सूर्यवंशी चलचित्र प्रदर्शनको मिति अनिश्चितकालका सारिएको छ

गत महिना बलिउडका प्रशंसकहरू निकै उत्साहित थिए।

शक्तिशाली प्रहरीको कथामा आधारित निर्देशक रोहित शेट्टीको नयाँ चलचित्र मार्च २४ तारिखमा प्रदर्शनमा ल्याउने योजना थियो।

भारतमा राष्ट्रिय बिदाको दिन रिलिज गर्ने योजना बनाइएको सूर्यवंशी नामक उक्त चलचित्रले मनग्गे आम्दानी गर्ने पनि अनुमान गरिएको थियो।

तर त्यही दिनबाट कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको जोखिमलाई ध्यान दिँदै भारतमा २१ दिने लकडाउन सुरु भयो। अनि सूर्यवंशी चलचित्र सार्वजनिक गर्ने मिति अनिश्चितकालका लागि सारियो।

अर्का निर्देशक कबिर खानको विश्वकप बिजेता भारतीय टोलीमाथिको कथा समेटिएको चलचित्र प्रदर्शनको मिति पनि त्यसैगरि पछि सारियो।

रणवीर सिंह र दीपिका पादुकोण अभिनीत यो चलचित्र एप्रिल १० मा रिलिज हुने भनिएको थियो तर युट्युब च्यानल फिल्म कम्पेनियनसँग कुरा गर्दै निर्देशक खानले चलचित्र सार्वजनिक हुने मिति सार्नु एकदमै दुखद भएको बताएका छन्।

सर्वत्र प्रभाव

चलचित्र प्रदर्शन हुने मिति मात्रै होइन, कोरोनाभाइरसका कारण बलिउडमा सर्वत्र प्रभाव परेको छ।

लकडाउन सुरु हुँदा अभिनेत्री कङ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्गना रनावत दक्षिणी भारतको तमिलनाडुमा आफ्नो नयाँ चलचित्र थलावीको सुटिङमा व्यस्त रहेकी थिइन्।

एउटा बलिउड चलचित्र समाचार साइटलाई दिएको अन्तरवार्तामा उनले आफू त्यहाँ ४५ दिन रहनुपर्ने भएपनि विभिन्न दृश्यहरू खिच्न आवश्यक पर्ने भिड जुटाउन नसकिएकाले मुम्बई फर्किएको बताइन्।

अभिनेत्री दीपिका पादुकोणले लकडाउन सुरु हुनु केही दिनअघि मात्रै आफू नयाँ चलचित्रको सुटिङमा श्रीलङ्का जानुपर्ने भएपनि मुम्बई छाडिनसकेकाले अलपत्र नपरेको हालै दिएको एउटा अन्तरवार्तामा बताएकी छन्।

बलिउड अभिनेता अभनेत्रीहरूले आफ्ना समाजिक सञ्जालमा दैनिक गतिविधिसँग जोडिएका सामग्री पोष्ट गरेका छन्। उदाहरणका लागि दीपिका पादुकोण र कट्रिना केफले खाना बनाइरहेको, भाँडा माझिरहेको जस्ता गतिविधि पोष्ट गरेका छन्।    अनि आलिया भट र हृतिक रोशनले नयाँ सीप सिकिरहेका छन्।

तर कतिपयले चाँहि स्थितिको गम्भीरताप्रति ध्यान नदिएको भन्दै आलोचना भेटेका छन्।

इन्स्टाग्राममा एउडा भिडिओ राख्दै निर्देशक फराह खानले यदि व्यायाम गरिरहेका भिडिओ पोष्ट गर्न बन्द नगरे आफ्ना केही चर्चित साथीहरूलाई 'अनफलो' अर्थात् सामाजिक सञ्जालमा नपछ्याउने चेतावनी दिएकी छन्।

उनले भनेकी छन्, "म बुझ्छु कि तपाईँहरूको विशेष हैसियत छ र यस्तो विश्वव्यापी महामारीमा पनि आफ्नो शरीरको हेरविचार गर्ने बाहेक खासै काम छैन्। तर हामीमध्ये अधिकांशको सङ्कटको यो अवधिमा अरू नै सरोकारहरू छन्।"

कोषमा सहयोग

तर कतिपय अभिनेताहरूले सामाजिक दूरी कायम गर्ने जस्ता विषयमा शिक्षा फैलाउन पनि आफ्ना समाजिक सञ्जालका खाताहरू प्रयोग गरिरहेका छन्। चलचित्र उद्योगका कतिपय प्रख्यात व्यक्तित्वहरूले सहयोग पनि गरिरहेका छन्।

अभिनेता अक्षय कुमार तथा अभिनेत्री अनुस्का शर्माले लकडाउनका कारण बेरोजगार भएका दैनिक ज्यालादारीका मजदुर लक्षित प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले घोषणा गरेको कोषमा सहयोग गरेका छन्।

दैनिक ज्यालादारी प्राविधिक र सहयोगीहरूका लागि निर्देशकहरूको समूह प्रोड्युसर्स गिल्ड अफ इण्डियाले खडा गरेको कोषमा धेरै अरू अभिनेता अभिनेत्रीले सहयोग गरेका छन्।

तर लकडाउन विस्तार गर्ने भन्ने आशङ्का व्यक्त गरिएसँगै निर्माताहरूले बलिउडले काम गर्ने शैलीमा महत्वपूर्ण परिवर्तन हुने आँकलन गरिरहेका छन्।

रणवीर सिंह र दीपिका पादुकोण ८३ नामको सिनेमाका मुख्य कलाकार हुन्

चलचित्र निर्देशक करन जौहरले एप्रिल महिनामा नै आफ्नो नयाँ चलचित्र तख्तको सुटिङ...


सेंगरमाथि बलात्कार पीडित तथा उनकी वकिल घाइते हुने गरि आइतवार गाडी दुर्घटना गराएको आरोप लागेको छ।

उत्तर प्रदेशका विधानसभा सदस्य कुलदीप सेंगरमाथि बलात्कार पीडित तथा उनकी वकिल घाइते हुने गरि आइतवार गाडी दुर्घटना गराएको आरोप लागेको छ।

ती पीडितका दुई आफन्तपनि मारिएका छन्।

लज्जा

उक्त घटना नरेन्द्र मोदी सरकारको निम्ति समेत लज्जाको विषय बनेको छ।

सरकारले सेंगरलाई जोगाउन खोजेको आरोप लागेको थियो।

भारतको सर्वोच्च अदालतले उक्त बलात्कार घटनाको मुद्दा चलाउन ४५ दिनको समयसीमा तोकिदिएको छ।

गाडी दुर्घटनाको छानबिन एक हप्ताभित्र गरिसक्न उसले अनुसन्धानकर्तालाई आदेश दिएको छ।

भारतीय जनता पार्टीका विधानसभा सदस्य कुलदीप सेंगरलाई सरकारले जोगाउन खोजेको आरोप लागेको थियो।

यसअघि आइतवार भएको गाडी दुर्घटनामा सेंगरमाथि बलात्कारको आरोप लगाउनी पीडित घाइते भएकी थिइन्।

सो घटनापछि भाजपाले सेंगरलाई पार्टीबाट निकाल्न गरेको ढिलाइबारे चर्का आवाज उठेका थिए।

मुद्दा

सेंगर हाल मुद्दाको पर्खाइमा जेलमा छन् र उनले आफूविरुद्धको आरोप अस्वीकार गरेका छन्।

पीडितकी आमाले सेंगरलाई पार्टीबाट निकाला गरेको समाचार राम्रो भए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को प्रतिक्रिया दिइन्।

सन् २०१७ मा आफ्नी छोरीले सेंगरलाई बलात्कारको आरोप लगाए यता पूरै परिवार त्रासमा बाँच्न बाध्य भएको उनले बताइन्।

भारतमा गाई बढी सुरक्षित कि महिला

ती पीडित आफ्नो वकिल र आफन्तसँग कारमा यात्रा गरिरहँदा एउटा लरीले राय बरेलीस्थित राजमार्गमा ठक्कर दिएको थियो।

सन् २०१७ को जुन महिनामा कामको निम्ति सेंगरलाई भेटेपश्चात् उनले आफूलाई अपहरण गरेको र एक साताभन्दा धेरै समयसम्म उनले र अरूले पटक पटक बलात्कार गरेको बताएकी छन्।


सेतो रङको पातलो कपडा लगाएका उनको शरीर स्थिर थियो। आँखा बन्द थियो। र उनी ध्यानमा लीन थिए। त्यसअघि कसैले नचिन्ने किशोर एकाएक विश्वप्रसिद्ध बन्न पुगे।

सुरुमा आसपासका स्थानीयबासी उनलाई हेर्न बाराको बनमा गए। त्यसपछि अन्य देशका तीर्थयात्री पनि आउन थाले। उनी बनमा ध्यानमा बसेको एउटा तस्बिर सोही वर्ष 'भाइरल'हुन गयो। उक्त तस्बिरले नेपालमा मात्र नभएर विश्वका प्रमुख सञ्चारगृहको समेत ध्यान खिच्न सफल भयो।

उनै रामबहादुर बमजन करिब १३ वर्षपछि फेरि एक पटक चर्चाको केन्द्रमा छन्। उनी चर्चामा आउनुको कारण धेरैलाई प्रिय लागिरहेको छैन। उनको आश्रमबाट केही व्यक्ति बेपत्ता भएका विवरणहरू सेतोपाटी डिजिटल पत्रिकामा आएको थियो।

बमजन आबद्ध संस्था, बोधी श्रवण धर्मसंघले एक विज्ञप्ति निकाल्दै, सञ्चारमाध्यममा उनीबारे आएका समाचार अस्विकार गरेको छ।

त्यो विज्ञप्तिले ती समाचार "आधारहीन र सडेगलेका" भएको र तीनलाई संस्थाले "खारेज" गरिदिएको जनाएको छ।

उनीविरुद्ध उजुरीसमेत परेको बताइएको छ। तर उनी कहाँ छन्? त्यो जानकारी प्रहरी प्रशासनलाई समेत छैन।

आखिर को हुन् बमजन?

बमजन आबद्ध धार्मिक संस्थाको वेबसाइट मैत्रीय डट इन्फोमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उपलब्ध जानकारी अनुसार उनको जन्म सन् १९९०को एप्रिल १० तारिखमा रतनपुर बारामा भएको थियो। उनका मातापिता किसान थिए। उनकी आमाको १२ वर्षको उमेरमा विवाह भएको थियो। उनका ५ छोरा र ४ छोरी छन्। रामबहादुर तेस्रो छोरा हुन्।

"उनी गर्भमा हुँदा उनकी आमालाई माछा मासु खान मन लागेको थिएन र पछि बमजनले पनि मासु खाएनन्। उनी सानो उमेरदेखि नै लामो समयसम्म घर बाहिर जाने गर्दथे।"

उनले कलिलो उमेरमै ध्यानमा मग्न भएर सबैलाई आश्चर्यचकित बनाएको बताइन्छ।

सन् २००५ मा बीबीसीसँगको कुराकानीमा उनका परिवार, साथीभाइ र अनुयायीले बमजन ६ महिनासम्म पानी समेत नपिएर ध्यानमा लीन भइसकेको र बुद्धत्व प्राप्त नहुँदा सम्म उनी ध्यानमै रहने बताएका थिए।

उक्त विवरणका अनुसार गौतम बुद्धको आमाको नाम मायादेवीसँग मिल्न गएको बमजनको आमाको नामका कारण पनि स्थानीयहरूले उनले गरेको तपस्यालाई सिद्धार्थ गौतम बुद्धसँग जोडेर हेरेका थिए।

त्यसो त तपस्या सुरु गर्नु अघि नै उनले आफ्नो परिवारका अन्य सदस्यलाई पशुबली नदिन, माछा मासु र रक्सी सेवन नगर्न आग्रह गर्ने गरेको पारिवारिक श्रोतहरूले बताउने गरेका छन्।

तपस्या गर्ने क्रममा उनी बीचबीचमा हराउने र केही समयपछि फेला पर्ने क्रम चलिनै रह्यो। १६ वर्षको उमेरमा तपस्या गर्न सुरु गरेका बमजन पहिलो पटक १० महिना लामो ध्यान बसेकै बेला अचानक गायब भएका थिए।

तपस्याप्रति उनको लगाव र बुद्धसँगको तुलनाका कारण उनी ध्यान बसेको स्थान आसपास उनलाई हेर्न मात्र आउने आगन्तुक र भक्तजनहरूको भिड लाग्ने गरेको जानकारहरू बताउँछन्।

अनुयायीहरूले बिस्तारै उक्त क्षेत्रलाई लुङ्ता छोर्तेन जस्ता धार्मिक ध्वजा-पताकाले सुसज्जित गरेपछि उक्त स्थान बिस्तारै धार्मिक स्थलमा परिणत हुँदै गयो।

नेपालमा मात्र नभएर विश्वव्यापी रूपमै चर्चा बटुल्न सफल उनको कर्मले यति चर्चा पायो कि उनले निकै कम समयमा सामान्य बुद्धभक्तबाट चर्चित तपस्वीको भेष धारण गरे।

देशका विभिन्न ठाउँहरूमा आश्रम खोले र नेपालभित्र र बाहिर आफ्ना अनुयायीहरूको सङ्ख्या समेत क्रमिकरूपमा बढाउँदै लगे। त्यसै कारण उनले "भित्रभित्रै असीमित शक्ति" आर्जन गर्न थालेको उनीबारे प्रकाशित थुप्रै विवरणहरूमा उल्लेख छ।

कहाँ कहाँ छन् आश्रम?

बाराको रतनपुरी गाउँ नजिकैको बनबाट तपस्या सुरु गरेका बमजनले पछिल्लो दशकमा मुलुकको विभिन्न ठाउँमा आश्रम बनाउँदै आफ्नो वासस्थान समेत फेरिरहने गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

बारा बाहेक...


सेनाको एउटा वक्तव्यमा हवाई र स्थल फौजहरूले उक्त क्षेत्रमा रहेका निशानाहरूमा नयाँ कारबाही गरिरहेको जनाएको छ।

गाजामा रहेका एकजना बीबीसी संवाददाताका अनुसार गाजाको उत्तर र पूर्वमा फौजी डुङ्गा, लडाकू विमान र हेलिकप्टरको प्रयोग गरी व्यापक गोलाबारी गरिएको छ।

भिडिओ फुटेजमा विस्फोटनले गाजाको आकासमा बिजुली चम्किएको जस्तो देखिन्छ।

त्यहाँ ज्यान गुमाउने मानिसहरूको सङ्ख्या १ सय नाघेको छ।

प्यालेस्टाइनले गरेको रकेट हमलामा इजरेलमा सात जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

लडाइँ रोक्न गरिएका कूटनीतिक अनुरोधले हालसम्म कुनै प्रभाव पारेको छैन।

अमेरिकाले कूटनीतिक प्रयासलाई केही समय दिन आफूले चाहेको भन्दै राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्को बैठक अर्को हप्तासम्म सारेको छ।

थप ट्याङ‍क र फौज

इजरेलले गाजासँगको आफ्नो सीमामा थप ट्याङ्क र फौजहरू परिचालन गरेको छ।

केही दिनयताको हिंसापछि उसले स्थल कारबाहीको विचार गरिरहेको जनाइएको छ।

स्थल सेनाको दुईवटा युनिट र बख्तरबन्द अर्को युनिटलाई गाजाको सीमा नजिकै बिहीबार खटाइएको छ।

आवश्यक परेको बेलामा खटाउन सकिने भनेर तयार राखिएका ७ हजार सैनिकलाई काममा बोलाइएको छ।

स्थल सेना परिच... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालन गर्ने निर्णय गरिएको छैन।

तर इजरेली सेनाले सम्भावित कारबाहीको योजना प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ जसबारे सेनाका प्रमुख र सरकारका विभिन्न तहहरूले निर्णय गर्नुपर्ने हुन्छ।

चर्को हिंसा

गाजा र इजरेलमा चार दिन यता भइरहेका हिंसा सन् २०१४ यताकै खराब हो।

यहुदी र मुसलमान दुवैले पवित्र धार्मिक स्थलको रूपमा सम्मान व्यक्त गर्ने पूर्वी जेरूसेलममा हप्तौँका तनावपछि झडपहरू भएका थिए।

त्यसपछि प्यालेस्टाइन र इजरेलले एक अर्का विरूद्ध हवाई हमलाहरू थालेका हुन्।

इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले यहुदी र अरब इजरेलीबीच सडकमा भइरहेका हिंसालाई दबाउन उनकै शब्दमा अत्यधिक बल प्रयोग गर्न तयार रहन प्रहरीलाई भनेका छन्।

जातीय हिंसाको केन्द्रमा रहेको नगर लोडमा उनी बोल्दै थिए।

यहुदी र अरबहरूको मिश्रित बसोबास रहेका इजरेलका विभिन्न नगर र सहरहरूमा थप हिंसा भएका विवरण आएका छन्।

पछिल्लो हिंसाले  गृहयुद्ध निम्त्याउने चेतावनी इजरेलका राष्ट्रपतिले दिएका छन्।

रक्षामन्त्री बेनी गान्ट्सले देशभित्रको आन्तरिक तनावलाई दबाउन ठूलो मात्रामा थप सुरक्षाकर्मी खटाएका छन्।

जातीय हिंसापछि चार सयभन्दा बढीलाई गिरफ्तार गरिएको छ।

हमासका एक जना उच्च अधिकारीले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले इजरेललाई जेरुसेलमको अल अक्सा मस्जिदमा आफ्नो फौजी गतिविधि अन्त्य गर्न दबाब दिए जवाफी युद्ध विराम हुनसक्ने बताएका छन्।

तर इजरेली सेनाका एक जना प्रवक्ताले अहिले इजरेलले युद्ध विराम नखोजिरहेको बताएको द टाइम्स अफ इजरेलले जनाएको छ।

बिहीबार अरू के भयो


सेनाको व्यावसायिक क्षमता अभिवृद्धिका निम्ति तालिम र उपकरण राम्रो हुनुपर्छ।

त्यो  विना सेनाको व्यावसायिक क्षमता बढाउन सकिँदैन। नेपाली सेनाले सकेसम्म राम्रै तालिम लिइरहेको छ।

त्यो राम्रो पक्ष हो। तर उपकरण वा भौतिक पक्षमा अन्य देशका सेनाको दाँजोमा नेपाली सेना धेरै नै पछाडि छ। जस्तो धेरै नै पुरानो भइसकेको हतियार छ।

पुरानो हतियारको भर

अझसम्म पनि कतिपय अवस्थामा सेल्फ लोडिङ राइफल (एसएलआर) नै चलाइराखेको छ। त्यसपछि ल्याइएको इन्सास राइफलको क्षमता पनि राम्रो देखिएको थिएन।

त्यो पनि बदल्ने प्रयास भइरहेको छ। तर त्यो भएको छैन। अमेरिकी राइफल एम-१६ पर्याप्त मात्रामा छैनन्। मैले अवकाश पाएको धेरै भइसकेकाले कति सङ्ख्या छ भन्न सक्दिनँ।

तर २० प्रतिशत फौजले पनि एम-१६ पाएको छैन जस्तो लाग्छ। एकदमै सीमित फौजले मात्र पाएको छ। त्यसैले अहिले पनि एसएलआरमै भर पर्नुपर्ने बाध्यता छ। जुन अहिले सम्भव नै नहुने देख्छु म।

त्यस्तै हवाई सेवातर्फ पनि हुनुपर्ने जति विकास हुन सकेको छैन। एक-दुईवटा हेलिकोप्टर र हवाईजहाज थप्दैमा त्यो सम्भव हुँदैन। धेरै नै कमी कमजोरी देखिन्छ। र, सेनाले गर्न सकेन भनिन्छ। त्यो त सेनाको मात्र द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोष होइन।

सेनाको सङ्ख्या कसरी घटाउने?

द्वन्द्वको बेलामा सेनाको सङ्ख्या एकदमै वृद्धि गरिएको थियो। अहिले मेरो बुझाइमा र सरकारको नजरमा पनि अहिले द्वन्द्व समाधान भइसकेको छ।

समस्याहरू त छन् केही न केही रूपमा छन्। तर सेनालाई नै जहिले पनि प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था छैन। त्यसैले सेनाको पुनर्सङ्गठन गर्नुपर्छ।

त्यसो गर्दा सामान्यतया सेनाको सङ्ख्या पहिलेको अवस्थामा नभए पनि केही हदसम्म सङ्कुचित हुन्छ। त्यो एकैचोटि गर्ने कुरा पनि होइन्। त्यो क्रमिक रूपमा बढेको हो, एकैचोटि बढेको होइन्।

एकैचोटि घटाउन प्राविधिक रूपमा सम्भव पनि छैन। त्यो फलदायक पनि हुँदैन। तालिम र उपकरण बढायो भने सेनाको सङ्ख्या केही हदसम्म कटौती गर्न सकिन्छ।

सेनाको अनुशासित इतिहास

नेपाली सेनाको अहिलेसम्मको इतिहास अनुशासित छ। सेनाले सरकारले भनेको कुरा गरिराखेको छ। अहिले हेर्दा हरेक कुरामा सेनाको भर पर्नुपर्ने देखिएको छ।

सेना अन्तिम अवस्थमा प्रयोग गर्नुपर्ने शक्ति हो। लोकतान्त्रिक र गणतान्त्रिक देश भइराखेका छौँ।

अनि हरेक कुराका लागि सेनालाई गुहार्नु राम्रो प्रचलन होइन।

यसबाट सेनाको व्यावसायिक क्षमताभन्दा व्यावसायिकतामा केही न केही आँच पुग्छ जस्तो लाग्छ।

विपद् व्यवस्थापनको कुरा होस् वा कहिले मेलम्चीबाट पानी ल्याउने ठेक्का त कहिले रानीपोखरी बनाउने जिम्मा सेनालाई दिने चर्चा हुन्छ त्यो राम्रो होइन।

जनताको अविश्वास

जुन कुरामा सेनाको प्रयोग गर्नैपर्छ भने त गर्नु पर्‍यो। जस्तो काठमाण्डू-निजगढ द्रुतमार्ग बनाउने जिम्मा सेनालाई दिने निर्णय राम्रो थियो।

काम पनि द्रुतगतिमा भइरहेको खबर आएका छन्। तर हरेक सडक सेनाले बनाइदिने कुरा पनि भएन। सेनाले राम्रो गर्छ भन्दैमा सेनालाई सबै जिम्मा दिने प्रचलन राम्रो होइन।

हरेक कुरा सेनालाई जिम्मा दिन थालियो भने सेनाले नै सरकार सहित सबै चलाए जस्तो हुन्छ।

लोकतन्त्रमा विश्वास गर्ने मान्छेको लोकतान्त्रिक र राजनीतिक शक्तिमाथिको विश्वास घट्दै जान्छ।

(अवकाशप्राप्त उपरथी, मेजर जनरल, शिवराम प्रधानसँग शरद केसीले गरेको कुराकानीमा आधारित)


सेनाले जननिर्वाचित नेत्री आङ सान सू ची सहित उनको दल न्याशनल लिग फर डिमोक्रेसीका नेताहरू र अन्य सयौँ मानिसहरूलाई गिरफ्तार गरेको छ।

पछिल्लो विरोध प्रदर्शन सुरु भएपछि म्या थ्वे थ्वे काइङ प्रहरीको गोली लागेर ज्यान गुमाउने पहिलो व्यक्ति हुन्

म्यानमारमा भएको के हो र किन?

म्यानमारमा सेनाले शासन सत्ता आफ्नो हातमा लिएको छ र एक वर्ष लामो सङ्कटकालको घोषणा गरेको छ। आङ सान सू ची को एनएलडी पार्टीले ठूलो विजय हासिल गरेको आम निर्वाचनपछि गत फेब्रुअरी महिनामा सेनाले सत्ता कब्जा गरेको हो। सेनाले विपक्षीहरूलाई समर्थन गरेको थियो र तिनीहरूले निर्वाचनमा ठूलो धाँधली भएको आरोप लगाउँदै पुनःनिर्वाचनको माग गरेका थिए।

देशको निर्वाचन आयोगले चुनावमा धाँधली भएको भन्ने दावीलाई पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण नभएको बताएको थियो।

नयाँ निर्वाचित संसद्को बैठक आरम्भ हुन लाग्दा त्यहाँ सैनिक कू भएको हो।

घरमै नजरबन्दमा राखिएकी र भिडिओ-लिङ्क मार्फत अदालतमा उपस्थिति जनाएकी नेत्री आङ सान सू ची लाई गैरकानुनी रूपमा वाकीटकी यन्त्र राखेको, गत वर्षको निर्वाचन प्रचारका क्रममा कोभिड-१९ सम्बन्धी सुरक्षा प्रतिबन्धहरू उल्लंघन गरेको र दे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

शमा " चिन्ता तथा डर फैलाउने" जानकारीहरू सार्वजनिक गरेको लगायतका अभियोग लगाइएको छ।

एनएलडीका अन्य नेताहरूलाई पनि गिरफ्तार गरिएको छ।

देशको नेतृत्वमा को छन्?

प्रधानसेनापति मिन आङ लाइङ ले सत्ताको बागडोर आफ्नो हातमा लिएका छन्।

उनले पहिलेदेखि नै उल्लेखनीय राजनीतिक प्रभावको अभ्यास गर्दै आएका थिए र देश प्रजातन्त्रतर्फ अघि बढेको भएपनि म्यानमारको सेनामा उनले बलियो नियन्त्रण कायम राखेका थिए।

देशका जातीय अल्पसङ्ख्यक समुदायहरूमाथि सेनाले गरेको आक्रमणमा रहेको भनिएको उनको भूमिकाका निम्ति उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा आलोचना गरिनुका साथै विभिन्न प्रतिबन्धहरू पनि लगाइएको छ।

सैनिक कूपछिको उनको पहिलो सार्वजनिक टिप्पणीमा जेनरल लाइङले सत्ता कब्जा गर्ने कदमको औचित्य सावित गर्ने प्रयास गरेका थिए। उनले सेना जनताको पक्षमा रहेको भन्दै छिटै नै "सच्चा र अनुशासित प्रजातन्त्र" गठन गरिने बताएका थिए।

सङ्कटकालको अन्त्यभएपछि देशमा "स्वतन्त्र र निष्पक्ष" निर्वाचन गराइने सेनाले बताएको छ।

जनताले कस्तो प्रतिक्रिया जनाएका छन्?

सेनाले कू गरेपछि देशमा सन् २००७ मा भएको केशरी आन्दोलन भनिएको विरोध प्रदर्शनहरू यता सबैभन्दा ठूला प्रदर्शनहरू भएका छन्। त्यसबेला सैनिक शासन विरुद्ध केशरी रंगको पोशाक लगाउने हजारौँ बौद्ध भिक्षुहरूले प्रदर्शन गरेका थिए।

हाल सेनाको कदमका विरुद्ध जारी प्रदर्शनहरूमा शिक्षक, कानुन व्यवसायी, विद्यार्थी, ब्याङ्कका कर्मचारीहरू र सरकारी सेवाका कर्मचारीहरू पनि सहभागी भैरहेका छन्।

सरकारले कर्फ्यू आदेश जारी गर्नुका साथै मानिसहरूको जमघटमा समेत प्रतिबन्ध लगाएको छ।

विरोध प्रदर्शनकारीहरूमाथि सुरक्षा सैन्यले पानीको फोहोरा, रबर गोली र साँच्चीकै गोलीगट्ठाको समेत प्रयोग गरेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया कस्तो रहेको छ?

थुप्रै देशहरूले म्यानमारमा भएको सत्ता कब्जाको निन्दा गरेका छन्। संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिव अन्टोनिओ गुटरशले त्यस्लाई "प्रजातान्त्रिक सुधारहरूमाथि ठूलो धक्का" भनेका छन्।

अमेरिका र यूकेले सैनिक अधिकारीहरू विरुद्ध प्रतिबन्धहरू लगाएर प्रतिक्रिया जनाएका छन्।

तर संयुक्त राष्ट्र संघको सुरक्षा परिषदले म्यानमारको कूको निन्दा गर्दै जारी गरेको वक्तव्यलाई चीनले रोकिदिएको छ।  म्यानमारमा अन्तर्राष्ट्रिय संलग्नताको यसअघि विरोध गर्दै आएको बेइजिङले सबै पक्षलाई "आपसी मतभेद सल्टाउन" आग्रह गरेको छ।

म्यानमार कहाँ...


सेनाले यसअघि छुट्याइएको बजेटमा थप हुनेगरी खाजा र जोखिमपूर्ण भत्ताका रूपमा अतिरिक्त ६८ करोड रूपैयाँ माग गरेपछि विज्ञहरूले त्यस्तो मागको वैधतामा प्रश्न उठाएका हुन्।

सेनाले त्यस्तो माग विशेष कार्यक्रमहरूमा आफ्नो भूमिकालाई लिएर सबैखाले राष्ट्रसेवकले गरेझैं नियमित प्रकृयाको भएको बताएको छ।

अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरू भने त्यसो गरिँदा देशका अन्य परियोजनाका लागि समेत उस्तै नजिर खडा हुने र राज्यकोषमा उच्च भार थपिने बताउँछन्।

कारण

सरकारले झण्डै डेढ वर्षअघि नेपाली सेनालाई द्रूतमार्ग बनाउने जिम्मा दिएको थियो।

निर्माणको जिम्मा भारतीय कम्पनीलाई दिने चर्चाको व्यापक आलोचना भएपछि त्यतिखेर भूराजनीतिक जटिलता छल्न पर्याप्त गृहकार्यविनै उक्त जिम्मा सेनालाई दिइएको जानकारहरूले बताउने गरेका छन्।

विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपिआर) नै नभएको अवस्थामा त्यस्तो जिम्मेवारी दिइँदा त्यसबेला बजेटको स्पष्ट खाका बन्न सकेको थिएन।

जसका कारण कतिपय खर्च र तिनको स्रोतबारे समेत स्पष्ट थिएन।

सेनाले त्यही अवस्थाको फाइदा उठाएको कतिपय जानकारहरू ठान्छन्।

अहिलेसम्म सेनाले दुईपटक आफ्नो योजनाबारे नयाँ कुरा झिकेर सरका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रलाई थप रकम निकासाको ताकेता गरिराखेको छ।

यसअघिको प्रस्तावमा अतिरिक्त सुरुङ् बनाउने कुरा थियो जसबाट चार अर्बभन्दा बढिको अर्को अतिरिक्त भार थपिनेछ।

सैन्य मामिलाका एकजना जानकार गेजा शर्मा वाग्ले भन्छन्, "सेनाको संलग्नता भएको फास्ट ट्र्याकमा नेपाल सरकारले पहिले नै बजेट विनियोजन गरिसकेको छ र सोही सीमाभित्र रहेर पूरा गर्न सक्नुपर्छ।"

विगत केही समययता सेनाको रूचि सैनिक गतिविधिमा भन्दा व्यावसायिक काममा धेरै देखिएको भन्दै उनले गैरसैनिक गतिविधि र आर्थिक रूपले फाइदा हुने क्षेत्रमा अघि बढ्दा कर्पोरेट सेना बन्न सक्ने जोखिम रहेको औंल्याए।

"पटकपटक विभिन्न बहानामा परियोजनाको बजेट बढाउँदै जाँदा र त्यसमा नेपाल सरकारले सहमति दिँदै गर्दा आयोजना लागत बढ्ने र अपारदर्शी प्रकृया संस्थागत हुँदै जाने जोखिम हुन्छ।"

बचाउ

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायकरथी गोकुल भण्डारीले अहिले आफूहरूले मागेको रकमलाई 'चुनावका बेला राष्ट्रसेवकहरूले पाउने भत्ताजस्तो' भनेर तुलना गरेका छन्।

उनले यस्तो संलग्नताले सेनाको छविमा असर परिरहेको भन्ने आलोचनालाई समेत खारेज गरे।

"सेनाको काम परियोजना व्यवस्थापन र आफूसँग उपलब्ध विशेषज्ञहरू प्रयोग गर्नु हो। पैदल फौज विकास निर्माणका काममा सहभागी नहुने हुँदा व्यावसायिक जिम्मेवारीमा असर पर्छ भन्ने मान्न सकिंदैन।"

विकास निर्माणका काम गर्न संविधानले नै आफूहरूलाई अधिकार दिएको भन्दै द्रूतमार्गमा समेत सरकारले दिएकै जिम्मेवारी पूरा गर्न लागेको सेनाको तर्क रहिआएको छ।

सेनाले अहिलेसम्म दुई दर्जनभन्दा बढी सडक योजनाहरू समयमै सकेको बताउँदै आफ्नो विकास निर्माणको संलग्नता चिन्ताको विषय ठान्न नहुने बताउने गर्छ।

उसले पछिल्लो समय मैलुङ्-स्याफ्रुवेसी र दुनै-डोल्पा सडक सम्पन्न गरेको छ भने फास्ट ट्र्याकका अतिरिक्त कर्णाली कोरिडोर, कालिगण्डकी कोरिडोर, गोरखा-लार्केभञ्ज्याङ् सडकखण्डमा काम गरिराखेको छ।

सुर्खेत-जुम्लाजस्ता कतिपय सडकमा सेनाको कमजोर प्राविधिक क्षमता देखिएकैले पछि सडक विभाग जोडिनु परेको थियो।

जटिल खण्डहरूमा सेनासँग भएको विस्फोटक दक्षताका कारण ट्र्याकहरू मात्र खोल्न सकिने भए पनि कतिपय अवस्थामा मुख्य जिम्मेवारी र दक्षता भएकै सडक विभागलाई पाखा पारिँदा सरकारी अधिकारीहरूले नै चिन्ता पोख्ने गरेका छन्।

बहस

झण्डै ९६ हजारको सङ्ख्यामा रहेको नेपाली सेनाको सङ्ख्या घटाउनुपर्ने बहस वर्षौंदेखि हुँदै आएको छ।

तर शान्ति...


सेन्ट्रल वेल्सस्थित आबेर्होसान गाउँमा बस्ने एक व्यक्ति उनको पुरानो टीभीले पूरै गाउँको इन्टरनेट अवरोध गर्ने एक किसिमको सङ्केत उत्सर्जन गर्छ भन्नेबारे अनभिज्ञ थिए।

पूरै तार फेर्दा पनि इन्टरनेटको समस्या यथावत् भएपछि इन्जिनियरहरूले अनुसन्धान सुरु गरेको थिए।

तर त्यतिबेलासम्म १८ महिना भइसकेको थियो।

ती घरधनीले उक्त टीभी प्रयोग नगर्ने वाचा गरेका छन् र त्यो गाउँमा इन्टरनेट सेवा स्थिर बनेको छ।

ओपनरीच कम्पनीका इन्जिनियरहरू लगातार उत्पन्न समस्याबाट चकित थिए र त्यसको कारण पत्ता लगाउन जुटे।

एउटा मोनिटरिङ उपकरणको प्रयोगबाट उनीहरूले समस्या कहाँ छ भन्ने कुरा पत्ता लगाए।

ती घरधनी प्रत्येक दिन बिहान ७ बजे आफ्नो टेलिभिजन खोल्थे र त्यसबाट उत्पन्न हुने विद्युतीय तरङ्गले ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटको सिग्नलमा अवरोध पुर्‍याइदिन्थ्यो।

"लज्जित"

परिचय खुलाउन नचाहेका ती घरधनी आफ्नो टेलिभिजनका कारण समस्या उत्पन्न भएको विषयमा "लज्जित" रहेको ओपनरीचले जनाएको छ।

टीभी

"उनीहरू तत्काल टीभी बन्द गर्न र कहिल्यै नखोल्न सहमत भए," इन्जिनियर माइकल जोन्सले भने।

समस्या कहाँ छ भन्ने पत्ता लगाउन इन्जिनियरहरूले "इलेक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट्रिकल नोइज" पत्ता लगाउनका लागि स्पेक्ट्रम एनलाईजर भनिने उपकरण बोकेर गाउँमा हिँड्न थाले।

"बिहान ७ बजे त्यस्तो हुन्थ्यो," जोन्सले भने। अवरोधको कारण पत्ता लागेपछि उक्त समस्या नदोहोरिएको उनले बताए।

अन्य के कारण ब्रोडब्यान्डमा समस्या उत्पन्न हुनसक्छ?

ओपनरीचकी सुज्यान रदरफर्डका अनुसार घरबाहिर जडान गरिएका बत्तीदेखि माइक्रोवेभजस्ता विद्युतीय साधनले ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटमा समस्या पार्न सक्ने सम्भावना रहन्छ।

"हामी सर्वसाधारणहरूलाई आफ्ना विद्युतीय उपकरण राम्रोसँग प्रमाणित भएको र त्यसले हालका मापदण्ड पूरा गरेको सुनिश्चित गर्न सुझाव दिन चाहन्छौँ," उनले भनिन्।

"अनि तिनमा समस्या देखिए आफ्नो सेवा प्रदायकलाई रिपोर्ट गर्नुहोस् । त्यसो गर्दा हामीले त्यसबारे अनुसन्धान गर्न सक्छौँ।"


सेप्टेम्बर ११ लाई सन् २००१ मा अमेरिकामा भएको हमलापछि छोटकरीमा ९/११ भन्ने गरिन्छ र बालिका जन्मेको दिन अमेरिका भरी सो आक्रमणको १८ वर्षको पुगेको सम्झनामा कार्यक्रम गरिएको थियो।

क्रिष्टिना ब्राउन नाम दिइएकी बालिका टेनेसीको जर्मनटाउनको एक अस्पतालमा जन्मेकी थिइन्।

"उनी विध्वंस र विनाशबीच एउटा नवजीवन हुन्," आमा क्यामेट्रोअन मूर-ब्राउनले बताइन्।

क्रिष्टिनालाई शत्यक्रिया गरेर निकालिएको थियो र जतिबेला उनको जन्म समय र तौल लेखियो, अस्पतालका कर्मचारी छक्क परेका थिए।

"हामीले चिकित्सकले क्रिष्टिना ९:११ मा जन्मेको बताएको सुनेका थियौँ र जतिबेला उनको तौल ९.११ निस्कियो, सबैजना अचम्भित भयौँ," बुवा जस्टिन ब्राउनले भने।

अस्पतालको महिला सेवाकी प्रमुख राचेल ल्याङ्लिनले यस्तो संयोग बिरलै हुने बताइन्।

"मैले यहाँ काम गरेको ३५ वर्ष भयो र मैले कहिल्यै शिशुको जन्ममिति, समय र तौल एउटै सङ्ख्या भएको देखेको थिइन," उनले भनिन्।

अनि यो पनि

क्रिष्टिनाका बावुआमाले उनी ठूलो भएपछि उनलाई उनको जन्मको संयोग बताउने बताएका छन्।

सेप्टेम्बर ११ को आतङ्ककारी हमलाको १८ वर्ष पुगेको दिन न्यूयोर्कको आक्रमण स्थलसहित अन्य स्थानमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कार्यक्रम भएको थियो।

सन् २००१ मा भएको आक्रमणमा झन्डै तीन हजार जनाको मृत्यु र हजारौँ घाइते भएका थिए।


सेप्टेम्बरको तेस्रो साता विशेष उडानबाट आएको टोलीमा राजकुमार शेख नासेर बीन हमाद अल खलिफा समेत रहेको बताइएको छ।

सगरमाथा चढ्ने अभ्यासका रूपमा मनास्लु आरोहण गर्न आइपुगेको उक्त टोलीले त्यसअघि लोबुचे हिमाल चढेको थियो।

राजकुमार सहितको टोलीले हिमाल आरोहण गर्ने कार्यको नेतृत्व भने नेपालका ३४ वर्षीय तासी लाक्पा शेर्पाले गरेको थिए।

शेर्पाले यसअघि कैयन् महत्त्वपूर्ण व्यक्तिहरूलाई हिमाल चढ्न सघाएको भए पनि राजपरिवारकै सदस्यलाई लिएर भने हिँडेका थिएनन्।

खुसी

आठ हजार मिटरभन्दा अग्लो हिमाल आरोहणमा साथ दिनसक्ने थुप्रै 'शेर्पाहरू नेपालमा भए पनि' उक्त यात्राको नेतृत्व गर्न पाएकोमा उनी निकै खुसी छन्।

समुद्री तटबाट आएको बहराइनको टोलीलाई हिमाल चढाउने कार्य सहज भने नभएको उनले बताए।

तासी लाक्पा शेर्पा

उनीहरूलाई काठमाण्डूमा केही अभ्यास गराएर ६,११९ मिटर अग्लो लोबुचे हिमाल लगिएको थियो जहाँ १८ मध्ये १५ जना सफल भए।

रोयल गार्ड्स र राजपरिवार सदस्यको यात्रा सहजीकरण गर्नका लागि २५ जना शेर्पाहरू खटिएको लाक्पा बताउँछन्।

त्यसपछि उनीहरू काठमाण्डू आएर दुई दिनपछि गोर्खाको एक गाउँमा पुगे र मनास्लुको यात्रा सुरु ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रे।

आधार शिविरदेखि शिखर चढ्ने बाटोमा आवश्यक प्रबन्ध शेर्पाहरूको टोलीले मिलाई सकेको थियो।

काठमाण्डूबाट ७ अक्टोबरमा हिँडेको टोलीले १५ तारिखका दिन मनास्लुको सफल आरोहण गरेको उनी बताउँछन्।

टोलीका १३ जनाले मात्रै आरोहण गर्न सफल भए।

'अनुशासन देख्दा अचम्म लाग्यो'

"समूहमा सैन्य अधिकारीहरू भएकाले पनि होला उक्त समूह निकै अनुशासित थियो," तासी भन्छन्।

"भनेका कुरा उहाँहरूले मान्नुहुन्थ्यो," उनले भने। "तालिमका र रेखदेखका हिसाबले चुनौतीपूर्ण भए पनि अन्य कुरा भने सहज थियो।"

बहराइनको टोली

राजकुमारले धेरै कुराको माग गर्छन् भन्ने आफूहरूको अनुमान रहे पनि उनी त्योभन्दा नितान्त फरक रहेको तासी बताउँछन्।

"त्यसै अनुसार तयारी पनि थियो। तर उहाँ त एकदमै सामान्य हुनुहुँदो रहेछ। बरु टोलीले सुविधा खोज्ने, उहाँ चाहिँ जस्तो शेर्पाले खान्छ त्यस्तै खान रूचाउने," उनले भने।

राजकुमार सोचेभन्दा निकै सामान्य रूपमा प्रस्तुत हुँदा आफूहरू अचम्मित भएको तासीले सुनाए।

अरू बेला धेरै दुख नभए पनि मनास्लु आरोहण गरेको दिन भने लगातार २८ घण्टासम्म हिँड्दा भने पूरा टोलीलाई गाह्रो भएको उनले बताए।

नयाँ सुरुवात

सगरमाथासहित कैयौँ हिमाल आरोहण गरेका तासी बहराइनको राजपरिवार सहितको टोलीले नेपालको पर्यटन क्षेत्रका लागि नयाँ ढोका खोलेका बताउँछन्।

"व्यक्तिगत प्रयोगका लागि बनाइने अत्यन्त महँगा सामानहरू मध्यपूर्वमा बिक्री हुन्छ। उनीहरू आर्थिक रूपमा निकै समृद्ध छन्। त्यस क्षेत्रका मानिसहरू अहिलेसम्म नेपाल आउने वातावरण बन्न सकेको थिएन।"

"राजकुमार सहितको टोलीनै नेपाल आएको अवस्थामा यसले हाम्रो हिमाली क्षेत्रका लागि नयाँ बजार विस्तार गरेको जस्तो लाग्छ," तासीले भने।

मध्यपूर्वका देशहरूबाट अहिले नै धेरैले नेपालबारे चासो देखाउन थालेको उनी बताउँछन्।

उनीहरू खर्च गर्न नहिच्किचाउने अनि मरुभूमिबाट आएकाले नेपालको प्रकृतिले नै लोभ्याउने हुँदा पर्यटन व्यवसायीहरू उत्साहित रहेको तासी बताउँछन्।

"यात्राकै क्रममा पनि खोलानाला, डाँडा-झरना देख्दा उहाँहरू निकै रमाउनु भयो। हिमाल देखेपछि यो त जीवनमा कहिल्यै पनि चिताएको थिइन भन्नु भयो," उनले भने।


सेभ द चिल्ड्रेन नामक अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाद्वारा प्रकाशित उक्त प्रतिवेदनका अनुसार १७५ देशमध्ये नेपाल १३८ औँ स्थानमा रहेको छ।

विद्यमान सामाजिक कुरीति हटाउन बलियो कानुन बनाउनुको साथै व्यापक स्तरमा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय बालदिवसको सन्दर्भ पारेर सेभ द चिल्ड्रेनले निकालेको सो प्रतिवेदनमा ६७७ अङ्कसहित नेपाल १३८ औँ स्थानमा रहेको छ।

सूचक

सो प्रतिवेदनमा बाल मृत्युदर, कुपोषण, विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिका, बालश्रम, बालविवाह, बालिका आमा र चरम द्वन्दवको सिकार भएका बालबालिका जस्ता सूचकको आधारमा अङ्क दिइएको छ।

त्यसमध्ये नेपाल बालविवाहको विषयमा निकै पछि परेको सेभ द चिल्ड्रेन नेपालकी सञ्चार प्रबन्धक संजना श्रेष्ठ बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "नेपालमा १५ देखि १९ वर्षका किशोरीको विवाहको दर २७.१ प्रतिशत रहेको प्रतिवेदनले देखाएको छ। यस्तै यहि उमेर समूहका हजार जना किशोरीमध्ये ७१.३ जनाले बच्चा जन्माइसक्ने गरेको पाइएको छ।"

यसले बालिका माथि हुने भेदभाव र बालविवाहको समस्यालाई यसले उजागर गरेको उनको भनाइ छ।

दक्षिण एशियाका मुलुकहरूमध्ये माल्दिभ्स ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

५२ औँ, श्रीलंका ६० औँ, भुटान ९८ औँ, भारत ११३ औँ  स्थानमा रहेको उक्त प्रतिवेदनले देखाएको छ।

यस्तै बांग्लादेश १३० औँ र पाकिस्तान १४९ औँ स्थानमा छन्।

नेपालले सन् २०१४ मा लन्डनमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा २०२० सम्ममा बालविवाह अन्त्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको थियो।

लक्ष्य

तर दुई वर्षअघि काठमाण्डूमा भएको बालिका सम्मेलनमा २०३० सम्म हासिल गर्ने भन्दै उक्त लक्ष्य पर सारिएको थियो।

यसका लागि सरकारले तयारी गरिरहेको महिला, बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिक मन्त्रालयका सहसचिव वीरबहादुर राईले बताए।

उनले भने, "बालबालिका सम्बन्धी ऐन २०४८ लाई प्रतिस्थापन गरेर बालबालिका सम्बन्धी नयाँ ऐन पनि हामीले बनाएका छौँ। बालबिवाह अन्त्य गर्न विभिन्न सचेनात्मक कार्यक्रमहरू थप सशक्त बनाउँदै गएका छौँ। यसबाट बालविवाह निरुत्साहित र कम दुवै गर्न सकिन्छ।"

हाल भइरहेको प्रयासका आधारमा मात्र बालविवाह समाप्त पार्न नसकिने जानकारहरूले बताउने गरेका छन्।

सङ्घीय सरकारले स्थानीय तहसँग मिलेर काम गर्दा ती प्रयास सबैभन्दा प्रभावकारी हुने उनीहरू बताउँछन्।


सेयरको नियमित कारोबारको समयभन्दा पछि भएको व्यापार समेत गरी अब उसको मूल्य ५६८ अर्ब डलर पुगेको छ जुन उक्त कम्पनीको प्रतिद्वन्द्वी एप्पलभन्दा बढी हो।

अल्फाबेटको आम्दानीबाट लगानीकर्ताहरु पनि उत्साहित भएका छन्।

पछिल्लो त्रैमासिक उसको नाफा ५ प्रतिशतले बढेको पाइएको छ।

किर्तिमान

उक्त कम्पनीले चौथो त्रैमासिकमा चार दशमलव नौ अर्ब डलर नाफा गरेको छ, जुन अघिल्लो बर्षको उक्त अवधि भन्दा बढी हो।

उक्त घोषणासँगै उसको सेयरको मूल्य बढेको छ र कारोबारको नियमित समयपछि पनि भएको व्यापारमा त्यो वृद्धि नौ प्रतिशतसम्म देखिएको छ।

त्यसको अर्थ अल्फाबेट कम्पनीको मूल्य अब ५६८ अर्ब डलर पुगेको छ।

उसको प्रतिद्वन्द्वी एप्पलको मुल्य ५३५ अर्ब डलर हो।

आफ्नो आम्दानी सार्वजनिक गर्ने क्रममा यसपटक पहिलो चोटी अल्फाबेटले आफ्ना गुगलबाट हुने कारोबारका अलग अलग नतिजाहरु सार्वजनिक गरेको छ।

‘सर्च इन्जीन’ र युट्युब अनि ‘अदर बेट्स’ भनिने परीक्षणमै रहेका स्वचालित कार तथा इन्टरनेट बेलुन कार्यक्रमका आम्दानीहरु प्रतिवेदनमा समेटिएको छ।

वर्षभरमा, अल्फाबेटले झन्डै १६ दशमलव ३ अर्ब डलर जम्मा गर्यो भने ‘अदर बेट्स’ बाट ३ दशमलव ६ अर्ब डलरको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नोक्सानी भयो तर अनलाइन विज्ञापन वृद्धि भएकाले गुगलको आम्दानी बढेर झन्डै साडे २३ अर्ब डलर पुग्यो।

मिजुओ सेक्युरिजिटका अनुसन्धान हेर्ने प्रबन्ध निर्देशक निल डोसीका अनुसार गुगलले डेक्सटपसँगै मोबाइल प्रविधिबाट पनि निकै लाभ पाइरहेको देखिन्छ।

उनी भन्छन्, “दुई वा तीनवर्ष अघिसम्म पनि मोबाइल गुगलका लागि टाउको दुखाइको विषय थियो, त्यसका कारण डेक्सटपको व्यापारमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने चिन्ता गरिएको थियो तर मोबाइलबाट नै खोजी थालिएपछि मोबाइलको विज्ञापन र डेक्सटपको विज्ञापनका मूल्य लगभग एउटै हुन पुगेको छ।”

कारण

बीबीसीका प्रविधि सम्वाददाता डेभ ली भन्छन, “यदि भविष्यका लागि पर्याप्त योजनाहरु नसारेकोमा अघिल्लो हप्ता एप्पललाई दण्डित गरिएको थियो भने अहिले प्रविधिसम्बन्धी धेरै अपत्यारिला जोखिममा खर्च गरेकोमा अल्फाबेटलाई पुरस्कृत गरिएको जस्तो देखिन्छ।”

उनका अनुसार सो कम्पनीमाथि चलकविहीन कार, गुगल चस्मा तथा इन्टरनेट जडित हेलियम बेलुनका लागि खर्च गरिने रकम पारदर्शी बनाउन व्यापक दवाव परेको थियो। अघिल्लो वर्ष त्यसका लागि झन्डै ३ दशमलव ६ खर्ब छुट्याइएको देखिन्छ।

तर जबसम्म अल्फाबेटको स्वामित्वमा रहेको गुगलले यसरी नै राम्रो गरिरहन्छ, ती कार्यक्रममा भएका यस्ता नोक्सानीले खासै प्रभाव नपार्ने उनको विश्लेषण छ।

बीबीसी सम्वाददाता ली भन्छन् अवस्था यस्तै रहेसम्म अल्फाबेटमा लगानीकर्ताहरुको आकर्षण रहिरहनेछ।

अल्फाबेट सबैभन्दा मूल्यावान कम्पनी बन्नुलाई कतिपयले प्रविधि कारोबारमा देखिने गरेको क्रमभंगताको रुपमा टिप्पणी गरेका छन्।

सन् २०१० मा माइक्रोस्फटलाई उछिन्दै एप्पल विश्वको सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनी बनेको थियो।

माइक्रोस्फटले उक्त उपाधि दुइ दशकअघि आइबिएमबाट हत्याएको थियो।


सेराटोप्सिएन डाइनसोरमा सिङ र झल्लर हुने गर्थे

पहिला सेराटोप्सिएन भनिने एकसिङ्गे डाइनोसोरहरूमा ती शृङ्गारिक अवयव भिन्न प्रजाति छुट्याउन विकसित भएको भन्ठानिएको थियो।

तर हालै रोयल सोसाइटी जर्नलमा प्रकाशित एउटा शोधले त्यो मान्यताको खण्डन गरेको छ।

आक्रामक देखिने ती रक्षात्मक अवयवहरू वास्तवमा डाइनसोरमा आफूलाई उपयुक्त जोडीका रूपमा चिनाउन विकसित भएको हुनसक्छ। यसलाई सामाजिक-यौनिक छनोट भनिन्छ।

"सबैले आफ्नो गुण र आनुवंशिक संरचनाको विज्ञापन गर्छन्," शोधका मुख्य लेखक एन्ड्रू न्यापले बताए।

"हामी यो मयूरको प्वाँखमा पनि देख्छौँ।"

भिन्नता

कलाकारले बनाएका सेराटोप्सिएन डाइनसोरका दुई प्रजातिका आकृति

दुई प्रजातिलाई छुट्याउन सक्ने लक्षणहरू भाले र पोथीलाई चिन्न सकिने लक्षणभन्दा त्यति स्पष्ट हुँदैनन्।

अरू प्रजातिसँगको समागम रोक्न केही मिहीन लक्षणहरू आवश्यक हुन्छन्। यदि आकर्षित हैन विकर्षित गराउने उद्देश्य छ भने क्रमविकासका लागि थप प्रयास आवश्यक हुँदैन।

प्रारम्भमा सो शोधले सेराटोप्सिएन डाइनसोरहरूमा भएका विशिष्ट सिङ र झल्लरहरू अन्तर्प्रजातीय भेदका हुन् कि हैनन् भनेर निर्क्योल गर्ने उद्देश्य राखेको थि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यो।

यसअघि गरिएका अनुसन्धानहरूले ती अवयवहरू प्रतिरक्षा र शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्न उपयोग नहुने गरेको निष्कर्ष निकालेका थिए।

"तिनको पुराजीवविज्ञान बुझ्न डाइनसोरका जीवाश्महरूको अझ विस्तृत रूपमा अध्ययन हुनु उत्साहप्रद छ," क्यानडास्थित क्याल्गरी विश्वविद्यालयका पुराजीवविज्ञानका प्राध्यापक डा. डार्ला जेलेनित्स्कीले भनिन्।

थाहा भएका सबै सेराटोप्सिएन प्रजातिका डाइनसोरका जीवाश्मका प्रमाणहरूको स्थान र कालखण्डको विश्लेषण गरिएको थियो।

"यीमध्ये केही अवयवहरू सम्भवत: केही समय केही हदसम्म सिकारीसँग आफ्नो प्रतिरक्षा गर्न, पृथक् प्रजातिका सदस्यहरूलाई चिनाउन प्रयोग हुन्थे," उनले भनिन्।

क्यास्मोसोरसको अस्थिपञ्जर

"तर तिनको क्रमविकासका लागि यी मूल कारण थिएनन्।"

जेलेनित्स्की उक्त शोधमा संलग्न थिइनन्।

अब यी शृङ्गारिक अवयवहरू क्रमिक रूपमा सामाजिक-यौनिक छनोटका लागि विकसित भएका हुन् कि हैन भनेर थप अनुसन्धान गरिनेछ।


सेल्फीको दोष?

दशौं लाख मानिसहरु हात्तीमा सवार भएर वा उसलाई नुहाइदिएर वा थप्थपाएर त्यसको सेल्फी फोटो खिंच्न चाहन्छन्।

तर वर्ल्ड एनीमल प्रोटेक्सन ग्रुप वाप ले गरेको अध्ययन अनुसार उनीहरुको त्यस्ता चाहनाले हात्तीलाई जंगलबाट समाएर ल्याएर मनोरञ्जनका निम्ति प्रयोग गर्ने क्रम बढाएको छ।

थाइल्याण्डमा गत पाँच वर्ष यता त्यसरी प्रयोगमा ल्याइएका हात्तीका संख्या एक तिहाईले बढेको छ।

वाप अनुसन्धानकर्ताहरुले झण्डै तीन हजार हात्तीमा गरेको अध्ययनले ती मध्ये तीन चौथाईलाई अत्यन्त निर्दयी हालतमा राखिएको देखाएको छ।

कतिपय हात्तीलाई तीन मिटरभन्दा छोटो डोरीमा बाँधिएको तथा तिनलाई क्रंक्रिट भुईंमा अनि भिड एवं कोलाहल युक्त वातावरणमा उभिन वाध्य पारिएको थियो।

कडाई

करिब १६० ट्राभल कम्पनीहरुले हात्ती सवारी तथा प्रदर्शनहुने स्थलका टिकट बेच्न बन्द गरिसकेका छन्।

सन् २०१६ मा ट्रिपएडभाइजर भन्ने वेबसाइटले पर्यटकहरुलाई हात्ती सहित जंगली जनावरको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा ल्याउने गतिविधिका टिकट नबेच्ने घोषणा गरेको थियो।

वापका एक सल्लाहकार डाक्टर ज्यान स्मिड बर्बखका अनुसार हात्तीलाई निर्दयी तरीकाले सवार तथा प्रदर्शनमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रयोग गर्ने क्रम बढिरहेको छ।

ती हात्तीलाई तिनको आमाको साथबाट सानैमा छुटाएर ल्याइएको हुने तथा तिनलाई बर्बर तरीकाले हुर्काइएको हुने नभुल्न उनले पर्यटकहरुलाई आग्रह गरेका छन्।

वापको यो अनुसन्धान नोभेम्बर २०१४ देखि मे २०१६ सम्म थाइल्याण्ड, लाओस, क्याम्बोडिया, श्रीलंका, नेपाल तथा भारतका त्यस्ता हात्ती प्रयोग हुने स्थलमा गरिएको हो।

करिब २२० स्थलमा तीन हजार हात्तीको अनुगमन गर्दा केवल २० हात्तीमात्र सन्तोषजनक अवस्थामा राखिएको पाइएको थियो।


सैनिक मुख्यालयमा पृतनापति सहितको उच्च सैनिक अधिकृतहरूको बैठकमा छलफल भएको हो।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी सन्तोष बल्लभ पौडेलले पीएसओ बैठक नियमित भएको त्यसमा 'सधैँजस्तै देशको पछिल्लो परिस्थितिले प्रवेश पाउनु पनि स्वाभाविक' भएको बताए।

उनले भने, "शान्ति सुरक्षाको स्थितिलाई नजिकबाट नियाल्न पहिले पनि निर्देशन दिने गरिएको थियो। पछिल्लो स्थितिमा पनि कतै जुलुसहरू निस्किने लगायतका क्रियाकलाप हुनसक्ने र त्यसमा प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको भूमिका हुने गरेकोमा स्थानीय प्रशासनको सहकार्यमा आवश्यक परे नेपाली सेनाले सहयोग गर्दै आएको छ।"

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले संसद् विघटन गर्न राष्ट्रपतिलाई सिफारिस गरेपछि राजधानी काठमाण्डूमा सुरक्षा कडा पारिएको छ।

सेनापतिको 'निर्देशन'

शान्ति सुरक्षामा सेनाको भूमिकाबारे देशको ऐन-कानुनमा स्पष्ट व्यवस्था रहेको उल्लेख गर्दै उनले कोरोनाभाइरसको महामारीका सन्दर्भमा पनि स्थानीय प्रशासनको सहकार्यमा सेनाले काम गरेको प्रसङ्ग सुनाए।

"यो नियमित बैठकको यसलाई अस्वाभाविक रूपमा लिन आवश्यक छैन," प्रवक्ता पौडेलले भने, "यसअघि पनि प्रधानसेनापतिले सेनाका एकाइहरूलाई सुरक्षा अवस्थाला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ई नियाल्न निर्देशन दिनुभएकै हो, त्यसैले पछिल्लो परिस्थितिबारेको छलफल पनि स्वाभाविक नै हो।"

यसअघि नेत्रविक्रम चन्दको दलको हिंसात्मक गतिविधिलाई लिएर  प्रधानसेनापतिले 'गैरसंवैधानिक प्रक्रियामा रहेका र हिंसात्मक समूहका सम्भावित गतिविधिबारे जानकार रहन' निर्देशन दिएका थिए।

यसपटक पनि प्रधानसेनापतिले पृतनापतिहरूलाई सुरक्षा अवस्थाबारे सूक्ष्म रूपमा आकलन गर्न निर्देशन दिएको बताइएको छ।

शान्ति सुरक्षा कायम गर्न नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी अग्र पङ्क्तिमा रहन्छन्।

उनीहरूको नियन्त्रणबाहिर अवस्था पुगेमा सेना परिचालन गर्ने गरिएको छ।

त्यसैले सेनाले कुनै अप्रत्याशित घटनाक्रमको विकास हुँदा त्यसतर्फ ध्यान दिने गरेको पाइन्छ।

त्यसले सेनालाई आफ्नो सम्भावित भूमिकाबारे आकलन गर्न सहयोग पुग्ने विज्ञहरू बताउँछन्।


सैन्य कारबाहीले हजारौंको ज्यान गएको र लाखौं मानिसहरु विस्थापित बनाएकोले उक्त निर्णय उच्च स्तरमा लिइएको हुनसक्नेमा जेड राड अल हुसेनले जोड दिएका छन्।

उनले आफूले सू चीसँग हिंसा तीब्र रुपमा फैलनुअघि नै गएको अगष्टमा रोहिंज्याविरुद्ध सैन्य कारबाही अन्त्य गर्न कुरा गरेको बताए।

उनले म्यानमारका नेताहरुले आम नरसंहारको अभियोग खेप्नसक्ने पनि चेतावनी दिएका छन्।

 आह्वान

नरसंहारको कार्य भएको हो कि होइन भन्ने निधो गर्ने काम हुसेनको होइन, त्यो अदालतले मात्रै गर्नसक्छ।

तर उनी संयुक्त राष्ट्रसंघको विश्वभरीका लागि मानव अधिकारका प्रमुख भएकाले उनको धारणाले महत्व राख्ने एक जना बीबीसी संवाददाता बताउँछन्।

किन आए म्यानमारका सेना प्रमुख नेपाल?

रोहिंज्या संकटः राष्ट्रसंघमाथि प्रश्न

उनले रोहिंज्या मुसलमानहरुमाथि 'स्तब्ध बनाउने गरी निर्मम हमला' भएको भन्दै त्यसबारे अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा फौजदारी अनुसन्धानको आह्वान गरेका छन्।

अस्वीकार

खासगरी म्यानमारको रखाइन क्षेत्रका मुसलमान समुदायमाथि त्यहाँको सेनाले कारबाही चलाएको थियो।

नोबल शान्ति पुरस्कार विजेता सू चीले यसबारे प्रतिक्रिया दिन अस्वीकार गरिन्।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

डिसेम्बरको शुरुसम्ममा म्यानमारको जनसंख्याको एक तिहाइ अर्थात झण्डै ६ लाख ५० हजार रोहिंज्या मुसलमानहरुले देश छोडेर भागिसकेका छन्।

अगष्टको अन्त्यमा सेनाको नेतृत्वमा श्रृंखलाबद्ध रुपमा आक्रमण हुन थालेपछि उनीहरुले म्यानमार छोड्न थालेका हुन्।

हजारौं मानिसहरु मारिएका र सयौं घरहरु जलाइएको खबरहरु आएका छन्।


सैन्य कू पछि पहिलो पटक याङ्गुनमा बख्तरबन्द गाडीहरू सडकमा देखिएका छन्

सबैभन्दा ठूलो सहर याङ्गुनमा सैन्य अधिकारीहरू सडकमा उत्रेको विवरण आइरहेका बेला म्यान्मारस्थित पश्चिमा राष्ट्रहरूका दूतावासहरूले भने हिंसाको प्रयोग नगर्न आग्रह गरेका छन्।

स्थानीय समय अनुसार दिनको १ बजेदेखि त्यहाँ इन्टरनेट सेवा पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको छ।

संयुक्त राष्ट्र सङ्घका एकजना अधिकारीले सेनाले जनताविरुद्ध "युद्धको घोषणा गरेको" आरोप लगाएका छन्।

म्यान्मारका लागि संयुक्त राष्ट्र सङ्घका विशेष प्रतिवेदक टम एन्ड्रीउजले सैन्य जनरलहरूले "हतोत्साहको सङ्केत" देखाइरहेको र उनीहरूलाई जबाफदेही बनाइने बताएका छन्।

युरोपेली संघ (इयू), अमेरिका र यूकेले हस्ताक्षर गरेको एउटा वक्तव्यमा भनिएको छ, "हामी सुरक्षा निकायहरूलाई वैध सरकार हटाइए विरुद्ध भइरहेको प्रदर्शनमा सहभागी भएकाहरू माथि हिंसा नगर्न आग्रह गर्छौँ।"

म्यान्मारमा भएको सैन्य कू ले नेत्री आङ सान सू चीले नेतृत्व गरेको सरकार अपदस्थ गरिदिएको थियो।

नेत्री सू चीको न्याश्नल लीग फर डेमोक्र्यासी (एनएलडी) ले ठूलो बहुमतका साथ जित हासिल गरेको थियो।

तर सेनाले भने चुनावमा धाँधल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी भएको बताउँदै आएको छ।

सू ची हाल आफ्नै निवासमा नजरबन्दमा छिन्। सयौँ अधिकारवादी र नेताहरूलाई पक्राउ गरिएको छ।

दमनका अन्य सङ्केत के छन्?

पानीको फोहराबाट जोगिन मङ्गलवारको प्रदर्शनमा मानिसहरूले प्लास्टिक ओढेका थिए

म्यान्मारमा सेनाविरुद्ध देशव्यापी रूपमा लगातार नवौँ दिन हजारौँ प्रदर्शनकारीहरूले विरोध कार्यक्रम गरेका छन्।

कचीन राज्यमा भएको प्रदर्शनमा सुरक्षा अधिकारी र प्रदर्शनकारीहरूबीच भएको झडपका क्रममा स्वचालित हतियार चलाइएको सुन्न सकिन्थ्यो।

त्यसक्रममा रबरको गोली चलाइएको हो वा गोली नै चलाइएको हो भन्ने कुरा भने प्रस्ट हुन सकेको छैन।

म्यान्मारमा 'स्वतन्त्रताका लागि' आन्दोलन चर्किँदै

पाँचजना पत्रकारहरूलाई पक्राउ गरिएको छ।

सैन्य कू पछि पहिलो पटक याङ्गुनमा हतियार चलाउन सकिने गाडीहरू सडकमा देखिएका थिए।

दूरसञ्चार सेवा प्रदायकहरूका अनुसार उनीहरूलाई स्थानीय समय अनुसार आइतबार १ बजे देखि सोमवार ९ बजेसम्म इन्टरनेट सेवा बन्द गर्न निर्देशन दिइएको छ।

नेपिद्‌अस्थित एक चिकित्सकका अनुसार सुरक्षा अधिकारीहरूले रातको समयमा घरहरूमा छापा मारिरहेका छन्।


सैन्य नेतृत्व प्रति "घृणा वा अवहेलना" फैलाएको पाएमा उनीहरूलाई लामो जेल सजायका साथै जरिवाना समेत गराइने सेनाले जनाएको छ।

म्यान्मारका विभिन्न सहरहरूमा हतियार सहितका गाडीहरू गुडिरहेका बेला कानुनमा भएका परिवर्तनको घोषणा गरिएको हो।

सेनाले गरेको उक्त कू विरुद्ध पछिल्ला दिनहरूमा विभिन्न सहरहरूमा हजारौँ सर्वसाधारणहरू प्रदर्शनमा उत्रिएका छन्।

उनीहरूले आफ्नै निवासमा नजरबन्दमा रहेकी नेत्री आङ सान सू चीको रिहाइ र प्रजातन्त्रको पुर्नबहालिको माग गरिरहेका छन्।

सोमवार सू चीका वकिलले उनलाई थप दुई दिन हालकै अवस्थामा राखिने जानकारी दिए।

म्यान्मारमा 'स्वतन्त्रताका लागि' आन्दोलन चर्किँदै

उनीमाथि गैरकानुनी रूपमा आफ्नो सुरक्षार्थ खटिएका कर्मचारीहरूले प्रयोग गर्ने वाकिटकी राखेको लगायतका आरोप लगाइएको छ।

बीबीसी बर्मीजसँग कुरा गर्दै एउटा दूरसञ्चार प्रदायकले म्यान्मारमा लगातार दोस्रो रात इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध पारिएको बताएको छ।

 नयाँ व्यवस्था

सेनाले बोलेर, लेखेर वा साङ्केतिक सहित जुनसुकै रूपमा आफूहरूप्रति घृणा बढाउने काम गरेको पाए लामो जेल सजाय सहित जरिवानाको व्यवस्था गरिएको जनाएको छ।

आफ्नो वेबसाइटमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रकाशन गरिएको विज्ञप्तिमा उसले सुरक्षा निकायको काम कारबाहीमा अवरोध खडा गरेमा २० वर्ष सम्म जेल सजाय हुन सक्ने उल्लेख गरेको हो।

त्यस्तै सर्वसाधारणहरूमा डर वा अशान्ति पैदा गर्न खोजेको पाइएमा तीन देखि सात वर्षसम्म जेल सजाय हुन सक्ने बताइएको छ।

सैन्य सरकारले पक्राउ गर्न सक्ने, खोजतलास गर्न सक्ने र मानिसहरूलाई अदालतको आदेश बिनै २४ घण्टासम्म पक्राउ गर्न सक्ने अधिकार शनिवार आफैलाई प्रत्यायोजन गरेको छ।

सञ्चारकर्मीहरूलाई सेनाको कदमलाई कू का रूपमा व्याख्या नगर्न भनिएको छ।

नेपाल आउँदा सू चीले ‘म प्लेन नै लिएर आएको तपाईँलाई लिएर जान्छु’ भनेकी धम्मावती गुरुमा सम्झिन्छिन्।


सो अध्ययन प्रतिवेदनको निष्कर्षले प्यारिस सम्झौताबाट बाहिरिने राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको निर्णयको बेवास्ता गर्दै अमेरिका र विश्वका लागि जलवायु परिवर्तनको भयावह परिणाम हुने उल्लेख गरेको छ।

उक्त अध्ययन प्रतिवेदनको निचोड जलवायु परिवर्तनका कुरा चिनियाँ झुट भएको भन्ने राष्ट्रपति ट्रम्पको भनाईसँग पनि विपरीत देखिएको छ।

'द क्लाइमेट साइन्स स्पेशल रिपोर्ट' लाई ह्वाइट हाउसले अनुमोदन गरेको हो तर अध्ययन प्रतिवेदनको निष्कर्ष जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी राष्ट्रपति ट्रम्पको धारणासँग मिल्दैन।

उत्सर्जनका लक्ष्य भेट्न मुस्किल: राष्ट्रसंघ

कार्बन डाइअक्साइडको कीर्तिमान स्तर

वैकल्पिक

तर एउटा वक्तव्यमा ह्वाइट हाउसले भनेको छ- उसले 'सशक्त वैज्ञानिक विश्लेषण र बहसलाई सहयोग गर्दै आएको' छ।

अध्ययन प्रतिवेदन ५०० पृष्ठको रहेको छ र त्यसको निष्कर्ष छ- यो आधुनिक सभ्यताको इतिहासमै सबैभन्दा बढी गर्मी भएको समय हो।

खासगरी हरित गृह ग्यास उत्सर्जन जस्ता मानवीय गतिविधि नै जलवायु परिवर्तनको प्रमुख कारण भएको जस्तो देखिएको प्रतिवेदनले जनाएको छ।

अध्ययन प्रतिवेदनले भनेको छ, "यो भन्दा चित्तबुझ्दो अर्को कुनै वैकल्पिक व्याख्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा रहेको छैन।"

सम्भावना

वैज्ञानिकहरु भन्छन्, "यो शताब्दीको अन्त्यसम्ममा विश्वव्यापी समुद्री सतह ८ फीट जतिले बढ्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिंदैन।"

खडेरी र बाढीको जोखिम बढ्ने तथा डढेलो एवं विनाशकारी आँधीहरु प्रायः आइरहने वैज्ञानिकहरुले चेतावनी दिएका छन्।

जलवायु परिवर्तनका कुराहरु झुटा भएको भन्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकालाई प्यारिस सम्झौताबाट अलग पारिसकेका छन्।

उनको कदमले प्रदूषण फैलाउन उद्योगहरुलाई सहज तुल्याएको बताइन्छ।


सो अध्ययनमा संलग्न अनुसन्धानकर्ताले बारुला र अरिङ्गालजस्ता कीरा पर्यावरणीय दृष्टिकोणले मौरीजत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुने र मानिसहरूको सो मान्यता उचित नभएको जनाएका छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार बारुला र अरिङ्गालको बिग्रिएको छवि सुधार्न एउटा अभियान नै चलाउनुपर्ने आवश्यकता छ।

मौरी संरक्षणका लागि चालिएका कदमजस्तै ती कीराहरूका लागि पनि केही गर्नुपर्ने उनीहरू बताउँछन्।

छयालीस देशका ७५० व्यक्तिमाझ गरिएको सो सर्वेक्षण 'इकलजिकल एन्टमलजी' जर्नलमा प्रकाशित भएको छ।

सो अध्ययनअनुसार धेरै दुख्ने गरी चिल्ने हुँदा बारुला र अरिङ्गाललाई थौरैले मन पराउँछन्।

सो सर्वेक्षणमा सहभागीहरूलाई -५ देखि +५ सम्मको क्रममा विभिन्न कीराहरूलाई राख्न लगाइएको थियो। धेरै मन पर्ने कीरालाई +५ र धेरै मन नपर्नेलाई -५ मा राख्नुपर्थ्यो।

अधिकांश व्यक्तिले मौरीलाई +३ वा त्यो भन्दा माथिल्लो क्रममा राखे भने अरिङ्गाल जातका कीराले ठिक विपरीत -३ वा त्योभन्दा तलको स्थान पाए।

मौरीसँग सम्बन्धित वस्तु के हुन् भनेर सोधिँदा धेरैले 'मह', 'फूल' र 'परागसेचन' सम्झे। अरिङ्गालबारे सोध्दा चाहिँ धेरैले 'खिल', 'रिसउठ्दो' र 'खतरनाक' सम्झे।

तर बारुल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा र अरिङ्गालले पनि फूलमा परागसेचन गर्छन् र अन्य हानिकारक कीरालाई मारिदिन्छन्। पर्यावरणमा ती मौरीसमान उपयोगी छन्।

सो अध्ययनको नेतृत्व गरेकी युनिभर्सिटी कलेज लन्डनकी डा. सिरियान सम्नरका अनुसार अरिङ्गालहरूको नराम्रो छवि बनेको छ।

तिनको योगदान र पर्यावरणीय महत्त्वबारे थाहा नभएकाले सर्वसाधारणहरू बारुला र अरिङ्गाललाई रुचाउँदैनन्।

डा. सम्नर भन्छिन्, "मानिसहरूलाई ती कति उपयोगी छन् भन्ने थाहै छैन।"

उनका अनुसार अरिङ्गालहरू मानिसको खानेकुरावरिपरि देखिए पनि तिनले आफ्नो गुँडमा भएका बच्चालाई खुवाउन अरू कीराको सिकार गर्न खोजेका हुन्छन्।

डा. सम्नरले पर्यावरणमा अरिङ्गालले पार्ने सकारात्मक प्रभावबारे पर्याप्त अनुसन्धान नभएको औँल्याएकी छन्।

उनले गत ३७ वर्षमा मौरी र अरिङ्गालबारे प्रकाशित शोधपत्र र १६ वर्षमा विभिन्न सम्मेलनमा प्रस्तुत गरिएका वैज्ञानिक सामग्रीको विश्लेषण गरेकी छन्।

सङ्कलित ९०८ शोधपत्रमध्ये सन् १९८० देखिका २.४ प्रतिशत शोधपत्र मात्रै अरिङ्गालबारे र बाँकी सबै (८८६) मौरीबारे  छन्।

बीस वर्षदेखिका वैज्ञानिक सम्मेलनमा प्रस्तुत २,५४३ शोधका सारांशको ८१.३ प्रतिशत मौरीबारे छ।

सो सर्वेक्षणमा सहभागी युनिभर्सिटी अफ फ्लोरेन्सका डा. आलेस्सान्द्रो चिनीका अनुसार पर्याप्त अध्ययन नभएकाले वासस्थान विनाश र मौसम परिवर्तनका कारण घट्न थालेका बारुला र अरिङ्गालजस्ता कीराको संरक्षणको नीति बनाउन विलम्ब भएको छ।

फुटबल खेल्ने मौरी


सो अवधिमा देशभरि १०,३८१ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

यो वृद्धिसँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या दुई लाख २२,००० नाघेको छ।

तर पर्याप्त परीक्षण नभएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै भएको हुनसक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।

मन्त्रालयले सोमवार अपराह्ण प्रकाशित गरेको विवरणअनुसार अहिले देशभरि १८,८८४ जना सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

यो सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्याको ९.५ प्रतिशत हो।

नेपालमा १,३३७ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कति जना निको भए?

मन्त्रालयले अपराह्ण प्रकाशित गरेको विवरणमा २४ घण्टाको अवधिमा थप ३,०४३ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

अहिलेसम्म कुल दुई लाख २,०६७ जना निको भएको सरकारी तथ्याङ्क छ। यससँगै सङ्क्रमित निको हुने दर ९०.९ प्रतिशत पुगेको छ।

आइतवार १,६६९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको विवरण मन्त्रालयले दिएको थियो।

गत कार्तिक ५ गते सर्वाधिक ५,७४३ जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

को हुन् सङ्क्रमित?

अहिले विभिन्न जिल्लामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये ७८९ महिला र १,१९१ पुरुष छन्।

काठमाण्डू उपत्यकाका ती... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न जिल्लामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा काठमाण्डूमा ७७९ जनासहित उपत्यकामा १,००७ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १०,७९३ छ।

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

अरू तथ्याङ्क के छ?

मन्त्रालयका अनुसार अहिले देशभरि १२,२७१ सङ्क्रमित घरमै र बाँकी संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएका नमुनामध्ये १३.३ प्रतिशतमा कोरोनाभाइरस पाइएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

पुष्टि भएका सङ्क्रमितमा मृत्युदर ०.६ प्रतिशत छ। तर ६० वर्षभन्दा माथिको उमेरका सङ्क्रमितमा मृत्युदर उच्च छ।

देशभरि अस्पतालमा भएका सङ्क्रमितमध्ये ३६५ जना सघन उपचार कक्षमा र ६३ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

अहिले हिमाली जिल्ला मनाङ र मुगुमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्य छ भने काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्ला र कास्कीमा उक्त सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।


सो अवधिमा नौ जनाको मृत्यु भएको सरकारको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यो वृद्धिसँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५४,००० नाघेको छ। अहिलेसम्म नेपालमा एक चिनियाँ र एक भारतीय नागरिकसहित ३४५ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार सङ्क्रमितमध्ये ३८,६९७  जना कोभिड-१९ मुक्त भएको प्रमाणित भएका छन्।

प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या उच्च छ।

अहिले देशभरि १५,११७ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ। तीमध्ये ७,३८७ जना घरमै र ७,७२९ जना संस्थागत आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सरकारले शनिवार भदौ २७ गते १,२०१ जनामा सङ्क्रमण र १४ जनाको मृत्यु पुष्टि गरेको थियो।

को हुन् सङ्क्रमित र मृतक?

सङ्क्रमित र मृतकहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। उनीहरू विभिन्न उमेर समूहका छन्।

मृतकमध्ये तीन महिला र छ पुरुष छन्। तीमध्ये दुई महिला र पाँच पुरुष काठमाण्डूका हुन्।

मृतकहरूको उमेर ४५ देखि ७० वर्ष भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

थपिएका सङ्क्रमितमध्ये ३६५ महिला र ६६४ जना पुरुष छन्।

काठमाण्डू जिल्लामा ४८३, ललितपुरमा ३३ र भक्तपुरमा ८१ गरी ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उपत्यकामा ५९७ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

त्यसैगरी मोरङमा ७१, धादिङमा ३४, बर्दियामा ६१ र रूपन्देहीमा ३१ जनामा पनि कोभिड-१९ देखिएको छ।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा ६,००० जनाभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

देशभरि भएका सङ्क्रमितमध्ये सिकिस्त बिरामी परेका १६९ जनालाई सघन उपचार उपलब्ध गराउनुपरेको र २३ जनालाई भेन्टिलेटरमा राखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सघन उपचार आवश्यक परेका र भेन्टिलेटरमा भएका बिरामीहरूको सङ्ख्या वाग्मती प्रदेशमा सर्वाधिक छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा ९,१६५ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको डा. गौतमले बताए।

सो अवधिमा १,१७३ जना सङ्क्रमित रोगमुक्त प्रमाणित भए।

अहिलेसम्म झन्डै ७१.५  प्रतिशत सङ्क्रमितहरू रोगमुक्त भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

गत भदौ २५ गते मन्त्रालयले १,४५४ जनामा सङ्क्रमण  भएको पुष्टि गरेको थियो। त्यो नै अहिलेसम्म एकै दिनमा पुष्टि भएको सङ्क्रमितको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

अब २,००० रुपैयाँमा पीसीआर

मन्त्रालयले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पत्ता लगाउन प्रयोग गरिने पीसीआर परीक्षणको शुल्क दोस्रो पटक घटाएको छ।

अहिले ४,४०० रुपैयाँमा हुँदै आएको परीक्षण अब २,००० रुपैयाँमा गरिने प्रवक्ता डा. गौतमले बताए।

"हाल पीसीआर परिक्षणका लागि आवश्यक पर्ने सामग्रीको मूल्य घटेकाले पहिलेको शुल्कमा घटाउनेगरी निर्णय गरिएको हो," उनले भने।

पहिला पीसीआर परीक्षणका लागि १० प्रतिशत सेवाशुल्कसहित ६,०५० रुपैयाँ तोकिएको थियो।

अहिले देशभरिका ३४ वटा सरकारी र १३ वटा निजी प्रयोगशालामा शुल्क तिरेर परीक्षण गर्न पाइने व्यवस्था छ।


सो अवधिमा १०,२३४ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएकोमा ७४३ जनामा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको छ।

थपिएका सङ्क्रमितमध्ये २२४ जना काठमाण्डू उपत्यकाका रहेको जानकारी दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिए।

यससँगै नेपालमा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या १५७ र सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ३२,६७८  पुगेको छ।

अहिले देशभरि १३,७१५ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण रहेको डा. गौतमले बताए।

सङ्क्रमितहरूमध्ये ४,५६१ जना घरमै र बाँकी ९,१५४ जना संस्थागत आइसोलेशनमा भएको मन्त्रालयले बताएको छ।

अहिले सबैभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छन्।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार कोभिड-१९ पुष्टि भएका मृतकहरू सुनसरी, मोरङ, पर्सा र काठमाण्डू र रूपन्देही जिल्लाका हुन्। रूपन्देहीमा एक महिला र तीन पुरुष गरी चार जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको हो।

काठमाण्डू र पर्सामा पनि एक-एक महिला र सुनसरी र मोरङमा एक-एक पुरुष गरी थप चार जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले तथ्याङ्कले देखाउँछ।

मृतकमध्ये एक जना ३८ वर्ष र बाँकी सबै ४८ देखि ७० वर्षसम्मका थिए।

को हुन् सङ्क्रमित... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

?

अहिले थपिएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्। तीमध्ये २४६ जना महिला र ४९७ जना पुरुष छन्।

काठमाण्डू जिल्लामा १७७ सहित उपत्यकामा २२४ जनामा सङ्क्रमण देखिएको मन्त्रालयले बताएको छ।

त्यसैगरी बारामा ९४, कैलालीमा ७९, पर्सामा ३४, ललितपुरमा ३३, चितवनमा ३२ र मोरङमा ३१ सङ्क्रमित थपिएका छन्।

मोरङ, पर्सा, महोत्तरी, रौहट, सर्लाही, बारा र काठमाण्डूमा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्। तर मुस्ताङ र हुम्लामा उक्त सङ्ख्या शून्य छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

मन्त्रालयका अनुसार अहिलेसम्म कुल १८,८०६ सङ्क्रमित निको  भएका छन्।

सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये १३८ जना सघन उपचार कक्षमा र १५ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत छन्। भेन्टिलेटरमा भएका सबै बिरामी वाग्मती प्रदेशका हुन्।

अहिले देशभरि क्वारन्टीनमा ११,२७५ जना छन्।

गत भदौ २ गते कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा १,०१६ अर्थात् अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक वृद्धि भएको थियो।

त्यसैगरी भदौ ५ गते सरकारले ८३८ जनामा सङ्क्रमण भएको र  ११ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो। भदौ ७ गते थपिएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या ८१८ थियो।

यसअघि असार ४ गते ६७१, असार १० गते ६२९, असार १९ गते ७४०, साउन २७ गते ६३८ र साउन ३२ गते ६४१ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।


सो अवधिमा १०,८४३ जनाको परीक्षण गर्दा त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्लामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी छ।

यो वृद्धिसँगै नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या दुई लाख २४ हजार नाघेको छ।

मन्त्रालयले मङ्गलवार अपराह्ण प्रकाशित गरेको विवरणअनुसार अहिले देशभरि १७,८५९  जना सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

तर पर्याप्त परीक्षण नभएकाले यो सङ्ख्याले नेपालमा कोभिड-१९ को वास्तविक अवस्था चित्रण गर्न नसकिने जनस्वास्थ्यविद्हरू बताउँछन्।

नेपालमा १,३६१ जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको सरकारको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

कति जना निको भए?

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा थप २,७९१ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

अहिलेसम्म कुल दुई लाख ४८ हजार सङ्क्रमित निको भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

यसले अहिले निको हुने दर ९१ रहेको देखाउँछ।

आइतवार १,६६९ जनामा र सोमवार १,९८० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको विवरण मन्त्रालयले दिएको थियो।

गत कार्तिक ५ गते सर्वाधिक ५,७४३ जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले देशभरि भए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का सङ्क्रमितमध्ये अधिकांश घरमै आइसोलेशनमा छन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

अहिले विभिन्न जिल्लामा सङ्क्रमित फेला परेका हुन्। तीमध्ये ७२१ महिला र १,०६९ पुरुष छन्।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा काठमाण्डूमा ६९२ जना, ललितपुरमा १९० जना र भक्तपुरमा ६५ जनासहित उपत्यकामा ९४७ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

काठमाण्डू उपत्यकाबाहिर सुनसरीमा ११०, मोरङमा ७५,  कास्कीमा ८३ र कैलालीमा ६१ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको हो।

उपत्यकामा भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९,९४१ छ।

अरू तथ्याङ्क के छ?

पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएका सबै नमुनामध्ये १३.३ प्रतिशतमा कोरोनाभाइरस पाइएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

पुष्टि भएका सङ्क्रमितमा मृत्युदर ०.६ प्रतिशत छ। तर ६० वर्षभन्दा माथिको उमेरका सङ्क्रमितमा मृत्युदर उच्च छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा मात्रै ५०९ सङ्क्रमित भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

देशभरि अस्पतालमा भएका सङ्क्रमितमध्ये ३९३ जना सघन उपचार कक्षमा र ५७ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

अहिले हिमाली जिल्ला मनाङ र मुगुमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्य छ भने काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्ला र कास्की तथा रूपन्देहीमा उक्त सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।


सो अवधिमा ११ जनाको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

यो वृद्धिसँगै सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ४७,२३६ पुगेको छ। अहिलेसम्म नेपालमा एक चिनियाँ र एक भारतीय नागरिकसहित ३०० जनाको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.  जागेश्वर गौतमका अनुसार सङ्क्रमितमध्ये अहिलेसम्म ३०,६७७ जना निको भएका छन्।

अहिले देशभरि १६,२५९ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

तीमध्ये ७,१९० जना घरमै र ९,०६९ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशका जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या अन्यत्रभन्दा बढी छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा मात्र ५,५९२ जना सङ्क्रमित छन्।

को हुन् सङ्क्रमित र मृतक?

सङ्क्रमित र मृतकहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

मृतकमध्ये चार महिला र सात जना पुरुष छन्। उनीहरूको उमेर ३७ देखि ९० वर्षसम्म भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सङ्क्रमितमध्ये ३३८ जना महिला र ६४१ जना पुरुष छन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा थपिएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै छ।

तीमध्ये काठमाण्डू जिल्लामा २९३ जना, भक्तपुरमा १३ जना र ललितपुरमा २० जना छन्।

त्यसैगरी मोरङमा ३९, सुनसरीमा ६५, धनुषामा ४४, सिराहामा ४१, मकवानपुरमा ७३, कास्की... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा ३०, बर्दियामा ४१, बाँकेमा ४२ र रूपन्देहीमा ४१ जना छन्।

सङ्क्रमितमध्ये सिकिस्त बिरामी परेका १७१ जनालाई सघन उपचार उपलब्ध गराउनुपरेको र २० जनालाई भेन्टिलेटरमा राखिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सघन उपचार आवश्यक परेका र भेन्टिलेटरमा भएका बिरामीहरूको सङ्ख्या वाग्मती प्रदेशमा सर्वाधिक छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ चौबीस घण्टामा ९,२१८ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको डा. गौतमले बताए।

उनका अनुसार सो अवधिमा १,७३६ जना सङ्क्रमित रोगमुक्त प्रमाणित भएका थिए।

झन्डै ६५ प्रतिशत सङ्क्रमितहरू निको भएका छन्।

देशभरि ४,७०० जनाभन्दा केही बढी मानिस क्वारन्टीनमा छन्।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले मोरङ, सुनसरी, धनुषा, बारा, पर्सा, रौतहट, सर्लाही, काठमाण्डू, ललितपुर, चितवन र रूपन्देही जिल्लामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५०० भन्दा बढी छ।

भदौ २१ गते आइतवार ९८० जनामा सङ्क्रमण र नौ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो। भदौ १६ देखि २० गतेसम्म प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित  फेला परेका थिए।

गत भदौ १९ गते मन्त्रालयले १,३५९ जनामा सङ्क्रमण र १४ जनाको  मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो। त्यो नै अहिलेसम्म एकै दिनमा पुष्टि भएको सङ्क्रमितको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?


सो कारबाहीका कारण अमेरिकी सैन्य साझेदार कुर्दिश नेतृत्त्वको सेनासँग टर्कीको सिधा सङ्घर्ष हुन सक्नेछ।

टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप तय्यीप एर्दोआनले कारबाही शुरू गरिएको घोषणा गरेका हुन्।

एर्दोआनले टर्कीले उक्त स्थानलाई कुर्दिश मिलिसियारहित सुरक्षित क्षेत्र बनाउन चाहेको बताएका छन्।

सिरिया सिमानामा टर्कीको सैन्य गतिविधि तेज

ट्रम्पले के कारण टर्कीलाई दिए अर्थतन्त्र सखाप पारिदिने चेतावनी

कुर्दिश नेतृत्वको सिरियन डेमोक्र्याटिक फोर्स एसडीएफले टर्कीका युद्धक विमानहरूले सर्वसाधारणको बसोबास क्षेत्रमा आक्रमण गरेको जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले विवादास्पद रूपमा उक्त क्षेत्रबाट आफ्नो फौज फिर्ता गर्ने निर्णय गरेका थिए।

टर्कीका राष्ट्रपति एर्दोआनसँगको एउटा फोन वार्तापछि उनले यस्तो निर्णय गरेका थिए।

ट्रम्पको आलोचना

ट्रम्पको कदमलाई कुर्दिश नेतृत्त्वको सिरियन डेमोक्र्याटिक फोर्सले पिठ्यूँमा छुरा घोपेजस्तो भन्दै आलोचना गरेको थियो भने राष्ट्रपति ट्रम्पकै सहयोगी रिपब्लिकनहरूले पनि त्यसको आलोचना गरेका थिए।

तर उनले टर्कीले हमला गरे उसले आर्थिक समस्या बेहोर्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सिरियामा जिहादी समुह इस्लामिक स्टेटलाई हराउनेमा कुर्दहरू मुख्य अमेरिकी सहयोगीका रूपमा रहेका थिए।

हमलाको घोषणा गर्दै टर्कीका राष्ट्रपति एर्दोआनले ट्विटरमा भनेका छन्- सिरियाको राष्ट्रिय सेनाको साथमा टर्कीको सेनाले भर्खरै 'अपरेसन पिस स्प्रिङ नामक सैन्य कारबाही शुरू गरेको छ।'

उनले यो कुर्दिश मिलिसिया र इसलामिक इस्टेटविरुद्ध रहेको जनाएका छन्।

उनले टर्कीले सिरियाको क्षेत्रीय अखण्डता र राजनीतिक एकताको सम्मान गर्ने र आफूहरूको सिरियाको कुनै पनि भूभाग कब्जा गर्ने उदेश्य नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।

आफ्नो निर्णयको आलोचना भएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो निर्णयका कारण सिरियामा तैनाथ एक हजार अमेरिकी सेनामध्ये केवल ५० जना मात्र फर्काइने सङ्केत गरेका थिए।

टर्कीले सिरियासँगको सिमानामा ४८० किलोमिटर लामो तथा ३० किलोमिटरभित्र सम्म फैलिएको 'सुरक्षित क्षेत्र' बनाउन चाहेको बताएको छ।

उसको उद्देश्य टर्कीमा रहेका ३७ लाखमध्ये २० लाख सिरियाली शरणार्थीलाई त्यहाँ राख्ने रहेको बताइएको छ।


सो कार्यक्रमले उनको महत्त्वाकाङ्क्षी मस्तिष्कलाई उपकरणमा जोड्ने तरिकाको प्रदर्शन गरेको छ।

"यो मस्तिष्कमा साना तार जडित सानो उपकरण हो," उनले वेबकास्टमार्फत भने। उनको स्टार्टअप कम्पनी न्यूरालीङ्कले मानिसको यो प्रविधि परीक्षण गर्न गत वर्ष आवेदन दिइसकेको छ।

यो प्रविधिले नसामा समस्या भएकाहरूलाई सोचेकै भरमा फोन वा कम्प्युटर नियन्त्रण गर्नसक्ने बनाउने बताइएको छ।

त्यस्ता चीप क्रमिकरूपमा डिमेन्सिया, पार्किन्सन्स र मेरुदण्डमा समस्या भएका मानिसहरूको अवस्था सुधार गर्नका लागि प्रयोग गर्न सकिने मस्कले दाबी गरे।

तर दीर्घकालीन रूपमा भने यसको आंशिक उद्देश्य मानव जातिलाई नष्ट पारिदिन सक्ने कृत्रिम बुद्धिमत्ताविरुद्ध उभिनु रहेको उनले बताए।

प्रदर्शन गरिएको गेट्रुड नामको सुँगुरले खाना खाँदा वा बास्ना लिँदा ती गतिविधिहरू ग्राफमा देखिएको थियो।

उनको मस्तिष्कमा जडित उपकरणले ताररहित सङ्केत पठाएको थियो जसले खानाको खोजी गरिरहेका बेला उनको नाक र मुखमा नशाको गतिविधि देखाएको थियो।

गत वर्ष सार्वजनिक गरिएको न्यूरालीङ्क उपकरणलाई अझ सरल र सानो बनाइएको मस्कले बताए।

"यो सहजरूपमा तपाईँको मस्तिष्कमा अट्छ। यो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तपाईँको कपालमुनि हुनसक्छ र तपाईँलाई यसबारे थाहा पनि हुँदैन," उनले भने।


सो खोपको गुणदोष केलाउन विज्ञहरूको २३ सदस्यिय उक्त दलले बैठक गरेपछि त्यस्तो निर्णय आएको हो।

फाइजरको खोप सर्वसाधारणका लागि लगाउन यूके, क्यानाडा, बहराइन र साउदी अरबले स्वीकृति दिइसकेका छन्।

तर उक्त खोपलाई एफडिएका खोप प्रमुखले औपचारिक स्वीकृति दिने काम बाँकी छ जुन आउँदा केही दिनमा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

कहिले हुन्छ स्वीकृति?

खोपबारे विज्ञहरूको सिफारिस अमेरिकामा एकैदिन तीन हजार बढिले कोरोनाभाइरस जोडिएका घटनामा ज्यान गुमाएको भोलिपल्ट आएको हो।

एकैदिन मृत्युको त्यस्तो सङ्ख्या विश्वमै अहिलेसम्मको उच्च हो।

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

एफडिएको उक्त बैठकपछि अमेरिकी स्वास्थ्य मन्त्री एलेक्स एजारले भनेका छन्: "त्यसोभए अब हामीले केही दिनमै खोप पाउनेछौँ र अर्को साताबाट सबैभन्दा बढ्ता जोखिममा रहेकाहरूलाई दिन थाल्नेछौँ।"

सङ्घीय सरकारको खोप वितरण कार्यक्रम अपरेसन र्‍याप स्पीडले खोप स्वीकृत भएको २४ घण्टामै खोप वितरण सुरु हुने जनाएको छ।

वितरण

फाइजरले पहिलो चरणमा डिसेम्बर अन्त्यसम्ममा अमेरिकाका लागि ६४ लाख डोज तयार पार्ने योजना बनाएको छ।

तर उसको खोप पूर्ण हुन दुईवटा डोज आवश्यक पर्न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े हुँदा त्यो ३३ करोड जनसङ्ख्या भएको अमेरिकाका झण्डै ३० लाख जनसङ्ख्याका लागि मात्र पुग्नेछ।

अमेरिकाका सङ्घीय अधिकारीहरूका अनुसार एफडीएले स्वीकृति दिएसँगै त्यो सुरुमा देशका २ करोड १० लाख स्वास्थ्यकर्मी र लामो अवधिका लागि स्याहारगृहमा बसिरहेका तीस लाख जेष्ठ नागरिकहरूलाई दिइने अपेक्षा गरिएको छ।

तर बाँकी समूहहरूमा कसरी खोप वितरण गर्ने भन्ने बिषयमा अधिकारीहरूमाझ फरक-फरक मत पाइएका छन्।

राज्यहरूको हातमा निर्णय

दोस्रो चरणमा देशका झण्डै आठ करोड ७० लाख अत्यावश्यक सेवामा काम गर्नेहरूलाई खोप दिने बताइएको छ।

तर कुन उद्योगहरूलाई प्राथमिकता दिने भन्ने निर्णय भने राज्यहरूले गर्नुपर्नेछ।

अधिकारीहरूका अनुसार उच्च जोखिममा नरहेका समूहहरूका लागि कोरोनाभाइरसको खोप सन् २०२१ को बसन्त याममा लगाइने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकामा मोडर्ना र न्याश्नल इन्स्चिच्युट अफ हेल्थले तयार पारेको अर्को खोपले समेत स्वीकृति खोजिरहेको छ। फाइजरलेझैँ उक्त खोपका लागि समेत दोस्रो खेप आवश्यक पर्नेछ।


सो घटना एउटा सुपरमार्केटमा भएको र सुरक्षाकर्मीहरू त्यहाँ पुगिसकेको बताइएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार सन्दिग्ध बन्दुकधारीले आफू इस्लामिक स्टेटको सदस्य भएको दाबी गरेको छ।

यसअघि घटनास्थलबाट केही पर खार्खासोन‍्‌मा एक प्रहरीलाई कुममा गोली हानी घाइते बनाइएको थियो। आक्रमण हुँदा उनी सहकर्मीहरूसँग दौडिँदै थिए।

एक वरिष्ठ प्रहरीले समाचार संस्था एपीलाई बताएअनुसार सोही सन्दिग्धले त्यो आक्रमण गरेको थियो।

प्यारिस स्थित बीबीसी संवाददाता ह्यु स्कोफिल्ड् भन्छन्, "प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार ती बन्दुकधारी गोली चलाउँदै सुपरमार्केटभित्र प्रवेश गरेका थिए। उनले आफू डायस् अर्थात् फ्रान्सेली भाषामा इस्लामिक स्टेट समूहको सदस्य भएको बताएका थिए।"

"त्यसअघि ती व्यक्तिले दौडिरहेको दङ्गा प्रहरीको समूहको पछिपछि मोटर चलाउँदै एक व्यक्तिलाई गोली हानी घाइते बनाएका थिए।"

"आतङ्कवादी कृत्य"

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री इद्वार् फिलिप्‌ले स्थिति निकै गम्भीर रहेको र यो आतङ्कवादी कृत्य भएको भन्ने टिप्पणी गरेका छन्।

ट्रेबका नगरप्रमुख एरिक मेनासीले स्थानीय टीभीलाई सो सन्दिग्ध बन्दुकधारी अब एक जना प्रहरी अधिकृतसँग एउटा पसलमा बाँकी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रहेको बताए।

उनका अनुसार बन्धक बनाइएका व्यक्तिहरू मुक्त भइसकेका छन्।

सुरक्षानिकायमा रहेका एक स्रोतले समाचार संस्था एएफपीलाई अधिकांश कर्मचारी र ग्राहकहरू सुपरमार्केटबाट सुरक्षित भागेको बताए।

सयौँ प्रहरीहरू परिचालित भएका छन् र घटनास्थललाई घेरा हालिएको छ।

माग

धेरै हतियार बोकेको सो व्यक्तिले प्यारिस आक्रमणमा बाँच्न सफल एक जना सन्दिग्ध सलाह आब्देस्लमको रिहाइको माग गरेको छ।

विवरणहरूका अनुसार आजको घटनामा संलग्न व्यक्तिका बारे फ्रान्सेली गुप्तचर निकायलाई जानकारी थियो।

प्रतिआतङ्कवादसँग सम्बन्धित अभियोजनकर्ताहरूले घटनाको अनुसन्धान गर्दैछन्। तर यसबारे विस्तृत विवरणहरू उपलब्ध गराइएको छैन।

सन् २०१५ देखि फ्रान्समा भयानक जिहादी आक्रमणहरू भएका छन्।

प्यारिसमा २०१५ को नोभेम्बरमा भएको आक्रमणमा १३० जना व्यक्ति मारिएका थिए।

सो घटना भएपछि फ्रान्समा एक महिनाका लागि सङ्कटकाल घोषणा गरिएको थियो।


सो घटनामा दुई गैरसैनिक नागरिकको पनि ज्यान गएको उसको भनाइ छ।

पाँच भारतीय सैनिक पनि मारिएको पाकिस्तानको दाबीलाई भारतले खण्डन गरेको छ।

भारतले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको जम्मू-कश्मीर राज्यलाई दिइएको विशेष संवैधानिक मान्यता खोसेपछि सो क्षेत्र तनावग्रस्त छ।

कश्मीरको विषयमा पाकिस्तानले भारतको आलोचना गरेको छ।

के भन्छ पाकिस्तान?

नियन्त्रणरेखा विवादित कश्मीर क्षेत्रलाई भारत र पाकिस्तानबीच छुट्ट्याउने सीमा हो।

पाकिस्तानको सेनाले ट्विटरमार्फत् एक विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै भनेको छ, "भारतको कब्जामा रहेको जम्मू-कश्मीरको अनिश्चित अवस्थाबाट ध्यान हटाउन भारतीय सेनाले नियन्त्रणरेखामा गोलीबारी बढाएको छ। तीन पाकिस्तानी सैनिक शहीद भएका छन्।"

पाकिस्तानले पाँच भारतीय सैनिकलाई मारिदिएको दाबीलाई भारतले अस्वीकार गरेको छ।

पाकिस्तानले भनेको छ, "पाकिस्तानी सेनाले प्रभावकारी उत्तर दिएका छन्। पाँच भारतीय सैनिक मारिएका छन् र अन्य कैयौँ घाइते भएका छन्। बङ्कर ध्वस्त पारिएको छ। दुवैतिरबाट सघन गोलीबारी जारी छ।"

यसअघि बुधवार पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री इमरान खानले भारतले थप कारबाही गर्न लागेको र आफूहरूले ईँटको जबाफ ढ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुङ्गाले दिने बताएका थिए।

त्यसको भोलिपल्ट स्वतन्त्रता दिवसको भाषणमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कश्मीरको विकासका लागि सो क्षेत्रलाई दिइएको विशेष मान्यता हटाइएको दाबी गरे। उनले इमरान खानको टिप्पणीबारे कुनै प्रतिक्रिया त दिएनन् तर उनको डेढ घण्टा लामो भाषण कश्मीरकै सेरोफेरोमा रह्यो।

सङ्कटको पृष्ठभूमि

यसै महिनाको सुरुमा भारत सरकारले विवादित कश्मीरको विशेष मान्यता खारेज गरेयता सो क्षेत्रमा चर्को तनाव छ।

अगस्ट ५ तारिखमा भारत सरकारले कश्मीरसम्बन्धी निर्णय गरेयता भारत-प्रशासित कश्मीरमा सुरक्षा कडिकडाउ तथा यातायार र सञ्चारमा सरकारी नियन्त्रण जारी छ।

अगस्ट १५ मा भारतीय स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा दिल्लीमा सम्बोधन गर्दै भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त निर्णयको बलियो बचाउ गरेका छन्।

पाकिस्तानले भने उनलाई भारतमा हिन्दू सर्वोच्चतावादी नीति लागु गराइरहेको आरोप लगाएको छ। भारतको नीतिका कारण पूरै दक्षिण एशिया क्षेत्रमा नयाँ खतरा पैदा भएको पाकिस्तानले बताएको छ।

भारत-पाकिस्तान विभाजनपछि भएका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू यस्ता छन्

सन् १९४७ मा ब्रिटिश शासनबाट मुक्त भएसँगै भारत र पाकिस्तान छुट्टिएर नयाँ स्वतन्त्र राष्ट्र बने।

स्थापना कालदेखि नै यी दुई छिमेकी देशबीच कहिल्यैपनि सम्बन्ध सुमधुर हुन सकेन। सम्बन्धमा तिक्तताको केन्द्रमा सधैँ कश्मीर रह्यो।

यस अवधिमा दुई देशबीच कैयौँ यस्ता घटना भए जसले कहिले युद्ध नै निम्त्यायो त कहिले चर्को तनाव।

हाल भारत र पाकिस्तानमाझ पुन: चर्किएको तनावका माझ यी दुई दक्षिण एशियाली मुलुकहरूबीच यस अवधिमा भएका महत्त्वपूर्ण घटनाको सङ्क्षिप्त विवरण -

अक्टोबर १९४७: भारत र पाकिस्तानबीच पहिलो युद्ध। स्वतन्त्र भएको केवल दुई महिनापश्चात् दुई छिमेकी कश्मीरलाई लिएर युद्धमा होमिए।

भारतका जवाहरलाल नेहरु(बायाँ), ब्रिटिश इन्डियाका भाइसरोय लर्ड लुई माउन्टब्याटेन (बीचमा) र अल इन्डिया मुस्लिम लीगका अध्यक्ष महुम्मद अलि जिन्नाह(दायाँ) सन् १९४७ मा विभाजनबारे कुरा गर्दै

अगस्ट १९६५: कश्मीरलाई नै लिएर दुई छिमेकीबीच अर्को छोटो युद्ध।

डिसेम्बर १९७१: भारतद्वारा पूर्वी पाकिस्तान (वर्तमान बाङ्ग्लादेश) मा अतिक्रमण। इस्लामाबादको शासनविरुद्ध स्वतन्त्रताको लडाइँमा भारतको समर्थन। भारतीय वायुसेनाद्वारा पाकिस्तानी भूभागमा बम आक्रमण। बाङ्ग्लादेशको स्थापनासँगै युद्धको अन्त्य।

सन् १९८९: कश्मीर उपत्यकामा भारतीय...


सो चित्रमा एउटा भैँसीलाई केही आधा मानिस आधा जनावरजस्तो देखिने जीवले भाला र डोरीले आक्रमण गर्दै गरेका देख्न सकिन्छ।

केही विज्ञहरूले यसलाई संसारकै सबैभन्दा पुरानो कलाकृति हुन सक्ने  बताएका छन्।

नेचर जर्नलमा अस्ट्रेलियाको ग्रिफिथ विश्वविद्यालयका पुरातत्वविद्हरूले यसबारेको अनुसन्धान प्रकाशन गरेका छन्।

पुरातत्वविद् एडम ब्रुमले सो चित्र दुई वर्ष अगाडि एक इन्डोनेशियाली साथीले रुख काटेर गुफाको बाटो पत्ता लगाएपछि देखेका थिए।

"मेरो आईफोनमा यो चित्र आयो," उनी सम्झन्छन्। "मलाई लाग्छ मैले यो देख्ने बित्तिकै उत्साहमा ठूलो स्वरमा चिच्याएँ।"

तर यो चित्र मानवले कोरेको सबैभन्दा पुरानो चित्र भने होइन। गत वर्ष वैज्ञानिकहरूले दक्षिण अफ्रिकाको चट्टानमा ७३ हजार वर्ष पुरानो चित्र भेट्टाएका थिए।

चित्रमा के छ?

इन्डोनेशियाली टापु बोर्नियोबाट पूर्वमा रहेको सुलावेसीको दक्षिणमा लेयाङ् बुलु सिपोङ् ४ नाम दिइएको गुफामा भेटिएको हो।

सम्पूर्ण चित्र लगभव पाँच मिटर लामो छ र सुलावेसीमा पाइने एकप्रकारको भैँसी र बँदेल देखिन्छ।

त्यसको साथै मानिसजस्ता देखिने तर पुच्छर र मुख चुच्चो भएका साना आकृतिहरू देखिन्छन्।

चित्रको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एउटा अंशमा एउटा भैँसीलाई भाला बोकेका साना आकृतिहरूले घेरेको देखिन्छ।

"मैले यस्तो कहिल्यै देखेको थिइन," ब्रुम भन्छन्। "हामीले हजारौँ चित्रहरू देखेका छौँ तर कहिल्यै यस्तो सिकार दृश्य जस्तो देखिने चित्र देखेका थिएनौँ।"

केही अध्ययनकर्ताहरूले भने यी चित्रहरू एउटा दृश्य नभई विभिन्न चित्रहरूको सङ्ग्रह हुनसक्ने बताएका छन्।

कसरी यो ४४ हजार वर्ष पुरानो भन्ने थाहा भयो?

अध्ययनकर्ताहरूले चित्रमाथि जम्मा भएका क्याल्साइट भनिने खनिज पदार्थको अध्ययन गरेका छन्।

सो अध्ययनमा बँदेलको चित्रमाथि भएका क्याल्साइट कम्तीमा ४४ हजार वर्ष अगाडि र भैँसीमाथिका क्याल्साइट ४० हजार नौ सय वर्ष अगाडि बन्न थालेको देखियो।

सुलावेसीमा मात्रै कम्तीमा २४२ वटा गुफाहरू छन् जहाँ यस्ता पुरानो कलाकृतिहरू छन् र प्रत्येक वर्ष नयाँ पत्ता लाग्न थालेका छन्।

अरू पुराना कलाकृति

यो चित्र सबैभन्दा पुरानो चित्र होइन तर अध्ययनकर्ताहरूले कथा बताउने यो नै सबैभन्दा पुरानो कलाकृति हुनसक्ने बताएका छन्।

"यसअघि युरोपमा भेटिएका १४ हजारदेखि २१ हजार वर्ष पुराना कलाकृतिलाई सबैभन्दा पुराना कथा बताउने कलाकृति मानिएका थिए," नेचर जर्नलमा लेखिएको छ।

सुलावेसीमा भेटिएका चित्रहरू जनावरमा सबैभन्दा पुराना चित्र भने हुनसक्छन्।

गत वर्ष बोर्नियोमा भेटिएको एउटा चित्र सबैभन्दा पुरानो जनावरको चित्र मानिएको थियो तर त्यो कम्तीमा ४० हजार वर्ष पुरानो मात्रै मानिएको थियो।


सो छलफलको आधारमा दुबै पक्षका उच्चस्तरीय निकायको परामर्शमा ठोस प्रस्ताव तयार गरिने परराष्ट्र मन्त्रालयको भनाइ छ।

चीनले पर्यटन विस्तारका विषयमा पनि चासो देखाएको बताइएको छ।

चार वर्ष पछि नेपालले आयोजना गरेको नेपाल चीन परामर्श संयन्त्रको ११औं बैठकमा नेपालले हालै हस्ताक्षर गरेको चिनियाँ परियोजना बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभका बारेमा छलफल भएको बताइएको छ।

समिक्षा

साथै केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले चीनसंग गरेको पारवहन तथा यातायात लगायतका सम्झौता बारे समीक्षा भएको बैठकमा नेपालको नेतृत्व गरेका परराष्ट्र सचिव शंकर दास बैरागीले बताए।

उनले भने, " विगतमा सम्पन्न भएका सम्झौता र सहमति कार्यान्वयन गर्ने र हालै नेपालले हस्ताक्षर गरेको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभको सम्झौता भएको ढाँचा अन्तर्गत ती विषयलाई कसरी कार्यान्वयनमा जाने भन्ने विषयमा छलफल भएको थियो। यसको आधारमा सम्बन्धित निकायसंग बसेर ठोस प्रस्ताव बनाएर फेरि अगाडी बढाउनु पर्छ।"

सिंहदरवारमा मंगलबार बिहान करिब साढे दुई घण्टा चलेको बैठकमा चिनको नेतृत्व त्यहाँको विदेश मन्त्रालयका सहायक विदेशमन्त्री क्वाङ् स्वन युले गरेका थिए।

सम्बन्ध विस्तार

स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चिव बैरागीका अनुसार छलफल मूलत: दुई मुलुकबीचको राजनीतिक र व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने विषयमा केन्द्रित रहेको थियो।

काठमाण्डू र चीनका प्रमुख शहरहरुबीच सिधा हवाइ सम्पर्क कायम गर्ने विषय पनि बैठकमा उठेको थियो।

साथै दुई छिमेकी राष्ट्रबीच पर्यटन विस्तार गर्ने बारे चीनले विशेष चासो देखाएको परराष्ट्र सचिव बैरागीले बताए।

उनले भने, "यसपटक छलफलमा पर्यटनको क्षेत्रमा सकारात्मक र महत्वपूर्ण छलफल भएको छ खासगरी नेपालको पर्यटन विकासमा चीनबाट हुनसक्ने सहयोग, चिनियाँ पर्यटकलाई नेपाल भित्र्याउन गर्न पर्ने प्रयासका बारेमा कुराकानी भएको छ।"

लामो समयसम्म बस्न नसकेको बैठक चार वर्ष पछि सम्पन्न हुनुलाई पनि उपलब्धिको रुपमा हेर्नु पर्ने कतिपय जानकारहरु बताउँछन्।

तर दुई देशबीच भएका सम्झौता र सम्बन्ध विस्तार जस्ता गहन विषयमा अरु धेरै गृहकार्य गर्नुपर्ने उनीहरुको भनाइ छ।


सो दुर्घटनामा प्रसिद्ध पर्वतारोही किम चाङ-होको पनि मृत्यु भयो

तर मौसम पूर्वानुमान गर्न सहज हुने भरपर्दो पूर्वसूचना प्रणाली सँगै मोबाइल टेलिफोनको सञ्जाल विस्तार गर्न सके यस्ता विपदबाट मानवीय क्षति कम गर्न सकिने उनीहरूको तर्क छ।

सरकारी अधिकारीहरू भने जनशक्ति, आर्थिक स्रोत र सञ्चार पूर्वाधारको कमीका कारण यस्ता प्रणाली विकास गर्न नसकिएको बताउँछन्।

धौलागिरि हिमशृङ्खलाको दक्षिण पश्चिममा पर्ने झन्डै ७,२०० मिटर अग्लो गुर्जा हिमालको आधार शिविर गत साता भएको उक्त दुर्घटनाबारे समयमै जानकारी आउन नसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

म्याग्दीकी सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी लीलादेवी अर्यालले भनिन्, "न सूचना प्रणाली छ न टेलिकमको टावरले काम गर्छ। भौगोलिक विकटता पनि २१ गते गएको टोली छ दिनसम्म किन आएन भनेर खोज्न जाँदा लाश भेटियो भन्ने अपुष्ट सूचना आएको थियो।"

उक्त आरोहणदलका सदस्यहरूको सम्भवत: हिमआँधीमा परेर मृत्यु भएको भनिएको छ। तर अझै पनि यकिन कारण अधिकारीहरूले बताउन सकिरहेका छैनन्।

व्यवसायी एवं विज्ञहरू भने यस्ता दुर्घटना कम गर्नका लागि हिमाली क्षेत्रमा मौसमको जानकारी दिने पूर्वसूचना प्रणाली र भरपर्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दो सञ्चार पूर्वाधार राखिनुपर्ने बताउँछन्।

उद्धारमा संलग्न सूरज पौड्यालले समाचारसंस्था एएफपीलाई भने, "माथि हिमालबाट सेराक र हिउँ खसेजस्तो  र अनि त्यसले शिविरलाई हानेजस्तो देखिन्छ।"

सामान्यतया बनाइने ठाउँ भन्दा माथितिर शिविर बनाइएको हुनसक्ने भन्दै म्याग्दीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी लीलाधर अनिकारीले त्यो विस्तृत अनुसन्धानपछि थाहा हुने बताए।

शव ल्याइयो

पर्वतारोहीका शव गुर्जा हिमालको आधारशिविरमा छरिएर रहेका थिए।  उनीहरूका शरीरका हड्डी भाँचिएका र टाउकोमा चोट लागेको बताइएको छ।

मृतकमध्ये एक जना म्याग्दीकै स्थानीयवासी रहेकाले उनको बाहेक पाँच कोरियालीसमेत आठ जनाको शव हेलिकप्टरबाट आइतबार काठमाण्डू पठाइएको छ।

हावाका कारण शनिवार शव दुर्घटनास्थलबाट अन्यत्र लैजान सकिएको थिएन।

पोखरा हुँदै शवहरू काठमाण्डू ल्याएर परीक्षणका लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल पठाइएको थियो।

कोरियाली पर्वतारोहीका शव चाँडैमा बुधवारसम्ममा दक्षिण कोरिया पठाइने बताइएको छ।

कसरी रोक्न सकिएला दुर्घटना?

हिमाली क्षेत्रमा भरपर्दो सूचनाप्रणाली बनाउन सके गुर्जा हिमालमा भएको जस्तो दुर्घटना टर्न सक्ने नेपाल पर्वतारोहण संघकी द्वितीय उपाध्यक्ष माया शेर्पा बताउँछिन्।

उनले भनिन्, "हिमालमा पूर्वसूचना प्रणाली छैन। त्यसले गर्दा नै भैपरी आउने दुर्घटनाबारे थाहा हुँदैन। हिमपहिरो र मौसमबारे जानकारी हुँदैन। त्यस्तो भइदिए चाहिँ धेरै सुरक्षित हुन्थ्यो र यसरी दुर्घटना हुँदैन थिए।"

उनले हिमाली क्षेत्रमा अन्य मोबाइल टेलिफोन सेवा नपुगेकाले अहिलेसम्म स्याटलाइट फोनको भर पर्नुपरेको बताइन्।

कतिपय अवस्थामा स्याटलाइट फोनको ब्याट्री चार्ज गर्नसमेत समस्या हुने गरेकाले सूचना आदानप्रदान कठीन बनेको बताइन्छ।

अभाव

नदीहरूमा पूर्वसूचना प्रणाली राखेर रियल टाइम अर्थात् जत्ति खेरको त्यत्ति खेरै बाढीको जानकारी दिने प्रणालीलाई चलाइरहेको भए पनि हिमाली क्षेत्रमा त्यस्तो सेवा दिन नसकेको सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन्।

जल तथा मोसम विज्ञान विभागका महानिर्देशक ऋषिराम शर्मा भन्छन्, "हिमाली क्षेत्रमा संयन्त्र राख्नु भनेको महँगो चिज हो। सूचना रियलटाइममा प्राप्त हुनका लागि सञ्चारप्रणाली प्रभावकारी हुनुपर्‍यो। नेपालको आफ्ने भूउपग्रह नभएकाले त्यो प्रणाली महँगो पर्छ।"

उनले मोबाइल सेवा समेत उपलब्ध नहुँदा समस्या भएको बताए।

नेपाल टेलिकम र एनसेलजस्ता दूरसञ्चार कम्पनीहरू भने देशका सबैजसो...


सो नीतिले एक वर्षभन्दा बढी समय खानेकुरामा सहुलियत वा सार्वजनिक आवास सुविधा जस्ता सरकारी सहुलियत लिएका आप्रवासीलाई लक्षित गरेको छ।

त्यस्ता आप्रवासी भविष्यमा पनि त्यस्तै सार्वजनिक सुविधामा निर्भर हुन सक्ने लाग्यो भने सरकारले तिनको निवेदन अस्वीकार गर्न सक्नेछ।

अधिकारीहरूका अनुसार यो नियमले आफैँ निर्भर हुन प्रोत्साहन गर्नेछ।

'पब्लिक चार्ज रुल' नामक नियम सोमवार सङ्घीय रजिस्टरमा प्रकाशित भएको थियो। यो अक्टोबर १५ देखि लागु हुनेछ।

कसलाई पर्नेछ असर?

अमेरिकामा स्थायी बासिन्दाको हैसियत पाइसकेका आप्रवासीहरूलाई यो परिवर्तनले खासै असर गर्नेछैन।

साथै शरणार्थी वा शरणका लागि निवेदन दिएकाहरूको निम्ति पनि यो लागु हुनेछैन।

तर भिसा अवधि लम्ब्याउन, ग्रीन कार्ड तथा अमेरिकी नागरिकताका लागि निवेदन दिएकाहरूलाई यसले असर पार्नेछ।

जसले आम्दानीको स्तर भेट्टाउन सक्दैनन् वा जो सरकारी सुविधामा निर्भर हुनसक्ने ठानिन्छन् तिनलाई भविष्यमा अमेरिका भित्रन रोक्न सक्नेछ।

अमेरिकामा रहिरहेकाहरूको हकमा तिनको निवेदन अस्वीकृत हुन सक्छ।

अनुमानित दुई करोड २० लाख मानिस जो कानुनी रूपमा अमेरिकामा बसिरहेका छन्, तिनको नागरिकता ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छैन।

तीमध्ये कैयौँलाई यो नियमले असर पार्न सक्नेछ।

आलोचना

एक वक्तव्य जारी गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकी नागरिकहरूको हित सुरक्षा गर्न आप्रवासीहरू आर्थिक रूपमा आफैँ सबल हुनैपर्नै बताएका छन्।

आप्रवासी अधिकारका वकालतकर्ताहरूले राष्ट्रपति ट्रम्पको प्रशासनलाई मुद्दा हालेर नयाँ नीति रोक्ने प्रयास गर्ने बताएका छन्।

आलोचकहरूले उक्त नीतिले कम आय भएका आप्रवासीहरूलाई अन्यायपूर्ण ढङ्गले निसानामा पार्ने बताएका छन्।

न्यूयोर्क इमिग्रेशन कोअलिशन संस्थाका निर्देशक स्टिभ चोयले उक्त नीतिलाई चुनौती दिने जानकारी दिए।

उनले भने, "आप्रवासी समुदायलाई निर्दयी र त्रासपूर्ण ढङ्गबाट निरन्तर निसानामा पार्ने यो ट्रम्प प्रशासनले नियतवश गरेको काम हो। हामी यसविरुद्ध लड्नेछौँ। हामी कंग्रेसमा, अदालतमा तथा सडकमा यसविरुद्ध लड्नेछौँ।"


सो पार्टीका अधिकांश नेता पछिल्लो समय लगभग भूमिगत छन्।

उक्त पार्टीका महासचिव नेत्रविक्रम चन्दका छोरा प्रकाश चन्द भने अहिले चितवनको एक चिकित्साशास्त्र कलेजमा एमबीबीएसको पढाइ पूरा गर्ने क्रममा प्रशिक्षार्थी चिकित्सकको रूपमा काम गरिरहेका छन्।

प्रकाश चन्द सो पार्टीको स्वास्थ्य सङ्गठनको केन्द्रीय महासचिव पनि रहेका छन्।

उनलाई चाहिँ उनको बुवाको नेतृत्वमा रहेको सङ्गठनले गरेका गतिविधि कस्तो लाग्दैछ? उनीसँग यसै साता हाम्रा चितवनस्थित सम्वाददाता ईश्वर जोशीले कुरा गरेका थिए।

प्रस्तुत छ, उनीसँगको कुराकानी सङ्क्षेपमा।

तपाईँले डाक्टरी किन पढ्नुभएको?

यो धेरै पुरानो र पहिलेका कुरासँग जोडिएको छ। बाल्यकालसँग पनि जोडिएको छ।

१० वर्षे द्वन्द्वकालमा देखेको चित्र र म आफैँले भोगेको पीडा पनि छ। त्यो बेलामा रोल्पामा हजारौँ कमरेडहरूले आफ्नै आँखा अगाडि दिएको बलिदान र क्रान्तिले त्यतिखेर भोग्नु परेको क्षति- यिनै विषयले मलाई कता कता प्रोत्साहन पनि दियो र पढ्नुपर्छ भन्ने मलाई त्यतिखेर नै लागेको थियो।

हामीले ठूलो क्षति बेहोरेका थियौँ। त्यतिखेर युद्धमा लाग्ने जनमुक्ति सेनालाई स्वास्थ्य उपचारको सामान्य भन्दा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सामान्य विषय नजान्दा धेरै क्षति भएको थियो। त्यसलाई कहीँ न कहीँ हल गर्न सकिन्छ भन्ने हिसाबले मलाई लाग्थ्यो र मैले बुवासँग पनि छलफल गरिराख्थेँ। त्यही सिलसिलामा कता कता बाट मिलेर आयो र डाक्टरी पढियो।

पढेर के गर्ने विचार छ?

यसमा धेरै ठूलो इच्छा र आकाङ्क्षा केही पनि छैन।

यसमा मेरा दुईवटा योजना छन्। ९५ प्रतिशत के छ भने मेरो तन मन सबै अब नेपालको एकीकृत जनक्रान्तिमा छ। हामीहरूले कसरी हुन्छ मैदानमा नेतृत्व गर्ने गरी जोस र जाँगरसहित अगाडि आउनुपर्छ र पहिलाको हाम्रो जुन क्षति थियो त्यसलाई रोक्नुपर्छ भन्ने नै उद्देश्य अहिले छ।

कुनै कारणले त्यो भएन भने एउटा व्यावसायिक जीवनमा फर्कनुपर्ने पनि हुन सक्छ। यही दुईवटा कुराको सेरोफेरोमा नै रहेर अगाडि बढ्छु।

तपाईँका बुवा नेत्रविक्रम चन्द विप्लव निकै चर्चामा हुनुहुन्छ। अहिले तपाईँ उहाँको बारेमा के भन्नुहुन्छ?

व्यक्तिगत र भावनात्मक हिसाबले भन्नुपर्दा तपाईँ जहाँ भए पनि सुरक्षित हुनूस् र आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल गर्नूस् भन्ने भइहाल्यो।

त्योभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा चाहिँ के हो भने अहिले उठाएको क्रान्तिको जुन लाइन छ त्यसलाई छाड्नु हुँदैन। हिजो १० वर्षको जुन पीडा भोगेका छौँ त्यसलाई भुलाउनेगरी, विजयको झण्डा लहराउनेगरी अनि हजारौँ शहीदहरूको सपना पूरा गर्ने गरी क्रान्तिको मार्गदर्शन नछाड्नूस् भन्ने हो।

जस्तो किसिमको बलिदानी दिन पनि हामी तयार छौँ।

बुवासँग कुराकानी नियमित हुन्छ?

अहिले यो प्रश्न त्यति जायज भएन। अहिले जुन परिवेश र हिसाबले राजनीति अगाडि बढिरहेको छ, यो बेला यो प्रश्न त्यति सुहाउँदैन।

मैले तपाईँलाई हुन्छ भनेँ भने त्यो उत्तर पनि सही नहुन सक्छ, र हुँदै हुँदैन भन्ने पनि होइन।

बुवाले तपाईँलाई के भन्नुहुन्छ, अथवा यो गर त्यो नगर भन्ने के सुझाव दिने गर्नुहुन्छ?

बुवा छोराको सम्बन्ध भइसकेपछि बुवाले छोरालाई गर्ने मार्गनिर्देशन सधैँभरि गरिरहेको हुन्छ।

व्यक्तिगत रूपमा यो नगर त्यो नगर भन्नुभन्दा पनि आन्दोलन र सङ्घर्षसँग सम्बन्धित योजना र अरू कार्यक्रमहरूको विषयमा बढी छलफल हुन्छ।

तपाईँजस्ता मान्छेलाई अब तपाईँको बुवाको आह्वानमा मार्न र मर्न पनि हिचकिचाउन नहुने स्थिति आइपर्न सक्छ। तपाईँ मान्छे बचाउने पेशामा लाग्ने तरखरमा हुनुहुन्छ। कुरा नमिलेजस्तो लाग्दैन?

कुनै पनि पेशा राम्रो वा नराम्रो भन्नु भन्दा त्यो पेशालाई तपाईँले कसरी अगाडि बढाउनुहुन्छ र कसरी आफ्नो जीवनमा ढाल्नुहुन्छ...


सो पार्टीका मध्य केन्द्रीय कमाण्ड इञ्चार्ज तथा स्थायी समिति सदस्य हेमन्तप्रकाश ओलीले बीबीसी नेपालीसँग आइतवार साँझ कुरा गर्दै त्यसको पुष्टि गरे।

दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी एनसेलको कार्यालय अगाडि गराइएको विस्फोटमा सर्वसाधारणको ज्यान गएकोमा आफूहरूलाई 'दुःख लागेको' उनले बताए।

विस्फोटमा आफूहरूले सर्वसाधारणलाई चाहिँ 'निशाना नबनाएको' ओलीको भनाइ छ।

किन विस्फोट गराइयो?

एनसेलले तिर्न बाँकी रहेको पूँजीगत लाभकरतर्फ इङ्गित गर्दै उनले 'लुटको प्रतिकारस्वरुप' सो कदम चालिएको तर्क गरे।

संसद्‌को राज्य व्यवस्था समितिमा गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले विस्फोटमा 'संविधानविरोधी तत्व'को संलग्नता भएको बताएकै दिन 'विप्लव' नेतृत्वको नेकपाले विस्फोटको जिम्मेवारी लिएको हो।

‘नख्खु विस्फोट’मा सुरक्षा निकायको कहाँ कमजोरी देखियो

'विप्लव' नेतृत्वको नेकपाले ललितपुरको नख्खुमा आफूहरूले विस्फोट गराएको बताएकै दिन प्रहरीले घटनाबारे तथ्य नजिक पुगेको जनाएको छ।

सरकारसँग वार्ताको औचित्य छैन: चन्द समूह

नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको दलका गतिविधिबारे 'चिन्ता'

घटनामा संलग्न भएका जोसुकैमाथि कानून बमोजिम कारबाही गरिने नेपाल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रहरीका प्रवक्ता उत्तमराज सुवेदीले बीबीसीलाई बताए।

विस्फोटको जिम्मेवारी लिँदै विप्लव' नेतृत्वको नेकपाले जारी गरेको विज्ञप्तिबारे पनि अनुसन्धान गरिरहेको उनले जनाए।

सुन्नुहोस् नेता हेमन्तप्रकाश ओलीसँग साथी गनी अन्सारीले गरेको अन्तर्वार्ता।

के हो विप्लव नेतृत्वको नेकपा?

विसं २०६९ को असारमा पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले नेतृत्व गरिरहेको तत्कालीन एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी माओवादी पार्टीबाट अलग्गिएका नेताहरूले मोहन वैद्यको नेतृत्वमा छुट्टै दल बनाएका थिए।

पछि वैद्यले नेतृत्व गरेको नेकपा-माओवादी "क्रान्तिकारी हुन नसकेको" भन्दै विसं २०७१ मंसिरमा चन्दले छुट्टै दल घोषणा गरे।

औपचारिक नाम नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी राखेको भए पनि सो दल विप्लव माओवादीका रूपमा चिनिन्छ।

उसले आफूलाई मूलधारको माओवादी पार्टी मान्ने गरेको छ र कुनै पनि निर्वाचनमा सहभागी भएको छैन।

वैद्य समूहसँग छुट्टिएदेखि नै सो दलले चक्काजाम र नेपाल बन्द गर्ने, सरकारी अधिकारीहरू कालोमोसो दल्ने, विभिन्न स्थानमा विस्फोटन गराउने र चन्दा भन्दै जबर्जस्ती आर्थिक सङ्कलन गर्ने काम गर्दै आएको छ।

'निर्णायक क्रान्ति' गर्ने भन्दै उसले सरकारी पक्षसँग वार्ता गर्न मानेको छैन।

पहिला माओवादीको वर्चस्व भएका पश्चिम नेपालका केही स्थानमा स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले आफूलाई सो दलका कार्यकर्ताले राजीनामा दिन दबाव दिने गरेको गुनासो गरेका छन्। त्यहाँ उनीहरूले 'जनसरकार' को घोषणा पनि गरेका छन्।


सो भवन चढेर चार वर्षे बालकको ज्यान बचाएपछि मामुदु गेसामाले व्यापक प्रशंसा पाएका छन्।

एउटा बार्दलीबाट अर्को बार्दली उक्लँदै चौथो तलामा पुगी गेसामाले ती बालकलाई तान्दै गर्दा त्यहाँ जम्मा भएको भिड खुसीले चिच्याएको थियो।

तक्मा

फ्रान्सेली राष्ट्रपतिको निवास एलिजे प्यालेसमा गेसामासँग भेट गरेपछि उनलाई अङ्गीकृत नागरिकता दिइने राष्ट्रपति एमानुएल माक्रोँले बताएका छन्।

साथै माक्रोँले गेसामालाई उनको साहसका लागि एउटा तक्मा दिए अनि व्यक्तिगत रूपमा उनलाई धन्यवाद पनि दिए।

गेसामालाई अग्निनियन्त्रण सेवामा कामका लागि प्रस्ताव पनि गरिने माक्रोँले बताए।

खतरापूर्ण

गेसामाले, यूरोप पुग्नका लागि एउटा डुङ्गामा लामो तथा खतरापूर्ण यात्रा गरेका थिए।

उनी भूमध्यसागर पार गर्दै इटलीसम्म पुगे अनि गत वर्ष मात्र फ्रान्स पुगे।

गेसामाले सो भवनको सामुन्ने हिँडिरहेको बेला त्यहाँ भिड जम्मा भएको देखेको बताए। त्यहाँ बच्चा झुन्डिइरहेको देखेपछि आफूले केही नसोची सडक पार गरेर उनलाई बचाएको गेसामाले बताए।

बच्चालाई सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याउँदा ऊ रोइरहेको अनि उसको पैतालामा चोट लागेको पनि गेसामाले बताए।

गेसामाले ती बा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लकलाई उद्धार गरिसकेपछि मात्र त्यहाँ अग्निनियन्त्रण गर्ने उद्धारकर्मीहरू पुगेका थिए।

स्पाइडरम्यान

स्थानीय अधिकारीहरुलाई उद्धृत गर्दै फ्रान्सेली सञ्चारमाध्यमले जनाएअनुसार सो घटना हुँदा ती बालकका आमाबाबु घरमा थिएनन्।

अदालतको स्रोतका अनुसार ती बालकका बाबुलाई आफ्नो बच्चालाई यत्तिकै छाडेको आशङ्कामा प्रहरीले सोधपुछ गरेको छ।

उनकी आमा घटना हुँदा प्यारिसमा नभएको ठानिएको छ।

बाइस वर्षीय गेसामाको साहसलाई प्रशंसा गर्नेमध्ये प्यारिसकी मेयर यान इडाल्गो पनि एक हुन्। उनले गेसामालाई टेलिफोन गर्दै धन्यवाद दिएकी थिइन्।

साथै, गेसामालाई उनले स्पाइडरम्यान भन्ने सङ्ज्ञा दिइन् र उनी सबै नागरिकका लागि एउटा उदाहरण भएको पनि बताइन्।


सो भिडिओमा पूरै मुख ढाक्नेगरी बुर्का लगाएकी महिलासँगै बसेर इजिप्टेली लवजमा कुरा गर्ने ती पुरुषलाई बिहानको खाना खाँदै गरेको देखिन्छ।

धेरैले ती महिला साउदी अरेबियाकी नागरिक भएको अनुमान गरेका छन्।

साउदी अरेबियामा कार्यस्थल र खाजाघरहरूमा महिला र अविवाहित पुरुषहरू छुट्टाछुट्टै बस्नुपर्ने कानुनी प्रावधान छ।

त्यहाँ महिलाहरूलाई परिवारका पुरुष सदस्यसँग हुँदाबाहेक अरू बेला विभिन्न गतिविधि गर्न रोक छ।

साउदी अरेबियाको श्रम र समाज विकास मन्त्रालयले ती व्यक्तिलाई विभिन्न नियमहरू उल्लङ्घन गरेको र साउदी नागरिकहरूका लागि आरक्षित ठाउँमा बसेको आरोप लगाउँदै पक्राउ गरेको हो।

ट्विटरमा सांस्कृतिक विभाजनको चर्चा गर्दै सो घटनाबारे एक लाखभन्दा बढी सन्देशहरू लेखिएका छन्।

साउदी अरेबियामा कस्तो धारणा छ?

तीस सेकेन्ड लामो भिडिओमा ती महिला र पुरुषले अरूको अनुपस्थितिमा आफूहरूले मात्रै सँगै खाना खाएकाबारे ठट्टा गरेका छन्।

तर भिडिओको अन्तिमतिर ती महिलाले पुरुषलाई खुवाएको दृश्यले विवाद सिर्जना गरेको हो।

सामाजिक सञ्जालमा धेरै साउदीहरूले उनीहरू दुवैको आलोचना गरेका छन्। अधिकांशले ती महिलालाई नभएर पुरुषलाई चाहिँ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

किन दण्ड दिइयो भनेर आश्चर्य प्रकट पनि गरेका छन्।

मालक नाम गरेकी ट्विटर प्रयोगकर्ताले लेखेकी छन्, "किन महिलालाई नभएर पुरुषलाई मात्रै सधैँ दण्डित गरिन्छ भन्ने म बुझ्न चाहन्छु। म साउदी [महिला] हुँ र म उनी पनि ती पुरुषसँगै दण्डित होऊन् भन्ने चाहन्छु। हाँस्नु, कार्यस्थलमा खानु... तपाईँको सीमा के हो?"

तर केहीले भने कार्यगत सम्बन्ध लिङ्गको विषयभन्दा माथि जानुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

तारेक आब्द अल्अजिजले सहकर्मीहरूलाई हाँसखेल गर्न, सँगै खान र अन्य सबै मानवीय व्यवहार गर्न आग्रह गरेका छन्।

तर उनको धारणासँग सबै सहमत छैनन्। हमुद अल्दुहाइअनका अनुसार विदेशीसँगै साउदी महिलालाई काम गर्न दिनु भनेको परम्परा र रीति भङ्ग गर्नु जस्तै हो।

इजिप्टमा कस्तो धारणा छ?

इजिप्टमा धेरैले साउदी अरेबियामा भएको विरोधप्रति आश्चर्य प्रकट गेरका छन्। एउटा सामान्य भिडिओका लागि किन पक्राउ गरियो भन्ने उनीहरूको प्रश्न छ।

मानिसहरूले साउदी अरेबियामा भर्खरै महिला अधिकारको विषयमा भएका प्रगति र सो घटनाका बीच असङ्गतिहरू रहेको औँल्याएका छन्। साउदी अरेबियामा गत मे महिनादेखि महिलाहरूलाई गाडी चलाउन अनुमति दिइएको छ।

टेलिभिजन कार्यक्रम प्रस्तोता ओसामा गवीशले आफू त्यस  घटनाबाट अलमलमा परेको उल्लेख गरेका छन्।

उनको प्रश्न छ, "के [साउदी राजकुमार] मोहम्मद बिन सलमान साङ्गीतिक कार्यक्रम, चलचित्र भवन, समुद्री तट र सन् २०३० को दृष्टि भएको साउदी अरेबिया चाहँदैनन्?"

सोनिया नाम गरेकी ट्विटर प्रयोगकर्ताले भने सो घटनालाई साउदी पुरुषको 'कमजोर अहम्'को परिणाम भनेर अर्थ्याएकी छन्।


सो भिडिओमा स्कूटरचालक र सो पछाडि बसेकी एक महिला भुइँमा पछारिएको देखिन्छ।

तर बबरमहल-नयाँ बानेश्वर सडकखण्डमा भएको घटना भएपछि सशस्त्र प्रहरीको सो गाडी भने रोकिँदैन, अगाडि हुइँकिन्छ।

सामाजिक सञ्जालमा सो भिडिओ सार्वजनिक भएपछि सो गाडी पूर्वप्रधानमन्त्री लोकेन्द्रबहादुर चन्दको सुरक्षाका लागि खटिएको पछुवा सुरक्षाकर्मीको भएको पत्ता लाग्यो।

यस घटनापछि विशिष्ट व्यक्ति अर्थात् भीआईपीहरूलाई राज्यले दिने सुरक्षा र अन्य सुविधाबारे ट्विटर र फेसबुकमा बहस सुरु भएको छ।

पूर्वसचिव मधुरमण आचार्यले "यति सारो भीआईपी कल्चर थिएन है उहिले बाजेका पालामा" लेख्दै त्यस्तो सुविधाप्रति कटाक्ष गरेका छन्।

धेरैले भीआईपीको सुरक्षार्थ खटिने टोली "असंवेदनशील" बनेको भन्दै आलोचना गरेका छन्।

यसअघि पनि विशिष्ट व्यक्तिहरूको सवारी हुँदा सर्वसाधारणले पाउने दु:खबारे सामाजिक सञ्जालमा चर्को आक्रोश व्यक्त हुने गरेको थियो।

कसरी आयो भिडिओ?

सुरक्षाकर्मीको गाडीले देब्रेतिरबाट उछिन्दा स्कूटरलाई ठक्कर लागेको भिडिओ पहिलो चोटि सन्जीप तामाङ लामा नाम गरेका व्यक्तिले शुक्रवार राति प्रेषित गरे।

स्कूटर पछिपछि हिँडेको दुईपाङ्ग्रे सवारीसा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

धनबाट त्यो भिडिओ खिचेकोजस्तो देखिन्छ।

फेसबुकमा आएपछि भिडिओ भाइरल बन्यो र ट्विटरमा पनि देखा पर्‍यो।

पहिलो चोटि फेसबुकमा हालिएको भिडिओ ३७ सयभन्दा बढी पटक शेअर भएको छ भने ट्विटरमा अरूले हालेको भिडिओ पनि सयौँ जनाले रिट्वीट गरेका छन्।

हजारौँ जनाले भिडिओ हेरेका छन् र त्यसबारे प्रतिक्रिया लेखेका छन्।

केहीले उक्त घटनालाई सुरक्षानिकायको "गैरजिम्मेदारी" भनेका छन् भने केहीले वरिष्ठ व्यक्तिको सुरक्षामा सर्वसाधारण पीडित हुनपरेको बताएका छन्।

केहीले सबै नागरिक बराबर भएकाले भीआईपीलाई विशेष सुरक्षा दिनुको औचित्य नभएको भन्दै त्यो चलल हटाउनुपर्ने भनेका छन्।

पत्रकार एवम् तत्कालीन राष्ट्रपति रामवरण यादवका प्रेस सल्लाहकार पत्रकार राजेन्द्र दाहालले ट्विटरमा लेखेका छन् -  'थ्रेट'कै कुरा गर्ने हो भने, हिजो अत्याचार गर्ने मध्येका एकदुई जनालाई सुरक्षा जरुरी होला, बाँकीको फुर्ति प्रदर्शन मात्रै हो।

केहीले सुशासन र नागरिकको सुरक्षाबारे प्रश्न गरेका छन्।

केहीले भने सो गाडीको चालकलाई मात्र नभएर अरू सुरक्षाकर्मीलाई पनि कारबाही गरिनुपर्ने धारणा  व्यक्त गरेका छन्।

पत्रकार किरण नेपालले ट्युनिशियामा भएको एउटा घटनाले कसरी ठूलो प्रभाव पार्‍यो भन्ने उल्लेख गर्दै यो घटनामा नागरिकमाथि अपमान भएकाले कारबाहीको माग गरेका छन्।

केही प्रयोगकर्ताले केही दिनअघि भएका अन्य घटनाहरूसँग यसको तुलना गर्दै सामाजिक स्थितिप्रति दु:ख व्यक्त गरेका छन्।

तर एक जनाले भीआईपीको सुरक्षाका लागि छुट्टै विधि हुने भन्दै खटिएको टोलीको आलोचना भएकोमा व्यङ्ग्य गरेका छन्।

के भने चन्दले?

भूतपूर्व प्रधानमन्त्री चन्दले फेसबुकमा आफूलाई घटनाबारे पछि मात्रै थाहा भएको भन्दै आफूबारे नकारात्मक प्रतिक्रिया देख्दा दु:खित भएको बताएका छन्।

उनले स्कूटरमा सवार व्यक्तिलाई चोटपटक लागेको भए आफू भेट्न जाने भन्दै जानकारी दिन अनुरोध गरेका थिए।

नागरिक दैनिकका अनुसार स्कूटरमा सवार दम्पतीलाई चन्दले लोकन्थलीस्थित आफ्नो निवासमा बोलाएर भेटिसकेका छन्।

घटनाप्रति दु:ख व्यक्त गर्दै चन्दले उनीहरूसँग क्षमायाचना गरेको बताइन्छ।

चन्दले दु:खमनाउ गर्दै फेसबुकमा लेखेपछि चिकित्सक एवम् लेखक रामेश कोइरालाले ट्विटरमा लेखे, "असाधारण र अमानवीय गल्तीलाई शासकले 'साधारण' ठान्नु र चन्दजीलाई 'दु:ख'मात्र लाग्नु खेदजनक! हरेक छोटेबडे राजाजीहरूले जनतालाई रैती देख्ने कहिलेसम्म?"

के गर्दैछ ट्राफिक...


सो भेटवार्तापछि जारी गरिएको विज्ञप्तिमा नेपालले राजनीतिक स्थायित्व हासिल गरेको तथा आफ्ना आर्थिक विकासका प्राथमिकता निर्धारण गरेकोमा राष्ट्रपति सीले नेपाल सरकारलाई बधाइ दिएको उल्लेख छ।

ओली र सीको भेटवार्ताका क्रममा निकै चासोका साथ हेरिएको उक्त रेलमार्ग निर्माणबारे समयतालिकासहित कुराकानी अघि बढेको पाइएको जानकारी कान्तिपुर दैनिकका प्रधान सम्पादक सुधीर शर्माले बीबीसीलाई बेइजिङबाट दिएका छन्।

शर्माले भने, "आउँदो अगस्टसम्ममा पूर्वसम्भाव्यता अध्ययन सक्ने र त्यसपछिको डेढ वर्षमा विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) सक्ने, अनि त्यसपछिको झन्डै पाँच वर्षमा निर्माण सक्ने गरी समयतालिकासहित कुरा उठेको बताइएको छ।"

प्रधानमन्त्री ओली र चिनियाँ समकक्षी ली खच्याङबीच प्रतिनिधिमण्डलस्तरमा बिहीवार हुने वार्तामा त्यसबारे एक औपचारीक सम्झौता हुन सक्ने बताइएको छ।

सम्बन्ध

राष्ट्रपति सीले चीन-नेपाल सम्बन्ध प्रगाढ भइरहँदा अन्य राष्ट्रहरू तर्सिनु नपर्ने र अन्य मुलुकहरुसँग नेपालले सम्बन्ध बढाउँदा समेत चीनलाई आपत्ति नहुने बताएको उनलाई उद्धृत गर्दै परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले पत्रकारहरूलाई बताएका थिए।

शर्माल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े भने, "भारत र चीनबीच भएका पछिल्ला समझदारी नेपालको हितमा पनि हुने राष्ट्रपति सीलाई उद्धृत गर्दै परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले पत्रकारहरूलाई बताए।"

'नेपाल आउन आतुर'

नेपालबाट गएका पत्रककारहरूलाई पनि ओली र सीले वार्ता गरेको स्थलमा केही मिनेट उपस्थित हुन दिइएको थियो।

"त्यहाँ राष्ट्रपति सीले आफू नेपाल आउन आतुर रहेको र अहिले स्थिर सरकार बनेको बेला चाँडै आउने मनशाय बताउनुभयो," शर्माले भने।

सीको भ्रमणको टुङ्गो भने कूटनीतिक वार्तामार्फत् नै लगाइने बताइएको छ।

'पाँच/छ वर्षमै नेपालमा चिनियाँ रेल'


सो मन्दिरमा रजस्वला हुने उमेर भएका १० देखि ५० वर्षका महिलालाई प्रवेश गर्न दिइँदैनथ्यो।

रजस्वला हुँदा अपवित्र हुने मान्यताका कारण महिलाहरूले धार्मिक कृत्यमा सहभागी हुन वा मन्दिरमा प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।

सो परम्पराबाट लैङ्गिक भेदभाव भएको भन्दै एउटा मुद्दा परेपछि अदालतबाट सो आदेश आएको हो।

रजस्वला नभएका महिलाले अधिकांश मन्दिरमा प्रवेश पाउने भए पनि सबरीमाला र अन्य केही मन्दिरमा भने निश्चित उमेरका महिलाहरूलाई प्रवेश गर्नै दिइँदैनथ्यो।

शुक्रवार निर्णय सुनाउँदै भारतका प्रधानन्यायाधीश दीपक मिश्रले 'प्रतिष्ठा र परिचयका लागि धर्म' भएको भन्दै 'धर्मको अनुसरण गर्ने अधिकार महिला पुरुष दुवैलाई भएको' बताएका छन्।

सेवानिवृत्त हुन लागेका मिश्रले केही समययता धेरै उदार निर्णयहरू गर्न थालेका छन्। ती निर्णयमा व्यभिचार र समलैङ्गिक यौनसम्बन्धलाई अपराध मान्ने उपनिवेशकालीन कानुन खारेज गर्ने आदेश पनि संलग्न छन्।

प्रधानन्यायाधीश मिश्रको सेवावधि मङ्गलवार सकिँदैछ।

सबरीमाला मन्दिरको मुद्दामा मिश्रको नेतृत्वमा बसेको पाँचसदस्यीय संवैधानिक इजलासको निर्णय भने सर्वसम्मत भएन।

इजलासमा सम्मिलित एक मात्र महिला न्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यायाधीश इन्दु मलहोत्राले सो विषयमा असहमति व्यक्त गरिन्।

आफ्नो फरक मतमा उनले गहिरो धार्मिक भावना भएका विषयमा अदातलले हस्तक्षेप गर्नु हुँदैन भनेकी छन्।

उनका अनुसार अदालतको हस्तक्षेपले अन्य धार्मिक स्थलमा पनि प्रभाव पर्छ।

सबरीमाला मन्दिरको विशेषता

सबरीमाला भगवान् अयप्पाको मन्दिर हो। उनी ब्रह्मचारी थिए भन्ने मान्यता छ।

सो मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष दशौँ लाख भक्तहरू जान्छन्।

मन्दिरभित्र प्रवेश गर्न १८ वटा खुड्किला चढ्नुपर्छ।

एकचालीस दिनसम्म कठोर व्रत नबसी ती खुट्किला चढ्न सकिँदैन भन्ने मान्यता भएको मन्दिरको वेब्साइटमा उल्लेख छ।

मन्दिरभित्र प्रवेश गर्न भक्तजनले केही नियम पालना गर्नुपर्छ। सबरीमालाजाने तीर्थयात्रीले कालो वा नीलो वस्त्र लगाउँछन्। तीर्थयात्रा सम्पन्न नभएसम्म दाह्रीजुँगा वा केश काट्न पाइँदैन।


सो विज्ञापन खारेज गर्नुपर्ने माग गर्दै तराईमा विरोधप्रदर्शन हुन थालेको छ।

सत्तारूढ दलका नेताहरूले पनि आयोगले प्रकाशित गरेको विज्ञापन विभेदकारी रहेको आरोप लगाउँदै त्यसको चर्को विरोध गरेका छन्।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका प्रदेश २ संसदीय दलका नेता सत्यनारायण मण्डलले संविधानप्रदत्त अधिकारमा विभेद गर्न नहुने बताएका छन्।

उनले भने, "संविधानले जनजाति, दलित, मधेसी आदिका लागि जति समावेशी कोटा छुट्याएको छ त्यसमा अहिलेको विज्ञापनले विभेद गरेको छ। त्यो अनुचित हो। त्यस्तो विभेद गर्न पाइँदैन।"

अदालत जाने धम्की

प्रदेश नम्बर २ को सरकारले आयोगविरुद्ध अदालतमा जाने धम्की दिएको छ।

मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले संविधानको धारा २२७ को व्यवस्था विपरीत आयोगले काम गरेको भन्दै आक्रोश व्यक्त गरे ।

धारा २२७ मा 'गाउँ सभा र नगर सभा सम्बन्धी अन्य व्यवस्था' भन्ने शीर्षकमा लेखिएको छ:

गाउँ सभा र नगर सभाको सञ्चालन, बैठकको कार्यविधि, समिति गठन, सदस्यको पद रिक्त हुने अवस्था, गाउँ सभा र नगर सभाका सदस्यले पाउने सुविधा, गाउँ पालिका र नगरपालिकाको कर्मचारी र कार्यालय सम्बन्धी अन्य व्यवस्था प्रदेश कानून बमोजिम हुनेछ।

(... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यो समाचारमा यसअघि संविधानको धारा २२७ हुनुपर्नेमा अन्यथा भएकोमा सच्याइएको छ)

मुख्य मन्त्री राउतले भने, "हामी मुद्दा हाल्छौँ किनभने यो असंवैधानिक हो र यसलाई कुनै पनि हालतमा स्वीकार गर्न सकिँदैन। प्रदेश सरकार आफैँले पहल गरेर यसको विरोध गर्छ र कानूनी उपचारको लागि अदालत जान्छ।"

प्रदेश २ सरकारमा आर्थिक मामिला तथा योजना राज्यमन्त्री उषा रायले आयोगको विज्ञापन विभेदकारी रहेकोले फिर्ता लिनुपर्ने बताइन्।

राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपाल निकटका विद्यार्थी र युवा सङ्गठनहरूले लोकसेवा आयोगको जलेश्वरस्थित कार्यालय अगाडि बिहीवार धर्ना दिएर विरोध जनाए।

समाजवादी पार्टी नेपाल निकटका युवा विद्यार्थीहरूले पनि विरोध जनाउँदै विज्ञापन प्रकाशन भएको कागज जलाएका छन् ।

किन भयो विरोध?

लोकसेवा आयोगले स्थानीय तहका लागि नौ हजार एक सय ६१ पदमा विज्ञापन खुल्ला गरेको छ।

तर राज्यमन्त्री राय सङ्घीय सरकारले यो विज्ञापन निकाल्ने होइन भन्दै प्रदेशको अधिकार मिचिएको तर्क गर्छिन्।

उनी भन्छिन्, "मधेसी समुदायको कोटा पनि काटिएको छ।"

ती विज्ञापनमा मधेशीहरूको आरक्षण कोटा झन्डै नौ सय हुनुपर्ने बताइन्छ।

तर आयोगले विज्ञापनलाई खण्डित गरी प्रकाशन गरेकाले समावेशी तर्फको कोटामा व्यापक कटौती भएको बताइन्छ।

आयोगको परीक्षाको तयारी गरिरहेकी सञ्जना ओझाले पनि समावेशी कोटा नियतवश काटिएको आफूलाई लागेको बताइन्।

के भन्छ लोकसेवा आयोग?

संवैधानिक प्रावधानअनुसार आयोगले विज्ञापन गर्ने कुल सीटमध्ये ५५ प्रतिशत खुल्ला र ४५ प्रतिशत आरक्षणलाई शत प्रतिशत मानेर विभिन्न समूहअनुसार कोटा निर्धारण गर्नुपर्ने हुन्छ।

अठसट्ठी वर्षको इतिहासमा उसको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठेको भए पनि लोकसेवा आयोगले चाहिँ आफूले विज्ञापन गर्दा संविधान र कानून उल्लङ्घन नगरेको दाबी गरेको छ।

आयोगका प्रवक्ता किरणराज शर्माले संविधान र कानूनअनुरूप बाहेक आयोगले अरू केही गर्न नसक्ने बताए।

उनले भने, "लोकसेवा आयोगले गरेको काम समायोजन ऐन २०७५ को दफा १२ को पूर्ण अधीनमा छ किनभने स्थानीय तहलाई विज्ञापन गर्नुपर्ने भन्ने छ।"


सो विवादास्पद पुस्तकले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई आक्रोशित तुल्याएको छ

शुक्रबार प्रकाशित एउटा विवादास्पद पुस्तकका लेखकले ७१ वर्षीय अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प केटाकेटी जस्तो भएको र आफुले भनेको कुरा तत्काल पुरा गरिनुपर्ने उनको बानी रहेको बताए।

अमेरिकी टेलिभिजन नेटवर्क एनबीसी न्युजसँग कुरा गर्दै माइकल वुल्फले आफुले ट्रम्पसंग तीन घन्टा कुरा गरेको दावी गरे।

तर ट्रम्पले उनीसँग पुस्तकमा छाप्न भनेर आफुले कुरा नगरेको बताएका छन्।

आक्रोशित

सो विवादास्पद पुस्तकले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई आक्रोशित तुल्याएको छ।

उनको प्रशासनका बारेमा लेखिएको उक्त पुस्तक पहिलो पटक हात पार्न ग्राहकहरु राजधानी वासिङगटनमा बिहीबार मध्यरातसम्म लाइनमा बसेका थिए।

कानूनी कारवाहीको धम्कीको बेवास्ता गर्दै प्रकाशकले 'फायर एण्ड फ्युरी' शीर्षकको सो पुस्तक पूर्वनिर्धारित समयभन्दा चारदिन अघि नै बजारमा ल्याएका छन्।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उनको प्रशासनबारे लेखिएको र भर्खरै प्रकाशित सो पुस्तकलाई 'झुटहरूले भरिएको' भन्दै खारेज गरीदिएका छन्।

लेखक वुल्फलाई आफूले कहिल्यै ह्वाइट हाउसमा प्रवेश नदिएको राष्ट्रपति ट्रम्पको भनाइ छ। ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रश्न

लेखक माइकल वुल्फले आफुले ट्रम्पसँग तीन घन्टा कुरा गरेको दावी गरेका छन्

स्थानीय समय अनुसार शुक्रबार बिहान एउटा टेलिभिजन अन्तर्वार्तामा लेखक वुल्फले आफू त्यहाँ नआओस् भन्ने राष्ट्रपति ट्रम्पले चाहेको भए किन महिनौंसम्म उनले आफूलाई पहुँच दिए भनी प्रश्न गरे।

उनले आफूसँग ह्वाइट हाउसमा भएका संवादको रिकर्डिङ र नोट समेत रहेको बताए।

उनले आफ्नो दावी दोहर्याउँदै भने, "जो राष्ट्रपति ट्रम्पको आसपास छन् उनीहरु सबै समयक्रमसँगै एउटा निष्कर्षमा पुगेका छन् कि उनी  राष्ट्रपति पदका लागि उपयुक्त छैनन्।"

प्रयास

माइकल वुल्फको ‟फायर एण्ड फ्युरी: इन्साइड द ट्रम्प ह्वाइट हाउस" नामक पुस्तकको प्रकाशन ह्वाइट हाउसका वकिलहरूले रोक्ने प्रयास गरेपछि पूर्वनिर्धारित मितिभन्दा ४ दिन अगाडि शुक्रबार प्रकाशित भएको हो।

पुस्तकमा ट्रम्पको नेतृत्वविरुद्ध गम्भीर आरोपहरू लगाइएको छ।

संचारमाध्यममा प्रकाशित पुस्तकांशमा राष्ट्रपति ट्रम्पलाई 'मानसिक रूपमा असन्तुलित र असक्षम'  भनेर चित्रण गरिएको छ।


सो व्यवस्था फेरेर अङ्गीकृत नागरिकताका लागि सात वर्षको समय राख्ने कुरा उठेपछि तराई मूलका नेता तथा सांसदहरूले आपत्ति प्रकट गरेका छन्।

त्यस्तो परिवर्तनबाट परम्परागत रूपमा नेपाल-भारत सीमावारिपारि बस्ने मानिसहरूको वैवाहिक सम्बन्ध प्रभावित हुन सक्ने उनीहरूको तर्क छ।

सात वर्षपछि मात्र अङ्गीकृत नागरिकता दिने हो भने आफ्ना छोराहरूसँगै बिहे गर्ने केटी पाउनै कठिन हुने राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा)की सांसद चन्दा चौधरीको भनाइ छ।

उनी भन्छिन्, "सात वर्ष नेपालमा काम, अध्ययन, ब्याङ्क कारोबार केही पनि गर्न नसकिने भएपछि हाम्रा छोराहरूलाई भारतबाट छोरी दिन कसले मान्छ? यसबाट त समस्यामाथि समस्या हुन्छ।"

एक वर्षदेखि छलफल

नागरिकतासम्बन्धी व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक संसद्‌मा दर्ता भएको एक वर्षभन्दा बढी भइसकेको छ। तर वैवाहिक सम्बन्धका आधारमा दिइने अङ्गीकृत नागरिकताको विषयमा कुरा अड्किएको छ।

राज्य व्यवस्था समितिले उक्त विधेयकमा रहेका फरक मतलाई मिलाउने उद्देश्यसहित एउटा उपसमिति पनि बनायो।

उक्त उपसमितिले अझै पनि केही विषयमा सहमति जुटाउन बाँकी रहेको उल्लेख गर्दै आफ्नो प्रतिवेदन मूल समितिलाई बुझाएको छ।

"अहि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लेसम्म जसरी 'एक हातमा सिन्दूर, अर्को हातमा नागरिकता' को परम्परा बस्दै आयो त्यो राष्ट्रियता एवम् अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र परम्पराको दृष्टिकोणले समेत ठिक नरहेको मत सांसदहरूले राखेका थिए," सत्तारूढ नेकपाकी सांसद यशोदा गुरुङ सुवेदीले भनिन्।

कति वर्षपछि नागरिकता दिने भन्ने विषयमा फरकफरक समयसीमाको कुरा उठेको थियो।

केही सांसदहरूले छिमेकी भारतमा कम्तीमा सात वर्ष बसेपछि नागरिकता दिने व्यवस्था रहेको भन्दै त्यस्तै प्रावधान राख्ने पक्षमा आफ्नो धारणा राखेका थिए।

तर भारतको उदाहरण नेपालका लागि उपयुक्त नभएको सांसद चौधरीको तर्क छ। उनी भन्छिन्, "त्यहाँ राशन कार्डजस्ता परिचयपत्रका आधारमा धेरै महत्त्वपूर्ण कामहरू हुन्छन्। तर यहाँमा नागरिकता नै सबै कुरामा चाहिने गरेको छ।"

"नागरिकता नभई केही नहुने नेपालमा त्यसरी सात वर्ष राख्नु भनेको एकखाले महिला हिंसा नै हो।"

ज्वाइँबारे संविधान मौन

नेपाली महिलासँग विवाह गर्ने विदेशी पुरुषलाई नागरिकता दिने विषयमा केही अस्पष्टता छन्।

वैवाहिक सम्बन्धका आधारमा विदेशी पुरुषलाई नेपाली नागरिकता दिने विषयमा नेपालको संविधान मौन छ। तर अहिले अङ्गीकृत नागरिकता दिने प्रावधान राख्न प्रस्ताव गरिएको छ।

विदेशी ज्वाइँलाई नेपाली नागरिकता दिने समयावधि विदेशी बुहारीका लागि भन्दा दोब्बर राख्नुपर्ने कुरा समितिमा उठ्यो।

त्यसका लागि १५/२० वर्ष निरन्तर नेपालमा बसेको विषयलाई आधार मानिनुपर्ने सांसद यशोदा गुरुङ सुवेदीको तर्क छ।

उनी भन्छिन्, "नेपाली भाषा जानेको, नेपालको विभिन्न क्षेत्रमा सेवा गरिआएको जस्ता कुरालाई आधार मानेर व्यवस्था गर्नुपर्ने  विषयमा छलफल भएको छ।"

तर महिला र पुरुष दुवैलाई झन्डै १५ वर्षको समान व्यवस्थाको विकल्पमा जान सकिने कुरा पनि कतिपय सांसदहरूले उठाएका थिए।

"तर महिलाको वैवाहिक सम्बन्धलाई हेर्ने व्यवस्था चाहिँ पुरुषको तुलनामा समान नभएकोले एकै समय हुने सम्भावना चाहिँ कम छ," उनी भन्छिन्।

आमाको नामबाट नागरिकता

आमाबुवा दुवै नेपाली नागरिक भएको खण्डमा जसको नामबाट पनि नागरिकता लिन सकिने व्यवस्था राख्न लागिएको छ।

तर बुवा विदेशी भएको र उनको देशबाट सन्तानले नागरिकता नलिएको अवस्थामा आमाको नामबाट अङ्गीकृत नागरिकता लिन सकिने कुरा विधेयकमा राखिएको छ।

बुवा बेपत्ता भएको वा पहिचान खुल्न नसकेको अवस्थामा वंशजकै नागरिकता पाउन सक्ने व्यवस्था छ। तर त्यसका लागि बावु बेपत्ता भनेर आमाले घोषणा गर्नुपर्नेछ।...


सो शिखर बैठकमा दक्षिण कोरियाका अगुवा व्यापारीहरू पनि सहभागी हुने दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मूनले पुष्टि गरेका छन्।

किम र मूनबीच हुन लागेको यो तेस्रो शिखर बैठक हो। प्योङयाङमा भने पहिलो पटक उनीहरूबीच बैठक हुँदैछ।

यसअघि दुई कोरियाको सीमा क्षेत्रमा किम तथा मूनबीच शिखरबैठक भएको थियो।

सहयोग

यो शिखरबैठकको तयारीका लागि दक्षिण कोरियाली सरकारी अधिकारीहरू, प्राविधिक कर्मचारी तथा पत्रकारहरू आइतवार नै प्योङयाङ पुगिसकेका छन्।

मूनले उत्तर कोरियालाई आर्थिक सहयोग प्रदान गर्दै उसका परमाणु अस्त्रहरू परित्याग गराउन उनी इच्छुक रहेको बताइन्छ।

गरीबी तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय प्रतिबन्धहरूको सामना गरिरहेको उत्तर कोरिया सो प्रस्ताव सजिलै मान्न सक्ने ठानिएको छ।

तर दक्षिण कोरियाको त्यस्तो प्रस्ताव जोखिममुक्त नभएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।  उत्तर कोरियासमक्ष यति छिट्टै यस्ता प्रस्तावहरू नराख्न कतिपयले सावधान गराएका छन्।

महत्त्वपूर्ण

अमेरिकाले प्योङ्याङलाई आर्थिक सहयोग प्रदान गरेर परमाणु निरस्त्रीकरणको प्रक्रियामा ठोस प्रगति हासिल भएको हेर्न चाहन्छ।

गत एप्रिलमा एक दशकभन्दा बढी समयपछि उत्तर र दक्षिण कोरिया... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ली नेताहरूबीच पहिलो पटक भेट भएको थियो र त्यसको एक महिनापछि दोस्रो पटक भेटवार्ता भएको थियो।

सन् १९५३ मा दुई कोरियाबीचको युद्ध अन्त्य भए पनि प्राविधिक रूपमा दुई कोरिया अहिले पनि युद्धको अवस्थामा छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प तथा उत्तर कोरियाली नेता किमबीच गत जुनमा भएको ऐतिहासिक शिखर बैठक गराउन मूनले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।


सो सङ्क्रमण १४,६७२ जनाको पीसीआर र १,००९ जनाको एन्टिजन परीक्षण गर्दा पुष्टि भएको हो।

नेपालमा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले थप १८ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले मङ्गलवार जनाएको छ।

विगत २४ घण्टामा ५५५ जना सङ्क्रमणमुक्त भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

नेपालमा गत वर्ष कार्तिक ५ गते सर्वाधिक सङ्ख्यामा ५,७४३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

उपत्यकामा सर्वाधिक

मङ्गलवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये काठमाण्डूका १,६०२ जना, ललितपुरका २४० जना र भक्तपुरका १२४ जना गरी उपत्यकामा कुल १,९६६ जना छन्।

बाँकेमा ५१५ जना सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

थपिएका सङ्क्रमितमध्ये १६० जना भारतबाट नेपाल प्रवेश गर्ने क्रममा नाकामा गरिएको परीक्षणमा भेटिएका हुन्।

मङ्गलवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये १०२ जना नौ वर्षसम्मका, २८२ जना १० देखि १९ वर्षका २,२४१ जना २० देखि ३९ वर्षका रहेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

किन कोभिड खोपबीच तुलना गर्न मिल्दैन?

१० जिल्लामा ५०० भन्दा धेरै

नेपालमा अहिले कुल २६,२२५ जनाको सक्रिय सङ्क्रमण रहेको छ।

पाँच सयभन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित रहेका जिल्लाहरू १० वटा रहेका छन्:  मोरङ, पर्सा, काठमाण्डू, भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्तपुर, ललितपुर, चितवन, कास्की, दाङ, बाँके र रूपन्देही।

थप नौ जिल्लामा २०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमितहरू रहेका छन्।

सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये २,८७३ जना अस्पतालमा उपचाररत रहेका छन्। तीमध्ये ३१५ जना सघन उपचार कक्षमा र ८४ जना भेन्टिलेटरमा उपचाररत छन्।


सो समूहका प्रवक्ता प्रदीपकुमार ज्ञवालीका अनुसार बैठकले सर्वोच्च अदालतले मङ्गलवार गरेको फैसला कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरेको छ।

बुधवारको बैठकपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै नेता ज्ञवालीले भने, "अहिलेको हकमा सर्वोच्च अदालतको फैसलालाई सम्मान र कार्यान्वयन गर्ने हामीले निर्णय गरेका छौँ।"

सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासले प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने सरकारको निर्णय 'असंवैधानिक' ठहर गर्दै पुनर्स्थापित गरिदिएको थियो।

फैसला सुनाइएको १३ दिनभित्र संसद्‌को अधिवेशन बोलाउन पनि अदालतले आदेश दिएको छ।

ओली समूहका नेताहरूले सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई 'अनपेक्षित' बताउँदै आएका छन्।

सर्वपक्षीय छलफल

आफूहरूले अदालतको फैसलालाई कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरे पनि मुलुकमा हुनसक्ने 'अस्थिरता'बारे मुख्य चासो रहेको ज्ञवालीले टिप्पणी गरे।

उनका अनुसार बैठकले समग्र परिस्थितिबारे छलफल गर्न केन्द्रीय कमिटी र संसदीय दलको बैठक बोलाउने निर्णय पनि गरेको छ।

प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन निर्धारित समयमै बोलाइने बताउँदै नेता ज्ञवालीले त्यसपछिको दृश्य कस्तो हुन्छ भन्नेबारे सबै पक्षसँग छलफल गर्ने निर्णय समेत बुधवारको स्थायी कमिटी बैठकले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेको छ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिने वा नदिनेबारे पत्रकारहरूको जिज्ञासामा नेता ज्ञवालीले आवश्यक परामर्श गरी प्रधानमन्त्रीले 'उपयुक्त' निर्णय लिने जबाफ दिए।

त्यस्तै बैठकले देशका विभिन्न ठाउँमा यसअघि निर्धारित पार्टीका कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिने निर्णय गरेको छ।

नेता ज्ञवालीका अनुसार स्थायी कमिटीको बैठक बिहीवार पनि बस्नेछ।