यस्तो चन्द्रमा प्रयोगमा आउँदा सडक बत्तीमा भन्दा कम खर्च हुनेछ।

चीनको सरकारी पत्रिका पिपुल्स डेलीका अनुसार छेन्दु शहरमा रहेको एउटा नीजि एरोस्पेस इन्स्टिच्युटका अधिकारीहरूले यस्तो प्रकाशद्वार उपग्रहलाई आफ्नो परिक्रमा पथमा सन् २०२० सम्ममा राख्न चाहेको र त्यसले सडकका बत्तीहरूलाई विस्थापित गर्न सक्ने गरी प्रशस्त उज्यालो बनाउन सक्ने बताएका छन्।

यसले थुप्रै वैज्ञानिकहरूलाई समेत आकर्षित र अचम्मित पारेको छ।

त्यो किनभने यस महत्त्वाकांक्षी परियोजनाको प्रारूपबारे अहिलेसम्म थोरै मात्र जानकारी बाहिर ल्याइएको छ र ती समेत परस्पर विरोधी देखिन्छन्।

सम्भव छ?

पिपुल्स डेलीले पहिलोपटक उक्त समाचार गत साता एउटा नविन काम सम्बन्धी सम्मेलनमा छेन्दु एरोस्पेश साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी माइक्रो इलेक्ट्रोनिक्स सिस्टम रिसर्च इन्स्चिच्युटका अध्यक्ष वु चुनफेङ्ले व्यक्त गरेका प्रतिक्रियाहरूलाई समेटेर प्रकाशित गरेको थियो।

वुका अनुसार यस अवधारणामा केही वर्षदेखि प्रयोगहरू भइरहेका थिए जसका कारण उक्त प्रविधि सन् २०२० सम्ममा व्यवहारिक रूपमै सम्भव देखिने अवस्थामा आइपुगेको हो।

चाइना डेलीले वु लाई उद्धत गर्दै उसकै शब्दम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा सन् २०२२ भित्रमा तीनवटा ठूला ऐना प्रक्षेपण गर्न सकिने लेखेको थियो। उक्त कृत्रिम चन्द्रमाले सूर्यको प्रकाशलाई प्रतिबिम्बित गरी पृथ्वीतर्फ पठाउनेछ।

तर ती कुनै पनि समाचारहरूले उक्त परियोजनामा सरकारी सहायता छ/छैन चाहिँ खुलाइएका छैनन्।

कस्तो हुनेछ 'नक्कली चन्द्रमा'?

त्यो चन्द्रमा कस्तो देखिन्छ भनेर नबताइएता पनि त्यसले फ्याक्ने प्रकाशले भने १० देखि ८० किलोमिटरसम्म समेट्नेछ जुन वास्तविक चन्द्रमाको भन्दा आठ गुणा चमकदार हुनेछ।

त्यसको चमकता र शुद्धतालाई नियन्त्रण गर्न समेत सकिने इन्स्चिच्युटका अध्यक्ष वुले बताएका छन्।

यस्तो कृत्रिम चन्द्रमा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र रहेकै उचाई अर्थात् पृथ्वीभन्दा झण्डै ५०० किलोमिटर पर रहेर परिक्रमा गर्नेछ।

जबकि वास्तविक चन्द्रमा पृथ्वीभन्दा औसत ३ लाख ८० हजार किलोमिटर पर रहेर परिक्रमा गर्छ।

धेरैले अचम्म मानिराखेको कुरा के पनि छ भने यस्तो चन्द्रमा प्रयोगमा आउँदा सडक बत्तीमा भन्दा कम खर्च हुनेछ। सडकबत्ती विग्रन सक्ने भुकम्पजस्ता अवस्थाका बेला यो झनै बढि काममा आउनेछ।


यस्तो दावी गरिरहँदा उसले जाली उद्धारमा संलग्न भएका भनिएका संस्था वा व्यक्तिको संख्या र उनीहरूमाथि भएका कारबाही भने गुपचुपनै राखेको छ।

कार्यविधिले उद्धार गर्न विभिन्न निकायसँग अनुमति लिनुपर्ने र अनुमति लिने क्रममा उद्धारमा जुट्नुपर्ने समय खर्च हुनसक्ने चिन्ता सरोकारवालाहरूले गरेका छन्।

यात्रा बीमा सेवा प्रदान गर्ने कम्पनीहरूको एउटा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जालले नेपाल सरकारले ठगीमा संलग्न आरोपितहरूविरुद्ध कडा कारबाही नगरे सेम्टेम्बरदेखि नेपाल भ्रमणमा आउने पर्यटकलाई बीमा सेवा उपलब्ध नगराउने चेतावनी दिएका थिए।

दावी

त्यसलगत्तै हिमाल आरोहरणमा जाने विदेशी पर्यटकलाई नियतवश बिरामी बनाइ उद्धारका नाममा ठगी गर्ने प्रवृत्ति बढेको भन्दै सरकारले सेप्टेम्बर १ देखि लागु हुने गरी पर्यटक खोज, उद्धार, उपचार तथा अनुगमनसम्बन्धी कार्यविधि जारी गरेको हो।

कार्यविधि लागु भएयता जाली उद्धारमा कमी आएको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले भने, "हामीले कार्यविधि बनाएपछि अहिले अवस्था ९९ प्रतिशत नियन्त्रणमा आएको छ। अवस्था ठीक भएको छ र सबै सरोकारवालाहरू सचेत पनि भएका छन्।"

विभिन्न कूटनीतिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नियोगका अधिकारीहरूलाई समेत डाकेर मन्त्री अधिकारीले जाली उद्धारको समस्या सरकारले समाधान गरेको भन्ने बताउन खोजेको देखिएको कतिपयले बताएका छन्।

तर कारबाही पारदर्शी नभएसम्म सकारात्मक सन्देश नजाने एक होटल व्यवसायी अम्बिका श्रेष्ठले बताइन्, "जाली उद्धारका समाचारले अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा हाम्रो छविलाई बदनाम गरेको छ। त्यसैले दोषी ठहरीएका बीमा संस्थाहरूलाई कारबाही नगरी नहुने अवस्था छ।"

उद्धारका नमामा हेलिकप्टरदेखि अस्पतालसम्मको खर्च जोडेर लाखौँ रुपैयाँ असुल्ने गरेको उजुरी बढेपछि सरकारले त्यसबारे छानबिन गर्न कार्यदल गठन गरेको थियो।

जाली उद्धारको बारेमा छानबिन गर्न बनेको कार्यदलले सरकारलाई सात सय पृष्ठको प्रतिवेदन बुझाएको बताइएको छ।

तर उक्त प्रतिवेदनले कस्ता जाली काम भएको ठहर गरेको र त्यसमा संलग्न व्यक्तिहरू सार्वजनिक गरिएको छैन।

समन्वय

नयाँ कार्यविधि अनुसार उद्धार गर्न हेलिकप्टरको प्रयोग गर्न परेको खण्डमा पर्यटन प्रहरी, राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन विभाग र पर्यटन विभागसँग समन्वयन गर्नुपर्ने हुन्छ।

आकस्मिक उद्धारमा थोरै समय पनि महत्त्वपूर्ण हुने भएकोले थुप्रै निकायसँग समन्वयन गर्दा धेरै समय लाग्न सक्ने कतिपयको बुझाइ छ।

नियुजिल्याण्डकी एक पर्यटन व्यवसायी लिजा चोएग्याल भन्छिन्, " आकस्मिक उद्धार जतिसक्दो छिटो गर्नुपर्ने हुन्छ। यसका लागि थुप्रै नियकासँग अनुमति लिँदा लिँदै अति महत्त्वपूर्ण समय खेर जाने हो कि भन्ने चिन्ता व्यक्त भएको छ।"

आक्समिक उद्धार जति सक्दो छिटो गर्न पर्ने हुन्छ।

यसका लागि थुप्रै नियकासँग अनुमति लिँदा लिँदै अति महत्तवपूर्ण समय सकिने हो कि भन्ने चिन्ता व्यक्त भएको छ।

प्रमुख पर्यटकीय मौसममा होटल बुकिङ कम भएका विवरण पोखरा लगायतका पर्यटकीय गन्तव्यबाट आएका छन्।

यस्तो अवस्थामा नेपाल भ्रमण वर्ष सन् २०२० लाई समेत नकारात्मक असर पर्ने खतरा रहेको जनाकारहरू बताउँछन्।


यस्तो निर्णय एकदमै महत्त्वपूर्ण हुने गर्छ।

त्यसमाथि यो वर्ष त झन् महत्त्वपूर्ण छ किनकि कक्षाकोठामा हुने कैयन् लेक्चर वा पठनपाठन यसपालि अनलाइन हुनेछन् अनि सहपाठीहरूसँगको भेटघाट कठिन हुनेछ।

के सेप्टेम्बरमा विश्वविद्यालय सहजै खुल्लान्?

अहिले विश्वविद्यालयहरू सेप्टेम्बरदेखि कसरी सञ्चालन गर्ने भन्नेबारे सोचविचार गरिरहेका छन्।

कतिपयले त सामान्य शैलीलाई परिवर्तन गर्ने निर्णय गरिसके।

तिनका योजना यस्ता छन्:

प्रत्येक विश्वविद्यालयले भिन्न निर्णय गरेकाले आफू जान चाहेको विश्वविद्यालयबारे स्पष्ट हुन तिनीहरूसँग सम्पर्क गर्न वा तिनको वेबसाइट जाँच गर्न जरुरी छ।

के विश्वविद्यालयहरूले पूरै शुल्क लिन्छन्?

विश्वविद्यालयहरूका प्रस्ताव स्वीकार या अस्वीकार गर्ने समयसीमा जुन १८ सम्म पुर्‍याइएको छ।

यदि कुनै प्रस्ताव उचित नलागेमा अनलाइनमार्फत् नै अस्वीकार गर्न सकिन्छ। जाँदै नजाने निर्णय गरेको हो भने ती विश्वविद्यालयलाई फोनमार्फत् आफ्नो निवेदन फिर्ता गर्न भन्नुपर्छ। यसले अतिरिक्त खर्च हुँदैन।

सरकारले भनेको छ इङ्ग्ल्यान्डमा शरदयाममा सबै पठनपाठन अनलाइन भएपनि विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले पूर्ण शैक्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

षिक शुल्क तिर्नुपर्नेछ।

कतिपय विद्यार्थी यसमा खुसी छैनन्। एक जनाले त यसको विरुद्ध हस्ताक्षर अभियान पनि चलाएका छन्।

यूके विश्वविद्यालयले लिन सक्ने वार्षिक अधिकतम शुल्क ९,२५० पाउन्ड हो। यसलाई विद्यार्थी कर्जाबाट बेहोर्न सकिन्छ तर अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीहरूले भने बढी तिर्नुपर्छ।

स्कटल्यान्ड तथा युरोपेली युनियनका विद्यार्थीहरूले स्कटल्यान्डका विश्वविद्यालयमा पढ्न ट्यूशन शुल्क लाग्दैन।

त्योबाहेक बस्ने खर्च पनि पर्छ जुन केही हजार पाउन्ड हुन आउँछ।

के विदेशी विद्यार्थी यूके आउलान्?

हालै गरिएको एउटा अध्ययनमा दुईतिहाइ विदेशी विद्यार्थी अझै पनि बाहिर पढ्न जाने योजनाबाट पछि हटेका छैनन्। त्यसमा यूके गएर पढ्छु भन्नेहरू पनि छन्।

आईडीपी कनेक्ट भन्ने संस्थाले झन्डै ६,९०० विदेशी विद्यार्थीसँग गरेको सर्वेक्षणमा ६९% ले विदेश गएर पढ्ने आफ्नो योजना परिवर्तन नगरेको बताए।

तर खासगरी पूर्वी एशियाका सम्भावित स्नातकोत्तर तहका विद्यार्थीले भने यो शरदयाममा अनलाइन कक्षामा सहभागी हुनुभन्दा अर्को ज्यानुअरीमा सामान्य पठनपाठनमा सामेल हुन चाहेको बताएको ब्रिटिश काउन्सिलले गरेको अध्ययनमा देखिएको छ।

सो अध्ययनमा यूके विश्वविद्यालयहरूमा सन् २०२०-२१ मा सन् २०१८-१९ को तुलनामा १४,००० कम विदेशी विद्यार्थी आउने देखिएको छ।

यो भनेको शिक्षा तथा बसाइमा उनीहरूले गर्ने खर्च यसपालि ४६ करोड पाउन्डले घट्नेछ।

इङ्ग्ल्यान्डका विश्वविद्यालयहरूले दुई अर्ब पाउन्ड बराबरको उद्धार सहयोगको लागि गरेको अपीललाई सरकारले अस्वीकृत गरिसकेको छ।

तर नगदप्रवाहको समस्या टार्न केही उपाय अघि सारिएका छन्।


यस्तो बेलामा बन्द कोठामा भाइरस नफैलियोस् भन्नका लागि भेन्टिलेशन अर्थात् वायु वारपार हुने व्यवस्था गर्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो।

कोरोनाभाइरसबाट जोगिन हामीलाई हात धुन र सामाजिक दूरी कायम गर्न भनिँदै आएको छ।

तर जब बालबालिकाहरू विद्यालय जान थाल्छन् र कार्यालयहरूमा धेरै मानिसहरू कामका लागि जान सुरु गर्छन्, हामीले सास फेर्ने हावाबारे पनि सोच्नुपर्ने वैज्ञानिक र इन्जिनियरहरू बताउँछन्।

यी पाँच तरिकाबाट उपयुक्त भेन्टिलेशन बनाउन सकिन्छ।

१.  यदि हावा भरिएको छ भने बाहिर निस्किनुहोस्

तपाईँ कुनै कोठामा पस्नुभयो र त्यहाँ बासी हावा फैलिरहेको छ वा भेन्टिलेशनमा समस्या छ भने त्यहाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिम धेरै हुन्छ।

स्वच्छ हावा नभएको क्षेत्रमा सङ्क्रमण हुने सम्भावना बढी हुन्छ।

नयाँ अध्ययनहरूले गुम्सिएको क्षेत्रमा हावामा उडिरहेका भाइरसबाट पनि सङ्क्रमण हुनसक्ने देखाएका छन्।

महामारीअघि बनाइएका कार्यस्थलसम्बन्धी निर्देशिकाहरूका अनुसार प्रत्येक व्यक्तिले प्रतिसेकेन्ड १० लिटर ताजा हावा पाउनुपर्छ। त्यो अहिले अझ बढी महत्त्वपूर्ण हुन पुगेको छ।

त्यसैले यदि कुनै स्थल गुम्सिएको जस्तो लाग्छ भने... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तुरुन्तै उक्त ठाउँ छाड्नुपर्ने चार्टर्ड इन्स्टिट्यूशन अफ बिल्डिङ सर्भिसेज इन्जिनियर्सका प्राविधिक निर्देशक डा. ह्वावेल डेभिसले बताए।

उनी हावालाई शुद्ध बनाउन ताजा हावा वारपार हुनु आवश्यक हुने बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "यदि तपाईँले एउटा भवनमा कसैलाई सङ्क्रमित पाउनुभयो र तपाईँले बाहिरको प्रशस्त हावा भित्र ल्याउनुभयो भने त्यसले सङ्क्रामक स्थितिलाई कम गरिरहनुभएको हुन्छ। त्यसका माध्यमबाट तपाईँले अन्य व्यक्तिहरूमा सङ्क्रमण सर्ने जोखिम कम गरिरहनुभएको हुन्छ।"

२. एअर कन्डिशनिङ हेर्नुहोस्

गर्मीका बेला कार्यालयदेखि पसलसम्म एअर कन्डिशनिङलाई प्रयोग हुने भएकाले त्यसको प्रकार कस्तो छ भन्ने हेर्नुहोस्।

सबैभन्दा सामान्य प्रकारको एअर कन्डिशनिङ प्रणालीका लागि सेतो भित्ता वा छतमा राखिन्छ।

त्यसले कोठामा भएको हावालाई आफूतिर तान्छ र चिसो बनाएर पुन: कोठामा छाड्छ।

अर्को शब्दमा भन्दा त्यसले हावा पुन: वितरण गर्छ।

त्यो छोटो समयका लागि उक्त कोठामा जाँदा खासै जोखिमपूर्ण हुँदैन तर जति धेरै त्यहाँ बसिन्छ त्यत्तिकै मात्रामा जोखिम बढ्छ।

चीनमा भएको एउटा अध्ययनले त्यस किसिमको एअर कन्डिशनरले भाइरस फैलाउने आरोप लगाइएको छ। उक्त अध्ययनअनुसार एक ग्राहक "लक्षण नभएका" सङ्क्रमित थिए।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार उनले सास फेर्दा कोरोनाभाइरस बाहिर निस्कियो र हावामा मिसियो अनि एअर कन्डिशनरबाट कोठाभरि फैलियो।

त्यसपछि त्यहाँ भएका अन्य नौ जना पनि सङ्क्रमित भए।

डा. डेभिस स्वच्छ हावाको महत्त्वमा जोड दिँदै भन्छन्, "यदि त्यहाँ बाहिरबाट ताजा हावा आएको भए पनि धेरै कम मानिसहरू मात्र सङ्क्रमित हुन्थे।"

३. स्वच्छ हावाको अनुपातबारे सोध्नुहोस्

आधुनिक भवनहरूमा झ्यालहरू बन्द गरिएका हुन्छन्। त्यस्ता भवनमा कसरी पाउने त स्वच्छ हावा?

मानिसहरू भेन्टिलेशन प्रणालीमा निर्भर हुन्छन्। त्यसले कोठाको बासी हावालाई बाहिर निकाल्छ।

त्यसका लागि छतमा प्राय: राखिएको 'एअर ह्यान्ड्लिङ यूनिट'सम्म पाइपका माध्यमबाट लाने व्यवस्था गरिएको हुन्छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिमलाई हेरेर यस्तो प्रणालीमा स्वच्छ हावा आपूर्तिको मात्रा बढाउने सुझाव दिने गरिन्छ।

लीड्स विश्वविद्यालयका प्राध्यापक तथा सरकारको वातावरणसम्बन्धी समूह एसएजीईका सल्लाहकार क्याथ नोक्स व्यक्तिगत विचार भन्दै भन्छन्, "शतप्रतिशत वा त्यत्तिकै मात्राको बाहिरको हावा हुनु राम्रो कुरा हो।"

"जति धेरै स्वच्छ हावा हुन्छ  भाइरसको...


यस्तोमा खानेकुरा औषधी लगायतका अत्यावश्यक बस्तु किन्न पसल जाँदा सङक्रमणको खतरा कति हुन्छ र कसरी जोगिन सकिन्छ?

पसलहरूमा के खतरा छ?

सङ्क्रमित व्यक्तिहरूले खोक्दा र हाछ्युँ गर्दा बाहिर निस्कने भाइरसहरू हावामा फैलिन्छन्। यदि यस्तो किटाणुयुक्त हावामा श्वास फेरियो भने सङ्क्रमण हुन सक्छ अथवा त्यस्ता भाइरसहरू परेका कुनै सतह छोयो भने पनि सङ्क्रमण हुन सक्छ।

त्यसैले सामान किनमेल गर्न जानु वा मानिसहरूसँग भेटघाट गर्नुमा खतरा छ। त्यसैले सामाजिक दूरी राख्नुपरेको हो- कम्तीमा दुई मिटर अथवा ६ फिटको फरकमा रहनु महत्त्वपूर्ण छ।

"सुपरमार्केटहरू भाइरस फैलावटका लागि 'उपयुक्त माध्यम' बन्न सक्छन्," लण्डन स्कूल अफ हाइजीन एन्ड ट्रपिकल मेडिसिनकी प्राध्यापक स्याली ब्लुमफिल्ड भन्छिन्।

यी जोखिमहरूलाई न्यूनीकरण गर्ने केही उपाय छन्:

 किनमेलका बेला  के हुन्छ?

कोभिड-१९ खाना मार्फत सर्छ भन्ने कुराको प्रमाण छैन र राम्रोसँग पकाएमा भाइरस मर्छ। प्रोफेशर ब्लुमफील्ड भन्छिन्- तर केही पनि 'शून्य जोखिमयुक्त' भन्ने छैन, किनभने सामानहरूको प्याकेजिङ अरू मानिसहरूले गरेका हुन्छन्- त्यो मुख्य चासोको विषय हो।

खाद्यान्न व्यवसायका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लागि अनलाइन सुझावमा भनिएको हुन्छ: "खाद्य प्याकेजिङले जोखिम पुर्‍याउने भन्ने थाहा भएको छैन।" तर केही स्वतन्त्र विज्ञहरूसँग थप सुझाव छ।

खानेकुरा या त ७२ घण्टाका राखेर बल्ल प्रयोग गर्नु ठीक हुन्छ अथवा प्लास्टिक या शिसाका भाँडाहरू एक प्रकारको रसायन (ब्लीच)ले पुछ्नुपर्छ। तर ब्लीच प्रयोग गर्नुभन्दा अघि त्यसलाई नियम बमोजिम पातलो बनाउन आवश्यक रहेको प्राध्यापक ब्लुमफील्ड भन्छिन्।

उनी भन्छिन्, "खुल्ला र ताजा सामान- जुन जो सुकैले समातेका हुन सक्छन्- पानीमा धोएर सुख्खा हुन दिनुपर्छ।"

घरमा पुर्‍याएका सामान कति सुरक्षित?

सुपरमार्केटमा किन्न जानु भन्दा घरमा सामान पुर्‍याइदिने सेवा कम जोखिमयुक्त छ किनभने यसो गर्दा अरू धेरै मानिससँगबाट टाढा रहन सकिन्छ। खानाको प्याकेज वा सतह भाइरस जन्य हुने वा सामान पुर्‍याउन ल्याउने चालकबाट भाइरस सर्ने खतरा भने रहन्छ।

खाद्य सुरक्षा विज्ञ तथा ब्लगर डा. लिसा अकर्लीको सुझाव छ- मुख्य ढोकामा एउटा नोट लेखेर घण्टी बजाएर सामान छोडेर जान भन्न सकिन्छ। पछि तपाईँले सुरक्षित तरिकाले एक्लै सामान भित्र ल्याउन सक्नुहुन्छ।

खानेकुरा बेच्ने पसलमा खानेकुरा पकाउने कर्मचारीहरू

स्थानीय जोखिममा रहेका वृद्धवृद्धाहरूलाई सहयोग गर्न भनेर खुलेका स्वयम्‌सेवी सञ्जालबारे नि?

कुनै सतहमा रहेका हुन सक्ने भाइरस हटाउनेबारे वारविक मेडिकल स्कूलका डा जेम्स गीलको सुझाव छ, "घरमा प्रयोग हुने साधारण ब्लिचले भाइरसलाई एक मिनेटमै निस्क्रिय बनाइदिन्छ त्यसैले त्यस्ता ब्लिचले सतहको सफा गर्नु उचित हुन्छ।"

युनिभर्सिटि अफ ससेक्सका भाइरसविज्ञान विज्ञ प्रोफेशर एलिसन सिनक्लेयर भन्छन्,  "साथी या स्वयम्‌सेवकबाट सेवा लिनु या अनलाइन सेवा लिनुका जोखिम उस्तै उस्तै हुन्।"

ब्रिटेनमा एक सुपरमार्केट बाहिर लाम लागेका उपभोक्ताहरू

केही विज्ञहरूले महामारीका बेला एकपटक प्रयोग गरेको प्लाष्टिकको झोला अर्कोपटक प्रयोग नगर्न सुझाव दिन्छ्न।

बाहिरबाट ल्याइने पकाएका खानेकुरा नि?

कैयौँ रेष्टुरेन्टहरूले आफ्नो व्यवसायको तरिका परिवर्तन गरेर घर लग्न मिल्ने प्याकेज बनाउन थालेका छन्। प्रख्यात रेस्टुरेन्टहरूले व्यवसायिक रूपमा स्वस्थ्यकर रूपमा खाना प्याकेट बनाइरहेका हुन सक्छन्। त्यस्ता खाना ल्याउनुमा न्यून जोखिम हुन सक्छ।

खानाको खोलमा हुने सङ्क्रमणबाट जोगिन खाना सफा भाँडोमा खन्याएर खोल तत्काल फ्याँक्न सकिने प्रोफेशर ब्लुमफिल्डको सुझाव छ।

"खाना हातले होइन कि...


यस्तोमा हस्तान्तरणमा के-के हुन्छ र यो किन महत्त्वपूर्ण छ?

हस्तान्तरण प्रक्रिया के हो?

यो एउटा प्रशासनबाट अर्कोलाई महत्त्वपूर्ण सूचना र कर्तव्यहरूको हस्तान्तरण हो।

जसले गर्दा राष्ट्रपति निर्वाचित र उनको समूह ह्वाइट हाउसमा पुगेपछि त्यसलाई गति दिन सक्छन्।

सरकारी निकाय जेनरल सर्भिसेस एड्मिनिस्ट्रेशन (जीएसए) ले आउँदो प्रशासनलाई सहयोग गर्छ। उसले कोष उपलब्ध गराउँछ र कार्यालय, प्रविधि र उपकरण जस्ता कुराहरू सहयोग गर्छ।

हस्तान्तरण झन्डै ११ हप्तामा पूरा हुन्छ। त्यो सामान्यतया कसले जित्यो भन्ने कुरा स्पष्ट भएपछि सुरु भएर ज्यानुअरी २० मा नयाँ राष्ट्रपतिले औपचारिक रूपमा सत्तारोह गर्दासम्म सकिन्छ।

सेन्टर फर प्रेजिडेन्शल ट्रान्जिशनका अनुसार त्यो केवल एउटा पदको हस्तान्तरण मात्र होइन। नयाँ राष्ट्रपतिले ४,००० राजनीतिक पदहरू पूर्ति गर्नुपर्छ।

हस्तान्तरण अवधिमा के हुन्छ?

तीनवटा मुख्य काम हुन्छन्: कर्मचारी निर्धारण, विषयगत जानकारी प्रदान र राष्ट्रपति निर्वाचितको व्यस्त तालिकाको निर्धारण।

औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण सुरु भएपछि त्यो राष्ट्रपति निर्वाचितको समूहद्वारा त्यो प्रक्रिया अघि बढ्छ जसको पू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रै चुनावी अभियानभरि तयारी गरिरहेको हुन्छ।

एउटा महत्त्वपूर्ण विषय दैनिक सुरक्षा जानकारी हो।

चुनावअघि सबै प्रमुख राष्ट्रपतीय उम्मेदवारले राष्ट्रिय सुरक्षाका केही सूचनाहरू पाउँछन्। तर राष्ट्रपति पदममा निर्वाचित उम्मेदवारलाई दिन थालिएपछि जस्तो त्यो नियमित र विस्तृत हुँदैन।

बाइडनले अब दैनिक जानकारी पाउनेछन्। त्यसमा भविष्यमा आउन सक्ने जुनसुकै विषयमा नयाँ प्रशासनलाई तयार राख्ने सुनिश्चितताको निम्ति निश्चित गुप्तचर सूचनाहरू पनि पर्छन्।

फ्लोरिडाको मतदानमा भएको विवादका कारण बिल क्लिन्टनबाट जर्ज डब्ल्यू बुशलाई हस्तान्तरण ढिलो भएको थियो

सन् २००१ को सेप्टेम्बर ११ मा भएका आक्रमणबारे छानबिन गर्न गठित सम्बन्धी आयोगले सन् २००० को चुनावपछि सत्ता हस्तान्तरण ढिलो हुँदा त्यसले उक्त घटना रोक्न नसकिएको सम्भावना औँल्याएको थियो।

कर्मचारीको निर्धारण र नीति परिवर्तनमा सहयोगको निम्ति सामान्यतया बैठकहरू सरकारी निकायका बहालवाला सदस्यहरूसँगै आयोजना गरिन्छ। प्रमुख सदस्यहरूले आफ्नो नयाँ भूमिकाको तयारीका निम्ति बहिर्गमन हुन लागेका कर्मचारीका कामहरूलाई पछ्याउने गर्छन्।

बाइडनले प्रमुख सदस्यहरू नियुक्त गर्न थालिसकेका छन्। हस्तान्तरण प्रक्रियाले प्रत्येक सरकारी निकायका प्रमुखलाई उनीहरूले गर्नुपर्ने आवश्यक भूमिका पहिल्याउन सहयोग गर्छ।

राजनीतिक नियुक्ति हुने ४,००० पदमध्ये १,२०० मा सिनेटको अनुमोदन आवश्यक हुन्छ। हस्तान्तरण प्रक्रियाका क्रममा उनीहरूको पृष्ठभूमि जाँचमा सरकारले सघाउँछ।

यो वर्ष कोरोनाभाइरस महामारी पनि छ र बाइडनले स्वास्थ्य निकायका उच्च अधिकारीसँग सम्पर्क गर्न र जनस्वास्थ्य सूचनामा पूर्ण पहुँच चाहेको बताएका छन्।

सरकारी अधिकारीहरूसँगको छलफलका साथै हस्तान्तरण समूहले सामान्यतया राष्ट्रपति-निर्वाचित र विदेशी नेताहरूबीच संवादको आयोजना गर्न विदेश मन्त्रालयसँग समन्वय गर्छ।

अहिलेसम्म बाइडनको समूहले अनौपचारिक संयन्त्रमार्फत् सम्पर्क गरेको छ। अब भने सरकारी इमेल र सुरक्षति संयन्त्रमा पहुँच हुनेछ।

राष्ट्रपति-निर्वाचित उम्मेमदवारको दम्पतीलाई ह्वाइट हाउसको भ्रमण गराएर त्यहाँको आन्तरिक साजसज्जाबारे उनीहरूको रुचिबारे सोध्ने गरिन्छ। तर त्यो कानुनी प्रावधानभन्दा पनि परम्परा हो।

हस्तान्तरण किन ढिलो?

यो सामान्यतया जीएसएले नयाँ राष्ट्रपति को हो भन्ने कुरा उल्लेख गर्दै पत्र लेखेपछि सुरु हुन्छ।

तर यो वर्ष उसले बाइडनले चुनाव जितेको पत्र जारी गर्न...


यही फागुन पहिलो साता भारत प्रशासित कश्मीरमा भएको एउटा आत्मघाती आक्रमणमा ४० जनाभन्दा बढी सुरक्षाकर्मीको ज्यान गएपछि उनीहरूबीचको सम्बन्ध बिग्रिएको हो।

सोही तनावलाई लिएर कतिपयले भारत र पाकिस्तानबीच अर्को युद्ध हुनसक्ने अड्कल पनि काटिरहेका छन्।

युद्धको अड्कलबीच कतिपयले भने करिब दुई दशक अघि भारत र पाकिस्तानबीच उच्च हिमाली क्षेत्र कारगिलमा भएको युद्धको समेत सम्झना गरिरहेका छन्।

यसै सन्दर्भमा उक्त लडाइँका बखत कारगिलको अवस्था कस्तो थियो भन्ने बारे बीबीसी नेपाली सम्वाददाता विष्णु पोखरेलले सन् १९९९ मा कारगिल युद्धमा प्रत्यक्ष सहभागी नेपाली नागरिक भारतीय गोर्खा सेनाका एकजना भूतपूर्व सुवेदार गम्भीरजङ्ग राईसँग कुराकानी गरेका छन्।

कारगिल युद्धमा बच्न सफल राईको युद्ध संस्मरण उनकै शब्दमा:

भारतीय सेनामा प्रवेश

मेरो पुर्ख्यौली घर खोटाङ जिल्लाको निर्मलीडाँडा भन्ने स्थानमा हो। हाल भने म सुनसरीको इटहरीमा बसोबास गर्छु।

म सन् १९७६ मा भारतको दार्जिलिङ पुगी 'फ्रस्ट इलेभेन गोर्खा राइफल्स'मा भर्ना भएको थिए।

भारतीय सैन्य सेवामा मैले २७ वर्ष काम गरेँ र सुबेदार पदमा पुगेपछि सन् २००२ मा अवकास पाएँ।

सैनि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क जीवनका २० वर्षजति म 'फिल्ड'मा नै खटिएर काम गरे।

त्यसक्रमममा म कश्मीर, नागाल्यान्ड र आसामका कतिपय सशस्त्र विद्रोहलाई कम गर्न गरिएका कारबाहीहरूमा पनि सहभागी हुन पुगेँ।

सात वर्षजति चाहिँ मैले दिल्ली र मुम्बई जस्ता सहरमा कार्यालयमा नै बसेर काम गर्ने अवसर पाएको थिएँ।

प्राय: सबै क्षेत्रमा खटिँदा हाम्रो जिम्मेवारी सशस्त्र समूहमाथि नियन्त्रण गर्नु नै रहेको थियो।

सियाचिनको सङ्कट

म कारगिलमा खटिनुभन्दा अगाडि सियाचिन हिमनदीको सैन्य शिविरमा काम गरेँ।

यो सन् १९९८ को कुरा हो। २७ हजार फिट माथिको सियाचिन सैन्य शिविरलाई विश्वकै कठिन भूभागमा रहेको मध्येको एउटा सैन्य शिविर भनिन्छ।

हाम्रो टोली त्यहाँ ४५ दिन बसेको थियो।

अक्सिजन एकदमै कम हुने उक्त क्षेत्रको शिविरमा बस्नु भनेको निक्कै कष्टकर कुरा भोग्नु हो।

हामीलाई सियाचिन जानुभन्दा अगाडि एक महिनाको तालिम दिइएको थियो।

त्यो तालिम हिमाल चढ्न दिइने तालिमजस्तै हो।

हिमनदीमा जानुभन्दा अगाडि सबै सैनिकको तौल लिएर पठाइएको थियो।

४५ दिन बसेर फर्कँदा सबैजसोको तौल आधाजति कम भएको थियो।

६० केजीका मान्छे ३० केजीको भएर फर्केका थिए। त्यसो हुनुको कारण भने त्यहाँको मौसम हो।

हामी हिँड्न मन पराउने मान्छे तर त्यहाँ त हिँड्न पनि सकिँदैन।

अक्सिजनको कमीका कारण एक दिनमा एकजना मान्छेले तीन सय मिटरभन्दा बढी हिँड्न सक्दैन।

खाना पनि रुच्दैन। मलाई त केही पनि रुचेन। तर बालककालदेखि नै खाने गरिएको खानेकुरा भने खान मन लाग्नेरहेछ।

त्यहाँ खाने भनेकै पानी र जुस हो।

त्यहाँ हिँड्नुपर्दा पनि धेरै गाह्रो हुनेरहेछ। हिमाल चढ्दा जस्तै 'क्लिप'को भरमा डोरीमा बाँधिएर हिँड्नुपर्थ्यो।

त्यहाँको बसाइ अत्यन्तै डरमर्दो। हिउँको खाडीमा पर्ने खतरा उस्तै।

सियाचिनमा बस्दा ७-८ जना एउटा डोरीमा बाँधिएर हिँड्नुपर्थ्यो। हिम पहिरो गएका गएका बेला 'भाग्य'ले मात्र बाँचिनेरहेछ त्यहाँ।

तर हिम पहिरो जान लागेको चाहिँ केही अघि थाहा हुनेरहेछ। त्यस्तो बेला बच्नका लागि सावधानी अपनाउनु पर्छ।

सियाचिनमा लाग्नसक्ने रोगको सूची नै ७२ वटा थियो। त्यो भन्दा बढी कष्ट त के नै होला र?

कहिलेकाहीँ त्यहाँ लगेर जहाज र हेलिकप्टरले सामान खसाइदिन्थ्यो। आफैँ हिँड्न नसक्ने अवस्थामा केही पर खसाएको सामान ल्याउने हिम्मत नै नहुने।

कतिपय साथीहरू त सामान ल्याउनुको साटो भोकै शिविरमा बसेको पनि सम्झना छ मलाई।

कारगिलको कष्ट

हामी सियाचिनमा...


यही बेला कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि सरकारले अहिलेसम्म चालेका कदम र तिनको प्रभावकारिताबारे पनि प्रश्न उठ्न थालेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको शुक्रवार अपराह्णसम्मको तथ्याङ्कअनुसार काठमाण्डूसहित चार जिल्लामा ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित देखिएका छन्।

काठमाण्डूबाहेक अरू तीन जिल्ला पर्सा, रौतहट र महोत्तरी प्रदेश नं २ का हुन्।

ती जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले बीबीसी न्यूज नेपालीसित कुरा गर्दै जनशक्ति र परीक्षणको सीमितता लगायत विभिन्न समस्याको खेप्नुपरेको बताएका छन्।

को हुन् सङ्क्रमित?

केही सातादेखि सङ्क्रमण पुष्टि हुने व्यक्तिमध्ये कोभिड-१९ महामारी नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि अग्रपङ्क्तिमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी र अन्य कर्मचारीहरू पनि छन्।

देशभरिका दुई सयभन्दा धेरै स्वास्थ्यकर्मी सङ्क्रमित भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

सङ्घीय सरकारदेखि प्रादेशिक तथा स्थानीय सरकारसम्मले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथामको दिशामा क्षमताले भ्याएसम्म काम गर्दै आएको दाबी गर्दै आएका छन्।

तर उनीहरूको यस्तो दाबीबीच ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्वास्थ्यविद्‌हरूले राज्य र तिनका निकायहरू अहिलेसम्म धेरै विषयमा चुकेको औँल्याएका छन्।

लकडाउनको बेला के भयो?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण तथा रोकथाम गर्ने दिशामा सरकारले चैत महिनाको दोस्रो हप्तादेखि देशव्यापी लकडाउन गर्‍यो।

तत्काल कदम चालेको भन्दै धेरैले सरकारको प्रशंसा पनि गरे।

तर लकडाउन गरिएको समयावधिलाई सरकारले परीक्षणको दायरा बढाउने जस्ता काममा सदुपयोग गर्न नसकेको कतिपय स्वास्थ्यविद्‌हरूको तर्क छ।

ठोस कार्ययोजनाबिनै राज्यद्वारा लकडाउन गरिएको र पछि त्यसैगरी खुकुलो पारिएको सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदी बताउँछन्।

डा. सुवेदी भन्छन्, "लकडाउन भनेर उर्दी जारी गरे जस्तो त भयो, तर आफूले गर्नुपर्ने काम चाहिँ सरकारबाट भएन।"

स्क्रीनिङ र परीक्षणमा के भयो?

स्वास्थ्य मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क हेर्दा सुरुसुरुमा अधिकांश सङ्क्रमण विदेशबाट आएका मानिसहरूमा भएको देखिन्छ। तीमध्ये ९० प्रतिशतभन्दा बढी मानिस क्वारन्टीनमा थिए।

तर बिस्तारै सङ्घीय राजधानी काठमाण्डूसहित विभिन्न जिल्लामा बाहिर यात्रा नगरेका मानिसमा पनि सङ्क्रमण देखिन थालेको सरकारी अधिकारीहरू स्वीकार्छन्।

नेपालीहरू विदेशबाट फर्किन थालेपछि विमानस्थल र सीमानाकामा स्क्रीनिङ गर्ने र क्वारन्टीनमा राख्ने काम प्रभावकारी नभएको विज्ञहरू बताउँछन्।

भाइरोलोजिस्ट डा. लुना भट्ट शर्मा भन्छिन्, "जब नेपालीहरू विदेशबाट फर्किन थाले त्यो बेला प्रवेशबिन्दुमा [विमानस्थल र सीमानाका दुवै] स्क्रीनिङ्ग गर्ने र क्वारन्टीनहरूमा राख्दा परीक्षण गर्ने काममा चुक भयो।"

प्रादेशिक तथा स्थानीय सरकारहरूले आवश्यक जनशक्ति र स्वास्थ्य पूर्वाधारको अभावका कारण पनि व्यापक स्क्रीनिङ तथा परीक्षण गर्न नसकिएको गुनासो गर्दै आएका छन्।

डा. सुवेदी भन्छन्, "कोभिड-१९ को महामारीसँग जुझ्ने काममा प्रादेशिक तथा स्थानीय सरकारलाई सबल बनाउन र अन्य सरकारी एवम् गैरसरकारी निकायसँग समन्वय गर्न सङ्घीय सरकार विफल देखियो।"

महामारी नियन्त्रण गर्नका लागि सरकारसँग नीतिगत स्पष्टता नभएको देखिएको जनस्वास्थ्यविद् डा. शरदराज वन्तको ठम्याइ छ।

केही समयअघि आरडीटी परीक्षणलाई लिएर देखिएको अन्योलले पनि बिरामी बढ्नमा भूमिका निर्वाह गरेको जस्तो उनलाई लाग्छ।

रोग नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि निजी क्षेत्रका स्वास्थ्यसंस्थाहरूको प्रयोग कसरी गर्न सकिन्छ भन्नेबारे पनि राज्यको नीति स्पष्ट नदेखिएको डा. वन्त...


याङ्गुनमा सवारी चालकहरूले गाडी तेर्साएर सडक अवरुद्ध पारेका छन्। अवज्ञाका कार्यक्रम अन्तर्गत त्यहाँ सडक जाम गरी प्रदर्शन गरिएको छ।

म्यान्डलेमा सुरक्षा अधिकारीहरूले रेलवे स्टेसन नजिकै गोली चलाएका छन् जसमा कम्तीमा एक जना घाइते भएको बताइएको छ।

प्रदर्शनकारीहरूले नेत्री आङ सान सू ची सहित अन्य जन निर्वाचित नेताहरूको रिहाइको माग गरिरहेका छन्।

सू ची माथि मङ्गलवार नयाँ आपराधिक अभियोग लगाइएको थियो।

सेनाले त्यहाँ फेरि निर्वाचन गराउने वाचा दोहोर्‍याएको छ तर कैयौँ प्रदर्शनकारीहरूले भने संशय व्यक्त गरेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको म्यान्मारका लागि विशेष प्रतिवेदकले त्यहाँ सेना हिंसामा उत्रन सक्ने जनाएसँगै पछिल्ला घटनाक्रमहरू अघि आएका छन्।

म्यान्डलेमा सुरक्षा अधिकारीहरूले रेलवे स्टेसन नजिकै गोली चलाएका छन्

बुधवार म्यान्मारमा ठूला अप्रिय घटना नघटेको विवरण प्राप्त भए पनि सामाजिक सञ्जालमा देखा परेको एउटा भिडिओमा सुरक्षाकर्मीहरूले म्यान्डले रेलवे स्टेसनमा कैयौँ राउन्ड गोली चलाएको देखिएको छ।

प्राप्त विवरण अनुसार प्रदर्शनकारीहरूले सेनाको सामान बोकेको रेललाई अघि बढ्नबाट रोक्ने प्रयास गरेका थिए।

रेल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वेका कर्मचारीहरूले भने आफूहरूलाई बन्दुक ताकेर अघि बढ्न बाध्य पारिएको बताएका छन्।

म्यान्मारका अन्य सहरहरूमा पनि प्रदर्शनहरू भएका छन्। राजधानी नेपिद्‌अमा इन्जिनियर, चिकित्सक तथा शिक्षकहरू सेना विरुद्ध आफ्नो ऐक्यवद्धता  देखाउन आयोजना गरिएका कार्यक्रममा सहभागी भएका थिए।

अवरुद्ध सडक

बुधवार आयोजना गरिएका प्रदर्शनले याङ्गुनको ट्राफिक व्यवस्थालाई लगभग निष्क्रिय पारिदिएको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा जानाजान सडक अवरुद्ध पार्न गरिएको आह्वानले बुधवार बिहानैबाट बल पाउन थालेको थियो।

सरकारी कर्मचारीलाई कार्यालय जान अनि सुरक्षा निकायहरूको हिँडडुल प्रभावित पार्ने उद्देश्यका साथ उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो।

"रोड ब्लकिङ् डे" भनिएको विरोध कार्यक्रमका क्रममा सवारी साधनका बोनट खोलिएको र ठाउँ ठाउँमा गाडी तेर्साएको देख्न सकिन्छ।

म्यान्मार प्रदर्शनः सैन्य कूको विरुद्ध नेपालीभाषी यसकारण सडकमा


याङ्गोनको लोकप्रिय इन्डोर स्काइडाइभिङ केन्द्रमा आगन्तुकहरूले विमानबाट खुला आकाशमा हाम फालेको जस्तो रोमाञ्चक अनुभव सुरक्षित रूपमा एक किसिमको ठाडो सुरुङमा प्राप्त गर्न सक्छन्।

तर यो अनुभव गर्नेमध्ये थोरै मानिसलाई मात्र थाहा हुनसक्छ कि यो संरचना सेनाद्वारा सञ्चालित विशाल व्यापार साम्राज्यको एउटा हिस्सा हो जुन अहिले त्यहाँको राष्ट्रिय जीवनको अभिन्न पाटो भइसक्यो।

आलोचकहरू भन्छन् यस्तै नाफाजनक सञ्जालकै कारण म्यान्मारमा सैनिकाले कू गर्न सम्भव भएको हो।

गैरसैनिक व्यापारमा लागेकाहरू एक किसिमको 'माफियातन्त्र' को कुरा गर्छन् भने अभियानकर्मीहरू 'सेनालाई ब्यारेक फिर्ता' पठाएपछि मात्र प्रजातान्त्रिक सुधारहरू हुन सक्ने ठान्छन्।

सेनालाई भरथेग गर्ने दुई विशाल सञ्जाल

तात्मादव पनि भनिने म्यान्मारको सेनाले व्यापारमा हात हालेको सन् १९६२ मा ने वीनले समाजवादी कू गरेपछि नै हो।

वर्षौँसम्म सेनाका बटालियनहरूलाई आत्मनिर्भर हुन आवश्यक बनाइयो र तिनलाई स्थानीय व्यापारमा हात हाल्न प्रोत्साहन गरियो।

सन् १९९० ताका जब सरकारले राज्यका उद्योगहरूलाई निजीकरण गर्न थाल्यो तब सेना-सञ्चालित दुई वटा कम्पनी स्थापना गरियो।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

म्यान्मार इकोनोमिक कर्पोरेशन एमईसी र म्यान्मार इकोनोमिक होल्डिङ्स लिमिटेड एमईएचएल अहिले सेनाका निम्ति सम्पत्तिको प्रमुख स्रोत बनेका छन्।

तिनले ब्याङ्किङ्देखि खनिज उत्खनन् अनि सुर्तीदेखि पर्यटन व्यवसायसम्म हात हालेका छन्। एमईएचएलले सेनाको पेन्सन कोष पनि सञ्चालन गर्छ।

सेनाले गरेका कैयन् लगानीमध्ये याङ्गोनस्थित इन्डोर स्काइडाइभिङ् केन्द्र एक हो (फाइल तस्बिर)

कैयन् सैनिक नेता तथा तिनका परिवारको सघन व्यापारिक स्वार्थहरू छन् जसलाई विगतमा आर्थिक प्रतिबन्ध पनि लगाइयो।

कूको नाइके जनरल मिन आङ् लाइङ्का छोरा आङ् प्या सोन समुद्र तटका रिजोर्टसहित कैयन् कम्पनीका मालिक हुन्।

राष्ट्रिय टेलिकम माइटेलमा पनि उनको बहुमत स्वामित्व छ।

यी व्यापारिक स्वार्थहरूको यकिन परिमाण थाहा पाउन कठिन छ। तर विज्ञहरू भन्छन् पछिल्ला प्रजातान्त्रिक सुधारका बाबजुद सेनाको व्यापारिक प्रभाव निकै धेरै छ।

यिनै वित्तीय स्वार्थ रक्षाका निम्ति कू गरिएको हुन सक्ने समेत बताइन्छ।

जबाफदेहिताको अभाव

सेनाको वित्तीय सञ्जालबारे पछिल्ला वर्षहरूमा मात्र केही जानकारी बाहिर आएको हो।

सन् २०१९ मा म्यान्मारले रोहिन्ज्या शरणार्थीमाथि दमन गरेपछि राष्ट्रसङ्घले निकालेको प्रतिवेदनमा व्यापार आम्दानीले सेनालाई दण्डहीनताका साथ मानव अधिकार उल्लङ्घन गर्ने क्षमता उकासेको उल्लेख छ।

यस्तै व्यापारिक सञ्जाल तथा सहायक कम्पनीहरूमार्फत म्यान्मारको सेनाले आफूलाई 'जबाफदेहिता तथा निगरानीबाट अलग' राखेको छ।

एमईएचएलको संरचना र वित्तीय विवरण दुई वटा आन्तरिक प्रतिवेदनमा उल्लेख भएको पाइएको थियो।

ती एउटा सन् २०२० मा सोही कम्पनीको रिपोर्ट र अर्को जस्टिस फर बर्मा एवम् एमनेस्टी इन्टरन्याश्नलजस्ता अभियानकर्मी समूहले चुहाएका विवरण थियो।

कू गराएका जनरल मिन आङ् लाइङ्‌को एमईएचएलमा निकै शेयर रहेको बताइन्छ

तिनमा उक्त कम्पनी सेनाको उच्च नेतृत्वले सञ्चालन गर्ने देखिन्छ। उसका एक तिहाइ शेयरधनी सैनिक एकाईहरू रहेका छन् भने बाँकी वर्तमान र पूर्व सैनिकहरू छन्।

सन् १९९० र सन् २०११ को बीचमा एमइएचएलले उसका शेयरधनीहरूलाई साढे १६ अर्ब डलर बराबरका नाफा वितरण गरेको ती विवरणबाट देखिन्छ।

साथै सेनाले बफादारलाई कदर गर्न वा खराब आचरण प्रदर्शन गर्नेलाई दण्ड दिन एमईएचएलको शेयर प्रयोग गर्ने गरेको ती विवरणमा सङ्केत मिल्छ।

एउटा सूचीमा ३५ जनालाई भगौडा भएको कैद सजाय पाएका कारण नाफाबाट वञ्चित गरिएको उल्लेख...


याङ्गोनमा प्रदर्शनकारीहरूलाई सडकमा रहेका मानिसहरूले पनि समर्थन जनाए

मुख्य शहर याङ्गोनमा प्रदर्शनकारीहरूले सैन्य तानाशाहको विरोधमा अनि प्रजातन्त्रको पक्षमा नाराबाजी गरेका छन्।

प्रदर्शनमा सहभागी कतिपय मानिसहरूले नेतृ आङ्ग सान सू चीको नेशनल लिग फर डिमोक्रेसी दलको रातो झन्डा तथा बेलुनहरू बोकेका थिए।

सोमवार सैन्य नेतृत्वले सत्ता कब्जा गरे लगत्तैदेखि नेतृ सू चीको अवस्था अज्ञात छ।

शहरको अवस्था के छ?

दङ्गा नियन्त्रणका लागि आवश्यक बन्दोबस्तीका साथ उत्रिएका प्रहरीहरूले शहरको केन्द्र भागमा जाने बाटाहरू छेकेका छन्।

एउटा पर्यवेक्षक समूह नेटब्लक्सक इन्टरनेट अब्जरभेटरीका अनुसार म्यान्मारमा अहिल इन्टरनेट लगभग पूर्ण अवरुद्ध पारिएको छ।

सामान्य समयको तुलनामा त्यहाँ कनेक्टीभिटी केवल १६ प्रतिशतमा झारिएको उसले जनाएको छ।

मानिसहरूलाई विरोध प्रदर्शनमा भेला हुनबाट रोक्न सेनाले ट्विटर तथा इन्स्टाग्राममा पहिले पहुँच रोकिदिएको थियो। फेसबुक त झन् एक दिन अगाडिदेखि नै बन्द गराइएको थियो।

दङ्गा प्रहरीले बाटो छेकेको छ

इन्टरनेट बन्द

कैयन् प्रयोगकर्ताहरूले सामाजिक सञ्जालमा लगाइएका प्रतिबन्धबाट उम्कन भर्चुअल प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्राइभेट नेटवर्क भीपीएनको उपयोग गरेका थिए।

तर इन्टरनेटमा आमनिषेध गरिएपछि भीपीएनको प्रयोग समेत निकै प्रभावित भएको छ।

नागरिक समाजका सङ्गठनहरूले इन्टरनेट सेवा प्रदायक तथा मोबाइल नेटवर्कहरूलाई इन्टरनेट बन्द गराउने आदेशलाई चुनौती दिन आह्वान गरिरहेको रोयटर्स समाचार एजेन्सीले जनाएको छ।

मानव अधिकार समूह एमनेस्टी इन्टरनेशनलले इन्टरनेट बन्द गराउने कार्यलाई 'कठोर अनि लापरबाहीपूर्ण' भन्दै त्यसले म्यान्मारका मानिसहरूलाई मानव अधिकार हनन् हुने जोखिममा पार्ने चेतावनी दिएको छ।

सेनाको प्रतिक्रिया के छ?

सेनाले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

शनिवार बिहानैदेखि कारखानाका मजदुर एवम् विद्यार्थी सहितका प्रदर्शनकारीहरूले सेनाले हिरासतमा राखेका सू चीलगायत अन्यलाई रिहा गर्न माग गरेका थिए।

याङ्गोन शहरमा उनीहरूले प्रदर्शन गरिरहँदा नगर बसहरूले हर्न बजाएर समर्थन जनाएका थिए।

सडकमा रहेका अन्य मानिसहरूले पनि प्रदर्शनकारीहरूप्रति समर्थन जनाएका थिए भने मानिसहरूले आफ्नो घरघरमा ताली बजाएर तथा भाँडा ठटाएका थिए।

कतिपय घरहरूमा सू चीको दलको समर्थनमा रातो स्टिकर टाँसेको देखिएको बीबीसी बर्मिजका सम्पादक सो विन थानले जनाएका छन्।


यातायात व्यवसायीहरूले आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएको भए पनि मङ्गलवार साँझ बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा सो निर्णय गर्दै  सरकारले व्यवसायीहरूको मिलोमतोविरुद्ध कडा रूपमा प्रस्तुत हुने सङ्केत दिएको छ।

यो निर्णयसँगै अब यातायात समितिहरूको नवीकरण जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट 'सङ्घसंस्था ऐन' अन्तर्गत हुनेछैन।

नयाँ प्रक्रिया

कानुनमन्त्री शेरबहादुर तामाङका अनुसार अब व्यवसायीहरूले यातायात सञ्चालनका लागि 'कम्पनी ऐन' अन्तर्गत नयाँ दर्ताको प्रक्रियामा जानुपर्ने हुन्छ।

"जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दर्ता भएर समितिको नामबाट जुन सिन्डिकेट चलाइरहेका थिए, अब ती कुनै पनि नवीकरण हुँदैनन्," उनले भने।

"तर उनीहरू कम्पनीमा दर्ता गरेर भने आउन सक्छन्।"

अब यातायातको सिन्डिकेट अन्त्य हुने सरकारको विश्वास रहेको उनले बताए।

कारण

यस्तो निर्णय लिनु पर्ने कारणबारे मन्त्री तामाङले भने "विभिन्न समितिहरू दर्ता गर्ने उनीहरूका मात्रै बस सञ्चालन हुने अरूलाई त्यहाँ सञ्चालन गर्न नदिने हुँदा राम्रा बसहरू सञ्चालन नहुने देखियो।"

प्रतिस्पर्धाको हिसाबले राम्रा बसहरू सञ्चालन हुन् भन्ने हो।"

यातायात व्यवसायीहरूले यातायात समित... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िहरूको नवीकरण नगर्ने भनी सरकारको प्रस्तावविरुद्ध आन्दोलन गर्ने धम्की दिँदै गर्दा सरकारले पछिल्लो निर्णय गरेको छ।

दर्ता नवीकरण नगरिए देशभरि यातायात ठप्प पार्ने निर्णय यातायात व्यवसायीहरूले गरिसकेका छन्।


यात्रुहरूले १ लिटरसम्मको एक बोतल मदिरा राजश्व नतिरेरै ल्याउन पाउँछन्।

भन्सार छुटभन्दा बढी परिमाणमा ल्याएर जफत गरिएका मदिरा लगायतका अन्य सामानलाई समितिले मूल्याङ्कन गरेपछि लिलाम बिक्री गरिने त्रिभुवन विमानस्थल भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।

चालु आर्थिक वर्षको ६ महिनामा विमानबाट नेपाल आउने यात्रुले कानुन विपरीत ल्याएको सुन पनि जफत गरिएको छ।

नियममा कडाइ

सरकारले समय समयमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी तोकिएका मालवस्तुमा पूर्ण वा आंशिक रूपमा भन्सार महसुल छुट दिन सक्ने व्यवस्था छ।

त्यही अनुसार निजी गुण्टा, झिटि, भारी सम्बन्धी सूचना जारी गरेको झण्डै अढाइ वर्षपछि गत सातादेखि त्रिभुवन विमानस्थल भन्सार कार्यालयले त्यसमा गरिएका व्यवस्थालाई कडाइका साथ लागु गरेको जनाएको छ।

यात्रुहरूले तोकिएकोभन्दा बढी सामान ल्याउने चलन बढ्दै गएपछि त्यसमा कडाइ गरिएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

कडाइ गरिएको १ सातामा सबैभन्दा बढी विभिन्न ब्राण्डका मदिरा जफत भएको छ।

एक लिटरभन्दा बढी ल्याउन रोक

विमानस्थल भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार अधिकृत चुडाराज सापकोटाले भने "कडाइ गरिएको ७ दिन भएको छ। यो अवधिमा एक हजार पाँच सय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एकसठ्ठी बोतल विभिन्न ब्राण्ड र परिमाणका मदिरा बरामद भएका छन्। एक जना यात्रुले एक भन्दा बढी बोतल बोकेर ल्याउने गरेको पाइएको छ।"

यात्रुहरूले १ लिटरसम्मको एक बोतल मदिरा भने राजश्व नतिरेर ल्याउन पाउँछन्।

त्यो भन्दा बढी परिमाणको मदिरा जफत गर्ने गरिएको छ।

कम्प्युटर, ल्यापटप, ट्याबलेट, घडी, क्यामेरा, फोन र पेन ड्राइभ १/१ थान राजश्व नतिरैरै ल्याउन सकिन्छ भने विभिन्न सामानहरू निश्चित परिमाणसम्म मूल्यको ४० प्रतिशत भन्सार तिरेर ल्याउन पाउने व्यवस्था छ।

३५ किलो सुन जफत

चालु आर्थिक वर्षमा विमानबाट आउने यात्रुले नियम विपरीत ल्याएका ३५ किलो सुन जफत भैसकेको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।

परिमाणभन्दा बढीको हकमा भने त्यो जफत हुने व्यवस्था छ।

त्यसरी जफत गरिएको सामान लिलाम बिक्री गरिने प्रमुख भन्सार अधिकृत सापकोटाले बताए।

उनले भने "भन्सार प्रमुख वा उसले तोकेको प्रतिनिधि संयोजक रहने जिल्ला प्रशासन कार्यालय र कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयको प्रतिनिधि सदस्य रहेको समितिले जफत गरिएका सामानको मूल्य निर्धारण गर्छ र सार्वजनिक सूचना गरेर बोलकबोलको माध्यमबाट लिलाम बिक्री गरिन्छ।"

चालु आर्थिक वर्षमा विमानबाट आउने यात्रुले नियम विपरीत ल्याएका ३५ किलो सुन जफत भैसकेको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।

विदेशबाट आउने यात्रुले १०० ग्रामसम्म सुन कर तिरेर ल्याउन सक्छन्।

सय ग्रामभन्दा बढी सुन ल्याएमा जफत हुने र जफत गरिएको सुन बराबरको थप रकम समेत तिर्नु पर्ने हुन्छ।

जफत गरिएको सुन राष्ट्र ब्याङ्कमा बुझाउने गरिन्छ।


यान एगल्यान्डले रुस, इरान, संयुक्त राज्य अमेरिका र टर्की सबैको यसमा भूमिका रहने बताएका छन्।

सिरिया: पूर्वी गुटामा क्लोरिन ग्यास हमला

हामा प्रान्तमा हवाई हमला, अस्पतालमा क्षति

अलेप्पोभन्दा खराब

एगल्यान्डले विद्रोहीको घेराबन्दीमा रहेको पूर्वी गुटा क्षेत्र अलेप्पोभन्दा धेरै किसिमले अझै नराम्रो स्थितिमा रहेको उल्लेख गरेका छन्।

करिब चार लाख नागरिकहरुलाई खाद्य आपूर्तिको आवश्यकता रहेको र चिकित्सा सुविधाहरु पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त भएकाले सयौंलाई तत्काल त्यहाँबाट सार्न आवश्यक रहेको एगल्यान्डले बताए।

पूर्वी गुटाका एक जना चिकित्सकले आइतवार सरकार समर्थित फौजले बमबारी तीव्र पारे यता दिनमा एक सय जनाको हाराहारीमा मानिसहरुको मृत्यु भइरहेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

संयुक्त राष्ट्र संघले भनेको छ सिरियामा विद्रोहीको घेराबन्दीमा रहेको पूर्वी गुटा क्षेत्रको अवस्था कल्पना गरेभन्दा निकै खराब छ।

सिरियाली सेनाले उक्त क्षेत्र उसकै शब्दमा आतंकवादीबाट मुक्त गर्ने प्रयास भइरहेको बताएको छ।

आईतवार राति सरकार समर्थित फौजले विद्रोहीको कब्जामा रहेको अन्तिम प्रमुख क्षेत्रलाई पुनःप्राप्त गर्न आफ्नो प्रयासलाई... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तीव्र पारेको थियो।

विरोधी समर्थक गुटा मिडिया सेन्टरका पत्रकार फिरास अब्दुल्लाले उनीहरु लुक्ने ठाउँ कहीं पनि नभएको र महिला तथा बालबालिका रोएको र चिच्याएको आवाजहरु आफूहरुले सुनेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

बर्चस्व

अधिकारीहरुका अनुसार मृत्यु हुनेमा ५० जना भन्दा बढी बालबालिका रहेका छन्। करिब एक हजार दुई सय जना मानिस घाइते भएका छन्।

राष्ट्र संघले मानवीय सहायता पुर्‍याउन अनुमति दिन र घाइतेलाई सार्नको लागि युद्धविराम गर्न आह्वान गरेको छ।

पूर्वी गुटामा इस्लामिवादी समूह जेस अल इस्लामको बर्चस्व छ।

तर सिरियामा अल कायदासंग विगतमा सम्बन्ध रहेको जिहादी गठबन्धन हायात तहरिर अल शाम को पनि त्यहाँ उपस्थिति छ।


यार्सा टिप्ने समय सुरु भएपछि डोल्पा, जाजरकोट, रुकुम, जुम्ला, मुगु आदि जिल्लाबाट विद्यार्थी उनीहरू अभिभावकसँगै उच्च पहाडी क्षेत्रका पाटन गएपछि ती जिल्लाका अधिकांश विद्यालयको नियमित पढाइ प्रभावित भएको छ ।

गरिबीका कारण बालबालिकाहरू अभिभावकसँगै यार्सा खोज्न पाटन जानुपर्ने बाध्यताले गर्दा उनीहरूको पढाइ बर्सेनि प्रभावित हुँदै आएको जाजरकोटको नलगाड नगरपालिका-१२ औलगुर्तास्थित नेपाल राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयकी शिक्षिका प्रेमा केसी बताउँछिन्।

डोल्पा, जुम्ला, मुगु, जाजरकोट र रुकुमका अधिकांश स्थानीय बासिन्दाले यार्सा बेचेर जोहो गरेको पैसाबाट वर्षभरिको खर्चको जुटाउने गरेका छन्।

सबैभन्दा बढी डोल्पा र मुगुका पाटनमा तथा  त्यसपछि जुम्ला र हुम्लाका पाटनमा यार्सा पाइन्छ ।

आम्दानीको गतिलो स्रोत नै यार्सा भएकोले अभिभावकले यार्सा टिप्न आफ्ना छोराछोरीलाई लिएर जाने गरेका छन् ।

कम्तीमा पनि एक महिना बालबालिका विद्यालय छाडेर यार्सा टिप्न जाने गरेको डोल्पाको सर्मीस्थित अन्नपूर्ण माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापिका नारायणी ठकुल्लाले बताइन्।

यार्सा टिपेर एक विद्यार्थीले कम्तीमा पनि एक-डेढ लाख रुपैयाँ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कमाउँछन्। त्यसैले अभिभावकले छोराछोरीको पढाइभन्दा यार्सालाई बढी महत्त्व दिने गरेको पाइन्छ ।

बाध्यता

"यार्साको कमाइले घर खर्च चलाउने र छोराछोरीलाई पढाउने गर्छौँ," मुड्कीचुला गाउँपालिका डोल्पाकी जुनकली लामाले भनिन्। "खान लाउन पुग्दैन, त्यसैले छोराछोरीलाई च्याउ टिप्न नपठाई हुँदैन।"

विद्यार्थी नआउँदा कतिपय विद्यालयका शिक्षक हाजिर गरेर फर्किने गरेका छन् भने टाढा घर भएका कतिपय शिक्षक घर गएका छन् ।

यार्साको सिजनमा बर्सेनि डेढ महिना पढाइ प्रभावित हुँदा पाठ्यक्रम सक्न समस्या हुने गरेको शिक्षकहरूले बताए।

अधिकांश विद्यार्थी यार्सा टिप्न गएपछि पढाइ प्रभावित भएको जाजरकोटको एक विद्यालय। झन्डै नौ सय विद्यार्थीमध्ये अहिले मुस्किलले दुई सयजति मात्रै विद्यालय आउने गरेको विद्यालयले जनाएको छ

पढाइ अघि बढाउँदा अधिकांश विद्यार्थीको पढाइ छुट्ने र नपढाउँदा पाठ्यक्रम पुरा गर्न सकस पर्ने गरेको वीरेन्द्र ऐश्वर्य माध्यमिक विद्यालय लिम्सा जाजरकोटका प्रधानाध्यापक गोरखबहादुर सिंहले बताए।

"यार्सा पाइने मौसममा विद्यार्थीको पढाइ प्रभावित हुन नदिन नयाँ विकल्प खोज्नुपर्छ," सिंहले भने।

"यार्साको सिजनमा विद्यालय बिदा गर्ने अनि बर्खे बिदामा पढाउने व्यवस्था मिलाए पढाइ प्रभावित हुँदैन।"

यार्साको आम्दानीले वर्षभरिको खर्च जुटाउनु पर्ने भएकोले आफ्ना छोराछोरीलाई जोखिम मोलेर कर्णालीका पाटन लान बाध्य भएको अभिभावक बताउँछन्।

आफूहरूको यस्तो बाध्यतालाई अन्त्य गरी छोराछोरीलाई नियमित विद्यालय जाने अवस्था सिर्जना गर्नुपर्ने उनीहरू बताउँछन्।

गाउँ सुनसान

गाउँलेहरू यार्सा टिप्न डोल्पाका पाटनतिर गएपछि गाउँहरू सुनसान छन्।  गाउँमा अहिले अधिकांश वृद्धवृद्धा र बालबालिका मात्रै छन्।

कसैको मृत्यु भए अहिले गाउँमा मलामी जाने मान्छे समेत नभएको अन्नपूर्ण माध्यमिक विद्यालय डोल्पाकी प्रधानाध्यापक नारायणी ठकुल्ला बताउँछिन्।

गरिबी र बेरोजगारीको चर्को समस्या भोग्दै आएका कर्णालीवासी यार्साको सिजनलाई कमाइ गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर भएको बताउँछन्।

जोखिम

यार्सा टिप्न डोल्पाको ताक्सी पाटन गएका एक विद्यार्थीले ज्यान गुमाएका छन्।

लेक लागेर जाजरकोटको वीरेन्द्र हिमालय माध्यमिक विद्यालय तल्लुमा नौ कक्षामा अध्ययनरत विद्यार्थी भीमबहादुर बस्नेतको मृत्यु भएको आफन्तले जनाएका छन्।

उनी यही जेठ १४ गते यार्सा टिप्न त्यहाँ पुगेका थिए।

यार्सा टिप्ने क्रममा बिरामी परेका...


यी छुटका कारण देखिएका प्रतिबन्धका छिद्रको अर्थ जङ्गली जनावरको मासुको किनबेच अझै पनि सम्भव भएको उनीहरू बताउँछन्।

मासुको किनबेचमाथि गत फेब्रुअरीमा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो जब अहिले महामारीको रूप लिएको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण वुहानको मासु बजारबाट सुरु भएको आशङ्का गरिएको थियो।

यी छुट दिइनुको अर्थ अझै पनि जनावरहरूका मासु कालोबजारी गरिन्छ भन्नेप्रति चिन्ताहरू व्यक्त भएका छन्।

परम्परागत औषधिमा विश्वास

प्रतिबन्ध लगाइए पनि परम्परागत चिनियाँ औषधिमा प्रयोग गर्न सकियोस् भनेर सालक र चितुवाजस्ता संरक्षित जनावरहरूको व्यापारमा भने अनुमति दिइएको छ।

"थुप्रै वन्यजन्तुका उत्पादनहरूले दिने फाइदाबारे वैज्ञानिक पुष्टि भइनसकेको भए पनि मानिसहरूको विश्वास भने दह्रो छ," बर्डिङ बेइजिङका संस्थापक तथा चीनस्थित वन्यजन्तु संरक्षणका परामर्शदाता टेरी टाउनजेन्डले भने।

"उदाहरणका लागि, मलाई थाहा छ एउटा एकदमै शिक्षित परिवारमा दुई सन्तान थिए। एउटामा प्रजननसम्बन्धी समस्या थियो र अर्को वन्यजन्तु संरक्षणमा काम गर्थ्यो।

"प्रजननसम्बन्धी समस्या हुनेले समस्या समाधानको अन्तिम उपायस्वरूप सालकको खबटा प्रयोग गर्‍यो जबकि उसला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ई राम्ररी थाहा थियो कि त्यसमा पर्याप्त वैज्ञानिक प्रमाण छैन।"

परम्परागत औषधिका लागि उच्च माग भएका कारणले सालक चीनमा लगभग लोप हुने अवस्थामा पुगिसक्यो र त्यो विश्वमा एकदमै तस्करी हुने जनावरमा पर्छ।

अनुसन्धानले के पत्ता लगाएको छ भने सालकमा ती भाइरसहरू हुन्छन् जसका कारण कोभिड-१९ हुने सम्भावना ज्यादा हुन्छ।

'नेचर' जर्नलमा प्रकाशित अध्ययनले के स्पष्ट पारेको छ भने अहिले जारी महामारीमा जनावरको भूमिका छ भन्ने पुष्टि भएको छैन।

भुत्लाका लागि पशुपालन

सन् २०१७ मा चाइनिज एकेडेमी अफ इन्जिनियरिङले गरेको एक अनुसन्धान अनुसार चीनमा हुने झन्डै ७५ प्रतिशत वन्यजन्तुको पालन उनीहरूको छाला उत्पादनका लागि हुने गर्छ। त्यस्ता जनावरमा मिङ्क, स्याल र र्‍याकून पर्छन्।

"सन् २०१८ मा, छालाका लागि पाँच करोड जनावरहरूको चीनमा हत्या गरियो," एक्ट एशियाका सहसंस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकारी पीएफ सूले भने।

उक्त संस्थाले भुत्ला र छाला उद्योगका लागि गरिने जङ्गली जनावरको उपयोगको विरोधमा अभियान चलाउँदै आएको छ।

"भुत्ला र छालाका लागि उपयोग गरिएका तिनै  र्‍याकून डग, मिङ्क र स्यालको पछि मासु बेचिन्छ। "

त्यस्ता छिद्रहरू बाँकी रहेको विषयमा चिनियाँ प्राज्ञिक वर्ग समर्थन जनाउँछन्।

"भुत्लाको उत्पादनका लागि मात्रै तीनचौथाइ वन्यजन्तुको व्यापार हुने हुँदा भुत्लाको व्यापारमा पूर्ण प्रतिबन्ध नलगाउने हो भने हामीले वन्यजन्तुको व्यापारिक प्रयोगको सतहलाई पनि मुस्किलले असर पार्न सक्छौँ," चीनको चिङ्ख्वा विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक डाक्टर  जियाङ जीन सङ्गले भने।

"वन्यजन्तु संरक्षणका लागि हामीले चालेका सबै प्रयासहरू व्यर्थै हुन्छ।"

सन् २०१२ मा ईआईले गरेको अनुसन्धानले कानुनी रूपमा छालाको लागि बाघको प्रजनन गराइरहेकाहरूले नै गैरकानुनी रूपमा औषधि र पेयपदार्थका लागि पनि बाघको हड्डी बेचिरहेको देखाएको थियो।

नयाँ प्रतिबन्धले साजसज्जाको प्रयोजनका लागि पनि छुट दिएको छ। सालकको मासु किनबेच गर्नु गैरकानुनी हो तर सजावटका लागि उसको नङ र खबटाको व्यापारमा भने रोक लगाइएको छैन।

बाघ, भालु र अजिङ्गरसँगै चीनले गोही, छेपारोजस्तो जीव र अन्य जङ्गली जनावरहरूको पनि हजारौं सङ्ख्यामा प्रजनन गराउँछ।

पीडा दिएर भालुको पित्त

चीनका प्रजनन केन्द्रहरूमा झन्डै ३०,००० वटा भालु रहेको संरक्षणविद्हरू बताउँछन्।

उनीहरूलाई साना खोरहरूमा राखिन्छ र एउटा पाइपका माध्यमबाट उनीहरूको पित्तथैलीबाट...


यी तीन देशहरूले शनिबार सिरियाको रासायनिक अस्त्र निर्माण गर्ने ठानिएका क्षेत्रहरूमा क्षेप्यास्त्र हमला गरेका थिए।

यी तीनै देशले अन्य परिषद् सदस्यहरूलाई मस्यौदा प्रस्ताव समेत पठाएका थिए।

उक्त मस्यौदा प्रस्तावमा सिरियामा मानवीय सहायता पुर्याउन र संयुक्त राष्ट्रसंघले नेतृत्व गरेको शान्ति वार्तामा राष्ट्रपति बशर अल असदको सरकार पनि सामेल हुन आह्वान गरिएको छ।

के सिरियामा भएको हमला कानुनसम्मत छ?

राष्ट्रसङ्घ सुरक्षा परिषद्को आपत्कालीन बैठक

आह्वान

उनीहरूले सोमबारबाट वार्ता सुरु हुने आशा व्यक्त गरेका छन्।

रुसले त्यस्तो जाँचबुझविरुद्ध भिटो अर्थात् विशेष अधिकार प्रयोग गरेको छ।

यसअघि संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत निक्की हेलीले सिरियालाई रासायनिक अस्त्रहरूको प्रयोग फेरि नगर्न चेतावनी दिँदै थप हवाई हमलाको चेतावनी दिएकी छन्।

यसैबीच उत्तर एटलान्टिक सन्धि संगठन नेटोका साझेदारहरूले अमेरिका, ब्रिटेन र फ्रान्सले सिरियामाथि चालेको कदमप्रति पूर्ण समर्थन रहेको बताएका छन्।

नेटोका महासचिव जेम्स स्टोलनबर्गले रातभरिको कारबाहीले सिरियाको रासायनिक हमलाको क्षमतामा उल्लेख्य रूपमा आँच आएको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बताएका छन्।

उनले त्यसले सबै समस्या हल नगरे पनि निवारणका लागि जे गरियो त्यो नै सही भएको बताए।

'गुण्डागर्दी'

अमेरिकाले सिरिया सरकारले फेरि पनि रासायनिक अस्त्रको प्रयोग गरे आफूले सिरियाविरुद्ध थप क्षेप्यास्त्र हमला गर्ने चेतावनी दिएको छ।

अमेरिका, ब्रिटेन र फ्रान्सले गरेको हमलाबारे रुसले गरेको निन्दालाई समर्थन गर्न राष्ट्रसंघको बैठक विफल भएको छ।

जम्मा दुई देशहरूले मात्रै त्यसको पक्षमा मत दिए।

गत साता सिरियाको डुमा क्षेत्रमा भएको भनिएको रासायनिक अस्त्र हमलाको प्रतिक्रियामा गरिएको हमलालाई रुसी राजदूत भसिलि नबेन्जियाले 'गुण्डागर्दी' भनेका छन्।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमाथि जबर्जस्ती उपेक्षा भएको पनि बताए।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टेनियो गुटेरसले 'खतरनाक परिस्थिति' भन्दै संयम रहन आह्वान गरेका छन्।


यी तीनवटै देश परमाणु शक्तिसम्पन्न राष्ट्र हुन र तीनवटै मुलुकबीच युद्धको अवस्था बेलाबखत देखिन्छ।

यदि यी मुलुकहरु परमाणु युद्धमा गए भने विश्वको ४० प्रतिशत जनसंख्या समस्यामा पर्नेछ।

विशेषज्ञहरुका अनुसार चीन-भारतबीच युद्ध भएमा पाकिस्तान तटस्थ नबस्न सक्छ।

पहिला प्रयोग नगर्ने नीति

यस्तो अवस्थामा उसको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।

परमाणु सिद्धान्त अन्तर्गत भारत र चीनले परमाणु अस्त्र पहिले प्रयोग नगर्ने नीति मान्दछन्।

यसको अर्थ यीमध्ये एउटा मुलुकले परमाणु अस्त्रको प्रयोग गर्‍यो भने अर्कोले पनि गर्नेछ।

यद्यपि गत वर्षको नोभेम्बरमा भारतका तत्कालीन रक्षामन्त्री मनोहर पर्रिकरले भारतले परमाणु अस्त्रबारे 'नो फर्स्ट युज' अर्थात् पहिले प्रयोग नगर्ने नीतिबारे पुनर्विचार गर्नुपर्ने बताएका थिए।

पर्रिकरले भनेका थिए, भारत एउटा जिम्मेवार परमाणु शक्ति सम्पन्न देश मुलुक हो र त्यसको उपयोग गैरजिम्मेवार ढंगले गर्नेछैन।

यद्यपि पहिले प्रयोग नगर्ने नीतिबारे पुनर्विचार गर्नुपर्ने धारणा व्यक्तिगत भएको उनले बताएका थिए।

भारत र पाकिस्तानबीच तनाव बढिरहेका बेला उनले त्यस्तो धारणा राखेका थिए।

गत जुन महिनाको १६ त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारिखदेखि दोक्लाम सीमालाई लिएर चीन र भारतबीच विवाद चलिरहेको छ।

दुई मुलुकबीच वाकयुद्ध जारी छ।

चिनियाँ शहरलाई निशाना

भारतले गत डिसेम्बरमा अग्नि-पाँच क्षेप्यास्त्रको सफल परीक्षण गरेको थियो। त्यो अन्तरमहादेशीय क्षेप्यास्त्र हो।

उक्त क्षेप्यास्त्रले ५५०० देखि ५८०० किलोमिटर दूरीसम्म मार हान्न सक्छ।

त्यसको तौल ५० हजार किलोग्राम र लम्बाई साढे १७ मिटर छ।

उक्त क्षेप्यास्त्रले परमाणु अस्त्र बोक्न सक्छ र चीनका कैयौँ शहरलाई निशाना बनाउन सक्छ।

चीनसँग पहिल्यैदेखि त्यस्तो प्रकृतिको क्षेप्यास्त्र छ।

दुई देशबीच जसरी तनाव जारी छ र उनीहरुसँग जस्ता अस्त्र छन् त्यसबाट युद्धले निम्त्याउने अवस्थाबारे सजिलै अनुमान गर्न सकिन्छ।

'फेडेरेशन अफ अमेरिकन' को प्रतिवेदन अनुसार शीतयुद्धपछि परमाणु अस्त्रको संख्यामा भारी गिरावट आएको छ।

उसको प्रतिवेदन अनुसार सन् १९८६ मा विश्वमा करिब ७० हजार ३०० परमाणु अस्त्र थिए जुन संख्या घटेर सन् २०१७ मा १४ हजार ९०० मा सीमित भएको छ।

सरकारहरुले विद्यमान अस्त्र नियन्त्रण सम्झौता अनुसार संख्या बताउने गर्छन्।

परमाणु अस्त्र तम्तयार अवस्थामा

सन् १९९० को दशकदेखि परमाणु अस्त्रको संख्यामा गिरावट आएको हो।

शीतयुद्ध परमाणु अस्त्रको संख्यामा कमी आएपनि अहिले पनि १४,९३० वटा परमाणु अस्त्र कम होइन।

अहिले विश्वमा करिब ९४०० परमाणु अस्त्र भण्डारणमा छन्।

तीमध्ये ३,९०० वटा परमाणु अस्त्र तैनाथ गरिएको अवस्थामा छन्।

अमेरिका, रुस, ब्रिटेन र फ्रान्सका १,८०० परमाणु अस्त्र तम्तयार अवस्थामा राखिएका छन् र एउटा सानो सूचनापछि तिनीहरुले विध्वंश निम्त्याउन सक्छन्।

विश्वका कुल परमाणु अस्त्रमध्ये ९३ प्रतिशत रुस र अमेरिकासँग छ।

रुस र अमेरिकाको भण्डारणमा ४,००० देखि ४,५०० वटा परमाणु अस्त्र छन्।

फेडेरेशन अफ अमेरिकन साइंटिस्टको प्रतिवेदन अनुसार अमेरिका, रुस र ब्रिटेनले आफ्नो परमाणु अस्त्रमा कटौती गरिरहेका छन् तर पछिल्लो २५ वर्षको तुलनामा त्यो गति निकै सुस्त छ।

फ्रान्स र इजरेलसँग परमाणु अस्त्रको संख्या लगभग स्थिर छ।

उक्त प्रतिवेदन अनुसार चीन, पाकिस्तान, उत्तर कोरिया र भारतले परमाणु अस्त्र बढाउनेतर्फ सक्रिय छन्।

सो प्रतिवेदनमा जनाइएअनुसार परमाणु शक्ति सम्पन्न सबै देश परमाणु अस्त्रको आधुनिकीकरणमा लागिपरेका छन्।

वास्तवमा कुन देशसँग कतिवटा परमाणु अस्त्र छन् त्यो निकै गोप्य हुन्छ।

उक्त पृष्ठभूमिमा निकै सावधानीपूर्वक ऐतिहासिक...


यी नियमहरू चिनियाँ राष्ट्रिय सुरक्षामा प्रतिकूल प्रभाव पार्न सक्ने सैन्य प्रविधि र अन्य उत्पादनको निर्यातसँग जोडिएको छ।

नयाँ नियम अमेरिकाले चालेका यस्तै खालको कदमको जवाफ भएको विश्वास गरिएको छ।

मङ्गलवार कार्यान्वयनमा आएको नयाँ नियमले चीन र अमेरिकाबीच जारी व्यापार युद्धलाई थप चर्काउने चिन्ता व्यक्त भएका छन्।

टिकटक, ह्वावेइ र टेन्सेन्ट जस्ता कम्पनीहरू चिनियाँ प्रविधिमाथि अमेरिकी अंकुशको शिकार भइसकेका छन्।

संसारका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीच सन् २०१८ बाट व्यापारसम्बन्धी विवाद सुरु भएको भए पनि यो वर्ष त्यो थप चर्किएको छ।

प्रविधि शीतयुद्ध

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको प्रशासनले कैयौँ चिनियाँ कम्पनीले चिनियाँ सरकारलाई सूचना उपलब्ध गराउन सक्ने भन्दै तिनीहरूविरूद्ध कार्यकारी आदेश जारी गरेका छन्।

न्याश्नल युनिभर्सिटि अफ सिंगापुरका अतिथि प्राध्यापक एलेक्स काप्रीका अनुसार चिनियाँ नयाँ निकासीसम्बन्धी कानुन ‘प्रविधि युद्ध चर्किएको प्रतिक्रिया स्वरूप आएको र यो चीनले आफ्नो मजबुत पक्ष लुकाउन गरेको प्रयास' हो।

बीबीसी एशिया बिजनेश रिपोर्टसँग कुरा गर्दै उनले भने, “त्यसको अन्य पक्ष केलाउँदा चीनले आर्टिफिशल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

इन्टेलिजन्स एआई र कम्प्युटर एल्गोरिदमलाई नियन्त्रित निकासीको क्षेत्रमा राखेको देख्दा मलाई एकदमै आश्चर्य लागेको छ।”

“यो अमेरिकाले टिकटकमाथि लगाएको प्रतिबन्धका कारण चालिएको कदम हो। चीनले आफ्नो एआई प्रविधि बाँडन नखोजेको हो।”

काप्रीका अनुसार अमेरिका र चीनबीच जारी व्यापार युद्ध जो बाइडनले सत्ता सम्हालेपछि पनि अघि बढिरहन्छ।

“हामी चीनसँग नयाँ शीतयुद्धमा छौँ र यो प्रविधि शीतयुद्ध हो,” उनले भने।

नयाँ कानुनमा के छ?

निर्यात नियन्त्रण कानुनले नियन्त्रित सामाग्रीलाई विभिन्न समूहमा वर्गीकरण गर्छ जसमा परमाणु, सैन्य सामग्री र गैरसैनिक एवम् सैनिक दुवैमा प्रयोग हुनसक्ने सामग्रीहरू उल्लेख गरिएका छन्।

यो कानुनले चीनको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि महत्वपूर्ण भनिएका वस्तुहरूलाई समेटेको छ।

निर्यातकर्ताले नियन्त्रित सूचीमा रहेका वा अस्थायी नियन्त्रणमा रहेका वस्तुहरू निकासी गर्न अनुमतिपत्रका लागि आवेदन दिनु पर्नेछ।

नियम मिचेको अवस्थामा निर्यातकर्तालाई साढे सात लाख डलरसम्मका कारोबारको १० गुणासम्म जरिबाना गर्न सकिने  व्यवस्था गरेको छ।

उक्त कानुन अनुसार देशबाहिर रहेका संस्था वा व्यक्तिलाई पनि कारबाही गर्न सकिन्छ।

दुर्लभ खनिज

यो कानुनले पृथ्वीबाट निकालिने दुर्लभ खनिजको निर्यातलाई पनि प्रभावित बनाउन सक्ने भन्दै त्यसको मूल्य बढेको छ।

चीन दुर्लभ बहुमूल्य खनिजहरूको सबैभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता हो।

ती खनिज मोबाइल फोनदेखि वायु ऊर्जाका लागि आवश्यक टर्बाइन जस्ता विद्युतीय सामग्री बनाउन प्रयोग गरिन्छ।

काप्रीले भने, “पछिल्लो ३० वर्षमा दुर्लभ खनिज उत्खनन गर्ने समार्थ्य चीनसँग बढेको छ।”

के चीन र अमेरिका शीतयुद्धमा प्रवेश गर्दैछन्


यी नेत्रीहरूले वैज्ञानिक तथ्यमा आधारित भएर तुलनात्मक रूपमा छिटो रणनीति बनाएर कार्यान्वयन गरे

ती राजनीतिज्ञले देखाएको व्यवहार र विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटका बेला उनीहरूले अपनाएको उपायहरूको सञ्चारमाध्यमले प्रशंसा गरेका छन्।

फोर्ब्स  पत्रिकामा हालै छापिएको एउटा लेखमा उनीहरूलाई 'सही नेतृत्वको उदाहरण' भनिएको छ।

फोर्ब्समा लेखिएको छ, "मानव परिवारका लागि अस्तव्यस्त बनेर देखापरेको विषयलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने देखाउन महिलाहरू अगाडि बढिरहेका छन्।"

टिप्पणीकारहरूका अनुसार कोभिड-१९ को परीक्षा असाध्यै राम्ररी पास गर्नेहरूमा मुख्यत: महिलाहरू छन्- जबकि विश्वका राष्ट्रप्रमुखमा सात प्रतिशत मात्रै महिला छन्।

त्यसो भए कोरोनाभाइरस महामारीविरुद्ध लड्न महिलाहरू किन सफल भए?

तत्काल कदम

आइसल्यान्डकी प्रधानमन्त्री कातरिन याकोबस्तोतिरले आफ्नो देशमा ठूलो सङ्ख्यामा परीक्षण गराएकी छन्।

आइसल्यान्डको जनसङ्ख्या ३,६०,००० छ। त्यहाँ कोभिड-१९ को पहिलो बिरामी पनि नभेटिँदै ज्यानुअरीको अन्त्यतिर नै २० जनाभन्दा बढी मानिसलाई भेला हुनमा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो।

कोभिड-१९ का कारण त्यहाँ १० जनाको मृत्यु भएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो छ।

आइसल्यान्डमा ठूलो सङ्ख्यामा परीक्षण गरिएको छ

औपचारिक रूपमा चिनियाँ भूभाग ताइवानमा राष्ट्रपति साइ इङ-वनले तत्काल प्रकोप नियन्त्रण केन्द्र स्थापना गरिन् र भाइरस सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्न खोजी कार्य तीव्र बनाइन्।

ताइवानले अनुहारमा लगाउने मास्कजस्ता व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्रीको उत्पादन पनि बढायो।

दुई करोड ४० लाख जनसङ्ख्या भएको ताइवानमा छ जनाको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएको छ।

न्यूजील्यान्डमा प्रधानमन्त्री जसिन्डा आर्डनले कोभिड-१९ सन्दर्भमा विश्वकै कडा अडान लिएकी छन्।

अरू मुलुकहरूले ग्राफ उचाइमा नपुर्‍याउने उपाय अनाए पनि उनले सङ्क्रमण नै हुन नदिने उपायमा जोड दिएकी छन्

मुलुकमा छ जनाको ज्यान जाने बित्तिकै लकडाउन गरियो र अहिलेसम्म त्यहाँ १९ जनाको ज्यान गएको छ।

यी मुलुकहरूमा महिला नेतृत्व मात्र साझा कुरा होइन। यी मुलुकहरूले महामारी नियन्त्रण गर्न अपनाएका कतिपय उपाय पनि मिल्दाजुल्दा छन्।

यी मुलुकहरूमा समाजकल्याणकारी प्रणाली विद्यमान छ र सामाजिक विकासका सबैजसो सूचकाङ्कमा उनीहरू माथि छन्।

उनीहरूसँग सङ्कटकालसँग जुझ्न सक्ने बलियो स्वास्थ्य सेवा प्रणाली छ।

त्यसो भए यी नेताहरू केन्द्रित कुरा हो कि- मुलुकहरूमा महिला नेता हुँदा के होला?

बर्लिन अस्पतालको परीक्षण केन्द्र

'यो विविधताको कुरा हो'

पर्यवेक्षकहरू भन्छन्, ती निर्वाचित महिलाहरूले कसरी राजनीति गर्छन् त्यसले भूमिका खेल्ने गर्छ।

यूएन फाउन्डेशनकी सदस्य तथा थ्रीडी प्रोग्राम फर गर्ल्स एन्ड विमिनमा कार्यकारी निर्देशक डा. गीता राव गुप्ता भन्छिन्, "महिलाहरू पुरुषहरूभन्दा फरक शैलीको नेतृत्व गर्छन् भन्ने त मलाई लाग्दैन। तर महिला नेतृत्वमा पुगेपछि निर्णय गर्ने बेलामा विविधता आउँछ।"

उनले बीबीसीलाई भनिन्, "तपाईँसँग पुरुष र महिला दुवैको दृष्टिकोण हुने भएकाले तपाईँले लिने निर्णय सही हुन सक्छ।"

त्यो अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पदेखि ब्राजिलका जइर बोल्सोनारुजस्ता उनीहरूका पुरुष सहकर्मीले गर्ने गरेको राजनीतिक दाउपेच र विज्ञानलाई अस्वीकार गर्ने प्रवृत्तिभन्दा विपरीत छ।

ब्राजिलका राष्ट्रपतिले कोभिड-१९ लाई साधारण फ्लु भन्दै सामाजिक दूरीसम्बन्धी नियमलाई गम्भीर रूपमा लिएका छैनन्

किङ्ग्स कलेज लन्डनमा ग्लोबल इन्स्टीच्यूट फर विमिन लीडरशीपकी निर्देशक रोजी क्याम्पबेल भन्छिन्, "नेतृत्व शैली महिला या पुरुषले जन्मँदै ल्याएका हुँदैनन्।"

"तर समाजमा हाम्रो...


युएसजीएसले उक्त भूकम्पको शक्ति ६.१ म्याग्निट्यूड भएको जनाएको छ।

पाकिस्तानको राष्ट्रिय भूकम्प केन्द्रले  भूकम्प ६.४ म्याग्‌निट्यूड मापन गरिएको भनेको छ।

पाकिस्तानको लाहोर, इस्लामाबाद, पेशावर, मर्री, मनसेहरा, बट्टग्राम,चिनिओट र गिलगिट-बाल्टिस्तानमा भूकम्पको धक्का महसुसु गरिएको डनन्यूजटिभिलाई उल्लेख गर्दै पाकिस्तानको डन समाचारपत्रले लेखेको छ।

भूकम्प गएपछि अत्तालिएका मानिसहरू आआफ्नो घर बाहिर जम्मा भैरहेका बताइएको छ।

इस्लामाबादमा संसदको बैठक चलिरहेका अवस्थामा भूकम्प गएकाले सांसदहरू संसद भवन खाली गरेर बाहिरिएका बताइएको छ।

देशको  विदेशमन्त्रालयको कार्यालय बाहिर मन्त्री शाह मेहमुद कुरेशी लगायतका अधिकारीहरू उभिरहेका तस्बिरहरूपनि सार्वजनिक भएका छन्।

पाकिस्तानी समाचारपत्रहरूका अनुसार हालसम्म हताहतिको विवरणहरू प्राप्त भैसकेका छैनन्।

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार राजधानी दिल्ली, मथुरा, लखनउ लगायत उत्तरी भारतका केही भागमा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको थियो।  दिल्ली र आसपासका क्षेत्र एवं पञ्जाबमा पनि भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

सो भूकम्पको गहिराइ २१० किलोमिटर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मापन गरिएको बताइन्छ। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु अफगानिस्तानमा भएको बताइएको छ।

रोयर्टस समाचार संस्थाले प्रत्यक्षदर्शीलाई उद्धृत गर्दै पाकिस्तान, अफगानिस्तान र भारतका उत्तरी भागमा भवनहरू हल्लिएका उल्लेख गरेको छ।


युक्रेनस्थित विद्रोहीनियन्त्रित इलाकामा मलेसिया एअरलाइन्सको एमएच-१७ विमान क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी खसालिँदा विमानमा सवार सबै २९८ को ज्यान गएको थियो।

सो विमान नेदरल्यान्ड्सको एम्सटर्ड्यामबाट मलेसियाको क्वालालम्पुरतर्फ जाँदै थियो।

निष्कर्ष

बिहीवार नेदरल्यान्ड्सले नेतृत्व गरिरहेको टोलीका अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानकर्ताहरू सो क्षेप्यास्त्र रुसी सैन्य ब्रिगेडको भएको निष्कर्षमा पुगेका थिए।

सो विमान क्षतिग्रस्त हुनुमा आफ्नो कुनै खाले संलग्नता नरहेको रुसले  दाबी गर्दै आएको छ।

मस्कोको रक्षा मन्त्रालयले "डच अनुसन्धानकर्ताहरूले प्रस्तुत गरेको निष्कर्ष आफूले स्वीकार नगर्ने" बताएको छ।

यसअघि उसले एमएच१७ विमान खसाल्नमा आफ्नो कुनै पनि अस्त्रहको प्रयोग नभएको भनेर जोड दिएको थियो।

तर अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानकर्ताहरूको टोलीले सो क्षेप्यास्त्र ओसार्न प्रयोग भएका सबै गाडीहरू रुसी सशस्त्र फौजको भएको निष्कर्ष निकालेको थियो।

अनुसन्धान टोलीले पत्रकार सम्मेलनमा एक क्षतिग्रस्त क्षेप्यास्त्र प्रदर्शन गरेको छ।

पूर्वी युक्रेनस्थित विद्रोही नियन्त्रित क्षेत्रबाट सो क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको थियो।

सो क्ष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेप्यास्त्र प्रहार गरिएपछि मलेसिया एअरलाइन्सको विमानमा सवार १९३ जना डच नागरिक, मलेसियाका ४३ तथा अस्ट्रेलियाका २७ जनाको ज्यान गएको थियो।

त्यस्तै इन्डोनेसिया, ब्रिटेन, बेल्जियम, जर्मनी, फिलिपिन्ससहित अन्य देशका मानिस पनि मारिएका थिए।

उल्लङ्घन

रुसको त्यस्तो कार्य, अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन भएको नेदरल्यान्ड्स तथा अस्ट्रेलियाले बताएका छन्।

एक विज्ञप्ति जारी गर्दै नेदरल्यान्ड्स सरकारले तथा अस्ट्रेलियाकी विदेशमन्त्री जुली बिशपले सो घोषणा गरेका हुन्।

तर कुनै पनि देशलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन गरेकोमा जिम्मेवार ठहराउनका लागि 'एउटा जटिल कानुनी प्रक्रिया' आवश्यक हुने सो विज्ञप्तिमा जनाइएको छ।

अस्ट्रेलिया तथा नेदरल्यान्ड्स दुवैले पहलो कदमस्वरूप वार्तामा आउनका लागि रुसलाई आह्वान गरेका छन्। तर सो मुद्दालाई अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा पुर्‍याउने सम्भावना तत्कालका लागि उनीहरूले थाँती राखेका छन्।

त्यसको केही घण्टापछि नै युरोपेली सङ्घ (ईयू), उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन (नेटो) तथा ब्रिटिश विदेशमन्त्री बोरिस जन्सनले पनि रुसलाई सो घटनाको जिम्मेवारी लिन आ-आफ्ना तर्फबाट आह्वान गरेका छन्।

रुसी पक्षधर पृथक्तावादीहरू तथा युक्रेनी फौजबीचको द्वन्द्व उत्कर्षमा पुगेका बेला २०१४ को जुलाई १७ तारिखमा सो विमानमा क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको थियो।


युक्रेनी राष्ट्रपतिसँग ट्रम्प

योरी लुत्सेन्कोका अनुसार जो बाइडन र उनका छोरा हन्टर बाइडनमाथि कुनै अनुसन्धान भए त्यो अमेरिकाबाट सुरु हुनुपर्छ।

उनले भने, "युक्रेनी कानुनअनुसार जो बाइडन र हन्टर बाइडनमाथि अनुसन्धान गर्नुपर्ने कुनै कारण मलाई थाहा छैन।"

बाइडन बावुछोरामाथि युक्रेनमा भ्रष्टाचारसम्बन्धी अनुसन्धान सुरु गराउने प्रयास ट्रम्पले गरेको थाहा भएपछि अमेरिकी संसद्‌मा उनीविरुद्ध महाभियोग लगाउने विषयमा छानबिन हुँदैछ।

आगामी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा डेमक्र्याटिक पार्टीबाट उम्मेदवार बन्ने अनुमान गरिएका जो बाइडनविरुद्ध ट्रम्पले युक्रेनमा भ्रष्टाचारसम्बन्धी अनुसन्धान गर्न त्यहाँका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई दबाव दिएको आरोप लागेको छ।

ट्रम्पविरुद्ध अनुसन्धान

ह्वाइट हाउसले पछि सार्वजनिक गरेको वार्ताको लिखित प्रतिलिपिमा त्यसलाई पुष्टि गर्ने आधार देखिएको छ।

डेमक्र्याटिक सांसदहरूले ट्रम्पविरुद्ध संसदीय समितिमै अनुसन्धान सुरु गराएका छन्।

जो बाइडनले राष्ट्रपति पदका लागि निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ

बराक ओबामाका उपराष्ट्रपति बाइडनले आफ्ना छोरा कार्यरत एउटा कम्पनीविरुद्ध ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अनुसन्धान गरिरहेका युक्रेनका उच्च अभियोजनकर्तालाई पदमुक्त गर्न उक्साउन खोजेको आरोप ट्रम्प र उनका सहयोगीहरूले लगाउने गरेका छन्।

हन्टर बाइडन सन् २०१४ मा युक्रेनको एउटा प्राकृतिक ग्यास कम्पनीका निर्देशक थिए। त्यतिबेला उनका बुवा युक्रेनबारे अमेरिकी नीति हेर्ने मुख्य भूमिकामा थिए।

राजनीति

अहिले जो बाइडन सन् २०२० मा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्पलाई चुनौती दिने डेमक्र्याटिक उम्मेदवारको प्रबल दाबेदार हुन्।

'हन्टर बाइडनबारे कुनै अनुसन्धान भए त्योअमेरिकामा हुनु्पर्छ'

युक्रेनस्थित बीबीसीका संवादताता जोनाह फिशरसँग कुरा गर्दै योरी लुत्सेन्कोले हन्टर बाइडन कार्यरत उक्त प्राकृतिक ग्यास कम्पनीबारे अनुसन्धान गर्ने कुनै योजना नरहेको बताए।

उनले गत महिना मात्र मुख्य अभियोजनकर्ताको पदबाट अवकाश पाएका हुन्।

उनले हन्टर बाइडनबारे कुनै अनुसन्धान भए त्यो अमेरिकाबाट सुरु हुनुपर्ने बताए। उनले भने, "यो अमेरिकाको अधिकार क्षेत्र हो।"

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका वरिष्ठ सहयोगीहरूले चाहिँ ट्रम्पको व्यवहारको प्रतिरक्षा गर्दै उनका डेमक्र्याटिक प्रतिद्वन्द्वी जो बाइडनको विपक्षमा उभिएका छन्।

डेमक्र्याटहरूले ट्रम्पले बाइडनलाई बदनाम गर्न अवैधानिक रूपमा विदेशी सहयोग लिन खोजेको आरोप लगाएका छन्। जो बाइडन राष्ट्रपति निर्वाचनमा डेमक्र्याटिक दलका तर्फबाट उम्मेदवारहरूको अग्रपङ्क्तिमा छन्।

ट्रम्पको प्रतिरक्षा

ट्रम्पका एक प्रमुख सहयोगी स्टीभन मिलरले युक्रेन प्रकरणका ट्रम्प आफैँ मुख्य उजुरीकर्ता भएको बताएका छन्।

उनले सत्य पत्ता लगाउनु अमेरिकाको राष्ट्रिय हितका पक्षमा भएको बताए।

तर डेमक्र्याट एडम शिफले चाहिँ ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति पुटिन तथा अन्य विश्वनेताहरूसँग गरेका कुराकानीको पनि अनुसन्धान गर्नुपर्ने र त्यसो गरिएमा मात्रै ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षालाई बेवास्ता गरेको वा नगरेको थाहा हुने बताएका छन्।

युक्रेनी अधिकारीहरूलाई लगाएर बाइडनको कमीकमजोरी बाहिर ल्याउने ट्रम्पले खोजेपछि प्रतिपक्षी डेमक्र्याटहरूलाई ट्रम्पविरुद्ध महाभियोग लगाउने प्रक्रिया थाल्न ऊर्जा प्रदान गरेको छ।

महाभियोगका लागि छानबिन

जुलाई २५ मा भएको ट्रम्प-जेलोन्स्की फोनवार्ताबारे संसदीय समितिले छानबिन गरिरहेको छ।

गत महिना दर्ता गरिएको एउटा उजुरीमा अमेरिकी गुप्तचर निकायभित्रकै एक गोप्य सूचनादाताले राष्ट्रपतिले आफ्नो पदीय शक्ति प्रयोग गरेर सन् २०२० को निर्वाचनमा...


युद्धका कारण विभाजित यमनको हालसालै गठन भएको सरकारका सदस्यहरू सवार विमान छिमेकी साउदी अरबबाट आएर अवतरण गरेको केही बेरमै कम्तीमा एउटा विस्फोट भएको विवरण प्राप्त भएको छ।

घटनामा हताहत हुने सहायतामा जुटेका मानिसका साथै अधिकारीहरू पनि रहेको बताइएको छ।

तर त्यहाँका प्रधानमन्त्रीले आफू र मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरू "सकुशल" रहेको बताएका छन्।

देशका सूचनामन्त्रीले हूथी विद्रोहीहरूले "कायरतापूर्ण आतङ्कवादी कार्य" गरेको आरोप लगाएका छन्।

सन् २०१५ देखि यमन द्वन्द्वको चपेटामा परेको छ।

साउदी अरबले नेतृत्व गरेको अरब राष्ट्रहरूको समूहले हूथी विद्रोहीहरूलाई परास्त गर्न र राष्ट्रपति अब्दराबा मन्सुर हादीको शासन पुन: स्थापित गर्नका लागि सैन्य कारबाही सुरु गरेसँगै यमनमा समस्या देखा परेको हो।

त्यहाँ द्वन्द्वका कारण १,१०,००० भन्दा बढीले ज्यान गुमाएको बताइएको छ। अनि लाखौँ मानिस भोकमरीको सिकार भएका छन्। कोभिड-१९ महामारीले यमनको अवस्था झन् कमजोर बनाइदिएको छ।

भिडिओमा के देखिन्छ?

स्वागतका लागि विमानस्थल पुगेको भिड

भिडिओमा विमानबाट यात्रीहरू ओर्लिँदै गरेका बेला ठूलो विस्फोट भएको देख्न सकिन्छ।

मन्त्रीहरूको स्वा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गतका लागि पुगेको भिड एयरपोर्ट टर्मिनलबाट बाक्लो धूँवा निस्किएको देखे पछि भागेका थिए।

त्यसको केही समयमै गोली चलेको आवाज सुनिएको थियो। समाचारसंस्था एएफपीका संवाददाताले आफूले कम्तीमा दुईवटा विस्फोट सुनेको बताएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय समन्वयसम्बन्धी मामिला हेर्ने एक मन्त्रीले पनि दुई पटक विस्फोटन भएको बताए। हालसम्म घटनाको कारण स्पष्ट हुन सकेको छैन।

साउदी अरबको एउटा टेलिभिजन च्यानलले प्रसारण गरेको भिडिओमा धावनमार्गमा क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरिएसँगै विस्फोट भएको देखिन्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रसले आफ्ना एक कर्मचारीको पनि मृत्यु भएको जनाएको छ।

यमनको एउटा समाचार वेबसाइट अल-मस्दरले श्रम मन्त्रालयका उपसचिवको मृत्यु भएको र दुई उपमन्त्री घाइते भएको उल्लेख गरेको छ।

प्रधानमन्त्री मीन अब्दुल मलिक सइदसहित मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूलाई आक्रमणलगत्तै सुरक्षित स्थलमा लगिएको थियो।

सन् २०१९को अगस्टमा सैन्य परेडका बेला हुथि विद्रोहीहरूले गरेको आक्रमणमा ३६ जनाको मृत्यु भएको थियो।

हवाई आक्रमण

यसबीच हूथी विद्रोहीहरूको नियन्त्रणमा रहेको यमनको राजधानी सानामा बुधवार राति हवाई आक्रमण भएको विवरणहरू आएका छन्।

सरकारको नियन्त्रणमा रहेको एडेन सहरमा भएको आक्रमणको केही घण्टामा सानामा हवाई आक्रमण भएको बताइएको छ।

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार सानाको आकाशमा लडाकु विमानको आवाज सुनिएको थियो र त्यसपछि विस्फोटहरू भएका थिए।

यमन सरकारको समर्थन गर्दै आएको साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले ती हवाई आक्रमण गरिएको ठानिएको छ।


युनिसेफले जम्मा १ लाख ४० हजार मात्रै बालबालिकाको विद्यालयमा पहुँच भएको जनाएको छ।

म्यानमारको रखाईन राज्यमा फैलिएको हिंसापछि लाखौंको संख्यामा भएको रोहिंज्या मुसलमानहरूको विस्थापनको एक वर्षमा सार्वजनिक भएको एउटा प्रतिवेदनमा युनिसेफले बांग्लादेशको कोक्स बजारस्थित शरणार्थी शिविरहरूमा एकदमै सामान्य सुविधाहरू मात्रै रहेको जनाएको छ।

'पहिलो रोहिंज्या परिवार म्यानमार फिर्ता’

म्यानमारः रोहिंज्या नरसंहारमा 'फेसबुकको भूमिका'

संकट

युनिसेफले बांग्लादेशमा रहेका रोहिंज्या शरणार्थीहरूसँग गत वर्ष संकट सुरु भए यता काम गर्दै आएको छ।

बालबालिकाको संरक्षणका लागि चाहिने आधारभूत सुविधाका उपायहरू अपनाइँदै आएको छ।

त्यस्ता शिविरहरूमा ठूलो खालका रोग फैलिन नदिन रोकथाम गरेको विषयलाई युनिसेफले एउटा सफलता मानेको छ।

तर शिक्षा क्षेत्रमा भने संकट देखिएको छ।

रोहिंज्या शरणार्थी फिर्तीबारे भेटवार्ता

'फर्कने रोहिंज्या शुरुमा शिविरमा'

अभाव

यो वर्षको जुलाई महिनासम्म १ लाख ४० हजार बालबालिकाहरूका लागि अध्ययन केन्द्र बन्न सकेको छ।

तर कोचाकोच कक्षा कोठाहरूमा पानीको अभाव छ र सहमति जनाइए अनुसारका पाठ्यक्रमहरू छैनन्।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ती शरणार्थीहरू फर्काउने योजनामा अहिलेसम्म कुनै सहमति नभएकोले युनिसेफले गुणस्तरीय शिक्षाका लागि लगानी गर्न तत्काल आवश्यक भइसकेको जनाएको छ।


युरोपका देशहरूमा दैनिक कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका सङ्ख्या महिनौँपछि सबैभन्दा धेरै हुन थालेका छन्।

स्पेन, इटली र जर्मनीमा अत्यधिक वृद्धि देखिएका छन्।

साथै एसियाको दक्षिण कोरियामा पाँच महिनायता सर्वाधिक वृद्धि देखिएको छ।

भारतमा अत्यधिक

भारतमा बिहीवार सर्वाधिक दैनिक वृद्धि देखिएको छ।

त्यहाँ एकै दिनमा थप ६९,६७२ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भेटिएका छन्।

योसँगै त्यहाँ कुल २८ लाख भन्दा धेरै मानिसमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छन्।

बिहीवार थप ९९७ सहित भारतमा कुल ५३,८८६ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

अमेरिका र ब्राजिलपछि भारत सबभन्दा धेरै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भेटिएको मुलुक हो।

युरोपमा पनि बढ्न थाले

बुधवार स्पेनमा ३,७१५ नयाँ सङ्क्रमित फेला परे।

जुनको अन्त्यताका स्पेनमा कडा लकडाउन हटाएपछि यो सबभन्दा धेरै सङ्ख्या हो।

इटलीमा बुधवार ६४२ नयाँ सङ्क्रमित फेला परे जुन मेको अन्त्ययता त्यहाँ दैनिक देखिएको सबभन्दा धेरै सङ्क्रमितको सङ्ख्या हो।

जर्मनीमा १,७०७ जना सङ्क्रमित पाइएका छन् जुन एप्रिलयता कै धेरै हो।

फ्रान्समा पनि मे महिनामा जत्तिकै परिमाणमा सङ्क्रमणहरू बढ्न थालेका छन्। बुधवार त्यहाँ थप ३,८०० सङ्क्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मित भेटिएका छन्।

कैयन् युरोपेली देशहरूले यात्रामा नियन्त्रण गर्ने उपाय तथा सामाजिक दूरी तथा मास्क लगाउने नियम लगाएका छन्।

एसियामा पनि बढ्यो

दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरूले सोलमा १० जनाभन्दा धेरै मानिस भेला हुन नपाउने नियम ल्याएका छन्।

त्यहाँ पाँच महिना यताकै धेरै सङ्क्रमित फेला परेपछि यो महिनाको अन्तसम्म उक्त नियम लागु गरिने बताइएको छ।

पछिल्लो समय त्यहाँ एउटा चर्चमा देखा परेको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सोलका एक सयभन्दा धेरै ठाउँमा फैलिएको छ।

साराङ्ग जेइल चर्चले दक्षिण कोरियाली सरकारको चर्को आलोचना गर्दै आएको छ।

आफूहरूलाई अन्यायपूर्ण ढङ्गले निशानामा पारिएको भन्दै चर्चका कतिपय सदस्यले भाइरस परीक्षण गराउन पनि अटेर गरेका छन्।

कोरोनाभाइरस महामारीमा बुबाको मुख हेर्ने दिन


युरोपबिचको एकता बलियो पार्नुपर्ने पक्षमा उभिएका एक जना उदार मध्यपन्थी नेता माक्रोंले चरम दक्षिणपन्थी राष्ट्रवादी नेतृ मारिन ल पेनलाई पराजित गरेका हुन्।

लगभग सबै मतगणना भइसक्दा माक्रोंले करिव दुई तिहाई मत पाएका छन्।

चुनावी परिणामपछि उनका हजरौँ समर्थकहरुले खुशी मनाउँदै दैशको झण्डा फहराउँदै प्यारिसको लुभ्र संग्राहलय बाहिर विजयोत्सव मनाएका छन्।

एकता

राष्ट्रपति निर्वाचित माक्रोंले उनीहरुलाई सम्बोधन गर्दै परिवर्तनको पक्षमा सांसदहरुको समर्थन जुटाउने र हाल विभाजित रहेको फ्रान्सलाई एकताबद्ध बनाउने बताए।

फ्रान्सको राष्ट्रपतीय चुनावमा माक्रों विजयी

एमानुएल माक्रों को हुन्?

उनका प्रतिद्वन्द्वी मारिन ल पेनले चाहिं उनको दल न्याश्नल फ्रन्ट पार्टी अब सबैभन्दा बलियो विपक्षी दल बनेको बताइन्।

३९ वर्षिय माक्रोंले अर्को आइतबारसम्म राष्ट्रपति फ्राँस्वा ओलान्दको उत्ताराधिकारीको रुपमा पदभार ग्रहण गर्ने बताइएको छ।

फ्रान्सको राष्ट्रपति चुनावमा एमानुएल माक्रोंको जितलाई युरोपेली संघ विरोधी नीतिहरुको पराजय भन्दै युरोपभरबाट स्वागत भएको छ।

स्वागत

मारिन ल पेनले प्रस्तुत गरेको इयुबाट अलग हुने धारणा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पराजित भएकोमा युरोपेली नेताहरु आश्वस्त भएको जस्तो देखिन्छ।

जर्मन चान्सलर एङ्गेला मर्कलले माक्रोंलाई टेलिफोन गरि बधाई दिएकी छन् र उनको सफलता बलियो र एकताबद्ध युरोपको विजय भएको बताएकी छन्।

युरोपेली कमिसनका प्रमुख जाँ क्लाउड योङकरले त्यस्तै खालका धरणा राखेका छन्।

ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टरिजा मेले चाहिं उनलाई टेलीफोन गरी इयुबाट ब्रिटेनको बहिर्गमनका बारेमा कुराकानी गरेकी छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले समाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत उनलाई बधाई दिंदै आफूले मिलेर काम गर्न चाहेको बताएका छन्।


युरोपमा खोपको अभाव हुनसक्छ भन्ने आशङ्का बढिरहेका बेला जर्मनीले मोनोक्लोनल एन्टीबडीज उपचार विधि अपनाउने भएको छ

त्यो नयाँ विधि भनेको मोनोक्लोनल एन्टीबडीको प्रयोग हो।

जर्मनीका स्वास्थ्यमन्त्री यान्स स्पानका अनुसार उनको सरकारले यसका लागि प्रयोग हुने नयाँ औषधि खरिद गरिसकेको छ।

यो औषधि प्रयोग गर्ने जर्मनी युरोपेली संघमा पहिलो देश हुनेछ।

मोनोक्लोनल एन्टीबडी के हो र यसले कसरी काम गर्छ त?

मोनोक्लोनल एन्टीबडीको व्याख्या

एन्टीबडीलाई शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीको "योद्धा"को रुपमा व्याख्या गर्न सकिन्छ।

जब कोरोनाभाइरसले तपाईँको शरीरलाई सङ्क्रमण गर्छ, भाइरसको सतहमा देखिने काँडाजस्तो भाग स्पाइक प्रोटीनमा टाँसिएका एन्टीबडीले तिनलाई कोषमा प्रवेश गर्न रोक लगाउँछ।

तर हामी धेरै भिन्न प्रकारका एन्टीबडीहरू उत्पादन गर्छौं। तीमध्ये सबैभन्दा शक्तिशालीलाई न्यूट्रलाइजिङ एन्टीबडी भनिन्छ।

कोरोनाभाइरसलाई हमला गर्ने एन्टिबडीजको चित्रण

त्यसैले वैज्ञानिकहरूले तीमध्येबाट जुन एन्टीबडी स्पाइकमा सबैभन्दा राम्ररी टाँसिन्छन् तिनैलाई "छानेका" छन्।

त्यसरी छानिएको एन्टीबडीलाई प्रयोगशालामा ठूलो सङ्ख्यामा उत्पादन गरिन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्छ जसलाई मोनोक्लोनल एन्टीबडी पनि भनिन्छ किनभने ती सबैलाई एउटा एन्टीबडी कोषबाट क्लोन गरिएको हो।

जब बिरामीहरूलाई एन्टीबडी दिइन्छ, यसले उनीहरूको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई तत्कालै बलियो बनाउँछ।

तर मोनोक्लोनलहरू बनाउँदाको समस्या भनेको यो एकदमै महङ्गो र समय धेरै लाग्ने हुन्छ। सही कोषलाई क्लोन गर्न छुट्टै राख्नुपर्ने भएकोले यसका लागि धेरै समय लाग्छ।

एउटा सेतो रक्तकोषबाट एन्टीबडी क्लोन गरेपछि त्यसलाई मोनोक्लोनल भनिन्छ

मोनोक्लोनल एन्टीबडीको उपचार विधि यसअघि प्रयोग गरिसकिएको प्लाज्मा उपचार विधिभन्दा धेरै फरक छ।

यसमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट निको भइसकेका मानिसहरूको प्लाज्मा निकालेर बिरामीलाई दिइन्छ त्यसैले ती भिन्नाभिन्नै एन्टीबडीजमा आधारित हुन्छ जुन भाइरसको विभिन्न भागहरूमा टाँसिन्छ।

यो पहिला प्रयोगमा आएको छ?

सन् १९८० यता मोनोक्लोनल एन्टीबडीलाई औषधिको रुपमा प्रयोग गर्न थालिएको हो र क्यान्सरको लगायतका थुप्रै रोगहरूको उपचारमा यो प्रयोग गरिन्छ।

अमेरिकाको नर्सिङ होमहरूमा गरिएको एउटा अध्ययनका अनुसार प्रयोगशालामा ठूलो मात्रामा उत्पादन गरिने मोनोक्लोनल एन्टीबडीलाई मानिसमा कोरोनाभाइरस विकास हुनबाट जोगाउन प्रभावकारी माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि सन् २०२० को अक्टोबरमा उनको उपचारका लागि अमेरिकाको औषधि उत्पादक कम्पनी इलाइ लिलीले बनाएको कोभिड-१९ को मोनोक्लोनल प्रयोग गरिएको थियो।

क्लोनका लागि सही कोषको पहिचान गरेर मोनोक्लोनल एन्टीबडी बनाउने भएकोले यो महङ्गो र धेरै समय लाग्ने हुन्छ

योसँगै अमेरिकाकै बायोटेक कम्पनी रिजेनेरनले बनाएको अरू दुईवटा एन्टीबडी पनि प्रयोग गरिएको थियो।

यी मोनोक्लोनलहरू भाइरसको स्पाइकका अलि फरक ठाउँमा टाँसिएका थिए। त्यसैले यदि भाइरस परिवर्तित भए त्यसको संरचना परिवर्तन हुन्छ र कम्तीमा एउटाले अझै पनि काम गर्छ।

विगतमा रिजेनेरनले इबोलाको उपचार गर्नका लागि पनि मोनोक्लोनल एन्टीबडी उत्पादन गरेको थियो।

तर मोनोक्लोनल उत्पादन गर्न निकै धेरै खर्च लाग्छ। कोभिड-१९ का खोपहरूको परीक्षण सफल भएपछि यो उपचार विधि दोस्रो विकल्पका रुपमा देखिएको छ।

एस्ट्राजेनेकाले खोपको मात्रामा ६० प्रतिशतसम्म कटौती गर्नसक्ने भन्ने विवरणहरू आएका छन्

जर्मनीको विकल्प किन?

खोप उत्पादकहरूले सहमति जनाएअनुसार युरोपेली सङ्घलाई खोपको आपूर्ति नगर्ने सम्भावना रहेको...


युरोपमा सङ्क्रमणको नयाँ लहर देखा परिरहेका बेला डब्ल्यूएचओको त्यस्तो चेतावनी आएको हो

डब्ल्यूएचओका आपत्कालीन मामिलाका प्रमुख डा. माइक रायनले अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य नभएमा मृतकको सङ्ख्या अझ बढी हुनसक्ने बताएका छन्।

गत वर्षको अन्त्यमा चीनमा कोभिड-१९ देखा परेयता यस रोगबाट अहिलेसम्म ज्यान गुमाउने मानिसहरूको सङ्ख्या १० लाख पुग्न लागेको छ।

सङ्क्रमितहरू बढ्ने क्रम जारी रहँदा अहिलेसम्म विश्वभरि तीन करोड २० लाखभन्दा बढी मानिसमा यो भाइरसले सङ्क्रमण गरेको पुष्टि भएको छ।

हिउँद आउन लाग्दा उत्तरी गोलार्धका थुप्रै देशमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहर सुरु हुन लागेको देखिन्छ।

किन चेतावनी

माइक रायनका अनुसार अहिलेको गति कायम रहने अवस्थामा खोप तयार हुनुअगाडि नै थप १० लाख मानिसको मृत्यु हुने उच्च सम्भावना छ।

उनले यस रोगको उपचार पद्धतिमा सुधार आइरहँदा मृत्युदर भने घटिरहेको बताए।

तर उनले भने, "सुधार गरिएको उपचार पद्धति र प्रभावकारी खोप मात्रै पनि २० लाखको सीमा रोक्न पर्याप्त नहुन सक्छन्।"

माइक रायनले सरकारहरूलाई कोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न आवश्यक हरेक उपाय अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्

रायनले सरकारहरूलाई क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न आवश्यक हरेक उपाय अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्।

"जबसम्म हामी सबथोक गर्दैनौँ तपाईँले भनिराखेको सङ्ख्या काल्पनिक मात्र हुनेछैन। बरु दुर्भाग्यवश त्यो निकै सम्भावित हुनेछ।"

युरोपमा फेरि चिन्ता

केही दिनयता युरोपमा फेरि ठूलो सङ्ख्यामा देखिने क्रम सुरु भएको छ।

त्यसले गर्दा पहिलो लहर उत्कर्षमा रहेका बेला लगाइए झैँ देशव्यापी लकडाउन हुनसक्ने चेतावनी दिइएको छ।

युरोपको अवस्थाबारे डा. रायनले भने, "समग्रमा उक्त विशाल क्षेत्रमा हामीले यस रोगको चिन्ताजनक वृद्धि देखिरहेका छौँ।"

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

उनले युरोपेलीहरूले लकडाउन लगाउने अवस्था छल्नका लागि के पर्याप्त कामहरू गरिएको छ त भनेर आफैँलाई प्रश्न गर्न आग्रह गरे।

परीक्षण र सङ्क्रमितको संसर्गमा आएका व्यक्तिको पहिचान, क्वारन्टीन र सामाजिक दूरीको कायम गर्ने जस्ता विकल्पहरू लागु भए नभएको समेत मूल्याङ्कन गर्न आग्रह गरे।

डब्ल्यूएचओ मुख्यालय जिनिभामा बोल्दै उनले भने, "लकडाउन भनेका अन्तिम विकल्प हुन्।"

विश्वको अवस्था

अहिलेसम्म अमेरिका, भारत र ब्रजिलमा सर्वाधिक  सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

यी तीन देशको कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या मात्र डेढ करोडभन्दा माथि छ।

विश्वभरि कोभिड-१९ बाट ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या १० लाख हाराहारी पुगेको छ

अमेरिकाका अग्रणी सङ्क्रामक रोग विज्ञ एन्थनी  फाउचीले आफ्नो देशमा अहिलेसम्म सङ्क्रमणको पहिलो लहर नै अन्त्य नभएको बताए।

उनले सीएनएनसँग भने, "दोस्रो लहरको कुरा गर्नुभन्दा किन हामीले हिउँद वा शरद्का लागि तयार हुने कुरा नगर्ने?"

अमेरिकामा अहिलेसम्म यो भाइरसबाट ७० लाखभन्दा बढी सङ्क्रमित भएका छन्। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग सम्बन्धित कारणले दुई लाख जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

त्यसपछि रहेको भारतमा ५८ लाखभन्दा बढी मानिस सङ्क्रमित भएका छन्। त्यहाँ ९२,००० जनाभन्दा बढीले त्यहाँ ज्यान गुमाइसकेका छन्।


युरोपली परिषद्का अध्यक्ष डोनल्ड टुस्कले ब्रसल्स बैठकले ब्रेक्जिट वार्ताबारे दृढ र निष्पक्ष कार्यादेश अनुमोदन गरेको बताए।

ब्रिटेन अलग हुने प्रक्रियामा पर्याप्त प्रगति नभएसम्म भविष्यमा उसँगको कुनै प्रकारका व्यापार सम्बन्धहरुबारे वार्ता नगरिने बताइएको छ।

इयुले ब्रिटेनमा रहेका ३० लाख युरोपेली नागरिक र युरोपेली महादेशमा रहेका १० लाख ब्रिटिश नागरिकबारे सुनिश्चितता खोज्नुका साथै विद्यमान प्रतिबद्धताहरु पूरा गर्न ब्रिटेनले कति रकम तिर्नुपर्छ भन्ने विषयमा काम गर्नेछ।

ऐक्यबद्धता

सदस्य राष्ट्र र इयुका सबै संयन्त्रबीच उच्चस्तरको सहमतिको प्रशंसा गर्दै इयुका नेताहरुले जर्मन चान्सलर एंगेला मर्केलप्रति ऐक्यबद्धता जाहेर गरेका छन्।

यसअघि युरोपली परिषद्का अध्यक्ष टुस्कले बाँकी २७ सदस्य राष्ट्रहरु एकताबद्ध रहनुपर्ने बताएका थिए।

आगामी जुन ८ तारिखमा ब्रिटेनमा आमनिर्वाचन नहुञ्जेल लण्डन र इयुबीच औपचारिक वार्ता शुरु हुने छैन।

ब्रसल्स बैठकका लागि शनिबार बिहान त्यहाँ पुगेका टुस्कले भने, "हामी इयु-२७ का रुपमा एकताबद्ध रहनुपर्दछ। त्यसो भएमात्रै हामीले वार्ताहरु निष्कर्ष पुर्याउन सक्दछौँ जसको अर्थ हाम्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो एकता ब्रिटेनको हितमा पनि छ भन्ने हुन्छ।"

फाइदा

हालै इयुका २७ नेताहरुलाई लेखेको पत्रमा उनले ब्रिटेनसँगको भावी सम्बन्धबारेको वार्ताअघि "मानिस, पैसा र आयरल्याण्ड" बारे प्रगति हुनुपर्ने बताएका थिए।

ब्रिटेनले इयुसँगको भावी व्यापार सम्बन्धहरुबारेका वार्तामा ढिलाइ गर्न नचाहेको बताउँदै आएको छ।

यसैबीच जर्मन अर्थमन्त्रीले ब्रेक्जिटसम्बन्धी वार्ताहरु टुंगिएपछि ब्रिटेनले इयुका २७ सदस्य राष्ट्रहरुबाट फाइदा लिन नपाउने बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, "निःशुल्क खाना खान पाइंदैन। ब्रिटिशहरुले यो कुरा थाहा पाइराख्नुपर्यो।"


युरोपेली देशहरूले भने दुवै देशलाई संयम अपनाउन आह्वान गरेका छन्।

बुधवार राति इजरेलले सिरियामा रहेका इरानी सैन्य संरचनाहरूमा हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ।

 इरानले गोलान हाइट्समा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको उसको आरोप छ।

जिम्मेवार

इजरेल र इरानबीच तनाव चर्कँदै गएर दुवै देशले एकअर्काका सैन्य निशानामा प्रत्यक्ष आक्रमण थालेपछि ह्वाइट हाउसले त्यसका लागि इरानको रेभ्युल्युश्नरी गार्डलाई जिम्मेवार ठहर्‍याएको छ।

अमेरिकाले इरानसँगको परमाणु सम्झौताबाट बाहिरिने घोषणा गरेलगत्तै इजरेल र इरानबीच सैन्य तनाब चर्किएको छ।

दुई देशले एकअर्काका सैन्य निशानामा प्रत्यक्ष आक्रमण थालेपछि ब्रिटेन, फ्रान्स, जर्मनी र रुसले संयम अपनाउन आह्वान गरेका छन्।

इजरेलले बुधवार राति  उसले गरेका हवाई आक्रमणमा सिरियामा रहेका सबै इरानी सैन्य पूर्वाधार निशानामा पारिएको बताएको छ।

गोलान हाइट्समा रहेको उसको सैन्य अखडामा इरानी रेभ्युल्युश्नरी गार्डले २० वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि ती हवाई आक्रमण गरिएको इजरेलको भनाइ छ।

विश्लेषकहरू भन्छन् मध्यपूर्वका यी दुई कट्टर क्षेत्रीय दुश्मनबीच प्रत्यक्ष सैन्य लडाइँ चर्कने डरले विश्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

व्यापी चिन्ता बढेको छ।

सिरियाली अभियानकर्मीहरूका अनुसार इजरेलले गरेका आक्रमणमा कम्तीमा २३ जना मानिस मारिएका छन्।


युरोपेली नेताहरूले ट्रम्पको कदम एकपक्षीय भएको भन्दै त्यसको कडा आलोचना गरेका छन्।

ट्रम्पले एक महिनाका लागि ईयूका यात्रुलाई अमेरिका प्रवेश निषेध गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि त्यसको चौतर्फी असर देखिन थालेको छ।

अमेरिका, युरोप र एशियाका शेयरबजारहरू नाटकीय रूपमा ओरालो लागेका छन्।

असर

न्यूयोर्कको डाउ जोन्स सूचकाङ्क सात प्रतिशतले तल झरेपछि कारोबारहरू बन्द गरिएका छन्।

लण्डन, प्यारिस र फ्र्याङ्कफर्टका शेयर बजार खुलेलगत्तै पाँच प्रतिशतभन्दा कम विन्दुमा खस्किन थालेका थिए।

ट्रम्पको पछिल्लो घोषणाका कारण एटलान्टिक महासागर वारपार गर्ने वायुसेवाहरूमा नराम्रो असर परेको छ।

शुक्रवार मध्यरातपछि ३० दिनसम्म ईयूका २६ देशका यात्रुलाई अमेरिका प्रवेशमा रोक लगाइँदैछ।

युरोपेली आयोग र परिषद्का प्रमुखहरूले विश्वव्यापी सङ्कट उब्जाएको नयाँ भाइरस नियन्त्रणका लागि आपसी सहयोग आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका छन्।

अमेरिकी यात्रा प्रतिबन्ध नलागेको आयरल्यान्डले दुई साताका लागि विद्यालहरू बन्द गरेको छ।

स्पेनका एक मन्त्रीलाई भाइरस सरेपछि सबै मन्त्रीहरूको स्वास्थ्य परीक्षण भइरहेको छ। त्यहाँ सबै फुटबल खेलहरू बन्द गरिए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का छन्।

बेइजिङद्वारा खण्डन

बेइजिङले कोरोनाभाइरसको प्रकोपलाई सुरुमा ढाकछोप गर्न खोजेको भन्ने वासिङ्टनको भनाइको चीनले आलोचना गरेको छ।

त्यसअघि ह्वाइटहाउसका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार रोबर्ट ओ ब्रायनले चिनियाँ ढिलाइका कारण विश्वलाई तयारी गर्न दुई महिना लागेको प्रतिक्रिया दिएका थिए।

जबाफमा बेइजिङका परराष्ट्र मन्त्रालयका एक प्रवक्ताले अमेरिकाले चीनलाई आक्रमण गर्न खर्चिरहेको ऊर्जा भाइरसविरुद्ध लड्न सदुपयोग गर्नु पर्ने बताए।

चिनियाँ अधिकारीहरूले नयाँ भाइरसबारे थाहा पाएका चिकित्सकहरूलाई चुप लगाउन खोजेका थिए।

अहिले त्यहाँका सरकारी सञ्चारमाध्यमले भाइरस रोकथाम गर्ने सफलतामा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छन्।

चीनका सङ्क्रमण ओरालो

चीनले आफ्नो सीमाभित्र कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलने क्रमले उच्चतम विन्दुमा पुगेर अब ओरालो लाग्न थालेको जनाएको छ।

बिहीवार पूरै देशमा जम्मा १५ जनामा मात्र नयाँ सङ्क्रमण भेटिएको चीनले जनाएको छ।

कोरोनाभाइरसको प्रकोप सुरु भएको मध्य चिनियाँ शहर वुहानमा पहिलो पटक निकै कम सङ्क्रमण पाइएको छ।

चिनियाँ सरकारले दशौँ लाख मानिसमा लगाएको यात्रा प्रतिबन्ध हटाउँदै व्यवसायहरूलाई पुन: खोल्न आह्वान गरेको छ।

साङ्घाईस्थित बीबीसी संवाददाता रोबिन ब्रान्टले भने, "कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सुरु भएको हुबे प्रान्त बाँकी चीन र बाँकी विश्वसँग अलग जस्तै रहेको छ। त्यहाँ बिहीवार नौ जनामा मात्र सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। अब अन्य देशबाट चीन भित्रिने मानिसले भाइरस सार्लान् कि भन्ने भय प्रकट हुन थालेको छ।"

चीन त्यसरी आशावादी भए पनि केही स्वास्थ्यविद्हरूले मानिसहरू सामान्य जीवनमा फर्कन थालेपछि नयाँ भाइरसको सङ्क्रमण फेरि बढ्न सक्ने चेतावनी दिइरहेका छन्।


युरोपेली फुटबलमा कम्प ल्याउने घोषणामा इङ्ग्ल्यान्डका आर्सेनल, चेल्सी, लिभरपुल, म्यान्चेस्टर सिटी, म्यान्चेस्टर यूनाइटेड र टोट्नम, इटालीका एसी मिलान, इन्टर मिलान र युभेन्ट्स एवं स्पेनको एट्लेटिको मड्रिड, बार्सिलोना र रेयाल मड्रिड  गरी १२ वटा क्लब सहभागी छन्।

सुपर लीगका खेल सप्ताहको मध्यमा हुने र ती क्लबहरूले सप्ताहान्तमा आफ्नो देशको घरेलु लीग खेल्न जारी राख्ने बताइएको छ।

यसको पहिलो सीजन सकेसम्म छिटो आरम्भ हुने र थप तीन ठूला क्लबहरू जोडिने बताइएको छ।

यूकेका प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सन, युरोपेली फुटबल सङ्घ र प्रीमीअर लीगले यसको आलोचना गरेका छन्।

विश्व फुटबल सङ्घले यसअघि नै यस्ता प्रतियोगितालाई मान्यता नदिने र यसमा खेल्ने खेलाडीहरूलाई विश्वकपबाट वञ्चित गराउन सकिने बताएको थियो।

आखिर किन युरोपका ठूला क्लबहरूले यस्तो विवादास्पद निर्णय गरे त?

अहिले किन?

गत वर्ष अक्टोबरदेखि नै च्याम्पियन्स लीगको स्थानमा नयाँ ४.६ अर्ब पाउन्डको नयाँ प्रतियोगिताको कुरा चलेको थियो।

युरोपेली फुटबल सङ्घले ३६ क्लबले खेल्ने नयाँ प्रारूपको च्याम्पियन्स लीगबाट एउटा सुपर लीग बन्ने अपेक्षा गरेको थियो। यससम्बन्धमा सङ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्घले सोमवार निर्णय गर्दैछ।

तर सुपर लीग घोषणा गरेका १२ क्लबले च्याम्पियन्स लीगलाई नयाँ प्रारूपमा लगे पनि त्यो यथेष्ट नहुने महसुस गरेका छन्।

उनीहरूले विश्वव्यापी महामारीले युरोपेली फुटबलको आर्थिक प्रारूपको अस्थिरतालाई तीव्र बनाएको मान्छन्।

"हालैका महिनाहरूमा फुटबलका सरोकारवालाहरूबीच युरोपेली प्रतियोगिताहरूको भविष्यको प्रारूपको बारेमा व्यापक छलफल भएको छ," उनीहरूले भनेका छन्।

"तर संस्थापक क्बलहरू ती छलफलमा सुझाइएका समाधानहरूले  उच्च स्तरका खेलहरूको आवश्यकता र फुटबल पिरामिडमा थप आर्थिक स्रोतको सुनिश्चितता जस्ता आधारभूत मुद्दालाई सम्बोधन गर्दैनन्।"

सुपर लीग कस्तो हुनेछ?

सुपर लीगमा २० टोली हुने छन्। तीमध्ये १२ संस्थापक क्लब र तीनवटा छिटै जोडिने क्लबहरूले नियमित खेल्नेछन् भने बाँकी पाँच टोली घरेलु फुटबलमा प्रदर्शनको आधारमा बर्सेनि छनोटमा पर्नेछन्।

प्रस्तावअनुसार सुपर लीग अगस्टमा सुरु हुनेछ, खेलहरू सप्ताहको बीचमा हुनेछन् र २० क्बलहरू दुई समूहमा छुट्टिएर प्रत्येक टोलीबीच दुई खेल हुनेछ।

दुवै समूहका शीर्ष तीन टोली नकआउट चरणका लागि छनोट हुनेछन्। चौथो र पाँचौ टोलीहरूले नकआउटका बाँकी दुई स्थानका लागि प्लेअफ खेल्नेछन्।

त्यसपछि सेमीफाइनलसम्म 'होम' र 'अवे' गरी दुई खेल एवं मे महिनामा हुने एउटा फाइनल तटस्थ मैदानमा हुनेछ।

सुपर लीगले च्याम्पियन्स लीगभन्दा बढी पैसा कमाउने र प्रतियोगिताभरि राम्रो बाँडफाँट हुने बताएको छ।

सुपर लीगका नेतृत्वकर्ता के भन्छन्?

रेयाल मड्रिडका अध्यक्ष र सुपर लीगका पहिलो अध्यक्ष फ्लोरेन्टिनो पेरेजले नयाँ प्रतियोगिताले सबै स्तरका फुटबललाई सहयोग गर्ने बताएका छन्।

"चार अर्ब समर्थक भएको फुटबल एकमात्र विश्वव्यापी खेल हो र ठूला क्लबका रूपमा हाम्रो जिम्मेवारी उनीहरूको इच्छा पूरा गर्नु हो।"

युभेन्ट्सका अध्यक्ष आन्ड्रेया आन्नेलीले युरोपेली फुटबल सङ्घको कार्यसमिति र च्याम्पियन्स लीगको प्रारूप परिवर्तनका लागि लडिरहेको युरोपेली क्लब सङ्घको अध्यक्षबाट राजीनामा दिएका छन्।

उनले १२ क्लब 'यो संवेदनशील घडीमा युरोपेली प्रतियोगितालाई परिवर्तन गर्न र हामीले माया गर्ने खेललाई दीर्घकालीन भविष्यका लागि दीगो जगमा राख्न एकताबद्ध भएको' बताएका छन्।

सुपर लीगको उपाध्यक्ष म्यान्चेस्टर यूनाइटेडका सहअध्यक्ष जोल ग्लाजर छन्।

आम प्रतिक्रिया कस्तो छ?

समग्रमा सुपर लीगसँग सम्बन्ध नभएका सबैले यसको विरोध गरेका छन्।

यूकेका...


युरोपेली संघ(इयु) र क्यानडाले आफूहरूले पनि जवाफी कदमहरू चाल्ने बताएका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पको घोषणा पछि अमेरिकाको डाउ जोन्स परिसूचक डेढ प्रतिशत भन्दा बढीले घटेर बन्द भएको थियो।

त्यसअघि ट्रम्पले आगामी साता आफूले स्टिलका उत्पादनहरूमा २५ प्रतिशत र एलुमिनियमका सामाग्रीहरू १० प्रतिशत कर लगाउने घोषणा गरेका थिए।

प्रतिक्रिया

युरोपेली आयोगका अध्यक्ष जाँ कल्ड युंकरले अमेरिकी कदमले हजारौं युरोपेलीहरूको रोजगारीलाई जोखिममा पार्ने बताए।

उनले इयु त्यसै चुप लागेर नबस्ने पनि प्रतिक्रिया दिएका छन्।

मेक्सिको र चीनले पनि प्रत्युत्तरमा चाल्ने कदमबारे सोचिरहेको बताएका छन्।

आयातमा करहरु बढाउने राष्ट्रपति ट्रम्पको घोषणा

अमेरिकी राष्ट्रपतिका ज्वाइँ 'घटुवामा'

आलोचकहरूले थप कर लगाउने निर्णयले अमेरिकी रोजगारीलाई संरक्षण गर्न नसक्ने र अन्तत: उपभोक्ताहरूले नै त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्ने टिप्पणी गरेका छन्।

अपेक्षा

वरिष्ठ रिपब्लिकन संसद पल रायनका एक जना प्रवक्ताले उनले राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो निर्णयले निम्त्याउन सक्ने नसोचिएका प्रभावबारे विचार गर्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्टील र एलुमिनियमको आयातमा करहरू लगाउने घोषणा गर्ने क्रममा अमेरिकी उद्योगहरू धराशायी भएको र त्यसका लागि अरू देशहरू र विगतका सरकारहरू जिम्मेवार रहेको टिप्पणी गरे।

उनले कर लगाइएपछि अमेरिकी स्टील र एलुमिनियम क्षेत्रमा धेरै सकारात्मक प्रभावहरू देखिने पनि दावी गरे।

यसअघि अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयले उक्त कदम चाल्न सिफारिस गर्दै धातुहरूको आयात अमेरिकी राष्ट्रिय स्वार्थ विपरित भएको र त्यसले देशभित्र रहेका धातु उद्योगहरूको क्षमता कमजोर बनाइरहेको बताएको थियो।


युरोपेली सङ्घ (ईयू) को कालोसूचीमा परेपछि नयाँ गन्तव्यको रूपमा ती देशमा उडान गर्ने टुङ्गो लागेको निगमका महाप्रबन्धकले बताए।

ती विमान किनेको एक महिना हुन लाग्यो। तर नयाँ गन्तव्यमा उडान सुरु गर्न थप दुई महिना कुर्नुपर्ने देखिन्छ।

ती तीनवटै देशको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल एअरलाइन्सलाई अवतरणको स्वीकृति दिइसकेको नेपाल वायुसेवा निगमले जनाएको छ।

नयाँ जहाज कहाँ उड्छन्

अनुमति

अब उडान अनुमति दिनुपूर्व नेपाली विमान र विमानस्थलको सुरक्षाबारे बुझ्न तीनवटै देशका टोली अर्को महिना नेपाल आउन लागेको र त्यसपछि नयाँ गन्तव्यमा उडान यात्रा सुरु हुने निगमका महाप्रबन्धक सुगतरत्न कंसाकारले बताए।

उनले भने, "उनीहरू यहाँ आएर नेपाल एअरलाइन्स मात्र होइन, नागरिक उड्डयन प्राधिकरणमा भएको सुविधा र भौतिक पूर्वाधार पनि हेर्नेछन्। त्यही रिपोर्टको आधारमा नेपाललाई उडान अनुमति दिने हो।"

सम्बन्धित देशको उड्डयन संस्थाले अनुमति नदिएसम्म जहाज त्यहाँ उडाउन पाइँदैन।

तर कतिपयले भने नेपाली उड्डयन क्षेत्र विगत चार वर्षदेखि ईयूको कालोसूचीमा परेकोले उक्त सूचीबाट नहटेसम्म उडान अनुमति पाउन नसकिने बताउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ँछन्।

घाटा

तर महाप्रबन्धक कंसाकारले कालोसूचीले उडानमा केही फरक नपर्ने बताउँदै भने, "उडान अनुमतिको विषयमा ईयूको कालोसूचीले केही फरक पर्दैन। यद्यपि ईयूको टोली पनि नेपाल आउँदैछ। यसपालि नेपाल कालोसूचीबाट हट्ने मलाई विश्वास छ।"

झन्डै २४ अर्ब रुपैयाँमा निगमले यसै महिना दुई ठूला विमान भित्र्याएको हो।

सुरक्षाको निम्ति पहिले उडान अनुमति पाएका देशहरूमा उडाएर अनुभव लिनुपर्ने अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासका कारण अहिले नयाँ देशहरूमा अनुमति पाए पनि उडाउन नमिल्ने निगमको भनाइ छ।

तर अमेरिका, अस्ट्रेलिया, दक्षिण कोरिया र युरोपेली देशहरूमा सेवा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेर विमान किनेको झन्डै एक महिना बितिसक्दा पनि नयाँ गन्तव्यमा उड्न नपाउँदा निगमले दैनिक लाखौँ रुपैयाँ घाटा बेहोरिरहेको बताइन्छ।


युरोपेली सङ्घका विदेश मामिला प्रमुख जोसेफ बोरेलले विश्वको नजरमा अमेरिकी लोकतन्त्र घेराबन्दीमा परेको देखिएको बताएका छन्।

आयरल्यान्डका विदेशमन्त्री साइमन कोभेनीले उक्त घटनालाई पदमा रहेका राष्ट्रपति र उनका समर्थकद्वारा जानीबुझीकनै गरिएको लोकतन्त्रमाथिको हमला भनेका छन्।

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले घटनालाई लज्जाजनक दृश्य भन्दै शान्तिपूर्ण र व्यवस्थित शक्ति हस्तान्तरणका लागि आग्रह गरेका छन्।

नेटोका महासचिवले चाहिँ त्यस घटनालाई स्तब्ध पार्ने खालको भनेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरसले प्रजातान्त्रिक प्रक्रियाको सम्मान हुनुपर्ने बताएका छन्।

फ्रेन्च राष्ट्रपति एमानुअल माँक्रोले उक्त हमलालाई 'अन-अमेरिकन' अर्थात् अमेरिकी चरित्रसँग अमिल्दो बताएका छन्।

क्यानाडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले घटनालाई 'प्रजातन्त्रमाथिको हमला' भन्दै त्यसबाट 'क्यानेडियालीहरू विक्षिप्त भएको' बताएका छन्।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दङ्गा र हिंसाको समाचार हेर्नुपर्दा आफूलाई दुख लागेको बताउँदै शक्तिको शान्तिपूर्ण हस्तान्तरण गर्न आग्रह गरेका छन्।

न्यूजील्यान्डकी प्रधानमन्त्री ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जेसिन्डा आर्डर्नले नागरिकको मताधिकार र त्यो निर्णय मान्य हुने अधिकारलाई भिडले पल्टाउन नहुने बताएकी छन्।

पूर्वराष्ट्रपतिहरूले मुख खोले

संसद्‌मा देखिएको हङ्गामापछि अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपतिहरूले त्यसको आलोचना गरेका छन्।

बराक ओबामा: इतिहासले आजको घटनालाई विधिवत् चुनावको नतिजाबारे बारम्बार आधारहीन झुटो बोल्ने बहालवाला राष्ट्रपतिले उक्साएको घटनाका रूपमा सम्झनेछन्। यो देशको लागि ठूलो अनादर भएको र देशको लज्जा दिनको रूपमा सम्झिइनेछ।

विल क्लिन्टन: जबरजस्ती गलत सूचना फैलाएर गरिएको चार वर्षको विषाक्त राजनीतिले मलजल गरेको अविश्वास झल्काउने हमला जसले अमेरिकीहरूलाई एकविरुद्ध अर्को उभ्याइरहेको छ।

जर्ज डब्ल्यु बुस: चुनावी नतिजाको यस्तो विवाद बनाना रिपब्लिक (अस्थिर राजनीतिक व्यवस्था) मा हुन्छ, हाम्रो प्रजातान्त्रिक गणतन्त्रमा होइन... यो केही लापरबाही राजनीतिक नेताको व्यवहारबाट मञ्चन भएको हो।

फेसबुक र ट्विटरद्वारा ट्रम्पलाई प्रतिबन्ध

संसद् भवनमा हमला गर्ने समर्थकका पक्षमा ट्विटहरू गरेपछि ट्विटरले ट्रम्पको खातालाई नयाँ ट्विट गर्ने नमिल्ने गरी १२ घण्टाको प्रतिबन्ध लगाएको छ।

आफ्ना ट्विटहरूमार्फत् ट्रम्पले ती समर्थकहरूलाई घर जान भन्नुअघि 'आइ लभ यू' लेखेका थिए।

ट्रम्पका तीन वटा ट्विटले आफ्नो नीतिको गम्भीर उल्लङ्घन गरेको भन्दै ट्विटरले तिनलाई हटाइदिएको छ।

त्यसो नगरेमा उनको खातालाई नै बन्द गरिनुपर्थ्यो भन्ने ट्विटरको स्पष्टीकरण छ।

फेसबुकले समेत आफ्ना नीतिलाई नै उल्लेख गर्दै २४ घण्टा ट्रम्पले आफ्नो पृष्ठमा केही लेख्न नमिल्ने बनाएको छ।

यसअघि ट्रम्पले आफ्ना समर्थकहरूलाई दिएको भिडिओ सन्देशलाई फेसबुक, ट्विटर र युट्युबले प्रसारण गर्नबाट रोकेका थिए।


युरोपेली सङ्घसँग सहमति गरेर ब्रिटेन उक्त गठबन्धनबाट बाहिरिने कि कुनै सहमतिबिना सीधै बाहिरिने भन्ने विषयमा ब्रिटेनको पछिल्लो राजनीति ध्रुवीकृत देखिन्छ।

बिना  कुनै सम्झौता अर्थात् अङ्ग्रेजीमा नो-डील ब्रेक्जिटको सम्भावनालाई वर्तमान प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले जोडदार रूपमा अघि बढाएका छन्।

उनकी पूर्ववर्ती प्रधानमन्त्री टरिजा मेले ईयूसँग ब्रेक्जिटका लागि हासिल गरेको सहमति उनको पार्टी र देशको संसद्‌बाट समेत पटकपटक अस्वीकृत भएपछि उनले पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन्।

बोरिस जोनसनले आगामी अक्टोबर ३१ तारिखमा जुनसुकै अवस्थामा पनि ब्रिटेन युरोपेली सङ्घबाट बाहिरिने अर्थात् नो-डील ब्रेक्जिटमा समेत जाने भन्दै आएका छन्।

नो-डील ब्रेक्जिट भनेको के हो त?

जनमत सङ्ग्रहको नतिजाअनुसार ब्रिटेनले युरोपेली सङ्घको सदस्यता परित्याग गरेर उक्त गठबन्धनबाट बाहिरिँदा 'नो-डील' को परिदृश्यमा ब्रिटेन र ईयू दुई पक्षबीच हालका सबै सम्बन्ध विच्छेद गरेर बहिर्गमनमा अघि बढ्ने र भावी सम्बन्धबारे कुनै पनि ठोस सहमति हुँदैन। ब्रिटेन तत्काल उक्त गठबन्धनबाट बाहिरिन्छ।

रातारात  ब्रिटेन एकल युरोपेली बजार र संयुक्त भन्सार प्रणाली क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्टम्स युनियनबाट बाहिरिन्छ।

Boris Johnson reacts to losing key Brexit vote

ती प्रावधानहरू ईयूका सदस्य राष्ट्रहरूबीच जाँच र आयातकरको व्यवस्था व्यापारिक कारोबारबिना नै सहज ढङ्गले सञ्चालन हुन सकोस् भनेर स्थापना गरिएका हुन्।

नो-डीलको मतलब युरोपेली अदालत र युरोपोलजस्ता ईयूका संस्थाहरूबाट तत्काल बाहिरिनु पनि हो।

त्यसैगरी औषधिदेखि लिएर ट्रेडमार्कसम्मका क्षेत्रलाई नियमन गर्ने ईयूका दर्जनौँ प्रशासकीय निकायहरूको सदस्यताको पनि अन्त्य हुनेछ।

यूकेले ईयूको बजेटमा पनि आफ्नो योगदान दिनु पर्नेछैन- जुन हाल वार्षिक नौ अर्ब पाउन्ड जति रहेको छ।

भूतपूर्व प्रधानमन्त्री टरिजा मेको सहमति प्रस्तावअनुसार (जुन प्रस्ताव संसद्‌मा तीन पटकसम्म अस्वीकृत भएको थियो) ब्रेक्जिट प्रक्रियाअन्तर्गत ब्रिटेन ईयूबाट बाहिरिएपछि २१ महिनाको सङ्क्रमणकालीन अवधि कायम रहने थियो।

त्यस्तो समय प्राप्त भएको भए हालको सम्बन्धको अवस्थालाई कायमै राख्‍दै नयाँ व्यापारिक सम्झौता गर्नका लागि दुवै पक्षलाई केही होलो हुने थियो।

यो कसरी अघि बढ्छ?

टरिजा मेको प्रस्ताव असफल भएपछि ब्रेक्जिटको लागि समयसीमा ३१ अक्टोबरलाई तोकिएको थियो।

यो समयसीमासम्ममा बिनासहमतिको (नो-डील) ब्रेक्जिटलाई टार्नका लागि यूकेको सरकारले ब्रेक्जिटको योजनासम्बन्धी एउटा कानुन पारित गर्नुपर्छ, ईयूको तर्फबाट समय थप गरेर अर्को समयसीमा निर्धारण गर्नुपर्छ वा ब्रेक्जिटलाई नै स्थगित गर्नुपर्छ।

थुप्रै राजनीतिज्ञहरू नो-डीलको विपक्षमा छन्।

तिनीहरू भन्छन् त्यसबाट देशको अर्थतन्त्रमा क्षति पुग्न जानेछ र उत्तरी आइअरल्यान्ड  र आइअरल्यान्ड गणतन्त्रकाबीच सीमानाका राख्‍नुपर्ने अवस्थाको सिर्जना हुन जानेछ।

तर अन्य केही राजनीतिज्ञहरू नो-डीलको समर्थनमा छन्।

उनीहरू भन्छन् - त्यस्तो ब्रेक्जिटपछि देखा पर्ने अप्ठ्याराहरूलाई छिटै हल गर्न सकिन्छ।


युरोपेली समकक्षीहरूलाई पत्र लेख्दै अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओ र अर्थमन्त्री स्टिभ मनुसिनले यसअघि कहिल्यै नभएको आर्थिक दबाब इरानलाई अमेरिकाले दिन चाहेको बताएका छन्।

मे महिनामा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सन् २०१५ मा तेहरानसँग भएको परमाणु कार्यक्रमसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताबाट बाहिरिने घोषणा गरेका थिए।

इरानले यदि युरोपले आर्थिक फाइदाको ग्यारेन्टी लिइरहन नसक्ने भए आफू उक्त सम्झौतामा नरहने बताएको छ।

अनुरोध

एनबीसी समाचारका अनुसार अर्थमन्त्री मनुसिनले समेत हस्ताक्षर गरेको उक्त पत्रमा भनिएको छ, "हामी इरानी शासनलाई अहिलेसम्म कहिल्यै नपरेको आर्थिक दबाब दिन चाहन्छौँ।"

उक्त पत्रमा यदि त्यस्तो छुटकाराले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षालाई फाइदा पुर्‍याउने भए मात्रै त्यस्तो निर्णय गरिने पनि बताइएको छ।

‘पारमाणविक सम्झौताबाट पछि हटे पश्चात्ताप’

इरान परमाणु सम्झौताप्रति प्रतिबद्ध छौँ: फ्रान्स

विशेष परिस्थितिबाहेक आफ्नो नीतिलाई अपवाद बनाउने अवस्थामा नरहेको पनि उक्त पत्रमा उल्लेख गरिएको छ।

तेहरानविरुद्ध लगाइएको नयाँ प्रतिबन्ध प्रारम्भिक चरणमा अर्को महिनाको शुरुबाट कार्यान्वयनमा जानेछ।... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वाशिङ्टनको नयाँ प्रतिबन्धले आफ्नो अर्बौँ डलर बराबरको व्यापार खतरामा पर्ने युरोपेली संघको चिन्ता रहेको छ।

सम्झौता

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सन् २०१५ मा इरानसँगको परमाणु कार्यक्रम सम्झौताबाट पछि हटेसँगै गत मे महिनामा इरानमाथि नयाँ प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेका थिए।

तीन वर्षअघि परमाणु सम्झौता भएसँगै युरोपका केही ठूला कम्पनीहरूले इरानसँग व्यापार शुरू गरेका थिए।

इरानको ऊर्जा क्षेत्रमा युरोपेली कम्पनीहरूले ठूलो लगानी गरेका छन्।

सन् २०१७ मा युरोपेली संघले इरानमा जम्मा १२.९ अर्ब डलर बराबरको सेवा र सामानहरू निर्यात गरेको थियो भने त्यसको केही कम इरानबाट आयात गरेको थियो।

आयातको यो रकम सन् २०१६ को भन्दा झण्डै दोब्बर हो।

अब अहिले इरानसँगको सम्झौतालाई निरन्तरता दिए त्यसले अमेरिकासँगको सम्बन्ध बिगार्ने हो कि भन्ने विषयलाई लिएर युरोपेली व्यापार चिन्तित देखिन्छ।


युवराज नारुहितो र युवराज्ञी मासाको। नारुहितो छिट्टै जापानका नयाँ सम्राट हुनेछन्

सम्राटको परिवर्तनले एउटा नयाँ युगमा पुग्ने जापानका अधिकारीहरूले अहिले यही प्रश्नको सामना गरिरहेका छन्।

प्रत्येक सम्राटको शासन अथवा 'गेङ्गो'को एउटा नाम हुन्छ, जसको प्रयोग वर्षहरूको गणनाका लागि पश्चिमा पात्रोसँगै गरिन्छ। अतः निकै सुझबुझका साथ त्यो शब्दको चयन गरिन्छ।

एप्रिल १ मा गरिने एउटा ठूलो घोषणाका लागि लाखौँ जापानी प्रतीक्षारत छन्। त्यो शब्दको गोप्य चयन प्रक्रियाबारे यहाँ चर्चा गरिएको छ।

युगको नाम केका लागि प्रयोग हुन्छ?

यसको व्यवहारिक र दार्शनिक दुवै खालको उत्तर छ।

गेङ्गोको नाम त्यसको कालखण्ड जनाउनका निम्ति सिक्कामा, पत्रपत्रिका, चालक अनुमतिपत्र र सरकारी कागजातमा प्रयोग गरिन्छ।

तर त्यसले एउटा कालखण्डको मर्मलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसरी हामीले '९० को दशक' अथवा 'भिक्टोरियाली युग' भनेर भन्दा त्यस समयको संस्कृति तथा घटनाक्रमलाई दर्शाउँछ।

हुन त जापानी सम्राटसँग कुनै राजनीतिक अधिकार हुँदैन तर उनी एक अति सम्मानित व्यक्तित्वका रूपमा रहन्छन्।

वर्तमान सम्राट आकिहितो ८५ वर्षका छन् र उनको युगलाई 'हेसे' भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्ने गरिन्छ।

उनको शासन सन् १९८९ मा शुरू भयो। अतः सन् २०१९ लाई हेसे ३१ पनि भन्न सकिन्छ।

वर्तमान सम्राट आकिहितो र सम्राज्ञी मिचिको। आकिहितोले एप्रिल ३० मा राजगद्दी त्याग्नेछन्

यसको अर्थ 'शान्ति हासिल गर्नु' हो र त्यसको चयन सावधानीपूर्वक गरिएको थियो, जसले देशभित्र र बाहिर राम्रो सम्बन्ध स्थापित गर्ने चाहनालाई प्रतिबिम्बित गरेको थियो।

त्यसअघिको समयावधिलाई 'शोवा' ('सुसूचित सद्‌भाव') भन्ने गरिन्थ्यो, जसको नेतृत्व युद्धकालीन जापानका सम्राट हिरोहितोले गरेका थियो।

चौसठी वर्ष लामो उक्त कालखण्ड दोस्रो विश्वयुद्ध र द्वन्द्वपछि जापानको विकासको साक्षी बन्यो।

नयाँ सम्राटको शासनकाललाई 'एङ्क्यु' ('शान्तिपूर्ण र स्थायी') नाम दिन सकिने हल्ला छ। तर सार्वजनिक नगरिएसम्म चयन गरिने नाम एकदमै गोप्य राखिन्छ।

वरिष्ठ अधिकारीहरूले घोषणा गरिने दिनभन्दा पहिल्यै सञ्चारमाध्यमबाट सार्वजनिक हुन सक्ने नाम खारेज गरिने बताएका छन्।

नयाँ नामले जापानी आदर्श र आकाङ्क्षालाई प्रतिबिम्बित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यसका साथै त्यो पढ्न र लेख्न पनि सजिलो हुनेछ।

कसरी त्यो शब्द चयन गरिन्छ?

प्राज्ञहरूले शब्दहरूको सूची तयार पार्छन्, त्यसमध्ये विज्ञहरूले सबैभन्दा राम्रो रोज्छन् अनि जापानको मन्त्रिपरिषद्‌ले अनुमोदन गर्छ।

त्यो गोप्य कुरा बाहिर नजाओस् भन्ने कुराको सुनिश्चितताका लागि मन्त्रिपरिषद्‌का सदस्यले बैठकअघि आ-आफ्ना फोन तथा स्मार्ट घडी जिम्मा लगाउँछन् र औपचारिक घोषणा नगरिएसम्म बैठक कक्षमा रहिरहनुपर्छ।

युगका नाम चिनियाँ परम्परागत अक्षरबाट लिइन्छ र सामान्यतया एउटा सम्राटको निधन भएर अर्कोले गद्दी सम्हालेपछि सार्वजनिक गरिन्छ।

तर अहिलेको कुरा फरक छ किनकि वर्तमान सम्राट आकिहितोले आफ्ना छोरा युवराज नारुहितोका लागि राजगद्दी त्याग्दैछन्। उनले मे १ तारिखबाट राजगद्दी सम्हाल्नेछन्।

यसरी नाम परिवर्तन हुँदा कम्प्युटर प्रणालीमा आउन सक्ने समस्याका लागि कम्पनी र सरकारी कार्यालयहरूले तयारी गरिसकेका छन। तर एक महिनाअघि नै नाम घोषणा गरिने भएकाले कम्प्युटर प्रणालीमा गरिनुपर्ने परिवर्तनका लागि समय हुने बताइएको छ।

जापानी सञ्चारमाध्यम निक्केका अनुसार प्रत्येक ३० वर्षमा एक पटक नाम चयनको अभ्यास गरिन्छ। अतः अधिकारीहरू त्यो खास दिनबारे अवगत रहन्छन्।

सन् २०१९ को जापानी पात्रो, यसलाई हेसे ३१ पनि भनिन्छ

उपयुक्त नाम चयन गरिएपछि मन्त्रिपरिषद्ले त्यसबारे एउटा कानुन...


युवराज महा वजिरालङकर्नले कहिले राज्यभिषेक गर्नेछन् भन्ने सार्वजनिक गरिएको छैन

दुइ हप्ताअघि राजाको निधन भएयता दरबारबाहिर मानिसहरुको भीड लागेको छ तर उनको शवपेटिका हेर्न अनुमति दिइएको यो पहिलोपटक हो।

अधिकारीहरुले राज्यभिषेक हलमा हरेक दिन १० हजार शोकाकुललाई प्रवेश गर्न दिइने बताए।

राजाको निधनमा एक वर्ष औपचारिक शोक चल्नेछ।

हातमा तस्वीर

८४ वर्षका समन डाओरुआङले भने, "म राति १ बजेदेखि यहाँ पर्खिरहेको छु।"

उनी दरबारबाहिरको लामो लाइनमा दिवंगत राजाको तस्वीर हातमा लिएर बसेका छन्।

उनले भने, "म रातभर सुत्न सकिनँ किनभने यहाँ आउन पाउँदा म असाध्यै रोमाञ्चित र गौरवान्वित भएको छु ।"

अर्की शोकाकुलले भनिन्, "म राजालाई सम्मान गर्न जान लागिरहेकी छु किनभने शोक व्यक्त गर्ने यो हाम्रो अन्तिम अवसर हो।"

दरबारबाट बाहिरिँदा कैयौं शोकाकुलले आँशु पुछेका थिए।

८८ वर्षमा दिवंगत राजा पुमिपोन थाइल्याण्डभर सम्मानित थिए र धेरैले उनलाई ईश्वरीय अंश ठान्थे।

युवराज महा वजिरालङकर्नको औपचारिक रुपमा कहिले राज्यभिषेक हुनेछ भन्नेबारे केही बताइएको छैन।

उनले आफ्ना पिताको निधनमा शोक मनाउन समय चाहेको सरकारले बताएको छ।

ब्यां... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ककबाट बीबीसीका जोनाथन हेड भन्छन्आ, "आज बिहान कालो लुगा लगाएका थुप्रै मानिसहरुको बाक्लो भीड दरबारभन्दा केही परको बगैँचासम्म फैलिएको थियो।

अधिकारीहरुले दैनिक १० हजारलाई मात्र राजाको भव्य अस्थि पात्र हेर्न दिने बताएका छन्।

उक्त अस्थि पात्रमा पहिले राजाको अस्तु राखिन्थ्यो तर राजा पुमिपोनले आफूलाई शवपेटिकामा राख्न अनुरोध गरेका थिए।

उक्त शवपेटिकालाई भव्य अस्थी पात्रको पछाडि छिपाएर राखिएको छ।

चुनौती

थुप्रै मानिसहरु राजाको अन्तिम दर्शन गर्न आउने ठानिएको छ।

दरबारबाहिर हतार-हतार नयाँ शौचालयहरु बनाइँदैछ र फोहोर व्यवस्थापन चुनौतीका रुपमा देखिएको छ।

शहरका सबैतिर दिवंगत राजाका तस्वीर टाँगिएका छन्।

ट्रेन स्टेशन र शपिङ मलहरुमा उनले काम गरिरहेका दृष्यहरु देखाइरहेका छन्।

औपचारिक शोकको पहिलो चरण आगामी दुई हप्तामा अन्त्य हुनेछ, त्यसपछि जनजीवन सामान्य स्थितिमा फर्कने ठानिएको छ।

भावी राजाको औपचारिक चयन भइनसकेकाले मुलुकमा पुराना राजाको सम्झना र शोकमा डुबेको छ।

उनको समाधि कम्तीमा एकवर्ष सम्म गरिनेछैन।"


युवराज मोहम्मद बिन सलमानले इरान र साउदी अरबबीच युद्ध भए त्यसले विश्वको अर्थतन्त्रलाई तहसनहस पारिदिने सम्भावना व्यक्त गरेका छन्।

दुई हप्ताअघि साउदी तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमणहरू भएका थिए। साउदी अरबले इरानलाई ती आक्रमणको दोष लगाउने गरेको छ।

सीबीएस न्यूजसँग कुरा गर्दै साउदी युवराजले पत्रकार जमाल खशोग्जीको हत्याको उत्तरदायित्व आफूले लिने बताएका छन्।

तर आफूले व्यक्तिगत रूपमा खशोग्जीको हत्या गर्न आदेश नदिएको उनको दाबी छ।

उनी साउदी राजाका उत्तराधिकारी हुन्। उनलाई साउदी अरबमा सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्छ।

हत्याको आरोपबारे के भने?

साउदी सरकारको आलोचना गर्ने पत्रकार खशोग्जीमाथि युवराजकै आदेशमा कारबाही भएको शङ्का गरिन्छ।

खशोग्जीको गत वर्ष टर्कीस्थित साउदी कूटनीतिक नियोगमा हत्या भएको थियो

गत वर्ष अक्टोबर २ मा टर्कीस्थित साउदी कूटनीतिक नियोगमा खशोग्जीको हत्या भएको थियो। तर अहिलेसम्म उनको शव वा शारीरिक अवशेष भेटिएको छैन।

एउटा अमेरिक समाचार च्यानल सीबीएसमा प्रसारित अन्तर्वार्तामा उनले भने, "साउदी अरबको नेताका रूपमा म पूर्ण जिम्मेवारी लिन्छु खासगरी किनभने यो [खशोग्जीको हत्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

या] साउदी सरकारका लागि काम गर्ने व्यक्तिले गरेका थिए।"

तर आफूले खशोग्जीलाई मार्न आदेश नदिएको र त्यसबारे त्यतिबेला आफूलाई कुनै जानकारी नभएको दाबी गर्दै उनले आफूविरुद्ध लागेका  आरोपहरू अस्वीकार गरेका छन्।

साउदी अधिकारीहरूले खशोग्जीको हत्या एउटा "उच्छृङ्खल कारबाही" मा भएको र त्यसमा संलग्न भएका ११ व्यक्तिलाई मुद्दा चलाइएको बताएका छन्।

तेलको मूल्यबारे के भने?

इरानले साउदी तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा भएका आक्रमणमा आफू संलग्न नभएको बताउने गरेको छ।

तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा आगलागी भएपछि साउदी अरबले उत्पादन कटौती गरेको छ

तर मोहम्मद बिन सलमानले भने, "इरानलाई रोक्न यदि विश्वले बलियो र सुदृढ कारबाही गर्न सक्दैन भने हामीले तनाव वृद्धि भएको देख्नुपर्नेछ र त्यसले विश्वको हितलाई जोखिममा पार्नेछ।"

"तेलको आपूर्ति अवरुद्ध हुनेछ र तेलको मूल्य हामीले आफ्नो जीवनकालमा नदेखेको र सोच्दै नसोचेको तहमा बढ्नेछ।"

उनले मध्यपूर्वबाट विश्वको ३० प्रतिशत इन्धन आपूर्ति, २० प्रतिशत व्यापार र चार प्रतिशत कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) हुने गरेको तथ्य प्रस्तुत गरे।

"यी तीनवटै कुरा रोकिएको कल्पना गर्नुहोस्। अर्थात् विश्व अर्थतन्त्र पूरै भताभुङ्ग हुनु हो, खालि साउदी अरब वा मध्यपूर्वका देशहरू मात्र हैन," उनले भने।

साउदी तेल केन्द्रमा के भएको थियो?

गत सेप्टेम्बर १४ मा साउदी अरबस्थित एउटा तेल खानी र अर्को प्रशोधन केन्द्रमा ड्रोन र क्षेप्यास्त्र प्रहार भएका थिए।

साउदी अरबका अनुसार ती आक्रमणमा १८ वटा ड्रोन र सातवटा क्रूज क्षेप्यास्त्र प्रयोग भएका थिए।

आक्रमण गरिएका स्थानमा भेटिएका ड्रोन र क्षेप्यास्त्रका अवशेष

इरानको समर्थनमा यमनमा सक्रिय हूथी विद्रोहीहरूले आफूले ती आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्।

तर अमेरिका र साउदी अरबले इरानमाथि दोषारोपण गरेका छन्।

साउदी अरबले आक्रमण यमनतिरबाट नभएर अर्कै दिशाबाट आएको दाबी गरेको छ।

गत हप्ता आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताले ती प्रमाणले आक्रमणहरू उत्तर दिशाबाट भएका र तिनलाई "निस्सन्देह इरानले प्रायोजित गरेको" दाबी गरेका थिए।

आक्रमणपछि साउदी अरबले तेल उत्पादनमा कटौती गरेको थिए। फलस्वरूप तेलको मूल्य बढ्यो।

घटनाको पृष्ठभूमि के हो?

सन् २०१५ मा हूथी विद्रोहीहरूले राष्ट्रपति अब्द्रब्बुह मन्सूर हादी र उनको मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरूलाई राजधानी छोड्न बाध्य पारेपछि त्यहाँ युद्ध सुरु भएको...


युवाहरूको व्यवहार 'अन्य व्यक्तिको लागि जीवन र मरणबीचको फरक हुनसक्ने' डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले बताएका छन्।

संसारभर कोभिड-१९ का कारण ११,००० भन्दा धेरै मानिसको ज्यान गएको छ।

झण्डै २५०,००० मानिसहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ।

कोरोनाभाइरसबाट युवाहरूलाई जोखिम कम भएको विवरणबीच धेरै देशहरूमा युवाहरूले स्वास्थ्य सुझाव पालना नगरेको समाचार आएपछि डब्ल्यूएचओका प्रमुखको भनाइ आएको हो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण चीनबाट सन् २०१९ को डिसेम्बरमा शुरू भएपनि अहिले युरोप यसको केन्द्रविन्दु बनेको छ।

सबैभन्दा धेरै मानिसको ज्यान इटलीमा गएको छ जहाँ शुक्रवारसम्म ४,०३२ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

शुक्रवार धेरै देशहरूले यसको प्रकोप कम गर्न विभिन्न नयाँ उपायहरू अपनाएका छन्:

डब्ल्यूएचओको भनाइ

अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै डा. टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले भने: "धेरै उमेरका मानिसहरूलाई बढी प्रभावित पारेपनि यसबाट युवा जोखिममुक्त छैनन्"

"मसँग युवाहरूको लागि सन्देश छ: तपाईँहरू जोखिममुक्त हुनुहुन्न, यो भाइरसले तपाईँलाई हप्तौँसम्म अस्पतालमा राख्न सक्छ र मार्न पनि सक्छ। तपाईँ बिर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ामी नभएपनि तपाईँको के गर्ने भन्ने निर्णय अन्य व्यक्तिका लागि जीवन वा मरणको सवाल बन्न सक्छ।"

उनले वुहानमा नयाँ सङ्क्रमण नदेखिएको भन्दै चिनियाँ सहरको प्रशंसा गरे।

उनले यसले बाँकी विश्वका लागि आशा पैदा गरेको बताए।

के युवा जोखिममुक्त छन्?

अध्ययनहरूले सबै उमेरका मानिसहरूलाई यो भाइरसको सङ्क्रमण हुनसक्ने देखाएको छ। तर वृद्धवृद्धा र अन्य स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरूमा यो सबैभन्दा घातक देखिएको छ

इटलीमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको औसत उमेर ७८.५ रहेको छ।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार चीनमा ५० वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिको मृत्युदर एक प्रतिशतभन्दा कम छ। तर ८० वर्ष उमेर नाघेका १५ प्रतिशत मानिसमा यो घातक छ।

रोयटर्सका अनुसार डब्ल्यूएचओले यसको सङ्क्रमण रोक्न सामाजिक दूरीभन्दा पनि शारीरिक दूरी राख्नुपर्ने नयाँ सुझाव दिन थालेको छ।