कोभिड–१९ को रोकथामका लागि लगाइएको लकडाउनको आठौँ दिन वीर अस्पताल परिसरमा एक व्यक्तिको ज्वरो मापन गर्दै स्वास्थ्यकर्मी

पहिलो पटक विदेशबाट आएका एक सङ्क्रमित व्यक्तिबाट उनकै परिवारमा अर्को व्यक्तिमा सरेपछि नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई दोस्रो चरण भनिएको हो।

सामान्यतया विदेशबाट आएका व्यक्तिमा मात्र देखिने चरणलाई पहिलो, तिनले आफन्त वा छरछिमेकमा सार्नेलाई दोस्रो र समुदायमा फैलिनेलाई तेस्रो चरण भन्ने गरिन्छ।

अहिलेसम्म पुष्टि भएका नौ सङ्क्रमितमध्ये एक जना पूर्ण रूपमा स्वस्थ भइसकेका छन् भने बाँकी आठ जनालाई चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै राखिएको छ।

तर यसका वास्तविक अर्थ र यी चरणमा अपनाउनुपर्ने बाटोबारे विज्ञहरू के भन्छन्? प्रस्तुत छ यसबारे शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका संयोजक डा. शेरबहादुर पुनसँगको कुराकानी।

पहिलो चरणबाट दोस्रो चरणमा पुगेपछिको स्थितिमा के फरक हुन्छ?

विदेशबाट सङ्क्रमित भएर आएको तर त्यसबाट वरपर अरूलाई नसरेको अवस्थालाई हामी पहिलो चरण भन्छौँ।

दोस्रो चरण वा स्थानीय प्रसारण भएको भनेको चाहिँ सङ्क्रमितले आफ्नो नजिकको नातेदार वा छरछिमेकमा सारेको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भन्ने हो।

यो चरणसम्म पनि धेरै मानिस सङ्क्रमित भइसकेका हुँदैनन्।

यो चरणमा को-को सङ्क्रमित भनेर पहिचान गर्न पनि सकिन्छ। त्यसैले हामीले यदि मेहनत गर्‍यौँ भने दोस्रो चरणसम्म यसलाई रोक्न सकिन्छ।

भारतबाट नेपाल आएका तीन जनाको महोत्तरीको औरही नगरपालिकास्थित प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रमा स्थापित क्वारन्टीनमा गत बुधवार परीक्षण गर्दै एक चिकित्सक

पहिलो चरणको तुलनामा दोस्रो चरणमा अपनाउनुपर्ने सावधानीमा के फरक हुन्छ?

 पहिलो चरणको उद्देश्य भनेको विदेशबाट आएका सङ्क्रमितहरूको पहिचान अनि उनीहरूलाई आवश्यक आइसोलेशनमा राख्ने कार्य गर्ने हुन्छ।

दोस्रो चरणको उद्देश्य चाहिँ अब समुदायमा व्यापक नफैलियोस् वा तेस्रो चरणमा प्रवेश नगरोस् भन्ने नै हुन्छ।

यो चरणमा सङ्क्रमितका नातेदार र छरछिमेकले विशेष ध्यान पुर्‍याउनुपर्ने हुन्छ।

त्यो क्षेत्रमा जो कोहीलाई पनि कोभिड-१९ सँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिए स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिने र आवश्यक परे प्रयोगशाला परीक्षण गर्नुपर्छ।

अर्थात् सर्वसाधारणहरू आफैँ सचेत हुनुका साथै प्रयोगशाला परीक्षण पनि उपलब्ध हुनुपर्छ। कुनै पनि सङ्क्रमित तुरुन्तै पत्ता लाग्न सकोस् र समुदायमा फैलनबाट रोक्न सकियोस् भनेर।

 व्यक्ति आफैँले तथा समुदाय र परिवारले अपनाउनुपर्ने सावधानी चाहिँ के हुन्?

सङ्क्रमित भइसकेको अवस्थामा अस्पताल पुर्‍याउनुपर्छ।

तत्पश्चात् थाहा नहुँदै घुलमिल भइसकेको अवस्थामा परिवारका सदस्य पनि १४ दिनसम्म अलग्गिएर बस्नुपर्छ। जथाभावी आवतजावत गर्नु हुँदैन। लक्षण देखिन्छ कि भनेर सचेत भएर बस्नुपर्छ।

हामीकहाँ सुरुमा विदेशबाट आयो अनि परिवारसँग बस्यो, त्यसपछि मात्र सङ्क्रमण पुष्टि भएको देखिएको छ।

सङ्क्रमित त अस्पताल जान्छ तर उसले थाहा नपाउँदाको अवधिमा सम्पर्कमा आएकाहरू सबै आफैँ क्वारन्टीन जस्तै गरेर बस्नुपर्छ। अरूलाई नसरोस् भन्नेबारे चनाखो हुनुपर्छ।

घरमै त्यसरी कोही छुट्टै बस्दा खाने भाँडाका प्रयोग अनि लुगाका प्रयोगबारे कस्ता सावधानी अपनाउनुपर्छ?

क्वारन्टीन भन्ने वित्तिकै निश्चित समयका लागि निश्चित स्थानमा अलग्गै बस्नु हो।

त्यसरी बस्ने मानिसले प्रयोग गर्ने सामान अरूले सकेसम्म प्रयोग नगर्ने र कम्तीमा एक मिटरको दूरी कायम गर्ने गर्नुपर्छ।

कोभिड-१९ बारे थाहा हुन बाँकी कुरा

अब समुदायका मानिसहरूको कर्तव्य के हो त?

समुदायका मानिसहरू अब सचेत र चनाखो हुनुपर्छ। जुन ठाउँमा सङ्क्रमण पाइएको छ त्यहाँ...


कोभिशील्ड खोपको पहिलो मात्रा लगाएका मानिसका लागि दोस्रो खोप अनिश्चित देखिएपछि स्वास्थ्य अधिकारी एवं विज्ञहरूले घर्किएको समयमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड थप सजगतापूर्वक पालना गर्न सुझाएका छन्।

नेपाल सरकारद्वारा गठित कोभिड खोप विज्ञ समितिका संयोजक डा. श्यामराज उप्रेतीले ढिलोमा १२ सातामा लगाउनुपर्ने भएकाले त्यो समय कटेपछि 'खोपले दिने प्रतिरोध क्षमता घट्दै जाँदा  जोखिमको सम्भावना कायम रहने' भन्दै सजग गराएका छन्।

अक्सफर्ड/आस्ट्राजेनेकाले विकास गरेर सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियाले उत्पादन गरेको खोपको झण्डै १४ लाखले पहिलो मात्रा मात्र लिएको सरकारी विवरण छ।

विज्ञ समितिका डा. उप्रेती भन्छन्, "सुरुमा सोचिएभन्दा केही पछि नै भए पनि खोपको दोस्रो मात्रा लगाएपछि रोगसँग लड्ने क्षमता पुनः फर्कने भनिएकाले मानिसहरू आत्तिनु पर्दैन। तर स्वास्थ्य मापदण्ड होसियारीसाथ पालना गर्नुपर्छ।"

मानिसमा चिन्ता

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओको पछिल्लो सिफारिसअनुसार ८ देखि १२ साताको बीचमा कोभिशील्डको दोस्रो मात्रा लगाउनु सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका प्रमुख ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

डा. शेरबहादुर पुनले यस खोपको पहिलो मात्राको असर कुन समयमा ठ्याक्कै खस्किन सक्छ भन्ने तथ्य हालसम्म गरिएका अध्ययनहरूले स्पष्टसँग भन्न नसकेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "सुरुमा चार साताभित्र लगाउनुपर्ने भनिएको यो खोपबारे ज्ञान बढ्ने क्रममा केही देशहरूले १६ सातापछि पनि लगाउन थालेका पाइन्छ।"

तर त्यसपछिको अवस्थाका लागि भने धेरै 'जोखिम उठाउन उपयुक्त नहुने' उनको मत छ।

आस्ट्राजेनेकाले फेब्रुअरीमा प्रकाशित गरेको एक अध्ययनको निष्कर्षअनुसार पहिलो मात्रा लगाएको २२ दिनपछि यो खोप मध्यमखाले रोगका लागि ७० प्रतिशत प्रभावकारी हुने एवं गम्भीर रोग अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्था र मृत्यु हुने अवस्थाका लागि शतप्रतिशत प्रभावकारी हुने जनाएको थियो।

डा. पुन थप्छन्, "पहिलो मात्राको प्रभावकारिता खस्कनुअघि नै त्यसलाई उकास्नका लागि दोस्रो पूर्ण मात्रा दिन नसकिए यसअघि यो खोप लगाएका धेरैजसो ६५ वर्ष माथिको उमेर समूहका मानिसहरू पुन: जोखिमको अवस्थामा फर्कन सक्ने त्रास रहन्छ।"

विकल्प के?

नेपालले भारतीय उत्पादकसँग किनेको २० लाख डोज कोभिशील्ड खोपमध्ये आफ्नो भण्डारण क्षमताका अभावका कारण सुरुमा १० लाख मात्र ल्याएको थियो।

त्यसबाहेक भारतीय अनुदानमा सोही खोपको नेपाली सेनालाई एक लाख छुट्टै समेत गरी ११ लाख मात्रा र तीन लाख ८० हजार अन्तर्राष्ट्रिय कोभ्याक्स कार्यक्रममार्फत् आएको थियो।

भारतमा महामारीको दोस्रो घातक लहर देखा परेसँगै यतिखेर विश्वको सबैभन्दा ठूलो खोप उत्पादक देशले खोपको निर्यात रोकेको छ।

खोप विज्ञ समितिका डा. उप्रेती भन्छन्, "कोभिशील्ड पाएकालाई आस्ट्राजेनेकाको दोस्रो मात्रा दिन सकिने भएकाले अहिले त्यसका लागि अन्य उत्पादकहरूसँग समेत पहल भइरहेको छ। तर नतिजा देखिने अवस्था आइसकेको छैन।"

उनले कोभ्याक्स कार्यक्रमलाई समेत कम्तीमा १४ लाखका लागि कोभिशील्ड खोप उपलब्ध गराउन पहल गरिएको बताए।

कोभ्याक्स कार्यक्रमअन्तर्गत नेपालका लागि छुट्ट्याइएको १९ लाख २० हजार मात्र खोपमध्ये झण्डै साढे १५ लाख बाँकी मात्रा आउन बाँकी छ

डा. उप्रेतीको भनाइमा दोस्रो मात्रा महत्त्वपूर्ण छ। "तर केही ढिलो दिइए पनि त्यो दोस्रो खोपकै रूपमा काम गर्छ," उनी भन्छन्।

कोभिड परीक्षण गर्न दुई दिन हिँडे, सास फेर्न गाह्रो भएपछि हेलिकप्टरको सहारा

चिनियाँ खोपमा 'समस्या छैन'

नेपालले अहिलेसम्म भारतमा उत्पादन गरिएको कोभिशील्ड र चीनमा उत्पादन गरिएको भेरो सेल खोप मात्र नेपाल भित्र्याएको...


कोरिन मासियरो (बायाँ)लाई एक पुरस्कार प्रदान गर्न समारोहमा निम्त्याइएको थियो

५७ वर्षीया नायिका कोरिन मासियरो ओस्करको  फ्रान्सेली संस्करण मानिने सेसर अवार्ड्स समारोहमा रगत लतपतिएको लुगाबाहिर गधाको मुखौटोयुक्त पहिरनसहित मञ्चमा पुगेकी थिइन् ।

फ्रान्समा तीन महिनाभन्दा बढी समयदेखि सिनेमा घरहरू बन्द रहेका छन्।

उत्कृष्ट फिल्म पुरस्कार अल्बेयर डुपोन्टेलको त्रासदीपूर्ण हास्य चलचित्र 'अडेयु लेस कन्स' अर्थात् मूर्खहरूलाई बाइबाइ भन्ने चलचित्रले पाएको थियो।

गम्भीर रोग लागेकी महिलाले आफ्नो बच्चाको व्यग्र खोजी गरेको सिनेमाले सातवटा सेसर पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। त्यसमध्ये एक सबभन्दा राम्रो निर्देशन पुरस्कार पनि थियो।

सेसर अवार्ड्स समारोहमा नायिका कोरिन मासियरो शुरूमा यस्तो पोशाकमा थिइन्...

राम्रो विदेशी सिनेमा डेनमार्कको 'अनदर राउन्ड' भन्ने थोमस भीन्टरबर्गले निर्देशन गरेको सिनेमाले पायो जसमा मित्रहरूले आफ्नो रगतमा मदिराको एक स्थायी तह कायम राखेर आफ्नो जीवनस्तर सुधार्ने कुरा देखाइएको छ।

मासियरोलाई शुक्रवार सामाजिक दूरी कायम गरी आयोजना गरिएको समारोहमा 'बेस्ट कस्ट्यूम' अर्थात् सबभन्दा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राम्रो पोसाक शीर्षकमा दिइने पुरस्कार प्रदान गर्न निम्त्याइएको थियो।

समारोहमा सहभागी हुन लगाएको बाहिरी पोसाकमा "संस्कृति छैन त भविष्य छैन" भन्ने नारा लेखिएको थियो।

तर मञ्चमा पुगेपछि मासियरोले सबै लुगाका तह फाल्दै उपस्थित पाहुनालाई स्तब्ध पारिदिएकी थिइन्।

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री जाँ कास्टेक्सलाई प्रत्यक्ष सम्बोधन गर्दै उनको पिठिउँमा नारा लेखिएको थियो , "हामीलाई कला फिर्ता देऊ जाँ।"

... र अन्त्यमा उनी यसरी प्रस्तुत भइन्

अरू नायक र निर्देशकले पनि कार्यक्रममा त्यस्तै माग गरेका थिए।

"हाम्रा छोराछोरी कपडाको पसल जान पाउने तर सिनेमा जान नपाउने…यो बुझिनस्कनु भयो," स्टेफन डीमस्टियरले 'स्क्रीनप्ले' पुरस्कार थाप्दै भने।

सांस्कृतिक प्रदर्शनीस्थलहरू बन्द गरेको विरोधमा गत डिसेम्बरमा सयौँ अभिनेता, नाट्य निर्देशक, सङ्गीतकार, फिल्म प्राविधिक र आलोचकले प्यारिसमा विरोध प्रदर्शन गरेका थिए ।


कोरियाली प्रायद्वीपमा जारी शान्ति प्रक्रियालाई अघि बढाउने नयाँ अवसरका रूपमा दक्षिण कोरियाली सरकारले उक्त कदमको प्रशंसा गरेको छ।

दक्षिण जाने भनिएका उत्तर कोरियाली गुप्तचर निकायका प्रमुख जेनरल मिम योङ चोललाई दक्षिण कोरियाविरुद्ध कैयौँ आक्रमणहरू गराएको आरोप लाग्ने गरेको छ।

यसै बीच राष्ट्रपति ट्रम्पकी छोरी इभान्काले प्योङ्च्याङमा सहभागी हुने अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने बताइएको छ।

कूटनीति

उत्तर कोरियाका वरिष्ठ अधिकारीको यो सहभागितालाई दोस्रो चरणको 'ओलिम्पिक्स कूटनीति' भनिएको छ।

उत्तर कोरियाले उच्च पदस्थ अधिकारी पठाउँदै

ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनकी बहिनी किम यो जोङ सहभागी भएकी थिइन्।

यसपटक सत्तारूढ दलको एकीकृत मोर्चाको नेतृत्व गर्ने उच्चअधिकारी किम योङ चोल दक्षिणको भ्रमणमा आउन लागेका छन्।

सन् २०१० मा ४६ जना दक्षिण कोरियाली नाविकको ज्यान लिने गरी एउटा नौसैनिक डुंगामा गरिएको आक्रमणको मुख्य योजनाकार भएको आरोप उनीमाथि छ।

भेट

प्योङ्याङबाट आउने समूह तीन दिनसम्म दक्षिण कोरियामा बस्ने र उनीहरुले राष्ट्रपति मून जे इनसँग भेटवार्ता गर्ने बताइ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एको छ।

राष्ट्रपति मूनलाई उत्तर कोरियाको निम्तो

ओलिम्पिक्स अगाडि उत्तर कोरियाको सैन्य परेड

यसअघि ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहपछि अमेरिकी र उत्तर कोरियाली अधिकारीबीच भेटवार्ता तय भएको खुलासा भएको थियो।

तर अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले थप प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेपछि उत्तर कोरियाले अन्तिम समयमा वार्तामा सहभागिता नजनाउने निर्णय लिएको थियो।

यसपटक दक्षिण कोरिया  सरकारले उत्तर कोरिया र अमेरिकाका अधिकारीहरूबीच कुराकानी नहुने जानकारी दिएको छ।


कोरियाली सेन्ट्रल न्यूज एजेन्सीले भनेको छ, "एप्रिल २१ बाट उत्तर कोरियाले पारमाणविक र अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण बन्द गर्नेछ।"

सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार उक्त निर्णयको उद्देश्य शान्ति तथा आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने रहेको छ।

किमले आफ्ना दक्षिण कोरियाली समकक्षी मून जे-इनसँग आउने हप्ता भेटवार्ता गर्दैछन्।

अभूतपूर्व

उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग पनि आउँदो जुनमा एउटा अभूतपूर्व शिखर बैठक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

किमसँग सीआइए प्रमुखले भेटेको ट्रम्पद्वारा पुष्टि

किमले बेइजिङ भ्रमण गरेको पुष्टि

यदि त्यो भए बहालवाला अमेरिकी राष्ट्रपति र कोरियाली नेताबीच बैठक भएको पहिलो पटक हुनेछ।

क्षेप्यास्त्र परीक्षणहरू बन्द गर्ने किमको घोषणापछि ट्वीट गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले भनेका छन्, "यो उत्तर कोरिया र विश्वकै लागि एकदम सुखद खबर हो। ठूलो प्रगति!"

यसअघि बिहीवार ट्रम्पले उत्तर कोरिया "निश्शस्त्रीकरणमा गए उसका लागि उज्यालो बाटो उपलब्ध हुने" बताएका थिए।

बिहीवार नै दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मूनले उत्तर कोरिया "पूर्ण रूपमा निश्शस्त्रीकरणका लागि तयार रहेको" बताएका थ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िए।

उनले दुई कोरियाबीच हुने शिखर बैठकले "ठूलो कल्पना गर्नुपर्ने र रचनात्मक समाधान खोज्नुपर्ने" बताए।

मूनले ट्रम्प र किमबीच तय भएको शिखर बैठक सफल हुने पनि बताए।


कोरोनाभाइरस

तुलनात्मक रूपमा हेर्दा कोरोनाभाइरसको यस पटकको लहरको प्रभाव बढी पाइएको छ।

सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पनि यस अघिको लहरका तुलनामा बढी रहेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यस्तो अवस्थामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे तपाईँहरूले हाम्रो फेसबुक र ट्विटरमा राखेका केही जिज्ञासाहरूको उत्तर खोज्ने प्रयत्न गरेका छौँ।

तपाईँका जिज्ञासाको जवाफ स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतम र शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल टेकुको क्लिनिकल रिसर्च युनिटका प्रमुख डा. शेरबहादुर पुनसँग लिएका छौँ।

त्यस्तै बीबीसी न्यूज नेपालीले यस अघि प्रकाशन गरेका जानकारीमूलक सामाग्रीहरूबाट पनि हामीले केही प्रश्नका उत्तर साभार गरेका छौँ।

कतिपय प्रश्नहरू दोहोरिएकाले हामीले त्यसलाई केही सम्पादन गरी विज्ञहरू समक्ष राखेका छौँ।

पढ्नुहोस् तपाईँका जिज्ञासामा विज्ञहरूको जवाफ:

सुदीप घिमिरे: सङ्क्रमणको शङ्का लागेमा कहाँ र कसलाई सम्पर्क गर्ने ? १२ दिन आइसोलेसनमा बसेपछि परीक्षण गर्नु पर्छ कि पर्दैन? सङ्क्रमित समस्या भयो भने कुन अस्पताल लैजाने ? कसलाई सम्पर्क राख्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने?

डा. गौतम: सबैभन्दा पहिला त कोरोनाभाइरसको आफूलाई शङ्का लागेको छ भने नजिकको अस्पतालमा गएर जँचाउने।

अहिले पीसीआर परीक्षण नै गर्नुपर्छ भन्ने छैन। त्यसकारण जिल्ला अस्पतालहरूमा एन्टिजन परीक्षण उपलब्ध छ जुन सहजै गर्न सकिन्छ।

त्यस्तै परीक्षण गर्दा पोजेटिभ आएको १० दिन आइसोलेसन बसेपछि पछि पुनः परीक्षण गर्नुपर्दैन किनभने एक-डेढ महिनासम्म पनि नतिजा पोजेटिभ आउन सक्छ।

भाइरस नभएर भाइरसको 'डेड पार्टिकल'हरू परीक्षणले हेर्न सक्ने हुँदा परीक्षण गरिराख्न जरुरी छैन।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण जटिल भएको वा नभएको छुट्टाउने चार सङ्केत

तेस्रो कुरा कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएको अवस्थामा अस्पतालमा आईसीयू, भेन्टिलेटर वा अक्सिजन सोध्ने होइन।

नजिकको अस्पतालको इमर्जेन्सीमा जानुपर्छ। त्यहाँ आवश्यकता अनुसार बिरामी हेरिन्छ। काठमाण्डूको कुरा गर्दा अहिले १३ वटा सरकारी अस्पतालमा कोभिड ओपिडी सञ्चालनमा छन्।

चिकित्सकहरूले विभिन्न कुराहरू हेर्नुहुन्छ। जरुरी परे अक्सिजन दिनुहुन्छ, नपरे यसरी बस्नूस्, यो औषधि खानूस् भनेर आइसोलेशनका लागि घर पठाइदिनुहुन्छ।

यदि कसैलाई गम्भीर नै लक्षण रहेछ भने अस्पताल भर्ना गर्ने पनि व्यवस्था मिलाइएको छ।

त्यस्तै हालसालै बीबीसीले कोभिडको लक्षण देखिएर अहिलेको अवस्थामा के गर्ने भनेर राखेको जिज्ञासामा स्वास्थ्य मन्त्रालयका सह प्रवक्ता डा. समीर अधिकारीले यस्तो सुझाव दिएका थिए:

परीक्षण गर्दा पोजेटिभ देखिए, नेगेटिभ भए पनि लक्षण देखिए वा गाह्रो महसुस भए ११३३ र १११५ नम्बरको हटलाइन सेवामा सम्पर्क गर्न सकिने छ।

त्यसबाहेक ९८५१२५५८३९, ९८५१२५५८३७ नम्बरका मोबाइल नम्बरबाट चौबीसै घण्टा चिकित्सकहरूले सल्लाह दिने गरेको छ।

आफूलाई लक्षण के छ, आफूलाई गाह्रो के भएको छ भनेर त्यहाँ सम्पर्क गर्न सक्छौँ।

त्यो गर्दा चिकित्सकले घरमै बस्दा गर्न सकिने उपाय भन्नुहुन्छ भने नजिकमा कुन स्वास्थ्य संस्थामा (शय्या) खाली छ भन्ने कुराको प्रबन्ध गरिदिनुहुन्छ।

आशा तिम्सिना: मलाई ज्वरो आएको थियो र ठिक भयो। तर छाती दुखिरहेको छ। अब यो कोरोनाभाइरस हो कि हैन कसरी थाहा पाउने?

डा. पुनः ज्वरोसँगै खोकी लाग्ने, स्वाद र गन्ध थाहा नपाउने, श्वासप्रश्वास समस्या आउने यी नै अहिले पनि कोरोनाभाइरसका मुख्य लक्षण हुन्।

र यदि केही गरी तपाईँले आफ्नो सम्पर्कमा रहेका व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको थाहा पाउनु भयो र त्यसपछि आफूलाई पनि लक्षण देखियो भने...


कोरोनाभाइरस अहिले झन्डै ७० वटा देशमा फैलिसकेको छ

यूकेका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यान्ककका अनुसार सरकारले गरेको "सबैभन्दा उत्तम आकलन"मा मृत्युदर दुई प्रतिशत वा त्यो भन्दा कम देखिएको छ।

तर मृत्युदर विभिन्न कुरामा निर्भर गर्छ।

बिरामीको उमेर, लिङ्ग र सामान्य स्वास्थ्य तथा स्वास्थ्य प्रणालीमा पनि त्यो भर पर्छ।

मृत्युदर पत्ता लगाउन कति कठिन छ?

यो विद्यावारिधि तहजत्तिकै कठिन छ। सङ्क्रमणको गणना गर्न पनि निकै गाह्रो हुन्छ।

भाइरसले गर्ने अधिकांश सङ्क्रमणको गणना नै हुँदैन। किनभने मानिसहरू साधारण लक्षण देखिँदा चिकित्सककहाँ जाँदैनन्।

विश्वभरि भिन्न स्थानमा भिन्न मृत्युदर देखिएको छ। भाइरसका भिन्न संस्करणका कारण त्यस्तो हुने सम्भावना देखिँदैन।

देशहरूमा सङ्क्रमण पत्ता लगाउने र गणना गर्ने क्षमतामा एकरूपता नभएकाले मृत्युदर भिन्न देखिएको लन्डनस्थित इम्पीरीअल कलेजको अनुसन्धानले देखाएको छ।

तसर्थ जानकारीमा नआएका सङ्क्रमणका कारण मृत्युदरको अधिक गणना गर्न सहज हुन जान्छ। तर यो ठ्याक्कै उल्टो पनि हुन सक्छ।

कुनै पनि सङ्क्रमण निको हुन वा त्यसका कारण मृत्यु हुन समय लाग्छ।

सङ्क्रमणको पूर्ण चक्र पार ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नगरिसकेका सबै जनालाई गणना गर्दा मृत्युदर कम आकलन हुन जान्छ। किनभने अन्तत: मृत्यु हुने बिरामी छुट्न सक्छन्।

मृत्युदरको स्थिति बुझ्न वैज्ञानिकहरू प्रत्येक प्रश्नसँग सम्बन्धित सबै प्रमाणहरू एकीकृत गर्छन्।

उडानबाट फर्काइएका यात्रु, साधारण लक्षण देखा परेका र निकै कडा निगरानीमा राखिएका बिरामी तथा तोकिएको सानो समूहका मानिसको सङ्क्रमणको अनुपात गणना गरिन्छ।

तर त्यस्ता प्रमाणका अंशबाट आएको अलिकति फरक उत्तरले पनि समग्र चित्रमा ठूलो परिवर्तन गरिदिन सक्छ।

अन्यत्रभन्दा उच्च मृत्युदर भएको चीनको हुबे प्रान्तको मात्र तथ्याङ्क प्रयोग गर्ने हो भने समग्र मृत्युदर निकै नै खराब देखिन्छ।

त्यसैले वैज्ञानिकहरू एउटा सीमा बताउँछन् र विद्यमान सर्वोत्तम अनुमानित सङ्ख्या पनि।

तर त्यसले पनि सबै कुरा भन्दैन किनभने मृत्युदर एउटै मात्र छैन।

मजस्ता मानिसका लागि कस्तो खतरा छ?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुँदा केही प्रकारका मानिसमा मृत्यु हुने सम्भावना अधिक हुन्छ। त्यस्ता व्यक्तिमा वृद्ध, अस्वस्थ र सम्भवत: पुरुष पर्छन्।

चीनका ४४,००० भन्दा बढी सङ्क्रमणको विश्लेषणसहित गरिएको पहिलो अनुसन्धानमा अधबैँसे उमेरका मानिसको तुलनामा वृद्ध मानिसको मृत्युदर १० गुना भएको पाइएको थियो।

तीस वर्षभन्दा मुनि उमेर समूहमा मृत्युदर एकदमै कम पाइएको थियो। त्यस्तो उमेर समूहका ४,५०० सङ्क्रमणमा आठ जनाको मात्र मृत्यु भएको थियो।

अनि मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मुटु वा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या भएका मानिसमा मृत्युदर पाँचगुना बढी पाइएको थियो।

त्यस्तै महिलाको तुलनामा पुरुषको मृत्युदर केही बढी देखिएको छ।

यी सबै कारणले एकअर्कालाई प्रभाव पार्छन् र हामीले अहिलेसम्म पनि सबै स्थानका प्रत्येक किसिमका मानिसका लागि कस्ता खतरा छन् भन्ने पूर्ण तस्बिर पाउन सकेका छैनौँ।

जापानमा एउटा पानीजहाजमै सङ्क्रमण फैलिएको थियो

म बस्ने स्थानका लागि जोखिम के हो?

चीनमा बस्ने ८० वर्षका पुरुषको समूह र युरोप वा अफ्रिकामा बस्ने त्यही उमेर समूहका पुरुषका लागि खतरा निकै फरक हुन सक्छ।

तपाईंको रोगको निदान तपाईंले पाउने उपचारमा पनि भर पर्छ। के उपलब्ध छ र महामारी कुन चरणमा छ भन्नेमा पनि यो निर्भर हुन्छ।

केही क्षेत्रमा मात्र विशेष स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध छ। त्यसैले यदि महामारी फैलियो भने स्वास्थ्यसेवा प्रणालीहरू समस्याग्रस्त बन्न सक्छन्।

इङ्ल्यान्डमा यो अस्पतालमा कोरोनाभाइरसको परीक्षण भएको छ

के यो...


कोरोनाभाइरस परीक्षण किन महत्त्वपूर्ण

यसअघि तीन जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको सरकारले बताएको थियो।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाका अनुसार बाराका ७० वर्षीय पुरुषको गत जेठ ४ गते उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो।

पछि उनीबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको उनले बताए।

ती व्यक्ति क्षयरोग र श्वासप्रश्वासको समस्याबाट पीडित भएको जानकारी पनि डा. देवकोटाले दिए।

उनको अन्तिम संस्कार भइसकेको छ।

यसअघि सिन्धुपाल्चोककी एक महिला र बाँके तथा र गुल्मीका एक-एक जनाको पनि मृत्यु पनि कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित भएको जनाइएको थियो।

थपिए सङ्क्रमित

साथै मन्त्रालयले थप छ जनामा कोभिड-१९ देखिएको सोमवार अपराह्ण  पुष्टि गरेको छ। यसअघि बिहान मन्त्रालयले ७२ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि गरेको थियो।

सोमवार कोभिड-१९ पुष्टि भएका मृतकसहित अब सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ६८२ पुगेको छ।

अहिलेसम्म ११२ जना निको भएर अस्पतालबाट बिदा भएका छन्।

डा. देवकोटाका अनुसार विगत २४ घण्टामा २,९०४ वटा परीक्षण पीसीआर विधिबाट गरिएको थियो। सोमवार अपराह्णसम्म कुल ५१,६४२ वटा परीक्षण भएका छन्।

अहिलेसम्मको तथ्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाङ्कमा ४६,०२९ जना देशका विभिन्न स्थानमा क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये सर्वाधिक प्रदेश नं ५, सुदूरपश्चिम प्रदेश र कर्णाली प्रदेशमा छन्।

जिल्लागत विवरण हेर्दा बाँकेमा सर्वाधिक १४६ सङ्क्रमित फेला परेकोमा अहिलेसम्म २१ जना निको भएका छन्।

पर्सामा कोभिड-१९ पुष्टि भएका ९५ मध्ये  २५ जना र कपिलवस्तुका ८३ मध्ये एक जना भाइरसमुक्त भएका छन्।

को हुन् नयाँ सङ्क्रमित?

मन्त्रालयले अपराह्ण पुष्टि गरेका छ सङ्क्रमितमध्ये एक जना अछामका ३२ वर्षीय पुरुष हुन्।

अब सबै प्रदेशका ७७ मध्ये ४३ जिल्लामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको छ।

बर्दियामा थप तीन पुरुषमा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ। वीरगन्जस्थित नारायणी अस्पतालको प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा दुई जना सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

उनीहरूमध्ये एक जना बाराको १८ वर्षीय किशोर र एक जना काठमाण्डू घर भई कलैया बारामा कार्यरत व्यक्ति भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार बिहान पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये दैलेखमा फेला परेका सात जनामध्ये एक महिलाबाहेक अरू सबै पुरुष हुन्।

रौतहटका २६, बाराका २१, बाँकेका चार तथा धनुषा,  कपिलवस्तु र काठमाण्डूका तीन-तीन जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

काठमाण्डूमा फेला परेका सङ्क्रमित टोखा र बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाका हुन्।

त्यसैगरी बारा र सप्तरीमा दुई-दुई जना तथा बर्दियामा एक जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

उनीहरू १६ देखि ५३ वर्ष उमेरका भएको मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

कोरोनाभाइरस नेपाल: लकडाउनको दुई महिना बिताएपछि सर्वसाधरण भन्छन्, ‘अव के खाने, कहाँ जाने’


कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न विश्वभरि पीसीआर विधि प्रयोग गरिन्छ

रुघा र ज्वरोजस्ता लक्षण देखिएपछि चिकित्सकको परामर्शपछि कोभिड-१९ को परीक्षण गर्न प्राप्त २५ वटा नमुनामध्ये  १६ वटामा कोरोनाभाइरस नपाइएको राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारी राजेशकुमार गुप्ताले बताए। नौवटाको परिणाम आउन बाँकी छ।

उनका अनुसार बुधवार बिहानसम्म १६ वटा नमुनाको रिपोर्ट "नेगेटिभ" आएको हो। उनका अनुसार अधिकांश नमुना इटली र चीनबाट आएका विदेशी नागरिकका हुन्।

यसअघि ४९६ जनाको परीक्षण गरिएकोमा एक जनाबाहेक सबैको रिपोर्ट सामान्य आएको थियो।

५२१वटा नमुनाको परीक्षण

५११वटामा सङ्क्रमण देखिएन

१वटा मात्र सङ्क्रमण देखियो

९वटाको प्रतिवेदन आउन बाँकी

केही हप्ताअघि सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएका एक युवक अहिले स्वस्थ भइसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उनी चीनबाट नेपाल फर्किएका थिए।

अहिले कति नमुना आउँछन्?

नेपालमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भए नभएको परीक्षण काठमाण्डूस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला मात्र हुन्छ।

सूचना अधिकारी गुप्ताका अनुसार दुई दिनयता परीक्षणको प्रयोगशालामा पठाइने नमुनाको सङ्ख्या बढेको छ।

यसअघि २०-२... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

५ वटा नमुना आउने गरेकोमा दुई दिनदेखि दैनिक सरदर ४०-५० वटा आउने थालेको उनले बताए।

पीसीआर विधिद्वारा गरिने परीक्षणमा पाँच विशेषज्ञहरू खटिएका छन्।

सूचना अधिकारी गुप्ताले दैनिक  ८०० वटा नमुना परीक्षण गर्न सक्ने जनशक्ति तयार रहेको जानकारी दिँदै आवश्यकताअनुसार त्यो परिचालन गरिने बताए।

उनका अनुसार चाप हेरेर दैनिक दुईवटा तालिका निर्धारण गरेर पनि जनशक्ति परिचालन गर्ने प्रयोगशालाको योजना छ।

परीक्षणको रिपोर्ट आउन कति समय लाग्छ?

नेपालमा चिकित्सकको परामर्शपछि मात्र कोभिड-१९ को परीक्षण हुने गरेको छ।

बिरामीहरू सोझै प्रयोगशालामा नमुना दिन जान पाउँदैनन्।

शङ्कास्पद बिरामीलाई अलग्गै राखेर कपासको स्वाब प्रयोग गरी नाक र घाँटीबाट नमुना सङ्कलन गरेर अस्पतालहरूले परीक्षणका लागि टेकुस्थित प्रयोगशालामा पठाउने गरेका छन्।

प्रयोगशालाले प्रकाशित गरेको सूचनामा सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गरेर लिखित रिपोर्ट दिन २४ देखि ४८ घण्टा लाग्ने उल्लेख छ।

तर सङ्क्रमण भएको पुष्टि भए सम्बन्धित अस्पताल र चिकित्सकलाई त्यसबारे तुरुन्त जानकारी दिने व्यवस्था मिलाइएको छ।


कोरोनाभाइरस प्रकोपलाई वन्यजन्तुको मासुसँग जोडेर हेरिएपछि चिनियाँ अधिकारीहरूलाई उक्त प्रतिबन्ध लगाउन प्रेरित गरेको थियो।

शेन्जेनले त्यसभन्दा एक कदम अगाडि बढेर कुकुर र बिरालोको मासु खानमा पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ। नयाँ कानून मे १ तारिखदेखि कार्यान्वयनमा आउनेछ।

एशियाभरि एक वर्षमा तीन करोड कुकुर मासुका लागि वध गर्ने गरिएको ह्यूमेन सोसाइटी इन्टरन्याशनल (एचएसआई) ले जनाएको छ।

यद्यपि कुकुरको मासु खाने चलन चीनमा त्यति प्रचलित छैन।

यहाँका बहुसङ्ख्यक मानिसले कहिल्यै कुकुरको मासु खाएका छैनन् र खान पनि नचाहने उनीहरू बताउँछन्।

'मानव सभ्यताको मर्म र माग बमोजिम'

"घरपालुवा जनावरका रूपमा कुकुर र बिरालाको मानिसहरूसँग नजिकको सम्बन्ध स्थापित छ र विकसित मुलुकमा कुकुर र बिरालाको मासु खानमा प्रतिबन्ध लगाउने चलन छ।

हङ्‌कङ र ताइवानमा पनि त्यसै गरिएको छ," रोयटर्स रिपोर्टमा शेन्जेन नगरका सरकारलाई उल्लेख गरिएको छ।

"यो प्रतिबन्ध मानव सभ्यताको मर्म र माग बमोजिम छ।"

जनावरको वकालत गर्ने संस्था एचएसआईले त्यो कदमको स्वागत गरेको छ।

एचएसआईमा चीन नीति विज्ञ डा. पीटर ली भन्छन्, "यो कदम चीनमा हरेक वर्ष करि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ब एक करोड कुकुर र ४० लाख बिरालाहरू मारिने गरेको निर्मम व्यापार अन्त्य गर्नेतर्फ यो ऐतिहासिक क्षण हुन सक्छ।"

यद्यपि यो निर्देशन आएकै बेला चीनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचारमा भालुको पित्त प्रयोगलाई अनुमति दिएको छ।

नियन्त्रणमा लिइएका जीवित भालुबाट निकालिने पित्त लामो समयदेखि परम्परागत चिनियाँ औषधिका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ।

त्यसमा हुने सक्रिय तत्व उर्सोडीओजाइकोलिक एसिड पित्त थैलीमा हुने पत्थर पगाल्न र कलेजोसम्बन्धी रोगको उपचारमा प्रयोग गर्ने गरिएको छ।

तर त्यो कोरोनाभाइरस उपचारमा प्रभावकारी हुन्छ भन्ने प्रमाण छैन।

भालुबाट पित्त निकाल्ने काम सजिलो छैन र निकाल्दा जनावरलाई असाध्यै कष्ट हुने गरेको छ।

एनिमल्स एशिया फाउन्डेशनका प्रवक्ता ब्रायन ड्यालीले एएफपीलाई भने, "वन्यजन्तुबाटै सुरु भएको जस्तो देखिएको घातक भाइरससँग लड्न भालुको पित्त जस्तो वन्यजन्तु उत्पादनमा हामी भर पर्नु हुँदैन।"

वन्यजन्तुको बजार

फेब्रुअरी महिनामा चिनियाँ अधिकारीहरूले वन्यजन्तु उपभोग र व्यापारमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

वुहानस्थित एक जङ्गली जनावर तथा वन्यजन्तुको मासु विक्री गर्ने बजारको जनावरबाट मान्छेमा सरेर कोरोनाभाइरस प्रकोपको सुरुवात भएको हुन सक्ने ठानिएको थियो।

यो समाचारपछि चिनियाँ सरकारले यस्ता उत्पादन विक्री गर्ने बजार नियन्त्रण गर्न पाइला चालेको थियो।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालले राखेको तथ्याङ्क बमोजिम अहिले संसारभरि १० लाखभन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको र ५० हजारभन्दा बढीको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भइसकेको छ।

चीनमा मात्रै ८१,५८९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको ३,३१८ जनाको मृत्यु भएको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले जनाएको छ।

वैज्ञानिक र अनुसन्धानकर्ताहरूले अहिलेसम्म भाइरसको स्रोत के हो र कसरी त्यो मान्छेमा फैलियो भन्नेबारे भेउ पाउन सकेका छैनन्।


कोरोनाभाइरस महामारी र आदिवासी उइगर अल्पसङ्ख्यविरुद्ध गरिएको दमनबारे बीबीसीले गरेका रिपोर्टिङ्गको चीनले आलोचना गरेको छ।

बीबीसीले चिनियाँ सरकारको निर्णयबाट "निराश" भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।

सञ्चारमाध्यमसम्बन्धी ब्रिटिश नियामक निकाय अफकमले यूकेमा चाइना ग्लोबल टेलिभिजन नेटवर्क (सीजीटीएन) को प्रसारण अनुमति खारेज गरेपछि चीनले पछिल्लो कदम चालेको हो।

'अस्वीकार्य प्रतिबन्ध'

सीजीटीएनको प्रसारण अनुमतिपत्र गलत रूपमा स्टार चाइना मिडिया लिमिटेडसँग रहेको पाइएपछि अफकमले त्यस्तो निर्णय लिएको थियो।

गत वर्ष ब्रिटिश नागरिक पिटर हम्फ्रेलाई बलपूर्वक दिन लगाइएको भनिएको बयान प्रसारण गरेर प्रसारणसम्बन्धी ब्रिटेनका नियमहरू सीजीटीएनले उल्लङ्घन गरेको पाइएको थियो।

आफ्नो निर्णयमा चिनियाँ नियामक निकायले बीबीसी वर्ल्ड न्यूजले "समाचार सत्य र निष्पक्ष हुनुपर्ने तथा चिनियाँ राष्ट्रिय स्वार्थमा हानि पुर्‍याउन नहुने" सहितका प्रसारणसम्बन्धी निर्देशिकाहरूको "गम्भीर रूपमा उल्लङ्घन" गरेको जनाएको छ।

अर्को वर्ष प्रसारणका लागि बीबीसीले मागेको अनुमति स्वीकार नहुने उसले जनाएको छ।

बीबीसीले आफ्नो विज्ञप्तिमा भनेको छ, "चिनिय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाँ अधिकारीहरूले यस्तो निर्णय लिएकोमा हामी निराश भएका छौँ।"

"बीबीसी विश्वको एउटा निकै विश्वासिलो अन्तर्राष्ट्रिय समाचार प्रसारक संस्था हो जसले विश्वभरिबाट निष्पक्ष रूपमा वा कसैको डरविना रिपोर्टहरू प्रसारण गर्छ।"

यूकेका विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले बेइजिङ्गको कदमलाई 'सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रतामाथि अस्वीकार्य प्रतिबन्ध' भनेका छन्।

चीनले विदेशमा गलत सूचनाको प्रवर्द्धन गरिरहेको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक प्रवक्ताले आरोप लगाएका छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्


कोरोनाभाइरस महामारीका कारण ओलिम्पिक्स सन् २०२१ लाई सारिनुअघि ती हमलाहरू भएको बताइएको छ

यूकेको विदेश मामिला हेर्ने कार्यालयले रुसको जीआरयू सैन्य गुप्तचरले 'आफ्नो प्रभाव बाहिरका अधिकारी र सङ्गठनविरूद्ध' साइबर हमलाहरू गरेको जनाएको छ।

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण उक्त खेल प्रतियोगिता सन् २०२१ लाई सारिनुअघि त्यस्तो हमला गराइएको बताइएको छ।

कस्ता हमला?

यद्यपि अधिकारीहरूले त्यो हमलाको प्रकृति र तह कस्तो थियो भने विस्तृत रूपमा खुलाएका छैनन्।

यति नै बेला अमेरिकाको न्याय मन्त्रालयले समेत ६ जना रुसी गुप्तचरविरूद्ध 'रुसलाई रणनीतिक फाइदा हुनेगरी' साइबर हमलाहरू गरेको अभियोग लगाएको छ।

अमेरिकी अभियोजनकर्ताका अनुसार उक्त समूहले सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियामा भएको हिउँदे ओलिम्पिक्स, सन् २०१७ को फ्रान्सको राष्ट्रपतीय निर्वाचन र युक्रेनको उर्जा ग्रिडमा असर पार्ने प्रयासहरू गरेका थिए।

युक्रेनको उर्जा प्रणाली बन्द गर्ने तीन वर्षअघिको उक्त घटनाबाट विश्वभरि १० अर्ब डलर क्षति पुगेको अनुमान गरिएको थियो।

सन् २०१८ को हिउँदे ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोह लक्षित गर्दै गरिएको हमला यूकेको राष्ट्रिय साइबर सुरक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

षा केन्द्रको सहयोगमा विश्लेषण गरिएको थियो।

जसको असर देखिनबाट रोक्न सफल भए पनि त्यसले सञ्जालहरूमा असर पारेर पूरै हिउँदे ओलिम्पिक्स र पारालिम्पिक्सका खेलहरूमा अवरोध निम्त्याउने उद्देश्य राखेको थियो।

हमलाकारीको शक्ति

अमेरिकी सहायक महान्यायाधिवक्ता जोन डेमर्सले भनेका छन्: "कुनै पनि देशले आफ्नो साइबर अस्त्र क्षमतालाई रुसले जस्तो दुर्भाग्यपूर्ण वा गैरजिम्मेवारपूर्ण तरिकाले विकास गरेका छैनन्।"

डेमर्सले ती हमलाहरू एउटै समूहले गरेकामध्ये अहिलेसम्मकै बढी क्षति पुर्‍याउने खालको रहेको बताएका छन्।

यूकेका विदेशमन्त्री डोमिनिक राबले ओलिम्पिक्स र पारालिम्पिक्स खेलहरू लक्षित हमलाहरू तिनका आयोजक, प्रायोजक र व्यवस्थापकीय सुविधाको आपूर्ति गर्नहरूप्रति लक्षित गरिएको भन्दै त्यसलाई 'स्वार्थी र अविवेकी' काम बताएका छन्।

उनले भनेका छन्: "हामी त्यस्ता कामको निकै कडा शब्दमा भर्त्सना गर्छौँ।"


कोरोनाभाइरस महामारीबाट सर्वाधिक प्रभावित देशहरूको सूचीमा भारत अमेरिकापछि दोस्रो स्थानमा छ।

अरू देशको तुलनामा भारतमा कोभिड-१९ तीव्र गतिमा फैलिरहेको देखिएको छ। त्यहाँ मङ्गलवारसम्म निरन्तर पाँच दिन दैनिक ९०,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परे।

कोभिड-१९ का कारणले त्यहाँ ८०,००० भन्दा बढी बिरामीको मृत्यु भइसकेको छ।

त्यहाँ अहिले सघन उपचारका लागि अस्पतालमा शय्या र अक्सिजनको अभाव देखिएको बताइन्छ।

तर धेरै सङ्क्रमित भए पनि मृतकको सङ्ख्या अतिप्रभावित अरू देशको भन्दा कम छ।

देशको आर्थिक स्थिति बिग्रिन थालेको र लाखौँ मानिसले जीविकोपार्जन गर्न नसकेको भन्दै सरकारले महामारी नियन्त्रणका लागि पहिला लगाइएका बन्देजहरू हटाउन थालेपछि सङ्क्रमण दर ह्वात्तै बढेको हो।

सङ्क्रमण देखिन थालेपछि भारतमा गत मार्च महिनामा राष्ट्रव्यापी लकडाउन गरिएको थियो। त्यतिबेला स्थिति असामान्य भइसकेको थिएन।

बिस्तारै मुम्बई र दिल्लीजस्ता ठूला सहर र अन्यत्र पनि सङ्क्रमण फैलियो।

तर सङ्क्रमितको सङ्ख्या वृद्धि भइरहेको भए पनि सरकारले मानिसहरूको गतिविधिमा लगाइएका प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाएको छ।

गत साता मात्र भारतमा छ लाख सङ्क्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मित थपिए।

विगत २४ घण्टामा ९०,१२३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५,०२०,३५९ पुगेको छ।

अक्सिजन आपूर्तिको स्थिति के छ?

केही समययता श्वासप्रश्वासमा समस्या भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेकाले कृत्रिम अक्सिजनको माग ह्वात्तै बढेको छ।

अस्पताल र स्वास्थ्यकेन्द्रहरूले यो महिना दिनहुँजसो २,७०० टन अक्सिजन खपत गरिरहेका छन्।

एप्रिल महिनामा केवल ७५० टन अक्सिजन खपत भएको अल इन्डिया इन्डस्ट्रियल ग्यासेस म्यानुफ्याक्चरर्स असोशीएशनले जनाएको छ।

अक्सिजन उत्पादकहरूका अनुसार धेरै कलकारखानाहरू फेरि खुलेकाले औद्योगिक प्रयोजनका लागि पनि अक्सिजनको माग बढेको छ।

धेरै सङ्क्रमण देखिएका महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात, राजस्थान, तेलङ्गाना र आन्ध्र प्रदेश राज्य बढी प्रभावित भएका छन्। बीबीसीका भारत संवाददाता सौतिक बिश्वासका अनुसार अहिले जीवन कि जीविकोपार्जन भन्ने प्रश्नले भारतलाई छोपेको छ।

उनका अनुसार भारतले उद्योग र बिरामी दुवैलाई हानि नहुनेगरी आफ्नो क्षमता बढाउनुपर्ने स्थिति छ।

अधिकांश अक्सिजन प्लान्टहरू ठूला सहरनजिकै छन्। त्यसैले सहरबाहिर अक्सिजन पठाउन विशेष लरीमा हालेर अक्सिजन पठाइन्छ।

कोरोनाभाइरस नेपाल: घरबाट काम गर्दाको फाइदा र बेफाइदा


कोरोनाभाइरस महामारीबीच मानिसहरूलाई एकअर्कासँग दूरी कायम राख्न तथा अनिवार्य रूपमा मास्क लगाउन चिकित्सकहरूले बारम्बार सम्झाइरहेको अवस्थामा त्यस्ता प्रदर्शन भइरहेका हुन्।

हालसम्म भएका प्रदर्शनलाई हेर्दा सहभागीले मास्क लगाएको देखिए पनि उनीहरूबीच दूरी कायम नगरिएको देखिएको छ।

गत बिहीवार काठमाण्डूको माइतीघर मण्डलामा प्रधानमन्त्रीको समर्थनमा प्रदर्शन गरिएको थियो भने त्यसको भोलिपल्ट भक्तपुरमा युवाहरूले प्रदर्शन गरे।

भक्तपुर प्रधानमन्त्री ओलीका विश्वासपात्र मानिने नेकपाका युवा नेता महेश बस्नेतको क्षेत्र हो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट नराम्ररी प्रभावित प्रदेश नं २ का पर्सा र रौतहट जिल्लामा पनि प्रधानमन्त्री ओलीको पक्षमा प्रदर्शनहरू भएका छन्।

शनिवार पर्साको वीरगन्जमा युवाहरूले प्रदर्शन गरेका थिए भने सोमवार रौतहटमा प्रदर्शन भयो।

कैलालीको लम्कीमा मङ्गलवार प्रधानमन्त्री ओली समर्थक र विरोधी पक्षबीच झडप नै हुन पुग्यो।

स्थानीय प्रशासनका अनुसार कुनै पनि पक्षले कार्यक्रमका लागि अनुमति लिएका थिएनन्।

सरकारको समर्थनमा त्यस्ता जुलुसहरू निकाल्ने गरिएकाले पनि स्थानीय प्रशासन तथा प्रहरीले आँखा चिम्लने गरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को कतिपयले आरोप लगाउने गरेका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई ध्यानमा राख्दै राजनीतिक प्रकृतिका जुलुस वा प्रदर्शनका लागि हाल अनुमति नदिने गरिएको स्थानीय प्रशासनहरू बताउँछन्।

अनुमतिविनै प्रदर्शन

भक्तपुरमा निकालिएको जुलुसबारे त्यहाँकी प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुमकला पाण्डेसमक्ष जिज्ञासा राख्दा अनुमतिविनै आयोजना गरिएको उनले बताइन्।

“त्यस्तो कार्यक्रमका लागि हामीसँग कुनै खालको अनुमति मागिएको थिएन,” उनले भनिन्।

पर्साका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ललित बस्नेतले स्थानीय प्रशासनसँग अनुमति नलिई वीरगन्जमा प्रदर्शनको आयोजना गरिएको बताए।

“प्रशासनलाई कुनै जानकारी नै नदिई जुलुस निकालिएको थियो, जुलुस निकालिएपछि मात्रै हामीलाई थाहा भयो,” उनले थपे।

वीरगन्जको प्रदर्शनमा सहभागिता जनाएका आफूलाई प्रधानमन्त्री ओलीका समर्थक बताउने एक युवक अकलेश शाहले एक सय जना जतिले प्रदर्शन गरेको बताए।

बीबीसीसित उनले भने, “प्रदर्शनका क्रममा हामीले सामाजिक दूरी त खासै कायम गर्न त सकेनौँ, तर सबैले मास्क चाहिँ लगाएका थियौँ।”

नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता निरजबहादुर शाहीका अनुसार कोरोनाभाइरस महामारीका बेला प्रहरीले मानिसहरूलाई भिडभाड नगर्न सम्झाइबुझाइ गर्ने काम गर्दै आएको छ।

“पहिला त हामीले कोभिड-१९ लाई लिएर २५ जनाभन्दा बढी व्यक्तिलाई भेला नहुन दिनेतर्फ नै कदम चालिरहेका हुन्छौँ। त्यसबाहेक अब नमानेको खण्डमा स्थानीय प्रशासन ऐन अन्तर्गत सम्बन्धित सुरक्षा निकायले कारबाही बढाउने गर्छन्,” बीबीसीसित उनले भने।

'जोखिम बढ्छ'

जनस्वास्थ्यविद् तथा सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञहरूले भिडभाडका कारण समुदायमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलन सक्ने जोखिमलाई लिएर चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन्।

नेपालमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या १६,००० नाघिसकेको छ।

आममानिसले सावधानी नअपनाए र राज्यले परीक्षणको दायरा अझ नबढाए सङ्क्रमितको सङ्ख्या सम्हाल्न नसक्ने अवस्था आउन सक्नेतर्फ विज्ञहरूले सचेत गराइरहेका छन्।

बुधवार मात्रै विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले हावाबाट पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सर्न सक्ने प्रमाण जुट्दै गरेको जनाएको छ।

डब्ल्यूएचओकी वरिष्ठ अधिकारी बेनेडेटा आलेग्रान्ले भिड भाएको स्थान, बन्द कोठा वा हावा ओहोरदोहोर गर्ने अवस्था नभएका ठाउँमा हावाबाट सङ्क्रमण सर्दैन भन्न नसकिने बताएकी हुन्।

यो पृष्ठभूमिमा जुलुसको नाममा त्यसरी भिडभाड गर्नु झन् खतरनाक हुन सक्ने...


कोरोनाभाइरस महामारीले कपडा उत्पादकदेखि गार्मेन्ट उद्योगका सञ्चाकहरूलाई कसरी असर पारिरहेको छ भन्नेबारे अम्बात्तुर फेशन इन्डियाका सञ्चालक विजय माहतानीले गरेको टिप्पणी हो यो।

अरू सामान्य बेलामा विजय माहतानी, उनका साझेदारहरू अमित माहतानी र शावन इस्लामले बाङ्ग्लादेश, भारत र जोर्डनमा गरी १८,००० कामदारबाट काम गराउँछन्।

तर कोरोनाभाइरस महामारीका कारण उनीहरूले अधिकांश काम बन्द गर्न बाध्य भएका छन्। अहिले ढाकास्थित एउटा उद्योग मात्र सञ्चालनमा छ, त्यो पनि पूर्ण रूपमा नभई आंशिक रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिन नदिने उद्देश्यले गरिएका लकडाउनका कारणले मात्रै कामदारलाई पैसा तिर्न उनीहरूलाई गाह्रो भएको होइन।

उनीहरूका अनुसार खासगरी संयुक्त राज्य र अमेरिकाका आफ्ना प्रमुख ग्राहकबाट आएका अव्यावहारिक माग प्रमुख कारण हो।

टस्कर अपारल जोर्डनका प्रमुख कार्यकारी अमित माहतानीले बीबीसीलाई भने,"कम्तीमा कामदारहरूलाई पैसा तिर्न सक्ने कुराको सुनिश्चितता गर्न केही ब्रान्डहरूले साझेदारी र उच्च तहको नैतिकता प्रदर्शन गरिरहेका छन्।"

"तर तयार भइसकेका अथवा हुँदै गरेका सामानको माग फिर्ता लिने, जाँदै... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेका सामानको हकमा अथवा फर्स्यौट हुन बाँकी भुक्तानीमा छुट माग्ने अवस्थाको पनि हामीले सामना गरिरहेका छौँ," उनले थपे।

उनीहरूले नगद भुक्तानीको सन्दर्भमा ३० देखि १२० दिनसम्मका लागि अतिरिक्त समय मागिरहेका छन्।

बीबीसीले फेला पारेको एउटा इमेलअनुसार अमेरिकाको एउटा खुद्रा विक्रेता कम्पनीले अहिले गरिरहेको र पहिले माग गरिसकेका सबै सामानको भुक्तानीमा ३० प्रतिशत छुट माग गरेको छ।

अहिलेको असाधारण समयलाई कारण देखाउँदै छुट मागिएको उसले जनाएको छ।

"गार्मेन्ट उद्योगका कामदारबारे केही नसोची साझेदारी भएकाहरूलाई मात्र बचाउन खोज्ने, पाखण्डी व्यवहार गर्ने र आफूले सामान लिनेहरूप्रति सम्मान नदेखाउने खालको उनीहरूको बेहोरा देखिन्छ," विजय मेहतानीले भने।

कोरोनाभाइरस: अर्थतन्त्र जोगाउने कि जनता भन्ने द्विविधा

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई लिएर गरिएका दुई महत्त्वपूर्ण लकडाउनबाट कपडा उद्योग नराम्ररी प्रभावित भएका बेला यो अवस्था देखिएको हो।

उद्योगहरूले चीनबाट कच्चा पदार्थ पाउन नसकेपछि फेब्रुअरी महिनाबाट समस्या देखिन थालेको हो।

चीन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कपडा निर्यातकर्ता हो जसले सन् २०१८ मा ११८ अर्ब डलर बराबरको कपडा निर्यात गरेको थियो।

पछिल्ला हप्तामा चिनियाँ कपडा उद्योगहरू पुनः सञ्चालनमा आएपछि गार्मेन्ट उद्योगहरूलाई फेरि पुरानो लयमा फर्किन सक्ने आस त पलायो। तर विश्वभरि देशहरू लकडाउनमा परेपछि खुद्रा विक्रेताहरूबाट हुने माग भएन।

महत्त्वपूर्ण उद्योग

चीन विश्वको उद्योगको रूपमा चिनिन सक्छ, तर कपडाको सन्दर्भमा बाङ्ग्लादेश, इन्डोनेशिया, कम्बोडिया, भियतनाम र म्यान्मारको भूमिका बढ्दो छ।

ह्युगो बोस, थिओरी, र कोचसहितका ब्रान्ड आपूर्तिकर्ता लिभर स्टाइलका स्टान्ली जिटोका अनुसार चीनको उच्च मूल्यका कारण करिब १० वर्षयता कपडा उत्पादन त्यहाँबाट अन्यत्र विस्तार हुँदैछ।

यसको अर्थ एशियाका विकासशील अर्थतन्त्रका लागि कपडा उत्पादन एउटा महत्त्वपूर्ण उद्योग रहेछ।

विश्व व्यापार सङ्गठनका अनुसार बाङ्ग्लादेश र भियतनाम विश्वका चार ठूला कपडा निर्यातकर्ता देशभित्र पर्छन्।

विश्व बजारमा अहिले बाङ्ग्लादेशले ६.७ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ भने भियतनामको ५.७ प्रतिशत हिस्सा रहेको छ।

बाङ्ग्लादेशमा ४० लाखभन्दा बढी गार्मेन्ट कामदार छन्। र, गत वर्ष देशको कुल निर्यातमध्ये कपडा तथा पोसाकको हिस्सा ९० प्रतिशतभन्दा बढी थियो।

डेलवेअर विश्वविद्यालयको फेशन अध्ययनसम्बन्धी विभागका...


कोरोनाभाइरस महामारीले सबैभन्दा धेरै प्रभावितमध्ये पर्यटन क्षेत्र रहेको छ

यो बन्देजको अवस्था कति लम्बिएला भन्न सकिने स्थिति पनि छैन।

ठप्प आर्थिक गतिविधिका कारण सरकारको आर्थिक वृद्धिको प्रक्षेपण पनि उल्लेखनीय रूपमा घटाएको छ।

जेठबाट नियमित गतिविधि हुने अनुमान

केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागले बुधवार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा यसपालीको आर्थिक वृद्धि दर २.२७ प्रतिशत रहने भनिएको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको महामारीले उब्जिएको अवस्था चाँडै नै अन्त्य हुने आशमा यो अनुमान गरिएको विभागले जनाएको छ।

विभागका आर्थिक महाशाखाका प्रमुख हेमराज रेग्मीले भने, "यसपालीको आठ महिनासम्म सामान्य हिसाबमै वृद्धि दर रहेको, चैत र वैशाखको दुई महिनामा धेरै प्रभाव परेको हिसाब अनि जेठ र असारमा अलि कम प्रभाव पर्ने हिसाबमा यो अनुमान गरिएको छ।"

यो वर्ष अर्थतन्त्रको आकार ३७ खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ पुग्ने उनले बताए।

यस आर्थिक वर्षको अनुमान तयार गर्दा होटेल तथा रेस्टुरेन्ट र अन्तर्राष्ट्रिय यातायात क्षेत्र यस आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्ममा अत्याधिक प्रभावित रहने तथा अन्य क्षेत्रहरू जेठबाट क्रमश: नियमित हुने विश्वास गरि अनुमान तयार ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरिएको विभागको विज्ञप्तिमा पनि जनाइएको छ।

कुन क्षेत्रमा कति प्रभाव?

विभागका अनुसार कृषि सहितको प्राथमिक क्षेत्रको वृद्धि दर केवल अढाइ प्रतिशत रहने छ। धानको उत्पादनमा कमी अनि आपूर्ति प्रणालीमा आएको रोकावटले यसमा असर परेको बताइएको छ।

निर्माण, उद्योग तथा ऊर्जा सहितको द्वितीय क्षेत्रमा पनि वृद्धि दर केवल साढे तीन प्रतिशतको हाराहारीमा रहने उल्लेख गरिएको छ।

सबभन्दा धेरै असर सेवा क्षेत्रमा पर्ने भनिएको छ जसमा पर्यटन, होटेल, रेस्टुरेन्ट तथा यातायात पनि पर्छन्। यसको वृद्धि दर दुई प्रतिशतभन्दापनि कम हुने अनुमान गरिएको छ।

यसअघि विश्व ब्याङ्कले गरेको प्रक्षेपणमा दक्षिण एसियाली देशहरूको आर्थिक वृद्धि दर १.८ देखि २.८ प्रतिशतको बीचमा रहने उल्लेख थियो।

तथ्याङ्क विभागको पछिल्लो प्रक्षेपण त्यही बीचमा रहेको देखिन्छ।

यसअघि बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दे अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले वर्तमान परिस्थिति धेरै नलम्बिए चार प्रतिशतसम्म वृद्धि हुने बताएका थिए।

नेपालले उच्च वृद्धि हासिल गर्न नसके गरिबी निवारणजस्ता लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकिने विज्ञहरूले बताउँदै आएका छन्।


कोरोनाभाइरस महामारीसम्बन्धी तथ्याङ्कको अभिलेख राख्दै आएको अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीका अनुसार संसारभरि १२.५७ लाख मानिसको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भइसकेको छ।

नेपालमा १,१२६ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या दुई लाख पुग्न लागेको नेपाल कोरोनाभाइरस प्रभावित देशको सूचीमा ३४ औँ स्थानमा भएको  जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर धेरै देशमा पर्याप्त परीक्षण नगरिएकाले कोरोनाभाइरसबाट प्रभावित मानिसको सङ्ख्या अझै बढी हुनसक्ने बताइन्छ।

विश्वभरि एकचौथाइ सङ्क्रमितहरू महामारीको दोस्रो लहरमा थपिएको समाचारसंस्था रोएटर्सले जनाएको छ।

एक करोड २५ लाखभन्दा बढी सङ्क्रमित भेटिएको र तीमध्ये ३,०५,७०० जनाको मृत्यु भएको युरोप महादेशमा फेरि सङ्क्रमण व्यापक रूपमा फैलिएको छ। यो वर्षको आरम्भतिर पनि युरोप कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु थियो।

अमेरिकामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक करोड पुग्न लागेको छ। अमेरिकामा तीन दिनदेखि दैनिक वृद्धि १,२५,००० रहेको छ।

अमेरिकामा राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाडइनले उक्त महामारी नियन्त्रण गर्न आक्रामक उपाय अवलम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्बन गर्ने वाचा गरेका छन्। पदासीन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले कोभिड-१९ को प्रकोपलाई कम आँक्ने गरेका थिए।

उनले भौतिक दूरी र मास्क लगाउने कुराको पनि विरोध गरेका थिए।

फ्रान्समा गत सातादेखि दोस्रो चरणको लकडाउन सुरु भएको छ।

त्यहाँ डिसेम्बर १ सम्म विभिन्न गतिविधिमा रोक लगाइएको छ। मानिसहरूले काममा जानै पर्ने हुँदा, अत्यावश्यक सामान किन्न जाँदा, औषधोपचारका लागि र दैनिक एक घण्टा व्यायाम गर्नबाहेक घरबाट बाहिर निस्किन पाउँदैनन्।

युरोपमा यूकेमा सर्वाधिक मानिसको कोभिड-१९ का कारणले मृत्यु भएको छ।

कोरोनाभाइरसबाट नराम्ररी प्रभावित देशमध्ये अमेरिकापछि भारत र ब्रजिल दोस्रो र तेस्रो स्थानमा छन्।

भारतमा अहिलेसम्म ८५.५३ लाख मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ भने १,२६,६०० भन्दा केही बढी मानिसको मृत्यु भएको छ।

दक्षिण एशियामा भारतपछि सङ्क्रमितको सङ्ख्याका आधारमा बाङ्ग्लादेश, पाकिस्तान र नेपाल छन्।

सोमवार नेपालमा २,५७१ सङ्क्रमित थपिएको र १८ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अहिले नेपालमा ३६,१७४ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ भने १,९७,०२४ सङ्क्रमितमध्ये १,५९,७२४ जना निको भइसकेका छन्।

सोमवार काठमाण्डूमा १,१३६ जनासहित अतिप्रभावित राजधानी उपत्यकामा १,४२८ सङ्क्रमित थपिए।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा १९,३८४ सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

यो कुल सक्रिय सङ्क्रमितको आधाभन्दा बढी हो।

कोरोनाभाइरस किन यति धेरै सङ्क्रामक?


कोरोनाभाइरस मृत्यु

नेपालको पछिल्लो अवस्थाबारे तथ्याङ्क हेर्दा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै अस्पतालहरू समेत खचाखच हुँदाको अवस्थाभन्दा हाल मृत्यु हुनेहरूको अनुपात बढिरहेको देखिन्छ।

अधिकांश मानिसमा लक्षण देखिँदा घरमै आइसोलेशनमा बस्ने र सिकिस्त भएपछि मात्रै अस्पताल पुग्ने हुँदा पनि मृत्यु धेरै भएको हुन सक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

"सङ्क्रमित भइसकेकाहरू परीक्षण नगरीकनै घर बस्ने र निश्चित अवधि पछि परीक्षण गर्दा रिपोर्ट नेगेटिभ आउने हुँदा समग्रमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या कम देखिएको हुन सक्छ," सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदीले बीबीसीसँग भने।

त्यस्तै विदेश जानका लागि कुनै पनि किसिमका लक्षण नभएकाहरूले परीक्षण गर्ने गरेको र त्यसकै आधारमा सङ्ख्या घटे जस्तो देखिएको हुन सक्ने उनी बताउँछन्।

सरकारले कनट्याक्ट ट्रेसिङ अर्थात् सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएकाहरूको पहिचान गरी परीक्षण समेत गर्न छाडेको अवस्थामा नयाँ सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्याका तुलनामा मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या बढेका रूपमा व्याख्या गर्न नमिल्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

अझ अस्पताल पुर्‍याउँदा पुर्‍याउँदै वा अस्पतालमा मृत्यु भएकाहरूको सम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेत कोभिड परीक्षण नगर्ने सरकारी निर्देशनका कारण हाल उपलब्ध तथ्याङ्कमा भर परिहाल्न मिल्ने अवस्था समेत नरहेको जानकारहरूको मत छ।

शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल क्लिनिकल अनुसन्धान एकाइ प्रमुख डा. शेरबहादुर पुन पछिल्ला केही महिनाका तुलनामा हाल कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या बढिरहेको उनी कार्यरत  अस्पतालमा देखिएको बताउँछन्।

"मूलतः ६० वर्ष भन्दा बढी उमेर भएकाहरूको मृत्यु हुने क्रम बढेको मेरो बुझाइ छ," उनले भने।

तथ्याङ्क

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्कका अनुसार नेपालमा  शुक्रवार अपराह्णसम्म २,३८,८०० भन्दा केही बढी मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ। तीमध्ये झन्डै ९३ प्रतिशत सङ्क्रमित निको भइसकेका छन्।

सङ्क्रमितमध्ये ०.७ प्रतिशत मानिसको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

अहिले सक्रिय सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या १५,४४७ को हाराहारीमा छ। तीमध्ये सर्वाधिक काठमाण्डू उपत्यकामा छन्।

कुल सङ्क्रमितमध्ये एकतिहाइ महिला छन्।

उमेर समूह हेर्दा सबैभन्दा बढी २१ देखि ३० वर्ष सम्मका मानिसहरूमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। त्यसपछि सबैभन्दा बढी सङ्क्रमित ३१ देखि ४० वर्षभित्रका छन्।

पाको उमेरका मानिसमा तुलनात्मक रूपमा कम सङ्क्रमण भएको देखिएको भए पनि उनीहरूले ज्यान गुमाउन सक्ने सम्भावना भने बढी हुने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

"कोभिड-१९ लाग्दा एक्लै बस्नुपर्ने हुँदा वृद्ध मानिसहरूमा बढी समस्या देखिने र उनीहरूलाई तुलनात्मक रूपमा आफ्नो अवस्थाबारे जानकारी गराउन कठिन हुनेहुँदा समेत मृत्यु बढी भएको हो भन्ने मेरो बुझाइ छ," डा. पुनले भने।

'घरमा बस्दा समस्या'

केही समयअघि सङ्घीय राजधानी काठमाण्डूका अस्पताल कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूबाट भरिएको अवस्थामा सरकारले सर्वसाधारणहरूलाई सकेसम्म अस्पताल नजान अनुरोध गरेको थियो।

तर हाल अस्पतालहरूमा चाप घटेको र त्यो पनि बढ्दो मृत्युदरसँग सम्बन्धित रहेको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

"अक्सिजन थोरै घट्दा अस्पताल आइपुग्ने अधिकांश मानिसहरूलाई हामी बचाउन सफल भएका छौँ," डा. सुवेदीले भने।

डा. पुन पनि त्यो कुरा स्वीकार्छन् र अवस्था जटिल भएपछि अस्पताल आउँदा ज्यान जाने सम्भावना बढी हुने बताउँछन्।

"भेन्टिलेटरमै राख्नुपर्ने अवस्थामा जे पनि हुन सक्छ। त्यो कुनै जादुको छडी होइन," उनले थपे।

कस्ता गतिविधि सुरक्षित, कस्ता जोखिमपूर्ण

"एघार दिनसम्म ज्वरो आउँदा समेत घरमै बसेको अनि लगातार दुई तिन...


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएकी नेपाली युवतीसँगै क्युआर ६५२ उडानमार्फत् नेपाल फर्किएका ती व्यक्तिहरू विभिन्न ४८ जिल्लामा क्वारन्टीनमा रहेको प्रहरीले बीबीसी नेपालीलाई बताएको छ।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता उमेशराज जोशीले भने, "दोहाबाट नेपाल पर्किएकामध्ये ७८ जनासँग सम्पर्क गरी क्वारन्टीनमा पठाउनका निम्ति समन्वय गर्न प्रहरी सफल भएको छ।"

"पासपोर्टमा उल्लिखित ठेगानाका आधारमा उनीहरूसँग सम्पर्क गर्न प्रहरी सफल भएको हो।"

सम्पर्क

जोशीका अनुसार पहिचान भएका ती व्यक्तिहरू काठमाण्डूका विभिन्न स्थान, ललितपुर, कास्की, स्याङ्जा र झापा लगायत जिल्लामा क्यारन्टीनमा बसिरहेका छन्।

"कोही आफ्नै घरमा क्वारन्टीनमा छन् भने कोही सरकारले खडा गरेको क्वारन्टीनमा छन्।"

फ्रान्सबाट कतार हुँदै फर्किएकी ती १९ वर्षीया विद्यार्थीसहित उक्त जहाजमा १५८ जना यात्रु रहेको बताइएको छ।

तीमध्ये प्रहरीले १३३ जनाको ठेगाना पत्ता लगाइसके पनि सबैजना गृह जिल्लामा पुगिनसेकको वा नबस्ने भएका कारणा सबैलाई सम्पर्क गर्न नसकेको प्रवक्ता जोशीले बताए।

स्वास्थ्यमन्त्रीले ती युवतीसँगै उक्त विमानबाट आएका मानिसहरूलाई सम्पर्कमा आइदिन अपील गरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का छन्

प्रतिबन्ध

ती किशोरी नेपाल आएको दिन क्युआर ६५०, क्युआर ६५२ र क्युआर ६५३ गरी कतार एअरवेजले तीनवटा उडान गरेको तथा तीनवटै उडानका सबै यात्रुका विवरण प्रहरीलाई उपलब्ध गराइएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यालयले जनाएको छ।

त्यो दिन कतार एअरवेजका तीनवटा उडानमार्फत् ४६९ जना नेपाल आएका थिए।

यसअघि स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले ती युवती र त्यसअघि सङ्क्रमण पुष्टि भएका धादिङका अर्का व्यक्तिसँग आएका मानिसहरूलाई सम्पर्कमा आइदिन अपील गरेका थिए।

ती महिलासहित नेपालमा भेटिएका सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या तीन पुगेको छ।

नेपाल कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको घटना पुष्टि भएपछि सोमवार सरकारले अत्यावश्यक सेवाबाहेक अरू कामका लागि घरबाहिर निस्किन नपाउने गरी आवतजावत र हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको थियो।

चैत्र ११ बिहानबाट लागु भएको उक्त आदेश चैत १८ गते बिहान ६ बजेसम्म कायम रहनेछ।


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका अधिकांश मानिसहरूले एक साताजति मात्र अरूलाई भाइरस सार्न सक्छन्। तर हप्तौँपछि पनि उनीहरूको परीक्षण गरिए भाइरस देखिन सक्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यसले गर्दा वर्तमान महामारीको स्तर अतिशय रूपमा प्रस्तुत भइरहेको हुनसक्छ।

तर केही विज्ञहरूले भने कुनै पनि सङ्क्रमित व्यक्ति नछुट्नेगरी विश्वसनीय परीक्षण विधि कसरी विकसित गर्न सकिएला भन्नेबारे अनिश्चय रहेको बताए।

यसबारे गरिएको एउटा अनुसन्धानमा संलग्न प्राध्यापक कार्ल हेनेगनले भाइरसबाट सङ्क्रमित हो वा होइन भन्ने सरल परिणाम दिनुको साटो निश्चित मात्राभन्दा थोरै परिमाणमा भाइरस रहेका व्यक्तिको पोजिटिभ नतिजा नदेखाउने परीक्षण विधि हुनुपर्ने बताए।

कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या लगातार बढिरहने तर अस्पताल भर्ना हुने बिरामीको सङ्ख्या स्थिर रहने अहिलेको अवस्थाले पनि कतै परीक्षणले पुराना भाइरसका कण पो पत्ता लगाइरहेका छन् कि भन्ने देखाएको प्राध्यापक हेनेगनले बताए।

अक्स्फोर्ड यूनिभर्सिटीको सेन्टर फर एभिडेन्स बेस्ड मेडिसिनले पोजिटिभ नतिजा आएका २५ वटा नमुनालाई पेट्री डिशमा राखेर अध्ययन गरेको थियो।

'भाइरल कल्चरिङ' भनिने उक्त विधिमार्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

फत् कतै परीक्षणले सक्रिय र सङ्क्रामक भाइरस पत्ता लगाएको हो वा अन्यमा सङ्क्रमण गर्न नसक्ने भइसकेको मृत भाइरस वा निष्क्रिय कण पत्ता लगाएको हो भन्ने जाँच गर्नेछ।

कसरी हुन्छ गलत परिणामको जोखिम?

अहिले प्रचलित पीसीआर स्वाब टेस्टले रसायनहरूको सहयोगबाट भाइरसको आनुवंशिक संरचनालाई बढाएर पारेर हेर्न सघाउँछ।

त्यसैले स्वाबका नमुनालाई प्रयोगशालामा विभिन्न चरणको प्रक्रिया पार गराएपश्चात् मात्र भाइरस देखिन्छ।

कोरोनाभाइरसको परीक्षण गर्दा तपाईँले सङ्क्रमण छ या छैन भन्ने परिणाम प्राप्त गर्नुहुन्छ।

सो नतिजामा नमुनामा कति मात्रामा भाइरस थियो र ती कति सक्रिय सङ्क्रमण गराउन सक्ने खालका थिए भन्ने उल्लेख हुँदैन।

ठूलो मात्रामा सक्रिय भाइरस आफ्नो शरीरबाट निष्काशन गरिरहेको व्यक्ति र सङ्क्रमणबाट निको भइसकेको छ तर मृत भाइरसका कण निष्काशन गरिरहेको व्यक्ति दुवैबाट सङ्कलित नमुनाको परीक्षण गर्दा यो विधिले भाइरसको उपस्थिति भएको सङ्केत गर्छ।

तर प्राध्यापक हेनेगनका अनुसार प्रमाणहरू हेर्दा करिब एक सातापश्चात् कोरोनाभाइरसको सङ्क्रामकता घट्न थाल्छ।

कोरोना भाइरस महामारीः घरमै राखेर सङ्क्रमित व्यक्तिको हेरचाह कसरी गर्ने?

कस्तो परीक्षण उपयोगी हुन्छ?

सबै परीक्षणमा कति सक्रिय भाइरस थिए भनेर हेर्न सम्भव नहुने भए पनि यदि वैज्ञानिकहरूले निश्चित मात्राको भाइरस भए मात्र पोजिटिभ देखिने परीक्षण विधि विकास गर्न सकेको खण्डमा गलत पोजिटिभ नतिजा आउने सम्भावना कम हुने उनले बताए।

यसले पुरानो सङ्क्रमणका कारण गलत परिणाम देखिने पनि कम हुनेछ।

त्यसबाट मानिसहरूलाई क्वारन्टीनमा राख्नुपर्ने अथवा अनावश्यक रूपमा 'कन्ट्याक्ट ट्रेस' हुनबाट रोक्ने प्राध्यापक हेनेगन बताउँछन्। अनि त्यसले महामारीको वर्तमान मात्राबारे राम्ररी बुझ्न सहयोग गर्नेछ।

'पब्लिक हेल्थ इङ्ग्ल्यान्ड' पनि 'भाइरल कल्चर' कोरोनाभाइरस परीक्षण नतिजाको परिणामको आकलन गर्न उपयोगी हुने कुरामा सहमत भएको छ र उसले हालै त्यस विधिबाट विश्लेषण गरेको बताएको छ।

यसले गलत नतिजा देखाउने खतरालाई कम गर्न प्रयोगशालाहरूसँग काम गरिरहेको जनाएको छ।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

कस्ता चुनौती छन्?

तर यूनिभर्सिटी अफ रेडिङका प्राध्यापक बेन न्यूम्यान भन्छन्, "बिरामीको नमुनाबाट भाइरस कल्चर गर्नु सामान्य काम होइन।"

उनी भन्छन्, "यस प्रकारको विश्लेषणले गलत तरिकाबाट सार्स-कोभ-२ भाइरस कल्चरको यसको सङ्क्रमण फैलाउने...


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोक्नका लागि गरिएको लकडाउनका बेला चारवटा ड्रोनका माध्यमबाट प्रहरीले उपत्यका विभिन्न १५ स्थानहरूको गतिविधि अनुगमन गरिरहेको नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक उमेशराज जोशीले बीबीसीलाई बताएकाा छन्।

सहज अनुगमन

"अहिलेको विषम परिस्थितिमा सबै स्थानमा प्रहरी आफैँ पुगेर अनुगमन गर्ने अवस्था छैन तर ड्रोनको माध्यमबाट हामीले सम्भव भएका स्थानहरूको यथास्थिति बुझिरहेका छौँ," प्रवक्ता जोशीले बताए।

ड्रोनको प्रयोगमार्फत् सर्वसाधारणको भिड तथा गाडीको आवतजावत अनुगमन गरि त्यसलाई नियन्त्रण गर्न निकै सहज भएको उनी बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्नका लागि नेपाल सरकारले अत्यावश्यक सेवाबाहेक अरू कामका लागि घरबाहिर निस्कन नपाउने गरी चैत्र ११ देखि २५ सम्मका लागि 'लकडाउन' गर्ने आदेश जारी गरेको छ।

ड्युटीमा खटिएका प्रहरी आफैँ पनि कत्तिको सजग भएर काम गरिरहेका छन् र उनीहरूको अवस्था कस्तो छ भनी थाहा पाउन पनि ड्रोनले सहयोग गरिरहेको उनी बताउँछन्।

बल्खु, बानेश्वर, चावहिल, चक्रपथ, गौशाला, ग्वार्को, कलंकी, कालिमाटी, लगनखेल, मैतिदेवी, नयाँ बसपार्क, रत्नपार्क, सातदोबाटो, थाप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाथली र त्रिपुरेश्वरमा ड्रोन परिचालन गरिएको छ।

"ड्रोनको प्रयोगबाट विभिन्न स्थानहरूको यथास्थिति हेर्न सकिने भएकाले प्रहरी सबै ठाउँमा आफैँ पुग्न परेन। जसले अहिलेको परिस्थितिमा सामाजिक दूरी कायम गर्न पनि सहयोग पुर्‍याइरहेको छ," प्रवक्ता जोशी बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलनबाट रोक्न विश्वका विभिन्न देशले 'लकडाउन' गरेका छन्।

चीन, अमेरिका, स्पेन, फ्रान्ससहित कैयन् देशले ती लकडाउनको अवस्था निगरानी गर्न ड्रोनको प्रयोग गरिरहेका छन्।


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सम्बन्धी उपचारका लागि आवश्यक पर्ने सामग्री लिएर काठमाण्डूबाट आएको नेपाल वायु सेवा निगमको जहाज शनिवार मध्यान्ह अवतरणका क्रममा उछिट्टिएर विमानस्थलको धावनमार्गभन्दा बाहिर गएको हो।

जहाजमा रहेका चालक दलका सदस्य सहित पाँचै जना यात्री सकुशल रहेको विमानस्थल प्रमुख प्रेमनाथ ठाकुरले जानकारी दिए।

जहाज के कारणले दुर्घटना भएको हो भन्नेबारे बुझ्न नेपाल वायु सेवा निगमको ईन्जिनियर टोली शनिवारै नेपालगञ्ज आउन लागेको बताइएको छ।

त्यस्तै चालक दल र नेपालगञ्जबाट काठमाण्डू पठाउन तयार पारिएको कोरोनाभाइरस सम्बन्धी स्याम्पल लिन नेपाल एअरलाइन्सको अर्को जहाज आउन लागेको जानकारी नेपालगञ्ज विमानस्थलका अधिकारीले दिएका छन्।

दुर्घटनाको छानविन पछि मात्र घाँसे मैदानबाट विमान हटाएर मर्मत गरिने भनिएको छ।

नाइन एन एकेयु कलसाइन भएको उक्त विमान अवतरणको क्रममा धावनमार्गबाट केही मिटर पर उछिट्टिएको  थियो।

नेपालमा हवाई दुर्घटनाको शृङ्खला यस्तो छ

लुक्ला विमानस्थल किन 'डरलाग्दो'

विमान दुर्घटना भए लगत्तै उद्धार टिम खटिएको र विमानमा रहेका चालक दल लगायत पाँच जनाको तत्काल उद्धार गरिएको ठाकुरले बताए।

विम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ानमा सवारलाई केही नभए पनि विमानको बाहिरी भागमा सामान्य क्षति पुगेको नेपालगञ्ज विमानस्थलले जनाएको छ।

'उछिट्टियो'

कोरोनाभाइरस नियन्त्रणका गर्नका लागि आवश्यक स्वास्थ्य सामग्री लिएर उक्त विमान नेपालगञ्ज आएको बताइएको छ।

उक्त विमानमा कोरोनाभाइरस परीक्षणका लागि नेपालगञ्जबाट स्वाब पठाउने योजना पनि रहेको बताईएको छ।

'हेलिकप्टरको गाँठो'का कारण नेपाली विमानसेवा अझै ईयूको कालो सूचीमा

विमानले भुईँ छुनुभन्दा अघि नै उछिट्टिएर धावनमार्ग भन्दा ४०, ४५ मिटर पर विमानस्थलको दक्षिण तर्फको घाँसे मैदानमा गएको बताईएको छ।

जहाजमा दुई जना पाईलट, एकजना एअर होस्टेस र दुईजना डक्टर सवार रहेको विमानस्थलका प्रमुख ठाकुरले जानकारी जानकारी दिए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका लागि भन्दै देशभर बन्दाबन्दी गरिएपछि घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय दुवैखाले उडानहरू अहिले बन्द गरिएका छन्।

तर नेपाल वायु सेवा निगमका जहाजहरू कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सम्बन्धी कामका लागि उडान गर्ने गरिएको बताइएको छ।

राजेशराज दली र केबी पौडेलसँग


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण अधिकांश अस्पतालहरूले आकस्मिक सेवा बाहेकका सेवा बन्द गरेका छन्।

लकडाउन अवधि छ हप्ता पुग्न लाग्दा नियमित बिरामी तथा दीर्घरोगीको उपचार प्रभावित हुँदा आकस्मिक सेवामा चाप बढ्दै गएको चिकित्सकहरूको अनुमान छ।

तर कोरोनाभाइरसको जोखिमका कारण तत्काल बहिरङ्ग सेवा खोल्ने अवस्था नरहेको त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका निर्देशक डा. प्रेम खड्का बताउँछन्।

डा. खड्का भन्छन्, "इमर्जेन्सीमा बिरामीको चाप बढ्दै गएपछि हामीले ओपीडीबाटै आकस्मिक सेवा दिएका छौँ।''

निजी तथा सरकारी अस्पतालहरूले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न आवश्यक सुरक्षा बन्दोबस्ती नभएको भन्दै इमर्जेन्सी सेवालाई मात्र चलाउँदै आएका छन्।

बहिरङ्ग सेवा बन्द भएका कारण नियमित जाँचमा जानुपर्ने बिरामीहरूले समस्या खेपिरहेका बताइन्छ।

देशकै सबैभन्दा जेठो वीर अस्पतालले पनि पछिल्ला केही दिनमा बिरामीको चाप बढ्दै गएको जनाएको छ।

अस्पतालका निर्देशक डा. केदार सेन्चुरीका अनुसार दैनिकजसो टेलिफोनबाट नियमित तथा दीर्घरोगका बिरामीहरूले उपचारबारे सोध्ने गरेको तर आफूहरूले इमर्जेन्सी अवस्थामा मात्र अस्पताल आउन सल्लाह दि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एको बताए।

नियमित बिरामीहरूलाई विशेषज्ञ चिकित्सकहरूले टेलिफोनबाटै परामर्श दिने व्यवस्था मिलाएको वीर अस्पतालले जनाएको छ।

डा. सेन्चुरीले भन्छन्, "लकडाउन खुकुलो हुँदा वा ओपीडी सेवा खोल्ने बित्तिकै बिरामीको चाप ह्वात्तै बढ्न सक्ने र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामी पहिचान गर्न समेत कठिन हुने हाम्रो चिन्ता छ।"

नेपाल मेडिकल काउन्सिलले भने सुरक्षित व्यवस्था गरेर सेवा शुरू गर्न भनेको छ।

काउन्सिलका रजिष्ट्रार कृष्णप्रसाद अधिकारी भन्छन्, "जोखिम छ भन्दैमा आफ्नो पेशा वा सेवाबाट भाग्न मिल्दैन। त्यसैले सुरक्षित व्यवस्था अवलम्बन गरेर सेवा पूर्ण रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्छ।"

लकडाउन खुकुलो हुँदा बित्तिकै ह्वात्तै बिरामीको चाप नबढ्ने उनको अनुमान छ।

उनी भन्छन्, ''लकडाउनकै कारण मानिसहरूको आवतजावत रोकिएकाले उपत्यका बाहिरका बिरामी कम रहेको र ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरू काठमाण्डूबाट बाहिरिइसकेकाले अस्पतालमा धेरै चाप हुँदैन।"

बैशाख २७, शनिवार बिहानसम्म नेपालमा १०९ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने ३० जना निको भएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

केही दिनअघि सरकारी अनुगमन टोलीले साना तथा निजी अस्पतालहरू चिकित्सकको अभावमा बन्दप्राय: रहेको पाएको थियो।

ठूला अस्पतालहरूमा कोरोनाभाइरसको लक्षण पहिचान र जाँचका लागि 'कोभिड कक्ष' तथा सामान्य अवस्थाका बिरामीका लागि छुट्टै सेवाहरू राखिएका छन्।

तपाईँको बच्चा कोरोनाभाइरसका कारण आईसीयूमा भर्ना हुँदा


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण १३ दिन अगाडि ज्यान गुमाएकी रुपन्देही तिलोत्तमाकी एक महिलाको शवको व्यवस्थापन कहाँ गरियो भन्ने बारेमा उनका परिवारलाई आजसम्म कुनै जानकारी छैन।

परम्परा अनुसार काजकृया गर्ने प्रयोजनको लागि सदगत गरेको समयको बारेमा सोधखोज गरेपछि उनकी छोरीलाई जानकारी दिइयो सोही दिन राति साढे १० बजे मृतकको अन्त्येष्टी गरिएको थियो भनेर।

मृतककी छोरी भन्छिन्, "आमाको शव गाडेको ठाउँ कहाँ हो भनेर पटक पटक सोध खोज गरियो तर कसैले पनि बताएनन्।"

"आमा फर्कने कुरा हुँदैनथ्यो, हामी शव गाडेको ठाउँमा जाने कुरा पनि हुने थिएन," उनी भन्छिन्, "तर ठाउँ थाहा पाए पनि त मन शान्ति हुने थियो।"

सङ्क्रमित छोराहरूबाट दागबत्ती

गत सोमबार मात्र ज्यान गुमाएका कपिलवस्तुका एक सङ्क्रमितको दाहसंस्कार उनका छोराहरूले गरे।

नेपाली सेनाले अन्त्येष्टी गर्ने तयारी गर्दागर्दै स्थानीय बासिन्दाले परम्परा अनुसार अन्त्येष्टी गर्न पाउनुपर्छ भन्ने माग गरेपछि विवाद चर्कने अवस्था आयो।

पछि छोराहरूकै हातबाट दागबत्ती दिने सहमति भयो र छोराहरूले नै दागबत्ती दिए। मृतकका दुवै छोरा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित हुन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ज्यान गुमाएका बाबुलाई सङ्क्रमित छोराहरूले नै दाहसंस्कार गरेका यस्ता घटना बिरलै सुनिन्छन्।

कपिलवस्तुका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीर्घनारायण पौडेलले मृतकलाई अस्पतालबाट बाहिर ननिकाल्दा सम्मको सबै काम स्वास्थ्यकर्मीले गर्ने र त्यसपछिका अरू व्यवस्थापनको काम नेपाली सेनाले गर्ने गरेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "शव व्यवस्थापन एकान्त ठाउँमा गर्नुपर्ने एक प्रकारको बाध्यता पनि छ किनकी बस्ती नजिकै व्यवस्थापन गर्दा स्थानीय बासिन्दाले विरोध गर्ने गरेको अवस्था पनि छ।

ठाउँबारे विरोध

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको कार्यविधिमा मृतकका आफन्तहरूले शव हेर्न चाहेमा निश्चित दूरी कायम गरेर पालैपालो हेर्न सकिने उल्लेख गरिएको छ।

तर नेपालमा शव व्यवस्थापन गर्ने ठाउँबारे विवाद हुन थालेपछि शवको व्यवस्थापन प्रायः रातिको समय र अज्ञातस्थलमा गर्न थालिएको सामाजिक विकास मन्त्रालय प्रदेश नं ५ का सूचना अधिकारी डा. पुष्पराज पौडेलले बताए।

उनी भन्छन्, "ठाउँ थाहा दिने हो भने त्यस ठाउँमा मानिसहरू विरोधमा उत्रने सक्ने अवस्था देखियो त्यसैले मृतकका शव दिनभरी अस्पतालमा राख्ने गरिएको हो। रात परेपछि सेनाले व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।"

अहिले शवहरूको व्यवस्थापन सम्बन्धित स्थानीय तहले तोकेको स्थानमा गरिँदै आएको छ।

मृतकबाट हुन सक्ने सम्भावित सङ्क्रमणका कारण आफन्तलाई खोजेर दाहसंस्कारमा सहभागी गराउने अवस्था नभए पनि सहभागी हुन चाहनेहरू सुरक्षा सतर्कता अपनाएर सहभागी हुन सक्ने प्रदेश नं ५ का विपत् व्यवस्थापन अधिकारी बाबुराम पन्थी बताउँछन्।

पन्थी भन्छन्, "हामी कार्यविधि अनुसार नै होस भन्ने चाहन्छौँ तर त्यसको लागि सुरक्षित मापदण्ड पनि अपनाउनु पर्‍यो। फेरि खबर गरेर दाहसंस्कारको लागि मान्छे जम्मा गर्ने अवस्था पनि त छैन।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूसँग कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाएकाको शवहरूमध्ये कति गाडियो वा कति जलाइयो भन्ने बारेमा अहिलेसम्म कुनै अभिलेख छैन।

मलामीलाई सङ्क्रमण

स्वाब सङ्कलन गरिएको तर कोरोनाको रिपोर्ट नआउँदै मरेकाहरूका शव भने जलाइएका घटनाहरू पनि देखिँदै आएका छन्। रुपन्देहीमा यस्तै प्रकृतिका दुई घटनामा मलामी गएका अधिकांश मलामीहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

केही अपवाद बाहेक कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाएकाहरूको शवको व्यवस्थापन गर्दा परिवारलाई सहभागी गराएको पाइएको छैन।


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले कतार सरकारले मार्च ९ बाट लागु हुनेगरी प्रतिबन्ध लगाएको हो।

त्यसलगत्तै नेपाल सरकारले पनि अर्को सूचना नभएसम्म कतारका लागि जारी हुने श्रम स्वीकृति स्थगित गरिएको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ।

बिदामा घर आएका, श्रम स्वीकृत पाइसकेका र टिकट काटिसकेका नेपालीहरूले आफूहरू दोहोरो मर्कामा परेको बताएका छन्।

उनीहरूले टिकटमा खर्च भएको पैसा र अहिले आफूले गरिरहेको काम के हुने हो भन्नेमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

शेख सद्रे आलम,  रौतहट

म मङ्गलवार राती कतार उड्न लागेको थिएँ। कोरोनाभाइरसको बारेमा त थाहा पाएको थिएँ तर कतारले नेपालीलाई समेत आवागमनमा प्रतिबन्ध लगाएको चाहिँ मलाई थाहा थिएन। यो सबैले गर्दा ऋण झन् थपिने भयो। उडान रद्द भएको यहाँ (वैदेशिक रोजगार विभागमा) आएर मात्र थाहा भयो। काठमाण्डूमा होटलमा बसेको तीन दिन भयो। खर्च पनि सबै सकियो। घर फर्किनेसमेत पैसा छैन। मैले किनेको टिकटको पैसा एअरलाइन्सले दिन्छ वा कसले दिन्छ थाहा छैन।

युवराज तामाङ,  झापा

म विगत ८ वर्षदेखि कतारमा एउटा होटलमा काम गर्दै आएको छु। अहिले म छुट्टीमा घर आएको थिएँ। घरबाट ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बिदा भएर काठमाण्डू आएँ। वैदेशिक रोजगार विभाग मातहतको विराटनगरको कार्यालयले मलाई श्रम स्वीकृतिका लागि काठमाण्डू पठाएको हो। मार्च १० मा कतार फर्किने पहिला नै तय भइसकेकोले मैले टिकट काटिसकेको थिएँ। बेलैमा सूचना पाएको भए मैले टिकट रद्द गर्थेँ वा काठमाण्डू नै आउँदिन थिएँ। अब के गर्ने, कसलाई भन्ने, अचानक हामीलाई कतारले प्रतिबन्ध लगाएछ, घरै फर्किने त होला।

राजदीप चौधरी, उदयपुर

म एकहप्ताका लागि अपर्झट बिदा लिएर सोमवारमात्र नेपाल आएको हुँ। मेरी श्रीमती कतार गएकी थिइन् र मैले उनलाई पुर्याउनका लागि मात्र आएको हुँ। तर यहाँ आइपुगेपछी  थाहा भयो कि त्यता जान प्रतिबन्ध लाग्यो भनेर। विगत १५ वर्षदेखि मैले कतारमा गरिरहेको छु। सरकारी अधिकारीहरूले श्रम स्वीकृति लिन कहिलेसम्म कुर्नुपर्ने हो थाहा छैन भन्छन्। मेरो समस्याका बारेमा मैले काम गर्ने कम्पनीलाई जानकारी त गराएँ तर कहिले सम्म फर्किन नपाउने भन्ने बारेमा अन्योल रहेकोले मेरो कामको भविश्य के हुने हो थाहा छैन।

जान आलम, कपिलवस्तु

म मेसिन अपरेटरको रूपमा कतारमा काम गर्न थालेको ६ वर्षभन्दा बढी भयो। छुट्टी सकेर म आज कतार फर्कनका लागि गाउँबाट काठमाण्डू आएको हुँ। तर यहाँ आएर थाहा भयो कि फर्किन समस्या छ। कोरोनाभाइरसको कारण कतार प्रवेश अनुमति नै रोकिएको रहेछ। काठमाण्डू आएर कति धेरै खर्च भइसक्यो अब फेरि घर फर्किनुपर्ने भयो। टिकट काटिसकेको छु, खर्च भइसकेको छ, सरकारले के सहयोग गर्ला त?

गुनासो बढ्दै

कोरोनाभाइरसका कारण नेपाली कामदारलाई समस्या नपरोस् भनेर उनीहरूकै सुरक्षाका लागि कतार सरकारले यस्तो निर्णय गरेको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ।

विभागको काठमाण्डू कार्यालयका प्रमुख तथा सहसचिव उमेश बस्नेतका अनुसार कतारबाट छुट्टीमा आएका र श्रमस्वीकृति समेत पाइसकेका नेपाली श्रमिकहरूका विभिन्न गुनासा बढ्ने क्रम जारी छ।

तर अर्को निर्णय नभएसम्म कतारका लागि श्रम स्वीकृति दिने कार्य स्थगन गरिएको उनले बताए।

सह-सचिव बस्नेतले भने, "छुट्टीको अवधि र भिसाको म्याद सकिन लागेका श्रमिकहरूको हकमा समस्या बढी हुने भएपनि स्वास्थ्यमा सम्झौता गर्ने कुरा भएन।''

कतारका लागि दैनिकजसो दुई सयजनाले श्रम स्वीकृति लिने गरेको विभागको तथ्याङ्क छ।

यसैगरी नेपालको राष्ट्रिय ध्वजावाहकले समेत यात्रु लिनका लागि मात्र कतारतर्फ उडान गरिरहेको बताइएको छ।


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रकोप विश्वभरि फैलिरहँदा ह्याकरहरूले भय र द्विविधाको परिस्थितिमा नियोजित रूपमा कम्प्युटर भाइरस फैलाइरहेका छन्।

कोरोनाभाइरस प्रकोपका समाचारले प्राथमिकता पाउन थालेपछि साइबर सुरक्षासम्बन्धी सङ्गठनहरूले रिपोर्ट गरेका केही इमेल फिशिङ स्क्यामलाई बीबीसीले नियालिरहेको छ।

लाखौँ नक्कली इमेलमार्फत् विभिन्न आपराधिक कार्य भएको पाइएको छ।

समाचारजस्तो लाग्नेगरी फिशिङ अर्थात् इन्टरनेटबाट मानिसलाई प्रलोभनमा पारेर तिनको व्यक्तिगत विवरण सङ्कलन गर्ने काम नयाँ होइन। तर सूचना सुरक्षाविज्ञहरूका अनुसार कोभिड-१९ प्रकोपको त्राससँग जोडेर आक्रमणहरू बढ्नु केही वर्षयताकै नराम्रा घटना हुन्।

व्यक्तिका साथै यातायात, स्वास्थ्यसेवा, बीमा, आतिथ्य र उत्पादनसहितका उद्योगलाई तारो बनाउन साइबर अपराधीहरूले अङ्ग्रेजी, फ्रेन्च, इटालियन, जापानी र टर्किश भाषाको प्रयोग गरिरहेका छन्।

यो "इमेल महामारी"को वास्तविक असरको अनुपात अनुमान गर्न असम्भव छ। तर तपाईँले त्यसलाई पहिचान गर्न सक्ने केही उपायहरू चाहिँ छन्।

'कोरोनाभाइरस उपचारका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस्'

केही इमेलमा कोरोनाभाइरसको उपचार भएको दाबी पनि ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरिएको छ

गत महिना प्रूफप्वाइन्टमा कार्यरत अनुसन्धानकर्ताहरूले पहिलो पटक आफ्ना ग्राहकलाई एउटा अनौठो इमेल पठाइएको भेउ पाए।

एक रहस्यमय चिकित्सकको नामबाट पठाइएको उक्त सन्देशमा चिनियाँ र ब्रिटिश सरकारले लुकाउन खोजेको कोरोनाभाइरसको खोपबारे विस्तृत विवरण भएको प्रमाण भएको दाबी गरिएको थियो।

प्रूफप्वाइन्टका अनुसार इमेल पाएका जिज्ञासु मानिसहरू त्यसमा क्लिक गरेपछि सामान्य र विश्वसनीय लाग्ने डक्युसाइन (Docusign) पृष्ठमा पुगे। तर त्यो खासमा अपराधीहरूले लग-इन विवरण पत्ता लगाउन बनाएको एउटा छद्म वेबपेज हो।

अकाउन्टको नाम र पासवर्ड पत्ता लगाएपछि तपाईँका दस्तावेजमा उनीहरूको पहुँच हुन्छ। साथै त्यो इमेल र पासवर्ड प्रयोग भएका जुनसुकै वेबसाइटमा उनीहरू पहुँच पाउन सक्ने हुन्छन्।

प्रूफप्वाइन्टका अनुसार एकै समयमा दुई लाखवटा इमेल पठाइएको देखिएको छ। प्रूफप्वाइन्टस्थित थ्रेट रिसर्च एन्ड डिटेक्शन टोलीका शेरोड डेग्रिपो भन्छन्ः "हामीले लगातार ३५ भन्दा बढी दिन कोरोनाभाइरससम्बन्धी हानिकारक इमेलहरू पठाइएको पायौँ। तीमध्ये अधिकांश कोरोनाभाइरसको त्रास देखाउँदै क्लिक गर्न लगाउने खालका थिए। प्रतिदिन एउटाबाट सुरु भएर अहिले त्यो तीनदेखि चारवटामा पुगिसक्यो।"

'डब्ल्यूएचओः यो एउटा उपायले तपाईँलाई बचाउन सक्छ'

धेरैले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको नाम दुरुपयोग गरेका छन्

कोरोनाभाइरसको प्रकोप आरम्भ भएयता नै ह्याकरहरूले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) को रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरिरहेका छन्। तर यो चाहिँ एकदमै दुष्ट खालको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो डाउनलोड गर्ने मानिसले कुनै उपयोगी कुरा पाउँदैनन्। बरु उनीहरूका कम्प्युटर एजेन्टटेस्ला कीलगर (AgentTesla Keylogger) नामक हानिकारक भाइरसबाट सङ्क्रमित हुन्छन्।

प्रूफप्वाइन्ट भन्छ: एकचोटि त्यसलाई इन्स्टल गरेपछि तपाईँले कीबोर्डमा थिचेका प्रत्येक कुराको विवरण ह्याकरहरूसम्म पुग्छ। त्यसबाट उनीहरूले अन्लाइन ब्याकिङ र वित्तीय खाताहरूमा पहुँच कायम गर्न सक्छन्।

यसबाट बच्नका निम्ति डब्ल्यूएचओबाट भनिएका त्यस्ता इमेललाई बेवास्ता गर्नुहोस्। बरु अद्यावधिक सूचनाका लागि त्यसको आधिकारिक वेबसाइट वा सामाजिक सञ्जालका खाताहरू हेर्नुहोस्।

'एचएमआरसी: कोभिड-१९ बाट जोगिन कर फिर्ता हुने उपाय यहाँ छ'

ह्याकरहरूले कर फिर्ता हुने प्रलोभन दिँदै इमेल पठाउने गरेका छन्

यसले ब्रिटिश कर निकाय हर मजेस्टिज रेभेन्यू एन्ड कस्टम्सको रूपमा...


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित केही व्यक्ति उक्त विधिबाट उपचार गराई निको भएपछि प्लाज्मा थेरापीबारे विभिन्न चर्चापरिचर्चा शुरू भएको छ।

कोरोनाभाइरविरुद्ध खोपको विकास भइनसकेको पृष्ठभूमिमा कोभिड-१९ का गम्भीर बिरामीलाई यो विधिबाट गरिने उपचार उपयुक्त विकल्प हुनसक्ने कतिपयले तर्क गर्ने गरेका छन्।

तर कतिपय विशेषज्ञ चिकित्सकहरू कोरोनाभाइस सङ्क्रमित जोकोहीको हकमा पनि प्लाज्मा थेरापी प्रभावकारी सिद्ध भइसकेको भन्ने निष्कर्ष निकाल्न अहिले हतार हुने बताउँछन्।

के हो प्लाज्मा थेरापी?

भाइरोलोजिस्ट डा. लुना भट्ट शर्माका अनुसार कन्भालेसेन्ट प्लाज्मा थेरापी एक प्रकारको 'प्यासिभ एन्टीबडी थेरापी' हो

"प्यासिभ एन्टीबडी थेरापी भनेको एक व्यक्तिमा बनिसकेको एन्टीबडी अर्को व्यक्तिलाई दिनु हो। अरू रोगमा पनि तत्काल उपचार गर्ने क्रममा यो विधि अपनाइन्छ।"

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्‌का सदस्य सचिव डा. प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार निको भएका व्यक्तिबाट एन्टीबडी झिकेर आईसीयूमा बस्नुपर्ने र गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई दिइन्छ।

"सरल भाषामा भन्नुपर्दा यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा रगत दिइने जस्तै हो," उनी थप्छन्।

नेपालमा कति ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रयोग भएको छ?

डा. ज्ञवालीका अनुसार नेपालमा शुक्रवारसम्म १५-१६ जना कोभिड-१९ का बिरामीको यो विधिबाट उपचार गरिएको छ।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालको कोभिड व्यवस्थापन समितिका संयोजक डा. सन्तकुमार दासका अनुसार अहिलेसम्म त्यहाँ तीन जनाको उक्त विधिबाट उपचार गरिएको छ।

"हामीले उपचार गरेकामध्ये दुईजना निको भएर घर गइसक्नुभएको छ भने एकजना अझै उपचाररत हुनुहुन्छ," उनले बीबीसी न्यूज नेपालीसित भने।

प्लाज्मा थेरापीका लागि रगत दान गर्न स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय र आफूहरूले पनि दाताहरूलाई बेलाबेला अनुरोध गर्ने गरेको डा. ज्ञवाली बताउँछन्।

"कतिपय मान्छेले दाता जुटाइदिन मलाई पनि व्यक्तिगत रूपमा अनुरोध गर्नुभएको छ भने कतिपयले हाम्रो टोलीलाई सम्पर्क गर्ने गर्नुभएको छ।"

तर रक्तसञ्चार विशेषज्ञ डा. विपिन नेपाल दाता खोज्न निकै समस्या भइरहेको अनुभव सुनाउँछन्।

"मलाई नै एक दिनमा १२-१५ वटा आग्रह आइरहेको हुन्छ। दाताहरूबारे विवरण खोज्न नै गाह्रो भइरहेको छ।"

"यसमा राज्यकै निकायले शुरू गरिदिए सहज हुन्थ्यो। रेडक्रसजस्ता संस्थाले पनि पहलकदमी लिइदिए हुन्थ्यो। कोभिड-१९ का सयजना गम्भीर बिरामीमध्ये १० जनालाई पनि यो विधिबाट बचाउन सकियो भने राम्रै हुन्छ नि,"उनले थपे।

कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ?

कोभिड-१९ का सबै गम्भीर बिरामीमा प्लाज्मा थेरापी कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ भन्नलाई अध्ययनहरूको नतिजा कुर्नुपर्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

"अहिलेसम्म १५-१६ जनाको उपचार भएको छ। कम्तीमा ३० जना पुगेपछि हामीले विश्लेषण गर्ने भनेका छौँ। त्यसपछि केही भन्न सकिन्छ कि?," ज्ञवालीले भने।

भाइरोलोजिस्ट डा. लुना भट्ट शर्मा पनि कन्भालेसेन्ट प्लाज्मा थेरापी अहिले परीक्षणकै क्रममा रहेको बताउँछिन्।

कोरोनाभाइरस नेापल: प्लाज्मा थेरापी के हो?

प्रभावकारिताबारे अहिले नै निष्कर्ष दिन नसकिने बताउँदै उनले भनिन्, "कुनैकुनै एन्टीबडी 'एन्टीबडी डिपेन्डेट एन्ह्यान्समेन्ट' अर्थात् भाइरसलाई न्युट्रालाइज नगरी उल्टै अर्को कोषभित्र छिराउन मद्दत गर्ने हुन्छ।"

रक्तसञ्चार विशेषज्ञ डा. विपिन नेपाल पनि प्लाज्मा थेरापी क्लिनिकल ट्रायलकै क्रममा रहेको स्वीकार्छन्।

"तर खोपको विकास भइनसकेको अवस्था र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचारमा अन्य औषधिहरूको प्रयोगलाई हेर्दा यसको राम्रै नतिजा देखिएको छ," उनी थप्छन्।


कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित नेपाली युवती फ्रान्सबाट दोहा हुँदै कतार एअरवेजको विमानमा चैत ४ गते नेपाल फर्किएकी थिइन्

प्रहरीले देशका विभिन्न भागमा रहेका उनीहरूलाई स्वास्थ्य जाँच र क्वारन्टीनजस्ता थप सतर्कता अपनाउन आफूले मतहतका निकायलाई पत्राचार गरेको जनाएको छ।

चैत ४ गतेको कतार एअरवेजको विमानमार्फत् उनी नेपाल आएको अध्यागमन अधिकारीहरूले पनि पुष्टि गरेका छन्।

त्यो दिन कतार एअरवेजका तीनवटा उडानमार्फत् ४६९ जना नेपाल आएका थिए।

प्रहरीलाई जिम्मा

फ्रान्सबाट कतार हुँदै फर्किएकी ती १९ वर्षीया विद्यार्थी १५८ जना यात्रु बोकेको क्युआर ६५२ उडानमार्फत् आएको बुझिएको छ।

ती किशोरी नेपाल आएको दिन क्युआर ६५०, क्युआर ६५२ र क्युआर ६५३ गरी कतार एअरवेजले तीनवटा उडान गरेको र तीनवटै उडानका सबै यात्रुको विवरण प्रहरीलाई उपलब्ध गराइएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अध्यागमन कार्यलयका प्रमुख सागर आचार्यले बताए।

 उनले ती यात्रुको नाम आफूहरूलाई पनि नखुलाइएको भन्दै सबै यात्रुको पासपोर्टको प्रतिलिपिसहितका विवरण प्रहरीलाई बुझाइएको जानकारी दिए।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता शैलेश थापा क्षेत्रीले एअरलाइन्सबाट यात्रुहर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूको विवरण प्राप्त भएसँगै यात्रुहरू पहिचान गर्ने प्रयास अघि बढाइएको जनाए।

फ्रान्सबाट कतार हुँदै नेपाल फर्किएकी १९ वर्षीया विद्यार्थीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको जानकारी सोमवार स्वास्थ्यमन्त्रीले दिएका थिए

उनले भने, "कतार एअरवेजको उक्त जहाजबाट आएका १५८ यात्रुमध्ये १२५ जना नेपालीको घरको ठेगाना हामीले पत्ता लगाइसकेका छौँ। बाकी नेपाली यात्रुको ठेगाना पत्ता लगाउने काम भइरहेको छ।"

उनी थप्छन्, "घरको ठेगानामा स्थानीय प्रहरी पठाएर उनीहरूको अवस्था के छ त्यो हेर्छौँ र क्वारन्टीनमा बस्ने अनि थप सतर्कता अपनाउन भनिरहेका छौँ।"

उनका अनुसार स्वास्थ्य मन्त्रायसँग समन्वय गरी सबै यात्रुको यथाशीघ्र स्वास्थ्य परीक्षण गरिनेछ।

उनी भन्छन्, "उक्त जहाजमा यात्रा गरेका झापाका एक व्यक्तिले आफू सोही जहाजमा आएको र स्वास्थ्य परीक्षण गर्न तयार भएको भनी हामीसँग सम्पर्कमा आएका छन्। यसले मानिसहरु कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग जुझ्न तयार भएको देखाउँछ।"

फ्रान्सबाट कतार हुँदै नेपाल फर्किएकी १९ वर्षीया विद्यार्थीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको मङ्गलवार पुष्टि भएपछि प्रहरीले उक्त जहाजमा यात्रा गरेका अन्य नेपालीको खोजी शुरू गरेको हो।

नाम र ठेगाना गोप्य राखिएकी ती नेपाली विद्यार्थीको शुक्रराज सरुवा रोग नियन्त्रण अस्पताल टेकु, काठमाण्डूमा उपचार भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ।

सबैको जाँच

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले कतार एयरवेजको उक्त जहाजमा नेपाल फर्किएका सबै नेपालीलाई सम्पर्क गर्न प्रयास भइरहेको बताए।

"कोही व्यक्ति स्वेच्छिक रूपमा सम्पर्कमा आएका छन्। उनीहरूलाको स्वास्थ्य परीक्षणका लागि मन्त्रालयले पूर्वाधार तयार गरेको छ," देवकोटाले भने।

नेपाल दोस्रो कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको घटना पुष्टि भएपछि सोमवार सरकारले अत्यावश्यक सेवाबाहेक अरू कामका लागि घरबाहिर निस्किन नपाउने गरी आवतजावत र हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको थियो।

मङ्गलवार बिहानबाट लागु भएको उक्त आदेश चैत १८ गते बिहान ६ बजेसम्म कायम रहनेछ।

कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न पीसीआर विधि प्रयोग गरिन्छ

केही साताअघि चीनको वुहानबाट फर्किएका एक नेपाली युवकलाई कोभिड-१९ भएको पुष्टि भएको थियो। अहिले उनी पूर्ण स्वस्थ भइसकेको बताइएको छ।

टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा अहिलेसम्म झन्डै ६०० वटा नमुनाको परीक्षण गरिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता देवकोटाले...


कोरोनाभाइरस, जलवायु परिवर्तन, आप्रवासन, संस्थागत जातियता तथा नतिरिएका व्यक्तिगत करसम्मका विषय उठाइएको दुई उम्मेदवारबीचको बहसको सुरुवात सभ्यताको वाचाका साथ भएको थियो।

बहसकी सहजकर्ता वेकरले दुवै उम्मेदवारलाई पालैपालो बोल्न भनिन्।

अधिकांश समय त्यसको पालना पनि भयो।

बहस सहजकर्ता क्रिस्टेन वेकर

दोस्रो बहसमा दुवै उम्मेदवार सभ्यरूपमा प्रस्तुत भए। आरोप प्रत्यारोप भएपनि ती नियन्त्रित हिसाबबाट भए।

पहिलो बहसमा डोनल्ड ट्रम्पले प्रदर्शन गरेको आक्रामक शैली यसपटक मत्थर भएको देखिन्थ्यो।

अघिल्लोपटक अस्तव्यस्तरूपमा सम्पन्न बहसभन्दा यसपटक अमेरिकी जनताले उनीहरूका उम्मेदवारहरूका कुरा मजाले सुन्न पाए।

मुख्य एजेण्डा थियो कोभिड-१९।

कोरोनाभाइरस

ट्रम्पको प्रचार अभियानले यो बहस विदेशनीतिमा केन्द्रित हुनुपर्थ्यो भनेर गुनासो गरेका थिए - ता कि उनले मध्यपूर्वमा वा व्यापारमा वा सिरिया अनि बाइडनका छोराका चीनसँगको व्यापार सम्बन्धमा केन्द्रित हुन पाउँथे।

तर अघिल्लो बहसजस्तै यो पनि कोरोनाभाइरस महामारीको विषयबाट सुरु भयो।

डोनल्ड ट्रम्पले फेरि खोपको कुरा ल्याए र उनले केही सातामै खोप तयार हुने बताए। आफ्नो व्यक्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िगत अनुभव बाँड्दै उनले नयाँ औषधिका कुरा गरे र आफू अब प्रतिरोधी भएको पनि बताए।

बहसपछि प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्प मञ्चमा पुगेकी थिइन्

बाइडनले भने ट्रम्पको खुलेर आलोचना गरे। करिब २२०,००० अमेरिकीको ज्यान गइसकेको र यो वर्षको अन्त्यसम्ममा थप २००,००० अमेरिकीको ज्यान जान सक्ने उनले बताए।

जब ट्रम्पले मानिसहरू भाइरससँग बाँच्न सिकिरहेको बताए बाइडनले उक्त भनाइ काट्दै मानिसहरू भाइरससँग मर्न सिक्न बाध्य भएको उल्लेख गरे।

नागरिक अधिकार तथा जातियता

जातीय सम्बन्धबारे भएका आरोप प्रत्यारोपमा ट्रम्पले आफू सो सभा हलमा उपस्थितमध्ये सबैभन्दा कम जातिवादी भएको दाबी गरे।

उनले बाइडनले सन् १९९० को दशकमा प्रायोजन गरेको अपराध कानुनले जेल पर्ने अश्वेत अमेरिकीको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको औँल्याए।

बाइडनले सुधारका कुरा गरेपछि ट्रम्पले उनले ती काम बराक ओबामाको उपराष्ट्रपति हुँदा किन नगरेको भनेर प्रश्न गरे।

जो बाइडनलाई पनि उनकी पत्नी जील बाइडनले बहसपछि मञ्चमा साथ दिइन्

आप्रवासन

चार वर्ष अगाडिको चुनावमा ट्रम्पले आप्रवासनसम्बन्धी कडा अडान राखेका थिए। यसपाली उनले तिनलाई केही मत्थर पारेका छन्।

आप्रवासीका रूपमा आइपुगेका बालबालिकालाई तिनको आमाबुबाबाट छुट्ट्याउने उनको प्रशासनको नीतिबारे प्रश्न गर्दा उनले कुरा मोडेर ओबामा प्रशासनकालमा नाबालिग आप्रवासीलाई राख्न बनाइएका आश्रय केन्द्रको विषय निकाले।

जलवायु परिवर्तन

सबभन्दा धेरै चर्काचर्की ऊर्जा खासगरि नवीकरणीय ऊर्जाको प्रभावकारिताबारे भयो।

बाइडनले प्रदूषणकारी तेलको प्रयोगलाई नवीकरणीय ऊर्जाले विस्थापन गर्दै अमेरिका शून्य उत्सर्जनको लक्ष्यमा पुग्नुपर्ने बताए।

ट्रम्पले चाहिँ कोइला र पेट्रोलियमप्रति समर्थन जनाउँदै अमेरिका ऊर्जामा आत्मनिर्भर हुनुपर्ने बताए।

भ्रष्टाचार

बहसको सुरुमै ट्रम्पले बाइडन र उनका छोरामाथि कटाक्ष गरे। छोराको युक्रेन तथा चीनसँगको व्यापार सम्बन्धबाट बाइडनले फाइदा गरेको आरोप उनले लगाए।

बाइडनले भने ती आरोप पूर्ण अस्वीकार गरे। उनले विषयलाई मोड्दै ट्रम्पको न्यून व्यक्तिगत कर तथा उनको चीनसँगको व्यापारसम्बन्धको चर्चा गरे।

ट्रम्पले भने आफूले अग्रिम कर दशौँ लाख डलर भुक्तानी गरेको र भविष्यमा कुनै दिन ती विवरण सार्वजनिक गर्ने बताए।

समग्रमा बहसकी सहजकर्ता वेकरले चाहेको जस्तै शैलीमा बहस सम्पन्न भयो। अघिल्लोपटकभन्दा निकै संयमपूर्ण र सभ्य रूपमा।

तर निर्वाचनको १२ दिन अगाडि अनि...


कोरोनाभाइरस: चीनमा यसरी बन्यो १० दिनमा अस्पताल

डब्ल्यूएचओका महानिर्देशकले चीनको कदम 'उपयुक्त' भएको टिप्पणी गरे।

प्रकोपलाई सुरुकै अवस्थामा रोक्न नसकेको भन्दै चिनियाँ अधिकारीहरूको आलोचना भइरहँदा डब्ल्यूएचओको त्यस्तो प्रशंसा आएको हो।

जिनिभामा बोल्दै डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले चीनले प्रकोप सुरु भएको ठाउँमा गरिरहेको कामलाई त्यसलाई थप फैलिन नदिने र नियन्त्रण गर्ने अवसरका रूपमा हेर्नुपर्ने बताए।

चीनको शीर्षस्थ नेतृत्वले घातक कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुझ्ने क्रममा 'सरकारी कमजोरी र अपूर्णता' पाइएको स्वीकारेको एक दिनपछि राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकायको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो उसकै शब्दमा महामारीको अवस्थामा नपुगेको जनाएको छ

चीन सरकारले सुरुमा यस भाइरसको संवेदनशीलतालाई कम आकलन गरेको र त्यसकै कारण यसको समाचार लुकाउन खोजेको आरोप समेत झेलेको थियो।

जिनिभास्थित राष्ट्रसङ्घका लागि चिनियाँ राजदूत चेन छुले भने कतिपय प्रतिबन्धहरू डब्ल्यूएचओको सुझावविपरीत रहेको भन्दै यस प्रकोपबारे देशहरूले उग्र प्रतिक्रिया... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जनाउन आवश्यक नरहेको बताएका छन्।

'प्रतिबन्धको समीक्षा आवश्यक'

महानिर्देशक टेड्रोसले चीनमा यात्रा र व्यापार प्रतिबन्धहरू नलगाउन विभिन्न देशहरूलाई आग्रह गरे।

अहिलेसम्म २२ देशहरूले त्यस्तो निर्णय गरेकोमा टेड्रोसले ती 'छोटो समयका लागि र निरन्तरको समीक्षाबीच आवश्यकताका आधारमा' हुनुपर्ने बताए।

अहिलेसम्म यस भाइरसको सङ्क्रमणबाट ४९२ जना मानिसहरूको मृत्यु भइसकेको छ भने विश्वभरि २४,००० भन्दा धेरै मानिसमा यसको सङ्क्रमण फेला परेको पुष्टि भएको छ।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो 'महामारीको अवस्थामा नपुगेको' जनाएको छ।

यो नयाँ भाइरसबारे ज्यानुअरी ३० तारिखमा विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरिएको थियो।

पछिल्लो अवस्था

मुख्यभूमि चीनबाहिर अहिलेसम्म हङ्‌कङ र फिलिपिन्समा समेत एक-एक जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

अमेरिकाले आफ्ना अत्यावश्यक बाहेकका सबै नागरिक र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई सबैभन्दा पहिले भाइरस देखापरेको चीनको वुहान सहरबाट फर्किन निर्देशन दिएको छ।

ब्रिटेन र फ्रान्सले समेत आफ्ना नागरिकहरूलाई सकेसम्म चीन छाड्न भनेको छ।

ताइवानले शुक्रवारबाट मुख्यभूमि चीनको पछिल्लो दुई सातामा भ्रमण गरेका विदेशीको आगमनमा रोक लगाउने बताएको छ।

मकाउले समेत आफ्नो अर्थतन्त्रको मुख्य स्रोत क्यासिनोहरू अस्थायी रूपमा बन्द गरेको जनाएको छ।

थुप्रै देशले वुहानबाट आफ्ना नागरिकलाई स्वदेश फिर्ता लगेका छन् र सुरुका केही दिन उनीहरूलाई क्वारन्टीनमा राखेर निगरानी गरेका छन्।

चीनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगका अनुसार मृत्यु हुनेमध्ये झन्डै ८० प्रतिशत ६० वर्ष भन्दा माथिका छन्।

पचहत्तर प्रतिशतमा पहिल्यै मुटुरोग र मधुमेहजस्ता समस्या थिए।


कोरोनाभाइरसकको प्रकोप फैलिएको वुहानमा खटिनुअघि आफन्तसँग बिदा लिँदै नान्जिङमा स्वास्थ्यकर्मीहरू

चिनियाँ नववर्षका दिन बिदाको बेलामा आयोजित एउटा उच्चस्तरीय बैठकपछि उनले वरिष्ठ चिनियाँ अधिकारीहरूलाई देश "गम्भीर परिस्थिति" मा रहेको बताए।

चीनको वुहानमा उक्त भाइरस फैलिएको पत्ता लागेपछि कम्तीमा ५६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने झन्डै २,००० व्यक्ति सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

चिनियाँ अधिकारीहरूले लक्षण देखिनुअघि नै सङ्क्रमित व्यक्तिबाट उक्त भाइरस अन्य व्यक्तिमा सर्ने भएकाले त्यसको नियन्त्रण गर्न एकदमै कठिन भएको बताएका छन्।

चीनका स्वास्थ्यमन्त्री मा शियाओवेले उक्त भाइरसको फैलिने क्षमता बढेको पाइएको संवाददाताहरूलाई बताएका छन्।

यूकेका अनुसन्धानकर्ताहरूले चीनले उक्त भाइरस नियन्त्रण गर्न नसक्ने सम्भावना भएको चेतावनी दिएका छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिएका चीनका विभिन्न सहरमा यात्रा गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ। उक्त भाइरसको महामारी सुरु भएको वुहानका केही स्थानमा आइतवारदेखि निजी सवारीसाधनले प्रवेश गर्न पाउनेछैनन्।

झन्डै १,३०० बिरामीलाई रेखदेख गर्न त्यहाँ दुई हप्तामा आपत्कालीन सेवा प्रदान गर्ने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दोस्रो अस्पताल निर्माण गरिने सरकारी पत्रिका पीपल्स डेलीले जनाएको छ। यसअघि १,००० शय्याको एउटा अस्पताल निर्माण गर्ने काम सुरु भइसकेको छ।

वुहान भएको हुबे प्रान्तमा सेनाले विशेष चिकित्सकीय टोलीहरू पठाइएको छ।

गत महिना डिसेम्बरमा पहिलोचोटि देखिएपछि उक्त भाइरस नियन्त्रणबारे चीन र अन्यत्र व्यापक चासो व्यक्त भएको छ।

चीनका विभिन्न सहरमा नववर्षका अवसरमा आयोजित कार्यक्रम स्थगित गरिएको छ।

मुख्यभूमि चीनभरि यात्रुहरूलाई ज्वरो आए वा नआएको परीक्षण गरिएको छ भने केही सहरमा रेल स्टेशन बन्द गरिएको छ।

हङ्‍कङमा सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ तथा विद्यालयमा बिदा लम्ब्याइएको छ।

अन्य केही देशमा पनि कोरोनोभाइरसबाट सङ्क्रमण भएका बिरामी फेला परेका छन्। तीमध्ये केहीलाई छुट्टै राखेर उपचार भइरहेको बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस के हो?

कोरोनाभाइरस रुघाखोकी लगाउने भाइरसहरूको परिवारको एउटा सदस्य हो।

तर अहिले फैलिएको यो भाइरस पहिला देखिएको थिएन। त्यसैले यो नयाँ भाइरसलाई 2019-nCov नामकरण गरिएको छ।

अन्य पशुपक्षीबाट सरेपछि नयाँ भाइरसहरू मानिसमा सामान्य बन्छन्।

चमेरोबाट बिरालोजस्तो देखिने सिभिट र त्यसपछि मानिसमा भाइरस सरेपछि सन् २००३ मा श्वासप्रश्वासम्बन्धी रोग सार्सको प्रकोप फैलिएको थियो।

यो नयाँ भाइरसले पनि श्वासप्रश्वास प्रणालीमा गम्भीर खालको सङ्क्रमण गराउँछ।

ज्वरो आउनु, त्यसपछि सुक्खा खोकी लाग्नु र केही हप्तापछि सास फेर्न गाह्रो हुनु यो रोगका लक्षण हुन्। सङ्क्रमण भएका केही बिरामीलाई अस्पताल लगेर उपचार गर्नुपर्ने स्थिति उत्पन्न हुन्छ।

यो रोगको छुट्टै औषधि वा खोप छैन।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएका एकचौथाइ मानिसलाई मात्रै गम्भीर समस्या हुने बताइन्छ। मृत्यु हुनेमा अधिकांश वृद्धावस्थाका वा स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य समस्या भएका व्यक्ति छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूले "वन्यजीवनको अवैध कारोबार" गर्ने समुद्री खाद्यपदार्थको एउटा बजारबाट उक्त भाइरस फैलिएको आशङ्का व्यक्त गरेका छन्।

भाइरस नियन्त्रणबारे के भन्छन् वैज्ञानिक?

यूकेस्थित एमआरसी सेन्टर फोर ग्लोबल इन्फेक्शस डिजीज अन्यालसिसमा कार्यरत वैज्ञानिकहरूले चीनले यो भाइरस नियन्त्रण गर्न नसक्ने सम्भावना भएको चेतावनी दिएका छन्।

उनीहरूका अनुसार अहिले फैलिएको महामारीको रूप हेर्दा कोरोनाभाइरस मानवबाट मानवमा सरेको हुन सक्छ।

प्रत्येक सङ्क्रमित व्यक्तिले सालाखाला २.५ जनालाई कोरोनाभाइरस सारिरहेको उनीहरूको आकलन...


कोरोनाभाइरसका कारण उत्पन्न सङ्कटका बेला सैयौँको सङ्ख्यामा ती देशमा कार्यरत नेपालीले रोजगारी वा सुविधा गुमाएको हुनसक्ने आकलन माझ नेपाली राजदूतहरूले त्यस्तो निचोड निकालेर सरकारलाई पत्राचार गरेका हुन्।

यसै साता उनीहरूबीच भएको भिडिओ कन्फ्रेन्समा विशेष गरि साना व्यवसायमा आश्रित नेपाली कामदारहरू बढी प्रभावित हुनसक्ने निष्कर्ष निकालिएको थियो।

पछिल्लो सङ्कटले खाडी देशको अर्थतन्त्र अनि उद्योगधन्दालाई प्रत्यक्ष असर पार्ने भएकाले दीर्घकालीन तयारी साथै अघि बढाउनुपर्ने विज्ञहरूले बताइरहेका छन्।

क्वारन्टीनको व्यवस्था गर

बाहरेनस्थित नेपाली राजदूत पदम सुन्दासले कोभिड-१९ का कारण रोजगारी गुमाएकाको विवरण सङ्कलनका लागि बुधवार दूतावासले सूचना जारी गर्न लागेको बताए।

उनले भने, "सानासाना कम्पनीहरू सबै बन्द भएका छन्। होटल व्यवसाय धराशायी नै भएको छ। अर्कोसँग करार गरेर रोजगारी दिने ब्युटि पार्लर जस्ता साना व्यवसाय पनि बन्द भएका छन्। हामीले अनुमान गरे अनुसार तीन हजार जतिले रोजगारी गुमाउन सक्छन्।"

उनले आपतमा परेका व्यक्तिहरूलाई नेपाल पठाउनका लागि क्वारन्टीनको व्यवस्था गर्न परराष्ट्र मन्त्रालयमा यसै साता ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल (जीसीसी) आवद्ध देशका राजदूतले प्रतिवेदन पठाएको उल्लेख गरे।

उनले भने, "जीसीसी आवद्ध देशका नेपाली राजदूतहरूको भिडिओ कन्फ्रेन्सबाट हामीले अत्यावश्यक रूपमा नेपाल पठाउनुपर्ने व्यक्तिहरूको लागि त्यहाँ क्वारन्टीनको व्यवस्था छिट्टै होस् र त्यसको आधारमा हामी नपठाइ नहुने आपतमा परेका व्यक्तिहरूलाई पठाउँछौ भनेर प्रतिवेदन पठाएका छौँ।"

संयुक्त रूपमा राजदूतहरूले मङ्गलबार पठाएको उक्त प्रतिवेदनबारे परराष्ट्र मन्त्रालयले कुनै जवाफ दिइसकेको छैन।

कामदार फिर्ता लान ध्यानाकर्षण

श्रम स्वीकृति लिएर नेपालबाट विदेशिएका झण्डै ४० लाख कामदारमध्ये अधिकांश खाडी देशहरूमा छन्। उल्लेख्य सङ्ख्यामा अवैध रूपमा नेपाली कामदारहरू पनि ती देशमा रहेको बताइन्छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले सन् २०२० मा निकालेको एउटा प्रतिवेदनका अनुसार अघिल्लो वर्ष ८७ दशमलब ८ प्रतिशत नेपाली कामदार जीसीसी आवद्ध पाँच देशहरू कतार, संयुक्त अरब एमिरेट्स (यूएई), साउदी अरेबिया, बाहरेन र ओमानमा रोजगारीका लागि गएका थिए।

गत साल नेपालले कामदारले पठाएका रेमिट्यान्सबाट ८ खर्ब ७९ अर्ब रूपियाँ देशमा भित्र्याएको थियो।

हालै कतिपय खाडी देशहरूले कोरोनाभाइरसको सङ्कटका कारण रोजगारी गुमाएका वा बेतलबी विदामा बस्न बाध्य भएका आफ्ना नागरिकहरू फिर्ता लैजान श्रमिक पठाउने देशहरूलाई अनुरोध गरेका विवरण आएका थिए।

संयुक्त अरब एमिरेट्सले आफ्ना नागरिक फर्काउन नमान्ने देशहरूसँगको श्रम सम्झौता नै पुनरवलोकन गर्ने चेतावनी दिएको रोयटर्स समाचार संस्थाले जनाएको छ।

बाहरेनमा श्रम स्वीकृति लिएर ३५ हजार कामदार कार्यरत रहेको छन्। तर कामदार फिर्ता लैजाने किसिमको आशयमा सरकारी स्तरबाट कुनै पनि सन्देश प्रवाह नभएको राजदूत सुन्दासले जानकारी दिए।

घर फर्कने इच्छा

राजदूत सुन्दासले केही नेपालीहरूले रोजगारी गुमाएको भएपनि दूतावास, गैरआवसीय नेपाली संघ तथा अन्य नेपाली आवद्ध संघसंस्थाले उनीहरूलाई मद्दत गरिरहेको जानकारी दिए।

अर्को खाडी मुलुक कुवेतस्थित नेपाली राजदूत दुर्गाप्रसाद भण्डारीले कोरोनाभाइरसको सङ्कट पछि कतिपय नेपालीले रोजगारी गुमाएका र घर फर्कने इच्छा व्यक्त गरेको उल्लेख गरे।

उनले अवैध रूपमा बसिरहेका विदेशी श्रमिकलाई स्वेच्छिक रूपमा स्वदेश फर्कनका लागि त्यहाँको सरकारले एप्रिल महिना भरको समय दिएको र कतिपय नेपाली कामदारहरूले त्यसको प्रक्रिया अघि बढाएको जानकारी दिए।...


कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेहरूको सम्झनामा चीनमा देशैभरिका मानिसहरूले रोकिएर आफ्नो शिर झुकाएका छन्। त्यतिबेला साइरन तथा हर्न पनि बजाइएको थियो।

चीनमा गत डिसेम्बर महिनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सुरु भएयता कोभिड-१९ का कारण अहिलेसम्म ३,३०० जनाभन्दा बढी मानिसको ज्यान गइसकेको छ।

देशव्यापी मौनधारण कोरोनाभाइरसविरुद्ध सङ्घर्षका क्रममा ज्यान गुमाएका १४ जना स्वास्थ्यकर्मीलाई सम्मान गर्ने अवसर पनि भएको चीनले बताएको छ।

वुहानका चिकित्सक

श्वासप्रश्वाससम्बन्धी एउटा नौलो सङ्क्रामक रोग लगाउने कोरोनाभाइरस फैलिरहेको ठहर गरी आफ्ना सहकर्मीहरूलाई सचेत गराउने प्रयास गरेका वुहानमा कार्यरत चिकित्सक लि वेन्लियाङ तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरूले पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण ज्यान गुमाए।

ती चिकित्सकलाई चुप लगाउन उच्च अधिकारीहरूले दबाव दिएका विवरणहरू बाहिरिएका थिए।

यसैबीच दिवङ्गत मानिसको सम्झना गरिने चिन्मिङ पर्वका अवसरमा धेरै मानिसहरूले मृत्यु भएका आफ्ना आफन्तजनलाई डिजिटल प्रविधिको प्रयोग गर्दै सम्मान अर्पण गरेका विवरण प्राप्त भएका छन्।

अमेरिकाको अवस्था

अमेरिकामा भाइरस सङ्क्रमणपछि मृत्यु हुने मानिसको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सङ्ख्या बढेपछि राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सङ्क्रमण फैलिन नदिन नयाँ निर्देशन जारी गर्न स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई अह्राए।

त्यसपछि अमेरिकामा सबैलाई सार्वजनिक स्थलमा अनुहार छोप्न निर्देशन दिइएको छ। तर ट्रम्प आफैँले त्यस्तो निर्देशन अनिवार्य नहुने भन्दै आफूले त्यसलाई पालना नगर्ने बताएका छन्।

अमेरिकामा एकै दिनमा कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या १,३०० पुगेको छ। त्यो विश्वमै २४ घण्टाको अवधिमा अहिलेसम्म अभिलेख राखिएको सर्वोच्च मृत्युदर हो।

कोभिड-१९ का कारण न्यूयोर्क राज्य अतिप्रभावित रहेको छ।

त्यहाँका प्रमुख प्रशासकले देशका अन्य भूभागबाट सहयोगका लागि अनुरोध गरेका छन्। उनका अनुसार न्यूयोर्कमा अहिलेसम्म झन्डै ३,००० बिरामीको ज्यान गइसकेको छ।

कोरोनाभाइरसबाट जोगिन दुई मिटर दूरी कसरी राख्ने?


कोरोनाभाइरसका कारण रमजानको प्रार्थना प्रभावित हुने भएको छ (फाइल फोटो)

यो साता लगातार उदयपुरको मस्जिदसँग सम्बन्धित कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको सङ्ख्या बढेपछि देशका विभिन्न भागका मस्जिद तथा मद्रासाहरूमा सतर्कता बढाउन अनि आवश्यक ठाउँमा परीक्षण पनि गराउन आयोगले प्रशासन तथा स्वास्थ्यमन्त्रालयसँग मिलेर काम गरिरहेको अन्सारीले बताएका छन्।

रोगको कुनै जात र धर्म नहुने भन्दै उनले सरकारले लागु गराएको 'लकडाउन' तथा सामाजिक दूरीका नियमहरू पर्वका बेला पनि पालना गर्न सबैलाई अपिल गरेका छन्।

नेपालमा रमजान शनिवारबाट सुरु हुने र एक महिना चल्ने बताइएको छ।

कति छन् सङ्क्रमित?

नेपालमा हालसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या ४९ पुगेको छ।

शुक्रवार नयाँ पुष्टि भएका बिरामी झापा निवासी ६२ वर्षीय पुरुष भएको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ।

कुल बिरामीमध्ये १० जना निको भइसकेका छन्।

उपचाररत बिरामीमध्ये उदयपुरका दुई दर्जनभन्दा बढी अनि वीरगञ्ज नजिकैको मस्जिदमा रहेका ३ जना थिए।

स्वास्थ्यमन्त्रालयका प्रवक्ता डा विकास देवकोटाका अनुसार हाल बाग्लुङमा १ जना, धनगढीमा १ जना, भरतपुरमा २ जना, वीरगञ्जमा ५ जना र विराटनग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रमा २९ जना उपचाररत छन्। झापामा पछिल्लो पुष्टि भएका बिरामी आइसोलेसनमा अस्पतालमा रहेको जनाइएको छ।

यसअघि भोजपुरका २६ वर्षीय सङ्क्रमित पुरुषलाई विराटनगरमा उपचारका लागि लगिँदै गरेको डा देवकोटाले बताए।

ती व्यक्ति गत फागुन ३० गते साउदी अरेबियाबाट नेपाल आएको र उनी काठमाण्डूबाट उदयपुर हुँदै भोजपुर पुगेको जानकारी दिँदै डा देवकोटाले उनको सम्पर्कमा आएकाहरूको जाँचबुझ भइरहेको बताए।

"हालसम्म सबैजनाको अवस्था सामान्य छ," उनले भने।

देशभरि गरेर अहिलेसम्म कुल ४७,४९६ परीक्षण गरिएको र तीमध्ये पीसीआर विधिबाट ९४०७ जनाको परीक्षण भएको उनले जानकारी दिएका छन्।


कोरोनाभाइरसको उक्त नयाँ प्रकार पहिलोभन्दा धेरै सङ्क्रामक रहेको विवरणका बीच डब्ल्यूएचओले त्यस्तो चेतावनी दिएको हो।

उच्च सङ्क्रामक क्षमताको ब्रिटेनमा देखा परेको भाइरस ५० वटा देश र क्षेत्रहरूमा फैलिसकेको छ र ब्रिटेनमा दैनिक मृत्यु कीर्तिमानी रूपमा बढाउन त्यसले सहयोग गरेको छ।

दक्षिण अफ्रिकामा देखा परेको भाइरसको 'स्ट्रेन' अर्थात् प्रकार अन्य २० वटा देशहरूमा फैलिसकेको छ।

जापानमा अर्को पहिचान

सुरुमा ब्रिटेनमा देखिएको जस्तै अफ्रिकामा पनि अघिल्लो प्रकारको भाइरसभन्दा छिटो विस्तार हुन सक्ने क्षमता रहेकाले चिन्ता देखा परेको छ।

जापानमा अधिकारीहरूले पत्ता लगाएको अर्को नयाँ प्रकारको भाइरसले नयाँ चिन्ता थपिदिएको छ।

उनीहरूले चारजनामा त्यस्तो किसिमको भाइरसको सङ्क्रमण भएको पहिचान गरेका छन्।

ती मानिसहरू ब्रजिलमा सङ्क्रमित भएको ठानिएको छ।

स्पेनमा पनि भाइरसको नयाँ प्रकार देखिएको बताइएको छ

चिन्ताको कारण के?

नयाँ प्रकारको भाइरसप्रति धेरै चासो बढ्नुमा तीनवटा कारण ठानिएको छ।

बीबीसीका स्वास्थ्य एवम् विज्ञान संवाददाता जेम्स ग्यालहरले चिन्ता बढ्नुको कारण यी भएको बताएका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार हालसाल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ै विकसित गरिएका खोपहरू यसको विरुद्धपनि उत्तिकै प्रभावकारी हुने ठानिएको छ।


कोरोनाभाइरसको कहर कहिले सकिएला र काम गर्न पाइएला भन्ने आशामा उनको दिन बितिरहेको छ।

गिरी भन्छन्, "कोरोनाभाइरस साम्य भएपछि खुला गर्ने भनेका छन्। होस्टलमा बस्दा दिक्क लागिसक्यो । न घर जान पाइन्छ, न काम गर्न।"

तर मलेशियाकै एक आवासीय क्षेत्रमा सुरक्षा गार्डको काम गर्ने तनहुँका मोहन अधिकारीलाई भने भ्याई-नभ्याई छ।

मलेशियाले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण रोक्न मार्च १८ देखि आवागमन नियन्त्रण गरिरहेको छ जसका कारण कैयौँ नेपालीहरूको रोजगारी अन्योलमा परेको छ।

काममा नियमित गइरहेका तनहुँका अधिकारीसहित अन्य नेपालीलाई भने कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको डर छ ।

अधिकारी भन्छन्, "दैनिक धेरै मानिसहरूको ओहोरदोहोर हुन्छ। भित्र आउनेको तापक्रम जाच्ने काम समेत मैले नै गर्नुपर्छ।"

"एउटा मास्क र एक जोर पञ्जाको भरमा काम गर्नुपर्दा सङ्क्रमण हुने पो हो कि भन्ने निकै डर लागिरहेको छ।"

तीन लाख नेपाली

मलेशियास्थित नेपाली दूतावासका अनुसार त्यहाँ तीन लाख २५ हजार नेपाली वैदेशिक रोजगारीमा छन्।

आवागमन नियन्त्रण गरिएपनि कैयौँ उद्योग र कलकारखानाहरू भने सञ्चालन हुँदै आएका छन्।

विद्युतीय र दैनिक उपभोग्य सामग्री, स्वास्थ्यसम्बन्ध... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी सामग्री र सुरक्षासँग सम्बन्धित उद्योगहरू सञ्चालनमा छन्।

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार सङ्क्रमणबाट जोगिन सामाजिक दूरी, सुरक्षित सेवा र सुरक्षासम्बन्धी अन्य सबै मापदण्ड पालना गरेरमात्रै ती उद्योग सञ्चालन गर्न पाइन्छ।

ती क्षेत्रमा कार्यरत नेपालीहरू कारोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिममा रहेका छन्।

कोरोना भाइरसः स्वीडनमा कोभिड-१९ फैलिन नदिन कुखुराको सुली प्रयोग गरिँदै

एघार नेपाली सङ्क्रमित

मलेशियाली स्वास्थ्य मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको आइतवार अपरान्हसम्मको तथ्याङ्कअनुसार त्यहाँ कोरोनाभाइरसबाट ६,२९८ जना सङ्क्रमित भएकोमा ४,४१३ जना निको भइसकेका छन्।

सङ्क्रमितमध्ये ८११ विदेशी नागरिक रहेका र तीमध्ये ११ जना नेपाली छन्।

सङ्क्रमित नेपालीमध्ये दुई जना निको भइसकेका छन् भने बाँकी उपचारमा रहेको र उनीहरूको अवस्था सामान्य रहेको नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण मलेशियामा हालसम्म १०५ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

कोरोना भाइरस: लकडाउन राख्ने कि घटाउने निर्णय गर्ने 'आर' के हो

सयौँ आप्रवासी पक्राउ

अन्तराष्ट्रिय श्रमिक दिवसको दिन मलेशियामा विभिन्न स्थानबाट सयौँ कामदारलाई पक्राउ गरिएको छ।

स्थानीय न्यूज पोर्टल 'द मले मेल' का अनुसार प्रशासनले मे १ मा ५८६ जना गैरकानुनी विदेशी आप्रवासीलाई पक्राउ गरेका थिए।

तर पक्राउ पर्नेमा नेपाली नरहेको नेपाली दूतावासका एक अधिकारीले बीबीसीलाई बताए।


कोरोनाभाइरसको खोपबारे धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन्

ज्यानुअरी २३ सम्म छ करोड भन्दा बढी मानिसले खोपको केही मात्रा लिइसकेका छन्।

तर अन्य देशहरूले आफ्नो अभियानलाई तीव्र बनाउने प्रयास गर्दा पहिला थाहा नभएका कैयौँ विषयबारे कुराहरू आइरहेका छन्।

अहिलेसम्म पनि खोपबाट प्राप्त हुने प्रतिरोध क्षमता कति समय रहन्छ वा विश्वभरि देखा परेको नयाँ खालको भाइरसविरुद्ध खोप प्रभावकारी हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्नहरू उठेका छन्।

वैश्विक इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो खोप अभियान आरम्भ भएको झन्डै दुई महिना पुग्न लाग्दा यहाँ अझै कायम चार प्रश्नको चर्चा गर्दैछौँ।

१. खोपबाट कति समय प्रतिरोधी क्षमता प्राप्त हुन्छ?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि वा खोप लगाएपछि हामीमा कस्तो प्रतिरोध क्षमता विकास हुन्छ भन्ने प्रश्न हालैका महिनाहरूमा हामीले सुन्दै आएका छौँ।

महामारी सुरु भएको एक वर्षपछि मध्यम-दीर्घकालमा हुने प्रतिरोध क्षमताबारे पहिलो अध्ययन प्रकाशित भएको छ।

खोपले कोभिड-१९ विरुद्ध कति लामो समयसम्म प्रतिरक्षा गर्छ भन्ने स्पष्ट छैन

खोप विकास गर्न लागेको समयका कारण पनि लामो समयावधिको अध्ययन हुन सकेको छैन।

तर क्यालिफोर्नियास्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थित ल होया इन्स्टिट्यूट अफ इम्यूनोलजीका अनुसार कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट निको भएको कम्तीमा छ महिनासम्म पनि कैयौँ प्रतिरोधात्मक प्रतिक्रियाहरू देखा परेको पाइएको छ।

पब्लिक हेल्थ अफ इङ्ग्ल्यान्डले कोभिड-१९ भएका व्यक्तिहरू कम्तीमा पाँच महिनासम्म सुरक्षित रहने बताएको थियो।

कतिपय वैज्ञानिकहरू विकसित प्रतिरोध क्षमता अझ धेरै समय वा वर्षसम्म कायम रहन सक्ने ठान्छन्। तर सबै बिरामीको हकमा अवस्था एउटै नहुन सक्छ।

 प्रत्येक मानिसले थोरै वा धेरै सुरक्षा प्राप्त गर्न सक्छन् जसको आधारमा पुन: सङ्क्रमणको सम्भावना निर्भर रहन्छ।

यूनिभर्सिटी अफ लेस्टरका भाइरसविज्ञ डा. जुलियन टाङ भन्छन्, “हामीले भर्खरै खोप दिन थालेकाले कति समय प्रतिरोध क्षमता कायम रहन्छ भन्न सकिँदैन। यो बिरामी र खोपको प्रकारअनुसार फरक पर्न सक्छ तर सम्भवतः छदेखि १२ महिनासम्म रहन्छ।”

तर संयुक्त राज्य अमेरिकाको मायो क्लिनिकका मलेक्यूलर मेडिसिनका प्राध्यापक एन्ड्रू ब्याड्ली आशावादी छन्।

“मलाई खोपको प्रभाव र प्रतिरोध क्षमता कैयौँ वर्षसम्म देखा पर्छ भन्ने लाग्छ। नयाँ प्रकारको सङ्क्रमणका घटना देखा परेका व्यक्तिबारे विस्तृत विश्लेषण गर्नुपर्छ र  बिरामीहरूले खोपपछि कस्तो प्रतिक्रिया जनाउँछन् त्यो हेर्नुपर्छ।”

खोपको प्रकार र व्यक्तिअनुसार प्रतिरोध क्षमता फरक पर्न सक्छ

२. के खोप लगाएपछि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुन सक्छ?

हुन सक्छ र त्यसका कैयौँ कारण छन्।

पहिलो खोपहरूले दिने सुरक्षा उनीहरूको प्रकार हेरीकन पहिलो वा एकमात्र खोपको मात्रा लिएको दुई वा तीन हप्ताअघिबाट सुरु हुँदैन।

“यदि खोप लगाएको एक दिन वा एक हप्तामा तपाईँ भाइरसको संसर्गमा पुग्नुभयो भने तपाईँलाई सङ्क्रमणको जोखिम रहन्छ र तपाईँले अरू मानिसहरूलाई पनि भाइरस सार्न सक्नुहुन्छ,” टाङले बीबीसीसँग भने।

तर आवश्यक खोपको मात्रा लिएको कैयौँ हप्तापछि पनि सङ्क्रमण देखा पर्न सक्छ।

डा. ब्याड्ली भन्छन्, “उपलब्ध तथ्याङ्कले व्यक्तिहरूलाई कोभिड हुन सक्ने देखिन्छ तर उनीहरूमा कम प्रभाव देखा पर्छ र कम बिरामी पर्छन्।”

उनी खोप लगाएका व्यक्तिबाट अरूलाई भाइरस सर्ने सम्भावना पनि कम हुने विश्वास गर्छन्।

खोपले प्रभावकारी रूपमा उल्लेख्य सङ्ख्यामा मानिसहरूलाई सुरक्षा दिनेमा केही सहमति छ तर कुन हदसम्म तिनले सङक्रमण र विस्तार नियन्त्रण गर्छन् भन्ने थाहा हुनसकेको छैन।

दक्षिण अफ्रिकामा भेटिएको कोरोनाभाइरसको प्रकार धेरै चोटि...


कोरोनाभाइरसको तनावबाट मुक्त हुन रक्सीको प्रयोग नगर्न डब्लु एच ओ ले सुझाएको छ

कतिपय मानिसका निम्ति रक्सीसेवन एकान्तसँग जुझ्ने उपायको रूपमा देखा परेको छ।

अमेरिकाबाट प्राप्त आँकडा अनुसार सर्वेक्षण गर्ने निल्सनले मार्च २१ मा सकिएको एक साताको अवधिमा, अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा, त्यहाँ रक्सीको विक्री ५५ प्रतिशतले बढेको पाएको थियो।

युके तथा फ्रान्सबाट प्राप्त आँकडामा पनि रक्सीको विक्री बढेको देखिएको छ। त्यसले मानिसहरूले मदिराको सहारा लिँदा स्वास्थ्यमा अन्य जटिलता बढ्ने चिन्ता बढेको छ।

अमेरिकामा रक्सीको विक्री बढेको छ

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लु एच ओ) ले महामारीको बेला उत्पन्न हुने तनावसँग जुझ्ने बारे प्रस्ट सुझाव दिएको छ। उसले आफ्ना मनोभावनासँग जुझ्न मदिरापान वा चुरोट वा लागुऔषधको सहारा नलिन चेतावनी दिएको छ।

पूर्ण प्रतिबन्ध

दक्षिण अफ्रिका तथा भारतजस्ता देशले भने लकडाउनसँगै रक्सीको विक्रीमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएका छन् ताकि मानिसहरू कतै हेलमेल नगरुन्।

त्यसले दक्षिण भारतीय राज्य केरलाका रतीश सुकुमारनजस्ता मानिसका सामु गम्भीर चुनौती खडा भएको छ।

"म नियमित रक्सी पिउँछु," रतीश ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भन्छन्। "तर रक्सी पिउन नपाउँदा र घर बाहिर निस्कन नपाउँदा म अप्ठेरोमा परेको छु।"

रतीश सुकुमारनले प्रतिबन्धलाई रक्सी छाड्ने अवसरको रूपमा प्रयोग गर्ने बताएका छन्

फिल्म तथा टिभी उद्योगमा काम गर्ने ४७ वर्षीय यी लेखकले आफूलाई जँड्याहा ठान्दैनन्।

"तर बेलाबेला म रक्सी सम्झिरहेको छु," उनले भने।

छाड्ने अवसर

भारतको तीन हप्ता लामो लकडाउनले उनलाई आफू रक्सीमा कति निर्भर रहेको खुलाएको बताए।

उनले अब यसलाई रक्सीको कुलत त्याग्ने अवसरको रूपमा प्रयोग गर्ने निर्णय गरेका छन्।

रतीश केरलाको राजधानी तिरुवनन्तपुरममा बस्छन्। त्यहाँ खानेकुरा र औषधिका बाहेक अरू सबै पसल बन्द छन्।

गत पच्चीस वर्षदेखि नियमित रक्सी सेवन गर्दै आएका रतीशलाई अचेल नौलो अनुभव भइरहेको छ।

"कार्यदिनहरूमा म साँझ परेपछि पिउँथेँ। बिदाका दिनमा चाहीँ दिउसोदेखि पिउन सुरु गर्थेँ।"

गत ६ महिनामा धेरै आवतजावत गर्नुपरेकाले उनले दिनहुँ जस्तो रक्सी पिएका थिए।

"मैले कति रक्सी पिउँछु भन्ने चाहीँ साथीहरूमा भर पर्छ। सामान्यतया: पाँचदेखि छ पेग हुन्छ।"

अधिकांश भारतीय महिलाजस्तै उनकी श्रीमतीपनि रक्सी पिउँदिनन् र श्रीमानलाई घरमै पार्टी गर्न अनुमति दिन्नन्।

त्यसैले धेरैजसो रतीशले नजिकैका रेस्टुरेन्टहरूमा साथीभाइसँग रक्सी पिउँथे।

संयमताको परीक्षण

भारतमा रक्सी तोकिएका विक्रीकेन्द्रबाट मात्र विक्री गरिन्छ। जहिँतहिँ सुपरमार्केटमा मदिरा पाइँदैन।

प्रतिव्यक्ति रक्सी उपभोगमा भारतभरिमा केरला राज्य सबभन्दा अगाडि छ

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कडा बन्देजका घोषणा गर्नासाथ रतीशका साथीहरू रक्सी किन्न गए।

रतीशले चाहीँ आफ्नो संयमको परीक्षण गर्ने निधो गरे।

"आधिकारिक घोषणापश्चात् पनि हाम्रो क्षेत्रका केही रक्सी पसल खुलेका थिए," उनले भने, "तर मैले नकिन्ने निर्णय गरेँ।"

सातदिन वित्दानवित्दै उनलाई आफ्नो प्रिय ब्र्याण्डीको याद आयो।

मद्दतका लागि अनुरोध

"मैले बीसजना जतिलाई मद्दतका लागि फोन गरेँ। रक्सी जसरी पनि घर ल्याउने योजना बनाएँ। तर केही सीप लागेन।"

रतीशले गरेको अनुभव विश्वभरि रक्सी त्याग्न खोज्ने मानिसहरूले गर्ने अनुभवसँग मिल्छ।

रतीश अचेल समय कटाउन आफ्ना कुकुरहरूसँग खेल्छन्

युकेमा सरकारले रक्सी पसल बन्द गराएको छैन। बरू त्यसलाई पनि खुल्न नसक्ने आवश्यक सूचीका व्यापारमा राखिएको छ।

तर यो बेला त्यहाँ रक्सीको लतबाट छुटकारा लिन खोज्नेहरूका निम्ति परामर्श सेवा उपलब्ध छैन।...


कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार

तर विज्ञहरूले नेपालमा कोरोनाभाइरस महामारी मच्चिइरहेकै बेला परीक्षण कम गरेकोप्रति गम्भीर चिन्ता प्रकट गर्दै भाइरसले खेल्ने ठाउँ धेरै पाए नेपालमै पनि नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकार उत्पत्ति हुनसक्ने बताएका छन्।

नेपाल र यूकेबीच सिधा हवाई सेवा नभए पनि विभिन्न देश हुँदै यूकेबाट मानिसहरू आउने गरेका छन्।

सोमवार नै नागरिक उड्ययन प्राधिकरणले सबै वायुसेवालाई बुधवार राति ११:५९ पछि यूकेबाट वा यूके हुँदै नेपाल आइपुग्ने यात्रुहरूलाई नल्याउन निर्देशन दिएको छ।

जसका कारण यूकेमा देखिएको नयाँ कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नेपालमा पनि भित्रिन सक्ने आशङ्काहरू व्यक्त भइरहेका छन्।

यसै सन्दर्भमा कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन केन्द्र सीसीएमसी निर्देशक समिति बैठकले यूकेबाट नेपाल आउन प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको संयोजक महेन्द्र गुरागाँइले बताए।

उनी भन्छन्, "यूकेबाट आउन अहिले रोक लगाउने निर्णय भएको छ।"

"ट्रान्जिटमा आइसकेका र उडान शुरू गरिसकेकाहरूका लागि होटलमा क्वारन्टीन राखेर स्वास्थ्यले परीक्षण गरेर पठाउने तर उडान बाँकी रहेकाहरूलाई भने रोक्ने निर्णय भएको छ।"

यूकेको एक विमानस्थल (फाइल तस्ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िर)

यस्तो निर्णयको जानकारी सबैलाई पठाइसकिएको र यूकेबाट अनि यूके हुँदै कुनै पनि यात्री अव अर्को निर्णय नभएसम्म नेपाल आउन नपाउने उनको भनाइ छ।

कोरोनाभाइरको नयाँ प्रकारलाई नेपाल भित्रिन नदिन सरकारले यस्तो निर्णय गर्नु सकारात्मक भएको जनस्वास्थ्यविद्‌हरूको भनाइ छ।

केही जनस्वास्थ्यविद्ले नेपालमै पनि कोरोनाभाइरसले रूप फेर्न सक्ने जोखिम रहेको भन्दै परीक्षण, सङ्क्रमितको सम्पर्कमा आएकाहरूको खोजी र आइसोलेशनलाई बढाउनु पर्ने धारणा राखेका छन्।

पछिल्ला दिनमा परीक्षण घट्नुले पनि सङ्क्रमणले अर्को रूप लिने हो कि भन्ने चिन्ता जनस्वास्थ्यविद्‌मा पाइन्छ।

यूकेका कैयौँ यात्रु कतार एअरवेजको विमानबाट नेपाल आउने गर्छन्

नेपाल भित्रै पनि उक्त भाइरसले अर्को रूप लिने जोखिम कायम भएको औंल्याउँदे सङ्क्रामक रोग विज्ञ डा. अनुप सुवेदी भन्छन्, "अहिलेकै कोरोनाभाइरस पटक्कै नियन्त्रण भएको छैन जस्तो देखिन्छ।"

उनी भन्छन्, "त्यस्तो अवस्था रह्यो भने नयाँ प्रकार आएको पनि हामीले पत्ता लगाउन सक्दैनौँ। भाइरसले प्रशस्त खेल्ने ठाउँ पायो भने चाहिँ नयाँ नयाँ प्रकार उत्पन्न त्यसरी हुन्छ।"

"त्यसैले सङ्क्रमितको सङ्ख्या कम हुन सक्यो भने मात्रै हामी नयाँ प्रकार आउने सम्भावनाबाट जोगिन सक्छौँ।"

"महामारी नियन्त्रणका सामान्य उपायहरू परीक्षण, कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ, आइसोलेशन र क्वारन्टीनका काम तीव्र बनाउनुपर्छ। उच्चतम राजनीतिक निकायले यसलाई आफ्नो समस्याक रूपमा लिनुपर्छ र सङ्ख्या कम भएको नक्कली तथ्याङ्कका पछि लाग्न हुँदैद्द" डा. सुवेदीको सुझाव छ।


कोरोनाभाइरसको प्रकोप देखिएको इटलीसँग ती सबै घटना जोडिएका छन्।

अस्ट्रिया, क्रोएशिया र स्विट्जरल्यान्डका अनुसार इटली पुगेर आएका व्यक्तिहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको हो।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिने पहिलो ल्याटिन अमेरिकी देश ब्राजिल बनेको छ। सङ्क्रमित व्यक्ति इटलीबाट फर्किएका ब्राजिलका नागरिक भएको बताइएको छ।

प्रभावित

युरोपमा हालसम्म सबैभन्दा नराम्ररी प्रभावित देश इटली बनेको छ। त्यहाँ तीन सय जनाभन्दा बढी व्यक्ति सङ्क्रमित भएका छन् भने ११ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

तर उसका छिमेकी देशहरूले  इटलीसँगको नाका बन्द गर्ने कदम "असमानुपातिक" हुने बताएका छन्।

'कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीसँग जुझ्न तयार रहनुपर्छ'

इरानका स्वास्थ्य उपमन्त्रीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण

युरोपभरि र मध्य एवम् दक्षिणी इटलीमा सङ्क्रमणका नयाँ बिरामी देखिइरहँदा मङ्गलवार सम्पन्न एउटा बैठकमा फ्रान्स, जर्मनी र इटलीका स्वास्थ्यमन्त्री तथा युरोपेली आयोगले नाकाहरू खुला राख्ने प्रतिबद्धता जनाएका हुन्।

"सिमानाले अर्थ नराख्ने एउटा नयाँ भाइरसका बारेमा हामीले कुरा गरिरहेका छौँ," इटलीका स्वास्थ्यमन्त्री रोबेर्टो स्पेरान्जा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले भने।

कोभिड-१९ अर्थात् नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकोप अझै फैलन सक्ने भन्दै विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका एक वरिष्ठ अधिकारीले तत्काल तयारी गर्न देशहरूलाई सुझाव दिएका छन्।

ब्रुस एलवार्डले थुप्रै राष्ट्रहरू नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुझ्न तयार नरहेको बताए।

उनले भने, "पहिलो कुरा मानसिकतामा परिवर्तन हुनुपर्छ। यो भाइरस विश्वभरि चाँडै फैलन सक्छ।"

चिन्ताजनक

नयाँ कोरोनाभाइरसका ८० हजार सङ्क्रमणका घटनाका बीच खासगरि इरानमा देखिएको प्रकोपको स्तर चिन्ताजनक रहेको बताइन्छ।

इरानी अधिकारीहरुका अनुसार कोरोनाभाइरसका कारण त्यहाँ अहिलेसम्म १५ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

इरानका स्वास्थ्य उपमन्त्रीमा समेत कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको छ।

यसैबीच, नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकोपका कारण संयुक्त राज्य अमेरिका र युरोपका शेअर बजारमा लगातार दोस्रो दिन नकारात्मक प्रभाव परेको छ।

अमेरिकी शेअर बजारको एक सूचक मानिने डाउ जोन्समा सोमवारयता छ प्रतिशतभन्दा बढीले गिरावट आएको छ।

तर ट्रम्प प्रशासनका आर्थिक सल्लाहकार ल्यारी कडलोले कोरोनाभाइरसले आर्थिक त्रासदी फैलाउने कुरामा आफ्नो विश्वास नरहेको र मूल्य घटेकाले शेअर खरिद गर्ने यो 'राम्रो समय' भएको बताएका छन्।

यसअघि प्यारिस, लन्डन र फ्र्याङ्कफर्टस्थित शेअर बजारमा करिब दुई प्रतिशतको गिरावट देखिएको थियो।


कोरोनाभाइरसको प्रकोपलाई अहिले नै 'प्यान्डेमिक' वा विश्वव्यापी महामारी भन्न सकिने अवस्था नरहे पनि राष्ट्रहरू "तयारीको चरणमा" रहनुपर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओले जनाएको हो।

स्वासप्रस्वासको समस्या उत्पन्न गराउने कोभिड-१९को प्रकोप दक्षिण कोरिया, इटली र इरानजस्ता देशहरूमा फैलिने क्रम जारी छ जसले चिन्ता बढाएको छ।

सोमवार मात्रै इराक, अफगानिस्तान, कुवेत, ओमान र बहराइनमा कोरोनाभाइरसको पहिलो सङ्क्रमण फेला परेको बताइएको छ।

ती सबै देशमा सङ्क्रमण भएका पाइएकाहरू इरानबाट आएको बताइएको छ।

बहराइनका अधिकारीहरूका अनुसार सङ्क्रमित व्यक्ति विद्यालयका बस चालक हुन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको भनाइ

डब्लूएचओका प्रमुखले सोमवार सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानीका क्रममा इरान, इटली र दक्षिण कोरियामा देखा परेको कोरोनाभाइरसका नयाँ घटना "निकै चिन्ताजनक" रहेको बताएका छन्।

उनले भने: "के यो भाइरस महामारीका रूपमा फैलन सक्ने सम्भावना छ? पक्कै पनि छ। तर के हामी त्यहाँ पुगि सक्यौ? हाम्रो मूल्याङ्कनले भन्छ हालसम्म त्यस्तो भएको देखा परेको छैन।"

विश्वका विभिन्न भागहरूमा कुनै सङ्क्रामक रोगले एकै पटक खतरा उत्पन्न गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ायो भने त्यसलाई 'प्यान्डेमिक' वा विश्वव्यापी महामारी भनिन्छ।

हालसम्म करिब ३० राष्ट्रमा उक्त भाइरसको सङ्क्रमण भएका १,२०० भन्दा बढी घटना पुष्टि भइसकेको छ भने २० भन्दा बढीले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

इटलीमा सोमवार तीन जनाको मृत्यु भएको छ।

यो सँगै त्यहाँ कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान जानेको सङ्ख्या छ पुगेको छ।

चीनबाट सुरु भएको भाइरसका कारण त्यहाँ हालसम्म करिब २६०० जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

त्यस्तै चीनमा करिब ७७,००० मा उक्त भाइरसको सङ्क्रमण रहेको बताइएको छ।

प्रभाव

भाइरसले पार्न सक्ने आर्थिक प्रभावको चिन्ताबीच विश्वव्यापी शेयर बजारमा तीव्र गिरावट देखिएको छ।

उक्त भाइरससँग जुझ्ने पहल जारी राखेको चीनले त्यसलाई कायम राख्न प्रत्येक वर्ष मार्च महिनामा हुने न्याशनल पिपल्स कङ्ग्रेस सार्ने बताएको छ।

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका निर्णय पारित गर्ने उक्त बैठक सन् १९७८ यता प्रत्येक वर्ष हुँदै आएको छ।

कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमितहरू मध्ये मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १ देखि २ प्रतिशत रहेको बताइए पनि डब्लूएचओले मृत्यु दर हालसम्म थाहा भई नसकेको बताएको छ।