्षण र काठमाण्डू उपत्यकासहित सङ्क्रमण धेरै फैलिएका सहरी क्षेत्रमा एन्टिबडी परीक्षण उपयुक्त हुने तर्क गरेका छन्।

अहिले नेपालमा कोभिड-१९ परीक्षणको अवस्था के छ

नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पत्ता लगाउन पीसीआर र एन्टिजन गरी दुईवटा परीक्षण विधि अपनाइएको छ।

केही दिनदेखि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या घट्दै गएको देखिएको छ। तर परीक्षण गरिएका मानिसमा सङ्क्रमण देखिने दर भने खासै नघटेको तथ्याङ्कले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देखाउँछ।

वैशाख ७ गते विवरणमा सबैभन्दा बढी २२,३५३ जनाको परीक्षण भएको देखिएकोमा आइतवार त्यो सङ्ख्या झरेर १२,७७० पुगेको देखियो।

एन्टिजन परीक्षणको सङ्ख्या केही बढेको भए पनि परीक्षणको कुल सङ्ख्या किन घटेको होला त?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता पनि रहेका इपिडियोमोलोजी तथा रोगनियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्णप्रसाद पौडैल लक्षण भएका अथवा अस्पताल जानै पर्ने मानिसले मात्र परीक्षण गर्न गएकाले पनि त्यसो भएको हुन सक्छ।

"अर्को, एन्टिजन हामीले समुदायमै वितरण गरेका छौँ। सातवटै प्रदेशमा पुर्‍याउँदा डेढ लाखदेखि दुई लाख (किट)सम्म प्रत्येक प्रदेशलाई वितरण गरेको अवस्था छ। एन्टिजन परीक्षणको रिपोर्ट आएपछि परीक्षण अलिकति बढेको देखिएला," उनले भने।

डा. पौडेलका अनुसार एन्टिजन परीक्षणको नतिजाबारे सूचना पाउन पनि केही चुनौती छन्।

"सबै ठाउँमा इन्टरनेट त्यही लेभलको छैन, सबै ठाउँबाट सूचना जम्मा हुँदै, जिल्ला अनि प्रदेश र केन्द्रमा आउन पनि समय लागेको हुन सक्छ," उनले भने।

स्थानीय तहबाट जिल्ला र प्रदेश हुँदै केन्द्रसम्म विवरण आएमा परीक्षणको सङ्ख्या बढेको देखिने उनको भनाइ छ।

एन्टिजन परिक्षण स्थानीय स्तरमै गर्न सकिने र सङ्क्रमितको सम्पर्कमा आएका र लक्षण देखिएका अन्य व्यक्तिको पीसीआर परीक्षण गर्न तोकिएको ठाउँका  प्रयोगशालामा जान सम्भव नभएकाले प्रयोगशालामा आउनेको सङ्ख्या पनि घटेको हुन सक्ने अनुमान छ।

काठमाण्डूमा पनि एन्टिजन परीक्षण

डा. अधिकारीका अनुसार समुदायमा परीक्षणका लागि काठमाण्डू उपत्यकाभित्रका तीनवटै जिल्लाका स्थानीय तहलाई मन्त्रालयले नै एन्टिजन उपलब्ध गराइसकेको छ।

काठमाण्डू महानगरपालिकाले शुक्रवारदेखि त्यस्तो परीक्षण सुरु गरिसकेको छ।

काठमाण्डूमा अन्यत्रभन्दा बढी सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने गरेका छन्

महानगरपालिकाको सहरी स्वास्थ्य तथा खाद्य पदार्थ नियमन विभागका प्रमुख हरिबहादुर कुँवरले जारी गरेको सूचनामा "सङ्क्रमितको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहेका, कोभिडको लक्षण देखा परेका, अग्रपङ्क्तिमा रहेर काम गरिरहेका र निषेधाज्ञामा पनि सेवा प्रदान गरिरहेका"को एन्टिजन परीक्षण गरिने उल्लेख छ।

अन्य जिल्लाका स्थानीय तहका लागि प्रदेश सरकारबाट एन्टिजन वितरण हुने डा. अधिकारीले बताए।

'गाउँमा एन्टिजन र सहरमा एन्टिबडी परीक्षण'

मन्त्रालयले सबै स्थानीय तहमा एन्टिजन परीक्षण गर्ने योजनाअनुसार गत साताबाट स्थानीय तहहरूमा...


"स्वास्थ्यकर्मीले घरघरमा आएर सेवा दिँदा हर्ष लागेको छ," दुहु गाउँपालिकाकी स्थानीय बासिन्दा हेमन्ती मल्ल बमले बताइन्।

कोरोनाभाइरसका कारण गर्भवती महिला तथा वृद्धवृद्धाले स्वास्थ्य संस्था पुगेर आइरन चक्की तथा दम, खोकीको औषधि समयमै लग्न नपाएको बताइएको छ

घरदैलो कार्यक्रमको फाइदा

"हामीले घरमै लगेर दिँदा उनीहरूले औषधि पनि पाए कोरोनाभाइरस भएका बेला उनीहरू घण्टौँ हिँडेर आउन पनि परेन," घरदैलो कार्यक्रम अन्तर्गत खटिएका नौगाड गाउँपालिका वडा नं ३ खार स्वास्थ्य चौकीका प्रमुख गोविद सिंह ठगुन्नाले बताए।

जनप्रतिनिधिसँगै घरदैलोमा रहेका स्वास्थ्यकर्मीले कोरोनाभाइरससँग मिल्दाजुल्दा लक्षण भएका बिरामीको जाँच तथा सामान्य ज्वरो, रुघाखोकी लागेका छन् भने उनीहरूलाई औषधि वितरण गरेको उनले बताए।

कोरोनाभाइरसको शङ्का लागे पीसीआरका लागि स्वाब सङ्कलन पनि स्वास्थ्यकर्मीले गरेका छन्।

घरदैलो कार्यक्रमको उद्देश्य कोरोनाभाइरस हो कि अर्कै किसिमको भाइरल ज्वरो भन्ने निदान गर्न खोज्ने र आवश्यक पर्नेलाई एन्टिजन तथा पीसीआर परीक्षण गर्ने रहेको महाकाली नगरपालिकाका प्रवक्ता तथा वडा नं  ४ का वडा अध्यक्ष पुष्करराज जोशीले बता... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ए।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

उनले भने, "जिल्ला अस्पताल लगायत स्वास्थ्य संस्थाहरूमा कोभिड बिरामीको उपचार भइरहेको छ। अहिले अस्पताल जानु हुँदैन भनेर कतिपय स्थानीय बासिन्दा घरमै बसिरहेको अवस्था छ।

रोगले च्याप्यो भने मात्रै अस्पताल आउने गरेकाले यसबारे समयमै परामर्श तथा सेवा दिन र भलाकुसारी गर्न सकियोस् भनेर घरदैलो अभियान गरेका हौँ।"

घरदैलो कार्यक्रमको जोखिम के छ?

जनप्रतिनिधिहरू घरदैलो कार्यक्रममा जाँदा उनीहरू स्वयं जोखिममा पर्न सक्छन्।

उनीहरू एकघरदेखि अर्को जाँदा स्वास्थ्य सुरक्षा मापदण्ड पूर्ण रूपमा पालना गर्न सकेनन् भने त्यसले अरू सर्वसाधारणलाई पनि जोखिममा पार्न सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

जिल्ला अस्पताल दार्चुलाका डा. आदर्श लिम्बु भन्छन्, "पीसीआर परीक्षण नेगेटिभ भएका, स्वास्थ्यको मापदण्डहरू पालना गरेर स्वास्थ्यकर्मीहरूले गाउँ गाउँ गएर को कस्ता बिरामी छन् भन्ने खोजी गर्नु राम्रो कुरा नै हो।"

उनले थपे, "अहिलेको समयमा हामी सामाजिक दूरीको कुरा गरिरहेका छौँ। यस्तो बेलामा सङ्क्रमण रोक्न आवश्यक मापदण्ड पालना नगरी घर दैलो कार्यक्रम गर्नु पनि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।"


"हामी आशा गर्छौँ... नागरिकहरू कानुनी शासनको पक्षमा उभिनेछन्," चीनस्थित हङ्‍कङ तथा मकाउ मामिला कार्यालयका एक प्रवक्ताले बताए।

हङ्‍कङमा गएको आठ सप्ताहान्तहरूमा लगातार सरकारविरोधी तथा प्रजातन्त्रको पक्षमा प्रदर्शनहरू भएका छन्।

हत्तपत्त वक्तव्य जारी नगर्ने चीनले एउटा विज्ञप्तिमा हङ्‍कङमा "कट्टरपन्थी तत्त्वहरूले गरेका खराब र आपराधिक कार्यहरू"को निन्दा गरेको छ।

"हामी हङ्‍कङमा सर्वसाधारणहरूलाई स्थितिको गाम्भीर्य बुझ्न आग्रह गर्छौँ," प्रवक्ताले भनेका छन्।

चीनको वक्तव्य किन?

हङ्‌कङमा शनिवार र आइतवार फेरि प्रजातन्त्र पक्षधर प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच हिंसात्मक झडपहरू भए।

प्रहरीले गरेको भनिएको दमनविरुद्ध प्रदर्शनकारीहरू आक्रोशित छन्।

प्रहरीले त्यहाँ रहेको चीन सरकारको कार्यालय पुग्न खोजिरहेका प्रदर्शनकारीहरूमाथि अश्रुग्यास र रबरका गोली प्रहार गर्‍यो।

दशौँ हजार प्रदर्शनकारीहरू सडकमा उत्रिएका थिए।

अशान्त बनेको सुरक्षित सहर

हङ्‌कङमा सरकारविरुद्ध र प्रजातन्त्रको पक्षमा प्रदर्शनहरू भएको लगातार यो आठौँ सप्ताहन्त हो।

यो विश्वकै सुरक्षित सहरमध्येको एउटा हो।

तर पछिल्ला प्रदर्शनका क्रममा प्रदर्शनक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारी, प्रहरी र आपराधिक समूहसँग आबद्ध ठानिएका मुखुन्डोधारीहरूबीच हिंसात्मक झडपहरू भएका छन्।

आइतवारको प्रदर्शनका सहभागीहरूले विभिन्न स्थानमा अवरोधका निम्ति छेकबार खडा गरेर 'स्वतन्त्र हङ्‌कङ' को नारा लगाइरहेका देखिन्थ्यो।

सयौँ प्रहरीले चीनको सम्पर्क कार्यालय जान नदिन प्रदर्शनकारीहरूलाई रोकेका थिए।

चीनको चेतावनी

रोएटर्स समाचारसंस्थाका अनुसार उक्त भवनलाई प्लास्टिकको छेकबार लगाइनुका साथै भवनको अग्रभागको ढोकामाथि रहेको चिनियाँ प्रतीकलाई प्लास्टिकले बेरिएको थियो।

प्रदर्शनकारीहरूले उक्त भवनलाई अघिल्लो आइतवार पनि निसाना बनाएका थिए।

उनीहरूले चिनियाँ प्रतीकमा कालो रङ्ग छ्यापेका थिए।

चिनियाँ अधिकारीहरूले उक्त कदमलाई बेइजिङको प्राधिकारमाथिको चुनौती भन्दै त्यो 'सह्य नहुने' चेतावनी दिएका थिए।

मुख्य भूमि चीनलाई सुपुर्दगी गर्ने व्यवस्था गरिएको विवादास्पद विधेयक हङ्‌कङ सरकारले प्रस्तुत गरेपछि त्यहाँ प्रदर्शन सुरु भएको हो।

मागको विस्तार

उक्त विधेयकले हङ्‌कङको स्वतन्त्रतालाई अवमूल्यन गर्ने र राजनीतिक कार्यकर्तालाई निसाना बनाउन प्रयोग हुने आलोचकहरूको त्रासबीच विशाल प्रदर्शनहरू भएका हुन्।

विधेयकविरोधी प्रदर्शनहरूमाथि प्रहरीले अत्यधिक बल प्रयोग गरेको आरोप लागेपछि असन्तुष्टि सघन भएको थियो।

विधेयकविरुद्धको प्रदर्शन समयसँगै व्यापक आन्दोलनमा बदलिएको छ।

सरकारले विधेयक स्थगित गरेपछि प्रदर्शनकारीहरूले अहिले त्यो फिर्ता हुनुपर्ने मागसँगै 'प्रहरी दमन' को स्वतन्त्र छानबिन र प्रजातान्त्रिक सुधारको माग गरिरहेका छन्।

उनीहरू प्रजातान्त्रिक ढङ्गले निर्वाचित नभएकी हङ्‌कङकी नेत्री क्यारी लामको राजीनामा चाहन्छन्।

केही प्रदर्शनकारीहरू चीनको सरकारप्रति आक्रोश व्यक्त गर्छन्। उनीहरूका बुझाइमा उसले हङ्‌कङमा स्वतन्त्रतामाथि अतिक्रमण गरिरहेको छ।

उत्रिन सक्छ त चिनियाँ सेना?

पहिला ब्रिटेनको उपनिवेश रहेको हङ्‌कङको आफ्नै कानुनी र न्यायिक प्रणाली छन्। वैदेशिक र रक्षा मामिला बाहेकमा चिनियाँ सरकारले हङ्‌कङको 'उच्च कोटीको स्वायत्तता' रहने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाका  टुकडीहरू हङ्‌कङमा छन्। तर स्थानीय विषयमा उनीहरूको हस्तक्षेपको अपेक्षा गरिँदैन।

तर कानुनले हङकङ सरकारलाई सार्वजनिक सुव्यवस्था कायम राख्न वा विपद्‌मा राहतको निम्ति जनमुक्ति सेनाको सहयोगको निम्ति उसलाई आग्रह गर्न अनुमति दिएको छ।

गत साता चीनका रक्षा मन्त्रालयका...