सीएनएनसँग बोल्दै विदेशमन्त्री पोम्पेओले भने, "यति नै दिन भनेर भन्न त गाह्रो छ। तर भेनेजुएलाका जनताले मदुरोको दिनगन्ती सुरु गराइदिनेमा म विश्वस्त छु।"

अमेरिका लगायतका देशहरूले पठाएको मानवीय सहायता छिमेकी ब्राजिल र कोलम्बियामा राखिएका छन्।

भेनेजुएलाको उत्तरी तटतर्फको समुद्री र हवाई सीमा समेत बन्द छ जसतर्फ रहेको एउटा डच टापु कुरासोमा समेत अमेरिकी राहत थुप्रिएको छ।

तर मदुरोले सीमा बन्द गर्दै तिनको प्रवेश अवरुद्ध पारिदिएका छन्।

अब के हुन्छ?

सोमवार त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप बोगोटामा हुने एक बैठकमा सहभागी हुन लागेका अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले केही 'दरिला कदम' र 'कारबाही' चाल्न लागेको ह्वाइटहाउसका एक वरिष्ठ अधिकारीले बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले समेत सैन्य कारबाहीको सम्भावनालाई अस्वीकार गरेका छैनन्।

अमेरिकाले राष्ट्रपति मदुरोविरुद्ध थप प्रतिबन्धहरू लगाउने तयारी गरिरहेको सङ्केत गरेको छ।

मदुरोले मानवीय सहायता सामग्री वितरण गर्ने नाममा अमेरिकाले भेनेजुएलामा सैनिक हस्तक्षेप गर्न खोजेको आरोप लगाउँदै आएका छन्

कोलम्बिया र ब्राजिलले समेत मदुरोमाथि सत्ता छाड्न बाध्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पार्नेगरी थप दबावपूर्ण रणनीति लिने बताएका छन्।

बैठकमा अमेरिकी उपराष्ट्रपति पेन्स, भेनेजुएलाका विपक्षी नेता ह्वान ग्वाइदो सहित लिमा समूहका १४ देशका नेताहरू सहभागी हुँदैछन्।

सैन्य पक्ष

भेनेजुएलाको सेनाको अधिकांश हिस्सा अझै राष्ट्रपति मदुरोको समर्थनमा रहेको बताइन्छ।

थोरै सङ्ख्यामा सेनाबाट विद्रोह गर्नेहरू पनि छन्। तिनैमध्येका एक सयभन्दा बढी भागेर अहिले कोलम्बिया पुगेको त्यहाँको अध्यागमनले जनाएको छ।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै भागेर कोलम्बिया पुगेका भेनेजुएलाका सैनिकहरू

तर मदुरो सरकारले आफ्ना परिवारमाथि निसाना बनाउन सक्छ र देश फर्किए आफूहरूलाई समेत मारिदिन सक्छ भन्ने उनीहरूको चिन्ता छ।

उनीहरूमध्ये केहीलाई भेटेकी बीबीसी सम्वाददाताका अनुसार सैन्य नेतृत्व भ्रष्टाचारमा लिप्त छ र तिनकै भरमा मदुरो शक्तिमा रहन लडिरन्छन् भन्ने उनीहरूको बुझाइ छ।

तर आफ्नै जनताविरुद्ध हमला गर्नुपर्ने परिस्थिति आउन थालेपछि सेनामा 'मदुरोका विरोधी' बढिरहेको बताइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा हालै देखाइएको एउटा भिडिओमा चार सैनिकले 'अनिश्चितता र अन्यायले हद नाघेको' भन्दै मदुरोको साथ छाडेको बताएका थिए।

राहत भित्र्याउन खोजिरहेकाहरूलाई रोक्ने विषयमा सीमामा रहेका सैनिकहरूबीच मतभिन्नता देखिएको छ।

भागेर कोलम्बिया पुगेका एक सैनिकले भने, "मेरो परिवारको चिन्ता हुँदाहुँदै पनि मैले यतिखेर गर्नसक्ने यो सबैभन्दा उपयुक्त निर्णय थियो।"

सङ्कट

भेनेजुएलामा सङ्कट चुलिएसँगै अहिले ३० लाखभन्दा बढी नागरिकले खाद्यान्न र औषधिको खोजीमा देश छाडेको राष्ट्रसङ्घीय शरणार्थी नियोगले बताएको छ।

त्यहाँको महँगी लाखौँ गुणा बढेको छ। जसकै कारण पेट्रोलियम पदार्थमा धनी देश भईकन पनि त्यहाँ ऊर्जा र दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको अभाव उत्कर्षमा पुगेको छ।

आफ्ना पूर्ववर्ती ह्युगो चाभेजको मृत्युपछि राष्ट्रपति निर्वाचित मदुरोको यो दोस्रो कार्यकाल हो। तर उनको नेतृत्वमा भेनेजुएलाको अर्थतन्त्र धराशायीजस्तै हुन पुगेको छ।

तर उनले आफ्नो देशमा सङ्कट रहेको स्वीकारेका छैनन् र मानवीय सहायता सामग्री वितरण गर्ने नाममा अमेरिकाले उनको देशमा सैनिक हस्तक्षेप गर्न खोजेको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

मदुरोको पक्षमा रुस, चीन र क्युबाजस्ता देशहरू छन्।

आफूलाई देशको अन्तरिम राष्ट्रपति घोषणा गरेका विपक्षी नेता ग्वाइदोलाई अमेरिका, थुप्रै युरोपेली देश र छिमेकी ल्याटिन एवम् दक्षिण अमेरिकी देशसहित ५० भन्दा बढीले...


सीको स्वागतका लागि सिँगारिएको काठमाण्डू

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार उनलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले स्वागत गर्नेछिन्।

दुई दिन नेपालमा रहँदा सीले उच्चस्तरीय भेटघाट गर्नेछन्।

उनको भ्रमणमै नेपाल र चीनबीच केही सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर हुने बताइएको छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालले चीनको उच्चपदस्थ नेतालाई भ्रमण गराउन पहल गरेको तर सफल हुन नसकेको चर्चा भइरहेका बेला हुन लागेको सीको भ्रमणलाई चासोपूर्वक हेरिएको छ।

कतिपयले चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमणलाई सरकारको एउटा ठूलो कूटनीतिक उपलब्धिको रूपमा अर्थ्याएका छन्।

सन् २०१२ मा चिनियाँ प्रधानमन्त्रीको सङ्क्षिप्त नेपाल भ्रमणपछि यो पहिलो उच्चस्तरीय भ्रमण हो।

चिनियाँ राष्ट्रपति जियाङ जमिनले सन् १९९६ मा नेपाल भ्रमण गरेयता राष्ट्रपतिको तहमा यो पहिलो भ्रमण हो।

के भन्छन् नेताहरू?

लामो समयपछि चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपालमा हुन लागेको भ्रमणबारे विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले पनि आफ्ना धारणा र प्रतिक्रिया सार्वजनिक गरेका छन्।

सत्ताधारी दलका नेतादेखि विपक्षी दलका नेताहरूले सीको भ्रमणलाई 'ठूलो उपलब्धि'का रूपम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा प्रस्तुत गरेका छन्।

विपक्षी नेताहरूका भनाइमा यो भ्रमण ऐतिहासिक भएकाले त्यसबाट अधिकतम लाभ लिन सरकारले पहल गर्नुपर्नेछ।

सत्ताधारी दलका नेताहरूले चाहिँ सीको भ्रमणबाट नेपालको विकासमा दूरगामी लाभ हासिल हुने बताएका छन्।

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले चिनियाँ भाषामा 'राष्ट्रपति सीलाई नेपालमा स्वागत छ' भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

अर्का पूर्वप्रधानमन्त्री तथा समाजवादी पार्टीका नेता बाबुराम भट्टराईले पनि ट्वीट गर्दै 'राष्ट्रपति सीलाई नेपालमा स्वागत छ' भनेका छन्।

उनले 'चिनियाँ र नेपाली सपनालाई साकार पारौँ र शान्तिपूर्ण र समृद्ध छिमेक निर्माण गरौँ' भन्ने कामना पनि गरेका छन्।

सरकारी समाचारसंस्था राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) का अनुसार शुक्रवार चितवनमा आयोजित एउटा कार्यक्रममा बोल्दै सत्ताधारी दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एकजना अध्यक्ष एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले यो भ्रमण नेपालका लागि उच्च महत्त्वको रहेको बताएका थिए।

उनले भ्रमणबाट नेपालले 'बहुआयामिक लाभ हासिल गर्ने' बताएका हुन्।

सत्ताधारी दलकै नेता एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले सरकारी मुखपत्र गोरखापत्रसँग कुराकानी गर्दै यो भ्रमण 'राष्ट्र र जनताको मन जोड्ने' आधार भएको बताएका छन्।

राससकै अनुसार शुक्रवार विराटनगरमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै नेपाली काङ्ग्रेसका उपसभापति विजयकुमार गच्छदारले 'भ्रमणबाट नेपालले ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्ने' बताएका छन्।

तर यो भ्रमणबाट कति उपलब्धि हासिल हुन्छ भन्ने चाहिँ सरकारमा निर्भर रहने उनको तर्क छ।

काङ्ग्रेसकै नेता एवम् पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री सुजाता कोइरालाले रिपोर्टर्स क्लबमा बोल्दै आफू सीको भ्रमणबाट 'निकै उत्साहित भएको' बताएकी छन्।

उनले यो भ्रमण सफल हुने कामना गरिन्।

नेकपाका नेता पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री महेन्द्रबहादुर पाण्डेले भ्रमणले नेपाल र चीनबीचको सम्बन्ध थप दरिलो बनाउने बताए।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी संयुक्तका अध्यक्षद्वय पशुपति शम्शेर जबरा र डा प्रकाशचन्द्र लोहनीले चाहिँ विज्ञप्ति जारी गर्दै भ्रमणलाई 'सुखद अवसर' भनेका छन्।

राप्रपाका अध्यक्ष एवम् पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री कमल थापाले "छिमेकी मित्रराष्ट्र चीनका राष्ट्रपति महामहिम सी जिन्पिङको भ्रमणले नेपाल-चीन सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन सकोस्" भन्ने कामना गरेका छन्।

नेपाल मजदुर किसान...


सीडीमा राखेर ४०० पृष्ठको प्रतिवेदन अमेरिकी कंग्रेसमा बुझाइएको थियो।

म्युलर प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्नु अघि महान्यायाधिवक्ता विलियम बारले केही बेर अगाडि एक पत्रकार सम्मेलन गरेका थिए।

उनले भने, "विशेष अनुसन्धानकर्ताले रुसी साठगाँठमा ट्रम्पको चुनावी अभियानमा जोडीएका कसैसँग मिलेर अमेरिकी कानून तोड्ने कुनै षडयन्त्र भएको प्रमाण फेला पारेनन्।"

बारले उक्त चुनावमा डेमोक्र्याटिक पार्टी तर्फकी प्रत्याशी हिलरी क्लिन्टनका इमेल विकिलिक्स वेबसाइटमा प्रकाशन गर्नुमा ट्रम्प अभियानका कसैको पनि गैरकानुनी भूमिका भएको प्रमाण नभएको बताए।

ट्रम्पको आरोपबारे बारले के भने?

ट्रम्पले राष्ट्रपति पदमा भएको आफ्नो जितलाई अवमूल्यन गर्न विपक्षीले षड्यन्त्र गरेको र त्यसै क्रममा यो अनुसन्धान थालिएको बताएपनि मामिला त्यस्तो नभएको बारले बताए।

विलियम बारले पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै ट्रम्पको चुनावी अभियान र रुसबीच कुनै साठगाँठ भएको नपाइएकोमा जोड दिए।

ट्रम्पकी प्रतिस्पर्धी हिलरी क्लिन्टन र विकिलिक्स् वेबसाइटले सार्वजनिक गरेका गोप्य इमेलमा समेत त्यसको कुनै प्रमाण नपाइएको उनको भनाइ छ

उनले प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्ने निर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्णय आफ्नै भएको बताए।

प्रतिवेदन अनुसार डोनल्ड ट्रम्पले पनि अनुसन्धानको क्रममा बयान दिने क्रममा पनि आफू कुनै गोप्य भेटघाटहरूमा संलग्न भएको आफूलाई स्मरण नभएको बताएका छन्।


सीबीएस टीभीमा प्रसारित दुई घण्टा लामो अन्तर्वार्तामा राजकुमार ह्यारी र मेगनले जातिवाद, मानसिक स्वास्थ्य, सञ्चारमाध्यमसँगको आफ्नो सम्बन्ध र राजपरिवारसँग सम्बन्धित विविध विषयमा बोलेका छन्।

मेगनले अन्तर्वार्तामा धेरै समय बोलेकी छन् र राजकुमार ह्यारी बीचतिर मात्रै अन्तर्वार्तामा आउँछन्।

सो अन्तर्वार्तामा राजकुमार ह्यारी र मेगनले भनेका ११ कुरा यस्ता छन्:

१. छोरा 'कति अश्वेत हुन्छ' भन्ने प्रश्न

ह्यारी र मेगनका छोरा कति अश्वेत हुन्छन् भन्ने राजपरिवारभित्र भएको चर्चा भएको आरोप अन्तर्वार्तामा मेगनले लगाएकी छन्।

आफू गर्भवती हुँदा गर्भमा भएको बच्चा कति अश्वेत हुन्छ भन्ने चिन्ता र कुराकानी हुने गरेको उनले बताएकी छन्।

उनले सो कुराकानी ह्यारीसँग भएको र त्यो कुरा ह्यारीले आफूलाई भनेको मेगनले बताइन्। तर दुवै जनाले कसले त्यो कुरा गर्‍यो भनेर भन्न अस्वीकार गरे।

"त्यो कुराकानीबारे म कहिल्यै पनि बोल्नेछैन," ह्यारीले भने। "त्यो बेला यो अलि अप्ठेरो कुरो थियो, म छक्क परेको थिएँ।"

२. केट र मेगनको सम्बन्ध

केही वर्षअघि समाचारपत्रहरूमा डचिस अफ क्रेम्ब्रिज केटलाई मेगनले विवाहको तयारीको विषयलाई लिएर रुव... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाएको विवरण प्रकाशित भएका थिए।

तर मेगनले त्यसको उल्टो भएको बताइन्।

"विवाहको केही दिनअघि केट विवाहमा फूल बोल्ने बालिकाहरूको पोसाकलाई लिएर खुसी थिइनन् र त्यसले मलाई रुवायो," मेगनले भनिन्।

उनले केटले पछि माफी माग्दै पुष्पगुच्छा र पत्र पठाएको पनि बताइन्।

उनले केटका बारेमा यो कुरा उनलाई तल देखाउन नभनेको पनि बताइन्। केट राम्रो व्यक्ति भएको भन्दै उनले केटले पनि गलत कुरा सच्याउन चाहने बताइन्।

३. आत्महत्याको सोच

मेगनले राजपरिवारभित्र छिरेपछि आफूले एक्लो महसुस गरेको र स्वतन्त्रता गुमाएको बताइन्।

"राजपरिवार सदस्य भएयता मैलै यहाँ आउने बेला मात्रै आफ्नो राहदानी, चालक अनुमतिपत्र र साँचो देखेँ। ती सबै मैले त्यहाँ बुझाउनु पर्थ्यो।"

उनले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्य बिग्रिएर आत्महत्याको सोच समेत आएको बताइन्।

"मैलै परिवारमा मलाई सहयोग चाहिएको कुरा बताएँ, यसअघि यस्तो कहिल्यै नभएको बताएँ र कतै जानुपर्ने बताएँ र मलाई म जान नसक्ने बताइयो। यो कुरा परिवारलाई राम्रो नहुने बताइयो।"

उनले राजपरिवारको एक वरिष्ठ सदस्य र दरबारको मानव संसाधन विभागलाई यो कुरा बताएको तर कहिल्यै केही नगरिएको बताइन्।

४. डायनाकी साथीसँग भेट

"मलाई थाहै थिएन कि कसलाई मेरो अवस्थाको कुरा गर्ने," उनले भनिन्।

"मैले यो कुरा भनेको व्यक्ति जोसँग म अहिले पनि साथी छु उनी मेरा श्रीमान्‌को आमाकी मिल्ने साथीमध्ये एक हुन्।"

५. ह्यारीको बुवासँग गुनासो

ओप्राले ह्यारीलाई परिवारका अन्य सदस्यहरू विशेषगरी बुवा प्रिन्स अफ वेल्स र दाजु ड्यूक अफ क्रेम्ब्रिजसँगको सम्बन्धबारे सोधेकी थिइन्।

राजकीय भूमिकाबाट अलग भएपछि एक समय बुवा चार्ल्सले आफ्नो फोन पनि उठाउन छोडेको ह्यारीले बताए।

"मलाई निकै दु:ख लाग्यो किनभने उनी यस्तै समयबाट गुज्रेका थिए र यसको पीडा उहाँलाई थाहा छ।"

"तर म सधैँ उनलाई माया गर्नेछु तर हामीबीच निकै पीडा बाँडिए र अहिले पनि मेरो प्राथमिकतामा हाम्रो सम्बन्ध सुधार्नु रहेको छ।"

विलियमका बारेमा ह्यारीले आफूहरूले नर्कजस्तो अवस्था सँगै देखेको र उनलाई माया गर्ने बताएपछि आफूहरूको बाटो फरक भएको बताए।

६. महारानीसँगको सम्बन्ध भने राम्रो

ह्यारीले आफ्नी हजुरआमा तथा महारानीसँग एकदमै राम्रो सम्बन्ध भएको र उनीहरू गत वर्ष त्यस अघिभन्दा धेरै पटक नियमित कुराकानी गरेको बताए।

"उहाँ मेरी प्रमुख संरक्षक हुनुहुन्छ, होइन त? सधैँ त्यही रहनुहुन्छ।"

मेगनले पनि महारानीको प्रशंसा...


सीबीएस न्यूजको 'सिक्स्टी मिनेट्स' कार्यक्रममा अभिनेत्री स्टोर्मी ड्यानियल्सले सन् २००६ मा ट्रम्पसँग भएको भनिएको सम्बन्धबारे विस्तृत रूपमा बताएकी छन्।

तर ह्वाइट हाउसका एकजना प्रवक्ता राज शाहले भने, "गएराति ड्यानियल्सले आफ्नो अन्तर्वार्तामा गरेका कुनै पनि दावी तथ्यपरक रहेको राष्ट्रपतिलाई लाग्दैन।"

ट्रम्पका वकिलहरूले ड्यानियल्सले कुराहरू सार्वजनिक नगर्ने सम्झौता तोडेको भन्दै उनीबाट २ करोड डलर क्षतिपूर्तिको माग गरेका छन्।

वयस्क अभिनेत्रीलाई 'ट्रम्पबारे नबोल्न धम्की'

मानहानी

आइतवार राति प्रसारित अन्तर्वार्तामा ३९ वर्षीया ड्यानियल्सले सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनाव हुनु केही समयअघि ट्रम्पका वकिल माइकल कोअनबाट 'कुराहरू सार्वजनिक नगर्ने सहमतिस्वरूप' १ लाख ३० हजार डलर पाएको बताएकी थिइन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले सहमतिमा हस्ताक्षर नगरेकोले त्यो अवैध रहेको भन्दै ड्यानियल्सले उनीविरूद्ध मुद्दा हाल्न लागेकी छन्।

आफ्नो मुद्दामा कोअनलाई विपक्षी बनाउन लागेको ड्यानियल्सले उल्लेख गरेकी छन्।

रकम दिइएको कुरा सार्वजनिक गरेर कोअनले आफ्नो मानहानी गरेकाले उनलाई विपक्षी बनाउन चाहेको ड्यानियल्सको भनाइ छ।

'ट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्रम्प केटाकेटी जस्ता छन्'

धम्की

मध्य फेब्रअरीमा कोअनले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, "कुनै कुरा सत्य छैन भन्दैमा तपाईँलाई हानी वा क्षति पुर्‍याउन सक्दैन भन्ने हुँदैन। म सधैँ ट्रम्पको बचाउ गर्नेछु।"

ड्यानियल्सले चाहिँ आफ्नो परिवारको सुरक्षाबारे चिन्ता लागेर 'कुराहरू सार्वजनिक नगर्ने सहमतिस्वरूप' रकम लिने सहमतिमा हस्ताक्षर गरेको बताएकी छन्।

आइतवारको अन्तर्वार्तामा उनले सन् २०११ मा एउटा कार पार्किङमा एक अपरिचित व्यक्तिले 'ट्रम्पको पछि नलाग्न' भन्दै धम्की दिएको बताइन्।

ड्यानियल्सले ट्रम्पले आफ्नो टेलिभिजन कार्यक्रम 'द अप्रेन्टिस'मा स्थान दिने प्रस्ताव गरेपछि आफूहरूबीच असुरक्षित यौन सम्बन्ध भएको पनि बताएकी छन्।

तर ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता शाहले भने, "राष्ट्पतिले सशक्त ढङ्गले, स्पष्ट रूपमा र निरन्तर ती दावीहरू अस्वीकार गर्दै आएका छन्। ती दावीहरू गर्ने मान्छे मात्रै आफ्ना कुरामा अस्थिर देखिएकी छन्।"


सीबीएस न्यूजमा आगामी आइतवार प्रसारण हुने एउटा अन्तर्वार्तामा ओबामाले जो बाइडन यो निर्वाचनमा 'स्पष्ट रूपमा विजयी' भएको बताएका छन्।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले गत साता गरेको मतगणना परिणामको प्रक्षेपणमा बाइडन निर्वाचित भएको देखिएको छ।

तर अझै केही राज्यमा मतगणना जारी छ।

मतदानमा धाँधली भएको भन्दै ट्रम्पले धेरैतिर मुद्दा हालेका छन्।

तर उनको टोलीले त्यस्तो दाबी पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण देखाएका छैनन्।

ओबामाले के भने?

ट्रम्पले पराजय बेहोर्न नचाहेको हुँदा उनले मतगणनाबारे अनर्गल दाबी गरेको ओबामाले आरोप लगाए।

ओबामाको दोस्रो कार्यकाल सकिएपछि ट्रम्प राष्ट्रपति निर्वाचित भएका थिए। यो निर्वाचन सकिएपछि ओबामा पहिलो पटक बोलेका हुन्।

कुरा राम्ररी बुझेका अन्य रिपब्लिकनहरूले ट्रम्पको भनाइलाई समर्थन गरेकोमा आश्चर्य प्रकट गर्दै ट्रम्पले भने, "यो बाइडन-प्रशासनलाई मात्र नभएर सामान्य रूपमै प्रजातन्त्रको वैधानिकतामा प्रश्न उठाउने थप एउटा कदम हो। त्यो खतरनाक बाटो हो।"

अमेरिका निर्वाचन परिणामः बाइडनले खेप्नुपर्ने चुनौती 'विभाजित देश'

ओबामा आफ्नो नयाँ संस्मरणात्मक कृति सार्वजनिक हुनुअघि बोलेका थिए।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पुस्तकमा के छ?

'अ प्रोमिस्ड ल्यान्ड' नामक पुस्तकमा ओबामाको सांसददेखि राष्ट्रपतिको पहिलो कार्यकालसम्मका विषयहरू समेटिएका छन्।

नोभेम्बर १७ मा सार्वजनिक हुने उनको पुस्तक ह्वाइटहाउसमा ओबामाको कार्यकाल समेटिएको दुईमध्ये पहिलो किताब हो।

सीएनएनले उद्धृत गरेको संस्मरणको एउटा अंशमा ओबामाले भनेका छन्- शक्तिमा ट्रम्पको उदय एउटा अश्वेत व्यक्तिले देशको नेतृत्व गर्दाको त्रास देखाएर भएको थियो।

"ह्वाइटहाउसमा मेरो उपस्थितिले गहिरो तनाव सिर्जना गरे जसरी त्यसो गरियो। त्यो प्राकृतिक लहर नै बिगारिए जसरी उत्पन्न गराइएको धारणा थियो," उनको पुस्तकमा लेखिएको जनाइएको छ।

"एउटा अश्वेत व्यक्ति ह्वाइटहाउसमा पुगेकोमा आश्चर्यचकित दशौँ लाख अमेरिकीहरूलाई [ट्रम्पले] उनीहरूमा रहेको जातीय त्रासको निदानको वाचा गरेका थिए।"


सीमा बचाऔँ अभियानले प्रकाशित गरेको नक्सा

परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले त्यो धारणा भारतले लिपुलेकमा सडक निर्माण गरेको खबरले नेपालमा चर्किएको असन्तुष्टिका बीच सरकारले बुधवार आयोजना गरेको सर्वदलीय बैठकमा व्यक्त गरेका हुन्।

पछिल्लो विवाद कालापानी वा लिपुलेकसम्म मात्र सीमित रहेन। नेपालमा फेरि आवाज उठेको छ, नेपालले अब लिम्पियाधुरा पनि समेटिएको नक्सा सार्वजनिक गर्नुपर्छ।

यसअघि नागरिक स्तरमा गठन भएको 'सीमा बचाऔँ अभियान'ले विज्ञहरूको सहयोगमा तयार गरेको नक्सा करिब छ महिना अघि सार्वजनिक गरेको थियो। त्यसमा लिम्पियाधुरा पनि छ।

के हो लिम्पियाधुराको विवाद?

नेपालको नक्सामा रहेका कालापानी र लिपुलेक क्षेत्र भारतको नियन्त्रणमा छ। उसकै नियन्त्रणमा रहेको लिम्पियाधुरा नेपालको नक्सामा पनि छैन।

नापी विभागका पूर्वमहानिर्देशक पुण्यप्रसाद ओलीका अनुसार भारतले सहमति जनाएपछि लिपुलेकसम्म क्षेत्र समेटेर नक्सा सार्वजनिक गरिएको थियो।

तर उसले लिम्पियाधुराबारे असहमति जनाएपछि त्यसलाई तत्कालका निम्ति नक्सामा समावेश नगर्न आदेश आएपछि २०३२ सालमा लिम्पियाधुरा बाहेकको नक्सा बनाइए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को उनको भनाइ छ।

भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री पद्‍माकुमारी अर्यालका अनुसार २०४५ सालमा लिम्पियाधुरा क्षेत्रको नापी सर्वेक्षण टोली जान खोजेको थियो। तर भारतले आपत्ति जनाएको र दुई देशबीच सहमति भएपछि त्यस क्षेत्र भूभाग नाप्ने भनेर उक्त टोली फर्किएको थियो।

त्यसयता सहमति हुन नसकेको बताउँदै उनी भन्छिन्, "त्यसैले अब सरकारको तर्फबाट आफ्नो भूगोल समेटिएको नक्सा ल्याउन भनि चारैतिरबाट आएका सुझावलाई ध्यानमा राखेर त्यसलाई अगाडि बढाउने गरी हामीले पहिलो प्राथमिकता कूटनीतिक वार्तालाई राखेका छौँ।"

भारतको सहमति बिनैनक्सा

सरकारमाथि केवल जनस्तरको दबाव मात्र छैन। संसद्को राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिले पनि 'हालसम्म प्रचलनमा ल्याइएको नेपालको नक्सामा लिम्पियाधुरा मुहान भएको काली नदीसम्मको भूभाग समावेश गरी नयाँ नक्सा तयार पार्न' सरकारलाई निर्देशन पनि दिएको छ।

नापी विभागका पूर्वमहानिर्देशक पुण्यप्रसाद ओलीका भनाइमा त्यसो गर्दा नेपालले अहिलेसम्म लिएको नीतिविपरीत हुन्छ।

लिम्पियाधुरा क्षेत्र नेपालको हो भन्ने प्रमाणहरू रहेकाले नक्सामा नरहँदैमा दाबी कमजोर नहुने उनको भनाइ छ।

कालापानी क्षेत्रमा रहेका भारतीय सैन्य शिविर

उनी भन्छन्, "भारतले जस्तो मन लाग्यो नक्सा बनाउँछ। तर नेपालले पहिल्यैदेखि नै दुई देशबीच जहाँ सहमति हुन्छ त्यसलाई नक्सामा राख्ने र विवादित स्थानको छलफलबाट टुङ्गो लगाउन गरेको छ।"

नेपालको लामो प्रतीक्षा

भारतले लिपुलेक हुँदै चीन जोड्ने सडक बनाएको विवरण आएपछि त्यसप्रति लिखित आपत्ति जनाउँदै नेपालले फेरि भारतसँग वार्ताको प्रयास थालेको छ।

प्रधानमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्री र परराष्ट्रसचिव स्तर जुन तहमा भए पनि औपचारिक र अनौपचारिक कुराकानी छिटोभन्दा छिटो होस् भन्ने नेपाल चाहन्छ।

त्यसको निम्ति नेपाल भारत सरकारको उत्तरको पर्खाइमा छ।

तर उसको पर्खाइ अहिलेको होइन।

भारतले छ महिनाअघि कालापानी क्षेत्र समेत समेटिएको नक्सा नोभेम्बर २ तारिखमा सार्वजनिक गरेको चार दिनपछि सरकारले भारतसमक्ष औपचारिक रूपमा आपत्ति जनाएको थियो। त्यसपछि नोभेम्बर ९ मा सर्वदलीय बैठक आयोजना गर्‍यो।

त्यसमा सबै दलले सरकारलाई साथ रहने प्रतिबद्धता जनाए।

त्यसपछि नोभेम्बर १५ कूटनीतिक 'नोट' अर्थात् विरोधपत्र बुझायो।

मन्त्री ज्ञवालीका अनुसार त्यसपछि नेपालले भारतसमक्ष वार्ताको निम्ति दुईवटा मिति प्रस्ताव गर्‍यो। त्यो गुज्रिएपछि फेरि नयाँ मिति प्रस्ताव...


सीमा विवादले भारतमा चीनविरोधी प्रदर्शनहरू हुने गरेका छन्

तनाव मत्थर पार्न दुवै पक्षले वार्तालाई निरन्तरता दिइरहँदा दुई देशका सैनिक आमुनेसामुने भएको भन्दै भ्रामक सामग्रीहरू सामाजिक सञ्जालमा फैलिरहेका छन्।

तीमध्ये केहीलाई हामीले केलाएका छौँ।

दाबीः सीमामा पठाउन लागिएका चिनियाँ सैनिक रुँदै

वास्तविकताः असान्दर्भिक भिडिओ शेअर गरिएको

केही ताइवानी सञ्चारमाध्यमले त्यो भिडिओ गत सेप्टेम्बर महिनामा प्रयोग गरेका थिए जुन पछि गएर भारतमा भाइरल बन्यो।

भिडिओमा देखिएका चिनियाँ सैनिकहरूलाई सीमामा पठाउन लागिएकोले उनीहरू रोइरहेको भन्दै सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले खिसी गरे।

त्यो भिडिओ ३,००,००० भन्दा बढी पटक हेरिएको छ र भारतका जी न्यूजजस्ता प्रमुख सञ्चारमाध्यमले समेत त्यसलाई प्रयोग गरेका छन्।

एउटा चिनियाँ स्थानीय सञ्चारमाध्यमले वीच्याटमा सेप्टेम्बर १५ तारिखमा पोस्ट गरेअनुसार ती सैनिकहरू एउटा ब्यारेक जाँदै थिए र उनीहरूमध्ये पाँच जनाले तिब्बत क्षेत्रमा स्वयंसेवा गरेका थिए।

परिवारका सदस्यहरूसँग छुट्टिएपछि उनीहरू भावुक भएर रुन थालेको विवरणमा जनाइएको छ।

दाबीः भारतीय सैनिकहरू चिनियाँ लाउडस्पीकरबाट ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गीत सुनेर नाच्दै

वास्तविकताः सीमामा लाउडस्पीकरबारे केही उल्लेख गरिनुभन्दा पहिलाको भिडिओ

सेप्टेम्बर १६ तारिखमा भारतीय र चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले चिनियाँ जनमुक्ति सेनाले सीमामा लाउडस्पीकर राखेको र भारतीय सेनाको “ध्यान भङ्ग गर्न” पञ्जाबी गीत बजाउँदै गरेको भन्ने समाचार आयो।

चौबीसै घण्टा भारतीय सेनाको निगरानी रहने क्षेत्रमा चिनियाँ सैनिकले लाउडस्पीकरहरू राखेको समाचारहरूमा जनाइएको थियो।

सैनिक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै भारतीय र चिनियाँ दुवै तर्फका सञ्चारमाध्यमले समाचार लेखे। तर समाचारमा कुनै तस्बिर अथवा भिडिओ राखिएको थिएन।

त्यस्तो भएको थियो भनेर भारतीय सेनाले पुष्टि गरेको छैन।

तथापि पञ्जाबी गीतसङ्गीतमा भारतीय सैनिकहरू नाच्दै गरेको पुरानो भिडिओ भारतका सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले शेअर गरिरहेका छन्।

गत सेप्टेम्बरमा भाइरल बनेको एउटा भिडिओमा पाँचजना सैनिक पञ्जाबी गीत सुनेर नाचिरहेको देखिन्छ।

लद्दाख क्षेत्रको भन्दै प्रयोगकर्ताले दाबी गरेको उक्त भिडिओ ८८,००० पटक हेरिएको छ।

दाबीः चीनले ठूलो आवाज भएको स्पीकरबाट गीत बजाउँदा भारतीय सैनिक घाइते

वास्तविकताः सीमामा त्यस्तो उपकरणको प्रयोग गरिएको प्रमाण छैन

यो चाहिँ अघिल्लो लाउडस्पीकरको भन्दा फरक प्रसङ्ग हो।

एक चिनियाँ ट्विटर प्रयोगकर्ताले ठूलो उपकरण देखिने भिडिओ शेअर गर्दै त्यो निकै ठूलो आवाजमा भारतीय शिविरका सैनिकहरूलाई लक्षित गरी गीत बजाउने उपकरण भएको तथा त्यसबाट केही भारतीय सैनिक बिरामी एवम् घाइते भएको दाबी समेत गरेका छन्।

त्यो भिडिओ २,००,००० पटक हेरिएको छ र केही भारतीय सञ्चारमाध्यमले सोही दाबीसहित समाचार पनि बनाए।

खासमा चीनद्वारा निर्मित मोबाइल वार्निङ साइरनसम्बन्धी सन् २०१६ को मार्च महिनाको त्यो यूट्यूब भिडिओ हो।

आपत्कालमा सुरक्षा साइरनको रूपमा प्रयोग गर्नका लागि एउटा कम्पनीले त्यो उपकरण बनाएको थियो।

गीत बजाउनका लागि प्रयोग हुने लाउडस्पीकर त्यो हुँदै होइन।

दाबीः भारतीय सुरक्षाकर्मी सवार बस दुर्घटना सीमा तनावसँग सम्बन्धित

वास्तविकताः दुर्घटना भएको तर सीमा क्षेत्रमा होइन

गत सेप्टेम्बर २१ तारिखमा एक चिनियाँ ट्विटर प्रयोगकर्ताले "भारतले आफ्ना सैनिकहरूलाई आफैँलाई मार्नबाट जोगाउनु पर्ने  भएकाले" चीनसँग वार्तामा बस्न भारत नआउने दाबी गर्दै एउटा भिडिओ प्रेषित गरे।

भिडिओमा नदीमा डुबिरहेको एउटा सैनिक बस र नजिकै सैनिकहरू उभिएको देखिन्छ।

“लद्दाखमा भारतीय सैनिकको...


सीमाको भारततर्फ भारतीय झण्डा र उनको तस्बिर बोकेर घण्टौँ कुरेको मानिसहरूले उनलाई राष्ट्र नायक भन्दै स्वागत गरेका थिए।

दुवै देशका पञ्जाब प्रान्त जोडिने वागा बोर्डरमा भारतीय अधिकारीले अभिनन्दनलाई स्वागत गरिरहँदा राजधानी दिल्लीमा आतसबाजी गरिएको थियो।

उनको घरफिर्तीलाई ट्वीटरमार्फत् स्वागत गर्दै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले 'अनुकरणीय साहस प्रदर्शन गरेकोमा देश निकै गौरवान्वित रहेको' बताएका थिए।

शुक्रवार राति नै १२ बजे दिल्ली पुर्‍याइएका उनलाई सेनाको प्रचलन अनुसार पहिलो काम चिकित्सकीय परीक्षण गरिएको थियो।

त्यसपछि राति नै उनले सेनालाई आफ्नो अनुभव सुनाए।

परिवारसँग उनको भेट सप्ताहन्तमा हुनेछ।

बुधवार पाकिस्तानमा समातिएपछि उनको रिहाइको विषय भारतीय नेता र सर्वसाधारणको केन्द्रमा सबैभन्दा बढी प्राथमिकतामा परेको थियो।

सामाजिक सञ्जालहरूमा उनी 'राष्ट्र नायक'का रूपमा छाए।

उनको पक्राउ र रिहाइले दुवै देशलाई शान्तिपूर्ण अवतरणको लागि बाटो खोलिदिएको ठानिएको छ।

दुवै तर्फबाट चर्का आक्रोश र धम्कीयुक्त अभिव्यक्ति आइरहेका बेला कम्तीमा उनको प्रसंगले त्यसलाई एकाएक संवाद र शान्तिको चर्चातर्फ मो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

डिदिएको थियो।

शान्तिका लागि प्रयास

१४ फेब्रुअरीमा ४० भन्दा बढी भारतीय अर्धसैनिकको ज्यान जानेगरी भारत प्रशासित कश्मीरमा एउटा आत्मघाती आक्रमणसँगै भारत र पाकिस्तानबीच पछिल्लो तनाव चुलिएको थियो।

त्यसले परमाणु शक्ति सम्पन्न दुई देशलाई हवाई हमलाको अवस्थासम्म धकेल्दा विश्वको ध्यान खिचेको थियो।

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीले उनको रिहाइलाई 'शान्तिको सङ्केत' भनेका थिए। र दुई देशलाई जोड्ने एक मात्र आधिकारिक सीमानाका वागा-अटारीमार्फत् अभिनन्दन स्वदेश पठाइए।

पूर्वभारतीय कूटनीतिज्ञ एवं रणनीतिक मामिलाका जानकार केसी सिंहका अनुसार पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीले यसपटक 'असमझदारीहरु सुल्झाउने आत्मसम्मानले भरिएको सहजिकरण र ईच्छाशक्तिमय परिदृश्य' देखाएका छन्।

सबैलाई चकित पार्ने अभिनन्दन फिर्ताको एउटा सन्देश त्यो पनि हो।

उता पाकिस्तान टिभीमा प्रसारित एक सम्पादन गरिएको भिडि‌ओमा अभिनन्दनले आफू कसरी विमानबाट खसेँ, र कसरी पाकिस्तानी सेनाले आफूलाई आक्रोसित भिडबाट बचायो भनेर बताएका छन्।

भिडिओमा उनले भनेका छन्, पाकिस्तानी सेनाले मेरो राम्रो ख्याल गरे, उनीहरू निकै व्यावसायिक रहेछन्।

शङ्का

आफ्नो भूमिबाट आतंकवादीले पाइरहेको प्रश्रय निमिट्यान्न पार्न पाकिस्तान बलियोसँग प्रतिबद्ध भइदियोस् भन्ने भारत चाहन्छ।

पाकिस्तानी विदेशमन्त्रीले त्यसमा आफूले काम गर्ने बताएका छन्। उनले अमेरिकी टेलिभिजन सीएनएनसँगको एक अन्तर्वार्तामा युद्धतर्फ जानु दुवै देशका लागि 'आपसी आत्महत्या' हुने बताएका थिए।

तर भारतले चाहिँ विगतमा बोल्ने काम मात्र भएको भन्दै शङ्का यथावत् रहेको बताएको छ।

कतिपयले यस प्रकरणलाई लिएर नरेन्द्र मोदी वा इमरान खान कसले जित्यो भन्ने सवाल समेत उठाएका छन्।

तर भारत सहभागी भएकै कारण पाकिस्तानले शुक्रवारदेखि संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)मा सुरु भएको अर्गनाइजेशन अफ इस्लामिक कोअपरेशनको ४६औँ सत्र बहिष्कार गरेको छ। सत्रमा सो संस्थामा संलग्न देशका विदेशमन्त्रीहरू सहभागी छन्।

जहाँ विशेष अतिथिको रूपमा भारतीय विदेशमन्त्री सुषमा स्वराजले मन्तव्य दिएकी थिइन्।

भारतीय सीमा शहर अमृतसरमा रहेकी बीबीसीकी दक्षिण एसिया संवाददाता रजिनी विद्यानाथन भन्छिन्, "यस रिहाइले दुई आणविक शक्तिबीचको तनावलाई केही मत्थर पारेको छ तर वास्तविक मुद्दाहरू भने ज्यूँकात्यूँ छन्।"


सीमानाकामा रोकिएका उनीहरूले आफ्नो देश प्रवेश गर्न पाउनु पर्ने भन्दै हारगुहार गरिरहेको विवरणहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्।

तमाम प्रयासका बाबजुद आफूहरूले नेपाल प्रवेश पाउने अवस्था नदेखेपछि केहीले त दुई देशको सीमा महाकाली नदी आफैँ तरेका छन्।

तिनैमध्ये एक हुन् बैतडीको डिलासैनी गाउँपालिकाका इन्द्रसिंह खत्री।

भारतको धार्चुलाबाट नेपालको दार्चुला पुग्दा जाँघेमात्रै लगाएका उनलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको तस्बिरले देशैभर चर्चा पाएको छ।

बुधवार साँझ बैतडीस्थित आफ्नो गाउँ पुगेका खत्रीसँग बीबीसी न्यूज नेपालीका नेत्र केसीले कुरा गरेका थिए।

पढौँ उनको कहानी उनकै शब्दमा:

किन ज्यान जोखिममा हाले इन्द्रसिंहले?

भारतमा मालिकले दिएको खर्च पनि सिद्धियो। खान पाइएन।

त्यही भएर अब घरतिर जानु पाइन्छ कि भनेर आएको हो। तर पुलिसले रोक्यो।

एक रुपैयाँपनि साथमा थिएन। भोकले छटपटियौँ।

नदीमा हाम फाल्न डर लागेन?

सानातिना नदी पहिले पनि तरेको बानी थियो।

तर के गर्ने भोकले आत्तियौँ।

हाम फाल्ने योजना कसको?

त्यहाँ हामी डेढ-दुई सयजना थियौँ। हामीले मिलेर योजना बनाएका थियौँ।

तर नदी तर्ने बेलामा हामी तीनजना मात्रै... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भयौँ। अरू अन्यत्रै गए।

हामी सबै जाने भनेका थिए तर मलाई अगाडि लगाए। अरू आएनन्।

के गरे प्रहरीले?

मलाई केही पनि गरेनन्। मसँग केही पनि थिएन।

भएका पुराना लुगाफाटा उता छाडेरै हाम फालेको थिएँ।

एकजना प्रहरीले प्यान्ट दिए अर्कोले ज्याकेट अनि अर्कोले जुत्ता दिए।

चाउचाउ र खानेकुरा खान दिए। किन यसरी नमानेर यता आएको भनेर सोधे। हल्काफुल्का सम्झाए।

अब क्वारन्टीनमा बसेको हो?

त्यो क्वारन्टीनमा बस्ने आज्ञा मानेर आएको हुँ।

घरका अरूसँग पनि नभेट्नु, क्वारन्टीन तोकेको स्थानमा बस्नु भनेका छन्।

म त्यसै गर्छु। चौध दिनपछि घरभित्र जान्छु।


सीमामा दुवै देशका हजारौँ सैनिक खटिएका छन्

दक्षिण कोरियाले जडान गरेको विशेष खालको थर्मल इमेजिङ उपकरणमा ती सैनिक बुधवार राति सो क्षेत्रमा आएको पत्ता लागेको थियो।

दक्षिण कोरियाको सेनाका अनुसार परिचय स्पष्ट नभएका ती उत्तर कोरियाली सैनिकले शरण लिने इच्छा देखाएका छन्।

दर्जनौँ मानिसहरू प्रत्येक वर्ष उत्तर कोरिया छोडेर भाग्छन्। तर डीएमजेड भनिने कडा सुरक्षा व्यवस्था भएको असैनिकीकृत क्षेत्र पार गरेर भाग्ने घटना अतिदुर्लभ र धेरै खतरनाक हो।

सन् २०१७ को नोभेम्बरमा भागेर दक्षिणतिर जना लागेका एक सैनिकलाई उनका सहकर्मीहरूले ४० चोटि गोली हानेका थिए।

A rare instance of a defector fleeing through the demilitarised zone was captured on CCTV in 2017

डीएमजेडको दुईपटि्ट दुवै देशका हजारौँ सैनिकहरू खटेका हुन्छन्।

कोरियाली प्राय:द्वीपको पश्चिममा उत्तर कोरियाबाट बगेर दक्षिणतिर आएको इम्जिन नदीनजिकै बुधवार मध्यरातपछि ती सैनिकलाई पहिलो पटक देखिएको थियो।

त्यसपछि दक्षिण कोरियाली सैनिकहरूले उनलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिए।

यो घटना दक्षिण कोरियाले मध्यम दुरीका दुई क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरेको भोलिपल्ट भएको हो।

उत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्तरको सरकारी सञ्चारमाध्यम केसीएनएले देशका सर्वोच्च नेता किम जङ-अनको उपस्थितिमा नयाँ क्षेप्यास्त्रको परीक्षण भएको जनाएको छ।

उक्त परीक्षण दक्षिण कोरिया र अमेरिकाका सेनाले गर्ने भनेको अभ्यासलाई चेतावनी दिन गरिएको उत्तरको भनाइ छ।

भाग्ने घटना

कोरियाली प्रायःद्वीपमा भगौडाहरू सामान्यतया उत्तर कोरियाली हुन्छन् जो आफ्नो देशबाट भागेर लोकतान्त्रिक र सम्पन्न रहेको दक्षिण कोरिया जान खोज्छन्। र, यसरी भाग्ने काम निकै खतरनाक हुन्छ।

सोलका अनुसार सन् १९५३ मा कोरियाली युद्ध सकिएयता ३० हजारभन्दा बढी उत्तर कोरियालीहरू गैरकानुनी रूपमा दक्षिण कोरिया आएका छन्।

दक्षिण कोरियाली तथ्याङ्कअनुसार पछिल्ला वर्षमा चाहिँ उत्तर कोरियाली भगौडाहरूको सङ्ख्यामा केही कमी आएको छ।

सन् २०११ मा २,७०६ जना भागेर आएकोमा सन् २०१७ मा यो सङ्ख्या घटेर १,१२७ रहेको थियो।

केही घटनामा त गोलीको समेत परवाह नगरी सैनिकहरू हिँडेरै सीमा कटेका छन्।

अधिकांश भगौडा चीन भएर दक्षिण कोरिया पुग्छन्। उत्तर कोरियासँग चीनको लामो सीमा जोडिएको छ।

कडा सुरक्षा भएको दुई कोरियाबीचको असैनिकीकृत क्षेत्रबाट भाग्नुभन्दा त्यसरी जानु सहज मानिन्छ।

चीनले भगौडाहरूलाई गैरकानुनी आप्रवासीको रूपमा लिइन्छ र प्राय: उनीहरूकै देश फर्काइदिन्छ।

दक्षिणबाट भागेर उत्तर कोरिया जाने घटना चाहिँ निकै विरल हुन्छ र उनीहरू तथाकथित "दोहोरो भगौडा" हुन्, जो पहिला उत्तर कोरियाबाट भागेर दक्षिण पुगे र फेरि दक्षिणबाट उत्तर पुग्छन्।

सन् १९९० को दशकको मध्यतिर भोकमरीका कारण उत्तर कोरियामा हजारौँ मानिस मारिएको ठानिएका बेला त्यस्तो घटना चाहिँ धेरै सामान्य थियो।


सीमावर्ती पर्सा जिल्लाले पनि बिहीवारबाटै एक हप्ते निषेधाज्ञा लागु गर्दैछ भने धेरै सङ्क्रमण देखिएको बाँके जिल्लामा वैशाख १२ गतेदेखि निषेधाज्ञा कार्यान्वयनमा आइसकेको छ।

देशको प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्र पोखरा पर्ने कास्की जिल्लामा वैशाख १५ गते बिहान ६ बजेदेखि वैशाख २१ गते राति १२ बजेसम्म जिल्लाभरि निषेधाज्ञा जारी गरिएको छ।

जिल्ला प्रशासनहरूको आदेशमा एकअर्काभन्दा केही बुँदाहरू कमबेस भए पनि चेन ब्रेक अर्थात् सङ्क्रमण फैलावट रोक्नु निषेधात्मक कदमको मुख्य उद्देश्य रहेको उल्लेख गरिएको छ।

काठमाण्डू, ललितपुर र भक्तपुर जिल्लामा वैशाख १६ गते बिहान ६ बजेबाट शुरू हुने निषेधाज्ञा वैशाख २२ गते राति १२ बजेसम्म कायम रहने आदेशमा उल्लेख छ।

के गर्न पाइन्छः

के गर्न पाइँदैनः

यसअघि रेष्टुराँले टेकअवे सेवा दिन पाउने व्यवस्था भए पनि यसपालि जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूको आदेशमा यो विषयबारे केही उल्लेख गरिएको छैन।

उल्लङ्घन गरे के के सजाय?

जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूले सङ्क्रामक रोग ऐन, २०२० को दफा २ र स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ को दफा ६ को उपदफा ३ द्वारा प्राप्त अधिकारको प्रयोग गरी निषेधाज्ञासम्बन्धी आदेश जारी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेका छन्।

सङ्क्रामक रोग ऐन, २०२० अनुसार उक्त ऐनअन्तर्गत दिइएको आदेशलाई अपहेलना गर्ने व्यक्तिलाई एक महिनासम्म कैद वा एक सय रुपैयाँसम्म जरिवाना अथवा दुवै सजाय हुनसक्छ।

उक्त ऐनअन्तर्गत अधिकृत व्यक्तिहरूलाई काममा बाधा पुर्‍याउनेलाई ६ महिनासम्म कैद वा ६०० रुपैयाँ जरिवाना अथवा दुवै सजाय हुनसक्छ।

स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ अनुसार प्रशासनको आदेश उल्लङ्घन गर्ने व्यक्तिलाई प्रमुख जिल्ला अधिकारीले पाँच सय रुपैयाँसम्म जरिवाना वा एक महिनासम्म कैद अथवा दुवै सजाय गर्न सक्नेछन्।


सु ची काठमाण्डु किन आइन् भन्ने ती शरणार्थीलाई थाहा छैन तर उनीहरू भन्दै थिए- कसैले हामी यहाँ बसिरहेका छौं भन्ने खबर उनीसम्म पुर्‍याइदेओस्।

नेपाल सरकारले भने उनीहरूलाई गैरकानुनी आप्रवासी भन्ने गरेको छ।

जसका कारण काठमाण्डूस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघीय शरणार्थी नियोग (युएनएसचिआर)बाट निकै सीमित सुविधाहरू पाइराखेका छन्।

भारतमा समेत बस्ने वातावरण नबनेपछि पाँच वर्षअघि नेपाल आएकी सेनवारा वेगमका तीन सन्तान काठमाण्डूमै जन्मिए। सासु, श्रीमान र अन्य केही आफन्तहरूसाथ नेपाल छिरेकी उनको परिवारले छाक टार्न अनेकखाले ज्याला मजदूरी गर्ने गरेको छ।

त्यसो गरिरहंदा वेगमलाई आफ्नो देश म्यानमारको झनै बढि यादले सताउँछ। भन्छिन्, "हाम्रो पनि उता घर-जग्गा सबै छ। तर यता सबै मुस्किल छ। सिर्फ यता लडाईं झगडा छैन।"

रोहिंज्याको घर फर्कने इच्छा

३ सय ५० भन्दा धेरै रोहिन्ज्याहरू अहिले काठमाडौंको कपन क्षेत्रमा डेरा गरेर बसिराखेका छन्।

डेरा पाउने सास्तीमाझ कतिपय सार्वजनिक स्थानमा टहरा बनाएर बस्नेहरू समेत छन्। अन्य रोहिंज्याहरूझैं शुरुमा बंगलादेश भागेर आएका उनीहरू त्यहाँबाट भारत हुँदै नेपाल छिरेका थिए।

रोहिंज्यालाई घर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

फर्काइने चर्चा सुनिरहेका उनीहरूले त्यसअघि आफ्नो सुरक्षा सुनिश्चितता र पहिचानको स्पष्टता हुनुपर्ने बताइरहेका छन।

कपन, काठमाण्डूमै बसिराखेकी रसिदा वेगमले त्यसको लागि आफूहरूले आन्दोलन नगर्ने भन्दै नेपाल सरकारलाई नै त्यो कुरा सु चीसँग राखिदिन भनेका छन्। वेगम भन्छिन्, "गुण्डाहरू लगाएर बच्चाहरूको हत्या गरेको हामीले बिर्सेका छैनौं।"

सु ची  शुक्रवारदेखि काठमाडौंमा एक गैरसरकारी संस्थाले आयोजना गर्न लागेको एसिया प्यासिफिक समिटको एकजना विशिष्ट पाउनाका रूपमा नेपाल आएकी हुन्।

बिहीवार नै परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीसँग भेटेकी सु चीले प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिसँग समेत भेट्ने कार्यक्रम छ।


सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पछिल्लो सहित ५ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको छ

स्वास्थ्य मन्त्रालयले गरेको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डाक्टर बिकास देवकोटाले दुवैको उपचार प्रकिया अघि बढाइएको जानकारी दिए।

उनले दुवै सङ्क्रमणसँग जोडिएका 'कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ' अघि बढाइएको जानकारी दिए।

सङ्ख्यामा सङ्क्रमण (वैशाख १, २०७७,  दिउँसो ४ बजेसम्म प्राप्त तथ्याङ्क)

१४जनामा पुष्टि

१जना निको

५२ जिल्लामा RDT
(र्‍यापिड डाईअग्नस्टिक टेस्ट) किटबाट परीक्षण

१०३जनामा कोभिड-१९ का लक्षण  देखिएकाले अलग्ग राखेर निगरानी

त्यसअघि वीरगञ्जबाट आएकी एक महिलामा गरिएको नमुना परीक्षणमा कोभिड-१९ को सङ्क्रमण देखिएपछि उनको स्वास्थ्य उपचार थालिएको सेती प्रादेशिक अस्पतालले जनाएको थियो।

अस्पतालका वरिष्ठ इमर्जेन्सी विशेषज्ञ तथा प्रवक्ता डाक्टर जगदिश जोशीले कैलालीको लम्कीमा १२ दिन क्वारन्टीनमा बिताएर घर गएकी ती महिला अस्पताल भर्ना भएको जानकारी दिए।

उनका अनुसार स्वाब परीक्षणको नतिजाले कोभिड-१९ पोजेटिभ देखाएको थियो।

यो सँगै उक्त प्रदेशमा कोभिड-१९ को पाँच वटा सङ्क्रमण देखा परेका छन्।

कैलालीमा ती महिला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सँगै आएका मानिसहरूको सम्पर्कमा पुगेका र भारतबाट नेपाल भित्रिएका गरि करिब ४०० जनाको परीक्षण र नमुना सङ्कलन भइरहेको एक जना स्थानीय अधिकारीले बताएका छन्।

कैलालीको लम्कीचुहा नगरपालिकाका नगरप्रमुख महादेब बजगाईँले बीरगञ्जबाट लम्की आएका १८ जनाको पीसीआर विधिबाट गरिएको जाँचमा १ जना वृद्धामा कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण देखिएको बीबीसीलाई जानकारी दिए।

उनले भने, "उहाँसँगै आएका १७ जनाको पीसीआर र र्‍यापिड टेष्ट दुवै विधिबाट जाँच गरेका थियौँ। र्‍यापिड जाँचको विधिबाट सङ्क्रमण नदेखिएपछि क्वारन्टीनस्थलबाट घर पठाइएको थियो। तर अहिले पीसीआर विधिको जाँचबाट एक जनामा सङ्क्रमण देखिएपछि उहाँहरू र उहाँसँग सम्पर्कमा आएका गरी करिब ४० जनालाई क्वारन्टीनमा राखेका छौँ।"

विदेशबाट नेपाल फर्किएकी युवतीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि

नेपालमा तेस्रो व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस भेटियो

उनले सङ्क्रमित महिलाको स्वास्थ्य अवस्था 'सामान्य' रहेको र उनलाई सेती प्रादेशिक अस्पताल धनगढी पठाइएको जानकारी दिए।

सङ्क्रमण

प्रादेशिक निकायबाट आएका स्वास्थकर्मीले वीरगञ्जबाट आएको समूहसँग सम्पर्क गरेकाले क्वारन्टीनमा राखिएका र भारतबाट आएका सहित शङ्का लागेका विभिन्न ४०० जनाको लम्कीमा परीक्षण सोमबारबाट अघि बढाएको उनले जानकारी दिए।

यसअघि नेपालमा पहिलो पटक समुदाय स्तरमा सरेको भनिएको कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण पनि कैलालीमै देखिएको थियो।

कैलालीमा उनी सहित चार जना र कञ्चनपुरमा एक जना गरी सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पाँच जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको छ।

आइतवारमात्रै स्वास्थ्य मन्त्रालयले वीरगञ्जको छपकैयास्थित मस्जिदमा रहेका २१ जनाको परीक्षण गर्दा तीमध्ये तीनजनामा कोभिड-१९ भेटिएको बताएको छ।

उनीहरू तीनै जना भारतीय नागरिक भएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेपनि उनीहरूले नेपालमा कहाँ कहाँ यात्रा गरे र उनीहरूले कस्ता कस्ता सम्पर्क कायम गरे भन्ने खुलिसकेको छैन्।

३७, ५५ र ४४ वर्षका ती पुरुषहरूको हाल नारायणी क्षेत्रीय अस्पताल वीरगञ्जमा एक्ल्याएर उपचार भइरहेको छ।

उनीहरूसँग सम्पर्क कायम गरेका भनिएका पर्सा जिल्लामा विभिन्न मस्जिदमा रहेका २८ जनाको परीक्षण भइसकेको र केहीको परीक्षण भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डाक्टर देवकोटाले जानकारी दिए।

त्यसबाहेक छपकैया टोलका ५९ जनाको र्‍यापिड कीटबाट जाँच गर्दा कसैमा पनि सङ्क्रमण नदेखिएको उनले बताए।

कैलाली र रौतहटका पछिल्ला सङ्क्रमणसँगै...


सुदूर पश्चिम नेपालमा पनि बालीनालीमा तापमान वृद्धिका असर तीव्र भइरहेको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

आँप नफल्ने ठाउँमा फल्न थालेको तथा स्याउ फल्ने ठाउँमा नफल्ने जस्ता जलवायु परिवर्तनका विविध प्रभाव किसानहरुले बेहोर्न परिरहेको अधिकारीहरुले जनाएका छन्।

हाल नेपालको औसत तापक्रम वर्षेनी ०.०५६ डिग्री सेल्सियस्‌ले बढ्दै गएकोले त्यसको असर देखा पर्न थालेको कृषि विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

पश्चिम नेपालको अछाममा केही वर्षयता स्वाभाविक मानिने समयभन्दा अघिपछि नै फलफूल पाक्न थालेको त्यहाँका किसानहरुको अनुभव छ।

परिवर्तन

स्थानीय शिक्षक शकुन्तला औजीको भनाइमा यो वर्ष पनि थुप्रै किसिमका फलफूल साबिकभन्दा अघि नै पाकेको थियो।

उनले भनिन्, "यहाँको तिरखुला भन्ने साना दाना भएको फल यसपाली कहिले फल्यो थाहै भएन। कुनै फल छिटो पाक्ने कोही नपाकेर ढिलो पाक्ने भएको छ।"

छेउको पहाडी जिल्ला डोटीमा भने थुप्रै वर्षदेखि जाडो याममा हुने केही फलफूल फाप्न छोडेपछि स्याउका केही प्रजाती नरोप्ने सिफारिस समेत गर्न थालिएको जिल्ला कृषि कार्यालयका वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत तपेन्द्रबहादुर शाहले बताउछन्।

उनको भनाई छ, "निकै चिसोमा फ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ल्ने प्रकारका स्याउ उत्पादन गर्न चाहिँ अब गाह्रो भईसक्यो। पहिला पहिला यसको माथिल्लो भेगमा खेती हुन्थ्यो। अब त्यसको ठाँउमा ओखर लगाइएको छ। पहाडी भेक भएपनि आँपलाई भने प्राथमिकता दिएका छौं।"

औसत तापक्रम बढ्दा गर्मी ठाउँमा हुने बोटबिरुवा पनि विगतमा तुलनात्मक रुपमा चिसो मानिने ठाउँमा समेत लगाउने क्रम देशभर नै देखिन थालेको कृषि विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

खाद्य सुरक्षा, कृषि व्यवसाय प्रवर्द्धन तथा वातावरण महाशाखाका प्रमुख सुरेशबाबु तिवारी भन्छन्, "गोर्खाबाट प्राप्त एउटा रिपोर्ट अनुसार १५ सय मिटर उचाई सम्म धान खेती हुन थालेको छ। जुन विगतमा हुँदैनथ्यो। पहिला मुस्ताङको लेटेमा स्याउ हुन्थ्यो। अहिले तापक्रम नपुग्दा बोट सुक्न थालेको छ।"

वृद्धिदर

नेपालको औसत तापमान वृद्धिदर संसारको औसतभन्दा करीब दुइ गुणा बढी भएको बताइन्छ। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानले नेपाल जलवायु परिर्वतनका कारण अति जोखिममा रहेका प्रमुख देश मध्येको एक भएको देखाएको छ।

यस्तो वातावरणीय परिवर्तनले कृषिमै आधारित भएर हातमुख जोर्ने सामान्य कृषकको जीवनमा कस्तो असर परिरहेको छ?

तिवारी भन्छन्, "भइरहेको बाली नहुने, किराहरु प्रकोपको रुपमा आउने पाइएको छ।"

तापमान वृद्धिका कारण स्थानीय जलवायुमा देखिएका परिवर्तन र त्यसले कृषिमा पारेको प्रभावको घटनाका विवरण कृषि मन्त्रालयले संकलन गरिरहेको बताएको छ।

तापनि एकीकृत तथ्यांकको अभावमा प्रभावको ठोस मापन गर्न अझै पनि गाह्रो भएको सरकारी अधिकारीहरु बताउँछन्।


सुदूर पश्चिमको कञ्चनपुरमा बलात्कारपछि हत्या गरिएकी निर्मला पन्त प्रकरणमा न्याय माग्न भन्दै बनाइएको पोष्टर प्रहरीले च्यात्न थालेको सार्वजनिक भएपछि त्यसले अधिकारीहरूमाथि पारेको प्रभाव प्रष्ट भएको छ।

किन जटिल बन्यो निर्मला पन्त हत्याको अनुसन्धान

किन बढिरहेका छन् बलात्कारका घटना

देशभरि प्रदर्शन: 'सरकारलाई निदाउन दिन्नौं'

प्रहरीको कार्यक्षमतामाथि गृहमन्त्रीकै प्रश्न

एक रुपैयाँ देउ टोलीका एक सदस्य विक्रम केसीका अनुसार गत बुधवार राती कुरै कुरामा निर्मला पन्तको पोष्टर बनाउने निर्णय भयो।

निर्मला पन्तकी बहिनी आफ्नी दिदीको पोष्टर टाँस्दै

खासमा त्यो टोलीलाई एउटा फेसबुक सन्देशले झक्झक्याइदिएको थियो ।

सन्देश थियो- 'विवादास्पद' अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनका लागि काठमाण्डूका ठाउँ ठाउँमा टाँसिएका प्रधानमन्त्री केपी ओली र अन्यका फोटाहरूमाथि निर्मला पन्तको फोटो टाँसेर न्यायका लागि दबाब बढाउने।

टोलीले आफ्नै खल्तीबाट पैसा हालेर ३० थान फ्लेक्स २०० पोष्टर बनायो।

१८ जनाको टोली काठमाण्डू, भक्तपुर र पाटनमा बाँडिएर बिहीवार राती पोष्टर र फ्लेक्स टाँग्न व्यस्त रह्यो।

त्यो अधिकारीहरूका लागि टाउको दुखाइ ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

निदियो।

पोष्टरमा आकर्षक नारा पनि छ: "सरकार भेटियो तर न्याय भेटिएन"भन्ने।

केसीका अनुसार उनी स्वयंले खासमा 'सरकार भेटियो तर न्याय हरायो' भन्ने नारा प्रस्ताव गरेका थिए।

त्यसमाथि छलफल भएर अन्तिम रुप दिइयो 'सरकार भेटियो तर न्याय भेटिएन' भन्ने।

पोष्टरहरू सवारी साधनमा टाँसिए।

त्यसरी टाँसेका पोष्टरहरू प्रहरीले च्यातेका तस्बिरहरू सार्वजनिक भए।

प्रहरी प्रवक्ता उत्तमराज सुवेदी भन्छन्, "प्रहरीको पोष्टर च्यात्ने नीति होइन आदेश पनि दिएको छैन।"

तर गत हप्ता काठमाण्डूमा भएको एक विवादास्पद अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रधानमन्त्री केपी ओली लगायतका ठूल्ठूला पोष्टरहरू टाँसिएका थिए।

ती पोष्टरमाथि अभियानकर्ताहरूले निर्मलाको पोष्टर टाँसिदिएपछि त्यो "अशोभनीय भएको र त्यसले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि नराम्रो सन्देश जाने भएकाले स्थानीय प्रशासनले त्यो रोक्न खोजेको" प्रवक्ता सुवेदीले बीबीसीलाई बताए।

पोष्टरको स्केचको डिजाइन इन्टरनेटबाट निकालिएको र त्यो स्केच स्कृष्णगोपालले बनाएको उनले बताउ।

त्यसैक्रममा "आक्रोशित" अभियानकर्मीलाई पक्राउ गरिएको र पछि छोडिएको उनले बताए।

अभियानकर्ताहरू दबाब बढाउन पोष्टर सहित सडकमा आएको बताउँछन्

पोष्टरको माग देशका विभिन्न भागबाट आउन थालेपछि उनीहरूले गुगल ड्राइभबाट सबैलाई डिजाइनमाथि पहुँच दिए।

देशभर स्वतस्फूर्त रुपमा सबैले आ-आफै पोष्टर बनाएको केसीले बताए।

निर्मलालाई न्याय माग्ने काममा सबैले जिम्मेवारी महसुस गरुन् भनेर पहिले त पोष्टरबारे उनीहरूले कसैलाई बताएनन्।

तर 'राजनीतिक पार्टीले नियोजित रुपमा गरेको भन्ने जस्ता आरोप आएपछि' आफूहरू पोष्टरबारे जानकारी सार्वजनिक गर्न तयार भएको केसीले बताए।

पोष्टरपछि स्टिकरको माग आउन थाल्यो।

आफ्नै खल्तीका पैसा खर्च गरेर २२५ स्टिकर बनाएर उनीहरूले गत शनिवार भृकुटीमण्डपमा भेटघाट आयोजना गरे।

स्टिकर, पोष्टर र फ्लेक्स बनाउँदा लागेको खर्च १८ जनाको समूहमा बाँडदा प्रतिव्यक्ति ५३२ रुपैयाँ परेको केसीले बताए।

त्यसपछि स्टिकरको माग आयो त्यसलाई पनि उनीहरूले गुगल ड्राइभ मार्फत् बाँडन थाले।

आफूहरूले बनाएको स्टिकरले निर्मलालाई न्याय दिने कुरामा दबाब बढाउने माध्यम बनेकोमा आफूहरू उत्साहित बनेको केसीले बीबीसीलाई बताए।

बलात्कार र हत्या

कञ्चनपुरमा एउटी किशोरीको बलात्कार त्यसपछि हत्या भयो।

महिलाहरूमाथि यस्ता ज्यादती दैनन्दिन रुपमा धेरै हुने गरेका प्रहरीका...


सुदूरपश्चिममा कोरोनाभाइरसबाट मृत्यु भएका व्यक्तिको शव व्यवस्थापनको नमुना प्रदर्शन गर्दै नेपाली सेना

सोमवार स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले एक वक्तव्य जारी गर्दै थप सङ्क्रमणको पुष्टि गरेको हो।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीका अनुसार सोमवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

उनीहरूबाट सङ्कलित नमुना राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला, बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, राप्ती  स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, कीटजन्य रोग अनुसन्धान तथा तालिम केन्द्र, भेरी अस्पताल, प्रदेश अस्पताल सुर्खेतमा परीक्षण गरिएको थियो।

प्रदेश नं २ का जिल्लामा कुल ५४ जनामा कोभिड-१९ देखिएको हो।

नेपालमा पछिल्लो समय सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको देखिन्छ।

कतिपय विज्ञले परीक्षणको दायरा फराकिलो बनाइएकाले सङ्ख्या बढेको उल्लेख गरिरहेका छन्।

कतिपयले भने कोरोनाभाइरस अब समुदायमा पुगेकाले परीक्षणको सङ्ख्या अहिलेको भन्दा धेरै बढाउनुपर्ने बताइरहेका छन्। सरकारी अधिकारीहरूले भने कोरोनाभाइरस समुदायमा पुगेको भन्ने कुरा अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

लकडाउनका कारण भारतमा अड्किएका नेपालीहरू ठूलो सङ्ख्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ामा देश भित्रिएसँगै क्वारन्टीनहरूमा बस्नेको सङ्ख्या दिनदिनै बढ्दै गएको छ।

को हुन् सङ्क्रमित?

मन्त्रालयका अनुसार सङ्क्रमितमध्ये दैलेखमा फेला परेका सात जनामध्ये एक महिलाबाहेक अरू सबै पुरुष हुन्।

रौतहटका २६, बाराका २१, बाँकेका चार तथा धनुषा,  कपिलवस्तु र काठमाण्डूका तीन-तीन जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

काठमाण्डूमा फेला परेका सङ्क्रमित टोखा र बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाका हुन्।

त्यसैगरी बारा र सप्तरीमा दुई-दुई जना तथा बर्दियामा एक जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

उनीहरू १६ देखि ५३ वर्ष उमेरका भएको मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

अहिले प्रदेश नं ५ र २ मा सर्वाधिक सङ्क्रमित छन्।

आइतवार अपराह्णसम्म देशभरि ३९,८०४ जना क्वारन्टीनमा थिए। अहिलेसम्म तीन जनाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाउँछ।


सुनको जलहरी राख्ने निर्णयविरूद्ध सर्वोच्च अदालतमा दुईवटा छुट्टाछुट्टै रिट निवेदन दर्ता भएको भोलीपल्टै सुनको जलहरी स्थापना भएको हो।

कोषका सदस्यसचिव डा. प्रदिप ढकालले भने, 'मङ्गलवार उपयुक्त साइत भएकोले जलहरी स्थापना गर्यौँ र आज राष्ट्रपतिको उपस्थितिमा विशेष पूजाका साथ जलहरी स्थापना कार्य पुरा हुनेछ।'

तर उक्त कदमलाई संस्कृतिविद् तथा कोषका पूर्वकोषाध्यक्ष नरोत्तम वैद्यले 'असंवैधानिक र दुर्भाग्यपूर्ण' भनेका छन्।

चाँदीको जलहरीलाई सुनको जलहरीले प्रतिस्थापन गर्ने कार्य संविधान, कानुनको मर्म र भावनाविपरीत भएको भन्दै वैद्य र अधिवक्ता निकिता ढुङ्गानाले रिट निवेदन दायर गरेका थिए र आज त्यसको पहिलो पेशी रहेको छ।

उक्त निवेदनमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय, पशुपति क्षेत्र विकास कोष तथा कोषको सञ्चालक परिषद्, गुठी संस्थान लगायतलाई विपक्षी बनाइएको छ।

विवाद के हो?

रिट निवेदक वैद्यका अनुसार सुनको जलहरी हाल्ने कार्य प्राचीन स्मारक संरक्षण ऐन २०१३ विपरीत छ।

तर प्राचीन स्मारक संरक्षण ऐनका अनुसार 'स्मारकहरूको संरक्षण, मर्मत तथा जीर्णोद्धार पु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रातत्व विभागको निरीक्षण, प्राविधिक सेवा तथा निर्देशनमा गुठी संस्थानले गर्नेछ' भनिएको छ।

'कुनै प्राचीन स्मारकलाई नष्ट गरेमा, भत्काएमा, हटाएमा, परिवर्तन गरेमा, विरूप पारेमा वा चोरी गरेमा पाँच वर्षदेखि पन्ध्र वर्षसम्म कैद सजाय हुनसक्ने' उक्त ऐनमा भनिएको छ।

पुरातत्त्व विभागका महानिर्देशक दामोदर गौतमका अनुसार पशुपतिनाथमा हाल रहेको चाँदीको जलहरी राजा महेन्द्रले २०२५ सालमा राखेका हुन्।

त्यसअघि राजा गीर्वाणयुद्धको पालामा तामाको जलहरी प्रतिस्थापित गरिएको अभिलेख रहेको उनले बताए।

तामाको जलहरीको एक प्रतिकात्मक उदाहरणको रूपमा रहेको पशुपति क्षेत्रस्थित एक शिवलिङ्ग।

'चारपटकसम्म फेरियो' जलहरी

महानिर्देशक गौतमले भने, 'मुख्य शिवलिङ्गको जलहरीलाई चार पटकसम्म तामाको पाताले मोडिसकेको पाइएकोले अहिले जलहरीलाई जिर्णोद्धार गर्दा प्राचीन स्मारकलाई कुनै असर पर्ने देखिँदैन।'

उनले भने, 'जिर्ण भएको अवस्थामा त्यहाँको अभिलेख वा पुरातात्विक वस्तुलाई असर नपर्ने हिसाबले सुनको पाता राख्दा कुनै असर पर्दैन।'

विगत सात वर्षयता जलहरी फेर्ने विषयमा विवाद हुँदै आएको सम्बन्धित विज्ञको भनाइ छ।

संस्कृतिविद् डा. गोविन्द टण्डनका भनाइमा चाँदीको सट्टा सुनको राख्दा शास्त्रीय वा पुरातात्विक हिसावले कुनै अप्ठेरो छैन।

उनले भने, 'तर मठमन्दिरको शैली वा त्यहाँ प्रयोग भएका सामानहरूलाई पहिला जस्तो छ त्यस्तै बनाउनुपर्छ भन्ने कुरामा चाहिँ दुईमत छैन। धातु फेर्दैमा आत्तिनु पर्दैन।'

ज्योतिर्लिङ्ग चोइटिएको भन्ने आशंका के हो?

जलहरी फेर्दा विगतमा ज्योतिर्लिङ्ग चोइटिएको भन्ने भनाइमा पनि कुनै सत्यता नभएको उनी बताउँछन्।

उनले भने, 'मेरो बुझाइमा जलहरी फेर्दा ज्योतिर्लिङ्ग चोइटिएको हैन। बरु ०६८ सालभन्दा अगाडिसम्म भक्तजनले बाहिरबाट सिक्का फाल्ने चलन थियो। त्यसैका कारणले चोइटिएको हुनसक्छ।'

बाहिरै बनाएर भित्र लगेर जडान गरिने भएकोले पनि जलहरी जतिसुकै गह्रौँ भएपनि मुख्य स्मारकमा कुनै समस्या नहुने उनको तर्क छ।

 कुनै पनि नयाँ धातुको पाता राख्दा हुन सक्ने असर र विद्यमान प्रचलनबारेमा भट्टहरूसँग सोध्दा कुनै असर नपर्ने बताएको पुरातत्त्व विभागका महानिर्देशक गौतमले बताए।

गौतमले भने, 'जलहरीमा रहेका पुराना पाताहरू त्यहीँ भित्र नै रहने र भुइँमा बसेको जलहरीमा पछि थपिने पाताले कुनै असर नगर्ने हुनाले ज्योतिर्लिङ्गमा कुनै असर हुँदैन।'

कोषका सदस्यसचिव ढकालले पनि 'विगतमा...


सुनको मूल्य अप्रत्याशित रूपमा बढेपछि विश्वभरि नै विक्री गर्ने क्रम बढेको थियो। त्यसैले मङ्गलवार सुनको भाउ केही घटेको विज्ञहरू बताउँछन्।

अहिले अमेरिका र इरानबीच जारी तनावले सुनको मूल्य विश्वभरि नै बढेको बताइन्छ।

नेपाली बजारमा मङ्गलवार छापावाल सुनको भाउ प्रतितोला ७५,००० रुपैयाँ तोकिएको छ। सोमवार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ७६,००० रुपैयाँ थियो।

नेपाली विक्रेताका अनुसार सोमवार विश्वबजारमा सुनको भाउ प्रतिऔन्स १,५७५ डलर हुँदा नेपाली बजारका लागि मूल्य निर्धारण गरिएको थियो।

मङ्गलवार विश्वबजारमा प्रतिऔन्स १,५६० डलर भएकाले नेपाली बजारमा सुनको मूल्य केही घटेको हो।

एक औन्समा २.४३ तोला हुन्छ। नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले मङ्गलवारका लागि  एक डलरको सटही दर ११५.४० रुपैयाँ तोकेको छ।

विशेषगरी मध्यपूर्वमा तनाव बढ्नेबित्तिकै विश्वभरि सुनको मूल्य प्रभावित हुने विक्रेताहरूले बताउँछन्।

मध्यपूर्वमा द्वन्द्व बढ्दा किन सधैँ सुनको भाउ बढ्छ त? नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका भूतपूर्व अध्यक्ष तेजरत्न शाक्यसँग बीबीसी न्यूज नेपालीले कुरा गरेको छ।

उनीसँग गरिएको कुराकानीको सार

इतिहास हेर्ने हो भने मध्यपूर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्व मात्र होइन अमेरिका संलग्न भएको जुनसुकै द्वन्द्वले सुनको भाउ बढाउने गरेको छ। भियतनाम युद्धका बेला पनि सुनको भाउ निकै बढेको थियो।

अमेरिकास्थित वाल स्ट्रीटको शेअर र अन्य बजारले विश्वको अर्थतन्त्रलाई असर गर्ने हुँदा त्यसो हुन्छ।

यदि वाल स्ट्रीटमा शेअरको भाउ घट्यो भने लगानीकर्ता निराश हुन्छन्। उनीहरूले अन्यत्र विकल्प खोज्छन्।

त्यस्तै अमेरिकी डलरको भाउ घट्यो भने पनि लगानीकर्ताले अन्य विकल्प खोज्छन्।

त्यसरी खोजिने विकल्पमा पहिलो स्थानमा सुन आउँछ। मानिसहरू सुनलाई प्रमुख लगानी गर्ने वस्तुका रूपमा लिन्छन्।

सुनकै आधारमा मुद्राको मूल्य पनि निर्धारण हुन्छ।

हुन त विश्वस्तरीय नेताहरूले विभिन्न समयमा सुनका आधारमा मुद्राको मूल्य तय गर्ने कुरालाई फेर्न नखोजेका होइनन्। तर उनीहरू त्यसमा सफल भएनन्।

भियतनाम युद्धको बेला पनि यस्तो प्रस्ताव गरिएको हामीले इतिहासमा भेट्छौँ।

त्यस बेला सुनको भाउ प्रतिऔन्स ३५ डलरबाट बढेर एक्कासि ७० डलर पुगेको थियो। तर अहिले त यो बढेर १,५६० डलर भइसक्यो।

पहिले युरोपेलीहरू सुनलाई ध्यान दिँदैनथे। तर पटकपटक अर्थतन्त्र खराब हुन थालेपछि सुनमा लगानी गर्ने चलन बढेको हो।

गत डिसेम्बर अन्त्यसम्ममा सुनको भाउ बढाउने सबैभन्दा ठूलो कारण अमेरिका-चीनबीच भएको व्यापारयुद्ध थियो।

त्यसले गर्दा शेअर बजार कमजोर भएको थियो। तर गत डिसेम्बर १५ मा अमेरिका र चीन एकखाले समझदारी भएपछि त्यसमा केही कमी आउने अपेक्षा गरिएको थियो।

अहिले आएर इरान र अमेरिकाबीच एक्कासि देखिएको तनावले गर्दा सुनमा असर परेको छ। अहिले धेरैलाई अब द्वन्द्व हटाउन नसकिने वातावरण तयार भयो भन्ने परेको छ।

त्यसैले गर्दा सुनमा लगानी गर्नेहरू बढेकाले भाउ बढेको हो।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डिसेम्बर अन्त्यमा सुनको मूल्य प्रतिऔन्स १,५२३ डलर थियो। अझ  डिसेम्बर १५ तिर त १,४८० डलरको हाराहारीमा थियो।

तर ज्यानुअरी सुरु हुनेबित्तिकै प्रतिऔन्स १,०२३ डलरबाट १,५५३ डलर पुग्यो।

सोमवार अझ बढेर १,५७५ डलर पुग्यो। मङ्गलवार चाहिँ विश्वभरि सुन बेच्ने मानिसहरू बढेकाले भाउ १५ डलरजति घट्यो।

अब चाँडै सुनको भाउ प्रतिऔन्स १,६०० डलरजति पुग्ने अनुमान छ।

विगत ५/७ महिनादेखि तेलको भाउको असर भने सुनमा देखिएको छैन। तेलको भाउ बढ्दा सुन उत्खनन गर्दा लाग्ने इन्धन लागत बढ्ने भएकाले सुनको भाउ बढ्नेगर्थ्यो।

तर अहिलेका लागि यो कारण होइन। हताश भएर मानिसहरूले सुन किनेका हुन्।

अबका...


सुनौली नाका हुँदै कैयौँ पर्यटक खासगरि लुम्बिनी घुम्न नेपाल आउने गर्छन्

सो प्रतिबन्धका कारण त्यही बाटो हुँदै फर्किने गरी नेपाल आएका सयौँ पर्यटकहरूले अनपेक्षित झमेला बेहोर्नु पर्ने अवस्था आएको नेपाली अधिकारीहरूले बताएका छन्।

काठमाण्डू जान सुझाव

नेपाल घुमेर भारतको बाटो हुँदै आफ्नो देश फर्कन लागेका केही पर्यटकहरूलाई भारतीय अध्यागमन कार्यालय सुनौलीले भारत प्रवेशमा रोक लगाएपछि ती पर्यटकहरूलाई काठमाण्डू पठाइएको अध्यागमन कार्यालय वेल्हियाका प्रमुख गिरिराज खनालले बताए।

उनले भने, "भारतले नेपाल आउने पर्यटकलाई धमाधम पठाइरहेको छ।

"तर यताबाट भारत जान हिँडेका कोरोनासङ्क्रमित मुलुकका पर्यटकलाई भने त्यहाँको अध्यागमन कार्यालयले नेपालतर्फ नै फर्काइदिएको छ।"

"त्यहाँबाट फर्काइएका पर्यटकलाई हामीले काठमाण्डू जान सल्लाह दिएका छौँ," उनले थपे।

नेपाल पस्ने क्रम जारी

अध्यागमन कार्यालयको रेकर्डमा वेल्हिया नाकाबाट मात्रै गत पाँच दिनको अवधिमा कोरोनाभाइरस प्रभावित चीन, दक्षिण कोरिया, जापान र इटली लगायतका मुलुकका करिब ७० जना पर्यटकहरू नेपाल प्रवेश गरेका छन्।

भारतीय अध्यागमन कार्यालयका एक अधिकारीका अनुसार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नेपाल पसिसकेका त्यस्ता मुलुकका पर्यटकहरू अब स्थलमार्गबाट भारत प्रवेश गर्न पाउने छैनन्।

ती अधिकारीले भारत सरकारले उनीहरूको प्रवेश अनुमतिपत्र पनि रद्द गरिसकेको बताए।

सरकारले अति आवश्यक कामको लागि सम्बन्धित मुलुकका दूतावाससँगको सहमतिमा बाहेक सङ्क्रमित मुलुकका नागरिकलाई भारत प्रवेश दिने काम अहिलेलाई स्थगित गरेको आफ्नो नाम उल्लेख नगर्न भन्दै ती अधिकारीले बीबीसीलाई बताए।

नेपालमा १० मार्चदेखि रोकिने

वेल्हियाबाहेक नेपालका अरू केही ठूला नाकाहरूबाट पनि भारतको बाटो हुँदै तेस्रो मुलुकका पर्यटकहरू नेपाल आउने गर्छन्।

अध्यागमन प्रमुख खनालले त्यस्ता पर्यटकहरू अब उच्च सतर्कता भएको क्षेत्रबाट मात्र फर्कन सक्ने विश्वास व्यक्त गरे।

उनी भन्छन, "उनीहरूलाई आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न त पर्‍यो नै, तर त्यसको लागि उनीहरूलाई थप झमेला आइलाग्न सक्छ।"

भारतले कोरोना सङ्क्रमित मुलुकका नागरिकको लागि यसै सातादेखि प्रवेश अनुमतिमा कडाइ गरेको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले बताएका छन्।

नेपालले भने आउँदो साता अर्थात १० मार्चदेखि मात्र कोरोनाभाइरस प्रभावित मुलुकका नागरिकलाई नेपाल भित्रिने बेलामा लिन पाइने 'अन अराइभल भिसा' दिने काम स्थगन गर्ने सूचना स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले जारी गरेको छ।


सुन्दरीजलस्थित प्रशोधन केन्द्रसम्म ल्याइपुर्याउन आवश्यक करिब २६ किलोमिटर लामो सुरुङ्ग मध्ये अब केवल २,५८८ मिटर मात्र खन्न बाँकी छ।

सरकारले उक्त समयसीमा हालसम्म कायमै राखे पनि त्यतिञ्जेलमा पूरै सुरुङ्ग खन्न सकिने सम्भावना कमै रहेको अधिकारीहरु नै स्वीकार्छन्।

तर सुरुङ्ग, पाइपलाइन तथा पानी प्रशोधनको काम ९० प्रतिशतभन्दा धेरै सकिएको उनीहरुको भनाइ छ।

हिसाब

सोमबार सम्मको आँकडा हेर्ने हो भने मेलम्ची खोलाको पानीलाई सुन्दरीजलस्थित प्रशोधन केन्द्रसम्म ल्याइपुर्याउन आवश्यक करिब २६ किलोमिटर लामो सुरुङ्ग मध्ये अब केवल २५८८ मिटर मात्र खन्न बाँकी छ।

तर त्यो खन्ने औसत गति २० मिटर प्रतिदिनको हाराहारीमा छ।

सो हिसाबले बाँकी सुरुङ्ग खन्न अझै १३० दिन लाग्छ।

त्यसोभए सरकारले काठमाण्डौंबासीको यसपालीको दशैं थप रौनक पार्ने भनी देखाएको आश पूरा होला त?

 खानेपानी तथा सरसफाई मन्त्रालयका सचिव भिमप्रसाद उपाध्यायका अनुसार कामलाई गति दिने प्रयास तीव्र बनाइएको छ।

उनले भने, "दशैंमा भनेको तर सुरुङ्गको खन्ने काम एकदम जटिल अवस्थामा पुगेको छ। धेरै विचार पुर्याएर खन्नुपर्ने स्थानहरु आइपरेका छन्। तर पनि बढीमा एक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाध महिना ढिलो होला। हामी अझै यो खन्ने कामलाई तीव्रता दिने कोशिशमा छौं।"

नेपालमा पहिलोपटक यति लामो सुरुङ्ग खनेर खानेपानी आपूर्ति गर्न लागिएको उक्त परियोजनाको यो नै सबभन्दा खर्चिलो तथा समय लाग्ने खण्ड भएको बताइन्छ।

हालसम्म सुरुङ्गका निम्ति मात्रै २० अर्ब रुपियाँ खर्च भइसकेको र अझै दुई अर्ब लाग्ने सचिव उपाध्यायले बताए।

"बाइस अर्ब सुरुङ्गका निम्ति हो। अब सुरुङ्ग बनिसकेपछि भित्री संरचनामा केही अन्तिम कामहरु बाँकी हुन्छन्," उनले भने।

परीक्षण

मेलम्ची परियोजनाको अर्को खण्ड अन्तर्गत पानी प्रशोधन तथा जलाशयहरु अनि पाइपलाइन निर्माण हो।

तिनका निम्ति सुरुङ्गमा लागेको भन्दा दोब्बर खर्च भएको सचिवले बताएका छन्।

तिनको पनि काम लगभग सकिएको र अब साउनको अन्तिम सातातिर बाग्मतिको पानी प्रशोधन गरेर पाइपमा पठाई परीक्षण गर्न लागिएको बताइएको छ।

यो मेलम्ची परियोजनाबाट उपत्यकाका निम्ति दैनिक १७ करोड लिटर पानी आपूर्ति गरिने योजना छ।


सुन्दा चरम र कडा लागे पनि यी यस्ता व्यवस्था हुन् जुन यात्रासँग सम्बन्धित व्यवसायमा आबद्ध केहीले लकडाउनपछि यात्रु तथा पर्यटकहरूलाई सुरक्षित अनि सहज महसुस गराउनका लागि लागु गर्न सकिन्छ कि भन्ने बारेमा सोचिरहेका छन्।

स‌ंसारभरि नै अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू फेरि कहिलेबाट सुरु हुनेछन् अहिले नै भन्न सकिने अवस्था छैन।

आर्जेन्टिनामा आगामी सेप्टेम्बर महिनासम्म अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडानमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। यूकेका एक मन्त्रीले पनि निकट भविष्यमा छुट्टीमा ननिस्कने बताएका छन्।

विदेशमा घुमघामका लागि निस्किन अवस्था सिर्जना भएपछिको परिदृश्य कस्तो रहला त?

विमानस्थल

लन्डनसहित विश्वका विभिन्न विमानस्थलहरूले सरकारी निर्देशनमा आधारित रहेर अत्यावश्यक यात्रामा निस्कनु परेकाहरूका लागि मात्र विभिन्न किसिमका उपाय अपनाएका छन्।

त्यसमा एक वा दुई मिटरको सामाजिक दूरी कायम राख्ने, विमानस्थलमा स्यानिटाइजर वितरण गर्ने र विभिन्न टर्मिनलहरूमा समान रूपमा यात्रुहरूको सङ्ख्या कायम राख्ने जस्ता व्यवस्था मिलाइएको छ।

अमेरिकाको ट्रान्सपोर्ट सेक्युरिटी एडमिनिस्ट्रेसनले सुरक्षा जाँच अघि र पछि २० सेकेन्डसम्म हात धुनुपर्न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े बताएको छ।

तर हङ्‌कङको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा शरीरलाई पूर्ण रूपमा नि:सङ्क्रमण गर्ने उपकरणको परीक्षण भइरहेको छ।

उक्त उपकरणले ४० सेकेन्डमा नि:सङ्क्रमित बनाउन सक्ने बताइएको छ।

हङ्‌कङको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा शरीरलाई पूर्ण रूपमा नि:सङ्क्रमण गर्ने उपकरणको परीक्षण भइरहेको छ

एउटा पर्यटन व्यवसाय इन्ट्रेपीड ट्राभल ग्रुपका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका अनुसार कडा सुरक्षा जाँचका कारण विमानस्थलका विभिन्न स्थान पार गर्न लामो समय लाग्नेछ।

"विमानस्थलमा जडान गरिएका उपकरणमा परीक्षणका लागि हाल सामान हाल्नुअघि तरल पदार्थ र विद्युतीय उपकरण निकाल्न लगाइएजस्तै सामाजिक दूरी कायम गर्नु पनि सामान्य हुँदै जानेछ।"

"निरोगी रहेको जनाउ लिने राहदानीजस्तै कागजात पनि प्रयोगमा ल्याइएको देख्न सकिने सम्भावना पनि छ।"

केही मानिसहरूमा कोभिड-१९ सङ्क्रमणको लक्षण नदेखिने हुँदा यी प्रक्रियाको प्रभावकारिताबारे भने विज्ञहरूको मत बाझिएको छ।

र, थुप्रै विमानस्थलहरूले यो लागु गर्ने छैनन्। तर केही भने यस्ता किसिमका व्यवस्थामा निकै अग्रसर देखिएका छन्।

दुबईको विमानस्थलमा एमिरेट्स विमानसेवाले यात्रुहरू विमान चढ्नुअघि रगत परीक्षण गरिरहेको छ। त्यसको नतिजा १० मिनेटमा प्राप्त हुने उसले बताएको छ।

विमानभित्र

तपाईँ सिटमा बस्दै गर्दा सम्भवतः मास्क लगाएका परिचारकहरू देखिनेछन् र सामान्य अवस्थामा देखिने उनीहरूको मुस्कान तपाईँले कल्पना गर्नुपर्नेछ।

उनीहरूलाई हेर्दै तपाईँ पनि मुस्कुराउन सक्नुहुनेछ। तर विभिन्न देशहरूले सुझाए अनुसार त्यसो गर्दै गर्दा तपाईँले पनि मास्क लगाइरहेको हुन सक्छ।

तपाईँ कोरियन एअरबाट यात्रा गर्दै हुनुहुन्छ भने व्यक्तिगत सुरक्षा पोशाक (पीपीई) लगाएका मानिसहरू देखेर नआत्तिनुहोला।

उक्त कम्पनीले चालक दलका सदस्यहरूका लागि गाउन, पन्जा र आँखा समेतको बचाउ गर्ने मास्कको व्यवस्था गर्ने बताएको छ।

थुप्रै वायुसेवा कम्पनीले बीचको सिट खाली राखेर सामाजिक दूरी कायम राखिने पनि बताएका छन्।

गन्तव्यमा पुगे पछिको अवस्था

इटलीको कुनै समुद्री तटमा घुमघाममा रमाउन कस्तो होला?

शीतल स्थानको खोजी गर्न सिसाका बारले छुट्टाइएका आरामदायी कुर्सीहरूका बीच तपाई हिँडिरहेको पाउनुहुनेछ।

"मैले केही चित्रहरू हेरेको छु," उत्तर युरोपस्थित इन्स्टीट्युट अफ टुरिजम रिसर्चका उल्फ सोन्टाग भन्छन्।

"इटलीमा साँच्चिकै यसबारे सोचविचार गरिराखिएको छ।"

युरोपका विभिन्न...


सुन्नी विद्रोहीहरुले इराकका विभिन्न क्षेत्रमा पकड जमाउँदै गएपछि त्यहाँ संकट गहिरिँदै गएको छ

इराकमा रहेका नेपालीहरुको अवस्था बुझ्नका लागि त्यहाँ पुगेका ती अधिकारीले समस्या परेकाहरुमध्ये अब पाँच जनालाई मात्र नेपाल फर्काउन बाँकी रहेको बताए।

उनीहरुलाई स्वदेश फिर्तीका लागि सुरक्षित स्थानमा सारिसकिएको उनको भनाई छ।

इराकमा जारी द्वन्दका कारण समस्यामा परेका नेपालीहरुको पहिचान गरी स्वदेश फर्काउन सरकारले करिब एक महिनाअघि अर्जुनकान्त मैनालीलाई विशेष दूतको रुपमा त्यहाँ पठाएको थियो।

उद्धार

आफ्नो बसाइँका क्रममा द्वन्दग्रस्त मोसुल र आसपास क्षेत्रबाट ११ जना र बगदादबाट अन्य दुई जनालाई नेपाल फर्काइ सकिएको मैनालीले बताए।

उनका अनुसार बाँकी पाँच जनालाई उद्धार गरी कुर्दिस्तान प्रान्तको राजधानी अर्बिल पुर्याइसकिएको र केही दिनभित्रै स्वदेश फर्काइने छ।

इराकमा जारी संकटका कारण अब कोही नेपाली जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेको नपाइएको मैनालीले बताए।

उनले थपे, ''उद्धार गरिहाल्नुपर्ने अब बाँकी छैनन्। हामीलाई यो मान्छे कुनै कठिनाईमा द्वन्द क्षेत्रमा हुनुहुन्छ भन्ने जानकारी छैन। द्वन्द क्षेत्रमा म यस्तो ठाउँमा अड्केर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बसेको छु, आउन सकेको छैन्, दुःख छ। यहाँबाट निकालिदिनु भनेर भन्ने अब कोही पनि हुनुहुन्न।''

सरकारले नेपाली कामदारहरुलाई इराक जान प्रतिबन्ध लगाएपनि दलालहरुले भारत र खाडीका विभिन्न देश हुँदै इराक पुर्याउने गरेको सरकारी अधिकारीहरु बताउँछन्।

प्रतिबन्ध

रोजगारका लागि जान सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको त्यस्ता मुलुकमा नेपालीहरु पुगिरहेको समस्याबारे गम्भीर हुनुपर्ने अधिकारीहरुको भनाई छ।

त्यसबारे मैनालीले भने, ''८/१० हजारको हाराहारीमा मान्छे यहाँ हुनुपर्छ। हामीले बन्द गर्दा-गर्दै पनि यसरी नेपालीहरु गएर काम गरिरहनुभएको छ। अब यसमा हामी कसरी अगाडि बढ्ने भन्ने विचार गर्नुपर्ने अवस्था छ।''

इराकमा रहँदा नेपाली कामदारहरुबारे अर्को तथ्य पनि उजागर भएको मैनालीले बताएका छन्।

उनका अनुसार घरेलु कामदारका रुपमा भारत हुँदै दुबईबाट इराकको कुर्दिस्तान पुर्याइने नेपाली महिलाहरुलाई दलालहरुले करिब सात हजार अमेरिकी डलरमा बेच्ने गरेको पाइएको छ।

त्यस्ता महिलाहरु करिब दुई हजारको संख्यामा रहेको अधिकारीहरुको अनुमान छ।


सुपुर्दगी विधेयक विपक्षमा हङकङमा हजारौँ मानिसहरू प्रर्दशनमा उत्रिएका छन्

हङकङका नागरिकलाई चीन सुपुर्दगी गर्न सकिने प्रावधान भएको विधेयकको विरोधमा लाखौं नागरिकहरू गएको सप्ताहदेखि सडकमा उत्रिएका छन्।

हङकङको सरकारकी मुख्य कार्यकारी क्यारी लामले शनिवार अति विवादास्पद बन्न पुगेको सो विधेयक स्थगित गरेको घोषणा गरेकी हुन्।

तर प्रदर्शनकारीहरूले विधेयक रद्द हुनुपर्ने माग गरेका छन्। केहीले लामको राजीनामा समेत मागेका छन्।

आइतवार बिहान हङकङको भिक्टोरिया स्क्वायरमा कालो वस्त्र लगाएर वा हातमा सेतो फूल लिएर ठूलो सङ्ख्यामा प्रदर्शनकारी जम्मा भएका छन्।

ठूलो सङ्ख्यामा जम्मा भएका प्रदर्शनकारीका कारण धेरै सडक बन्द भएका छन् र ट्रेन स्टेशनहरू भिड भएको छ।

धेरै प्रदर्शनकारीले शनिवार ठूलो ब्यानर राख्ने क्रममा खसेर मृत्यु भएको एक प्रदर्शनकारीको सम्झनामा सेतो फूल बोकेका हुन्।

केही प्रदर्शनकारीहरूले लामको घोषणामा शङ्का व्यक्त गरेका छन्।

"क्यारी लामले हङकङका नागरिकहरूको अनुभूतिलाई वेवास्ता गरेकी छिन्," ६७ वर्षीय प्रदर्शनकारी माले भने। उनले लामले गत हप्ता लाखौं मानिसहरू सडकमा उत्रिदा पनि केही नभएको भान पारे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को बताए।

"हामी प्रहरीले अमानवीय तरिकाले पिटेका विद्यार्थीहरूको पक्षमा प्रदर्शन गरिरहेकाछौँ, उनीहरूले न्याय पाउनुपर्छ।"

क्यारी लामले आम विरोध प्रदर्शनपछि विधेयक स्थगित गरेको घोषणा गरिन्

हङकङ सरकारले ताइवानमा एक हत्याकाण्ड भएपछि सुपुर्दगी विधेयकले छिद्रहरू बन्द गर्ने र हङकङ अपराधीहरूका लागि सुरक्षित स्थल नहुने तर्क गरेको थियो।

लामले भनिन्, यो संसद अधिवेशन अन्त्य हुनु अगावै विधेयक पारित गर्नुपर्ने हतार "शायद अब छैन।"

आलोचकहरूले चीनको त्रुटीग्रस्त न्याय प्रणालीमा हङकङका मानिसहरूलाई समस्यामा पार्ने बताएका थिए र त्यसले हङकङको न्यायिक स्वतन्त्रता थप खस्किने बताएका थिए।

हङकङ ब्रिटेनको उपनिवेश राज्य थियो र त्यसलाई सन् १९९७ मा चीनलाई "एक देश दुई प्रणाली"का रूमा फिर्ता गरिएको थियो।

विवाद के थियो?

परिवर्तनमा मूख्य भूमि चीन ताइवान र मकाउबाट अपराधिक सुपुर्दगीको अनुरोध आएमा हङकङ अदालतले हरेक मुद्दाका आधारमा गरेको निर्णयमा आधारित भएर सुपर्दगी गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

ताइवानमा विदा मनाउन गएका बेला हङकङका एक व्यक्तिले आफ्नी केटी साथीको हत्या गरेको आरोप लागेपछि ताइवान सुपुर्दगी गर्न नसकेको सन्दर्भ  पारेर यो विधेयक ल्याइएको थियो।

ल्याम सहित हङकङका अधिकारीहरूले शहरलाई अपराधीहरूबाट बचाउन त्यस्तो कानून आवश्यक रहेको बताउँछन्।

तर कैयौँले चिनियाँ राज्यका राजनीतिक विपक्षीहरूलाई लक्षित बनाउन प्रयोग हुन सक्ने त्रास व्यक्त गर्छन्।


सुरक्षा जोखिमका चेतावनी दिइएको भएतापनि त्यहाँको सरकारले नयाँ फाइभ जी डेटा नेटवर्कका निम्ति ह्वावेइका उपकरण आपूर्तिका लागि सहमति जनाएको छ।

मङ्गलवार बसेको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको बैठकमा सो सहमति भएको विश्वास गरिन्छ।

एकजना मन्त्रीले भने परिषदको बैठकको सूचना चुहाइनु 'कदापि मान्य नहुने' बताएका छन्।

ती वरिष्ठ मन्त्रीले बीबीसीकी राजनीतिक सम्पादक लरा क्युन्सबर्गलाई भने अनुसार परिषदमा भएका कुराकानी 'असाधारण' हुन् र तिनको गोपनीयताको ख्याल गरिनुपर्ने संकेत गर्दै उनले ती '….पवित्रभन्दा पनि अति पवित्र' सूचना भएको बताए।

बैठकमा उक्त चिनियाँ कम्पनीसँग साथ मिलेर काम गर्ने बारे निकै चिन्ता प्रकट भएको उनले बताए।

कस्तो सूचना चुहाइएको थियो?

मन्त्रीहरूले नयाँ फाइभ जी भनिने पछिल्लो पुस्ताको सञ्चार प्रणालीका निम्ति ह्वावेइका उपकरण प्रयोग गर्न दिने कि नदिने बारे निर्णय गर्दै थिए। यो निर्णयको राष्ट्रिय सुरक्षामा दीर्घकालीन असर हुन सक्थ्यो।

चिनियाँ कम्पनीलाई महत्त्वपूर्ण भूमिका दिँदा ब्रिटेनको सञ्चार सञ्जाल जासुसी गर्नेहरूका लागि खुला हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएका छन्।

तर ह्वावेइले भने उसका उपकरण र प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्रणालीमा जासुसी वा ध्वंस हुने कुनै खतरा नरहेको भनेको छ। आफूलाई चिनियाँ सरकारले नियन्त्रण नगर्ने पनि उसले बताएको छ।

डेली टेलिग्राफका अनुसार ह्वावेइलाई ब्रिटेनको फाइभ जी नेटवर्कका केन्द्रीय बाहेकका एन्टेनाहरू बनाउने जस्ता प्रणाली विकासमा सहभागी गराइनेछ।

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले अध्यक्षता गरेको परिषदको मङ्गलबारको बैठकले त्यस्तो निर्णय गरेको विश्वास गरिएको छ।

फाइभ जी नेटवर्कमा ह्वावेइको भूमिकाबारे कुनै आधिकारिक पुष्टि गरिएको छैन। प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले यसबारे अन्तिम निर्णय बसन्त यामको अन्ततिर लिइने बताएको छ।

किन यो चुहावट गम्भीर भयो?

राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदमा सुरक्षाका जिम्मेवारी भएका वरिष्ठ मन्त्रीहरूले भेटघाट र छलफल गर्छन्। यसमा भएका कुराकानी गोप्य मानिन्छन्।

बीबीसीको क्युन्सबर्ग भन्छिन् परिषदमा भएको कुराकानी चुहिएकोमा 'साँच्चिकै रिस' उठेको देखिएको छ।

एक वरिष्ठ मन्त्रीले पूर्ण छानबिनको माग गर्दै जिम्मेवारलाई पदबाट हटाउन समेत आवश्यक भएको बताए।

एकजना सूत्रले क्युन्सबर्गसँग कुरा गर्दै चारजना क्याबिनेट मन्त्रीले सुरक्षामा सम्झौता हुन सक्ने भन्दै ह्वावेइको विरुद्ध बोलेका थिए।

ह्वावेइप्रति किन मानिसहरू चिन्तित?

कम्तीमा सन् २०१२ यता अमेरिकामा ह्वावेइका उपकरणबाट सुरक्षा जोखिम रहेको चेतावनी दिँदै आइएको थियो।

गत वर्ष एक ब्रिटिश सरकारी प्रतिवेदनले सो कम्पनीको पूर्वाधार प्रयोगले राष्ट्रिय सुरक्षामा जोखिम पार्दैन भनेर उसले केवल 'सीमित आश्वासन' मात्र दिन सक्ने भनेर उल्लेख गरेको छ।

पछिल्लो समय अमेरिकाले कम्तीमा पाँच देश जसका बीच अत्यन्त निकट जासुसी सम्बन्ध छ - अमेरिका, ब्रिटेन, क्यानडा, अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्ड - हरूले ह्वावेइलाई वञ्चित गराउनु पर्ने भन्दै आएको छ।

अस्ट्रेलियाले गत वर्ष नै उसका नेटवर्कहरूलाई ह्वावेइको फाइभ जी सम्बन्धी उपकरण प्रयोग नगर्न भनिसकेको छ।

के हो फाइभ जी?

फाइभ जी भनेको मोबाइन इन्टरनेट कनेक्टिभिटीसम्बन्धी पछिल्लो पुस्ताको प्रणाली हो जसले डेटा डाउनलोड वा अपलोडमा निकै उच्च गति, तथा थप स्थिर प्रणालीको प्रत्याभूति गर्ने ठानिन्छ।

हाल प्रयोगमा आएका स्पेक्ट्रम ब्याण्ड भनिने इन्टरनेटसम्बन्धी डेटा मार्ग निकै साँघुरो हुन थालेको र एकै क्षेत्रमा धेरै मानिसले एकै पटक कुनै सेवा लिन चाहेमा प्रणालीले काम गर्न नसक्ने अवस्था उत्पन्न हुने गरेको छ।

जबकी फाइभ जी प्रणाली भने फोन देखि भिडिओ क्यामेरा...


सुरक्षा निकायमध्ये कोरोनाभाइरस महामारीबाट नेपाल प्रहरी सर्वाधिक प्रभावित भएको देखिएको छ। प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार मङ्गलवारसम्म २०६ प्रहरी कोभिड-१९ बाट पीडित भएका छन्।

त्यसैगरी नेपाली सेनामा ७९ र सशस्त्र प्रहरीमा ७५ जनालाई सङ्क्रमण भएको छ।

सीमा सुरक्षा, विदेशबाट आउने नेपालीहरूलाई राख्ने होल्डिङ सेन्टर तथा शव व्यवस्थापनको कामबाट सुरक्षाकर्मीमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण बढेको प्रहरी तथा सेनाका उच्च अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कसरी बढ्यो नेपाल प्रहरीमा सङ्क्रमण?

गत चैत ११ गते लकडाउन घोषणा गरेपछि पहिलो पटक काठमाण्डूको कालीमाटीमा दुई प्रहरीलाई सङ्क्रमण देखिएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ।

अहिले मोरङ, स्याङ्जालगायत जिल्लाहरूमा ठूलो सङ्ख्यामा प्रहरीहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

हाल नेपाल प्रहरीको प्रवक्ताको जिम्मा पाएका प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक कुवेरसिंह कडायतले २०६ जनामध्ये ९९ जना निको भएर फर्केका छन् भने बाँकी उपचारमा छन्।

उनीहरूलाई सङ्क्रमणका लक्षण देखिएर परीक्षण गराउँदा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएकको कडायतले बताए।

उनले भने, “पहिला प्रहरी प्रधान कार्यालयका चार जनालाई देखियो। पछि कन्ट्याक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट ट्रेसिङ गर्दै लाँदा मुख्यालयमै ३५ जना सङ्क्रमित भेटिए।”

सङ्क्रमण कसरी फैलियो भन्नेमा नेपाल प्रहरीले नै निर्क्योल गर्न सकेको छैन।

प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक कडायतले भने, “प्रहरी सर्वसाधारणसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा हुन्छन्। मानिसलाई नियन्त्रणमा लिनुपर्छ। त्यसरी पनि सरेको हुनसक्छ। तर किटान गरेर भन्न सकिँदैन।”

सशस्त्र प्रहरीमा दुई किसिमले सङ्क्रमण

सशस्त्र प्रहरी बलका प्रवक्ता प्रहरी नायब महानिरीक्षक राजु अर्यालका अनुसार सीमा सुरक्षा तथा क्वारन्टीन सुरक्षामा खटिएका सशस्त्र प्रहरीमा सङ्क्रमण देखिएको छ।

नेपाल-भारत सीमा क्षेत्रमा ठूलो सङ्ख्यामा सशस्त्र प्रहरीका सुरक्षाकर्मीहरू परिचालित छन्। प्रवक्ता अर्यालले नेपाल-भारत सीमा क्षेत्रमा सम्भावित सङ्क्रमित भारतीय नागरिकसँग सम्पर्क हुने भएकाले सङ्क्रमण सरेको हुनसक्ने बताए।

उनले भने, “सीमामा भारतीय नागरिक नेपाल आउन खोज्छन्। त्यहाँ उनीहरूलाई रोक्नुपर्‍यो। नजिक परेपछि सङ्क्रमण भएको भन्ने हाम्रो बुझाइ हो।”

क्वारन्टीन व्यवस्थापनमा बसेका बेला पनि सङ्क्रमित तथा सम्भावित सङ्क्रमितसँग सम्पर्क हुने भएकाले त्यहाँबाट सङ्क्रमण सरेको हुनसक्ने अर्यालको भनाइ छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुडान मिशनमा गएकासहित सशस्त्र प्रहरीका ९३ जना सङ्क्रमित भएका अर्यालले बताए।

तीमध्ये १८ जना सुडानमा र ४७ जना नेपालमा निको भइसकेका उनले बताए।

उनका अनसार सुडानमा भएका १८ जनालाई अझै सक्रिय सङ्क्रमण छ।

‘ब्यारेकबाहिर जाँदा सैनिकलाई सङ्क्रमण’

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सन्तोषवल्लभ पौडेलका अनुसार नेपाली सेनाका ब्यारेकभित्रबाहेक सरकारले अहिले तोकिदिएको पाँचवटा काममा परिचालित हुँदा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सैनिकहरूमा देखिएको हो।

उनका अनुसार क्वारन्टीनको सुरक्षा व्यवस्था, नेपाल-भारत सीमाका २० वटा नाकामा भारतबाट आउने नेपालीहरूलाई विश्राम गराउने होल्डिङ सेन्टरको व्यवस्थापन, तेस्रा मुलुकबाट ल्याइएका नेपालीलाई होल्डिङ सेन्टरसम्म लैजाने, विदेशबाट आएकाहरूलाई सम्बन्धित प्रदेशमा पठाउने र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको शव व्यवस्थापन गर्ने कामबाट नेपाली सेनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सरेको हो।

प्रवक्ता पौडेलले भने, “गत जेठ ३ गते धनुषामा दुई जनामा सङ्क्रमण देखा परेको हो। अहिलेसम्म ७९ जना सङ्क्रमित भए।”

तीमध्ये बुधवार अपराह्णसम्म ७२ जना निको भइसकेका छन्।

कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ बाट मृत्यु भएकाको 'मलामी' बनेको नेपाली...


सुरक्षा परीक्षणमा भाग लिएका आठ जनाको शरीरमा कोरोनाभाइरसलाई निस्तेज पार्न सक्ने एन्टीबडी भेटिएको मोडेर्नाले बताएको छ।

शरीरको त्यो प्रतिक्रिया कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका व्यक्तिको शरीरमा देखिएको रोग प्रतिरोधी प्रतिक्रिया जस्तै रहेको बताइएको छ।

अब खोपको परीक्षण धेरै मानिसहरूमा गरेपछि मात्रै त्यो खोपको प्रतिक्रियाले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट बचाउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने यकिन हुनेछ।

अहिले विश्वभरि विभिन्न करिब ८० समूहहरू अभूतपूर्व गतिमा कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप विकास गर्न काम गरिरहेका छन्।

 एमआरएनए-१२७३ नाम दिइएको खोपको मानिसमा सुरक्षा परीक्षण गर्ने मोडेर्ना पहिलो समूह हो।

सो खोप कोरोनाभाइरसको वंशाणु अर्थात् जीनको सानो अंश, जेनेटिक कोडको सानो अंश भएको बताइएको छ।

लक्षण

त्यो अंशले व्यक्तिमा सङ्क्रमण गर्न वा लक्षण देखाउन सक्दैन तर शरीरको रोग प्रतिरोधी प्रणालीलाई भने सक्रिय बनाउन सक्छ।

अमेरिकी सरकारको न्याश्नल इन्स्टिट्यूट अफ एलर्जी एन्ड इन्फेक्शस डिजीजेजले सञ्चालन गरेको सो परीक्षणमा खोपले शरीरमा कोरोनाभाइरसलाई निष्क्रिय बनाउने एन्टीबडी बनाउने देखिएको हो।

तर ४५ जनामा गरिएको परीक्षणमा आठ जनाक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो मात्रै एन्टीबडी बने नबनेको परीक्षण गरिएको थियो। बाँकीको शरीरमा भएको प्रतिक्रियाको परीक्षण गर्न बाँकी नै छ।

सो परीक्षणमा सहभागीहरूलाई खोपको तीनथरी मात्रा दिइएको थियो र जसलाई उच्च मात्रामा दिइएको थियो उनीहरूमा केही 'साइड इफेक्टहरू' देखिएको बताइएको छ।

कसरी बन्यो भाइरसविरुद्ध पहिलो खोप

निको

तर मोडर्नाका अनुसार थोरै मात्राको खोप दिइएका व्यक्तिहरूमा कोभिड-१९ निको भएका व्यक्तिहरूमा देखिएको जत्तिकै एन्टीबडी देखिएको हो।

सुरक्षा परीक्षण भनेको खोप प्रभावकारी हुन्छ कि हुँदैन भन्ने पत्ता लगाउन भन्दा पनि खोप मानिसका लागि सुरक्षित हुन्छ कि हुँदैन भन्ने अध्ययन हो।

मुसामा गरिएको परीक्षणमा भने यो खोपले फोक्सोमा भाइरस बढ्न रोकिने देखिएको छ।

मोडेर्नाले खोपको दोस्रो चरणको परीक्षण जुलाईमा सुरु गर्ने अपेक्षा गरेको छ।


सुरक्षा व्यवस्था कमजोर भइरहेको भन्दै प्रदर्शन गर्ने क्रममा प्रहरीको गोली लागेर ज्यान गुमाउने पाँच जना मध्ये एकको शवयात्रामा उक्त घटना भएको हो।

बुधबार ९० जनाको ज्यान जाने गरी एउटा आक्रमण भएपछि त्यस्तो प्रदर्शन गरिएको थियो।

सिनेटरका छोराको सो शवयात्रामा उपस्थित अफगानितानका प्रमुख कार्यकारी अधिकारी अब्दुल्लाह अब्दुल्लाह भने बाँचेका छन्।

काबुलको धेरैजसो क्षेत्र ठप्प भएको समयमा त्यस्तो आक्रमण गरिएको हो।

थुप्रै हताहत

शवयात्रामा कम्तिमा तीन वटा विस्फोट गरिएको बताइएको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले एक सय जना भन्दा बढी घाईते भएको जनाएको छ र मृतकको संख्या अझ बढी हुन सक्ने केहीको अनुमान छ।

सामाजिक सञ्जालमा राखिएका तस्वीरमा घटनास्थलमा थुप्रै शवहरु देखिएका छन्।

शनिबार काबुलका सेना प्रमुखले प्रदर्शनमाथि लडाकुले आक्रमण गर्न सक्ने भन्दै मानिसहरुलाई प्रदर्शनबाट टाढै रहने चेतावनी दिएका छन्।

सुरक्षा कडा

काबुलको मध्यमा जाँचबुझ केन्द्रहरु खडा गरिएका छन्।

हतियारधारी गाडीहरुले सडकको गस्ती गरिरहेका छन्।

शवयात्रामा कसरी विस्फोट गराइयो त्यो स्पष्ट भएको छैन र कुनै समूहले पनि त्यसको जिम्मा लिएको छैन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

अफगान अधिकारीले भने पाकिस्तानसंग सम्बन्धित ठानिएको तालेवानसंग आबद्ध हक्कानी सञ्जालमाथि सो आक्रमण गरेको आरोप लगाएका छन्।

पृष्ठभूमी

काबुलमा विगत ४ दिनमा तीनवटा प्राणघातक घटनाहरु भएका छन्।

यसै हप्ता केही दिन अघि ९० जनाको ज्यान जाने गरी गरिएको आत्मघाती आक्रमणबाट स्थानीयबासी अझै स्तब्ध छन्।

त्यो आक्रमण रोक्नलाई पर्याप्त कदम नचालेकोमा सरकारप्रतिको आक्रोश व्यक्त गर्दै शुक्रबार प्रदर्शन गरिएको थियो।

र त्यसै प्रदर्शनमा मारिएका एकजना मानिसको शवयात्रालाई आज निशाना बनाइएको छ।

असुरक्षा

शवयात्रामा थुप्रैजना प्रमुख राजनीतिज्ञहरु उपस्थित थिए।

उनीहरु समेत काबुलको बढ्दो हिंसाबाट सुरक्षित छैनन् भन्ने यो घटनाले देखाएको छ।

काबुललाई कुनै समयमा अफगानिस्तानको सबैभन्दा सुरक्षित स्थान ठानिन्थ्यो।

हाल त्यो देशको सबभन्दा खतरनाक स्थान जस्तो देखिएको छ।

अफगानिस्तानको एक तिहाइ भन्दा बढी भाग सरकारी नियन्त्रण बाहिर गएको ठानिएको छ।


सुरक्षित उपायहरू अवलम्बन गरेर निर्धारित समयमै बुधवार निर्वाचन भएको थियो

कोरोनाभाइरस महामारी सुरु भएयता आवधिक निर्वाचन सम्पन्न गर्ने दक्षिण कोरिया पहिलोमध्ये एक राष्ट्र हो।

बुधवार देशभरि मतदान भएको थियो।

त्यसका लागि सामाजिक दूरी कायम राख्दै सुरक्षाका विभिन्न उपाय अवलम्बन गरिएको थियो।

कसले कति स्थान जिते?

अधिकांश मतगणना सम्पन्न हुँदा ३०० सीट भएको त्यहाँको संसद्‌मा राष्ट्रपति मुनको डेमोक्र्याटिक पार्टीले १६३ सीट जितेको छ।

उक्त दलसँग सहकार्य गरेको प्लेटफर्म पार्टीले १७ स्थानमा जित्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। त्यसो हुँदा राष्ट्रपतिको दललाई सरकार निर्माणका लागि कुल १८० सीट पुग्ने देखिन्छ।

सरकार निर्माणका लागि राष्ट्रपति मुनको दलले स्पष्ट बहुमत पाएको छ

निर्वाचनमा ३५ वटा दल सहभागी थिए।

तर मुख्य प्रतिस्पर्धा भने वामपन्थी झुकाव भएको डेमोक्र्याटिक पार्टी र रूढीवादी विचाधाराको विपक्षी दल यूनाइटेड फ्यूचर पार्टीबीच थियो।

यूनाइटेड फ्यूचर पार्टी र उसका संसदीय साझेदारहरूले १०३ सीट जित्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यूनाइटेड फ्यूचर पार्टीबाट विजयी हुनेमा उत्तर कोरियाबाट भागेर आएका प्योङ्याङका पूर्वकू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टनीतिज्ञ थाइ योङ-हो पनि छन्।

उत्तर कोरियाबाट पलायन हुनुअघि उनी लन्डनमा उत्तर कोरियाली दूतावासमा वरिष्ठ कूटनीतिज्ञ थिए।

मतदाताहरूले मास्क र पन्जा लगाएका थिए

निर्वाचन परिणाममा कोरोनाभाइरसको प्रभाव कति?

दक्षिण कोरिायमा केही समय कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण अत्यासलाग्दो गरी फैलिएको थियो। चीनपछि त्यहाँ कोभिड-१९ भएका मानिसको सङ्ख्या सर्वाधिक थियो।

तर व्यापक परीक्षण, सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएका अन्य मानिसको पहिचान र व्यक्तिगत दूरी जस्ता उपाय अवलम्बन गरेर सरकारले महामारीलाई नियन्त्रणमा ल्यायो।

राष्ट्रपति मुनको दलको विजयलाई कोरोनाभाइरस महामारीसँग जुझ्न सरकारले गरेको कामको अनुमोदनका रूपमा हेरिएको छ।

उत्तर कोरियाबाट भागेर आएका एक प्योङ्याङका पूर्वकूटनीतिज्ञ पनि निर्वाचनमा विजयी भए

सरकारले महामारी नियन्त्रण गर्न अवलम्बन गरेको नीतिको दक्षिण कोरियामा निकै प्रशंसा भएको थियो।

यस जितसँगै राष्ट्रपतिको सरकारलाई सन् १९८७ मा पहिलो प्रजातान्त्रिक निर्वाचन भएयता संसद्‌मा विशाल बहुमत प्राप्त हुनेछ।

सोह्र वर्षमा वामपन्थी झुकाव भएका पार्टीहरूले बहुमत ल्याएको समेत पहिलो पटक हो।

दक्षिण कोरियामा सन् १९५२ देखि सबै निर्वाचन निर्धारित समयमा हुँदै आएको छ। सन् १९५२ कोरियाली युद्ध चलिरहँदा पनि राष्ट्रपतीय निर्वाचन भएको थियो।


सुरुङभित्रको ढलानको काममा पछिल्लो तीन महिनामा उल्लेख्य प्रगति भएको भन्दै दशैँको सट्टा अब तिहार लगत्तै पूरा हुने अधिकारीहरूको भनाइ छ।

जानकारहरूले चाहिँ प्राविधिक समस्या नभए पनि ठेकेदार र आयोजनाबीचको आर्थिक समस्या सुल्झाउन नसकेमा व्यवस्थापकीय समस्या उत्पन्न हुन सक्ने बताएका छन्।

आयोजना अधिकारीहरुका अनुसार मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको काम अहिले ९५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ।

लक्ष्य

सम्झौता गरेभन्दा धेरै काम गर्नुपरेको भन्दै डेढ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम दावी गरेर काम अवरुद्ध गरेको इटालियन ठेकेदार कम्पनी सीएमसीसँगको विवादमा सहमति भएपछि पछिल्लो तीन महिनामा द्रुत गतिमा काम भएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

अब कुनै अवरोध नभए तिहारपछि पानी ल्याउने लक्ष्य राखिएको आयोजनाका प्रमुख सुर्यप्रकाश कंडेलले बताए।

उनले भने, "नयाँ वर्षसम्म त हामी निश्चित रूपमा पानी ल्याइसक्छौँ। तर अहिले हाम्रो लक्ष्य भने नोभेम्बरको अन्तिम सातामा सुरुङको काम सकाउने र त्यसपछि कुनै समस्या भोग्नुपरेन भने तुरुन्तै पानी पठाइसक्छौँ।"

१७ वर्षदेखि निर्माण थालिएको उक्त खानेपानी आयोजनाको मेलम्चीदेखि सुन्दरीजलसम्मको साढे २७ किमी सु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रुङ खन्ने काम सकेर अहिले सुरुङभित्रको ढलानको काम चलिरहेको छ।

६ स्थानबाट ढलानको काम भइरहेको र दशैँपछि ७ किलोमिटर ढलान बाँकी रहने  आयोजना प्रमुख कंडेलले बताए।

विवाद

तर एक पूर्वप्रशासकले ठेकेदार कम्पनीलाई तिर्नुपर्ने रकमको विषय निष्कर्षमा पुगिनसकेको अवस्था रहेकोले त्यो नसुल्झिए काममा अवरोध आउन सक्ने बताएका छन्।

ठेकेदार कम्पनीले राखेको माग अहिले स्वतन्त्र समितिका रूपमा गठित 'डिस्प्युट बोर्ड'मा विचाराधीन छ।

सकियो मेलम्चीको सुरुङ काम

खानेपानी मन्त्रालयका पूर्वसचिव भीम उपाध्यायले भने, "काम चाहिँ रोक्नुभएन। आखिर ठेकेदार कम्पनीले पाउने रकम पाइहाल्छ। पाएन भने अदालत गइहाल्छ।"

मेलम्चीको पानी सुन्दरीजलमा झरे पनि काठमाण्डूवासीका घर-घरमा पुग्नका निम्ति पानी प्रशोधन र पाइपलाइन बिछ्याउने काम पनि तीव्र गतिमा भइरहेको बताइएको छ।


सुरुमा इरानमाथि हमला गर्न अनुमति दिएका ट्रम्पद्वारा आदेश फिर्ता लिएको समाचारहरू आएका छन्

द न्यूयोर्क टाइम्सले राष्ट्रपति कार्यालय ह्वाइट हाउसका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै इरानका केही ठाउँलाई निशाना बनाउने योजना बनाएको भनेको छ।

योजना सुरुवाती स्तरमै हुँदा ट्रम्पले अमेरिकी सेनालाई निराश बनाएको समाचारहरूमा उल्लेख छ।

पत्रिकाका अनुसार सो आक्रमण इरानले अमेरिकी ड्रोन खसालेको बदलामा गर्न लागिएको थियो।

इरानले जमिनबाट क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेर अमेरिकी सेनाको एउटा ड्रोन बिहीवार बिहान खसालिदिएको थियो।

इरानले आफ्नो आकाशमा आएकाले खसालिएको बताएको छ भने अमेरिकाले उक्त ड्रोन अन्तर्राष्ट्रिय आकाशमै रहेको बेला खसालिएको आरोप लगाएको छ।

अमेरिका र इरानबीच तनाव चुलिरहँदा यो घटना भएको हो।

न्यूयोर्क टाइम्सले के लेख्यो?

न्यूयोर्क टाइम्सले सबैभन्दा पहिले सो योजना बारे बिहीवार राति समाचार प्रकाशित गरेको थियो। पछि अन्य अमेरिकी पत्रिकाहरूले पनि आफैँले तथ्य सङ्कलन गरेर त्यही कुरा लेखे।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार बिहीवार बेलुकी सात बजेसम्म पनि अमेरिकी सेना र कूटनीतिज्ञहरू इरानका राडार र क्षेप्यास्त्र ब्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

याट्रीहरू भएका स्थानमा आक्रमण गरिने अपेक्षामा थिए।

इरानले खसालेको ड्रोनको तस्बिर अमेरिकी सेनाले सार्वजनिक गरेको छ

न्यूयोर्क टाइम्सले लेखेको छ, "हवाइजहाजहरू उडिरहेका थिए, जहाजहरू आवश्यक स्थानमा थिए तर पछाडि हट्ने आदेश आएकाले कुनै क्षेप्यास्त्र प्रहार भएन।"

सो हमला इरानी नागरिकहरूलाई क्षति नपुगोस् भनेर शुक्रवार बिहानै गर्ने योजना गरिएको थियो।

सो हमला फेरि हुने वा नहुने कुरा स्पष्ट छैन। ह्वाइट हाउस र रक्षा मन्त्रालय रहेको पेन्टागनले समाचारमाथि कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

ड्रोनलाई के भयो?

स्ट्रेइट अफ होर्मुजमाथिको अन्तर्राष्ट्रिय आकाशमा रहेको अमेरिकी सेनाको एउटा ड्रोनलाई इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्डस् कोर (आइआरजिसी) ले बिहीवार सबेरै खसालेको हो।

मानवरहित उक्त ड्रोन विमान आफ्नो हवाई क्षेत्रमा आएकाले खसालिएको इरानको भनाइ छ। उसले सो ड्रोनका टुक्रा आफ्नो समुद्री क्षेत्रबाट बटुलेको पनि बताएको छ।

इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिवले बुधवार तेहरानले आफ्नो आकाशमा बिना अनुमति उडान हुन नदिने बताएका छन्।

सोमवार अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले इरानी सुरक्षाबलले 'उत्तेजक व्यवहार' देखाएको भन्दै थप एक हजार अमेरिकी सेना त्यसतर्फ खटाउने बताएको थियो।

अमेरिकाले बिहीवारै अमेरिकी वायुसेवाहरूलाई इरानी आकाशको नजिकै जहाज नउडाउन आकस्मिक निर्देशन दिएको छ।

ट्रम्पले के भने?

राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानले भयङ्कर गल्ती गरेको तर त्यो अन्जानमा भएको हुनसक्ने टिप्पणी गरेका छन्।

ड्रोन खसाल्ने काम 'सायद केन्द्रीय आदेश बिना कोही मूर्खले गरेको हुन सक्ने' उनको भनाइ थियो।

तर उनले त्यो काम ठूलो गल्ती भएको दोहोर्‍याएका छन्। ट्रम्पले उक्त ड्रोन अन्तर्राष्ट्रिय जल क्षेत्रमा रहेको दोहोर्‍याएका छन्।

ट्रम्पले भने, "यो केवल शब्दमात्र होइन यसबारे पूरै वैज्ञानिक दस्तावेज हामीसँग छ।"


सुरुमा घर बाहिरका धेरै काम भएका दम्पतीका लागि महामारीले ल्याएको लकडाउन वरदानजस्तै भयो। घरमै बस्नुपर्दा त्यस्ता दम्पतीले लामो अन्तरङ्ग समय बिताउने मौका पाए।

तर महामारी बढ्दै जाँदा लकडाउनले दाम्पत्य सम्बन्धलाई असर गर्न थाल्यो। "धेरै दम्पतीका लागि यौन चाहना ज्यादै कम भएर गयो," जेमिया भन्छिन्।

विश्वभरि गरिएका अध्ययनहरूले त्यस्तै देखाउँछ। टर्की, इटली, भारत र अमेरिकामा सन् २०२० मा गरिएका अध्ययनहरूले लकडाउनका कारण मानिसको यौन चाहना र गतिविधि कम भएको देखाउँछन्।

"यसको खास कारण चाहिँ धेरै मानिसलाई धेरै दबाव भएको हुनसक्छ," अमेरिकामा अध्ययन गरेका सामाजिक मनोवैज्ञानिक जस्टिन लेहमिलर भन्छन्।

धेरैका लागि लकडाउनले अनिश्चितता र डरको वातावरण निर्माण गर्‍यो। धेरैलाई स्वास्थ्यसम्बन्धी तनाव, आर्थिक अनिश्चितता र जीवनका अन्य महत्त्वपूर्ण परिवर्तनले गाँज्यो।

यी सबै र एकै व्यक्तिसँग घरभित्रै लगातार सँगै बस्नुपरेको कारणले मानिसको यौन चाहना घटायो।

एक प्रकारले कोभिड यौनिकताका लागि विषालु साबित भएको छ। तर के यो विष महामारीको तनाव कम भएपछि हराएर जान्छ या यसले यौन जीवनमा दीर्घकालीन असर छोड्छ?

यौन चाहनामा कमी
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टेक्सस विश्वविद्यालयकी सामाजिक मनोवैज्ञानिक रोन्डा बाल्जारीनीको विचारमा शुरूको केही समय हनिमुन समयजस्तै भयो जुन बेला मानिसहरू तनावलाई सकारात्मक ढङ्गले प्रतिक्रिया जनाउँछन्।

"त्यो समयमा मानिसहरू सँगै काम गरे, छरछिमेकलाई सहयोग गरे," बल्जारीनी भन्छिन्। "तर समय बित्दै जाँदा सहयोग गर्न सक्ने क्षमता कम हुँदै गयो, तनाव बढ्यो र जब उत्साह घट्छ तब मानिसहरूमा डिप्रेसन बढ्छ।"

"यस्तो हुँदा हामी दम्पतीबीच समस्या भएको देख्छौँ।"

बाल्जारीनीले यो प्रवृत्ति उनी र उनका सहयोगीहरू मिलेर ५७ देशमा गरेको अनलाइन सर्वेक्षण अध्ययनका देखिएको बताउँछिन्।

जब आर्थिक चिन्ता हुँदा दम्पतीबीच यौन चाहना बढेको तर समय बित्दै जाँदा महामारीको अन्य चिन्ता र एकाङ्कीपनले यौन चाहना घटेको उनले अध्ययनले देखाएको छ।

सो अध्ययनले कोभिडको जोखिम बढ्दै जाँदा दम्पतीहरूको यौन सम्बन्धको चाहना घट्दै गएको देखाउँछ।

"यसलाई यौन थेरापिस्टहरूले सिंहको अगाडि मृगले रमाइलो गर्दैन भनेको सुन्नुहुन्छ," जेमिया भन्छिन्।

"ठूलो खतरा छ भने त्यसले हाम्रो शरीरलाई यो यौनका लागि उपयुक्त समय नभएको सन्देश प्रवाह गर्छ। त्यस कारण नै तनाव धेरै हुँदा यौन आकाङ्क्षा कम हुन्छ।"

अत्यधिक निकटता

बाल्जारीनीले सुरुमा दम्पतीहरू दिउसै सँगै नुहाएको वा यस्तै यौन आकाङ्क्षा जगाउने कार्यहरूमा संलग्न भएको पाइए पनि सामान्य अवस्थामा सम्भव नभएका यस्ता अन्तरङ्ग कार्यहरूबाट छिटै अघाएको बताउँछिन्।

त्यसपछि लथालिङ्ग कोठाजस्ता कुराले दैनिक काम बढाएको र दम्पतीले एक अर्कालाई कामका लागि घोचपेच गर्न थालेको बताउँछिन्।

लेहमिलरले यसलाई ओभरएक्पोजर असर भन्छन् जहाँ पति या पत्नीको सानो बानी व्यवहार देख्नुपरेको र तीमध्ये कतिले पनि रिस उठ्ने देखिन्छ।

तन्त्रको विधिबाट यौन साधना गर्न सिकाउने गुरुआमा

धेरै समय सँगै बिताउँदा यौन चाहना नराम्ररी कम हुन सक्छ। "यौन चाहना कायम राख्ने एउटा उपाय भनेको आफ्नो यौन साथीको केही रहस्य र केही दूरी हो," लेहमिलर भन्छन्।

"जब तपाईँ एक अर्कालाई जतिखेर पनि देख्नुहुन्छ… त्यो रहस्यमय कुरा हराएर जान्छ।"

यौन चाहना फर्कन्छ त?

अध्ययनकर्ताहरूले एउटा व्यवहारले दम्पतीको यौन जीवन सुधार्ने देखेका छन्: यौन व्यवहारलाई परिवर्तन गर्ने। अध्ययनमा सहभागी पाँचमध्ये एक जनाले शय्यामा केही नयाँ प्रयोग गरे जसले उनीहरूको यौन चाहना र निकटतालाई पुनः प्राप्त गर्न सघायो।

लेहमिलर भन्छन्: "नयाँ कुरा प्रयोग गरेका...


सुरुमा प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा दुवै पक्षका प्रतिनिधिहरू सम्मिलित सामूहिक भेटपछि दुई जनाबीच एकान्तमा कुराकानी भएको हो।

प्रधानमन्त्रीका परराष्ट्र मामिला सल्लाहकार राजन भट्टराईका अनुसार दुवैथरी भेटवार्ता एक घण्टाभन्दा बढी चलेका थिए। त्यो लामो कुराकानी मूल रूपमा केमा केन्द्रित थियो त?

भारतीय विदेशमन्त्री शिष्टाचारका लागि ओलीलाई भेट्न गएको र कुराकानी द्विपक्षीय मामिलामा केन्द्रित रहेको भट्टराईले जानकारी दिए।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सन्देश लिएर आएको विदेशमन्त्री जयशङ्करले बताएको उनको भनाइ छ।

मोदीको सन्देश

भट्टराईका अनुसार भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्करमार्फत् भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको सन्देश यस्तो थियो -

मोदी मतसँग मिल्दो ओली मत

प्रधानमन्त्री ओलीले मोदीलाई के सन्देश पठाए त?

भट्टराईका अनुसार ओलीले आफूले पनि नेपाल-भारत सम्बन्धलाई अत्यन्त महत्त्वका साथ अगाडि लग्न चाहिरहेको बताए।

ओलीलाई उद्धृत गर्दै भट्टराईले भने, "दुइटा स्वतन्त्र र सार्वभौमसत्तासम्पन्न मुलुक अन्त्य नजिकको र गहिराइको सम्बन्ध छ। अब यसलाई विगतका कतिपय इतिहा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सले छोडेर गएका समस्या र विषयहरू छन् भने तिनहरूलाई टुङ्ग्याउँदै आगामी दिनमा आजको युग सुहाउँदो र आजको जनचेतना अनुसारको सम्बन्धनको त्यो दायरा र उचाइ प्राप्त गर्ने काममा हामी लाग्नुपर्छ।"

त्यसका लागि अहिले दुवै देशमा सबैभन्दा अनुकूल वातावरण रहेको कुरामा ओली पनि सहमत भएको भट्टराईको भनाइ छ।

उपयुक्त समयको खोजी

दुवै देशले संयुक्त रूपमा गठन गरेको प्रबुद्ध व्यक्तिहरूको समूह ईपीजीको प्रतिवेदन भारतीय प्रधानमन्त्रीले अहिलेसम्म बुझेका छैनन्।

भट्टराईका अनुसार त्यसबारे प्रधानमन्त्री ओली र परराष्ट्रमन्त्रीले कुरा राखेका छन् भने अनौपचारिक रूपमा पनि अन्य ठाउँमा कुरा भएको छ।

भारतीय प्रतिक्रियाबारे जानकारी दिँदै उनले भने, "उहाँहरूले 'त्यो बुझ्दैनौँ भनेका छैनौँ। प्रतिवेदन अत्यन्त महत्त्वका साथ तयार गरिएको हो, सबै विषयहरू त्यसमा समेटिएका छन् भन्ने हामीलाई लागेको छ। हामीले उपयुक्त समयमा त्यसकोबारेमा निर्णय गर्छौँ' भन्ने प्रतिक्रिया दिनु भएको छ।"

'भेट मर्यादाविपरीत हैन'

प्रधानमन्त्रीले भारतका विदेशमन्त्रीसँग एक्लै गरेको भेटलाई कतिपयले कूटनीतिक मर्यादाविपरीतको कदम ठानेका छन्।

त्यो प्रश्न राख्दा प्रधानमन्त्री ओलीका परराष्ट्र मामिला सल्लाहकार राजन भट्टराईले भारतीय प्रधानमन्त्री र चिनियाँ राष्ट्रपतिबीच पनि दुई दिन एक्लाएक्लै कुराकानी भएको उदाहरण प्रस्तुत गरे।

तर त्यो दुई देशका कार्यकारीबीचको भेट थियो। 'प्रोटोकल' का दृष्टिले ओली र जयशङ्करबीचको भेट त्यससँग मिल्दो देखिँदैन।

तर भट्टराईको तर्क छ: "यो कूटनीतिक मर्यादाविपरीत होइन। यो अभ्यास नयाँ हो। नयाँनयाँ अभ्यासहरू भइरहेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्वीकार गरिँदैछ। विश्वासको वातावरण बनाउन र विषयलाई गहिरोसँग बुझ्न नेताहरूबीच त्यसरी छलफल हुने अभ्यास अगाडि बढेको छ।"

अभिलेख

त्यस्ता बैठकका महत्त्वपूर्ण कुरा पछि आआफ्ना सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराइनुपर्ने उनको धारणा छ। र, प्रधानमन्त्री ओलीले त्यो अनुसरण गर्ने उनको भनाइ छ।

आवश्यक कुरा परराष्ट्र मन्त्रालयको अभिलेखमा रहने पनि उनले विश्वास दिलाए। तर अहिलेसम्म त्यस्तो अभ्यास नेपाली नेताहरूले नगरेको भन्दै चर्को आलोचना हुनेगर्छ।

नेताहरूको कूटनीतिक व्यवहारबारे निकै बहस हुने गरेका बेला कतिपयले बहुमत प्राप्त बलियो सरकारको निम्ति त्यसलाई मर्यादित बनाउन नजिर स्थापित गर्ने अवसर रहेको ठान्छन्।

तर जयशङ्करसँग एक्लाएक्लै भेट गरेर ओली त्यस...


सुर्खेत वीरेन्द्रनगरमा रहेको क्वारन्टीनको 'अत्यासलाग्दो बसाई'पछि घर फर्किन पाउँदा खुशी लागेको उनले बताए।

घर खर्चको जोहो गर्न उनी गत पुसमा 'कालापार' (भारत) गएका थिए।

भारतमा लकडाउन भएपछि नैनीतालबाट ३ दिन लगाएर महेन्द्रनगर आएर अलपत्र परेका उनी सरकारले उद्धार गरि क्वारन्टीनमा राखेको बताउँछन्।

'कमाइ जति उतै छाडेर घर फर्किएँ'

"कोरोनाभाइरसको हल्ला सुन्दा कालापारमा बाँचिएला जस्तो नलागेपछि कमाइजति उतै छाडेर घर फर्किन बाध्य भएँ", उनी भन्छन, "सकुशल घर फर्किँदा खुशी छु।"

दुई हप्ताभन्दा बढी समय क्वारन्टीनमा बिताएपछि उनी जस्तै नेपाल आइपुगेका अरूलाई निश्चित प्रक्रिया पूरा गरेर घर फर्काइएको प्रदेश सरकारले जनाएको छ। अहिलेसम्म ५५० जनालाई त्यसरी फर्काइएको बताइएको छ।

दुई हप्ताको बसाइपछि घर फर्किएका दैलेखका वीरेन्द्र शाही क्वारन्टीनको बसाइ अत्यासलाग्दै भएपनि 'त्यो हाम्रै सुरक्षाको लागि भएकोले' सहज रूपमा लिएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "म ढुक्क भएर घर फर्किएँ, अब परिवारको सुरक्षाको लागि ७ दिनसम्म सेल्फ क्वारन्टीनमै बस्छु।"

भारतबाट विभिन्न समस्या झेल्दै महेन्द्रनगरसम्म आइपुगेका उनलाई पनि त्यहाँबाट उ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

द्धार गरेर क्वारन्टीनमा ल्याइएको थियो।

'मरेपनि घरमै मरौँला'

उनले भने, "लकडाउनपछि भारतमा बस्नै मन लागेन, मरेपनि घरमै मरौँला भनेर २-३  महिनाको ३०-४० हजार रुपैयाँ कमाई उतै छाडेर घर फर्किएँ।"

१७-१८ दिन क्वारन्टीनमा बसेर घर फर्किएका मदन सुनार पनि क्वारन्टीनको बसाइ निकै अत्यासपूर्ण रहेको अनुभूति सुनाउँछन्।

उनी क्वारन्टीनमा धेरै जना भएकोले सँगै खाना खाँदा,  शौचालय जाँदा लाइनमा बस्दा झन् जोखिम बढ्ला कि भन्ने चिन्ताले पिरोल्ने गरेको अनुभव सुनाउँछन्।

मजदुरीको लागि भारतको गोवा गएका उनी भन्छन्, "ठुलो सङ्कटबाट बचेँ जस्तो लागेको छ, उतै भए मरिन्थ्यो कि के थाहा?"

वर्षभरि घरखर्च जुटाउन भारत गएका कर्णालीका धेरै जनालाई प्रदेश सरकारले बाँके, कैलाली, कञ्चनपुरबाट उद्धार गरेर क्वारन्टीनमा राखेको थियो।

कहिल्यै पनि क्वारन्टीनमा नबसेका उनीहरूले घरपरिवार र आफन्तको यादले निकै सताएको बताए।

'छोराछोरीको धेरै सम्झना'

जाजरकोटकी नन्दा परियार क्वारन्टीनमा बस्दा घरमा रहेका छोराछोरीको धेरै सम्झना आएको बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "खान र बस्नको केही समस्या थिएन तरपनि १८ दिनको क्वारन्टीन बसाइ १८ वर्षजस्तो लाग्यो उनी बताउँछिन्।"

३ जना साना छोराछोरीलाई घरमै छोडेर अनि दुईजनालाई साथमै लिएर कामको खोजीमा पतिसँगै चार महिनाअघि उनी 'कालापार' गएकी थिइन्।

'बाँचेर घर आइयो'

जाजरकोटकै नानकली नेपाली भन्छिन, "रोगको हल्ला सुन्दा मरिन्छ कि जस्तो लागेको थियो, बाँचेर घर आइयो।"

क्वारन्टीनमा बस्दा कहिले घर पुगिएला भनेर निकै पीर लाग्थ्यो, उनी भन्छिन्, घर पुगेपछि खुशी नै लागेको छ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिन नदिन नेपाल भारत दुवै देशले लकडाउन गरेपछि धेरै जना कर्णालीबासी सीमा नाकामा अलपत्र परेका थिए।

विभिन्न बाटोको प्रयोग गदै कतिपय धेरैदिन हिँडेरै घर पुगेका थिए भने कतिलाई प्रदेश सरकारले घरसम्म पुर्‍याउन पनि सहयोग गरेको थियो।

त्यसरी घर गएका उनीहरुलाई स्थानीय तहले बनाएको क्वारन्टीनमा राखिएको छ भने कतिपय स्थानीय तहकै निगरानीमा होम क्वारन्टीनमा बसेका छन्।

घर फर्किन हिँडेका तर बीचबाटोमै अलपत्र परेकालाई कर्णाली प्रदेश सरकारले उद्धार गरेर नेपाली सेनाको व्यवस्थापनमा क्वारन्टीनमा राखेको थियो।

क्वारन्टीनमा राखिएका सबैको स्वाबको रिपोर्ट नेगेटिभ अर्थात् सङ्क्रमण नभएको भन्ने आएकोले उनीहरूलाई घर फर्काइएको प्रदेश सरकारले जनाएको छ।

'ढुक्कसँग घर फर्किएँ'...


सुर्खेतको बराहताल गाउँपालिका जीतबहादुर शाहीले नर्सरी व्यवसायबाट राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन्

आर्थिक समस्याले गर्दा विगतमा बिहान-बेलुकीको छाक जुटाउन मुस्किल पर्ने उनका 'बिरुवा बेच्न थालेपछि सबै दु:ख हराए'।

शाहीमात्रै होइन, नर्सरीलाई व्यवसायको रूपमा अपनाएर कर्णालीका युवाहरूले गाउँमै लोभलाग्दो आम्दानी गरिरहेका छन्।

कृषि विकास निर्देशनालयका अनुसार कर्णालीमा झण्डै डेढ सय युवाले नर्सरी व्यवसाय गरेर वार्षिक २० करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आएका छन्।

जीवन धान्न सजिलो

आठ वर्षदेखि नर्सरी सञ्चालन गरिरहेका कुशे गाउँपालिका जाजरकोटका शिव मल्ल पनि बिरुवाबाट गतिलो आम्दानी गरिरहेको बताउँछन्।

भारतको शिमलामा काम खोज्न गएको बेला नर्सरीमा काम गरेको अनुभव उनले गाउँ फर्केर सुन्तलाको नर्सरीमा प्रयोग गरे।

उनी भन्छन, "नर्सरीबाट बर्षेनि १४-१५ लाख रुपैयाँ कमाइ हुन्छ। परिवार पाल्न, छोराछोरी पढाउन र अप्ठ्यारो पर्दा छरछिमेकलाई सहयोग गर्न पुगेको छ।"

चन्दननाथ नगरपालिका जुम्लाका अमर रावत पनि बर्सेनि स्याउका २७-२८ हजार बेर्ना बेच्छन्।

ओखरका बेर्ना गोडमेल गदै जाजरकोटकी महिला किसान

सात वर्षदेखि स्याउको नर्सर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी चलाउँदै आएका उनी जुम्लामै उत्पादन भएका बिरुवामा रोग किरा कम लाग्ने, वातावरण अनुकूल र गुणस्तरीय हुने भएकोले व्यवसाय फस्टाएको बताउँछन्।

रोयल, रेड र गोल्डेन डेलिसियस जातका स्याउका बेर्ना उत्पादन गर्दै आएका उनी भन्छन, "बेर्ना बेचेर वार्षिक १४-१५ लाख रुपैयाँ कमाउँछु। श्रम गर्न छोडिएन, त्यसैले सफल भइयो।"

गाउँमै लोभलाग्दो कमाइ

स्याउ, सुन्तला, टिमुर, अलैँची, ओखर, अनार र कागतीजस्ता विभिन्न जातका बिरुवाबाट वर्षमा सातदेखि २० लाख रुपैयाँसम्म कमाइ हुने उनीहरू बताउँछन्।

जाजरकोटका कृष्ण बुढा भन्छन्, "गाउँमा केही गर्न सकिएन भनेर धेरै साथीहरू विदेश गएका छन्।"

"विदेशको भन्दा राम्रो कमाइ हामीले गाउँमै बसेर गरेका छौँ।"

बदलिँदै जीवन

युवाहरू नर्सरीले आफुहरूको जीवनमा परिवर्तन ल्याएको र रोजगारीको खोजीमा बर्सेनि कालापहाड जानुपर्ने बाध्यता पनि अन्त्य भएको दाबी गर्छन् ।

शाही भन्छन्, "कालापहाडको कमाइले खानालाउनै पुग्दैनथ्यो। ऋणसापट गरेर घरखर्च चलाउनु पर्थ्यो।"

शाहीकी पत्नी लक्ष्मी भन्छिन्, "पहिला अरूसँग सापट माग्थ्यौँ, अहिले अरूलाई दिने भएका छौँ।"

पैसा कमाउन थालेपछि समाजले हेर्ने दृष्टिकोण पनि बदलिएको युवाहरूको अनुभूति छ।

खिसीटिउरी गर्नेहरू चकित

 "पहिला घरखर्च चलाउन निकै समस्या हुन्थ्यो", नर्सरीबाट राम्रो आम्दानी गरिरहेका युवा केशव रावल भन्छन्।

"अहिले छोराछोरी पढाउन र खान लाउन पुगेको छ।"

लक्ष्मी खड्का भन्छिन, "बिरुवा बेचेर पनि पैसा हुन्छ भनेर सुरुमा कसैले पनि पत्याएका थिएनन्, अहिले कमाइ देखेर सबै चकित छन्।"

उनका श्रीमान पूर्णबहादुर खड्काले माओवादी युद्धबाट फर्केपछि गाउँमा पहिलो नर्सरी खोलेका थिए।

नर्सरीबाट बर्षेनि २० लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आएको उनी बताउँछिन्।

नाम र दाम दुवै

गाँउमा युवाले बिरुवा उत्पादन गर्न थालेपछि बाहिरबाट बिरुवा ल्याउनु पर्ने झन्झटबाट मुक्त भएको किसानहरू बताउँछन्।

तीन सय टिमुरका बिरुवा लगाएकी सल्यानकी थुमरादेवी ओली गाउँमै नर्सरी खुलेपछि बाहिरबाट बेर्ना ल्याउनु पर्ने बाध्यता हटेको बताउँछिन्।

उनी भन्छिन् "गाउँमा किन्दा र बाहिरबाट किनेर ल्याउँदा खर्च  दोबर फरक पर्छ।"

"गाउँका बेर्ना राम्रोसँग उमर्छन्।"

विगतमा मजदुरी गर्न भारत जाने कर्णालीका युवाले गाउँमै बसेर लाखौँ रुपैयाँ कमाएर अन्यलाई पनि रोजगारी दिएको बताउँछन्।

थोरै लगानीबाट राम्रो फाइदा लिन सकिने भएकोले नर्सरीलाई व्यवसायको...


सुल्तान कबूसले ओमानमा पाँच दशक शासन गरे

सन् १९७० मा उनले ब्रिटिश सहयोगमा रक्तपातहीन विद्रोह गरी आफ्ना पितालाई राजगद्दीबाट हटाएका थिए। त्यसपछि ओमान खनिज तेलको प्रयोग गरी विकासपथमा लम्कियो।

निरङ्कुश भए पनि उनलाई ओमानमा लोकप्रिय शासक मानिन्थ्यो।

शुक्रवार निधन भएको भए पनि उनको मृत्युको कारण खुलाइएको छैन। उनको अन्तिम संस्कारको प्रक्रिया सुरु भएको छ।

उत्तराधिकारी

उनका नातेदार हैथम बिन तारिक अल सइद नयाँ सुल्तान घोषित भएका छन्।

राजपरिषद्को बैठकपछि पूर्वसंस्कृतिमन्त्री हैथमले सुल्तानको शपथ ग्रहण गरेको सरकारले जनाएको छ।

ओमानमा सुल्तान सर्वेसर्वा हुन्छन्। उनले प्रधानमन्त्री, सबै सैन्य बलका प्रमुख, रक्षामन्त्री, अर्थमन्त्री तथा विदेशमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गर्छन्।

सुल्तान कबूसका कुनै उत्तराधिकारी थिएनन् र उनले आफ्नो शेषपछि नयाँ सुल्तान हुने व्यक्ति चयन पनि गरेका थिएनन्।

सन् १९७० मा पितालाई हटाएर कबूस सुल्तान बनेका थिए

गत महिना सुल्तान कबूसले स्वास्थ्योपचारका लागि एक हप्ता बेल्जियममा बिताएका थिए। उनलाई क्यान्सर भएको विवरण प्रकाशित भएको थियो।

ओमानले तीन दिनको राष्ट्रिय शोक मनाउने घोष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

णा गरेको छ।

तटस्थ नीति

सुल्तान कबूसले झन्डै पाँच दशक ओमानमा शासन गरे।

ओमानमा अहिले ४६ लाख मानिस बस्छन्। तीमध्ये ४३ प्रतिशत विदेशी छन्।

उनन्तीस वर्षको उमेरमा उनले आफ्ना पिता सइद बिन तैमुरलाई सत्ताबाट हटाएका थिए।

सइद अतिरूढिवादी शासक थिए। उनले रेडिओ सुन्न र सनग्लास लाउन पनि प्रतिबन्ध लगाएका थिए। कसले बिहे गर्न, पढ्न र देशबाहिर जान पाउँछ त्यसको निर्णय उनी आफैँ गर्थे।

आफू सुल्तान बनेपछि कबूसले आधुनिक सरकार बनाउने र तेल बेचेर हुने आयबाट देशको विकास गर्ने घोषणा गरे।

त्यतिबेला ओमानमा पक्की बटो केवल १० किलोमिटर थियो भने देशमा जम्मा तीनवटा विद्यालय थिए।

ब्रिटिश सैनिकको सहयोगमा उनले देशको उत्तरी भेगमा तत्कालीन मार्क्सिस्ट पीपल्स डेमक्र्याटिक रिपब्लिक अफ यमनको समर्थनमा आदिवासीहरूले गरेको विद्रोह दमन गरे।

उनलाई चामत्कारिक र दूरदर्शी मानिन्थ्यो। उनले तटस्थ परराष्ट्रनीति अवलम्बन गरेका थिए।

सन् २०१३ मा अमेरिका र इरानबीच भएको गोप्य वार्ताको मध्यस्थता उनले गरेका थिए। सो वार्ताको दुई वर्षपछि दुई पक्षबीच परमाणु सम्झौता भएको थियो।

निरङ्कुश शासन

सन् २०११ मा अरब देशमा 'अरब स्प्रिङ' लहर चल्दा ओमानमा पनि शासनव्यवस्थाप्रति केही असन्तुष्टि देखियो।

सुल्तान कबूसको अन्तिम संस्कारको प्रक्रिया सुरु भएको छ

त्यहाँ ठूलो परिवर्तन नभए पनि हजारौँ मानिसहरू राम्रो तलब, थप रोजगारी र भ्रष्टाचारको अन्त्यको माग राख्दै सडकमा ओर्लिए।

सुरक्षाकर्मीले सुरुसुरुमा त्यस्ता प्रदर्शन हुने दिए पनि पछि दमन गरे। प्रदर्शनकारीमाथि अश्रुग्यास तथा गोली प्रहार गरिँदा दुई जनाको मृत्यु भयो भने कैयौँ व्यक्ति घाइते भए।

गैरकानुनी रूपमा भेला भएको र सुल्तानको अपमान गरेको अभियोगमा सयौँ जनालाई मुद्दा चलाइयो।

प्रदर्शनका कारण खासै ठूलो परिवर्तन भएन। तर सुल्तान कबूसले लामो समय सत्तामा बसेका र भ्रष्ट ठानिएका मन्त्रीहरूलाई पदमुक्त गरिदिए।

उनले परामर्श परिषद्को शक्ति विस्तार गरिदिए र सार्वजनिक सेवामा थप रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्ने वाचा गरे।

त्यसयता ओमानमा सरकारको आलोचना गर्ने स्वतन्त्र पत्रपत्रिकालाई बन्देज लगाउने, पुस्तक जफत गर्ने, अभियानकर्मीहरूलाई दु:ख दिने गरिएको ह्यूमन राइट्स वाचले जनाएको छ।


सुल्तान हसनल बोल्कियले मृत्युदण्डको व्यवस्था गरिएको नयाँ कानुनको निलम्बन अवधि लम्ब्याएका हुन्।

ती कानुनी व्यवस्थाहरूको विश्वव्यापी विरोधका साथै चर्चित व्यक्तिहरूको आपत्ति गर्दै सुल्तानका अन्तर्राष्ट्रिय ठूला होटलहरू बहिष्कारपछि ब्रुनाईले त्यसबारे पुनर्विचार गरेको हो।

ब्रुनाईको कानुनमा केही अपराधको निम्ति मृत्युदण्डको प्रावधान राखिएको भएपनि सन् १९५७ यता कसैलाई पनि मृत्युदण्ड भने दिइएको छैन।

इस्लामिक कानुनको प्रतिरक्षा

गत महिना ब्रुनाईले इस्लामिक कानुनको कडा नयाँ व्याख्या जारी गरेको थियो।

आफ्नो सम्बोधनमा सुल्तानले कानुनको कार्यान्वयनलाई लिएर कैयौं प्रश्न र भ्रामक दृष्टिकोण रहेकोबारे आफू जानकार रहेको बताएका छन्।

ब्रुनाईका प्रधानमन्त्री पनि रहेका सुल्तान संसारका सबैभन्दा धनीमध्येमा पर्दछन्

उनले उक्त कानुनमा रहेको मृत्युदण्डको प्रावधान निलम्बन हुने बताए पनि त्यसको विशेषता स्पष्ट हुने भन्दै ती कानुनको प्रतिरक्षा समेत गरे।

कानुनको घोषणापछि देशका शासकले सार्वजनिक रूपमा त्यसबारे बोलेको पहिलो पटक हो।

ब्रुनाईमा समलिङ्गी सम्बन्ध यसअघि नै गैरकानुनी छ र १० वर्ष कैद सजाय हुने व्यवस्था छ।
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देशको चार लाख २० हजार कूल जनसङ्ख्यामध्ये दुई तिहाइ मुस्लिम छन्।

कानुनमा के छ?

एउटा सानो दक्षिण-पूर्व एशियाली देश ब्रनाईले सन् २०१४ मा शरिया कानुन घोषणा गरेको थियो। पहिलो चरणमा जरिवाना र जेल सजाय हुने दण्डनीय अपराध समेटिएको थियो।

ती कानुनको कार्यान्वयन अघि संयुक्त राष्ट्र संघले सन् मानवअधिकारको विश्वव्यापी घोषणा-१९४८ ले निर्धारण गरेको मानवअधिकारको अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड ती कानुनबाट उल्लङ्घन भएको बताएको थियो।

उक्त घोषणा सन् २००६ मा ब्रुनाईले अनुमोदन गरेको थियो।


सुशान्त सिंह राजपुतले सन् २०१३ मा ठूलो पर्दाको चलचित्रमा अभिनय सुरु गरेका थिए

तर उनको सामान्य सुरुवातदेखि लोकप्रियतासम्मको असाधारण जीवनयात्रा जुन १४ तारिखमा अन्त्य भयो जब उनी ३४ वर्षको उमेरमा आफ्नै कोठामा मृत अवस्थामा फेला परे।

उनको मृत्युको खबरले उनका लाखौँ प्रशंसकहरू मर्माहत भए। मुम्बई प्रहरीले उनले आत्महत्या गरेको बताएको छ।

भारतको अतिविपन्न राज्य बिहारमा हुर्किएका राजपुत एक उत्कृष्ट इन्जिनियरिङ कलेजमा भर्ना भएका थिए जुन एउटा मध्यम वर्गीय परिवारको उज्ज्वल भविष्य सुनिश्चित गर्ने माध्यम थियो।

तर उनी अभिनय गर्न चाहन्थे। त्यसैले उनले कलेज छोडे र मुम्बई आए। मुम्बई एउटा त्यस्तो सहर हो जहाँ दैनिक हजारौँका सपना साकार हुन्छन् वा तुहिन्छन्।

सुरुमा उनले सामान्य भूमिका रहेको पात्रको अभिनय गरे।

एउटा टेलिभिजन सिरियल चर्चित नबन्दासम्म उनले सानो भूमिकामा अभिनय गरे। र टेलिभिजनमा चर्चित बनेसँगै उनले ठूलो पर्दाका चलचित्रमा पनि सफलता पाए।

सानो सहरमा रहने युवाहरूको ठूलो हुने उद्देश्यसँग उनको जीवन मिल्ने भएकोले उनको मृत्युलाई थुप्रै प्रशंसकहरूले आफ्नै कोही आफन्त गुमाए जसरी लिए।

उनको मृत्यु भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एसँगै सुशान्तको करिअर, आर्थिक हैसियत, सम्बन्ध र मानसिक स्वास्थ्यबारेका अपुष्ट विवरणहरू पनि सामाजिक सञ्जाल र न्यूज च्यानलहरूमा छ्यापछ्याप्ती आउन थाले।

उनको मृत्युपछि उनीसँग चिनजानमा रहेका कसैलाई पनि अन्तर्वार्ता लिन छोडिएन।

उनका मनोपरामर्शदाता, पुराना सहयोगीहरू, साथीहरू, व्यवस्थापक, परिवार र सहकर्मी सबैसँग गरिएका थुप्रै अन्तर्वार्ता टिभी च्यानलहरूले प्रसारण गरे।

प्रहरीले थोरैमात्रै विवरणहरू सञ्चारमाध्यमलाई दिइरहेका बेला उनको मृत्युसम्बन्धी रहस्यहरू थप गहिरो बन्दै गइरहेको छ।

'भित्रिया र बाहिरिया'

उनको मृत्युको केही दिनपछि केही सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले भारतीय चलचित्र उद्योगमा थोरै शक्तिशाली परिवार र निर्देशकहरूले अन्यायपूर्ण व्यवहार गरेका कारण उनले आत्महत्या गरेको दाबी गरे।

उनीहरूले चलचित्र उद्योगमा उनको कुनै "गडफादर" नभएको र उनको प्रगति केहीलाई अस्वीकार्य भएको बताएका छन्।

ठूलो लगानी रहेका चलचित्रहरूमा उनलाई पाखा लगाइयो भन्ने हालैका खबरहरूलाई उनीहरूले इङ्गित गरेका हुन्।

उनका चर्चित चलचित्रमध्ये भारतीय क्रिकेटका पूर्वकप्तान महेन्द्र सिंह धोनीको जीवनमा आधारित चलचित्र 'एमएस धोनी' पनि हो

राजपुतको मृत्युबारे मुम्बईको प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको छ।

आत्महत्याको कारण पत्ता लाग्छ कि भनेर प्रहरीले अहिलेसम्म चलचित्र उद्योगका ५० जनाभन्दा बढी मानिससँग अन्तर्वार्ता गरिसकेको छ।

तर प्रहरी अधिकारीहरूले अन्तिम प्रतिवेदन भने तयार गरिसकेका छैनन्।

सामाजिक सञ्जालमा केही निर्देशक र निर्माताहरूविरुद्ध थुप्रै आरोप लगाइएका छन् र त्यसले उनीहरूलाई गम्भीर असर पारेको छ। तिनैमध्ये एक करण जोहर हुन्।

उनीमाथि अनलाइनमा धम्कीहरू आएका छन् र दुर्व्यवहारको पनि उनले सामना गरेका छन्। तर त्यस्ता धम्कीहरूमा उनले कुनै प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

परिचय खुलाउन नचाहने एकजना चलचित्र समीक्षकले सुशान्तको मृत्युले राम्रो सम्पर्क नभएकाहरूले काम गर्ने अवसर पाउँदैनन् भन्ने तीतो सत्यलाई बहसमा ल्याएको बताएका छन्।

"तर व्यवसायिक प्रतिद्वन्द्विताले नै सुशान्तलाई त्यो अवस्थामा पुर्‍याएको हो कि होइन भन्ने हामीलाई थाहा छैन। अनुसन्धान नसकिँदासम्म हामीले प्रतिक्षा गर्नु्पर्छ," उनले भने।

प्रहरीले सोधपुछ गरेका निर्देशकमा सञ्जय लिला भन्साली पनि पर्छन्

यो बहस चर्किरहेका बेला केही टिभी च्यानलहरूले आफ्नो ध्यान राजपुतकी प्रेमिका रिया चक्रवर्तीतर्फ...


सूचना र सल्लाह भ्रमपूर्ण हुन सक्छन् तर केही आधारभूत तथ्य र सूचनाले त्यस्ता वास्तविकता ठम्याउन सहयोग गर्छन्।

खोप के हो?

खोपले भाइरस, रोग वा सङ्क्रमणसँग लड्न शरीरलाई तयार गर्छ।

यसले शरीरको प्रतिरक्षात्मक क्षमतालाई आक्रमण गर्ने तत्त्वको पहिचान गर्न सघाउँछ।

यसले एन्टीबडी उत्पादन गरेपछि धेरै बिरामी बनाउने सम्भावना कम हुन्छ तर मानिसहरूले केही असर अनुभव गर्न सक्छन्।

अस्थायी खालको ज्वरो र दुखाइको महसुस हुनसक्छ। त्यसपछि तपाईँको शरीरमा रोगसँग लड्ने प्रतिरोधी क्षमताको विकास हुन्छ।

अमेरिकास्थित सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सन सीडीसीले त्यसैले खोप निकै शक्तिशाली हुने बताएको छ।

किनकि त्यसले बिरामी निको पार्न र उपचार गर्न प्रयोग हुने अधिकांश औषधिहरूभन्दा खोपले धेरै जीवन बचाउँछ।

खोप सुरक्षित छ?

प्रारम्भिक चरणमा १० औँ शताब्दीमा चिनियाँले खोपको अवधारणा पत्ता लगाएका थिए।

तर त्यो सन् १७९६ मा एडवार्ड जेनेरले तुलनात्मक रूपमा सामान्य काउपोक्सको सङ्क्रमणले बिफरबाट जोगाउने कुराको भेउ नपाउँदासम्म सम्भव भएन।

दुई वर्षपछि उनले आफ्नो अवधारणाको परीक्षण गरे र तथ्याङ्क प्रकाशित गरे।

गाई जन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाउने ल्याटीन शब्द भेक्का शब्दबाट विश्वभरि भ्याक्सिन भनी खोपको नामकरण भयो।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओका अनुसार २० वटा रोगहरूबाट जोगाउन र बर्सेनि २० देखि ३० लाख मानिसको मृत्यु रोक्न खोपलाई आधुनिक विश्वको एउटा महान् उपलब्धिको रूपमा लिइयो।

सीडीसीले भनेको छ, बजारमा पठाउनुअघि खोपहरूको व्यापक रूपमा परीक्षण गरिन्छ।

मानिसहरूमा क्लिनिकल परीक्षण गर्नुअघि त्यसको ल्याब र जनावरमा परीक्षण गरिन्छ।

जोखिमहरू पनि हुन्छन् तर सबै औषधिहरू जस्तै जोखिमको तुलनामा खोपको लाभको निकै धेरै हुन्छ।

उदाहरणका लागि बाल्यकालको रोग करिब एक पुस्ता अघिसम्म आम रूपमा थियो जुन खोपकै कारण निकै कम हुँदै गएको छ।

र, करोडौँ मानिसको ज्यान लिएको बिफर अहिले पूर्ण रूपमा निर्मूल भइसकेको छ।

तर सफलता प्राप्त गर्न दशकौँ लाग्छ। विश्वव्यापी खोप अभियान सुरु भएको करिब ३० वर्षपछि अफ्रिकाले गत अगस्ट महिनामा मात्र पोलियोमुक्त घोषणा गर्‍यो।

विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छ कि हामी सामान्य अवस्थामा पुग्ने गरी कोभिड-१९ विरुद्ध विश्वभरिको जनसङ्ख्यालाई खोप दिन महिनौँ वा सम्भवतः केही वर्ष लाग्न सक्छ।

खोप कसरी बनाइयो?

ब्याक्टेरिया, भाइरस, प्यारासाइट वा फङ्गसजस्ता रोगका कारक शरीरभित्र प्रवेश गरेपछि शरीरले त्योसँग लड्न एन्टीबडी उत्पादन गर्न थाल्छ।

परम्परागत खोपले दैनिक क्रियाकलापमा किटाणुहरूसँग लड्नुअघि एन्टीजेनको कमजोर वा निष्क्रिय अंश मानिसको शरीरमा उत्पादन गरेर सहयोग गर्छ।

त्यसले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई वास्तविक किटाणुसँग लडेको जस्तो कार्य गर्न प्रेरित गर्छ।

तर कतिपय कोरोनाभाइरस खोप बनाउन नयाँ तरिका अपनाइएका छन्।

कोभिड खोपको तुलना

फाइजर-बायोएनटेक र मोडेर्ना दुवै भाइरसको आनुवंशिक सङ्केतको रूपमा प्रयोग हुने म्यासेन्जर आरएनए (एम-आरएनए) खोप हुन्।

कमजोर वा निष्क्रिय एन्टीजेनलाई प्रयोग गर्नुको बदला तीनले एन्टीबडी बनाउन आवश्यक पर्ने प्रतिरोधी क्षमता सक्रिय तुल्याउन कोभिड-१९ को भाइरसको सतहमा भेटिने प्रोटिन तीव्र वृद्धि कसरी गर्ने भन्ने सिकाउँछ।

अक्सफोर्ड-एस्ट्राजेनेका खोप फरक छ। यही खोप नेपालमा भारतको सहयोगले आइपुगेको हो।

वैज्ञानिकहरूले चिम्पान्जीहरूलाई सङ्क्रमित गर्ने सामान्य रुघाको भाइरसलाई परिवर्तन र कोभिड-१९ को अनुवांशिक सङ्केतका अंशलाई थप गरेका छन्।

तीनवटै खोपले अमेरिका र ब्रिटेनमा प्रयोगको निम्ति अनुमति पाएका छन्।

मेक्सिको, चिले र कोस्टारिकाले...