कोरोनाभाइरसको वर्तमान महामारी चमेरोबाट सरेको हुनसक्ने बताइएको छ

कोभिड-१९ जस्तो रोगको उदय हुनुमा उनीहरूले मानिसमाझ रहेको जनावरको मासुप्रतिको बढ्दो माग, अनुचित कृषि अभ्यास तथा जलवायु परिवर्तन कारक रहेको उनीहरूले बताएका छन्।

बेवास्ता नगर्न चेतावनी

राष्ट्रसङ्घको वातावरण कार्यक्रम तथा अन्तर्राष्ट्रिय पशुसेवा अनुसन्धान निकायले मानव, जनावर तथा वातावरणीय स्वास्थ्यबीच तादात्म्य हुनुपर्ने बताएको छ।

बेवास्ता गरिएका जुनोटिक भनिने जनावरबाट सर्ने रोगले हरेक वर्ष बीस लाख मानिसको ज्यान गइरहेको उसले बताएको छ।

बीबीसी सम्वाददाता इमोजेन फोक्स भन्छिन्, "इबोला, वेस्ट नाइल फिभर, सार्स र अनि यो कोभिड-उन्नाइस सबै जुनोटिक वा जनावरबाट सरेका रोग हुन्। यी रोग आफैँ जनावरबाट मानिसमा सर्दैनन्। जनावरको मासुको माग, बदलिँदो कृषि अभ्यास तथा जलवायु परिवर्तन यिनका कारक भएको सो प्रतिवेदनले जनाएको छ।"

कोभिड-उन्नाइसको महामारीले आगामी दुई वर्षभित्र विश्व अर्थतन्त्रमा ९० खर्ब डलरको नोक्सानी पुर्‍याउने बताइएको छ।

के भन्छन् विज्ञहरू?

जनावरबाट मानिसमा रोग आफै सर्दैन।

राष्ट्रसङ्घको वातावरण कार्यक्रम तथा अन्तर्राष्ट्रिय ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पशुसेवा अनुसन्धान निकायले तयार पारेको प्रतिवेदनले त्यस्तो रोग सार्न प्रकृतिलाई क्षयहुने मानवीय गतिविधिलाई कारक ठानेको छ।

उदाहरणका लागि भूक्षय, वन्यजन्तुको दुरुपयोग, स्रोतको जथाभावी दोहन तथा जलवायु परिवर्तनका कारण मानव जाति र जनावरबीचको अन्तरसम्बन्ध परिवर्तित भएको प्रतिवेदनले जनाएको छ।

"बितेको एक शताब्दीमा हामीले कम्तीमा छवटा नयाँ प्रजातिका कोरोनाभाइरसको महामारी देखेका छौँ," राष्ट्रसङ्घकी उपमहासचिव तथा वातावरण कार्यक्रमकी कार्यकारी निर्देशक इंगर एन्डरसनले भनिन्।

"गएको दुई दशकमा कोभिड-उन्नाइस भन्दा अगावै यस्ता रोगले एक सय अर्ब डलर बराबरको आर्थिक नोक्सानी गराइसकेका थिए।"

न्यून तथा मध्यम आय भएका मुलुकहरूमा यस्ता जुनोटिक रोगहरूका कारण हरेक वर्ष बीस लाख मानिसको ज्यान गइरहेको उनले बताइन्। उनले ती रोगमा एन्थ्र्याक्स, बोभाइन टुबरकुलोसिस तथा रेबिज समेत रहेको बताइन्।

"यी समुदायले जटिल विकास समस्या बेहोरिरहेका हुन्छन् र यिनको पशुमा धेरै निर्भरता र निकटता रहन्छ।"

गत ५० वर्षयता मासु उत्पादन २६० प्रतिशतले बढेको उनले उदाहरण दिइन्।

विज्ञानको सुझाव

"हामीले कृषिलाई अत्यधिक सघन पारेका छौँ, पूर्वाधार विस्तार तथा स्रोतको दोहन गरिएको छ जसले वन्यजन्तुको वासस्थान अतिक्रमित भएका छन्।"

"मानवजातिमा पाइने सङ्क्रामक रोगहरूको २५ प्रतिशत बाँध सिँचाइ तथा पशुकृषि उद्योगसँग जोडिएका छन्। यातायात तथा खानेकुराको आपूर्ति सञ्जालले सीमारेखा तथा दूरी मेटाइदिएका छन्। अनि जलवायु परिवर्तनले रोग निम्त्याउने हानिकारक किटाणु फैलन मद्दत पुगेको छ।"

सो प्रतिवेदनले सरकारहरूलाई भविष्यमा महामारी रोक्न आवश्यक रणनीतिबारे बताएको छ। तिनमा दिगो भूमि व्यवस्थापन, जैविक विविधताको सुधार तथा वैज्ञानिक अनुसन्धानमा लगानी परेका छन्।

"विज्ञान प्रस्ट छ: यदि हामीले वन्यजन्तुको दुरुपयोग जारी राख्यौँ र पर्यावरण प्रणाली ध्वस्त पारिरह्यौँ भने आगामी वर्षहरूमा जनावरबाट मानिसमा सर्ने रोग निरन्तर बढ्नेछ," एन्डरसनले भनिन्।

"भविष्यमा हुने महामारी रोक्ने हो भने हामीले प्राकृतिक वातावरण संरक्षणमा निकै धेरै गम्भीर हुनुपर्छ।"


कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीका कारण बाङ्ग्लादेशलाई निर्यातबाट आउने छ अर्ब डलर बराबरको राजस्वमा ठूलो असर पर्ने बताइएको छ।

तर कारखानाहरू खोल्ने निर्णयले कोभिड-१९ लाई फैलाउने चिन्ता पनि व्यक्त भएका छन्।

बाङ्ग्लादेशमा ५,९०० भन्दा बढी मानिसलाई कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको छ भने १५२ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

पाकिस्तानमा प्रहरी सङ्क्रमित

पाकिस्तानको कराचीमा भने ५१ जना प्रहरीमा सङ्क्रमण देखिएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले बताएका छन्।

सोमवार त्यहाँ सङ्क्रमितको सङ्ख्या १३,००० नाघेको छ।

डन दैनिकका अनुसार त्यहाँ तीन प्रहरी निरीक्षकमा समेत सङ्क्रमण पुष्टि भएकोमा एकजना निको भइसकेका छन्।

सोमवार थप दुईजना प्रहरीमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

भारतमा रहेका श्रीलङ्कालीको उद्धार

श्रीलङ्काले भारतको केरला र तमिलनाडुमा रहेका सयभन्दा बढी नागरिकलाई उद्धार गरेको छ।

विशेष विमानमार्फत् तिनीहरूलाइ स्वदेश लगिएको जनाइएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार भारतमा एक हजारभन्दा बढी श्रीलङ्काली विद्यार्थीहरू रहेको र उनीहरूलाई चरणबद्ध रूपमा उद्धार गरिनेछ।

भारतमा लकडाउन बढ्न सक्ने

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले विभ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िन्न राज्यका मुख्यमन्त्रीहरूसँग छलफल गर्दा धेरैजसो मुख्यमन्त्रीले लकडाउन बढाउनुपर्ने मत राखेका छन्।

दिल्लीमा आइतवार १९० नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या २९,४६५ पुगेको छ।

भारतभरि अहिलेसम्म ९३४ जनाको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएको छ।


कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीका माझ डेढ महिनाअघि नै सरकारले भ्रमण वर्षसँग जोडिएका प्रचारात्मक अभियानहरू स्थगित गर्ने निर्णय गरेको थियो।

चीनसहित विश्वका कैयौँ भागमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहँदा नेपालमा कोभिड-१९ को जोखिम कम नै रहेको बताएको थियो।

दबाबका माझ सरकारले फेब्रुअरी २९ तारिखमा मात्रै भ्रमण वर्षसँग जोडिएका विभिन्न कार्यक्रम स्थगित गरेको थियो।

मन्त्रिपरिषद्को अघिल्लो बैठकले वैशाख १ गतेबाट लागु हुनेगरी भ्रमण वर्ष सचिवालयको कार्यालय विघटन गर्ने निर्णय लिएको पर्यटन मन्त्रालयका सचिव केदारबहादुर अधिकारीले बीबीसी नेपालीलाई बताए।

कोरोनाभाइरसको महामारीको सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिँदै अत्यावश्यक आवतजावतमा प्रतिबन्ध लगाउनुअघि नै सरकारले कैयौँ देशका नागरिकलाई यात्रा अनुमति नदिने र वसन्तयामको सगरमाथा आरोहणमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

स्थगन

डेढ साताअघि बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले 'सम्पूर्ण रूपमा भ्रमण वर्ष कार्यक्रम स्थगित गरेको' र भ्रमण वर्ष सचिवालयलाई विघटन गर्ने निर्णय गरेको अधिकारी बताउँछन्।

उनले भने, "अहिले तुरुन्तै हामीले केही सोचेका छैनौँ, तर अर्को वर्ष पर्यटन क्षेत्रक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो पुनर्जागरणको वर्ष बन्ला भन्ने हामीले अपेक्षा गरेका छौँ। अब आगामी वर्षको बजेट बनाउने बेला हामी छलफल गर्छौँ।"

सरकारले सन् २०२० लाई भ्रमण वर्ष घोषणा गरी २० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखेको थियो।

तर गत वर्षको अन्त्यदेखि चीनमा देखा परेको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणले नेपालको उक्त लक्ष्य पूरा गर्न बाधक बन्ने पक्कापक्की हुँदा पनि विदेशमा गएर नेपाल कोरोनाभाइरसमुक्त रहेको आशयसहितका धारणा प्रचारात्मक कार्यक्रम राखेको भन्दै पयर्टन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री योगेश भट्टराईको चर्को आलोचना भएको थियो।

फाल्गुन ६ गते मन्त्री भट्टराईको उपस्थितिमा भएको बैठकले नेपाल कोरोनाभाइरसमुक्त क्षेत्र रहेको सन्देश अन्तर्राष्ट्रिय जगत्‌मा प्रवाह गर्ने निर्णय गरेको थियो।

त्यसका लागि अङ्ग्रेजी, चिनियाँ र हिन्दी भाषामा नेपाल कोरोनाभाइरसमुक्त क्षेत्र रहेको श्रव्यदृश्य सामग्री तीन दिनभित्र तयार पार्न र मन्त्रालय र विदेशस्थित नियोगबाट समेत प्रचारप्रसार गर्न निर्देशन दिइएको थियो।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण अन्य देशहरूमा पनि फैलन थालेपछि जापान र जर्मनीले पर्यटन प्रचारसम्बन्धी एक्सपोहरू रद्द गरेका विवरणमाझ नेपालले भ्रमणवर्ष प्रचारप्रसारको कार्यक्रम रद्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।

राहत

कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी सङ्कटका कारण नेपालको पर्यटन उद्योग थला पर्ने भन्दै व्यवसायीहरूले राहतका कार्यक्रम ल्याउन सरकारसँग माग गर्दै आएका छन्।

त्यसबारे आफूहरूले अर्थमन्त्रालयसँग छलफल गरिरहेको पर्यटन मन्त्रालयका सचिव अधिकारी बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "हामीले अर्थमन्त्रालयमा विवरण पठाएका छौँ। हामीले हाम्रोतर्फको क्षेत्रगत विवरण मात्रै दिएको हो। विस्तृत अध्ययनपछि मात्रै क्षतिको विवरण भन्न सकिएला।"

वर्ल्ड ट्राभेल एण्ड टुरिजम काउन्सिलका अनुसार सन् २०१८ मा पर्यटनले नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा ७ दशमलव ९ प्रतिशत योगदान गरेको थियो।

त्यसबेला झण्डै ११ लाखलाई पर्यटन क्षेत्रले रोजगारी दिएको उक्त निकायले जनाएको छ।

सरकारले ज्यानुअरी एक मा दशरथ रङ्गशालामा ठूलो तामझामसहित पर्यटन वर्ष समारोहको घोषणा गरेको थियो।

यसअघि सरकारले सन् १९९८ र सन् २०११ मा पनि नेपाल भ्रमण वर्ष कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो।

सन् १९९८ मा झण्डै पाँच लाख र सन् २०११ मा झण्डै साढे सात लाख पर्यटकले नेपालको भ्रमण गरेका नेपाल पर्यटन बोर्डले जनाएको छ।

पछिल्लो समय सबैभन्दा बढी नेपाल भ्रमण गर्ने पर्यटकमा...


कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीकाबीच हुन लागेको संसद्को अधिवेशनमा ठूलो सङ्ख्यामा सांसद, सुरक्षा निकायका अधिकारीहरू सहित सरकारी कर्मचारीहरूको उपस्थिति हुने हुँदा पनि उक्त बैठकलाई सामान्य अवस्थाभन्दा बढी चासोका साथ हेरिएको छ।

संवैधानिक प्रावधान अनुरूप जेठ १५ गते सरकारले बजेट पेस गर्नुपर्ने हुँदा लकडाउन सहित अन्य प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाकाबीच संसदीय सत्र अघि बढाइएको बताइएको छ।

संसद् सचिवालयका अधिकारीहरूका अनुसार आज सुरु हुने बैठकमा उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइने छ र उक्त कार्यक्रम सकेसम्म छोटो अवधिमा टुङ्ग्याउने तयारी छ।

"हामीले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन र स्वास्थ्य मन्त्रालयले तय गरेको मापदण्डका आधारमा तयारी गरेका छौँ र सकेसम्म सामाजिक दुरी कायम गर्ने गरी तयारी मिलाएका छौँ," सङ्घीय संसद्का प्रवक्ता रोजनाथ पाण्डेले बीबीसीलाई भने।

यस्तो छ तालिका

संसद् सचिवालयका अनुसार बजेट अधिवेशनको सुरुमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको पत्र पढेर सुनाइने छ।

त्यसपछि प्रमुख प्रतिपक्ष सहित विभिन्न दलका नेताहरूले बैठकलाई सम्बोधन गर्ने छन्।

संसद्को तालिका अनुसार २८ र २९ गते 'प्रि बजेट' छलफल हुनेछ। राष्ट्रपत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ि भण्डारीले जेठ २ गते सरकारको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्नेछिन्।

जेठ ४ गते पछि त्यसमा आधारित छलफल चल्ने छ। त्यसको अवधि भने कति लामो छलफल हुन्छ भन्ने विषयले निर्क्योल गर्ने छ।

त्यसपछि जेठ १३ गते अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले आर्थिक सर्वेक्षण पेस गर्ने छन्। र जेठ १५ गते आगामी आर्थिक वर्षको बजेट प्रस्तुत गरिने छ।

कस्तो छ तयारी?

अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाको नमुना परीक्षण गरिँदै

प्रवक्ता पाण्डेका अनुसार हाल संसद्को अधिवेशन हुने सभाहललाई 'स्यानिटाइज' गरिँदै छ। त्यस्तै बैठकमा सहभागी हुने सबै सांसदहरूको 'स्वाब' को नमुना परीक्षण गर्ने कार्य भइरहेको छ।

"तीन बजेसम्ममा सबैको परीक्षण रिपोर्ट आइसक्ने छ," पाण्डेले भने। "मेरो जानकारी अनुसार हालसम्म २६९ जना सांसदहरूको परीक्षण भइसकेको छ।"

परीक्षणको रिपोर्ट नआउँदासम्म सांसदहरूलाई संसद् प्रवेश नगर्न अनुरोध गरिएको बताइएको छ। "यो सबैको स्वास्थ्यको सवाल हो। संसद्का सदस्यहरूलाई विभिन्न माध्यमबाट यसबारे जानकारी गराइएको छ।"

प्रतिनिधि सभामा हाल २७१ जना सांसद छन्। त्यस्तै राष्ट्रिय सभामा हाल ५८ सदस्य रहेको पाण्डेले जानकारी दिए।

प्रतिपक्षीको के छ तयारी?

नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले शुक्रवारको बैठकलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ।

काङ्ग्रेस नेता प्रकाशशरण महतका अनुसार प्रतिपक्षी दलले यो अधिवेशनमा बजेटको प्राथमिकता बारेमा मत राख्नेछ।

"सीमित स्रोतसाधनमा व्यापक लाभ हुने र लक्षित वर्ग लाभान्वित हुने हिसाबले बजेट ल्याइनुपर्छ" महतले भने।

"पार्टी सभापतिको सम्बोधनमा यी कुराहरू आउने छन्।"

त्यस्तै कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथाममा सरकारको पहल पर्याप्त नरहेको विषयमा पनि काङ्ग्रेसले सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने छ।

नेतृ डिला सङ्ग्रौलाले कोरोनाभाइरसको महामारीकाबीच विदेशमा अलपत्र परेका नेपालीका विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराउने बताइन्।

"कुवेत र मलेशियाजस्ता देशहरूले उनीहरूलाई फिर्ता लान भन्दै हाम्रा राजदूतावासलाई पत्र पठाइसकेको अवस्था छ। धेरैले रोजगारी गुमाइसकेका छन्। यो कुरालाई काङ्ग्रेसले उठाएकै छ," उनले बीबीसीसँग भनिन्।

त्यस्तै राहत वितरणमा पनि राजनीतिकरण भएको काङ्ग्रेसको बुझाइ रहेको र त्यसविरुद्ध पनि आवाज उठाइने उनीहरू बताउँछन्।

"पीसीआर परीक्षण, कन्ट्याक्ट ट्रेसिङलगायत अत्यावश्यक सामान उपलब्ध गराउने विषयमा पनि सरकार चुकेको देखिन्छ। स्वास्थ्य...


कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी रूपमा तथ्याङ्क सङ्कलन गरिरहेको जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार विश्वभर सङ्क्रमितमध्ये करिब एक तिहाई सङ्क्रमण अमेरिकामा देखिएको हो।

त्यहाँ हालसम्म ५७ हजारभन्दा बढीको यो भाइरसका कारण मृत्यु भइसकेको छ। त्यो भनेको भियतनाम युद्धका बेला मृत्यु भएका अमेरिकीहरूको सङ्ख्याभन्दा पनि बढी हो।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार हालसम्म विश्वभर कुल ३० लाख ९८ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमण पाइएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण हालसम्म २ लाख १६ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आफूहरूले धेरैभन्दा धेरै परीक्षण गरेकाले यो सङ्ख्या देखिएको बताएका छन्।

उनले विस्तारै सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा झर्ने बताए। ट्रम्पले गत फेब्रुअरीमा पनि अमेरिकामा कोभिड-१९ को सङ्क्रमण शून्य हुने बताएका थिए।

त्यसबेला अमेरिकामा कोरोनाभाइरसका १५ वटा मात्र सङ्क्रमण भेटिएका थिए।

अन्यत्र के हुँदैछ?

ब्रिटेनमा बुधवारबाट केयर होमहरूमा भर्ती भएका सबै मानिसहरू र त्यहाँका कर्मचारीहरूको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण परीक्षण हुँदैछ।

सङ्क्रमणको कुनै पनि लक्षण नदेखिएकाहरूमा पनि यो परी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्षण हुनेछ।

यसले लाखौँ मानिसहरूलाई परीक्षणको दायरमा ल्याउने ठानिएको छ।

फ्रान्समा मे ११ बाट लकडाउन खुकुलो पारिनेछ। तर त्यहाँ सार्वजनिक यातायात र विद्यालयहरूमा मास्क लगाउन अनिवार्य गरिएको छ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले त्यहाँ पनि चिकित्सकहरूले प्रयोग गर्ने सुरक्षा सामाग्री तथा उपकरणहरूको अभाव रहेको स्वीकारेका छन्।

रुसमा हालसम्म ९३ हजारभन्दा बढी मानिसहरूमा सङ्क्रमण देखिएको छ भने हालसम्म ८ सय ६७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

करिब पाँच साताको लकडाउनपछि न्युजिल्यान्डमा मानिसहरू घरबाट बाहिर निस्किएका छन्।

त्यहाँ लकडाउन लगभग अन्त्य गरिएको छ।

कोरोना भाइरसः कोभिड-१९ सम्बन्धी यी भ्रामक कुरा बेवास्ता गर्नुहोस्


कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलन नदिनका लागि लकडाउन लगाइएपछि अर्थतन्त्रमा यस्तो सङ्कुचन पैदा भएको हो।

बुधवार सार्वजनिक गरिएको विवरणका अनुसार विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रमा ४ दशमलव ८ प्रतिशतको वार्षिक गिरावट आउने देखिएको छ।

यसले सन् २०१४ पश्चात् पहिलो पटक ठूलो आर्थिक सङ्कुचनलाई देखाएको छ र कीर्तिमानी बिस्तारलाई समाप्त पारिदिएको छ।

तर मार्चमा पूर्णरूपमा प्रतिबन्धहरू नलगाइएकाले यो तथ्याङ्कले सङ्कटको सङ्केत मात्र गर्छ।

गम्भीर कठिनाइ

फेडेरल रिजर्भका अध्यक्ष जेरोम पाउलले बुधवार ब्याङ्कले चालेका नयाँ कदमहरू अर्थतन्त्र आफ्नो गतिमा नआउन्जेल जारी रहने बताए

अमेरिकी केन्द्रीय ब्याङ्कका नीति निर्माताहरूले बुधवार कोरोनाभाइरस महामारी अमेरिका तथा विश्वको गम्भीर मानवीय र आर्थिक कठिनाइको कारक बनेको बताएका छन्।

अमेरिकाले थप व्ययभारका लागि करिब तीन ट्रिलियन डलर खर्चिने भएको छ। त्यसमा धेरै परिवारलाई प्रत्यक्ष रूपमा दिइने नगद पनि सामेल छ।

फेडेरल रिजर्भले सङ्कटकालीन कदमहरूको पनि जानकारी दिएको छ। त्यसमा ब्याजदरलाई शून्यको नजिक पुर्‍याउनेलगायतका कदमहरू छन्।

फेडेरल रिजर्भका अध्यक्ष जेरोम पाउलले बुधवा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र ब्याङ्कले चालेका नयाँ कदमहरू अर्थतन्त्र आफ्नो गतिमा नआउन्जेल जारी रहने बताए।

उनले अहिलेको सङ्कट निकै तीव्र र गहिरो हुनसक्ने चेतावनी पनि दिए।

चीनमा पनि गिरावट

एउटा अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा उनले थप कदमहरू चाल्नुपर्ने आवश्यकता रहेको पनि बताए।

मार्च मध्ययता अमेरिकामा २ करोड ६० लाख मानिसहरूले बेरोजगार भएको भन्दै सहायताका लागि आवेदन दिइसकेका छन्।

अमेरिकामा अहिले ऐतिहासिक रूपमा व्यापार र उपभोक्ताको आत्मविश्वासमा कमी देखिएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण चीनमा पनि अर्थतन्त्रमा निकै गिरावट देखिएको छ।

यो वर्षको पहिलो तीन महिनामा त्यहाँको अर्थतन्त्रमा ६ दशमलव ८ प्रतिशतले गिरावट देखिएको छ। जुन सन् १९९२ यताकै सबैभन्दा उच्च गिरावट हो।

उता, जर्मनीले पनि यस वर्ष ६ दशमलव ३ प्रतिशतको गिरावट आउने बुधवार बताएको छ।


कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएका व्यक्तिसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क भएकालाई १४ दिनसम्म निगरानी गर्ने कार्यविधि बनाइएको छ

'कन्टयाक्ट ट्रेसिङ' गर्ने जिम्मा पाएको इपिडिमिओलोजी तथा सरुवा रोग नियन्त्रण महाशाखाका प्रमुखले देशभित्र प्रवेश गरेदेखि घर र समुदाय पुगेको अवस्थासम्म पीडितको सम्पर्कमा पुगेका व्यक्तिहरूलाई पहीचान गरी उनीहरूको नमूना सङ्कलन गरिएको बीबीसीलाई बताए।

उनले सङ्क्रमितसँगै यात्रा गरेर नेपाल आएका दुई जनाको सम्पर्क पत्ता नलागेकाले उनीहरूको परीक्षण नगरिएको जानकारी दिए।

तर सङ्क्रमितसँग सम्पर्क भएको भनिएका व्यक्तिहरूको पहिचान गर्ने काम सम्पन्न भएको र कुनै जोखिम नरहेको उनले बताए।

नेपालमा अहिलेसम्म देखिएका नौ वटा घटनामा एकजना बिरामी निको भएका छन् भने सात जनाले विदेशबाट सङ्क्रमण भित्र्याएको र एउटा घटनामा विदेशबाट आएका व्यक्तिका आफन्तमा सङ्क्रमण सरेको पाइएको थियो।

'कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ सम्पन्न'

स्वास्थ्य मन्त्रालयले गरेको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको मापदण्ड अनुसार पहिचानको काम सम्पन्न गरिएको बताएका हुन्।

उनले भने, "आठवटा घटना देखिएका छन्,... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जसमध्ये धनगढीमा चारवटा, बाग्लुङमा दुईवटा र टेकु अस्पतालमा दुईवटा रहेका छन्।"

"विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको मापदण्ड अनुसार गर्नुपर्ने कन्ट्याक्ट ट्रेसिङका सबै काम सम्पन्न भएको छ।"

अधिकारीहरूले सङ्क्रमितहरूसँग आन्तरिक तथा वाह्य उडानमा यात्रा गरेका व्यक्तिहरू पहिचान गरिएको जनाएका छन्

उक्त काम सम्पन्न भएको भन्दै इपिडिमिओलोजी तथा सरुवा रोग नियन्त्रण महाशाखाले स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको थियो।

त्यसका महानिर्देशक डा. वासुदेव पाण्डेले बीबीसीसँग भने, "हामीले पहिलोदेखि आठौँ सङ्क्रमण देखिएका व्यक्तिको सम्पर्कमा आएकाहरूको पहिचान खोज्ने काम विस्तृत रूपमा गरेका छौँ।"

"र, डब्ल्यूएचको मापदण्ड अनुसार उनीहरूसँग नजिक पुगेका व्यक्तिहरूको परीक्षण गर्दा पनि कसैमा पनि कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको पाइएन।"

सङ्क्रमितसँगको सम्पर्कमा पुगेकाबाट जोखिम छैन

उनले भारतको मुम्बईबाट आएका भनिएका एक सङ्क्रमितसँग सम्पर्कमा आएका १४ जना, भारतकै उत्तराखण्डबाट आएका भनिएका अर्कासँग क्वारन्टीनमा सम्पर्कमा आएका भनिएका १२ जना र कोभिड-१९ का बिरामीका कारण नेपालभित्रै सङ्क्रमित भएकी एक महिलासँग सम्पर्कमा आएका अरू ७ जनाको परीक्षण गरिएको बताए।

डा. पाण्डे थप्छन्, "भारतबाट रेलमा आएकाका हकमा उनीहरूले यात्रा गर्दा कहाँ के भयो त्यो भन्न सक्ने वा केही गर्न सक्ने अवस्थामा हामी छैनौँ। तर नेपालमा होटलदेखि, क्वारन्टीलस्थल र घरसम्मको पहिचान गरी आवश्यक मापदण्ड अनुसारको परीक्षण हामीले गरेका छौँ।"

यसअघि अधिकारीहरूले फ्रान्सबाट दोहाहुँदै आएकी १९ वर्षीया नेपाली विद्यार्थीसँग कतार एअरवेजमार्फत् चैत ४ गते काठमाण्डू आएका १५८ मध्ये कतिपय यात्रु सम्पर्कमा नआएको बताउने गरेका थिए।

प्रहरीको केन्द्रिय हेल्थ डेस्कले सङ्क्रमितसँग नजिक पुगेका व्यक्ति पहिचान गर्न कार्यविधि कार्यान्वयनमा ल्याएको छ

इपिडिमिओलोजी तथा सरूवा रोग नियन्त्रण महाशाखाका महानिर्देशक पाण्डेले विमानमार्फत् आएका दुईजनाको 'कन्टयाक्ट ट्रेसिङ' हुन नसकेको आफ्नो जानकारीमा रहेको बताए।

उनले उक्त सङ्क्रमण देखिएको अवधि दुई हप्ताभन्दा बढी भइसकेकाले कुनै जोखिम नरहेको आकलन आफूले गरेको बताए।

नेपाल प्रहरीले सङ्क्रमित यात्रुहरू सवार तीनवटा अन्तर्राष्ट्रिय उडान र दुई आन्तरिक उडानमा रहेका मानिसहरूको पहिचानमा सरकारलाई मद्दत गरेको थियो।

प्रहरीको तथ्याङ्क भने इपिडिमिओलोजी तथा सरूवा रोग नियन्त्रण महाशाखाको भन्दा...


कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट चिनियाँ सहर वुहानबाट अन्यत्र फैलिइसकेको छ। पाँच सयभन्दा बढी मानिसहरू प्रभावित भइसकेका छन् भने कैयौँको ज्यान गइसकेको छ।

कोरोनाभाइरसको पछिल्लो सङ्क्रमण चीनको वुहान सहरको एक बजारमा जनावरबाट सुरु भएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अहिले चिनियाँ अधिकारीहरूले वुहान सहरका दशौँ लाख बासिन्दालाई जरुरी काम नभई शहर नछोड्न निर्देशन दिएका छन्।

नयाँ वर्षको बिदा

त्यहाँ बिहीवार बिहानदेखि लागु हुने नयाँ नियम चिनियाँ नयाँ वर्षको बिदाको अवसरमा कार्यान्वयनमा आउन लागेको छ। यो बेला दशौँ लाख चिनियाँहरू आफ्नो जन्मथलो फर्कने गर्छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण अहिलेसम्म १७ जनाको ज्यान गइसकेको बताइएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हनोम गुब्रोहयसोसले चिनियाँ कदमको स्वागत गरेका छन्।

'जनस्वास्थ्य आपतकाल'बारे थप छलफल

उनले भने, "जनस्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गर्ने कि नगर्ने भन्ने निर्णयलाई म निकै गम्भीर मान्छु। सबै प्रमाणहरूबारे विचारविमर्श नगरी त्यसो गर्नु उचित हुँदैन।"

उनले अहिले एक टोलीले चीनमा आवश्यक प्रमाणहरू जुटाइरहेको बताए।

कोरोनाभाइरसले उत्पन्न गरेको चि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्ताबीच त्यो समस्यासँग जुझ्न विश्वव्यापी जनस्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा डब्लूएचओले बिहीवार दोस्रो बैठकको आयोजना गरेको छ।

त्यसका सङ्क्रमितहरू चीन र उसका छिमेकी देशका अतिरिक्त अमेरिकामा पनि भेटिइसकेका छन्।


कोरोनाभाइरसबाट जोगिनका लागि महिनौंदेखि हामीलाई हात राम्रोसँग धुन र सामाजिक दूरी कायम गर्न भनिएको छ।

तर वैज्ञानिकहरू भने कुनै भवनभित्र रहँदा हामीले सास फेर्ने वायुबारे पनि सोच्नुपर्ने बताउँछन्।

हावा खेल्ने राम्रो व्यवस्था हुनुको पाँचवटा कारणले अर्थ राख्छ:

१: गुम्सिएको ठाउँबाट निस्कनुहोस्

तपाईँ कोठाभित्र पस्दा त्यहाँको हावा ताजा अनुभव भएन भने त्यहाँको हावा आउजाउ नभएको हुन सक्छ।

पर्याप्त ताजा हावा छैन भने त्यसले कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुने सम्भावना बढाउँछ।

हालैका अनुसन्धानहरूले हावा धेरै खेल्न नपाउने बन्द ठाउँहरूमा भाइरसका मसिना कणहरू लामो समय रहने हुँदा "हावामार्फत् सर्नसक्ने" देखाएका छन्।

विश्वव्यापी महामारीभन्दा अगाडि काम गर्ने स्थानमा प्रत्येक मानिसले प्रत्येक सेकेन्डमा १० लिटर ताजा हावा पाउनुपर्ने भनिन्थ्यो। त्यो नियम अहिले अर्थपूर्ण भएको छ।

त्यसैले यदि कुनै ठाउँ गुम्सिएको देखिन्छ भने त्यहाँबाट तत्काल निस्कन डा. हावेल डेभिस सुझाउँछन्।

चार्टर्ड इन्स्टिट्यूसन अफ बिल्डिङ सर्भिसेस इन्जिनियर्सका प्राविधिक निर्देशक डेभिस ताजा हावा महत्त्वपूर्ण रहने बताउँछन्।

"यदि तपाईँ बस्ने भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वनमा कोही सङ्क्रमित छ र त्यहाँ पर्याप्त मात्रामा बाहिरको हावा आइरहेको छ भने सङ्क्रमण हुने सम्भावना कम हुन्छ।"

२: एअर कन्डिसनको अवस्था हेर्नुहोस्

चाहे घर होस् वा पसल वा कार्यालय, गर्मी दिनमा एअर कन्डिसनको प्रयोग गर्न सबैलाई मनपर्छ। तर त्यसो गर्दा कुन किसिमको एअर कन्डिसन हो भनेर हेर्नुहोस्।

सबैभन्दा सामान्य भनेको भित्तामा राखिने सेतो रङ्गको एउटा सलक्क परेको बाकसजस्तो वस्तु हो जसलाई स्प्लीट् एअर कन्डिसनर भनिन्छ।

यसले कोठाबाट वायु लिन्छ, चिसो बनाउँछ र पुन: कोठामै फ्याँक्छ।

अर्को शब्दमा यसले हावालाई कोठाभित्रै घुमाउँछ।

केही क्षणका लागि मात्रै त्यस्तो हावा घुम्ने कोठामा जान त समस्या हुँदैन तर धेरै घन्टा बस्ने हो भने चाहिँ खतरा हुन्छ।

चीनस्थित एउटा रेस्टुराँमा गरिएको एउटा अध्ययनले भाइरस फैलाउनका लागि यस्ता किसिमका एअर कन्डिसनरको भूमिका रहेको देखाएको छ।

एकजना ग्राहक सङ्क्रमित भए उनले बोल्दा र सास फेर्दा भाइरस निस्कन्छ र एअर कन्डिसनरले हावा लिने र फाल्ने गर्दा कोठाभरि भाइरसको सङ्क्रमणको जोखिम बढ्यो।

डा. डेभिस ताजा हावाको महत्त्व पुन: प्रकाश पार्छन्: "बाहिरबाट राम्रोसँग हावा आएको भए, थोरैमात्रै मानिसहरू सङ्क्रमित हुन्छन्।"

३: 'ताजा हावाको मात्रा' सोध्नुहोस्

झ्यालहरू बन्द रहने आधुनिक भवनहरूमा कसरी पर्याप्त ताजा हावा हुन सक्छ?

अर्को खाले एअर कन्डिसनरमा एउटा उपकरण बाहिर हुन्छ जसले बाहिरको हावा तान्छ र भित्रको पुरानो हावासँग मिसाउँछ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिम मध्यनजर गर्दै त्यस्ता उपकरणलाई धेरै बाहिरको हावा तान्ने गराउन विज्ञहरूले सुझाएका छन्।

छतमा राखिएको एअर कन्डिसन युनिट

"शतप्रतिशत बाहिरको हावा हुनु वा शतप्रतिशत हाराहारी हुनु राम्रो कुरा हो," युनिभर्सिटी अफ लिड्सकी प्राध्यापक क्याथ नोक्स भन्छिन्।

"जति धेरै ताजा हावा हुन्छ, भवनभित्र भाइरस यताउता भइरहने खतरा उति कम हुन्छ।"

शतप्रतिशत ताजा हावाका लागि एउटै पक्ष भनेको त्यसको खर्च हो।

जाडोमा भित्र छिर्ने हावा तताउने र गर्मीमा चिसो बनाउनुपर्छ। त्यसका लागि थप ऊर्जा आवश्यक पर्छ।

कोरोना भाइरस: महामारीको अदृष्य सङ्कट

४: फिल्टरमा भाइरस छ कि छैन

आधुनिक प्रणालीमा फिल्टरहरू हुन्छन् तर तिनीहरू समस्या नै नआउने गरी बनाइएका भने हुँदैनन्।

अमेरिकाको ओरेगन हेल्थ एन्ड साइन्स युनिर्सिटी अस्पतालका अनुसन्धानकर्ताहरूले कोरोनाभाइरसका केही अंशलाई फिल्टरले राख्ने र केही...


कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुनेको सङ्ख्या गत साता ह्वात्तै बढेको अधिकारीहरूले बताएका थिए

"यो प्रकोप अझै पनि जुनसुकै दिशामा जानसक्छ," विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रमुख टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले भने।

यसअघि चीनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखा पर्नेको सङ्ख्या एकदिनमा २,०१५ पुगेको बताएको थियो जुन गत दुई सातामा सबभन्दा कम हो।

भाइरसका कारण अहिलेसम्म ११ सय भन्दा बढीको मृत्यु भइसक्यो भने ४४ हजार ६ सय सङ्क्रमित भइसकेका छन्।

सक्षम

चिनियाँ अधिकारीहरूले गत साता हरेक दिन थप सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या करिब ४ हजारसम्म पुगेको जनाएका थिए।

चीनभन्दा बाहिर भेटिएका ४४१ सङ्क्रमणका घटनामध्ये आठवटा बाहेक सबै सङ्क्रमण कसरी सुरु भएको थियो भन्ने पत्ता लगाउन विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन सक्षम भएको त्यहाँभित्र स्वास्थ्य सङ्कटको मामिला हेर्ने निकायका प्रमुख माइकल रायनले बताए।

भाइरस पहिलोपटक देखापरेको हुबे प्रान्तबाहिर सङ्क्रमणको गतिमा कमी आएको र नयाँ सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा पनि कमी आएकोले यो आश्वस्त पार्ने विषय भएको उनले बताए।

"चीनमा बृहत् जनस्वास्थ्य अभियान सञ्चालन गरिएकोले यो भएको हो," उनले भने।

तर उनले थपे: "मलाई ल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाग्छ अहिले नै यो सङ्क्रमणको सुरु र अन्त्य अनुमान गर्नु निकै छिटो हुनेछ।"

अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यवद्धता

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनकी प्रमुख वैज्ञानिक सौम्य स्वामीनाथनले चारवटा सम्भावित खोपको अनुसन्धानका लागि रकम जुटाइएको बताइन्।

"मलाई लाग्छ हामीले खोप पत्ता लगाउँछौँ," उनले भनिन्।

"यसका लागि केही समय लाग्छ। रातारात खोप बनाउन सकिँदैन।"

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रमुख टेड्रोसले एउटा अमेरिकी क्रुज वेस्टरड्यामलाई आउन अनुमति दिएकोमा क्याम्बोडियाको प्रशंसा गरेका छन्।

यसअघि उक्त क्रुजमा कोही बिरामी नभए पनि जापान, थाइल्याण्ड र ताइवानले आउन नदिएपछि बन्दरगाहबाटै फर्काइएको थियो।

यो "हामीले निरन्तर रूपमा भनिरहेको अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यवद्धताको उदाहरण हो" उनले भने।


कोरोनाभाइरसबारे अनुसन्धान गरिरहेका विभिन्न ३२ देशका २३९ वैज्ञानिकहरूले यसबारे विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनलाई खुलापत्र पठाएर त्यस्तो माग गरेका हुन्।

उनीहरूले उक्त पत्रमा आफूले फेला पारेका प्रमाणहरू उल्लेख गरेका छन्।

ती वैज्ञानिकहरू आफ्नो अनुसन्धान चाँडै एउटा वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित गर्ने योजनामा भएको न्यूयोर्क टाइम्सले जनाएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित व्यक्तिले खोक्दा वा हाछ्युँ गर्दा नाक वा मुखबाट निस्किने छिटाबाट अर्को व्यक्तिमा सर्छ।

जुन २९  मा अद्यावधिक गरिएको जानकारीमा उसले पाँच माइक्रोनभन्दा साना छिटा बने हावाको माध्यमबाट पनि कोरोनाभाइरस सर्न सक्ने जनाएको छ।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार वैज्ञानिकहरूले हाछ्युँ गर्दा निस्किने साना वा ठूला ड्र्प्लेट अर्थात्  छिटा हावामा केही परसम्म फैलिन सक्ने भएकाले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण हुनसक्ने दाबी गरेका छन्।

तर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार अहिले उपलब्ध प्रमाणहरू त्यो दाबी पुष्टि गर्न पर्याप्त छैनन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्ने विभागकी प्रमुख प्राविधिक डा. बेनेडेटा अलेन्ग्रान्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जीलाई न्यूयोर्क टाइम्सलाई हावाको माध्यमबाट फैलिन सक्ने सम्भावनाबारे आफूहरूले विगत दुई महिनादेखि विचार गरेको बताइन्।

"तर ठोस वा स्पष्ट प्रमाणका आधारमा हैन," उनले भनिन्, "यसबारे ठूलो विवाद छ।"


कोरोनाभाइरसमुक्त भएपछि ब्रिटेनका प्रधानमन्त्री काममा फर्केका छन्

तर कतिपय बिरामीलाई पूर्ण रूपमा निको भई फिर्ता हुन लामो समय लाग्न सक्छ।

निको हुने समय सुरुमा तपाईँ कुन चरणको बिरामी हुनुहुन्थ्यो भन्नेमा निर्भर हुन्छ।

केही व्यक्तिहरू चाँडै रोगमुक्त हुन्छन् भने कतिका लागि यो दीर्घ समस्या बन्न सक्छ।

उमेर, लिङ्ग तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य समस्याले कोभिड-१९ बाट को कति गम्भीर बिरामी हुन्छ जोखिम देखाउँछ।

जति चाँडो तपाईँले उपचार पाउनुहुन्छ र जति लामो समयसम्म उपचार हुन्छ त्यति नै निको हुने सम्भावना हुन्छ।

सामान्य लक्षण देखा पर्दा के हुन्छ?

कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमित अधिकांश बिरामीलाई खोकी र ज्वरोजस्ता मुख्य लक्षणहरू देखा पर्छन्। तर उनीहरूलाई जीउ दुख्ने, थकाइ लाग्ने, घाँटी तथा टाउको दुख्ने पनि हुनसक्छ।

सुरुमा सुक्खा खोकी र पछि भाइरसका कारण मरेका फोक्सोका कोषिकायुक्त खकारसहित खोकी लाग्न सक्छ।

यस्ता लक्षणहरूको उपचारमा आराम, पर्याप्त तरल पदार्थको सेवन र दुखाइ कम गर्न प्यारासिटामोलको प्रयोग गरिन्छ।

 सामान्य लक्षण भएका बिरामीहरू छिटै राम्ररी निको हुन सक्छन्।

एक साताभन्दा कम समयमै ज्वरो निको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हुन सक्छ तर खोकी केही समय रहन्छ।

चिनियाँ तथ्याङ्कका आधारमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गरेको विश्लेषणले औसतमा निको हुन दुई साता लाग्ने देखाएको छ।

कोरोना भाइरस: धेरै बिरामीको ज्यान जोगाउन कश्मीरका चिकित्सकले गरेको भेन्टिलेटरमा परिमार्जन

गम्भीर लक्षण देखिए के हुन्छ?

कतिपयका लागि यो निकै गम्भीर बन्न सक्छ। सङ्क्रमणको सातदेखि १० दिनसम्ममा यस्तो अवस्था आउन सक्छ।

यस्तो परिवर्तन निकै तीव्र हुन सक्छ। फोक्सो सुन्निन्छ र सास फेर्न गाह्रो हुन थाल्छ।

शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीले भाइरससँग लड्न खोज्दा अत्यधिक प्रतिक्रिया जनाउँदा शरीरमा जटिलताहरू उत्पन्न हुन्छन्। त्यसले गर्दा यस्तो हुन्छ।

अक्सिजन दिनका लागि केही मानिसलाई अस्पतालमा राख्नुपर्ने हुनसक्छ।

चिकित्सक सेरा जार्भिस भन्छिन्, "सास फेर्न गाह्रो हुने अवस्था निको हुन केही समय लाग्छ किनकि शरीर सुन्निएको हुन्छ र दागहरू देखिएका हुन्छन्।"

उनका अनुसार यो चरणमा निको हुन दुईदेखि आठ सातासम्म लाग्न सक्छ। थकान भने लामै समयसम्म रहिरहन्छ।

कसलाई सघन उपचार चाहिन्छ?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको अनुमानअनुसार २० बिरामीमध्ये एक जनालाई सघन उपचार आवश्यक पर्नसक्छ।

त्यस्ता बिरामीहरूलाई भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्छ।

सघन उपचार केन्द्र (आईसीयू) मा राखिएका बिरामी निको हुन थप समय लाग्छ। उनीहरूलाई घर पठाउनुअघि सामान्य उपचार कक्षमा सारिन्छ।

इन्टेन्सिभ केअर मेडिसिन विभागकी डीन डा. एलिसन पिटार्डका अनुसार सघन उपचारमा रहेका बिरामीलाई तन्दुरुस्त हुन १२ देखि १८ महिना लाग्छ।

अस्पतालमा लामो समय बस्दा बिरामीको तौल घट्छ। मांसपेशीहरू तन्दुरुस्त हुन समय लाग्छ। हिँडडुल गर्न कतिलाई फिजिओथेरपी आवश्यक पर्न सक्छ।

 कतिपयमा मनोवैज्ञानिक समस्या हुने सम्भावना पनि रहन्छ।

चीन र इटलीबाट प्राप्त विवरणहरूमा बिरामीहरूलाई कमजोरी अनुभव हुने, थोरै हलचल गर्दापनि स्वाँस्वाँ हुने र खोकी लागिरहने उल्लेख छ। धेरै निद्राको आवश्यकता परेको पनि देखिएको छ।

कार्डिफ तथा भेल विश्वविद्यालयको स्वास्थ्य बोर्डका फिजिओथेरपिस्ट पाउल टोज भन्छन्, "बिरामीहरूलाई लामो समय, कतिपयलाई महिनौँ, लाग्न सक्छ भन्ने हामीलाई थाहा छ। तर यसलाई सामान्यीकरण गर्न कठिन हुन्छ। कुनै मानिस सघन उपचार कक्षमा थोरै समयमात्र रहन्छन् भने कसैलाई हप्तौँसम्म भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्छ।"

कोरोनाभाइरसले स्वास्थ्यमा लामो समयसम्म असर पार्छ?

हामीसँग लामो समयसम्मका तथ्याङ्कहरू...


कोरोनाभाइरसले कसैलाई सिकिस्त बनाउँछ भने कसैमा सामान्य लक्षण पनि देखिन्न

नेचर भन्ने जर्नलमा छापिएको एक अध्ययनअनुसार  २,२०० जना सघन उपचार कक्षका बिरामीको अध्ययनबाट केही विशेष आनुवंशिक तत्व (जीन) ले त्यसको  जवाफ दिन सक्छन्।

अनुवंशको प्रकृतिकै कारण कोही कोहीमा कोभिड-१९ का गम्भीर लक्षण देखा पर्छन्।

यो अध्ययनले रोग प्रतिरोधी शक्ति कहाँ बिग्रन्छ भन्नेबारे बताउँछ, त्यसकारण यसले नयाँ उपचार पत्ता लगाउन सहयोग गर्न सक्छ।

अनुवंश सम्बन्धी एक अध्ययनको नेतृत्व गरेका रोयल इन्फर्मरी इन एडिनबराका डा. केनेथ बेलीले भने, "खोप आए पनि कोभिडको उपचार भने खोजिरहनुपर्ने हुन्छ।"

"खोपले कोभिडका बिरामीको सङ्ख्या निकै घटाउनेछ तर डाक्टरहरूले आउँदा केही वर्षमा सघन कक्षमा कोभिडका बिरामीको उपचार गरिरहनुपर्ने जस्तो देखिन्छ। त्यसैले नयाँ उपचार पत्ता लगाउन अति आवश्यक छ।"

'आक्रोशित' कोषहरू

वैज्ञानिकहरूले यूकेका अस्पतालका सघन उपचार कक्षका २०० भन्दा बढी बिरामीका डीएनए अध्ययन गरेका थिए।

उनीहरूले हरेक व्यक्तिका जीन अध्ययन गरेका थिए। आनुवंशले नै हरेक जैविक प्रक्रियाका लागि आदेश दिने गर्छन् त्यसमा भाइरसविरुद्ध... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को लडाइँ पनि पर्छ।

उनीहरूको आनुवंशमा निहित विभिन्न तत्वलाई स्वस्थ्य मानिसको डीएनएसँग तुलना गरिएको थियो। त्यसो गर्दा जीनमा एउटा नम्बर पत्ता लाग्यो - टीवाईके-२।

डा बेली भन्छन् "तपाईँको शारीरिक प्रणालीका कारण तपाईँका रोग प्रतिरोधी कोषहरूलाई बढ्ता आक्रोशित र बिरामी बनाउँछन्।"

तर जीन दोषयुक्त छ भने रोग प्रतिरोधी शक्तिले सामान्यभन्दा बढी काम गर्छ, जसले बिरामीको फोक्सोमा सङ्क्रमणको खतरा बढाइदिन्छ।

एक प्रकारको बाथ (र्‍युमटाइड आर्थ्राइटीस) हुँदा यस्ता सङ्क्रमणविरुद्ध 'ब्यारिसिटिनिब' जस्ता औषधि प्रयोग गरिन्छ।

डा बेली भन्छन्, "यसलाई नयाँ उपचारमा पनि प्रयोग गर्न सकिने सम्भावना देखाउँछ तर हामीले त्यो सम्भव हुन्छ कि हुन्न भन्ने पत्ता लगाउन ठूलो सङ्ख्यामा 'क्लिनिकल' परीक्षण गर्नुपर्ने हुन्छ।"

असाध्यै न्यून 'इन्टरफेरन'

डीपीपी-९ जीनमा पनि आनुवांशिक फरकपन पाइएको थियो जसले सङ्क्रमणमा भूमिका खेल्छ। ओएस जीनमा पनि फरकपन पाइएको थियो जसले भाइरसलाई सङ्ख्या बढाउनबाट रोक्छ।

सघन उपचार कक्षका बिरामीको आइएनएआर-२ जीनमा पनि फरकपन पाइएको थियो।

आइएनएआर-२ लाई इन्टरफेरोन भनिने भाइरस विरोधी तत्वसँग जोडेर हेरिन्छ जसले सङ्क्रमण भएको थाहा पाउने बित्तिकै शरीरमा रोग प्रतिरोधी क्रिया शुरू गर्छ।

थोरै मात्र इन्टरफेरन उत्पादन भयो भने त्यसले भाइरसलाई फाइदा हुन्छ सङ्ख्या धेरै बढ्छ र त्यसले गम्भीर बिरामी बनाएको हुनसक्छ।

हालै प्रकाशित दुई अध्ययनले पनि कोभिड बिरामीमा इन्टरफेरनको भूमिकालाई औँल्याएका थिए।

डीएनए

द रकफेलर विश्वविद्याय न्यू योर्कका प्रोफेसर जाँ लराँ कासानोभाले अध्ययन गरेका थिए। उनका अनुसार "अध्ययन गरिएका बिरामीमा १५ प्रतिशत गम्भीर बिरामीमा इन्टरफेरन समस्या थियो"।

इन्टरफेरन उपचारका रूपमा दिन पनि सकिन्छ तर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको क्लिनिकल परीक्षणले अति गम्भीर बिरामीलाई त्यसले फाइदा नपुग्ने निस्कर्ष निकालेको थियो। तर प्रोफेसर कासानोभा भने कुनबेला दिने भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण छ भन्छन्।

उनी भन्छन्, "यदि सङ्क्रमणको पहिला दुई दिन तेस्रो वा चौथो दिन दिने हो भने इन्टरफेरनले काम गर्न सक्छ। किनभने यो औषधिले बिरामीले उत्पादन गर्न नसक्ने मोलिक्युल त्यो औषधिले उपलब्ध गराउँछ।"

कतिबेला समस्या हुन सक्छ

इम्पेरियल कलेज लण्डनका जीन विशेषज्ञ डा भानीसा सान्चो शिमिजु भन्छिन्, यो आनुवंशिक अध्ययनले कोभिडको भित्री कुराहरूबारे...


कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप र औषधि दुवैबारे विभिन्न अनुसन्धान भइरहेका छन्

अहिलेसम्म हामी जीवनरक्षक औषधिको विकासमा कुन अवस्थामा छौँ त?

उपचार पत्ता लगाउन  के भइरहेको छ?

अहिलेसम्म १५० भन्दा बढी औषधिबारे विभिन्न अनुसन्धान भइरहेका छन्। भाइरसविरुद्ध परीक्षण भइरहेका अधिकांश औषधिहरू अहिले चलनचल्तीमै भएकाऔषधि हुन्।।

 •विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सबैभन्दा प्रभावकारी उपचारको मूल्याङ्कनका लागि बहुदेशीय 'सलिड्यारटी ट्रायल'को घोषणा गरेको छ

•संयुक्त अधिराज्यले आफ्नो उपचारसम्बन्धी परीक्षणमा ५,००० भन्दा बढी मानिसले सहभागिता जनाइसकेको जनाएको छ

•कैयौँ अनुसन्धान केन्द्रहरूले निको भएका व्यक्तिहरूको रगतलाई उपचारमा प्रयोग गर्न खोजिरहेका छन्

सबैभन्दा प्रभावशाली हुन सक्ने औषधि कुन हो?

चीन भ्रमण गरेका विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका डा. ब्रूस एल्वर्डका अनुसार अहिलेसम्म प्रभावकारी हुने सङ्केत देखाएको एउटै औषधि 'रेम्डेसिभिर' हो।

यो भाइरसविरुद्धको औषधि सुरुमा इबोलाको उपचारका लागि विकास गरिएको थियो तर अरू विकल्पभन्दा यो बढी प्रभावकारी देखिएको छ।

जनावरहरूमा गरिएको अध्ययनमा अरू खतरनाक कोरोनाभाइरसहरू - जस्तै मार्स भनिन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े मिडल ईस्ट रेस्पिरटरी सिन्ड्रोम र सार्स भनिने सभीअर अक्यूट रेस्पिरटरी सिन्ड्रोम - विरुद्ध यो औषधि प्रभावकारी देखिएको थियो।

त्यसैले कोभिड-१९ नियन्त्रणका लागि पनि यसबाट बढी आशा राखिएको छ।

यूनिभर्सिटी अफ शिकागोमार्फत् गरिएको परीक्षणबारे चुहिएर बाहिरिएको सूचनाले पनि उक्त औषधि प्रभावकारी रहेको देखाएको छ।

डब्ल्यूएचओको सलिड्यारटी ट्रायलमा रहेको चार औषधिमध्ये यो पनि छ।

के एचआईभीको औषधिले कोरोनाभाइरसको उपचार गर्न सक्छ?

धेरै चर्चा भए पनि एचआईभीको उपचारमा प्रयोग हुने लोपिनिभिर र राइटोनिभिर कोरोनाभाइरसको उपचारमा पनि उपयुक्त हुने भन्ने विषयमा खासै प्रमाण फेला परेका छैनन्।

केही प्रमाणहरूमा प्रयोगशालामा उनीहरूले राम्रो नतिजा दिएको देखिन्छ तर मानिसमा गरिएका अध्ययनमा निराशाजनक परिणाम देखिएका छन्।

यी औषधिहरूको संयुक्त प्रयोगले निको हुने वा मृतकको सङ्ख्या घट्ने वा गम्भीर प्रकारका कोभिड-१९ भएका बिरामीमा सङ्क्रमणको तह घटाएको नपाइएको भनिएको छ।

एकदमै गम्भीर रूपमा बिरामी भएका व्यक्तिमा परीक्षण गरिएका हुनाले सङ्क्रमणको तह बढिसकेका हुनाले ती औषधिहरूले काम नगरेका हुन सक्छन्।

परीक्षणमा सहभागीमध्ये एकचौथाइको ज्यान गएको थियो।

कोभिड-१९ बारे थाहा हुन बाँकी कुरा

के औलोको औषधिले कोरोनाभाइरस नियन्त्रण गर्न सक्छ?

औलोको औषधिलाई सलिड्यारटी र रिकभरी ट्रायल दुवै विधिमा परीक्षण गरिँदैछ।

क्लोरोक्वाईन र त्यससँग सम्बन्धित हाइड्रोक्सीक्लोरोक्वाईनसँग भाइरस नियन्त्रण र प्रतिरोधी दुवै क्षमता हुन सक्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले कोरोनाभाइरसको सम्भावित औषधिका रूपमा प्रस्तुत गरेपछि चर्चामा भएपनि यी प्रभावकारी हुन सक्ने पर्याप्त प्रमाण छैन।

हाइड्रोक्सीक्लोरक्वाईन हाडजोर्नी सुनिने रोग आर्थ्राईटिसको उपचारमा पनि प्रयोग गरिन्छ। यो औषधिले शरीरको प्रतिरोधी क्षमतालाई नियमन गर्न सक्छ।

प्रयोगशाला परीक्षणले यसले कोरोनाभाइरसलाई विस्तार हुनबाट रोक्न सक्ने देखाएको छ र केही चिकित्सकहरूबाट 'भनिएका सुनिएका' प्रमाणले यसले बिरामीलाई सहयोग गरेको जस्तो देखिएको पाइएको छ।

डब्ल्यूएचओले यसको प्रभावकारिताबारे ठोस प्रमाण नरहेको जनाएको छ।

कोरोना भाइरसः कोभिड-१९ सम्बन्धी यी भ्रामक कुरा बेवास्ता गर्नुहोस्

प्रतिरोधी औषधिबारे के भइरहेको छ?

यदि प्रतिरोधी प्रणालीले भाइरसका कारण चाहिनेभन्दा बढी प्रतिक्रिया जनाए सङ्क्रमण शरीरभरि फैलिन्छ।

सङ्क्रमणविरुद्ध...


कोलम्बो अस्पतालले नौ विदेशीको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ।

विभिन्न गिर्जाघर र होटलमा भएका विस्फोटनमा कम्तीमा १३७ जनाको मृत्यु भएको प्रहरी र अस्पतालस्थित स्रोतले जनाएका छन्।

तर श्रीलङ्कामा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायका सदस्यबारे अहिलेसम्म कुनै अप्रिय जानकारी नआएको र सबै सुरक्षित भएको हुन सक्ने श्रीलङ्काका लागि नेपाली राजदूत विश्वम्भर प्याकुर्‍यालले बीबीसी नेपाली सेवालाई बताए।

दूतावासकी प्रथम सचिव धनकुमारी जोशी भन्छिन्, "यहाँ बस्ने नेपालीहरूले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकको एउटा समूहमा आफूहरू सुरक्षित भएको जानकारी दिएका छन्।"

हताहत भएका विदेशी नागरिकहरूको राष्ट्रियता भने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।

श्रीलङ्का सरकारले विदेशी कूटनीतिज्ञहरूसँग भेटघाट गरेर औपचारिक जानकारी दिएपछि मात्र त्यो स्पष्ट हुन सक्ने राजदूत प्याकुर्‍यालको भनाइ छ।

कति नेपाली छन्?

कोलम्बोमा बौद्ध भिक्षु, विद्यार्थी, व्यापारी र विभिन्न सेवाक्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिहरू एवम् तिनका परिवारका सदस्यसमेत झन्डै चार सय नेपालीहरू भएको अनुमान नेपाली दूतावासको छ।

श्रीलङ्काभरि भने झन्डै एक हजार नेपालीहरू भएको बताइन्छ।

यसैबीच नेपाल ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सरकारले श्रीलङ्कामा भएका विस्फोटनहरूको निन्दा गर्दै श्रीलङ्का सरकार र जनताप्रति सहानुभूति प्रकट गरेको छ।

श्रीलङ्कामा आइतवार साँझ छ बजेदेखि सोमवार बिहान छ बजेसम्म लागु हुनेगरी कर्फ्यू लगाइएको छ।

ब्रेकफास्ट खाएर निस्किएका थिए उनी...

गिर्जाघर र होटलहरूमा विस्फोटन भएको र धेरै मानिस हताहत भएको समाचारले श्रीलङ्कामा बस्ने नेपाली समुदाय पनि स्तब्ध भएको छ।

विस्फोटनपछि साङ्ग्रिला होटल

त्यसमध्ये परशु गौतम चाहिँ झन् बढी छक्क परेका छन्।

किनभने आइतवार बिहानको खाना खाएर निस्किएको ठाउँमा आधा घण्टापछि विस्फोटन भएको खबर उनले पाए।

उनी डेढ महिनादेखि कोलम्बोस्थित साङ्ग्रिला होटलको अपार्टमन्टमा बस्दै आएका छन्।

बीबीसी नेपाली सेवासँग टेलिफोनमा कुरा गर्दै उनले भने, "टीभीहरूले मैले ब्रेकफास्ट खाएको टेबल देखाइराखेका छन्।"

गौतम विगत १४ वर्षदेखि श्रीलङ्कामा व्यापार गर्दै आएका छन्।

घटनाबारे थाहा पाएपछि उनले नेपाली दूतावासलाई आफू सुरक्षित भएको जानकारी दिए।

भन्छन्, "त्यहाँ स्थिति तनावपूर्ण रहेको र सुरक्षित पनि नलागेकोले म फर्केर होटल गएको छैन।"

उनी अहिले पेलियागोडास्थित कार्यालयमा छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्


कोलिन पावलले सन् १९८९-९३ सम्म ज्वाइन्ट चीफ्स अफ स्टाफका प्रमुख रहेका थिए

पूर्व उच्च सैनिक अधिकारी समेत रहेका रिपब्लिकन नेता ट्रम्पको रवैयालाई लिएर आलोचना गर्नेहरूको सूचीमा पछिल्लो पटक थपिएका छन्।

प्रदर्शनहरूलाई दबाउनका निम्ति सेना परिचालन गर्ने लगायत चेतावनी ट्रम्पले दिएका थिए।

पावलले नोभेम्बरमा हुने राष्ट्रपतीय चुनावमा आफूले डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार जो बाइडनलाई मत दिने बताएका छन्।

ट्वीट गर्दै ट्रम्पले पावललाई "आवश्यकताभन्दा बढी महत्त्व पाएको व्यक्ति" भनेका छन्।

अफ्रिकी-अमेरिकी पावल ज्वाइन्ट चीफ्स अफ स्टाफ रहिसकेका छन्।

ट्रम्पको आलोचना गर्ने अमेरिकी पूर्व वरिष्ठ सैनिक अधिकारीहरूको पङ्क्तिमा उनी पनि उभिएका छन्।

प्रहरी नियन्त्रणका क्रममा अफ्रिकी-अमेरिकी पुरुष जोर्ज फ्लोइडको मृत्युपछि जातीयता र प्रहरी दमनविरुद्ध प्रदर्शनहरू हुँदै आएको केही दिनपछि पछिल्लो विकासक्रम भएको हो।

तनाव मत्थर हुँदै जाँदा आइतवारदेखि अमेरिकाभरि सुरक्षाका कदमहरू खुकुलो पारिएका छन्।

न्यूयोर्कमा हप्तादेखि लगाइएको कर्फ्यू हटाइएको छ र ट्रम्पले वाशिङ्गटन डीसीबाट फर्कन न्याश्नल गार्डलाई आदेश दिन लागेको बताएका छन्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

पावलले के भने?

सीएनएनको स्टेट अफ युनियनमा आइतवार बोल्दै पावलले भने, "हामीसँग एउटा संविधान छ र हामीले त्यसलाई मान्नुपर्छ। तर राष्ट्रपति संविधानदेखि टाढिएका छन्।"

ट्रम्पलाई इङ्गित गर्दै अवकाशप्राप्त चारतारे सैनिक जनरल पावलले भने, "उनी झूट बोल्छन् र त्यसबाट फुत्किन्छन्। किनकि मानिसहरूले उनलाई जवाफदेही बनाउँदैनन्।"

अमेरिकी लोकतन्त्रका लागि ट्रम्पका अभिव्यक्तिहरू खतरनाक भएको भन्दै पावलले भने, "यस पटक चुनावमा म राष्ट्रपति ट्रम्पलाई निश्चित रूपमा कुनै प्रकारको सहयोग गर्न सक्दिनँ।"

उनले थपे, "सामाजिक र राजनीतिक हिसाबले म जो बाइडनसँग निकै नजिक छु। मैले उनीसँग ३५, ४० वर्ष काम गरेको छु। अहिले उनी उम्मेदवार छन् र म उनलाई मत दिनेछु।"

वाशिङ्गटन डीसीमा न्याश्ल गार्डले प्रदर्शनकारीलाई हेर्दै

मध्यमार्गी रिपब्लिकनका रूपमा चिनिने पावलले सन् २०१६ मा ट्रम्पलाई मत दिएनन्।

आफ्नो अन्तर्वार्तामा उनले पछिल्ला दिनमा ट्रम्पको आलोचना गरेका सैनिक नेतृत्त्वहरूप्रति समर्थन पनि जनाए।

तत्कालीन राष्ट्रपति बराक ओबामाको कार्यकालमा ज्वाइन्ट चीफ्स अफ स्टाफ रहेका जनरल मार्टिन डेम्प्सेले राष्ट्रपति ट्रम्पका शब्दले अमेरिकी नागरिक र सैनिकबीचको सम्बन्धमा आघात पुगेको एबीसीको द वीक कार्यक्रममा आइतवार बताए।


कोशी ब्यारेजलाई भारतले सञ्चालन गर्छ

नेपालको कमजोर व्यवस्थापनलाई डुबानको एउटा कारण मानिँदै आए पनि भारतले सीमाक्षेत्रमा बनाएको भनिएका संरचनालाई प्रमुख कारणको रूपमा मानिने गरिएको छ।

तर त्यसबारे नेपालले भारतसम्म आफ्नो आवाज पुर्‍याउन नसकेको धेरैको आरोप छ।

यसै सन्दर्भमा बीबीसी संवाददाता गनी अन्सारीले सीमाविद् बुद्धिनारायाण श्रेष्ठसँग कुराकानी गरेका छन्। उक्त कुराकानीको सम्पादित अंश:

प्रश्नः हरेक बर्खायाममा नेपालतर्फ डुबान निम्त्याउने भनिएका भारतीय संरचना अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको दृष्टिकोणले कत्तिको अनुकूल छन्?

उत्तरः यसबारे अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र अभ्यास छन्। सामान्यतया सीमारेखादेखि आठ किलोमिटर तल्लो तटीय क्षेत्र र आठ किलोमिटर माथिल्लो तटीय क्षेत्रमा एकतर्फी तरिकाले यस्ता संरचना बनाउन मिल्दैन।

अर्को चाहिँ 'इन्टरन्याश्नल बाउन्ड्री वाटर्स ट्रिटी एयाक्ट १९९०' को धारा ४ ले सिमानाको अर्कोतर्फ पानीको सतह बढ्ने गरी छिमेकी देशले संरचना बनाउन हुँदैन।

अर्को 'युनाइटेड न्याशन कन्भेन्सन अन द लज अफ नननेभिगेशनल युज अफ इन्टरन्याश्नल वाटर कोर्सेस' छ। यसले समग्रमा के भन्छ भने अन्तर्राष्ट्रिय नदीम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा आफ्नो सीमावर्ती क्षेत्र उपयोग गर्ने राष्ट्रले अर्को छिमेकी राष्ट्रलाई नोक्सानी नहुने गरी मात्रै संरचना बनाउनुपर्छ।

मलाई अहिले सम्झना भयो सन् १९९९ मा गठन भएको 'नेपाल-इन्डिया ज्वाइन्ट स्टेन्डिङ अन इननन्डेशन प्रोब्लेम स्किप' भन्ने छ। मलाई लाग्छ त्यसको दशौँ बैठकमा मैले अघि भनेको आठ किलोमिटरसम्बन्धी प्रावधानबारे कुरा उठाइएको थियो।

तर अहिले खासगरी नेपालको सीमावर्ती क्षेत्रदेखि तीन सय मिटरदेखि चार किलोमिटरसम्म भारतीय पक्षले विभिन्न संरचना बनाइरहेको छ। ब्यारेजको कुरा भयो, ड्याम्स, इम्ब्याङ्कमेन्ट, लिङ्क बन्ड, रिङ्ग बन्ड र त्यसपछि सिमानाको दक्षिणतर्फ राजमार्ग पनि उसले बनाइरहेको छ।

त्यस्ता संरचनाका कारण नेपालबाट बगेर जाने नदीको प्राकृतिक बहाव रोकिनाले नेपाली भूभाग जलमग्न हुने गरेका छन्।

एउटा उदाहरण दिँदा हाम्रो बाँके जिल्लाबाट बगेर जाने होलिया र सन्तरी नदीको प्राकृतिक बहाव रोकिँदा नेपालको नरैनापुर गाउँपालिकाका छवटा वडा दुई दिनअघि डुबानमा परेका थिए।

अर्को भन्नुपर्दा रौतहटको दक्षिणमा भारतले बैरगिनिया रिङ्ग ड्याम बनाउँदा रौतहट सदरमुकाम गौर अहिले डुबानमा परेको छ। बैरगिनिया रिङ्ग ड्यामका ढोका नखोलिँदा जलमग्न हुने अवस्था आएको हो।

भारतीय संरचनाका कारणले नेपाली भूभाग डुबानमा परेको छ।

रुपन्देहीको दक्षिणमा भारतले रसियावाल खुर्दलोटन लिङ्क बन्ड बनाएको छ। आफ्ना तीनटा गाउँ रसियावाल, खुर्द र लोटनलाई बचाउन उसले त्यो बनाएको छ।

तर नेपालले विरोध गरेको हुनाले तीनतिरबाट आएको बन्ड जोड्न सकिएको छैन। जसका कारण नेपाली भूभाग कम मात्रै डुबानमा परेको छ।

त्यो लिङ्क बन्ड अर्थात् जोर्ती बाँध जोडियो भने लुम्बिनीको मायादेवी मन्दिरनिर रहेको अशोक स्तम्भ लगभग डेढ फिटसम्म डुबानमा पर्छ। त्यसबारे मैले अध्ययन गरेर बौद्ध समाजमा कार्यपत्र पनि प्रस्तुत गरेको थिएँ।

प्रश्नः ती संरचना रातारात पक्कै बनेका होइनन्। हाम्रा स्थानीय संवाददाताहरूका अनुसार त्यस्ता संरचना बनाउने कार्यलाई भारतले अझै निरन्तरता दिइरहेको छ। तपाईँको विचारमा नेपाली पक्षले त्यसको विरोधमा किन आवाज उठाउन नसकेको होला?

उत्तरः मेरो बुझाइमा नेपाली पक्षले प्रमाण, तथ्याङ्क, तिथिमिति र विगतका घटनालाई उजागर गरेर राम्रोसँग प्रस्तुत हुन नसक्नुका कारणले र आवश्यक गृहकार्य गर्न नसक्नाका कारणले भन्ने लाग्छ।

यसमा एउटा उदाहरण दिन चाहन्छु हाम्रो कपिलवस्तु जिल्लामा ब्रिटिश इन्डियाकै पालामा सन्...


कोष सञ्चालनसम्बन्धी निर्देशिकामा राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्षको नेतृत्वमा समितिको व्यवस्था गरिको छ। तर उक्त समितिको बैठक अहिलेसम्म बसेको छैन।

सङ्कलित रकम खर्च गर्ने विषयमा बुधवार पहिलो पटक बैठक बस्न लागेको कोष सञ्चालन समितिका अध्यक्ष रहेका राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष पुष्पराज कँडेलले बताए।

तर अर्थविद्ले भने विपद्का बेला खर्च गर्नका लागि भनेर गठित कोषहरूले काममा विलम्ब गर्न नहुने बताएका छन्।

सहयोग बढ्दो

सरकारले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोकथाम, नियन्त्रण तथा उपचारका लागि भन्दै चैत १० गते कोष स्थापना गरेर इच्छुक व्यक्तिहरूलाई रकम जम्मा गर्न आह्वान गरेको थियो।

त्यसयता उक्त कोषमा धमाधम रकम जम्मा भइरहेको छ र रकम दिने घोषणा गर्ने क्रम पनि बढ्दो छ।

सार्वजनिक आह्वान गरिएको तीन सातामा उक्त कोषमा दुई अर्ब एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम जम्मा भइसकेको छ।

कोष सञ्चालन समितिको बैठक नबस्दा जुन प्रयोजनका लागि रकम जम्मा भएको त्यो खर्च हुने प्रक्रिया सुरु भएको छैन।

त्यसको कारणबारे उक्त समितिका अध्यक्ष कँडेलले बीबीसीलाई भने, "हिजो महालेखा नियन्त्रक र हामीहरू छलफलमा बसेका थियौं। समितिका पदाधिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारीहरू बसेर कोषको रकम खर्च गर्ने विषयमा आज बैठक गर्दैछौँ।"

पहिलो प्राथमिकता

अहिले आवश्यक रकम नियमित बजेटबाट स्थानीय तहसम्म गइरहेको र कतैबाट खर्चको माग नभएकोले समस्या देखा परिनसकेको कँडेलले बताए।

अर्थ अर्थविद् तथा पूर्व अर्थसचिव शान्तराज सुवेदी भने विपद्का लागि आह्वान गरिएको कोषमा उल्लेख्य रकम जम्मा भइरहँदा खर्च गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताउँछन्।

"यस्तो बेला आवश्यक पर्ने रकम नियमित बजेटबाट भन्दा पनि कोषबाट नै खर्च गर्नुपर्छ," पूर्वसचिव सुवेदीले भने, "मानिसहरूले उत्साही भएर रकम जम्मा गरिरहेको बेला कोषमा जम्मा भएको रकम खर्च गर्न ढिला भइसक्यो।"

जुन प्रयोजनका लागि रकम जम्मा भएको हो त्यही कोषबाट पारदर्शी ढङ्गबाट रकम खर्च गर्दा त्यसले रकम उपलब्ध गराउन खोज्ने सङ्घसंस्था र व्यक्तिहरूलाई पनि प्रोत्साहित गर्ने उनको धारणा छ।

"कुनै पनि विपद्का बेला जम्मा हुने रकम यसरी खर्च भइरहेको छ भन्ने विषयमा मितव्ययी भएर खर्च गरेको देखाउन सके त्यसले राम्रो सन्देश दिन्छ," सुवेदीले भने।

बैठकको विषय

कोष सञ्चालनसम्बन्धी निर्देशिकामा सङ्क्रमित व्यक्तिको उपचार, औषधि, उपकरण तथा औषधिजन्य सामग्री खरिददेखि क्वारन्टीन निर्माण र सञ्चालन तथा अस्पताल निर्माण र स्तरोन्नतिजस्ता काममा उक्त रकम खर्च गरिने व्यवस्था छ।

बैठकमा विभिन्न ठाँउबाट आएका मागका आधारमा रकम कहाँ परिचालन गर्ने भन्ने विषयमा निर्णय गरिने समितिका अध्यक्ष कँडेलले बताए।

उक्त समितिमा अर्थ मन्त्रालय, गृह मन्त्रालय, सङ्घीय मामिला मन्त्रालय र स्वास्थ्य मन्त्रालयका सचिवदेखि महालेखा नियन्त्रकसम्म छन्।

अहिलेसम्मको खर्च

अहिले सङ्क्रमित व्यक्तिको  उपचार चारवटा सरकारी अस्पतालले गरिरहेका छन्।

औषधि, उपकरण तथा औषधिजन्य सामग्री खरिदको खर्च सङ्घीय सरकारले बेहोरेको छ।

अस्पताल निर्माण र स्तरोन्नति प्रदेश सरकारले गरेका छन्।

त्यस्तै स्थानीय तहरूले क्वारन्टीन निर्माण र सञ्चालनको काम गर्दै आएका छन्।


कोषहरूभित्र भाइरसविरुद्ध लड्न शरीरले तयार पार्ने तत्त्‍व एन्टीबडी हाम्रो रोग प्रतिरोधी क्षमताको एउटा महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो।

इम्पेरिअल कलेज लन्डनका अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका मानिसहरूमा जून महिनादेखि सेप्टेम्बर महिनाको बीचमा २६ प्रतिशतले एन्डीबडी घटेको पाइएको छ।

रोग प्रतिरोधी क्षमता कम भएको र कोरोनाभाइरसले धेरै पटक सङ्क्रमित बनाउने जोखिम देखिएको उनीहरूले बताएका छन्।

निष्कर्ष

यूकेमा अक्टोबर महिनाको तेस्रो सातातिर कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुने मानिसहरूको सङ्ख्या ६० प्रतिशतले बढेको विवरण राष्ट्रिय तथ्याङ्क निकायले सार्वजनिक गरेकै समयमा पछिल्लो अध्ययनको निष्कर्ष आएको हो।

रिएक्याट-टू नामक अध्ययनका क्रममा साढे तीन लाख मानिसहरू एन्टीबडी परीक्षणमा सामेल भएका थिए।

जून महिनाको अन्त्यतिर र जुलाई महिनाको शुरूतिर गरिएको परीक्षणका क्रममा एक हजारमध्ये ६० जनामा एन्टीबडिज पत्ता लगाउन सकिने अवस्थामा देखिएको थियो।

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला

तर सेप्टेम्बर महिनामा गरिएको परीक्षणका क्रममा एक हजारमध्ये ४४ जनामा मात्रै त्यस्तो अवस्था देखियो।

यसले गर्मी र शरद या... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मको बीचमा एक चौथाइभन्दा बढीले एन्टीबडिज घटेको देखाउँछ।

अध्ययनमा सहभागीमध्ये एक प्राध्यापक हेलेन वार्डले भनिन्, "रोग प्रतिरोधी क्षमता एकदमै तीव्र गतिमा घटिरहेको देखिन्छ। पहिलो परीक्षण गरिएको अहिले तीन महिना पुगेको छ र हामीले एन्टीबडिजमा २६ प्रतिशतले कमी आएको देखिरहेका छौँ।"


कोस्टारिकाले युरुग्वेलाई पराजीत गर्नुलाई  विश्लेषकहरुले अनपेक्षित मानेका  थिए

हरेक टोलीले कम्तीमा एक खेल खेलिसकेको अवस्थामा बीबीसी स्पोर्टका स्टीभन फोट्रेलले हालसम्मका सबैभन्दा आश्चर्यलाग्दा र निराश तुल्याउने केहि तथ्यहरु भेला पारेका छन्।

पांच आश्चर्यजनक घटना

कोस्टारिका

यो मध्य अमेरिकि टोली वरियताको हिसाबले सबैभन्दा अप्ठ्यारो समूहमा परेको थियो।

इंग्ल्याण्ड, इटली र सन् २०१० को विश्वकपमा चौथो स्थानमा रहेको युरुग्वे संग।

तर तिनीहरुले एक गोलले पछाडी परेको अवस्थामा पनि युरुग्वेलाई ३-१ ले पराजीत गरी आफ्नो खेल सफलताका साथ शुरु गरेका छन्।

गोल र गोल संख्या

यो विश्वकपमा पहिलो गोल खेल आरम्भ भएको ११ मिनेटमा भएको थियो, जुन बेला ब्राजीलका डिफेन्डर मार्सेलोको खुट्टामा लागेर आत्मघाती गोल हुन पुगेको थियो।

शुरुको चार खेलमा मात्रै १५ वटा गोल भएका थिए।

हालसम्म औसतमा प्रति खेल तीन गोल भएको देखिएको छ, जुन सन् १९५८ यताको सबैभन्दा बढी औसत हो।

ब्राजीलसंगको खेलमा मेक्सिकोका गोर रक्षकको खेल कौशलको सर्वत्र प्रशंसा भएको थियो

मेक्सिकोका गोलरक्षकको कौशल

समूह चरणको दोस्रो खेलमा ब्राजीललाई मेक्सिकोले गोलर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हित बराबरीमा रोकेको थियो, जस्मा गोलरक्षक गिएर्मो ओचावाको उल्लेख्य योगदान रह्यो।

उक्त खेलमा उनले दर्शनीय खेल प्रदर्शन गरी गोलहरु बचाएका थिए।

विशेषगरी नेएमारले गरेका हेडबललाई उनले जसरी बचाए त्यसलाई ब्राजीलका ट्वीटर प्रयोगकर्ताहरुले सन् १९७० को विश्वकपमा पेलेको हेड प्रहारलाई इंग्ल्याण्डका गोर्डन ब्यांक्सले छेकिदिएका घटनासंग दांजेर चर्चा गरेका थिए।

दक्षिण अमेरिकी फुटबलमा बर्षौं देखि प्रचलनमा रहेको स्प्रे रंगको प्रयोग यो विश्वकपमा पहिलो पल्ट  भित्र्याइएको हो।

विलाएर जाने स्प्रे रंग

पेनाल्टी क्षेत्र नजीकै फ्री-किकको बेला रेफ्रीहरुले बल प्रहार गर्ने ठाउं र डिफेन्सको वाल उभिनु पर्ने ठाउंको चिनो लगाउन विलाएर जाने खालको स्प्रे रंगको प्रयोग गर्दा दर्शकहरु अचम्ममा परेका थिए।

त्यस्तो खाले स्प्रे रंगको प्रयोग दक्षिण अमेरिकी फुटबल केहि बर्ष अघि देखि नै प्रचलनमा थियो तर विश्वकपमा त्यसको प्रयोग भने यो पहिलो पल्ट हो।

उक्त रंगले लगाएको चिनो एक मिनेट पछि आफै विलाएर जान्छ।

रहीम स्टरलिंग

इंगलिश प्रिमिएर लिगका प्रशंसकहरु लिभरपुलबाट खेल्ने यि १९ बर्षे खेलाडीको कौशलसंग परिचित नै छन् तर विश्वकपमा इंग्ल्याण्डको टोलीमा यि सबैभन्दा कान्छा खेलाडीलाई देख्दा धेरै जसो अचम्भीत भएका थिए।

जमैकामा जन्मेका यि युवा खेलाडीले इटलीसंगको खेलमा देखाएका खेलले यिनी धेरैको आंखामा चढ्न सकेका छन्।

गत  विश्वकपको  विजेता स्पेन यसपटक समूह चरणबाटै बाहिरिएला भन्ने अनुमान कमैले मात्र गरेका  थिए

पांच निराशाजनक घटना

स्पेनको शुरुआती प्रदर्शन

गत विश्वकपको विजेता स्पेनले विश्व फुटबल जगतमा छ बर्षसम्म दबदबा कायम गरेको थियो।

त्यसक्रममा सन् २००८ र २०१२ को युरोपेली च्याम्पियनशीप र २०१० को विश्वकप उस्को कब्जामा रह्यो।

यसपटक पनि नेदरल्याण्डस् विरुद्ध एक गोलको अग्रता रहुञ्जेल स्थिती योजना अनुसारकै देखिएको थियो।

तर नेदरल्याण्डस् पक्षले चार बर्ष फाइनलमा बेहोर्नु परेको पराजयको बदला ५-१ को अन्तरले जसरी लियो त्यो साल्भाडोर रंगशालामा उपस्थित दर्शकले अनुमान नै गरेका थिएनन्।

अन्तत: दोस्रो खेलमा चिलीसंग पनि पराजीत भएपछि डिफन्डींग च्याम्पियन स्पेन यो विश्वकपबाट बाहिरिन पुगेको छ।

रेफ्रीको काम

ब्राजीलमा केहि खेल अधिकारीहरुको प्रदर्शनको शुरुमै आलोचना भएको थियो।

आयोजक ब्राजील र क्रोएशियाबीचको प्रारम्भीक खेलमा जापानी रेफ्री युइची निशीमुराबाट पेनाल्टी दिने जुन निर्णय...


कोहे-नूर टेलिभिजनको उक्त कदमको सामाजिक सञ्जालमा त्यहाँ निकै प्रशंसा भइरहेको छ।

पाकिस्तानको पछिल्लो जनगणना अनुसार तेस्रो लिङ्गीहरूको संख्या १० हजार ४१८ छ।

सामाचारवाचिकाको रूपमा जागिर पाएकी मलिक लहोरकी हुन्।

तेस्रो लिङ्गीलाई फौजमा नलिने आदेशमाथि रोक

अनुभव

पहिलो तेस्रो लिङ्गी समाचारवाचिका बनेकी मलिकले यसअघि 'मोड्लिङ' गरिसकेकी छन्।

बीबीसी उर्दूसँग कुराकानी गर्दै मलिकले भनिन्, "कोहे-नूर न्यूज पुनः आउन लागेको चर्चा सुनेर मैले पनि समाचारवाचिकाका लागि आवेदन दिएँ। अन्तर्वार्तामा धेरै महिला तथा पुरूष सहभागी थिए।"

"मेरो पालो आएपछि कर्मचारीले मलाई कुर्न भने। पछि मलाई भित्र बोलाइयो र तपाईँलाई हामी प्रशिक्षण दिन्छौँ, कोहे-नूर न्यूजमा स्वागत छ भने। यति सुनेर खुशीले मेरा आँखाहरू रसाए।"

उनले थपिन्, "मैले देखेको सपनाको पहिलो खुड्किलोमा टेकेकोले मेरा आँखाहरू रसाएका हुन्। प्रशिक्षणका क्रममा मलाई कुनै कठिनाइ भएन। अरूलाई जस्तै मलाई पनि उनीहरूले सिकाए। मैले कुनै प्रकारको भेदभाव महसुस गरिनँ।"

तेस्रो लिङ्गी सेनाको चाहना

'फेशन शो'

समाचारवाचिकाको प्रशिक्षणपछि हालै मलिक लहोरमा र्‍याम्पमा उत्रिएकी थिइन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्।

उनले आफू पाकिस्तानकी पहिलो तेस्रो लिङ्गी मोडल पनि भएको बताइन्। मलिकले लहोर 'फेशन शो' मा ठूला मोडलहरूसँग सहभागी भएको बताइन्।

उनले भनिन्, म आफ्नो समुदायका लागि केही गर्न चाहन्छु ताकि उनीहरूको अवस्था राम्रो हुन सकोस्।

मलिकले थपिन्, "मैले समाचारवाचिकाको जागिर पाएँ। तर मेरो र सडकमा माग्ने एवं नृत्य गर्ने तेस्रो लिङ्गीहरूको कथा उस्तै छ। र, त्यसलाई बदल्न जरूरी छ।"


क्याथोलिक सिस्टर एन रोज नु टङले प्रदर्शनकारीमाथी गोली नहान्न सुरक्षाकर्मीलाई अनुरोध गरेको तस्बिर भाइरल भएको छ

बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको बाहुल्य रहेको देशमा यी इसाई भिक्षुणीले सशस्त्र सैनिकहरूको सामना गर्दै देशको उत्तरी सहर मियीचिन्हामा प्रदर्शनकारीहरूको ज्यान जोगाएकी थिइन्।

साहसपूर्वक उनले अरूको प्राणरक्षा गरेको तस्बिरहरू भाइरल भए भने विश्वभरि उनीबारे समाचार प्रकाशित भएको छ।

भुइँमा टेकेर आफ्ना हातका पाखुरा फिजाउँदै सिस्टर एन रोजले बर्मेली सैन्य अधिकारीहरूलाई गिर्जाघरको हाताबाट बाहिर जान अनुरोध गरेकी थिइन्।

"तपाईँहरू नगएसम्म म उठ्नेछैन," उनको भनाइ थियो।

दुई अधिकारीहरू पनि भुइँमा बसेर प्रार्थना गरे जस्तै गरी हात जोडेर आफूले आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गर्नुपर्ने बताएका थिए।

"साँच्चिकै तपाईँहरूले ज्यान लिनुपर्छ भने कृपया मलाई गोली ठोकिदिनुहोस्, म मेरो ज्यान दिनेछु," उनले अधिकारीहरूलाई भनिन्।

दक्षिणपूर्वी एशियामा पर्ने म्यान्मारमा भएको निर्वाचनमा अनियमितता भएको भन्दै गएको गत माघ १९ गते सेनाले सत्ता हातमा लिएयता प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्।

सैनिक शासनको अन्त्य र गिरफ्तार गरिएका आङ साङ सू ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चीसहितका निर्वाचित नेताहरूको रिहाइको माग गर्दै भइरहेका प्रदर्शनहरूमा दर्जनौँ मानिसले ज्यान गुमाएका छन्।

सेनाले निर्वाचित नेताहरूलाई आफ्नो नियन्त्रणमा राखेको छ।

बालबालिकाको सुरक्षा

बीबीसी बर्मिजसँग मियीचिन्हामा भएको घटनापछि सिस्टर एन रोजले त्यो बेला आफ्नो मनमा उठेको कुराबारे बताएकी छन्।

उनले भनिन्, "मैले उनीहरूलाई 'यदि तिमीहरूले मार्नु नै छ भने म ज्यान दिन तयार छु; भनेँ। त्यसपछि उनीहरू गए।"

"त्यहाँ घेराबन्दीमा परेका बच्चाहरू थिए र उनीहरूलाई कता भाग्ने थाहा थिएन। उनीहरू एकदमै डराइरहेका थिए। मलाई लाग्यो मैलै त्याग गर्नै‍पर्छ।"

"त्यसपछि ती केटाकेटीहरू मेरो वरिपरि जम्मा भए। उनीहरू भोकाएका, तिर्खाएका र डराएका थिए र उनीहरू घर गएर जोखिम मोल्न चाहँदैन थिए।"

तर सैनिक अधिकारीहरूले त्यस क्षेत्रमा रहेका कूविरोधी प्रदर्शनकारीहरूमाथि निरन्तर गोली प्रहार गरिरहे।

उनले भनिन्, "मलाई लाग्यो संसार नै ढलिरहेको थियो। त्यहाँ गोली चलेको एकदमै आवाज आइरहेको थियो र म चर्चतिर दगुरेँ।"

"मैले मानिसहरूलाई 'तल बस' भनेर चिच्याइरहेकी थिएँ, तर त्यो बेला कसैले पनि मलाई सुनिरहेका थिएनन्।"

म्यान्मारमा सेनाले सत्ता हातमा लिएयता आन्दोलन चर्किएको छ

सिस्टर एनले प्रयास गरेको भए पनि उनले जे नचिताएको थियो त्यही भयो।

उनी लुकेको ठाउँबाट नजिकै कम्तीमा एक जनाले ज्यान गुमाए।

ती युवक भएको ठाउँमा उनी पुग्दा उनको टाउकोमा चोट लागेको थियो र उनी रगतको आहालमा लडिरहेका थिए।

"म ती घाइते व्यक्तिलाई उठाउन चाहन्थेँ," उनले भनिन्।

"तर म एक्लै त्यस्तो गर्न सक्दिनथेँ। त्यही भएर मैले चिच्याएर अरूलाई 'मलाई मद्दत गर्न आओ' भनेर बोलाएँ।"

त्यही बेला सिस्टर र उनका सहयोगीहरूमाथि अश्रुग्यास प्रहार गरियो।

"मेरा आँखा पोलिरहेको थियो र हामी सबैले गर्मी र रिँगटा लागेको अनुभव गरिरहेको थियो। हामीले शव बोक्न त सक्यौँ तर हामी वरपरका सबैजना केटाकेटी रोइरहेका थिए, " उनी सम्झन्छिन्।

"हामी सबैले धेरै दुःख खेपिसकेका छौँ।"

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले प्रहरी अधिकारी र सर्वसाधारणबीच म्यान्मारमा बढेको हिंसाप्रति गहिरो चिन्ता प्रकट गरेको छ।

शनिवार भएका प्रदर्शनका क्रममा १२ जनाको मृत्यु भएको छ।


क्यानडाकी डोना स्ट्रिक्ल्यान्ड ५५ वर्षमा भौतिक शास्त्रतर्फ नोबेल पुरस्कार पाउने प्रथम महिला वैज्ञानिक भएकी छन्। सो विधामा नोबेल पुरस्कार पाउने उनी तेस्री महिला हुन्।

उनीभन्दा पहिला सन् १९०३ मा मरी क्युरीले र सन् १९६३ मा मारिआ गोइप्पर्ट-माएरले भौतिक शास्त्रतर्फ सो पुरस्कार पाएका थिए।

डा. स्ट्रिक्ल्यान्डले अमेरिकाका डा. आर्थर याश्किन र फ्रान्सका डा. जेरा मोरूसँग आफूले लेजर फिजिक्सको क्षेत्रमा गरेका अनुसन्धानका लागि संयुक्त रूपमा नोबेल पुरस्कार पाएकी हुन्।

याश्किनले जैविक प्रणालीको अध्ययनमा प्रयोग हुने लेजर प्रविधिको विकास गरेका छन् भने मोरू र स्ट्रिक्ल्यान्डले धेरै सघन तर धेरै छोटा लेजर तरङ्ग उत्पादन गर्ने विधि विकसित गरेका छन्।

ती तरङ्गहरू आँखाको लेजर शल्यक्रियालगायत विभिन्न काममा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

पुरस्कारराशि ९० लाख स्वीडिश क्रोनर अर्थात् झन्डै १० लाख अमेरिकी डलरको छ।

क्यानडाको युनिभर्सिटी अफ वाटर्लूमा कार्यरत स्ट्रिक्ल्यान्डले पुरस्कार पाएकोमा पहिला आफू चकित भएको बताइन्।

उनले भनिन्, "पहिला मलाई हैन होलाजस्तो लागेको थियो। र, यो साँच्चै हैन जस्तो सधैँ लाग्नेछ।"

डा. जेरा मोर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ू आफ्ना सुपरीवेक्षक र गुरु भएको भन्दै उनी नै यो पुरस्कारको हकदार भएको स्ट्रिक्ल्यान्डले बताइन्। याश्किनले पनि पुरस्कार पाएकोमा उनले प्रसन्नता व्यक्त गरिन्।

मोरू र स्ट्रिक्ल्यान्डले विकसित गरेको प्रविधि आँखाको लेजर सर्जरीलगायत विभिन्न काममा प्रयोग हुन्छ

याश्किनले पहिला धेरै आविष्कारहरू गरेका र अरूले तिनकै आधारमा अद्भुत काम गरेका भन्दै स्ट्रिक्ल्यान्डले याश्किनको कामको अन्तत: मूल्याङ्कन भएको टिप्पणी गरेकी छन्।

पोलन्डमा जन्मिएकी मरी क्युरीलाई सन् १९०३ मा उनका फ्रान्सेली पति पिअर क्युरी र अर्का वैज्ञानिक अत्वाँ अन्री बेकरेलसँगै रेडिओधर्मिताको अनुसन्धानका लागि संयुक्त रूपमा नोबेल पुरस्कार दिइएको थियो।

पचपन्न वर्षअघि जर्मनीमा जन्मिएकी अमेरिकी भौतिकशास्त्री मारिआ गोइप्पर्टले परमाणुको केन्द्रसँग सम्बन्धित आविष्कारका लागि नोबेल पुरस्कार पाएकी थिइन्।

सोमवार चिकित्साशास्त्र विधातर्फको पुरस्कारको घोषणा भएको थियो।

शरीरको रोगप्रतिरोध क्षमताको प्रयोग गरेर क्यान्सरको उपचारविधि पत्ता लगाएका अमेरिकाका प्राध्यापक जेम्स पी एलिसन र जापानका प्राध्यापक तासुकु होन्जोले  चिकित्साशास्त्रतर्फ यस वर्षको नोबेल पुरस्कार संयुक्त रूपमा पाएका छन्।

एउटा यौनदुर्व्यवहारको घटनाका कारण स्वीडिश अक्याडमीले यस वर्ष साहित्यविधाको नोबेल पुरस्कार विजेताको नाम घोषणा गर्नेछैन।

अर्को वर्ष सन् २०१८ र २०१९ का विजेताको घोषणा एकैचोटि गरिने बताइएको छ।

भोलि बुधवार रसायशास्त्रतर्फ, शुक्रवार शान्तितर्फ र आगामी सोमवार अर्थशास्त्र तर्फका विजेताका नाम घोषणा गरिनेछ।


क्यानाडास्थित अदालतमा सुपुर्दगी सम्बन्धी सुनवाइको सामना गरिरहेकी मङ्ग वान्जूको स्केचचित्र

चीनले आफ्नो देशको मोबाइलफोन कम्पनी ह्वावेइकी कार्यकारी मङ्ग वान्जूलाई रिहा गर्न क्यानडालाई आग्रह गर्दै अन्यथा गम्भीर परिणामहरू हुने चेतावनी दिएको छ।

एउटा वक्तव्यमा जनाइएअनुसार चीनका उपविदेशमन्त्री ल युचङ्ले मङ्गको पक्राउलाई लिएर क्यानडाका राजदूतलाई बोलाएर कडा विरोध जनाएका छन्।

मन्त्रालयले मङ्गको गिरफ्तारीलाई 'निकै खराब' कदमको रूपमा ठम्याएको छ।

आरोप

ह्वावेइका संस्थापकका छोरी पनि रहेकी मङ्ग उक्त कम्पनीकी आर्थिक मामिला प्रमुख हुन्।

उनलाई इरानमाथि अमेरिकाले लगाएको प्रतिबन्धको उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाइएको छ।

गत डिसेम्बर १ मा क्यानडाको भ्यानकुभरबाट ह्वावेकी आर्थिक मामिलासम्बन्धी प्रमुख मङ्ग नियन्त्रणमा लिइएकी हुन्।

जहाज परिवर्तन गर्न लाग्दा भएको गिरफ्तारी उनको अधिकारको गम्भीर उल्लङ्घन भएको टिप्पणी चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले गरेको रोयटर्स समाचार संस्थाले जनाएको छ।

माग

बेइजिङले अमेरिकी राजदूतलाई बोलाएर क्यानडामा पक्राउ गरिएकी चिनियाँ कम्पनी ह्वावेकी कार्यकारी अधिकारीविरुद्धको पक्राउ आदेश फिर्ता... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लिन वासिङ्ग्टनसँग माग गरेको छ।

अमेरिकी प्रतिक्रियाका आधारमा आफूले आगामी कदम चाल्ने पनि चीनले बताएको छ।

दुई देशबीच देखिएका व्यापारसम्बन्धी विवादहरू समाधान गर्न खोजिरहेका अमेरिका तथा चीनबीचको सम्बन्ध मङ्गको गिरफ्तारीले बिग्रिन पुगेको देखिएको छ।

क्यानाडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले उनको गिरफ्तारीका पछाडि कुनै पनि राजनीति नरहेको बताएका छन्।

सुपुर्दगी

चीनका विदेश मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "चीनले गिरफ्तार व्यक्तिको तत्काल रिहाईको निम्ति क्यानाडासँग जोडदार आग्रह गर्दछ। अन्यथा क्यानाडाले गम्भीर परिणामको सामना गर्नुपर्ने कारणको पूर्ण जिम्मेवारी लिनुपर्नेछ।"

मङ्गले अमेरिका सुपुर्दगी हुनेसम्बन्धी सुनुवाईको सामना गर्नुपरेको छ। यदि अमेरिकामा दोषी प्रमाणित भएमा उनले ३० वर्षसम्म जेल सजाय भोग्नुपर्ने हुनसक्छ।  उनले कुनै पनि कानुन उल्लङ्घन नगरेको कुरामा चीनले जोड दिँदै आएको छ।

शुक्रवार क्यानाडाको अदालतसमक्ष उपस्थित गराइएकी मङ्गलाई जमानतमा रिहा गर्न अनुमति दिने वा नदिने भन्ने सुनुवाईको निर्णय सोमबारसम्मको निम्ति स्थगित गरिएको छ।

उनको गिरफ्तारीले अमेरिका र चीनको सम्बन्धमा थप तनाव सिर्जना गरेको छ।

'जासुसी'

अमेरिकी सांसदहरूले ह्वावेइका उत्पादनहरू चिनियाँ सरकारद्वारा जासुसीका लागि प्रयोग भएको आशङ्का व्यक्त गर्दै सो कम्पनी अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि एउटा खतरा भएको विषय बारम्बार उठाउने गरेका थिए।

ह्वावेइले भने आफ्नो उपस्थिति रहेका देशका सबै कानुन र नियमको पालना गरेको बताएको छ।

अमेरिकी पक्षद्वारा कैयौँ चिनियाँ कम्पनीहरूविरुद्ध इरानमाथि लगाइएका प्रतिबन्धको उल्लङ्घन र साइबर चोरी गरेको लगायतका आरोपमा मुद्दाहरू दायर गरिएका बेला मङ्ग पक्राउ परेकी छन्।

ह्वावेइ दुरसञ्चार सेवा तथा उपकरण प्रदायक विश्वकै एउटा ठूलो कम्पनी हो। जो हालसालै एप्पललाई उछिन्दै विश्व बजारमा सामसङपछि दोस्रो ठूलो स्मार्टफोन उत्पादक कम्पनी बन्न पुगेको छ।


क्यान्सर देखा पर्नुअघि नै पत्ता लगाउन र उपचार गर्न सजिलो होस् भनेर उनीहरू क्यान्सरका सङ्केतहरूको खोजी गर्ने काममा जुटेका हुन्।

क्यान्सर "पहिलो दिनमा" कस्तो देखिन्छ त्यो जान्न सकियोस् भनेर उनीहरू प्रयोगशालामा क्यान्सरलाई "जन्माउने" अनुसन्धानात्मक योजनामा छन्।

क्यान्सर शीघ्र पहिचान गर्ने उद्देश्यसहित गठित अन्तर्राष्ट्रिय संस्था इन्टरन्याश्नल अलाईअन्स फोर क्यान्सर अर्ली डिटेक्शनले यो अनुसन्धानलाई आफ्नो प्राथमिकतामा राखेको छ।

उसका अनुसार प्रारम्भिक अवस्थामै क्यान्सर पत्ता लगाउन मिलेर काम गर्दा बिरामीलाई लाभ हुनेछ।

यूकेको परोपकारी संस्था क्यान्सर रिसर्चले केम्ब्रिज विश्वविद्यालय, म्यान्चेस्टर विद्यालय, यूनिभर्सिटी कलेज लन्डन तथा अमेरिकाका स्ट्यान्फर्ड र ओरगन विश्वविद्यालयसँग यो क्षेत्रमा विचार, प्रविधि र विज्ञता साटासाट गर्न एउटा समूह बनाएको छ।

काम हुँदै

उच्च खतरा भएका बिरामीको निरीक्षणका लागि रगत, सास र पिसाब आदिको परीक्षण विकास गर्ने उद्देश्यसहित वैज्ञानिकहरू मिलेर काम गरिरहेका छन्।

सुरुमै क्यान्सर पत्ता लगाउन इमेजिङ विधिमा सुधार गर्न र पत्ता लगाउन नसकिने क्यान्सरका सङ्केतहरू खो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ज्न पनि उनीहरू प्रयास गर्दैछन्।

तर उनीहरूले यो काम परालमा सियो खोजे जस्तै भएको स्वीकार्दै त्यसका लागि ३० वर्ष पनि लाग्न सक्ने बताएका छन्।

"आधारभूत समस्या के हो भने हामी कहिल्यै मानिसमा क्यान्सर जन्मिएको देख्न सक्दैनौँ," क्यान्सर रिसर्च यूकेको अर्ली डिटेक्शन रिसर्चका प्रमुख डेभिड क्रज्बीले भने।

"पत्ता लाग्दासम्म यो स्थापित भइसकेको हुन्छ।"

क्यान्सर गराउन सक्ने अतिसूक्ष्म परिवर्तन प्रारम्भमै देखिन्छ कि भनेर म्यान्चेस्टरका अनुसन्धानकर्ताहरू रोगप्रतिरोध प्रणालीका कृत्रिम कोष प्रयोग गरेर प्रयोगशालामा मानवस्तनका तन्तुहरू विकसित  गर्दैछन्।

प्राध्यापक रोब ब्रिस्टोले त्यो "बिरामीको शरीरबाहिर जीवित तन्तुको भण्डार" जस्तै भएको बताएका छन्।

तर प्रारम्भिक चरणमा देखिएका सबै कोष क्यान्सरमा परिणत नहुने भएकोले "रोग बढी खुट्याइने" खतरा सधैँ रहनेछ।

अनुसन्धानकर्ताहरू त्यस्तो काम एकदम मिलेको हुनुपर्ने बताउँछन्। फरक किसिमका क्यान्सरमा व्यक्तिपिच्छे हुने क्यान्सरको जोखिम पत्ता लगाउन मानिस जन्मिँदै प्राप्त हुने जीन तथा हुर्किने पर्यावरण पनि हेर्नुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

त्यसो गरे मात्र कुन बेला हस्तक्षेप गर्ने भन्ने थाहा हुन सक्छ।

महँगो

अहिलेसम्म क्यान्सर छिटो पत्ता लगाउने विषयमा सानो स्तरमा मात्रै काम भएको र त्यो पनि असङ्गत रहेकोले ठूलो जनसङ्ख्यामा परीक्षण पुग्न नसकेको बताइन्छ।

डा. क्रज्बीले यो सहकार्यले "रोग अन्तिम चरणमा पुग्दा हतारहतार महँगो उपचार गर्नुपर्ने अवस्थालाई सुरुमै हस्तक्षेप गरेर तीव्र र किफायती उपचारमार्फत् हाम्रो स्वास्थ्य प्रणालीमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने" बताएका छन्।

तथ्याङ्कले देखाएअनुसार पहिलो चरणमा पत्ता लागेको स्तन क्यान्सरका ९८ प्रतिशत बिरामी पाँच वर्ष बाँच्छन्। अतिविकसित चौथो चरणमा मात्रै पत्ता लागेकामध्ये जम्मा २६ प्रतिशत बिरामी पाँच वर्षसम्म बाँच्छन्।

तर अहिले स्तन क्यान्सर भएका ४४ प्रतिशत बिरामीहरूको सुरुकै चरणमा रोग पत्ता लाग्छ।

यूकेमा एउटा खास उमेरमा पुगेपछि क्यान्सर छ कि छैन भनेर स्तन, पेट र पाठेघरको मुख जाँच गर्ने एउटा कार्यक्रम रहेको छ।

यद्यपि अहिले प्यान्क्रीअस अर्थात् अग्न्याशय, कलेजो, फोक्सो र प्रोस्टटजस्ता अङ्गको भरपर्दो स्क्रीनिङ अर्थात् परीक्षण गर्ने साधन छैन। त्यसैले क्यान्सर भएका मानिसको बाँच्ने दर प्राय: कम छ।

यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका प्राध्यापक मार्क एम्बर्टनले एमआरआईजस्ता...


क्यान्सरका धेरै विरामी रोग अन्तिम चरणमा पुगेपछि अस्पताल पुग्ने गरेको बताइन्छ

गएको १० वर्षमा क्यान्सरको उपचारका निम्ति अस्पताल पुग्ने बिरामीको संख्या १० गुणाभन्दा धेरै बढेको अस्पतालका आँकडाहरुले देखाएको उनीहरुको भनाई छ।

नेपालमा पहिलो पटक क्यान्सरको उपचार सुरु गरेको आफू कार्यरत बीर अस्पतालको तथ्याङ्क पेश गर्दै डा. चापागाईं भन्छिन, "सन् २००३ मा १ सय २७ विरामी भएकोमा त्यो संख्या २०१३ सम्ममा झन्डै १६ सय पुगेको छ, यो हेर्दा नेपालमा पनि क्यान्सरका विरामीहरुको संख्या निकै बढेको देखाउँछ।"

अभाव

विश्वभरी क्यान्सरका विरामीहरुको तथ्यांक राख्ने ग्लोबोक्यान नामक संस्थाले गरेको अनुमान अनुसार नेपालमा वर्षेनी ५० देखि ७० हजार नयाँ क्यान्सरका विरामी देखापर्छन्।

उक्त अनुमानलाई आधिकारिक मान्न नसकिए पनि अस्पतालमा दर्ता भएका विरामीहरुको संख्याको आधारमा नेपालमा तीव्र रुपमा क्यान्सर रोगीको संख्या बढिरहेको चिकित्सकहरुको भनाई छ।

तर स्रोत-साधनको कमी छ।

डा. चापागाईं भन्छिन्, "नेपालमा जसरी विरामीहरु बढीरहेका छन्। त्यो अनुसार नयाँ अस्पताल बनाउन उपकरण र चाहिने जनशक्ति थप्न अति नै आवश्यक छ।"

उल्लेख्य संख्या

ने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पालमा सबैभन्दा बढी मानिसमा फोक्सोको क्यान्सर देखिएको छ।

महिलाहरुमा मात्रै हेर्ने हो भने पछिल्लो समय पाठेघर र स्तनको क्यान्सरमा बृद्धि भएको छ।

कतिपय अन्य अस्पताल र नर्सिङ होमहरुमा क्यान्सरको उपचार हुने भए पनि उपलब्ध स्रोत-साधनमा विश्वास गर्न नसकि धेरै विरामीहरु उपचारका निम्ति भारतलगायतका मुलुक जाने गरेको बताइन्छ।

चाँडो रोग पत्ता लागे निको हुने यो रोगको उपचारका लागि बिरामीहरु भने निकै ढिलो मात्रै अस्पताल पुग्ने गरेको बताइन्छ।


क्याम्ब्रिज एनलिटिका विरुद्ध अनुचित रुपमा दशौं लाख फेसबुक प्रयोगकर्ताका विवरण अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको चुनावी अभियान सहितका आफ्ना ग्राहकका लागि संकलन गरको आरोप लागेको थियो।

क्याम्ब्रिज एनलिटिकाले चाहिँ आफूले गल्ती नगरेको बताउँदै आएको छ।

उसले सञ्चारमाध्यममा आएका आफूबारेका विवरणको अर्थ अब आफूले काम गर्न नसक्ने भएको जनाएको छ।

अनुसन्धान

तर ब्रिटेनको तथ्यांक नियामक निकायले उक्त फर्मका निर्देशकहरुमाथिको फौजदारी अनुसन्धान जारी रहने बताएको छ।

सुचना आयुक्तको कार्यालयले सम्भावित उत्तराधिकारी कम्पनीबारे पनि नजिकबाट निगरानी गरिने उल्लेख गरेको छ।

‘फेसबुक तथ्याङ्कको चुनावी प्रयोग'

क्याम्ब्रिज एनलिटिकाविरुद्ध ८ करोड ७० लाख फेसबुक प्रयोगकर्ताका तथ्यांक राजनीतिक अभियानका लागि संकलन गरेको आरोप लागेको छ।

ब्रिटेनको संसदको प्रविधि, संस्कृति, संचारमाध्यम र खेलकुद हेर्ने समितिका अध्यक्षले क्याम्ब्रिज एनलिटिका र उसको माउ कम्पनी एससीएललाई तथ्यांक सम्बन्धी अभिलेख मेटाउन दिन नसकिने र उनीहरूका कामबारेको अनुसन्धान महत्त्वपूर्ण रहेको बताएका छन्।

'८ करोड बढी फेसबुक प्रयोगकर्ताका विवरण दुरुपयोग'

अव... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ैध रूपमा फेसबुक तथ्याङ्क लिएको आरोप


क्याराकसबाट कोलम्बिया सीमामा पुग्ने झण्डै १३ घण्टा लामो मोटर यात्रामा विपक्षीले थुप्रै प्रहरी चेकपोष्टहरू सामना गर्नुपर्नेछ।

त्यहाँको एक टेलिभिजनमा त्यस्तो घोषणा गरिरहँदा उनले कोलम्बियासँगको सीमा बन्द गर्नेबारे समेत सोचिरहेको बताएका थिए।

देशका लागि आइरहेको मानवीय सहायता सामग्री बाँड्ने विपक्षीको प्रयास रोक्न मदुरोले त्यस्तो कदम चालेका हुन्।

यसअघि नै उसले आफ्तो उत्तरी तटतर्फको समुद्री र हवाई सीमा बन्द गरिसकेको थियो। त्यसतर्फ रहेको एउटा डच टापु कुरासोले अमेरिकाले दिने राहत भित्र्याउन सघाउने भनेपछि त्यसो गरिएको थियो।

मदुरोले मानवीय सहायता सामग्री वितरण गर्ने नाममा अमेरिकाले उनको देशमा सैनिक हस्तक्षेप गर्न खोजेको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

कोलम्बियासँगको सिमानामा रहेको नगर कुकुटामा गत साता अमेरिकी सेनाका जहाज राहत सामग्री बोकेर ओर्लिएपछि मदुरोले उनको भनाइ दोहोर्‍याए।

सहायता रोक्ने प्रयास

ब्राजिलको सरकार विपक्षी नेता ग्वाइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको मान्यता दिनेमध्येको एक हो।

उसले समेत भेनेजुएलासँगको आफ्नो सिमानामा सहायता सामग्री पठाएर सघाउने बताएको थियो।

अहिले विपक्षी नेता ह्वान ग्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाइदो भने स्वयंसेवक एवं समर्थकले भरिएका गाडीका लस्करको नेतृत्व गर्दै राजधानी क्याराकसबाट कोलम्बियासँगको सीमातर्फ लागिसकेका छन्।

राष्ट्रपति निकोलास मदुरोले देशमा संकट रहेको कुरालाई अस्वीकार गर्दै आएका छन्। उनी त्यसलाई अमेरिकी योजनाको एउटा पाटो भन्छन्।

त्यसक्रममा उनीहरूले सुरक्षाकर्मीबाट छिटफुट रुपमा अवरोध सामना गरिरहेका छन्।

तर उनीहरू अघि बढ्ने क्रम भने रोकिएको छैन।

क्याराकसमा रहेकी बीबीसी संवाददाता केटी वाट्सन भन्छिन्, "प्रहरीले राजमार्गको एक ठाउँमा बाटो अवरुद्ध गर्न खोजेको थियो र उसले सञ्चारमाध्यममाथि मानव लस्करको दृश्य खिच्न समेत रोकिरहेको छ। बाटोमा झडपका घटना समेत भएका थिए।"

क्याराकसबाट सीमामा पुग्न लाग्ने झण्डै १३ घण्टा लामो मोटर यात्रामा उनीहरूले अन्य थुप्रै प्रहरी चेकपोष्टहरूको सामना गर्नुपर्नेछ।

कोलम्बियाको सीमा सहर कुकुटा क्याराकसबाट झण्डै ९ सय किलोमिटर टाढा छ।

मदुरोको राहत

सन् २०१३ यता त्यहाँको सत्तामा रहेको मदुरोले देशमा संकट रहेको कुरालाई अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

उनी त्यसलाई अमेरिकी योजनाको एउटा पाटो भन्छन्।

तर यसैसाता उनले आफ्नो साझेदार रुसबाट ३०० टन सहायता सामग्री भेनेजुएला भित्र्याउने घोषणा गरेका थिए।

भेनेजुएलाका खाद्यमन्त्रीले एउटा ट्विट गर्दै आफ्नो सरकारले कोलम्बियासँगको सीमा क्षेत्रमै झण्डै २० हजार राहतका सामग्री रहेको बाकस बाँड्ने समेत बताएका छन्। ट्विटमा राखिएको भिडि‌ओमा ती राहत भरिएका भनिएका ट्रकको लस्कर देखाइएको छ।

शुक्रवार नै कोलम्बियामा ग्वाइदोकै आग्रहमा झण्डै दुई लाख पचास हजार मानिस जुट्ने अपेक्षा गरिएको एक सांगितिक कन्सर्ट 'भेनेजुएला एड लाइभ' आयोजना हुँदैछ।

एकजना चर्चित ब्रिटिस उद्यमी सर रिचर्ड ब्रान्सनले आयोजना गर्न लागेको त्यस परोपकारी कन्सर्टबाट भेनेजुएलामा राहतका लागि १० करोड डलर उठाउने अपेक्षा गरिएको छ।

तर त्यसको झण्डै ३ सय मिटरको दुरीमा भेनेजुएलापट्टि मदुरोको सरकारले समेत त्यस्तै कन्सर्टका लागि स्टेज खडा गरेको छ।

भेनेजुएलामा संकट चुलिएसँगै अहिले ३० लाखभन्दा बढी नागरिकले खाद्यान्न र औषधिको खोजिमा देश छाडेका छन्।


क्यारिबियन क्षेत्रको लोकप्रिय उक्त क्रिकेट लिगका लागि उनलाई सेन्ट किट्स एण्ड नेभिस पेट्रिओट्स नामक टोलीले खरिद गरेको हो।

वेष्ट इन्डिजका विश्व चर्चित खेलाडी क्रिश गेलको नेतृत्वमा रहेको उक्त टोलीले सन्दीपलाई पाँच हजार अमेरिकी डलरमा खरिद गरेको हो।

क्यारिबियन लिग क्रिकेट टोलीमा छनोट भएकोमा आफू खुसी भएको प्रतिक्रिया लामिछानेले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा दिएका छन्।

खुसी

उनले लेखेका छन्, "सेन्ट किट्स एण्ड नेभिस पेट्रिओट्सले मलाई विश्वास गरेकोमा धन्यवाद दिन चाहन्छु, साथै मेरा सबै प्रशंसक र शुभचिन्तकलाई पनि धन्यवाद भन्न चाहन्छु।"

यसअघि लामिछानेलाई गएको ज्यानुअरीमा २० लाख भारतीय रुपैयाँमा दिल्ली डेयरडेभिल्स क्लबले इन्डियन प्रिमियर लिगका लागि खरिद गरेको थियो।

उनी आइपिएलमा छनोट भएका पहिलो नेपाली खेलाडी हुन्।

आइपीएलमा पहिलोपटक नेपाली खेलाडी

विश्वकप छनोट क्रिकेट: अवसर र चुनौती दुवै

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् आइसीसीले १७ वर्षीय लामिछानेलाई नेपाली क्रिकेट टोलीका उदाउँदा नायक भनेको छ।

उत्कृष्ट

हालै नामिबियामा सम्पन्न विश्व डिभिजन दुई क्रिकेटमा प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनले १७ विकेट लिएका थिए।

उक्त प्रतियोगितामा उनले गरेको प्रदर्शनले नेपाललाई यसै महिना जिम्बाब्वेमा शुरू हुन लागेको विश्व कप क्रिकेट छनोट प्रतियोगितासम्म डोर्‍याउन सफल भएको थियो।

लेग स्पिनर लामिछानेको 'लेगब्रेक गुगली' शैली उनको विशेषता मानिन्छ ।

उनको खेल्ने तरिकालाई अष्ट्रेलियाका चर्चित खेलाडी शेन वार्नसँग दाँज्ने गरिन्छ।

सन् २०१६ मा नामिबियाको खेलबाट राष्ट्रिय टोलीमा खेल्न थालेका सन्दिपले १९ वर्ष भन्दा कम उमेर समूहको विश्वकपमा आयरल्याण्डविरुद्ध 'ह्याट्रिक' विकेट लिएर चर्चा कमाएका थिए।

विश्वकप क्रिकेट छनोटको तयारी कस्तो छ?


क्यालिफोर्निया, ओरेगन र वाशिङ्गटन राज्यमा डढेलोबाट २० लाख हेक्टर क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ भने अगस्ट महिनाको शुरूयता कम्तीमा ३५ जनाको ज्यान गएको छ।

क्यालिफोर्नियामा मात्रै १५ अगस्टयता २४ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

जलवायु परिवर्तनमा विश्वास नगर्ने ट्रम्प कमजोर वन व्यवस्थापनका कारण सङ्कट निम्तिएको बताउँछन्।

खारेज

यसअघि सोमवार डेमोक्र्याटिक पार्टीका तर्फबाट राष्ट्रपति पदका उम्मेदवार जो बाइडनले ट्रम्पलाई जलवायु परिवर्तनविरुद्ध उत्रिने व्यक्तिको संज्ञा दिएका छन्।

एउटा कार्यक्रममा बोल्दै उनले अर्को चार वर्ष ट्रम्प ह्वाइट हाउसमा भए "अमेरिकाले थप आगलागी झेल्नुपर्ने" टिप्पणी गरे।

अमेरिकी पश्चिम तटीय क्षेत्रको भ्रमणका क्रममा ट्रम्पले डढेलोका लागि वनको कमजोर व्यवस्थापन जिम्मेवार रहेको क्यालिफोर्नियाका अधिकारीहरूसमक्ष दोहोर्‍याए।

जलवायु परिवर्तनबारे "विज्ञानलाई बेवास्ता नगर्न" एक अधिकारीले गरेको आग्रहलाई खारेज गर्दै ट्रम्पले भने, "अब चिसो हुन थाल्छ, तपाईँ हेर्दै गर्नुहोस्...  मलाई लाग्दैन विज्ञानलाई खासै थाहा छ।"

थप के भने ट्रम्पले?

क्यालिफोर्नियामा ठूलो डढेलोको कारण जलवायु परिवर्तनको असर हो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कि भन्ने एकजना संवाददाताले जिज्ञासा राख्दा ट्रम्पले भने, "मलाई लाग्छ यो व्यवस्थापनसँग अझ बढी सम्बन्धित कुरा हो।"

डढेलो नियन्त्रणको दिशामा अरू देशहरूले अमेरिकाले जस्तै काम गर्न नसकेको उनको दाबी छ।

त्यसक्रममा ट्रम्पले अस्ट्रेलिया र ब्रजिलका जङ्गलमा लागेका डढेलोहरूका उदाहरण दिए।

"उनीहरू कहाँ यस्ता समस्या छैनन्," ट्रम्पले भने, "उनीहरू कहाँ धेरै विस्फोटक बोटबिरुवा छन्, तर यस्ता समस्या उनीहरू कहाँ छैनन्।"


क्यालिफोर्नियाका एक न्यायाधीशले उक्त कोष प्रयोग गर्न रोक लगाउने गरी दिएको आदेशविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा ५ मत र पक्षमा ४ मत परेको थियो।

अमेरिका र मेक्सिकोलाई विभाजन गर्ने पर्खाल ट्रम्पको सन् २०१६ को निर्वाचनको प्रमुख चुनावी नारा थियो।

डेमक्र्याटहरूले त्यसको कडा विरोध गर्दै आएका छन्।

सर्वोच्च अदालतको निर्णयको अर्थ उक्त कोष क्यालिफोर्निया, एरिजोना र न्यू मेक्सिकोमा पर्खाल बनाउने योजनामा प्रयोग हुनेछ।

क्यालिफोर्नियाको अदालतले उक्त कोषलाई पर्खाल निर्माणमा लगाउनेबारे कङ्ग्रेसले विशेषाधिकार नदिएको तर्क गरेको थियो।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्वीट गर्दै सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई "ठूलो जित" भनेका छन्।

सीमा पर्खाल सर्वोच्च अदालतले क्यालिफोर्नियाका एक न्यायाधीशले सैन्य कोष उपयोग गर्नमा लगाएको रोक लगाउने आदेश उल्टाइदिएको छ

शुक्रवार अमेरिका र ग्वाटेमालाले एक सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका छन् जसमा हुन्डुरस र एल साल्भाडोरबाट ग्वाटेमाला हुँदै जाने आप्रवासीहरूले सुरुमा ग्वाटेमालामा शरण खोज्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

आदेशमाथिको प्रतिक्रिया

अमेरिकी संसद्की सभामुख न्यान्सी पेलोसीले भनिन्, "आज साँझ सर्वोच... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्च अदालतले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई सैनिक कोषबाट चोरेर व्यर्थको, निष्प्रभावी र कङ्ग्रेसले अस्वीकार गरेको सीमा पर्खाल बनाउनमा खर्च गर्न दिएको अनुमति गम्भीर रूपमा त्रुटिपूर्ण छ। हाम्रा संस्थापकहरूले जनताद्वारा शासित प्रजातन्त्रको निर्माण गरेका हुन् न कि राजतन्त्र।"

द अमेरिकन सिभिल लिबर्टीज युनियनले ट्रम्पको सीमा पर्खालले गर्ने क्षति रोक्नका लागि नाइन्थ सर्कीट कोर्ट अफ अपील्स समूहबाट तत्काल निर्णय आउनुपर्ने आग्रह राखेको छ।

उक्त कोषको उपयोग रोकियोस् भनेर मुद्दा हालेकी वातावरणीय समूह द सीरा क्लबकी न्यायाधिवक्ता ग्लोरिया स्मिथले भनिन्, "आजको निर्णयले सैनिक कोषलाई सीमा पर्खाल बनाउनमा प्रयोग गर्न अनुमति दिएको छ जसले समुदाय, सार्वजनिक जमिन तथा क्यालिफोर्निया, न्यू मेक्सिको र एरिजोनाको पानी समाप्त पार्नेछ।"

यो वर्षको सुरुमा सङ्कटकाल घोषणा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षाको महत्त्व बनेको उक्त पर्खाल बनाउन ६.७ अर्ब डलर रकम आवश्यक परेको बताएका थिए।

३,२०० किलोमिटर सीमामा पर्खाल लगाउने कुल खर्च २३ अर्ब अमेरिकी डलर लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

डेमोक्र्याटहरूले सङ्कटकाल लगाउने राष्ट्रपतिको निर्णय संविधानमा व्यवस्था गरिएको भन्दा बाहिर रहेको दाबी गरेका छन्।

करिब २० राज्यहरू र कैयौँ समूहले कङ्ग्रेसलाई छलेर सङ्कटकाल घोषणा गरेको भन्दै राष्ट्रपतिको कदम रोक्न मुद्दा हालेका छन्।

वातावरणवादी समूहहरूले पर्खालविरुद्ध अभियान चलाउँदै त्यसले जङ्गली वन्यजन्तुमाथि नकारात्मक असर पार्ने दाबी गर्दै आएका छन्।

गत फेब्रुअरी महिनामा कङ्ग्रेसले टेक्ससमा रियो ग्र्यान्डी भ्यालीमा "पदयात्रीका लागि बार" बनाउन १.३८ अर्ब रकम अनुमोदन गरेको थियो जुन ट्रम्पले चाहेको भन्दा निकै कम रकम थियो।

तल्लो सदनले पनि पर्खाल योजनाका लागि अरू रकम पठाउनमा रोक लगाउन भन्दै कानुनी बाटो अवलम्बन गरिरहेको छ।

सीमामा अहिले के भइरहेको छ?

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार गत जुन महिनामा अनधिकृत रूपमा सीमा काट्न चाहने मानिसहरूको सङ्ख्या २८%ले घटेको छ।

ट्रम्प प्रशासनले मेक्सिकोप्रति लिइएको नयाँ नीतिका कारण त्यसरी सङ्ख्या घटेको दाबी गर्दै आएको छ।

संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय आप्रवासी नियोगका अनुसार अमेरिका मेक्सिको सीमामा सन् २०१९ मा मात्र १३ जना बालबालिकासहित १७० जनाको मृत्यु भएको छ।


क्यासिसले मङ्गलको मार्थ भ्यालिस क्षेत्रस्थित यहाँ देखाइएको ज्वालामुखी लगायतका तस्बिर खिचेर पठाएको छ

यो महिना रातो ग्रह नयाँ वर्षमा प्रवेश गरेको छ।

पृथ्वी र मङ्गल ग्रहको घुम्ने गतिमा रहेको फरकपनका कारण यी दुई ग्रहबीचको दूरी निरन्तर परिवर्तन भइरहन्छ।

त्यसैले मङ्गल ग्रह सम्बन्धी कुनै लक्ष्य शुरू गर्न हरेक २६ महिनामा एकपटक मात्र सम्भव हुन्छ।

त्यसबेला यी दुई ग्रहहरू एकअर्काको नजिक आइपुगेका हुन्छन्।

कैयौँले नासाको पर्सिभेरेन्स रोभर- जुन अहिलेसम्म मङ्गल ग्रहमा पठाइएको सबभन्दा जटिल प्रविधियुक्त यान हो- १८ फेब्रुअरीमा त्यहाँ अवतरण गर्ला भन्ने आशा गरिरहेका छन्।

सन् २०१६ मा पठाइएको एउटा उपकरण 'कलर एन्ड स्टेरियो सर्फेस इमेजिङ सिस्टम (क्यासिस)'को सहायतामा यो ग्रहको सतहबारे वैज्ञानिकहरूले विभिन्न जानकारी पाइरहेका छन्।

यो क्यामेरा युरोपेली अन्तरिक्ष निकाय इसाको एक्जोमार्स ट्रेस ग्यास अर्बिटरसँग यात्रा गरिरहेको छ।

यसले मङ्गलको वायुमण्डलमा रहेको मिथेन र अरू दुर्लभ ग्यासहरूको अध्ययन गरिरहेको छ।

यो क्यामेराको प्राविधिक लक्ष्य भविष्यका अन्तरिक्ष यानहरूका लागि अवतरण गर्न मिल्ने स्थान ख... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोज्नु हो।

इसाको एउटा त्यस्तै यान सन् २०२२ मा पठाउने लक्ष्य राखिएको छ।

तर यो क्यामराले त्यहाँ पाइने विभिन्न खनिज, घाटी, ज्वालामुखी र अन्य भूगर्भीय तथ्यहरूको पनि अवलोकन गरिरहेको छ।

प्राप्त तस्बिरलाई वैज्ञानिकहरूले विभिन्न प्रविधि प्रयोग गरेर अध्ययन गर्ने गर्छन्

बर्न विश्वविद्यालय स्विट्जरल्यान्डका प्राध्यापक निकोलस थोमसले यो आयोजनाको नेतृत्व गरिरहेका छन्।

यो क्यामेराले अहिलेसम्म मङ्गलको २० हजार तस्बिर खिचिसकेको छ।

त्यहाँ हामीले पहिल्यै थाहा पाइसकेका कुराहरू पनि छन्।

तर यो क्यामेराले थुप्रै नयाँ जानकारीहरू पनि पठाइरहेको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्

उनले बीबीसी न्यूजलाई भने- कुनै स्थानका थाक लागेका तहहरूको तस्बिर निश्चित रूपमा असाध्यै रुचिकर छन्।

"त्यसबाहेक मङ्गल ग्रहको सतहका थप तस्बिरहरू पनि पठाएको छ जुन हामीले यस अघिका उपकरणले पठाएका थिएनन्।"

गएका केही हप्तामा यो क्यामेराले हरेक हप्ता ३०० वटासम्म तस्बिरहरू खिचेको छ।

यो उपकरणको रङ सम्बन्धी क्षमता बलियो छ।

यसले पठाएका तस्बिरहरू नासाका तस्बिरसँग भिडाएर हेर्ने पनि गरिएको छ।

क्यासिसले जेभेन्टे चास्मा जस्ता सेडिमेन्टरी बेड्स अर्थात थिग्र्यानबाट बनेका तहको तस्बिर पनि पठाएको छ

प्राध्यापक थोमसका अनुसार अहिले वैज्ञानिक क्षेत्रमा नासा र इसाको सहकार्य भइरहेको छ।

क्यासिसले सिसिफि थोलस नजिकै एउटा क्षेत्रको फोटो पठाएको छ जहाँ तुसारो जमेको देख्न पाइन्छ।

धेरै उचाइमा जमेको कार्बन डाइअक्साइ र तुसारोको फोटो क्यासिसले पठाएको छ।

क्यासिसले कसरी काम गर्छ?

मङ्गल ग्रहको अध्ययन गरिरहेको यो समूहले आफ्ना तथ्याङ्कमा आधारित केही लक्ष्य निर्धारण गर्छ।

त्यसपछि यो क्यामेरा उक्त सतहमा ३ किमि प्रति सेकेन्डका दरले उड्छ।

त्यसैले द्रुत गतिमा तस्बिरहरू खिच्नुपर्छ।

क्यामेराको रङ प्रविधि र मान्छेको आँखाले देख्ने रङ प्रणालीभन्दा फरक छ।

तर विभिन्न खनिजले सूर्यको किरण फरक किसिमले परावर्तन गर्ने हुनाले वैज्ञानिकहरूले त्यसबाट नयाँ सूचना सङ्कलन गर्न सक्छन्।

यो समूहले नजिकबाट हेरेकोमध्ये एक जेजेरो ज्वालामुखी पनि हो।

केसर क्रेटर बेसिनस्थित मोनि ज्वालामुखीमा देखिएका फरक फरक तहहरू

यसैमा नासाको पर्सिभेरेन्स रोभर आगामी हप्ता अवतरण गर्ने योजना छ र त्यसले यो ग्रहमा जिवाशेषको प्रमाण खोजी गर्नेछ।

प्राध्यापक थोमसका अनुसार यो समूहलाई जेजेरो जस्ता ठाउँको तस्बिर खिच्ने मौका...


क्युबाका अनुसार गत साता क्यारेबियन क्षेत्रमा रहेका प्योर्तो रिको, डोमिनिकन रिपब्लिक र अन्य रणनीतिक स्थानहरूमा अमेरिकी सैन्य विमानहरू ओर्लेका थिए।

अमेरिका भेनेजुएलाका विपक्षी नेता हुवान गुआइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको मान्यता दिने ५० भन्दा बढी राष्ट्रहरूमध्ये एक हो।

अमेरिकाले क्युबाले लगाएको आरोपबारे कुनै प्रतिक्रिया दिइसकेको छैन।

ह्युगो चाभेजको शासनकालमा भेनेजुएला र क्युबाबीच बलियो सम्बन्ध स्थापित भएको थियो।

उनले क्युबाका राष्ट्रपति फिडेल क्यास्ट्रोसँग घनिष्ठ सम्बन्ध बनाएका थिए।

क्युबा-भेनेजुएला सम्बन्ध

चाभेज र क्यास्ट्रोबीच घनिष्ठ सम्बन्ध थियो

बीबीसीकी वाशिंगटनस्थित सम्वाददाता बार्बरा प्लेट-अशर भन्छिन्, "भेनेजुएलाका लागि अमेरिकी विशेष दूतलाई यस विषयमा प्रश्न सोधिएको थियो।तर उनले त्यो आरोप मिथ्या रहेको बताएका थिए।"

"अघिल्लो साता पनि भेनेजुएलामा सैन्य हस्तक्षेपको सम्भावनाबारे सोधिएको प्रश्नको उत्तर दिने क्रममा उनले त्यहाँ मानवीय सहायता लैजाने र राजनीतिक तथा कूटनीतिक दबाव दिने अमेरिकी नीति भएको बताएका थिए।"

यसैबीच काराकासमा भेनेजुएलाका महान्यायाधिवक्ता तारेक साबले सरकारी तेल क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

म्पनीमा नयाँ बोर्ड गठन गर्ने विपक्षी नेता गुआइदोको कदमको छानबिन सुरु गरेका छन्।

के हो भेनेजुएलाको सङ्कट?

चरम आर्थिक सङ्कट खेपिरहेको भेनेजुएलामा राजनीतिक सङ्कट पनि थपिएको छ।

केही साताअघि अमेरिका र अन्य पश्चिमा राष्ट्रहरूले हुवान गुएइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको रूपमा मान्यता दिएपछि त्यहाँको राजनीतिक सङ्कट झन् जटिल बनेको हो।

चाभेजको मृत्युपछि राष्ट्रपति निर्वाचित मदुरोको यो दोस्रो कार्यकाल हो। तर उनको नेतृत्वमा भेनेजुएलाको अर्थतन्त्र धराशायीजस्तै हुन पुगेको छ।

चर्को मुद्रास्फीति, ऊर्जा र दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको अभाव त्यहाँका मुख्य समस्या हुन्।

राष्ट्रपति मदुरोले आफ्नो सत्ता हत्याउने प्रपञ्च गरिरहेको भन्दै विपक्षी दलविरुद्ध आपराधिक अनुसन्धान थाल्न सर्वोच्च अदालतलाई आदेश दिएका थिए। भेनेजुएलाका सैन्य फौजले मदुरोलाई आफ्नो समर्थन रहने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

अमेरिका र अन्य पश्चिमा राष्ट्रहरूले हुवान गुआइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको रूपमा मान्यता दिएका छन्

भेनेजुएलाभरि लाखौँ मानिसहरूले प्रदर्शन चर्काएपछि राष्ट्रिय सभाका प्रमुख गुआइदोले आफूलाई निमित्त नेता घोषणा गरेका हुन्।

मदुरोले भेनेजुएलामा हस्तक्षेप गर्न खोजेको भन्दै अमेरिका र उसका मित्रशक्तिको कडा आलोचना गरेका छन्। विदेशीको चलखेल गराएर गुआइदोले आफ्नो सत्ता हत्याउन खोजेको आरोप उनले लगाएका छन्।

पछिल्लो घटनाक्रमका कारण देशमा गृहयुद्ध हुन सक्ने चेतावनी उनले दिने गरेका छन्।


क्युबाका राष्ट्रपति मिगेल डिआस-कनेल ट्विटरका नियमित प्रयोगकर्ता हुन्

बन्द भएका धेरैजसो खाता सरकारी सञ्चारमाध्यमका पत्रकारहरू रहेको बताइएको छ।

ट्विटरको प्रयोग नियम उल्लङ्घन गरेको बताइएको छ।

तर कम्पनीका प्रवक्ताले त्यस्तो उल्लङ्घन कहाँ र कसरी गरियो भन्ने ठोस कारण खुलाएका छैनन्।

कदम

ट्विटरले लगाएको प्रतिबन्धमा कम्युनिष्ट पार्टीका नेता राउल क्यास्ट्रोकी छोरीको खाता पनि छ।

क्युबाका राष्ट्रपति मिगेल डिआस-कनेलले टेलिभिजनमार्फत बजारमा हुन सक्ने इन्धनको अभावबारे वक्तव्य दिएपछि ट्विटरले त्यस्तो कदम चालेको बताइएको छ।

क्यास्ट्रोपछिको क्युबा

उनले भेनेजुएलामाथि अमेरिकाले लगाएको प्रतिबन्धका कारण आफ्नो राष्ट्रमा इन्धन अभाव हुन सक्ने बताउँदै आगामी हप्तादेखि सर्वसाधारणहरूले घरबाटै काम गर्नुपर्ने हुन सक्ने बताएका थिए।

ट्विटर नियमित प्रयोग गर्ने राष्ट्रपति डिआस-कनेलको खाता भने निलम्बनमा परेको छैन्।

नीति

सरकारको समर्थन गर्ने पत्रकारहरुको सङ्गठनले उक्त कदमको विरोध गर्दै जारी गरेको विज्ञप्ति डिआस-कनेलले आफ्नो ट्विटरमा राखेका छन्।

सो विज्ञप्तिमा भनिएको छ: "साइबर युद्धको सङ्केत गर्नेगरी यस क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दमले स्पष्ट रूपमा योजनाबद्ध ढङ्गले क्युबाका संस्था र निकायको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई सीमित पार्न खोजिएको देखिएको छ।"

"यहाँको आन्दोलनका नेताहरूलाई मौन राख्ने नियत देखिन्छ।"

ट्विटरले आफ्नो मञ्च प्रयोग गरेर कुनै विषयलाई अप्राकृतिक बढवा दिने वा छलफलमा अवरोध पुर्‍याउन फरक-फरक खाता प्रयोग गरेर गरिने गतिविधिलाई निषेध गर्ने नीति रहेको बताएको छ।

प्रयोगकर्ताहरूलाई भने सम्पर्क गरेर प्रतिबन्धमा पर्नुको कारण बताइएको ट्विटरले जनाएको छ।

ट्विटरका प्रमुख कार्यकारी एवम् संस्थापक ज्याक डोर्सी हालै क्युबा भ्रमणमा गएका थिए।

हवानामा रहेका बीबीसीका विल ग्रान्टका अनुसार त्यसबेला विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरूले उनीबाट प्रतिबन्ध लगाउनुको कारण माग गरेका थिए।


क्रिप्टोकरेन्सी डिजिटल वा भर्चुअल मुद्रा हो

क्वाडरिगा नामक सो भर्चुअल अर्थात भौतिक अस्तित्व नभएको मुद्रा लेनदेन गर्ने सदस्यहरूको लगानी सुरक्षित गर्न अदालतमा मुद्दा दायर भएको छ। लगभग १५ अर्ब ७५ करोड नेपाली रुपैया बराबरको क्रिप्टोकरेन्सी मुद्रा हराइरहेको छ।

संस्थापक गेराल्ड कोटेनको गएको डिसेम्बरमा मृत्युभए यता ती क्रिप्टोकरेन्सी मुद्रा कहाँ छन् भन्ने पत्ता लगाउन सकिएको छैन।

तीस वर्षीय कोटेन एक्लैले क्वाडरिगाको कोष र मुद्राको व्यवस्थापन जिम्मेवारी लिएका थिए।

गायब डिजिटल मुद्रा

जनवरी ३१ मा क्यानडाको नोभा स्कटिया सर्वोच्च अदालतमा पेश गरिएको कागजातमा कोटेनकी विधवा जेनिफर रोबर्टसनले आफ्नो पतिले क्वाडरिगासम्बन्धी कार्य गर्ने कम्प्युटर इन्क्रिप्ट गरिएको र आफुलाई त्यसको पासवर्ड थाहा नभएको बताएकी छिन्।

"पटक पटकको प्रयासपछि पनि मैले कतै पनि उनले केही लेखेको कुरा पत्ता लगाउन सकेकी छैन," उनले बयानमा लेखेकी छिन्।

क्वाडरिगा कम्पनीले एक जना अनुसन्धानकर्मीलाई सूचना खोज्न लगाएपनि उनले कोटेनको फोन र कम्प्युटरको सहारामा थोरै मुद्रामात्रै खोज्न सकेको बताइएको छ।

कम्पनीका अनुसार एक लाख १५ हजार मानिसह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रूको क्वाडरिगामा खाता छ।

एक अनुमान अनुसार कम्पनीले २१ अर्ब ८३ करोड बराबर नेपाली रुपैया ऋण तिर्नु छ जसमध्ये छ अर्ब १३ करोड नगद ऋण छ।

अदालतमा पेश गरिएको कागजातका अनुसार क्वाडरिगाले चोरीबाट बच्न धेरै जसो मुद्रा इन्टरनेटमा राखेको थिएन्।

कोटेनको भारत भ्रमणको क्रममा मृत्यु भएको थियो।

के हो क्रिप्टोकरेन्सी?

क्रिप्टोकरेन्सी भनेको डिजिटल वा भर्चुअल अर्थात कुनै भौतिक अस्तित्व नभएका मुद्रा हो।

क्रिप्टोकरेन्सीको केन्द्रीय ब्याङ्क हुँदैन र संसारभरका थुप्रै कम्प्युटरहरूमा राखिएको रेकर्डको आधारमा यो सञ्चालन हुन्छ। यसबाट सरसमान किन्न वा भुक्तानी गर्न सकिन्छ।

संसारभर क्रिप्टोकरेन्सीको प्रचलन र भाउ बढ्दै गएका कारण मानिसहरूले सुन या भौतिक मुद्रा बेचेर यसमा लगानी गर्ने चलन बढेको छ।


क्रिस र जुली स्मिथ आफ्ना बच्चाहरू नौ वर्षीया इरिन र चार वर्षीय ज्याकोबलाई लिएर गत वर्ष जूनमा विश्व भ्रमण गर्ने योजनामा स्कटल्यान्डको एबरडीन सहरबाट हिँडेका थिए।

तर मार्चमा कोरोनाभाइरसको कारण लकडाउन हुन थाल्यो। र स्मिथ परिवार नेपालको लुक्लाका अड्किए।

नेपाल आउनु अगाडि उनीहरू भारत, जोर्डन, अल्बानिया, सर्बिया र हङ्गेरी पुगेका थिए।

अहिले स्मिथ परिवार लु्क्का विमानस्थलसँगै रहेको होटलमा बसिरहेका छन्।

"हामीले बच्चाहरूसँगै विश्व भ्रमण गर्ने योजनामा १२ महिना अगाडि स्कटल्यान्ड छोडेका थियौँ," ४१ वर्षीय क्रिस स्मिथले बीबीसी स्कटल्यान्डको द नाइनसँग भने।

"यो हाम्रो उन्नाइसौँ देश हो र हामी यहाँ तीन महिना अगाडि आइपुगेका थियौँ। हामी अहिले अब के हुन्छ भनेर कुरिरहेका छौँ।"

उनले लुक्लामा भएको सुविधालाई आधारभूत भएको बताउँदै त्यसमा जिउन अलिकति सङ्घर्ष भएको बताए।

"हामीसँग राति तातो बनाउनको लागि एउटा मात्रै हिटर छ," उनले भने।

'सुरक्षित स्थानमा छौँ'

"तर हामी सुरक्षित स्थानमा छौँ र बच्चाहरूका लागि खेल्न धेरै ठाउँ छ। त्यसैले हामी खुशी नै छौँ तर सकेसम्म छिटो यात्रालाई निरन्तरता दिन चाहन्छौँ।"

ज्याकोबले आफ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्नो चौथो जन्मदिन नेपालमै दिदी र बाबुआमासँग मनाए।

"हामीले सात दिनको पदयात्रा गरेका थियौँ र त्यसपछि लकडाउन आयो," ४६ वर्षीय जुली स्मिथले भनिन्।

"हामी सुन्दर स्थानमा छौँ र हामी भाग्यशाली महसुस गरिरहेका छौँ। हाम्रो टाउकोमाथि छाना छ र दिनमा तीन पटक खाना छ त्यसैले हामी भाग्यशाली छौँ। बच्चाहरू खुशी छन् जसले हामीलाई पनि खुशी बनाएको छ।"

उनका अनुसार उनीहरू होटलकै चौरमा दिन बिताउँछन् किनभने त्यहाँबाट बाहिर जान लकडाउन छ।

नेपाल बस्ने निर्णय

"जब हामीले लकडाउनका बारेमा सुन्यौँ हामीले नेपालमै बस्ने निर्णय गर्यौँ," उनले भनिन्।

"त्यो बेला स्कटल्यान्डमा सङ्क्रमण बढिरहेको थियो र हामीलाई बच्चाहरूलाई विमानमा चढाउन मन लागेन।"

"लकडाउन अन्त्य भएपछि हामी यात्रा गर्न चाहन्छौँ तर हामीले कहाँ जाने भन्ने कुराको निर्णय गर्नु छ। हामी स्कटल्यान्ड पनि आउन सक्छौँ तर हामी जहाँ गए पनि बच्चाहरू सुरक्षित हुन भन्ने निश्चित गर्न चाहन्छौँ।"

स्मिथ परिवारले श्रीलङ्का र भियतनाम यात्राको योजना बनाइरहेका छन् र सम्भव भएमा सगरमाथा आधार शिविरसम्म जाने इच्छा गरेका छन्।


क्रेमलिनले भनेको छ, तीस वर्ष पुरानो उक्त सन्धीबाट पछाडि हट्ने भनी अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले दिएका धम्कीबाट उ गहिरो रुपमा चिन्तित बनेको छ।

रुसको भनाइ छ, यदि अमेरिकाले राष्ट्रपति ट्रम्पले भने बमोजिम नै कदम चालेमा  रुसले पनि परमाणु सन्तुलन कायम राख्‍न आवश्यक कदम चाल्नु पर्नेछ र त्यसबाट संसार एउटा खतरनाक स्थान बन्न पुग्ने छ।

अमेरिकाले भनेको छ-  रूसले हालै मध्यम दूरीको सीमा नाघ्ने गरी क्षेप्यास्त्र विकास र परिचालन गरेर आइएनएफ सन्धिले निर्धारण गरेका मापदण्डहरूको उल्लंघन गरेको छ।

‘अमेरिका ऐतिहासिक सन्धिबाट अलग्गिने’

विवरण गोप्य

वासिङ्टनले अमेरिकी चासोलाई समर्थन गरेका आफ्ना नेटो साझेदारहरूसँग यो मामिलासंग सम्बन्धित गोप्य सूचना बाँडेको भएता पनि सार्वजनिक रुपमा त्यसबारे केही पनि विवरण उपलब्ध छैन।

बीबीसीका रक्षा तथा कूटनीतिक संवाददाता जोनाथन मार्कस आफ्नो  विश्लेषणमा भन्छन्  निश्चय नै रूसले त्यस्तो सन्धि उल्लंघन गर्ने खालको क्षेप्यास्त्र आफूसँग छ भनेर ठाडै अस्वीकार गरेको छ।

बरु उसले हाल रूमेनियामा रहेको तर छिटै पोल्याण्डमा पनि परिचालन गर्न लागिएको अमेरिकी क्षेप्यास्त्र प्रतिरोधी अस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्त्र प्रणालीले नै त्यस्तो सन्धिको उल्लंघन गरेकोमा जोड दिएको छ।

साथसाथै मानवरहित विमान, ड्रोनमा पनि युद्धशीर्षहरू जडान गर्न सकिने भएकाले त्यस्ता ड्रोनहरूले उक्त सन्धि उल्लंघन गर्ने अस्त्रको स्वरुप लिन सक्नेमा पनि रुसले जोड दिएको छ।


क्लोडिया आफ्ना साथीहरूलाई पनि दिसा दान गर्न प्रोत्साहित गर्न चाहन्छिन्

"मेरा केही साथीहरू यो उदेकलाग्दो वा घिनलाग्दो काम हो भन्ने ठान्छन्, तर मलाई त्यसको चिन्ता छैन। मलदान गर्न एकदमै सजिलो छ र म आफ्नो दिसादान गरेर चिकित्साशास्त्रको अनुसन्धानमा सघाउन चाहन्छु। र यसरी सहयोग पुर्‍याउन पाएकोमा म खुशी छु।"

उनको दिसामा फाइदाजनक किटाणुहरू रहेको पाइएको छ र त्यस्ता किटाणुहरू बिरामीहरूको आन्द्रामा प्रतिस्थापन गरेर तिनीहरूको उपचार गर्न सकिन्छ।

क्लोडियालाई उनले गर्ने मलदान एकदमै उपयोगी हुनसक्छ भन्ने थाहा छ. त्यसैले उनी "मलदाता" बनेकी हुन्। तर उनको दिसा (मल) मा त्यस्तो विशेष के छ त?

वैज्ञानिकहरूको अनुसार केही मानिसहरूको दिसामा आन्द्रामा लाग्ने रोगहरू निको पार्न सक्ने ब्याक्टेरियाहरू पाइन्छ। त्यस्ता मानिसहरूलाई 'सुपर डोनर' अर्थात् 'महादाता' भनिएको छ।

उपयुक्त 'दिशा'

हाम्रो पाचन अङ्गहरूमा करोडौँ किटाणुहरू रहेका हुन्छन्। र ती किटाणुहरूको समुदाय व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। कुनै दुईजना मानिसमा किटाणुहरूको त्यस्तो समुदाय समान हुँदैनन्।

मानव मल प्रत्यारोपण उपचार चिकित्साविज्ञानको क्षेत्रमा नयाँ हो। ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हालसम्म प्राप्त प्रमाणका आधारमा केही मानिसहरूको दिसा वा मल उपचारका लागि सर्वोत्तम हुने सङ्केत पाइएको छ।

सुपर पू भनेको के हो?

के कारणले उत्तम मलदाता निर्धारण हुन्छ र उत्तम दिसा वा मल के ले निर्धारण गर्छ छ?

माइक्रोबायोलोजीसम्बन्धी एक प्रतिष्ठित जर्नलमा प्रकाशित अकल्याण्ड विश्वविद्यालयमा मोलिक्युलर बायोलोजीविज्ञ डा. जस्टिन ओ'सलिभानको अनुसन्धान प्रतिवेदन अनुसार कुनै मानिसको दिसामा जति धेरै विविधतापूर्ण सूक्ष्म किटाणुहरू पाइन्छ त्यति नै मात्रामा त्यस्तो दिसा बिरामीका लागि फाइदाजनक हुन्छ।

तर अध्ययनहरूले देखाए अनुसार धेरै कुरा दाताको दिसा बिरामीको उपचारमा कतिको मेल खान्छ भन्नेमा पनि निर्भर रहन्छ।

दिसामा कुन कुन ब्याक्टेरिया छन् भन्ने मात्र निर्क्योल गरेर हुँदैन।

डा.ओ'सलिभान भन्छन्,"प्रशोधन गरिएको मानव मल बिरामीमा प्रत्यारोपण गर्दा झाडापखालासम्बन्धी जटिल रोग निको पार्न सकिएको देखिएको छ। त्यस्तो दिसाबाट जीवित व्याक्टेरियाहरू हटाइएको थियो। तर त्यसमा डीएनए, भाइरस र अन्य वस्तुहरू यथावत राखिएका थिए।"

हाल भइरहेको 'मलदान' को अभ्यास धेरैजसो 'क्लोस्ट्रिडीअम डिफिसाइल ' भनिने सङ्क्रमणका कारण ठूलो आन्द्रामा हुने खतरनाक समस्याको उपचारमा प्रयोग भइरहेको छ।

कुनै रोगहरूले पाचन प्रणालीका फाइदाजनक ब्याक्टेरियालाई नाश गर्छन्

फाइदाजनक ब्याक्टेरिया

बिरामीको शरिरमा रहेको राम्रा फाइदाजनक ब्याक्टेरिया एन्टिबायोटिक औषधिको प्रयोगका कारण मरेपछि ठूलो आन्द्रामा त्यस्तो जटिल समस्या देखा पर्ने गर्छ र धेरै कमजोर बिरामीका लागि त्यो प्राणघातक पनि हुन्छ।

इपीरिअल कलेज लण्डनकी एकजना विज्ञ डा. जुली मक्डोनल्डको अनुसन्धानले देखाए अनुसार दिशा वा मानवमल प्रत्यारोपणले रोगका कारण हराएको ब्याक्टेरिया प्रतिस्थापन गरेर बिरामीको उपचारमा सघाउँछ।

उनी भन्छिन्, यस्तो उपचार प्रणालीको सफलताले मानिसहरूमा दिसा वा मानवमल र मानवमल दानको विषयलाई लिएर विद्यमान घिन वा वितृष्णाको भावनालाई हटाउन मद्दत पुग्नसक्छ।

र क्लोडिया मानिसहरूले दिसा वा मानवमललाई लिएर तिनीहरूमा सोचाइमा रहेको व्यवधानकारी सोचहरू हटाएको र आफै मलदाता बनेको उनी हेर्न चाहन्छिन्।

उनी अब रक्तदाता पनि बन्न चाहन्छिन्।


क्वारन्टीनको अवधि सकिएपछि स्वीडनका राजदूतले आफ्नो तस्बिर ट्विटरमा हाल्दै आफू खुसी भएको उल्लेख गरेका छन्

उनीहरूलाई लिएर एक महिनाभन्दा बढी समयपछि एउटा विमान रुस गएको एनके न्यूजले जनाएको छ।

उत्तर कोरियाको उक्त राष्ट्रिय ध्वजावाहक विमान सुदूरपूर्वी रुसको भ्लादिभोस्तोकमा सोमवार बिहान अवतरण गरिसकेको छ।

उत्तर कोरिया छोड्नेमा विदेशी कूटनीतिज्ञ र दूतावासका कर्मचारीहरू छन्।

फेब्रुअरीदेखि मार्च पहिलो सातासम्म उनीहरूलाई आफ्नो हाताबाट बाहिर निस्किन दिइएको थिएन।

'बाध्यकारी'

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिने डरले उत्तर कोरियाले राजधानी प्योङ्‌याङमा भएका सयौँ विदेशी नागरिकलाई क्वारन्टीनमा बस्न निर्देशन दिएको थियो।

रुसका राजदूत एलेक्सान्दर मात्सेगोराले त्यो परिस्थिति "बाध्यकारी" भएको टिप्पणी गरेका छन्।

उत्तर कोरियामा अहिलेसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फेला परेको पुष्टि भएको छैन। तर केही विज्ञहरू त्यसप्रति शङ्का व्यक्त गर्छन्।

उत्तर कोरियाको सीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रकोप खेपिरहेका चीन र दक्षिण कोरियासँग जोडिएको छ।

उडान KOR271 स्थानीय समायानुसार बिहान ८:४० बजे प्योङ्‌याङबाट उडेको र भ्लादिभोस्तिकम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा १०:४७ मा अवतरण गरेको विवरण फ्लाइटअवेअर वेबसाइटले प्रकाशित गरेको छ।

उक्त विमानमा कम्तीमा ६० कूटनीतिज्ञ र कूटनीतिक नियोगका कर्मचारीहरू भएको बताइन्छ। उनीहरू कसरी र कहिले आफ्नो देश जान्छन् भन्ने स्पष्ट छैन।

धेरै दूतावास बन्द

उत्तर कोरियाका लागि ब्रिटिश राजदूतले सोमवार बिहान ट्वीट गर्दै "जर्मन दूतावास र फ्रान्सको कार्यालयका सहकर्मीहरूलाई" बिदा गर्दा आफू दु:खी भएको लेखेका छन्।

राजदूत कोलिन क्रूक्सका अनुसार अन्य दूतावास अस्थायी रूपमा बन्दै हुने भए पनि ब्रिटिश दूतावास खुला रहनेछ।

उनले कर्मचारीहरूलाई विमानस्थल लैजाँदै गरेका दुईवटा सवारीसाधनको तस्बिर ट्विटरमा प्रेषित गरेका छन्।

उत्तर कोरिया सरकारले झन्डै ३८० विदेशीलाई कम्तीमा ३० दिन क्वारन्टीनमा बस्न लगाएको थियो। तीमध्ये अधिकांश प्योङ्‌याङस्थित विदेशी नियोगमा कार्यरत कूटनीतिज्ञ र कर्मचारी थिए।

तर हिँडडुलका लागि लगाइएको प्रतिबन्ध गत साता फुक्का भयो।

विदेशी दूतावासका केही कर्मचारी र तिनका परिवार प्योङ्‌याङस्थित विमानस्थलमा

स्वीडनका राजदूत योआखिम ब्यार्गस्टोर्मले आफ्नो सेल्फीसहित ट्विटरमा लेखेका छन्: "म यसअघि किम इल सङ स्क्वाएरमा उभिँदा यति खुसी भएको थिइनँ।"

तर अहिले पनि विदेशीहरूलाई रेस्टुराँ, पसल, व्यायामशाला र होटलमा जान तथा स्थानीय बासिन्दासँग भेटघाट गर्न नदिइएको एनके न्यूजले उल्लेख गरेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट विभिन्न प्रतिबन्ध खेपिरहेको उत्तर कोरियामा ठूलो महामारी फैलिए बिरामीको उपचार गर्न पर्याप्त क्षमता नभएको आशङ्का व्यक्त गरिएको छ।

अहिलेसम्म विश्वभरि १,०७,००० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण र झन्डै ३,६०० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ।


क्वीन मेरी हस्पिटलनजिकै अनशनमा बसेका स्वास्थ्यकर्मीहरू

हङ्‌कङले सीमावारिपारि गर्ने रेल र फेरी सेवा बन्द गरिसकेको छ। तर स्वास्थ्यसेवाका कर्मचारीहरूले पूरै सीमा बन्द गर्नुपर्ने माग राखेका छन्।

अधिकारीहरूले सीमा बन्द गर्नु विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको सुझावविपरीत हुने तर्क गरेका छन्।

हङ्‌कङमा अहिलेसम्म १५ जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। चीनबाट फैलिएको उक्त महामारी अन्य देशमा पनि फैलिएपछि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कट घोषणा गरिसकेको छ।

"यदि सीमा पूरै बन्द भएन भने यो महामारीसँग सङ्घर्ष गर्न पर्याप्त जनशक्ति, सुरक्षा उपकरण वा आइसोलेशन (सङ्क्रमित व्यक्तलाई राख्न) कक्ष हुनेछैनन्," अस्पतालका कर्मचारीहरूको नवगठित सङ्गठनकी अध्यक्ष विनी यूले भनिन्।

सोमवार अत्यावश्यक सेवाबाहेकका सयौँ स्वास्थ्यकर्मीहरू उक्त आन्दोलनमा सहभागी भए। उक्त सङ्गठनका अनुसार मङ्गलवारसम्म आफ्नो माग पूरा नभए अत्यावश्यक सेवाका चिकित्सक र नर्सहरू पनि आन्दोलनमा सहभागी हुनेछन्।

बेइजिङ विमानस्थलमा आइपुगेका यात्रुहरू

हङ्‌कङको कुल जनसङ्ख्या ७० लाख छ। चीनको भाग भए पनि हङ्‌कङमा केही स्वायत्तत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा छ।

हङ्‌कङ र चीनबीचको सीमा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सीमाजसरी नै सञ्चालित हुन्छ।

चीनले यातायात बन्द गर्नुबाहेक हङ‍्‌कङ जाने यात्रीहरूलाई प्रवेशाज्ञा दिन पनि रोकेको छ।

अहिलेसम्म चीनमा १७,००० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमण भएको पुष्टि भइसकेको छ। सोमवार बिहानसम्म सङ्क्रमण भएका ३६१ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ।

चीनबाहिर अहिलेसम्म १५९ जना मानिस उक्त भाइरसबाट पीडित भएका र फिलिफिन्समा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

फिलिपिन्समा मृत्यु हुने व्यक्ति चीनको वुहानबाट गएका चिनियाँ नागरिक नै हुन्।

वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित

५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर

८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन्

५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष

५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध

महामारी रोक्न अरू देशले के गर्दैछन्?

विभिन्न देशहरूले कुनै न कुनै रूपमा यात्रामा रोक लगाएका छन्।

अमेरिका, अस्ट्रेलिया र सिङ्गापुरले भर्खरै चीन भ्रमण गरेका  विदेशीहरूलाई प्रवेशाज्ञा नदिने निर्णय गरेका छन्।

फिलिपिन्समा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ

न्यूजील्यान्ड र इजरेलले चीनबाट आउने विदेशीलाई आफ्नो देशमा प्रवेश गर्न दिन छोडेका छन्।

जापान र दक्षिण कोरियाले कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु मानिएको चीनको हुबे प्रान्तबाट कसैलाई पनि आफ्नो देशमा प्रवेश नदिने भएका छन्।

अन्य केही देशले चीन जानुपर्ने आफ्ना ध्वजावाहक विमानका उडान स्थगित गरेका छन्। त्यस्तो निर्णय गर्नेमध्ये इजिप्ट, फिन्ल्यान्ड, इन्डोनेशिया, यूके र इटली छन्।

चीनमा अहिले स्थिति कस्तो छ?

चीनको हुबे प्रान्तमा आठ दिनभित्र निर्मित नयाँ अस्पतालले सोमवारदेखि बिरामीहरूको उपचार गर्न थालेको छ।

कोरोनाभाइरसको महामारी रोक्ने उद्देश्यले १,००० शय्या भएको उक्त अस्पताल बनाइएको हो। त्यस्तै अर्को अस्पतालको निर्माण बुधवार सम्पन्न हुने बताइएको छ।

सैन्य सेवामा रहेका स्वास्थ्यकर्मीहरू हुबेमा निर्मित नयाँ अस्पतालमा परिचालित भएका छन्

उक्त प्रान्तका अस्पतालहरूमा बिरामीको ठूलो चाप छ।

चीन सरकारको स्वास्थ्य आयोगले सोमवार सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार

वुहानमा बिरामीको सीटी स्क्यान हेर्दै स्वास्थ्यकर्मीहरू


क्षति पुगेका करीब सात सयभन्दा धेरै स्मारक तथा मठ मन्दिरहरुको असारभित्र नाप नक्सा तयार गर्ने र साउनदेखि निर्माणको लागि बोलपत्र आव्हान गरिने बताइएको छ।

 अध्ययन

 भूकम्पका कारण क्षति पुगेका संरचनाहरुको नाप जाँचकालागि सोमबारदेखि इन्जिनियरहरुले स्थलगत अध्ययन शुरु गर्ने पुरातत्व विभागले जनायो।

 विश्व सम्पदा सूचीमा रहेका वसन्तपुर दरबार स्क्वायर लगायतका मठ मन्दिर सहित स्मारकहरुमा क्षति पुगेको र झण्डै एक सय ४० वटा पूर्ण रुपमा ध्वस्त भएको विभागको भनाइ छ।

 १७ वटा जिल्लाको क्षतिको विवरण अनुसार काठमाण्डू जिल्लामा सबैभन्दा बढी झण्डै दुई सयवटा मठ-मन्दिरहरुमा क्षति पुगेको छ।

 भत्किएका सम्पदाको जिर्णोद्धार तथा पुनर्निर्माण योजनाबारे विभागका महानिर्देशक भेषनारायण दाहालले भने, “पुनर्निर्माणका निम्ति अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन योजना छ।”

 उनका अनुसार शुरुमा अभिलेख तयार गर्ने, नक्सा र नमुना बनाउने र लागत अनुमान गर्नुका साथै वर्षामा अरु क्षति नहोस भनेर त्रिपाल र जस्तापाताले छोप्ने व्यवस्था मिलाइने छ।

 बोलपत्र आव्हान गरेपछि विज्ञको सल्लाह अनुसार दीर्घकालीन योजना बनाउने विभागको लक्ष्य छ, जसमा कुन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कुन काम गर्ने भन्ने कुरा समेटिने छ।

 स्वदेशी प्रयोग

 साउनदेखि पुनर्निर्माणको चरण शुरु गर्न सकिने विभागको विश्वास छ।

 महानिर्देशक दाहालका अनुसार भग्नावशेषबाट निकालिएका ईटा, ढुंगा, मूर्ति, टुँडाल लगायतका वस्तुहरु नै प्रयोग गरेर पुरानै ढाँचा, आकार र प्रकारका स्मारकहरु बनाइने र त्यसको लागि स्वदेशी कालीगढ र कलाकारकै प्रयोग गरिने छ।

 उनले भने, “असारसम्ममा हामी ध्वस्त संरचनाहरुको लम्बाइ, चौडाइ सबै अध्ययन गरेर नमुना तयार गर्छौं। लगानी हामीलाई नेपाल सरकारले दिन्छ।”

 क्षति पुगेका सम्पूर्ण सम्पदाहरुको पुन: निर्माणको लागि झण्डै १० अर्ब रुपैयाँ लाग्ने विभागको प्रारम्भिक अनुमान छ। त्यसको लागि स्वदेशी तथा विदेशी संघसंस्थाहरुले समेत चासो देखाएको अधिकारीहरुले बताएका छन्।


क्षिरेश्वर नगरपालिका वडा नम्बर ५ मा भएको उक्त घटनामा घर धनी राजेश साह, उनका १७ वर्षीय छोरा अनन्त र इलाका प्रहरी कार्यालय सखुवा महेन्द्रनगरका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक (इन्सपेक्टर) अमिर दाहालको मृत्यु भएको छ।

मृतक राजेश साहका बुबा भिखारी, छोरी अञ्जली, अर्का छोरा प्रकाश र प्रहरी जवान रिजन महतो घाइते छन्।

'बमको सूचना फोनबाट'

राती करिब पौने १२ बजे साहको घरको दोस्रो मुख्य ढोकामा झुण्ड्याइएको शक्तिशाली प्रेसर कुकर बम विष्फोट भएको थियो।

सडकसँग जोडिएको मुख्य ढोकाभित्र रहेको घरको दोस्रो मुख्य ढोकामा रातो झोलामा बम झुण्ड्याइएको थियो।

ढोकामा बम राखिएको जानकारी मृतक राजेश साहलाई टेलिफोनबाट दिइएको र त्यसपछि अर्कै ढोकाबाट निस्केर परिवारका सम्पूर्ण सदस्यहरू सहित उनी करिब तीन सय मिटर टाढा रहेको भाइ राजकुमारको घरमा पुगेको बताइएको छ।

केही स्थानीय बसिन्दाले उक्त जानकारी दिएका हुन्। प्रहरीले भने बम राखेको खबर टेलिफोनबाट दिइएको पुष्टि गरेको छैन।

हाल रोजगारीको निम्ति मलेसियामा रहेका भाइको घरबाटै उनीहरूले प्रहरीलाई खबर गरेको बताइएको छ।

क्षतिको कारण-'असावधानी'

बम राखिएको सूचना पाएपछि प्रहरी निरीक्षक दाह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाल सहितको टोली राजकुमारको घर पुग्यो। त्यसपछि राजेश साहको सबै परिवार प्रहरीसँगै घर फर्कियो।

साहका परिवार तथा आफन्त असह्य पीडामा परेका छन्

झोलामा राखिएको प्रेसर कुकर देखेपनि प्रहरी निरीक्षक दाहालले तर्साउन मात्र राखेको हुनसक्ने अनुमान गरेको प्रहरी बताउँछ।

बम राखिएको ढोका नजिकै तीनजना मृतक र घाइते अञ्जली, प्रकाश, प्रहरी जवान महतो थिए। झोला हटाउने प्रयास गर्दा भएको ठूलो विस्फोट भयो।

राजेश र छोरा अनन्तको घटनास्थलमै मृत्यु भएको र प्रहरी निरीक्षक दाहालको उपचारका लागि धरान लग्ने क्रममा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ।

घटनास्थलमा रहेका प्रहरी र स्थानीय बासिन्दाले असावधानीका कारण मानवीय क्षति भएको बताएका छन्।

मृतक अनन्त कक्षा १० पढ्थे भने उनका घाइते भाइ प्रकाश कक्षा ८ मा पढ्छन्।

'प्रहरीको अनुमानमा परिसके दोषी'

विस्फोटका कारण पाँच मिटर वरिपरिको पर्खाल चर्किएको छ। प्रेसर कुकरभित्रका छर्राहरूले घरका भित्तामा गोली लागेको जस्तो दाग बनेको छ।

रातिदेखि नै स्थानीय बासिन्दा र प्रहरीको घटनास्थलमा भीड लागेको छ।

राजेश साह पेशाले औषधि व्यवसायी हुन्। तर उनले ब्याजमा ऋण लगानी गर्ने गरेको बताइएको छ।

बम विस्फोटको सम्बन्ध त्यो सँग भए-नभएकोबारे पनि प्रहरीले अनुसन्धान थालेको जानकारी दिइएको छ।

"घटनामा संलग्न दोषीहरूबारे अनुमान गरिएको छ", अनुसन्धानमा संलग्न एकजना प्रहरी अधिकृतले भने, "रातिदेखि नै विभिन्न स्थानमा छापा मारिएको छ।"

धनुषाका प्रहरी प्रमुख शेखर खनालका अनुसार घटनाको अनुसन्धान र संदिग्ध व्यक्तिहरुको खोजीमा व्यापक प्रहरी परिचालन गरिएको छ।

र, यो पनि


क्षेत्रीय विकास र समृद्धिका लागि भन्दै पहिलो पटक सन् २०१८ को एप्रिलमा चीनको वूहान शिखर बैठकका क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन्पिङले 'टू प्लस वन' अवधारणामा सहमति जनाएको विवरण प्रकाशित भएको थियो।

डेढ महिनाअघि काठमाण्डूको भ्रमण गर्नुअघि दक्षिण भारतमा मोदीसँग भएको दोस्रो शिखर बैठकमा सीले चीन-भारत प्लसको सहकार्यलाई विस्तार गर्ने उपाय खोज्नुपर्ने धारणा राखेको चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जनाएको थियो।

दुई शक्तिशाली छिमेकीले तिनको नेपाल नीतिलाई नै प्रत्यक्ष प्रभावित बनाउनेगरी ल्याएको अवधारणाबारे नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले समयमै सोधखोज नगरेको र त्यसलाई सामना गर्न कुनै रणनीति नबनाएको धारणा विज्ञहरूको छ।

के भन्छन् सत्तारूढ दलका नेता?

काठमाण्डूमा नेपाल-चाइना मिडिया फोरमले शुक्रवार आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले टू प्लस वनको अवधारणा आफूलाई उपयुक्त नलागेको सार्वजनिक टिप्पणी गरे।

उनले भने, "टू प्लस वन भन्यो भने टू (दुई देश भारत र चीन) भनेका अर्कै हैसियत सहितका अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लि विशेष अधिकारप्राप्त भन्ने र वन (एक्लो नेपाल) भनेको त्यहाँ जोडिएको अलिकति सामान्य भनेजस्तो - कहीँ न कहीँ त्यो अर्थ जान्छ।"

उनले नेपालले समान हैसियत सहितको साझेदारी खोजेको उल्लेख गर्ने क्रममा चीन र भारत बसेर नेपालबारे निर्णय लिने अवस्था सही नभएको सङ्केत पनि गरे।

"टू प्लस वन प्रयोग हुँदा लिपुलेक होला कि भन्ने डर छ मलाई। किनभने ठूल्ठूला बसेर गरिदिएपछि सानाको कुरा आफूले भने जस्तै हुने भएपछि त्यो त राम्रो भएन। त्यस कारण त्रिदेशीय साझेदारी हुनुपर्छ," उनले भने।

नेपालले आफ्नो भूमि मान्ने गरेको लिपुलेकलाई सन् २०१५ मा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले चीनको भ्रमण गर्दा भारतसँग व्यापारिक कारोबार गर्ने नाकाका रूपमा विकास गर्ने निर्णय बेइजिङ र दिल्लीले गरेका थिए।

त्यसबारे दुवै देशसँग नेपालले आफ्ना असन्तुष्टि राखेको भए पनि उपयुक्त सम्बोधन नभइसकेको सन्दर्भमा भारत-चीन प्लस नेपालको अवधारणाको चर्चा हुँदा विज्ञहरूले पनि लिपुलेकको दृष्टान्त सम्झना गर्ने गरेका छन्।

चीन-भारत प्लसको प्रस्तावबारे वूहान सम्मेलनलगत्तै बेइजिङको भ्रमण गरेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई त्यस बेलै चिनियाँ राष्ट्रपतिले जानकारी दिएको बताइन्छ।

यस पटक पनि दक्षिण भारतमा प्रधानमन्त्री मोदीसँग यो अवधारणामा कुरा गरिरहेको सन्दर्भ ओलीसँगको भेटमा सीले दोहोर्‍याएका समाचारहरू प्रकाशित भएका छन्।

गत कार्तिकमा कान्तिपुर दैनिकलाई दिएको अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारत-चीन प्लस वनको अवधारणा नेपालले किन मान्ने भनी प्रश्न गर्दै नेपाल त्रिपक्षीय साझेदारीको पक्षमा रहेको उत्तर दिएका थिए।

कस्तो छ नेपालको गृहकार्य?

दक्षिण एशिया नीति अध्ययन केन्द्रका पूर्वकार्यकारी निर्देशक तथा राजनीतिशास्त्रका अवकाशप्राप्त प्राध्यापक श्रीधर खत्री भारत र चीन जोडिएका त्रिदेशीय अवधारणा वा टू प्लस वन दुवैबारे नेपालले अहिलेसम्म ठोस धारणा तय गर्न नसकेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "सन् २००८ मा प्रचण्ड पहिलो पटक प्रधानमन्त्री बनेपछि त्रिदेशीय सहकार्यको कुरा गरे। तर त्यसपछि आठ वर्षमा बनेका छवटा सरकारले त्यसबारे खासै केही गरेको देखिँदैन। ठोस निर्णय लिनुभन्दा पनि प्रतिक्रियात्मक रूपमा नै हाम्रो कूटनीति सञ्चालन भइरहेको जस्तो अवस्था छ।"

प्राध्यापक खत्री टू प्लस वन अवधारणाबारे पनि नेपालले सही ढङ्गले गृहकार्य नगरेको टिप्पणी गर्छन्।

उनी भन्छन्, "सन् २०१८ मा नै यो कुरा...