युवाहरूले सामजिक दूरीको नियम पालना नगरेको अधिकारीहरूको आरोप छ

बाइस वर्षकी उनले आफ्नै शरीरमा कोरोनाभाइरसको कठोर प्रभावहरू महसुस गरेकी छन् र उनी अरू युवाहरूलाई नियम पालना गरेर भाइरसबाट जोगिन सुझाव दिन्छिन्।

हालै विश्वविद्यालयबाट उत्तीर्ण भएकी उनलाई मार्चमा पोर्चुगलको भ्रमणका क्रममा सङ्क्रमण भएपछि बेहोश हुने गरी ज्वरो आयो।

निरन्तर वान्ता हुने र निद्रा नलाग्ने समस्या देखिएपछि एमी ज्यादै कमजोर भइन् र उनको शरिरमा पानीको पनि अभाव भयो।

अस्पतालमा भर्ना गरिएपछि उनी एक्लै शैय्यामा कामेर बस्थिन् वा पसिनाले निथ्रुक्कै भिझेकी हुन्थिन्।

“त्यो मेरो र परिवार अनि साथीभाइका लागि एकदमै डरलाग्दो र अप्ठेरो समय थियो,” अस्पतालको बेडबाट १२ औँ दिनमा गरेको भाइरल ट्वीट सम्झँदै उनले बीबीसीसँग भनिन्।

उक्त डरलाग्दो अनुभवपछि एमीले आफूजस्ता युवाहरूलाई स्वस्थ्य रहे पनि कोरोनाभाइरसको जोखिमलाई कम नआँक्न बताइरहेकी छन्।

तर उनका अनुभवमा धेरैले त्यसलाई वास्ता नै गरिरहेका छैनन्।

एमी कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट मुक्त भएकी हुन्

“जब म बिरामी बेला सम्पर्क गर्ने साथीहरू र मानिसहरू बाहिर गइरहेको देख्छु वा सावधानी नअपनाई घुमि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रहेको देख्छु, त्यो मलाई झापड हाने जस्तै लाग्छ।”

“ठूलो सङ्ख्यामा मेरो उमेरका मानिसहरू मदिरालय जान चाहिरहेका छन् र साथीसँग मदिरा पिउन इच्छुक छन्। त्यस्तो देख्दा मलाई एकदमै गाह्रो हुन्छ।”

के युवाका कारण सङ्क्रमण बढिरहेको छ?

ब्रिटेनदेखि जापानसम्म र जर्मनीदेखि अस्ट्रेलियासम्म हालै देखिएका कोभिड-१९ सङ्क्रमण वृद्धिका लागि युवाहरूलाई आरोप लगाइएको छ।

कैयौँ अधिकारीहरूले यो उमेर समूहका व्यक्तिहरू बाहिर निस्किरहेको र महिनौँदेखि लकडाउनका कारण दिक्क भएर उनीहरूले सामाजिक दूरीसम्बन्धी नियमहरू उल्लङ्घन गरिरहेको बताएका छन्।

खुल्ला हुन थालेका होटल, भोजनालय र मदिरालयमा बढी युवाहरू कार्यरत रहेकाले यस्तो भएको कतिपय विज्ञले औँल्याएका छन्।

हालै स्थानीय लकडाउनको घोषणा गर्दै ब्रिटेनको ग्रेटर म्यानेचेस्टरका उपमेयर रिचर्ड लिजले सङ्क्रमित युवाहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भएको बताएका थिए।

जापानका सङ्क्रमितहरूमा सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्यामा २० देखि २९ वर्षका व्यक्तिहरू रहेका छन्

उनले नयाँ सङ्क्रमितमध्ये अधिकांश युवा रहेको भन्दै उनीहरूले महामारी सकिएको ठान्दै जमघट र गैरकानुनी पार्टीहरूमा भाग लिइरहेको बताए।

टोकियोमा पनि युवाहरू मदिरालयमा फर्किन थाल्नुलाई सङ्क्रमण वृद्धि हुनुको कारण मानिएको छ। त्यहाँ सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित २० देखि २९ वर्षका छन्।

अस्ट्रेलियाको मेलबर्नमा पनि त्यस्तै अवस्था छ। त्यहाँ मानिसहरूलाई खानेकुरा र अत्यावश्यक सामग्री किन्न, व्यायाम र कामका लागि मात्रै घर बाहिर जान अनुमति दिइएको छ भने साँझ ८ बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म कर्फ्यु लगाइएको छ।

युरोपमा पनि बार्सिलोनादेखि उत्तरी फ्रान्स र जर्मनीमा सङ्क्रमण वृद्धि भएको छ। स्पेन र जर्मनीले रात्रीकालीन कर्फ्यु घोषणा गरेका छन्।

फ्रान्समा नयाँ सङ्क्रमितमध्ये १५ देखि ४४ उमेर समूहका व्यक्तिमा सबैभन्दा ठूलो वृद्धि देखिएको छ।

विश्वासमा लिनु उपयुक्त

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओका युरोप हेर्ने क्षेत्रीय निर्देशक डा. हान्स क्लुका अनुसार प्रमाणित भइनसके पनि नागरिक र स्वास्थ्य निकायहरूले युवाहरूमा बढी नयाँ सङ्क्रमणहरू देखा परिरहेको बताए।

उनले युवाहरूलाई आरोप लगाउनुभन्दा उनीहरूलाई कसरी उपयुक्त ढङ्गले कोभिड-१९ नियन्त्रणमा संलग्न गराउने भनेर सोच्नुपर्ने बताए।

रामिरेजले शल्यक्रियापछि आफ्नै शरीर चिन्न नसकेको तर त्यसले आफ्नो जीवन बचाएको बताइन्

गएको जुनमा सिकागोमा चिकित्सकहरूले...


युसाकु माइएजावा सन् २०२३ मा अन्तरिक्षयात्रा गर्ने योजनामा छन्

फेशन उद्योगमा महारथी मानिएका युसाकु माइएजावाले २० वर्षमाथिका अविवाहित महिलाहरूलाई "जोडी बाँध्ने" एउटा कार्यक्रममा सहभागी हुन आवेदन दिन आमन्त्रण गरेका थिए।

झन्डै २८,००० महिलाले आवेदन दिएका पनि थिए।

तर गत हप्ता उनले आफूलाई "मिश्रित अनुभूति" भएको भन्दै जीवनसँगिनी खोज्ने योजना स्थगित गरेको घोषणा गरे।

उनको सन् २०२३ मा अन्तरिक्षयात्रा गर्ने योजना भने परिवर्तन भएको छैन। उनी अब एक्लै अन्तरिक्ष पर्यटक बन्नेछन्।

गत महिना ४४ वर्षीय माइएजावाले एउटा वेबसाइटमा विज्ञापन गरेका थिए।

त्यसमा सर्त र मापदण्डहरूको सूची थियो। आवेदक अविवाहित, २० वर्षमाथि र अन्तरिक्षयात्रा गर्न इच्छुक महिला हुनुपर्ने उल्लेख थियो।

आवेदकमध्ये एक जना मात्रै छानिने र त्यो प्रक्रियामा "फूल मून लभर्स" नामक वृत्तचित्र बनाउने योजना भएको बताइन्छ।

तर उनले ट्विटरमार्फत् सहयात्रीको खोजी नगर्ने घोषणा गरे।

एउटा ट्वीटमा उनले लेखेका छन्, "२७,२२२ महिलाले हार्दिकतापूर्वक र साहसपूर्वक आफ्नो बहुमूल्य समय आवेदन दिन उपयोग गरेको सम्झिँदै मेरो यो स्वार्थी निर्णयबारे जानकारी गराउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ँदा मलाई एकदमै दु:ख लागेको छ।"

उनी भर्खरै २७ वर्षीया अभिनेत्री आयामे गोरिकीसँग छुट्टिएका थिए।

जोजो नामक कम्पनीका संस्थापक तथा प्रमुख माइएजावाले यसअघि पनि अरूको ध्यानाकृष्ट हुने खालका गतिविधि गरेका थिए।

आफ्नो एउटा ट्वीट शेअर गर्ने १०० जना व्यक्तिलाई १० लाख येन बाँड्ने उनको वाचा थियो।

"सहभागी हुन तपाईँले मलाई फलो गर्नुपर्छ र यो ट्वीट रिट्वीट गर्नुपर्छ," उनले लेखेका थिए।

उक्त ट्वीट सर्वाधिक रिट्वीट भयो। उनले गत वर्ष ज्यानुअरीमा विजेताहरूलाई सूचित गरेको विवरण प्रकाशित भएको थियो।

WATCH: Yusaku Maezawa to be first tourist to the Moon

सन् २०१८ मा एलन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सले चन्द्रमामा गर्ने उडानमा माइएजावालाई पहिलो पर्यटकका रूपमा लैजाने घोषणा भयो।

त्यसका लागि उनले तिर्ने शुल्कको विवरण गोप्य राखिएको छ। तर मस्कले त्यो "एकदमै धेरै रकम" भएको टिप्पणी गरेका थिए।

सन् २०२३ का लागि योजना गरिएको उक्त यात्रामा सन् १९७२ पछि पहिलो पल्ट मानिसहरू चन्द्रमामा जान लागेका हुन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

यसरी गरिन्छ अन्तरिक्षमा शौच


यूएई र बाहरेनले साइनोफार्मले विकास गरेको खोप प्रयोगमा ल्याइसकेका छन्

उक्त कम्पनीले तेस्रो चरणको परीक्षणका क्रममा खोप ७९ प्रतिशत प्रभाकारी देखिएको जनाएको भोलिपल्ट चिनियाँ निकायहरूले प्रयोगका लागि खोप स्वीकृत गरेका हुन्।

चीनमा अन्तिम चरणको परीक्षणकै क्रममा रहेका विभिन्न खोपहरूलाई आपतकालीन रूपमा प्रयोग गरिराखिएको छ।

सन् २०१९ को डिसेम्बरमा चिनियाँ सहर वुहानबाट कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएको थियो।

क्रमिक रूपमा विश्वभर फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई कडा प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाहरू लागु गर्दै सङ्क्रमणको दरलाई निकै कम राख्न चीन सफल भएको छ।

खोपबारे चीनले के भनेको छ?

बिहिवारको घोषणा चीनमै विकास गरिएको खोपको सार्वजनिक प्रयोगका लागि दिइएको पहिलो स्वीकृति हो जसलाई विश्वकै सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्यालाई खोप लगाउनका लागि मुख्य कदमका रूपमा हेरिएको छ।

चीनले गत जुलाईमा आपतकालीन प्रयोगका लागि तीनवटा खोप स्वीकृत गरेको थियो। त्यहाँ हालसम्म खोपको ४५ लाख भन्दा बढी मात्रा वितरण गरिसकिएको छ।

बेङजीङ्ले चिनियाँ नयाँ वर्षको सुरुवात फेब्रुअरी महिनाको मध्यसम्ममा करोडौँ सर्वसाधारणहरूलाई खोप लगाउने अपेक्षा गरेको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ।

विज्ञहरू के भन्छन्?

केही विज्ञहरूले सावधान रहँदै खोपलाई दिइएको स्वीकृतिको स्वागत गरेका छन्। तर उनीहरूले परीक्षणको विस्तृत डेटा सार्वजनिक नगरिएको औँल्याएका छन्।

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

"पूर्ण रूपमा समीक्षा गरिएको अध्ययन वा डेटा प्रकाशन नगरिएकाले चिनियाँ वा रुसी खोपको प्रभावकारिता बारे टिप्पणी गर्न गाह्रो छ," सोलस्थित इन्टरन्यासनल भ्याक्सिन इन्स्टिच्युटका सोङ मान-कीले समाचार संस्था रोयटर्सलाई बताए।

पश्चिमा मुलुकहरूमा फाइजर/बायोएनटेकले विकास गरेको खोप ९५ प्रतिशत र मोडेर्नाले विकास गरेको खोप ९४ प्रतिशत प्रभावकारी देखिएपछि सार्वजनिक प्रयोगका लागि स्वीकृत गरिएको थियो।

चिनियाँ खोप कसले प्रयोग गर्नेछन्?

चीनले आफूले विकास गरेको खोप कम विकसित मुलुकहरूलाई "उचित मूल्य" मा दिने बताएको छ जस कारण उसले विकास गरेको खोप विश्वका धेरै मानिसहरूले प्राप्त गर्ने सम्भावना छ।

यसै महिना यूएईले तेस्रो चरणको परीक्षणमा ८६ प्रतिशत प्रभावकारी भएको भन्दै साइनोफार्मले विकास गरेको खोपको प्रयोग सुरु गरेको थियो।

बाहरेनले पनि यही खोप सार्वजनिक प्रयोग गरेको थियो। साइनोफार्मले विकास गरेको खोपलाई चीनले स्वीकृत गरेको केही घण्टामै पाकिस्तानले १२ लाख मात्रा खरिद गर्ने घोषणा गरेको छ।


यूएईको अन्तरिक्षयानले पठाएको मङ्गल ग्रहको पहिलो तस्बिरमा ज्वालामुखीहरू देखिन्छ

यूएईलाई पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक रहेको ग्रहमा कुनै पनि प्रकारको वैज्ञानिक उपस्थिति रहेको पहिलो खाडी मुलुक बनाउँदै सो अन्तरिक्षयान मङ्गलवार सो ग्रहको कक्षमा प्रवेश गरेको थियो।

सो यानले मङ्गल ग्रहका अन्य थुप्रै यस्ता तस्बिरहरू पृथ्वीमा पठाउने बताइएको छ।

होप यानलाई मङ्गल ग्रहको मौसम अध्ययन गर्न बाहिरी कक्षमा राखिएको छ जसले गर्दा त्यहाँबाट खिचिएका तस्बिरहरू पूरै ग्रहका हुनेछन्।

यस्तै तस्बिरहरू पृथ्वीका दूरबिनहरूले पनि खिच्न सक्छन् तर मङ्गल ग्रहको कक्षमा राखिएका अन्य भूउपग्रहहरू नजिकै राखिने भएकाले त्यहाँबाट यस्तो तस्बिर आएका थिएनन्।

यो तस्बिर सो यानको ईएक्सआई उपकरणले गत साता मङ्गलको सतहभन्दा २४,७०० किलोमिटर टाढाबाट लिएको हो।

तस्बिरको माथिल्लो भागको देब्रेतिर मङ्गलको उत्तरी ध्रुव देखिन्छ भने केन्द्रमा बिहानीको किरणबाट निस्कँदै गरेको सौर्य प्रणालीको सबैभन्दा ठूलो ज्वालामुखी ओलम्पस मोन्स देखिन्छ।

ओलम्पस मोन्सको नजिकै अन्य तीन ज्वालामुखीहरू देखिन्छन् ।

"होपले पठाएको पहिलो तस्बिर हाम्रो इतिहासको महत्त्वपूर्ण घड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी हो र यसले यूएईलाई अन्तरिक्ष अन्वेषणमा अन्य विकसित मुलुकहरूसँगै उभ्याएको छ," यो परियोजनाको ट्विटरमा लेखिएको छ।

"हामी यो मिशनले मानवजातिको लागि लाभदायक मङ्गल ग्रहका बारेमा नयाँ कुरा पत्ता लगाउने आशा गर्छौँ।"

यूएईको यानले मङ्गल ग्रहलाई परिक्रमा गर्दा सबैभन्दा नजिक १,००० किलोमिटरको दूरीमा र सबैभन्दा टाढा ५०,००० किलोमिटरको दूरीमा पुग्ने बताइएको छ।

चिनियाँ यान पनि मङ्गलको कक्षमा

यूएईको होप यानले पहिलो तस्बिर खिचेको दिन चिनियाँ यान पनि मङ्गल ग्रहको कक्षमा पुगेको छ।

होपले जस्तै यसले पनि मङ्गलको गुरुत्वाकर्षणबाट बच्ने प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ।

चिनियाँ क्यामाराले पठाएको दृश्यः मङ्गल ग्रह यस्तो देखिन्छ

चिनियाँ यानमा मङ्गलको सतहमा अवतरण गर्ने एउटा रोभर पनि छ।

त्यो यान मे या जुन महिनामा ओराल्ने प्रयास गरिनेछ।

चीनले पनि कक्षमा प्रवेश गर्दा आफ्नो यानले खिचेको तस्बिर सार्वजनिक गरेको छ।

तर त्यो तस्बिर होपको जस्तो राम्रो क्यामराबाट नभई वैज्ञानिकहरूले यानको अध्ययन गर्न राखेको सानो क्यामराबाट खिचिएको हो।

माथिको भिडिओमा यानको भाग धेरै देखिएपनि मङ्गल ग्रह पनि देखिन्छ।


यूएईले बनाएको २५४ रन पछ्याउने क्रममा नेपालले ४४.४ ओभरमा ६ विकेट गुमाएर लक्ष्य पूरा गरेको थियो।

यो जितसँगै नेपालले यूएईविरुद्धको तीन खेलको एकदिवसीय शृङ्खला २-१ ले आफ्नो पक्षमा पारेको छ।

यो नेपालले आफ्नो पोल्टामा पारेको पहिलो एकदिवसीय शृङ्खलाको उपाधि हो।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्ले नेपाललाई विजयका लागि बधाई दिएको छ।

कप्तानी इनिङ

कप्तान खड्का एकदिवसीय क्रिकेटमा एक सय रन पूरा गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडी बनेका छन्।

एक सय रन पूरा गर्ने क्रममा उनले ९२ बल खेले। कुल ११५ रन बनाएका खड्काले १०९ बलको सामना गर्दै १५ चौका र एक छक्का हाने।

प्रारम्भिक ब्याट्सम्यान विनोद भण्डारी पाँचौ ओभरमा नै आउट भएपछि मैदान छिरेका उनले उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लसँग मिलेर दोस्रो विकेटका लागि ६२ रनको साझेदारी गरे।

मल्लले ३१ रन बनाए भने नेपालको विजयका लागि योगदान गर्ने क्रममा सन्दीप जोराले १९, रोहित पौडेलले १६, आरिफ शेखले २१ र सोमपाल कामीले २६ रन बनाए।

यूएईको तर्फबाट इमरान हैदर र असफक अहमदले दुई-दुई विकेट लिएका थिए।

युएईको गतिलो स्कोर

यसअघि टस हारेर पहिलो ब्याटिङ गरेको यओएईले खराब सुरुवात गरे पनि मध्यक्रमक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा खेलाडीहरूको राम्रो खेलका कारण राम्रो स्कोर बनाउन सफल भएको थियो।

यूएईले निर्धारित ५० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर २५४ रन बनाएको थियो।

दुई रनमा दुवै ओपनर खेलाडी गुमाएको यूएईले पहिलो आठ ओभरसम्म प्रत्येक रनका लागि सङ्घर्ष गरेको थियो।

नेपालका तेज गतिका बलर सोमपाल कामी र करण केसीले उत्कृष्ट बलिङ गरेका थिए।

तर साइमन अनवरले ७० बलमा ८७ रन बनाउँदै यूएईको इनिङलाई सम्हालेका थिए। मोहम्मद बूटा खेलको अन्त्यतिर आक्रामक ब्याटिङ गर्दै ३१ रनमा ५९ रन बनाएर अविजित रहे।

यूएईका लागि रन बनाउने अन्य खेलाडीहरूमा सीपी रिज्वान (४५), मोहम्मद उसमान (२६) र गुलाम शाब्बर (१८) रहे।

नेपाली बलरहरूमध्ये केसी र खड्काले दुई-दुई विकेट लिए भने सन्दीप लामिछाने र कामीले एक-एक विकेट लिए।

सन्दीपको डेब्यु

घरेलु क्रिकेटमा लोभलाग्दो प्रदर्शन गरेर राष्ट्रिय टोलीको ढोका ढक्ढक्याइरहेका युवा खेलाडी सुदूरपश्चिम प्रदेश, कञ्चनपुर जिल्लाको भीमदत्त नगरका सन्दीप जोरा नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीमा नयाँ सदस्यका रूपमा सोमवारदेखि प्रवेश गरेका छन्।

उनी सोमवार १७ वर्ष १०० दिनको भएका छन्।

यूएईमा जारी एकदिवसीय शृङ्खलाका सुरुको दुई खेल खेल्न नपाएका जोरालाई निर्णायक खेलमा मौका दिइएको थियो।

कप्तान खड्काले उनलाई सोमवार यूएईविरुद्धको तेस्रो तथा अन्तिम एकदिवसीय खेल अगाडि 'डेब्यु क्याप' दिएर मैदानमा स्वागत गरे।

यूएई भ्रमणका बेलामा राष्ट्रिय टोलीमा समावेश गरिएका चार नयाँ अनुहारमध्ये जोरा एक हुन्।

उनी १९ रन बनाएर आउट भए। चौथो नम्बरमा ब्याटिङ गर्न आएका उनले कप्तान पारस खड्काको साथमा प्रभावशाली सुरुवात गरेका थिए।


यूएईले १९.२ ओभरमा सबै विकेट गुमाएर १०७ रन बनाएको थियो। एक शय आठ रनको लक्ष्य पाएको नेपालले १९.३ ओभरमा छ विकेट गुमाएर १११ रन बनायो।

अन्तिम ओभरको पहिलो बलमा पवन आउट भएका थिए। तर दीपेन्द्रले दोस्रो बलमा छक्का र तेस्रोमा चौका प्रहार गरेर तीन बल बाँकी छँदै नेपालको लक्ष्य पूरा गरिदिए।

यो विजयपछि तीन खेलको शृङ्खला १-१ ले बराबर भएको छ।

खेल हेर्न पुगेका नेपालीहरूले आफ्नो टोलीले जितेपछि  हर्षोल्लास गरेका थिए।

बिहीवार भएको पहिलो खेलमा नेपाल पराजित भएको थियो।

आइतवार हुने अन्तिम खेलको विजेताले शृङ्खला जित्नेछ।

दीपेन्द्र र पवनको साझेदारी

दश ओभरमा पाँच विकेट गुमाएर ४६ रनको स्थितिमा नेपाल हुँदा ऐरी र सर्राफको साझेदारी सुरु भएको थियो।

उनीहरूले नहतारिईकन खेल्दै नेपाललाई बिस्तारै जिततर्फ डोर्‍याएका थिए। तर पवन मैदानमा पूरै समय टिक्न सकेनन्।

अन्तिम ओभरको पहिलो बलमा १८ रन बनाएर आउट भएका थिए। त्यसपछि ऐेरीले छक्का र चौका हानेर ४७ रनमा अविजित रहँदै नेपाललाई अन्तिम ओभरमा विजयी बनाएका थिए।

नेपालले ब्याटिङमा राम्रो सुरुवात गर्न सकेन। प्रदीप ऐरी र कप्तान पारस खड्का नेपालको नौ रन पुग्दा आउट भइसकेका थिए।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उपकप्तान ज्ञानेन्द्र मल्ल पनि सात रनमा आउट भए।

करण केसीले २० रन बनाउँदै केही आशा देखाए पनि उनी र सन्दीप जोरा सँगसँगै आउट भएपछि नेपालले १० ओभरमा ४६ रनभित्रै पाँच विकेट गुमाएको थियो।

यही अवस्थामा ऐरी र सर्राफ ब्याटिङमा आएका थिए।

यूएईको सङ्घर्ष

पहिलो खेलमा नेपाललाई २१ रनले हराएको यूएईले टस जितेर पहिले ब्याटिङ गरेको थियो। सोमपाल कामीले तीन ओभरभित्र दुई विकेट लिएपछि यूएई खुम्चिएको थियो।

शुक्रवारको खेलमा सन्दीप लामिछानेले आफ्नो पहिलो ओभरको अन्तिम दुई बलमा लगातार दुई विकेट लिएका थिए।

सोमपाल र सन्दीपका प्रदर्शनका कारण यूएई छ ओभरमा चार विकेटको क्षतिमा ३४ रनको स्थितिमा पुगेको थियो।

उनले बिहीवारको खेलमा सर्वाधिक रन बनाउने म्यान अफ द म्याच साइमन अनवर र मोहम्मद उस्मानलाई आउट गरेका थिए। अनवरले १४ रन मात्रै बनाए।

रिज्वानको रन,अविनाशको तीन

अरू खेलाडीहरू आउट भइरहे पनि ओपनर सीपी रिज्वान भने टिकेर खेले।

उनले ४३ बलमा ४४ रन बनाएका थिए। यूएईको नवौँ विकेटमा रूपमा उनी अविनाश बोहोराको बलमा आउट भएका थिए।

आफ्नो दोस्रो टी-२० अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलिरहेका बोहोराले मध्यक्रममा राम्रो बलिङ गर्दै तीन विकेट लिएका थिए।

करण केसीले पनि दुई विकेट लिए। ललितनारायण राजवंशी र पवन सर्राफले विकेट लिन सकेनन्।


यूएनएफपीएको एउटा प्रतिवेदनमा भनिएको छ, "मध्यम र न्यून आय भएका ११४ देशका चार करोड ७० लाख महिलाहरूले आधुनिक परिवार नियोजनका साधनमा पहुँच नपाउन सक्छन्।"

"यदि ६ महिनासम्म लकडाउन भयो भने ७० लाख महिलाहरू अनिच्छामै गर्भवती बन्नेछन् र स्वास्थ्य सेवामा ठूलो व्यवधान आउनेछ।"

"हरेक तीन महिना लम्बिने लकडाउनले थप २० लाख महिलाहरू आधुनिक परिवार नियोजनका साधनबाट वञ्चित हुनेछन्।"

यसले विशेषगरी फिलिपिन्सजस्तो गर्भपतन अवैध भएको र परिवार नियोजनका साधनहरूका लागि महिलाहरू सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्रहरू तथा परिवार नियोजन सम्बन्धी कार्यक्रमहरूमा भर पर्ने स्थानमा चिन्ता बढाएको छ।

"कोभिड-१९ का कारण फिलिपिन्समा १२ लाख महिलाहरूले अनिच्छामै गर्भधारण गर्नुपर्ने हुनसक्छ," फिलिपिन्सस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय समूहका प्रतिनिधि डा. जोसेफ माइकल सिंहले भने।

यो एकदमै खराब अवस्थाको चित्रण हो। त्यहाँ कोरोनाभाइरस महामारीका कारण प्रमुख परिवार नियोजनका सेवामा ५० प्रतिशतले कमी आएको छ।

अनिच्छित गर्भाधारणसँगै नर्स, सुसारे र आकस्मिक सेवाको कमीका कारण अधिक मातृमृत्युदर हुनसक्ने समूहले चेतावनी दिएको छ।

मौज्दातमा कमी

एउटा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गैरसरकारकी समूह रूट्स अफ हेल्थकी प्रमुखले कण्डोम सहित विभिन्न खाले परिवार नियोजनका अस्थायी साधनहरूको मौज्दात कम भएको बताइन्।

फिलिपिन्सका कतिपय दुर्गम र ग्रामिण क्षेत्रहरूमा उनको संस्थाले सित्तैमा प्रजनन् स्वस्थ्य सेवा प्रदान गर्ने गर्छ।

तर ढुवानी सेवा र उडानहरूमा आएको कमीका कारण अहिले उनीहरूको आपूर्तिमा कमी आएको छ।

सरकारको राष्ट्रिय परिवार नियोजन कार्यक्रमले बीबीसीलाई आफूहरूसँग आवश्यक अस्थायी साधनहरू रहेको तर सबै प्रदेशहरूमा पुर्‍याउन समस्या भएको बताएको छ।

"हामीलाई भेट्नका लागि एकजना महिलाले १० किलोमिटर हिड्नुपर्‍यो र हरेक पटक आउँदा चेकप्वाइन्टहरूमा किन उनी यहाँसम्म आउनु पर्‍यो भन्ने जानकारी दिनुपर्‍यो," पालावान प्रान्तको सहरी स्वास्थ्य कार्यालयमा कार्यरत एनालिजा हेरेराले भनिन्।

पालावानसहित फिलिपिन्सका केही क्षेत्रहरूमा लकडाउनका बेला एक परिवारलाई एउटा मात्र क्वारन्टीन पास दिइएको छ।

त्यो पासकै आधारमा महिलाहरूले परिवार नियोजन सेवा लिन पाउँछन् भन्ने निश्चित नभएको बताइन्छ।

आफ्नो श्रीमान्‌लाई थाहा नदिइकन परिवार नियोजनका साधन प्रयोग गर्नेहरूका लागि त त्यो झन् त्यसले केही काम गर्दैन।

यद्यपि पालावानलगायत केही क्षेत्रमा लकडाउन केही खुकुलो पारिएको छ र थोरै क्षमतामा सामाजिक दूरी कामय गरेर सार्वजनिक यातायात चल्न दिइएको छ।

पालावान प्रदेशमा देशकै सबैभन्दा बढी किशोरी उमेरमै गर्भवती हुने समस्या रहेको छ।

महामारी पहिले पनि त्यहाँका महिलाहरूले बन्ध्याकरणका साधनहरूमा पहुँच पाउन सङ्घर्ष गर्नुपर्थ्यो।

सन् २०१७ मा गरिएको राष्ट्रिय सर्वेक्षणका अनुसार विवाहपूर्व यौन सम्बन्ध कामय गर्ने ४९ प्रतिशत महिलाहरूले कुनै पनि प्रकारको अस्थायी साधन प्रयोग नगर्ने गरेको देखाएको थियो।

त्यस्तै आमा बन्न नचाहने १७ प्रतिशत महिलाहरूले पनि अस्थायी साधन प्रयोग नगर्ने गरेको बताएका थिए।

फिलिपिन्समा यस्ता साधनहरूको प्रयोगले हुने हानिलाई लिएर गलत सन्देश पाएकाले महिलाहरू परिवार नियोजनका साधन प्रयोगमा निरुत्साहित हुनु त्यसको मुख्य कारण भएको बताइन्छ।


यूकेको कम्पनी एस्ट्राजेनिकाले उत्पादनमा देखिएको समस्याका कारण अनुमान गरिएभन्दा कम मात्रामा खोप उत्पादन हुने बताएको छ।

युरोपका कैयौँ भागमा फाइजर/बायोएनटेकले वाचा गरे अनुरूपको आपूर्ति नगरेपछि कोभिडको खोप दिने काम सारिएको वा रोकिएको बताइएको छ।

अक्सफर्ड विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा खोप विकास गरेको एस्ट्राजेनिकाले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी गराएको हो।

यो खोपलाई हालसम्म सङ्घको नियामक निकायले प्रयोगका लागि स्वीकृत गरिसकेको छैन।

यो महिनाको अन्त्यसम्ममा खोपलाई स्वीकृत दिन सकिने बुझिएको छ।

कैयौँ युरोपेली देशमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या उकालो लागिरहेका बेला अमेरिकी औषधि उत्पादक कम्पनीले अस्थायी रूपमा आपूर्ति घटाउँदा खोप वितरण प्रभावित भएको हो।

खोप कार्यक्रम रोकियो

जर्मनीको सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको राज्य र इटलीका कैयौँ क्षेत्रमा खोपको पहिलो मात्रा दिने काम नै रोकिएको छ।

म्यड्रिडमा स्वास्थ्यकर्मीलाई खोप दिने समेत बन्द गरिएको छ।

गत साता फाइजरले आउँदा केही साताका लागि खोपको आपूर्ति ढिलो हुने जनाएको थियो।

बेल्जियममा एउटा कारखानाको क्षमता विस्तारको काम भएकाले ढि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लो हुने फाइजरले बताएको थियो।

ईयूले फाइजरबाट मात्र ६० करोड डोज खोप मगाएको छ। उसले अर्को अमेरिकी कम्पनी मोडेर्नाको खोपलाई समेत स्वीकृति दिएको छ।

ढिलासुस्तीलाई लिएर हङ्गेरीका दक्षिणपन्थी प्रधानमन्त्री भिक्टोर अर्बानले ईयूले जिम्मेवारी लिनुपर्ने बताएका छन्।

उनले अक्सफर्ड/एस्ट्राजेनिकाको खोप स्वीकृतिमा भइरहेको ढिलाइलाई लिएर ईयूप्रति असन्तुष्टि पोखेका छन्।

ईयूले हालसम्म स्वीकृति नदिए पनि हङ्गेरीले धेरै मात्रामा स्पुत्निक भी खोप किन्नका लागि रूससँग एउटा सम्झौतामा पुगेको छ।

यो उसको ईयूले चालिरहेको साझा रणनीतिभन्दा भिन्न कदम हो।

हङ्गेरीले प्रारम्भिक स्वीकृति दिँदै तेस्रो चरणको मानव परीक्षणका लागि प्रयोग गर्ने बाटो खोलिदिएको छ।

हङ्गेरीले हालै चीनको सिनोफार्म किन्नका लागि बेइजिङसँग पनि एउटा सम्झौता गरेको छ।

कानुनी कारबाहीको धम्की

इटली र पोल्यान्डले उत्पादन घटाउने कदमविरुद्ध कानुनी उपचारमा जाने धम्की दिएका छन्।

युरोपेली आयोगले पनि स्वीकृति भइसकेका कोरोनाभाइरसको खोपको आपूर्तिमा भइरहेको ढिलाइका विषयमा फाइजरसँग स्पष्टीकरण सोध्ने बताएको छ।

इटलीका थुप्रै क्षेत्रले दोस्रो खेपको सुनिश्चितता नभएसम्म पहिलो खेप नै नलगाउने बताएका छन्।

खोप लगाउन कहिलेबाट सुरु होला?


यूकेको ब्राकनेलका गेरी र बारबारा जारेट सरेको फ्रिमले पार्क अस्पतालको छुट्टाछुट्टै वार्डमा उपचाररत थिए।

उनीहरूको छोरीले ट्विटरमा अन्तिम भेटको तस्बिर हाल्दै आफ्नी आमा अन्तिम अवस्थामा देखिएकी बताएकी छन्।

अस्पतालको कारण आफ्ना आमाबुवाले बहुमूल्य थप समय सँगै बिताउन पाएको उनले बताएकी छन्।

ती छोरीले ५० वर्ष सँगै बिताएका ७९ वर्षीय पिता र ७६ वर्षीया आमा कोभिड-१९ का कारण दुई साताअगाडि अस्पताल भर्ना गरिएको बताइन्।

मङ्गलवार उनले लेखिन्: "महामारीबीच अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मीले मेरा मातापिताबीच शायद अन्तिम पटक भेटको मौका मिलाइदिए।"

उनले बुधवार पनि आमाबुवाले भेटेको र आमा अन्तिम अवस्थामा जस्तो देखिएकी लेखिन्।

उनले लेखिन्: "बुवा ह्वीलचेयरमा रुँदै आमाको हात समाए र उनको आँखा खुल्यो। उनी बिउँझिन्, उज्याली भइन् र बोल्न पनि सकिन्।"

"उनीहरूले बहुमूल्य एक वा दुई घण्टा पाए जुन आमालाई श्वास फेर्न निकै गाह्रो भएपछि सकियो।"

विद्यालय शिक्षिका छोरीले आफ्नो पिताको स्वास्थ्यमा सुधार भएको तर अझै लामो यात्रा बाँकी रहेको बताइन्।

"बुवालाई अन्य रोगहरू पनि छ जसले निको हुने कुरा अलि कठिन बनाउँछ। तर यो भाइरसलाई जितेर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उहाँ आउनुहुन्छ भन्ने कुरामा म सकारात्मक रहनुपर्छ।"

उनले दोहोरो शिफ्टमा काम गरिरहेका अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मीलाई भेटेको बताइन्।

"उनीहरू शारीरिक र भावनात्मक रूपमा थाकेको बेला पनि कसरी यस्तो करुणा देखाउन सक्छन् मैले बुझेको छैन," उनले भनिन्।

उनको ट्विटर पोस्टमा कमेन्ट गर्दै अस्पतालले लेखेको छ: "हाम्रो मन तपाईँ र तपाईँको परिवारसँगै छ।"

"हाम्रा स्वास्थ्यकर्मीले तपाईँका लागि यो समय अलि सहज बनाउन सकेकोमा हामी खुसी छौँ। यो हामीले दिने सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हेरविचार हो।"

नयाँ कोरोनाभाइरसमाथि खोप प्रभावकारी हुन्छ त?


यूकेको राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा केन्द्र एनसीएससीले गरेको एउटा विश्लेषणले ह्याक गरेर सार्वजनिक भएका पासवर्डहरूमा अत्यधिक प्रयोग गरिने पासवर्ड 123456 भएको देखाएको हो।

उक्त अध्ययनले मानिसहरूमा इन्टरनेट सुरक्षाको ज्ञानका कम भएका कारण मानिसहरूको संवेदनशील सूचनाहरू खतरामा रहेको देखाएको छ।

एनसीएससीले सुरक्षाका लागि सम्झन सहज तीन असम्बन्धित शब्दहरू जोडेर पासवर्ड राख्न सुझाएको छ।

संवेदनशील सूचना

ह्याक गरिएका खाताहरूको सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध विवरणहरूको भएका पासवर्डहरू विश्लेषण गरी एनसीएससीले गरेको यो पहिलो अध्ययन हो।

त्यस्ता शब्द वा वाक्यांशहरूको सूचीमा '123456' पहिलो नम्बरमा आएको छ। त्यसलाई दुई करोड ३० लाख भन्दा बढीले पासवर्डका रूपमा प्रयोग गरेको पाइएको छ।

त्यस्तै दोस्रो नम्बरमा आउने '123456789' लाई पनि सहजै पत्ता लगाउन सकिन्छ।

धेरै प्रयोग गरिएका अन्य पासवर्डहरूमा "qwerty", "password" र "1111111" रहेका छन्।

प्रेमीयर लीग फुटबल समूहहरूको नाममा राखिएका पासवर्डमा लिभरपुल सबैभन्दा बढी प्रयोग भएको पाइएको छ। त्यस्तै दोस्रोमा चाहिँ चेल्सी रहेको देखिन्छ।

एनसीएससीका प्राविधिक निर्देशक डा. इय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ान लेभी धेरै चल्तीका शब्दहरू पासवर्डका रूपमा प्रयोग गर्नेहरूले आफैँले आफूलाई "ह्याक" हुने सम्भावनातर्फ धकेलिरहेका हुने बताउँछन्।

"उनीहरूको पहिलो नाम स्थानीय फुटबल टीम वा आफ्नो मन परेको साङ्गीतिक समूहजस्ता सहजै अनुमान गर्न सकिने पासवर्ड राखेर कसैले पनि आफ्नो संवेदनशील सूचना सुरक्षित गर्न सक्दैनन्," उनी भन्छन्।

अनुमान गर्न कठिन

एनसीएससीले मानिसहरूसँग उनीहरूको सुरक्षा व्यवहार तथा डरबारे प्रश्नोत्तर पनि गरेको थियो।

फुटबल क्लबका नाममा राखिएका पासवर्डमा लिभरपुल सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ भने दोस्रो रोजाइमा चेल्सी छ

त्यसक्रममा ४२ प्रतिशतले आफ्नो पैसा हराउने वा अन्लाइन ठगीको शिकार हुनसक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका थिए भने १५ प्रतिशतले मात्र आफूहरूले अपनाएका सुरक्षा विधिहरूमा आफू ढुक्क रहेको प्रतिक्रिया दिए।

यसरी प्रश्न गरिएकामध्ये आधाभन्दा कमले मात्र फरकफरक र अनुमान गर्न कठिन हुने खालका पासवर्ड आफ्नो इमेलमा प्रयोग गरेको बताएका थिए।

ह्याक गरिएका खाताहरूको विवरण सङ्कलन गर्दै आएका एक साइबर सुरक्षाविज्ञ ट्रोए हन्ट "सुरक्षित पासवर्ड राख्नु" नै सबैभन्दा सुरक्षित उपाय भएको बताउँछन्।

यो पनि पढ्नुहोस्


यूकेभरि २९,४२७ जना व्यक्तिको ज्यान गएको छ जसलाई विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले "ठूलो विपद्" भनेका छन्।

यसअघि युरोपमा सबैभन्दा उच्च सङ्ख्या इटलीमा थियो जहाँ पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार कोरोनाभाइरसबाट २९,३१५ जनाको मृत्यु भएको छ।

इटली र यूकेमा मृत्यु भएका व्यक्तिहरू कोरोनाभाइरस परीक्षणका क्रममा पोजिटिभ देखिएका हुन्।

गति

बीबीसीका तथ्याङ्क प्रमुख रोबर्ट काफीका अनुसार ब्रिटेनमा मृतकको सङ्ख्यामा इटलीमा भन्दा तीव्र गतिमा वृद्धि भएको छ।

तर यो तुलनामा त्रुटि पनि रहेको उनको तर्क छ किनकि यूकेको जनसङ्ख्याको आकार इटलीकोभन्दा १० प्रतिशतले ठूलो छ।

हरेक देशमा परीक्षणको दर फरक छ, आजको मितिसम्म इटलीमा यूकेमा भन्दा बढी सङ्ख्यामा परीक्षणहरू भइरहेका छन्।

कोरोनाभाइरससम्बन्धी दैनिक विवरण सार्वजनिक गर्ने क्रममा मन्त्री राबले देशमा २९,४२७ जना व्यक्तिले ज्यान गुमाएको बताए।

"यो स्तरमा…यसरी देशले ठूलो विपद् कहिल्यै नदेखेको" उनको भनाइ थियो।

अहिल्यै अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा तुलना गर्न नहुने उल्लेख गर्दै राबले भने, "कुन देशले कस्तो गरिरहेको छ भन्नेबारे महामारी सकेपछि मात्रै हामीले वास्तविक नतिजा पाउन सक्छौँ र खासगर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी मृत्युका सबै कारणबारे अन्तर्राष्ट्रिय तथ्याङ्क नपाएसम्म भन्न सकिँदैन।"

क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयस्थित प्राध्यापक डेभिड स्पिगलहाल्टर कुनै पनि देशले महामारीलाई लिएर राम्रो नगरेको दाबी गर्छन्।

स्थिति

उनी भन्छन्, "हामीले यो कुरा भन्न सक्छौँ कि यी कुनै पनि देशले राम्ररी गरिरहेका छैनन्, तर क्रम सङ्ख्याका आधारमा देशहरूलाई राख्नुको कुनै अर्थ छैन।"

बीबीसीका स्वास्थ्य संवाददाता निक ट्रिगल भन्छन्, यो बुद्धिमत्ताको क्षण हो। इटली युरोपको पहिलो हिस्सा थियो जहाँ तीव्र गतिमा सङ्क्रमण फैलियो र बिरामीले अस्पताल भरिए जसले स्तब्ध र विश्वास गर्नै नसक्ने बनायो।

तर सङ्ख्याको व्याख्या कसरी गर्ने भन्नेबारे हामी सचेत हुनुपर्छ। दुवै देशले अस्पताल र समुदायमा भएका मृत्युलाई गणना गरेका छन्।

पहिलो कुरा यूकेको जनसङ्ख्या इटलीको भन्दा केही बढी छ। जनसङ्ख्याका आधारमा तपाईँ मृतकको सङ्ख्या गणना गर्नुहुन्छ भने इटली अझै नराम्रो स्थितिमा छ।

परीक्षणका आधारमा सङ्क्रमित सङ्ख्या गणना भएका हुन् र परीक्षणको दर चाहिँ फरक छन्।

क्षेत्रगत हिसाबले हेर्दा पनि अवस्था फरक देखिन्छ। इटलीमा भएकामध्ये आधा मृत्युका घटना लोम्बार्डीमा भएको छ।

तर यूकेमा अझ बढी क्षेत्रमा फैलिएको देखिन्छ। पाँचमध्ये एउटाभन्दा पनि कम घटना लन्डनमा भएको छ जहाँको जनसङ्ख्या लोम्बार्डीको जस्तै छ।


यूकेमा अस्पतालमा मृत्यु हुनेहरूको दर चर्को देखिएको यो नै एक मात्र जातीय समुदाय हो।

केही हदसम्म त्यसका लागि मधुमेह रोग जिम्मेवार देखिएको छ।

कोभिड-१९ भएर अस्पताल भर्ना भएका दशमध्ये चार बिरामीसँग सम्बन्धित तथ्याङ्क विश्लेषण गरिएकोले यो अध्ययन उल्लेखनीय छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यस्तो नतिजा देखिएपछि कार्यस्थलमा लागु गरिने सुरक्षात्मक उपाय र कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप उपलब्ध भएपछि त्यो कसले लगाउनु पर्छ भन्ने विषयको नीतिमा परिवर्तन हुनुपर्छ।

यूकेका विश्वविद्यालय तथा सार्वजनिक स्वास्थ्य निकायसहितका विभिन्न २७ वटा संस्था र २६० अस्पताल यो अध्ययनमा सहभागी थिए।

एउटा स्वास्थ्यसम्बन्धी जर्नलमा प्रकाशित हुनुअघि उक्त अध्ययनका नतिजालाई इन्टरनेटमा सार्वजनिक गरिएको हो।

तर उक्त अध्ययनको नतिजालाई एक महिनाभन्दा अघि नै यूके सरकारको वैज्ञानिक परामर्श समूहलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

अध्ययन

यो अध्ययनले अस्पताल भर्ना भएका बिरामीको विषयमा मात्रै बताउँछ। तिनीहरूलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुने जोखिम के कस्तो छ भन्ने बारेमा केही बोल्दैन।

अध्ययनका सिलसिलामा इङ्ग्ल्याण्ड, स्कटल्याण्ड र वेल्सका २६० अस्प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तालमा रहेका ३५ हजार बिरामीको अवस्थाका बारेमा अनुसन्धान गरिएको थियो।

दक्षिण एशियली पृष्ठभूमि भएका बिरामीहरूको मृत्यु हुने सम्भावना स्वेत जातिका मानिसहरूभन्दा २० प्रतिशतले बढी भएको देखिएको थियो। यूकेका अन्य अल्पसङ्ख्यक समुदायमा उच्च मृत्युदर देखिएन।

युनिभर्सिटी अफ एडिनबराका प्राध्यापक इवेन ह्यारिसनले बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, "अस्पतालमा दक्षिण एशियाली बिरामीहरूको अवस्था स्वेत विरामीहरूको दाँजोमा बिलकुल अलग देखिन्छ।"

उनले भने, "तिनीहरू औसतमा १२ वर्ष कम उमेरका छन् जुन निकै ठूला भिन्नता हो  र तिनीहरूमा डिमेन्सिया, मोटोपन वा फोक्सोसम्बन्धी रोग छैन तर मधुमेह रोगको दर एकदमै उच्च रहेको छ।"

मधुमेहले दुई प्रकारले जोखिम बढाउँछ।

पहिलो त सङ्क्रमणको जोखिम उच्च तुल्याउँछ र दोस्रो शरीरका अङ्गहरूलाई क्षति पुर्याउँछ।

यी दुवै कारणले बिरामीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट जोगिएर रहन निकै गाह्रो तुल्याउँछन्।

यसलाई नै दक्षिण एशियाली मूलका मानिसहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणपछि हुने मृत्युदर उच्च देखाउने मुख्य कारक ठानिएको छ तर अवस्थाको समग्र तस्बिर भने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।

कोरोना भाइरस उपचार: चिकित्सकको सिफारिसबिना डेक्सामेथासोन प्रयोग नगर्न चेतावनी


यूकेमा एक स्वयंसेवी बिरामी परेपछि खोपका कारण प्रतिकूल प्रभाव परेको आशङ्कामा केही समय परीक्षणको प्रक्रिया रोकिएको थियो।

एस्ट्राजेनेकाले ती व्यक्तिको अस्वस्थता र खोपको सम्बन्धबारे अध्ययन गर्न परीक्षण रोकिएको मङ्गलवार बताएको थियो।

तर शनिवार अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले खोप सुरक्षित भएको निष्कर्ष निकाल्दै परीक्षणलाई निरन्तरता दिइने घोषणा गरेको छ।

यूकेका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यान्ककले फेरि खोप परीक्षण हुने समाचारको स्वागत गरेका छन्।

"यो विरामले हामी सुरक्षालाई पहिलो स्थानमा राख्छौँ भन्ने देखाएको छ। हामी आफ्ना वैज्ञानिकहरूलाई यथाशीघ्र सुरक्षित रूपमा एउटा प्रभावकारी खोप तयार पार्न सघाउँछौँ," उनले भने।

उक्त विश्वविद्यालयले एउटा विज्ञप्तिमा ठूला परीक्षणहरूमा अहिलेको जस्तै "केही सहभागीहरूलाई बिसन्चो हुनसक्ने" उल्लेख गरेको छ।

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला

उसका अनुसार एउटा स्वतन्त्र समिति र यूकेको नियामक निकायले उक्त खोपको सुरक्षाबारे समीक्षा गरेपछि परीक्षण फेरि सञ्चालन हुने भएको छ।

गोपनीयता कायम राख्नुपर्ने भएकाले अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले बिरामी परेका व्यक्तिबारे केही बताएको छैन।

तर न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यूयोर्क टाइम्सले ती व्यक्तिमा 'ट्रान्स्भर्स माईलाईटस' नामक मेरुदण्डको जलन हुने समस्या देखिएको थियो। भाइरल सङ्क्रमण हुँदा उक्त समस्या उत्पन्न हुन्छ।

कोभिड-१९ विरुद्धको खोप विकासमा हामी कति नजिक?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार अहिले झन्डै १८० वटा खोपको परीक्षण भइरहेको छ। तर कुनैको पनि अन्तिम परीक्षण सम्पन्न भएको छैन।

अक्सफर्डको संलग्नता भएको यो खोप दुई चरणका परीक्षणहरूमा सफल देखिएको थियो। यो चाँडै बजारमा आउन सक्ने धेरैले ठूलो आशा गरेका छन्।

यसको तेस्रो चरणको परीक्षणमा यूके, अमेरिका, ब्रजिल र दक्षिण अफ्रिकामा ३०,००० स्वयंसेवीहरू सहभागी छन्।

खोपको तेस्रो चरणको परीक्षणमा विश्वभरि हजारौँ मानिसहरू सहभागी हुन्छन् र त्यस्ता परीक्षणहरू वर्षौँसम्म चलिरहन्छन्।

सङ्गठनले सुरक्षित तरिकाले परीक्षण गर्न समय लाग्ने भएकोले यो वर्ष नै कुनै पनि खोपले अनुमति पाउने अपेक्षा आफूले नराखेको बताएको छ।

प्रभावकारिता र सुरक्षा निर्देशिका पूरा गरेर अनुमति पाउन कुनै पनि खोपलाई समय लाग्ने उसले बताएको हो।

परीक्षणको पहिलो र दोस्रो चरण सफलतापूर्वक पार गरिसकेकोले एस्ट्राजेनेका-अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले बनाइरहेको खोपलाई अग्रपङ्क्तिमा रहेको प्रतिस्पर्धीको रूपमा हेरिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आउँदो नोभेम्बर महिनाको ३ तारिखमा हुने राष्ट्रपतीय चुनावअघि नै अमेरिकामा उपलब्ध होस् भन्रे आफूले चाहेको बताएका छन् ।

तर उनका टिप्पणीहरूले खोप निर्माणमा हतारिँदा सुरक्षाभन्दा राजनीति प्राथमिकतामा पर्ने चिन्ता केहीमा बढेको छ।

रुसमा छिट्टै बनेको खोपप्रति पनि केही वैज्ञानिकहरूले अविश्वास व्यक्त गरेका छन् र रुसी अध्ययनको केही परिणामहरूलाई चुनौती दिएका छन्।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा भएका पाँच कुरा


यूकेमा पनि एकै दिनमा ज्यान गुमाउने बिरामीको सङ्ख्या सर्वाधिक पुगेको छ। आइतवार १४ जनाको मृत्यु भएपछि मृतकको सङ्ख्या ३५ पुगेको छ।

महामारी नियन्त्रण गर्ने प्रयासस्वरूप युरोपका देशहरूले नागरिकहरूको हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएका छन् तथा सीमामा कडाइ गरेका छन्।

जर्मनीले सोमवार बिहानदेखि फ्रान्स, स्विट्जरल्यान्ड, अस्ट्रिया, डेनमार्क र लक्सम्बर्गसँगको सीमामा नियन्त्रण गर्न लागेको छ। पोर्चुगलले पनि स्पेनसँगको सीमा बन्द गर्दैछ।

चेक सरकारले काममा जान, आवश्यक सामग्री किनमेल गर्न र कसैलाई आकस्मिक रूपमा भेट्नुपरेमा मात्र जान पाइनेगरी आइतवार मध्यरातिदेखि हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। उक्त प्रतिबन्ध मार्च २४ सम्म लागु हुनेछ।

अस्ट्रियामा पाँच जनाभन्दा बढी मानिस भेला हुन पाउनेछैनन्। रिपब्लिक अफ आयरल्यान्डमा मार्च २९ सम्म सबै मदिरालय बन्द गर्न निर्देशन दिइएको छ।

युरोपभरि विद्यालयहरू बन्द रहनेछन्।

चीनबाट फैलिएको कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु अहिले युरोप भएको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले जनाएको छ। उसले कोभिड-१९ लाई प्यान्डेमिक अर्थात् विश्वव्यापी महामारी घोषणा गरिसकेको छ।

कोरोनाभाइरस कहाँकहाँ फैलिएको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ?

सङ्कट कति गम्भीर छ भन्ने कुराको सङ्केत स्विट्जरल्यान्डमा २४ घण्टा भित्र सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या ८०० बाट २,२०० पुग्नुबाट पाइन्छ। त्यहाँ अहिलेसम्म कोभिड-१९बाट १४ जनाको मृत्यु भएको छ।

सर्वाधिक सङ्क्रमण इटलीमा भेटिएको छ। त्यहाँ लोम्बर्डीमा मात्र २४,७४७ जना सङ्क्रमित भएका छन् र १,२१८ जनाको मृत्यु भएको छ।

गत सोमवारदेखि सरकारले इटलीभरि मानिसहरूको आउजाउमा प्रतिबन्ध लगायो। त्यहाँ खाद्यान्न र औषधि पसलबाहेक अन्य सबै व्यावसायिक केन्द्र बन्द छन्। विद्यालय, व्यायामशाला, सङ्ग्रहालय, रात्रिक्लब र अन्य स्थान त्यसअघि नै बन्द गरिएको थियो।

स्पेनमा ७,७५३ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ भने फ्रान्समा ५,४०० जनामा।

युरोपका दुई ठूला राष्ट्र स्पेन र फ्रान्सले इटलीको अनुसरण गर्दै कोरोनाभाइरस महामारी अझ फैलिन नदिने उद्देश्यले आपत्कालीन प्रतिबन्धहरू लागु गरेका छन्।

सङ्कटकाल घोषणा गर्दै स्पेनले सर्वसाधारण नागरिकलाई अत्यावश्यक सामग्री र औषधि किन्न वा काममा जाँदाबाहेक घरबाहिर निस्किन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

शनिवार रातिदेखि फ्रान्समा रेस्टुराँ, क्याफे, चलचित्रघर र रात्रिक्लब तथा अत्यावश्यकबाहेक अन्य सबै व्यवसायहरू बन्द भएका छन्।

अन्यत्र कस्तो स्थिति छ?

विश्वभरि अहिलेसम्म १,६२,६८७ मानिसमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। त्यसको झन्डै आधा (८१,००३) चीनमा भेटिएका हुन्।

कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या ६,००० नाघेको छ। त्यसमा आधा अर्थात् झन्डै ३,०८५ जनाले चीनमा ज्यान गुमाएका हुन्।

दक्षिण अफ्रिकाले बुधवारदेखि कोरोनाभाइरसको महामारी फैलिएका देशका नागरिकलाई प्रवेश नदिने घोषणा गरेको छ।

त्यहाँ ६१ जनामा सङ्क्रमण देखिएपछि देशभित्र भाइरस फैलिन दिन सङ्घर्ष भइरहेको भन्दै राष्ट्रपतिले 'राष्ट्रिय प्रकोपको स्थिति' घोषणा गरेका छन्।

महामारी नियन्त्रण गर्न ट्रम्पले अमेरिकामा सङ्कटकाल घोषणा गरेका छन्

कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी प्रकोपले पारेका प्रभावबाट आफ्नो अर्थतन्त्रलाई जोगाउन अमेरिकाको केन्द्रीय ब्याङ्कले दुई सातामा दोस्रो पटक ब्याजदर घटाएको छ।

विश्व बजारमा उत्पन्न मन्दी घटाउन केन्द्रीय ब्याङ्कहरूले ब्याजदर कम गरिरहेका बेला अमेरिकी फेडरल रिजर्भले विश्वकै ठूलो अर्थतन्त्रलाई बचाउन पछिल्लो कदम चालेको हो। त्यो कदमको अमेरिकी राष्ट्रपतिले पनि स्वागत गरेका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोकथामप्रतिको आफ्नो प्रतिक्रियाको लगातार आलोचना खेपिरहेका ट्रम्पले...


यूकेले कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकारका बिरामी पत्ता लगाउन र समुदायमा सङ्क्रमण फैलिन नदिन परीक्षणमा तीव्रता दिइरहेको छ।

कोरोनाभाइरसका नयाँ प्रकारको हकमा खोपहरूले राम्ररी काम नगर्ने भन्दै चिन्ताहरू व्यक्त भइरहेका छन्।

नयाँ प्रकारहरू कुनकुन हुन्?

कोभिडका कैयौँ हजार फरकफरक नयाँ भेरीअन्ट अर्थात् प्रकारहरू फैलिरहेका छन्।

विज्ञहरूको चिन्ता चाहिँ केहीमा केन्द्रित छः

कोरोनाभाइरसका नयाँ प्रकारहरू विकसित हुनु अनपेक्षित होइन। फैलिनका निम्ति सबै भाइरसहरू उत्परिवर्तित भई आफूलाई नयाँ रूपमा ढाल्छन्।

तिनीहरूमध्ये अधिकांश सामान्य हुन्। केही चाहिँ अझ बढी हानिकारक हुन सक्छन्। तर केही झन् धेरै सङ्क्रामक अथवा डरलाग्दा हुन सक्छन्।

के नयाँ प्रकारहरू झन् खतरनाक छन्?

सङ्क्रमित भइसकेका ठूला सङ्ख्याका मानिसहरूलाई तिनीहरूले झन् गम्भीर बिरामी बनाउने कुराको प्रमाण फेला परिसकेको छैन।

तर शुरूवाती कोरोनाभाइरसको जस्तै ज्येष्ठ नागरिक अथवा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भएका मानिसहरू नयाँ भाइरसको पनि उच्च जोखिममा रहन्छन्।

केही अनुसन्धानहरूले औँल्याएअनुसार नयाँ यूके भेरीअन्टले ३० प्रतिशत बढीले मृत्युको जोखिम निम्त्याउन स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्छ।

यद्यपि यसका लागि बलियो प्रमाण देखिएको छैन र त्यससम्बन्धी तथ्याङ्क अझै अनिश्चित छ। थप अध्ययनहरू भइरहेका छन्।

हात धुने, सामाजिक दूरी कायम राख्ने र मास्क लगाउने कार्यले सङ्क्रमण फैलिनबाट रोक्न सक्छ।

अर्को कुरा कोरोनाभाइरसका नयाँ प्रकारहरू अझ बढी सङ्क्रामक देखिएकाले थप चनाखो हुन जरुरी छ।

भाइरसलाई के भइरहेको छ?

यूके, दक्षिण अफ्रिका र ब्रजिल भेरीअन्ट शुरूवाती कोरोनाभाइरसभन्दा अझ बढी सङ्क्रामक अथवा पहिलावालाभन्दा छिट्टै समात्न सक्छन्।

यी नयाँ प्रकारहरू कोषलाई सङ्क्रमित बनाउने र फैलिने कुरामा बलिया देखिएका छन्।

गत सेप्टेम्बर महिनामा देखिएको यूके अथवा केन्ट स्ट्रेन ७० प्रतिशतभन्दा बढी सङ्क्रामक हुन सक्ने विज्ञहरू ठान्छन्।

पब्लिक हेल्थ यूकेले गरेको पछिल्लो अध्ययनले भने ३० देखि ५० प्रतिशतको बिचमा सङ्क्रामक हुन सक्ने देखाएको छ।

कोरोनाभाइरसको यही प्रकारका कारण यूकेभरि पछिल्लो पटक लकडाउन गरिएको छ।

दक्षिण अफ्रिका भेरीअन्ट चाहिँ गत अक्टोबरमा देखिएको थियो।

त्यसले N501Y नामक उत्परिवर्तन गर्छ जसले त्यसलाई झन् सङ्क्रामक हुन अथवा सजिलै फैलिन मद्दत गर्छ।

ब्रजिल भेरीअन्ट जुलाई महिनामा देखिएको थियो र यो पनि दक्षिण अफ्रिका भेरीअन्टजस्तै छ।

यूके सरकारले दक्षिण अफ्रिका, दक्षिण अमेरिका र पोर्चुगलबाट आफ्नो देशमा हुने उडानहरूमा प्रतिबन्धको घोषणा गरेको छ।

के खोपले अझै काम गर्नेछ?

त्यसबारे अध्ययनहरूले हेरिरहेका छन्। अहिले उपलब्ध खोपहरू शुरूवाती कोरोनाभाइरसलाई ध्यानमा राखी बनाइएका हुन्।

तर ती खोपहरूले नयाँ प्रकारको हकमा पनि काम गर्ने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ। यद्यपि एकदम राम्रोसँग नगर्न सक्छन्।

प्रारम्भिक नतिजाहरूले देखाएअनुसार फाइजरको खोपले नयाँ प्रकारविरुद्ध पनि काम गर्छ।

छिट्टै अनुमोदन हुने ठानिएको नोभाभ्याक्स र जान्सुनको खोपले दुईवटा नयाँ भाइरसविरुद्ध केही काम गर्ने देखिएको छ।

त्यसबारे के भइरहेको छ?

कोरोनाभाइरसका थप नयाँ भेरीअन्ट देखिनेछन्।

विश्वभरिका वैज्ञानिकहरूले नजिकबाट हेरिरहेका छन् र महत्त्वपूर्ण लागेको बारेमा अध्ययन एवम् अवलोकन गरिनेछ।

आवश्यक परेको खण्डमा हाल उपलब्ध खोपहरूमा अद्यावधिक गर्नुपर्ने भएमा त्यसका लागि विज्ञहरूले काम गरिरहेका छन्।

यूके सरकारले भविष्यमा देखिन सक्ने नयाँ प्रकारको भाइरसका लागि खोपहरूको विकास गर्न औषधि उत्पादक क्योरभ्याक्ससँग सम्झौता गरिएको घोषणा गरेको छ।


यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका इन्जिनियरहरूले त्यहाँको अस्पताल र मोटरकार निर्माता कम्पनी मर्सिडिजको फर्मूला वानसँग मिलेर त्यो यन्त्र बनाएका हुन्। त्यसले फोक्सोमा अक्सिजन पठाउने भेन्टिलेटर भन्ने यन्त्र प्रयोग नगरिकनै फोक्सोमा अक्सिजन पठाउन सक्छ।

कन्टिनिअस पोजिटिभ एअरवे प्रेसर (सीपीएपी) नाम गरेका उपकरणहरू यसअघि पनि अस्पतालहरूमा प्रयोग हुने गरेको छ। तर तिनको पर्याप्त आपूर्ति हुन सकेको छैन।

चीन र इटलीमा कोभिड-१९का बिरामीको उपचारमा ती उपकरणको प्रयोग गरिएको छ।

अहिले बनाइएका ४० वटा नयाँ सीपीएपी उपकरण युनिभर्सिटी कलेज अफ लण्डनको अस्पताल र अन्य तीन अस्पतालमा पठाइएको छ। अहिले जारी परीक्षण सफल भए मर्सिडिज एएमपी एचपीपीले प्रतिदिन १,००० का दरले त्यस्तो उपकरण बनाउन सक्नेछ।

ब्रिटेनको औषधि तथा स्वास्थ्यउपचार सामग्री नियामक निकाय एमएचआरएले तिनको प्रयोग गर्न आवश्यक स्वीकृति दिइसकेको छ।

द्रुत प्रतिक्रिया

युनिभर्सिटी कलेज लण्डनको हेल्थकेयर इन्जिनियरिङकी प्राध्यापक रेबेका शिप्लेले बीबीसीसँग भनिन्: "चिकित्सा उपकरण निर्माण गर्न सामान्य अवस्थामा वर्षौँ लाग्छ तर यसपटक हामीले केही दिनमै बनाउने उपाय निकालेक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा छौँ। अहिले नै चलनचल्तीमा रहेको उपकरणलाई फेरि चलाएर छिटो र धेरै उत्पादन गर्न सक्ने भएका छौँ।"

त्यसक्रममा बिरामीले प्रयोग नगरेको सीपीएपी उपकरणको नक्कल गरेर त्यसको प्रारूप र ढाँचामा सुधार गरेर धेरै मानिसले प्रयोग गर्ने गरि उत्पादन गर्न लागिएको बताइएको छ।

इटलीको लोम्बार्दी क्षेत्रमा सीपीएपी उपकरण लगाइएका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामीहरू मध्ये ५० प्रतिशतलाई शरीरमा यान्त्रिक भेन्टिलेशन दिने भेन्टिलेटरको आवश्यकता नपरेका विवरण प्राप्त भएका छन्।

युनिभर्सिटी कलेज लन्डन अस्पतालकी सघन उपचार परामर्शदाता प्राध्यापक मेर्भिन सिङ्गर भन्छिन्: "यी उपकरणले सामान्य अक्सिजन मास्क र बिरामीलाई लठ्याएर दिइने यान्त्रिक भेन्टिलेशनको बीचमा रहेर काम गर्छन्।

"यी उपकरणले भेन्टिलेटर भन्ने उपकरण अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्ने वातावरण बनाउन सहयोग गर्छन्।"

सीपीएपीले कसरी काम गर्छ?

सीपीएपीले बिरामीको मुख र नाकबाट हावा र अक्सिजनको निरन्तर प्रवाह गर्छन्।

दबावसहित त्यसो गर्दा फोक्सो खुला रहन्छ र त्यहाँबाट छिर्ने अक्सिजनको परिमाण बढ्न जान्छ।

कोभिड-१९ का बिरामीहरूमा फोक्सोभित्र रहने अक्सिजन लिने स्याक भनिने स्याना कोठाहरू बन्द भएर श्वासप्रश्वासमा समस्या हुने गरेको पाइएको छ। तर सीपीएपी उपकरण प्रयोग गर्दा बिरामीलाई सास लिन पनि बल प्रयोग गर्नु पर्दैन।

तर बिरामीको मास्कमा चुहावट हुँदा त्यहाँबाट भाइरस निस्किने र स्वास्थ्यकर्मीमा फैलिनसक्ने जोखिम रहेको विज्ञहरू बताउँछन्। मास्क वरीपरी हावा नचुहिने कुनै सीलको प्रयोग गरेमा त्यो जोखिम कम हुने उनीहरूको भनाइ छ।

सीपीएपी प्रयोग

इटलीको लोम्बार्दीमा २,००० भन्दा बढी कोभिड-१९का बिरामीहरूले अहिले सीपीएपी प्रयोग गरिरहेका छन्।

मर्सिडिजका एक अधिकारी एयान्डी कोवेलले भने, "फर्मूला वानले अहिले सहयोगी हात बढाएको छ। हामी स्रोत साधन प्रयोग गरेर उच्च कोटीका सीपीएपी उपकरण छोटो समयमा उत्पादन गर्न लागिरहेका छौँ।"

त्यो उपकरणको लागि आवश्यक अक्सिजन अनुगमन गर्ने मोनिटरको उत्पादनको लागि अर्को सानो उद्योग अक्स्फोर्ड ओप्ट्रोनिक्सले सहकार्य गरिरहेको छ।


यूनेस्कोको विश्व सम्प्दा सूचीमा परेको नाज्का लाईन्समा भुइँमा झन्डै दुई शताब्दीअघि बनाइएका अनेकौँ  रेखा र आकृतिहरू छन्।

नाज्का मरुभूमिको भुइँमा खाल्डो खनेर रङ्गीन माटो बाहिरबाट देखिनेगरी विभिन्न जीवका आकृतिहरू बनाइएको वैज्ञानिकहरूको धारणा छ।

अहिले फेला परेको बिरालोको आकृतिमा पहिला कसैको दृष्टि परेको थिएन। दृश्यावलोकन गर्ने ठाउँसम्म जान एउटा नयाँ बाटो बनाउन योजना निर्माण गर्ने क्रममा उक्त आकृति फेला परेको हो।

प्रस्तावित दृश्यावलोकन स्थलबाट पर्यटकहरूले भुइँमा बनाइएका त्यस्ता अनेकौँ  आकृतिहरू देख्न सक्छन्।

पेरूको संस्कृति मन्त्रालयले एउटा विज्ञप्तिमा भनेको छ, "उक्त आकृति अलिअलि मात्र देखिन्थ्यो र मेटिने क्रममा थियो। किनभने त्यो र प्राकृतिक क्षयको जोखिम भएको भिरालो ठाउँमा छ।"

मन्त्रालयका अनुसार उक्त ३९ मिटर लामो उक्त आकृतिलाई गत साता सफा पारेर संरक्षण गरिएको हो।

भुइँमा बनाइएका अधिकांशमा आकृतिमा विभिन्न जीवको चित्रण गरिएको छ

नाज्का लाईन्स हेर्ने जिम्मेवारी पाएका पेरूका प्रमुख पुरातत्त्वविद् जोनी इस्लाले एफे समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार बिरोलोको आकृति नाज्का संस्कृतिभन्दा पुरानो हो। ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नाज्का संस्कृतिमा अधिकांश आकृतिहरू सन् २०० देखि ७०० सम्म बनाइएको विश्वास गरिन्छ।

अहिले फेला परेको बिरालोको आकृति इसापूर्व ५०० देखि सन् २०० को बीचमा पाराकास कालमा बनाइएको इस्लाको निष्कर्ष छ।

उनका अनुसार कलाको शैली तुलना गरेर त्यो पत्ता लगाइएको हो।

पाराकास कालमा कपडामा चरा, बिरालो, मानिस बनाइने गरेको र यी आकृतिहरूजस्तै हुने गरेको उनको भनाइ छ।


यूरोपमा स्काइलार्क नामक चराको सङ्ख्या निकै घटिसकेको छ।

दश लाख जनावर तथा बोटबिरुवाका प्रजाति लोप हुने खतरामा छन्।

राष्ट्रसङ्घको प्रतिवेदनका अनुसार यसअघि कहिल्यै नसोचिएको गतिमा सर्वत्र प्रकृतिमा ह्रास आइरहेको छ र हामीलाई चाहिने खाद्यान्न तथा ऊर्जाको माग त्यसका लागि प्रमुख जिम्मेवार रहेका छन्।

यो क्रमलाई रोक्न सकिन्छ, तर त्यसका लागि मान्छेले प्रकृतिप्रति गर्ने व्यवहारमा आमूल परिवर्तन गरिनुपर्ने प्रतिवेदनले औँल्याएको छ।

सुझाव

हाम्रा बालीनालीमा परागसेचन गराउने मौरीदेखि पानी सञ्चित गर्ने जङ्गलसम्ममा मानवले पुर्‍याइ रहेको क्षतिबारे प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ।

१५ हजार सन्दर्भ सामग्री प्रयोग गरिएको र तीन वर्ष लगाइएको उक्त अध्ययन प्रतिवेदन १८ सय पृष्ठको छ।

समरी फर पोलिसी मेकर्स अर्थात् नीति निर्माताहरूका लागि सारांश शीर्षकमा ४० पृष्ठको सारसङ्क्षेप प्यारिसमा भएको एउटा बैठकमा आज सार्वजनिक गरिएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्

त्यसलाई मानव जातिले आफ्नो एकमात्रै बासस्थानप्रति अपनाएको रवैया बारेको सम्भवतः सबैभन्दा सशक्त आरोप भनिएको छ।

प्रतिवेदनले भनेको छ- इतिहासदेखि पृथ्वी मानवीय गतिविधिबाट मा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रमा परेको छ र पछिल्लो ५० वर्षमा ती चोटहरू ठूलो घाउको रूपमा परिणत भएको छ।

बर्दियाका जङ्गलमा बाघ यसरी घुम्छन्

सन् १९७० यता विश्वको जनसङ्ख्या दोबर भएको छ र विश्व अर्थतन्त्र चार गुणाले बढेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार १० गुणाले बढेको छ।

बढ्दो विश्वलाई गाँस र कपास तथा ऊर्जा पुर्‍याउनका निम्ति खासगरी उष्णप्रदेशीय क्षेत्रका वनलाई आश्चर्यलाग्दो गतिमा विनाश गरिँदैछ।

सन् १९८० देखि २००० को अवधिमा १० करोड हेक्टर वन मासिएको छ।

हाम्रा शहरहरू तीव्र गतिमा बढिरहेका छन् र सन् १९९२ देखि शहरको क्षेत्र दुई गुणाले बढिरहेको छ।

यी सबै मानवीय गतिविधिले पहिलाभन्दा ठूलो सङ्ख्यामा प्रजातिहरू मरिरहेका छन्।

विश्व प्रक्षेपणका अनुसार करिब २५ प्रतिशत जनावर तथा बोटबिरुवा लोप हुने खतरामा छन्।


यूरोपेली आयोगका प्रमुख जाँ क्लोड यंकरले हालैका दिनमा ब्रिटेन तथा ईयूबीच सम्झौता हुने सम्भावना बढेको बताउँदै नोभेम्बरसम्ममा दुई पक्षबीच सहमति हुने उल्लेख गरेका हुन्।

सन् २०१९ को मार्च २९ सम्ममा ब्रिटेनले औपचारिक रूप ईयू छाड्नेछ।

आशा

अबको ११ दिनमा हुन लागेको यूरोपेली शिखरबैठककका क्रममा दुईपक्षबीचको भावी आर्थिक सहकार्यबारे पनि सहमति गर्नेमा दुवै आशावादी देखिएका छन्।

तर आयरल्याण्ड र नर्दन आयरल्याण्डको सीमा र अन्य केही विषयमा अहिलेसम्म सहमति हुन सकेको छैन।

यूरोपेली परिषद्का अध्यक्ष डोनल्ड टुस्कले पनि सन् २०१८को अन्त्यसम्ममा सहमति हुने सम्भावना रहेको औँल्याए।

टुस्कले बेक्जिटसम्बन्धी ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेले प्रस्तुत गरेको योजनाहरू व्यवहारिक नभएको भनेको केही हप्तामा पछि नै उनको यस्तो भनाइ आएको हो।

ब्रेक्जिटसम्बन्धी छलफलहरूमा सकारात्मक प्रगति देखिएपछि यूरो तथा अमेरिकी डलरको तुलनामा ब्रिटिश मुद्रा पाउण्ड बलियो भएको छ।

सम्बन्ध तोड्ने

अस्ट्रियाली संचारमाध्यमलाई शुक्रवार दिएको एउटा अन्तर्वार्तामा यूरोपेली आयोगका प्रमुख यंकरले अक्टोबर महिनाभित्रै सम्झौता हुने आफूलाई नलागेको बता... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ए। तर नोभेम्बर महिनामा भने सम्झौता हुन सक्ने उनले बताए।

अक्टोबर १७ मा हुन लागेको यूरोपेली नेताहरूको आगामी बैठकमा सहमति हुने वा नहुने भन्ने प्रश्नमा यंकरले सहमतिबाट आफूहरू टाढा नरहेको बताएका हुन्।

सहमति बिनाको ब्रेक्जिट ब्रिटेन तथा ईयू दुवैका लागि राम्रो नहुने उनको धारणा छ।

ब्रिटेन औपचारिक रूपमा ईयूबाट बाहिरिने मिति सन् २०१९ को मार्च २९ बाट संक्रमणकालीन अवधि शुरू हुनेछ।

सो अवधि ईयू-ब्रिटेनबीचको भावी दिनमा बन्ने स्थायी सम्बन्धको मार्ग सहज गर्नेतर्फ लक्षित रहने बताइएको छ।

सन् २०१६ को २३ जुनमा भएको जनमत संग्रहमा ब्रेक्जिटपक्षधर विजयी भएपछि ब्रिटेन सरकारले ईयूसँगको उसको ४० वर्ष लामो सम्बन्ध तोड्ने निर्णय गरेको थियो।


येशु ख्रिष्टलाई साल्भाटोर मुण्डी अर्थात संसारका उद्धारकका रुपमा प्रस्तुत गरिएको उक्त चित्र एकजना अज्ञात खरिदकर्ताले गत नोभेम्बरमा ४५ करोड डलरमा किनिदिएपछि सो सङ्ग्रहालयले उक्त चित्रकला पाएको थियो।

उक्त चित्रकला सार्वजनिक गर्न ढिलाइ गर्नुको कारण सङ्ग्रहालयले खुलाएको छैन।

यसअघि साल्भाटोर मुण्डी नामक  उक्त चित्र लियोनार्दो दा भिन्चीका चेलाहरूले बनाएको ठानिएको थियो।

खरिदकर्ता

गत वर्ष खुलेको लुभ्र आबुधाबी सङ्ग्रहालयले सेम्टेम्बर १८ मा साल्भाटोर मुण्डी चित्र सार्वजनिक गर्ने बताइएको थियो।

'दा भिन्चीको चित्रकला' ४५ करोड डलरमा विक्री

संयुक्त अरब एमिरेट्स सम्बद्ध पत्रिका द न्याश्नलले आबुधाबीको संस्कृति तथा पर्यटन विभागलाई उद्धृत गर्दै चित्रकला सार्वजनिकीकरणको नयाँ मिति घोषणा भइनसकेको बताएको छ।

सङ्ग्रहालयले ११ नोभेम्बरमा पर्ने आफ्नो पहिलो वार्षिकोत्सवको प्रतीक्षा गरेको हुनसक्ने सो पत्रिकाले जनाएको छ।

लियोनार्दो दा भिन्चीले बनाएको संसारकै सबैभन्दा महँगो उक्त साल्भाटोर मुण्डी चित्रकलाको वास्तविक खरिदकर्ताबारे व्यापक चर्चा भएको थियो।

अस्तित्व

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले शुरुमा उक्त चित्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कलाको अज्ञात खरिदकर्ता साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमान रहेको बताएका थिए।

तर पछि उनका एकजना आफन्त साउदी राजकुमार बदर बिन अब्दुल्लाह बिन फरहानले आबुधाबीको संस्कृति तथा पर्यटन विभागको लागि सो चित्रकला खरिद गरेको दस्तावेजहरूमा भेटिएको रोयटर्स लगायतका सञ्चारमाध्यमले जनाएका थिए।

मिथिला यादव

लियोनार्दो दा भिन्चीको मृत्यु सन् १५१९ मा भएको थियो।

हाल उनका २० वटाभन्दा कम चित्रकला अस्तित्वमा रहेको बताइन्छ।


यो अनौठो मौसम थिएन, तर सन् २०२० को ओलिम्पिक आयोजकहरूले दर्शकहरूलाई गर्मीबाट बचाउन गरेको एउटा नयाँ प्रविधिको परीक्षण थियो।

सी फरेस्ट वाटरवे खेलस्थलको दर्शकदीर्घामा झन्डै तीन सय किलो नक्कली हिउँ छरिएको थियो।

यसको उद्देश्य यसले तापक्रम र आद्रता कम गर्न सहयोग गर्छ कि गर्दैन भनेर परीक्षण गर्नु थियो।

जुलाईमा टोक्योको तापक्रम ३५ डिग्री सेल्सियस पुग्छ जसले गर्दा आगामी ओलिम्पिकमा दर्शकहरूलाई स्वास्थ्य समस्या हुनसक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

यो खेलस्थलमा ओलिम्पिकका रोइङ् र कनूइङ्‍का खेलहरू खेलाइने योजना छ।

दुई हजार दर्शक क्षमता रहेको यस खेलस्थलका आधा सीटहरूमाथि छानो छैन।

शुक्रवार टोक्यो ओलिम्पिक आयोजक समितिले पाँच मिनेट नक्कली हिउँ पार्ने परीक्षण गरेको थियो।

तर यसको नतिजा भने उनीहरूले अपेक्षा गरे अनुरूपको नभएको हुनसक्छ किनभने हिउँ पार्नु अघि र पछिको तापक्रम ठ्याक्कै एउटै रह्यो।

समितिका ताकासी ओकामुराले नतिजा अपेक्षाकृत नभएपनि हिउँका अरू फाइदा भएको बताए।

"यो मेसिनको फाइदा भनेको दर्शकहरूले रमाइलो माने।"

हिउँ, कुहिरो मेसिन र छाताटोपी

सङ्गीत कार्यक्रमहरूमा प्रयोग गरिने हिउँ पार्ने मेसिनले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

१५ मिटरसम्मको दुरीमा हिउँ पार्न सक्ने बताइएको छ। खर्च भने बताइएको छैन।

आयोजक समितिले यो मेसिन प्रयोग गर्ने वा नगर्ने भन्ने निर्णय गरिसकेको छैन तर शुक्रवार अर्को परीक्षण पनि गर्ने बताएको छ।

"आज पहिलो परीक्षण हो," समितिका टोमाआकी मात्सुमातोले भने। "तर हामीले यो प्रयोग गर्नसक्ने अवस्था छ।"

सन् २०१३ मा टोक्योलाई ओलिम्पिक आयोजना गर्न जिम्मा दिइएपछि जापानले कुहिरो लगाउने मेसिनदेखि छाताटोपीसम्म परीक्षण गरेको छ।

जापानमा हालैका ग्रीष्म मौसमहरूमा देखिएको उच्च तापक्रमले गर्मीका बारेमा चिन्ता बढाएको छ।

सन् २०१८ मा गर्मीका कारण एक सातामा कम्तीमा ६५ जनाको मृत्यु भएपछि जापान सरकारले प्राकृतिक विपत्ति घोषणा गरेको थियो।

सन् २०१९ को जुलाईमा गर्मीमा कारण पाँच हजारभन्दा बढी व्यक्तिहरू अस्पताल पुगेका थिए।

सडक दौड हुने ४२ किलोमिटर सडकमा तापक्रम कम गर्ने प्रविधि प्रयोग गरेर सडकको तापक्रम आठ डिग्रीसम्म कम गरिएको बताइएको छ।

अन्य प्रयोगहरूमा सकेसम्म धेरै रुख रोप्ने एवम् वातानुकूलन प्रविधि भएका घरहरूलाई ढोका खुला राख्न अनुरोध गरिएको छ।

सन् २०२० ओलिम्पिक खेलकुद जुलाई २४ देखि अगस्ट ९ सम्म आयोजना हुनेछ।


यो अमेरिकी हतियार दर्शाउने साङ्केतिक तस्बिर मात्र हो

भारत तथा प्रशान्त क्षेत्र हेर्ने आफ्नो इन्डो-प्यासिफिक कमान्डले एम सिक्सटिन, ए फोर र एम फोर कार्बाइन नामक अत्याधुनिक राइफलहरू नेपाललाई बिक्री गर्न स्वीकृति जनाएको अमेरिकी सेनाको वेब्साइटमा उल्लेख छ।

नेपाली अधिकारीहरूले राष्ट्रस‌ङ्घीय मिसनमा खटिने फौजका लागि ती हतियार खरिद गर्न लागिएको र त्यो नौलो विषय नभएको उल्लेख गरेका छन्।

तर सुरक्षा मामिलासम्बन्धी कतिपय जानकारहरू पछिल्लो हतियार खरिद सहितका  विभिन्न घटनाक्रमले हालैका वर्षहरूमा गहिरिँदै गएको नेपाल-अमेरिका रक्षा सम्बन्धलाई सङ्केत गर्ने बताउँछन्।

खरिद

नेपालको रक्षा मन्त्रालयले पुराना हतियारलाई विस्थापित गर्न ६ हजार ४ सय ९२ नाल नयाँ हतियारको खरिद प्रकिया अघि बढेको र त्यसका लागि २ अर्ब १९ करोड ४१ लाख रूपैयाँ छुट्याइएको उल्लेख गरेको छ।

तर अमेरिकालाई कसरी हतियारको रकम भुक्तानी गर्ने भन्ने विषय अझै टुङ्गो लाग्न बाँकी रहेको सैनिक अधिकारीहरू बताउँछन्।

उनीहरूका अनुसार नेपालको सार्वजनिक खरिद ऐनको प्रावधानका कारण हतियार बापतको रकम किस्ताबन्दीमा तिर्नुपर्ने हुन्छ तर अमेरिकाले ए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कमुष्ठ भुक्तानी हुनुपर्ने धारणा राखिरहेको छ।

उक्त विषय टुङ्गोमा पुग्नेबित्तिकै ती हतियारहरू काठमाण्डू आइपुग्ने सैनिक प्रवक्ता गोकुल भण्डारी बताउँछन्।

बुधवार अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरूसँग परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले यस विषयमा पनि छलफल गर्ने ठानिएको थियो।

तर वाशिङ्टन डीसीस्थित नेपाली राजदूत अर्जुनकुमार कार्कीले उक्त खरिद प्रकिया मिलिसकेको भन्दै त्यसबारे कुराकानी नभएको बताए।

उनका अनुसार ज्ञवालीले राष्ट्रसङ्घीय  मिसनमा खटिने नेपाली फौजहरू तथा काभ्रेको पाँचखालस्थित शान्ति सैनिक तालिम केन्द्रको क्षमता अभिवृद्धिबारे छलफल गरेका छन्।

निर्भरता

कतिपयले अमेरिकाबाट हतियार खरिद गर्ने पछिल्लो निर्णयलाई हालैका वर्षमा नेपालको सैन्य कूटनीतिमा देखिएको परिवर्तनको एउटा हिस्सा ठान्छन्।

त्यसमा भारत र चीनबीच नेपालमा बढिरहेको भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धामाझ अमेरिकाले नेपाली सेनासँग कायम गरेको घनिष्ठ सम्बन्ध जोडिएको जस्तो देखिन्छ।

नेपालमा राणाशासनको अन्त्यपछि नेपाली सेनाको आधुनिकीकरण र तालिममा सघाउन भारतबाट एउटा विशेष सैनिक मिसन नेपाल आएको थियो।

दुई दशकभन्दा लामो समय नेपालमा बिताएको उक्त मिसनलले सेनाको साङ्गठनिक ढाँचाको निर्धारण, तालिम र बन्दोबस्ती सहितका क्षेत्रमा योगदान गरेको थियो।

चीनसँगको युद्धमा भएको भारतको पराजय र त्यसलगत्तै चीनसँगको आफ्नो सीमाक्षेत्रमा बढेका तनावका माझ लामो विवादपछि नेपालले उक्त मिसनलाई बिदा गरेको थियो।

सन् १९५० को शान्ति तथा मैत्री सन्धिले दुई देशबीच विशेष सम्बन्ध निर्धारण गरेको भन्दै विगतमा तेस्रो देशबाट नेपालले गरेका हतियार खरिदप्रति भारतले गम्भीर चासो देखाएका दृष्टान्त पनि छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्

सन् १९८८ मा नेपालले चीनसँग शत्रुपक्षको विमान नष्ट गर्न सक्ने ठानिने 'एन्टी-एअरक्र्याफ्ट ' हतियारहरू खरिद गरेपछि व्यापार र पारवहन सम्झौताको नवीकरणको विषय उठाउँदै भारतले झन्डै १५ महिनासम्म नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएको थियो।

नेपालमा सशस्त्रद्वन्द्व सुरु भएपछि सेनाले विशेषगरी भारत, अमेरिका, चीन, ब्रिटेन, बेल्जियम सहितका देशबाट आधुनिक हतियार पाएको वा किनेको गरेको थियो। केही देशले सेनाको हवाई क्षमता विस्तारमा पनि सघाएका थिए।

सन् २००१ मा न्युयोर्कमा आतङ्कवादी आक्रमण भएपछि तत्कालीन माओवादी विद्रोहीहरूसँग लड्न नेपाललाई अमेरिकाले अत्याधुनिक एम सिक्सटिन राइफलहरू उपलब्ध...


यो अवस्था हो, भारतको छैटौँ ठूलो शहर चेन्नईको।

यो साता त्यहाँको चारवटा पानी भण्डारणस्थल सबै सुख्खा भए।

थोरै मात्र खानेपानी त्यहाँ बाँकी छ र त्यो पनि कहिले सकिने हो भन्न सकिँदैन।

परिणामस्वरूप चेन्नई शहरमा बस्ने ४० लाख जनसङ्ख्या खानेपानीका लागि अब सम्पूर्ण रूपमा सरकारी ट्याङ्करहरूमा निर्भर भएका छन्। अन्य मानिसहरूले धेरै रकम खर्च गरेर निजी ट्याङ्कर कम्पनीमार्फत आफ्ना घरमा पानीको बन्दोबस्त गरिरहेका छन्।

केही ठाउँमा मानिसहरूले इनारबाट पानी झिक्न खोजिरहेका छन् तर त्यसको गुणस्तर निकै खराब छ।

पानीको हाहाकार

अधिकांश भारतीय शहरहरूमा सधैँ नै पानीको सङ्कट केही हदसम्म भइ नै रहन्छ। शहरका बासिन्दाहरू चौबिसै घण्टा धारामा पानी आउने अपेक्षा राख्दैनन्। त्यसैले उनीहरू पानीको भण्डारण गर्छन्।

तर यसपटक मनसुन यामको आगमनमा ढिलाइ भएको छ। यसले चेन्नईको पानी सङ्कट झन् गम्भीर बनाइदिएको छ।

साना रेस्टुरेन्टहरू त बन्द नै भएका छन्। केही मानिसहरूलाई तिनका कार्यालयले कार्यस्थलमा पानी जोगाउन घरबाटै काम गर्न भनेका छन्।

शहरको मेट्रो प्रणालीले पानी बचाउन आफ्ना स्टेशनहरूमा एसी चलाउन छाडेको छ।

होटलहरूले आफ्ना पाहुन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालाई पानी अड्कलेर मात्र दिन थालेका छन्।

एउटा सानो होटल आनन्दका व्यवस्थापक पी चन्द्रशेखरले पाहुनाहरूलाई पानीको हरेक थोपाको महत्त्व बुझ्न भनेका छन्, "हामी मात्र होइन, सबै होटलहरू बन्द हुनसक्छन् किनभने पानी नै छैन।"

समस्यै समस्या

बिहीवार शहरमा केही पानी पर्‍यो। मानिसहरूले सामाजिक सञ्जालमा पछिल्ला १९० दिनमा पहिलोपटक पानी परेको भन्दै खुसी व्यक्त गरे।

एक रेडियो प्रसारक जोहाले बीबीसीलाई बताए, "यो शहरले मौसमको निकै धेरै समस्या भोगेको छ। गएको १० वर्षमा यति लामो समयसम्म पानी नपरेको यसैपटक हो।"

"पानी किन्न अहिले जति पैसा भए पनि पुग्दैन…यस्ता मानिसहरू छन् जो केही लिटर पानीका लागि हजारौँ रुपैयाँ तिर्न पनि तयार छन्। तर पनि पानी पाएका छैनन्।"

"शहरका मलहरू सञ्चालन भएका छैनन्। साथै सार्वजनिक शौचालयदेखि लिएर धेरै काम पानी सङ्कटका कारण प्रभावित छन्। हामी छिट्टै वर्षाको आशमा छौँ।"

दुई सन्तानकी आमा पुनीथाले एनडिटिभीसँग कुरा गर्दै सरकारी ट्याङ्करबाट पानी लिन उनले हरेक दुई दिनमा दुई घण्टा प्रतीक्षा गर्ने गरेकी छन्।

प्रत्येक दोस्रो दिन आफूले केवल सात बाल्टिन पानी पाउने गरेको उनले बताइन्।

"हाम्रा बालबालिका स्कूल वा कलेज जान पाएका छैनन्। हामी रातको १ वा २ बजे पानी सङ्कलन गर्दैछौँ।"

केही सार्वजनिक पानी ट्याङ्कको लाइनमा बसेका मानिसहरूबीच झगडा समेत भएका छन्।


यो अहिलेसम्म एकै दिन पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरूको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

यससँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६१,५०० नाघेको छ।

सो अवधिमा सात जनाको मृत्यु भएको सरकारको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म ३९० जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको छ।

अहिले देशभरि १७,३८३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ। तीमध्ये ९,२९५ जना संस्थागत आइसोलेशनमा र अरू ८,०८८ जना घरमै भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये ९,४९३ जना अर्थात् आधाभन्दा बढी वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा छन्।

त्यसमा पनि काठमाण्डू उपत्यकामा हुनेको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा ११,४५८ वटा नमुनाको परीक्षण भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

तीमध्ये ६३९ महिला र १,३८१ पुरुषमा सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा थप ६९८, ललितपुरमा ७९ र भक्तपुरमा ८२ गरी उपत्यकामा कुल ८५९ जनामा कोभिड-१९ देखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

त्यसैगरी मोरङमा ११८, सुनसरीमा ५८, बारामा ७८, सप्तरीमा ४५, चितवनमा १९१, कास्कीमा ८६, नवलपरासीमा ४१, रूपन्देहीमा ८६ र सुर्खेतमा ११७ मा सङ्क्रमित भेटि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एका हुन्।

 काठमाण्डू उपत्यकाबाहेक मोरङ, सुनसरी, सिराहा, मकवानपुर, चितवन र रूपन्देहीमा धेरै सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू छन्।

बिहीवार देशभरि १,२४६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यसको अघिल्लो दिन १,५३९ सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले विगत २४ घण्टामा ज्यान गुमाउने बिरामीमध्ये दुई महिला र पाँच पुरुष छन्।

मृतकमध्ये दुई महिला र दुई पुरुष काठमाण्डू उपत्यकाका, दुई पुरुष मोरङका र एक पुरुष नवलपरासीका हुन्।

उनीहरूको उमेर ३१ देखि ८८ वर्षसम्म भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा ८७१ जना रोगमुक्त प्रमाणित भए।

मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म नेपालमा ४३,८२० जना अर्थात् ७१.१ प्रतिशत सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

गम्भीर लक्षण भएका बिरामीमध्ये १७३ जना सघन उपचारमा र ३६ जना भेन्टिलेटरमा भएको जानकारी मन्त्रालयले दिएको छ।

तीमध्ये वाग्मती प्रदेशमा १२६ जना आईसीयू र ३४ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

देशभरि ७,७३६ जना क्वारन्टीनमा छन्।

परिवारविहीन बालबालिकाको लागि बालमैत्री क्वारन्टीन


यो अहिलेसम्म पुष्टि भएको सर्वाधिक दैनिक वृद्धि सङ्ख्या हो।

मन्त्रालयका अनुसार सो अवधिमा थप ५० जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ। हालसम्म कुल ३,५७९ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

यो अवधिमा २,९०५ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ। रूपन्देहीमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि ७८,६२९ जना पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्। तीमध्ये ५,८६० जना संस्थागत आइशोलेशनमा र बाँकी सबै घरमै बसिरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अस्पतालमा रहेकामध्ये ७२८ जना आईसीयूमा र २३१ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत छन्।

अहिले पीसीआर विधिसहित एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

कुल २०,४८२ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

मन्त्रालयका अनुसार शुक्रवार काठमाण्डू जिल्लामा ३,०८९ जना, ललितपुर जिल्लामा ६४३ र भक्तपुरमा ३७४ जनामा कोभिड पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी झापामा २१६, मोरङमा २७३, चितवनमा ३४३, कास्कीमा ३९३, दाङमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

३६६, बाँकेमा २२२ र रूपन्देहीमा ७३० जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सरकारले सोमवार ७,४४८ जनामा सङ्क्रमण र ३७ जनाको मृत्यु, मङ्गलवार ७,६६० जनामा सङ्क्रमण र ५५ जनाको मृत्यु, बुधवार ८,६५९ जनामा सङ्क्रमण र ५७ जनाको मृत्यु एवं बिहीबार नौ हजार जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण र ५४ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो।

२२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी

हाल २२ जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्। वाग्मती प्रदेशका आठ, लुम्बिनी प्रदेशमा छ, प्रदेश नं १ का तीन र अन्य चार प्रदेशका एक-एक जिल्लामा अहिले उच्च सङ्ख्यामा सक्रिय सङ्क्रमित रहेका हुन्।

थप २१ जिल्लामा २०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

शुक्रवार पुष्टि भएको सङ्क्रमितहरूमध्ये २०४ जना १० वर्षभन्दा मुनिका, ६०० जना १० देखि १९ वर्षका र ४,४०१ जना २० देखि ३९ वर्षका छन्।

त्यस्तै ४० देखि ४९ वर्षका १,५७३, ५० देखि ५९ वर्षका १,१९९ र ७० वर्षभन्दा माथिका ३६६ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

काठमाण्डूमा धेरै सक्रिय सङ्क्रमित

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा तीन जिल्लामा कुल ३४,६०० जनाभन्दा केही बढी पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या देशभरि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ४४ प्रतिशत हो।

दोस्रोपटक कोरोना सङ्क्रमण भइरहँदा पनि बिरामीको उपचारमा खटिएकी नर्स

राजधानी उपत्यकामा अहिलेसम्म १,२१४ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

यो देशभरि कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्याको एकतिहाइ हो।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

यी  नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

के छ भारतको स्थिति?

भारत सरकारले शुक्रवार प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कअनुसार २४ घण्टाको अवधिमा ४,१४,००० जनामा अर्थात् अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

उक्त अवधिमा ३,९१५ जनाको कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ।

भारतमा हाल ३६ लाख ४५ हजारभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

कुल सङ्क्रमण सङ्ख्या भने दुई करोड १४ लाख नाघेको छ जसमध्ये दुई लाख ३४ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।


यो अहिलेसम्म पुष्टि भएको सर्वाधिक दैनिक वृद्धि सङ्ख्या हो।

मन्त्रालयका अनुसार सो अवधिमा थप ५४ जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारणले मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ। रूपन्देहीमा पनि ठूलो सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार  बिहीवार अपराह्णसम्म देशभरि ७२,५६१ जना पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा पुष्टि भएका १०० सङ्क्रमित पनि यो तथ्याङ्कमा समाविष्ट

अहिले पीसीआर विधिसहित एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

कुल २१,१४२ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

यो अवधिमा २,७०७ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू जिल्लामा ३,१६३ जना, ललितपुर जिल्लामा ५६७ र भक्तपुरमा २४२ जनामा कोभिड पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी मोरङमा २५५, कास्कीमा ३७५, दाङमा २४६, बाँकेमा ३९८, रूपन्देहीमा १,०६९ तथा सुर्खेतमा २०६ जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सरकारले सोमवार ७,४४८ जनामा सङ्क्रमण र ३७ जनाको मृत्यु, म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ङ्गलवार ७,६६० जनामा सङ्क्रमण र ५५ जनाको मृत्यु र बुधवार ८,६५९ जनामा सङ्क्रमण र ५७ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो।

तीमध्ये ५,३१५ जना संस्थागत आइशोलेशनमा र बाँकी सबै घरमै बसिरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

जटिल समस्या भएका बिरामीहरूको अस्पतालमा सघन उपचार कक्ष र भेन्टिलेटरमा उपचार भइरहेको छ।

वैशाख २४ गते अपराह्णसम्मको विवरण

७२,५६१देशभरि भएका सक्रिय सङ्क्रमित

१४.३%पीसीआरमा परीक्षणमध्ये सङ्क्रमण पुष्टि दर

१,४०६नेपालमा अहिले उपलब्ध आईसीयू शय्या

५६६नेपालमा अहिले उपलब्ध भेन्टिलेटर

६५२ +२०१आईसीयू र भेन्टिलेटरमा  भएका सङ्क्रमित

केही सातायता नेपालमा परीक्षण गरिएका नमुनामा सङ्क्रमण पुष्टि अनुपात बढ्न थालेको छ।

मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कमा अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न उमेर समूहका देखिन्छन्।

तीमध्ये २० वर्षदेखि ४९ वर्षसम्मका मानिसको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

काठमाण्डूमा धेरै सक्रिय सङ्क्रमित

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा तीन जिल्लामा कुल ३२,४०० जनाभन्दा केही बढी पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या देशभरि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ४४.६ प्रतिशत हो।

राजधानी उपत्यकामा अहिलेसम्म १,२०४ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

यो देशभरि कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्याको एकतिहाइ हो।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

यी  नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

नेपालमा कोभिड सङ्क्रमण दर किन सबैभन्दा उच्च

के छ भारतको स्थिति?

भारत सरकारले बिहीवार प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कअनुसार २४ घण्टाको अवधिमा ४,१२,००० जनामा अर्थात् अहिलेसम्मकै सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ पुष्टि भयो।

उक्त अवधिमा ३,९८० जनाको कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ।

उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पञ्जाब, तमिलनाडु र कर्नाटकसहित केही राज्यमा बुधवार अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक मृत्यु भयो।

महामारी फैलिएदेखि धेरै प्रभावित महाराष्ट्र राज्यमा ९२० जनाको कोभिड-१९ का कारण २४ घण्टाको अवधिमा मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ।

तर विज्ञहरूले परीक्षणको सङ्ख्या घटेको तथा...


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो।

यो वृद्धिसँगै सोमवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६,२११ पुगेको छ।

कुल सङ्क्रमितमध्ये १,०४१ जना निको भई अस्पतालबाट बिदा भएका र १९ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रा. डा. जागेश्वर गौतमले जनाएका छन्।

अहिलेसम्म ७७ मध्ये ७३ जिल्लामा कोभिड-१९ पुगेको पुष्टि भएको छ।

यसअघि सरकारले गत साता शुक्रवार सर्वाधिक सङ्ख्या अर्थात् ४४८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि गरेको थियो।

त्यसैगरी शनिवार र आइतवार क्रमश: दुई जनाको मृत्यु तथा २७३ जनामा सङ्क्रमण र एक जनाको मृत्यु र ४२५ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

प्रवक्ता डा. गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा ५,३०६ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,३८,६८३ पुगेको छ।

अहिले देशभरि १,३३,००० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेश, प्रदेश नं ५, कर्णाली प्रदेशमा र प्रदेश नं २ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये अधिकांश भारतबा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट फर्किएका हुन्।

पोखरामा थप एक प्रयोगशालामा पीसीआर विधिबाट परीक्षण सुरु भएको जानकारी डा. गौतमले दिए।

योसँगै देशभरि २२ वटा प्रयोगशालाबाट कोरोनाभाइरस पुष्टि गर्ने परीक्षण हुन थालेको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

सोमवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

उनीहरू विभिन्न उमेर समूहका भए पनि युवा र पुरुषको बाहुल्य छ।

रौतहटका १०२, दैलेखका ९३, दाङका ४३, महोत्तरीका ३०, सर्लाही २३ र मोरङ २२ र सुर्खेतका १९ जना भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

दैलेखमा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएका व्यक्तिहरू दुईवर्षे बालकदेखि ५४ वर्षसम्मका भएको उक्त प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

असार १ गते आइतवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

६,२११कुल सङ्क्रमण

७३प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ५,३०६

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै५,१५१

देशभरि क्वारन्टीनमा१,३३,८२९

अहिलेसम्म निको१,०४१

पर्सामा सङ्क्रमण पुष्टि भएकामध्ये तीन जना स्वास्थ्यकर्मी भएको नारायणी कोभिड अस्पतालका संयोजक डा. उदयनारायण सिंहले जानकारी दिएका छन्।

पर्साको ग्रामीण भेगको विभिन्न क्वारन्टीनमा बस्दै आएका १८ जनाको जेठ २६ गते स्वाब सङ्कलन गरिएको थियो।

तीमध्ये १० जनामा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको पर्सास्थित बीबीसी संवाददाता माधुरी महतोले अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै बताइन्।

उनका अनुसार कोरोनाभाइरस देखिएकामध्ये छ जना भारतबाट फर्किएर क्वारन्टीन बसेका व्यक्ति भएको बुझिएको छ।

त्यसैगरी काठमाण्डू उपत्यकामा पाँच जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

लगातार ७६ दिन कोरोनाभाइरसको सूचना दिएका सरकारी अधिकारी


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो। यससँगै शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १५,२५९ पुगेको छ।

तीमध्ये ६,१४३ जना निको भएका र ३२ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा ८२३ सङ्क्रमित भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएका छन् भने असार १७ मा मृत्यु भएका एक व्यक्तिमा पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

अहिलेसम्म प्रदेश नं ५, प्रदेश नं २ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कोभिड-१९ भएका व्यक्तिको सङ्ख्या सर्वााधिक छ।

कर्णाली प्रदेशमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको छ।

बिहीवार मन्त्रालयले ४७३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि गरेको थियो भने एकै दिन सर्वाधिक ६६४ जना भाइरसमुक्त भएर घर फिर्ता भएका थिए।

यसअघि गत असार ४ गते एकै दिन सर्वाधिक ६७१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार असार १७ गते राति काठमाण्डूको एउटा अस्पतालमा मृत्यु भएका एक व्यक्तिमा पनि कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको छ।

उनी नयाँबानेश्वर निवासी ८५ वर्षीय वृद्ध भएको डा. गौतमले बताए। ती व्यक्ति पा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्किन्सन्स रोगबाट पीडित थिए।

छाती दुखेको र पिसाब कम भएकाले उनलाई अस्पताल भर्ना गरिएको थियो।

को हुन् सङ्क्रमित?

अहिले पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। उनीहरू विभिन्न उमेरका समूहका भए पनि युवाको बाहुल्य छ।

कुल ७४० जनामध्ये १३४ महिला र ६०६ महिला छन्।

अहिले अछाम जिल्लामा सर्वाधिक २३० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

त्यसैगरी बाजुरामा ५३, कैलालीमा ५१ , कञ्चनपुरमा ४३, बैतडीमा ३२, डडेलधुरामा २८, डोटीमा २४ र सिरहामा २४ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

असार १९ गते शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

१५,२५९कुल सङ्क्रमण

८२३२४ घण्टामा घर फिर्ता

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ४,४८३

सक्रिय सङ्क्रमित९,०८४

देशभरि क्वारन्टीनमा३५,४७२

अहिलेसम्म निको६,१४३

के छ अरू तथ्याङ्क?

अहिले सबै ७७ वटा जिल्लामा कोभिड-१९ पुगिसकेको छ। आइसोलेशनमा भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९,०८४ छ।

महोत्तरी, रौतहट, सर्लाही, कपिलवस्तु, पाल्पा, दाङ, दैलेख र कैलाली जिल्लामा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५०० नाघेको छ।

निको भएकाबाहेक अहिले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक २,८४९ सङ्क्रमित छन् भने प्रदेश नं ५ मा २,१५७ र प्रदेश नं २ मा २,१२४ जना छन्।

विभिन्न जिल्लामा ३५,००० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

परीक्षणको दायरा 'अझ फराकिलो'

डा. गौतमका अनुसार शुक्रवारबाट परीक्षणको दायरा अझ फराकिलो बनाइएको छ।

उनका अनुसार अब क्यान्सर तथा मधुमेह भएका बिरामी, इमर्जेन्सीमा आउने बिरामी, आईसीयूमा भर्ना भएका बिरामी, पकेट एरियाम बस्ने मानिस र स्वास्थ्यकर्मीहरूमा पनि कोरोनाभाइरसको  परीक्षण हुनेछ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ४,४८३ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या २,४२,२४७ पुगेको छ।


यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि हो। यो वृद्धिसँगै शुक्रवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५,०६२ पुगेको छ।

तीमध्ये ८७७ जना निको भएका र थप एक जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताए।

योसहित मृतकको कुल सङ्ख्या १६ पुगेको छ।

डा. गौतमका अनुसार अहिले फेला परेका सङ्क्रमित व्यक्तिहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

अहिले मरणोपरान्त सङ्क्रमण पुष्टि भएका व्यक्ति अर्घाखाँची जिल्लाका भएको उनले बताए।

ती व्यक्ति १२ दिनअघि भारतको महाराष्ट्रबाट फर्किएर स्थानीय क्वारन्टीनमा बसेको र श्वासप्रश्वासमा समस्या आएपछि बुटवलस्थित लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा उपचार गराई फर्किने क्रममा उनको बुधवार मृत्यु भएको जानकारी उनले दिए।

बिहीवार २५० जनामा,  बुधवार २७९ जनामा र मङ्गलवार ३२३ जनामा सङ्क्रमण तथा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ५,९२५ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,२१,८६२ पुगेको छ।

अहिलेसम्म ७२ जिल्लामा स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ङ्क्रमण भेटिएको छ।

जेठ ३० गते शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

५,०६२कुल सङ्क्रमण

७२प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ५,९२५

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै४,१६९

देशभरि क्वारन्टीनमा१,५८,०००+

अहिलेसम्म निको८७७

अहिलेसम्म प्रदेश नं २ र ५ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ भएका व्यक्ति भेटिएको छ।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अहिले देशभरि १,५८,००० भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्।

तीमध्ये अधिकांश भारतबाट फर्किएका हुन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा ३३ जिल्लामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये अधिकांश पुरुष छन्।

मन्त्रालयको तथ्याङ्कअनुसार अहिले रौतहट, सर्लाही, सुर्खेत, दैलेख, धादिङ र स्याङ्जामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको हो।


यो आँकडाले पहिलो छ महिनामा भएकोभन्दा असार महिनामा मात्रै गरिएको विकास खर्च बढी देखिन्छ।

समयमै विकास खर्च होओस् भनी हालैका केही वर्षमा नयाँ व्यवस्था शुरू गरिए पनि ती प्रभावकारी हुन नसकेको विज्ञहरू बताउँछन्।

यो आर्थिक वर्षका लागि छुट्याइएको ३ खर्ब ३५ अर्ब रुपैयाँ पुँजीगत बजेटमध्ये शुक्रवारसम्म २ खर्ब २० अर्ब (२२०,५१६,५८३,९१७.८२) रुपैयाँ अर्थात् करिब दुई तिहाइ खर्च भएको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ।

परिपाटी

त्यसमध्ये करिब ५९ अर्ब (५८,५५८,६०८,६७८.७८) रुपैयाँ अर्थात् साढे १७ प्रतिशत असारमा  मात्रै खर्च भएको उक्त कार्यालयका सहायक सूचना अधिकारी दिनेश रेग्मी बताए।

उनले भने, "चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा ४.६४ प्रतिशत पुँजीगत बजेट खर्च भएको छ। छ महिना १४.४५ प्रतिशत खर्च छ, नौ महिनामा करिब ३५.४२ प्रतिशत खर्च भयो। हालसम्म कुल पुँजीगत बजेटको ६५. ७९ प्रतशित खर्च भएको छ, जसमध्ये असारमा मात्रै १७.४७ प्रतिशत खर्च भएको देखिन्छ।"

'असार लाग्दा विकास खर्च आधा पनि भएन'

विकास बजेटको १३ प्रतिशत मात्रै खर्च

विकास खर्च बढाउन स्थलगत अनुगमन

आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर भौतिक पूर्वाधार लगा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यतका विकासका काममा धमाधम बजेट खर्च हुने परिपाटीलाई नियन्त्रण गर्न भन्दै दुई वर्षदेखि सरकारले नयाँ व्यवस्था थालेको छ।

त्यसअन्तर्गत फागुन मसान्तसम्म खर्च हुन नसकेका आयोजनाका बजेट फिर्ता लिएर त्यसलाई आवश्यकता अनुसार अन्यत्र स्थानान्तरण गर्न थालिएको छ।

तर योसहितका बजेट खर्चलाई लिएर हुने विभिन्न अनुगमन फितलो हुँदा त्यस्ता प्रावधानको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन नसकेको पूर्व अर्थसचिव शान्तराज सुवेदी बताउँछन्।

अनियमितता

"अर्थ मन्त्रालयले यो व्यवस्थाको कडाइका साथ ताकेता गर्दा पनि प्रभावकारी भएको देखिएन। बजेट खर्च गर्ने प्रक्रियालाई कानूनमै व्यवस्था गरेर लानुपर्ने म देख्छु।"

"पहिलो चौमासी, दोस्रो चौमासिकमा खर्च हुनैपर्ने रकमको सीमा निर्धारण गर्ने र सो समयमा खर्च नसके अन्तिम चौमासिकमा निकासा रोक्का हुने खालको कानून ल्याएर त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्ने देखिन्छ।"

विनियोजित बजेट सकाउन हतारमा गरिएका काम गुणस्तरहीन हुने गरेको जानकारहरू बताउँछन्।

त्यस्तै आर्थिक वर्षको अन्त्यमा पैसा खर्च गर्दा अनियमितता हुने सम्भावना रहेकोले यसलाई रोक्न आर्थिक वर्षको शुरूदेखिनै कडाइ गर्नुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।


यो एक वर्षमा सरकारले गरेका काम कारबाहीहरू हेरेर भावी चार वर्षमा सरकारले के गरिभ्याउला त भन्ने लख काट्न सकिन्छ।

स्वयम् सरकारको नेतृत्व गरिरहनु भएका प्रधानमन्त्रीले पनि यो एक वर्षलाई आधार तयार भएको वर्षको रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ।

सरकारको समीक्षा गर्ने सन्दर्भमा हामी के कस्तो मूल्याङ्कन विधि, प्रक्रिया अवलम्बन गर्छौँ, त्यसले पनि मूल्याङ्कनमा असर पार्दछ।

जनताको ओज, आँत र ओत

मूल रूपमा नेपाली समाज बहुवर्गीय अर्थात् सामाजिक आर्थिक रूपमा विभिन्न अखटोमा विभाजित भएकाले फरकफरक अखटोबाट हेर्दा सरकारको काम फरकफरक देखिनु पनि स्वाभाविक नै हो।

सरकारको मूल्याङ्कन गर्ने सन्दर्भमा बहुसङ्ख्यक नेपालीले अनुभव गर्ने सजिलो अप्ठेरोलाई नै आधार बनाउनु मनासिब हुन्छ ।

यो कुरामा करिबकरिब मतैक्य नै छ कि व्यक्ति र समाजले स्वतन्त्र र खुसी अनुभव गर्नु नै विकासको मूल सार हो।

उदार प्रजातन्त्रका हिमायतीहरू व्यक्तिबाट समाजतिर जान्छन् भने यो सरकारका हामी कर्णधारहरूले समाज स्वतन्त्र र खुसी रहँदा व्यक्ति पनि स्वतन्त्र र खुसी रहन्छ भन्ने मान्यतामा आधारित रहेर आफ्नो राजनीतिक नारा तय गरेका थियौँ।

सरकार सञ्चालन ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्ने पार्टीको वैचारिक आधारशीला मार्क्सवाद भएकोले मार्क्सवादी दृष्टिकोणबाटै यो सरकारको समीक्षा गर्नु सबभन्दा बढी उपयुक्त हुनेछ।

जहाँ अङ्क र आँकडा भन्दा जनताको ओज, आँत र ओतलाई विकासको सूचक मानिन्छ।

त्यसरी हेर्दा सरकारको गठन प्रक्रिया, नीति निर्माण तथा कार्यक्रम तय गर्दा समाजवादी ढाँचा, काइदालाई खासै वास्ता गरेको पाइएन।

समाजवाद बाहेकका विचारधारा र राजनीतिले जनतालाई प्रत्येक पाँच वर्षमा एकपटक मत जाहेर गर्ने औजारको रूपमा मात्र बुझ्छ।

तर समाजवादीहरू ज्ञान, शक्तिको स्रोत जनता र जनताको व्यवहारलाई मान्छन्।

सरकारको निर्माण अभूतपूर्व

त्यसैले नीतिनिर्माणमा जनतालाई सामेल गराउनै पर्दछ भन्ने समाजवादीहरूको दृढ मत रहेको छ।

सामाजिक जीवनको हरेक गतिविधिमा बहुसङ्ख्यक जनतालाई सहभागी बनाउनु समाजवादीहरूको ध्येय हुन्छ। त्यसबाट आर्जित शक्तिले नै समाजवादको बाटो तय गर्छ।

यो सरकार गठन भएपछि सरकारका नीति र कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने बेलामा सांसदहरू बेखबर रहेको तथ्यले नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने विधि, पद्धति र सोचमा समाजवादको नयाँ बाटो होइन यसअघिको विधि, पद्धति र सोचको निरन्तरता देखियो ।

सम्भवतः इतिहासमै पहिलो पटक संसारको यो भागमा निर्वाचनद्वारा लोकप्रिय मत पाएर कम्युनिस्ट पार्टीले एउटा देशमा सरकार सञ्चालन गर्दै छ।

यो र योबाहेक कतिपय दृष्टिले यो सरकारको निर्माण अभूतपूर्व रह्यो।

स्वाभाविक नै हो यसले सबै तहका जनतामा सुखद आशा र प्रगतिको आकाङ्क्षा जन्मायो।

तर सरकार निर्माणपछि नीति र काम कारबाहीमा अतीतको परम्परासँग विच्छेद गरेर जनताप्रति उत्तरदायी नयाँ परम्पराको सुरुवात गरेको पाइएन।

अब हामी सङ्क्षिप्तमा केही बुँदाहरूमा नै सरकारको काममा कसी लगाउने प्रयास गरौँ।

शिक्षाको क्षेत्र

शारीरिक श्रमलाई तुच्छ मान्ने र जातीय विभाजनलाई यथावत् राख्ने, विकसित देशको पीआर (स्थायी बसोबास अनुमतिपत्र) पाउँदा भोज खाने-खुवाउने विद्यमान शिक्षा सम्बन्धी सोचमा गुणात्मक परिवर्तन ल्याउने हिसाबले शिक्षा नीतिको निर्माण गर्नुपर्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारीबाट जोगिँदै पुरानै शिक्षा सम्बन्धी सोच र प्रणालीलाई निरन्तरता दिइयो।

नीति बनाउने तहमा रहेकाहरूलाई शिक्षाको व्यापारमा सहभागी बन्नबाट वञ्चित गर्नेसम्मको प्रावधान पनि बन्न सकेन।

स्वास्थ्यको क्षेत्र

शिक्षा र स्वास्थ्य नै त्यस्ता ब्यारोमिटर हुन, जसले तेस्रो विश्वमा परिवर्तनको झलक प्रदान गर्छन्।...


यो एकै दिन अहिलेसम्म दैनिक पुष्टि भएको सङ्क्रमितको उच्चतम सङ्ख्या हो।

यो वृद्धिसँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ११४ पुगेको छ भने सङ्क्रमितहरूको कुल सङ्ख्या २८,२५७ पुगेको छ।

अहिले देशभरि १०,५६३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण भएको जानकारी मङ्गलवार अपराह्न आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिए।

सङ्क्रमितहरूमध्ये २,८८७ जना घरमै र बाँकी ६,७५२ जना संस्थागत आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयले बताएको छ।

अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छन्।

शुक्रवार ५९४, शनिवार ४६८,  आइतवार ६४१  र सोमवार ५८१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१, असार १० गते ६२९, असार १९ गते ७४०, साउन २७ गते ६३८ र साउन ३२ गते ६४१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

मन्त्रालयले साउन ८ गते आठ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

को हुन् मृतक?

अहिले कोभिड-१९ का कारण मृत्यु पुष्टि भएका व्यक्तिमध्ये छ जना पुरुष र एक जना महिला हुन्।

उनीहरू काभ्रे, नवलपरासी, मोरङ, धनुषा, बाँके र तनहुँको भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार -

को हुन् सङ्क्रम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ित?

सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका २०५ जना छन्।

त्यसैगरी पर्सामा १२८, मोरङमा १०८ र सर्लाहीमा १०७, धनुषामा ६४, चितवनमा ४९, डोटीमा ४६ र बारामा ४२ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा १३,४६१  वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको छ। यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक परीक्षण भएको बताइएको छ।

सोही अवधिमा ८५ जना भाइरसमुक्त  प्रमाणित भए।

 मन्त्रालयका अनुसार  अहिलेसम्म १७,५८० सङ्क्रमित निको  भएका छन्। निको हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या ६२.२ प्रतिशत छ।

देशभरि क्वारन्टीनमा १३,९२६ जना छन्। तीमध्ये सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक ३,६९६ जना, गण्डकीमा २,९७३ जना, प्रदेश नं १ मा २,११५ जना र प्रदेश नं ५ मा २,०९० जना छन्।

अहिले मोरङ, पर्सा, रौतहट, महोत्तरी र काठमाण्डूमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

अहिले काठमाण्डू जिल्लामा मात्र १,६५८ जना, ललितपुरमा २८७ र भक्तपुरमा १२७ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

त्यसैगरी पर्सामा १,२३७, रौतहटमा ९१२, मोरङमा ७९६ र महोत्तरीमा ७०१ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तर मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा र हुम्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा झरेको छ।

मन्त्रालयका अनुसार कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा बाहेक अन्य प्रदेशमा कुल १२६ बिरामी सघन उपचार कक्षमा छन्।

 मङ्गलवार अपराह्णसम्म वाग्मती प्रदेशका अस्पतालमा आठ जना भेन्टिलेटरमा र अन्य ५८ जना आईसीयूमा छन्।


यो एकै दिनमा पुष्टि भएको मृत्यु भएको सर्वाधिक सङ्ख्या हो। यससँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ९१ पुगेको छ।

सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या २४,४३२  पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार अहिले देशभरि ७,६१३ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

उनले अहिलेसम्म १६,७२८ सङ्क्रमित निको भइसकेको बताए।

विगत २४ घण्टामा ६४ जना कोभिड-१९ मुक्त प्रमाणित भएका थिए।

को हुन् मृतक?

मृतकहरूमध्ये धनुषा जिल्लाका दुई जना र काठमाण्डू, धादिङ, सप्तरी, मोरङ, कपिलवस्तु र बाराका एक-एक जना छन्।

ती मध्ये दुई महिला र छ पुरुष छन्। उनीहरू ३२ देखि ७८ वर्षका थिए।

विगत सात दिनमा नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट ३१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

मन्त्रालयले सोमवार ३३८ जना र मङ्गलवार ६३८ जनामा सङ्क्रमण भएको र चार-चार जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१ जना, असार १० गते ६२९ जना  र असार १९ गते ७४०  जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

को हुन् सङ्क्रमित?

विगत २४ घण्टामा १०,४८१ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले सङ्क्रमण पुष्टि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भएका मानिसहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लाका १३८ जना छन्।

काठमाण्डूमा १०९, ललितपुरमा २१ र भक्तपुरमा आठ सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

यसअघि नै काठमाण्डू उपत्यकामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १,००० नाघेको थियो। यो वृद्धिसँगै काठमाण्डू जिल्लामा १,०४०, ललितपुरमा १४४ र भक्तपुरमा ७३ जना आइसोलेशनमा छन्।

त्यसैगरी मोरङका ४८ जना, महोत्तरीका ४४ जना र धनुषाका ३९ जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

पर्सा, रौतहट र महोत्तरी जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

अहिले रौतहटमा २४, सुर्खेतमा १८, मकवानपुरमा १६, सुनसरी, चितवन र बारामा १५-१५, कास्कीमा १३ तथा झापा र सिराहामा १०-१० सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

अरू सङ्क्रमित इलाम, ताप्लेजुङ, रामेछाप, खोटाङ, ओखलढुङ्गा, पर्सा, सर्लाही, सप्तरी, धादिङ, नुवाकोट, काभ्रे, तनहुँ, दोलखा, स्याङ्जा, अर्घाखाँची, पाल्पा, रूपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ, रुकुम पश्चिम, जाजरकोट, सल्यान, दार्चुला,  दैलेख, डोटी र  बैतडी जिल्लाका हुन्।

देशभरि १४,८४८ जना क्वारन्टीनमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सङ्क्रमितहरूलाई कहाँ राखिएको छ?

मन्त्रालयका अनुसार अहिले देशभरि ३५३ सङ्क्रमित घरमै आइसोलेशनमा बसेका छन्। अरूलाई अस्पतालमा चिकित्सकीय निगरानीमा राखिएको छ।

गम्भीर लक्षण देखिएका ८९ जना सघन उपचार कक्षमा छन्।

तीमध्ये प्रदेश नं २ का अस्पतालमा ४३ जना र वाग्मती प्रदेशमा ४० जना छन्। वाग्मतीमा दुई जनालाई भेन्टिलेटरमा राखिएको छ।

हिमाली जिल्लाहरू सोलुखुम्बु, सङ्खुवासभा, मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा र हुम्लामा  सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा झरेको छ।

यसरी बढिरहेको छ सङ्क्रमण


यो कदमबाट उनले के हासिल गर्न खोजेका छन् भन्नेबारे विश्लेषक अंकित पांडाले खोतल्ने प्रयास गरेका छन्।

उत्तर कोरियाको घोषणालाई पारमाणविक र लामो दुरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षणको अन्त्यका रुप हेरेर निश्चयनै उल्लासपूर्ण समाचार शीर्षकहरू बन्नेछन्।

तर उक्त मुलुकको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र उसको पारमाणविक तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमको सन्दर्भ हेर्दा ती अपेक्षा फिक्का हुन सक्छन्।

उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने ९ कुरा

आत्मविश्वास

पहिलो, पारमाणविक परीक्षणको प्रसङ्ग हेरौं।

किम आफैले व्यक्तिगत रुपमा पारमाणविक कार्यक्रममा रुचि देखाउँदै आएका छन्

शनिवार जारी वक्तव्यले किम जङ-अनले स्वेच्छिक रुपमा परीक्षण रोक्न चालेको कदमको कारणबारे प्रष्ट पारेको छ।

सन् २००६ यताका सबै छवटा पारमाणविक परीक्षणको स्थल उनले किन बन्द गर्दैछन् भने उनी आफ्नो मुलुकले पारमाणविक अस्त्रको प्रारुपमा विज्ञता हासिल गरेको महसुस गर्छन्।

त्यसको पुष्टि गर्न कठिन छ तर त्यो दाबी पक्कै पनि बढाइचढाइ गरिएको वा अविश्वसनीय चाहिँ होइन।

भारत र पाकिस्तानलाई हेरौं।

सन् १९९८ सम्ममा ती दुवै मुलुकले छ/छ वटा पारमाणविक परीक्षण गरिसकेका थिए।

अहिल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े ती मुलुक पारमाणविक अस्त्र भएकाहरूको सूचीमा गनिएका छन्, कुनै थप परीक्षणविना नै।

पारमाणविक अस्त्रको प्रारुपसम्बन्धी ज्ञानमा अतिरिक्त आठ वर्ष पहुँच र छवटा पारमाणविक परीक्षणपछि उत्तर कोरियाले त्यस्तै महसुस गर्नसक्छ।

किमसँग सीआइए प्रमुखले भेटेको ट्रम्पद्वारा पुष्टि

क्षेप्यास्त्र

क्षेप्यास्त्रको प्रसङ्गमा, किमले अब अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने बताएका छन्।

एकातिर यो आश्चर्यमा पार्ने खालको देखिन्छ।

उत्तर कोरियासँग क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने साधनको कमी रहेको ठानिन्छ

उत्तर कोरियाले परीक्षण गरेका कुल क्षेप्यास्त्रमध्ये तीनवटा मात्रै संयुक्त राज्य अमेरिकासम्म पुग्न सक्छन्।

तर ती परीक्षणमा प्रयोग गरिएका कुनै पनि क्षेप्यास्त्र पारमाणविक प्रहारका लागि आवश्यक मार्गबाट प्रक्षेपित भएका थिएनन्।

अमेरिकामा पारमाणविक आक्रमण गर्ने आफ्नो क्षमतामा विश्वस्त नहुने अवस्थासम्म उसले थप परीक्षण गर्नुपर्ने आवश्यक ठान्न सक्छ।

तर उत्तर कोरियाको अन्य योजना पनि हुनसक्छन्।

जस्तै, अमेरिकालाई प्राविधिक रुपमा धम्क्याउन आवश्यक सबै कुरा उसले हासिल गरेको त छ तर ऊसँग क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सीमित संख्यामामात्रै 'लन्चर'हरू हुनसक्छन्।

अहिले अन्तरदेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न उत्तर कोरियासँग सम्भवत: छवटा साधनमात्रै छन्।

तोड्न सजिलो वाचा

परीक्षण स्थगन गर्ने विषयका आफ्नै सीमितता छन्।

उत्तर कोरियाली घोषणा पुङगे-री पारमाणविक परीक्षणस्थलमा केही काम गरेर विश्वसनीय बनाउन सकिन्छ।

के किम जङ-अन विदेश भ्रमणमा जान डराउँछन्?

जस्तै, उत्तर कोरियाले आफ्ना परीक्षण सुरुङ नष्ट गर्नसक्छ।

तर शनिवार जारी वक्तव्यमा उसले उक्त स्थल केवल 'खण्डित' गर्नेमात्रै बताएको छ।

क्षेप्यास्त्रसँग जोडिरहे उत्तर कोरियाले स्वघोषित प्रतिबन्ध तोडिरहनसक्छ।

सन् १९९९ मा उत्तर कोरियाले क्षेप्यास्त्र परीक्षण स्थगन गरेको थियो।

तर सन् २००६ मा आएर उसले तोड्यो।

शनिवार किम जङ-अनले प्रष्ट रुपमा भनेका छन् कि, पारमाणविक परीक्षणको अन्त्यसँगै उनी "शक्तिशाली समाजवादी अर्थतन्त्र बनाउन र जनताको जीवनस्तर उठाउन" काम गर्नेछन्।

यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिइनुपर्छ किनकि यो उद्देश्य प्राप्तिका लागि उसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट आर्थिक प्रतिबन्धहरूबाट मुक्त हुन खोज्नेछ।

शिखरवार्ता एउटा पुरस्कार

जुन महिनाको पहिलो हप्तासम्ममा ट्रम्प र किमबीच शिखर...


यो कहिलेकहीँ हिंस्रक झडपहरूमा पनि बदलिने गरेको छ।

गत जुनपश्चात् पहिलो पटक आइतवार अगस्ट २५ मा कामदारहरू बसोबास गर्ने सुन वान जिल्लामा प्रदर्शन भयो। केहीले एकदमै खराब हिंसा अन्त्य भएको आशा गरेका थिए। तर त्यो नयाँ तीव्रताका साथ भड्कियो।

एकजना प्रहरी अधिकारीले चेतावनीस्वरूप एउटा गोली प्रहार गरे। यो गत जुनमा प्रदर्शन सुरु भएयताको पहिलो प्रत्यक्ष गोली प्रहार थियो।

अनि पहिलो पटक नै पानीको फोहोरा पनि प्रयोग गरियो।

पक्राउ परेका दर्जनौँ मानिसहरू मध्येमा सबैभन्दा कान्छा एक १२ वर्षका पनि थिए।

यी सबै घटनाहरूले एउटा नयाँ खाले अनिष्टतर्फ सङ्केत गरेको भावना उत्पन्न गराएका छन्।

हङ्‍कङमा एक साँझ

यो हङ्‍कङको एक साँझको कथा हो। सुन वानको प्रदर्शन अन्य क्षेत्रकै जस्तो गरि सुरु भएको थियो।

त्यहाँका मानिसहरूको एउटा समूह उनीहरूको प्रदर्शन आफ्ना छिमेकी क्षेत्रहरूमा पनि चिनियोस् भन्ने चाहन्थे।

त्यस्तो प्रदर्शनका लागि एउटै माध्यम इन्क्रिप्टेड भनिने आदानप्रदान गरिएको सन्देश पठाउने र पाउनेले मात्र हेर्न मिल्ने प्रणाली भएको एप टेलिग्राम मात्र थियो।

जहाँ दर्जनौँ समूहहरू प्रदर्शन जीवित, रणनीतिक, व्यवस्थित ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र सहभागीहरूको आगमन कायम रहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न चाहन्थे।

हजारौँ सदस्यहरूका केही समूहरूले रणनीतिबारे छलफल गरे। साना खाले च्यानलहरूले बन्दोबस्तीको व्यवस्थापन र प्रदर्शनको प्रत्यक्ष प्रसारण गरे।

कतिपय व्यक्तिगत च्यानलहरूले आवश्यक सामग्रीको आपूर्ति र प्राथमिक उपचारका सामग्री प्रदान गर्नुका साथै पोस्टरहरू बनाए।

क्वाई चुङ र सुन वानका करिब एक दर्जन अथवा धेरै नै अपरिचितहरू अगस्ट २५ को प्रदर्शन आयोजना गर्न गत जुनमा टेलिग्राममा जोडिएका थिए।

त्यसमध्येका एकजना २६ वर्षका कुमाले पनि थिए।

उनले भने, "हामीले कहिल्यै पनि सोचेका थिएनौँ हामी आफैँले यो गर्नेछौ।"

केही दिन भित्रै प्रवर्द्धन, स्वास्थ्यसम्बन्धी स्वयम्‌सेवी, आपूर्ति खरिदकर्ता र चालकहरू समेतका पूर्णत: स्थापित ती टेलिग्राम समूहहरूले सुन वानको र्‍यालीलाई कार्यान्वयनमा ल्याए।

त्यसमा र्‍यालीको अनुमतिका लागि प्रहरीसँग कसरी समझदारी गर्ने भन्ने सम्मको सल्लाह गरिएको थियो।

आइतवार २५ अगस्ट: र्‍यालीको तयारी

आपूर्ति समूहले १० वटा ठूला पानीका थैलाहरू, मल्हम पट्टीहरू र अन्य आवश्यक सामग्रीहरू जम्मा पारे। त्यो त्यहाँका बासिन्दाहरूले दान गरेका थिए।

"र्‍यालीभन्दा अगाडि हामीले सम्भावित स्थलहरू पहिचान गरेका थियौँ, जसले गर्दा हामीले केही आवश्यक कुराहरू र सुरक्षात्मक कुरा नजिकै राख्न सक्थ्यौँ",  एकजना स्वयम्‌सेवक भिटाले भने।

सबैजनाले आफ्नो स्थानबाट सकेको योगदान गरेकाले त्यो प्रदर्शन ठूलो भएको ती कुमालेले बताए।

तर उनले आफू उक्त प्रदर्शनको नेता नभएको बताए। वास्तवमा कसैले पनि आफूलाई नेता भनेर चिनाउँदैनन्।

उक्त प्रदर्शनको नेता को हो भनेर नचिनिदाँ सरकारलाई त्यसमा अवरोध गर्न कठिन हुन्छ भन्ने प्रदर्शनकारीलाई थाहा थियो।

उनीहरूले सार्वभौमिक मताधिकारको माग गर्दै सन् २०१४ मा गरिएको छाता आन्दोलनबाट पाठ सिकेका थिए।

केन्द्रीय हङ्‌कङमा कब्जा जमाएको ७९ दिन लामो उक्त छाता आन्दोलनले कुनै माग सम्बोधन गराउन सकेन र सरकारले त्यसका नेताहरूलाई जेल हाल्यो।

यसपटक भने आन्दोलनलाई कतातिर लाने भन्नेबारे महत्त्वपूर्ण निर्णय गर्नका लागि लोकप्रिय म्यासेजिङ फोरम एलआईकेजी प्रयोग गरिएको थियो।

त्यहाँ गरिएका पोस्टबारे हजारौँले मत हालेका थिए र जुन रणनीतिले सबैभन्दा धेरै मत पायो त्यसैलाई कार्यान्वयनमा ल्याइयो।

उक्त प्रदर्शनमा उग्र सोच राख्नेहरू नभएका होइनन्। तर उनीहरूको सङ्ख्या एकदमै थोरै थियो।...


यो कानुन बमोजिम अब यदि कुनै मुसलमान श्रीमानले आफ्नी श्रीमतिलाई त्यसरी सम्बन्धविच्छेद गरेको पाइए उनलाई ३ वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्छ।

भारतको लोकसभाबाट पारित भएको तीनतलाक विधेयक राज्यसभाबाट पनि पारित भएको छ। यो विधेयकको पक्षमा ९९ र विपक्षमा ८४ मत परेको थियो।

‘भारतमा तीन तलाक असंवैधानिक’

विवाह जोगाउन परपुरुषसँग सम्बन्ध

प्रक्रिया

गत साता लोकसभाबाट सजिलैसँग पारित भएको उक्त विधेयक राज्यसभामा भने पारित गराउन सरकारका लागि एउटा कठिन परिक्षा जस्तै हुने ठानिएको थियो।

तर टीआरएस, जेडियू र एआईएडीएमके जस्ता दलले मतदान बहिष्कार गरेपछि सो विवाह अधिकार संरक्षण विधेयक सजिलैसँग पारित भयो।

दुवै सदनबाट पारित भएपछि अब यो विधेयकलाई राष्ट्रपतिको प्रमाणीकरणका लागि पठाइन्छ।

यसअघि मंगलवार तीनतलाक सम्बन्धी उक्त विधेयक राज्य सभामा पेश गरिएको थियो।

बहसका लागि चार घन्टाको समय छुट्याइएको थियो र त्यसपछि मतदानमा पठाइएको थियो।

विधेयकको पक्षमा बहस गर्दै कानुनमन्त्री रविशंकर प्रसादले यो कानुन महिलाको गरिमा बढाउनका लागि आवश्यक रहेको बताएका थिए।

उनले विधेयक पेश गर्दै यसले महिला सशक्तिकरण र लैङ्गिक समानता स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुनिश्चित गर्ने बताएका थिए।

विपक्षमा तर्क

विधेयकमाथि छलफल गर्दै एनसीपी दलका नेता माजिद मेननले यसमा श्रीमानलाई तीन वर्षको सजायको प्रावधान हटाउनु पर्ने बताएका थिए।

उनले यो विधेयकलाई संसदको एउटा समितिमा पठाउन माग गरेका थिए।

विधेयक उक्त समितिमा पुगेपछि भएको मतदानमा विधेयकको पक्षमा ८४ र र विपक्षमा १ सय मत खसेको थियो।

विधेयकमाथि छलफल गर्दै एनसीपी दलका नेता माजिद मेननले यसमा श्रीमानलाई तीन वर्षको सजायको प्रावधान हटाउनु पर्ने बताएका थिए।

उनले यो विधेयकलाई संसदको एउटा समितिमा पठाउन माग गरेका थिए। विधेयक उक्त समितिमा पुगेपछि भएको मतदानमा विधेयकको पक्षमा ८४ र र विपक्षमा १ सय मत खसेको थियो।

बहसमा भाग लिँदै विपक्षी कांग्रेस दलका नेता गुलाम नबी आजादले यो विधेयक विवाहसम्बन्धी अधिकार सुरक्षित गर्नका लागि ल्याइएको भए पनि यसको खास नियतचाहिँ परिवार भाँड्नु भएको बताएका थिए।

उनले यो कानून राजनीतिबाट प्रेरित भएको समेत बताए।

समर्थकहरूले नयाँ कानुनले मुसलमान महिलाहरूलाई आवश्यक सुरक्षा प्रदान गर्ने बताएका छन्।

विरोधीहरूले चाहिँ सम्बन्धविच्छेदलाई अपराध नभइ देवानी मामिलाका रूपमा लिनु पर्ने भनेका छन्।

कतिपयले त सरकारले मुसलमान समुदायलाई निशानामा पारेको भनेका छन्।


यो खास गरी त्यस्ता ठाउँका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ जहाँ सङ्क्रमण उच्च दरमा र खोप वितरणको काम सुस्त रहेको छ।

ब्रजिलमा पी.१ भनिएको एउटा शक्तिशाली प्रकारको कोरोनाभाइरस फैलिरहेको छ। पी.१ अहिलेसम्म २५ भन्दा धेरै देशमा देखा परिसकेको छ।

नयाँ उत्परिवर्तनको अनुगमन गरिरहेका विज्ञहरूले ब्रजिलमा त्यसले 'हटस्पट' बनाएर भयानक रूप लिन सक्ने बताउँछन्।

सोमवार ब्रजिलमा कोभिड जोडिएका भएको मृत्युको सङ्ख्या झन्डै २ लाख ७८ हजार पुगेको थियो।

बढ्दो मृत्युदर भए पनि राज्यका गभर्नरहरू र राष्ट्रपति जइर ब्रोल्सोनारोबीच राजनीतिक विवादका कारण ब्रजिलमा लकडाउन र सामाजिक दूरी कायम राख्ने काम कमजोर बनेको छन्।

त्यसले खोप कार्यक्रमलाई समेत असर पारेको छ। त्यहाँ खोपको पहिलो मात्रा लिनेहरू जनसङ्ख्याको ४ प्रतिशतभन्दा केही बढि अर्थात् ८६ लाख मानिसहरू छन्।

तीमध्ये २९ लाखले मात्र दोस्रो मात्रा पाएका छन्। वैज्ञानिकहरूले त्यसलाई खतरनाक सम्मिश्रण बताउँछन्।

कमजोर बनिरहेका एन्टीबडी

भाइरस फैलने क्रममा तिनमा उत्परिवर्तन आउँछ र तिनले हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणाली बिगार्ने एवम् हाम्रा कोशिकाहरूलाई सङ्क्रमित पार्ने काम गर्छन्।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यूकेको युनिभर्सिटी अफ लेस्टरका भाइरोलोजिस्ट जुलिअन टाङ्ग भन्छन्, "जब कोरोनाभाइरस कसैको शरीरमा प्रवेश गर्दा थोरै मात्रामा एन्टीबडी अर्थात् रोग प्रतिरोधी तत्त्व भेट्छ, त्यसले ती प्रतिरोधी तत्त्वसँग उत्परिवर्तनका माध्यमबाट प्रतिक्रिया जनाउन सक्छ।"

यो भाइरस उत्पत्ति हुने प्रक्रियाको एउटा पाटो हो।

डा टाङ्ग भन्छन्, "यदि तपाईँले आज खोप लिनुभयो भने तपाईँ तत्कालै सुरक्षित भइहाल्नु हुँदैन। रोग प्रतिरोधी तत्त्व देखा पर्न केही साता लाग्छ र त्यस बेला तपाईँ सुरुवाती भाइरस वा पी. १ बाट सङ्क्रमित हुन सक्नुहुन्छ।"

खोप लगाइसकेका तर भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका व्यक्तिमा उत्परिवर्तन भएका नयाँ भाइरस देखिन सक्छन्।

खोप कार्यक्रम ठिकठिकै सफल भएको देशमा जब यस्तो काम धेरै मात्रामा हुन्छ त्यसले भाइरसलाई उत्परिवर्तन हुनका लागि 'जैविक' दबाव पर्छ।

इम्पेरियल कलेज लन्डनको ग्लोबल हेल्स एन्ड डेभलपमेन्ट ग्रुपका सहनिर्देशक पिटर बाकेर भन्छन्, "त्यसले खोप लगाएका र नलगाएका मानिसहरू मिसिनु भनेको नयाँ भेरिअन्ट उत्पत्ति हुने जोखिम बढ्नु हो।"

थप सङ्क्रामक प्रकार

ब्राजिलमा ४ प्रतिसतभन्दा केही बढी जनसङ्ख्याले मात्र खोपको एउटा खेप लिएका छन्।

विवरणहरूका अनुसार एउटा ठूलो मात्राको सङ्क्रमण भइरहेको बेला देखा परेको पी.१ भेरिअन्ट निकै सङ्क्रामक हुनसक्ने र पछिल्ला सङ्क्रमणबाट प्राप्त प्रतिरोधी क्षमताले नथेग्ने खाले हुन सक्छ।

यो भेरिअन्टले भाइरसको कोशिकासँग टाँसिने क्षमता बढाउँछ र रोग प्रतिरोधी तत्त्वको प्रभावकारिता घटाउँछ।

रिसर्च इन्स्टिच्युट फिओक्रजका अनुसार पी. १ भेरिअन्ट अहिलेसम्म ब्राजिलका २७ राज्यमा फैलिसकेको छ।

त्यसबाहेक त्यहाँका आठमध्ये छ वटा राज्यमा ५० प्रतिशतभन्दा बढी कोभिडका नयाँ घटनाहरू अहिलेका तीन (पी.१, यूके भेरिअन्ट र दक्षिण अफ्रिका भेरिअन्ट) मध्ये एउटा भेरिअन्टका छन्।

इम्पेरिअल कलेज लन्डनका सङ्क्रामक रोगका अध्ययनकर्ता चार्ली विट्कर भन्छन्, "नियन्त्रणका उपाय नचालिए पी.१ ले छिट्टै एउटा मुख्य भाइरस बनेर महामारी सिर्जना गर्न सक्छ।"

खोपलाई जित्ने भेरिअन्ट

ब्राजिलमा कोरोना भाइरस जोडिएका घटनामा अमेरिकापछि धेरै मानिसले ज्यान गुमाए।

इम्पेरिअल कलेज, युनिभर्सिटी अफ साउ पाउलो र युनिभर्सिटी अफ अक्सफर्डका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको एउटा छुट्टै अध्ययनले अनुमान गरे अनुसार ब्राजिलमा पी.१ सुरुवाती कोभिड भन्दा १.४ देखि २.२ गुणासम्म बढी...


यो गति विगत १२ वर्ष यताकै उच्च विन्दुमा पुगेको बताइएको छ।

जैविक विविधताको भण्डारमा क्षति

अमेजन क्षेत्रमा ३० लाख थरी वनस्पति तथा जीवजन्तु पाइन्छन् अनि दशलाख जनजातिय समुदायको बसोबास छ।

पछिल्ला आँकडाहरूले त्यहाँ अघिल्लो १२ महिनाको तुलनामा साढे नौ प्रतिशतले वन विनाश भइरहेको देखाएको छ।

अमेजन रेनफरेस्टको विनाश सन् २००८ यताकै उच्च विन्दुमा पुगेको देशको अन्तरिक्ष निकाय आइएनपीइ ले जनाएको छ।

आइएनपीइ ले सङ्कलन गरेका भूउपग्रहबाट खिँचिएका तस्बिरहरूले अगस्ट २०१९ र जुलाई २०२० का बीचमा मात्र करिब ११ हजार वर्ग किलोमिटर को जङ्गल सखाप भएको देखिएको छ।

अमेजन वन क्षेत्रलाई विश्वकै महत्त्वपूर्ण कार्बन भण्डारको रूपमा मानिन्छ र यसले विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको दरलाई कम गराउन मद्दत गर्ने गर्छ।

बोल्सोनारुको प्रभाव?

वैज्ञानिकहरूका अनुसार ब्राजिलमा सन् २०१९ को ज्यानुअरीमा राष्ट्रपति जइर बोल्सोनारुले पद सम्हाले यता त्यहाँको विनाश झन् तीव्र भएको छ।

बोल्सोनारुले विश्वकै सबभन्दा ठूलो जङ्गल क्षेत्रमा कृषि तथा खानीका क्रियाकलाप विस्तार गर्न प्रोत्साहन गर्दै आएका छन्।

बीबीसीका विज्ञान सम्पादक डेभिड शुक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

म्यान भन्छन् वस्तु चरण तथा भटमास खेतीका निम्ति जङ्गल मासिएका छन्।

गत वर्ष त्यहाँ प्रत्येक एक मिनेटमा एउटा फुटबल मैदान जत्रो भूभाग खाली गराइएको पाइएको उनले बताए।

यो रफ्तार अहिले झनै बढेको बताइन्छ।

शुकम्यान भन्छन् बोल्सोनारु विकासको वाचा गर्दै निर्वाचित भएका थिए। उनी खानी तथा कृषिको प्रबर्धनमा केन्द्रीत छन्।

तर वातावरण वैज्ञानिकहरू भन्छन् त्यहाँ रहेका अर्बौँ रुखहरूले ठूलो मात्रामा कार्बन भण्डारण गरेका छन् जसको अभावमा विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धि अझै तेज हुनसक्छ।


यो घटनाबारे भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तवले पत्रकारहरूको प्रश्नको जबाफ दिँदै भनेका छन्, "६ जुनमा वरिष्ठ कमाण्डरहरूबीच राम्रो कुराकानी भएको थियो र त्यसमा तनाव कम पार्ने प्रक्रियामा सहमति भएको थियो। त्यसपछि त्यहाँस्थित कमाण्डरहरूको बैठकका सिलसिलापनि चलेको थियो ताकि सो सहमतिलाई लागु गराउन सकियोस्।"

"हामीलाई आशा थियो सबै सहज हुनेछ तर चिनियाँ पक्ष यो सहमतिबाट पछि हट्यो।"

चिनियाँ पक्षले एकतर्फी रूपमा मौजुदा स्थिति बदल्न खोजेपछि १५ जुनको बेलुकी एउटा हिंसक झडप भएको उनले भनेका छन्।

"दुवै तर्फ हताहती भएका छन् जुन यदि चिनियाँ पक्षले उच्चस्तरमा बनेको सहमति पालना गरेको भए रोक्न सकिन्थ्यो," उनले भने।

चीनले लगायो भारतलाई दोष

उक्त घटनालाई लिएर चिनियाँ पक्षले भारतीय पक्षलाई दोष लगाएको छ।

चिनियाँ पत्रिका ग्लोबल टाइम्सका अनुसार एकजना चिनियाँ सैन्य प्रवक्ताले भारतीय सेनाले 'वाचा तोडेर' सोमवार बेलुकी गाल्वान उपत्यकामा सिमानाको वास्तविक नियन्त्रण रेखा नाघेको अनि उक्साहटपूर्ण हमला गरेका कारण झडप र हताहती भएको मङ्गलबार बताएका छन्।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको पश्चिम क्षेत्रीय कमाण्डका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रवक्ता कर्नेल जाङ् शुइलीले गाल्वान उपत्यका क्षेत्रमा सधैँ चीनको सार्वभौमसत्ता रहेको भन्दै भारतीय सिमा फौजले दुवै देशबीच भएको सहमतिको गम्भीर उल्लंघन गरेको, सैन्य कमाण्डर तहमा भएको सहमति तोडेको तथा दुई सेनाको सम्बन्ध र दुई देशका जनताको भावनामा नोक्सानी पुर्‍याएको उल्लेख गरेका छन्।

उनले भारतले सबै किसिमका उक्साहटपूर्ण काम रोक्नुपर्ने र चिनियाँ पक्षसँग 'आधाबाटोमा मिल्नुपर्ने' अनि वार्तामार्फत् समस्या समाधानको सही मार्गमा फर्कनुपर्ने बताएका छन्।


यो चरणमा तमिलनाडुसहित १२ राज्य र एक केन्द्रशासित प्रदेशमा १६ करोड मानिस मतदानका लागि योग्य छन्।

संसद्को तल्लो सदन लोकसभाका लागि भएको यो निर्वाचन अन्तर्गत मे १९ तारिखसम्म सात चरणमा मतदान हुनेछ।

सबैतिर मतदान सकिएपछि मतगणना २३ तारिखमा सुरु हुनेछ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी दोस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित हुन खोजिरहेका छन्। यो निर्वाचनलाई उनका लागि जनमतसङ्ग्रहका रूपमा हेरिएको छ।

यद्यपि रोजगारी सिर्जना गर्ने र किसानको समस्या सम्बोधन गर्नेजस्ता आफ्ना वाचा सरकारले पूरा गर्न नसकेको विपक्षीहरूको आरोप छ।

कहाँ के हुँदैछ?

यो निर्वाचनबाट भारतीय संसद्को तल्लो सदन लोकसभाका लागि प्रत्यक्ष रूपमा नयाँ सांसद चुन्नेछ।

लोकसभामा ५४३ स्थान छन्। बहुमत ल्याउन २७२ सांसद हुनुपर्छ।

गत एप्रिल ११ मा पहिलो चरणमा उत्तरप्रदेश, बिहार, पश्चिम बङ्गालसमेत १८ राज्य र दुई केन्द्रशासित क्षेत्रमा  मतदान भएको थियो।

पहिलो चरणमा मतदान भएका स्थानमा ९१ सांसद् निर्वाचित हुनेछन् भने दोस्रो चरणको मतदानबाट ९५ सांसद् छानिनेछन्।

दोस्रो चरणमा असम, बिहार, छत्तीसगढ, जम्मू-कश्मीर, कर्नाटक, महाराष्ट्र, मणिपुर, ओडिशा, पुद्दुचे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

री, तमिलनाडु, त्रिपुरा, उत्तर प्रदेश तथा पश्चिम बङ्गालका निर्वाचन क्षेत्रमा मतदान हुँदैछ।

तमिलनाडुकका ३८ क्षेत्र तथा त्रिपुरा, मणिपुर र पुद्दुचेरीमा एक-एक क्षेत्रमा  मतदान हुँदैछ।

तमिलनाडुमा भेलोरमा हुनुपर्ने मतदान अनियमितताको आशङ्कामा स्थगित भएको छ।

निर्वाचनमा को बलियो?

मोदीको हिन्दू राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टी सन् २०१४ को निर्वाचनमा विजयी भएको थियो।

भाजपाले अहिलेको जस्तै बहुमत कायम राख्न निर्वाचन अभियान चलाएको छ।

तर बलिया क्षेत्रीय पार्टीहरू र राहुल गान्धीले नेतृत्व गरेको प्रमुख प्रतिपक्षी कंग्रेस पार्टीबाट उसले चुनौती खेप्नुपरेको छ।

राहुल गान्धीका बुवा राजिव गान्धी, हजुरआमा इन्दिरा गान्धी र जिजुबुवा जवाहरलाल नेहरू सबै नै भारतको प्रधानमन्त्री बनेका थिए।

उनकी बहिनी प्रियङ्का गान्धी गत जेनुअरीमा राजनीतिमा प्रवेश गरेकी थिइन्।

प्रचारप्रसार निकै उग्र देखिएकोले केही पर्यवेक्षकहरूले यो मतदानलाई दशकौँको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण निर्वाचनका रूपमा हेरेका छन्।

आलोचना

मोदी सत्तारूढ दलका लागि मत तान्ने प्रमुख व्यक्तिमा रूपमा रहेका छन्। तर आलोचकहरूले आर्थिक वृद्धि र रोजगारी सिर्जना गर्ने उनको वाचा पूरा हुन नसकेको बताएका छन्।

मोदीको नेतृत्वमा धार्मिक ध्रुवीकरण भएको भन्दै उनीहरूले आलोचना गरेका छन्।

यो निर्वाचनमा झन्डै ९० करोड योग्य मतदाताले देशभरिका एक लाख मतदान केन्द्रमा मतदान गर्नेछन्। सन् २०१४ मा भएको निर्वाचनमा झन्डै ६६ प्रतिशत मतदाता सहभागी भएका थिए।

सन् २०१४ मा भएको निर्वाचनमा भाजपाले दुई सय ८२ स्थानमा जितेको थियो भने कंग्रेस पार्टी ४४ स्थानमा खुम्चिएको थियो।

कोही पनि मतदाताले मतदान केन्द्र पुग्नका लागि दुई किलोमिटरभन्दा पर पुग्नुपर्नेछैन।

भारतमा निर्वाचनको इतिहास

संयुक्त अधिराज्यबाट सन् १९४७ मा स्वतन्त्र भएको भारतमा पहिलो चोटि सन् १९५१/५२ मा निर्वाचन भएको थियो।

पहिलो निर्वाचन सकिन तीन महिना लागेको थियो।

सन् १९६२ देखि १९८९ सम्म निर्वाचन सकिन चारदेखि १० दिन लागेको थियो। सन् १९८० मा चार दिनमा सकिएको निर्वाचन देशकै सबैभन्दा सानो समयावधिमा सकिएको थियो।

यसपालि सन् २०१४ को निर्वाचनपछि थपिएका आठ करोड ३० लाख मतदाता छन्।

नयाँ मतदातामा १८ देखि १९ वर्ष पुगेकाको सङ्ख्या डेढ करोड छ।


यो चरणमा ५५ वर्षमाथिका सबै नागरिकलाई खोप दिइने तयारी छ।

कुनै रोग वा दीर्घरोगको उपचार गराइरहेका व्यक्तिले निर्धक्कसँग त्यस्तो खोप लगाउन मिल्छ?

खोप लगाउन के-के कागतपत्र चाहिन्छ? खोप लगाउनुअघि र लगाइसकेपछि के-के गर्नु हुँदैन?

बीबीसी न्यूज नेपालीले फेसबुक र ट्विटरमार्फत खोपका विभिन्न पक्षबारे जिज्ञासा भए पठाउन अनुरोध गरेको थियो।

तपाईँहरूले नै पठाउनुभएका छानिएका जिज्ञासामा स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतम र सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदीले दिएका उत्तर यस्ता छन्:

रवि पौडेल: नेपालले अनुदानमा पाएको भ्याक्सिन त्यति भरपर्दो छैन भन्ने सुनिन्छ नि?

डा. गौतम: यो कुरा गलत हो। आस्ट्राजेनेका र अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले विकास गरेको खोप हो यो।

संसार भरमा यसको प्रभावकारिता फाइजर र मोर्डेर्ना खोपपछि सबैभन्दा बढी देखिएको छ। सबैभन्दा राम्रो खोपमध्ये एक हो यो।

पवन खनाल र आशिष् हाङ् लिम्बु: खोप कहाँ कसरी दिइन्छ र कागजपत्र के चाहिन्छ?

डा. गौतम: ५५ वर्ष कटेकाहरूले उमेर खुल्ने नागरिकताको प्रमाणपत्र लिएर आए खोप लगाउन पाउने छन्।

पेसाका आधारमा खोप पाउनेहरूले त्यसको प्रमाणपत्रका ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आधारमा खोप प्राप्त गरिरहेका छन्।

सुदिप घिमिरे: कामको सिलसिलामा हामी पोखरा छौँ। घर लमजुङ हो। के मैले मेरी आमालाई खोप पोखराबाटै लगाउन पाउँछु ?

डा. गौतम: उहाँको उमेर ६५ पुगेको छ भने २३ गते नागरिकता लिएर जाने जहाँ बस्नुहुन्छ त्यही ठाउँमा।

उहाँ ५५ माथिको हुनुहुन्छ भने चैत ३ पछि उहाँले खोप लगाउन पाउनुहुन्छ।

तर ५५ वर्षभन्दा कम उमेर छ भने उहाँले अर्को चरणमा खोप लगाउन पाउनुहुनेछ।

प्रदीप निशा लाकन्ड्री: मधुमेह, उच्च रक्तचाप र थाइरोइड भएको बिरामीले यो खोप लगाउन मिल्छ कि मिल्दैन?

डा. सुवेदी: एकदम मिल्छ। झन् मधुमेह, उच्च रक्तचाप भएका मानिसहरू सिकिस्त हुने जोखिम बढी हुने हुँदा उहाँहरूले खोप लगाउनै पर्छ।

नाम खुलाउन नचाहने प्रश्नकर्ता: गर्भवती महिलाले खोप लगाउनु हुन्छ कि हुँदैन?

डा. सुवेदी: खोपको क्लिनिकल परीक्षणमा गर्भवती महिलाहरूलाई सामेल गरिएको थिएन। त्यसो हुँदा सुरुमा गर्भवतीलाई खोप दिने नदिनेमा दोधार थियो।

तर खोपको धेरैमा प्रयोग भइसक्दा यो खोपले गर्भवती महिलालाई वा गर्भमा रहेको शिशुलाई यस प्रकारले हानि गर्न सक्ला भन्ने कुनै पनि किसिमको कारण भेटिएको छैन।

विभिन्न देशमा लाखौँले यसको प्रयोग गरिसकेका छन्। सङ्क्रमणको जोखिम भएका महिलाले खोप लगाउनु पर्छ वा लगाउनु हुन्छ भन्ने कुरा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन लगायत पश्चिमा देशका 'गाइडलाइनस्' बनाउने निकायहरूले भनेका छन्।

तिलक धमला: मलाई दुई वर्ष अघिसम्म एलर्जी थियो। एलर्जी भएको मान्छेले खोप लगाउनु हुँदैन भन्ने सुनेर म दोधार मा छु र डर पनि लागि रहेको छ।

डा. सुवेदी: हामी एलर्जी भन्नाले धेरै कुरालाई बुझ्छौ। खोपका विषयमा एलर्जी भन्नाले कुनै खोप वा औषधि खाँदा एक्कासि जिब्रो सुन्निने, सास फेर्न गाह्रो हुने, दम बढे जस्तो हुने र रक्तचाप घटेको मानिसले खोप लगाउन हुँदैन।

तर रुघालाई पनि हामी एलर्जी भन्छौँ। छाला चिलाउनेलाई पनि एलर्जी भन्छौँ। त्यस्तो मान्छेले खोप लगाउनु हुन्छ।

केदार ओडारी:  मैले ओपन हर्ट सर्जरी गरेको छु। मलाई मधुमेह छ र मिर्गौलामा पनि समस्या छ। म ६३ वर्षको भएँ।

डा. सुवेदी: खोप लगाउने। तपाईँले लगाउन झन् महत्त्वपूर्ण छ किनभने मधुमेह मुटु रोग मिर्गौलाको रोग हुने मानिसको रोग प्रतिरोधी क्षमता हुने हुँदा सिकिस्त हुने जोखिम बढी हुन्छ।

गणेश लामा: पहिलो चरणको खोप नै नलगाएकाहरुले कहिले सम्ममा खोप लगाउन पाउने हो ?

डा. गौतम: तपाईँको उमेर लगायत अन्य योग्यताले यो विषय...