त्यहाँको खराब आर्थिक अवस्था र तनावपूर्ण अवस्थालाई कम गर्ने प्रयासमा चालिएको कदम स्वरुप ती कामदारलाई बाँकी रहेको तलब वितरण गर्न थालिएको हो।

हमास उग्रवादी समूहको नियन्त्रणमा रहेको गाजा क्षेत्रका मजदुरहरूलाई तलब वितरण गर्न खाडी राष्ट्र कतारले एक करोड पचास लाख डलर बराबरको रकम उपलब्ध गराएको थियो।

बीबीसी संवाददाता योलाण्ड नेल भन्छिन्, प्यालेष्टिनी सरकारी कामदारहरू आफ्नो बक्यौता तलब थाप्न बिहान सबेरैदेखि लामो लाइनमा बसेका थिए।

सशस्त्र खेमाका अगुवा हमासको नयां प्रमुख

इजरेल-गाजा संघर्षको पृष्ठभूमि - BBC News नेपाली

डलर

केहीले सय डलरको नोट हातमा लिएर तलब वितरणस्थलबाट बाहिरिएका देखिन्थे।

यो मामिलामा इजरेली अधिकारीहरूले केही टिप्पणी गरिसकेका छैनन् तर ती कर्मचारीहरूलाई वितरण गरिने पहिलो किस्ता बापतको रकम एकजना कतारी दूतले सुटकेसहरूमा भरेर गाजा स्ट्रिपमा ल्याएका बताइएको छ।

गाजामा नियन्त्रण कायम राखेको हमासले रोजगारी दिएको प्यालेष्टीनी कामदारहरूको तलबका लागि नौ करोड डलर उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त भएको छ।

इजरेलसँग औपचारिक कुटनीतिक सम्बन्ध नभएको कतार, हमासको लामो समयदेखिको साझेदार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हो।

आतंकवादी

हमासलाई इजरेल, अमेरिका र युरोपेली संघले एक आतंकवादी समूहका रुपमा हेर्ने गर्दछन्।

इजरेलले अनुमोदन गरेको एक सम्झौता अन्तर्गत दोहाले गाजामा रहेको एक विद्युत गृहका लागि आवश्यक इन्धन खरिद गर्न सुरु गरिसकेको छ।

यो कदमपछि हालैका दिनमा त्यहाँ विद्युत आपूर्तिमा देखिएको समस्या वर्षौंपछि केहि सहज बन्न पुगेको देखिएको छ।

इजिप्ट र संयुक्त राष्ट्रसंघले इजरेल र हमासबीच दीर्घकालीन युद्धविराम सम्झौता हासिल गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।


त्यहाँको मेडिकल रिसर्च एशोसियसनले उक्त जानकारी दिएको हो।

जसअनुसार आइतवार मुम्बईमा छजना र पुणेमा चारजना गरी महाराष्ट्र राज्यमा थप १० जना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

महाराष्ट्रको स्वास्थ्य विभागका अनुसार त्यहाँ ७४ जनामा सङ्क्रमण भेटिएको छ र एकजनाको मृत्यु भएको छ।

आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार भारतमा अहिलेसम्म छजनाको मृत्यु भएको छ।

कतारबाट पुगेकाको मृत्यु

नेपालको सिमाना जोडिएको बिहार राज्यमा दुईजना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेको र एकजनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ।

राजधानी पटनाको एम्स अस्पतालमा ती व्यक्तिको मृत्यु भएको हो।

स्थानीय पत्रकार नीरज सहायका अनुसार हालसालै ती व्यक्ति कतारबाट फर्किएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

उनको मृत्यु शनिवार भएको थियो र पछि प्राप्त रिपोर्टमा उनमा कोरोनाभाइरस पोजेटीभ देखिएको बताइएको छ।

अस्पतालमा उपचार गराइरहेका अर्का सङ्क्रमित व्यक्ति हालै स्कटल्यान्डबाट फर्किएका थिए।

आइतवारभन्दा अघि बिहारमा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका थिएनन्।

इटलीबाट ल्याइए भारतीय विद्यार्थी

इटलीको रोमबाट २६३ जना भारतीय विद्यार्थीलाई भारत पुर्‍याइएको छ।

एयर इन्डियाको एउटा विशेष विमानबाट उन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीहरूलाई आइतवार बिहान स्थानीय समयअनुसार करिब सवा नौ बजे दिल्ली पुर्‍याइएको हो।

उनीहरू सबैलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

अहिलेसम्म विदेशमा रहेका १६ सयजना भारतीयलाई स्वदेश फर्काइएको छ।

इटली कोरोनाभाइरसबाट निकै प्रभावति हुन पुगेको देश हो।


त्यहाँको विदेश मन्त्रालयका एकजना वरिष्ठ अधिकारीले पोम्पेओको ठाउँमा अलि सावधानपूर्वक तथा परिपक्व हिसाबले कुरा गर्ने मानिस आवश्यक भएको बताए। यसअघि प्योङयाङले एउटा नयाँ किसिमको अस्त्रको परीक्षण गरेको जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाको विदेश मन्त्रालयका एकजना वरिष्ठ अधिकारी क्वन जङ गनले अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले "वाहियात कुरा गरेको" आरोप लगाए।पोम्पेओका जथाभाबी अभिव्यक्तिले खतरनाक स्थिति निर्माण गरिरहेको उनले बताए।

गत फेब्रुअरीमा किम र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पबीच भियतनाममा भएको शिखर सम्मेलन विना सहमति टुङ्गिएको थियो। यसअघि प्योङयाङले एउटा नयाँ किसिमको अस्त्रको परीक्षण गरेको जनाएको थियो। जुन हनोइको सम्मेलनपश्चात् गरिएको पहिलो त्यस्तो परीक्षण हो।

"शक्तिशाली युद्धशीर्ष"

"ट्याक्टिकल गाइडेड वेपन" भनिएको सो अस्त्रबारे त्यहाँको सरकारी समाचारसंस्थाले धेरै जानकारी दिएको छैन तर उसले त्यसमा "शक्तिशाली युद्धशीर्ष" जडान भए‍को उल्लेख गरेको छ।

उत्तर कोरियाले यसअघि पनि यस्तै किसिमको अस्त्र परीक्षण गरेको दाबी गरेको थियो। तर पर्यवेक्षकहरूले त्यसलाई अमेरिकामाथि दबाव सिर्जना गर्ने प्रयासका रूपमा अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्थ्याएका थिए।

उक्त अस्त्रबारे खासै धेरै विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

यद्यपि सानो दुरीको अस्त्र भएकोले त्यसबाट संयुक्त राज्य अमेरिकालाई खतरा नरहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ। गत वर्ष आफ्नो परमाणुक्षमता "पुष्टि भइसकेको" जनाउँदै प्योङ्याङले अबका दिनमा अन्य महाद्वीपमा हमला गर्न सक्ने लामो दुरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाले बलिस्टिक र लामो दुरीको क्षेप्यास्त्रमा समेत अटाउने परमाणुबम बनाएको र उक्त अस्त्र अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने दाबी गर्दै आएको छ।

गत हप्ता नेता किमले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले वार्ताका लागि "सही नियत" लिएर आए थप वार्ता गर्न सकिने बताएका थिए। उत्तर कोरिया अमेरिकाले आर्थिक प्रतिबन्ध हटाओस् भन्ने चाहन्छ भने वाशिङटन कोरियाली प्रायद्वीपमा परमाणु निरस्त्रीकरण होस् भन्ने चाहन्छ।


त्यहाँको सरकारी समाचारसंस्थाका अनुसार किमले पारमाणविक अस्त्रको विकासलाई निरन्तरता दिइने र एउटा नयाँ 'रणनीतिक अस्त्र' को विकास गरिने सत्तारूढ दलका अधिकारीहरूलाई बताएका हुन्।

किमले कोरियाली प्रायःद्वीपलाई पारमाणविक अस्त्रमुक्त बनाउने विषयमा अवरुद्ध वार्ता पुनः थाल्न संयुक्त राज्य अमेरिकालाई सन् २०१९ को अन्त्यसम्मको समय दिएका थिए।

तर उनले सम्भावित वार्ताका लागि ढोका खुला राखिएको सङ्केत दिएका छन्। उनले क्षेप्यास्त्र परीक्षण अमेरिकी व्यवहारमा भर पर्ने बताएका छन्।

अमेरिकी प्रतिक्रिया

किमको चेतावनीपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेताले 'परमाणु निरस्त्रीकरणबारे एउटा सहमतिमा हस्ताक्षर' गरेको बताए।

"मलाई लाग्छ उनी वचन राख्ने मानिस हुन्," संवाददाताहरूसँग फ्लोरिडामा कुरा गर्दै भने।

उत्तर कोरियाले सन् २०१९ मा विभिन्न क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो

किमको घोषणाप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै अमेरिकी रक्षामन्त्री मार्क एस्परले युद्धको साटो उत्तर कोरियाले शान्ति र समृद्धि रोज्छ भन्ने आफ्नो विश्वास रहेको बताएका छन्।

"यदि किमले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई दिएको वचन भङ्ग गरे भने त्यो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एकदमै निराशाजनक हुन्छ," उनले सीबीएसलाई भने।

उनका अनुसार ट्रम्पले ठूला सैन्य अभ्यास नगर्ने सहमति व्यक्त गरेपछि किमले अस्त्रपरीक्षण नगर्ने वचन दिएका थिए। "हामीले आफ्नो वचन राखेका छौँ। उनले पनि आफ्नो वचन राख्छन् भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ," उनले भने।

परीक्षण स्थगन

सन् २०१७ यता उत्तर कोरियाले कुनै पारमाणविक अथवा लामो दूरीको क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गरेको छैन।

गत एप्रिल महिनामा किमले अमेरिका उचित अभिप्राय लिएर आए राष्ट्रपति ट्रम्पसँग तेस्रो शिखर वार्तामा भाग लिन आफू तयार रहेको बताएका थिए।

प्रत्युत्तरमा ट्रम्पले एउटा ट्वीटमार्फत् किमको प्रशंसा गर्दै उनको धारणाको स्वागत गरेका थिए।

गत जुन ३० मा डोनल्ड ट्रम्प उत्तर कोरियाका नेता किमलाई भेट्न दुई कोरियाको सीमामा पुगेका थिए

गत फेब्रुअरीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किमबीचको दोस्रो शिखर बैठक विफल भएको थियो। उत्तर कोरियाविरुद्ध लगाइएका आर्थिक नाकाबन्दीहरू हटाउन अमेरिका तयार नभएपछि भियतनामको हनोईमा भएको वार्ता विनासहमति टुङ्गिएको थियो।

उत्तर कोरियाले सन् २०१९ को उत्तरार्धमा विभिन्न क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गरेको थियो। अमेरिकालाई दबाव दिन गरिएको उसले त्यसको गरेको भन्ठानिएको छ।

पारमाणविक अस्त्र र अमेरिकासम्म मार हान्ने क्षमता भएका इन्टर्कन्टिनेन्टल बलिस्टिक मिसाइल (आईसीबीएम) को परीक्षण स्थगन गर्ने उसको निर्णय अमेरिकासँग वार्ता गर्ने एउटा प्रमुख आधार थियो।

'बाध्यता छैन'

नयाँ वर्षको पहिलो दिन पार्टीको बैठकमा बोल्दै किमले उत्तर कोरियालाई अस्त्रपरीक्षण स्थगन गर्ने आफ्नो घोषणा पालना गरिराख्न कुन बाध्यता नभएको बताए।

अमेरिकाले दक्षिण कोरियासँग सैन्य अभ्यासलाई निरन्तरता दिएकाले उत्तर कोरियाले अस्त्रपरीक्षणसम्बन्धी निर्णय एकतर्फी रूपमा कायम राख्नु आवश्यक नभएको उनको तर्क भएको केसीएनएले जनाएको छ।

किमले 'संसारले निकट भविष्यमै नयाँ रणनीतिक अस्त्र देख्ने' चेतावनी दिए पनि त्यसबारे विस्तृत विवरण दिएनन्।

उनी प्योङ्याङमा आयोजित पार्टीका नेताहरूको भेलामा बोलेका थिए।

यो समयमा भेला आयोजना गर्नु असामान्य मानिन्छ।

पहिला किमले नववर्षको उपलक्ष्यमा भाषण गर्ने गरेका थिए। तर यसपालि त्यसको कुनै सङ्केत देखिएको छैन।

निरस्त्रीकरणको कुरा

ट्रम्प र किमबीच पहिलो पटक सन् २०१८ मा सिङ्गापुरमा शिखर वार्ता भएको थियो।

सिङ्गापुरमा भएको ऐतिहासिक भेटवार्तामा दुई नेताले...


त्यहाँस्थित नेपालीभाषी समुदायका नेताहरूले बताएअनुसार उक्त विधेयकको विरोधमा आसामका आदिवासीहरूले गरिरहेका आन्दोलनमा नेपालीभाषीहरू पनि सहभागी भइरहेका छन्।

उक्त विवादास्पद विधेयकको भारतका अन्य राज्यहरूमा पनि विरोध भइरहेको छ।

विधेयकले आफ्नो अधिकारलाई सीमित पार्न सक्ने भन्दै आसामका विभिन्न आदिवासीहरूले विरोध जनाइरहेका छन्।

विरोधप्रदर्शनमा नेपालीभाषीहरू पनि सहभागी भएको आसाम गोर्खा सम्मेलनका सभापति रामप्रसाद शर्माले बताए।

विरोधमा सहभागिता

सन् २०१४ देखि २०१९ सम्म आसामबाट सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीका तर्फबाट लोकसभामा सांसद रहिसकेका शर्माले भने, "यहाँका आदिवासीहरू गरेको आन्दोलमा आसाम गोर्खा सम्मेलन र अखिल आसाम गोर्खा छात्र संस्थाले पूर्ण समर्थन गरेर सहभागिता जनाइरहेका छन्।"

"हाम्रा सदस्यहरू दिल्लीमा पुगेर पनि धर्नामा बसेका छन्। अब आसाममा हुने विरोधमा पनि हाम्रो समर्थन र सहभागिता रहनेछ।"

भारतमा नागरिकता विधेयकको चर्को विरोध भएको छ

गत अगस्ट अन्तिम साता सार्वजनिक भएको राष्ट्रिय नागरिक रजिस्टर (एनआरसी)को सूचीमा झन्डै एक लाख नेपालीभाषी नसमेटिएपछि आसामका नेपालीभाषाले त्यसको विरोध गर्दै आ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एका छन्।

एनआरसीमा छुटेकाहरूका लागि नागरिकता संशोधन विधेयकमा केही व्यवस्था गरिने ठानिएकोमा त्यस्तो हुन नसकेपछि नेपालीभाषीहरूले विरोध जनाएको कतिपयको भनाइ छ।

असन्तुष्टि

आसामका सञ्चारकर्मी सञ्जीव दाहाल भन्छन्, "यो विधेयकमा एनआरसीमा नाम छुटेकाहरूलाई समेट्छ भन्ने आशा थियो।। मानिसहरूलाई तर यहाँका मूल निवासीहरूको चर्को विरोधका कारण खुलेर यो विधेयकको समर्थन गर्न गोर्खाहरूलाई सहज छैन।"

नेपालीभाषीसम्बद्ध दुईवटा संस्थाहरूले त्यहाँका आदिवासीको आन्दोलनमा समर्थन र सहभागिता जनाए पनि धेरै नेपालीभाषीहरू भने अन्योलमा रहेको उनी बताउँछन्।

उनका अनुसार कतिपयले सरकारले नेपालीभाषीहरूसँग गरेको प्रतिबद्धता पूरा नभएको भन्ठानी असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन्।

अफगानिस्तान, पाकिस्तान र बाङ्ग्लादेशबाट आउने गैरमुस्लिम शरणार्थीलाई धार्मिक धरातलमा नागरिकता दिन सकिने व्यवस्था राखिएपछि उक्त विधेयक विवादास्पद बनेको छ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त विधेयक सबैलाई मिलाएर राख्ने र मानवीय मूल्यले भरिएको भारतको शताब्दियौँ पुरानो परम्पराअनुरूप भएको भन्दै त्यसको प्रशंसा गरेका छन्।

लोकसभाले सोमवार राति उक्त विधेयक पारित गरेको थियो।


त्यही उमेर समूहमा पर्ने अरुणध्वज अधिकारीले खोप लगाउन नपाएको विषय उठाउँदै मङ्गलवार साँझ ट्विटरमा प्रश्न गरे, "मेरो पालो कहिले आउँछ?"

उनले सन्दर्भ जोड्दै ट्वीट गरेका छन्ः "मैले पहिलो मात्रा खोप पाउन बाँकी नै छ। मानिसहरूले दोस्रो लगाउँदैछन्। ६० देखि ६५ उमेर समूहका मानिसको जीवनले पनि अर्थ राख्छ।"

बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनले भने, "६५ वर्षमाथिका मानिसलाई लगाइँदा बुवाले भारतबाट आएको खोप लगाउनुभयो, भाइबुहारीहरूले चीनबाट आएको खोप लगाए। म चाहिँ सरकारले ल्याउँछ अनि लगाउँला भनेर पर्खिएर बसेको छु। मेरो घरमा १२/१५ जनामध्ये म मात्रै खोप लगाउन बाँकी छु। मेरो पालो कहिले आउँछ खोइ?"

अधिकारीले ट्वीट गरेपछि जलस्रोतविद् दीपक ज्ञवालीले पनि आफ्नी श्रीमतीले ६० देखि ६५ वर्ष उमेर समूहमा परेका कारण खोप लगाउन नपाएको भन्दै ट्वीट गरेका थिए।

उनले ट्वीटरमा लेखेका छन्, "मेरी श्रीमती भारतीय खोपका लागि कम उमेरकी भइन् र चिनियाँ खोपका लागि बढी उमेरकी भइन्। उनी पनि खोपको प्रतीक्षामा छिन्।"

उनीहरू जस्तै ६० देखि ६५ उमेर समूहका अधिकांश मानिसले खोप लगाउन पाएका छैनन्।

सरकारले भारतबाट सुरुमा ल्याएको कोभिशील्ड खोप अग्रपङ्क्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तिमा रहेर काम गर्ने वर्ग तथा ६५ वर्ष माथिका नागरिकलाई दिएको थियो।

तर झन्डै एक महिनाअघि भारतले आफ्नै देशमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढ्न थालेको र खोपको माग धान्न गाह्रो भएको भन्दै खोप निर्यातमाथि अस्थायी रोक लगायो।

त्यसपछि चीनबाट नेपालमा भेरो सेल खोप त भित्रियो तर त्यसको तेस्रो चरणको  परीक्षणका बेला ६० वर्ष माथिकालाई नसमेटिएको भन्दै खोप नलगाउन सुझाइयो।

खोप लगाउन गएका ठाउँमा ६० वर्षभन्दा माथिकालागि भेरो सेल खोप दिन मिल्दैन भनेर फर्काइएको गुनासो मानिसहरूको रहेको छ।

तर कतिपयले भने अन्य खोप आउने अन्योलमाझ ६० देखि ६५ वर्षकै उमेर समूहमा रहँदा पनि चीनको भेरो सेल खोप लगाएको बताएका छन्।

अरुणध्वज अधिकारीले ६० देखि ६५ उमेर समूहमै पर्ने आफ्ना भाइबुहारीले पनि भेरो सेल खोप लगाएको बताए।

तर सरकारले भने त्यसलाई सुझाएको छैन। नेपालमा अहिलेसम्म सबै गरी १९ लाखलाई खोप दिइएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कहिले पाउलान् खोप?

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले भने, "भारतबाट आउने खोपको निर्यात रोकिएको र चीनबाट आउने खोप ६० वर्षमाथिका मानिसमा परीक्षण नभएकोले ६० देखि ६५ वर्ष उमेरका मानिसहरूले खोपको पहिलो मात्रा लगाउन पाउनुभएको छैन।"

भारतबाट खरिदका लागि भुक्तानी भइसके पनि कोभिशील्डको थप मात्रा नेपाल भित्रिन अझै कति समय लाग्ने निश्चित नभएको उनी बताउँछन्।

"उक्त खोप कहिलेबाट आउँछ भन्ने निश्चित छैन तर अब ६० देखि ६५ वर्ष उमेर समूहकाले यही खोप पाउने सम्भावना धेरै देखिन्छ," उनले भने।

भारतले झन्डै एक महिनाअघि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहेको र आउँदा साताहरूमा घरेलु माग बढ्ने भन्दै खोप निर्यातमा अस्थायी रोक लगाएको थियो।

भारतको उक्त कदमले एप्रिलको अन्त्यसम्म आपूर्तिमा असर गर्ने ठानिएको थियो।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

यो उमेर समूहमा कति मानिस र कस्ता जोखिम छन्?

सङ्क्रमणको उच्च जोखिममा रहने यो उमेर समूहमा पर्ने मानिसको सङ्ख्या करिब ९ लाख रहेको केन्द्रीय तथ्याङ्क विभागको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

उक्त उमेर समूहमा पर्ने जनसङ्ख्या रोग सङ्क्रमणका हिसाबले जोखिममा रहेको मधुमेह रोग विशेषज्ञ डा. ज्योति भट्टराई बताउँछिन्।

पल्मनरी एन्ड क्रिटिकल केअर विशेषज्ञ डा. रक्षा पाण्डे पनि मधुमेह, उच्च रक्तचापजस्ता समस्या यो उमेर समूहका मानिसमा धेरै हुने भएकोले खोपको प्राथमिकतामा उनीहरूलाई राखिनुपर्ने...


त्यही घटनाक्रममा गल्फ अफ मेक्सिकोमुनिबाट उत्खनन गरिएको १३० मिटर लामो चट्टानको स्वरूप बनेको थियो।

तलको तस्बिरमा भएको पत्थरमा एउटा विशाल क्षुद्रग्रह पृथ्वीमा बजारिएको केही सेकेन्डदेखि घण्टाभित्र थुप्रिएका थिगरहरू छन्।

उक्त प्रलयकारी घटनाकै कारण पृथ्वीबाट डाइनसोरहरू विलुप्त भएका र स्तनधारी जीवको वृद्धि भएको धारणा अनुन्धानकर्ताहरूको छ।

उक्त घटनाका कारण बनेको खाडलको वास्तविकता यूके र अमेरिकाका अनुसन्धानकर्ताहरूले नेतृत्व गरेको एउटा टोलीले पत्ता लगाएको छ।

सन् २०१६ मा ड्रिल गरेर उनीहरूले क्षुद्रग्रह बजारिएपछि बनेको खाडलको अवशेषको हप्तौँ अध्ययन गरेका थिए।

चिक्शुलुब खाडलबाट सङ्कलित यो चट्टानले एउटा कथा भन्छ

झन्डै २०० किलोमिटर फराकिलो उक्त संरचना अहिले मेक्सिकोको युकाटान प्राय:द्वीपमुनि छ। यसको सबैभन्दा संरक्षित केन्द्रीय भाग चाहिँ चिक्शुलुब बन्दरगाहबाट पर तटीय क्षेत्रमा छ।

अनुसन्धानकर्ताको समूहले चट्टानको गर्भमा रहेको एउटा लामो र विशाल खण्ड बाहिर निकाल्यो। त्यसमध्ये १३० मिटर लामो एउटा भागले भूगर्भशास्त्रीहरूले भन्ने गरेको  सिनजोइक युग अर्थात् स्तनधारीहरूको युगको पहिलो दिनको वृत्तान्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त समेटेको छ।

चिक्शुलुब खाडल: जीवनमा परिवर्तन

त्यो विशाल खाडलमाथि कमजोर चुनढुङ्गा भएको क्षेत्रमा सेनोटे भनिने यस्ता खाल्डा बनेका छन्

उक्त खण्डमा चकनाचुर भएका वस्तुहरू थुप्रिएका छन्। तर ती वस्तुहरू यसरी मिलेर बसेका छन् कि त्यसबाट वैज्ञानिकहरू एउटा स्पष्ट निष्कर्ष निकाल्न सक्छन्।

पीँधको २० मिटरतिर सिसाजस्तो अवशेष छ। क्षुद्रग्रह बजारिँदा उत्पन्न ताप र चापको प्रभावले यो चट्टान पग्लियो। तत्काल त्यो खाडलको पीँधभरि फैलियो।

विस्फोटका कारण बनेको तातो पदार्थमा पानी परेपछि क्रमिक रूपमा पग्लिएर जमेको चट्टानका टुक्राहरू बने।

त्यो पानी त्यतिबेला अस्तित्वमा रहेको कम गहिरो सागरबाट गएको थियो। विशाल आकाशीय पिण्ड पृथ्वीमा खस्दा पानी अन्यत्र सरेको थियो, तर पुन: त्यस स्थानमा आएर उम्लिरहेको चट्टानको सम्पर्कमा पुग्दा बलशाली प्रतिक्रिया उत्पन्न भयो।

ज्वालामुखीभित्र बनेको लेदो र समुद्रको पानीको अन्तर्क्रिया हुँदा त्यस्तै किसिमको प्रतिक्रिया देखिन्छ।

यो चरण सुरुका केही मिनेटदेखि एक घण्टासम्म जारी रह्यो। तर पानी निरन्तर आइरह्यो र त्यसले खाडलको मुख पुरियो। मूल भागको माथिल्लो ८०-९० मिटर लामो खण्ड पानीमा भएका भग्नावशेषले बन्यो। अन्तत: त्यो क्रम रोकियो। सुरुमा ठूला टुक्रा र त्यसपछि मिहिन वस्तु बसे।

क्षुद्रग्रह बजारिएको केही घण्टाभित्रै यो प्रक्रिया भएको थियो।

अनि त्यसपछि १३० मिटर खण्डको ठ्याक्कै माथिल्लो भागमा सुनामीको प्रमाण फेला परेको छ। त्यहाँ थिगरहरू सबै एउटै दिशामा थुप्रिएका छन् र तिनको बनोट हेर्दा ठूलो ऊर्जा उत्पन्न भएको कुनै घटनामा त्यसो भएको सङ्केत पाइन्छ।

यस्तो प्रकृतिको ठूलो सुनामी गएको काल्पनिक नक्सा

वैज्ञानिकहरूले उक्त घटनाका कारण एउटा भीमकाय छाल उत्पन्न भएको र त्यो खाडलबाट सयौँ किलोमिटर पर तटीय क्षेत्रमा पुगेर बजारिएको बताएका छन्। बाहिर त्यसो भएपछि छाल फर्किएको तथा सुनामीमा भएको भग्नावशेष चट्टानको माथिपट्टि जम्मा भएको थियो।

"यी सबै पहिलो दिनकै घटना हुन्," अस्टिनमा रहेको युनिभर्सिटि अफ टेक्ससका प्राध्यापक सन गुलिक भन्छन्। "सुनामीहरू जेट विमानको गतिमा अघि बढ्छन्। चौबीस घण्टाको अवधि छाललाई बाहिर जान र फर्कन पर्याप्त समय हो।"

प्राध्यापक गुलिकको टोली यस विषयमा सुनामीको विवेचनाबारे विश्वस्त छ किनभने त्यहाँ फेला परेको थिगरमा भूमिको सङ्केतचिह्न र अँगार छन्। ती वस्तु मूल घटनाका कारण नजिकै रहेको स्थानमा ठूलो आगो...


त्यो आरोप प्रमाणित भएमा एन म्याकक्लेन अन्तरिक्षबाट अपराध गर्ने पहिलो व्यक्ति हुनेछिन्।

म्याकक्लेनले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रबाट पूर्वपतिको ब्याङ्क खाता हेरेको तर कुनै गलत नगरेको बताएको न्यूयोर्क टाइम्सले लेखेको छ।

उनसँग छुट्टिएका पति समर वोर्डेनले फेडेरल ट्रेड कमिशनमा यस सम्बन्धमा उजुरी गरेका छन्।

म्याकक्लेन पृथ्वीमा फर्किसकेकी छन्।

न्यूयोर्क टाइम्सलाई उनले एक वकिलमार्फत् आफूले परिवारको आर्थिक अवस्था हेरेर वोर्डेनसँग छोरा हुर्काउन यथेष्ठ पैसा रहे-नरहेको विचार गर्न ब्याङ्क खाता हेरेको बताएकी छन्।

"उनले कुनैपनि गलत काम गरेकी छैनन्," उनका वकिलले भनेका छन्। म्याकक्लेनले अनुसन्धानमा सघाइरहेको पनि बताइएको छ।

म्याकक्लेन र वायुसेनामा गुप्तचर रहेका वोर्डेनले सन् २०१४ मा विवाह गरेका थिए र सन् २०१८ मा सम्बन्ध विच्छेद गर्न निवेदन दिएका थिए।

नासाका अनुसन्धान अधिकारीहरूले दुवैलाई सम्पर्क गरेको न्यूयोर्क टाइम्सले लेखेको छ।

अन्तरिक्षयात्री बने डीजे

सेनाको विमानचालक रहेकी म्याकक्लेनलाई सन् २०१३ मा नासाले अन्तरिक्षयात्रीको रूपमा छानेको थियो।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा छ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

महिना बिताएकी थिइन्।

अन्तरिक्षमा कुन कानुन लाग्छ?

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रको स्वामित्व भएका अमेरिका, रुस, युरोप, जापान र क्यानाडा सहमत भएको व्यवस्थामा अन्तरिक्षयात्री र सामानमा राष्ट्रिय कानुन नै लागु हुन्छ। अर्थात जुन देशको अन्तरिक्षयात्रीले अपराध गरेको हो, त्यही देशको कानुन लागु हुन्छ।

अन्तरिक्ष कानुन अनुसार यदि कुनै अन्य देशको नागरिकले अपराध गरेमा पृथ्वीमा सुपुर्दगी गर्न झिकाउन पनि मिल्छ।

नासाका अधिकारीहरूले भने अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा कुनै अपराध भएको बारे जानकारी नभएको न्यूयोर्क टाइम्सलाई बताएका छन्।

नील आर्मस्ट्रङ कसरी चन्द्रमामा टेक्न छानिए


त्यो क्रम नरोकिएमा चालु आर्थिक वर्षमा बलात्कारका घटना अघिल्लो वर्षभन्दा दोब्बर हुने देखिन्छ।

प्रहरी प्रधान कार्यालयका अनुसार गत साउनदेखि असोजसम्म ९३ दिनमा देशभरि ६०१ वटा बलात्कारका उजुरी दर्ता भएका छन्।

अर्थात् दैनिक औसत ६.४६ जनाको बलात्कृत भएको देखिन्छ। पीडितमा केही बालकहरू पनि रहेको बताइएको छ।

सो अवधिमा बलात्कारको प्रयास गरिएको भन्दै थप २५२ वटा उजुरी परेको प्रहरी प्रवक्ता उत्तमराज सुवेदीले बताए।

बढ्दो

गत साउन र भदौ दुई महिनामा मात्र छजनाको बलात्कारपछि हत्या भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यो सङ्ख्या विगतको तुलनामा निकै बढी हो।

तर प्रहरी प्रवक्ता सुवेदी महिलामा जागरुकता आएकाले उजुरी गर्ने क्रम बढेको दाबी गर्छन्।

उनले भने, "विगतमा महिला हिंसाका घटनालाई गाउँघरमा ढाकछोप गर्ने चलन थियो तर नेपाल प्रहरीले गरेको प्रयासको जागरुकताका कारण यस्तो उजुरी बढेको हो।"

दाबी

अधिकांश घटनाका अभियुक्त पक्राउ परिसकेको उनको दाबी छ।

प्रहरीका अनुसार गत वर्ष बलात्कारपछि हत्याका १४ वटा घटना भएका थिए भने १,४८९ बलात्कार र ७२७ वटा बलात्कारको प्रयासका घटना भएका थिए।

बलात्कार तथा यौन दुर्व्यवहारका घटना बढ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्नुमा कतिपयले दण्डहीनतालाई मुख्य कारण मान्छन् भने कतिपयले नेपालको सामाजिक संरचनालाई दोष दिन्छन्।

बलात्कारसम्बन्धी धेरै मुद्दामा वकालत गरिसकेकी अधिवक्ता सुष्मा गौतम यस्ता घटना बढ्नुका कारणबारे भन्छिन्, "जे गर्दा पनि हुन्छ भन्ने वा यो मेरो परिवार वा गुटको मान्छे हो बचाउनु पर्छ भन्ने मानसिकता हावी हुँदै गएको छ, त्यसले दण्डहीनता बढाएको छ।"

समस्या

अझै पनि धेरै स्थानमा घटनालाई दबाउने तथा पीडितले सामाजिक अपहेलना बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेकाले कतिपय घटना बाहिर आउन नसकेको उनको बुझाइ छ।

नेपालमा १० वर्ष द्वन्द्वपछि धेरैखाले अपराध गर्नेहरूलाई उन्मुक्ति दिइएकाले पनि कानुन लाग्दैन भन्ने प्रवृत्ति विकास भएको गौतमको बुझाइ छ।

उनका अनुसार पीडकले राजनीतिक संरक्षण पनि पाएकाले यस्ता घटना बढेका हुन्।

उनी पछिल्लो समय महिलामा अन्याय सहेर बस्नु हुँदैन भन्ने ज्ञान र आत्मविश्वास विकास भएकाले कतिपय घटनाहरू प्रहरीसम्म आउने गरेकाले पनि सङ्ख्या केही बढेको बताउँछिन्।

दबाव

तर अझै पनि धेरै स्थानमा घटनालाई दबाउने तथा पीडित महिलाले सामाजिक अपहेलना बेहोर्नुपर्ने अवस्था रहेकाले पीडितहरू बाहिर निस्कन नसकेको उनको बुझाइ छ।

प्रहरी प्रवक्ता सुवेदी विशेषगरी किशोरी र बालबालिकाहरू बलात्कारको जोखिममा पर्ने गरेका छन्।

त्यसमा पनि अभिभावक टाढा रहेका, पारिवारिक विखण्डन भएका, गरिब तथा विपन्न र दलितलगायतको समूहका बालबालिका बलात्कारको उच्च जोखिममा रहने गर्छन्।

प्रहरीमा आएका उजुरीका घटना हेर्दा बलात्कारबाट पीडित हुनेमा १८ वर्षभन्दा कम उमेरका धेरै छन्।

जोखिम

गत वर्षको तथ्याङ्क हेर्दा बलात्कार हुनेमध्ये यो उमेर समूका बालबालिकाको सङ्ख्या ६४ प्रतिशत देखिन्छ।

प्रहरीका अनुसार बलात्कार मात्र नभई सबैखाले अपराधको जोखिममा बालबालिका र युवाहरू नै धेरै पर्ने गरेका छन्।

उनीहरू अपराध गर्ने र त्यसबाट पीडित हुनेमा युवा र बालबालिका नै धेरै हुने बताउँछन्।

गत वर्षको तथ्याङ्कका आधारमा अपराधमा संलग्न हुनेमा सबैभन्दा बढी ३८ प्रतिशत १६ देखि २५ उमेर समूहका देखिएका थिए भने पीडितमा पनि २५ वर्षभन्दा कमका धेरै थिए।

सरकारी दाबी

सरकारी अधिकारीहरू भने बलात्कारलगायत सबैखाले घटना रोक्न काम गरिरहेको दाबी गर्छन्।

समुदायको सहयोग नभई यस्ता घटनामा कमी नआउने भएकाले समुदायसँग मिलेर काम गर्ने अभियान अघि बढाइएको प्रहरी अधिकारीहरूको तर्क छ।

हालै सुरु गरिएको उक्त अभियानले समाज र...


त्यो त्रासदी उनको सम्झनामा:

त्यो साँझको खाना अलि छिटो खाने विचारले म अर्का पाइलट साथी माइकल पोलिकाकोससँग साँझ ६ बजे खान गएँ। होटलमा आउन थालेको तीन-चार महिनामा धेरैजसो राती साढे आठ बजेतिर मात्रै खाना खान जान्थेँ।

हामीले त्यस्तै साढे सात बजेतिर खाना खाइसकेर म सबभन्दा माथिल्लो तलामा रहेको आफ्नो कोठा नम्बर ५२२ मा गएँ। आठ बजेर ४७ मिनेट भएको थियो, म एथेन्समा फोनमार्फत कुराकानी गर्दै थिएँ, लबीमा ठूलो विस्फोट भएको आवाज सुनेँ।

आक्रमणको भोलिपल्ट बिहान इन्टरकन्टिनेन्टल होटलबाट निस्किरहेको धुवाँ

म बाल्कोनीमा गएँ। मैले तल भुइँमा रगतले लतपतिएको मानिस देखेँ। होटलभित्र र बाहिरबाट बन्दुकको गोली चलेको आवाज आइरहेको थियो।

त्यसबेला रेष्टुराँमा आफू नभएकोमा निकै भाग्यमानी सम्झेँ र आफैलाई भनेँ, "भ्यासिलियोस अब बाँच्नका लागि केही गर्नैपर्छ।"

मैले बाल्कोनीको ढोका खुलै राखेँ र मेरो कोठाको ढोकाभित्रबाट बन्द गरेँ।

मेरो कोठामा दुईवटा खाट थिए। ग्रिनेडहरूबाट बच्न एउटा डसना ढोकामा राखेँ। तन्ना, टावल र लुगाहरू बाँधेर एउटा डोरी बनाए ता कि आवश्यक पर्‍यो भने चौथो तलामा जान।

पाइलट र तालिम प्रदायक पनि भएकाले मैले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समस्या व्यवस्थापन र निर्णय कसरी गर्ने भन्ने वर्षौंसम्म अध्ययन गरेको छु। त्यसैले रेष्टुराँ वा नाटक हेर्न जाँदा पनि ढोकाको छेउमै वा आपतकालीन ढोकाको नजिकै बस्ने गर्छु।

अब के गर्ने भनेर सोच्न थालेँ। त्यहाँ कति आक्रमणकारी छन् र कहाँ छन् भन्ने मलाई थाहा थिएन। पाचौँ तल्लाबाट हाम फाल्नु पनि राम्रो भएन। त्यसैले मैले आफैले आफैलाई भनेँ- भित्रै बस र आफूलाई बचाउन जे गर्न सक्छौ गर।

किन हो थाहा छैन म अस्वाभाविक रुपमा शान्त थिएँ।

मैले एउटा खाट खजमज्याएँ र अर्कोलाई चिटिक्क राखेँ। बत्ति निभाएँ र बाक्लो पर्दा र कुर्चिको पछाडि अँध्यारोमा लुकेँ।

डेढ घन्टा बित्यो। त्यसबेलासम्म रेष्टुराँ लबी, पहिलो तल्ला र दोश्रो तलामा रहेकाहरू सबैलाई मारेको मलाई थाहा थिएन।

त्यसपछि उनीहरू चौथो-पाँचौ तलामा आएको, छतमा दौडेको सुनेँ। छतमा उनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय फौजको हेलिकप्टरहरू आफ्नो नियन्त्रणमा लिँदै थिए।

मैले करिडरमा गोली हानाहान सुनेँ, अचानक होटलको बिजुली गयो।

मैले मेरा बच्चाको अनुहार सम्झेँ

त्यसपछि मेरो छेउको कोठा नम्बर ५२१ मा उनीहरू पसे, त्यसलाई उनीहरूले त्यो रातका लागि काम गर्ने कोठा बनाए।

मैले मेरो कोठाको ढोकामा गोली हानेको सुनेँ। म लुकिरहेको ठाउँ मलाई ठिक लागेन अनि एउटा खाटमुनि घुस्रेँ।

उनीहरूले कोठाको साँचोमा गोली हाने, ढोकालाई ठूलो घनले हानेँ र चारजना मान्छे मेरो कोठाभित्र पसे। एकजना बाल्कोनीतिर दौड्यो किनभने त्यो ढोका खुलै थियो।

भ्यासिलिओस भ्यासिलिउ र माइकल पोलिकाकोस अफगानी कम्पनी काम एअरका लागि काम गर्थे

एउटा गोली चल्यो। मैले आफू शायद मर्छुहोला भन्ने सोचेँ। मैले मेरो परिवार सम्झेँ, मेरा बच्चाका अनुहार सम्झेँ र मेरा जीवनका राम्रा-नराम्रा पलहरू सम्झेँ।

ढोका खुलै राखिएको थियो। बन्दुकधारीहरू भित्र-बाहिर गरिरहेका थिए। त्यसपछि उनीहरूले अन्य कोठाका ढोकाहरू खोल्न थाले। मेरो ठीक अगाडि मैले सँगै काम गरेका परिचालक र अरु पाइलटहरूको कोठा थियो।

कहिले मारिनु अघिको उनीहरूको क्रन्दन सुन्थेँ, कहिले केही सुन्दिनथेँ।

मेरो विचारमा उनीहरूले पाँचौ तल्लाका सबै ढोका खोले र फेला परेका सबैलाई मारे।

गोली चलेको र रुवाइ सुनिरहेँ। त्यसपछि उनीहरू भोजमा झैँ हाँसेको सुन्थेँ।

बिहान तीन बजेतिर पाँचौं तलामा ठूलो आगो लगाए र असाध्यै धुवाँ आएपछि उनीहरू गए।

२०-२५ मिनेटसम्म गोली नचलेपछि म खाटमुनीबाट बाहिर निस्केँ।

दोस्रो जीवन

बाहिर आएपछि देखेँ...


त्यो परीक्षण प्रदेश ५ का करिब एक सयजनामा परीक्षण गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का सदस्य सचिव रहेका कार्यकारी प्रमुख डा. प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार उक्त औषधी परीक्षणको अनुमति पाइसकेकाले प्रदेश ५ का अस्पतालहरूमा परीक्षण गरिँदैछ।

उनले भने, "सामान्य लक्षण देखिएकालाई दिने हो, त्यसपछि लक्षण र अस्पताल बसाइ कति घट्यो त्यो हेरिन्छ साथै रगतमा केही परिवर्तन आए नआएको जाँच हुन्छ।"

जेठीमधु र त्रिकटु

उनका अनुसार जेठीमधु र त्रिकटुको मिश्रण बनाएर तयार गरिएको उक्त आयुर्वेदिक औषधी बिरामीलाई खाना खानुअघि खुवाउने हो।

मरीच, पिप्ली (पिप्ला) र सुठो (सुकेको अदुवा) बराबर मात्रामा मिलाएर त्रिकटु बनाइने उनले जानकारी दिए।

डा. ज्ञवालीले भने, "सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरेर प्रदेश ५ को समन्वयमा त्यहाँका आयुर्वेदिक केन्द्रका डाक्टरहरू र काठमाण्डूबाट गएको अनुसन्धान टीमको संलग्नतामा आजभोलिमै औषधी दिने योजना छ।"

तर त्यो औषधी गम्भीर समस्या देखिएकाहरूलाई दिइने छैन।

उक्त औषधीबारे यसअघि चीन र भारत लगायतका देशमा पनि अनुसन्धान र अध्ययन भएको र त्यसको साइड इफेक्ट नभएको उनले जानकारी दिए।

अर्क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो औषधीको पनि 'अध्ययन हुँदै'

कोरोनाभाइरसविरुद्ध फ्याबिपिरबिर नामको औषधीको प्रभावकारिताबारे पनि अध्ययन गर्ने योजना रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

उक्त औषधी नेपालमा पनि उत्पादन भइसकेको बताउँदै डा. ज्ञवालीले भने, "स्वास्थ्य मन्त्रालयले कागजपत्र हेरेर अनुमति दियो र औषधी व्यवस्था विभागले विश्लेषण अनुमति दिएमा हामी अनुसन्धान गर्ने तयारीमा छौँ।"

त्यो औषधी पनि गम्भीर बिरामीलाई नभइ सामान्य लक्षण रहेका बिरामीलाई खुवाउने बताइएको छ।

एन्टी भाइरल उक्त औषधी कोभिड-१९ का बिरामीमा प्रयोग गर्न चीन, रुस र भारत लगायतका देशमा अनुमति दिइएको बताइएको छ।

अहिले प्रयोगमा रहेको रेम्डेसिभिरको तुलनामा उक्त औषधी सस्तो पनि हुने डा. ज्ञवालीको भनाइ छ।

उक्त औषधी अहिले एक सयजनामा परीक्षण गर्ने अनुसन्धान परिषद्को योजना छ।

त्यसको गम्भीर साइड इफेक्ट नरहेको स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जनाएका छन्।


त्यो पहिलो अफिम युद्ध थियो जसमा हजारौं मानिस मारिए, त्यो पनि खुला व्यापारको नाममा।

गैरकानूनी भए पनि त्यतिबेला चीनमा अफिम कारोबारप्रति निकै आकर्षण थियो।

स्कटल्याण्डका दुईजना व्यक्ति अफिम कारोबारमा संलग्न थिए र अफिम युद्धको थालनीमा उनीहरुले ठूलो भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

अफिम कारोबार

डमफ्रेशरका विलियम जार्डाइन पेशाले एक पूर्व चिकित्सक थिए र सदरल्याण्डका जेम्स म्याथिसन एक व्यापारी थिए।

चीनको एउटा वेश्यालयमा पहिलो पटक भेटेका उनीहरु व्यापारमा साझेदार बन्न पुगे।

सन् १९३२ मा दक्षिणी चीनको क्याण्टन शहरमा उनीहरुले जार्डाइन, म्याथिसन एण्ड कम्पनी खोले।

१३ वटा उद्योग भएको सो जिल्लाको एउटा क्षेत्रमा मात्रै विदेशीहरुलाई व्यापार गर्न दिइएको थियो।

उनीहरुले चियाको सट्टा अफिमको कारोबार गर्दथे।

ब्रिटेनमा चाहिँ चिया निकै लोकप्रिय थियो।

ब्रिटेनको संघर्ष

१८ औं शताब्दीको अन्त्यसम्म ब्रिटेनले क्याण्टनबाट प्रतिवर्ष ६० लाख पाउण्ड बराबरको चिया आयात गर्दथ्यो।

त्यतिबेला चीनले कारोबारमा चाँदी मात्रै स्वीकार्ने गरेकोले व्यापार गर्न ब्रिटेनले निकै संघर्ष गर्नुपरेको थियो।

ब्रिटेनले चिया खरिद गरेवापत भाँड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाकुँडा, वैज्ञानिक उपकरण र ऊनी कपडा जस्ता सामान दिने प्रस्ताव गर्‍यो।

तर चीनले ब्रिटिश प्रस्ताव अस्वीकर गर्‍यो।

चीनका तत्कालीन सम्राट कियान लङ्गले राजा जर्ज तृतीयलाई पत्र लेखे, "हामीसँग सबथोक छ र ती सबै उच्च गुणस्तरका छन्। तपाईँहरुले दिने सामानको मैले कुनै महत्त्व दिन्न र तपाईँको देशमा निर्मित सामानको मेरो देशमा कुनै उपयोग छैन।"

५० वर्षसम्म ब्रिटेनले चीनलाई २ करोड ७० लाख पाउण्ड बराबरको चाँदी भुक्तान गर्‍यो तर त्यसको सट्टा उसले चीनलाई मात्र ९० लाख पाउण्ड बराबरको सामान बेच्न सक्यो।

ब्रिटेनले चीनबाट आयात गर्ने चियाको मूल्य बिस्तारै बढ्न थाल्यो तर पैसा बनाउने कुनै विकल्प देखिएको थिएन।

चीनमा कुलत

कम्तीमा कानूनी रुपमा त्यस्तो अवस्था देखियो।

भारतमा रहेका ब्रिटिश व्यापारीहरुले त्यस्तो अवस्थालाई अवसरका रुपमा हेरे।

त्यतिबेला बंगालमा ठूलो मात्रामा अफिम खेती हुने गर्दथ्यो।

चीनमा अफिम प्रतिबन्धित भएपनि चिनियाँ चिकित्सा पद्धतिमा हजारौं वर्षदेखि अफिमको प्रयोग हुँदै आएको थियो।

तर १५ औं शताब्दीमा सूर्तीमा मिसाएर आनन्दका निम्ति त्यहाँ अफिमको प्रयोग हुन थाल्यो।

छिट्टै चिनियाँ समाजको एउटा ठूलो हिस्सा अफिमको कुलतमा फस्यो।

र, समाज त्यसको गलत असर देखिन थाल्यो।

अफिमको कुलतमा फसेका मानिसहरुले अफिम किन्नका लागि आफ्ना सामान समेत बेच्न थाले।

चिनियाँ सम्राट युङ जङले सन् १७२९ मा अफिमको खरिद-विक्री तथा सेवनमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाए।

आम्दानीको बाटो

तर त्यसको सय वर्ष बितिसक्दा पनि चीनका मानिसहरुका अफिमप्रतिको आशक्तिमा कुनै कमी देखिएन।

र, ब्रिटिशहरुले उक्त कुलतलाई लिएर शोषण गर्न थाले।

सन् १८३६ सम्ममा भारतबाट प्रत्येक वर्ष ३०,००० डिब्बा अफिम चीन पुग्न थाल्यो।

कुल कारोबारको एक चौथाई हिस्सामा जार्डाइन, म्याथिसन एण्ड कम्पनीको कब्जा थियो।

अफिममाथि चिनियाँ प्रतिबन्धका माझ ब्रिटेनले चीनबाट आम्दानी बढाउने बाटो निकाल्यो।

हंगकंग विश्व विद्यालयका प्राध्यापक जोन क्यारोल भन्छन्, "ब्रिटिशहरुलाई यो महशुस भयो कि भारतको पूर्वी क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा अफिम खेती हुन्छ र चीनमा त्यसको तस्करी गरेर धेरै पैसा आर्जन गर्न सकिन्छ।"

र, क्याण्टनको तटीय स्थितिका कारण चीनमा अफिम तस्करी गर्न ब्रिटेनलाई सहज भयो।

प्राध्यापक क्यारोल भन्छन्, "उनीहरुले सजिलैसँग तटीय क्षेत्रमा पुग्ने गरी साना डुङ्गामा अफिम ओसार्थे। त्यो लिनलाई तटमा मानिसहरु हुन्थे। आर्थिक...


त्यो बजारमा सर्प, दुम्सीआदि जीवलाई पिँजडामा राखेर खाना वा औषधिको रूपमा प्रयोग गर्न बेच्ने गरिन्थ्यो।

तर त्यस क्षेत्रमा पशुस्वास्थ्यको जाँच सुरु भएसँगै त्यो क्रम रोकिएको छ।

चीन वैध र अवैध वन्यजन्तुजन्य उत्पादनका लागि सबैभन्दा ठूलो उपभोक्ता हो।

अस्थायी प्रतिबन्ध

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अधिकारीहरूका अनुसार चमेराहरू कोरोनाभाइरसका मुख्य स्रोत हुन सक्छन्।

तर मानिसमा सर्नुअघि त्यो भाइरस चमेराबाट अन्य जीवमा सरेको हुन सक्छ। तर त्यसको पहिचान भइसकेको छैन।

चीनमा धेरै वन्यजन्तुका उत्पादनहरू स्वादका लागि खाने गरिन्छ। केहीलाई औषधिका रूपमा पनि प्रयोग गर्ने परम्परा रहेको छ।

चीनका कैयौँ स्थानमा रेस्टुराँहरूमा चमेराको मासुको सूप तथा बाघको अण्डकोषको सूपजस्ता परिकार बेच्ने गरिन्छ।

कतैकतै गोमन सर्प, भालुका पन्जाका परिकार र बाघको हाड हालिएका रक्सी पाइन्छ।

साना बजारमा चाहिँ मुसा, बिराला र सङ्कटमा परेका विभिन्न पक्षीका परिकार पाइन्छ।

चीनमा धेरै अध्ययन गरेका एक अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थाका एक अनुसन्धानकर्ता भन्छन्: 'येवेई' (अर्थात् चिनियाँ भाषामा जङ्गली स्वाद) शब्द चीनभरि नै चलनचल्ती... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा रहेको छ। त्यसको सांस्कृतिक अर्थ साहस, कौतूहल र सम्मानको मिश्रण हुन्छ।

वन्यजन्तुबाट बनाइएका परिकार खानाले नपुंसकता तथा बाथ रोग निको हुने चिनियाँ विश्वास रहिआएको छ।

लोपोन्मुख

कत्लालाई औषधिको रूपमा प्रयोग गरिने सालकको माग बढेपछि त्यो जनावर चीनबाट लोप भइसकेको छ।

अरू देशहरूमा पनि सालकको चोरीसिकार बढेको छ।

गैँडाको सिङलाई चिनियाँ औषधिमा प्रयोग गरिएकाले त्यो वन्यजीव पनि सङ्कटग्रस्त भइसकेको छ।

मानिसमा हुने नयाँनयाँ सङ्क्रमण वन्यजन्तुबाटै सर्ने गरेको बताइन्छ।

अहिलेको सङ्क्रमणले फेरि चीनको वन्यजन्तु व्यापारतर्फ संसारको ध्यान खिचिदिएको छ।

अहिले चीनले वन्यजन्तुको व्यापारमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको बेला संरक्षणकर्मीहरूले त्यसलाई स्थायी प्रतिबन्धमा बदल्न दबाव दिइरहेका छन्।

के चीनले सुन्ला?

विज्ञहरूका अनुसार त्यो निकै चुनौतीपूर्छ हुनेछ।

सार्स र मेर्सजस्ता भाइरस पनि चमेराबाट सिभेट बिरालो र उँट हुँदै मानिसमा सरेको बताइन्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको पोषण तथा खाद्यसुरक्षा विभागका डा. बेन एम्बरेक भन्छन्, "हामी यसअघि कहिल्यै सम्पर्कमा नआएका वन्यजन्तु र तिनको वासस्थानसँगको सम्पर्कमा आइरहेका छौँ। त्यसैले नयाँनयाँ भाइरस, ब्याक्टेरिया र परजीवीसँग सम्बन्धित  रोगहरू देखा परेका छन्।"

हालैको एक अध्ययनअनुसार विश्वका ३२,००० हाड भएका जीवमध्ये २० प्रतिशत वैध वा अवैध रूपमा किनबेच गर्ने गरिएको छ।

विश्वमा झन्डै  २० अर्ब डलर बराबरको वन्यजन्तुको अवैध व्यापार हुने गरेको छ।

खतराको घण्टी

विश्व वन्यजन्तु कोषले एउटा वक्तव्यमा भनेको छ, "सङ्कटमा परेका जीवजन्तु वा तिनका अङ्गलाई घरपालुवा, खाना वा औषधिको रूपमा भइरहेका प्रयोग अन्त्य गर्नको लागि यो स्वास्थ्यसङ्कटले खतराको घण्टीको काम गर्नुपर्छ।"

तर चिनियाँ सरकारले वन्यजन्तु व्यापारमा लगाइएको अहिलेको प्रतिबन्ध अस्थायी प्रकृतिको हुने बताइसकेको छ।

सन् २००२ को सार्स सङ्क्रमणको बेला पनि चीनले यस्तै अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

बढ्दो निगरानी

आगामी सेप्टेम्बर महिनामा बेइजिङले जैविक विविधता महासन्धिबारे एक अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनको आयोजना गर्दैछ।

हालै प्रकाशित एउटा अन्तर्देशीय प्रतिवेदनका अनुसार अहिले झन्डै १० लाख प्रजातिहरू लोप हुने जोखिममा छन्।

यस्तो सङ्कट यसअघि कहिल्यै आएको थिएन।

पछिल्लो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणपछि पनि चीनका सरकारनियन्त्रित सञ्चारमाध्यमका सम्पादकीयहरूले देशका...


त्यो बेलासम्म नेपालले कुनै गोल गर्न नसकेको अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल सङ्ख्या आठ पुगिसकेको थियो।

फाइनलमा भने एकका विरुद्ध दुई गोल गरेर बाङ्लादेशलाई हराई नेपाल विजेता बन्यो।

'गोल गर्न नसकेको' भन्दै थ्री नेसन्स कप फुटबल प्रतिस्पर्धा भइरहेका बेला नेपाली खेलाडीको व्यापक आलोचना भएको थियो।

प्रतिद्वन्द्वी बाङ्लादेशको हालत पनि उस्तै थियो।

बाङ्लादेशलाई लामो समयदेखि प्रशिक्षण गर्दै आएका बेलायती प्रशिक्षक जेम्स डेको गोल हान्न नसक्ने समस्याबारे विश्लेषण छ: "यो नेपालको मात्र समस्या होइन, दक्षिण एशियाकै समस्या हो। अझ भनौँ एशियाको नै।"

फाइनलमा दुई गोल गरेर उपाधि जितेसँगै नेपालको आलोचना केही घटेको छ। तर प्रश्न भने ज्युँका त्युँ नै छ: गोल गर्न नसक्ने 'रोग'बाट नेपाली टोलीले कहिले उन्मुक्ति पाउने?

हुन त फुटबलमा सामान्य जानकारी राख्नेलाई पनि थाहा छ गोल गर्न सजिलो हुन्न। सहज हुँदो हो त फुटबलको रोमाञ्च कहाँ रहन्थ्यो र।

नेपाली फुटबलको इतिहास पल्टाउने हो भने देखिन्छ विगतका चर्चित स्ट्राइकरहरूले पनि गोल गर्न सङ्घर्ष गरेका छन्।

कसले कति गोल?

नेपाली फुटबलको इतिहासमा सबैभन्दा बढी गोल गर्ने खेलाडीहर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ू हुन्: हरि खड्का र नीराजन रायमाझी।

दुवैले १३/१३ गोल गरेर दुवैको नाममा नेपालका लागि सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान छ।

खड्काले सन् १९९५ देखि २००७ सम्म खेले। एक दशकभन्दा बढी समय खेल्दा उनले १३ गोल गरे।

नेपाली फुटबलमा रायमाझी मात्र यस्ता खेलाडी हुन्, जसले छोटो समय राष्ट्रिय टिमबाट खेलेर धेरै गोल गर्न सफल भए। उनले २० खेलमै १३ गोल गरे।

सन् २००१ 'डेब्यु' गरेर २००५ सम्म खेल्दा १२ गोल गरिसकेका थिए।

बीचमा लामो समय विदेशिएका उनी देश फर्के, पुनः राष्ट्रिय टिमबाट खेल्दै एक गोल थप्न भ्याए।

गोलका लागि सङ्घर्ष

नेपालको चनाखो स्ट्राइकरको रूपमा चिनिएका गणेश थापाले  १९८० देखि १९९९ सम्म खेल्दा जम्मा नौ गोल गरे।

नाम चलेका जुमानु राईले ११ र अनिल गुरुङले १० गोल गरेका छन् भने अहिले राष्ट्रिय टोलीमा खेलिरहेका भरत खवासको नाममा पनि १० गोल नै छ।

अर्थात् सर्सर्ती विश्लेषण गर्ने हो भने एक दशकभन्दा लामो समय राष्ट्रिय टोलीबाट खेलेका स्ट्राइकरहरूको गोल सङ्ख्या १० को हाराहारीमा छ।

नाम चलेका खेलाडी कृष्ण थापा, वसन्त थापा, सन्तोष साहुखल,  सुरेन्द्र तामाङ र रमेश बुढाथोकीले पाँचभन्दा कम गोल गरेका छन्।

समग्रमा भन्दा सन् १९८० मा वाई बी घलेले नेपालको लागि आधिकारिक अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरे यताका चार दशकको राष्ट्रिय फुटबल यात्राको सङ्घर्षमा नेपालले गोल कमैं गरेको छ, खाएको धेरै नै छ।

किन हुँदैन गोल?

राष्ट्रिय टोलीका पूर्वकप्तान राजुकाजी शाक्य भन्छन्, "किनकि नेपाली फुटबलको अवस्था, हैसियत र लगानी जोड्दा अहिले जुन अवस्थामा नेपाली फुटबलको स्तर पुगेको छ, हुने त्यति नै हो। गोल सजिलै कहाँ हुन्छ र।"

स्पेनिस फुटबल टिमका मेनेजर पेप गोर्डिओलाले भनेका छन्, "फुटबलमा सबैभन्दा गाह्रो काम भनेकै गोल गर्नु हो।"

विश्व फुटबलको हरेक टिममा यही नियम लागु हुन्छ।

'गोल गर्ने' त्यो सम्बन्ध स्ट्राइकरको क्षमता मात्र होइन, उसलाई गोलको लागि समन्वय गर्ने मिडफिल्डर, त्यसलाई दबावरहित बनाउने डिफेन्स र गोलकिपर अर्थात् समस्तमा टोलीको क्षमतासँग सम्बन्धित छ।

अनि त्यसको सम्बन्ध गाँसिन्छ तिनीहरूलाई तयार पार्न गरिएको योजना, उनीहरूमाथि सम्बन्धित सङ्घले गरेको लगानी र सो सङ्घमाथि देशले गरेको लगानी।

सन् १९८० को दशक देखिका फुटबल गतिविधिहरू नियाल्ने हो भने फुटबलमा भएको लगानी अनि सक्रियता अत्यन्त कम देखिन्छ।

फुटबल प्रशिक्षक मेघराज केसी भन्छन्, "हामी सबै जना ९० मिनेटको खेल...


त्यो मङ्गलवारको बिहान फ्लोरिडाको सारासोटामा नाटालीलाई उनकी धर्ममाता स्टेफनीले अरू बेलाभन्दा चाँडै उठाइदिइन्। त्यो दिन उनको जीवनकै अविस्मरणीय रहनेछ भनेर परिवारले उनलाई बताउँदै आएको थियो।

कपाल कोरिदिँदै अनि विद्यालयको पोसाक मिलाएर लगाइदिँदै आमाले उनलाई त्यो दिन राम्रो व्यवहार प्रदर्शन गर्न सुझाव दिइन्।

उनले पनि सहमतिमा टाउको हल्लाइन्। उनलाई सानैदेखि भविष्यमा प्रख्यात हुने रहर थियो। धेरै पैसा कमाएर परिवारलाई सघाउने इच्छा थियो।

त्यो दिन जब उनी उनको स्कूल एमा बी बुकर इलिमेन्टरीनजिक पुगिन्, अगाडिको दृश्यले अचम्ममा परिन्।

"जताततै लिमोजिन गाडीहरू थिए। घोडसवार प्रहरीहरू थिए। सूट र काला चस्मा लगाएका सिक्रेट सर्भिसका कर्मचारी देख्दा 'मेन इन ब्ल्याक' चलचित्रको याद आयो," उनले भनिन्।

विद्यालय उनको निम्ति दोस्रो घर थियो। उनकी काकी जोसेफाइन त्यहीँको चमेनागृहमा काम गर्थिन्। तर त्यो दिन उनले स्कूलभरि धेरै अपरिचित मानिसहरू देखिन्।

मेटल डिटेक्टरको सुरक्षा जाँचपश्चात् उनलाई कक्षाकोठामा लगियो। त्यहाँ उनी र १५ जना अन्य विद्यार्थीका निम्ति कुर्सीहरू राखिएका थिए। उनले छेउको कुर्सी रोजिन्।

अनि शिक्षि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का श्रीमती ड्यानियल्स आइन्। "ओहो त्यो दिन उनी निकै सुन्दर देखिएकी थिइन्।"

के ड्यानियल्स सुरुदेखि नै नाटालीको शिक्षिका थिइन् र उनलाई मन पराउँथिन्।

अमेरिकी चुनावको मत सर्वक्षण कति यथार्थपरक

बल्ल परिचितहरू देखेपछि नाटाली अलिकति ढुक्क भइन्।

बिहान ९ बज्न लागेको बेला कोठा शान्त भयो। बालबालिकालाई विशेष अतिथिको स्वागतका निम्ति उभिन भनियो।

राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुशको कक्षाकोठामा प्रवेश भयो। क्यामेरा सक्रिय भए अनि राष्ट्रपति नाटालीको अगाडि रोकिएर हात मिलाए।

बालबालिकासँग मुस्कुराउँदै राष्ट्रपति कोठाको अगाडि बस्न गए। के ड्यानियल्सले पाठ पढाउन थालिन् जसअन्तर्गत बालपुस्तकबाट उनले वाचन गरिन्।

केही मिनेट नबित्दै ह्वाइ टहाउसका प्रमुख सचिव एन्ड्रू कार्ड राष्ट्रपतिको नजिक गए र उनको कानमा केही फुसफुसाए।

"त्यो क्षणपश्चात् राष्ट्रपतिको ध्यान भङ्ग भयो। मानसिक रूपमा उनी त्यो कोठाबाट बाहिरिएको जस्तो देखिन्थ्यो। उनको अनुहार रातो भयो। हामीलाई लाग्यो सायद उनलाई बेस्सरी पिसाबले च्याप्यो होला," नाटालीले स्मरण गर्दै भनिन्।

उनले के देखिनन् भने उनको ठिक पछाडि ह्वाइट हाउसका प्रेस सचिव एरि फ्लिसर आएर बसेका थिए र उनले एउटा कार्डमा 'अहिले केही नबोल्नू' भनेर राष्ट्रपतिलाई देखाइरहेका थिए।

करिब सात मिनेटसम्म राष्ट्रपति कक्षाकोठामा बसिरहे। त्यसपछि उनले बालबालिकाको पढ्ने क्षमताको प्रशंसा गर्दै निर्धारित समयभन्दा अगावै बाहिरिए।

किन त्यस्तो भयो भनेर कक्षाले केही समयपछि थाहा पायो। त्यसको कैयौँ वर्षपछि पनि नाटाली समाचार तथा वृत्तचित्रहरूमा देखापरिरहिन्। सल्लाहकारले राष्ट्रपति बुशको कानमा "दोस्रो विमान दोस्रो टावरमा बजारियो। अमेरिकामाथि हमला भएको छ" भनेर भनिरहँदाको दृश्यमा नाटाली छेउमा देखिन्छिन्।

सारासोटास्थित एमा इ बुकर इलिमेन्टरी स्कूलमा राष्ट्रपति जर्ज डब्लु बुश आफ्ना सल्लाहकारसँग कुराकानी गर्दै

नाटाली जन्मिएको न्यूटाउन क्षेत्र यात्रासम्बन्धी ब्रोशरहरूमा पर्यटकीय स्थलको रूपमा अङ्कित छैन। सन् २०१९ मा त्यहाँ सेतो बालुवाको तटमा रमाउन करिब २७ लाख पर्यटक आएको भिजिट सारासोटा वेबसाइटमा उल्लेख छ। त्यो तटीय क्षेत्रबाट दुई माइल जति उत्तरतिर लाग्यो भने न्यूटाउन पुगिन्छ।

"यो अश्वेतहरूको क्षेत्र हो। बाँकी सारासोटा जुन सम्पन्न छ र जहाँ गल्फ क्लब छन् तीभन्दा यो क्षेत्र पूरै भिन्न छ। त्यो चाहिँ श्वेतहरूको क्षेत्र हो।"

नाटालीको जन्म एउटा ठूलो र...


त्यो योजना हाल प्रारम्भिक चरणमा नै रहेको बुझिएको छ।

चिनियाँ सरकारी सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार वुहानभरि १० दिनभित्र परीक्षण गरिसक्ने बताइएको छ।

वुहानमा सप्ताहान्तमा फेरि छ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पाइएपछि यसरी परीक्षण विस्तार गर्न लागिएको हो।

कोरोनाभाइरसको सुरुको सङ्क्रमण भेटिएको वुहानमै हो।

त्यसपछि उक्त सहर ११ हप्तासम्म कडा लकडाउनको अवस्थामा थियो र गत ८ एप्रिलदेखि बिस्तारै खुला भएको थियो।

लकडाउन खुला

विद्यालयहरू खुल्ने, व्यापार व्यवसायमा चहलपहल बढ्ने र सार्वजनिक यातायात चल्न थालेपछि सो सहरमा जनजीवन सामान्य हुन थालेको थियो।

तर एउटै आवासीय परिसरमा नयाँ सामूहिक सङ्क्रमणको अवस्था देखा परेपछि अवस्था सामान्य नहुने चिन्ता व्यक्त भएको छ।

इन्टरनेटमा व्यापक दस्तावेजलाई उद्धृत गर्दै द पेपर नामक पत्रिकाले जनाए अनुसार वुहान सहरको प्रत्येक क्षेत्रलाई मङ्गलवारसम्म १० दिने परीक्षण योजना तयार पार्न भनिएको थियो।

तर वरिष्ठ स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै ग्लोबल टाइम्स समाचारपत्रले जनाए अनुसार त्यसरी सम्पूर्ण सहरलाई नै परीक्षण गर्नु खर्चिलो हुनुका साथै सम्भव नहुने बताएको छ।

व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुहान विश्वविद्यालयको झोंगनान अस्पतालको सघन उपचार एकाइका निर्देशक पेङ्ग झीयोङ् भन्छन्, "त्यस्तो परीक्षण स्वास्थ्य कर्मचारी, जोखिममा रहेका मानिसहरू र सङ्क्रमितहरूसँग नजिकको सम्पर्क भएकाहरूप्रति लक्षित गर्न सकिन्छ।"

परीक्षणको सम्भाव्यता

वुहान विश्वविद्यालयका अर्का निर्देशकका अनुसार वुहानको जनसङ्ख्यामध्ये तीसदेखि पचास लाखको परीक्षण भइसकेको छ र बाँकी साठीदेखि असीलाख जनालाई १० दिनको अवधिमा परीक्षण गर्न 'सम्भव' देखिन्छ।

चीनको इन्टरनेटको सामाजिक सञ्जाल वेइबोका प्रयोगकर्ताहरूले केही दिनको समयमा त्यति धेरै मानिसहरूमा कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न सकिएला कि नसकिएला भनेर विभिन्न प्रश्नहरू उठाएका छन्।

एकजना टिप्पणकारले भनेका छन्, "त्यति धेरै मानिसहरूको परीक्षण गर्न असम्भव नै छ।" उनले खर्चबारे पनि प्रश्न उठाएका छन्।

अर्का टिप्पणीकर्ताले वुहानमा लकडाउन हटाउनुभन्दा अघि नै यस्तो परीक्षण हुनुपर्थ्यो भनेर लेखेका छन्।

चीनमा सोमवार एकजनामा मात्र नयाँ सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि भएको थियो। चीनमा कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या ८२,९१९ पुगेको छ भने ४,६३३ जनाको ज्यान गएको छ।


त्यो रकम लगभग ३० जना नायिका र उनका पूर्वकर्मचारीमा बाँडफाँट गरिनेछ।

तर यसका लागि सम्बद्ध सबै पक्षले हस्ताक्षर गर्नुपर्नेछ।

वाइन्स्टिनका वकिलले यसबारे प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

सुनुवाइ

अर्को महिना बलात्कार र यौन दुर्व्यवहारका अभियोगमा वाइन्स्टिनविरूद्ध अलग-अलग सुनुवाइ हुँदैछ।

दोषी ठहर भए हलिउड चलचित्र निर्माताले आजीवन जेल सजाय भुक्तान गर्नुपर्ने हुनसक्छ।

बुधवार गोली गाँठोमा लगाइएको विद्युतीय निगरानी यन्त्रलाई ठीक ढङ्गले ध्यान नदिएको भन्दै वाइन्स्टिनविरुद्धको धरौटीको रकम १० लाख डलरबाट बढाएर ५० लाख डलर पुर्‍याइएको थियो।

उनले वाकरको सहायताले न्यूयोर्कको अदालतको सुनुवाइमा भाग लिएका थिए। उनका वकिलले अगस्टमा भएका कार दुर्घटनामा लागेका चोटको उपचारका लागि उनले बिहीवार शल्यक्रिया गराएको बताएका छन्।

सहमतिमा के छ?

सहमतिले अन्तिम स्वरूप ग्रहण गरिनसकेकोमा जोड दिइएको छ।

सुरुमा द न्यूयोर्क टाइम्समा यसबारे खबर आएका थिए। तर वकिलहरूले अन्य अमेरिकी सञ्चारमाध्यमलाई पनि यसको पुष्टि गरेका छन्।

सहमतिका मुख्य बुँदामा भुक्तानी दिइने रकम विपक्षीहरूले बाँड्ने, वाइन्स्टिनविरूद्धका सबैजसो देवानी मु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

द्दाहरू फिर्ता लिइनुपर्ने लगायत छन्।

उक्त रकम वाइन्स्टिनले व्यक्तिगत रुपमा तिर्ने छैनन् र वाइन्स्टिन कम्पनीलाई प्रतिनिधित्व गर्ने बीमा कम्पनीले तिर्ने भनिएको छ।

सहमति अनुसार वाइन्स्टिनले आफूले गल्ती नगरेको धारणा अदालतमा राख्ने बताइएको छ।

यसमा अदालतको स्वीकृति आवश्यक पर्ने पनि उल्लेख गरिएको छ।

कानुनी सेवा बापतको शुल्कसहित वाइन्स्टिन कम्पनीको उत्तरदायित्वका लागि चार करोड ७० लाख डलर खर्च हुने र विपक्षीहरूलाई दिइने भनिएको दुई करोड ५० लाख डलर त्यसैको अंश हुने उल्लेख गरिएको छ।

द न्यूयोर्क टाइम्स र अरू सञ्चारमाध्यमले सम्पर्क गर्ने प्रयास गरेपनि वाइन्स्टिनका वकिल र द वाइन्स्टिन कम्पनीका वकिलले कुनै पनि प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

दर्जनौँ महिलाले आफूमाथि यौनशोषण र दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाउँदै सामूहिक रूपमा वाइन्स्टिनविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्।

आरोप लगाएका ग्विनिथ पाल्ट्रो र एन्जेलिना जोलीजस्ता अभिनेत्रीहरूले चाहिँ त्यस्तो कदम चालेका छैनन्।

मिश्रित प्रतिक्रिया

पछिल्लो खबरलाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रियाहरू आउका छन्।

वाइन्स्टिनविरुद्धको फौजदारी सुनुवाइ ज्यानुअरी ६ मा सुरु हुँदैछ।

न्यूयोर्कमा सन् २०१३ मा एउटा होटलको कोठमा एक महिलालाई बलात्कार गरेको आरोप उनीविरुद्ध लगाइएको छ।

सन् २००६ मा अर्की महिलासँग जबरजस्ती यौनसम्बन्ध राखेको अर्को आरोप पनि उनले खेपिरहेका छन्।

वाइन्स्टिनले आफूलाई यौन दुर्व्यवहार गरेको ७० जनाभन्दा बढी महिलाले आरोप लगाएका छन्।

६७ वर्षे चलचित्र निर्देशकले आफूविरुद्धका सबै आरोप अस्वीकार गरेका छन्।


त्यो विगतमा वैज्ञानिकहरूले अनुमान गरे भन्दा ७ करोड वर्ष बढी हो।

जर्मनीको चट्टानमा वैज्ञानिकहरूले धुलोको कणको आकारको पुतलीको जीवाश्म फेला पारेपछि यो तथ्य बाहिर आएको हो।

पछिल्लो अध्ययनबाट पुतलीको उत्पत्ति भएको भनिएको समय थप पर धकेलिएको वैज्ञानिकहरू बताउँछन्।

पुतलीको प्रारम्भिक अवस्थाबारे अध्ययन गरेर उनीहरूका संरक्षणबारे थप ज्ञान हासिल हुनसक्ने बताइएको छ।

डाइनोसर युग

प्राचीन चट्टानमा फेला परेका पुतलीका पखेटाहरूका सूक्ष्म जीवाश्मको अध्ययनपछि यो निष्कर्ष सार्वजनिक गरिएको हो।

'साइन्स एडभान्सेज' नामक जर्नलमा प्रकाशित उक्त लेखले पुतलीहरू कसरी अन्टार्टिका महादेश बाहेक सर्वत्र पुग्न सफल भए भन्नेबारे विभिन्न जानकारीहरू समेटेको छ।

वैज्ञानिकहरूले पछिल्लो खोजले पुतलीहरू शुरुवाती चरणका डाइनोसरहरूसँगै पृथ्वीमा रहेको र डाइनोसर लोप हुँदा समेत उनीहरू बाँच्न सफल भएको पुष्टि गरेको उल्लेख गरेका छन्।

यो अध्ययनले पुतलीहरूले वासस्थान लोप हुने र जलवायु परिवर्तन जस्ता आधुनिक चुनौती कसरी खप्न सक्छन् भन्नेबारे थप अध्ययन गर्न मद्दत पुर्याउने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ।

पुतलीहरूलाई एकदमै कमजोर प्रकृतिका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जीव मानिन्छ त्यसको अर्थ जीवाश्म फेला पर्नु अति नै दुर्लभ मानिन्छ।


त्यो सङ्ख्या, चीनमा गत डिसेम्बरमा कोरोनाभाइरसको महामारी सुरु भएपछि देशव्यापी हिसाबले एकै दिनमा मृत्यु हुने बिरामीको उच्चतम सङख्या हो।

कोरोनाभाइरसको त्रासबीच युरोप र अन्यत्र पनि उच्च सतर्कता अपनाइएको छ। विभिन्न देशमा स्वास्थ्य सङ्कटकाल लगाइएका छन्।

इटलीमा थप ४७५ जनाको ज्यान गएपछि कोभिड-१९ रोगका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या करिब ३,००० पुगेको छ।

प्रतिबन्धहरूको बेवास्ता

केही इटालेलीहरूले केही साताअघि लगाइएका आवतजावत प्रतिबन्धहरूको बेवास्ता गरिरहेका छन्।

आन्तरिक मन्त्रालयका अनुसार मङ्गलवार जरुरी कामबिना बाहिर रहेका ८,००० मानिस समातिएका थिए।

पहिलो दिनको तुलनामा त्यो सङ्ख्या चार गुणाले बढी हो। त्यहाँ निषेधाज्ञा अटेर गर्नेलाई जरिवाना वा तीन महिनाको कैद सजायको व्यवस्था छ।

छिमेकी जर्मनीमा चान्सलर एन्गेला मर्केलले आफ्नो देशले अहिले दोस्रो विश्वयुद्धपछि कै सबैभन्दा ठूलो चुनौतीको सामना गरिरहेको बताउँदै मानिसहरूलाई भाइरस रोकथामका लागि लगाइएका प्रतिबन्धहरूको पालना गर्न आग्रह गरेकी छन्।

फ्रान्समा मङ्गलवारदेखि सबै मानिसलाई अत्यन्त जरुरी काम नभएसम्म आफ्नो घरमैँ बस्न आदेश दिइसकिएको छ।

स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्वास्थ्य सङ्कटकाल

पोर्चुगलले पनि आतपकाल घोषणा गर्दै भाइरस फैलिने क्रम रोक्न कडा कदमहरू चाल्न लागेको छ।

ब्रिटेनमा आउने सप्ताहअन्तदेखि स्वास्थ्यकर्मी र अत्यावश्यक सेवाका कर्मचारीका छोराछोरी पढ्ने बाहेकका सबै विद्यालयहरू बन्द गर्न लागिएको छ।

युरोपमा ईयू सदस्य राष्ट्रहरूबीचको खुला आवतजावत पनि असम्भव तुल्याइसकिएको छ। सर्बियाले रात्रिकालीन कर्फ्यू लगाउन लागेको छ।

दक्षिण अमेरिकी देश चिलेमा पनि नब्बे दिनका लागि सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ।

अमेरिका र क्यानडाले अत्यावश्यक आपूर्तिबाहेक सबै सवारी साधनका लागि सिमाना बन्द गर्ने निर्णय गरेका छन्।

यूएईद्वारा भिसा रद्द

संयुक्त अरब इमिरेट्स यूएईले भिसा वा प्रवेशाज्ञा पाएका सबै विदेशी अब दुई सातासम्म यूएई प्रवेश गर्न नपाउँने घोषणा गरेको छ।

८० लाख भन्दा बढी एशियाली तथा उत्तर अफ्रिकी आप्रवासी कामदार यूएईमा बसोबास गर्छन् ।

नयाँ नियमबाट कति जना प्रभावित हुन्छन् त्यो प्रस्ट छैन।


त्रिदेशीय बिन्दुमा अवस्थित उक्त क्षेत्र नेपालको भएको पर्याप्त प्रमाण रहेकाले विज्ञहरूले उक्त विषयलाई नेपालले अन्तराष्ट्रियकरण गर्न हिच्किचाउनु नहुने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

भारतले गत वर्ष कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरासहितलाई आफ्नो सीमाभित्र राखेर आफ्नो नयाँ राजनीतिक नक्सा प्रकाशित गरेको थियो। त्यसप्रति नेपालले आपत्ति प्रकट गर्दै नेपालले भारतलाई कूटनीतिक सन्देश पठाएको थियो।

तर पटकपटक भएका संवाद र प्रधानमन्त्रीस्तरमै उक्त विषय आपसी समझदारीका आधारमा टुङ्ग्याउने भनिए पनि भारतले 'एकपक्षीय रूपमा चालेको' पछिल्लो कदमले नेपाललाई त्यसतर्फ डोर्‍याएको जानकारहरूको तर्क छ।

आइतवार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा पनि  केही सांसदहरूले सीमासम्बन्धी विषयलाई अन्तराष्ट्रियकरण गर्नुपर्ने बताएका थिए।

"परराष्ट्रमन्त्रीबाटै प्रस्तुत भएको विषयमा कूटनीतिक नोटको बेवास्ता गरेको कुरा यहाँ जाहेर भयो। त्यसले गर्दा भारतले टेरेको देखिएन। मिचेरै लैजान खोजेको देखियो। त्यसैले अबको अवस्थामा अन्तराष्ट्रियकरण गरेर जानुपर्छ। त्यसका निम्ति सरकारको के धारणा छ?" राष्ट्रिय जनमोर्चाकी सांसद दुर्गा पौडेलले सोधिन्।

सत्तारूढ नेकपाका ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सांसद कृष्णभक्त पोखरेलले पनि द्विपक्षीय वार्ता संवादका माध्यमबाट समस्या समाधान गर्न सरकारले प्रयास गर्नुपर्ने र त्यसबाट समस्या समाधान नसके संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र अन्तर्राष्ट्रिय अदालतसम्म यो विषय पुर्‍याउने दिशातर्फ सरकारले प्रयत्न गर्नुपर्ने धारणा राखेका थिए।

भारतको पिथौरागढ जिल्लाको गर्वाधारबाट सुरु भई नेपालको लिपुलेक हुँदै चीनको मानसरोवर जोड्ने गरी भारतले निर्माण गरेको विवादित सडक

तर सांसदहरूको प्रश्नको उत्तर दिने क्रममा कूटनीतिक माध्यमबाटै समस्या समाधान गर्न सकिन्छ भन्ने सरकारको दृढ विश्वास रहेको मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले बताए।

सन् २०१५ मा भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी लगाएका बेला केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्री रहेका कमल थापाले प्रकरणका विषयमा भारतलाई बिरोधपत्र पठाउन, भारतीय राजदूतलाई बोलाएर विरोध जनाउन र संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा आवाज उठाउन सरकारलाई ट्विट मार्फत आग्रह गरेका छन्।

अन्तराष्ट्रियकरण गर्नुपर्ने कारण के हो?

लिपुलेक र सुस्ताबारे अध्ययन गर्न गठन भएको कार्यदलको संयोजन गरेका पूर्वप्रशासक सूर्यनाथ उपाध्याय भारतले नेपाल स्वतन्त्र राष्ट्र हो भन्ने हिसाबले नहेरेको बताउँदै उक्त सीमासम्बन्धी विवादका विषयलाई अन्तराष्ट्रियकरण गरिनुपर्ने बताउँछन्।

"लिपुलेक नेपालकै भूमि हो। लिम्पियाधुरासम्म हाम्रो ३९५ वर्ग किलोमिटर भूभाग र कालापानीमा ६० वर्ग किलोमिटर उसले (भारतले) अतिक्रमण गरेर बसेको छ भन्ने कुरालाई यथेष्ट प्रमाण नेपालसँग छ। त्यस विषयमा सरकारलाई प्रतिवेदन दिइएको छ।"

सरकारले यस विषयमा सबै दलका नेताहरूसँग छलफल गरेको र त्यसमा सबै दलका सुझावका आधारमा उक्त विषयलाई कूटनीतिक पहलबाटै समाधान गर्ने भनिएको अवस्थामा नेपालले भारतलाई 'डिप्ल्योम्याटिक नोट' (कूटनीतिक सन्देश) पठाए पनि त्यसविपरीत पूर्वाधार विकासको काम भएको उनी बताउँछन्।

"त्यसकारण सरकारको अबको विकल्प भनेको यो विषलाई अन्तराष्ट्रियकरण गर्नु हो। संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा यो कुरा पुर्‍याउनुपर्‍यो। अन्य देशहरूसँग पनि कुरा गर्नुपर्‍यो। चीनसँग पनि कुरा गर्नुपर्‍यो किनभने त्रिदेशीय बिन्दु त्यो क्षेत्रमा निधो भएको छैन। त्यो कहाँ हो निधो गर्नुपर्‍यो। त्यसमा चीन पनि सामेल हुनुपर्‍यो," उनले बीबीसीसँग भने।

सन् २०१५ मा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र चीनका राष्ट्रपति सी जिन्पिङले गरेको एउटा सहमतिमा दुई देशले कालापानीको बाटो...


त्रिभुवन विमानस्थलमा सतर्कता बढाइएको छ

चीन र दक्षिण कोरियाबाट फर्किएका उनीहरू ज्वरो र रुघाखोकीजस्ता लक्षण देखिएपछि उपचारका लागि अस्पताल आएको केन्द्रका निर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले बताए।

उनीहरू "शङ्कास्पद बिरामी"को मापदण्डमा परेकाले निगरानीमा राखिएको डा. पाण्डेले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

सरकारले कोरोनाभाइरसको सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिँदै सचेतना अभियान अघि बढाउनुका साथै थप सतर्कताका उपाय अवलम्बन गर्न लागिएको जनाएको छ।

परीक्षण

नेपालमा झन्डै सात हप्ताअघि एक व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो। तर त्यसपछि अरू कसैमा पनि सङ्क्रमण देखिएको छैन।

अहिलेसम्म टेकुमा रहेको सरुवा रोग अस्पतालमा मात्रै कोभिड-१९ भएको परीक्षण गर्ने  प्रयोगशाला छ।

केन्द्रका निर्देशक डा. पाण्डे भन्छन्, "चीन र कोरियाबाट आएका व्यक्तिहरूमा केही लक्षणहरू देखिएपछि अस्पतालमा भर्ना गरिएको हो।"

"उहाँहरू विमानस्थलबाट सोझै आउनुभए जस्तो मलाई लागेन। एक जना आज (सोमवार) आउनुभएको छ र हाम्रा चिकित्सकहरूले उहाँको जाँच गरिरहनुभएको छ। दुई जना अलि अस्ति र दुई जना हिजो अस्पतालमा भर्ना हुनुभएको हो।"

कोरोनाभा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

इरसको सङ्क्रमण भएको देशबाट फर्किएका र कडा रुघा र ज्वरोको लक्षण देखिएकाले भर्ना भएका व्यक्तिहरूलाई शङ्कास्पद बिरामी मानी निगरानीमा राखिएको उनले बताए।

जनस्वास्थ्यविज्ञहरूले कोरोनाभाइरससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण देखिएपछि समाजिक क्रियाकलापबाट आफूलाई अलग राख्न र घरमा पनि एक्लै बस्न सुझाव दिँदै आएका छन्।

त्यसबाट सङ्क्रमण फैलिनबाट रोक्ने प्रयासलाई बल पुग्ने उनीहरूको भनाइ छ।

यसैबीच चीनबाट फर्किएपछि दुई हप्ताभन्दा बढी समय खरिपाटीमा  क्वारन्टीनमा राखिएका १७५ नेपालीहरूको र्‍यालका नमुना परीक्षणको निर्णय सोमवार आउने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

डा. पाण्डेले साँझसम्म सबै रिपोर्ट आइसक्ने र त्यसपछि सङ्क्रमित नभएको पुष्टि भए सबैलाई घर पठाइने बताए।

उनले औपचारिक निर्णयका लागि प्रयोगशालाको रिपोर्ट कुरिरहेको भए पनि अहिलेसम्म क्वारन्टीनमा राखिएका १७५ जनामा कोरोनाभाइरसको कुनै लक्षण देखा नपरेको बताए।

नेपालमा अहिलेसम्म झन्डै २५० शङ्कास्पद व्यक्तिको परीक्षण गरिएको छ।

थप सतर्कता

संसारका ६० वटा देशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिसकेको छ।

शनिवार कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुध्न उच्चस्तरमा तयारी अघि बढाउन नेपाल सरकारले उपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्रीको नेतृत्वमा उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको थियो।

त्यसलगत्तै सरकारले त्रिभुवन विमानस्थल र चीन अनि भारततर्फका नाकाहरूमा निगरानी बढाउने निर्णय गरेको छ।

आइतवारदेखि 'थर्मल गन' नामक उपकरण प्रयोग गरेर सबै यात्रुको शरीरको तापक्रम जाँच्न थालिएको तथा उनीहरूको शरीरमा लिक्विड स्यानिटाइजर एजेन्ट स्प्रे गर्ने व्यवस्था मिलाइएको विमानस्थलले जनाएको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सचिव खगराज बराल भन्छन्, "विगतमा हामीले निश्चित वायुसेवाबाट आएका यात्रुहरूको मात्रै निगरानी गरिरहेका थियौँ।"

"तर अब जुनसुकै वायुसेवाबाट आएका यात्रुहरूको पनि निगरानी बढाएका छौँ। थर्मल स्क्यानर बाहेक नन-टच थर्मोमिटरबाट पनि हाम्रा स्वास्थ्यकर्मीले निगरानी गर्नुभएको छ।"

भारतसँग जोडिएका नाकाबाट हुने पर्यटकसहितको आगमनमा निगरानी बढाउन प्रदेशस्तरीय संयन्त्रहरूलाई अभिमुखीकरण गर्ने जिम्मेवारीसहित सातवटै प्रदेशमा स्वास्थ्य सेवा विभागले टोली पठाएको छ।

सचिव बरालले शुक्रवारबाटै ती टोलीहरू प्रदेशमा खटिएको र उनीहरूले प्रदेशस्थित सामाजिक विकास मन्त्रालय र स्थानीय तहमा भएका स्वास्थ्य जनशक्तिहरू परिचालित गर्ने जानकारी दिए। ...


त्रिभुवन, पृथ्वी, अरनिको र सिद्धार्थ राजमार्ग एवम् नारायणगढ-मुग्लिन सडकखण्डमा प्रत्येक बर्खामा र अघिपछि पनि पहिरोको समस्या दोहोरिने गरेको छ।

कारण

नदी किनारमा बनाइएका अधिकांश मार्गहरू 'चलायमान भूभाग' मा रहेका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार सडक निर्माण गर्दा काटिएका स्थानको व्यवस्थापन गर्न नसक्दा मानिसहरूको ज्यान नै लिने गरी उही स्थानमा पहिरो दोहोरिने गरेका छन्।

सडकसँगै जोडिएका भीरमा सामान्य 'बायो इन्जिनियरिङ' र फेद पर्खाल निर्माण गरेर मात्र समस्या निराकरण गरिएको सोच्नु अनुपयुक्त भएको धारणा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका भूगर्भशास्त्रका सहप्राध्यापक रञ्जनकुमार दाहालको छ।

उनी भन्छन्, "अलिकति बजेट बढाएर पहाड काटिएका ठाउँमा अलिकति माथिसम्म ध्यान दिन सके यो समस्या कम हुन सक्छ।"

मुग्लिन-नारायणगढ खण्डमा तत्कालै गर्नुपर्ने कामहरूलाई थाँती राखेर "केही भए अर्को वर्ष हेरौँला"  भन्ने प्रवृत्ति देखिएको उनको ठम्याइ छ।

पहाडी भेगमा पहिला सडक निर्माण गर्दा कमजोर भूभागलाई ताछिएको थियो। तर अहिले तिनलाई फराकिलो पार्दा पहाडको भाग काट्ने गरेको पाइन्छ।

पहिरोको जोखिम भएका केही स्थानमा तारका जालीले बारेर ढुङ्गा रा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

खिएको भएपनि त्यो उपाय पहिरो रोक्न प्रभावकारी भएको छैन।

विकल्प

भूकम्पले प्रभावित भएको अरनिको राजमार्गमा भने पहिरोको शिरमा चिरा परेर निरन्तर सुख्खा र हिले पहिरो गइराखेको जानकारहरू बताउँछन्।

धेरै वर्षदेखि पहिरो जान थालेको सिद्धार्थ राजमार्गमा पर्ने सिद्धबाबाजस्ता ठाउँमा भने नयाँ विकल्पमै जाने योजना बनाइएको बताउँछन् सडक विभागका उपमहानिर्देशक अर्जुनजंग थापा।

उनी भन्छन्, "माथिबाट खस्ने ढुङ्गालाई छेकेर पुलजस्तो बनाउने र ढुङ्गाहरु गुड्केर सीधै खोलामा खस्ने वा सुरुङमार्ग बनाउनेमध्ये एउटा विकल्पमा हामी तत्काल जाँदैछौँ।"

यद्यपि 'रक सेडिङ' भनिने ढुङ्गा रोक्ने छानो वा सुरुङमार्गजस्ता विकल्प निर्माणमा भने सडक विभागसँग पर्याप्त अनुभव र जनशक्ति छैन।

बरु उसले पहिरो आउनसक्ने राजमार्गका विभिन्न ठाउँमा बर्खाभरि उपकरण र जनशक्ति परिचालन गर्ने गरेको छ।

तर विभागसँग उपलब्ध ज्ञान एवम् स्रोतका भरमा कृष्णभीर र जोगीमाराजस्ता स्थानमा भएका पहिरोलाई स्थिर बनाइएका उदहारणहरु पनि छन्।

'हरित सडक'

पहिरो स्थिर बनाउँदै सुरक्षित बाटो निर्माणको काम हतारोमा सम्भव नहुने हुँदा त्यो काम क्रमिक रूपमा गरिनुपर्ने बताउँछन् भूगर्भविद् प्राध्यपक विष्णु डंगोल।

उनी भन्छन्, "प्रकृतिसँग अनुकूलन गराउँदै काटिएका पहिरो जानसक्ने भागलाई स्थिर बनाउँदै निर्माण गर्न सके दिगो रूपमा बलिया सडक बन्छन्।"

उनले भनेजस्तो हरित सडकको अवधारणामा बनेका गजुरी-धादिङबेंसी सडकहरू प्राकृतिक विपद्को असरबाट जोगिएका पाइन्छन् ।

उता विशेषज्ञहरूका सुझावविपरीत नेपालमा भौगर्भिक अध्ययनविनै पहाडी भेगमा जथाभावी सोझै  डोजर प्रयोग गरेर ट्रयाक खोलिँदा त्यसले सडकको जग समेत कमजोर बनाउनसक्ने बताइन्छ।

त्यसबाहेक चट्टान र माटोबीचको सम्बन्धबारे गहिरो अध्ययन हुनुपर्ने आवश्यकता विज्ञहरुले औँल्याएका छन्।


थप गरिने कडाइका आदेशबारे काठमाण्डू, भक्तपुर र ललितपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूबीच छलफल भइरहेको र बुधवार साँझसम्म त्यसबारे औपचारिक घोषणा गरिने भनिएको छ।

कोरोनाभाइरसको महामारी बढ्दै गएपछि गत वैशाख १६ गते बिहान ६ बजेबाट वैशाख २२ गते मध्यरातसम्म लागु हुनेगरी उपत्यकामा निषेधाज्ञा लगाइएको थियो।

काठमाण्डूका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कालीप्रसाद पराजुलीका अनुसार केही क्षेत्रहरूलाई थप सीमित गर्दै आवतजावतलाई थप नियन्त्रण गर्ने गरी एकदेखि डेढ सातासम्म निषेधाज्ञालाई विस्तार गर्न लागिएको छ।

देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले निषेधाज्ञामा थप कडाइ गर्ने सरकारको योजना भएको सङ्केत दिएका थिए।

सङ्क्रमणको साङ्लो चुडाउन अस्पताल वा आइसोलेशन केन्द्रको व्यवस्था गरेर मात्रै नपुग्ने भन्दै उनले "एक हदसम्म लकडाउन आवश्यक हुन्छ भन्ने विज्ञहरुको सल्लाहअनुसार केही अवधिको लागि निषेधाज्ञा जारी गरिएको" बताएका थिए।

कुनकुन क्षेत्रमा थप कडाइ गरिँदैछ?

प्रमुख जिल्ला अधिकारी पराजुली भन्छन्, "अत्यावश्यकबाहेक अरू कार्यालयका कर्मचारीहरूको आवतजावत रोक्ने, ब्याङ्क, वित्तीय संस्था र सहकारी संस्थाका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कर्मचारीहरूको आवश्यकबाहेक आवतजावतलाई पनि नियन्त्रित गर्ने र बिहान बेलुका जुन दुईवटा समयमा बजारहरू खुलिरहेका थिए त्यसलाई पनि एक समय मात्रै खुला गर्ने भनेर हामीले छलफल गरिरहेका छौँ।"

"अहिलेको व्यवस्था बुधवारसम्म लागु छ। तीनवटै जिल्लाले एकै खालको मापदण्ड बनाउनुपर्ने भएकाले हामी छलफल गरिरहेका छौँ। तर बिहीवारबाट हामी यी नयाँ कडाइका मापदण्डहरू लागु गर्छौँ।"

प्रहरीले जथाभाबी निस्केका मानिसहरूलाई जरिवाना गर्न थालिसकेको उल्लेख गर्दै उनले नयाँ व्यवस्था लागु भएपछि अनावश्यक हिँडडुलमा थप कडाइ गरिने बताए।

भक्तपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद भट्टराईका अनुसार काठमाण्डू उपत्यकामा आवतजावत रोक्ने हिसाबले आफूहरूले योजना बनाइरहेको बताए।

उनले भने, "हामीले उपलब्ध गराएका सवारी पासहरू २२ गतेबाट धेरै नियन्त्रण गर्दैछौँ। अहिलेसम्म व्यापार, रकम सङ्कलनका कुरा केही सहज गरिएको अवस्था छ।"

"तर अब हामी हरेक ब्याङ्कका शाखाहरूले दुईवटा मात्रै गाडी चलाउन पाउने व्यवस्था गर्दैछौँ। मन्त्रालय र विभागहरूले न्यूनतम कतिवटा गाडी चलाउने हो त्यसको लागि सुरुमै सूची दिनुपर्ने भन्ने हिसाबमा छलफल भइरहेको छ। हामी एउटा निष्कर्ष निकाल्छौँ।"

उनले आपूर्ति र विकास निर्माणसँग सम्बन्धित सवारी साधनहरू चल्ने तर अहिले बढी देखिएका सञ्चारमाध्यम, ब्याङ्क र सरकारी कर्मचारीका सवारी साधनको आवतजावत नियन्त्रण गरिने जनाए।

निषेधाज्ञाअघि र पछि सङ्क्रमणको अवस्था कस्तो छ?

वैशाख १६ गते निषेधाज्ञा लागु हुनुभन्दा एक दिनअघि स्वास्थ्य मन्त्रालयले काठमाण्डू उपत्यकाका तीनवटै जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सङ्क्रमितहरू उपचारार्थ रहेको जनाएको थियो।

कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड सङ्क्रमण दर किन सबैभन्दा उच्च

त्यस बेला २४ घण्टामा देखा परेका सङ्क्रमितको सङ्ख्या पाँच हजारमुनि थियो।

तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकामा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या २,००० भन्दा बढी थियो।

निषेधाज्ञा लागु गरिएपछि पनि नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको छ।

सोमवार स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क अनुसार झन्डै साढे सात हजार जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको देखिन्छ।

तीमध्ये आधाजति राजधानीमा फेला परेका हुन्।

‘निको भएपछि कोभिड बिरामीको सेवामै फर्किन्छु’

कारबाहीमा पर्नेको सङ्ख्या लगभग ११ हजार

गृह मन्त्रालयका अनुसार सोमवार साँझ ६ बजेसम्म देशका ३७ वटा जिल्लामा...


थाइल्याण्डको बैंककमा भएको मिस युनिभर्समा मनिताले अन्तिम १० सम्मको स्थान सुरक्षित बनाउन सकिन् भने केही समयअघि चीनको सान्यामा भएको मिस वर्ल्डमा शृङ्खला अन्तिम १२ मा पुग्न सकेकी थिइन्।

उनीहरू दुवैको प्रदर्शनलाई विगतका वर्षमा नेपालले गर्ने प्रदर्शनभन्दा राम्रो मान्नुपर्ने पूर्व मिस नेपालहरूले बताएका छन्।

श्रृङ्खला खतिवडा: फुनुदेखि विश्व सुन्दरीको मञ्चसम्म

शृङ्खला खतिवडा: विश्व सुन्दरीको उपाधि जित्न के सूत्र सिकाउँदै छन् प्रशंसक

तालिमको कमी

तर प्रदर्शन राम्रो हुँदाहुँदै पनि किन मिस वर्ल्ड वा मिस युनिभर्स जस्ता उपाधि जित्न नेपालबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सुन्दरीहरूले सक्दैनन्?

सन् २०१० की मिस नेपाल सदीक्षा श्रेष्ठ भन्छिन्, "नेपालको अहिलेको संघर्ष भनेको टप फाइभ वा टप थ्रीसम्म पुग्ने हो। त्यहाँ पुगेर सुन्दरी छनोटका लागि सोधिने अन्तिम प्रश्नको सामना गर्न पाए भने मात्रै नेपालले उपाधि ल्याउन सक्छन्।"

उनको भनाइमा नेपालीहरू बोल्न सक्छन् तर सुरुका चरण पार गर्न आवश्यक प्रदर्शनहरूमा पछि पर्छन्।

त्यसको एक मुख्य कारण सदीक्षाको बुझाइमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको तालिम पाउन नसक्नु पनि हो।

उनको भनाइमा म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त मिलाउँदै पूर्व मिस नेपाल माल्भिका सुब्बा भन्छिन्, "पहिला पहिला भन्दा यो वर्ष नेपालको प्रदर्शन राम्रो भयो। एउटा कारण यो वर्ष पहिलोपटक नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय ट्रेनरहरू ल्याउनु पनि थियो। त्यस्ता थुप्रै तालिम नेपालका सुन्दरीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा जानुअघि पाउन आवश्यक छ।"

यो वर्ष नेपालको मिस नेपाल आयोजक स‌ंस्था हिडन ट्रेजरले फिलिपिन्सबाट तालिम दिने मानिसहरू ल्याएको थियो।

'पृष्ठभूमि बलियो हुनुपर्यो'

तालिमको साथसाथै प्रतिस्पर्धी स्वयंको पनि पृष्ठभूमि बलियो हुनुपर्ने माल्भिका बताउँछिन्।

"जुन वर्ष मिस नेपालमा भाग लियो त्यही वर्षमात्रै सामाजिक कार्य गर्ने जस्तो गरेर पर्याप्त हुँदैन, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा भाग लिन जाने सुन्दरीहरू स्वयंको पृष्ठभूमि पनि बलियो हुन आवश्यक छ। र, उहाँहरूले अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवहरू पनि पाउन आवश्यक छ।"

तर नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सुन्दरी प्रतियोगितामा जे हासिल गरिरहेको छ त्यो आफैँमा राम्रो रहेको उनीहरू ठान्छन्।

"सन् २०१० मा मैले विश्व सुन्दरीमा भाग लिन जाँदा पूरा १ महिना पनि तालिम गर्न पाएको थिइनँ, त्यो भन्दा अगाडिका दिदीहरूले त तालिमको कुरै छोडौं लुगा पनि पहिलाको मिस नेपालहरूको लैजाने गर्नुभएको थियो," सदीक्षाले बीबीसीसँग भनिन्, "अहिले त कम्तीमा मिस नेपाल वा मिस युनिभर्समा जाने प्रतिस्पर्धीको त्यस्तो अवस्था छैन।"

अवस्था सुधारोन्मुख भए पनि मिस वर्ल्ड, मिस युनिभर्स वा अन्य कुनै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा भाग लिन जाने नेपाली महिलाहरूलाई पर्याप्त तालिम दिन नसकिएको उनीहरू बताउँछन्।


थाइल्यान्डमा पर्यटकहरूको भिड

आकर्षक टुर प्याकेज र यात्रा गर्नका लागि सहज बन्दै गएको परिस्थितिका कारण फस्टाएको भनिएको बाह्य पर्यटनलाई दशैँ र तिहारजस्ता चाडबाडले टेवा पुर्‍याएको जानकारहरू बताउँछन्।

अरू बेलाभन्दा लामो छुट्टी हुने तथा चाडबाड मनाउने शैलीमा आएको परिवर्तनका कारण नेपालीहरू दशैँ, तिहार पारेर विदेश घुम्न जाने चलन बढ्दै गएको उनीहरू सुनाउँछन्।

पहिलो पटक जाने यात्रुहरूको रोजाइमा थाइल्यान्ड, मलेसिया, सिङ्गापुर, दुबईजस्ता मुलुक पर्ने व्यावसायीहरूको अनुभव छ।

दोस्रो पटक जानेहरूले चीन लगायतका मुलुक छान्ने र त्यसपछि भने युरोप र अमेरिका रोजाइमा पर्ने उनीहरूले अनुभव सुनाए।

कारण

इन्टरनेटको बढ्दो पहुँचका कारण नजिकिँदै गएको बाह्य संसारका साथै विदेश जान सहज र सुलभ हुँदै गएको अवस्थाका कारण नेपालीहरू विभिन्न गन्तव्य जाने क्रम बढ्न थालेको नेपाल एशोसियसन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्टका (नाटा) अधिकारीहरू बताउँछन्।

सामान्य अवस्थाको तुलनामा दशैँ र तिहारका बेला विदेश यात्रा गर्नेको सङ्ख्या करिब २० देखि २५ प्रतिशतले बढ्ने र यो वर्ष पनि त्यही अवस्था रहेको नाटाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष अच्युत शर्मा गुरा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गाईले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

सिङ्गापुर

त्यसो त घुमघाम गर्नु पर्छ भन्नेबारे बढ्दो जनचेतनाका साथै सुलभ हुँदै गएको विदेश भ्रमण नेपालीहरूको बढ्दो सङ्ख्याको प्रमुख कारण रहेको उनी बताउँछन्।

"कतिपयको त रहर राहदानीमा भिसा लगाउने हुन्छ जसकारण उनीहरू घुम्नका लागि विदेश जाने गर्छन्," उनले बीबीसीसँग भने। "अर्को कुरा बढ्दो प्रतिस्पर्धा गर्दा हवाई भाडासहित टुरको दर पनि सर्वसाधारणको पहुँच हुने गरी तय हुँदै गएको छ।"

सङ्ख्या

ठ्याक्कै तथ्याङ्क नभए पनि बर्सेनि थाइल्यान्डमा मात्रै वार्षिक करिब ४० हजार सर्वसाधारण घुमघाम गर्नका लागि जाने गरेको व्यावसायीहरू बताउँछन्।

सङ्गठित रूपमा वा टुर अपरेटरसँग समन्वय नगरिनै विदेश जानेहरूको सङ्ख्या पनि बढ्दो क्रममा रहेको हुँदा विदेश जानेको सङ्ख्या अझ बढी हुन सक्ने गुरागाईले जानकारी दिए।

त्यसबाहेक विभिन्न व्यावसायिक घराना तथा निजी क्षेत्रका रोजगारदाताहरूले समेत आफ्ना कर्मचारी एवम् ग्राहकहरूलाई विदेश घुमाउन लाने चलन बढ्दै गएको व्यावसायीहरू बताँउछन्।

दुबई

समस्या

नेपालीहरूको विदेश जाने सङ्ख्या बढ्दै जानुका कारण अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर परेको केन्द्रीय ब्याङ्कले बताउँदै आएको छ।

नेपालीहरूले भारी सङ्ख्यामा डलर लगायत अन्य विदेशी मुद्रा साट्ने र त्यो विदेशमा खर्च गर्दा मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा प्रतिकूल असर पर्ने हुँदा त्यस्तो किसिमको खर्च कसरी कम गर्ने भन्ने विषयमा नियमन गर्ने तयारी अगाडि बढाइसकेको पछिल्लो मौद्रिक नीतिमै उल्लेख गरिएको नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका प्रवक्ता लक्ष्मी प्रपन्न निरौलाले बताए।

"यस विषयमा हामी चाँडै थप नीतिगत व्यवस्था सार्वजनिक गर्नेछौँ," निरौलाले थपे।

विदेशमा नेपालीहरूले गर्ने खर्चको अनुपात बढ्दै गएका कारण २५०० अमेरिकी डलरसम्म साट्न पाउने गरी तोकिएको सीमा घटाएर १५०० अमेरिकी डलर बनाइएको उनले बताए।

"विदेश जाँदा वृद्ध-वृद्धा हावापानी परिवतर्नका कारण बिरामी पर्ने र त्यहीका अस्पतालमा उपचार गराउने हुँदा विदेशी मुद्रा खर्च व्यापक हुँदै गएको उनको भनाइ छ," निरौलाले थपे।

हाल नेपाल केन्द्रीय ब्याङ्कसँग झन्डै १० महिना वस्तु र सेवा आयात गर्ने पुग्ने विदेशि मुद्रा सञ्चिति रहेको निरौला बताँउछन्।

"हाम्रो व्यापार घाटा ठूलो छ र आयात बढेका कारण त्यसमा थप वृद्धि हुन सक्ने हुँदा विदेशि मुद्रा सञ्चिति गर्दा फाइदा हुने हुँदा केन्द्रीय ब्याङ्कले केही हदसम्म कडाइ गर्न...


थाई अध्यागमन अधिकारीहरू १८ वर्षीया रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनलाई कुवेत पठाउने प्रयास गरेका थिए। उनको परिवार हाल कुवेतमा छ।

उनलाई चढाएर पठाउन लागिएको कुवेत जाने विमान नउडुन्जेल मोहम्मद अल-कुकुन विमानस्थलस्थित होटलको एउटा कोठा थुनेर बसिन्।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्। महिलालाई समान अवसर नदिइने भएकाले धर्म परित्याग गरेको उनको भनाइ छ।

आफ्नो परिवारले मार्ने धम्की दिएको भन्दै उनले समाचारसंस्था रोयटर्सलाई भनिन्, "मेरा दाजुभाइ र परिवार एवम् साउदी दूतावासले मलाई कुवेतमा कुरिरहेका छन्। उनीहरूले मलाई मार्छन्। मेरो जीवन सङ्कटमा छ।"

उनलाई कुवेत पठाउन भनेर थाई अधिकारीहरू उनको कोठाबाहिर उभिइरहेको तस्बिर  सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको छ।

मानवाधिकारवादी संस्थाहरूले उनको सुरक्षाबारे चासो व्यक्त गरेका छन्।

ह्युमन राइट्स वाच एशिया क्षेत्रका सहायक निर्देशक फिल रोबर्ट्सनका अनुसार संयुक्त राष्ट्रसङ्घको शरणार्थी हेर्ने निकायसँग भेट्न र शरण माग्न नदिइएसम्म कोठाबाट बाहिर नहाउन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े उनको अडान छ।

समय थोरै भएको र उनी डरलाग्दो परिस्थितिमा रहेको भन्दै रोबर्ट्सनले ती युवतीलाई कुवेत फिर्ता नपठाइयोस् भनेर निषेधाज्ञाका लागि ब्याङ्‌ककको एउटा अदालतमा आवेदन गरिएको बताए।

तर थाई वकिलहरूको सो आवेदन अदालतले खारेज गरिदियो।

रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन  किन भागिन्?

परिवारसँगै बिदा मनाउन कुवेत पुगेकी रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन दुई दिनअघि त्यहाँबाट भागेकी हुन्।

ब्याङ्‌कक हुँदै अस्ट्रेलिया जाने उनको प्रयास थियो।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्।

ब्याङ्‌ककबाट बीबीसीका जोनाथन हेड भन्छन् - रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन त्रस्त र व्याकुल छिन्।

आफूसँग अस्ट्रेलिया जाने प्रवेशाज्ञा भएको तर सुर्वणभूमि विमानस्थलमा आफूलाई भेट्ने एक साउदी कूटनीतिज्ञले राहदानी खोसेको उनको दाबी छ।

तर साउदी अधिकारीहरूका अनुसार राहदानी उनीसँगै छ र फर्किने हवाई टिकट नभएकाले उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।

अस्ट्रेलियामा शरण पाइने उनको अपेक्षा थियो।

ह्युमन राइट्स वाचका मध्यपूर्वका सहायक निर्देशक माइकल पेजले एउटा विज्ञप्तिमा "परिवार छोडेर भागेका साउदी महिलाले उनीहरूको इच्छाविपरीत फर्किए आफ्नै नातेदारबाट कठोर हिंसा, स्वतन्त्रताको अपहरण र अन्य गम्भीर हानि खेप्नु पर्ने हुन्छ" भनेका छन्।

ब्याङ्‌ककस्थित साउदी दूतावासले रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनलाई "फिर्ती टिकट नभएकाले" विमानस्थलमा समातिएको र उनलाई उनका परिवारजन बसेको ठाउँ कुवेत फर्काइने जनाएको छ।

साउदी अधिकारीहरूसँग उनलाई ब्याङ्‌ककस्थित विमानस्थल वा अन्यत्र समात्ने अधिकार नभएको दूतावासको एउटा विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

अधिकारीहरू उनका पिताको सम्पर्कमा भएको उसले जनाएको छ।

'पारिवारिक समस्या'

थाई प्रहरीका एक वरिष्ठ अधिकारीले बीबीसीलाई बताएअनुसार ती युवती विवाह गर्न नमानेर भागेकी हुन्।

मेजर जेनरल सुरचाते हक्पर्नका अनुसार रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनसँग थाईल्यान्डको प्रवेशाज्ञा नभएकाले प्रहरीले उनलाई थाईल्यान्डमा प्रवेश नदिएको र उनी आएकै कुवेत एअर्‌वेजमार्फत् फिर्ता गर्ने प्रक्रिया थालिएको थियो।

तर राहदानी खोसिएको भन्नेबारे आफूलाई थाहा नभएको उनले बताएका छन्।

योजना 'रद्द'

स्थानीय समयानुसार दिउँसो ४ बजे हक्पर्नले सम्वादाताहरूलाई ती युवतीको सुरक्षाको चासोका कारण उनलाई कुवेत फिर्ता पठाउने योजना...


थापाका अनुसार मोदीलाई स्वागत गर्न प्रधानमन्त्री केपी ओली जनकपुर आउने सम्भावना रहेको छ।

भारतीय प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका लागि सुरक्षाव्यवस्था र स्वागतको तयारीबारे बुझ्न उच्चपदस्थ सुरक्षा अधिकारीहरूसहित गृहमन्त्री थापा मङ्गलवार जनकपुर आएका हुन्।

धार्मिक भ्रमण

सञ्चारकर्मीहरूसित संक्षिप्त कुरा गर्दै मन्त्री थापाले मोदीको यो राजनीतिक नभएर धार्मिक भ्रमण भएको र दुई देशबीच कुनै सम्झौता नहुने बताए।

"यस पटक कुनै सम्झौता हुने छैन," उनले भने, "प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली भारत भ्रमणमा गएकै बेला यो भ्रमणको कार्यक्रम बनेको थियो।"

भारतीय प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका लागि सुरक्षाव्यवस्थाबारे बुझ्न सुरक्षा अधिकारीहरूसहित गृहमन्त्री थापा जनकपुर आएका हुन्

थापाका अनुसार हेलिकप्टरबाट मोदी बाह्रबिघा मैदानमा ओर्लिनेछन्।

साथमा भारतीय सेनाका तीनवटा विमान पनि आउने बुझिएको छ।

यसअघि सन् २०१४ मा मोदी बिहारबाट सडकबाटो हुँदै जनकपुर आउने योजना थियो ।

 तर पछि त्यो योजना स्थगित भयो।

पटनाबाट जनकपुरधामको सडकदूरी १२३ किलोमिटर छ।

मुक्तिनाथ

"जनकपुरधामको बाह्रबिघामा ओर्लेर उहाँले जानकी मन्दिरमा पूजाआजा गर्नु हुनेछ,"... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मन्त्री थापाले भने।

त्यसपछि उनी बाह्रबिघाको मैदानमा गर्न लागिएको नागरिक अभिनन्दनमा सहभागी हुनेछन्।

प्रधानमन्त्री मोदी जनकपुरधामबाट हेलिकोप्टरमा मुस्ताङस्थित मुक्तिनाथ जानेछन्।

त्यहाँबाट साँझ काठमाण्डू पुग्ने कार्यक्रम रहेको मन्त्री थापाले बताए।

प्रदेशको प्रबन्ध

गृहमन्त्रीको टोलीले प्रदेश नम्बर २ का मुख्यमन्त्री  मो. लालबाबु राउत गद्दीसित सुरक्षा बन्दोबस्तबारे जानकारी लियो ।

भारतीय प्रधानमन्त्रीको जनकपुरधामको भ्रमणको स्वागत र सुरक्षाको सबै प्रबन्ध प्रदेश सरकारले गर्ने जनाउँदै गृहमन्त्री थापाले भने, 'सङ्घीय सरकारले समन्वय गर्ने छ।"

प्रधानमन्त्री ओली गत महिना भारतको राजकीय भ्रमणमा गएका थिए

स्रोतहरूका अनुसार भ्रमणका बेला नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाका विशेष तालिमप्राप्त सात हजार सुरक्षाकर्मी परिचालित हुनेछन्।

भारतका उच्च सुरक्षा अधिकारी एवम् नेपालस्थित भारतीय राजदूतावास र वाणिज्य दूतावासका अधिकारीहरूले तयारी र सुरक्षाको नियमित निरीक्षण गरिरहेको बताइएको छ।

बाह्रबिघा र जानकी मन्दिरबीचको सडक मर्मतलाई तीव्रता दिइएको छ। साथै बाह्रबिघा मैदानमा ५० हजारभन्दा बढी मानिस अटाउने पानी छेक्ने वाटरप्रुफ पाल बनाउन लागिएको छ।


थुप्रै देशमा भइरहेको परीक्षण सावधानीका लागि भन्दै 'अस्थायी रूपमा' रोकिएको राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकायले सोमवार जनाएको हो।

हालैको एउटा चिकित्सा अध्ययनले उक्त औषधिको प्रयोगले कोभिड-१९ विरामीको मृत्यु हुने जोखिम बढाउने सुझाएको पृष्ठभूमिमा डब्ल्यूएचओको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

कस्तो औषधि?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हालै भाइरसबाट बच्न  उक्त औषधिको प्रयोग गरिरहेको जनाएका थिए।

उनले कोभिड-१९ को उपचारमा यस औषधि 'गेम चेन्जर' हुने भन्दै त्यसले अवस्था फेरिदिने बताउँदै आएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हालै भाइरसबाट बच्न उक्त औषधिको प्रयोग गरिरहेको जनाएका थिए।

सार्वजनिक स्वास्थ्य अधिकारीहरूले भाइरस सङ्क्रमितमा उक्त औषधिले मुटुमा समस्या ल्याउनसक्ने चेतावनी दिँदै त्यसबारे स्पष्ट नबोले पनि ट्रम्पले भने बारम्बार उक्त औषधिको प्रवर्द्धन हुनेगरि बोलेका थिए।

अध्ययन

गतसाता एउटा मेडिकल जर्नल द ल्यान्सेटमा प्रकाशित एउटा अध्ययनमा हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीनलाई कोरोनाभाइरसका बिरामीको उपचारमा प्रयोग गर्नुको कुनै फाइदा नभएको जनाइएको थियो।

बरू यसले भाइरसका कारण बिरामी परेकाहरूको मृत्युको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सङ्ख्या बढाउन सक्ने उक्त अध्ययनमा जनाइएको थियो।

डब्ल्यूएचओको आपत्कालीन कार्यक्रम प्रमुख माइक रायनले आफूहरूको निर्णय 'कुनै समस्यासँग जोडिएर नभएको' बताए।

उनले भने: "विश्वभरि भइरहेका सोलिडारिटी ट्रायलमा कुनै समस्याका संकेत पनि छैनन्। तैपनि हालैको एक अध्ययनलाई आधार मानेर हामीले सावधानी अपनाएका हौँ।"

हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन औलोको लागि सुरक्षित औषधि मानिए पनि अहिलेसम्म कुनै परीक्षणले यसलाई कोभिड-१९ का लागि प्रयोग गर्न सुझाएका छैनन्।

यो एक सस्तो, प्रचलित र सजिलै उत्पादन गर्न सकिने औषधि हो। औलोका बिरामीलाई यसले ज्वरो तथा सुजन कम पार्न सहयोग गर्छ।

औलो रोगका बिरामीले यो अझै प्रयोग गर्न सक्छन्।

परीक्षण

ल्यान्सेटको अध्ययनले ९६ हजार कोरोनाभाइरसका बिरामीलाई समेटेको थियो। जसमा १५ हजारलाई उक्त औषधि दिइएको थियो।

कसैलाई उक्त औषधिसँगै एन्टीबायोटिक समेत दिएर परीक्षण गरिएको थियो।

त्यसरी परीक्षण गरिएका समूहमा मत्युदर हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन प्रयोग गरिएकामा १८ प्रतिशत, क्लोरोक्वीनमा १६.४ प्रतिशत र नियन्त्रित समूहमा ९ प्रतिशत पाइएको थियो।

हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वीन वा क्लोरोक्वीनलाई एन्टीबायोटिक सहित परीक्षण गरिएकाको मृत्युदर अझ बढी पाइएको थियो।


थुप्रै प्रदर्शनहरू शान्तिपूर्ण सुरु भएका थिए र थुप्रै शान्तिपूर्ण नै रहे। तर थुप्रै प्रदर्शनहरूमा भने प्रदर्शनकारीहरूको प्रहरीसँग झडप भयो, गाडी जलाइए, पसलहरू लुटिए र तोडफोड गरियो।

अमेरिकाको न्याश्नल गार्डका ५,००० सदस्यहरूलाई वासिङ्टन डीसी र अन्य १५ राज्यहरूमा परिचालन गरियो।

विज्ञहरूले अहिलेको यो घटना र सन् २०११ मा इङ्ग्यान्ड भएको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा समानता रहेको बताएका छन्।

त्यतिबेला पनि प्रहरीले एकजना पुरुषलाई गोली हानी हत्या गरेको घटनालाई लिएर शान्तिपूर्ण प्रदर्शन सुरु भएको थियो तर पछि त्यो हिंसात्मक प्रदर्शनमा परिणत भयो।

चार दिनसम्म चलेको उक्त प्रदर्शनका क्रममा भवनहरू जलाइएका थिए र बृहत् लुटपाट मच्चिएको थियो।

प्रदर्शनहरू कसरी छिट्टै फैलिन्छन् र केही प्रदर्शन किन हिंसात्मक बन्छन्?

प्रदर्शन फैलिने कारण: पहिचान

"फ्लोइडको मृत्यु जस्ता घटनाले मानिसलाई झल्याँस्स बनाउन सक्छ किनभने अश्वेत समुदायका ठूलो सङ्ख्याका मानिसहरूले प्रहरीसँग गरेका अनुभव कस्तो हुन्छ भन्ने कुराको यो एउटा प्रतीक हो," भिडको व्यवहार र सार्वजनिक निर्देशनसम्बन्धी विज्ञ किल विश्वविद्यालयका प्राध्यापक क्लिफोर्ड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्टटले भने।

संरचनात्मक रूपमा असमानता भएपछि मुठभेड हुने सम्भावना रहने उनले बताए।

सन् २०११ मा इङ्ग्ल्यान्डमा भएको दङ्गाको विस्तृत अध्ययन गरेका प्राध्यापक स्टोटले त्यतिबेला दङ्गा फैलिनुका दुईवटा कारण पत्ता लगाएका थिए।

विभिन्न सहरमा रहेका प्रदर्शनकारीहरूले जातका कारण एकअर्कासँग आफूलाई पहिचान गर्न सकेका थिए वा उनीहरूलाई पनि प्रहरीको व्यवहार मनपर्दैन थियो।

यसको अर्थ जब प्रहरीले ज्यादती गरेको देखियो, विभिन्न शहरमा प्रदर्शन गरिरहेकाहरूले आफू सशक्त भएको अनुभव गरे।

प्रहरीको प्रतिक्रियाको अर्थ

स्थानीय समुदायसँग प्रहरीको सम्बन्ध राम्रो रहँदा हिंसात्मक प्रदर्शनहरू हुने सम्भावना कम रहन्छ।

तर प्रदर्शनकै दिन उनीहरू प्रदर्शनकारीसामु कसरी प्रस्तुत हुन्छन् भन्ने विषयले पनि अर्थ राख्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

शनिवार लस एन्जलसमा प्रहरीविरुद्ध उत्रिएका प्रदर्शनकारीहरू

प्रहरीले भिडमा कस्तो प्रतिक्रिया जनाउँछ भन्ने कुरालाई लिएर नै दङ्गाहरू हुने प्राध्यापक स्टोटले बताए।

उदाहरणका दिँदै उनले भने, "प्रदर्शनकारीहरूको ठूलो भिडमा पनि तनाव सुरु त केही थोरै मानिसहरूले प्रहरीसँग मुठभेड गरेर नै हुने हो।"

यद्यपि, "प्रहरीले पनि भिडलाई सोलोडोलो हेरेर प्रतिक्रिया जनाउँछ" र त्यसरी आफूविरुद्ध बल प्रयोग गरेको कुरालाई मानिसले अन्यायपूर्ण ठान्छन्, यसले नै "हामीविरुद्ध तिनीहरू" को मानसिकताको विकास गराउँछ।

यसले गर्दा "हिंसा र मुठभेडबारे मानिसहरूले फरक महसुस गर्न सक्छन्। उदाहरणका लागि, त्यस्तो परिस्थितिमा उनीहरूलाई हिंसा जायज हो भन्ने लाग्न थाल्छ।"

युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्निया लस एन्जलस डार्नेल हन्ट सप्ताहन्तमा प्रहरीले "आक्रामण तीव्र रूपमा बढाएको" ठान्छन्।

"न्याश्नल गार्डलाई परिचालन गर्नु, रबरको गोली प्रयोग गर्नु, अश्रुग्यास र पिपर स्प्रे प्रहार गर्नु जस्ता प्रहरीको भिड नियन्त्रण गर्ने उपायले पहिल्यै तनावपूर्ण बनेको स्थितिलाई थप खराब बनाउन सक्छ।"

विश्वका अन्य भागमा भएका प्रदर्शनहरूमा पनि यही शैली देखिन्छ।

उदाहरणका लागि सन् २०१९ मा हङ्‌कङमा सात महिनासम्म सरकारविरोधी प्रदर्शनहरू भए जुन शान्तिपूर्ण रूपमा सुरु भएका थिए तर हिंसात्मक बनेर अन्त्य भए।

तनाव बढ्न नदिने बारे प्रहरी फौजलाई दिइने तालिमले प्रदर्शनका क्रममा हिंसा सकेसम्म नहुन दिनुपर्ने कुरा समेट्ने  प्राध्यापक स्टोट तर्क गर्छन्।

प्रदर्शनको विषय

राइस विश्वविद्यालयमा...


द एसिस्टेन्स एशोसिएसन फर पोलिटिकल प्रिजनर्स (एएपीपी)ले मुख्य सहर याङ्गुनको एउटा औद्योगिक क्षेत्रमा भएको झडपमा धेरै प्रदर्शनकारीहरू मारिएको जनाएको छ।

बाँकी मृत्यु देशका विभिन्न भागमा भएका हुन्।

याङ्गुनमा प्रदर्शनकारीहरूले लाठी र छुरीको प्रयोग गरेपछि सुरक्षा फौजले गोली चलाएको थियो।

सैन्य कानुन लागु

त्यहाँको एक औद्योगिक क्षेत्रमा चिनियाँ व्यवसायमाथि हमला भएपछि याङ्गुनको धेरै भागमा सैन्य कानुन लागु गरिएको जनाइएको थियो।

चीनले म्यान्मारको सेनालाई सहयोग गरिरहेको प्रदर्शनकारीहरूले विश्वास गरिरहेका छन्।

औद्योगिक क्षेत्रमा सुरक्षा फौजले प्रदर्शनकारीमाथि गोली प्रहार गरेका थिए।

बेइजिङले फलामे डन्डी, बन्चरो र पेट्रोल बोकेका मानिसहरूले १० वटा चिनियाँ कारखानामा आगो लगाइदिएको जनाइएको छ।

क्षति पुग्नेमा धेरैजसो लुगा उत्पादन गर्ने कम्पनी र तिनका भण्डारणहरू रहेको जनाइएको छ।

एउटा चिनियाँ होटलमा समेत हमला भएको बताइएको छ।

चिनियाँ दूतावासले के भन्यो?

आफ्नो फेसबुक पृष्ठमा चिनियाँ दूतावासले 'केही उद्योगहरूमा लुटपाट गर्दै क्षति पुर्‍याइएको र चिनियाँ कामदारहरू घाइते हुनुका साथै त्यहाँ अड्किएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो' जनाएको छ।

दूतावासले म्यान्मारलाई 'हिंसा रोक्न थप प्रभावकारी उपायहरू अपनाउँदै दोषीलाई कानुन अनुसार कारबाही गर्न र म्यान्मारमा रहेका चिनियाँ नागरिक एवम् सम्पत्तिको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न' आग्रह गरेको थियो।

फेब्रुअरी १ मा सेनाले शक्ति हातमा लिएयता म्यान्मारमा प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्।

यaङ्गुनको अर्को एक भागमा साँझपख यसरी समेत प्रदर्शन भएको थियो।

नेत्री तथा न्याश्नल लीग फर डेमोक्रेसी (एनएलडी) पार्टीकी प्रमुख आङ सान सू ची नजरबन्दमा छन्।

त्यसलाई अस्वीकार गर्ने कतिपय सांसद्हरूले भूमिगत रहेर आन्दोलन अगाडि बढाइरहेका छन्।

'क्रान्ति'

तिनै भूमिगत सांसद्हरूको नेतृत्व गरिरहेका नेता मान विन खाइन थानले पहिलो पटक सार्वजनिक सम्बोधन गर्दै 'क्रान्ति'लाई निरन्तरता दिइने बताएका छन्।

उनले भने, "यो देशको लागि अँध्यारो क्षण हो। विद्रोहले जित्नैपर्छ।"

कूपछि म्यान्मारमा सेनाले एक वर्ष लामो सङ्कटकाल घोषणा गरेको छ।

मान विन खाइन थान यतिखेर भूमिगत छन्

एनएलडी पार्टीले ठूलो विजय हासिल गरेको आम निर्वाचनपछि सेनाले सत्ता कब्जा गरेको हो।

सेनाले विपक्षीहरूलाई समर्थन गरेको थियो र तिनीहरूले निर्वाचनमा ठूलो धाँधली भएको आरोप लगाउँदै पुनःनिर्वाचनको माग गरेका थिए।

देशको निर्वाचन आयोगले चुनावमा धाँधली भएको भन्ने दाबी पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण नभएको बताएको थियो।

नयाँ निर्वाचित संसद्को बैठक आरम्भ हुनै लाग्दा त्यहाँ सैनिक कू भएको हो।


द नेदरलण्ड्सका अनुसन्धानकर्ताहरुले शुरुमा मुसामा गरेको परीक्षणका क्रममा उक्त खोपले धमनीहरुमा चिल्लो पदार्थ जम्मा हुनबाट रोकेको पाइएको थियो।

उक्त खोपले शरीरको प्रतिरोधी प्रणालीमार्फत रगतबाट खराब कोलेस्टरोललाई हटाउने बताइएको छ।

वैज्ञानिकहरुले विश्वमा दशौं लाख मानिसले सेवन गरिरहेको कोलेस्टरोलको औषधिको विकल्प उक्त खोप हुनसक्ने भन्दै अहिले शुरु भएको परीक्षण सकिन करिब ६ वर्ष लाग्ने जनाएका छन्।

विकास

मेडिकल युनिभर्सिटी अफ भियनाका अनुसन्धानकर्ताले ७२ जना स्वयंसेवकमा उक्त प्रारम्भिक परीक्षण शुरु गरेका हुन्।

उक्त खोपले चिल्ला पदार्थहरुलाई धमनीमा जम्मा हुनबाट रोक्ने र त्यसबाट हृदयघात जस्ता रोगहरु समेत नियन्त्रणमा मद्दत पुग्ने ठानिएको छ।

युरोपियन हार्ट जर्नलमा प्रकाशित लेख अनुसार वर्षौंको परीक्षणपछि मात्र यो खोप मानव प्रयोगका लागि सुरक्षित र प्रभावकारी हुने या नहुने भन्ने निर्क्यौल गर्न सकिनेछ।

उनीहरु भन्छन्, यदि ६ वर्षमा यो खोप उपलब्ध भयो भने मानिसहरुले यसलाई व्यायामको विकल्पको रुपमा लिनुहुँदैन र एकदमै चिल्लो पदार्थ पाइने खानेकुरा बढी सेवन गर्नु पनि हुँदैन।

यस खोपले शरीरको रोग प्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तिरोगी प्रणालीलाई 'पिसिएसकेनाइन' नामक प्रोटिनमाथि आक्रमण गरी खराब 'लो डेनसिटि लिपोप्रोटिन' अर्थात् एलडिएल कोलेस्टरोललाई रक्तनलीमा जम्मा हुन दिंदैन।

अनुसन्धानकर्ताहरुले त्यसरी प्रतिरोगी क्षमता बढाउन वर्षेनी उक्त खोप लिन सकिने अवस्थाको कल्पना गरिरहेका छन्।

मुसा

मुसामा गरिएको अध्यनले उक्त खोपले १२ महिनामा एलडिएल कोलेस्टरोललाई ५० प्रतिशतसम्म घटाइदिएको र धमनीमा चिल्ला पदार्थहरु जम्मा हुन समेत नदिएको जस्तो देखिएको वैज्ञानिकहरु बताउँछन्।

कोलेस्टरोल रगतमा पाइने चिल्लो पदार्थ हो।

उक्त पदार्थ शरीरका लागि आवश्यक छ तर एलडिएल अर्थात् खराब कोलेस्टरोलको मात्रा रगतमा हुँदा त्यसले मानिसहरुमा हृदयसम्बन्धी रोगहरुको जोखिम बढाउँछ।

अर्कोतर्फ हाई डेनसिटि लिपोप्रोटीन (एचडीएल) कोलेस्ट्रोल शरीरका लागि उपयोगी मानिन्छ।

एचडीएलले रगतमा रहेका अन्य प्रकारका कोलेस्टरोलहरुलाई कलेजोसम्म लैजान मद्दत गर्छ जहाँ त्यसलाई अझ टुक्र्याउन सकिन्छ।

कतिपय व्यक्तिहरुमा आनुवंशिक कारणले उच्च कोलेस्टरोलको समस्या देखिने गरेको छ।

कम पोषणयुक्त खाना, अत्यधिक मदिराको सेवन, धुमपान र अल्छेपनले उच्च कोलेस्टरोलको समस्या देखिने गरेको बताइन्छ।

चक्की

कोलेस्टरोल उच्च भएका व्यक्तिहरुले त्यसलाई घटाएर हृदयसम्बन्धी रोगको जोखिम न्यूनीकरणका लागि स्टाटिन्स नामक चक्की सेवन गर्न सक्छन्।

ती चक्कीहरु एकदमै सस्तो र प्रभावकारी भएपनि सबैमा त्यसले काम गर्दैनन्।

कतिपय मानिसहरु दैनिक रुपमा औषधि सेवन गर्न चाहंदैनन् र कतिले ठीक भइसक्यो भनेर औषधि खान नै बिर्सन्छन्।

आक्कल झुक्कल अवस्थामा औषधिको नकारात्मक असर समेत देखिएको पाइएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले त्यही भएर वैकल्पिक उपचार विधिको पछिल्लो प्रयास अघि बढाएका हुन्।

पहिलो चरणमा ७२ जना स्वयंसेवकमा गर्न लागिएको परीक्षण यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा सकिने ठानिएको छ।

अहिलेसम्म भनिए अनुसारको खोपको प्रयोगबाट मधुमेहको जोखिम बढ्न सक्ने देखिन्छ।

त्यही भएर अनुसन्धानमा संलग्न रहेका मेडिकल युनिभर्सिटि अफ भियनाका वैज्ञानिकहरुले यो विषयमा विशेष ध्यान दिएर अघि बढ्ने बताइएको छ।

युनिभर्सिटी अफ सेफिल्डका हृदयरोग विशेषज्ञ डाक्टर टिम चिको भन्छन्, "यो अवधारणाले मानिसमा काम गर्छ कि गर्दैन भनेर प्रमाणित गर्न धेरै प्रश्नहरुको उत्तर आउन बाँकी नै छ तर अहिलेसम्म उच्च कोलेस्टरोलले हृदयसम्बन्धी रोगहरुको जोखिम बढाउने पुष्टि भइसकेको छ। त्यही...


द वाल स्ट्रीट जर्नलमा लेख्दै जोन र्‍याटक्लिफले अमेरिकाका गोप्य सूचना चोर्दै तथा बजारमा अमेरिकी कम्पनीहरूलाई विस्थापित गर्दै चीनले आफ्नो सामर्थ्य बढाइरहेको आरोप लगाएका छन्।

चिनियाँ सामानमाथि शुल्क थप्दै ट्रम्प प्रशासनले चीनप्रति कडा नीति अवलम्बन गरेको छ तथा बौद्धिक सम्पत्ति चोरी गरेको बेइजिङमाथि आरोप लगाउने गरेको छ।

चीनले पछिल्लो आरोपबारे कुनै प्रतिक्रिया दिइसकेको छैन।

यद्यपि आफ्ना सामानमाथि शुल्क लगाउने र अमेरिकी बजारबाट आफ्नो दूरसञ्चार कम्पनी ह्वावेईलाई टाढा राख्ने अमेरिकी प्रयासप्रति चीनले कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ।

बेइजिङले अमेरिकासँग मुठभेडको तयारी गरिरहेको र “आर्थिक, सैनिक तथा प्राविधिक रूपले” विश्वमाथि हावी हुन खोजिरहेको र्‍याटक्लिफले बताएका छन्।

चीनले अमेरिकाका साझेदारहरूमाथि दबाव बढाउँदै लगेको बेला र्‍याटक्लिफका यी टिप्पणीहरू आएका छन्।

क्यान्बराले सुधार गर्नुपर्ने व्यवहारका सूची प्रकाशित गर्दै, अस्ट्रेलियाली मदिरा आयातमा शुल्क थप्दै र अफगानिस्तानमा मानवाधिकार उल्लङ्घनमा अस्ट्रेलियाली सैनिकको संलग्नताको विषय उठाउँदै बेइजिङले उसमाथि दबाव बढाएको हो।

र्‍याटक्लिफले के भने?

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राष्ट्रिय गुप्तचर निकायका निर्देशकले चीन एक प्रकारको आर्थिक जासुसीमा संलग्न भएको भन्दै त्यसलाई “चोर्ने, नक्कल गर्ने र विस्थापित गर्ने” कामको सङ्ज्ञा दिए।

अमेरिकी प्रतिस्पर्धी कम्पनीबाट सूचना चोरेर एउटा चिनियाँ विन्ड टर्बाइन कम्पनी विश्व बजारमा गएकोमा दोषी पाइएको कुरालाई उनले उदाहरणको रूपमा प्रस्तुत गरे।

के चीन र अमेरिका शीतयुद्धमा प्रवेश गर्दैछन्

त्यतिबेला अमेरिकी कम्पनीले शेअर साझेदार गुमाउनुका साथै आफ्ना कर्मचारीलाई परमुक्त गर्नुपरेको थियो।

प्रत्येक वर्ष ५०० अर्ब डलर बराबरका अमेरिकी बौद्धिक सम्पत्ति चोरी हुने गरेको र्‍याटक्लिफले बताए।

अमेरिकामा “व्यापक स्तरमा प्रभावित पार्ने अभियान”मा पनि चीन संलग्न रहेको पनि उनले आरोप लगाएका छन्।

बेइजिङले “रुसको भन्दा छगुना र इरानको भन्दा बाह्रगुनाले” अमेरिकी कङ्ग्रेसका सदस्यहरूलाई निसाना बनाइरहेको र्‍याटक्लिफले बताए।

अमेरकाले जस्तै अरू देशले पनि चीनबाट चुनौती खेप्नुपरेको उनको भनाइ छ।

“विश्व वरीयतामा आफू सबैभन्दा माथि नहुनुलाई चीनले एउटा ऐतिहासिक त्रुटिको रूपमा बुझ्छ,” उनले भने। “त्यसलाई ऊ बदल्न चाहन्छ र विश्वभरि स्वतन्त्रताको गतिलाई उल्टाउन चाहन्छ।”

ट्रम्पको कार्यालयले चीनको कसरी सामना गरेको छ?

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको कार्यकालमा अमेरिकाले चीनसँग विभिन्न क्षेत्रमा तनाव बढाएको छ।

दुवै देशले एकअर्काका सामानमा ठूलो कर लगाएका छन् भने संवेदनशील क्षेत्रका सामान निर्यातमाथि नियन्त्रण गरेका छन्।

बिहीवार ह्वाइट हाउसले चिनियाँ सेनासँग सम्बन्ध भएको विश्वासमा चीनका थप चारवटा कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखेको छ।

कोरोनाभाइरस महामारी र हङ्‌कङमा चीनले लागु गरेको सुरक्षा कानुनबारे पनि दुई देशबीच तिक्तता बढेको छ। ट्रम्पले कोरोनाभाइरसलाई “चिनियाँ भाइरस” भन्दै आएका छन्।

शिन्जियाङमा अल्पसङ्ख्यक उइगर मुस्लिमहरूमाथि चीनले दमन गरेको भन्दै अमेरिकाले केही चिनियाँ राजनीतिज्ञमाथि प्रतिबन्ध समेत लगाएको छ।

के बाइडनले फरक नीति अवलम्बन गर्लान्?

ज्यानुअरीमा कार्यभार सम्हाल्न लागेका राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाइडनले चीनको सामना गर्न ट्रम्पकै नीतिलाई निरन्तरता दिने अपेक्षा गरिएको छ। तर अमेरिकी साझेदारहरूसँग मिलेर उनले त्यसो गर्ने बताइन्छ।

बीबीसीकी ह्वाइट हाउस संवाददाताका अनुसार चीनसँग व्यापार लगायतका मुद्दामा कडा नीति लिने कुरामा रिपब्लिकन र डेमोक्र्याटिक पार्टीबीच विरल सहमति छ।

चिनियाँ...


दक्षिण अफ्रिकाका रयान सन डेभि, ४३, एक्लै ७३ सय मिटरको उचाइमा पुगेको र एक गुफामा लुकिरहेको बेला फेला परेका थिए।

उनले माफी मागेका छन् तर आफूलाई 'हत्यारालाई जस्तो व्यवहार गरिएको' बताएका छन्।

सगरमाथाको चुचुरोसम्म एक्लै पुग्ने प्रयास गर्नुलाई एकदमै दुर्लभ घटना मानिन्छ।

गोप्य आरोहण

अधिकांश पर्वतारोहीहरुले विश्वको सर्वोच्च शिखर आरोहणका लागि एक जना पथप्रदर्शकसँगै लिएर जान्छन् भने आधार शिविरमा श्रोतसाधन सम्पन्न सहयोगी समूह साथै राख्ने गर्छन्।

पर्यटन मन्त्रालयका एक जना अधिकारीले बीबीसीलाई जानकारी दिए अनुसार आधार शिविर नजिकै डेभीले दुई जना पर्वतारोहण कर्मचारीहरुलाई शुक्रबार छल्ने प्रयास गरेका थिए।

सगरमाथामा बढ्यो चहलपहल

'सगरमाथा आरोही शेरचनको मृत्यु'

त्यसपछि उनीहरुले उनलाई पछ्याए र अरुले पत्ता लगाउन नसक्ने गरी एउटा गुफामा आफ्ना लागि उनले बनाएको अस्थायी बासस्थान फेला पारे।

उनीहरुले सगरमाथा आरोहणको अनुमतिपत्र नभएको आशंकामा उनको राहदानी जफत गरेका थिए र काठमाण्डू फर्किएर पर्यटन विभागमा आफ्ना कागजपत्र पेश गर्न भनेका थिए।

तर अहिलेसम्म डेभी पुन: सम्पर्कमा नआएको अधिकारीहरु बताउँछन्।

त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी अधिकारी भन्छन्, "उनले आफूसँग पर्याप्त पैसा नभएको भन्दै पदयात्रा मार्ग हुँदै काठमाण्डू फर्किने बताएका थिए।"

दुर्व्यवहार

उनले कानुन मिचेको निष्कर्षमा पुगेका पर्यटन अधिकारीहरुले उनले कानुनी कारबाही भोग्नुपर्ने प्रष्ट पारेका छन्।

तर आफ्नो फेसबुक खातामा राखिएको सन्देशमा डेभीले लेखेका छन्, "पैसा नभएका तथा सगरमाथा चढ्न उत्सुक व्यक्तिहरुको बारेमा विचार पुर्याउने समय पर्वतारोहण कम्पनीहरुसँग छैन।"

उनले आधार शिविरमा आफूलाई दुर्व्यवहार गरिएको भन्दै एउटा विन्दुमा त्यहीं कुटपिट गरि आफ्नो हत्या गरिने हो कि भन्ने महसुस गरेको उल्लेख गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, "मलाई हत्यारालाई जस्तै व्यवहार गरियो।"

कारबाही

पर्वतारोहण अनुमति नलिएको आरोपमा जेल सजायका साथै २२ हजार डलरसम्म जरिवाना हुनसक्ने डेभीले बताएका छन्।

उनले आफ्नो तालिममा समर्थन गर्ने परिवार र अरु सहयोगीहरु प्रति धन्यवाद दिंदै सगरमाथा आरोहणका लागि अनुमति शुल्क तिर्न नसेककोमा आफूलाई लाज नलागेको बताएका छन्।

आफ्नो 'सगरमाथाको गोप्य आरोहण' विफल बनाइएको भएपनि, उक्त प्रयासबाट दुखी भएका सबैसँग माफी माग्न चाहेको बताएका छन्।


दक्षिण अफ्रिकाबाट हङकङ हुँदै विमानमार्फत् बोएरका पाठापाठी नेपाल भित्रिने क्रम सुरु भयो।  पहिलो पटक १३ वटा भित्रिए। अर्को वर्ष उसैगरी ५० वटा ल्याए। अर्को वर्ष अर्को ५० थपे। करिब दुई करोड ५० लाख रुपैयाँ लगानी गरेर बोएरको सङ्ख्या ११३ पुर्‍याए।

उद्देश्य पाठापाठी उत्पादन र नेपालभरि बोएरको विस्तार भएकोले उनले १०१ पाठी र १२ बोका भित्र्याए। त्यसयता योगेन्द्रबहादुर खड्काको एग्रो फार्ममा बोएरका पाठापाठी उत्पादनको क्रम तीव्र भएको छ।

बोएरको विशषेता नै हो छिटो छिटो बढ्नु र हुर्कनु।

जब बोएर बाख्राको खबर फैलियो...

त्यो खबर 'एक कान, दुई कान मैदान' भएपछि उनको फार्ममा बोएरका पाठापाठी  किन्ने किसान र व्यवसायीको भिड बढिरहेको छ। त्यसैले उनले मुनाफा लिन पनि थालिसके।

उनले बीबीसी नेपाली सेवासँग भने, "पोहोर साल दुई करोड रुपैयाँको पाठापाठी बेचेँ यसपालि तीन करोडको बेच्ने योजना छ।" नाफा नहोस् पनि कसरी? आकार र तौल हेरेर एउटा पाठा वा पाठीलाई आगन्तुकहरूले ३० हजार रुपैयाँदेखि दुई लाख रुपैयाँसम्म तिर्ने गरेको उनको भनाइ छ।

उनको एग्रो फार्म चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नजिकैको हरियालीयुक्त क्षेत्रमा फैलिएको छ। त्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हाँ बाख्रापालन गर्न इच्छुक किसान तथा व्यवसायीहरूको भिड बढिरहेको हुन्छ।

निकुञ्ज घुम्न आउने आन्तरिक पर्यटकहरू पनि त्यो फार्ममा पुग्ने गरेका छन्।

नेपालमा दशैँ पर्वमा समेत खसी तथा बोका अपुग भई छिमेकी भारत वा चीनबाट किन्नु पर्ने अवस्था आइसकेको अधिकारीहरू बताउँछन्। यस्तो बेला जगतपुर एग्रो फार्ममा पाठापाठी किन्न आउनेहरूको उद्देश्य एउटै हुन्छ: पाठा वा पाठी किन्ने, पाल्ने र मासुको लागि खसीबोकाको उत्पादन गर्ने र मुनाफा कमाउने।

बोएर बाख्रा कस्तो हुन्छ?

बोएर जातका बाख्रा दक्षिण अफ्रिकामा पाइन्छ। बोएर बाख्रा वा बोका हेर्दै बलियो र खँदिलो मासु भएको हुन्छ। प्राय सेतो वा खैरो वा दुवै रङ्ग मिसिएको बोएर बाख्राले धेरै थरि रोग प्रतिरोध गर्न सक्षम हुन्छन्।

त्योभन्दा पनि चाख लाग्दो कुरा यो हो: बोएरको पाठा पाठी एकदमै छिटो बढ्छन्।

बोएर बाख्राको तौल ९० दिनमै ३६ किलोग्रामसम्म पुग्दछ।

अमेरिकाको टेक्सास र विभिन्न पश्चिमा देशहरूमा बोएर बोका यदाकदा विभिन्न खेल वा प्रदर्शनीको लागि पाल्ने गरिएको पाइन्छ। तर जताततै बोएर खसी, बोका र मासुको लागि प्रख्यात छ।

जगतपुर फार्मबाट मासुका लागि खसी, बोका उत्पादन भइसकेको छैन। नेपालमा पनि शुद्ध बोएरको मासु अझै सहजै उपलब्ध छैन। तर अफ्रिका र अमेरिकातिर मासुका पारखीहरूले बोएरको मासु खोजी खोजी खाने गरेको जानकारहरू बताउँछन्।

किन थाले योगेन्द्रले बोएर उत्पादन व्यवसाय?

उनी देशबाट युवाहरू विदेश पलायन हुने क्रम नरोकिएकोमा साह्रै खिन्न थिए। म्याग्दीमा जन्मिएका तर अहिले चितवनलाई कर्मथलो बनाएका खड्काले निर्माण व्यवसाय त्याग्ने र जगतपुर वरपर कतै कृषि कर्ममा लाग्ने सोचविचार गरे। कृषिबाटै देशमा उन्नति प्रगति हुने कुरामा उनी ढुक्क भए।

उनले भने, "युवाहरू महिनामा २०-२५ हजार रुपैयाँ कमाउनको लागि दुई तीन लाख खर्च गरेर वैदेशिक रोजगारीमा गइरहेका छन्। उनीहरूले नेपालमा नै बसेर एउटा बोका बिक्री गर्दा २०-२५ हजार रुपैयाँ सजिलै कमाउन सक्छन्।"

उनको फार्ममा केही युवा युवतीले रोजगारी पनि पाएका छन्। उनले अझै धेरैलाई रोजगारी दिने सोचिसकेका छन्।

आफ्नै सफलताको कुरा गर्दै उनले भने, "फार्म सुरे गरेपछि ४-५ सय बाख्रा बिक्री भइसकेका छन्। अघिल्लो वर्ष २ करोड रुपैयाँको पाठा र पाठी बिक्री गरेँ। आउने साल मेरो आम्दानी ३ करोड पुग्नेछ।"

'बोएर बाख्रापालन निकै सजिलो'

उनकै फार्ममा काम गर्ने कर्मचारी तथा सहयोगीहरूको भनाइमा...


दक्षिण अमेरिकाको 'बोलिभरियन गणतन्त्र' भनिने भेनेजुएलामा केही समयदेखि गहिरिएको आर्थिक संकटबीच चर्किँदो सडक प्रदर्शनमाझबाट उदाएका एक युवा नेतामाथि पश्चिमा देशहरूको नजर पर्‍यो।

राष्ट्रपति मदुरोको कट्टर आलोचक ३५ वर्षीय नेता हुवान गुआइदोले आफूलाई देशको निमित्त कार्यकारी घोषणा गर्ने बित्तिकै उनलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले "अन्तरिम राष्ट्रपति"को मान्यता दिए।

केही दक्षिण अमेरिकी र युरोपेली देशहरूले समेत गुआइदोलाई समर्थन गरेपछि मदुरो क्रुद्ध हुन पुगे। उनले आफ्नो देशमा भएको "विदेशी हस्तक्षेपविरुद्ध" अडान लिए।

नेपाल किन हतारियो भेनेजुएलाबारे टिप्पणी गर्न?

भेनेजुएलामा भूराजनीतिक तनाव जारी रहँदा निकै परको देश नेपालबाट मदुरोको पक्षमा आवाज उठ्यो।

दक्षिण एशियाको शिरमा अवस्थित हिमाली संघीय गणतन्त्र नेपालको सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एक अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले जनवरी २५ मा वक्तव्य निकाल्दै "भेनेजुएलाको सार्वभौमिकता र प्रजातान्त्रिक पद्धतिबाट निर्वाचित राष्ट्रपति मदुरो"को जोडदार समर्थन गरे।

तर प्रचण्डले भेनेजुएलामा "सत्ता हत्याउन"को लागि हुन सक्ने "... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

साम्राज्यवादी हस्तक्षेप अस्वीकार्य हुने" टिप्पणी गरे। सो बेला नेकपाका अर्का अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी ओली स्विटजरल्याण्डको डाभोसमा जारी विश्व आर्थिक मञ्चको भ्रणममा थिए।

त्यसैले त्यो वक्तव्यबारे स्वाभाविक रूपमा काठमाण्डूस्थित संयुक्त राज्य अमेरिकाको राजदूतावासले परराष्ट्र मन्त्रालयसँग नेपालको औपचारिक धारणा माग्यो। मंगलबार नेपालले भेनेजुएला सङ्कटबारे आफ्नो औपचारिक धारणा सार्वजनिक गरेको छ।

परराष्ट्रको वक्तव्य प्रचण्डको वक्तव्य भन्दा फरक छ। शब्दावली फरक छन्। तर दुवै वक्तव्य एउटा मानेमा समान छन्। दुवै वक्तव्यले भेनेजुएलामा "बाह्य हस्तक्षेप" हुन नहुनेमा जोड दिएका छन्।

परराष्ट्र मन्त्रालयको वक्तव्य

प्रचण्डको वक्तव्य आएको चार दिनपछि जनवरी २९ तारिखमा परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, "नेपाल सरकारले बोलिभरियन गणतन्त्र भेनेजुएलामा हालै भएका राजनीतिक घटना क्रमलाई नजिकबाट नियालीरहेको छ। कुनै पनि देशको आन्तरिक समस्याको समाधान त्यो देशको संविधानमा निर्दिष्ट नियम अनुसार गरिनु पर्दछ र त्यो बाह्य हस्तक्षेहरूबाट मुक्त रहनु पर्दछ। त्यो हाम्रो सिद्धान्तमा आधारित धारणा हो।"

"आफ्नो देशको राजनीतिक र संवैधानिक बाटोबारे निर्णय गर्ने अन्तिम अधिकार भेनेजुएलाका जनतामा अन्तरनिहित छ। हामी भेनेजुएलाको शान्ति, स्थिरता र एकताको पक्षमा छौँ र त्यहाँको सङ्कटको शान्तिपूर्ण समाधान हुने छ भन्नेमा आशावादी छौँ।"

अमेरिका कि रुस - नेपाल कता ढल्किँदैछ?

भेनेजुएलाका विपक्षी नेतालाई "अन्तरिम राष्ट्रपति"को मान्यता दिने अमेरिकी कदमको अर्को विश्व शक्ति रुसले विरोध गरिसकेको छ। त्यस्तो विरोधको स्वरमा नेपालले किन स्वर मिलायो?

के नेपाल पनि रुसतिरै वा ऊ निकट मानिने चीनतिर ढल्किएको हो।

नेकपाका नेता एवं पूर्व परराष्ट्र मन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठको भनाइमा नेपाल कतै पनि ढल्किएको छैन। उनले बीबीसी नेपालीसँग भने, "कुनै पनि देशले कुनै अर्को देशको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्न हुँदैन भन्ने हाम्रो अडान रहँदै आएको छ। हाम्रा वक्तव्यहरूको आशय त्यही नै हो।"

के नेपालले विश्वभरि छरिएका विभिन्न देशहरूमा हुनसक्ने यस्तै घटनाक्रमबारे बोलेर साध्य लाग्छ? श्रेष्ठ भन्छन् नेपाल सानो देश भएपनि आवाज उठाइ रहनु पर्दछ। "संयुक्त राज्य अमेरिकाले दक्षिण अमेरिकाको सानो देशमा हस्तक्षेप गर्दा हामीले नबोले कसले बोल्छ? भोली हामीमाथि यस्तै आइपर्‍यो भने कसले...


दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

बोका जुनियर्स फुटबल टोली चढेको बसमा कट्टर प्रतिस्पर्धी रिभर प्लेट क्लबका समर्थकहरूले आक्रमण गरेपछि कोपा लिबरटेडरेस को फाइनल खेल सारिएको छ।

दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

दक्षिण अमेरिकी क्लब प्रतियोगिताको उक्त फाइनल खेल आर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनस आइरिजका दुई प्रतिद्वन्द्वी टोली बोका जुनियर्स तथा रिभर प्लेटबीच हुन लागेको थियो।

हमला कसरी?

तर रिभर प्लेटका समर्थकहरूले बोका जुनियर्सका खेलाडी चढेको बसमा हमला गरे।

भिडिओ फुटेजमा तिनले ढुङ्गा तथा ग्यास क्यानिस्टरले प्रहार गरेको देखिन्छ।

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बोका जुनियर्सका खेलाडी तथा म्यान्चेस्टर सिटी क्लबका पूर्व स्ट्राइकर कार्लोस टेभेजलाई हमलापछि रिँगटा लागेको तथा बान्ता भएको थियो। कप्तान पाब्लो पेर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेज पनि घाइते भए।

यस्तो अवस्थामा दुवै टोलीका खेलाडी खेल्ने स्थिति नरहेको भन्दै दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघका प्रमुख आलेहान्द्रो डोमिँगेजले फुटबल मनोरञ्जन न कि युद्ध भएको बताए।

अब उक्त खेल पहिले तोकिएभन्दा एकदिन पछि आइतवार खेलाइनेछ।

लज्जास्पद

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बीबीसीको अमेरिका सम्पादक लियोनार्दो रोसाले भने "अर्जेन्टिनाको खेल इतिहासमै ती दुई ठूला क्लबहरूको खेलबारे निकै उत्सुकतापूर्वक हेरिएको थियो। पहिलो पटक यी दुई टोली फाइनलमा भिड्दै थिए। तर खेलाडीहरूमाथिको आक्रमणपश्चात ब्युनस आइरिजमा लज्जाबोध भएको छ।"

आर्जेन्टिनाका पूर्व स्ट्राइकर ग्याब्रियल बाटिस्टुटाले सो घटनालाई लज्जास्पद भनी ट्वीटरमा टिप्पणी गरेका छन्।

ती दुई क्लब बीचको खेल हेर्न तीन घन्टा पहिल्यै स्टेडियम दर्शकहरूले भरिभराउ भइसकेको थियो। तर खेलाडी आउलान् र खेल हेरूँला भनेर प्रतीक्षारत दर्शकहरू कुरेको कुर्‍यै भए।

विश्वका धेरै फुटबल प्रेमीहरू आर्जेन्टिनाको फुटबल खेल हेर्ने रुचाउने बताइन्छ।

आर्जेन्टिनाको फुटबलप्रतिको लगन, उत्सुक्ता, रङ्ग, पात्र सबैको प्रशंसक उल्लेख्य संख्यामा रहेको बताइन्छ।

थकानपूर्ण र खतरनाक

तर यसैसँग बाँच्ने खेलाडीहरूका लागि प्रत्येक दिन 'थकानपूर्ण, खतरनाक र मुर्ख्याइँपूर्ण' हुन सक्ने बताइन्छ।

सन् १९३१ मा आर्जेन्टिनामा फुटबलले व्यावसायिक रूप धारण गरेको हो।

त्यसको आठ वर्ष पहिलेनै रिभर प्लेट क्लब ब्युनस आइरिजमा स्थापना भइसकेको थियो।

निकै मिहिनेत र ठूलो लगानीपछि 'लस मिलानायर्स्' को उपनाम कमाएको रिभर प्लेट क्लब र बोका जुनियर्स क्लब ब्युनस आइरिज शहरमा केही मिल दूरीमा अवस्थित छन्।


दक्षिण इजरेलका कैयौँ ठाउँमा रकेट प्रहार भएको छ भने एक बालकको ज्यान गएको छ।

युद्धको आशङ्का

सङ्घर्ष चर्किएपछि संयुक्त राष्ट्रसङ्घले पूर्ण युद्ध हुनसक्ने चेतावनी दिएको छ।

सोमवारदेखि सङ्घर्ष निकै चर्किएपछि राष्ट्रसङ्घले त्यसले अब पूर्ण युद्धको अवस्था निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो।

सोमवारयता गाजामा १४ बालबालिकासहित ६५ जनाको ज्यान गइसकेको छ भने इजरेलमा सात जनाको ज्यान गएको छ।

हप्तौँदेखि इजरेल-प्यालेस्टाइनबीच पूर्वी जेरुसलेममा चर्किएको तनावपश्चात् लडाइँ सुरु भएको हो।

मुस्लिम तथा यहुदी दुवैको पवित्र स्थल अल अक्सा मस्जिदमा पछिल्लो तनाव चर्किएको थियो।

इजरेली हवाई आक्रमणमा यसरी ढल्यो गाजास्थित भवन

इजरेलभित्रै हिंसा भड्कियो

इजरेलमा यहुदी तथा अरब समुदायको मिश्रित बसोबास भएका क्षेत्रहरूमा पनि थप हिंसा भड्किएका छन्।

ती हिंसाका कारण बुधवार साँझ ३७४ जनालाई पक्राउ गरिएको र आफ्ना ३६ जना अधिकारी घाइते भएको इजरेली प्रहरीले जनाएको छ।

विभिन्न नगरमा यहुदी तथा अरब इजरेलीहरू भिडको हमलामा परेका खबरहरू इजरेली सञ्चारमाध्यमले दिएका छन्।

त्यसमा आक्रे शहरमा एक यहुदी व्यक्ति अरबहरूको हातबाट ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

घाइते भएको तथा बात याम शहरमा एक अरब पुरुषलाई दक्षिणपन्थी यहुदीहरूको भिडले गाडीबाट निकालेर कुटपिट गरेका जस्ता घटना रहेका छन्।

इजरेली राष्ट्रपति रूबेन रिभ्लिनले यहुदी तथा अरब इजरेलीहरूलाई अर्थहीन गृहयुद्धमा धकेलिने काम नगर्न अपील गरेका छन्।

अन्य धार्मिक तथा राजनीतिक नेताहरूले गरिरहेको शान्तिको कामनामा उनले आफ्नो बोली थपेका हुन्।

प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले बुधवार राति बोल्दै शहरहरूमा शान्ति बहाल गर्न सैन्य फौज खटाउने बताए। उनले ती हमलाहरूलाई अराजकताको सङ्ज्ञा दिए।

अरब भिडले यहुदीमाथि हमला गर्नु वा यहुदी भिडले अरबमाथि हमला गर्नु दुवै स्वीकार्य नभएको उनले बताएका छन्।

राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरजले जारी हिंसाले आफू निकै चिन्तित भएको बताएका छन्। सुरक्षा परिषद्‌ले घटनाबारे छलफल गरे पनि कुनै वक्तव्य दिएको छैन।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनले नेतान्याहुलाई फोन गरेर इजरेलको सुरक्षाप्रति आफ्नो समर्थन रहेको भन्दै दिगो शान्ति पुनर्बहाली हुनपर्नेमा पनि जोड दिए।


दक्षिण एशिया नीति अध्ययन केन्द्रका पूर्वकार्यकारी निर्देशक तथा राजनीतिशास्त्रका अवकाशप्राप्त प्राध्यापक श्रीधर खत्रीले नेपालले विश्वको बदलिँदो कूटनीतिक परिवेश र राष्ट्रिय स्वार्थलाई ध्यानमा राखेर सावधानीपूर्वक कदम चाल्नुपर्ने बीबीसीलाई बताए।

नेपालमा निकट भविष्यमै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन्पिङको भ्रमण हुन लागेको चर्चा चलिरहेका बेला सत्तारूढ नेकपाले सी जिन्पिङको विचारधाराबारे दुईदिने 'प्रशिक्षण कार्यक्रम' आयोजना गरेको छ।

प्राध्यापक खत्रीले नेपालले चीनसँग सम्बन्ध विस्तार गरिरहँदा दक्षिणी छिमेकी भारत र विश्व महाशक्ति अमेरिकासहित कुनै पनि मित्रराष्ट्रसँग आफ्नो सम्बन्धमा क्षति पुग्ने गतिविधि गर्न नहुने पनि उल्लेख गरे।

प्राध्यापक खत्रीसँग बीबीसी नेपालीका फणीन्द्र दाहालले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश -

पछिल्लो समय नेपालमा बढिरहेको जस्तो देखिएको चिनियाँ गतिविधिलाई कसरी लिनुपर्छ?

यसलाई दुई किसिमले हेर्नुपर्छ। एउटा चिनियाँ बेल्ट एन्ड रोड परियोजना (बीआरआई) अघि बढाउने प्रयास र त्यसमा कुनकुन आयोजनामा सहमति कायम गर्न सकिन्छ भनेर केन्द्रित भएको जस्तो लाग्छ।

दोस्रो, पहिले नेकपा एमाले हुँदा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पनि र केही हदसम्म माओवादी हुँदा पनि सम्बन्ध बढाउने प्रयास पहिलेदेखि नै भएको हो।

अहिले दुवै दल मिलेर नेकपा भएका छन्। दुवैतर्फ पार्टीका नेताहरू एकअर्काको देशमा जाने परम्परा पुरानै हो।

यहाँको सत्तारूढ पार्टीले सी जिन्पिङ विचारधारामा छलफल चलाउँदा कस्तो खालको सन्देश जान्छ?

हाम्रो संविधानको अवधारणाअनुसार हामी बहुदलीय प्रजातान्त्रिक व्यवस्थामा छौँ।

सीको विचारधारा त मुख्य रूपमा 'वन स्टेट, वन पार्टी' अर्थात् एकदलीय व्यवस्था हो। यो नेपालले संविधानमा अपनाएको नीतिसँग बाझ्छ।

नेपालको संसद्‍मा कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा रहेको सरकारसँग दुईतिहाइ समर्थन रहे पनि सिद्धान्तत: हामी कतापट्टि छौँ, त्यो प्रष्ट हुनुपर्छ।

हुन त एमाले र माओवादी दुवैले पहिलेदेखि नै बहुदलीय व्यवस्थामा प्रतिबद्ध छौँ भनेका छन्। तर सीको सिद्धान्ततिर जाने खालको कुरा हुँदा एकदलीय व्यवस्थामा बढी जोड जान सक्छ।

सीको विचारधाराबारे नेपालमा छलफल चलाउँदैमा हाम्रो भूराजनीतिमा के असर पर्छ?

मलाई लाग्छ यो चाप्लुसीको पराकाष्ठा हो। चिनियाँहरूले पनि नेपालबाट यस्तो अपेक्षा गर्छन् भन्ने मलाई लाग्दैन।

मलाई डर छ- भारत र चीन दुवै देशमा रहेका शक्तिशाली नेताहरूले जानीनजानी दक्षिण एशियाका धेरै देशमा राजनीतिक प्रक्रियालाई विभाजित बनाइरहेका छन्।

सीलाई माओपछिका शक्तिशाली नेता मानिन्छ

हामीले यस्तो श्रीलङ्का र माल्दिभ्समा देखिसकेका छौँ र नेपालमा हामीले त्यसलाई एक तहमाथि पुर्‍याइदिएका छौँ।

दुई विशाल शक्तिहरूसँग सीमा जोडिएको देशका नाताले अरू देशहरू भन्दा फरक रूपमा हामीले अवस्थालाई सावधानीपूर्वक अध्ययन गर्नैपर्छ।

यदि हामी चुक्यौँ भने त्यो श्रीलङ्का र माल्दिभ्सले बेल्ट एन्ड रोड परियोजनाका कारण चुकाइरहेको मूल्यभन्दा हाम्रा लागि बढी चुनौतीपूर्ण हुनेछ।

यस्तो खालको गतिविधि नेपालका दलहरूले किन गर्छन्? राजनीतिक दर्शनका कारण हो कि? अथवा अहिले अब राष्ट्रपति सी जिन्पिङको भ्रमण नेपालमा गराउने कुरा छ त्योसँग जोडेर यो गरिएको हो?

नेपालमा शक्ति पाएपछि दलहरू अलि बढी आत्मविश्वासी हुने पहिलेदेखि नै देखिएकै हो।

मुख्य रूपमा विगतमा देशले कुन बाटो लिने त्यसमा दलहरूको भूमिका के हुने त्यसमा पहिला अलिकति स्पष्टता आइरहेको थियो।

अहिले चिनियाँ बीआरआईको परियोजनाबाट देशमा व्यापक रूपमा पूर्वाधारहरूमा लगानी गर्ने र त्यसमा पनि थुप्रै पैसा आउने आशाले गर्दा चाहिने भन्दा बढी नै आत्मविश्वास...