हालसम्म अधिकांश सङ्क्रमण चीनभित्र नै पाइएको छ तर दक्षिण कोरिया, इटली र इरानजस्ता देशहरू कोभिड-१९ भनिने स्वासप्रस्वासको रोग गराउने उक्त भाइरसको सङ्क्रमण रोक्न संघर्षरत छन्।

विश्वका विभिन्न भागहरूमा कुनै सङ्क्रामक रोगले एकैपटक खतरा उत्पन्न गरायो भने त्यसलाई 'प्यान्डेमिक' वा विश्वव्यापी महामारी भनिन्छ।

अहिलेसम्म सो नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोक्ने कुनै खोप उपलब्ध छैन।

कहाँ कति छ कोरोनाभाइरस?

चीनमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ७७,००० नाघेको छ। त्यहाँ झन्डै २,६०० मानिसको ज्यान गइसकेको छ।

चीनबाहेक अन्य २६ देशमा उक्त रोग फैलिएको र त्यसले १२ सय मानिस सङ्क्रमित भइसकेको अनि ८ जनाको ज्यान गइसकेको विश्व स्वास्थ्य संगठन डब्लूएचओले जनाएको छ।

सोमवार अफगानिस्तान, कुवेत र बाहरेनले ती देशमा पहिलो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पाइएको जनाए।

ती सबै घटनामा इरानबाट फर्किएमा मानिसमा सो सङ्क्रमण भेटिएको हो।

'रोक्ने अवसर साँघुरिँदै'

यसअघि डब्लूएचओका प्रमुख टेड्रस एड्हानोम गेहब्रेयससले भाइरस सङ्क्रमण रोक्ने अवसर 'साँघुरिँदै गएको' चेतावनी दिएका थिए।

युकेको इस्ट एङ्ग्लिया विश्वविद्यालयका स्वास्थ्य सुरक्षासम्बन्धी ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्राध्यापक पाउल हन्टरले पनि चीनभन्दा बाहिर बढ्दो सङ्क्रमण 'अत्यन्त चिन्ताजनक' भएको बताए।

दक्षिण कोरियामा राष्ट्रपति मुन जे-इनले मानिसहरूलाई सरकारले क्वारन्टीनबारे चालेका कदमहरूमा विश्वास गर्न आह्वान गरेका छन्।

त्यहाँ चीनभन्दा बाहिर सबभन्दा धेरै सङ्ख्यामा - झन्डै ८०० - सङ्क्रमित भेटिएका छन्। सातजनाको ज्यान गएको छ।

इरानमा १२ को मृत्यु

इरानमा कोरोनाभाइरसबाट मारिनेको सङ्ख्या १२ पुगेको छ भने इटलीमा चारजना मारिएका छन्।

स्वास्थ्य सम्वाददाता फर्गुस वाल्सले दक्षिण कोरिया, इरान र इटलीमा देखिएका अवस्थालाई समग्रमा हेर्दा त्यसले विश्वव्यापी महामारीको सुरुवाती चरणतर्फ इंगित गर्ने बताए।

ती तीनवटै देशमा चीनसँग असम्बन्धित कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिरहेको छ।

इटलीमा चीनमाजस्तै नियन्त्रणका उपाय अपनाइएका छन् भने इरानको स्थिति विशेषगरी चिन्ताजनक रहेको वाल्सले उल्लेख गरेका छन्।


हालसम्म चीनमा असी हजार सहित विश्वभर झण्डै एक लाख मानिस उक्त नयाँ रोगबाट सङ्क्रमित भइसकेका छन्। ती मध्ये आधाजसोलाई निको भइसकेका विवरण आएका छन्।

पछिल्लो विवरण अनुसार तीन हजार तीन सय जनाको भने ज्यान गइसकेको छ।

दक्षिण एसियामा कहाँ कति?

नेपाल अवस्थित दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा पनि कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण ठाउँठाउँमा देखा परिसकेको छ।

नेपालमा सुरुवाती चरणमै चीनबाट फर्किएका एकजना नेपाली नागरिकमा उक्त सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। ती व्यक्ति निको भइसकेका छन्।

त्यसयता कैयौँमा परीक्षण गरिएपनि हालसम्म अन्यमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फेला नपरेको नेपाली स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बताउँदै आएका छन्।

तर नेपालसँग खुला सिमाना भएको दक्षिणी छिमेकी भारतमा केही दिनयता कोरोनाभाइरसका थुप्रै सङ्क्रमणका घटना बाहिर आएका छन्।

त्यहाँ हालसम्म ३० जनामा सङ्क्रमण भेटिएको छ जसमध्ये ३ जनालाई निको भइसकेको र बाँकीको उपचार भइरहेका विवरण आएका छन्।

श्रीलङ्कामा पनि एकजना सङ्क्रमित भेटिएको र ती निको भइसकेको विवरण आएका छन्।

पाकिस्तानमा पाँचजना सङ्क्रमित भएका विवरण आएका छन्। अफगानिस्तानका एकजना भेटिएको छ।

भुटानमा पनि एकजना सङ्क्रमित ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भएको भेटिएको विवरण आएका छन्।

त्यहाँ भारत हुँदै आइपुगेका एकजना अमेरिकी पर्यटकमा उक्त सङ्क्रमण भेटिएको जनाइएको छ।

बाङ्लादेश र माल्दिभ्समा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भेटिएका विवरण आएका छैनन्।

दक्षिण एसियाली मुलुकमा हालसम्म कोरोनाभाइरसका कारण कसैको ज्यान गएको खबर आएको छैन।

नेपाली श्रमिक भएका ठाउँमा कति?

नेपाली श्रमिकहरू धेरै जाने गरेका विभिन्न देशमा पनि कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पाइएका छन्।

दक्षिण कोरियामा ६ हजारभन्दा धेरैलाई सङ्क्रमण भएको छ भने जापानमा साढे तीन सय सङ्क्रमित छन्।

मलेशियामा ५० जना जतिलाई सङ्क्रमण देखिएको विवरण छन्।

खाडी देशहरूमध्ये कुवेतमा ५८, युएइमा २९, कतारमा ८ र साउदी अरेबियामा ५ जनामा सङ्क्रमण भेटिएको बताइएको छ।

अमेरिकामा दुई सयभन्दा धेरैलाई सङ्क्रमण भएको र त्यहाँ १२ जनाको ज्यान गएको पछिल्लो  विवरण आएका छन्।

(स्रोत: Coronavirus Covid-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE)


हालसम्म त्यहाँ तीन सय जनामा उक्त नयाँ भाइरसको सङ्क्रमण पाइएको छ भने छ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

चीनमा शान्ति सुव्यवस्था कायम राख्ने जिम्मा पाएको राजनीतिक संयन्त्रले भनेको छ, जसले सङ्क्रमणका घटनालाई ढाकछोप गर्नेछ ऊ 'अनन्तकालसम्म लज्जाको खम्बामा बाँधिनेछ'।

वुहान क्षेत्रबाट फैलन शुरू भएको यो भाइरसले एक प्रकारको न्युमोनिया गराउँछ। यो भाइरसको सङ्क्रमण मानिसबाट मानिसमा पनि हुन सक्ने पुष्टि भएको छ।

आपत्‌काल

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले बुधवार यो सङ्क्रमणलाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य आपत्‌कालको घोषणा गर्ने विषयमा छलफल गर्दैछ।

स्वाइन फ्लु तथा इबोला सङ्क्रमणमा उसले यस्तो घोषणा गरेको थियो।

चीनमा देखिएको भाइरसदेखि 'नेपाल समेत चनाखो हुन जरुरी'

रहस्यमय चिनियाँ भाइरसको सङ्क्रमण दक्षिण कोरियासम्म

त्यस्तो घोषणा भए त्यसलाई समन्वय गरी तत्काल अन्तर्राष्ट्रिय कामकारबाही होस् भन्ने उसको आह्वानको रूपमा बुझिनेछ।

चीनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले सोमवार पहिलो पटक मानिसबाट मानिसमा पनि यसको सङ्क्रमण हुनसक्ने पुष्टि गर्‍यो।

ग्वाङ्गडङ्ग प्रान्तमा दुईजना यसरी सङ्क्रमित भएको उसले जनाएको छ।

एउटा छुट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्टै विज्ञप्तिमा वुहानको नगर स्वास्थ्य आयोगले त्यहाँ उपचारमा संलग्न १५ जना स्वास्थ्यकर्मीमा पनि सङ्क्रमण पाइएको जनाएको छ। उनीहरूलाई एक्ल्याएर उपचार गरिँदैछ।

जनस्वास्थ्य

चिनियाँ नयाँ वर्षको उत्सव मनाउन करोडौँ मानिस आवतजावत गर्ने बेला जनस्वास्थ्यमा पछिल्लो समस्या उत्पन्न भएको छ।

अस्ट्रेलिया, सिङ्गापुर, हङ्गकङ्ग, ताइवान तथा जापानका अधिकारीहरूले वुहानबाट आएका हवाईयात्रुहरूलाई थप जाँच गर्न थालेका छन्।

अमेरिकाले गत साता नै न्यूयोर्क, सानफ्रान्सिस्को र लस एन्जलस विमानस्थलमा त्यस्तो जाँच शुरू गरिसकेको छ।

अस्ट्रेलियामा वुहानबाट आएका एकजना यात्रुलाई एक्ल्याएर परीक्षण गरिँदैछ।

अस्ट्रेलियामा आउनेमध्ये सबभन्दा धेरै पर्यटक चीनका हुन्छन्। यो भाइरस निकै चाँडो फैलिने त्रास छ।

त्यसमाथि करोडौँको आवतजावत हुने नयाँ वर्षको बेला त्यो त्रास झन् बढेको छ।


हालसालै एउटा विद्यालयले एकजना बालकलाई धेरै चकचके भएको भन्दै आफ्नो विद्यालयमा पढाउन नसक्ने बताएको थियो।

अभिभावक महासङ्घ, अभिभावक र विद्यालय प्रशासनले उक्त विषय सल्टाए पनि बालबालिकाको चकचकेपनाले धेरै अभिभावकलाई चिन्तित बनाएको देखिन्छ।

बालबालिकासम्बन्धी डाक्टर र मनोविश्लेषकहरू भन्छन्, यो समस्या बालबालिकाको होइन। अभिभावक र शिक्षकको हो।

तर बालबालिका चकचके वा जिद्दी भए भन्दैमा त्यसको उपचार नै नखोजी विद्यालयबाट निकाल्नु गैरजिम्मेवार हुनु हो भन्ने धारणा बालमनोविज्ञ डाक्टर गङ्गा पाठकको छ ।

समस्याको समाधान के?

उनका अनुसार यसरी विद्यालयले विद्यार्थी निष्कासित नै गरेको समाचार पहिलो पटक सुनिए पनि बालबालिकामा चकचकेपनाको समस्या भने धेरै हुने गरेको उनले बताइन्।

"चकचकपनाको 'डिग्री अफ डिफिकल्टी' हेरेर कति स्वाभाविक हो वा अस्वभाविक हो भन्ने थाहा हुन्छ," उनले भनिन्, "सामान्य चकचक हो भने त्यसलाई बालबालिकाको बालापन सम्झनुपर्छ। उ जिज्ञाशु छ भन्ने सोच्नुपर्छ। यो स्वाभाविक हो।"

तर कुनैकुनै बालिकाबालिका एकदमै धेरै अस्थिर हुने, कसैले भनेको नटेर्ने, अरूको ध्यान आकर्षित गर्न खोजिरहने खालको भए त्यसलाई अस्वा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भाविक मान्नुपर्ने उनी बताउँछिन्।

अस्वाभाविक चकचकेपनको समाधान कसरी गर्ने?

डाक्टर पाठक भन्छिन्, "त्यो अस्वाभाविक चकचकेपनलाई हामी 'अटेन्शन डिफिसिट हाइपर्एक्टिभ डिस्अर्डर' भन्छौँ। त्यो एक किसिमको रोग हो जुन उपचारबाट निको हुन्छ।"

बालबालिकाले शिक्षकले भनेको नमानेको, पढाइमा ध्यान नदिएको, हल्ला गरेको भन्ने जस्ता गुनासो विद्यालय र अभिभावकबाट आएपछि त्यस्ता बालबालिकालाई तीनदेखि छ महिनासम्म उपचार गराएर पुरानै विद्यालयमा पठाएको अनुभव उनले सुनाइन्।

बालबालिकासम्बन्धी विशेषज्ञ डाक्टर मन्दिरा श्रेष्ठ पनि बालबालिका अस्वाभाविक रूपमा चकचके भएको वा एकदमै कम सक्रिय भएको ख्याल गरेर त्यस्ता बालबालिकालाई समस्या छ कि भनेर देखाउनुपर्ने बताउँछिन्।

"विद्यालय वा घरमा अडिन गाह्रो हुने खालका बालबालिका छन् भने उनीहरूमा केही रोग पो छ कि भनेर विचार पुर्‍याउनुपर्छ," डाक्टर श्रेष्ठले भनिन्, "जस्तै कतिपय बालबालिकालाई अटिजम भएको हुनसक्छ। अथवा कतिपय बालबालिकालाई अभिभावकले जे भन्यो त्यही पुर्‍याइदिँदा पनि उनीहरू जिद्दी हुने, अरूले भनेको नमान्ने खालको समस्या उत्पन्न भएको हुनसक्छ।"

त्यसैले बालबालिकामा कतिपय कुरा अभिभावकले विद्यालय नजाँदै सिकाउनुपर्ने मनोचिकित्सकहरू बताउँछन्।

अभिभावकले बालबालिकाको कस्ता विषयमा ध्यान दिने?

डाक्टर पाठक भन्छिन्, "उनीहरूले खाने जङ्क फुडदेखि फोन, ट्याबहरूमा खेल्ने भिडिओ गेमसम्मको असर बालबालिकाको मनोविज्ञानमा परेको हुन्छ।"

बालबालिकालाई पहिला जस्तो शारीरिक रूपमा सक्रिय हुने खेलमा प्रोत्साहन नगर्नु, प्रकृतिसँग निकट बनाउन नखोज्नु र मानिसहरूसँग घुलमिल हुन नसिकाउनुले पनि समस्या उत्पन्न गर्ने उनले बताइन्।

"अनि आजकाल अभिभावकहरू बालबालिकालाई उनीहरूले मागेका जस्ता कुराहरू पनि पुर्‍याइदिन्छन्। त्यो ठिक होइन," उनले भनिन्, "अत्यावश्यकीय कुरामा उनीहरूलाई अभावमा राख्नुहुँदैन, तर उनीहरूले मागेको नदिए रुन्छन् भन्दैमा सबै कुरा दिनु पनि हुँदैन।"

आजकल चकचके बच्चालाई मात्रै नभई उनीहरूका अभिभावकलाई पनि त्यसबारे परामर्श दिनुपर्ने भएको उनले बताइन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापक गर्ने पाठकले आफ्नो कार्यालयमा दैनिक दुई तीनजना अभिभावक आफ्नो सन्तान चकचके भयो भन्ने गुनासा लिएर आउने गरेको बताउँछिन्।

गत चैत्र महिनामा नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु हुनुअघि पनि थुप्रै त्यस्ता अभिभावक आफ्नो बालबालिका चकचके भएको भन्दै कतिपय विद्यालयले भर्ना...


हालै गरिएको एउटा अध्ययनले विश्वको सबैभन्दा तीव्र गति भएको जनावर र उसको सिकारबीच हुने जीवन मरणको संघर्षबारे विश्लेषण गरेको हो।

अनुसन्धानकर्ताहरूले कसरी जेब्रा र मृग जस्ता सिकारहरूले सिंह र चितुवाबाट अफ्रिकी घाँसे मैदानहरूमा आफूलाई जोगाउन सक्छन् भन्ने अध्ययन गरेका थिए।

उनीहरूका अनुसार कम गतिले सिकारी जनावर भन्दा सिकारमा पर्न लागेकोलाई फाइदा गर्छ र उनीहरूलाई आफूलाई जोगाउने मौका पनि बढी दिन्छ।

उपाय

"शिकारको अन्तिम चरणमा, तीव्र गतिको कुनै अर्थ नै हुँदैन,"युनिभर्सिटी अफ लण्डन अन्तर्गतको रोयल भेटिनिररी कलेजका एलन विल्सन भन्छन्।

उनले थपे, "यदि आहार बनाइन लागिएको जीव एकदमै तीव्र गतिमा कुद्यो भने त्यो खराब निर्णय हुन्छ, किनभने सिकारी जन्तु अझ तेज दगुर्नसक्छ र उसले एकदमै चाँडो आफ्नो गति बढाउन सक्छ त्यही भएर उ सिकारीको पञ्जामा परिहाल्छ।"

उनका अनुसार चलाखीपूर्वक अन्तिम समयमा सामान्य अवस्थामा भन्दा विस्तारै तर एकदमै बाङ्गो टिङ्गो हिँड्दा शिकार हुन लागेका जनवारहरूलाई फाइदा हुन्छ।

अफ्रिकी घाँसे मैदानहरूमा कसरी जंगली जनावरहरूले जिउनका लागि प्रतिस्पर्धा गर्छन् भनेर ठम्याउन वैज्ञानिकहरुले सिंह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र चितुवाको दौडिने क्षमताको उनीहरूको सबैभन्दा प्रिय आहार रहेका जेब्रा र इम्पाला भनिने एकप्रकारको अफ्रिकी मृगसँग तुलना गरेका थिए।

बिहीवार प्रसिरित बीबीसी वानको डकुमेन्ट्री बिग क्याट्समा उक्त अध्ययनलाई समावेश गरिएको थियो।

वैज्ञानिकहरूले विशेष रूपमा डिजाइन गरिएका रेडियो कोलारहरू प्रयोग गरी ती जनवारहरूका गति, गतिको वृद्धि र गतिको कमी अनि कति चाँडै उनीहरू घुम्न सक्छन् भनेर हेरेका थिए।

उनीहरूले मांशपेशीको सानो अंश निकालेर ती जीवहरूका मांशपेशीको शक्तिबारे पनि विश्लेषण गरेका थिए।

गति

अध्ययनले शिकारी जनवारहरू उनीहरूका आहार भन्दा उल्लेख्य रूपमा गतिवान् र बढी शक्तिशाली रहेको देखाएको छ।

तर गति कम हुँदा उनीहरूले जेब्रा र मृगसँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसकेको र त्यसबेला ती जनावारहरूको भाग्ने सम्भावना रहेको पाइएको छ।

अध्ययनमा संलग्न प्राध्यापक विल्सन भन्छन्, "आहारले लखेटाइलाई निर्धारण गर्न सक्छ, उसले कहिल्यै अर्को दिशातर्फ जाने र कति चाँडो दगुर्ने भनेर निर्णय लिन सक्छ, त्यही भएर शिकारी भन्दा उ जहिल्यै पनि एक कदम अघि हुन्छ।'

चितुवाको गति प्रति घण्टा १ सय किलोमिटर भन्दा बढी रहेको छ।

चितुवा भन्दा शक्तिशाली भए पनि सिंह त्यति वेगले दगुर्न सक्दैन।

चितुवा र सिंह दुवैका मांसपेशी उनीहरू शिकारका भन्दा २० प्रतिशत बढी शक्तिशाली हुन्छन्।

उनीहरूको गति बढाउने क्षमता ३७ प्रतिशत बढी हुने र गति घटाउने क्षमता आफ्ना सिकारभन्दा ७२ प्रतिशत धेरै हुने पाइएको छ।

संघर्ष

आफ्नो एक तिहाइ सिकार प्रयासमा यी दुवै जीव सफल हुने गरेका छन्।

नमुना अध्ययनले जेब्रा र मृगले यदि एकदमै तेज रफ्तारमा आफ्नो गति कम गरेर उनीहरू तत्कालै अर्को दिशातर्फ मोडिए भने ज्यान जोगिने सम्भावना बलियो हुने देखाएको छ।

चितुवा र सिंह आफ्ना शिकार भन्दा थौरेले पनि तीव्र गतिमा दगुरे भने उनीहरूको सफल हुने सम्भावना बढी रहने सो अध्ययनले देखाएको छ।

वैज्ञानिकहरूले शिकारी र उसको आहार रहने जीवको यो द्वन्द्वलाई विभिन्न प्रजातिबिचको प्रतिस्पर्धासँग तुलना गरेका छन्।

साधारण रुपमा हेर्दा, यदि चितुवा र सिंहका जस्ता जनावरहरू आफ्ना शिकार समात्न एकदमै सफल हुन्थे भने अहिलेसम्ममा उनीहरूलाई खानेकुराको संकट परिसक्थ्यो।

नेचर नामक जर्नलमा उक्त अनुसन्धान प्रकाशित भएको थियो।


हालै गृह मन्त्रालयअन्तर्गत रहेको राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागले नयाँ व्यवस्थाअनुसार मात्रै सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गर्न स्थानीय तहलाई पत्राचार गरेको छ।

तर नयाँ कानुनमा ६० वर्षमुनिका एकल महिला र ख वर्गका अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सामाजिक सुरक्षा भत्ताबाट वञ्चित गरिएको छ।

सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम सञ्चालन कार्यविधिअनुसार ६० वर्षमुनिका एकल महिलाले मासिक २,००० रुपैयाँ र ख वर्गका अपाङ्गता भएका व्यक्तिले मासिक १,६०० रुपैयाँ भत्ता पाउँदै आएका थिए।

तर कानुनमा ख वर्गका अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई पूर्ण रूपमा हटाइएको छ भने ६० वर्षमुनिका एकल महिलाको हकमा सरकारले तोकेकोभन्दा न्यून आय भएकालाई मात्रै दिने प्रावधान राखिएको छ।

तर न्यूनतम आय भनेको कति हो भन्ने विषयमा कानून मौन छ।

पूर्ववत् भत्ता दिन अनुरोध

राज्यले दिएको सुविधा बिनाकारण र बिनाऔचित्य खारेज गरिएको स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिले दाबी गरेका छन्।

नगरपालिका सङ्घका केन्द्रीय अध्यक्ष अशोक बेन्जु श्रेष्ठ भन्छन्, "अरूको आशामा बस्नुपर्ने मानिसलाई उनीहरूको सामान्य समस्या समाधानका लागि राज्यले व्यवस्था गरेको कुरा खारेज गरेको प्रति नगरपा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लीका सङ्घ असहमति जनाउँछ र पूर्ववत् अवस्थामा ल्याउनका लागि हामी सरकारलाई अनुरोध गर्छौँ।"

नयाँ कानुनका कारण ३,५०,००० एकल महिला र ख वर्गको अपाङ्गता भएका ७०,००० व्यक्ति भत्ताबाट वञ्चित हुने बताइएको छ।

लकडाउनका बेला दैनिक जीवनयापन गर्न सरकारले सघाउनुपर्ने बेलामा यसरी भत्ता काटिँदा झनै समस्या पर्ने गाउँपालिका महासङ्घकी उपाध्यक्ष मेनुका काफ्ले बताउँछिन्।

उनले भनिन्, "ख वर्गको अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई अरूको सहारा चाहिने बेला, एकल महिलालाई आफ्नै बलबुतामा बालबालिका पढाउनुपर्ने र घरखर्च चलाउनुपर्ने बेला उनीहरूले खाइपाइ आएको भत्ता हटाउनुहुँदैन। त्यसमा पनि अहिले सबै रोजगारीका अवसर नभएका बेला झनै समस्या बनाउँछ।"

संशोधन सम्भव छ?

एकल महिला समूहले यस विषयमा सरकारका विभिन्न निकायहरूको ध्यानाकर्षण गराइएको र संशोधनको वचन पाएको बताएका छन्।

एकल महिला सञ्जालकी संस्थापक अध्यक्ष लिली थापाले संशोधनको काम तत्काल भएर चालु चौमासिकदेखि नै भत्ता पाउने व्यवस्था हुनुपर्ने माग सरकारका अधिकारीहरूसँग गरिएको बताइन्।

कानुनमा संशोधन नभएसम्म भत्ता दिन सकिने अवस्था नभएको र कानुन संशोधनको प्रस्ताव गरिसकिएको राष्ट्रिय परिचयपत्र तथा पञ्जीकरण विभागका निर्देशक शिवराज जोशीले बताए।

उनले भने, "खाइपाइ आएकाले पाउनुपर्छ भन्ने किसिमले ऐन संशोधनको प्रस्ताव हाम्रो गृह मन्त्रालयबाट अगाडि बढिसकेको छ र नियमावलीमा पनि केही खुकुलो प्रस्ताव राखेर हामीले पेस गरिसकेका छौँ। अव त्यो नीतिगत निर्णय सरकारबाट नभएसम्म अहिलेलाई भत्ता दिन सकिने अवस्था छैन।"


हालै प्रकाशित पुस्तकमा उनले आफूलाई आफ्नो भित्री वस्त्रले प्रकाश मिलाउन अप्ठेरो परेकोले सो फुकाल्न निर्देशन दिँदा दर्शकले 'केही नदेख्ने' बताइएको लेखेकी छन्।

तर प्रहरीले सोधपुछ गरिरहँदा उनले आफ्नो खुट्टा फाटेको सो दृश्यमा पछि उनले र सारा विश्वले धेरै कुरा देखिएको थाहा पाए।

निर्देशन पल भेरहोभेनले स्टोनको दाबीलाई गलत भनेको छन् र उनलाई के गरिरहेछु भन्ने थाहा भएको बताउँदै उनले ढाँटेको बताएका छन्।

तर स्टोनले जे भयो त्यसले आफूलाई मर्माहत गरेको बताएकी छन्।

के यस्तो अवस्था नआउन दिन सकिन्थ्यो?

"सजिलै," भारतकी पहिलो र एक मात्र प्रमाणपत्र प्राप्त गरेकी अन्तरङ्ग संयोजक आस्था खन्ना भन्छिन्। "म त्यहाँ भएको भए उनलाई छालाको रङ्गको भित्री वस्त्र लगाउन दिन्थेँ।"

तर बेसिक इन्स्टिङ्टको दृश्याङ्कन गरिने सन् १९९० को दशकमा कलाकारलाई नग्न वा यौन दृश्यको बेला सहजीकरण गर्ने अन्तरङ्ग संयोजक भन्ने सुनिएको पनि थिएन।

तर सन् २०१७ को मीटू अभियानले चलचित्र उद्योगमा हुने यौन उत्पीडनका घटनालाई उजागर गरिदिए पछि आत्मीयता संयोजकको खोजी ह्वात्तै बढेको छ।

सन् २०१८ मा एचबीओले पहिलो पटक अन्तरङ्ग संयोजक राखेपछि नेटफ्लीक्स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र अमेजनले पनि त्यसै गरे। विगतका महिनामा यो चलन भारत पनि आइपुगेको छ।

छब्बीस वर्षीया खन्नाका अनुसार यौन दृश्यमा आवश्यक यो कार्य द्वन्द्व निर्देशक वा नृत्य निर्देशकसँग तुलना गर्न मिल्छ।

"जसरी द्वन्द्व निर्देशकले द्वन्द्वका दृश्यहरूलाई सुरक्षित बनाउँछन्, अन्तरङ्ग संयोजकले त्यसैगरी यौन, नग्नता वा यौन हिंसा भएका दृश्यहरूलाई सुरक्षित बनाउँछन्," खन्नाले मुम्बईबाट भनिन्।

उनका अनुसार अन्तरङ्ग संयोजकले निर्देशक र कलाकारबीच पुलको कार्य गर्छन्।

"मेरो कार्य कुनै पनि कलाकार उत्पीडनमा पर्न नपरोस् भनेर निश्चित गर्ने र निर्माताको पनि सुरक्षा गर्ने हो ताकि कोही कलाकारले पाँच वर्षपछि आफूलाई नराम्रो अनुभव भएको भन्न नसकून्।"

कलाकारहरूसँग खन्नाले सहमति र सीमाको कुरा गर्छिन्; र छायाङ्कनको समयमा वस्त्र र सामानहरूको व्यवस्था गर्छिन्।

उनको झोलामा यौनाङ्ग बचाउने सामान, वक्षस्थल छोप्ने सामान, टेपहरू र यौन दृश्यमा कलाकारका यौनाङ्गहरू छुन नदिने डुनोट तकिया हुन्छ।

अस्कर्स विजेता छोटो चलचित्रकी निर्मात्री मन्दाकिनी ककरले आफ्नो आगामी चलचित्रका लागि खन्नालाई अनुबन्ध गरेकी छन्।

आत्मीयतामा आधारित चलचित्र निर्माणको क्रममा रहेकी उनले मूलधारका भारतीय चलचित्रले पारिवारिक चलचित्र नहुने भन्दै चुम्बनसहित अन्य यौन र नग्नतालाई देखाउने धेरै रहर गरेका थिएनन्।

कडा सरकारी नियम र सेन्सर बोर्डको आँखाका कारण भारतीय चलचित्रहरूमा यौन दर्साउन दुई फूल जोडिएको वा चराहरूको चुम्बन, व्यक्तिको यौनेच्छा देखाउन दुई उम्लेको दृश्य र यौन कार्य दर्साउन भताभुङ्ग तन्ना देखाउने गरिएको थियो।

गत एक या दुई दशकमा चलचित्रमा चुम्बन सामान्य बन्दै गएको थियो। तर अहिले इन्टरनेटमा आधारित चलचित्रहरूको माग बढ्दै गएको अवस्थामा भारतीय चलचित्रमा यौन र नग्नता देखिन थालेको छ।

तर विशेषगरी नयाँ महिला कलाकारका लागि आत्मीय यौन दृश्यहरू गर्न गाह्रो हुने र उनीहरूलाई उत्पीडन हुनसक्ने अवस्था रहन्छ।

अभिनेत्री अञ्जली सिभारमनको अनुभवमा अन्तरङ्ग संयोजकको उपस्थितिले उनलाई सहज बनाएको छ

हालै नेटफ्लीक्सका लागि इलाइट शृङ्खलामा अभिनय सुरु गरेकी अभिनेत्री अञ्जली सिभारमनको अनुभवमा खन्नाको उपस्थितिले उनलाई सहज बनाएको छ।

"मेरो बारेमा सोच्ने कोही छ भनेर मलाई सहज लाग्छ," उनले भनिन्।

"मैले भर्खरै भेटेको अभिनेतासँग यसअघि कहिल्यै नगरेको यौनको दृश्य गर्नुपर्ने थियो। मैले भित्री वस्त्रहरू मात्रै लगाएकोले म...


हालै प्रकाशित सो प्रतिवेदनमा नेपालले दक्षिण एसियाका अन्य छिमेकी राष्ट्रहरूलाई पछि पार्दै उदाउँदो अर्थतन्त्रको सूचीमा रहेका ७२ राष्ट्रहरूमध्ये २२ औँ स्थानमा रहन सफल भएको छ।

वर्ल्ड इकोनोमिक फोरमद्वारा यसै साता प्रकाशित समावेशी विकास सूचकांक प्रतिवेदनमामा अघिल्लोपटक २७औं स्थानमा रहेको नेपाल माथि उक्लेको छ।

कुनै पनि देशको आर्थिक वृद्धि र विकास, समावेशिता र अन्तर-पुस्ता समता र स्थिरता जस्ता विभिन्न ११ सूचकांकका आधारमा प्रतिवेदन तयार पारिएको हो।

शंका

सो प्रतिवेदनले देखाएको सफलतालाई अहिलेकै अवस्थामा निरन्तरता दिन सकिनेमा योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष युवराज खतिवडा शंका व्यक्त गर्दछन्।

उनले भने, "बजेटको ठूलो अंश हामीले सामाजिक सुरक्षामा लगाउनुपर्ने भयो जनु राजस्वको क्षमताले नपुग्न सक्छ। संघीयतामा थप खर्च प्रशासनमा हुँदैछ। आर्थिक वृद्धिमाथि लैजाने प्रयास नगरुञ्जेल यो दिगो हुँदैन कि भन्ने शंका हो।"

नेपालले विगत पाँच वर्षमा समायोजित खुद बचत,  कार्बन उत्सर्जन, सार्वजनिक  ऋण, निर्भर्ता अनुपात जस्ता सह सूचाकांकहरू गरेको अन्तर पिढी समता र स्थिरतामा प्रगति गरेको सो प्रतिवेदनले देखाएको छ।  ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्थान

मुलुक संघीयतामा गएको र स्थानीय तहको समेत योजना बनेका र गत वर्ष हासिल गरेको उल्लेखनीय आर्थिक वृद्धिजस्ता कारणले गर्दा नेपालको प्रगति विश्वस्तरमै देखिन सकेको बताउँछन् योजना आयोगका सदस्य सुनिलबाबु श्रेष्ठ।

उनले भने, "संघीयताको ढाँचामा हामी गएका छौं। त्यसले विकासलाई तल्लो तहसम्म पुर्‍याउन मद्दत पुगेको जस्तो मलाई लाग्छ।"

प्रतिवेदनका अनुसार भारत ६२ औं स्थानमा रहेको छ।

यस्तै बांग्लादेश ३४ औं, श्रीलंका ४० औं र पाकिस्तान ४७ औं स्थानमा रहेका छन्।

नर्वे विकसित देशहरूको सूचीमा सबैभन्दा माथि रहेको छ।


हालै बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकबाट उक्त अधिकार हस्तान्तरणको औपचारिक निर्णय भएको जनाइएको छ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि औसतमा दैनिक एक हजार पाँच सय नेपाली विदेश जाने गरेको आँकडाहरूले देखाउँछन्।

आवश्यक प्रकृया पूरा गर्न उनीहरू राजधानी काठमाण्डूमा आउनुपर्ने बाध्यता छ।

राजधानीमा बस्दा खर्च धेरै हुने र समयको नोक्सानी समेत हुने गरेको गुनासो वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरूले गर्दै आएका थिए।

सेवा

नयाँ निर्णय अनुसार पौष १५ बाट देशभरका ११ वटा कार्यालय मार्फत् वैदेशिक रोजगार सम्बन्धी सेवाहरू उपलब्ध हुनेछन्।

त्यस्ता कार्यालयहरू झापा, विराटनगर, जनकपुर, हेटौंडा, पोखरा, बुटवल, नेपालगञ्ज, सुर्खेत र धनगढीमा छन्।

श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता नारायण रेग्मी भन्छन्, "विमानस्थल जानु भन्दा अगाडि लिनु पर्ने श्रम स्टिकर समेत तिनै कार्यालयबाट वितरण हुनेछ। विमान चढ्न मात्र काठमाण्डू आए हुन्छ।"

श्रम स्वीकृतिको प्रकृया व्यक्तिगत रूपमा र म्यानपावर कम्पनीका शाखाहरूले पनि गर्न सक्ने बताइएको छ।

काठमाण्डूमा रहेका म्यानपार कम्पनीमार्फत् श्रम स्वीकृतिको प्रकृया अगाडि बढाएका कामदारहरूले भने काठम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाण्डूमै आउनु पर्नेछ।

'स्वागत'

वैदेशिक रोजगारीबाट बिदामा आएका र फेरि जानु पर्नेहरूको भने सबै काम प्रदेश कार्यालयहरुबाटै हुने बताइएको छ।

सरकारको निर्णयबाट बिदामा आएकाहरूलाई सहज हुने भन्दै वैदेशिक रोजगार व्यवसायी महासंघले सरकारी निर्णयको स्वागत गरेको छ।

तर श्रम स्वीकृतिको सबै प्रकृया राजधानी बाहिरका कार्यालयबाट गरिहाल्न अझै चुनौती बाँकी रहेको महासंघले जनाएको छ।

महासंघका अध्यक्ष रोहन गुरुङ भन्छन्, "प्रदेशस्तरबाटै सबै कामहरू गर्ने विषयमा हामी तयारी अवस्थामा छैनौं।"

उनका अनुसार अधिकांश व्यवसायीहरूको प्रधान कार्यालय काठमाण्डूमा रहेकोले हाललाई समस्या उत्पन्न भएको हो।

व्यवसायीहरूले प्रदेशबाट काम शुरु नगरे यसको लाभ बिदामा आएका कामदारले मात्र पाउनेछन्। नयाँ कामदारले काठमाण्डू नै धाउनु पर्ने अवस्था आउन सक्ने बताइएको छ।

श्रम तथा रोजगारका प्रदेश कार्यालयहरू जनशक्ति र प्रविधियुक्त भएमा प्रदेशबाटै काम गर्न वैदेशिक रोजगार व्यवासायी आकर्षित हुने र नयाँ व्यवसायीहरू पनि थपिने विश्वास सरकारी अधिकारीहरूको छ।


हालै भएका निर्वाचन र स्थानीय तहमा विनियोजन गरिएका रकम खर्च हुन नसकेका कारण पुँजीगत खर्च कम भएको सरकारी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सरकारसँग विकास खर्च गर्ने क्षमता नभएको र यसको अनुगमन गर्ने निकाय पनि चुस्त हुन नसकेकै कारण पुँजीगत खर्च सरकारी ढुकुटीमा थिन्किएको अर्थविद्ले बताएका छन्।

चालु आर्थिक वर्षमा विकास खर्चका लागि ३ खर्ब ३५ अर्ब रूपैयाँ छुट्टयाइएको छ।

प्रभावकारी

तर आर्थिक वर्षको ६ महिनामा सकिनै लाग्दा जम्मा १३.५९ प्रतिशत मात्रै खर्च हुन सकेको छ।

आगामी दिनमा विकास खर्च प्रभावकारी रुपले बढाउनका लागि सरकारले योजना बनाएको अर्थ सचिव शंकरप्रसाद अधिकारीले बताए।

उनले भने, "चुनाव भए अनि स्थानीय तहलाई एकमुष्ठ दिएको रकम खर्च हुन सकेन। त्यसले पनि विकास खर्च हुन सकेन। अब हामी पुँजीगत खर्चको अख्तियारी दिइएको मन्त्रालय, विभागलाई त्यो खर्च अब माघ मसान्तसम्ममा खरिद प्रक्रिया हुनसकेको छैन भने त्यो बजेट बुझाउन लगाएर जहाँ खर्च हुन्छ त्यहाँ रकमान्तर गर्छौँ।"

अघिल्ला वर्षमा विकास खर्च समयमै हुन नसकेको भन्दै  सरकारले दुई वर्षयता आर्थिक वर्ष शुरू हुन ढेड महिना पहिले नै बजेट ल्याउन थालेको छ।

सुपरिवे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्षण

यस वर्षको बजेट पनि जेठ १५ गते नै आएको थियो।

विकास खर्चलाई महत्त्व दिन नसेकेकै कारण सरकारी ढुकुटीमा पैसा थुप्रिएको अर्थविद् केशव आचार्यले बताए।

उनले भने, "२०७२ सालमा भूकम्प आयो। त्यसपछि नाकाबन्दी भयो र अहिले चुनाव भयो। जहिले पनि सरकारले पुँजीगत खर्च गर्न नसकेको एउटा बहाना खोजिरहेको हुन्छ। राष्ट्रिय योजना आयोग, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को सचिवालयबाट अनुगमन, मुल्याङ्कन तथा सुपरिवेक्षण गर्ने काम शून्य भयो। त्यसैले चालु खर्च भइरहने तर विकास खर्च हुँदै नहुने भयो।"

समयमा विकास खर्च नभए पनि वर्षको अन्त्यमा भने धमाधम काम गर्ने र खर्च बढ्ने विगतको प्रवृत्ति यस वर्ष पनि दोहोरिने देखिएको छ।

यसरी अन्त्यतिर व्यापक खर्च हुँदा भ्रष्टाचारको सम्भावना बढाउने र कामको गुणस्तरमा पनि प्रभाव पार्ने कतिपय अर्थविद्ले बताएका छन्।


हालै सम्पन्न लोकसभा निर्वाचनमा अत्यधिक बहुमत पाएको भारतीय जनता पार्टी भाजपाका नेता मोदीलाई राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्दले आमन्त्रित हजारौँ पाहुनाको उपस्थितिमा सपथ गराए।

मोदीसँगै उनको दलका अध्यक्ष अमित शाह सहितका वरिष्ठ नेताहरूले मन्त्री पदको सपथ लिएका छन्।

सूर्यास्तभन्दा केही अघि मोदीले प्रधानमन्त्री पदको सपथ लिएका हुन्।

गत साता सम्पन्न चुनावमा मोदीको दल भाजपाले सन् २०१४ को निर्वाचनमा भन्दा पनि बढी सीटकासाथ बहुमत प्राप्त गरेको हो।

छिमेकी नेताको उपस्थिति

राष्ट्रपति भवनको खुला प्राङ्गणमा प्रधानमन्त्रीलाई सपथग्रहण गराइएको यो तेस्रो पटक हो।

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले सपथग्रहण गर्दै भने, "मैले भय वा पक्षपात, अनुराग वा द्वेषविना सबै व्यक्तिहरूप्रति संविधान र विधिअनुसार न्याय गर्नेछु।"

मोदीको सपथ ग्रहण समारोहमा नेपाल सहित बाङ्गलादेश, श्रीलङ्का, भुटान, म्यानमारलगायतका सरकार प्रमुख र नेताहरू उपस्थित रहेका थिए।

तर मोदीले सन् २०१४ मा पहिलो पटक सत्तारोहण गर्दा निम्ता गरिएका पाकिस्तानका सरकार प्रमुख यसपटक निम्त्याइएका थिएनन्।

समारोहमा बलिउड कलाकार, खेलाडी, उद्यमी र समाजका प्रतिष्ठित व्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यक्तिहरू पनि सहभागी थिए।

मन्त्रीहरू

मोदीपछि सोही समारोहमा उनको मन्त्रिमण्डलका सदस्यहरूले पनि सपथ लिएका छन्।

जसमा मोदीका विश्वासपात्र मानिएका भाजपाका अध्यक्ष अमित शाह पनि छन्।

पार्टीका पूर्व अध्यक्षद्वय राजनाथ सिंह र नीतिन गडकरी लगायतका नेताहरूले मोदीको मन्त्रिमण्डलमा पुन: प्रवेश पाएका छन्।

मोदीले मन्त्रिमण्डलमा नयाँ अनुहारलाई पनि समावेश गरेका छन्।

त्यसमा पूर्वविदेश सचिव एस जयशंकर पनि परेका छन्।

नेपालमा संविधान जारी हुनुअघि काठमाण्डू आएका जयशंकरले केही दिन संविधान जारी नगर्न आग्रह गरेको नेपाली नेताहरूले बताएका थिए।

लोकसभा चुनावमा धेरैको अपेक्षा विपरीत मोदीको दलले अत्यधिक बहुमत प्राप्त गरेको थियो।


हालै सार्वजनिक गरिएको एउटा प्रतिवेदनमा बौद्धमार्गी छापामार समूहमाथि भइरहेको कारबाहीका क्रममा सेनाले गैरन्यायिक हत्या गरेको तथा यातना दिएको र मनोमानी ढङ्गले मानिसहरूलाई पक्राउ गरेको उल्लेख छ।

सेनाले गरेको गतिविधिलाई एमनेस्टीले युद्ध अपराधको सङ्ज्ञा दिएको छ।

सेनाले भने उक्त आरोप अस्वीकार गरेको छ।

यस अघि सन् २०१७ मा म्यान्मारको सेनाले रोहिन्ज्या मुस्लिममाथि ठूलो दमन गरेको तथा मानवाधिकार उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको थियो।

अल्पसङ्ख्यक जातीय समूह माथिको कारबाहीका कारण ७० हजारभन्दा बढीले म्यान्मार छोडेका थिए।

अराकन आर्मी रिबेल्स नामक समूहलाई परास्त गर्न सरकारले आदेश दिएपछि सेनाले यस वर्ष नयाँ कारबाही अघि बढाएको हो।

म्यान्मारको पश्चिमी प्रान्त रखाइनमा धेरै अल्पसङ्ख्यक जातीय समूहहरू बस्छन्। त्यसमध्ये बौद्धमार्गी रखाइन सबैभन्दा ठूलो समूह हो।

एमनेस्टीले बुधवार सार्वजनिक गरेको रिपोर्टका अनुसार 'अन्धाधुन्ध आक्रमण' मा सर्वसाधारणहरू मारिएका र घाइते भएका छन्।

हिंसा फैलिएको क्षेत्रका दर्जनौँ स्थानीय बासिन्दासँगको कुराकानी र त्यहाँको तस्बिर, भिडिओ र स्याटलाइट तस्बिरको अध्ययन गरेपछि एमनेस्टीले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त्यस्तो आरोप लगाएको हो।

एमनेस्टीले तयार पारेको प्रतिवेदनमा सातवटा गैरकानुनी आक्रमणमा परेर १४ जना सर्वसाधारण मारिएको र २९ जना घाइते भएको बताइएको छ।

हिरासतमा रहेका छजना नि:शस्त्र व्यक्तिको गत महिना हत्या गरिएको अभियोग भने म्यान्मारको सेनाले स्वीकार गरेको छ।

सैन्य हतियार प्राप्त गर्न खोजेपछि उनीहरूको हत्या गरिएको सेनाले दाबी गरेको छ।

तर सेनाका एक प्रवक्ताले एमनेस्टीले लगाएको आरोप भने अस्वीकार गरेका छन्। एएफपी समाचारसंस्थासँग कुरा गर्दै उनले सेनाले कानुनको परिधिमा रहेर काम कारबाही अघि बढाएको र "नागरिकलाई असर पार्नबाट जोगिएको" बताएका छन्।

"यो कारबाही आतङ्कवादीहरूलाई निमिट्यान्न पार्न गरिएको हो। कुनै पनि किसिमको युद्ध अपराध नगर्न हामी सजग थियौँ," उनले भने।

एमनेस्टीले अराकान आर्मीमाथि पनि अपहरण गरेको त नागरिकलाई दु:ख दिएको गरेको आरोप लगाएको छ।

तर सो समूहका प्रवक्ताले आरोपको खण्डन गरेका छन्।

म्यान्मारमा सुरक्षानिकाय र विद्रोहीहरूबीच भइरहेको सङ्घर्षका कारण ३० हजारभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका छन्।


हालैका दिनमा नेपालका दुई वामपन्थी नेताहरूले कोरोनाभाइरसको प्रकोपलाई अस्वाभाविक मान्दै सार्वजिनक टिप्पणी गरेका छन्। उनीहरूले भनाइमा "चीनको विकासको वेग रोक्ने प्रपञ्च पनि हुन सक्ने' भाव झल्किन्छ।

उनीहरूले बोलेको कुराबारे सामाजिक सञ्जालमा पनि चर्चा भएको छ।

चीनबाट सुरु भएको उक्त भाइरस विभिन्न देशमा फैलिएको छ। चीनमा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या ४०,००० नाघेको छ भने त्यहाँ सङ्क्रमणबाट आइतवारसम्म ९०८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

के भने प्रचण्डले?

केही दिनअगाडि बोल्दै सत्ताधारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका अध्यक्ष एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले चीनमा फैलिएको प्रकोपसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण घटनामा 'राजनीति मिसिएको' अर्थपूर्ण टिप्पणी गरे।

उनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे "चीनलाई नरुचाउने वा मन नपराउनेहरूले" प्रचार गरेको दाबी गरे।

"यसको प्रचारमा चाहिँ चीनलाई नरुचाउने शक्तिहरूले राजनीति गरेर वातावरणलाई त्रसित बनाइदिन खोजेको पनि हुन सक्छ," उनले भने।

के भने बिजुक्छेले?

उनीभन्दा अझ अघि बढेर नेपाल मजदूर किसान पार्टीका अध्यक्ष नारायणमान बिजुक्छेले त सोझै यो प्रकरणलाई चीनलाई तल खसाल्ने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पश्चिमा षड्यन्त्रसँग तुलना गरेका छन्।

आइतवार भक्तपुरमा बोल्दै उनले पश्चिमा देश विशेषत: अमेरिकालाई चीनले विकासमा पछार्न लागेकाले दु:ख दिने उद्देश्यका साथ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण गराएको हुन सक्ने बताए।

"अबको २५ वर्षमा त हामीलाई पछार्छ र पुँजीवाद खत्तम हुन्छ भन्ने थाहा पाएर चीनलाई अब कसरी दु:ख दिने हो भन्ने तिनीहरूको मनमा परेको छ। सम्भवत: अहिले यो अचानक जुन कोरोनाभाइरस भनेर फैलाएको छ त्यो उनीहरूले नै फैलाएको हो कि भन्ने लाग्छ," बिजुक्छेले भनेका थिए।

दुवै नेताले आफ्ना आशङ्का पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण भने दिएनन्।

संसारभरि कस्ता हल्ला?

चीनमा फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणले विश्वभरि नै षड्यन्त्र, आशङ्का र अफवाह फैलाउन मलिलो आधार प्रदान गरेको पाइएको छ।

इन्टरनेटका प्राय: सबै माध्यममा हल्ला फिँजिएको छ।

रुसमा त त्यस्ता हल्लाले प्राइमटाइम टेलिभिजन कार्यक्रममा समेत स्थान पाएका छन्।

साथै ती रुसी प्रचारबाजीको एउटा उल्लेखनीय पक्ष चाहिँ तिनले अज्ञात पश्चिमा र अझ खासगरी अमेरिकालाई लगातार यसमा दोषी देखाउन खोजेका छन्।

त्यहाँको एक मुख्य राष्ट्रिय टेलिभिजन नेटवर्क च्यानल वनले कोरोनाभाइरससम्बन्धी षड्यन्त्रका विषयवस्तु समेटेर विशेष कार्यक्रम उसको मुख्य सन्ध्याकालीन प्रसारण 'भ्रेम्या' मा प्रस्तुत गरिरहेको छ।

ती कार्यक्रममा त्यस्ता षड्यन्त्रका हल्ला मेटाउने प्रयास गरिएको जस्तो देखाइन्छ तर पर्याप्त द्विविधाकासाथ दर्शकको मनमा आशङ्का उब्जाइन्छ।

भ्रेम्याले प्रसारण गरेकामध्ये एक अनौठो आशङ्का चाहिँ यो सङ्क्रमणको नामलाई लिएर छ। कोरोनाको अर्थ ल्याटिन तथा रुसी भाषामा श्रीपेच वा मुकुट हुन जान्छ र यसलाई कुनै हिसाबमा डोनल्ड ट्रम्पसँग उसले जोडिदिएको छ।

विगतमा ट्रम्पले थुप्रै सुन्दरी प्रतियोगितामा मुख्य अतिथि भएर विजेताहरूलाई सुन्दरीको श्रीपेच लगाइदिएको प्रसङ्गलाई पनि जोडिएको छ।

वास्तवमा वैज्ञानिकहरूले सो भाइरसको आकार श्रीपेचजस्तै देखिने भएकाले तिनको नाम कोरोनाभाइरस राखेका हुन्।

सो टेलिभिजनमा प्रसारण गरिएका रिपोर्टमा एक विज्ञलाई पनि देखाइन्छ जसले चिनियाँ कोरोनाभाइरसको स्ट्रेन कृत्रिम रूपमा सिर्जना गरिएको र त्यसको पछाडि अमेरिकी गुप्तचर निकाय वा अमेरिकी औषधि कम्पनी रहेको बताउँछन्।

के भन्छ डब्ल्यूएचओ?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ)का महानिर्देशक डा. टेड्रस एड्हानोम गेहब्रयससले पत्रकारहरूसँग यस्ता गलत सूचनाले "सङ्क्रमणविरुद्ध...


हालैका दिनमा हजारौँ जापानी व्यवसायहरूले शोषण गरिरहेको विवरण बाहिर आएपछि सरकारी योजना विवादास्पद बनेको छ।

जापानले नेपाली कामदारहरूलाई जापानीसरह सुविधा दिन प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै नेपालबाट पनि कामदार लाने प्रक्रिया सुरु गरेको छ।

बीबीसीकी स्टेफनी हेगार्टीले यस्ता आरोप लगाउने केही कामदारहरूसँग भेटेकी छन्।

कष्ट

पानी पर्ला जस्तो एक बिहान एउटा पार्कमा महिला र पुरुषहरू शारीरिक अभ्यास गर्दै थिए।

उनीहरू यस अपार्टमेन्टका बासिन्दा हुन्। टोकियोबाट चार घण्टाको यात्रामा पुगिने औद्योगिक सहरमा उनीहरू काम छाडेर भागेका र रोजगारदाताप्रति कामका विषयमा गुनासोहरू गरिरहेका छन्।

झाङले बिस्तारै आफ्नो पाखुरा उचालिन्, उनलाई निहुरिन गाह्रो भइरहेको थियो र उनको काँध निकै दुखिरहेको थियो।

एकाउन्न वर्षको उमेरमा त्यहाँ काम गर्ने उनी अरूभन्दा निकै बूढी देखिन्थिन्। उनको कपाल खुइलिरहेको थियो।

उनी कपडामा स्त्री लगाउने अनुभवी महिला हुन् जसले लामो समय जापान आउने सपना पालेकी थिइन्।

छोराको बिहेको ऋण तिर्नु र उसलाई आफ्नो पहिलो घर किन्न सघाउनु उनको उद्देश्य थियो।

जब जापान सरकारले 'इन्टर्नशिप' कार्यक्रम भनिने सिका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रु कामदारका लागि नियम परिवर्तन गर्दै काम गर्ने अनुमति दियो उनी निकै खुसी भएकी थिइन्।

सन् २०१५ मा उनले एउटा सानो कपडा उत्पादन गर्ने कम्पनीमा काम पाइन्। तर उनी भन्छिन्- काम निकै थकाउने खाले थियो।

"मैले यति धेरै काम गरेँ कि मेरो टाउको दुख्थ्यो, मेरा खुट्टाहरू सुन्निन्थे," उनले भनिन्। "मेरो टाउकोमा हुने पीडाले गर्दा म रातभरि रुन्थेँ।"

झाङले भनेअनुसार उनी सधैँजसो बिहान साढे ६ बजे काम थालेर मध्यरातमा मात्र सक्थिन्। अनि काम थालेको पहिलो छ महिनासम्म उनले एकदिन पनि बिदा लिइनन्।

शोषण

"हाम्रो साहुले चाहिँ के भन्थे भने हामीले जति धेरै सामग्रीहरू बनाउन सक्यौँ त्यति नै धेरै पैसा कमाउन सक्छौँ। त्यसैले हामीले निकै धेरै काम गर्‍यौँ।"

त्यहाँ झन्डै डेढ वर्ष काम गरेपछि उनले थप अवधि गरेको कामको पैसा नपाएको थाहा पाइन्।

साहुले हरेक महिना उनको तलबको पैसा लिने गरेको तर फिर्ता दिने वाचा कहिल्यै पूरा नगरेको उनले सुनाइन्।

सोही समयमा उक्त कम्पनीमै काम गरेकी अन्य दुई महिलाले समेत त्यस्तै दाबी गरे।

उनीहरूले आफूहरू लामो समय एउटै भवनभित्र काम गर्ने भएकोले हप्तौँसम्म बाहिर निस्कन नपाएको बताए।

रोजगारदाता कम्पनीले भने त्यस्तो दाबीलाई अस्वीकार गर्दै त्यसरी उनीहरूलाई समस्यामा पार्ने काम सम्भव नभएको बताएको छ।

कम्पनीले झाङसहित शपिङ मलमा बसेर हाँस्दै आइसक्रीम खाइरहेको तस्बिर देखाउँदै ती विवरण झुटो रहेको पुष्टि गर्न खोजे।

सन् २०१७ को एक प्रतिवेदनअनुसार जापान सरकारले प्राविधिक प्रशिक्षार्थी कार्यक्रममा भएको दुर्व्यवहारलाई केही हदसम्म स्वीकारेको छ।

जसमा प्राविधिक सिकारु कामदारहरूलाई काम लगाउने छ हजार कम्पनीमध्ये ७० प्रतिशतले तलब र थप समय काम लगाउनेजस्ता विषयमा श्रम कानुन उल्लङ्घन गरेको बताएको छ।

यो आश्चर्यजनक तथ्याङ्क हो। आप्रवासीबारे काम गर्ने अभियानकर्मीहरूले त्यस्तो समस्या खासगरी कपडा उद्योगमा रहेको बताउँछन्।

के भन्छन् रोजगारदाता?

झाङ् काम गर्ने कम्पनीको भनाइमा उनीहरूमाथि श्रमसम्बन्धी स्थानीय निकायले अनुसन्धान गरेको थियो र त्यसमा उनीहरूले सफाइ पाइसकेका थिए।

तीनवर्षे जागिर अवधिको मध्यतिर झाङले  आप्रवासीका पक्षमा वकालत गर्ने एकजना कानुन व्यावसायीलाई भेटिन्।

जसले झाङ्लाई आफूले काम गरेको समयको विवरण सुरक्षित राख्न सुझाए।

उनीसँग च्यातिएका किताबकापीका पानाका चाङ थिए जसमा जताततै चिनियाँ अक्षरहरू थिए।

उनको दाबीअनुसार...


हालैका दिनहरूमा नेपाल आएका केही अवैध आप्रवासी पक्राउ परेका छन् भने केहीलाई अध्यागमन विभागले निष्काशन गरेको छ।

केही विदेशी नागरिकलाई निश्चित समयसम्म नेपाल आउन नपाउनेगरी फिर्ता पठाइएको छ।

गत साता अफ्रिकी मुलुक एरिट्रेयाका नौ जना आप्रवासीलाई नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

विशेषत: अफ्रिकी मुलुकहरूबाट अवैध रूपमा आप्रवासीहरू आउने गरेको पाइएको अध्यागमन विभागको भनाइ छ।

यसरी नेपालमै बस्नेगरी वा विदेश जाने बाटोका रूपमा नेपाल आउने अवैध आप्रवासीलाई अध्यागमन कानुनअनुसार कारबाही हुने सरकारी अधिकारी बताउँछन्।

कस्तो कारबाही हुन्छ?

नेपालको अध्यागमन कानुन मिचेको पाइएमा कसुर हेरी सजाय हुने अध्यागमन विभागका महानिर्देशक दीपक काफ्लेले बताए।

उनका अनुसार अदालतको अनुमति लिएर अध्यागमन अधिकृतले अवैध आप्रवासीलाई २५ दिनसम्म थुनामा राख्न सक्नेछ।

यसको जानकारी भने अध्यागमन अधिकृतले महानिर्देशकलाई दिनुपर्ने प्रावधान छ।

यसैगरी अवैध आप्रवासीलाई नेपालबाट समय तोकेर वा नतोकी निष्काशन गर्न सक्ने काफ्लेले बताए।

अवस्था र अपराधको प्रकृति हेरेर यस्तो निर्णय गरिने उनले जानकारी दिए।

'पाँच वर्ष कैद'

नेपालको अध्यागमन ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कानुन उल्लङ्घन गर्दै जाली राहदानी तथा कागजात पेस गरेर नेपाल प्रवेश गर्ने अवैध आप्रवासीलाई भने ५० हजार रुपैयाँ जरिवाना वा पाँच वर्षसम्म कैद हुनसक्छ।

अवस्था हेरेर यस्ता आप्रवासीलाई दुवै सजाय समेत हुनसक्ने काफ्लेले बताए।

काफ्लेका अनुसार नेपाल आउने विदेशीका लागि नेपालले नौ थरी प्रवेशाज्ञा (भिसा) जारी गर्दै आएको छ।

यसरी दिइएको भिसा जुन प्रयोजनका लागि हो त्यसैका लागि विदेशी नागरिक नेपाल बस्न पाउँछन्।

कसैले एउटा प्रयोजनका लागि भिसा लिएर अर्कै काम गरि बसेमा तिनलाई पनि अवैध आप्रवासी मानिने उनले बताए।


हालैका दिनहरूमा सङ्क्रमण सङ्ख्या घटेको यो पहिलो पटक हो। शुक्रवार ९,१९६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

मन्त्रालयका अनुसार सो अवधिमा थप ५३ जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ। हालसम्म कुल ३,६३२ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

यो अवधिमा ३,३७० जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ। रूपन्देहीमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार शनिवार अपराह्णसम्म देशभरि ८३,४९३ जना पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्। तीमध्ये ५,४७५ जना संस्थागत आइशोलेशनमा र बाँकी सबै घरमै बसिरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अस्पतालमा रहेकामध्ये ७५८ जना आईसीयूमा र २३१ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत छन्।

कुल १८,३०४ जनाको पीसीआर र एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

मन्त्रालयका अनुसार शनिवार काठमाण्डू जिल्लामा २,२७० जना, ललितपुर जिल्लामा ४६२ र भक्तपुरमा ३८१ जनामा कोभिड पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी झापामा २७६, मोरङमा २५४, कास्कीमा २८५, दाङमा ३६६, बाँकेमा ५५५, रूपन्देहीमा ८६१ र सुर्ख... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेतमा ५९७ जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

२७ सांसद सङ्क्रमित

गत बुधवार र बिहीवार सांसदहरूसहित १,२३५ जनाको संसद् भवन नयाँ बानेश्वरमा गरिएको परीक्षणमा १६० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको संसद् सचिवालयले जनाएको छ ।

सचिवालयका अनुसार २०५ जना सांसदको परीक्षण गरिएकोमा प्रतिनिधिसभाका १८ र राष्ट्रिय सभाका एक जना गरी १९ जना सांसदमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

दुई मन्त्रीसहित आठ सांसद यसअघि नै सङ्क्रमण पुष्टि भई आइसोलेशनमा रहेका छन्।

बाँकी १,०३० जना सङ्घीय संसद् सचिवालयका कर्मचारी, मर्यादा पालक, स्वकीय सचिव, सुरक्षाकर्मी, पत्रकार र संसद् भवनका कर्मचारीको परीक्षण गरिएको थियो।

२२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी

हाल २२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्। वाग्मती प्रदेशका आठ, लुम्बिनी प्रदेशमा छ, प्रदेश नं १ का तीन र अन्य चार प्रदेशका एक-एक जिल्लामा अहिले उच्च सङ्ख्यामा सक्रिय सङ्क्रमित रहेका हुन्।

थप २१ जिल्लामा २०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

शुक्रवार पुष्टि भएको सङ्क्रमितहरूमध्ये १९५ जना १० वर्षभन्दा मुनिका, ५६१ जना १० देखि १९ वर्षका र ३,९४५ जना २० देखि ३९ वर्षका छन्।

त्यस्तै ४० देखि ४९ वर्षका १,५४०, ५० देखि ५९ वर्षका १,११८ र ७० वर्षभन्दा माथिका ३१२ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

काठमाण्डूमा धेरै सक्रिय सङ्क्रमित

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा तीन जिल्लामा कुल ३५,६७८ जनाभन्दा केही बढी पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या देशभरि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ४२.७ प्रतिशत हो।

'छोटो समयमा धेरै शव व्यवस्थापन निकै चुनौतीपूर्ण': नेपाली सेना

राजधानी उपत्यकामा अहिलेसम्म १,२२३ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

यो देशभरि कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्याको एकतिहाइ हो।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

यी  नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।


हालैका वर्षमा नेपाली अधिकारीहरूले चिनियाँ राष्ट्रपतिलाई स्वागत गर्न आतुर रहेको बताउँदै आए पनि विश्वका शक्तिशाली नेतालाई नेपाल निम्त्याउने चाहिने बृहत् स्तरको तयारी भने नदेखिएको परराष्ट्र मामिलाका जानकारहरू औँल्याउँछन्।

नेपालका नेताहरूले आफूहरू चिनियाँ राष्ट्रपतिलाई काठमाण्डूमा स्वागत गर्न आतुर रहेको बताउन थालेको धेरै भयो। अन्तिम पटक चिनियाँ राष्ट्रपति जियाङ जमिनले सन् १९९६ मा काठमाण्डूको भ्रमण गरेका थिए।

त्यसयता नेपालमा धेरै राजनीतिक तथा सामाजिक परिवर्तन भएको छ। चीनले यो अवधिमा तीव्र आर्थिक वृद्धि हासिल गर्दै आफूलाई विश्वशक्ति राष्ट्रका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको छ।

यो अवधिमा नेपालले सशस्त्र द्वन्द्व खेप्यो, दरबार हत्याकाण्ड भोग्यो, जनआन्दोलनको आँधीबेहरीमार्फत् राजतन्त्रको अन्त्य देख्यो र त्यसपछिको लामो सङ्क्रमणकालीन प्रक्रियाअन्तर्गत संविधानसभाबाट नयाँ संविधान पनि बनायो।

यो अवधिमा तारन्तार नेपालका नेता, प्रशासक र अन्य कैयौँ प्रभावशाली व्यक्तिले बेइजिङको भ्रमण गरे। चीनबाट पनि त्यहाँका कैयौँ उच्च नेताहरू एवम् सैनिक अधिकारीहरूले काठमाण्डूको भ्रमण गरेका छन्।

तर योसहित दोस्रो कार्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यकाल सम्हालिरहेका राष्ट्रपति सी जिन्पिङको काठमाण्डू भ्रमणको साइत अझै जुरेको छैन।

आफ्नो देशको संवेदनशील तिब्बत पठारसँग लगभग १४ सय किलोमिटरभन्दा लामो सीमा रहेको नेपालको भ्रमण पछिल्लो अढाइ दशकमा चिनियाँ राष्ट्रपतिको तहमा भएको छैन।

भ्रमण नहुनु नेपालको कूटनीतिक विफलता?

परराष्ट्र मामिलाका जानकारहरू नेपालको राजनीतिक अस्थिरता र दलहरूबीच परराष्ट्र मामिलामा देखिएका विवादलाई चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमण हुन नसक्नुको कारणका रूपमा अर्थ्याउँछन्।

चीनका लागि एक भूतपूर्व नेपाली राजदूत भन्छन्, "नेपालले राष्ट्रपतिको तहमा भ्रमण हुनुपर्‍यो भनेर आग्रह गर्दा हामी समय मिलाएर आउँछौँ भनेर चिनियाँहरूले जबाफ दिने गरेका छन्। यो साल पनि  भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग वार्ता गर्नका लागि चिनियाँ राष्ट्रपति भारत जाने कुरा छ। भारत जाने तर नेपाल नआउने भयो भने हामीले त्यसलाई हाम्रो कूटनीतिक पहल विफल भएको रूपमा बुझ्नुपर्छ।"

उनका अनुसार नेपालका तर्फबाट उच्चस्तरीय राजनीतिक तयारी भए चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमण असम्भव देखिँदैन।

"नेपालले लगातार तिब्बतको मामिलामा चीनलाई साथ दिइरहेको छ। हामी दुई देशबीच गहिरो मित्रता पनि छ। यो बीचमा नेपालमा स्थिर सरकार बनेको छ र दीर्घकालीन महत्त्वका विषयमा कुरा गर्न सक्ने अवस्था छ। यस्तो बेलामा पनि चिनियाँ राष्ट्रपतिको भ्रमण भएन भने नेपालले प्राथमिकता नपाएको सन्देश जान्छ। दक्षिण एशियाका अरू मुलुकहरूमा चिनियाँ नेताको भ्रमण हुने तर नेपालमा चाहिँ नहुने भइरह्यो भने केही समस्या छन् भनेर बुझ्नुपर्ने हुन्छ। हामीले त्यसको खोजबिन गर्नुपर्छ र चीनलाई आश्वस्त पार्नुपर्छ।"

अघिल्लो वर्ष भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीसँग चीनको उहानमा एक्लाएक्लै वार्ता गरेका चिनियाँ राष्ट्रपति सी सन् २०१९ को अक्टोबरमा त्यस्तै प्रकृतिको वार्ताका लागि भारतको बनारस आउने प्रबल सम्भावना रहेको विवरणहरू आइरहेका छन्।

उक्त शिखर बैठकको तयारीका लागि भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकरले अगष्टको मध्यमा चीन भ्रमण गर्दैछन्।

सरकारी अधिकारीहरू भने चिनियाँ राष्ट्रपतिले नेपाल भ्रमणको निम्तो स्वीकार गरिसकेको र उपयुक्त समयमा भ्रमण हुने आश्वासन पाएको बताउँछन्।

अन्तिम समयमा मिति तय हुने आकलन

पछिल्लो पटक परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले जुलाई महिनामा आफ्ना समकक्षी वाङ यीसँग गरेको भेटवार्तामा पनि चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमणको विषय उठेको अधिकारीहरू...


हालैको सर्वदलीय बैठकमा प्रदेश प्रमुख र अस्थायी राजधानीबारे सहमति हुन सकेको थिएन

राजधानीको माग गर्दै विभिन्न ठाउँमा आन्दोलन शुरु भएकाले सोमवार बस्ने भनिएको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रदेश प्रमुख मात्र नियुक्त गर्ने धारणा कतिपय मन्त्रीले व्यक्त गरेका थिए।

प्रधानमन्त्रीसँग सोमवार भेट गरेका संघीय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्षले पनि सरकार सहमतिमा दुबै विषयको टुंगो लगाउने मनस्थितिमा देखिएको बताए।

प्रदेश प्रमुख नियुक्त गर्न सोमवार बस्ने भनिएको मन्त्रिपरिषद् बैठक भएन।

छलफल

सरकारका प्रवक्ता एवं सूचना तथा संचारमन्त्री मोहनबहादुर बस्नेतका अनुसार प्रदेश प्रमुख र अस्थायी राजधानीको चयन राजनीतिक सहमतिमा गर्ने सरकारको प्रयासका कारण बैठक नभएको हो।

उनी भन्छन्, "प्रदेश प्रमुख र प्रदेशको अस्थायी केन्द्र तोक्न विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरुसँग अझै एकचोटी छलफल गर्न समय लिइएको हो।"

हालैको सर्वदलीय बैठकमा ती विषयमा वामपन्थी गठबन्धनले सरकारलाई कुनै सुझाव नदिएको भन्दै राजधानी तोक्ने काममा हात नहाल्ने कतिपय मन्त्रीको धारणा आएको थियो।

तर मन्त्री बस्नेतले भने, "काठमाण्डूमै प्रदेशको बैठक गराउने विषय संघीयताको भा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वनाको अलि विपरीत पनि हो। त्यसैले सहमति जुटाएर अस्थायी केन्द्र तोक्ने नै सरकार र प्रधानमन्त्रीको धारणा छ।"

आ-आफ्नै बुझाइ

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र संघीय समाजवादी फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवबीच भएको भेटलाई पनि सहमतिकै प्रयासको रुपमा लिइएको छ।

तर यादवले तराईको शीतलहरले निम्त्याएको समस्या भेटको विषय भएको बताए।

त्यसक्रममा राजनीतिक विषयमा पनि छलफल भएको जानकारी दिँदै उनले भने, "अहिले अस्थायी राजधानी मात्र तोक्ने प्रधानमन्त्रीको मनस्थिति पाएँ। प्रदेश प्रमुख २-४ दिनपछि नियुक्त गर्ने कुरा भएको थियो, सहमतिमै हुन्छ होला।"

विवादित बन्ने देखिएकाले अस्थायी राजधानीबारे र पछि आफ्नो सरकारले हटाउने बाटो खुला राख्न प्रदेश प्रमुखबारे वामपन्थी गठबन्धन मौन बस्न खोजेको सरकारको बुझाइ पाइन्छ।

तर आफ्ना निकटलाई नियुक्त गर्न प्रदेश प्रमुखमा मात्र सरकारले चासो देखाएको भन्दै वामपन्थी गठबन्धनले अस्थायी राजधानी तोक्न दबाब दिएको छ।


हावाहुरी आउँदा मोटरसाइकलमा सवार कैलाली गोदावरीका वीरबहादुर चौधरीको टिपरको ठक्करबाट मृत्यु भएको हो।

टीकापुरका लाहानु चौधरीको पोल्ट्री फार्ममा काम गरिरहँदा हावाहुरीले पर्खाल भत्काएपछि किचिएर मृत्यु भएको बताइएको छ।

धेरै घाइतेको सेती अञ्चल अस्पताल, अत्तरियास्थित पद्मा अस्पताल, हसनपुरस्थित निसर्ग अस्पतालमा उपचार भइरहेको बताइएको छ।

घाइतेमध्ये गम्भीर अवस्था भएका दुई जनालाई थप उपचारका लागि भारत र दुई जनालाई कोहलपुर पठाइएको जानकारी आफूले पाएको धनगढीस्थित बीबीसी संवाददाता उमीद बाग्चन्दले बताएका छन्।

घाइतेको सङ्ख्या धेरै भएकाले सेती अञ्चल अस्पतालमा ठाउँ अभाव भएको छ। उनीहरूलाई बरन्डामा राखेर उपचार गरिँदैछ।

क्षति

बिहीवार राति झन्डै सवा सात बजे कञ्चनपुरमा सुरु भएको हावाहुरी आधा घण्टाजति चलेको थियो।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी बोहोराका अनुसार पौने आठ बजेसम्म चलेको हावाहुरीले कैलाली जिल्लामा बढी क्षति पुर्‍याएको देखिएको छ।

हावाहुरीका कारण कैलाली र कञ्चनपुरमा घर र टहराको छाना उडेको अनि कतिपय ठाउँमा रूख तथा बिजुलीका खम्बा ढलेका छन्। त्यसकारण बाटो अवरुद्ध भएको र विद्युत् आपूर्ति पनि बन्द भएको छ।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रभावित क्षेत्रहरूमा उद्धारका लागि सुरक्षाकर्मीहरू परिचालित भएका छन्।

राष्ट्रिय आपत्कालीन कार्य सञ्चालन केन्द्र (एनईओसी) ले सामाजिक सञ्जालमा कैलाली र कञ्चनपुरको हावाहुरीबारे  बिहीवार राति नै उल्लेख गरेको थियो।

उसले हावाहुरी पूर्वतिर बढ्ने क्रममा रहेको भन्दै सकेसम्म सतर्कता अपनाएर क्षतिबाट जोगिन आग्रह गरेको थियो।

त्यस्तै जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत् हावाहुरीको प्रणाली पूर्वतिर सर्दै गएको उल्लेख गरेको थियो।

महाशाखाका अनुसार सो प्रणालीका कारण पश्चिमका जिल्लाहरूमा हावाहुरी र मेघगर्जन हुन सक्ने देखिएको थियो।

झन्डै दुई महिनाअघि बारा र पर्सा जिल्लामा विनाशकारी हावाहुरीका कारण ३० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो।


हावाहुरीमा आफन्त र घरवार गुमाएकाहरू भावविह्वल देखिन्थे

घर, रुख, पोल सबै ढलेका थिए। मानिसहरू अरूको घर भत्किएको अवस्था कस्तो छ, उपचारका लागि को को अस्पताल जान पाए वा कोही घरमै फसिरहेका छन् कि भनेर खोजी गरिरहेका थिए।

हावाहुरीमा परेर आफन्त गुमाएकाहरू घरमै रोइरहेका थिए। वृद्धवृद्धा अनि बालबालिकाहरू पनि रोइरहेका देखिन्थे।

त्यहाँ पुग्दा अचम्म लागेको चाहिँ त्यहाँ छेउछाउका अरू गाउँहरूमा कतै क्षति पुगेको थिएन।

अन्योल

पुरैनियासहित अति प्रभावित बाराको फेटा, भरवलिया, र चैनपुरमा मानिसहरू अब के खाने र के लगाउने भन्ने अन्योलमा देखिन्थे।

गाउँमा भित्र्याउने बेला भएको गहुँ सबै असिना पानीले नष्ट गरेको छ। मानिसहरूले रातभरी डरका कारण सुत्न नसकेको बताएका छन्।

रातिदेखि नै उद्धारका लागि खटिएका तीनवटै सुरक्षा निकायका सुरक्षाकर्मीहरू पनि गाउँमा मानिसहरू र बचेका सरसामान निकाल्न लागि परेका छन्।

कति घरबाट खानेकुराहरू निकालिँदै थियो भने कति घरबाट लत्ताकपडा झिकिँदै थियो।

सिमेन्टका घर पनि लडे

केहीले चाहिँ आफ्नो घरमा जोगिएको खानेकुरा समूहमै बाँडेर पनि खाइरहेका थिए।

चाहे फुसको घर होस् वा सिमेन्टको, घरहरू सबै... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भत्किएका छन्।

ती क्षेत्रमा घरहरू ढल्नुका साथै सानादेखि ठूला सबै रुखहरू जरैसम्म उखेलिएर ढलेको देखिन्छ।

मानिसहरू घटनामा के भयो कसरी भयो भन्ने अन्योलमै देखिन्छन्। तिनीहरूले रातभरि डरका कारण सुत्न नसकेको बताएका छन्।

धेरै ठाउँमा बिजुलीका खम्बा ढलेका छन्। त्यस क्षेत्रमा बिजुली आपूर्ति बन्द छ।

अस्पतालमा चाप

बिरामीको चाप बढी भएको वीरगञ्जस्थित नारायणी उप-क्षेत्रीय अस्पतालमा पुग्दा शय्या मात्र नभई भित्र बाहिरका खाली ठाउँमा पनि घाइतेहरू उपचारका लागि पर्खिरहेका थिए।

त्यस्तै दृश्य न्यासनल मेडिकल कलेजमा पनि देखिन्थ्यो।

घाइतेहरूको अवस्था दयनीय छ। हावाहुरीको डर मानिसहरूको अनुहारमा अझै देखिन्छ।

अस्पतालमा भर्ना भएका र बोल्न सक्ने अवस्थामा रहेका बिरामीहरू आफ्ना आफन्तहरूलाई के भइरहेको छ भनेर चिन्तित छन्।

उनीहरू घरको अवस्था के छ, आफन्तहरू कहाँ बसिरहेका छन् भन्ने प्रश्नहरू चिनजानका मानिसलाई सोधिरहेका थिए।

हावाहुरीले पक्की घरहरू समेत भत्काएको थियो

उपचार

तीमध्ये केही उपचार गरेर घर फर्किएका छन् भने धेरै चाहिँ उपचाररत छन्।

बिरामीमध्ये केहीको टाउको, खुट्टा, पेटलगायतमा चोट लागेको देखिन्छ।

र, ती अधिकांश आफ्नै घरभित्र रहेका बेला घाइते भएका हुन्।

बारा र पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूसँग कुरा गर्दा उनीहरूले ६ सय भन्दा बढी घाइतेहरू उपचारका लागि अस्पताल आएको बताएका थिए।

विभिन्न संघसंस्थाले राहतका सामग्री लिएर गइरहेका देखिन्छन्।

मानिसहरू घटना के भयो कसरी भयो भन्ने अन्योलमै देखिन्छन्।

बारा र पर्सामा विनाशकारी हावाहुरीले पुर्‍याएको क्षति


हिउँदे बालीका लागि आवश्यक रासायनिक मलको अभाव भएको कृषकहरुले बताएका छन्

समय घर्केपछि बाली लगाए उत्पादन कम हुने चिन्ता पनि उनीहरुको छ।

सरकारले कोलकाता बन्दरगाहमा उत्पन्न समस्या तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा रासायनिक मलको मूल्य बढेकोले यस वर्ष समयमै मल आपूर्ति गर्न नसकेको बताएको छ।

यसपटक भारतको कोलकत्ता बन्दरगाहबाट रासायनिक मल ल्याउन साबिकभन्दा बढी समय लागेको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

कारण

त्यसमाथि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मलको मूल्य ह्वात्तै बढेकाले पनि अप्ठेरो परेको कृषि मन्त्रालयले जनाएको छ।

मल अभावको समस्या सदाका लागि समाप्त गर्न खरिद प्रक्रिया संशोधन गर्नुपर्ने  कृषि मन्त्रालय अन्तर्गत कृषि सामाग्री खरिद शाखाका प्रमुख इश्वरी पाण्डेले बताए।

उनले भने, "टेण्डरबाट सामान खरिद गर्दा सयम लाग्छ। यसबीचमा मलको मूल्य बढ्यो भने उसले आलटाल गर्ने गर्छ र झन् समय लाग्छ। त्यसैले मलको खरिद प्रकृया खरिद ऐन अनुसार अन्य सामान खरिद गर्ने भन्दा फरक बनाउनु पर्छ, ऐनलाई सुधार गर्नुपर्छ।"

जुलाईमा प्रति मेट्रिक टन रासायनिक मलको मूल्य २०१ अमेरिकी डलर थियो।

कृषि मन्त्रालयका अनुसार गत महिना यसको मूल्य ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ढेर २६२ डलर पुग्यो र हाल ३ सयभन्दा बढी रहेको छ।

अभाव

किसानहरुले हाललाई डिएपी मलको माग गरेका हुन्।

धान काटेर हिउँदे बाली लगाउनु अघि नै डिएपी खेतमा हाल्नुपर्ने भएकोले यसको अभावमा कृषकले समयमै हिउँदे बाली लगाउन सकेका छैनन्।

छिट्टै किसानका खेतमा मल नपुगे उत्पादनमा ह्रास आउने बताउँछन् राष्ट्रिय किसान आयोगका अध्यक्ष चित्रबहादुर श्रेष्ठ।

उनले भने, "बाली लगाउने बेला मल नपाउनु भनेको सरकार गम्भीर नभएको भन्ने देखिन्छ। किसानहरुलाई ठूलो मर्का पर्यो नै। हाम्रो हिउँदे बालीको उत्पादन घट्न सक्ने सम्भावना देखियो।"

माग

कृषि मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा एक वर्षमा करिब ४ लाख मेट्रिक टन रासायनिक मलको माग हुने गर्दछ।

तर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा रासायनिक मलको मूल्य बढेको कारण यस वर्ष ३ लाख मेट्रिक टनमात्र खरिद गर्ने योजना रहेको उसले बताएको छ।

त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मलको मूल्य नघटे नेपाली किसानहरुलाई अझै कठिनाई पर्ने देखिन्छ।


हिन्दू बहुल राष्ट्र भएपनि नेपालमा अधिकांश शरणार्थीहरू मुस्लिम छन्

तर अहिले उनीहरू नेपाल सरकार र राष्ट्रसङ्घीय शरणार्थी नियोग (यूएनएचसीआर) दुवैको उपेक्षाबीच कतै डेरामा त कतै सामूहिक शिविर बनाएर बसेका छन्।

नेपाल सरकारले उनीहरूलाई गैरकानुनी आप्रवासी भन्दै दैनिक पाँच अमेरिकी डलरका हिसाबले जरिवाना लगाइरहेको छ।

राष्ट्रसंघीय नियोगले अहिले उनीहरूलाई सघाउन आफूहरूसँग पर्याप्त बजेट नरहेको बताउँछ।

को-को छन्?

सन् २०१२ मा म्यानमारमा रोहिंज्या सङ्कट सुरु हुन थालेसँगै आबु ताकर पहिलोपटक नेपाल आएका थिए।  यसबीचमा उनकै पदचाप पछ्याउँदै नेपाल छिर्ने रोहिंज्याको सङ्ख्या ३५० नाघिसकेको छ।

अहिले उनीहरू अस्थायी शिविरमा बसेका छन्। अबु ताकर भन्छन्, "बाङ्लादेशमा काम पाउनै गाह्रो छ, लुटपाट पनि त्यस्तै धेरै हुन्छ। त्यसैले त्यहाँका रोहिंज्याहरू नेपाल आउन चाहन्छन्।"

भारतबाट बाङ्लादेशको सीमासम्म आफन्त लिन पुगेका उनका एकजना साथी पक्राउ परे र अहिले भारतको सिलीगुडी जेलमा छन्।

नेपालले सहरी शरणार्थी आउनसक्ने भन्दै 'अनअराइभल' भिसाको प्रावधानमा पुर्नमुल्याङ्कन गर्दै द्वन्द्वग्रस्त र अस्थिर केही देशलाई त्यस्तो सुविधाब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाट हटाएको छ

पाकिस्तानका अहमदी मुसलमानको एउटा पुस्ता नै काठमाण्डूमा हुर्किसकेको छ।

अघिल्लो दशकको मध्यतिर आएका तिनै मध्येका ताहिर अहमदको १० जनाको परिवारको नेपालमा थप बसाइको जरिवाना मात्र एक करोड नाघेको छ।

यूएनएचसीआरको विवरण अनुसार नेपालमा पाकिस्तान, म्यानमार, सोमालिया, अफगानिस्तान, इराक, श्रीलंका, बाङ्लादेश सहित नौ देशका सहरी शरणार्थीहरू छन्।

कुनैबेला १२ वटासम्म देशका सहरी शरणार्थीहरू यहाँ आएर बसेको यूएनएचसीआरको विवरणले देखाउँछ। हाल झण्डै चालिसको सङ्ख्यामा रहेका अफगानीहरू सन् १९९० को दशकको अन्त्यतिरै आएको पाइन्छ।

श्रीलङ्काको गृहयुद्ध सकिए पनि त्यहाँबाट राजनीतिक शरणार्थीका रूपमा पाँच परिवार काठमाण्डू आएका छन्।

'सहज नेपाल'

हिन्दू बहुल राष्ट्र भएपनि नेपालमा अधिकांश शरणार्थीहरू भने मुसलमानहरू हुन्।

नेपालले अहिलेसम्म शरणार्थी सम्बन्धी महासन्धिमा हस्ताक्षर गरेको छैन र त्यसबारे उसका आन्तरिक कानुनहरू समेत छैनन्।

जानकारहरूका भनाइमा तत्कालीन अवस्थामा भुटानी र तिब्बतीलाई शरण दिए पनि नेपालले शरणार्थीको विषयलाई औपचारिक हैसियतमा सम्बोधन गर्न चाहेको देखिन्न।

शरणार्थी समन्वय सम्बन्धी निकाय रहेको गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्मा भन्छन्, "(भुटानी र तिब्बती बाहेकलाई) सरकारले गैरकानुनी आप्रवासी माने पनि मानवीय आधारमा बस्न दिइरहेको हो।"

उनका अनुसार शरणार्थीसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिको पक्षधर राष्ट्र नभए पनि बेलाबेलामा सरकारले 'अवस्था हेरेर गैरकानुनी रूपमा बसेको अवधिको जरिवाना समेत मिनाहा गर्ने गरेको छ।'

अहिले मानिसहरू सहजै सीमापार गर्न सक्ने भएकाले विश्वभर सहरी शरणार्थीको समस्या झन् जटिल बन्दै गइरहेको छ।

आप्रवासी मामिलाका जानकार केशव बस्याल भन्छन्, "झट्ट हेर्दा कमजोर आर्थिक-सामाजिक परिवेश र कानुनी संरक्षणको अभावकाबीच शरणका लागि किन आए भन्ने लाग्न सक्छ, तर आपत् परेपछि देश छाड्ने शरणार्थीका लागि सबै कुरा उनीहरूको काबुमा हुँदैन।"

अहिले मानिसहरु सहजै सीमापार यात्रा गर्न सक्ने भएकाले विश्वभर शहरी शरणार्थीको समस्या झन् जटिल बन्दै गइरहेको छ।

त्यसमाथि नेपालको भारतसँग रहेको खुला सीमाले यसको जाँच झनै कठिन भइरहेको बताइन्छ।

नेपालमा रहेका रोहिंज्या सबैजसो भारत हुँदै आएका हुन्। अरू भने पर्यटकको हैसियतमा नेपाल छिरेर भिसा सकिएपछि यतै बसेका हुन्।

सोमाली शरणार्थीहरूको सङ्ख्या बढेको बेला नेपालले अफ्रिकी र मध्यपूर्व...


हिन्दू राज्यको माग अझ सशक्त बनाउने निर्णय राप्रपा नेपालले गरेको छ

बीरगञ्जमा सम्पन्न पार्टीको केन्द्रीय समितिको विस्तारित बैठकले उक्त प्रस्ताव संसदबाट पारित नभए हिन्दू राष्ट्रको माग गर्दै देशब्यापी आन्दोलन गर्ने निर्णय गरेको बताइएको छ।

आफ्नो पार्टी समेत सहभागी रहेको सरकारको काम सन्तोषजनक नरहेको निष्कर्ष निकालेको बैठकले सरकारमा सहभागी रहिरहने निर्णय गरेको छ।

   राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको एजेन्डा अघि सार्दै आएको राप्रपा नेपाल धर्म निरपेक्ष संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी भएसँगै उक्त संविधान कार्यान्वयन गराउने जिम्मेवारी बोकेको सरकारमा सहभागी भएको थियो।

जनमत संग्रह

 पार्टी सरकारमा सहभागी भएपछि पहिलो पटक बसेको विस्तारित केन्द्रीय समितिको बैठकले पुन हिन्दू राष्ट्रको मागलाई संसदमार्फत अघि सार्ने निर्णय गरेको छ।

 बैठकको निर्णयबारे जानकारी दिंदै केन्द्रीय सदस्य राजाराम बर्तौला भन्छन्- "नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रका रुपमा उल्लेख गर्न तथा धर्म निरपेक्षताको खारेजी गर्न संसदमा संशोधन प्रस्ताव राख्ने र उक्त प्रस्ताव स्विकृत नभएमा देशव्यापी संघर्ष गर्ने निर्णय गरिएको छ।"

 बैठकल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े आफ्नो पार्टी समेत सहभागी रहेको सरकारको कामको समीक्षा समेत गरेको बताइएको छ।

 सरकारले जनताको प्रत्यक्ष जिविकोपार्जनसँग जोडिएका विषयलाई सम्बोधन गर्न नसकेको निष्कर्ष निकालेको बताइएको छ।

सरकारको आलोचना

 बैठकको निर्णयबारे उपप्रधानमन्त्री एवंम परराष्ट्र मन्त्री रहेका उक्त पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले समाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा सरकारको काम सन्तोषजनक नरहेको बताएका छन्।

उनले जनतालाई राहत दिने प्रभावकारी कदम तत्काल चाल्न आग्रह गर्दे सरकारमा पार्टीको सजगतापुर्ण सहभागितालाई निरन्तरता दिने जानकारी गराएका छन्।

 बैठकले राप्रपासँगको पार्टी एकतालाई अझै तीव्रता दिने समेत निर्णय गरेको केन्द्रीय सदस्य बर्तौलाले बताए।

 उनले भने- "दुबै पार्टीका बीचमा के के कुरामा समानता छ र के के कुरा मिलाउनु पर्ने छ भन्ने बारेमा केन्द्रीय समितिमा छलफल गरेका छौं र वार्ता टोलीलाई थप काम गर्न अनुमति दिएका छौं।"

दुई पार्टीको एकताको वाधक पार्टी अध्यक्ष कमल थापा भएको अभिव्यक्ति दिएका उक्त पार्टीका सह अध्यक्ष केशर बहादुर विष्टलाई शुक्रबार निलम्वन गरिएको थियो।

 स्थापनाकालदेखि राजसंस्थाको पक्षमा वकालत गर्ने गरेको उक्त पार्टीको यसपटकको आठ बुँदै निर्णयमा त्यसबारे कुनै उल्लेख छैन।


हिमपातका कारण भएको यो मानवीय क्षतिले पर्यटन व्यवसायमा धक्का पुग्ने चिन्ताहरु व्यक्त भइरहेका छन्

अधिकारीहरुले ज्यान गुमाएका ३९ मध्ये ३३ जनाको शव हिउँबाट बाहिर निकालिएको र झन्डै ४ सय भन्दा बढीलाई जीवितै उद्धार गरिएको बताएका छन्।

गृहमन्त्रालयले अन्नपूर्ण पदयात्रा मार्ग र आसपासका क्षेत्रमा भइरहेका उद्धार कार्य अब लगभग सकिन लागेको पनि जनाएको छ।

डोल्पा र मुस्ताङको सिमानामा झन्डै ६ हजार मिटरको उचाइमा रहेको क्षेत्रबाट उद्धारकर्ताहरुले आइतबार ९ जना नेपालीको शव निकालेका थिए।

प्रतिक्षा

मनाङको नार र फू क्षेत्रमा पाइएका १० वटा शव संकलन गर्न टोलीहरु खटाइए पनि गहिरो गरी हिउँमा पुरिएका कारण तीन जनाको मात्र शव बाहिर निकाल्न सकिएको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

आइतवार मनाङबाट नौ जना विदेशी सहित १५ जना र मुस्ताङबाट आठ जना नेपालीको उद्दार गरिएको बताइएको छ।

गृहमन्त्रालय अन्तर्गतको विपद व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख यादव कोइरालाले अब अलपत्र अवस्थामा उक्त क्षेत्रमा कुनै पनि पदयात्री नरहेको बीबीसीलाई बताए।

उनले भने, “अब हामी लगभग उद्धार कार्यको अन्तिममा छौं, जीवितै मानिसहरुलाई उद्धार गरिसक्यौं र मृतहरु १० फि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट सम्म पनि पुरिएको बताइएको छ त्यसलाई त प्रतिक्षा नै गर्नुपर्छ।”

उनले हिमपात प्रभावित क्षेत्रमा सोमबार हेलिकप्टर मार्फत अन्तिम चरणको खोजी कार्य अघि बढाइने बताए।

कमजोरी

भारतको हुदहुद समुन्द्री आँधीका कारण आएको ठानिएको उक्त अप्रत्याशित हिमपात र हिमपहिरोका कारण ३९ जनाको ज्यान गएको सरकारले जनाएको छ।

नेपालको सबैभन्दा लोकप्रिय पदयात्रा मार्गमा भएको अहिलेसम्मकै ठूलो उक्त मानविय क्षतिले संसारभर गलत सन्देश जान सक्ने चिन्ताहरु व्यक्त भएका छन्।

पछिल्लो घटनापछि पदयात्रा पर्यटनलाई थप व्यवस्थित पार्न कदमहरु चालिने अधिकारीहरुले बताएका छन्।

गृहमन्त्रालयका सहसचिव कोइरालाले भने, “कति व्यक्तिहरु गएका थिए त्यसलाई सूचीकृत गर्नैपर्छ र मौसमको पूर्वानुमान गर्नैपर्ने देखिएको छ।”

यस्ता प्राकृतिक विपत्तिका घट्ना पछिल्ला बर्षहरुमा बढ्दै गएकाले सिमित श्रोत साधन सहित उच्च हिमाली क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजि कार्य अघि बढाउँदै आएका सुरक्षा निकायहरुलाई श्रोत साधन सम्पन्न बनाइनुपर्नेमा पनि बिज्ञहरुले जोड दिएका छन्।


हिमपातकै कारण सोमवारबाट सुरु सुरु हुन लागेको दादुरा-रुबेला खोप अभियान प्रभावित भएको स्वास्थ्यकर्मीहरूले बताएका छन्।

टाढाटाढाबाट बालबालिका लिएर खोप लगाउन आउने महिलाहरूलाई समस्या भएको तिला गाउँपालिकास्थित राँसा स्वास्थ्य चौकीमा कार्यरत अनमी कमला गिरीले बताइन्।

जुम्ला तथा अन्य हिमाली जिल्लामा धेरै वर्षपछि चैत महिनामा हिमपात भएको हो

प्रत्येक वडा कार्यालयमा खोपकेन्द्र राखिएको छ।  तर हिउँ धेरै जमेपछि घरबाहिर निस्किन पनि कठिन भएपछि मानिसहरू खोपकेन्द्र आउन सकेका छैनन्।

शुक्रवारदेखि लगातार हिमपात भइरहेकाले यही चैत ६ गतेबाट सुरु हुने एसईई परीक्षा दिन जाने विद्यार्थीलाई पनि प्रभावित भएका विद्यार्थी मनीषा शाहीले बताइन्।

कर्णाली क्षेत्रमा झन्डै ११ वर्षपछि चैत महिनामा हिमपात भएको हो।

हिमपातले चिसो बढेपछि ठाउँठाउँमा मानिसहरू आगो बालेर ताप्न थालेका छन्। बजार क्षेत्रमा चहलपहल कम छ।

चिसोका कारणले जेष्ठ नागरिकलाई समस्या भएको जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका-५ की लक्ष्मी धामीले बताइन्।

विमानस्थल बन्द भएका छन् भने चिसो र हिउँका कारण सडकमा गाडी चलेका छैनन्।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार सोम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वार पनि देशका पश्चिमी भूभागमा सामान्य बदली रही पहाडी क्षेत्रमा मेघगर्जन र चट्याङसहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

राति मध्यपहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने विभागले जनाएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्


हिमालयको यो भूखण्डमा करिब एक हजार हिमनदीहरू रहेको हिमनदी विज्ञहरूले बताएका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार आइतवारको घटनाको कारणमध्ये सबभन्दा प्रबल सम्भावना चाहिँ तापक्रममा आएको वृद्धिले कुनै विशाल बरफको चट्टान फुट्न पुग्यो र त्यसबाट विशाल परिमाणमा पानी निस्कियो।

हिमताल र वातावरण

जसले गर्दा पहिरोहरू आए अनि तिनले चट्टान तथा हिलोमाटो बगाए।

"हामी खुम्चँदै गरेका हिमनदीबाट छुट्टिएका त्यस्ता बरफका चट्टानलाई 'डेड आइस' भन्नेगर्छौँ। त्यस्ता बरफका चट्टानमा ठूल्ठूला ढुङ्गापनि रहेका हुन्छन्," हालै देहरादूनस्थित भारतीय सरकारी वादिया इन्स्टिच्युट अफ हिमालयन जियोलोजीका वरिष्ठ भूगर्भविद् डीपी धोबलले बताए।

"यो एउटा बलियो सम्भावित कारण हो किनभने पानीसँगै धेरै हिलो तथा ढुङ्गापनि बहेर आएको पाइएको छ।"

कतिपय विज्ञहरूले चाहिँ कुनै हिमतालमा पहिरो आएको हुनसक्ने र त्यसकारण हिमताल विस्फोट भइ तेज गतिमा तल्लो तटीय क्षेत्रमा बाढी निम्तिएको हुनसक्ने बताएका छन्।

तर अरूहरूले चाहिँ त्यस्ता कुनै हिमतालबारे जानकारी नभएको उल्लेख गरेका छन्।

"अचेल कति चाँडो हिमताल बनिसक्छन् भने तपाइँ हामीलाई थाहा पनि नहुन सक्छ," डा धोबलले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भने।

विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिका कारण हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा तीव्र गतिमा हिमनदी पग्लने हुँदा खतरनाक स्तरमा हिमतालहरू विस्तार भइरहेको अनि नयाँ हिमताल निर्माण भइरहेको बताइन्छ।

जब तिनका जलस्तर खतरनाक तहमा पुग्छन् ती ताल फुट्छन् र त्यसबाट तीव्र वेगमा निस्कने पानीले तल्लो तटमा रहेका मानव वस्ती वा भौतिक संरचना ध्वस्त पारिदिन्छन्। सो क्षेत्रमा विगतमा थुप्रैपटक त्यस्ता घटना भएका छन्।

पहिरो

अर्को सम्भावना चाहिँ कुनै हिमपहिरो वा पहिरोले कुनै नदीलाई केही समय थुनेको र पछि जलस्तर बढ्दै गइ अकस्मात खुलेपछि त्यसको पानी तल्लो तटमा ओइरिएको पनि हुनसक्छ।

हिमाली क्षेत्रमा त्यसरी पहिरोले नदी थुन्ने अनि अस्थायी ताल बन्ने र पछि त्यो फुट्दा मानववस्ती, अनि पुल र जलविद्युतजस्ता संरचना ध्वस्त हुने घटना भएका छन्।

सन् २०१३  मा केदारनाथ तथा उत्तराखण्डका कतिपय ठाउँमा ठूलो बाढी आएपछि पनि त्यस्ता निकै सम्भावनाको चर्चा भए।

"केही समयपश्चात् मात्र हामीले त्यसको खास कारण छौराबारी हिमताल विस्फोट हुनु रहेको ठम्याउन सकेका थियौँ," डा धोबलले भने।

उत्तराखण्डका अधिकारीहरूका अनुसार आइतवार धौलीगङ्गा नदीमा अकस्मात् आएको बाढीको कारण जान्न उनीहरूले विज्ञहरू खटाउँदैछन्।


हिरोशिमाको केहि दिन पछि नागासाकीमा परमाणु बम  आक्रमण भएको थियो; लगत्तै जापानले आत्मसमर्पण गरेको थियो

जापानभर मानिसहरुले हिरोशिमामा परमाणु बम हमला भएको ७० औं वर्षगाँठको अवसरमा एक मिनेट मौनधारण गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री आबेले विश्व शान्तिका लागि सारा विश्व आणविक हतियार रहित बनाउन निरन्तर प्रयत्नरत रहनु जिम्मेवारी र दायित्व दुवै भएको बताएका छन्।

बिहिबारको औपचारिक संस्मरण समारोहमा प्रधानमन्त्री शिन्जो आबे र हिरोशिमाका मेयर काजुमी माटुसी सँगै जापानका लागि अमेरिकि राजदुत क्यारोलाइन केनेडी उपस्थित थिए।

कामना

प्रधानमन्त्री आबेले भने, “७० वर्षपछि म विश्व शान्तिको आवश्कतामा पुन: जोड दिन चाहन्छु। विश्व आणविक अस्त्ररहित होस् भन्ने लक्ष्यप्राप्ती गर्न हामी निरन्तर लागिरहनु पर्छ, त्यो हाम्रो जिम्मेवारी हो, हाम्रो दायित्व हो।”

उनले भने आणविक बमले हिरोशिमामा हजारौं हजार मानिस मारेको मात्र होइन जिवितहरुमा व्यक्त गर्नै नसकिने पीडा दिएको थियो।

प्रधानमन्त्रीले भने, “आज हिरोशिमा पुनर्जीवित भएको छ, संस्कृति र उन्नतिको शहर बनेको छ।”

हिरोशिमामा स्थानीय समय अनुसार आठ बजेर पन्ध्र मिनेट जाँदा घन्टी बजाइएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो थियो।

ठिक त्यहि समयमा सन् १९४५को अगष्ट ६ तारिकमा एक अमेरिकी विमानले बम खसाल्दा शहरुको मध्य भाग जलेर ध्वस्त भएको थियो।

समारोहमा मौन प्रार्थना गरियो परेवा उडाइयो र शान्ति घोषणा गरियो।

आजै केहि पछि बम लागेर निधन भएकाहरुको मरणोपरान्त यात्राका लागि भन्दै हजारौं कागजका लालटिनहरु मोटोयसु नदीमा बगाउने कार्यक्रम छ।

विनाश

हिरोसिमामा आज कै दिन इतिहाँसको पहिलो परमाणु बम हमला थियो जस्मा परि ७०,००० मानिसको तत्कालै मृत्यु भएको थियो।

पछि त्यति नै संख्यामा मानिसहरु विकिरणको र विषको प्रभावका कारण मारिएका थिए।

त्यो बम विष्फोटनपछि ४,००० डिग्री सेल्सियस राप भएको आगोको पर्खाल बनेको बताइन्छ।

त्यतिबेला इमिको यामानाका आठ वर्षकी थिइन्।

“त्यो एकदमै उज्यालो प्रकाश थियो, मलाई लाग्यो सूर्य नै झरिरहेको छ। एकैछिनमा हावामा ठूलो विष्फोटन भयो। मैंले त सासै फेर्न सकिन। मानिसहरु दौडी रहेका थिए र आफ्नो जलेको छाला च्यातिरहेका थिए।”

त्यस दिन इनोला गे भनिएको अमेरिकी बी-२९ बम्बर विमानले खसालेको युरेनियम बम शहरको छ सय मीटर माथि आकाशमा विस्फोटन भएको थियो।

हिरोशिमामा बम हमलाको केही दिन पछि नागाशाकीमा दोस्रो परमाणु बम हमला भएको थियो।

नागासाकी आक्रमणलाई दोश्रो विश्व युद्ध अन्त्य गर्ने घटनाको रुपमा श्रेय दिइन्छ, तर त्यसले कम्तिमा १ लाख ४० हजार मानिसको ज्यान लिएको थियो।


हुआवेईका अनुसार अस्ट्रेलियाली सरकारले आफू र जेडटीईलाई प्रतिबन्ध लगाएको छ।

अस्ट्रेलियाली सरकारले ती कम्पनीहरूले चिनियाँ सरकारका लागि गुप्तचरी गर्न सूचना सङ्कलन गरेको आशङ्का गरेको छ।

सो निर्णयप्रति हुआवेईले दु:ख व्यक्त गरेको छ। "उपभोक्ताका लागि यो धेरै निराशाजनक परिणाम हो," उसले आफ्नो आधिकारिक ट्विटरमा लेखेको छ।

विश्लेषकहरूले उक्त कदमको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव हुने आकलन गरेका छन्।

अन्य पश्चिमा देशहरूले पनि ती कम्पनीसँगको सम्बन्ध समीक्षा गर्न सक्ने ठानिएको छ।

अघि नै अमेरिकी सुरक्षा निकायहरूले हुआवेईका उपकरण प्रयोग नगर्न सुझाव दिइसकेका छन्।

गत जुन महिनामा यूकेमा पनि सुरक्षा समितिले हुआवेईको सञ्चारसाधन राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि खतरा नभएको निश्चित हुन नसकिने बताएको थयो।

के हो फाइभजी?

फाइभजी मोबाइल इन्टर्नेटको आगामी सुविधा हो।

यसले विद्यमान फोरजी प्रविधिले भन्दा स्थिर कनेक्शन  र व्यापक कभरेज दिने बताइन्छ।

यो सञ्चालनमा आएपछि तीव्र गतिमा डेटा डाउन्लोड र अप्लोड गर्न सकिनेछ।

विभिन्न देशहरूले फाइभजी प्रविधिमा आधारित सञ्जाल विस्तार गर्न खोज्दैछन्। विश्लेषकहरूका अनुसार सन् २०२० सम्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ममा  केही स्थानमा यो सुविधा सुरु हुनेछ।

परामर्शदातृसंस्था कनेक्टिभिटीएक्सका मार्क न्युम्यान प्रविधि आपूर्ति गर्ने कम्पनीलाई प्रतिबन्ध लगाउँदा फाइभजीको विस्तारमा ठूलो आघात पुग्ने बताउँछन्।

हुआवेई सञ्चार उपकरणको सबैभन्दा ठूलो उत्पादक हो ।

सो चिनियाँ कम्पनी स्मार्ट्फोनको विश्वबजारमा सामसङपछि दोस्रो स्थानमा छ। तेस्रो स्थानमा भने एप्पल छ।

न्युम्यान भन्छन्, "हामीले फाइभजी अङ्गीकार गर्दै जाँदा नेट्वर्कको ठूलो भाग सफ्ट्वेयरले नियन्त्रित हुन्छ।"

"सफ्ट्वेयरको साम्राज्यमा नेट्वर्क कसले र कहाँबाट चलाउँछ भन्ने ठूलो चासो छ।"

प्रावधान र प्रतिक्रिया

चिनियाँ कानुनमा सञ्चार कम्पनीहरूले गुप्तचरी निकायसँग समन्वय गर्नुपर्ने प्रावधान छ।

त्यसैले विश्लेषकहरूले हुआवेई र जेडटीईले निर्माण गरेका उपकरण सुरक्षित नहुनसक्ने चेतावनी दिने गरेका छन्।

प्रतिबन्धको निर्णयबारे टिप्पणी गर्दै चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले अस्ट्रेलियाले कृत्रिम अवरोध सिर्जना गर्न निहुँ बनाउन नहुने बताएका छन्।

चीनले अस्ट्रेलियालाई वैचारिक पूर्वाग्रह त्याग्न र चिनियाँ कम्पनीहरूलाई प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण उपलब्ध गराउन आग्रह गरेको छ।

हुआवेईले भने आफ्ना उत्पादनहरूको प्रयोग असुरक्षित नहुने दाबी गरेको छ।

एउटा विज्ञप्तिमा उसले आफूले फाइभजी प्रविधिको नेतृत्व गरिरहेको भन्दै अस्ट्रेलियालाई १५ वर्षदेखि ताररहित प्रविधि सुरक्षित रूपमा उपलब्ध गराएको जनाएको छ।


हुडैया बन्दरगाहमा हालै बम आक्रमण गरिएपछि सामान ढुवानी गर्न समस्या उत्पन्न भएको छ

लडाइँका कारण महत्वपूर्ण हुडैडा बन्दरगाह मार्फत सामान पठाउने काम रोक्नुपरेको भन्दै आइसीआरसीले यमनमा रहेका केही खाद्यान्न भण्डारहरु रित्तिने चेतावनी दिएको छ।

राष्ट्र संघीय अनुमान अनुसार दुई करोड चालीस लाख जनसंख्या भएको यमनका ३३ लाख मानिसहरुले कठोर कुपोषण भोग्नुपरिरहेको छ।

आइसीआरसीले हुडैडा बन्दरगाहलाई लाइफलाइन अर्थात जीवनदायी बन्दरगाहका रुपमा उल्लेख गरेको छ।

सुरक्षा ग्यारेन्टी

यमनमा आवश्यक खाद्यान्नमध्ये नब्बे प्रतिशत आयात गर्नुपर्छ। सहायता एजेन्सीहरुले यही बन्दरगाह मार्फत धेरै खाद्यान्न भित्र्याउने गरेका थिए जुन अब उनीहरुले गर्न पाउनेछैनन्।

साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनमा हुथी विद्रोही विरुद्ध कारवाही गरिरहँदा त्यहाँ भोकमरीको खतरा बढेको बताइन्छ

युद्धरत पक्षहरुले सहायता एजेन्सीहरुलाई सुरक्षा ग्यारेन्टी दिन नसकेकाले समस्या आएको बताइन्छ।

साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हालै हुडैडामा हवाइ बम आक्रमण गरेको थियो।

साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमन सरकारलाई उसको हुथी विद्रोहीसँगको युद्धमा समर्थन गर्छ।

त्यसपछि स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हायता एजेन्सीहरुले प्रयोग गरेका खाद्यान्न ओसारपसार गर्ने कम्पनीहरु अब उक्त बन्दरगाहमा नजाने भएका हुन्।

रेडक्रसका अनुसार हजारौं मानिसहरु अहिले नै कुपोषणको जटिलताबाट अथवा औषधिको अभावमा उपचार हुन नसकेका कारण सामान्य घाउचोटबाट मौन मृत्यु भोग्नुपरिरहेको छ।

द्वन्द्वको मारमा क्षति पुगेर यमनका आधा भन्दा बढी अस्पतालहरु सञ्चालनमा छैनन्।


हुन त अफगानिस्तान फाइनलसम्म पुगेन, तर फाइनल खेलेका भारत र बांग्लादेश दुवैविरुद्ध अफगान क्रिकेट टोलीले धेरै राम्रो खेल्यो।

समूह चरणका खेलमा अफगान टोली बांग्लादेश र श्रीलङ्कालाई पछि पार्दै शीर्ष स्थानमा रह्यो भने 'सुपर ४' चरणमा पनि उसले निकै राम्रो प्रदर्शन गर्‍यो।

जितको निम्ति पाकिस्तानलाई कडा चुनौती दिएको अफगानिस्तानले बराबरीमा सकिएको भारतसँगको खेलमा उसले भारतलाई ठूलै दबाबमा राख्यो।

मान्यता

अफगानिस्तानको कुरा गर्दा लामो समयदेखि त्यहाँ चलिरहेको द्वन्द्व, विद्रोही हमला लगायतका दृश्य हाम्रो मस्तिष्कमा आउँछन्।

तर त्यसबीच फस्टाएको त्यहाँको क्रिकेटको विकासको कथा कम चाखलाग्दो छैन।

खासमा पाकिस्तानी भूमि हुँदै अफगान सीमाभित्र क्रिकेटले प्रवेश गरेको हो।

सन् १९९० ताका पाकिस्तानमा बसिरहेका अफगान शरणार्थीहरू स्वदेश फर्कँदा आफूसँगै क्रिकेट पनि भित्र्याए।

त्यसपछि सन् १९९५ मा अफगानिस्तान क्रिकेट बोर्ड (एबीसी) गठन भयो र सन् २००१ मा अफगान टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट मान्यता पायो।

त्यसको ठीक एक वर्षअघि तालिबान लडाकु समूहले अफगानिस्तानमा खेलहरूमाथि लगाएको प्रतिबन्ध हटाएको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थियो।

आईसीसीबाट मान्यता पाएपछि अफगानिस्तानले क्रिकेटमा ठूलो प्रगति गर्‍यो। सन् २०१५ मा अफगानिस्तान विश्वकपका लागि छनोट मात्रै भएन, पहिलो जित पनि आफ्नो भागमा पार्‍यो।

सन् २०१५ को विश्वकपमा उसले स्कटल्याण्डलाई पराजित गरेको थियो।

अफगानिस्तान टोलीका स्टार अलराउण्डर राशिद खान हाल आईसीसीको वान डे वरीयतामा एक नम्बरमा छन्।

होनहार

उनीबाहेक अफगान क्रिकेट टोलीमा अरू पनि होनहार खेलाडी छन्।

अफगान टोलीका पूर्वकप्तान मोहम्मद नबी पाकिस्तानस्थित एउटा शरणार्थी शिविरमा हुर्केका थिए।

त्यहाँ उनी चिर्पटको ब्याट र थोत्रो कपडाले बनाइएको बलले क्रिकेट खेल्ने गर्थे।

सन् १९९० मा अफगान क्रिकेट टोलीको सपना देख्ने गरेका ताज मलुकले बीबीसीलाई भने, "हामी काच्चा कारा शिविरमा बस्थ्यौँ। मैले शरणार्थी किशोरहरूको एउटा क्रिकेट टोली बनाएँ, जसमा मेरै तीनजना भाइ थिए।"

मोहम्मद नबी

उनी भन्छन्, "क्रिकेट टोली बनाउने प्रस्ताव लिएर म शरणार्थी बच्चाहरूका अभिभावकहाँ पुग्दा उनीहरूले समय बर्बाद गर्ने खेल भन्दै आफ्ना छोरालाई सामेल गराउन अस्वीकार गरे।"

अफगान टोलीको ओपनर रहिसकेका करिम सादिक पनि पाकिस्तानस्थित काच्चा कारा शरणार्थी शिविरमा बस्थे। राति उद्योगमा काम गर्ने उनी दिउँसो क्रिकेट खेल्थे।

शुरूवातका दिन सम्झिँदै उनले भने, "हामीसँग खाना खाने पैसा पनि हुन्थेन। त्यस्तो अवस्थामा परिवारमा क्रिकेटको कुरा गर्नु ठूलो कुरा थियो।"

क्रिकेटको माध्यमबाट अफगानिस्तानमा राष्ट्रियताको भावना पनि बढिरहेको छ। शुरूवातमा अफगान टोलीमा खासगरी पश्तुन खेलाडी हुन्थे।

स्वरूप

पाकिस्तानसँग सीमा जोडिएका क्षेत्रबाट आउने खेलाडीहरूले नै अफगान टोलीको प्रतिनिधित्व गर्थे। तर क्रिकेट टोलीको स्वरूप अहिले फेरिँदैछ।

अफगान क्रिकेटको सफलतामा केही हदसम्म भारतीय क्रिकेट कन्ट्रोल बोर्ड (बीसीसीआई) को पनि सहयोग छ।

बीसीसीआईले अफगान टोलीलाई नोएडास्थित क्रिकेट मैदान उपलब्ध गरायो, जहाँ अफगान खेलाडीहरू अभ्यास गर्छन्।

त्यसबाहेक बीसीसीआईले अफगानिस्तानमा क्रिकेटको पूर्वाधार निर्माणमा पनि आर्थिक सहयोग गर्ने गरेको छ।

अफगानिस्तानले शारजाहमा यही अक्टोबरमा आफ्नो पहिलो टी ट्वान्टी लिग शुरू गर्दैछ।

यसबाट नै क्रिकेट जगत्‌मा अफगानिस्तान कति तीव्र गतिमा अगाडि बढिरहेको छ भन्ने कुरा बुझ्न सकिन्छ।

त्यसबाहेक आगामी वर्ष इङ्ग्ल्याण्डमा हुने विश्वकप क्रिकेटका लागि पनि अफगानिस्तान छनोट भइसकेको छ।

एशियाली...


हुन त प्रहरीले त्यस्तो निष्कर्षमा पुग्नुको पछाडि कुनै प्रमाण प्रस्तुत गरेको छैन, तर गत मङ्गलवार साउदी वाणिज्य दूतावास गएपछि खशोग्गी बेपत्ता भएका थिए।

साउदी अरेबियाका अधिकारीहरूले टर्कीको प्रहरीको आरोपलाई आधारहीन भनेको छ।

साउदी अधिकारीहरूले खशोग्गी त्यो दिन दूतावास भवनबाट निस्किसकेको बताउने गरेका छन्, तर टर्कीले उनको हत्या गरिएको र त्यसपछि शव हटाइएको जनाएको छ।

संलग्नता

टर्कीको भूमिमा साउदी अरेबियाकै संलग्नतामा पत्रकारको हत्या गराइएको पुष्टि भए दुई देशबीचको सम्बन्ध नाटकीय रुपमा चिसिन सक्ने बताइएको छ।

खशोग्गीका रोजगारदातामध्येका एक वाशिङटन पोस्ट पत्रिकाले उनको हत्या गरिएको सत्य भए त्यो जघन्य अपराध हुने र दोषीलाई दण्डित गर्नुपर्ने जनाएको छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले पत्रकार खशोग्गीको बेपत्ता प्रकरणबारे थप सूचना सङ्कलन गरिरहेको बताएको छ।

इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्य दूतावास

साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानका कतिपय नीतिको प्रखर आलोचक खशोग्गी अमेरिकामा निर्वासनमा बस्दै आएका थिए।

खशोग्गीसँग बिहेको छिनोफानो भइसकेकी महिला पनि उनीसँगै वाणज्य दूतावास गएकी थिइन्, तर उनलाई वाणिज्य दूतावास छि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्न दिइनन्।

सल्लाहकार

विवाह दर्ताका लागि गर्नुपर्ने कागजी कामका लागि खशोग्गी वाणिज्य दूतावास गएको बताइएको थियो।

साउदी सरकारका स्थापित आलोचक खशोग्गी खासगरी साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमान नेतृत्वको सुधार योजनाको उनी आलोचक रहिआएका थिए।

यसअघि अल-वतन पत्रिका र केही समय चलेको साउदी टीभी न्यूज च्यानलका सम्पादक रहिसकेका खशोग्गीले साउदी अरेबिया र मध्यपूर्वबारे बीबीसी कार्यक्रमका लागि पनि काम गरेका थिए।

साउदी राजपरिवारका सल्लाहकार रहिसकेका खशोग्गीले प्रेस स्वतन्त्रतामा कडाइ गरिएपछि एक वर्षअघि साउदी छाड्नुअघि कैयौँ वर्षसम्म उनलाई राजपरिवारका भित्री मानिसका रूपमा पनि हेर्ने गरिन्थ्यो।

किशोर ओसामा बिन लादेनसँग नजिकको सम्बन्ध रहेकोमा पनि चिनिएका खशोग्गीले उनीसँग सन् १९८० को दशकमा अफगानिस्तानको व्यापक भ्रमण गरेका थिए।

यद्यपि उनले सार्वजनिक रूपमै ओसामा बिन लादेनका दर्शनहरूको आलोचना गरे। र, सन् २००१ मा अमेरिकामा गरिएको हमलाभन्दा पहिल्यैदेखि नै उनी ओसामा बिन लादेनको सम्पर्कमा थिएनन्।


हुम्लाकी देउमा दिनमा १८ घण्टाभन्दा बढी काम गर्छिन्

पुरुषले नगरे घरेलु काममा महिलाको समय घट्दैन त्यसबीचमा खाना बनाउने, खाना खुवाएर बच्चालाई विद्यालय पठाउने, कोठाको सरसफाइ गर्ने, लुगा धुनेलगायतका सबै काम गर्छिन्।

देउमाले आरामसँग सास फेर्न विद्यालयको लामो बिदा कुर्नुपर्छ।

आफ्नो सबै कामका साथै  श्रीमान्‍को काममासमेत सघाउन पर्ने हुँदा कामको बोझले सधैँ थिचिएको महसुस हुने उनी बताउँछिन्।

"मेरो काम सरसफाइ गर्ने मात्र हो। तर श्रीमान्‍लाई सघाउन बिहानै भ्यानमा जान्छु। भ्यानबाट फर्केर आएपछि चिया बनाउने, खाना बनाउने अनि छोरालाई स्कुल पठाउने काम गर्छु। दिनभरी व्यस्तै हुन्छु," देउमाले आफ्नो व्यस्तताबारे भनिन्, "राति हुँदा श्रीमान् काम सक्यो भनेर आराम गर्छन्। मैले गर्न पनि दिएको छैन। लुगा धुने काम राति नै गर्छु। आराम भनेको राति तीनचार घण्टा सुतेको बेला मात्रै हो।"

देउमा आफूले नपढेर धेरै काम गर्न परेको होला भन्ने सम्झन्छिन्। तर पढेलेखेकी सरकारी जागिरे रमा थापाको कथा पनि उस्तै छ।

उनी घरको सरसफाइ, बगैँचाको काम, बालबच्चाको पढाइ, खाना पकाउने, लुगा धुने लगायतका सबै काम गर्छिन्। कार्यालयमा पनि कामक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो चाप उत्तिकै हुन्छ।

आमा‚ बुहारी‚ छोरी‚ श्रीमती सबैसबै भूमिकाहरूमा उत्तिकै खरो उत्रन पर्ने अपेक्षासहितको व्यवहारले कहिल्यै फुर्सद नपाउने र जससमेत नपाउँदाको पीडा सुनाउने फुर्सद पनि नभएको उनी बताउँछिन्।

'महिला सीडीओ भएकै कारण आफूलाई बारम्बार प्रमाणित गरिरहनुपर्छ'

"आफूले कमाएर पनि सुख छैन। एक छाक खाना बनाएर खुवाउने कसैले होइन। बालबच्चा आफूले नगरे भोकै हुन्छन्। सासूलाई मैले नै बनाएर खुवाउन पर्छ। परिवारको लागि गर्न पाउँदा त खुशी नै लाग्छ। तर कहिलेकाहीँ केही कुरा उनीहरूले भनेजस्तो भइदिएन भने यसरी बात लाउँछन् मानौँ मैले कहिल्यै केही गरेको छैन। कति चित्त दुखाउनु कति आँसु खसाल्नु," थापा दुखेसो पोख्छिन्।

प्रशंसा

देउमा र रमा जस्तै नेपाली महिलाहरूले गरिरहेको कामको मूल्य कायम गरी राष्ट्रिय आयमा उनीहरूको योगदानको गणना गर्ने लक्ष्य सरकारको १५ औँ राष्ट्रिय योजनामा समेटिएको छ।

महिला अधिकारको क्षेत्रमा काम गर्नेले यस्तो योजनाप्रति खुसी व्यक्त गरेका छन्।

पोखराकी प्राध्यापक तथा महिला अधिकारकर्मी चन्द्रा भद्रा सरकारको यो कदमले समाज र परिवारमा सकारात्मक परिवर्तनको क्रम सुरु हुने बताउँछिन्।

"सन् १९९२ मा मैले महिलाहरूले घरमा गर्ने कामको मुल्याङ्कन किन र कसरी हुनपर्छ भनेर स्थानीय अधिकारीहरू समक्ष एउटा कार्यक्रममा राखेकी थिएँ। अहिले आएर राष्ट्रिय योजना आयोगले आफ्नो १५औँ आवधिक योजनामा ब्ल्याक एन्ड ह्वाइटमा भए पनि राखेको छ भन्दा म त एकदम खुशी छु," महिला अधिकारकर्मी भद्राले बीबीसीसँग भनिन्, "सरकारले नै महिलाहरूको घरेलु कामको मुल्याङ्कन गरिदिए आम मानिसहरूले पनि महसुस गर्ने थिए।"

चुनौती

एक जना नेपाली महिलाले दिनमा १२ घण्टा काम गर्छन् भन्ने सरकारी अनुमान छ जुन सन् २०३० सम्ममा ६ घण्टा बनाउने योजना छ

रोजगारी तथा आयआर्जनको काममा समान अवसर तथा पहुँच हुनुपर्ने, मर्यादित श्रमको व्यवस्था कार्यान्वयन गरिनुपर्ने, प्रजनन् अवस्थामा आवश्यक सेवा सुविधा उपभोगको सुनिश्चितता हुनुपर्ने, बालबच्चाको पालन पोषण, परिवारको हेरचाह जस्ता काम र योगदानलाई आर्थिक रूपमा मूल्याङ्कन गर्ने जस्ता व्यवस्था संविधानमै उल्लेख भएका छन्।

तर यथास्थितिमा योजना र नीति बन्दैमा महिलाहरूको कामको बोझ कम नहुने जानकारहरू बताउँछन्।

एक जना नेपाली महिलाले दिनमा कति समय काम गर्छिन् भन्ने विषयमा यकिन तथ्याङ्क भेट्टाउन मुस्किल छ।

तर सरकारी अनुमान भने दैनिक १२ घण्टा...


हुम्लामा महिलामाथि परपुरुषसँग लागेको आरोपमा कपाल खौरिएर दिसा खुवाएर गाउँ निकाला गरेको प्रहरीले जनाएको छ

हुम्ला जिल्लाको सिमकोट गाउँपालिकाकी २३ वर्षीय महिलालाई 'परपुरुषसँग लागेको' आरोपमा उनका श्रीमान्‌सहित गाउँका मानिसहरूले दुर्व्यवहार गरेको बताइएको छ।

"शुक्रवार बिहान ८ बजेबाट ती महिला र उनीसँग सम्बन्ध भएको भनिएका व्यक्तिलाई अपरान्ह २ बजे सुरक्षाकर्मीको टोली नजाउन्जेलसम्म" दुर्व्यवहार गरिएको र दिसा समेत खुवाइएको पाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय हुम्ला प्रहरी नायव उपरीक्षक सूर्यप्रकाश सुवेदीले बीबीसीलाई बताए।

"त्यसपछि उनका श्रीमान् सहित ७ जनालाई पक्राउ गरिएको हो।"

पीडित महिलाले आफूलाई पर पुरुषसँग लागेको आरोप लगाउँदै दिसा खुवाएर कपाल खौरनुका साथै कालो मोसो दलेर जुत्ताको माला लगाएर गाउँ निकाला गरिएको बीबीसीसँग बताएकी छन्।

गाउँलेले खबर गरेपछि हुम्ला प्रहरी घटनास्थल पुगेर दुर्व्यवहारमा परेका व्यक्तिको उद्धार गरेको र घटनामा संलग्न व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएको प्रहरीले जनाएको छ।

दुर्व्यवहारमा परेकी महिला के भन्छिन्?

आफ्नै देवर नाता पर्नेसँग टेलिफोनमा कुराकानी गर्दा उसैसँग लागेको र शारीर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िक सम्बन्ध राखेको भनेर जिन्दगीभर सँगै जीवन बिताउने कसम खाएका आफ्नै श्रीमान् समेत लागेर कुटपीट गरे। शुक्रवार दिउसो गाउँका सबै मान्छेहरू एकै ठाउँ जम्मा भएर दिसा कोचाए। कपाल खौरिदिए। कालो मोसो दले। जुत्ताको माला लगाएर गाउँ निकाला गरिदिए।  मेरा एक छोरा र एक छोरी छन्। छोरी दुई वर्षकी छ। उसलाई तीन दिनदेखि दूध समेत खुवाउन पाएकी छैन। गाउँ निकाला गरेको हुनाले गाउँमा पनि जान सकेकी छैन। प्रहरीको संरक्षणमा रहेकीले अहिले थप कुटपिट होला भन्ने चिन्ता त छैन। तर त्यसरी गाउँका सबै मानिसहरू लागेर अपहेलना र गाली बेइज्जत गरेकाले अब गाउँ कसरी जाने भन्ने सोचेर पीडा भएको छ।

उद्धार गरेर ल्याइएका पीडितलाई हुम्ला सदरमुकाम सिमकोटमा राखिएको र दोषीलाई कानुन अनुसार कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउने तयारी भइरहेको प्रहरी नायव उपरिक्षक सुवेदीले बताए।

पीडित पक्षका परिवारले ती महिलालाई अब बुहारीको रुपमा स्वीकार गर्न नसक्ने भनिएको छ।

घटनाका प्रत्यक्षदर्शी तथा  सिमकोट गाउँपालिकाको कार्यपालिकाका सदस्य समेत रहेका विनोद विकले कपाल खौरेर कुटपिट भएको तर दिसा भने नखुवाएको बताएका छन्।

उनले  "पीडित महिलाका श्रीमान्‌ले रिसको आवेगमा आएर आफ्नी श्रीमती र उनीसँग सम्बन्ध भएका व्यक्तिलाई कुटपिट गरेर गाउँ निकाला गरिएको स्वीकार गरेको" बताए।

आफूहरूले झगडा मिलाउन खोजेपनि गाउँघर र पीडित महिलाका परिवारका कसैले पनि पुन: बुहारीको रुपमा स्वीकार गर्न नमानेको उनको भनाइ छ।

"उनीहरूको झगडाले ठूलो रूप लिन सक्छ भन्ने डरले प्रहरीलाई आफै खबर गरेको" विनोद विकले बीबीसीसँग भने ।

पीडित महिलाका छोरा छोरीलाई हजुरआमाको साथमा राखिएको पनि उनले बताए ।


हूथी समूहका एक प्रवक्ताले बीबीसीलाई साउदी अरबका तीनवटा टुकडीले साउदी सहर नज्रानमा आत्मसमर्पण गरेको बताएका छन्।

उनका अनुसार हजारौँ साउदी सैनिकलाई नियन्त्रणमा लिइएको छ भने धेरैको मृत्यु भएको छ।

साउदी पक्षले त्यस दाबीबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

यमनमा सङ्घर्ष सुरु भएपछि साउदी सेनाविरुद्ध गरिएका सैन्य कारबाहीमध्ये नज्रानको घटना सबैभन्दा ठूलो भएको ती प्रवक्ताले बताए।

कर्नेल याहिया सारियाका अनुसार साउदी फौजले ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति बेहोरेको छ।

नियन्त्रणमा लिइएका सबैलाई हूथी विद्रोहीले सञ्चालन गरेको एउटा टेलिभिजनमा आइतवार देखाइने उनले बताए।

गत सेप्टेम्बर १४ मा साउदी अरबका तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा आफूले ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको हूथी विद्रोहीहरूले दाबी गरेका छन्। उनीहरूलाई इरानको समर्थन छ।

साउदी तेल केन्द्रहरूमा आक्रमण भएपछि साउदी अरबले तेल उत्पादनमा कटौती गरेको थियो। त्यसबाट विश्वभरि तेलको मूल्य प्रभावित भएको थियो।

अमेरिका, यूके, फ्रान्स र जर्मनीको समर्थन पाएको साउदी अरबले ती आक्रमणहरू इरानले गराएको आरोप लगाएको छ। तर इरानले आफू ती घटनामा संलग्न नभएको बताएको छ। ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यमनमा किन युद्ध हुँदैछ?

सन् २०१५ देखि यमनमा गृहयुद्ध भइरहेको छ।

हूथी विद्रोहीहरूले राष्ट्रपति अब्द्रब्बुह मन्सूर हादी र उनको मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरूलाई राजधानी छोड्न बाध्य पारेपछि त्यहाँ युद्ध सुरु भएको थियो।

त्यसअघि ती विद्रोहीहरू देशको उत्तरी भागलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका थिए।

साउदी अरबले अपदस्थ राष्ट्रपति हादीलाई समर्थन गर्दै यमनमा हवाई आक्रमण सुरु गर्‍यो। हूथी विद्रोहीविरुद्ध आक्रमण गर्न साउदी अरबले त्यस क्षेत्रका राष्ट्रहरूको एउटा गठबन्धनको नेतृत्व गरिरहेको छ।

उक्त गठबन्धनले दिनहुँजसो यमनमा हवाई आक्रमण गर्छ। हूथीहरूले प्राय: साउदी अरबतिर क्षेप्यास्त्र आक्रमण गर्छन्।

यमनमा कस्तो स्थिति छ?

झन्डै चार वर्षदेखि चलिरहेको युद्धका कारण यमनमा संसारभरिकै सबैभन्दा गम्भीर मानवीय सङ्कट उत्पन्न भएको छ।

यमन युद्धमा ६५ प्रतिशतभन्दा बढीको मृत्यु साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले गरेको हवाई हमलाका कारण भएको बताइन्छ

कुल जनसङ्ख्याको ८० प्रतिशत अर्थात् झन्डै दुई करोड ४० लाख मानिसलाई मानवीय सहायता वा सुरक्षा आवश्यक परेको छ। तीमध्ये एक करोड मानिसलाई बाँच्नका लागि खाद्यान्न सहयोगमा निर्भर छन्।

सन् २०१६ देखि यता सङ्घर्षमा परेर ७० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आकलनले देखाउँछ।


हेइटीको सरकारले भनेको छ, अक्सफामले उसको देशको कानुन मिचेको छ र मानिसहरूको आत्मसम्मानको सिद्धान्तमाथि गम्भीर रूपमा प्रहार गरेको छ।

अक्सफामले एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै हेइटीका नागरिकहरूसँग माफी मागेको छ र केही पूर्वकर्मचारीका व्यवहार अस्वीकार्य  भएको दोहोर्‍याएको छ।

अघिल्लो वर्ष ती आरोप सतहमा आएपछि ब्रिटेनमा अक्सफाममाथिको निगरानी थप कडा पारिएको छ।

प्रतिबन्ध

हेइटी सरकारले गएको फेब्रुअरीमा नै अक्सफामविरुद्ध अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

पछिल्लो निर्णयलाई अक्सफामले आफूले बुझेको र आफ्ना केही कर्मचारीको काम पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य रहेको दोहोर्‍याएको छ।

अक्सफामले आफ्ना इटली, स्पेन र कुवेतमा रहेका कार्यालयमार्फत् हेइटीको काम गरिरहने पनि उल्लेख गरेको छ। सन् १९७८ देखि अक्सफाम हेइटीमा कार्यरत छ र सन् २०१० को भूकम्पपछि उसले त्यहाँ आफ्ना गतिविधि बढाएको थियो।

तर यसै बर्षको फेब्रुअरीमा अस्थायी प्रतिबन्धपछि अक्सफामका कर्मचारीहरू हेइटीमा छैनन्।

नोक्सान

यौन दुर्व्यवहारका आरोपबारेका विवरण सबैभन्दा पहिला 'द टाइम्स' पत्रिकाले बाहिर ल्याएको थियो जसमा एक जना पूर्वप्रमुखले हेइटीमा रहँदा देह व्याप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारमा संलग्न महिलाहरूसँग सम्बन्ध राखेको भनिएको थियो।

चार जना कमर्चारीलाई गम्भीर गल्ती गरेको भन्दै बर्खास्त गरिएको थियो भने पूर्व प्रमुख रोलान्ट भ्यान होवरमायरनलाई उक्त परोपकारी संस्था छाड्न दिइएको थियो।

होवरमायरनले गल्ती गरेको स्वीकार गरेका छन् तर रकम तिरेर यौनसम्बन्ध नराखेको उल्लेख गरेका छन्। फेब्रुअरीमा अक्सफामले हेइटीसँग माफी मागेको थियो।

तर यो विवाद बाहिर आएपछि हजारौँ मानिसहरूले उक्त संस्थालाई चन्दा दिन बन्द गरेका छन्।


हेटौँडामा शुरु भएको पार्टीका जिल्ला सभापतिको भेलामा उनले दिएको अभिव्यक्तिलाई आफू फेरि सभापतिको उम्मेदवार बन्ने संकेत ठानिएको छ।

तर उनी निकट नेताले महाधिवेशन अझैं टाढा भएको भन्दै त्यसबारे चर्चा गर्ने बेला नभएको प्रतिक्रिया दिए।

गत वर्ष भएका तीन तहका चुनावबाट सानो आकारको प्रमुख प्रतिपक्षमा खुम्चिएपछि कांग्रेसभित्र नेतृत्वको विकल्पको आवाज उठिरहेका बेला सभापति शेरबहादुर देउवाले चुनावी हारका दुई कारण प्रस्तुत गरे।

फेरबदल

उनले दुई कम्युनिष्ट पार्टीको एकतालाई हारको प्रमुख र पार्टीभित्रकै अन्तर्घातलाई अर्को कारण बताए।

तर आफू विचलित नभएको बताउँदै देउवाले भने, "हाम्रो पराजय र कम्युनिष्ट पार्टीहरुको एकीकरणले चुनौती थपिएको छ। तर म विचलित भएको छैन। मैले आगामी निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसलाई पहिलो पार्टीको रुपमा स्थापित गर्ने प्रण गरेको छु।"

सभापतिमा देउवाको कार्यकाल तीन वर्ष पनि बाँकी छैन, जबकि वर्तमान सत्ता समीकरणमा ठूलै फेरबदल नभए चारपछि चुनाव मात्र हुनेछ।

त्यसको अर्थ के देउवाले  आफूलाई आगामी महाधिवेशनमा फेरि सभापतिको उम्मेदवारको रुपमा पेश गरेका हुन्?

देउवा निकट नेता बालकृष्ण खाँडले त्यसबार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े चर्चा गर्ने बेला नआइसकेको बताउँदै भने, "उहाँले फेरि उम्मेदवार बन्ने इच्छा राख्नु भयो भने त्यो स्वाभाविक हो। तर अहिले देशभरका कार्यकर्तालाई उर्जाशील बनाउने र पार्टी संगठित र विस्तारित गर्ने, जनतालाई पनि लोकतन्त्रको रक्षा कांग्रेसले गर्न सक्छ भनेर आश्वस्त पार्दै त्यसमा जनताको ठूलो साथ र समर्थन पनि आवश्यक छ भन्ने सन्दर्भमा त्यो कुरा आएको हो।"

'अतिरञ्जित र अशोभनीय'

पार्टीभित्रको कतिपय असन्तुष्टिलाई स्वाभाविक रुपमा लिएको बताउँदै देउवाले कतिपय चाहिं अतिरञ्जित र अशोभनीय ढंगले उठ्ने गरेको टिप्पणी गरे।

आफूलाई चुनौती दिनेहरुलाई जवाफ दिए झैँ लाग्ने गरी देउवाले पहिलो संविधानसभामा पनि पार्टी पराजित हुन पुगेको पृष्ठभूमि प्रस्तुत गरेका थिए।

दुई वर्षअघि सम्पन्न कांग्रेसको महाधिवेशनमा बनेका समीकरण हेरफेर भएको झल्को जिल्ला सभापतिहरुको भेलामा पनि देखिएको बताइएको छ

कम्युनिष्ट पार्टीका चारजना प्रधानमन्त्री हुँदा पनि नबनेको संविधान कांग्रेस नेतृत्वको सरकारको पालामा बनेको भन्दै उनले आफ्ना पूर्ववर्ती सुशील कोइरालाई श्रेय दिए।

तत्कालीन माओवादी केन्द्रको साथ पाएको केपी ओली नेतृत्वको सरकारले गराउन नसकेको तीन तहको चुनाव पनि माओवादीसँग मिलेर गराएको भन्दै देउवाले नयाँ संविधान कार्यान्वयन गराउने हकदारको रुपमा आफूलाई उभ्याए।

हेटौँडामा शुरु भएको पार्टीका जिल्ला सभापतिको भेलामा देउवाले दिएको अभिव्यक्तिलाई आफू फेरि सभापतिको उम्मेदवार बन्ने संकेत ठानिएको छ

लडाईँ

तर त्यसपछिको निर्वाचन हारेको भन्दै आलोचना गर्नेहरु लक्षित जवाफमा उनले भने, "हामीले एउटा लडाईँ हारेका छौ। मैदान हारेका छैनौँ। यो संविधानको सफल कार्यान्वयन पनि हामीले नै गरेका छौँ। यस अर्थमा हाम्रो  विचारले जितेको छ।"

दुई वर्षअघि सम्पन्न कांग्रेसको महाधिवेशनबाट देउवा सभापतिमा निर्वाचित भएका थिए।

तर महाधिवेशनमा बनेका समीकरण पनि हेरफेर भएका खबर आइरहेका छन्।

त्यो झल्को जिल्ला सभापतिहरुको भेलामा पनि देखिएको बताइएको छ।


हैदराबादमा खिचिएको यो तस्बिरले भारतभरि चर्को आक्रोश उत्पन्न गरायो

दिव्या झुप्राझुप्री भएको बस्तीमा बस्छिन् र त्यहाँ अहिले उनलाई सबैले चिन्छन्। लजालु स्वभावकी यी पाँच वर्षीया बालिका रित्तो भाँडा बोकेर एउटा स्थानीय सरकारी विद्यालयको कक्षाकोठाबाहिर उभिएर भित्र चियाइरहेको तस्बिर इन्टरनेटमा भाइरल भएको थियो।

उक्त मन छुने तस्बिर 'भोको हेराइ' क्याप्शन दिएर एउटा स्थानीय पत्रिकाले नोभेम्बर ७ मा छापेको थियो।

त्यसले तत्कालै सर्वसाधारण मानिसहरूको ध्यान तानेको थियो। बालअधिकारको क्षेत्रमा काम गर्ने एक अभियानकर्ताले फेसबुकमा त्यो तस्बिर राख्दै अर्की एक बालिका खाद्यान्न र शिक्षाको अधिकारबाट वञ्चित भएको टिप्पणी गरेका थिए।

उक्त तस्बिर यति प्रभावशाली थियो कि भोलिपल्टै दिव्यालाई उक्त विद्यालयले भर्ना गर्‍यो।

तर ती बालिकाका पिता एम लक्ष्मणले उक्त तस्बिर र त्यसपछि उत्पन्न आक्रोशले आफू र कुचीकारको रूपमा काम गर्ने आफ्नी पत्नीको भूमिकालाई उपेक्षा गरेको गुनासो गरेका छन्।

"उक्त तस्बिर देखेपछि मलाई दु:ख लाग्यो," उनले बीबीसीसँग भने, "दिव्याका अभिभावक हामी हौँ र हामी अहिले पनि उनको राम्रो भविष्यका लागि निक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कै मेहनत गरिरहेका छौँ। तर उनलाई टुहुरी र खान नपाएकी बालिकाका रूपमा चित्रण गरियो।"

अन्य दुई छोरी बढ्न बसेको छात्रावासमा छ वर्ष पुगेपछि दिव्यालाई पनि भर्ना गरिदिन आफूले चाहेको उनले बताए। यो दम्पतीका अर्का जेठा छोरा पनि छन्। विद्यालयस्तरीय शिक्षा पूरा गरेर अहिले उनी कलेजमा भर्ना हुन आवेदन दिइरहेका छन्।

लक्ष्मण जीविकोपार्जनका लागि पत्रु सामान सङ्कलन गर्छन् र बेच्छन्। छोराले पनि उनलाई त्यो काममा सघाउँछन्।

पत्रिकामा तस्बिर छापिएपछि हाल दिव्या विद्यालयमा भर्ना भएकी छन्

गरिबीको चक्र

दिव्याको परिवार हैदराबादको केन्द्रमा अवसथित एउटा गरिब बस्तीमा बस्दै आएको छ। बस्तीभन्दा सय मिटरपर एउटा सरकारी विद्यालय छ। त्यहीँ दिव्याको तस्बिर खिचिएको थियो।

बस्तीमा झन्डै ३०० परिवारको बसोबास छ। त्यहाँका अधिकांश वयस्कहरू दैनिक ज्यालादारीमा काम गर्छन् भने बालबालिका नजिकैको विद्यालयमा पढ्न जान्छन्।

बस्तीका प्रत्येक झुप्रोबाहिर प्लास्टिक र सिसाको थुप्रा हुन्छन्। ती बिक्रीका लागि राखिएका हुन्।

लक्ष्मण र उनकी पत्नी मासिक भारु १० हजारजति कमाउँछन्। त्यसबाट उनीहरूले परिवारका लागि आवश्यक खानेकुरा र लत्ताकपडाको जोहो गर्छन्। सरकारी विद्यालयमा केटाकेटीका लागि शिक्षा भने नि:शुल्क छ।

टुहुरा लक्ष्मणलाई सङ्घर्ष भनेको के हो राम्ररी थाहा छ। उनले जीविकोपार्जनका लागि सधैँ सङ्घर्ष गरे। उनी भन्छन्, "मेरा सन्तानले मेरोजस्तो जीवन कहिल्यै भोग्नुनपरोस् भन्ने मेरो इच्छा छ। त्यही भएर मैले उनीहरू सबैलाई जसरी पनि विद्यालय पठाइरहेँ।"

आफ्ना भाइका पाँच सन्तानलाई पनि आफूले पालनपोषण गरिरहेको उल्लेख गर्दै उनले उक्त तस्बिरका कारण आफू दु:खी बनेको उनी बताउँछन्।

"मेरा भाइबुहारीको केही समय पहिले निधन भयो। म उनीहरूका सन्तान टुहुरा भएर हुर्किऊन् भन्ने चाहन्नँ। मैले उनीहरू सबैलाई छात्रावासमा भर्ना गरिदिएँ र उनीहरूको हेरविचार गरिरहेको छु।"

उसोभए दिव्या खाली भाँडा लिएर सरकारी विद्यालय किन गइन् त?

यो प्रश्नको उत्तर दिँदै लक्ष्मण भन्छन्, "बस्तीका धेरै कलिला बालबालिका विद्यालयले अपराह्ण वितरण गर्ने नि:शुल्क खाजा पाउने आशामा त्यसरी जाने गर्छन्।"

विद्यालयमा पढ्ने आफ्ना दाजुदिदीबाट खाजाबारे उनीहरूले थाहा पाउने लक्ष्मणको भनाइ छ। भारत सरकारले घोषणा गरेको कार्यक्रमअन्तर्गत १० लाखभन्दा बढी विद्यालयमा नि:शुल्क खाजाको व्यवस्था गरिएको छ।

दिव्याका पिताले उक्त तस्बिरले परिवारको...


हैदराबादमा प्रहरी चौकी अगाडि हजारौँ मानिसले प्रदर्शन गरेका छन्।

शहरको एक प्रहरी चौकी सामु हजारौँ मानिसले प्रदर्शन गर्दै जवाफदेहीताको माग गरे।

प्रहरीले तीन अधिकारीहरूलाई निलम्बन गरेको छ।

कारबाहीको माग

ती महिलाको परिवारका सदस्यले भेट्न आएका राजनीतिज्ञ एवं प्रहरी अधिकारीलाई फर्काइदिएका छन्। उनीहरूले छिटो कारबाहीको माग गरेका छन्।

विभिन्न चर्चित घटनामा जनआक्रोश व्यापक देखिएपनि भारतमा महिलाविरुद्ध बलात्कार एवं अन्य हिंसा उच्च स्तरमा रहेको बताइन्छ।

बुधवार कामबाट फर्कने क्रममा हराएकी ती महिलाको जलेको शरीर भेटिएको थियो।

प्रहरीले उनको हत्या अगाडि सामूहिक बलात्कार भएको बताएको छ।

घटनाको सन्दर्भमा चार पुरुषलाई पक्राउ गरिएको छ।

तीमध्ये दुई पुरुषका आमाले ती दोषी पाइए सजाय दिलाउन आह्वान गरेका छन्।

"तिनलाई जस्तोसुकै सजाय दिए हुन्छ। मेरो पनि छोरी छ," एकजना आमाले समाचार संस्था प्रेस ट्रस्ट अफ इण्डिया (पीटिआइ)लाई बताइन्।

कस्तो छ जनआक्रोश?

शनिवार हैदराबाद नगरको बाहिरीक्षेत्रमा स्थित एक प्रहरी चौकीबाहिर हजारौँ मानिस भेला भए।

तिनले दोषीलाई मृत्युदण्डको माग गरे।

हैदराबाद घटनालाई लिएर शनिवार दि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ल्लीमा प्रदर्शन भएको छ।

देशका अन्य भागमा पनि विरोध प्रदर्शन तथा पीडितको निम्ति प्रार्थना गरिएका छन्। भारतीय कानुनबमोजिम ती महिलाको नाम खुलाउन पाइँदैन।

ती महिलाको बसोबास रहेको शम्शावादमा समुदायले टोलमा प्रवेश गर्ने मूलगेट बन्द गरिदिएका छन्। उनीहरूले प्लेकार्ड बोकेका छन् जसमा लेखिएका छन् - "सञ्चारमाध्यम आउन पर्दैन, प्रहरी पर्दैन, बाहिरिया पर्दैन - कुनै सहानुभूति चाहिँदैन, केवल कारबाही र न्याय चाहिन्छ।"

चर्चित नेताहरूले पनि घटनाबारे आफ्ना प्रतिक्रिया दिइरहेका छन्।

मुख्य विपक्षी दल कङ्ग्रेस पार्टीकी महासचिव प्रियंका गान्धी वाद्राले यस्ता घटनाबाट आम मनमस्तिष्क परिवर्तित हुनुपर्ने बताइन्।

अमृतसरमा आइतवार भएको जस्तो प्रदर्शन अन्यत्र पनि भएका छन्।

महिलामाथि भइरहेका बर्बर हिंसालाई सहज स्वीकार्न बन्द गर्नुपर्ने उनले बताएकी छन्।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले हालसम्म कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

पीडित महिलाको परिवारले उनी हराइरहेको भनेर जानकारी दिएपनि तदारुकताका साथ त्यसको तत्काल कारबाही नगरेको आरोप लागेका तीन प्रहरी अधिकारीलाई निलम्बन गरिएको छ।

आफूहरूले गुनासो गर्दा ती अधिकारीले उक्त महिला कसैसँग भागेको हुनसक्ने बताएको आफन्तहरूले राष्ट्रिय महिला आयोगलाई बताएका छन्।

कसरी भयो घटना?

बुधवार साँझ स्थानीय समय ६ बजेतिर ती महिला आफ्नो स्कूटरमा डाक्टरकहाँ जाने भन्दै घरबाट निस्किएकी थिइन्।

पछि उनले आफ्नो स्कूटर पन्चट भएको, र एक ट्रक ड्राइभर मद्दत गर्न अघि सरेको जानकारी परिवारलाई फोनबाट दिएकी थिइन्। उनले आफू कुनै टल प्लाजा - सडकमा आवागमनका लागि पैसा तिर्ने ठाउँ - मा पर्खिरहेको बताएकी थिइन्।

त्यसको केही समयपछि उनलाई फोनमा सम्पर्क गर्ने प्रयास विफल भए।

बिहीवार बिहान उनको मृत शरीर सडकको 'फ्लाइओभर' मुन्तिर एक दूध व्यापारीले भेटेका थिए।

भारतको कानुनबमोजिम मृत्युपश्चात् पनि बलात्कारको पीडितको नाम खुलाउन पाइँदैन। तर शुक्रवार ती महिलाको नाम ट्विटर ट्रेन्डमा थियो जब दशौँ हजार मानिसले आक्रोशपूर्ण ट्वीट गर्दै न्यायको माग गरे।

सन् २०१२ को डिसेम्बरमा राजधानी दिल्लीमा एक महिलाको बसभित्र सामूहिक बलात्कार र हत्या भएयता भारतमा महिलाविरुद्धका यौन हिंसा चर्चाको केन्द्रमा रहँदै आएका छन्। तर त्यस्ता हिंसाका घटना कम भएका सङ्केत देखा परेका छैनन्।

अपराधबारे पछिल्ला सरकारी आँकडामा सन् २०१७ मा भारतभर प्रहरीले ३३,६५८ बलात्कारको घटना -...


होडो प्राय:द्वीपबाट जापानी सागरमा शनिवार "केही छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्रहरू" परीक्षण गरिएको बताइएको छ।

सञ्चार माध्यममा प्रसारित सूचनाका अनुसार उत्तरी कोरियाली नेताले देशको 'युद्ध क्षमता बढाउन' क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गर्न आदेश दिएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ट्वीटमा किमले राम्रो सम्बन्धतर्फको बाटोलाई खतरामा नपार्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

उनले उत्तर कोरियाली नेतालाई आफ्नो साथ भएको थाहा भएको र आफूसँगको वाचा नतोड्ने बताउँदै समझदारी हुने भनेका छन्।

"मलाई विश्वास छ कि किम जङ-अनलाई उत्तर कोरियाको विशाल अर्थिक सम्भावनाका बारेमा थाहा छ र उनले त्यसलाई अन्त्य गर्ने वा रोक्ने कुनै कार्य गर्ने छैनन्," ट्रम्पले शनिवार लेखेका छन्।

ट्रम्प र किम भियतनामको हनोइमा परमाणु निशस्त्रीकरणबारे छलफल गर्न दोस्रो शिखर वार्ताका लागि फेब्रुअरीमा भेला भएका थिए तर अमेरिकाले आफूविरुद्ध लगाएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाउने उत्तर कोरियाको मागमा सहमति हुन नसक्दा सो भेटघाट विना सहमति टुङ्गिएको थियो।

आइतवारको समाचारमा उत्तर कोरियाली समाचार संस्था केसीएनएले किमले बाहिरी आक्रमण वा धम्कीको अवस्थामा राजनी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तिक सार्वभौमिकता र आर्थिक स्वआधारको रक्षा गर्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको बताएको छ।

समाचारका अनुसार शनिवारको कार्यक्रमको उद्देश्य लामो दुरी प्रहार गर्न सक्ने लन्चरहरूको परिचालन क्षमता र प्रदर्शनको परीक्षण गर्नु रहेको बताएको छ।

उत्तर कोरियाली नेताले आफ्ना सैनिकलाई शान्ति र सुरक्षा कायम राख्न शक्ति चाहिने तीतो सत्यलाई सधैँ मनका राख्न भनेका छन्।

परीक्षणको उद्देश्य

शनिवारको परीक्षणको उद्देश्य परमाणु वार्तालाई अगाडी बढाउन अमेरिकालाई दबाब दिने रहेको ठानिएको छ।

गत महिना उत्तर कोरियाले नयाँ सामरिक हतियारको परीक्षण गरेको बताएको थियो।

त्यो हनोइको वार्तापछिको पहिलो परीक्षण थियो।

विज्ञहरूले शनिवारको परीक्षण छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्रहरूको भएको बताएका छन्। यसबाट उत्तर कोरियाको लामो दुरी र पारमाणिक हतियार परीक्षण नगर्ने प्रतिबद्धता भने तोडेको छैन।

दक्षिण कोरियाले शनिवारका क्षेप्यास्त्रहरू ७० देखि २०० किलोमिटरको दुरीमा खसेको बताएको छ।


होमल्याण्ड सेक्युरिटि डिपार्टमेन्टले घोषणा गरेको नियम बमोजिम प्रवेशमा राष्ट्रपतीय निर्देशानुसार लगाइएको निषेध उल्लंघन गर्नेलाई शरण मिल्ने छैन।

जारी गरिएको एक वक्तव्यमा राष्ट्रपतिले राष्ट्रिय स्वार्थमा आप्रवासन रोक्न सक्ने भनिएको छ।

हालै सम्पन्न संसदीय निर्वाचनमा आप्रवासन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको मुख्य मुद्दा बनेको थियो।

'अतिक्रमण'

मेक्सिको हुँदै मध्यअमेरिकी देशहरूबाट अमेरिका आउन लागेका आप्रवासीहरूको लस्करलाई लक्षित गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले सीमामा तिनलाई रोक्न सेना खटाएका थिए।

त्यो लस्करलाई उनले अतिक्रमणको संज्ञा समेत दिए।

बिहीवार कार्यवाहक महान्यायाधिवक्ता म्याथ्यु ह्वीटेकर तथा होमल्याण्ड सेक्युरिटी प्रमुख कर्स्टन नेल्सनले इन्टरिम फाइनल रुल नामक सो नियमको घोषणा गरेका थिए।

जसअनुसार यदि राष्ट्रपतिले मेक्सिकोसँगको सीमाबाट अमेरिका प्रवेश निषेध गरे भने त्यहाँबाट अमेरिका पस्नेहरू शरण माग्न अयोग्य हुनेछन्।

नयाँ नियम

सो नियम भूतप्रभावी हुनेछैन वा पुराना केसमा भने लागू हुनेछैन।

तर सो नियमविरुद्ध अदालतमा मुद्दा चल्न सक्ने बताइएको छ।

अमेरिकी नागरिक अधिकार समूह सीभिल लिबर्टिज ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

युनियनले उक्त नियमलाई अवैधानिक भनेको छ।


होम्स नगरनजिकै रहेको टी-फोर भनेर पनि चिनिने टियास सैन्य हवाई अखडामाथि सोमवार सो आक्रमण भएको हो।

पर्यवेक्षकहरूका अनुसार आक्रमणमा परी १४ जना मानिसहरूको ज्यान गएको छ।

निन्दा

राजधानी दमास्कसनजिक रहेको पूर्वी गुटामा विद्रोहीहरूको नियन्त्रण रहेको डुमा नगरमा रासायनिक अस्त्र प्रयोग गरेर भएको भनिएको आक्रमणबारे अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा निन्दा व्यक्त भइरहेका बेला यो पछिल्लो घटना भएको छ।

सिरियाली सरकारी समाचार संस्था सनाले एउटा सैन्य स्रोतलाई उद्धृत गर्दै हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले टी-फोर अखडालक्षित एउटा इजरेली क्षेप्यास्त्र हमला रोकिदिएको बताएको छ।

इजरेली एफ-१५ जेट विमानले लेबननी हवाई क्षेत्रबाट ती क्षेप्यास्त्रहरू प्रहार गरेको पनि समाचार संस्थाले जनाएको छ।

प्रहार गरिएका आठ वटामध्ये पाँचवटा क्षेप्यास्त्रहरू बीचमै खसालिएको र तीन वटा चाहिँ हवाई अखडाको पश्चिमपट्टि खस्न पुगेको रुसी रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ।

सन् २०१२ यता सिरियास्थित अखडाहरूमा दर्जनौँ पटक आक्रमण गरेको स्वीकारेको इजरेलले यस घटनाबारे केही प्रतिक्रिया दिएको छैन।

टियास हवाई अखडामा भएको आक्रमणलाई सिरियाले सुरुमा संयुक्त राज्य अम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेरिकाले गराएको आरोप लगाएको थियो।

धम्की

यसै वर्षको फ्रेबुअरीमा पनि इजरेलले सिरियामा हवाई हमला गरेको थियो र सबैभन्दा भीषण भनिएको सो हवाई हमलाका क्रममा टि-फोर अखडामा पनि आक्रमण भएको थियो।

त्यतिखेर एउटा इरानी ड्रोन इजरेली भूमिमा प्रवेश गरेपछि अनि एउटा इजरेली लडाकु विमानलाई सिरियाली प्रतिरक्षा प्रणालीले गोली हानी खसालिदिएपछि इजरेलले सिरियामा हवाई हमला गरेको थियो।

आफ्नो कट्टर शत्रु इरानलाई सिरियाभित्र अखडाहरू स्थापना गर्न नदिने तथा त्यहाँबाट सेना सञ्चालन गर्न नदिने इजरेलले बताउने गरेको छ।

त्यस्ता अखडाहरुलाई इजरेलले खतराका रूपमा हेर्छ।

डुमा नगरमा रासायनिक पदार्थ प्रयोग गरी हमला गरिएको भनिएका विवरणबारे भने अमेरिका तथा फ्रान्सले प्रतिक्रियास्वरूप कदम चाल्ने भन्दै धम्की दिएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले, उनकै शब्दमा, डुमा नगरमा भएको भनिएको रासायनिक हमलाका लागि ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने बताएका छन्।

उनले सिरियाली राष्ट्रपति असदलाई "पशु" का रूपमा चित्रित गरेका छन्।

छानबिन

तर रुसी विदेश मन्त्री सेर्गेइ लाभ्रोभले आक्रमणमा असदको  संलग्नता रहेको भनिएका आरोपहरू अरूलाई उक्साउने खालको भएको बताएका छन्।

मस्को त्यस्ता हमलाहरुको यथार्थपरक छानबिन हुनुपर्ने पक्षमा रहेको तर कुनै प्रमाणविना दोष लगाउने कार्यको विरोध गर्ने लाभ्रोभले बताएका छन्।

रासायनिक अस्त्रको प्रयोग निषेध गर्ने सङ्गठन (ओपीसीडब्ल्यू) का  प्रमुखले रासायनिक भनिएको हमलाप्रति "गम्भीर चिन्ता" व्यक्त गरेका छन्। रासायनिक अस्त्रहरूको सम्भावित प्रयोगबारे सो सङ्गठनले हाल जानकारी सङ्कलन गरिराखेको छ।

यसबारे छलफल गर्न संयुक्त राष्ट्रसंघीय बैठक बस्दै छ।


ह्याकर वनले ह्याकरहरूलाई नियमित भेला पारेर कार्यक्रमहरू गर्ने गर्छ

त्यस्ता पुरस्कारको सहजता गरिदिने 'ह्याकर वन' नामक संस्थाका अनुसार उसले ह्याकरहरूले औँल्याइदिएका 'बग' वा त्रुटिबारे सम्बन्धित कम्पनीलाई बताइदिएपछि नौजना ह्याकर प्रत्येकले १० लाख डलर पुरस्कार पाए।

त्यसरी सुरक्षाका निम्ति ह्याक गर्नेहरूलाई 'ह्वाइट ह्याट' वा 'एथिकल' ह्याकर पनि भनिन्छ।

दुई वर्ष अगाडिदेखि मात्र यस्ता त्रुटि वा खराबी खोज्ने काम थालेका एक रोमानियाली पुरुषको आम्दानी २० लाख डलर नाघ्यो। यूकेका धेरै कमाउने ह्याकरले गत वर्ष झन्डै चार लाख डलर कमाए।

ह्याकर वन संस्थाका अनुसार महामारीले यी ह्याकरहरूलाई काम गर्न धेरै समय उपलब्ध गरायो।

उसले गराएको एक सर्वेक्षणमा ३८% सहभागीले कोभिड-१९ महामारी सुरु भएदेखि ह्याक गर्न धेरै समय पाएको बताएका थिए।

कहाँकहाँका छन् ह्याकर

धेरैजो ह्याकरहरू ह्याकिङमा पूर्णकालीन नभएर अंशकालीन हुन्छन्। अनि उनीहरू अमेरिका, आर्जेन्टिना, चीन, भारत, नाइजिरिया तथा इजिप्टसहित विभिन्न देशमा बस्छन्।

लेक्चरर केटी प्याक्स्टन-फेर फुर्सदको समय सफ्टवेअरका बग खोजेर बिताउँछिन्

ह्याकरहरूले पुरस्कारमा पाउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने रकमको परिमाण उनीहरूले पत्ता लगाएका खराबीको गम्भीरतामा भर पर्छ। करिब १४० डलरदेखि निकै धेरै रकम उनीहरूले पाउन सक्छन्।

क्यालिफोर्नियामा अवस्थित ह्याकर वनले उसको मञ्च प्रयोग गर्न ह्याकरहरूसँग केही शुल्क लिन्छ।

ब्रिटिश ह्याकर केटी प्याक्स्टन-फेर म्यान्चेस्टर मेट्रोपोलिटन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन गर्छिन्। तर उनी फुर्सदको समयमा सफ्टवेअरका खराबी खोज्ने गर्छिन्।

पैसा राम्रै पाइने भए पनि यो तत्काल धनी हुने गतिविधि भने नभएको उनी बताउँछिन्।

"मैले १२ महिनामा करिब १२ हजार पाउन्ड कमाएँ होला," उनले बीबीसीलाई बताइन्।

"मैले पहिलो बग वा खराबी पत्ता लगाएको अझ पनि सम्झन्छु। म अत्यन्त खुसी भएकी थिएँ र मलाई आफूले मानिसहरूलाई सफ्टवेअरमा भएको गम्भीर खराबीबाट जोगाएँ भन्ने लागेको थियो।"

"मैले केवल पैसा कमाउन मात्र मेरो समय खर्चिरहेकी छैन। मैले यी सफ्टवेअर वा एप्लिकेशनहरूलाई थप सुरक्षित पार्न सघाइरहेकी पनि छु। त्यसैले मेरो निम्ति यो चुनौती तथा केही राम्रो गर्ने अवसर दुवै हो।"

अर्को त्यस्तै मञ्च हो यस 'वी ह्याक'। यो फ्रान्समा अवस्थित छ र यसका २२ हजार ह्याकर सदस्यहरूले सन् २०२० मा अघिल्लो वर्षभन्दा दोबर सङ्ख्यामा बगहरू पत्ता लगाएको उसले बताएको छ।

उसले चाहिँ तिनले कति पुरस्कार कमाए भनेर खुलाउने गर्दैन।

"नयाँ जोखिमहरूका माझ कम्पनीहरूको आर्थिक जीवन साइबर सुरक्षामा भर पर्दै गएको छ। जसले गर्दा बग पत्ता लगाउँदा पुरस्कार दिइने व्यवस्था नै एक किसिमले सूचना सुरक्षा अधिकारी बनेको छ," उक्त मञ्चका प्रमुख कार्यकारी गियोम भासा हुयेरले बताए।

अर्को संस्था बगक्राउडले गत १२ महिनामा उसको मञ्चमा खराबीहरू औँल्याउने काम ५०% ले बढेको जनाएको छ।

प्रणालीका खराबी

गत पाँच वर्षमा पुरस्कारका निम्ति बग पत्ता लगाउने व्यावसायिक कार्यक्रमहरू निकै लोकप्रिय भएका छन्। तर विज्ञहरू भन्छन् यसमा धेरै भर पर्नु भनेको प्रणालीमा धेरै खराबी रहेको भन्ने बुझिन्छ।

सुरक्षा अनुसन्धानकर्ता भिक्टर गिभर्सले द नेदरल्यान्ड्समा रहेको जीडीआई फाउन्डेशन चलाउँछन्।  उनले पैसाका निम्ति कहिल्यै आफूले बग वा खराबी पत्ता लगाउने काम नगरेको सुनाए।

"हामी त्यस्तो पुरस्कारको दौडमा सामेल हुँदैनौँ किनभने धेरैजसो कम्पनीहरूले उनीहरूका प्रणालीका निश्चित पाटोमा मात्र अनुसन्धान गर्न अनुमति दिन्छन्," उनले भने।

"हामी त जहाँ खराबी हुन सक्छ, त्यहाँ खोज्न चाहन्छौँ र आफ्नो स्वतन्त्रता कायम...


ह्याकिङ समूह आवरमाइन (OurMine) ले 'फेसबुक पनि ह्याक गर्न सकिन्छ' भन्ने सन्देश फेसबुकको आधिकारिक ट्विटर र इन्स्टाग्राममा पोष्ट गरेका थिए।

ती खाताहरू अहिले पुन:स्थापित गरिएका छन्।

आवरमाइनले उसको आक्रमण साइबर कमजोरी प्रष्ट देखाइदिने प्रयत्न भएको बताएको दाबी गरेको छ।

गत ज्यानुअरीमा उसले यूए न्याशनल फुटबल लिगका एक दर्जनभन्दा बढी खाताहरू आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

उक्त समूहले फेसबुकको ट्वीटर ह्यान्डलमा लेखेको थियो, "हेलो, हामी आवरमाइन हौँ। फेसबुक पनि ह्याक गर्न सकिन्छ तर कम्तीमा फेसबुकको सुरक्षा व्यवस्था ट्वीटरको भन्दा राम्रो छ।"

ट्विटरद्वारा पुष्टि

उसले फेसबुकको इन्स्टाग्राम खाता र मेसेन्जर खाता आफ्नो नियन्त्रणमा लिएर आवरमाइनको लोगोको फोटो पोष्ट गरिदिएको थियो।

फेसबुकको आफ्नै वेबसाइट भने ह्याक गरिएको थिएन।

ट्विटरले तेश्रो पार्टीले ह्याक गरेको पुष्टि गरेको छ र त्यसबारे थाहा पाएपछि प्रभावित खाताहरू बन्द गरिएको जनाएको छ।

"त्यस्तो भएको जानकारी पाएपछि हामीले समस्यामा परेका खाताहरू बन्द गर्‍यौँ र फेसबुकस्थित हाम्रा सहकर्मीहरूसँग तिनलाई यथास्थितिमा पुर्‍याउन काम गरिरहेका छौँ,"... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट्विटरले एउटा विज्ञप्तिमा भनेको छ।

फेसबुकमा भएको आक्रमण यसअघि न्याशनल फुटबल लिगमा जस्तै रहेको ठानिएको छ। यी खाताहरूमा खोरोज भनिने तेस्रो समूहमार्फत पुगिएको जस्तो देखिन्छ।

खोरोज भनेको व्यापारिक समूहले  सामाजिक सञ्जालमा आदानप्रदान गर्ने सन्देशका लागि प्रयोग गरिने एउटा माध्यम हो।

आवरमाइनको ह्याकिङ श्रृङ्खला

यस्ता माध्यमहरूको उनका उपभोक्ताका लगईन सूचना र पासवर्डहरूमा पहुँच हुन्छ। बीबीसीले प्रतिक्रिया माग्दा खोरोजले कुनै प्रतिक्रिया जनाएन।

आवरमाइन भनेको दुबइमा रहेको ह्याकिङ समूह हो, जसले  यसअघि पनि विभिन्न समूह र उच्चपदस्थ व्यक्तिका खाता ह्याक गरेको थियो।

उक्त समूह ट्विटर संस्थापक ज्याक डर्सी र गुगलका प्रमुख कार्यकारी सुन्दर पिचाईका सामाजिक सञ्जाल खातामा पनि पुगेको थियो।

त्यसैगरी नेटफ्लिक्स र ईएसपीएनका कर्पोरेट खातामा पनि पुगेको थियो।

यो समूहले सुरक्षा व्यवस्थामा रहेको कमजोरी देखाउने आफ्नो आक्रमणको उद्देश्य रहेको बताउँछ।

यसले पीडितहरूलाई सुरक्षा व्यवस्था बलियो बनाउन आफ्ना सेवा लिन पनि आग्रह गर्छ।


ह्यारी र मेगनले छोरा आर्चीका भाइ वा बहिनीको स्वागत गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। गत मे महिनामा आर्ची एक वर्ष पुगेका थिए।

ह्यारी र मेगनका प्रवक्ताले उक्त दम्पती "अत्यन्तै खुसी" रहेको बताएका छन्।

बकिङ्घम दरबारका प्रवक्ताले महारानी, ड्यूक अफ एडिन्बरा तथा प्रिन्स अफ वेल्स तथा राजपरिवारका सबै जना "हर्षित भएको र उनीहरूलाई शुभेच्छा व्यक्त गरेको" जनाएका छन्।

ह्यारी र मेगनले एउटा श्यामश्वेत तस्बिर सार्वजनिक गरेका छन् जसमा एउटा रूखमुनि ह्यारीले आफ्नो हात मेगनको टाउकोमा राखेको र मेगनले आफ्नो हात पेटमा राखेको देखिन्छ।

उनीहरूका बच्चा राजगद्दीको उत्तराधिकारमा आठौँ स्थानमा रहनेछन्।

मेगनले दोस्रो बच्चालाई कहिले जन्म दिनेछिन् भन्ने कुरा खुलाइएको छैन।

सन् २०१९को मे ६ तारिखमा आर्चीको जन्म भएको थियो

गत जुलाईमा आफ्नो गर्भ तुहिएको जानकारी मेगनले नोभेम्बरमा प्रकाशित एउटा लेखमार्फत् दिएकी थिइन्।

ह्यारी र मेगन पहिलो पटक भेट भएको १६ महिनापछि विवाह बन्धनमा बाँधिएका थिए। सन् २०१८को मे महिनामा विवाह बन्धनमा बाँधिएका उनीहरूले सन् २०१९को मे ६ तारिखमा पहिलो सन्तानलाई जन्म दिएका थिए।

सन् २०२०को मार्च महिनामा ह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यारी र मेगनले आफूले राजपरिवारको 'वरिष्ठ सदस्य' को भूमिका परित्याग गर्ने र आफ्नो समय यूके तथा उत्तर अमेरिकामा बिताउने घोषणा गरेका थिए।

लगत्तै बकिङ्घम दरबारले राजकुमार ह्यारी र मेगनले शाही उपाधि प्रयोग नगर्ने र उनीहरूले नागरिकको करबाट आउने रकम समेत नपाउने घोषणा गरेको थियो।

हाल उनीहरू क्यालिफोर्नियामा बस्छन्।