सान फ्रान्सिस्कोका एड्रिएल ह्याम्प्टन फेसबुकको राजनीतिक विज्ञापन नीतिलाई चुनौती दिन खोज्दैछन्।

अन्य विज्ञापन दिँदा तिनमा भएको विवरण तथ्यपरक भए वा नभएको जाँच गरिने भए पनि राजनीतिक अभियानका विज्ञापनमा फेसबुकले त्यसो गर्दैन।

त्यसैले उनी नक्कली अभियान चलाएर त्यही नीतिलाई चुनौती दिने योजनामा छन्। उनी त्यसका लागि निर्वाचनमा सहभागी हुँदैछन्।

सन् २०२२ मा गभर्नर पदका लागि हुने निर्वाचनमा उनले क्यालिफोर्निया राज्यबाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्।

"यो अभियानको उत्पत्ति सामाजिक सञ्जाल नियमावलीका कारण भएको हो," उनले सीएनएन बिज्नसलाई भने, "यसको उद्देश्य तथ्यको जाँचबाट कसैले पनि छुटकारा नपाऊन् भन्ने हो। विशेषत: डोनल्ड ट्रम्पजस्ता नेताले जो ढाँट्न रुचाउँछन्।"

तर फेसबुक यी अभियानकर्तालाई मिथ्या सूचना फैलाएर उम्किन दिन तयार छैन।

प्रत्युत्तर

ह्याम्प्टन द रीअली अन्लाइन लेफ्टी लीगका सदस्य हुन्। उक्त समूहले आफूलाई ९९ प्रतिशत सर्वसाधारणका लागि "डिजिटल फर्स्ट राजनीतिक समिति" का रूपमा चिनाएको छ।

उसले आफ्नो उद्देश्य पैसाको आडमा अन्लाइन गतिविधिद्वारा परम्परावादी राजनीतिक दलहरूले आर्जन गरेको शक्तिल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाई चुनौती दिनु रहेको बताएको छ।

"रुसको इन्टरनेट रिसर्च एजेन्सीदेखि ट्रम्पसम्मले डिजिटल ज्ञान भएकाहरू व्यक्तिमाथि गर्ने विश्वासले के देखाउँछ भने अन्लाइन सञ्चारमाध्यममा रूढीवादीहरू र अराजकता चाहनेहरूले प्रभुत्व जमाउँछन्। हामी त्यसविरुद्ध लडिरहेका छौँ," उनको वेबसाइटमा उल्लेख छ।

यो महत्त्वपूर्ण सङ्घर्ष हुने उनको आकलन छ।

"मेरो विचारमा सामाजिक सञ्जाल निकै शक्तिशाली छ। फेसबुकसँग निर्वाचन सार्न सक्नेसम्मको शक्ति छ भन्ने मलाई लाग्छ," उनले सीएनएनलाई भने।

फेसबुक दबावमा

न्यूयोर्क टाइम्सले जनाएअनुसार फेसबुकको राजनीतिक अभियानसम्बन्धी विज्ञापनका विषयमा चासो व्यक्त गर्दै २०० भन्दा बढी कर्मचारीले प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जकर्बर्गलाई हस्ताक्षर बुझाएको केही समयपछि ह्याम्पटनले आफ्नो योजना सार्वजनिक गरेका हुन्।

"स्वतन्त्र अभिव्यक्ति र पैसा तिरेर प्रचार गरिएको अभिव्यक्ति एकै हुन सक्दैनन्," उक्त पत्रमा उल्लेख छ।

फेसबुकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जकर्बर्ग

त्यसको केही घण्टापछि डेमोक्र्याट दलका सदस्य तथा सिनेट इन्टेलिजन्स कमिटीका वरिष्ठतम सदस्य मार्क वार्नरले जकर्बर्गलाई सम्बोधन गरिएको एउटा पत्र सार्वजनिक गरे।

पत्रमा उनले फेसबुकको नीतिले अमेरिकी राजनीतिमा "पारदर्शिता, सार्वजनिक विचार विमर्श र बहस, खुलापन, विविधता र जबाफदेह"लाई कमजोर पार्ने खतरा रहेको उल्लेख गरेका छन्।

गत अक्टोबर २३ मा भएको संसदीय सुनुवाइका क्रममा जकर्बर्गले कुनै नेतालाई नराम्रो रूपमा प्रस्तुत गर्ने गलत विज्ञापनलाई फेसबुकमा "सम्भवतः अनुमति दिइएको" हुन सक्ने स्वीकारेका थिए।

तर फेसबुकले लगत्तै द रीअली अन्लाइन लेफ्टी लीगले एक रिपब्लिकन सांसदबारे राखेको गलत विज्ञापन हटाइदिएको थियो।

कुनै राजनीतिक समूहबाट आएकाले त्यो विज्ञापनमा भएको विवरणको परीक्षण आवश्यक भएको फेसबुकको तर्क थियो।

मुद्दा चल्ला?

उनी निर्वाचनमा होमिने भएपछि फेसबुकले ह्याम्पटनका विज्ञापनको परीक्षण गर्ने र सम्भवत: राजनीतिक विज्ञापनलाई प्रतिबन्ध लगाउने बताएको छ।

यो विषय अदालतसम्म पुग्न सक्ने देखिन्छ।

"यी व्यक्तिले प्रस्ट रूपमा हाम्रो नीतिसँग जुध्न उम्मेदवारी दिएको बताएका छन्। तसर्थ उनको सामग्री र विज्ञापन तेस्रो पक्षबाट हुने तथ्यगत जाँचका लागि योग्य मानिनेछ," फेसबुकका प्रवक्ताले सीएनएनलाई भने।

फेसबुकले आफ्ना लागि छुट्टै नीति बनाएको भन्दै ह्याम्पटनले अदालतमा मुद्दा हाल्नेबारे...


सानो उमेरमा विवाह गर्नु, धेरै बच्चा जन्माउनु तथा नियमित स्वास्थ्यको जाँच नगराउनु जस्ता समस्याका कारण पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट महिलाहरू पीडित हुँदै आएको विज्ञहरूले बताएका हुन्।

अन्तिम अवस्थामा थाहा भएपछि उपचार गर्दा पनि महिलाहरूको ज्यान बचाउन नसकिएको पाठेघरको मुखको क्यान्सरपछि आफन्त गुमाएका स्थानीय बासिन्दाहरू बताउँछन्।

सर्वेक्षण

जुम्लाका २३ सय महिलामा गरिएको सर्वेक्षणले ४७ जना महिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर देखा परेको कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले जनाएको छ।

प्रतिष्ठानका अनुसार तीमध्ये सात जनामा क्यान्सर अन्तिम चरणमा मात्रै पत्ता लागेकाले उनीहरूलाई उपचारका लागि जिल्लाबाहिर पठाइएको छ।

नियमति जाँच गराए अनि सुरुकै चरणमा थाहा भए उपचारबाट निको हुने भन्दै २१ देखि ६० वर्षसम्मको उमेर समूहका महिलाहरूले नियमित पाठेघरको जाँच गराउन आवश्यक रहेको कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा कार्यरत स्त्रीरोग विशेषज्ञ डाक्टर निरेश थापाले बताए।

"अरू ठाउँमा भन्दा यहाँका महिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर बढी देखिन्छ। प्रत्येक १०० जनामा तीन-चार जनामा त्यस्तो हुनसक्ने सम्भावना देखिन्छ। सुरुकै अव... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्थामा थाहा भयो भने त पाठेघरको मुखको क्यान्सर हुने सय जनामा सय नै बाँच्छन्।"

समस्या

आफूले सानो उमेरमा विवाह गरेर धेरै बच्चा जन्माएका कारण पछि पाठेघरमा समस्या देखापर्न थालेको महिलाहरूले बताएका छन्।

कम्मर दुख्ने, धेरैबेरसम्म उभिन नसकिने, सेतो पानी तथा रगत समेत बग्न थालेपछि मात्र अस्पतालमा आएको हुनाले जुम्लामा उपचार हुन नसक्ने भएपछि जिल्लाबाहिर जानुपर्ने बाध्यता रहेको जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिकाको वडा नम्बर  ५ की  २८ वर्षीया एक महिलाले बताइन्।

"समस्या देखा परेको छ। मासु पलाएकोले दबाइ गर्न भनेको छ। अहिले एक तर्फको कोखो दुख्ने अनि पेट दुख्ने र महिनावारी चाँडै भएर धेरै रक्तस्राव हुने भइरहेको छ।"

स्तन क्यान्सर पत्ता लगाउने कसरी?

उपचार

पाठेघरको मुखको क्यान्सर भएको  समयमा जानकारी नपाएका कारण जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका वडा नम्बर १ की ३७ वर्षीया सुनकेसा परियारले  एक वर्ष अगाडि कलिलो उमेरमा ज्यान गुमाउनु पर्‍यो।

अन्तिम चरणमा आएर मात्र जानकारी भएपछि उपचार गर्दासमेत ज्यान बचाउन नसकिएको उनका आफन्तहरू बताउँछन्।

उपचारमा जति खर्च गरे पनि उनलाई बचाउन नसक्दा धेरै पीडा भोग्नु परेको सुनकेसा परियारकी देउरानी झरना परियारले बताइन्।

"क्यान्सर भएको छ भनेर अस्पतालले भर्ना लियो अनि औषधि किन्न भन्यो तर हामीले त्यो दिनै पाएनौँ।"

नजिकै अस्पताल नभएको  र अस्पताल भएको ठाउँका महिलाहरूले पनि लाज मान्ने कारण नेपालको ग्रामीण क्षेत्रका महिलाहरू पाठेघरमा देखापरेको समस्याबाट पीडित हुने गरेको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।

एक्काइस वर्षदेखि ६० वर्षसम्मको उमेर समूहका महिलाहरूले तीनदेखि पाँच वर्षसम्मको अन्तरमा नियमित जाँच गराउनुपर्ने उनीहरूले सुझाव दिएका छन्।

यसको लागि सरकारले हरेक जिल्लामा नि:शुल्क स्वास्थ्यपरीक्षण र उपचारको व्यवस्था गर्नुपर्ने  महिलाहरूले माग गरेका छन्।

क्यान्सर रोगको उपचार गर्ने नयाँ विधि प्रभावकारी


सानो देश भुटान क्षेत्रीय विवादको चपेटामा परेको छ

भारतसँग निकट सम्बन्ध रहेको भुटानको पूर्वी भागमा रहेको क्षेत्र विगतमा विवादित मानिएको थिएन। तर त्यहाँको वन्यजन्तुको आश्रयस्थल रहेको एउटा राष्ट्रिय निकुञ्ज रहेको क्षेत्रमा बर्खायाममा चीनले एकाएक नयाँ दाबी गरेपछि भुटान अचम्ममा परेको थियो।

धेरै भुटानका टिप्पणीकारहरू यसबारे विस्तृतमा छलफल गर्न चाहँदैनन्, तर धेरैले भारतसँगको सीमा विवादलाई लिएर देखिएको गतिरोधमा बेइजिङले भुटानलाई पनि तान्न खोजेको ठान्छन्।

बौद्ध धर्मावलम्बी धेरै रहेको भुटानमा जम्मा जनसङ्ख्या ७,५०,००० रहेको छ।

गत एप्रिल महिनायता विश्वका धेरै जनसङ्ख्या भएका दुई देश चीन र भारतले एकअर्कामाथि आफ्नो सीमामा अतिक्रमण गरेको आरोप लगाउँदै सीमा क्षेत्रमा दशौँ हजार सैनिक परिचालन गरेका छन्।

चौधवटा देशसँग सीमा जोडिएको चीनले धेरै देशसँग सीमा विवाद मिलाएको बताउँछ। भारत र भुटान भने याद हुनेगरी अपवाद बनेका छन् किनभने विवादास्पद क्षेत्रलाई लिएर वर्षौंदेखि भएका वार्तामा कुनै प्रगति हुनसकेको छैन।

'भुटानलाई चिढ्याउने चीनको प्रयास'

गत जुन महिनामा संरक्षणसम्बन्धी एउटा 'भर्चूअल सम्मेलन'का क्रमम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा बेइजिङले पहिलो पटक भुटानको पूर्वी भागमा रहेको करिब ७४० वर्गमा फैलिएको साकतेङ क्षेत्रमा दाबी गरेसँगै उसको यो आश्चर्यलाग्दो कदम आएको थियो।

साकतेङ क्षेत्रमा दुर्लभ प्रजातिका वन्यजन्तु पाइन्छ

थिम्पुस्थित सरकारले उक्त क्षेत्रमा केही परियोजनाका लागि सहायता गर्न अमेरिकामा रहेको एउटा वातावरणसम्बन्धी समूह 'ग्लोबल इन्भाइरन्मन्ट फसिलिटी'लाई अनुरोध गरेको थियो।

चीनका प्रतिनिधिहरूले भने उक्त क्षेत्र विवादित रहेकोले त्यहाँ कुनै रकम सहायतास्वरूप दिन नहुने भन्दै विमति जनाएका थिए।

भुटानले चीनको दाबी अस्वीकार गर्दै सीमालाई लिएर विगतमा भएका २४ चरणको वार्तामा यो क्षेत्रबारे कहिल्यै कुरा नउठेको जनाएको थियो।

यो वर्षको सुरुमा २५ औँ चरणको वार्ता राखिएको भए पनि कोरोनाभाइरसको महामारीका कारण त्यो पछि धकेलिएको थियो।

गत जुलाई महिनामा चीनको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले "चीन र भुटानबीचको सीमाङ्कन अझै बाँकी रहेको र मध्य, पूर्वी र पश्चिमी क्षेत्रको सीमा विवादित रहेको" बताएपछि कुनै पनि दुविधा बाँकी रहेको थिएन।

पूर्वी भागले पक्कै पनि साकतेङ क्षेत्रलाई नै जनाउँथ्यो।

हालैसम्म चिनियाँ नक्साले साकतेङलाई भुटानमै देखाएको थियो

भुटानका इतिहासकार कर्मा फुन्त्शो भन्छन्: "साकतेङ राष्ट्रिय निकुञ्ज कहिल्यै पनि विवादित क्षेत्र थिएन र सधैँ भुटानकै नियन्त्रणमा थियो। चीनसँग उक्त क्षेत्रको आबद्धताको कुनै प्रमाण छैन।"

"ग्लोबल इन्भाइरन्मेन्ट फसिलिटीमा हालै चिनियाँ अधिकारीले गरेको दाबी सायद भुटानलाई चिढ्याउने चीनको प्रयास हो।"

'भारतलाई दबावमा राख्ने तरिका'

थिम्पु र बेइजिङबीच सन् १९८४ देखिको सीमा वार्ता खासगरी पश्चिममा रहेको २६९ वर्ग किलोमिटर र उत्तरमा रहेको करिब ५०० वर्ग किलोमिटरमा केन्द्रित छ।

"चीनका सबै आधिकारिक नक्साले साकतेङलाई भुटानकै भाग भनेर देखाउँछन्। सन् २०१४ मा चीन आफ्नो सबैभन्दा महत्त्वाकाङ्क्षी नक्सासहित आयो जसमा बृहत् क्षेत्रीय दाबीहरू गरिएको थियो। त्यसमा भारतको अरुणाचल प्रदेश पनि परेको थियो। तर त्यो नक्सामा पनि साकतेङ निकुञ्ज  भुटानकै भागका रूपमा देखाइएको थियो," भुटानको साप्ताहिक पत्रिका द भुटनिजका सम्पादक तेन्जिङ लम्साङले भने।

भारत र चीनको विवादको बीचमा परेको महसुस गर्नु भुटानका लागि अनौठो होइन।

तीन वर्षअघि भारतमा दोक्लाम र चीनमा दोङ्लाङ भनिने क्षेत्रमा देखिएको सङ्कटका कारण सीमासम्बन्धी वार्ता रोकिएको थियो।

सन् २०१७ को...


सानो समूहको सैन्य तालिमबाट सुरु भएको माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको अन्त्य हुँदा १९,६०० जनालाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घले लडाकुका रूपमा दर्ता गरेको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले उमेर र अन्य कारणले ११ हजार लडाकुहरूलाई अयोग्य मानेको थियो।

सशस्त्र द्वन्द्वले १० वर्ष नेपालको राजनीति र जनजीवनमाथि प्रभाव पारिरह्यो।

माओवादी लडाकुहरूले सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा विभिन्न स्थानमा आक्रमण गरेका थिए।

माओवादीको नेपालभरि विशेष गरेर ग्रामीण क्षेत्रमा बलियो प्रभाव थियो।

माओवादी लडाकुहरूले गरेका कतिपय आक्रमण र हत्याहरू अमानवीय भएको र राज्यपक्षबाट पनि गैरन्यायिक हत्याहरू भएको आरोप लाग्ने गरेका छन्।

दश वर्षबीचमा मा‌ओवादी र सरकारबीच तीन पटक औपचारिक वार्ता भएको थियो।

सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएका कारण नागरिकहरूको विशेष गरी यात्राका क्रममा देशैभरि सुरक्षा निकायहरूको जाँचबाट पार हुनुपर्थ्यो।

सात दलको गठबन्धनले गरेको राजतन्त्रविरुद्धको जनआन्दोलनमा माओवादी अप्रत्यक्ष रूपमा संलग्न भएको थियो। आन्दोलनको परिणामस्वरूप गणतन्त्र स्थापना भयो जुन माओवादीको एउटा प्रमुख माग थियो।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले विस्तृत शान्ति सम्झौतामा सन् २००६ नोभेम्बर (विसं २०६३ मंसीर) हस्ताक्षर गरेपछि सशस्त्र द्वन्द्वको अन्त्य भएको थियो।

नेपालको सामाजिक र राजनीतिक रूपान्तरणमा माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको भूमिका छ। तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहको प्रत्यक्ष शासनविरुद्धको जनआन्दोलनमा माओ‌वादीले साथ दिएको थियो। गणतन्त्रको स्थापनासँगै माओवादी सशस्त्र द्वन्द्व अन्त्य गर्दै मूलधारको राजनीतिमा सामेल भएको थियो।


सानोफी र रिजेनेरोन नामक औषधि निर्माण गर्ने कम्पनीहरूले अहिले केभ्जारा नामक औषधिको परीक्षण गरिरहेका छन्।

प्राय: रूमटोइड आर्थ्राईटिस अर्थात् बाथ रोगको उपचारमा प्रयोग हुने उक्त औषधि ४०० बिरामीमा परीक्षण गरिँदैछ। त्यस्तो परीक्षण न्यूयोर्कमा हुँदैछ।

मोनोक्लोनल एन्टीबडी पनि भनिने उक्त औषधिले कोरोनाभाइरसप्रति शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले प्रतिक्रिया जनाउने अतिसक्रियतालाई घटाउन सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको विज्ञहरूले बताएका छन्।

अन्य औषधि

स्पेनका अनुसन्धानकर्ताहरूले चाहिँ अर्कै औषधिको परीक्षण गरिरहेका छन्।

उनीहरूले एचआईभी अर्थात् ह्यूमन इम्यूनोडिफिशन्सी भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका मानिसको उपचार गर्न प्रयोग गरिने औषधि कोभिड-१९ बाट पीडित २०० बिरामीमा परीक्षण गरिसकेका छन्।

उनीहरूले उक्त भाइरस सङ्क्रामक रहिरहने अवधिलाई त्यो औषधिले कम गर्ने अपेक्षा गरेका छन्।

ती बिरामीको संसर्गमा आएका झन्डै ३,००० मा हाईड्रोक्लोरोक्वाईन नामक औषधि दिइनेछ।

त्यो औषधि औलो रोग लागेका बिरामीलाई दिने गरिएको छ। त्यसले पनि कोरोनाभाइरसको फैलिने क्रम रोक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

खोप परीक्षण

अमेरिकामा कोरोनाभाइरसविरुद्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ध विकसित खोपको परीक्षण मानिसमा भर्खरै सुरु भएको छ।

वाशिङ्टन राज्यको सीयाटलमा चार बिरामीलाई उक्त खोप सुईमार्फत् दिइएको समाचारसंस्था एपीले जनाएको छ।

उक्त खोपबाट कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण अर्थात् कोभिड-१९ हुँदैन। उक्त भाइरसलाई रोग लगाउने सक्षम बनाउने जिनेटिक कोड अर्थात् आनुवंशिक संरचनाको सङ्केतको प्रतिलिपि प्रयोग गरेर खोप बनाइएको हो।

तर त्यो प्रतिलिपिले मानव शरीरमा हानि गर्दैन।

विज्ञहरूका अनुसार त्यो खोप प्रभावकारिता थाहा पाउन केही महिना लाग्छ।

अमेरिकामा सरकारले राज्य सरकारहरूलाई कोरोनाभाइरस परीक्षण किट विकास गर्न प्रेरित गर्दैछ।

त्यसका लागि औषधि विकास नियमन गर्न बनाइएका कानुनी प्रावधान खुकुलो पारिँदैछ।


सामलिङ नाम दिइएको यो हिउँचितुवा शे-फोक्सुन्डोको उत्तरपश्चिमी भेगमा विचरण गरिरहेको बताइएको छ

भूउपग्रहमा आधारित 'स्याटलाइट जीपीएस कलर'ले संरक्षणकर्मीलाई ती हिउँचितुवाको अवस्थिति थाहा पाउन निकै सजिलो बनाइदिएको छ।

ती हिउँचितुवाले हिँडडुल गरेको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका अधिकारीहरूले काठमाण्डूबाटै कम्प्युटरमा निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्।

उनीहरूका अनुसार ती हिउँचितुवाले विगत एक महिनाको अवधिमा शे-फोक्सुन्डो क्षेत्रमा निकै लामो दूरी पार गरेका छन्।

जेदोरोङ र सामलिङ नाम दिइएका ती दुई हिउँचितुवा ४,००० मिटर आसपासको उचाइमा रहेको र शे-फोक्सुन्डो राष्ट्रिय निकुञ्जमा उनीहरूको स्वाभाविक प्राकृतिक विचरण जारी रहेको विभागका इकोलजिस्ट हरिभद्र आचार्यले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

उनले भने, "दुवै हिउँचितुवा अहिले समातिएको स्थानबाट निकै पर पुगिसकेका छन्।"

"जेदोरोङ उसलाई समातेर छोडिएको चार्कार्बो भन्ने ठाउँबाट निकै उत्तरतर्फ पुगेको छ। साम्लिङ पनि समातिएको साम्लिङ गुम्बा क्षेत्रबाट पश्चिमोत्तरतिर पुगेको देखिएको छ।"

ती दुवै हिउँचितुवा वयस्क हुन्। 'स्याटलाइट जीपीएस कलर' जडान ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गर्ने बेला जेबोरोङको तौल ३८ किलोग्राम र सामलिङको ३३ किलोग्राम थियो।

संरक्षणकर्मीले दुवै भाले स्वस्थ र सुन्दर रहेको बताएका थिए।

शे-फोक्सुन्डोमा हिउँचितुवाको अध्ययन किन

शे-फोक्सुन्डो नेपालकै सबैभन्दा ठूलो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो।

डोल्पा र मुगुको ३,५५५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको त्यो निकुञ्जको हिमाली तथा पठार क्षेत्र "आहारविहारका हिसाबले हिउँचितुवाका लागि सबैभन्दा उपयुक्त वासस्थान प्रमाणित भएको" विभागको भनाइ छ।

त्यहाँ झन्डै ४० वर्षअघि अमेरिकी वन्यजन्तु जीवशास्त्री डा. रोड्नी ज्याक्सनले हिउँचितुवाहरूको घाँटीमा रेडियो कलर नामक उपकरण जडान गर्दै 'देख्नै कठिन हुने र दुर्लभ' ती जीवको आहारविहारबारे वैज्ञानिक अनुसन्धान गरेका थिए।

सन् १९८१ देखि १९८५ सम्म शे-फोक्सुन्डोको माथिल्लो डोल्पोमा गरिएको अनुसन्धानको क्रममा उनले हिउँचितुवाको प्रमुख आहाराको रूपमा रहेका नाउर (सेतो रङको हिमाली भेडो जस्तो जनावर) र घोरलको सङ्ख्या निकै धेरै पाएका थिए।

त्यसका आधारमा उनले शे-फोक्सुन्डोमा सयौँको सङ्ख्यामा हिउँचितुवा हुन सक्ने अनुमान गरेका थिए।

नेपाल विश्वका हिउँचितुवा पाइने १२ देशहरू मध्येको एक हो। तर नेपालमा हिउँचितुवाबारे अझै पर्याप्त  वैज्ञानिक अध्ययन अनुसन्धान हुन सकेको छैन।

हालैका वर्षहरूमा भूउपग्रहमा आधारित अनुगमन र हिउँचितुवालाई फोटो खिच्ने पासो (क्यामरा ट्र्याप) मा पार्ने  प्रयास भएपनि हिउँचितुवा विचरण गर्ने उच्च हिमाली क्षेत्रमा राष्ट्रिय स्तरको सर्भे वा अध्ययन हुन सकेको छैन।

नेपालमा हिउँचितुवा कति?

हिउँचितुवा संरक्षणका हिसाबले नेपालको हिमालय क्षेत्रलाई तीन भागमा विभाजन गरिएको छ।

ती सबै स्थानमा गरी नेपालको हिमालय क्षेत्रमा करिब ३०० देखि ४०० को हाराहारीमा हिउँचितुवा रहेको अनुमान गरिएको छ।

अपि नाम्पा र शे-फोक्सुन्डो निकुञ्जसहितको भेगमा ती दुर्लभ एवं संरक्षित जीवको सङ्ख्या सबैभन्दा बाक्लो रहेको अनुमान गरिएको छ।

त्यसपछिको बाक्लो सङ्ख्या मध्यहिमाली भेगमा रहेको ठानिन्छ। त्यहाँ ६ देखि २४ वटा हिउँचितुवा रहेको अनुमान छ।

सबैभन्दा कम हिउँचितुवा रहेको ठानिएको पूर्वी हिमालयमा १३ देखि २१ हिउँचितुवा रहेको आकलन छ।

'स्याटलाइट जीपीएस' अनुगमनको फाइदा के?

यसअघि सन् २०१३ देखि २०१५ सम्म नेपालका संरक्षण अधिकारीहरूले पूर्वी हिमालयको कञ्चनजङ्घा क्षेत्रका चार हिउँचितुवाको घाँटीमा 'स्याटलाइट जीपीएस कलर' जडान गरेका थिए।...


सामाजिक शिक्षा अन्तर्गतको पाठ्यक्रममा रहेको त्यस प्रकारको आपत्तिजनक विवरण उक्त पुस्तकबाट हटाइने एकजना मन्त्रीले बताएका छन्।

उक्त पाठ्यक्रममा दाईजोबारेको सो अंश सामाजिक सञ्जालमा छ्यापछ्याप्ती आएका छन्।

त्यसता खालका किताबमा उल्लेखित जानकारीका कारण भारतमा व्याप्त पूर्वाग्रहसँग जुध्न कठिन भइरहेको कैयौँले धारणा राखेका छन्।

'प्रतिगामी'

महराष्ट्र प्रान्तले अनुमति दिएको सामाजिक शिक्षा विषयको पाठ्यक्रममा लेखिएको छ, "यदि कुनै युवती नराम्री र अपाङ्ग छ भने उसलाई विवाह गर्न गाह्रो हुने गर्छ, त्यस्ता युवतीसँग विवाह गर्न दुलहा र उसका परिवारले बढी दाइजो माग्ने गर्छन्।"

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले उक्त विवरणलाई 'आश्चर्यजनक' भनेका छन् तर एकजना स्तम्भकारले त्यसले भारतमा व्याप्त प्रतिगामी सोच र व्यवहारलाई उजागर गरेको टिप्पणी गरेका छन्।

दाइजोको लेनदेन दक्षिण एशियामा शताब्दीयौँदेखि प्रचलनमा रहेको छ र दुलहीको परिवारले दुलहाको परिवारलाई नगद, लत्ताकपडा र गरगहना दाइजोमा दिने गरेका छन्।

भारतमा सन् १९६१ देखि नै उक्त चलनलाई गैरकानूनी घोषणा गरिएको छ तर अभियानकर्ताहरु भन्छन् दाइजोको कुप्रथाले भारतमा दह्रो ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

री जरा गाढेको छ र त्यसका कारण महिलाहरुले ज्यानसम्म जाने किसिमका हिंसा खेप्नु परिरहेको छ।

सन् २०१५ मा भारतको महिला तथा बाल विकास मन्त्रालयले त्यसअघिका तीन वर्षमा दाइजोसम्बन्धी हिंसाका कारण प्रत्येक वर्ष झण्डै ८० हजार महिलाले ज्यान गुमाएको विवरण संसद्लाई जानकारी गराएको थियो।

गलत

गलत कारणहरुले भारतीय पाठ्यक्रम चर्चामा आएको यो पहिलोपटक भने होइन्।

अघिल्लो वर्ष मध्य भारतको छत्तीसगढ राज्यका एक शिक्षकले १५ वर्षका विद्यार्थीहरुको एउटा पुस्तकमा भारत स्वतन्त्र भएयता महिलाहरुले काम गर्न थालेको र त्यसले बेरोजगारी बढाएको उल्लेख गरेको गुनासो गरेका थिए।

र सन् २००६ उत्तरी राज्य राजस्थानमा १४ वर्षे विद्यार्थीको एउटा पाठ्यक्रममा गृहणीलाई गधासँग तुलना गरिएको थियो।


सामाजिक शिक्षा विषयको अध्यापन गराउने क्रममा लक्ष्मी माध्यामिक विद्यालय कचनकवलका विद्यार्थीलाई काठमाण्डूमा नागरिक स्तरको सीमा बचाऔँ अभियानले हालै सार्वजनिक गरेको नक्सा बनाउन  सिकाइएको हो।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै उक्त विद्यालयका प्रधानाध्यापकले विद्यार्थीलाई "राष्ट्रियतासम्बन्धी विषयमा जनचेतना जगाउन" नयाँ नक्सा कोर्न सिकाइएको बताए।

नागरिकस्तरीय उक्त अभियानले सार्वजनिक गरेको नक्सामा नेपाल सरकारले प्रयोग गर्ने गरेको नक्सामा अङ्कन नभएका स्थानहरू पनि छन्।

सीमा बचाऔँ अभियानले दुई दिनअघि गृहमन्त्री रामबहादुर थापालाई नक्सा हस्तान्तरण गर्दै नेपाली भूभाग फिर्ता गराउन आग्रह गरेको थियो।

केही साताअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले एक इन्च नेपाली भूमि पनि मिचिने नदिने भन्दै अतिक्रमित भूमि फिर्ता गराइने बताएका थिए।

कसरी सिकाइयो नयाँ नक्सा बनाउन?

लक्ष्मी माध्यमिक विद्यालय झापाको केचनकवल गाउँपालिकामा छ। त्यहाँ झन्डै ९,०० विद्यार्थी अध्ययनरत छन्।

झन्डै ८० जना विद्यार्थी भएको कक्षा सातमा बिहीवार सामाजिक शिक्षा पढाउने क्रममा नयाँ नक्सा बनाउन सिकाइएको उक्त विद्यालयले जनाएको छ।

सीमा बचाऔँ अभियान राष्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट्रिय परिषद् नक्सा समितिले बनाएको नेपालको नक्सा बुधवार गृहमन्त्री रामबहादुर थापालाई हस्तान्तरण गर्दै वरिष्ठ पत्रकार एवं समितिका संयोजक भैरव रिसाल

सामाजिक शिक्षा विषयका शिक्षक रत्न बुढाथोकी भन्छन्, "हामीले ग्राफ विधिबाट नक्सा बनाउन सिकाउने क्रममा पश्चिमतिर अतिक्रमित लिम्पियाधुरासम्मको क्षेत्रलाई पनि नेपालको नक्सामा थप्न सिकाएका हौँ।"

उनका अनुसार सामाजिक शिक्षामा सधैँ नक्सा बनाउने विधि सिकाइन्छ।

"आफ्नो देशको माटोबारे प्रत्येक नागरिकलाई जानकारी गराउनु आफ्नो कर्तव्य सम्झेर हामीले यस्तो गरेका हौँ," बुढाथोकीले भने।

उनका अनुसार पहिला उक्त कक्षाका विद्यार्थीहरूलाई लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानीको विषयमा खासै जानकारी थिएन।

नागरिक स्तरमा गठित सीमा बचाउ अभियानले बनाएको नक्सा चलनचल्तीको आधिकारिक नक्साभन्दा फरक छ।

उक्त नक्सामा दार्चुला जिल्लामा जोडिएको एउटा लामो भाग देखिन्छ। त्यो भाग सरकारी नक्सामा छैन।

किन विद्यालयमा अनौपचारिक नक्सा?

नयाँ नक्सासहित कक्षाकोठामा छलफल भएपछि विद्यार्थीहरूले सीमा अतिक्रमणसँग सम्बन्धित प्रश्नहरू सोधेका र आफूले नयाँ नक्साका आधारबारे सैद्धान्तिक जानकारी गराएको बुढाथोकीले बताए।

सीमा बचाऔँ अभियानले प्रकाशित गरेको नक्सा यस्तो छ

अनौपचारिक प्रकृतिको नक्सा किन विद्यार्थीहरूलाई पढाएको भन्ने बीबीसीको प्रश्नमा लक्ष्मी माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राजु बुढाथोकीले भने, "अहिले सीमाको मुद्दा उठिरहेको छ त्यही भएर लिम्पियाधुरासम्मको भूभाग हाम्रो हो भन्ने किसिमले विद्यार्थीमा चेतना जगाउन खोजेका हौँ।"

"राष्ट्रियताको भावना जगाउने किसिमले सामाजिक शिक्षा पढाउँदा सम्बन्धित शिक्षकले नयाँ नक्सा समेट्नु भएको हो जस्तो मलाई लाग्छ," उनले भने।

किन भयो नक्साबारे विवाद?

कश्मीरको विशेष मान्यता समाप्त भएपछि भारत सरकारले देशको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा देखिनेगरी आफ्नो नक्सा सार्वजनिक गर्‍यो।

त्यो नक्सामा कालापानी, लिम्पियाधुरा र लिपुलेक भएको क्षेत्र भारतमा देखिएपछि नेपालमा विरोध सुरु भयो।

तर विगतका नक्साबाट अन्य कुनै परिमार्जन नगरिएको भन्दै भारतले नेपाली भूभाग आफ्नो नक्सामा राखेको भन्ने आरोपको खण्डन गरेको छ।

अहिले कालापानीमा भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूका शिविर छन्

नेपालले कालापानी सहितका आफ्ना भूभाग उक्त नक्सामा परेको भन्दै त्यसलाई सच्याउन भारतसँग माग गर्दै आएको छ।

नापी विभागका पूर्वमहानिर्देशक पुण्यप्रसाद...


सामाजिक सञ्जाल इन्स्टाग्राममा उनले राजीनामाको सार्वजनिक घोषणा गरेका थिए। तर उनले राजीनामा दिनु कारण भने खुलाएका छैनन्।

डोनल्ड ट्रम्प सत्तामा आएपछि इरानसँगको परमाणु सम्झौताबाट गत वर्ष अमेरिका पछि हटेको थियो।

सङ्कट

तुलनात्मक रूपमा उदारवादी मानिने जरिफले देशभित्रका कट्टरपन्थीहरूबाट चर्को दबावको सामना गरिराखेका थिए।

इरानका आणविक कार्यक्रमहरु सीमित पार्ने शर्तमा उसमाथि लागेका अमेरिका सहितका पश्चिमा देशका प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्ने इरान परमाणु सम्झौतामा उनको ठूलो भूमिका थियो।

सन् २०१८ मे महिनामा अमेरिका त्यसबाट पछि हटेसँगै र पुन: प्रतिबन्ध लागेसँगै त्यसको भविष्य सङ्कटमा परेको ठानिएको छ।

अमेरिकाले आफ्ना पश्चिमा साझेदारहरूलाई समेत इरान मामिलामा आफूलाई पछ्याउन आग्रह गर्दै आएको छ।

जरिफले भने सन् २०१७ मै अमेरिका सम्झौताबाट पछि हट्न लागेको बताएका थिए।

राजीनामा

सोमवार तेहरान पुगेका सिरियाली राष्ट्रपति बसर अल असदले सर्वोच्च नेता अयोतोल्लाह अलि खमेनीसँग भेटेका थिए। तर विवरणहरूमा जनाइएअनुसार जरिफ त्यसमा सहभागी थिएनन्।

सम्झौताको भविष्यमा प्रश्न उठिरहेका सन्देहरूलाई सङ्केत गर्नेगरी उनले इन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्स्टाग्राममा इरानी जनताका नाममा सन्देश लेखेका छन्।

जसमा "पदमा रहँदा भएका गल्ती र पूरा गर्न नसकेका कामका लागि माफी चाहन्छु" लेखिएको थियो।

इरानमा अन्य सामाजिक सञ्जालजस्तो इन्स्टाग्राम प्रतिबन्धित छैन।

उनको राजीनामा राष्ट्रपति हसन रुवानीले स्वीकृत गर्छन् गर्दैनन् अझै स्पष्ट छैन।

राष्ट्रपतिका एकजना प्रमुख सचिवले भने स्वीकृत भइसकेको भन्ने समाचारको खण्डन गर्दै एउटा ट्वीट गरेका थिए।


सामाजिक सञ्जाल चलाउन नेपालमै दर्ता गर्नुपर्ने प्रावधान भएको एउटा विधेयक सरकारले बिहीवार संसद्‌मा दर्ता गरेपछि यी प्रश्न उठेका हुन्।

सूचनाप्रविधिसम्बन्धी विधेयकमा सामाजिक सञ्जाल नेपालमा सञ्चालन गर्न चाहने व्यक्ति वा संस्थाले सरकारी निकायमा दर्ताा गर्नुपर्ने प्रावधान राखेको छ।

यथास्थितिमा सो विधेयक अनुमोदित भएमा तोकिएको मितिमा दर्ता नगरिएका सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा रोक लाग्न सक्छ।

सो विधेयकमा सामाजिक सञ्जालमा जथाभाबी लेख्नेलाई १५ लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र पाँच वर्षसम्म जेल सजाय हुन सक्ने प्रस्ताव गरिएको छ।

विद्युतीय कारोबार ऐनलाई खारेज गरेर ल्याउन लागिएको उक्त कानुनमा सरकारले चाहेको खण्डमा सामाजिक सञ्जालमा सम्प्रेषण गरेको वा गर्न लागेको विषयवस्तु र सूचना हटाउन तत्काल सम्बन्धित सामाजिक सञ्जाललाई निर्देशन दिन सक्ने व्यवस्था छ।

नेपालमा फेसबुक, ट्विटर र इन्स्टाग्रामजस्ता सामाजिक सञ्जाल लोकप्रिय छन्। भिडिओ शेयरिङ वेब्साइट युट्युबपनि धेरैले प्रयोग गर्छन्।

'अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता हनन हुँदैन'

नयाँ कानुन बनाएर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वको सरकारले अभिव्यक्ति र वाक् स्वतन्त्रतामाथ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ि अङ्कुश लगाउन खोजेको आशङ्का धेरैले गरेका छन्।

तर सरकारका प्रवक्ता र सञ्चार तथा सूचनाप्रविधिमन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाका अनुसार विधेयकमा ती प्रावधानले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता हनन गर्न नभएर स्वतन्त्रताको नाममा हुने अनुचित क्रियाकलापलाई घटाउन राखिएको हो।

मन्त्री बाँस्कोटाले बीबीसी नेपाली सेवालाई भने, "आफूलाई लागेको कुरा लेख्नै नपाइने भन्ने होइन। तर अरूलाई अपमानित गर्ने, हेप्ने, दुर्व्यवहार गर्ने र झुटो हल्ला फैलाउनेजस्ता क्रियाकलाप गर्ने व्यक्ति वा संस्थालाई भने कानुनी दायरामा ल्याउन जरुरी भएको हो।"

"सरकारको विरोध गर्न पाइन्छ, तर कसैको फोटोमा पैसाको पोको राखेर भ्रष्टाचारी भन्दै चरित्रहरण गर्ने क्रियाकलाप भने गर्ने पाइँदैन।"

समर्थन र विरोध

सामाजिक सञ्जालमा बहसको विषय बनेको उक्त विधेयकलाई कतिले सामाजिक सञ्जालको आधारभूत चरित्रबारे जानकारी नभएको मानिसबाट तयार भएको टिप्पणी गरेका छन्।

कतिले भने कानुनी झन्झट सिर्जना गरेर भन्दा सजिलो नियमकानुन बनाएर सूचनाप्रविधिको क्षेत्रमा काम गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूलाई नेपालमा आउने वातावरण भए नेपालले लाभ लिन सक्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

विधेयकमा प्रस्तावित व्यवस्थाले विदेशिने मुद्रा बचत हुने दाबी गर्नेहरू पनि छन्।

कानुन बनेमा साइबर अपराध नियन्त्रणमा सहयोग हुनसक्ने विचार पनि व्यक्त भएका छन्।

विधेयकको विरोध गर्नेहरूले भने यसले सामाजिक सञ्जालको आधारभूत विशेषतालाई नै मनन नगरेको भने।

कानुन बनेमा त्यसको दुरुपयोग हुनसक्ने खतरा हुनसक्ने चिन्ता पनि व्यक्त भएको छ।

कैद र जरिवानाको व्यवस्थाले संविधानले दिएको हकको हनन गर्न खोजिएको पो हो कि भन्ने आशङ्का पनि गरिएको छ।

कम्प्युटर एसोसिएशन नेपाल महासंघ (क्यान) का उपाध्यक्ष सुनयना घिमिरे पाण्डेका अनुसार सरकारले दर्ता गरेको प्रस्तावमा के लेखिएको छ भन्दा पनि यसको व्याख्या कसरी गरिन्छ र व्यावहारिक रूपमा कसरी हेरिन्छ भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

उनले भनिन्, "कसैमाथि मानहानि हुनेगरी भएको कार्यको हकमा कानुनी दायरामा ल्याउने कुरा सकारात्मक हो तर कसैले सचेतनाको कुरा गर्दा समेत वा दु:ख दिने हेतुले व्याख्या हुन्छ भने चाहिँ गलत हो।"

करको दायरामा ल्याउन दर्ता

सामाजिक सञ्जाललाई नेपालमा दर्ता गर्नुपर्ने भन्ने कुरामा भने नेपाली बजारमा कारोबार गरेर नेपाली नागरिकबाट कमाइ गर्ने तर करको दायरामा भने नआउने प्रवृत्ति रहेका कारण त्यस्ता...


सामाजिक सञ्जाल ट्विटर र फेसबुकमा सन्देश राख्दै उनले भनेका छन्, "आपसी फाइदा, सद्‌भाव र समझदारीको आधारमा नेपालसँगको जनताकेन्द्रित साझेदारीलाई मेरो भ्रमणले थप बलियो पार्नेछ।"

मोदी दुईदिने नेपाल भ्रमणका लागि शुक्रवार आउँदैछन्।

प्राथमिकता

आफूले प्रधानमन्त्रीका रूपमा तेस्रोपटक नेपालको भ्रमण गर्न लागेको उल्लेख गर्दै मोदीले त्यसबाट 'नेपालप्रति भारतले देखाएको उच्च प्राथमिकता झल्कने' टिप्पणी गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले भारतको भ्रमण गरेको एक महिनापछि हुन लागेको आफ्नो भ्रमणबारे उनले लेखेका छन्, "यस्ता खाले उच्चस्तरीय र नियमित कुराकानीले 'छिमेक पहिलो'प्रति मेरो सरकारको प्रतिवद्धता दर्शाउँछ।"

ओली र आफूबीच नयाँ दिल्ली भएका बृहत् कुराकानीलाई अगाडि लैजान मौका आफ्नो भ्रमणले दिएको उनले उल्लेख गरेका छन्।

विकासका विषय

दर्शनार्थ जनकपुर र मुक्तिनाथ समेत जान लागेका उनले लेखेका छन्, "नेपाल र भारतबीचको पुरातन र बलियो सांस्कृतिक तथा धार्मिक सम्बन्धका यी जीवित उदाहरण हुन्"।

मोदीको नेपाल भ्रमणबारे जनमत

विगतमा पटकपटक संविधान र तराईको मुद्दाहरू उठाउने गरेका मोदीले यसपटक नेपालको राजनीतिक मामिलाबार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े कुनै टिप्पणी गरेका छैनन्।

उनले नेपाल लोकतन्त्रको उपलब्धि संस्थागत गर्ने र तीव्र आर्थिक वृद्धि तथा विकास हासिल गर्ने युगमा प्रवेश गरेको भन्दै 'समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली'को नेपालको अवधारणा कार्यान्वयन गर्न भारत विश्वासिलो सहयात्री बन्ने जनाएका छन्।

'भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले दशकौंअघि मुक्तिनाथमा ध्यान/तप गरेका थिए'


सामाजिक सञ्जाल फेसबुक र ट्विटरमा नेपालले क्रिकेटमा हात पारेको उपलब्धि प्रमुख चर्चाको विषय बनेको छ।

देश-विदेशका चर्चित व्यक्तिहरू र क्रिकेटसँग सम्बद्ध निकायहरूले नेपालको सफलताको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् आइसीसीले नेपालको उपलब्धिलाई ऐतिहसिक भन्दै  नेपाली खेलाडीहरूले खुसी हर्षोल्लास गरेको क्षणलाई आफ्नो ट्विटर र फेसबुक खाताको मुख्य तस्वीर बनाएको छ।

प्रशंसा

विभिन्न देशका क्रिकेट हेर्ने निकायहरूले पनि नेपाली क्रिकेट टोलीलाई बधाई दिएका छन्।

त्यसरी बधाई दिनेमा बांग्लादेश र संयुक्त राज्य अमेरिकाका क्रिकेट बोर्डहरू पनि रहेका छन्।

विश्व क्रिकेटमा नाम चलेका कैयौँ खेलाडीहरूले नेपाली टोलीको प्रशंसा गर्दै सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना धारणाहरू राखेका छन्।

अष्ट्रेलियाका पूर्वकप्तान माइकल क्लार्कले नेपाली क्रिकेट खेलाडी सन्दीप लामिछानेलाई सम्बोधन गर्दै ट्विटरमा आफूलाई खुसी लागेको र यो नेपालको लागि गौरवपूर्ण क्षण भएको उल्लेख गरेका छन्।

त्यसैगरी पाकिस्तानका पूर्व कप्तान इन्जमाम उल हकले नेपाललाई बधाई दिँदै लेखेका छन्, "एकदिवसीय मान्यता पाएकोमा नेपाललाई बधाई, कति ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लोभलाग्दो यात्रा।"

आयरलण्डका चर्चित क्रिकेटर केभीन ओ ब्रायनले नेपाली राष्ट्रिय टोलीका कप्तान पारस खड्कालाई सम्बोधन गर्दै बधाई दिएका छन्। उनले लेखेका छन्, "म आफ्नो र नेपालको पहिलो प्रतियोगिताको प्रतीक्षा गरिरहेको हुनेछु।"

मेहनत

नेपाली कप्तान पारस खड्काले सबै समर्थकहरूलाई धन्यवाद दिएका छन् र वर्षौंको संघर्ष, त्याग, प्रतिबद्धता र मेहनतले यो उपलब्धि हासिल भएको उल्लेख गरेका छन्।

उनले नेपाली किक्रेटको 'अद्‌भूत यात्रामा साथ दिने सबैलाई धन्यवाद दिएका छन्।"

हालैका प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेल प्रदर्शन गरेका नेपाली युवा खेलाडी सन्दीप लामिछानेले वर्षौँको कडा परिश्रमले एकदिवसीय राष्ट्रको मान्यता प्राप्त भएको उल्लेख गरेका छन्।

उनले नेपाली क्रिकेटको अहिलेसम्मको यात्रा सुनौलो भएको भन्दै वर्षौँको धैर्य र मेहनतले यो उपलब्धि हासिल भएको बताएका छन्।

सन्दीपको भारतीय व्यावसायिक क्रिकेट लिग आइपिएल टोली दिल्ली डेयरडेभिल्स र उनले सहभागिता जनाउन लागेको क्यारिबियन क्रिकेट लिगले पनि एकदिवसीय मान्यताका लागि नेपाललाई बधाई दिएका छन्।

नेपाली क्रिकेट टोलीलाई सामाजिक सञ्जालमार्फत् पूर्व प्रधानमन्त्रीहरू पुष्पकमल दाहाल  र शेरबहादुर देउवा, बाबुराम भट्टराईसहित अन्यले सामाजिक सञ्जालमा बधाई दिँदै पछिल्लो उपलब्धिले खेलुकद क्षेत्रमार्फत् नेपाललाई विश्वमा चिनाएको जनाएका छन्।


सामाजिक सञ्जालका कारण  त्यसरी चर्चामा आएका केही स्थान हुन्- तनहुँको मानहुँकोट, काभ्रेको तीनधारे झरना, मोरङको शनिस्चरेस्थित सेल्फी रोड र कञ्चनपुरको रक गार्डेन पर्वतको बञ्जी जम्प।

पर्यटकीय सम्भावना बोकेका यी ठाउँमा पूर्वाधारको विकास केही अघिदेखि गरिँदै आएको भए पनि पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालका कारण एकाएक चर्चामा आएको ती क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायी र जानकारहरू बताउँछन्।

"हामी दुई वर्षदेखि पूर्वाधार बनाउने काममा लागेका थियौँ तर टिकटकका कारण मानहुँकोट एकाएक चर्चित भयो। महामारीमाझ अहिले आएका पर्यटक थेग्न गाह्रो भयो," वडाध्यक्ष मोहनप्रसाद श्रेष्ठले बताए।

जग्गा किनबेचमा रोक

तनहुँको व्यास नगरपालिका-५ मा रहेको मानहुँकोटमा पर्यटकको घुइँचो थेग्नै नसक्ने भएसँगै त्यहाँ जग्गा किनबेचका लागि बैना गर्नेको सङ्ख्या पनि बढेपछि मानहुँकोटस्थित मगरबस्ती नै विस्थापित हुने डरले जग्गा किनबेचमा नै रोक लगाइएको श्रेष्ठले बताए।

भ्रमण वर्ष सन् २०२० का लागि लक्षित गरेर उक्त क्षेत्रमा दुई वर्ष अघिदेखि नै पूर्वाधार निर्माणको काम थाले पनि अहिले एकाएक चर्चामा आएपछि  मानिसहरूको भिड बढैसँगै त्यहाँ व्यवस्थापनका लागि नगरप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालिकाको बैठक नै बसेको थियो।

दशैँ पछाडिको दुई सातामा मात्रै बिदाको दिन मानहुँकोटमा आउने मानिसको सङ्ख्या १० हजारसम्म पुगेको उनले बताए।

कोरोनाभाइरस सन्त्रासले नेपाल आउने पर्यटक घटे

"अहिले त हामी मानिसहरूलाई धेरै भिड नगरिदिन र स्वास्थ्यका मापदण्ड पूरा गरेर मात्रै आउन भनिरहेका छौँ," अध्यक्ष श्रेष्ठले भने।

दशैँपछाडि नै मानहुँकोटमा जाने पर्यटकका कारण बाटोमा गाडी र मोटरसाइकलको जाम घन्टौँ भएका तस्बिरहरू भाइरल भएका थिए।

जग्गाको भाउ नै 'बढ्यो'

मानहुँकोटजस्तै काभ्रेको तीनधारे झरना पनि महामारीका माझ सामाजिक सञ्चालमा अति नै चर्चित बनेको ठाउँ हो।

गन्तव्यसम्मै गाडी गुड्ने बाटो नभए पनि उक्त ठाउँ वरपर अहिले जग्गाको भाउ बढेको बताइन्छ।

हिन्दी चलचित्र बाहुबली-१ मा देखाइएको झरनासँग दाँजेर सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले उक्त ठाउँलाई 'बाहुबली झरना'समेत भन्ने गरेका छन्।

पर्यटकीय सम्भावना देखिएसँगै त्यहाँ पनि भौतिक पूर्वाधारहरू लगायत होमस्टेहरू बन्न थालेको बताइन्छ।

मोरङको पथरी शनिश्चरे नगरपालिका-२ स्थित बोक्रे चोक जाने बाटोमा रहेको सेल्फी रोड पनि टिकटकमा अहिले चर्चामा छ।

बीचमा गाडी गुड्ने र छेउछेउमा लहरै रूख देखिने उक्त ठाउँ पनि टिकटककै कारण चर्चामा आएको बताइन्छ।

पर्यटकीय सम्भावना बोकेका यस्ता ठाउँ एकाएक चर्चामा आउनुमा सामाजिक सञ्जालको ठूलो हात रहेको पर्यटन बोर्डका पूर्वप्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशी बताउँछन्।

"अहिले पर्यटन र खानेकुरा प्रवर्द्धनका लागि सामाजिक सञ्जाल निकै प्रभावकारी माध्यम भएका छन्। यसको महत्त्व बुझेर त्यसै अनुसार योजनाहरू बनाउन आवश्यक छ," जोशीले भने।

उनका अनुसार कुनै पनि ठाउँ रातारात चर्चामा आउन त्यहाँ गरिएका भौतिक पूर्वाधारको विकासभन्दा पनि ठूलो भूमिका सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताको रहेको छ।

"स्थानीय तहदेखि केन्द्रस्तरसम्म नै पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने कुरा हुँदा हामीले पर्यटक आकर्षित गर्न सामाजिक सञ्जालको प्रयोग कति अपरिहार्य छ भन्ने बुझ्न आवश्यक छ," उनले भने।

उनका अनुसार पहिलैदेखि पर्यटकीय गन्तव्य रहे पनि सामाजिक सञ्जालका कारण अहिले चर्चामा आएका ठाउँमा इलाम जाने बाटोमा पर्ने चारआली, कर्णाली चिसापानीको पुल, कञ्चनपुरको रक गार्डेन लगायतका ठाउँ हुन्।

सामाजिक सञ्जालमा आलोचना

तर सामाजिक सञ्जालमा पर्यटकीय सम्भावना बोकेका ठाउँहरूमा अनावश्यक भ्यू टावर लगायतका संरचना बनाउने गरिएको भन्दै विरोध पनि...


सामाजिक सञ्जालमा दार्शनिक पात्रदेखि रमाइला व्यक्ति र निकै ज्ञानवान् मानिसदेखि भ्रममा बाँच्नेहरूसम्म भएकाले सामाजिक सञ्जाल चाखलाग्दो भएको उनको टिप्पणी थियो।

ज्ञवालीको ट्वीटमा धेरैले प्रतिक्रिया जनाए।

प्रतिक्रिया जनाउनेमध्येकी एक निर्मला ढकाल पनि थिइन्। उनले  मन्त्री ज्ञवालीलाई यति धेरैले गाली गर्दा पनि मनोरञ्जन गर्न सक्नु भएकोमा बधाई भन्दै जबाफ फर्काइन्।

मन्त्री ज्ञवालीले रचनात्मक आलोचना ऐनाजस्तै भएको र मानिसले आफूसँग जे छ त्यही दिने भन्दै तत्काल प्रतिक्रिया लेखे।

अर्का व्यक्ति कृष्ण घिमिरेले ज्ञवालीको बुझाइको प्रशंसा  गर्दै सही रूपमा बुझ्न सके आलोचना सकारात्मक विषय रहेको र आलोचनालाई नकारात्मक सम्झेर प्रतिक्रिया जनाउने प्रवृत्ति रहेको भन्दै आलोचनाप्रति सहिष्णु बन्नु र पाठ सिक्नु श्रेयस्कर रहेको प्रतिक्रिया जनाए।

ट्विटर मात्र नभएर फेसबुक र अन्य विभिन्न सामाजिक सञ्जालमा प्राय: प्रयोगकर्ता नकारात्मक प्रतिक्रिया वा टिप्पणी दिने प्रवृत्ति हाबी रहेको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनहरूले देखाएको पाइन्छ।

कारण

सामाजिक सञ्जालमा आखिर किन नकारात्मक मनोवृत्ति देखिन्छ?

त्रिभुवन विश्वविद्या... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लय केन्द्रीय मनोविज्ञान विभागका प्राध्यापक डाक्टर शिशिर सुब्बा सञ्चारका अधिकांश माध्यमले सकारात्मक खबरको तुलनामा नकारात्मक सामग्रीलाई प्रोत्साहन गर्ने हुँदा सर्वसाधारणले पनि त्यसैमा बढी विमर्श गर्ने बताउँछन्।

"मानिसले जे सुन्यो त्यही विषयमा कुरा गर्ने हो," सुब्बाले बीबीसी नेपाली सेवासँग भने, "र यो नेपालको मात्र हैन विश्वव्यापी रूपमै देखिएको समस्या हो।"

नेपालको हकमा भने राजनीतिक व्यवस्थामा रहेका व्यक्तिहरूले गल्ती नस्वीकार्ने हुँदा मानिसहरू थप "प्रतिक्रियावादी" हुँदै गएको उनको अनुभव छ।

सही गलत जे भए पनि सरकारी स्तर वा जिम्मेवार व्यक्तित्वहरूले विधिको शासनको सम्मान गर्दै आफ्नो कार्य गर्ने हो भने त्यसैले जनमानसमा भएको निराशा केही हद सम्म कम हुने सुब्बाको विश्वास छ।

सोचाइको 'प्रतिविम्ब'

ज्ञवालीको ट्वीटमा प्रतिक्रिया जनाएकी समाजशास्त्री निर्मला ढकाल सामाजिक सञ्जालमा एउटा वर्गको एउटा उमेर समूहको व्यक्तिहरूको सोचाइ कस्तो छ भन्ने कुराको प्रतिविम्ब देखिने बताउँछिन्।

मुलुकमा व्याप्त भ्रष्टाचार, राजनीतिक अस्थिरता र सञ्चारमाध्यममा आउने खबरका कारण पनि यस्तो अवस्था सिर्जना भएकोमा उनको पनि सहमति छ।

"उच्चमाध्यमिक तहदेखि स्नातकोत्तर तहसम्म पढाउँदा दैनिक जसो विभिन्न उमेर समूहका विद्यार्थीहरूसँग कुराकानी हुन्छ। उनीहरूसँग छलफल गर्दा सकारात्मक प्रभाव देखिँदैन। चारैतिर नकारात्मक पूर्वाग्रह देखिन्छ," त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत त्रिचन्द्र क्याम्पसमा अध्यापन गर्ने ढकालले बीबीसी नेपाली सेवासँग भनिन्।

"यसको कारण भनेको हाम्रो समाजमा व्याप्त नकारात्मक प्रभाव नै हो। यसले मानिसलाई निराश बनाएको छ।"

सहरमा जीवनयापन गर्नेहरू र सानो परिवारमा हुर्किने मानिसहरूमा सन्तुलित रूपमा विकास हुने वातावरण नरहने हुँदा पनि नकारात्मक प्रभाव परेको हुन सक्ने उनको अनुमान छ।

सामाजिक सञ्जालबारे निश्चित सीमा नहुनेहुदाँ पनि नकारात्मक कुरा चाँडो फैलिने गरेको उनको बुझाइ छ।

त्यसो त सामाजिक सञ्जालमा सकारात्मक बहस हुँदै नहुने भने होइन। कुनै पनि किसिमको प्राकृतिक विपत्ति होस वा नेपाली खेलाडी वा टोलीको प्रदर्शन होस् सामाजिक सञ्जालमा त्यसबारे सकारात्मक विमर्श हुने गरेको पाइन्छ।

आपत् परेकालाई रगतको जोहो गर्नेदेखि लिएर केही वर्षअघि भारतले लगाएको आर्थिक नाकाबन्दीका बेला एकअर्कालाई आफ्नो निजी सवारीसाधनमा ओसारपसार गर्ने जस्ता सराहनीय र समाजमा सकारात्मक...


सामाजिक सञ्जालमा नेपाली र भारतीयले समेत उनको ट्विटको विरोध गरेपछि लाम्बाले सो ट्विट मेटेर दु:ख व्यक्त गरेकी छिन्।

लाम्बा आम आदमी पार्टीको तर्फबाट दिल्ली विधान सभामा सांसद रहेकी छिन्।

अपमानजनक ट्विट

मङ्गलवार बिहान भारतीय समय ८:३० बजे आगामी भारतीय लोकसभाको निर्वाचनको सन्दर्भमा गरिएको ट्विटमा उनले लेखेकी थिइन: "प्रिय भारतवासीहरू, कृपया यो पटक प्रधानमन्त्री छान्नुहोला, चौकीदार त नेपालबाट पनि ल्याउन सकिन्छ। नेपालको चौकीदार चोर हुँदैनन्।"

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीप्रति लक्षित सो ट्विटले नेपाल र नेपालीलाई अपमान गरेको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा उनीविरुद्ध आक्रोश पोखिएको थियो।

मोदीलाई भारतमा विरोधीहरूले चौकीदार भनेर नकारात्मक रुपमा गिल्ला गर्ने गरेको पाइएको छ।

को हुन् लाम्बा?

अलका लाम्बा भारतको नयाँ दिल्ली राज्यको विधानसभामा सांसद छिन्। चाँदनी चोकबाट विधानसभामा दिल्लीको मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालको आम आदमी पार्टीबाट चुनाव जितेकी लाम्बा सन् २०१४ सम्म भारतीय काँग्रेसमा थिइन्।

विद्यार्थी जीवनबाट नै राजनीति थालेकी लाम्बा गो इन्डिया फाउन्डेसन नामक गैरसरकारी संस्थाको अध्यक्ष रहेकी छिन्।

'ज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ातिवादी ट्विट'

लाम्बाको लेखनको विरोध गर्नेहरूले सो ट्विट जातिवादी भएको र उनले नेपालको अपमान गरेको भनेका छन् ।

नयाँ दिल्लीका प्रशन्न वैद्यले 'आपतिजनक बयान' भन्दै फेसबुकमा लेखेका छन्: "हुन त भारत र नेपाल सम्बन्धलाई अलका लाम्बाको विचारले फरक पार्दैन तर उनले जसरी लेखेकी छिन् त्यसले हाम्रो भावनालाई ठेस पुर्‍याउछ। हामीलाई यो थाहा हुन्छ कि उनको सोच कति साँघुरो र जातिवादको विषले भरिएको छ।"

माधव न्यौपानेले ट्विटमा नेपाल सरकारको यसमा ध्यानाकर्षण हुनुपर्ने बताएका छन्। उनले लेखे,"अलका लाम्बाको ट्विटप्रति नेपाल सरकारले ध्यानाकर्षण जनाउन जरुरी छ। नेपालीलाई ठेस पुर्याउने हिसाबका अभिव्यक्ति नेपालको स्वतन्त्रता र नेपाली सार्वभौमिकता र दुई देशको भाईचाराप्रति प्रहार बन्ने छ।"

नभिता श्रीकान्तले लाम्बालाई माफी मागेर ट्विट मेट्ने सल्लाह दिदैँ उनको कुराले 'मानवीयता कम भएको, मानव जातिलाई भेदभाव गरेको र भारतीय गोर्खा फौजमा रहेका नेपालीलाई अपमान गरेको लेखेकी थिइन्।

माफी मागिन्

ट्विट गरेको करिब छ घण्टापछि त्यसलाई मेट्दै लाम्बाले माफी मागेर अर्को ट्विट लेखेकी छिन्।

उनले आफ्नो ट्विटले नेपालीहरूलाई दु:ख पुगेको तर आफ्नो आशय त्यो नभएको भन्दै दु:ख पनि व्यक्त गरेकी छिन्।

उनले माफ मागेर ट्विटरमा लेखेको सन्देशलाई नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले समेत रिट्विट गरेका छन्।


सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको सघन उपचार कक्षमा उपचार गराउँदाको तस्बिर

नियमित व्यायाम गर्ने र पुरानो रोग नभएका कारण उनलाई लागेको थियो कि उनलाई कोभिडले धेरै खराब गर्दैन। तर उनको अवस्था बिग्रँदै गयो।

"कसैले पनि कहिल्यै सोचेको थिएन कि कोभिडका कारण यस्तो खालको जटिलता आउँछ। मेरो स्वास्थ्य राम्रो थियो र स्वस्थ रहन्थेँ।"

"तर कोरोनाभाइरसले फरक तरिकाले असर गर्छ। यो रोग एकदमै जटिल हो," उनले बीबीसीसँग भनिन्।

कोरोनाभाइरसले उनको फोक्सोमा नराम्रोसँग असर गरेको थियो।

एउटा निजी अस्पतालमा उनी भर्ना भइन् जहाँ उनलाई सघन उपचार कक्ष आईसीयूमा राखियो र श्वासप्रश्वास सहज बनाउन मुखमा नली हालियो।

आईसीयूमा राखिएको दोस्रो दिन फोक्सोमा अक्सिजन पुग्न सहज होस् भनेर उनलाई घोप्टो पारेर सुताइयो।

उनले १८ घण्टा घोप्टो परेर बिताइन् जुन अवस्थाको तस्बिर स्वास्थ्यकर्मीले खिचेका थिए।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

लामो सङ्घर्ष

अस्पतालमा २० दिनसम्म आईसीयूमा र तीमध्ये पनि १६ दिन मुखमा नली लगाएपछि र्‍याकेलको अवस्थामा सुधार आयो।

अस्पतालबाट घर फर्किएपछि पनि उनले कोरोनाभाइरसका जटिलताबाट ठीक हुन दैनिकी त्यसै अन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुसार अनुशासित बनाइन्।

घरमै उनले अस्पतालमा खिचिएका तस्बिरहरू हात पारिन्। तीमध्येको एउटाले उनको ध्यान तान्यो जुन तस्बिरमा उनी अनुहार तल पारेर सुतेकी छन्।

त्यो तस्बिरमा उनले सास फेर्दा उनको मुटुको धड्कन अनुगमन गर्न इलेक्ट्रोडहरू जोडिएको छ।

"त्यो तस्बिरमा तपाईँहरू एकदमै जोखिममा रहेको शरीर देख्न सक्नुहुन्छ। मेरा लागि, यो एकदमै सशक्त तस्बिर हो," उनले भनिन्।

पीडा भए पनि यो तस्बिरले आशाको सङ्केत गर्ने उनी ठान्छिन्। उनको ढाडमा फिनिक्स नामक कथानक चराको ट्याटु बनाइएको छ। जुन चरा मरेपछि बनेको खरानीबाट फेरि यौवन लिएर उठ्ने विश्वास गरिन्छ।

"ग्रीक कथामा फिनिक्स चरा मरेपछि पनि खरानीबाट उठ्छ। यसको अर्थ पुनर्जन्म लिन्छ। यो ट्याटुले यति धेरै अर्थ पहिला कहिल्यै राखेको थिएन," उनले भनिन्।

स्वास्थ्यकर्मीहरूले उनको शरीरलाई पल्टाएको अर्को तस्बिर

यो तस्बिर गोप्य अवस्थाको भएकोले त्यसलाई सामाजिक सञ्जालमा राख्न उनलाई डर लाग्यो।

"मैले सुरुमा त मेरो छोरालाई पनि हेर्न दिइनँ," उनले भनिन्।

यद्यपि गत साता र्‍याकेलले उक्त तस्बिरलाई इन्स्टाग्राममा हाल्ने निर्णय गरिन्।

त्यही पोस्टमा उनले स्वास्थ्यकर्मीले उनको शरीर पल्टाउन लागेको बेलाको पनि तस्बिर पनि हालिन्।

कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीका बेला धेरैजसो मानिसहरूले जस्तो व्यवहार गरिरहेका थिए त्यस कारण आफूले तस्बिर शेअर गरेको र्‍याकेलले बताइन्।

'कोभिडका कारण मैले हातखुट्टा गुमाएँ'

जीवनका लागि लडाइँ

र्‍याकेललाई सुरुमा जिउ दुख्ने र ज्वरो आउनेजस्ता लक्षण सेप्टेम्बर ८ मा देखियो।

एक दिनपछि उनलाई सास फेर्न गाह्रो हुन थाल्यो र उनले परीक्षण गरिन्।

उनलाई कोभिड-१९ भएको पुष्टि भयो र सीटी स्क्यान गर्दा उनको फोक्सोको पाँच प्रतिशत भागमा असर गरेको देखियो।

"मलाई सास फेर्न गाह्रो भएपछि उनीहरूले मलाई भर्ना गरे। अस्पतालमा सबै सेवा पुगे पनि मेरो अवस्था खराब बन्दै गयो," उनले भनिन्।

कठिन खालका शारीरिक अभ्यास गरिरहने र्‍याकेलले आफू स्वस्थ्य व्यक्ति भएको विचार गरिन्

अस्पताल भर्ना भएको एक सातापछि, भाइरसका कारण उनको फोक्सोमा ८५ प्रतिशतमा असर गर्‍यो।

"अक्सिजनको मात्रा निकै कम थियो। मलाई अनुहार तल पारेर सुताउँदा त्यसले अक्सिजन फोक्सोसम्म पुग्ने प्रक्रियामा सुधार आयो," उनले भनिन्।

अस्पतालबाट घर जाँदा उनको अवस्था निकै नाजुक थियो। अस्पतालको कक्षबाट ह्वीलचेयरमा निस्कँदा उनले ८ र १५ वर्षका आफ्ना दुई...


सामाजिक सञ्जालमा राखिएका भिडिओमा त्यहाँको युएन लङ स्टेसनमा लाठी लिएका पुरूषहरूको समूहले मानिसहरूलाई पिटिरहेको देखिन्छ।

३० जनाभन्दा बढी मानिसहरू घाइते भएको बताइए पनि आक्रमण गर्नेहरू को थिए भन्ने जानकारी आएको छैन।

तर सामाजिक सञ्जालमा उनीहरूले सरकारको तर्फबाट यो कार्य गरेको भन्ने विचारहरू फैलिइरहेका छन्।

हङ्‌कङमा लोकतन्त्रको समर्थनमा भएको र्‍यालीमा हिंसा भड्किएपछि प्रहरीले अश्रुग्यास र रबरका गोली प्रहार गरेको थियो।

चेतावनी दिँदा पनि प्रदर्शनकारीहरू नरोकिएपछि प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप शुरू भएको थियो।

प्रदर्शनकारीले अटेर गरी प्रहरी घेरामा प्रवेश गर्न खोज्दै विभिन्न सामान फ्याकेको अधिकारीहरूको आरोप छ।

प्रदर्शनकारीहरूले चीनको केन्द्रीय सरकारी कार्यालयतर्फ बढ्दै त्यहाँका भवनहरूमा अण्डा फ्याकिरहेका थिए।

सङ्ख्या

आइतवारको प्रदर्शनको आयोजना गर्नेहरूले ४ लाख ३० हजार जनाभन्दा बढीले प्रदर्शनमा भाग लिएको बताएका छन्।

प्रहरीले भने १ लाख ३८ हजार जनाले प्रदर्शन गरेको जनाएको छ।

हङ्‌कङ हस्तान्तरणको वार्षिकोत्सवमा प्रहरीसँग झडप

हङ्‌कङमा यसरी सुरु भयो विरोधप्रदर्शन

शुरूमा एउटा बन्दै गरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को सुपुर्दगीसम्बन्धी कानुनलाई लिएर यस्तो विरोध प्रदर्शन थालिएको थियो।

उक्त कानुन अनुसार हङ्‌कङका मानिसहरूलाई पनि चीनमा सुपुर्दगी गर्न सकिने थियो।

अब भने त्यसमा लोकतन्त्रसम्बन्धी अन्य कुरा पनि समेटिएका छन्।

आइतवार अबेर नकाब लगाएको दङ्गा नियन्त्रण गर्ने प्रहरी हातमा ढुङ्गामुढा छेक्ने सुरक्षाढालसहित त्यहाँको मुख्य टापुस्थित एउटा नौका टर्मिनल नजिकै प्रदर्शनकारीतर्फ बढिरहेको देखिएको थियो।

नारा

चीन सरकारको एउटा भवन बाहिर केही प्रदर्शनकारीले छर्कन मिल्ने पेन्टले नारा लेखिदिएका छन्।

त्यसमध्येको एउटा नारा छ- "शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको कुनै अर्थ छैन भन्ने तिमीले हामीलाई सिकायौँ।"

सीसीटीभीमा केही प्रदर्शनकारी प्रहरी चौकी बाहिर पनि छर्कन मिल्ने पेन्टसहित देखिए।

उत्तरी हङ्‌कङको एउटा मेट्रो स्टेशनमा केही नकाबधारी व्यक्तिहरूले लोकतन्त्र समर्थकहरूमाथि हमला गरेका छन्।

उक्त घटनाको भिडिओमा त्यो समूहले मानिसहरूलाई लाठीले कुटिरहेको देखिन्छ।

उक्त घटनापश्चात् कम्तीमा ३६ जना मानिसलाई अस्पताल लगिएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

प्रतिकार र्‍याली

विरोधका पर्चाहरूको साथमा एउटा विस्फोटक पदार्थको थुप्रो पाइएपछि पछिल्लो र्‍याली किनारा लागेको थियो।

शनिवार प्रदर्शनकारीलाई जवाफ दिन प्रहरीको समर्थनमा एउटा र्‍याली भएको थियो। त्यसमा हज्जारौँ मानिस सहभागी थिए।

अश्रुग्यास, रबरको गोली, संसद् भवनमा प्रदर्शनकारीले पुर्‍याएको क्षति र छिटपुट झडपका कारण त्यस क्षेत्रको वर्तमान इतिहासमा सबैभन्दा खराब सङ्कट पैदा भएको छ।

हङ्‌कङ सरकारले सुपुर्दगी विधेयकलाई खारेज गरिसकेको छ।

ब्रिटेनको उपनिवेशमा रहिसकेको हङ्‌कङ चीनको हिस्सा हो। तर "एक देश, दुई प्रणाली" सिद्धान्त अनुसार चल्दै आएको छ।

उक्त प्रणालीले एउटा तहको स्वायत्तता प्रदान गर्छ।

हङ्‌कङको आफ्नै न्यायालय र न्यायिक प्रणाली रहेको छ। त्यो चीनबाट स्वतन्त्र छ।

आइतवार के भयो?

आइतवार प्रदर्शनकारीले लगातार प्रदर्शनको सातौँ सातामा ठूलो प्रदर्शन गरेका थिए।

उक्त प्रदर्शनलाई मुख्य चिनियाँ सरकारी कार्यालयहरू रहेको केन्द्रमा पुग्न नदिइकन वान चाईमा रोकियो।

त्यसका लागि करिब ४ हजार प्रहरी अधिकारीहरू खटाइएका थिए।

पछिला अधिकांश प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रहेका थिए। तर ती प्रदर्शनले हिंसालाई बढावा दिएका थिए।

गत साता मात्र १३ जना प्रहरी अधिकारीसहित २८ जना घाइते भएका थिए।

गत शुक्रवार एउटा...


सामाजिक सञ्जालमा राखिएका भिडिओमा प्रदर्शनकारीहरूले देशको मध्य भागमा अवस्थित कादेरीजानको प्रहरी चौकी कब्जामा लिने प्रयास गरिरहेको देखिन्छ।

यसअघि अधिकारीहरूले शिकारमा प्रयोग गरिने राइफलबाट गोली हानेर नजाफाबादमा एकजना प्रहरी अधिकृतको हत्या गरिएको बताएका थिए।

अहिलेसम्म कम्तीमा १३ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

‘हिंसात्मकबाहेक अरू प्रदर्शन गर्न स्वतन्त्र’

इरानमा मोबाइल फोन एपमाथि नियन्त्रण

विवरण

सरकार विरोधी नाराबाजी बाहेक कारहरू आगजनी गरिएको र मध्य इरानका अलग-अलग स्थानमा एउटा प्रहरी चौकीमा आक्रमण गरिएको र एक जना प्रहरी अधिकृतको हत्या गरिएको विवरण आएका छन्।

प्रहरी प्रवक्ताले एकजनाले शिकारमा प्रयोग गरिने राइफलले देशको मध्य भागमा अवस्थित नजाफाबादमा गोली चलाएको बताए।

रात परिरहँदा राजधानी तेहारान, केरमानसासहित अन्य शहरहरूमा पनि थप प्रदर्शनहरू भएका विवरण आएका छन्।

यसअघि राष्ट्रपति हसन रुहानीले प्रदर्शनहरू सामान्य भएको उल्लेख गर्दै त्यसबाट जोखिम नरहेको बताएका थिए।

विरोध

कानून हातमा लिनेविरुद्ध कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका उनले प्रदर्शनहरू कतिपय समस्या समाधान गर्ने अवसर भएको बताएका थिए।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनले भने, "पछिल्ला दिनमा भइरहेका घटनाहरू सतहमा हेर्दा जोखिम जस्तो देखिए पनि हामीले त्यसलाई अवसरमा बदल्नुपर्छ। सडकमा ओर्लिएका सबैले अरु देशबाट आदेश लिएका छैनन्। केहीले त्यस्तो गरेको हुनसक्लान् तर कतिपयले आफ्ना भावना र समस्याका कारण आन्दोलनमा भाग लिइरहेका छन्।"

संयुक्त राज्य अमेरिकाले प्रदर्शनकारीहरूले सशक्त प्रतिरोध गरिरहेको भन्दै उनीहरूप्रति आफ्नो समर्थन रहेको जनाएको छ।

बिहीवार महँगी र भ्रष्टाचारको विरोधमा प्रदर्शन शुरु भएको थियो तर अहिले त्यो सरकार विरोधी प्रदर्शन बन्न पुगेको छ।


सामाजिक सञ्जालमा सो गधाको तस्वीर 'भाइरल' भएपछि अधिकारीहरूले त्यस्तो नगरिएको दावी गरेका छन।

कायरोस्थित इन्टरन्याशनल गार्डन म्युनिसिपल पार्क घुमेपछि महमुद सरहान नाम गरेका एक विद्यार्थीले सो गधाको फोटो फेसबुकमा पोस्ट गरेका थिए।

जेब्राको तुलनामा त्यसको लम्बाइ सानो थियो र कान तथा मुखको स्वरूप पनि फरक देखिएको थियो।

नक्कली

विशेषज्ञहरूले सो तस्वीरबारे टिप्पणी गर्न थालिएपछि त्यो सामाजिक सञ्जालमा त्यो चर्चित भएको थियो।

गधाहरू अहिलेसम्मकै ठूलो सङ्कटमा किन?

स्थानीय एक्स्ट्रान्यूज टीभीलाई एक पशु चिकित्सकले भने, जेब्राको मुख कालो हुन्छ र त्यसको जीउमा हुने धर्का समानान्तर हुन्छन्।

सरहानले चिडियाखानामा आफूले दुईवटा जनावर देखेको र दुवैलाई रङ्ग्याइएको सो टीभीलाई बताए।

स्थानीय नोगूम एफएमले चिडियाखानाका निर्देशक मोहम्मद सुल्तानलाई सम्पर्क गर्दा त्यहाँ भएको जनावर नक्कली नभएको उनले बताए।

मूर्ख

चिडियाखानाका आगन्तुकहरूलाई यसरी मूर्ख बनाइएको यो पहिलो घटना चाहिँ होइन।

सन् २००९ मा इजरेली नाकाबन्दीका बेला गाजास्थित एउटा चिडियाखानामाथि दुईवटा गधालाई रङ्ग्याएर जेब्राको स्वरूप दिएको आरोप लगाइएको थियो।

लो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पोन्मुख वन्यजन्तु

सन् २०१२ मा गाजाकै अर्को चिडियाखानाले जिउँदो भन्दै मृत जनावरको पुत्ला देखाएको आरोप लगाइएको थियो।

सन् २०१३ मा चीनको एक चिडियाखानामाथि एउटा तिब्बती कुकुरलाई अफ्रिकी सिंहको रूपमा प्रस्तुत गरेको आरोप लागेको थियो।

सन् २०१७ मा चीनकै अर्को चिडियाखानामा सक्कली भनेर आगन्तुकहरूका लागि प्लास्टिकको पेन्गुइन राखिएको आरोप लागेको थियो।


सामान्य अवस्थामा नेपालमा जुन १०  मा मनसुन सुरु हुने गर्छ। त्यसका लागि बङ्गालको खाडी हुँदै पूर्वी क्षेत्रबाट धेरै जलवाष्पयुक्त वायु प्रवेश गर्नुपर्छ।

तर यो वर्ष जुन २० (असार ५ गते) देखि नेपालमा सुरु भएको मनसुन दुई दिनभित्र पूरै देशमा फैलिसकेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।

फलस्वरूप पछिल्लो २४ घण्टामा पूर्व र मध्य क्षेत्रसँगै सुदूरपश्चिममा अधिकांश स्थानमा वर्षा हुनथालेको छ।

वर्षा

त्यो अवधिमा नेपालगन्ज, वीरेन्द्रनगर र धनगढीमा क्रमश: ७९, ३४ र ९ मिलिमिटर वर्षा भएको विभागले जनाएको छ।

काठमाण्डूमा २४ मिलिमिटर वर्षा भएपनि पूर्वी नेपालमा निकै कम पानी परेको छ।

अब मनसुन सक्रिय भइसकेकोले वर्षा हुने क्रम आउने दिनमा जारी रहने विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

तल्ला भेगमा वर्षा हुँदा हिमाली भेगमा हिमपात हुने क्रम पनि सुरु भइसकेको छ।

वर्षा सुरु भएसँगै आकासे पानीमा निर्भर देशका विभिन्न भूभागमा धान रोपाइँ सहज हुने मौसमविद्को अनुमान छ।

मनसुन कमजोर हुने आकलन

नेपालमा सामान्य अवस्थामा जुन १० देखि सेप्टेम्बर २३ तारिखसम्म लगभग १०० दिन दक्षिण एशियाली मनसुन सक्रिय रहने गर्छ।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मनसुनको अवधिमा नेपालमा हुने कुल वर्षाको झन्डै ८० प्रतिशत वर्षा हुने गर्छ।

यस वर्ष ढिलो सुरु भएको भए पनि मनसुनको अवधि कहिलेकाहीँ लम्बिएको पनि देखिन्छ।

"कहिलेकाहीँ सेप्टेम्बर २३ पछि पनि मनसुन चलिरहन सक्छ," मौसम पूर्वानुमान महासाखाकी एक मौसमविद् शान्ति कँडेलले बीबीसीसँग भनिन्।

झन्डै दुई हप्ताअघि अरब सागरमा विकसित भएको एउटा शक्तिशाली समुद्री आँधीका कारण यो वर्ष पूरै भारतीय उपमहाद्वीपको मनसुनी प्रक्रिया बिथोलिएको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

भारतको गुजरात राज्यको तटीय क्षेत्रमा बज्रिने अनुमान गरिएको 'वायु' नामक सो समुद्री आँधी पछि बाटो परिवर्तन गरेर समुद्रतिरै फर्किएर निष्क्रिय भयो।

कमजोर मनसुनकहाँकहाँ?

यो वर्षको मनसुन तुलनात्मक केही स्थानमा कमजोर हुने र ती भूभागमा सामान्यभन्दा कम वर्षा हुनसक्ने मौसम विभागको विश्लेषण छ।

मौसमविद्हरूको आकलन अनुसार "यस वर्षको मनसुनी वर्षा नेपालको प्रदेश १, २, ३ र ५ का केही भूभागमा औसतभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना छ।

तर, विभागको पछिल्लो मौसम विवरणमा भनिएको छ, "गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिममा औसत वर्षा हुने अनुमान गरिएको छ।"


सामान्यत: एकजना मानिसमा दुई हप्ताभित्र भाइरसले एउटा चक्र पूरा गर्ने हुँदा अब उनीहरूभन्दा बाहिर त्यो फैलिएको हुनसक्ने शङ्काका भरमा काम गर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

आधिकारिक रूपमा 'तेस्रो चरण' नभनिए पनि कतिपय विज्ञहरूले उदयपुर जिल्लाको भुल्केमा सबैभन्दा बढी २८ जना कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरू पुष्टि हुनुलाई सङ्क्रमण अब आफन्त वा छरछिमेकमा मात्र नभइ समुदायमा फैलिएको हुनसक्ने अवस्थाका रूपमा हेरेका छन्।

नेपालको अवस्था कस्तो हो?

समुदायमा सङ्क्रमण फैलिएको हुनसक्ने चिन्ता एकातर्फ गरिए पनि नेपालमा शुक्रवार साँझसम्म सङ्क्रमितको सङ्ख्या ४९ पुगेको सरकारी विवरण छ।

९ हजार चार सयभन्दा बढीको सङ्ख्यामा प्रयोगशालामा हुने पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको बताइए पनि त्यो पर्याप्त नभएको भन्दै आलोचना समेत हुने गरेको छ। त्यसैगरी द्रूत परीक्षण किटबाट ३८ हजारभन्दा धेरैको परीक्षण गरिएको छ।

त्यसैले जनस्वास्थ्यविज्ञ डा. शरद वन्त नेपाल कुन चरणमा छ भन्दा पनि अहिले सङ्क्रमणको मात्रा कुन तहमा पुगेको छ भनेर खोज्नु निकै महत्त्वपूर्ण रहेको बताउँछन्।

आयातीत सङ्क्रमणहरू नै उच्च सङ्ख्यामा भएको भए पहिलो चरण नै पनि भयावह हु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न सक्थ्यो भन्दै डा. वन्तले अहिले धेरै जटिल नबनिसकेको परिस्थितिमा 'समुदायमा फैलिएका हुनसक्ने तर थाहा नभएका' घटना खोज्नमा ध्यान हुनुपर्ने बताउँछन्।

उनले भने, “यदि सङ्क्रमण समुदायमा फैलिसकेको भए सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरूको पहिचानको काम सहज हुँदैन। त्यस्तो बेला व्यवस्थापकीय रूपबाट निकै सुक्ष्म र कडा अनुगमन चाहिन्छ। नत्र फैलने दर निकै उच्च हुन्छ।"

समुदायमै सङ्क्रमण फैलँदा पनि त्यसको गति कम छ भने त्यो नियन्त्रणमा राख्न सकिने विज्ञहरूको भनाइ पाइन्छ।

यसबीचमा वीरगञ्जमा केही मुस्लिम धर्मावलम्बीहरूमा भेटिएको सङ्क्रमणलाई समेत आयातीत घटना भनिएको थियो।

उदयपुरमा देखिएका दुई दर्जनभन्दा धेरै सङ्क्रमणका घटनाले महामारीको चरणबारे धेरैमा द्विविधा सिर्जना गराएको छ।

उदयपुरमा सङ्क्रमितहरू थपिने क्रम बढिरहेको पाइए पनि त्यहाँ सबैभन्दा पहिले भेटिएका सङ्क्रमितको स्रोत फेला पारिएको छैन।

त्यो स्थापित नहुँदासम्म नेपाल कुन अवस्थामा छ भन्ने स्पष्ट नहुने भए पनि नेपालको तयारी भने 'तेस्रो चरण' जसरी नै हुनुपर्ने डा. वन्त बताउँछन्।

महत्त्वपूर्ण छन्- सम्पर्क व्यक्ति र जाँच

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ)ले कोरोनाभाइरसले निम्त्याउने रोग 'हामीहरूसँग लामो समयसम्म रहने' जनाएको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालय अन्तर्गतको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका पूर्वप्रमुख डा. बाबुराम मरासिनी त्यसैले अब लकडाउनमा मात्र भर नपरेर मानिसहरूको आचरणलाई आउँदा लामो समयको लागि सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँछन्।

उनी भन्छन्, "लकडाउनले हामी सबैलाई सामाजिक दूरीको महत्त्वबारे एउटा सन्देश दिनुपर्ने थियो, त्यो दिइसक्यो।"

थाहा नपाइएका एउटा मात्रै सङ्क्रमणका घटनाले जतिखेर पनि ठूलो सङ्कट सिर्जना गर्नसक्ने भन्दै डा. मरासिनीले सम्पर्क व्यक्तिको पहिचान र जाँचका लागि जनशक्ति एवं पूर्वाधार विकासमा निकै जोड दिनुपर्ने बताए।

"सङ्क्रमित मानिसहरू खोज्दै उनीहरूको पछाडि पूरा संयन्त्र खट्नुपर्छ," डा. मरासिनीले भने।

"हामीमा समयमै आएको सचेतनाले गर्दा अन्य देशमाजस्तो भिडभाडयुक्त रेल, बसजस्ता परिवेशबाट फैलने चरण पार भइसकेको छ। आचरण र सामान्य सावधानी अपनाउँदा अब त्यसबाट फैलने अवस्था हामीकहाँ कम छ।"

खासगरी उदयपुरमा भेटिएका सङ्क्रमितको यात्राको विवरणलाई सूक्ष्म ढंगले केलाउनुपर्ने कुरा अहिले थुप्रैतिरबाट उठेको छ।

नेपालमा एक महिनादेखि लकडाउन कायम छ

सङ्क्रमितहरू तीन...


सामान्यतया चिकित्सकहरूले अस्पतालमा शल्यक्रिया गर्दा प्रयोग गर्ने सेतो वा हल्का हरियो रङ्गको मास्क थुप्रै देशमा मानिसहरूले सङ्क्रमणबाट जोगिन प्रयोग गर्छन्।

चीनमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहँदा त्यस्तो मास्कको प्रयोग भैरहेको छ तर त्यहाँ वायु प्रदुषणको मात्रा उच्च हुँदा पनि मानिसहरू त्यस्तो मास्क लगाउने गर्छन्।

भाइरसविज्ञहरू हावाबाट सर्न सक्ने भाइरसबाट जोगिन त्यस्तो सर्जिकल मास्क प्रभावकारी हुने कुरामा शङ्का व्यक्त गर्दछन्।

तर हातबाट मुख छोइँदा सङ्क्रमण सर्न सक्ने अवस्थामा भने त्यस्ता मास्क प्रभावकारी हुने केही प्रमाण भने छ।

मास्कको प्रयोग

अठारौँ शताब्दीमा पहिलोपल्ट अस्पतालहरूमा सर्जिकल मास्कको प्रयोग हुन थालेको हो।

तर सन् १९१९ मा पाँच करोड मानिसको ज्यान लिनेगरी स्पेनिश फ्लुको महामारी फैलिएपछि मात्र पहिलोपल्ट सार्वजनिक रूपमा पनि त्यस्तो मास्कको प्रयोग भएको हो।

युनिभर्सिटि अफ लण्डनको सेन्ट जोर्जेजका डा. डेभिड क्यारिंगटनले बीबीसी न्यूजसँग भने, "सामान्य प्रकारका सर्जिकल मास्कले हावामा हुने भाइरस र ब्याक्टेरियाबाट सर्वसाधारणलाई प्रभावकारी सुरक्षा दिँदैन।"

धेरैजसो भाइरसहरू हावा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बाट नै मानिसमा सर्ने गर्छ। त्यस्ता मास्कहरूले नाक र मुख छोप्ने भएपनि ती खुकुला हुन्छन् र तिनमा हावा फिल्टर गर्ने व्यवस्था हुँदैन एवम् आँखा पनि छोप्दैनन्।

तर हाच्छिउँ वा खोकीबाट र हातले मुख छुँदा भाइरस सर्न सक्ने अवस्थाबाट भने त्यस्ता मास्कले केही हदसम्म सुरक्षा दिन सक्छन्।

न्यू साउथ वेल्समा सन् २०१६ मा गरिएको एक अनुसन्धानका अनुसार मानिसहरूले एक घण्टामा औसत २३ पटक आफ्नो अनुहार छुने गर्दछन्।

युनिभर्सिटि अफ नटिंगमको मोलिक्युलर भाइरोलोजी विषयका प्राध्यापक जोनाथन बल भन्छन्, "अस्पतालभित्र नियन्त्रित वातावरणमा गरिएको एउटा प्रयोगका क्रममा सर्जिलक मास्क इन्फ्लुएन्जा सङ्क्रमण रोक्न उपयोगी देखिएको थियो।"

तर प्राध्यापक बल भन्छन्," सर्वसाधारणका माझ बाहिरी वातावरणमा ती मास्कको प्रभावकारिताका सम्बन्धमा गरिएका अध्ययनबाट प्राप्त तथ्याङ्क त्यस्ता मास्कको पक्षमा देखिँदैन।"

"लामो समयसम्म मास्क लगाएर बसिरहनु चुनौतीपूर्ण कार्य हो।"

क्वीन्स युनिभर्सिटि बेलफास्टस्थित वेलकम-वोल्फसन इन्टिट्यूट फर एक्सपेरिमेन्टल मेडिसिन विभागका डा. कनर ब्याफर्ड भन्छन्, "मास्कभन्दा सरसफाइका सामान्य उपायहरू अपनाउनु नै सङ्क्रमणबाट जोगिन मास्क लगाउनुभन्दा धेरै प्रभावकारी उपाय हो।"

उनी भन्छन्, "छिउँ गर्दा आफ्नो मुख छोप्ने, हात धुने, हात नधोइकन हातले मुख नछुने जस्ता कार्यले नै श्वासप्रश्वासबाट भाइरस सर्न सक्ने जोखिमलाई धेरै हदसम्म सीमित तुल्याइदिन्छ।"

एनएचएसको सुझाव

ब्रिटेनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा एनएचएसले फ्लुजस्ता रोग लगाउने भाइरसबाट बच्नका लागि निम्न उपायहरू अपनाउन सकिने सुझाव दिएको छ:

पब्लिक हेल्थ इंगल्याण्डका डा. जेक डनिंग भन्छन्, "फेस मास्क लगाउनु फाइदाजनक हुन्छ भन्ने आम बुझाइ रहेको पाइन्छ तर वास्तवमा चिकित्सासँग सम्बन्धित वातावरणमा बाहेक अन्यत्र त्यस्ता मास्कले फाइदा पुर्याउँछन् भन्ने प्रमाण छैनन्।"

उनी भन्छन् मास्कहरू प्रभावकारी हुनकालागि तिनलाई सहि तरिकाले लगाउनुपर्छ, नियमित रूपमा बदलिरहनुपर्छ र सहि तरिकाले फाल्नु पर्छ।

डा. डनिंग भन्छन् कि भाइरस सङ्क्रमणको चिन्ता छ भने आफ्नो व्यक्तिगत र हातको सरसफाइमा बढी ध्यान दिनु राम्रो हुन्छ।


सामुहिक बलत्कारको मुद्दाको पीडित परिवारकी आफन्त

यही मुद्दाका अन्य तीन अभियुक्तले भने जन्मकैदको सजाय पाएका छन्।

सजाय सुनाउनु अघि अदालतले बिहीबार यी ६ जना अभियुक्तलाई दोषी ठहराएको थियो।

अपिल

दोषी ठहराएपछि उनीहरुलाई सजाय दिनेबारे शुक्रबार र शनिबार भएको बहसमा दुबै पक्षको तर्क सुनेपछि न्यायाधीश संचिता सरकारले शनिबार खचाखच भरिएको अदालतमा उक्त सजाय सुनाएकी हुन्।

यो मुद्दामा प्रमाणको अभावमा अरु दुईजना अभियुक्तलाई उन्मुक्ति दिइएको थियो।

अदालतले अन्सार अली, शेख अमीन अली र सैफुल अलीलाई सामूहिक बलत्कार र हत्याको अभियोगमा दोषी ठहर्याउँदै फाँसीको सजाय सुनाएको छ।

त्यस्तै अमिनुर इस्लाम, शोख इनामुल र भोलानाथलाई आजीवन जेल सजाय सुनाएको छ।

प्रतिवादीले यो फैसलाविरुद्ध हाइकोर्टमा अपिल गर्ने बताएको छ।

सरकारी वकिल अनिन्द्य रञ्जनले आफूले पेश गरेको तर्क स्वीकार गर्दै अदालतले दोषीलाई सबैभन्दा ठूलो सजाय सुनाएको र त्यसबाट आफूहरु सन्तुष्ट भएको बताए।

सन् २०१३ को जुनमा कलेजबाट घर फर्कँदै गरेकी २१ वर्षीय छात्रालाई ९ जना केटाहरुले अपहरण गरेका थिए।

उनीहरुले एउटा सुनसान ठाउँमा लगेर ती छात्राको सामूहिक बलात्कार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पछि हत्या गरेका थिए।

त्यसको भोलिपल्ट ती छात्राको शव एउटा खेतमा भेटिएको थियो।

स्वागत

घटनापछि कामदुनीका मानिसहरुले दोषीलाई कडा सजाय दिएर पीडितलाई न्याय दिनुपर्ने माग गर्दै विरोध प्रदर्शन गरेका थिए।

दबाबका लागि कामदुनी प्रतिवादी मञ्च नामक एक संगठन पनि बनेको थियो।

उक्त घटनामा संलग्न भएको आशंकामा गिरफ्तार गरिएका ९ जनामध्ये एकजनाको गत वर्ष मृत्यु भइसकेको छ।

दुई दिन पहिला अदालतले दोषी ठह-याउने बितिक्कै विभिन्न मानवअधिकार तथा महिला संगठनहरुले उनीहरुलाई फाँसी दिनुपर्ने माग गर्दै अदालतबाहिर प्रदर्शन गर्दै आएका थिए।

शनिबार पनि अदालतको बाहिरी भागमा धेरै प्रहरीहरु तैनाथ गरिएको थियो।

सामूहिक बलत्कार र हत्या गरिएको यो घटनाको विरोधमा उत्रिएकी टुम्पा कयालले भनिन्, “हामी यो फैसलाबाट खुशी छौं। तर बाँकी दुईजना अभियुक्तलाई पनि फाँसी दिनुपर्ने थियो।”


सामूहिक राजीनामा घोषणा गर्दै मन्त्रीहरू

राजीनामा दिने मन्त्रीहरूमा शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेल, ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुन, वनमन्त्री शक्ति बस्नेत, कृषि मन्त्री घनश्याम भुसाल, पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराई, श्रममन्त्री रामेश्वर राय यादव र खानेपानीमन्त्री बिना मगर छन्।

उनीहरूले सिंहदरबारमा सामूहिक पत्रकार सम्मेलन गरेर राजीनामा घोषणा गरेका हुन्।

राजीनामा घोषणा गर्नेक्रममा मन्त्रीहरूले केपी ओलीको कदम जनभावनाविपरीत भएको आरोप लगाए।

तर पूर्व माओवादीका गृहमन्त्री रामबहादुर थापा र उद्योगमन्त्री लेखराज भट्ट उक्त घोषणा कार्यक्रममा सहभागी थिएनन्।

राजीनामा बुझाउने मन्त्रीहरूमध्ये पूर्व माओवादीतर्फका पुन, बस्नेत, मगर र पोखरेल नेकपाका कार्यकारी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल निकट मानिन्छन्। मन्त्री मगर पार्टीका अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल दाहालकी बुहारी हुन्।

त्यस्तै पूर्वएमालेतर्फका भट्टराई र भुसाल नेकपा वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल निटकका हुन्।

तीन वर्षअघि मंसिरमा नेपालको नयाँ संविधानअन्तर्गत पहिलो निर्वाचन गरिएको थियो।

उक्त निर्वाचनमा तात्कालिक नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रले गठबन्धन बनाएका थिए।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राजीनामा दिने मन्त्रीहरूमा तात्कालिक एमाले र माओवादी दुवै पक्षका छन्

निर्वाचनपश्चात् पार्टी एकीकरण भएको थियो र नयाँ दलको नाम नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी राखिएको थियो।

जसअनुसार हाल संसद्को तल्लो सदनमा दलीय हिसाबमा नेकपाको खातामा एक स्वतन्त्र सांसद मिसिएपछि १७५ सदस्य रहेका थिए भने दोस्रोमा नेपाली कांग्रेससँग ६३ र जनता समाजवादी पार्टीसँग ३४ जना सदस्य रहेका थिए। त्यस्तै राष्ट्रिय जनमोर्चासँग १, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीसँग १ र नेपाल मजदुर किसान पार्टीसँग १ जना सदस्य रहेका थिए।

आइतवार मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा सङ्घीय संसदको प्रतिनिधिसभा विघटन गर्दै आगामी वैशाख १७ र २७ गते दुई चरणमा हुनेगरी निर्वाचनको घोषणा गरेकी छन्।


सार्वजनिक ऋण कुल गार्हस्थ उत्पादनको २८ प्रतिशत पुग्नु अर्थतन्त्रका लागि चिन्ता गरिहाल्नुपर्ने विषय नभए पनि प्राप्त ऋणलाई उत्पादन र रोजगारीमूलक क्षेत्रमा लगानी गरिनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षका लागि विनियोजन गरेको बजेटको चालु खर्चकै हाराहारीमा कुल ऋण रहेको छ।

उक्त बजेटमा पनि आन्तरिक र वैदेशिक गरेर करिब चार खर्ब २५ अर्ब ऋण लिने उल्लेख गरिएको छ।

आर्थिक वृद्धिदर

हालसम्मको ऋणलाई नेपालको जनसङ्ख्याले भाग गर्दा प्रतिव्यक्ति ऋणको भार २८ हजारको हाराहारीमा पर्न आउँछ।

बढ्दो ऋण चिन्ताको विषय भने नभएको अर्थविद्हरूको भनाइ छ।

अर्थविद् केशव आचार्यले भने, "आफैमा यो ऋण समस्या हैन। त्यो ऋणलाई कसरी प्रयोग गर्‍यौँ, कहाँ लगानी गर्‍यौँ भन्नेमा भर पर्छ। त्यो ल्याएर तलब खुवाउने हो, मन्त्रीले गाडी चढ्ने हो भने त्यो खराब हो। तर त्यो ऋणले पुँजी बढायो, उत्पादन बढायो, आयात घटाएर निर्यात बढाउन सक्यौँ भने त त्यसले हामीलाई एकदमै फाइदा गर्छ।"

अधिकांशजसो ऋण पुँजीगत खर्चमै राखिने र उक्त रकम विकास निर्माणकै काममा लगानी गर्ने गरिएको बताइन्छ।

आन्तरिक ऋण

नेपालको विकास निर्माणमा ऋणको महत्त्वपूर्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ण भूमिका रहे पनि ऋण लिने क्रमसँगै आर्थिक वृद्धिदरलाई पनि बढाउन सक्नुपर्ने धारणा अर्का अर्थविद् शंकर शर्माको छ।

उनले भने, "यो हिसाबले हामीले आर्थिक वृद्धिदर अलि तीव्र बनाउनुपर्छ। सात प्रतिशतसम्म आर्थिक वृद्धिदर पुर्‍याइयो भने त्यो ऋण सजिलै तिर्न सक्छौँ। तर आर्थिक वृद्धिदर हुन सकेन भने हाम्रो तिर्ने क्षमता पनि कम हुँदै जान्छ।"

पुँजीगत बजेट खर्च गर्ने क्षमतालाई बढाउन नसकेमा आएको ऋणको सदुपयोग हुन नसक्ने र त्यसले ऋणको भारमात्रै बढाउने भएकाले खर्च क्षमता बढाउने तर्फ सरकारको ध्यान जानु पर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

आन्तरिक ऋण धेरै लिँदा निजी क्षेत्रले पाउने ऋण घट्ने र त्यसले आयात बढाउने र निर्यात प्रतिस्पर्धी नबन्ने भएकाले त्यसलाई जतिक्दो कम गर्नु पर्ने सुझाव अर्थविद्हरूको छ।


सार्वजनिक गरिएको कार्यसूची अनुसार कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री शिवमाया तुम्वाहाङ्फेले तल्लो सदनमा आज छलफल र पारित गर्नका लागि दुई छुट्टाछुट्टै प्रस्ताव पेश गर्दैछिन्।

शनिवार अपराह्ण १ बजे प्रतिनिधि सभाको बैठक बस्ने कार्यक्रम छ।

संविधानसभाबाट नेपालको संविधान जारी भएपछिको यो संसद्‌मा दर्ता भएको दोस्रो संशोधन विधेयक हो।

प्रक्रिया

संघीय संसद् नियमावली अनुसार संसद्‍ले विशेष समितिको गठन गरेर संसदीय समितिहरूमा विधेयकमाथि छलफल गर्न सक्ने वा सिधै सदनमा दफावार छलफल गरेर पारित गर्नसक्ने व्यवस्था छ।

संघीय संसद्‌का सचिव गोपालनाथ योगीले भने: "विषयवस्तुका हिसाबले यसमा छलफलको धेरै स्थान नभएकाले यसलाई सिधै सदनमा प्रस्तुत गरिन लागिएको हो।"

सांसदहरूले उठाएका बिषयमा कानुनमन्त्रीले आज जवाफ दिएपछि यो विधेयक सभामुखले निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्नेछन्।

संसद्‌मा प्रतिनिधित्व गर्ने सबै राजनीतिक दलहरूले यस विधेयकलाई पारित गर्ने प्रतिबद्धता जनाइसकेका छन्।

सचिव योगीले थपे: "तर संविधान संशोधन दुई तिहाइ बहुमत आवश्यक पर्ने विषय भएकाले जस्तोसुकै अवस्थामा पनि मतदानमा जानुपर्ने हुन्छ।"

राष्ट्रिय सभामा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समेत दुई तिहाइ बहुमतबाट विधेयक पारित भएपछि नयाँ नक्सा सहितको निशान छाप कार्यान्वयनमा आउनेछ।

कार्यान्वयनमा आएपछि नेपालको निशान छाप प्रयोग हुने सम्पूर्ण सरकारी लेटरप्याड, होर्डिङ् बोर्ड र ब्याचजस्ता सामग्रीहरू परिवर्तन गर्नु पर्ने हुन्छ।

विश्लेषण: दुर्लभ एकताको प्रस्तुति

प्रदीप बस्याल

सम्वाददाता, बीबीसी न्यूज नेपाली

नेपालको संविधान जारी हुँदा समेत नदेखिएको एकता संविधानको यस संशोधनका बेला नेपालका राजनीतिक दलहरूले देखाएका छन्।

जनता समाजवादी पार्टीकी सांसद सरिता गिरीले यस संशोधनका विपक्षमा प्रस्ताव दर्ता गरे पनि दलीय हिसाबले यस विधेयकमा कोही पनि विपक्षमा नउभिनु नै यस घटनाको विशेष अर्थ हो।

संविधानको विषयवस्तुमा हिन्दुराष्ट्र, कार्यकारी राष्ट्रपतिको मागदेखि सङ्घीयताको विरोध गर्नेजस्ता विषयमा फरक मत राख्ने सांसदहरू पनि ती मागलाई थाती राख्दै यस विषयलाई साथ दिने बताएका छन्।

लिम्पियाधुरा, कालापानी र लिपुलेक क्षेत्रको भूमिको विवाद पुरानै भएपनि अहिलेसम्म नेपालले त्यसलाई कूटनीतिक वार्ताबाट सुल्झाउने बताउँदै आएको छ।

भारतले भने नेपालको नयाँ नक्सालाई नस्वीकार्ने बताएको छ।

नयाँ नक्सा

मन्त्रिपरिषद्ले जेठ ५ मा लिपुलेक, कालापानी र लिम्पियाधुरा समेटिएको नेपालको नयाँ आधिकारिक नक्सालाई सरकारी र सार्वजनिक कामकाजमा तत्कालै प्रयोगमा ल्याउने निर्णय गरेको थियो।

भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले भारतको उत्तराखण्डको पिथौरागढ र नेपालले आफ्नो भन्दै आएको लिपुलेक जोड्ने सडकको उद्घाटन गरेपछि विकसित घटनाक्रमका माझ नेपालले नयाँ नक्सा जारी गरेको थियो।

भारतले भने 'नेपालले आफ्नो भूमिलाई कृत्रिम रूपमा विस्तार गरेको' भन्दै काठमाण्डूले जारी गरेको नयाँ राजनीतिक नक्सा नस्वीकार्ने बताएको छ।

नेपालको नयाँ नक्सा: साङ्केतिक अर्थ मात्र कि थप केही?


सार्वजनिक स्वास्थ्य निकाय पब्लिक हेल्थ इंग्लण्ड (पिएचइ)ले भनेको छ,  विरामीलाई गरिने  एन्टिबायोटिक्सको हरेक पांचवटा सिफारिस मध्ये कम्तीमा एउटा अनावश्यक रुपमा हुने गरेको छ।

त्यस्ता औषधिको अत्यधिक र अनावश्यक  प्रयोगले गर्दा  सुपरबग भनिने औषधि प्रतिरोधक  किटाणुको सृजना हुन गई संक्रमणहरुको उपचारलाई जटिल बनाइरहेको छ।

डरलाग्दो तथ्यांक

पिएचइले  संक्रमणको वृद्धिदर रोक्न विरामी आफैले भूमिका खेल्नुपर्ने उल्लेख गरेको छ।

उसको आँकडा अनुसार ब्रिटेनमा औषधि प्रतिरोधी संक्रमणका कारण वर्षेनी ५ हजार मानिसहरुले ज्यान गुमाउने गरेको अनुमान गरिन्छ।

इकोलाइ ब्याक्टेरियाका कारण देखिने १० मध्ये चार संक्रमण पहिलोपल्ट  दिइने प्रकारका एन्टिबायोटिक्सले ठिक गर्न नसक्ने भैसकेको उक्त निकायले जनाएको छ।

र सन् २०५० सम्म अहिले क्यान्सरका कारण ज्यान गुमाउने भन्दा बढी मानिसले औषधि प्रतिरोधी संक्रमणका कारण ज्यान गुमाउनुपर्ने उसको भविष्यवाणी छ।

रगतमा फैलने सेप्सिस भनिने संक्रमण, निमोनिया, ब्याक्टेरियल मेनिनजाइटिस र अरु गम्भीर संक्रमणको उपचारमा एन्टिबायोटिक्सको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ।

तर पिएचइले सबै प्रकारका रोगह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रुमा एन्टिबायोटिक्स आवश्यक नरहेको जनाएको छ।

उपचार

उदाहरणका लागि खोकी वा ब्रोंकाइटिस तीन हप्तासम्ममा स्वत: निको हुनसक्छ तर एन्टिबायोटिक्सले त्यो भन्दा एक वा दुई दिन अघि मात्र त्यसलाई  निको पार्न सक्छ।

पिएचइका स्वास्थ्य निर्देशक प्राध्यापक पल कोसफोर्ड भन्छन्, "सामान्य खालका समस्या देखिँदा हामीलाई एन्टिबायोटिक्स चाहिंदैन, हामी मध्ये अधिकांश बेला बेलामा संक्रमणको शिकार भइरहन्छौँ तर हाम्रो आफ्नै रोग प्रतिरोधी क्षमताले त्यसलाई निको बनाउँछ।"

उनले एन्टिबायोटिक्सको अपेक्षा गर्दै बिरामीहरुले चिकित्सकलाई भेट्न नहुने पनि सुझाव दिएका छन्।

त्यसको साटो शरिरलाई नै संक्रमणसँग जुध्न समय दिनुपर्ने भन्दै चिकित्सकहरुले बढी भन्दा बढी आराम गर्न, पारासिटामोल जस्ता दुखाइ कम गर्ने औषधी खान र धेरै झोल पदार्थ पिउन सुझाव दिएका छन्।


सावित्रा भण्डारीलाई दक्षिण एसियाकै उत्कृष्ट खेलाडी मानिन्छ

पाकिस्तानबाहेक दक्षिण एसियाका छ राष्ट्र सम्मिलित प्रतियोगिता शहीद रङ्गशालामा १० दिन चल्ने छ।

काठमान्डूबाहिर पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता गरिरहेको नेपालका लागि सफल आयोजना र घरेलु दर्शक अगाडि प्रतियोगिता जित्ने चुनौती छ।

तर यी दुबै सहज छैन। अहिलेसम्मका चार संस्करण जितेको भारत सबैभन्दा बलियो प्रतिस्पर्धी हो।

महिला फुटबलको पुनर्जन्म

हरेक दुई वर्षमा आयोजना हुने गरी सन् २०१० बाट महिला साफ च्याम्पियनसिपको शुरुवात हुनुलाई दक्षिण एसियाली महिला फुटबलको पुनर्जन्म मानिन्छ।

सुषुष्त अवस्थामा रहेको महिला फुटबल सोही सालबाट दक्षिण एसियाली खेलकुद साग गेम्समा पनि समावेश गरिएपछि महिला खेलाडीलाई थप बल दिएको थियो।

नेपाली महिला फुटबलको लागि यी दुई प्रतियोगिता बरदान सावित भएको छ।

नेपाली खेलाडीहरू उपाधि दावेदारको रुपमा जुर्मुराएका छन्।

सुषुष्त अवस्था

प्रतियोगिताकै अभावका कारण अवसर कम पाइने हुनाले दक्षिण एसियाको महिला फुटबल सुषुप्त अवस्थामा नै रहेको थियो।

दुई वर्षमा एकपटक आउने एसियन ओमन च्याम्पियनसिप एवम् चार वर्षमा आउने ओलिम्प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िक र एसियन गेम्सको छनोटको अवसर हुन्थ्यो, तर महिला टोलीको सहभागिताको ग्यारेन्टी हुँदैन थियो।

महिला फुटबल र महिला खेलाडी राज्यको प्राथमिकतामा परेको थिएन।

तर साफको नियमित आयोजनापछि बाँग्लादेश, पाकिस्तान, भूटान र श्रीलंकाको महिला फुटबल पनि उदाएको छ।

बाँग्लादेश त अहिले साफको दावेदार राष्ट्रको सूचीमा आइसकेको छ भने बढी गोल खाने पाकिस्तान र भुटानको खेल स्तर क्रमिक रुपमा बढ्दै आएको छ।

नेपाली महिला टोलीको प्रशिक्षक पूर्व राष्ट्रिय कप्तान हरि खड्का रहेका छन्

नेपालको प्रदर्शन

विसं २०६० पछि सशश्त्र प्रहरी बलले महिला फुटबल क्लबको स्थापना गरेर महिला खेलाडीको संरक्षण गरिसकेको थियो र त्यसलाई दुई विभागीय टोली नेपाल पुलिस र नेपाली सेनाले पनि निरन्तरता दिँदा खेलाडीहरूको नियमित 'फर्म' साफ च्याम्पियनसिपको पहिलो संस्करणमा प्रस्तुत भयो।

सो प्रतियोगितामा नेपालले आफ्नो दरिलो उपस्थिति देखायो। छिमेकी भारतसँग कडा टक्कर अनि बाँकी प्रतिद्धन्दीलाई नेपालले कमजोर साबित गर्दै दबदबा नै कायम गर्‍यो।

घरेलु प्रतियोगिताको सीमित दायरामा अड्किरहेको नेपाली चेलीहरू यस्तै अवसर पर्खिरहेका थिए।

फुटबल विश्लेषक सञ्जिव मिश्र भन्छन्, "विभागीय टोलीको संरचनाले महिला खेलाडीलाई बाँध्ने काम गर्‍यो र नयाँ प्रतिभालाई ढोका पनि खोलिदियो।"

तीनवटा साफ च्याम्पियनसिपमा नेपाल लगातार फाइनलमा पुग्यो। साग गेम्सको दुई संस्करणमा पनि त्यही प्रदर्शनलाई निरन्तरता दियो। तर प्रतिद्धन्दी भारतको शक्तिलाई भने नेपालले कहिले चिर्न सकेन। सबै प्रतियोगितामा भारत विजेता बन्यो।

नेपालका जमुना गुरुङ र अनु लामा जस्ता अग्रपङ्क्ति खेलाडीहरू चर्चामा आए। अहिले सावित्रा भण्डारीले त्यो भूमिका निभाइरहेकी छिन्। दक्षिण एसियाकै एक उत्कृष्ट स्ट्राइकरमा उनको चर्चा चुलिएको छ।

नेपालको दावेदारी

फाइनल पुगेर उपाधी जित्न नसकेको लामो पीडा विराटनगरको शहीद रङ्गशालामा भुल्ने विश्वास खेलाडीदेखि प्रशिक्षकले गरेका छन्।

यसको दुईवटा स्पष्ट कारण छन्।

पहिलो, एक महिना अगाडी भारतमा भएको हिरो कप प्रतियोगितामा भारतलाई उसकै भूमिमा पराजित गर्नु र त्यसअघि भएको ओलिम्पिक छनोटमा बराबरी खेल्नु।

दोस्रो, इरान जस्तो बलियो टिमलाई हिरो कपमा नै पराजित गरेको नेपाली टोलीको उत्कृष्ट फर्म।

यस बाहेक घरेलु दर्शक र घरेलु मैदानमा खेल्दा पाउने हौसलाले पनि खेलको नतिजा फरक पार्ने विश्वास गरिएको छ।

प्रशिक्षक हरि...


सि जिनपिङ

ताइवानसँग सम्बन्ध सुधार भएको ४०औँ वर्षगाँठको अवसरमा दिइएको सम्बोधनमा सिले दुई देशबीच शान्तिपूर्ण एकीकरण गर्न र एक-देश-दुई-व्यवस्थाको नीतिमा बेइजिङ प्रतिबद्ध रहेकोबारे दोहोर्‍याएका छन्।

तर आवश्यक परे बल प्रयोग गर्ने अधिकार चीनसँग सुरक्षित रहेको उनले बताएका छन्।

ताइवान स्वशासित भए तापनि बेइजिङ उसलाई आफूबाट छुट्टिएको प्रान्त ठान्ने गर्दछ।

सीले के भने?

चीनियाँ राष्ट्रपतिले दुवै पक्ष एउटै चिनियाँ परिवारको अङ्ग भएकोमा जोड दिँदै ताइवानको स्वतन्त्रता "इतिहासको उल्टो प्रवाह र कतै नपुगिने यात्रा" भएको बताए।

सिले ताइवानका जनताले "स्वतन्त्रताले दु:ख कष्ट मात्रै बढाउने तथ्यलाई बुझ्नै पर्छ" भन्दै, बेइजिङले ताइवानी स्वतन्त्रतालाई मलजल गर्ने कुनै पनि गतिविधिलाई स्वीकार नगर्नेमा जोड दिए।

उनले ताइवानसँगको सम्बन्ध चीनको आन्तरिक राजनीतिको हिस्सा भएको भन्दै कुनै पनि बाह्य हस्तक्षेप अस्वीकार्य हुने बताए।

"सबै विकल्पहरू तयार"

ताइवानी झन्डा

उनले शान्तिपूर्ण एकीकरण र ताइवानी स्वतन्त्रताको पक्षमा हस्तक्षेप गर्ने बाहिरी शक्तिहरूविरुद्ध बेइजिङ "सबै आवश्यक विकल्पहरूको प्रयोग गर्न" तयार रह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेको बताए।

उनको त्यस्तो अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएको एक दिनअघि ताइवानी राष्ट्रपति साइ इङ वेनले बेइजिङले ताइवानको अस्तित्व स्वीकार गर्नु पर्ने र मतभेदहरू पन्छ्याउन ताइवानले शान्तिपूर्ण उपायहरू अवलम्बन गर्न पाउनु पर्ने बताएकी थिइन्।

ताइवानको औपचारिक नामको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै उनले भनिन्, "म चीनलाई ताइवानमा चिनियाँ गणतन्त्र (अर्थात् रिपब्लिक अफ चाइना) रहेको वास्तविकता स्वीकार्न आग्रह गर्न चाहन्छु।"

चीनले "२ करोड २० लाख मानिसको स्वतन्त्रता र प्रजातन्त्रको उत्कट चाहनालाई सम्मान गर्न र विवादहरू हल गर्न शान्तिपूर्ण र समान तौरतरिका प्रयोग गर्नु पर्ने"मा उनले जोड दिइन्।

नोभेम्बरमा साइको दलले क्षेत्रीय चुनावमा नराम्रो हार बेहोर्न पुग्यो। बेइजिङले त्यसबाट उनको पृथकतावादी अडानलाई धक्का पुगेको रूपमा बुझेको थियो।

समस्या के हो?

ताइवान एक स्वशासित प्रजातन्त्र हो। उसले सन् १९५० देखि सबै व्यावहारिक हिसाबले स्वतन्त्र देशको रूपमा काम गर्दै आएको छ। त्यतिबेला कम्युनिष्टहरूद्वारा पराजित चीनका राष्ट्रवादी सरकारका सदस्यहरू मुख्य भूभागबाट ताइवान भागेका थिए।

तर चीनले ताइवानलाई कुनै एक छुट्टै मुलुक नभई एक विद्रोही प्रान्त मान्दै आएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा ताइवानको मामिलामा चीन झनै सक्रिय बन्न थालेको देखिन्छ।

उदाहरणको लागि चीनले भन्न थालेको छ अन्य देशहरूले चीन र ताइवानसँग अलग अलग कूटनैतिक सम्बन्ध स्थापित गर्न पाउँदैनन्। उनीहरूले त्यस्तो सम्बन्ध कि चीनसँग राख्नु पर्छ कि ताइवानसँग राख्नु पर्छ; दुवैसँग होइन।

चीनले कयौँ देशहरूलाई ताइवानसँगको सम्बन्ध तोडेर आफूसँग जोड्न बाध्य तुल्याइसकेको छ।

गत वर्ष चीनले कैयौँ विदेशी वायुसेवा कम्पनीहरूलाई वेबसाइटहरूमा ताइवानलाई चीनको प्रान्तको रूपमा सूचीकृत गर्न दबाव दिएको थियो।

विज्ञहरु भन्छन् सि जिनपिङ चीनमा माओत्सेतुंगपछिका सबैभन्दा शक्तिशाली नेता बनेका छन्।


सिंगापुरको पर्यटकीय टापु सेन्टोसास्थित कापेला होटलमा राष्ट्रपति ट्रम्प र किमले एकअर्कासँग हात मिलाए।

आ-आफ्नो देशका राष्ट्रिय झण्डासामु देखिएका उनीहरूले एकअर्काको पिठ्यूँमा धाप मारे।

त्यसपछि उनीहरूले अनुवादकहरूको सहयोगमा केही शब्द आदानप्रदान गरे र एक्लाएक्लै वार्ताका लागि होटलको पुस्तकालयतर्फ लागे।

दुई नेताबीचको एक्ला एक्लै वार्ता सकिएपछि दुई पक्षका अधिकारीहरू कार्यसूची सहित दिवाभोजमा सहभागी हुँदै छन्।

एक्लाएक्लै

वरिष्ठ सल्लाहकार तथा अधिकारीहरू सहभागी हुनुपूर्व दुई नेताले एक्लाएक्लै वार्ता गरेका हुन्।

वार्ता शुरू हुनुभन्दा केही समयअघि ट्वीट गर्दै ट्रम्पले दुई देशका अधिकारीहरूबीचको वार्ता 'राम्रो तरिकाले अघि बढेको' बताएका थिए।

तर वार्ताको अन्त्यमा के हुनेछ त्यसले अर्थ राख्ने उनले उल्लेख गरेका छन्।

त्यसअघि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै किमले शिखर वार्तामा सहमति भए इतिहासमा सिंगापुरको नाम सदैव स्मरण गरिने बताएका थिए।

हालसम्म कुनै पनि बहालवाला अमेरिकी राष्ट्रपतिले उत्तर कोरियाली नेतासँग भेटवार्ता गरेका थिएनन्।

निश्शस्त्रीकरण

ट्रम्पले निकै अपेक्षा राखिएको वार्ता शान्ति प्राप्तिका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लागि 'एक पटकको अवसर' भएको बताएका छन्।

शिखर वार्ताले गत वर्ष आरोपप्रत्यारोप र एकअर्कालाई चेतावनी दिने गरेका दुई नेतामा आएको नाटकीय परिवर्तनलाई इंगित गर्दछ।

वाशिङटनको विश्वास छ शिखर बैठकले एउटा प्रक्रियाको शुरूवात गर्नेछ जुन प्रक्रियाले अन्ततः कोरियाली प्रायद्वीपलाई निश्शस्त्रीकरणतर्फ डोर्‍याउनेछ।

उत्तर कोरियाले निश्शस्त्रीकरणका लागि आफू इच्छुक रहेको जनाएको छ।

तर त्यो कसरी हासिल हुने अथवा त्यसको बदलामा उसले के खोज्नेछ त्यो स्पष्ट भइसकेको छैन।


सिंहदरबारमा मङ्गलवार बसेको पार्टीको संसदीय दलको बैठकले छाया सरकारको मन्त्री बन्नका लागि आफ्नो विशेषज्ञता र इच्छा भएका मन्त्रालयहरूको सूचीसहित नाम दर्ता गराउन सांसदहरूलाई निर्देशन दिएको छ।

कांग्रेसको उक्त कदमलाई कतिपय राजनीतिशास्त्रीले भने ब्रिटेन लगायतका संसदीय लोकतन्त्रिक प्रणाली अपनाएका मुलुकहरूको अभ्यासलाई नक्कल गर्न खोजेको रूपमा अर्थ्याएका छन्।

पार्टीभित्र र बाहिरबाट समेत प्रतिपक्षका रूपमा कांग्रेस कमजोर देखिएको भन्ने आलोचना बढेपछि यस्तो निर्णय लिइएको कांग्रेस नेताहरूले बताएका छन्।

आह्वान

उनीहरूका अनुसार सिंहदरबारमा बसेको संसदीय दलको बैठकले छाया सरकारमा सामेल हुन चाहने पार्टीका सांसदहरूलाई नाम दर्ता गर्न आह्वान गरिएको छ।

बैठकले सांसदहरूलाई आफूले इच्छाएका कम्तीमा तीनवटा मन्त्रालयहरूको सूचीसहित नाम दर्ता गर्न निर्देशन दिने निर्णय गरेको कांग्रेस संसदीय दलकी सचेतक पुष्पा भुसालले बताइन्।

उनले भनिन्, "सांसदहरूलाई जिम्मेवारी बाँड्ने, विज्ञ भएका मन्त्रालयहरूको सूचना सङ्कलन गर्ने र कांग्रेसले त्यसको दृष्टिकोण तय गर्ने भन्ने दृष्टिकोणले त्यस्तो जिम्मेवारी दिन लागिएको हो।"

भुसालले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सांसदहरूले संसदीय दलको सचिवालयमा नाम दर्ता गराउन सक्ने बताइन्।

सीमा

नाम दर्ताका लागि कुनै समय सीमा भने तोकिएको छैन।

कांग्रेसका कतिपय नेताहरूले यसअघि पनि छाया सरकार बनाउने सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए।

गत साता राजधानीमा आयोजित एउटा पत्रकार सम्मेलनमा कांग्रेसकै वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले पार्टी सभापतिले बनाएको छाया सरकारले काम गर्न नसकेको भन्दै पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालाई कटाक्ष समेत गरेका थिए।

कतिपय राजनीतिशास्त्री भने कांग्रेसको छाया सरकार प्रभावकारी हुनेमा शङ्का व्यक्त गर्छन्।

कमी

त्यस्तैमध्येका एकजना राजनीतिशास्त्री लोकराज बरालले भने, "सरकार वा मन्त्री मात्रै हेर भनेर हुँदैन। त्यसबारे सम्बन्धित विषयमा अध्ययन गर्नुपर्‍यो। दक्षता हासिल गर्नुपर्‍यो नि छाया सरकारका मन्त्रीले। बेलायतको नक्कल गरिने छाया सरकार भनेको त औपचारिकता मात्र हो।"

नेपालका राजनीतिक दलहरूमा अध्ययन-अनुसन्धानको कमी रहने गरेकाले चर्चा कमाउनका लागि मात्र यस्ता गतिविधि हुने उनको ठम्याइ छ।

प्रधानमन्त्रीले मन्त्रीहरूमाथि निगरानी बढाएको खबरहरू आइरहेका बेला प्रतिपक्षले समेत मन्त्रालयगत रूपमा निगरानी सुरु गर्न लाग्नुले मन्त्रीहरूलाई भने दबाबमा राख्न सक्ने कतिपयको बुझाइ छ।


सिङ्गापुरमा एक महिलाले आफ्ना छोरालाई मास्क लगाइदिँदै

कोरोनाभाइरस सुरुमा देखा परेको देश चीनमा कोभिड-१९ को अभिलेख राख्न थालिएयता पहिलो पटक त्यहाँ नयाँ सङ्क्रमणका कुनै पनि घटना नदेखिएको चिनियाँ अधिकारीहरूले बताएका छन्।

तर बाहिरबाट चीन आएका व्यक्तिहरूमा बुधवार ३४ वटा नयाँ सङ्क्रमण देखा परेको थियो।

सिङ्गापुरमा थप ४७ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ जसमध्ये ३३ वटा घटना बाहिरबाट आएका मानिससँग सम्बन्धित छन्।

विश्वसनीयता

दक्षिण कोरियामा सङ्‍क्रमित हुने मानिसहरूको सङ्ख्या बढेर बिहीवार १५२ पुगेको छ।

यद्यपि त्यसमध्ये बाहिरबाट आएका मानिससँग सम्बन्धित कति घटना छन् भन्नेबारे स्पष्ट भएको छैन।

जापानमा थप तीन जनालाई सङ्क्रमण भएको बुधवार पाइएको छ।

सबैभन्दा बढी प्रभावित जापानको होकाइदोमा फेब्रुअरीदेखि लागु गरिएको आपत्‌कालीन अवस्था चाहिँ अन्त्य गरिँदैछ।

कुल १५४ जना सङ्क्रमित भएको सो क्षेत्रमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलने क्रम रोकिन थालेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अधिकारीहरूले मानिसहरूलाई सचेत तथा घरभित्रै रहन आग्रह गरेका छन्।

चीनको न्याश्नल हेल्थ कमिशनले जनाएअनुसार डिसेम्बर महिनाको अन्त्यबाट सुरु भए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको नयाँ घटना पहिलो पटक देखिएको छैन।

सङ्क्रमण सुरु भएको वुहानमा पनि पहिलो पटक सङ्क्रमणको नयाँ घटना नदेखिएको उसले जनाएको छ।

तर विदेशबाट फर्केका ३४ जना व्यक्तिमा चाहिँ सङ्क्रमण देखिएको छ।

चीनमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण ३,२४५ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

यद्यपि चिनियाँ तथ्याङ्कको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाइँदैछ।

लोरा बिकर, बीबीसी संवाददाता, सोल

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको पहिचान गर्ने, ठूलो सङ्ख्यामा परीक्षण गर्ने तथा तत्कालै बिरामीलाई अलग्ग राख्ने दक्षिण कोरियाली कदमहरूको प्रशंसा भइरहेको छ।

यसै महिनाको सुरुतिर महामारी उत्कर्षमा पुगेयता अहिले आएर नयाँ सङ्क्रमणको दर न्यून देखिएको छ।

बुधवारको वृद्धिअघि चार दिनसम्म सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या दोहोरो अङ्कमा बढेको पाइएको थियो।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले ढुक्क हुने अवस्था नरहेको भन्दै मानिसहरूलाई ठूला जमघट तथा भिडभाडदेखि टाढै बस्न आग्रह गरिरहेका छन्।

'कृपया घरभित्रै बस्नुहोस्'

बढी ध्यान अहिले युरोप तथा अमेरिकातिर केन्द्रित भएको छ। तर सङ्क्रमणका नयाँ घटनाले एशियाले यो प्रकोपबाट पार पाइनसकेको सङ्केत दिएका छन्।

मलेशियाका एक वरिष्ठ स्वास्थ्य अधिकारीले मानिसहरूलाई घरभित्रै बस्न र परिवार तथा आफूलाई सुरक्षित राख्न बुधवार अनुरोध गरे।

घरबाट निस्कन र हिँडडुल गर्नमा आंशिक प्रतिबन्ध लगाएको मलेशियामा ७१० जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ।

मलेशियाले मानिसहरूलाई भेला हुनमा प्रतिबन्ध लगाएको छ भने विद्यालयहरू बन्द गरेको छ

सङ्क्रमितमध्ये अधिकांश व्यक्तिहरू गत फेब्रुअरीमा क्वालालम्पुरमा आयोजित एउटा धार्मिक समारोहमा सहभागी भएका थिए।

अमेरिकाको जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार विश्वभरि दुई लाख १५ हजार ९५५ जना व्यक्तिमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको छ भने अहिलेसम्म आठ हजार ७४९ मो मृत्यु भइसकेको छ।

त्यसमध्ये अधिकांश अर्थात् ८० प्रतिशत घटना युरोप तथा पश्चिम प्रशान्त क्षेत्रमा भएका छन्।


सिड्नीमा गर्मी बढेको छ

अभिलेख राख्न थालिएयता पहिलो पटक अस्ट्रेलियाको उक्त महानगरमा रातिको तापक्रम २५.४ डिग्री सेल्सीअस पुगेको हो। आइतवार दिउँसो त्यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सीअस पुग्ने पूर्वानुमान छ।

गर्मी बढेपछि अग्निशमन निकायले न्यू साउथ वेल्स राज्यका पूर्वी तथा पूर्वोत्तर भागमा आगो बाल्न निषेध गरेको छ।

सप्ताहान्तमा साउथ अस्ट्रेलिया र भिक्टोरिया राज्यसहित देशका अन्य भागमा गर्मी ह्वात्तै बढेको छ।

प्रचण्ड गर्मी

अब्जर्भेटरी हिलमा राति घटेर २५.४ सेल्सीअस  पुगेको भए पनि बिहान ४:३० बजे नै तापक्रम ३० सेल्सीअस पुगिसकेको सिड्नी मोर्निङ हेरल्ड पत्रिकाले जनाएको छ।

यसअघि सन् १९६७ मा अब्जर्भेटरी हिलमा नोभेम्बर महिनाको रात्रिकालीन तापक्रम २४.८ सेल्सीअस मापन गरिएको थियो।

सिड्नीमा प्रचण्ड गर्मी हुन थालेपछि मानिसहरू समुद्री तटमा भेला भएको देखिन्छ।

भिडभाड गर्दा कोरोनाभाइरस फैलिन सक्ने भएकाले राज्यको स्वास्थ्य विभागले मानिसहरूलाई भौतिक दूरीसम्बन्धी नियम पालना गर्न सचेत गराएको छ।

अस्ट्रेलियाको मौसम हेर्ने निकायले दक्षिणी न्यू साउथ वेल्स र दक्षिणपूर्वी क्वीन्सल्यान्डका केही भागमा पाँच-छ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दिन प्रचण्ड गर्मी भई उष्ण लहर फैलिन सक्ने पूर्वानुमान गरेको छ।

आगोको डर

रुरल फायर सर्भिसले पनि न्यू साउथ वेल्स राज्यका पूर्वी र पूर्वोत्तर क्षेत्रहरूमा आगलागी हुनसक्ने चेतावनी दिएको छ।

अहिले उक्त राज्यका ४५ वटाजति स्थानमा डढेलो लागेको पत्ता लागेको छ। एउटा आगोले भने सिड्नीबाट पश्चिमतिर केही घरहरूमा खतरा हुने देखिएको छ।

शुक्रवार अग्निशमन सेवाका सहायक आयुक्तले सर्वसाधारणलाई आगलागी भयो भने के गर्ने भनेर आफू तयार हुन आग्रह गरेका थिए।

गत वर्षको विनाश सम्झिँदै उनले यसपालि पहिलो पटक आगलागीको व्यापक खतरा भएको बताए।

सन् २०१९-२० को गर्मी याममा अस्ट्रेलियामा २.४ करोड हेक्टर जमिनमा डढेलो फैलिएको थियो। त्यसलाई अस्ट्रेलियाको इतिहासमा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा सघन डढेलो मानिएको थियो।

आगलागी र डढेलोले प्रायः सबै राज्य पीडित भएका थिए। तीन हजारभन्दा बढी घर जल्दा कम्तीमा ३३ जनाको मृत्यु भएको थियो।

डढेलोले झन्डै तीन अर्ब पशुपक्षीको ज्यान लिएको वा विस्थापित गराएको बताइन्छ।

आपत्‌काल ल्याउने अस्ट्रेलियाको डढेलो


सिती ऐस्याहलाफई यथाशीघ्र स्वदेश फिर्ता गरिने इन्डोनेशियाका राजदूतले बताएका छन्

उनीविरुद्ध लागेका अभियोगहरू फिर्ता भएपछि सिती ऐस्याहलाई छोडिएको हो।

उनलाई सन् २०१७ को फेब्रुअरीमा क्वालालम्पुर विमानस्थलमा किम जङ-नामको मुखमा भीएक्स नर्भ एजेन्ट भनिने विषालु पदार्थ दलिदिएको आरोप लागेको थियो।

ऐस्याह र अर्की भियतनामी महिला द्वान ती ह्यूङले हत्याको अभियोग अस्वीकार गरेका थिए। आफूहरू एउटा टीभीका लागि गरिएको प्र्याङ्क अर्थात् उटुङ्गो काममा सहभागी भएको उनीहरूको दाबी थियो।

दुई वर्षअघि क्वालालम्पुरको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको सो हत्याले धेरैलाई आश्चर्यचकित पारिदिएको थियो।

धेरै महिनाको विलम्बपछि मुद्दामा प्रतिवादी पक्षको सुनुवाइ सुरु हुन लागेको थियो। सोमवार ह्यूङको बयान हुन लागेको थियो।

तर कुनै कारण नखुलाई सो मुद्दा हेरिरहेका अभियोजनकर्ताले सिती ऐस्याहलाई लगाइएका अभियोगहरू फिर्ता गर्ने अनुरोध गरे।

भियतनामी महिलाको बयान पछि सारियो

इन्डोनेशियाका कानुनमन्त्रीलाई पठाइएको एउटा पत्रमा मलेशियाका महान्यायाधिवक्ताले दुई देशबीच रहेको सुमधुर सम्बन्धका कारण सो निर्णय लिइएको उल्लेख गरेका छन्।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समाचारसंस्था एएफपीका अनुसार न्यायाधीशले सरकारी अभियोजनकर्ताको अनुरोध स्वीकारे। तर अभियोग फिर्ता हुनु सफाइ दिइनु भने होइन।

द्वान ती ह्यूङ र सिती ऐस्याहले आफूहरूलाई एउटा टीभी कार्यक्रमका लागि उटुङ्गो काम गरेको लागेको दाबी गरेका थिए

दोषी प्रमाणित भएको भए ऐस्याहले मृत्युदण्ड पनि पाउन सक्थिन्।

अदालतबाहिर आएपछि उनले प्रसन्नता व्यक्त गरिन्।

"म खुसी छु। यस्तो हुन्छ भन्ने मलाई थाहा थिएन। मैले अपेक्षा पनि गरेकी थिइनँ," एएफपीले उनलाई उद्धृत गरेको छ।

अदालत परिसरमा पुगेका बीबीसी संवाददाता जोनाथन हेडका अनुसार भियतनामी महिला ह्यूङविरुद्ध भन्दा ऐस्याहविरुद्ध थोरै प्रमाण भएको हुन सक्छ।

अदालतमा सोमवार ह्यूङले आफ्नो लिखित बयान पढ्ने अपेक्षा गरिएको थियो।

तर उनका वकिलहरूको अनुरोधमा बयान पछि सारिएको छ।

हत्या कसरी भयो?

फेब्रुअरी १३, २०१७ को दिन किम जङ-नाम मकाऊ जाने विमान कुरेर क्वालालम्पुर विमानस्थलमा बसेका थिए।

क्वालालम्पुर विमानस्थलको सीसीटीभी दृष्यमा एक महिला किम जङ-नामतिर लम्किरहेको देखिन्छ

विमानस्थलको प्रस्थान क्षेत्रमा दुई महिलाहरू उनी भएको ठाउँनजिकै गए।

सीसीटीभी दृष्यमा उनीहरूमध्ये एक जनाले किमको अनुहारमा हात राखिन् र दुवै जना तत्कालै त्यहाँबाट भागे।

अस्पताल लैजादालैजादै किमको बाटैमा मृत्यु भयो।

पछि उनलाई भीएक्स नर्भ एजेन्ट भनिने स्नायुप्रणालीमा असर पुर्‍याउने शक्तिशाली विष प्रहार गरिएको पत्ता लाग्यो।

The CCTV footage shows a woman in white lunging at a man

सास फेर्दा त्यो विषको एक थोपा मात्रै पनि शरीरभित्र पुगे ज्यान जान्छ।

उत्तर कोरियाले सो घटनामा आफ्नो संलग्नता नभएको दाबी गर्ने गरेको छ। तर किमको हत्या भएको दिन चार उत्तर कोरियालीहरू मलेशियाबाट भागेका थिए।

उनीहरू चारै जनाविरुद्ध पनि मुद्दा चलाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी सङ्गठन इन्टर्पोलले रेड कर्नर नोटिस जारी गरेको भए पनि उनीहरूको अत्तोपत्तो लागेको छैन।

प्रतिरक्षामा के भन्छन् दुई महिला?

किमको हत्याको आरोपमा पक्राउ परेका दुवै महिलाले आफूहरू निर्दोष भएको र उत्तर कोरियाको षड्यन्त्रमा फसेको बताएका छन्।

उनीहरूका वकिलका अनुसार किमको हत्या हुनुभन्दा एक दिनअघि ऐस्याह र ह्यूङलाई विमानस्थल, होटल र शपिङ मलमा मानिसहरूलाई तरल पदार्थ दलिदिएर 'प्र्याङ्क गर्न' का लागि पैसा दिइएको थियो।

यो पनि पढ्नुहोस्

उनीहरूलाई यो टीभीका लागि बनाउन लागेको उटुङ्गो...


सिनालोआ नामक उक्त सञ्जाल अमेरिकामा लागुऔषध तस्करी गर्ने सबभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता रह्यो।

जेलबाट सुरुङ खनेर भागेका गुजमानलाई सन् २०१६ को जनवरीमा फेरि पक्राउ गरिएको थियो।

त्यसपछि उनलाई अमेरिका सुपुर्दगी गरियो।

नोभेम्बरमा सुरु भएको उनीविरुद्धको मुद्दामा गुजमानले कसरी आफ्ना मान्छे खटाएर हजारौँ हत्या, हमला, अपहरण तथा विरोधीविरुद्ध यातनाको सिलसिला मच्चाए भन्ने वर्णन गरिएको थियो।

शुक्रवार खुलाइएको अदालतका कागजपत्रमा उनीमाथि १३ वर्ष सम्मका कम उमेरका किशोरीहरूलाई नसामा लट्ठ पारेर बलात्कार गरेका आरोप पनि लगाइएका छन्।

के भयो पछिल्लो सुनुवाइमा?

मेक्सिकोका कुख्यात लागुऔषध तस्कर ह्वाकिन एल च्यापो गुजमानलाई दशवटा विभिन्न आरोपमा न्यूयोर्कको ज्युरीले दोषी ठहर गरिदिएको छ।

ती आरोपहरूमा कोकेन तथा हिरोइन जस्ता नशालु पदार्थको वितरण, अवैध हतियारको स्वामित्व तथा सम्पत्ति शुद्धीकरण रहेका छन्। योसँगै अब उनलाई आजीवन कारावासको सजाय हुने ठानिएको छ।

गुजमानकी पत्नी एम्मा कोरोनेल सुनुवाइमा उपस्थित थिइन्

अमेरिकाको न्यूयोर्कमा भइरहेको सुनुवाइका क्रममा ज्युरीले एकमतले सो फैसला गरेको थियो।

सुनुवाइका बेला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गाढा रङ्गका सुट ज्याकेट र टाई लगाएर उपस्थित गुजमानले फैसलाप्रति कुनै भाव प्रदर्शित नगरेको सीबीएस समाचार संस्थाले जनाएको छ।

अदालतबाट बाहिर निक्लने क्रममा उनले आफ्ना वकिलसँग हात मिलाए अनि आफ्नी पत्नी २९ वर्षीय पूर्व सुन्दरी एम्मा कोरोनेललाई बूढीऔँला उज्याएर अभिवादन गरे।

को हुन् उनी?

सन् १९५७ मा किसान परिवारमा जन्मिएका गुजमान सुरुमा गाँजा तथा अफिम खेतीमा कामदारको रूपमा काम गर्थे।

त्यसपछि उनले तिनताका 'गडफादर' समेत भनिने ग्वादालाहारा गुटका तस्कर नाइके मिगुएल एन्जेल फेलिक्स गाल्यार्दोको सहयोगी भएर काम गरे।

त्यसपछि तस्करीको दुनियाँमा उनी तीव्र गतिले उदाए।

यो पनि हेर्नुहोस्

सन् १९८० को दशकको अन्तिमतिर उनले मेक्सिकोको उत्तर पश्चिम क्षेत्रमा सिनालोआ कार्टेल वा गुट खडा गरे।

समयक्रममा उक्त गुट अमेरिकामा तस्कर गर्ने सबभन्दा ठूलोमध्येको सङ्गठित समूह बन्यो।

सन् २००९ मा एक अर्ब डलरको सम्पत्ति सहित विश्वकै सबभन्दा धनीमध्ये ७०१ औँ नम्बरमा पर्दै फोर्ब्स पत्रिकामा गुजमानको नाम आयो।

होचो कदका कारण एल च्यापो अर्थात् 'पुड्के' उपनाम पाएका गुजमानलाई प्रतिद्वन्द्वी समूहले सन् १९९३ मा गरेको हत्या प्रयासमा उनी बल्लबल्ल जोगिए।

त्यसपछि उनलाई मेक्सिकोका अधिकारीहरूले पक्राउ गरे र २० वर्ष जेल हाले।

कसरी उनी दुईपटक जेलबाट भागे?

गुजमान सन् २००१ मा पहिलोपटक जेलबाट भागेका थिए।

सिनालो‌आमा उनको नाम अंकित क्याप पाइन्छन्।

अत्यन्त सुरक्षित मानिने पोन्टे ग्रान्डे जेलबाट उनी लुगा राख्ने बाकसमा लुकेर भागेको बताइन्छ।

त्यसमा उनलाई भ्रष्ट जेल अधिकारीहरूले सघाएका थिए।

तेह्र  वर्षसम्म उनले सबैलाई छक्याउँदै आफ्नो 'साम्राज्य' विस्तारमा लागिपरे।

दोस्रो पटक उनी सन् २०१४ को फेब्रुअरीमा समातिए।

मध्यमेक्सिकोस्थित एल्टिप्लानो जेलमा उनी राखिए।

तर सन् २०१५ को जुलाईमा उनी फेरि जेलबाट भागे।

सुरुङबाट उनी कसरी भागे?

यस पटक उनी डेढ किलोमिटर लामो सुरुङबाट भागेका थिए। सो सुरुङ जेलबाहिरबाट सिधै उनी बस्ने जेलको कोठामुनि जोडिएको थियो।

त्यसरी उनलाई भगाउन निकै मेहनत र योजना गरिएको पाइयो।

सो सुरुङ जेल नजिकैको एक निर्माणस्थलबाट सुरु भएको थियो।

यो पनि हेर्नुहोस्

सुरुङमा हावा आउजाउ गर्न तथा प्रकाशको समेत व्यवस्था गरिएको थियो।

तर यसपटक उनी लामो समय स्वतन्त्र रहन सकेनन्। पाँच महिनापछि उनलाई पुन: समातियो।

एक वर्षपछि उनलाई अमेरिका सुपुर्दगी गरियो...


सिनेटमा भएको मतदानमा पक्षमा ५६ मत खसेको थियो भने विपक्षमा ४४ जनाले मत दिएका थिए।

यसको अर्थ निवर्तमान राष्ट्रपति ट्रम्पविरुद्ध दोस्रो महाभियोगबारे सुनुवाइले निरन्तरता पाउनेछ।

सुनुवाइ जारी राख्नुपर्ने पक्षमा छजना रिपब्लिकनले पनि मतदान गरेका थिए।

सामान्य बहुमत

सुनुवाइ प्रक्रियालाई निरन्तरता दिनका निम्ति सामान्य बहुमत चाहिएको थियो।

गत महिना हाउस अफ रेप्रेजेन्टेटिभ्सले दोस्रो पटक ट्रम्पमाथि महाभियोग लगाएको थियो।

हिंसात्मक दङ्गा शुरू हुनुअगाडि आफ्ना समर्थकहरूलाई "उक्साएको" उनीमाथि आरोप छ।

ट्रम्पले महाभियोगसम्बन्धी सुनुवाइमा बयान दिन नजाने बताउँदै आएका छन्।

उनका समर्थकहरूले क्यापिटल भवनमाथि आक्रमण गर्दा एक प्रहरी अधिकारीसहित पाँच जनाको मृत्यु भएको थियो भने संसद् भवनभित्र रहेका सांसदहरू लुक्नुपरेको थियो।

अमेरिकी इतिहासमा दुई पटक महाभियोग लगाइएका ट्रम्प पहिलो राष्ट्रपति हुन्।

त्यसैगरी अमेरिकामा महाभियोग लगाइएका कुल तीनमध्ये एक राष्ट्रपति पनि उनी हुन्।

'राजनीतिक अस्त्र'

ट्रम्पका वकिलहरूले संसद् भवनमाथि आक्रमणका लागि उनले नउक्साएको दाबी गरेका छन्।

उनीहरूमध्ये एक डेविड सोनले त्यसक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो आलोचना गर्दै महाभियोग प्रक्रियालाई "राजनीतिक अस्त्र" बनाइएको दाबी गरे। बुधवारबाट सुनुवाइले फेरि निरन्तरता पाउनेछ।

ट्रम्पका वकिलहरूले उनीविरुद्ध सुनुवाइ गर्न खोज्नु असंवैधानिक भएको पनि दाबी गर्दै आएका छन्।

उनी अहिले पदमा नरहेको र आमनागरिक भइसकेको वकिलहरूको तर्क छ।

पछिल्लो राष्ट्रपतीय चुनावयता थप अमेरिकीहरूलाई कट्टरपन्थतर्फ डोर्‍याइएको भन्दै विज्ञहरूले राजनीतिक हिंसाको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

एक महिना लामो खोजबिनपछि संसद् भवनमाथि आक्रमण गरेको आरोपमा २२१ जनाविरुद्ध अभियोग दायर गरिएको विवरणहरूमा जनाइएको छ।


सिन्धुलीको तीनपाटन गाउँपालिकाले काठमाण्डू उपत्यकामा अलपत्र परेका आफ्ना ६५८ नागरिकलाई फर्काउन व्यवस्था गरेको गाडीबाट यात्रुले झार्लङटारमा ओर्लदै आराम गरेका थिए

सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु गाउँपालिकाले शुक्रवार र शनिवार गरी १७ वटा बसमार्फत् काठमाण्डूबाट आफ्ना बासिन्दालाई उनीहरूको थातथलो फर्काएको जनाएको छ।

मोरङको पथरी शनिश्चरे नगरपालिकाले काठमाण्डूमा बस्दै आएका आफ्ना थुप्रै बासिन्दालाई शनिवार "उनीहरूकै आग्रह"मा करिब आधा दर्जन बसमार्फत् घर पुर्‍याइदियो।

सिन्धुलीको तीनपाटन गाँउपालिकाले पनि साढे छ सय जनाभन्दा बढीलाई काठमाण्डूबाट घर फर्काएको जनाएको छ।

'औपचारिक निर्णय छैन'

त्यसका लागि उनीहरूले आफ्ना प्रतिनिधि नै काठमाण्डू पठाएको पाइयो। तर यी प्रतिनिधि घटना मात्रै हुन्।

खासगरी दिउँसोको समयमा काठमाण्डूका चावहिल र कोटेश्वर लगायतका स्थानबाट बाहिर जान लागेका बसहरूको ताँती देखेर कतिपय व्यक्तिले आश्चर्य प्रकट गर्ने गरेका छन्।

त्यसको कारण होः यसबीचमा सङ्घीय सरकारले न त लकडाउन खुकुलो पारिएको नै भनेको छ न त बाहिर जान चाहने व्यक्तिहरूलाई जान पाउने छुट दिइएको भनेको छ।

यसबारे बीबीसी न्यूज नेपालीले ज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िज्ञासा राख्दा गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्माले आइतवार बिहान भने, "त्यसबारे सरकारले कुनै निर्णय गरेको छैन।"

"जनप्रतिनिधिहरूले मान्छे लैजाने काम आफैँ गरिरहनुभएको छ। लकडाउनबारे सरकारले आज केही निर्णय गर्ला।"

भक्तपुरको गठ्ठाघरमा बस चढ्दै यात्रुहरू

सरकारले लम्ब्याएको पछिल्लो लकडाउनको समय आज १२ बजे राति सकिँदैछ।

लकडाउनको स्वरूपमा के कस्ता परिवर्तन ल्याउने भन्ने विषयमा मन्त्रिपरिषद्‌को आज दिउँसो बस्ने बैठक निर्णय गर्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

लकडाउनलाई अहिलेकै स्वरूपमा निरन्तरता दिनुपर्छ वा पर्दैन भन्नेबारे विश्वभरि नै मत विभाजित देखिन्छ र नेपाल पनि त्यसबाट अछुतो छैन।

एकथरीले कमजोर स्वास्थ्य प्रणाली भएको नेपालले ठूलो स्तरमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिए नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने भएकोले लकडाउन हटाउन हतार गर्न नहुने तर्क गरिरहेका छन्।

अर्कोथरीले लकडाउन अहिलेकै स्वरूपमा जारी रहे गरीब तथा दैनिक ज्यालादारीमा गुजारा गर्नेहरूलाई कठिन हुने भन्दै खुकुलो बनाउनुपर्नेमा जोड दिइरहेका छन्।

के भन्छन् स्थानीय जनप्रतिनिधि?

मोरङको पथरी शनिश्चरे नगरपालिकाका प्रमुख दिलिपकुमार राईका अनुसार काठमाण्डू-पथरी समाजको समन्वयमा काठमाण्डूबाट साढे दुई सय जनाभन्दा बढी व्यक्तिलाई घर फर्काइएको हो।

"काठमाण्डूलाई हामीले अहिलेसम्म सुरक्षित नै देखेका छौँ, बुझेका छौँ। अहिलेसम्म खराब परिणाम देखिएको छैन। त्यो भएर पनि सर्वसाधारणको आग्रहमा ल्याएका हौँ", उनले थपे।

सर्वसाधारणको आग्रहलाई थेग्न नसकेपछि "बिचल्लीमा परेका जनता"लाई उनीहरूको घर फर्काएको सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु गाउँपालिकाका अध्यक्ष निमा ग्यालचेन शेर्पा बताउँछन्।

काठमाण्डूमा अलपत्र नागरिकहरूको उद्धारका लागि काभ्रेको धुलिखेलमा तयार राखिएका बसहरू

"चुनावका बेला तपाईँहरूले गाडी पठाउनहुन्छ, तर यस्तो आपत्‌का बेला लिन नआउने भन्दै दबाव दिएपछि हामीले ल्याएका हौँ।"

"हामीले नल्याएको भए काठमाण्डूनजिकै भएकोले हिँडेर पनि उहाँहरू आइहाल्नुहुन्थ्यो।"

"अर्को कुरा हेलम्बु गाउँपालिकाले घरघरमै दीर्घरोगीहरूको परीक्षण गराई निःशुल्क औषधि वितरण गरिरहेको छ। त्यो भएर आफ्नै ठाउँमा सुरक्षित भइन्छ भन्ने लागेर पनि उहाँहरू आउन चाहेको हुन सक्छ", शेर्पाले भने।

काठमाण्डूबाट आफ्ना बासिन्दालाई थातथलो फर्काइरहेका स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले स्वास्थ्य परीक्षण गरी घरभित्रै स्व-क्वारन्टीनमा सर्वसाधारणलाई बस्न लगाएको...


सिरिया सरकारले अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनले गरेको त्यस्तो हमलाको निन्दा गरेको छ।

अमेरिकी अधिकारीहरुको अनुमानमा बुधबार भएको उक्त घटनामा सिरियाली सरकार समर्थक झण्डै एकसयजना सैनिकहरुको ज्यान गएको थियो।

रुसी लडाकु विमान सिरियामा खसालियो

हामा प्रान्तमा हवाई हमला, अस्पतालमा क्षति

अमेरिका समर्थित  सिरियाली प्रजातान्त्रिक सैन्यले इस्लामिक स्टेट समूहको नियन्त्रणबाट आफ्नो कब्जामा लिएका क्षेत्रमा ती सिरियाली सरकार समर्थक सैनिकहरु प्रवेश गर्न खोजेको अमेरिकीहरुले आरोप लगाएका छन्।

हमला

सिरियाली सरकारी संचार माध्यमले अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनले गरेको हमलामा दर्जनौं मानिसहरु मारिएका र घाइते भएका बताएको छ।

सरकार समर्थक सैन्यले एसडीएफको स्थापित मुख्यालयमा एकाएक हमला गरेको अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनले आरोप लगाएको छ।

एउटा वक्तव्य जारी गर्दै सो गठबन्धनले आफू र आफ्ना साझेदारहरुको आत्मरक्षाका लागि आक्रमणकारी सैन्यलाई धपाउन तिनीहरु विरुद्ध हवाइ हमला गरेको दावी गरेको छ।

नाम उल्लेख नगरिएका अमेरिकी सैनिक अधिकारीहरुलाई उद्धृत गर्दै बताइए अनुसार हमलामा सिरियाली सरकार समर्थक झण्डै पांचसयजना सैनिकहरुले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तोप, ट्यांक, रकेट र मोर्टारहरु सहित सो मुख्यालयमा हमला गरेका थिए।

हमलामा एसडीएफका एकजना लडाकुलाई चोट लागेको बताएको छ। कुनै पनि अमेरिकी हताहतिको विवरण प्राप्त भएको छैन।

पूर्वी सिरियामा युफ्रेटिस नदीको उपत्यका क्षेत्र अनौपचारिक सीमा क्षेत्रको अवस्थामा रहेको छ।

कब्जा

त्यहांको पश्चिमी क्षेत्र सिरियाली सरकारको नियन्त्रण छ भने एसडीएफले पूर्वी क्षेत्रलाई कब्जामा राखेको छ।

सो क्षेत्रमा आइएसका  लडाकुहरुलाई धपाउने क्रममा गत वर्षपनि दुबै पक्षबीच थुप्रै भिडन्तहरु भएका थिए।

एसोसियटेड प्रेस समाचार संस्थाका अनुसार रुसी रक्षा मन्त्रालयले सो हमलाका सम्बन्धमा अमेरिकीहरुले आफूहरुसंग संयोजना नगरेको भन्दै असन्तोष व्यक्त गरेको छ।

सो रुसी मन्त्रालयले उक्त घटनाबाट सिरियामा अमेरिकी उपस्थिति गैरकानुनी भएको भन्दै अमेरिका त्यहां इस्लामिक स्टेट समूहका विरुद्ध लड्न नभई सिरियाको महत्वपूर्ण आर्थिक स्रोत कब्जा गर्न बसेको भन्ने पुष्टि भएको आरोप पनि लगाएको छ।


सिरियाका सहायक विदेशमन्त्री फैसल मेकदादले आफ्नो देशको हवाई सीमा उल्लंघन गर्ने टर्कीको कुनै पनि लडाकु विमानलाई सिरियाली सेनाले नष्ट गरिदिने बताएका छन्।

टर्कीले सीमापार कुर्द नियन्त्रणको अफ्रिन क्षेत्रमा सम्भावित हमला गर्न  सिरियासँगको सीमा नजिकै सेना जम्मा पारेको छ।

यसअघि टर्कीका राष्ट्रपतिले उत्तरी सिरियामा रहेका कुर्द नियन्त्रित दुईवटा क्षेत्रमा हमला गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

टर्कीले आफ्नो सेना तथा ट्यांकहरु सीमा नजिकै जम्मा पारेको छ।

'सफा'

राष्ट्रपति रेजेप तायिप एर्दोआनले सिरियाली विद्रोही सैन्यले समेत अफ्रिन तथा मनबीजमा रहेका "आतंककारीहरुको गढ" सफा पार्ने टर्कीको अभियानलाई साथ दिने बताएका थिए।

ती क्षेत्र वाइपीजी भनिने कुर्द समूहको नियन्त्रणमा छन्।

अंकाराले सो समूहलाई आतंककारी भन्छ।

पछिल्ला ६ वर्षमा वाइपीजी तथा अमेरिका समर्थित 'सिरियन डेमोक्र्याटिक फोर्स'को गठबन्धनले सिरियामा दशौं हजार वर्ग किलोमिटर क्षेत्रलाई नियन्त्रणमा लिंदै आएको घटनालाई टर्कीले निकै चिन्ताका साथ हेरिरहेको थियो।

वाइपीजी लडाकूहरुलाई अमेरिकाले दिएको सहयोगको उसले विरोध गर्दै आएको थियो।

अमेरिकाले उत्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तरी सिरियामा कुर्द बाहुल्य भएको एक सीमा सुरक्षा बल स्थापना गर्न लागेको भन्ने समाचारको खण्डन गरे पनि टर्की सन्तुष्ट हुन सकेको छैन।


सिरियाबाट फौज हटाउने राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्णय रणनीतिक भूल हुने जेनेरल म्याटिसले चेतावनी दिएका थिए।

जनरल म्याटिसले मित्र शक्ति र अन्य देशहरूको सैन्य दायित्व निर्वाह गर्न आफूलाई धेरै सहयोग गरेको भनी राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्वीट सन्देशमा उल्लेख गरेका छन्।

म्याटिसको सेवा निवृत्त हुने ट्रम्पको सो घोषणा सिरियाबाट सबै अमेरिकी फौज फर्काउने उनको विवादित निर्णयको एक दिन पछाडि आएको हो।

अमेरिकी रक्षा मन्त्री जेम्स म्याटिस ट्रम्प प्रशासन भित्रका अधिकारीहरुले राजीनामा दिने सिलसिलाका हालसम्मका सबैभन्दा पछिल्ला अधिकारी बनेका छन्।

सिरियाबाट अमेरिकी फौज हटाउने घोषणाको चर्को आलोचना

चीनले सीमाको 'एक इन्च पनि नत्याग्ने'

अमेरिकाले सीमामा हजारौँ फौज पठाउँदै

निर्णय

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सिरियाबाट अमेरिकी फौज फर्काउने घोषणा गरेको भोलि पल्टै अकस्मात् जनरल म्याटिसको त्यस्तो निर्णय बाहिर आएको हो।

उनले म्याटिसको उत्तराधिकारीको नाम भने उल्लेख गरेनन्।

तर चाँडै नै नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढाउने बताए।

आफ्नो राजीनामा पत्रमा जनरल म्याटिसले आफ्ना मित्र शक्तिहरूसँग सम्मानपूर्वक व्यवहार गर्ने र स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाझा रक्षाका लागि अमेरिकी क्षमताका सम्पूर्ण संसाधन प्रयोग गर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

राजीनामा पत्र

उनले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग आफूभन्दा "राम्रो, क्षमतावान र विभिन्न विषयमा ट्रम्पका विचारसँग नजिक मान्छेलाई रक्षा मन्त्री चुन्न सक्ने" अधिकार भएकोले आफू सो पदबाट बाहिरिनु उपयुक्त लागेको व्यहोरा राजीनामा पत्रमा उल्लेख गरेका छन्।

बुधवार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सिरिया र वरपर सक्रिय इस्लामिक स्टेट समूह आईएस् पराजित भएको भन्दै सिरियामा खटाइएका अमेरिकी फौजहरू फर्काउने घोषणा गरेका थिए।

सर्वत्र निकै आलोचित सो घोषणाबारे त्यसो गर्नु अमेरिकाको रणनीतिक भूल हुने भनी रक्षा मन्त्री म्याटिसले चेतावनी दिएका थिए।

अमेरिकी सैनिकहरूले आईएस् लडाकुहरूको पकड क्षेत्रबाहेकका उत्तर पूर्वी सिरियाको अधिकांश भूभाग इस्लामिक स्टेट समुहको कब्जाबाट अलग गर्न मद्दत गरेका थिए।


सिल्चर सहरस्थित कारागरभित्र रहेको एउटा हिरासत शिविरमा तीन महिना बिताएका ३३ वर्षीय अजित दास त्यहाँको भोगाइ कहिल्यै बिर्सनै नसक्ने पीरमा छन्।

अटिजम भएकी उनकी चार वर्षीया छोरीको हेरचाहमा श्रीमतीलाई सघाउन उनी केही हप्ताअघि जमानतमा रिहा भएका हुन्।

काँचो खाना

हिरासतमा बस्दा उनले जागिर गुमाए, उनको स्वास्थ्य बिग्रियो अनि श्रीमतीले उनीलाई नियमित रूपमा भेट्न जाँदा जोगाएर राखेको पैसाको ठूलो हिस्सा सकियो।

उनी भन्छन्, "तीन महिनामा मेरो पाँच किलो तौल घट्यो। खानेकुरा असाध्यै नमीठो हुन्थ्यो र प्रायः अधकल्चो नै हुन्थ्यो।"

छिमेकी देश बाङ्ग्लादेशबाट आएका गैरकानुनी आप्रवासीहरूलाई पहिचान गर्न गठित एउटा विशेष अदालतले गैरकानुनी नागरिक ठहर गरेपछि उनलाई हिरासत शिविरमा पठाइएको थियो।

सन् १९८५ यता यस्ता विशेष अदालतहरूले  भारतीय सीमा प्रहरीबाट विदेशी भएको आशङ्का गरिएका झन्डै ८५ हजार मानिसहरूको मुद्दाको सुनुवाइ गरेका छन्।

बायाँबाट सुचन्द्रा गोस्वामी, चन्द्रधर दास तथा अजित दास। उनीहरू तीनै जनालाई हिरासतमा राखिएको थियो।

अदालतबाट कम्तीमा एक हजार जनाको मुद्दाको छिनोफानो गरेका छन्। र, उनीहरूलाई अहिले आसाममा रहेक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा छवटा हिरासत केन्द्रहरूमा राखिएको छ।

बाँकी मुद्दाको अवस्थाबारे सरकारले जानकारी दिन बाँकी नै छ।

भविष्य अन्योलमा

बाङ्ग्लादेशबाट आसामसहित भारतको पूर्वोत्तर क्षेत्रमा हुने गैरकानुनी आप्रवासन सधैँ एउटा गम्भीर सरोकारको विषय हुने गरेको छ।

त्यस्ता गैरकानुनी विदेशीको सङ्ख्या ४० लाखदेखि एक करोडसम्म रहेको अनुमान छ। आसाम राज्यका ३३ मध्ये कम्तीमा १५ जिल्लामा उनीहरूको बाक्लै उपस्थिति छ। तीमध्ये धेरैजसो कृषि पेसामा संलग्न छन्।

दासका अनुसार केही वर्षअघि मृत्यु भएका उनका आमाबाबु सन् १९६० को दशकमा बाङ्ग्लादेशबाट भारत आएका हुन्। उनी भारतमै जन्मिए। तर त्यसको पुष्टि गर्ने कागजपत्र नभएको भन्दै विशेष अदालतले उनलाई 'सन्दिग्ध भारतीय नागरिक' को सूचीमा राखेको छ।

हिरासत शिविर रहेको आसामको केन्द्रीय कारागार

दासकी श्रीमतीको नागरिकताबारे प्रश्न गरिएको छैन, तर उनीहरूका दुई छोराछोरीलाई गैरकानुनी नागरिक मानिएको छ।

पुनरावेदनबाट आफ्नो कानुनी हैसियतबारे अन्तिम टुङ्गो नहुँदासम्म दास र उनका परिवारले अन्योलमै बाँच्नुपर्नेछ।

बाध्यता

तर बाङ्ग्लादेशसँग भारतको सीमापार गैरकानुनी आप्रवासनसम्बन्धी कुनै औपचारिक सन्धि नभएकाले पुनरावेदनको फैसला उनीहरूको पक्षमा नभए उनीहरूलाई के गरिनेछ भन्ने स्पष्ट छैन।

अघिल्लो महिनाको आरम्भमा भारतीय सरकारले प्रकाशित गरेको आसाममा बसोबास गरिरहेका प्रमाणित नागरिकहरूको एउटा सूचीमा ४० लाख मानिसको नाम समावेश छैन।

सरकारले यी दुईवटा प्रक्रिया सम्बन्धित छन् कि छैनन् भनेर स्पष्ट नपारिसकेको हुनाले परिस्थितिलाई झन् जटिल पारिदिएको छ।

दासलाई आफ्नो जमानत खारेज होला र आफू पुन: कारागार फर्किनुपर्ला भन्ने डर छ।

कारागरभित्र आफूलाई कोचाकोच गरेर एउटा कोठामा राखिएको उनी बताउँछन्। उनका अनुसार बिहान पाँच बजे नै हल्ला भएपछि उनी उठ्थे। त्यसको एक घण्टापछि दुईवटा बिस्कुट र एक कप चिया खान पाउँथे। त्यसपछि सबै जनालाई ४० फिट अग्लो पर्खालले घेरिएको  खुल्ला चौरमा जान दिइन्थ्यो।

उनीहरूले दिउँसो दाल, भात र तरकारी खान पाउँथे भने रातिको खाना अपराह्ण पाँच बजे नै हतारहतार दिइन्थ्यो। छ बजेभित्र कोठामा फर्किसक्नुपर्थ्यो।

दिउँसो शिविरबाहिर मानिसहरूलाई हिरासतमा रहेका आफन्तलाई भेट्न पालो कुरिरहेको देखिन्छ।

धेरैको भेट पाँचदेखि १० मिनेटमै सकिन्छ। तर १०० रुपैयाँ दिन सक्नेले भने थप समय किन्न पनि सक्छन्।

मोहम्मद युनुस (आग्रहमा नाम परिवर्तित)का अनुसार...


सिल्भर किङ उपनामले परिचित सेसर बारोन आफ्नो देश मेक्सिकोमा चर्चित कुस्तीबाज थिए। उनले सन् २००५ मा निर्मित चलचित्र नाचो लिब्रमा हास्य कलाकार ज्याक ब्ल्याकसँगै अभिनय गरेका थिए।

उनी ५१ वर्षका थिए। क्याम्डनस्थित राउन्डहाउसमा कुस्ती खेल्दाखेल्दा उनी ढलेका थिए।

अर्का कुस्तीबाजले बारोनलाई "महान् प्रतिद्वन्द्वी" भन्दै प्रशंसा गरेका छन्।

एल इखो डेल सान्टोले भने, "उनी आफूले इच्छा गरेअनुसार नै गए: भिडन्त गर्दागर्दै!"

होर्खे रोड्रिगेज भनेर पनि चिनिने एल इखो डेल सान्टोले ट्वीट गर्दै आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीको मृत्युमा दु:ख प्रकट प्रकट गरेका छन्।

शनिवार ग्रेटेस्ट शो अफ लुचा लिब्रमा अचेत भएर बारोन ढल्दा भिडन्त बीचतिर पुगेको थियो।

मेक्सिकोका सञ्चारमाध्यमले उनलाई हृदयाघात भएको हुन सक्ने जनाएका छन्।

अन्लाइन माध्यमहरूमा प्रेषित दृश्यमा खेलका निर्णायक र अरू मानिसहरू ढलेका बारोनलाई सहायता गर्न लम्किएको देखिन्छ।

त्यहाँ एउटा "घटना" भएको आयोजनास्थलले पुष्टि गरेको छ तर त्यसबारे उसले थप टिप्पणी गर्न चाहेन।

लुचा लिब्रमा कुस्तीबाजहरू मुकुन्डो लगाएर निर्देशित तरिकाले भिड्छन्।

बारोन कुस्तीबाजको परिवारमा हुर्क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िए। उनका बुवा पनि चर्चित कुस्तीबाज थिए।

सिल्भर किङका रूपमा बारोनले धेरै सफलता पाए। उनले सन् १९९७ देखि २००० सम्म अमेरिकाको वर्ल्ड च्याम्पियनशिप रेस्लिङ खेले।

सन् २००५ मा हलिउडमा निर्मित नाचो लिब्रमा उनले खलपात्रको भूमिकामा अभिनय गरे।

उनको मृत्युमा कुस्ती खेलसँग सम्बन्धित व्यक्ति र संस्थाले दु:ख प्रकट गरेका छन्।


सीआईबीका प्रमुख नवराज सिलवालले मुख्य अभियुक्त पक्राउ गर्न बाँकी नै रहेको तर गिरफ्तार गरिने बताएका छन्

प्रहरी बरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) श्यामबहादुर खत्रीलाई पक्राउ गरेको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) का प्रमुखले मुख्य अभियुक्त गिरफ्तार हुन बाँकी रहेको बताए।

केही दिनअघि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट अवैध रुपमा नेपाल भित्रिएको करिव ३४ किलो सुन सहित केही व्यक्ति समातिएका थिए।

उसबेला त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा कार्यरत एसएसपी खत्री लगत्तै प्रहरी प्रधान कार्यालयमा तानिएका थिए।

बयान

त्यसबेला देखि नै अनुसन्धानको घेरामै रहेका उनलाई हिरासतमै राखेर अनुसन्धान गर्नु पर्ने ठहर गर्दै सीआईबीले गिरफ्तार गरेको बताइएको छ।

नेपाल प्रहरीका सह-प्रवक्ता एसएसपी ठाकुरप्रसाद ज्ञवालीले भने, "केही कुरा बुझ्न प्रधान कार्यालयमा काजमा काम गराइएको थियो। अनुसन्धानका क्रममा पक्राउ परेका व्यक्तिको बयानका आधारमा उहाँको पनि संलग्नताको सम्भावना देखिएपछि प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट सीआईबी कार्यलयमा बोलाएर त्यहीं नियन्त्रणमा लिएर राखिएको हो।"

सुनसँगै केही व्यक्ति गिरफ्तार गरेको प्रहरीले अनुसन्धानका ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्रममा विमानस्थलमा कार्यरत केही सरकारी कर्मचारीलाई पनि पक्राउ गरिसकेको छ।

उनीहरुको बयानका आधारमा एसएसपी खत्रीलाई गिरफ्तार गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

ठूला माछा

सुन तस्करीको ठूलै सञ्जाल रहेको बताउने सीआईबीका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डीआईजी) नवराज सिलवालले कोही पनि नछुट्ने विश्वास व्यक्त गरे।

उनले भने, "प्रमुख अभियुक्त पक्राउ पर्न बाँकी छन्। तस्करीको जालोमा रहेका सबै अभियुक्त समातिन्छन्। ठूलो मान्छे छुटेका छन् भन्ने चर्चा गलत हो। स्वदेश र विदेशमा रहेर संगठीत रुपमा काम गर्ने कोही छुट्दैनन्।"

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय नाकाबाट सुन तस्करी हुने घटना कयौं वर्ष अघिदेखि सार्वजनिक हुँदै आएका छन्।

शक्तिशाली व्यक्तिको मिलोमतो बिना त्यो सम्भव नहुने चर्चा पनि चल्दै आएको छ।

तर उहिलेदेखि अहिलेसम्मका प्रकरणमा अहिले चल्तिको शब्दमा 'भुरा माछा समातिने र ठूला माछा उम्किने' गरेको गुनासो उस्तै छ।