एउटा अण्डाको तस्बिरले असम्भव स्थान पायो, हामीले इन्टर्नेटका अरू अपत्यारिला कुराहरू खोज्यौँ

अमेरिकी टेलिभिजनकर्मी काइली जेनरले इन्स्टाग्राममा हालेको तस्बिर भर्खरै सबैभन्दा बढी मनपराइएको तस्बिरको सूचीमा पहिलोबाट दोस्रो स्थानमा झरेको छ।

सामाजिक सञ्जालमा सबैभन्दा धेरै मन पराइएका तस्बिर वा व्यक्ति वा भिडिओ वा अन्य सामग्री कुन कुन हुन् त?

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा धेरै मन पराइएको तस्बिर

सबैभन्दा बढी मन पराइएको इन्स्टाग्राम तस्बिर एउटा अण्डाको सामान्य तस्बिर हो। अहिले यसलाई मन पराउनेको सङ्ख्या दुई करोड ८० लाख नाघेको छ।

एउटा अण्डाको तस्बिर किन त्यति चर्चित भयो होला?

साँच्चिकै भन्नुपर्दा हामीलाई थाहा छैन तर मानिसहरूको त्यो अण्डाले मोहनी लगाएको भान हुन्छ।

एक करोड ८० लाख जनाले मन पराएको तस्बिर

यो तस्बिर जेनुअरी ४ मा दिन @world_record_egg नामको अकाउन्टबाट प्रेषित भएको थियो।

विवरणमा लेखिएको थियो, "हामी सबै मिलेर विश्व रेकर्ड तोडौँ र यसलाई इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा रुचाइएको तस्बिर बनाऊँ। अहिले काइली जेनरको नाममा रहेको एक करोड ८० लाखको रेकर्ड तोडौँ...।'

जेनुअरी १३ सम्ममा त्यो तस्बिरले पुरानो की... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्तिमान भङ्ग गरिसकेको थियो। तर मानिसहरूले अझ त्यसलाई मन पराउने क्रम जारी छ।

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा बढी मनपराइएको अकाउन्ट

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा बढी प्रयोगकर्ताले फलो गरेको अकाउन्ट कसको होला?

उत्तर सजिलो छ: इन्स्टाग्रामको!

इन्स्टाग्रामको आफ्नै अकाउन्टलाई २७ करोड ५० लाख जनाले फलो गरेका छन्।

यति सुनेपछि अब सूचीमा दोस्रो को त भन्ने पो थाहा पाउनुपर्ने हुन्छ।

दोस्रोमा चाहिँ फुटबल खेलाडी क्रिस्टियानो रोनाल्डो रहेका छन् र उनलाई पछ्याउनेको सङ्ख्या १५ करोड १० लाख रहेको छ।

रोनाल्डोलाई पछ्याउनेहरूको सङ्ख्या यूकेको जनसङ्ख्या भन्दा दुईगुणा र नेपालको जनसङ्ख्याभन्दा पाँचगुणा बढी हो।

गायिका सेलेना गोमेजलाई १४ करोड ४० लाखले पछ्याउँछन् भने अर्की गायिका अरियाना ग्रान्डेलाई १४ करोड २० लाखले पछ्याउँछन्।

युट्युबमा सबैभन्दा बढी हेरिएको भिडिओ

लुइस फोन्सीको भिडिओ युट्यूबमा सबैभन्दा बढि हेरिएको भिडिओ हो।

'डेस्पासिटो' भन्ने गीत धेरैले सुनेका छन्। त्यो गीतको भिडिओ युट्युबको सूचीमा सबैभन्दा माथि छ।

यो भिडिओ अपत्यारितो लाग्नेगरी पाँच अर्ब ८८ करोड पटक हेरिएको छ।

पृथ्वीको जनसङ्ख्या सात अर्ब ८० करोड छ। यसर्थ ८० प्रतिशत मानिसले एक पटक हेरेजति पटक यो भिडिओ हेरिएको छ। तर यो भिडिओलाई धेरै पटक थुप्रैले हेरेका कारण त्यति नै मानिसले हेरेको मान्न सकिन्न।

यो युट्युबमा सबैभन्दा बढी हेरिएको मात्रै होइन, सबैभन्दा बढी मन पराइएको भिडिओ पनि हो। यसलाई तीन करोड १५ लाख जनाले 'लाइक' गरेका छन्।

एड शीरनको 'शेप अफ यू' भन्ने गीत चाहिँ तीन अर्ब ९९ करोड चोटि हेरिएको छ।

सबैभन्दा बढी रिट्वीट

जापानी युसाकु मिजावाले सबैभन्दा बढी रिट्विटको कीर्तिमा भङ्ग गरे

जापानी अर्बपति युसाकु मिजावाले सन् २०१९ मै सबैभन्दा बढी रिट्वीट गरिएको ट्वीटको रेकर्ड तोडे।

जेनुअरी ५ मा उनले आफ्नो ट्वीट रिट्वीट गर्नेमध्ये एक सय जनालाई दश करोड जापानी येन दिने घोषणा गरे।

दश करोड जापानी येन भनेको दश करोड ३८ लाख नेपाली रुपैयाँ हो।

धन देखेपछि महादेवका तीन नेत्र भन्ने त उखानै छ तर उनको एउटा ट्वीटले यत्रो महत्त्व पाउनु अनपेक्षित थियो।

मिजावाको सो ट्वीटलाई रिट्वीट गर्नेहरूको सङ्ख्या ५० लाख नाघिसकेको छ।

WATCH: Yusaku Maezawa to be first tourist to the Moon

उनीभन्दा पहिले शीर्ष स्थानमा १८ वर्षीय कार्टर विल्किन्सन थिए।

विल्किन्सनले २०१७ मा विन्डिज नामक भोजनालयसँग एक वर्षसम्म...


एउटा अध्ययनले कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकारविरुद्ध सो खोपको नतिजा "निराशाजनक" देखाएपछि त्यसको प्रयोगलाई दक्षिण अफ्रिकाको सरकारले रोकेको हो।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार दक्षिण अफ्रिकाका नयाँ सङ्क्रमितमध्ये ९० प्रतिशत नयाँ प्रकार वा भेरीअन्टबाट प्रभावित रहेको पाइएको छ।

अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोपले उक्त प्रकारको कोभिड-१९ का हल्का तथा मध्यम खालका बिरामीलाई "नगन्य सुरक्षा" दिएको करिब दुई हजार मानिस सामेल अध्ययनले देखाएको हो।

दक्षिण अफ्रिकाले अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोपको १० लाख मात्रा प्राप्त गरिसकेको छ र आगामी सातादेखि उसले खोप लगाउन शुरू गर्ने कार्यक्रम थियो।

'प्रतीक्षा गरिने'

अनलाइनमार्फत् एउटा कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै दक्षिण अफ्रिकाका स्वास्थ्यमन्त्री ज्वेलीम कीजेले नयाँ अध्ययनको पृष्ठभूमिमा अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोप लगाउने कार्यक्रमलाई कसरी अगाडि बढाउन सकिन्छ भन्नेबारे सरकारले अझ प्रतीक्षा गर्ने बताए।

"दुर्भाग्यवश अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोपले हल्का तथा मध्यम खाले बिमारीमा काम नगर्ने रहेछ," अध्ययनको नेतृत्व गरेका प्राध्यापक शाबिर माधीले भने।

उक्त अध्ययनले भने अझ गम्भीर सङ्क्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रमणलाई अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोपले रोक्ने कुरा कति प्रभावकारी छ भन्ने विषय नहेरेको उनले बताए।

अध्ययनमा सहभागीहरूको औसत उमेर ३१ वर्ष रहेको छ। त्यसकारण गम्भीर लक्षणको जोखिममा रहेको जनसङ्ख्यालाई त्यसले प्रतिनिधित्व गर्दैन।

अक्सफोर्डकी अग्रणी खोप विकासकर्ता प्राध्यापक सराह गिल्बर्टले अक्सफोर्ड-आस्ट्राजेनेकाको खोपले गम्भीर बिमारीको हकमा चाहिँ सुरक्षा दिनेमा जोड दिएकी छन्।

खोप विकासकर्ताहरूले दक्षिण अफ्रिका भेरीअन्टविरुद्ध विद्यमान खोपमा परिमार्जन गर्न सक्ने बताइन्।

मोडेर्नाले बनाएको खोप दक्षिण अफ्रिका भेरीअन्टविरुद्ध अझै प्रभावकारी देखिएको प्रारम्भिक नतिजाहरूले देखाएका छन्।

आस्ट्राजेनेकाले चाहिँ पहिलो पटक यूकेमा देखिएको यूके भेरीअन्टविरुद्ध आफ्नो खोपेले राम्रो सुरक्षा दिएको जनाएको छ।

फाइजर-बायोएन्टेकको खोपले पनि नयाँ भेरीअन्टविरुद्ध सुरक्षा दिएको प्रारम्भिक नतिजाहरूले देखाएका छन्।


एउटा कम्पनीको मोबाइलबाट अर्को कम्पनीको मोबाइलमा कल गर्ने प्रयोगकर्ताहरूलाई त्यसको प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने विज्ञहरूको तर्क छ।

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले जारी गरेको 'अन्तरआबद्धता निर्देशिका- २०७६' चैत २० गतेदेखि लागु हुनेछ।

प्राधिकरणका प्रवक्ता मीनप्रसाद अर्यालले भने, "त्यसपछि एउटा कम्पनीको मोबाइलबाट अर्को कम्पनीको मोबाइलमा गरिने कलको मूल्य घट्नेछ।"

निर्देशिका किन?

दूरसञ्चार क्षेत्रको प्राविधिक भाषामा एउटा कम्पनीको सञ्जालबाट अर्को कम्पनीको सञ्जालमा हुने कल स्थापित गराउने कार्यलाई अन्तरआबद्धता भनिन्छ।

त्यसमा लाग्ने शुल्कलाई अन्तरआबद्धता शुल्क भनिन्छ।

इन्टरनेटको प्रयोग बढेसँगै पीएसटीएन भनिने ल्यान्डलाईन फोन वा मोबाइलबाट हुने कलमै कमी आउन थालेपछि कतिपय देशले यस्तो शुल्क नै हटाएको जानकारहरू बताउँछन्।

नेपालमा भने मोबाइल कलको मूल्य क्रमश: कम गर्ने सरकारी नीति अनुसार यस्तो शुल्क कम हुने गरी निर्देशिका ल्याइएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

अन्तरआबद्धता शुल्क कति हुन्छ?

उक्त निर्देशिका अनुसार मोबाइलबाट मोबाइलमा र फिक्स्ड लाइनबाट मोबाइलमा गरिने कलका लागि पहिले तोकिएको भन्दा निकै कम अन्तरआबद्ध... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ता दर निर्धारण गरिएको छ।

अर्यालका अनुसार अब एउटा सञ्जालको फिक्स्ड लाइनबाट अर्को सञ्जालको मोबाइलमा वा मोबाइलबाट मोबाइलमै कल गर्दा प्रतिमिनेट १० पैसा मात्रै लाग्नेछ।

चैत २० सम्म यस्तो कलको दर प्रतिमिनेट ५४ पैसा रहने छ।

अर्यालले भने, "नयाँ दर लागु भएपछि मोबाइल सेवाप्रदायकहरूले ग्राहकले तिर्ने शुल्कमा पनि कटौती गर्नुपर्ने हुन्छ।"

"यो अनिवार्य लागु गर्नुपर्ने निर्देशिका भएकाले यसले सेवा सस्तो पर्छ।"

तर प्राधिकरणले एउटा सञ्जालबाट अर्को सञ्जालमा फिक्स्ड लाइनबाट फिक्स्ड लाइनमै वा मोबाइलबाट फिक्स्ड लाइनमा गरिने कलको दर भने पहिलेको भन्दा बढाएको छ।

यस्तो कलको दर पहिले १४ पैसा प्रतिमिनेट रहेकोमा अब २० पैसा प्रतिमिनेट बनाइएको छ।

अहिले फिक्स्ड लाइन फोनको प्रयोगमा निकै कमी आएको र नेपाल टेलिकम बाहेकका सेवाप्रदायकसँग त्यस्तो सेवा पनि नभएकाले यो व्यवस्था गरिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

अहिलेको शुल्क

अधिकारीहरूका अनुसार अहिले नेपाल टेलिकमको सञ्जालबाट अन्य सेवाप्रदायकका सञ्जालको प्रिपेड मोबाइलबाट फोन गर्दा प्रतिमिनेट एक रुपैयाँ ५० पैसा शुल्क लाग्ने गर्छ।

पोस्टपेडका हकमा भने एक रुपैयाँ मात्र रहेको छ।

यो निर्देशिका लागु भएपछि प्रिपेडको प्रतिमिनेट एक रुपैयाँ छ पैसा र पोस्टपेडको ६६ पैसा प्रतिमिनेट शुल्क पर्ने अधिकारीहरू बताउँछन्।

एनसेलबाट अन्य सेवाप्रदायकका सञ्जालमा फोन गर्दा हाल दुई रुपैयाँ ५४ पैसा लागिरहेकोमा शुल्क घटेपछि चाहिँ दुई रुपैयाँ १० पैसा मात्र लाग्ने अधिकारीहरूले जानकारी दिए।

विदेशबाट कल गर्दा सस्तो पर्ने

वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूले विदेशबाट नेपालमा कल गर्दा निकै महँगो पर्ने गुनासो गर्दै आएका छन्।

तर नयाँ निर्देशिका लागु भएपछि त्यसमा केही कमी आउने अधिकारीहरूको दाबी छ।

उनीहरूका अनुसार निर्देशिकामा पहिलोपटक विदेशबाट गरिने कलको अन्तरआबद्धता शुल्क पनि तोकिएको छ।

निर्देशिका अनुसार पहिलो वर्षका लागि विदेशबाट आउने कलको अधिकतम अन्तरआबद्धता दर आठ रुपैयाँ प्रतिमिनेट तोकिएको छ।

हरेक वर्ष उक्त दर घट्दै जाने उक्त निर्देशिकामा उल्लेख छ।

त्यस अनुसार आगामी आठ वर्षपछि त्यस्तो दर एक रुपैयाँ ८० पैसा मात्र हुनेछ।

पहिले प्राधिकरणले विदेशबाट आउने कलका हकमा यस्तो दर नतोक्दा सेवाप्रदायकले आफ्नो ढङ्गले शुल्क उठाएको गुनासो आएको थियो।

"त्यस्तै गुनासो सम्बोधन गर्नका लागि हामीले यो व्यवस्था पनि निर्देशिकामा...


एउटा घातक रोगाणु जसलाई हामी देख्न सक्दैनौँ र जब यो हामी भित्र छिर्छ हामीले यसको उपचार गर्न सक्दैनौँ।

त्यसैले कैयौँ मानिसहरू घर बाहिर निस्कन, जीवनका नियमित काम गर्न या बच्चालाई स्कूल पठाउन पनि डराइरहेका छन्।

मानिसहरू सुरक्षित रहन चाहन्छन्। तर समस्या के हो भने हामी अब त्यति सुरक्षित छैनौँ।

किनभने घातक परिणाम दिने भाइरस अहिले हामी वरिपरि घुमिरहेको छ।

सन्तुलनको खोजी

त्यसो भए अब के गर्ने त? केहीले सुरक्षाको ग्यारेन्टी नहुन्जेल विभिन्न कुरामा लगाइएका रोक कायम हुनुपर्ने भन्छन्। तर त्यस्ता तर्कले प्रतिबन्धहरू कायम राख्दा पनि अन्य खतरा निरन्तर हुने तथ्यलाई ध्यान दिएका छैनन्।

यूकेका प्रमुख स्वास्थ्य सल्लाहकार प्रोफेशर क्रिश विटी यसलाई महामारीको 'अप्रत्यक्ष मार' भन्छन्। त्यसमा स्वास्थ्यसेवामा कम पहुँच, मानसिक रोगमा वृद्धि, आर्थिक कठिनाइ र शिक्षामा क्षति रहेका छन्।

प्रतिबन्ध खुकुलो हुँदै जाँदा समाज र व्यक्तिले खतराहरूको प्रतिस्पर्धामा सन्तुलन खोज्न आवश्यक हुनेछ।

शत प्रतिशत सुरक्षा किन अपेक्षा गर्नु हुँदैन?

एडिनबरा विश्वविद्यालयमा विश्वव्यापी आम स्वास्थ्य समस्याकी प्रोफेशर देवी श्रीधर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भन्छिन्, हामीले आफैले आफैलाई हामी सुरक्षित छौँ त? भनेर सोध्नुपर्ने भएको छ।

"खतरा त जहिले पनि हुन्छ। कोभिड-१९ समुदायमा उपस्थित रहने भएपछि जसरी हामी सवारी चलाउँदा वा साइकल चलाउँदा खतरा कम गर्नेबारे सोच्छौँ त्यसैगरी यो रोगबाट कसरी हामीले खतरा कम गर्ने भन्ने सोच्नुपर्‍यो।"

उनले विद्यालय सञ्चालनबारे अहिले जारी विवादलाई देखाउँदै उक्त कुरा भनिन्। अनि यही कुरा अरू क्षेत्रमा पनि लागु हुन्छ।

पीपीई, कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ जस्ता कुरामा सरकारी गतिविधिको आलोचक रहँदै आएकी उनले त्यही सेवा कस्तो हुन्छ त्यसैमा अरू सुरक्षा भर पर्ने बताइन्।

व्यक्तिलाई कति खतरा छ?

जति स्वतन्त्रताको कुरा आउँछ त्यति नै व्यक्तिगत निर्णयको भूमिका पनि अगाडि आउँछ।

र त्यो भनेको सही उपाय खोज्ने भन्दा पनि सबभन्दा राम्रो  उपायको खोजी हुनुपर्छ।

केम्ब्रीज विश्वविद्यालयका तथ्याङ्कशास्त्री प्रोफेशर डेभिड स्पीगेलहाल्टर भन्छन् यो त वास्तवमा 'खतरा व्यवस्थापनको खेल' बन्न पुगेको छ- र हामीले सामना गरिरहेको खतरा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने भएको छ।

कोरोनाभाइरसबाट हामीले दुईवटा खतरा सामना गरिरहेका छौँ। एउटा सङ्क्रमित हुने खतरा र दोस्रो सङ्क्रमित भएपछि गम्भीर रोग लाग्ने या मृत्यु नै हुने खतरा।

यो हप्ता यूकेमा जारी एउटा तथ्याङ्कमा अहिले कोरोनाभाइरसबाट हरेक चार सय जनामा एकजना सङक्रमित भएका छन्।

त्यसैले हामी बाहिर निस्कँदा अहिले अभ्यासमा रहेको सामाजिक दूरी कायम गर्ने हो भने ती सङ्क्रमितबाट आफूमा सर्ने सम्भावना असाध्यै कम छ। र सरकारको कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ र परीक्षण कार्यक्रम निरन्तर रहँदा भाइरसको सङक्रमणको सम्भावना अझ कम भएर जानेछ।

यदि हामी सङ्क्रमित भइहाल्यौँ भने पनि धेरैजसो व्यक्तिमा कोरोनाभाइरसको लक्षण असाध्यै सामान्य किसिमको हुन्छ। र बीसजना प्रष्ट लक्षण हुने व्यक्तिमध्ये पनि जम्मा एकजनालाई अस्पतालको उपचार चाहिने विश्वास गरिएको छ।

आफूमाथिको खतरा कसरी विश्लेषण गर्ने?

पहिले नै अरू रोग लागिसकेकाहरू जोखिममा छन्। अनुसन्धानका अनुसार ६५ वर्ष मुनिका अरू रोग नभएका व्यक्तिको मृत्यु नहुने बराबर छ।

र बीस वर्ष उमेर पुगेका व्यक्तिहरूमा अरू रोग लागेर मर्ने सम्भावना जति छ त्यति जस्तै कोरोनाभाइरसबाट पनि हुनसक्ने खतरा छ।

उदाहरणका लागि ४० वर्षका प्रति १ हजार जनामा एकजनाले अर्को जन्मदिन मनाउन नपाउने जति खतरा छ त्यति नै कोरोनाभाइरसबाट मृत्यु हुनसक्ने खतरा छ।

र त्यसरी...


एउटा चट्टानको टुक्रामा बनेको सो चित्र झन्डै  ७३ हजार वर्ष पुरानो मानिएको छ। त्यसमा गेरु रङ्ग प्रयोग गरेर बनाइएका रेखाहरू छन्।

वैज्ञानिकहरूले दक्षिणी तटस्थित ब्लम्बस केभ भनिने स्थानमा एउटा गुफाभित्र सो चित्रको सानो टुक्रा फेला पारेका हुन्। धेरैले त्यसमा ह्याश्ट्याग (#) को जस्तो आकृति देखिएको बताएका छन्।

संसारभरि प्राचीन चित्रहरू भेटिएका छन्। बुधवार 'नेचर' जर्नलमा प्रकाशित एउटा शोधमा सो ढुङ्गामा कोरिएका रेखाहरू मानवनिर्मित पहिलो अमूर्त चित्र भएको उल्लेख गरिएको छ।

त्यो प्राचीन चित्र मानव प्रजातिको 'आधुनिक संज्ञानको महत्त्वपूर्ण सूचक' भएको शोधकर्ताहरूको ठम्याइ छ।

सो लेखका अनुसार प्राचीन कलाकारहरूले 'ओकर् क्रेअन' अर्थात् रातोमाटोले बनाएको लेख्ने साधन प्रयोग गरेर ढुङ्गामा चित्र बनाउँथे।

मावनजातिले रातोमाटो कम्तीमा दुई लाख ८५ हजार वर्षदेखि प्रयोग गर्दै आएका छन्।

सानो अंश

भेटिएको रेखाकृति एउटा ठूलो रेखाङ्कनको अंश मात्र भएको वैज्ञानिकहरूको बुझाइ छ।

पूरै चित्र सम्भवत: धेरै जटिल भएको पुरातत्त्वविद् क्रिस्टोफर हेन्शिल्वुडले समाचार संस्था रोयटर्सलाई बताएका छन्।

उनका अनुसार ढुङ्गाका कुनामा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सबै रेखाहरू जसरी टुङ्गिएका छन् त्यसले पूरै चित्र ठूलो सतहमा फैलिएको सङ्केत दिन्छ।

हेन्सिल्वुड नर्वेको बेर्गन विश्वविद्यालय र दक्षिण अफ्रिकाको विट्वाटर्स्‌र्‍यान्डमा कार्यरत छन्। उनले सो चित्रको अनुसन्धानको नेतृत्व गरेका थिए।

आफ्नो समूहले सो आकृतिलाई 'कला नै मान्न सङ्कोच' माने पनि त्यसको निर्माताका लागि भने विशेष अर्थ भएको उनको ठम्याइ छ।

राजधानी केप टाउनबाट ३०० किलोमिटर पूर्वस्थित ब्लम्बस केभमा धेरै प्राचीन वस्तुहरू फेला फरेका छन्। तीमध्ये एक लाख वर्ष पुरानो रङ्ग बनाउन प्रयोग हुने भाँडो पनि छ।

होमो सेपिअन्स प्रजातिका आधुनिक मानवहरू तीन लाख १५ हजार वर्षअघि हालको अफ्रिकामा अस्तित्वमा भएका वैज्ञानिक आधारहरू भेटिएका छन्।


एउटा चुनावी सभामा मुलायम सिंह यादवले भने: "मोदी उत्तर प्रदेशलाई गुजरात बनाउन सक्दैनन्।"

अर्को दिन अर्को चुनावी सभामा नरेन्द्र मोदीले यादवलाई जवाफ दिए: "नेताजी भन्छन् मोदीमा उत्तर प्रदेशलाई दोस्रो गुजरात बनाउने क्षमता छैन। तपाईँलाई थाहा छ दोस्रो गुजरात बनाउन कुन चीज सबैभन्दा महत्वपूर्ण छ? यसको लागि चाहिन्छ ५६ इञ्चको छाती।"

यो भनाइले मोदीलाई सन् २०१४ मा 'माचो म्यान'को रूपमा स्थापित गर्यो र यसले उनलाई हिन्दु पुरुषत्वमा विश्वास गर्नेहरूका बीच स्थापित गर्यो।

यो फरक कुरा हो कि उनको जीवनी लेखक निलञ्जन मुखोपाध्यायले जब अहमदाबादस्थित दर्जी बिपिन चौहानलाई मोदीको छातीको नाप सोधे, उनले जवाफ पाएनन्। चौहानले दिएको एकमात्र जानकारी मोदीको छातीको नाप ५६ इञ्च थिएन भन्ने थियो।

पछि डा. भीमराव अम्बेडकर विश्वविद्यालयका अधिकारीहरूले मोदीको लागि 'अचकन' लुगा सिलाउन खोज्दा दर्जीलाई दिइएको छातीको नाप ५० इञ्च थियो।

बाल्यकालदेखिनै बहसको बानी

मोदी औसत विद्यार्थी थिए।

'नरेन्द्र मोदी: द म्यान, द टाइम्स'का लेखक निलञ्जन मुखोपाध्यायले मोदीलाई बीएन हाई स्कूलमा पढाएका शिक्षक प्रह्लादभाई पटेलले भनेको सम्झन्छन्: "नरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्द्र त्यो बेला धेरै वादविवाद गर्थे। एकपटक मैले उनलाई कक्षाको मोनिटरलाई गृहकार्य देखाउन भन्दा उनले नाई भन्दै शिक्षकलाई मात्रै देखाउने बताएका थिए।"

जब मोदीले गोही भएको ताल पार गरे

मोदीका आलोचकहरूपनि मान्छन् कि मोदीमा आत्मविश्वासको कुनै कमी छैन।

मोदीको अर्को जीवनी लेखक एण्डी मारिनो आफ्नो 'नरेन्द्र मोदी: अ पोलिटिकल बायोग्राफी' पुस्तकमा लेख्छन्: "मोदीको बाल्यकालमा शर्मिष्ठा तालको नजिकै एउटा मन्दिर थियो। त्यो मन्दिरको शीर्षभागमा रहेको झण्डा धार्मिक महोत्सवहरूमा फेरिन्थ्यो। एक पटक झण्डा फेर्ने बेलामा ठूलो पानी परिरहेको थियो। मोदीले पौडेर मन्दिरमा पुगेर झण्डा फेर्ने निधो गरे। त्यो तालमा गोहीहरू थिए। मोदी पौडन् थालेपछि ताल नजिकै मानिसहरू जम्मा भएर गोहीलाई तर्साउन ढोल बजाउन थाले र जब मोदी झण्डा फेरेर फर्किए, मानिसहरूले उनलाई काँधमा बोके।"

यो घटनाका विभिन्न पक्षहरूको बारेमा प्रश्न उठाएर यसलाई काल्पनिक घटना भन्नेहरू पनि छन्।

चिया पसल

नरेन्द्र मोदी सानो उमेरदेखिनै घरको काममा सघाउँथे। विद्यालय छुट्टी भएपछि उनी वडनगरमा रहेको आफ्नो पिताको चिया पसलमा पुग्थे।

यो कुरा मोदीले जहिले पनि शानले भन्ने गर्छन्।

असममा चिया बगानमा काम गर्ने मजदुरहरूलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा उनले भनेका थिए: "मानिसहरूलाई तपाईँको असमको चिया खुवाएर म यो स्थानमा पुगेको हुँ।"

मोदीको जीवनी लेखकहरूले उनले वडनगर र अहमदाबादमा चिया बेचेको कुरालाई विस्तारमा लेखेका छन्।

इकोनोमिक टाइम्समा प्रकाशित एक लेखमा चिया पसलमा नै मोदीले राजनीतिक गुरु लक्ष्मणराव इमान्दारलाई भेटेको बताइएको छ।

दूरशिक्षामार्फत राजनीतिशास्त्र पढाइ

मोदीले प्राथमिक शिक्षापछि जाननगर सैनिक विद्यालयमा पढ्न खोजेका थिए तर परिवारको कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण त्यो सम्भव भएन।

दोस्रो उनको पिता पनि उनी पढाइका लागि वडनगर बाहिर जाने कुराको विरोधी थिए। उनी त्यही शहरमा भर्ना भए तर कम उपस्थितिका कारण पढाइ छोड्न बाध्य भए।

पछि उनले दूरशिक्षामार्फत दिल्ली विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा स्नातक र गुजरात विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर उपाधि लिए।

गुजरात विश्वविद्यालयका अनुसार उनले सन् १९८३ मा प्रथम श्रेणीमा स्नातकोत्तर उतीर्ण गरेका थिए। पछि प्राध्यापक जयन्तीभाइ पटेलले मोदीले पढेका भनेका विषय कहिल्यै पढाइ नभएको भनेर दाबी गरेपनि विश्वविद्यालयले त्यसको खण्डन गरेको छ।

जसोदाबेनसँग विवाह

मोदी १३ वर्षको हुँदा...


एउटा ट्विटमा ट्रम्पले जुन १० तारिखदेखि मेक्सिकोबाट अमेरिका आउने सामानहरूमा पाँच प्रतिशत कर लगाउने र त्यो 'गैरकानुनी आप्रवासनको समस्या निराकरण नभएसम्म' बिस्तारै बढ्दै जाने बताएका छन्।

ट्रम्पले दक्षिणी सीमामा सङ्कट उत्पन्न भएको भन्दै राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा गरेका छन्।

सीमा अधिकारीहरूले सो कदमको स्वागत गरे पनि आलोचकहरू सीमामा आप्रवासीहरूलाई दुर्व्यवहार भएको बताउँछन्।

उत्तर अमेरिकामा मेक्सिकोका प्रमुख कूटनीतिज्ञ जेसस सियाडले करलाई  'विनाशकारी' भनेका छन्।

"यदि यो कर लगाइयो भने हामीले कडा प्रतिकदम चाल्नैपर्छ," उनले भने।

आफ्नो निर्वाचन अभियान र राष्ट्रपतिको कार्यकालमा ट्रम्पले अमेरिका-मेक्सिको सीमामा पर्खाल लगाउन आर्थिक स्रोत खोजिरहेका छन्।

उनले गत फेब्रुअरीमा पर्खालका लागि सङ्घीय कोषको रकम खर्चने प्रयासमा राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा गरेका थिए, तर मेमा एक न्यायाधीशले सो प्रयासलाई रोकिदिएका छन्।

ह्वाइट हाउसले बिहीवार राष्ट्रपतिले इन्टरन्याश्नल इमर्जेन्सी इकोनोमिक पावर्स एक्ट नामक कानुन प्रयोग गरेर मेक्सिकोको सामानमा कर लगाउने बताएको छ।

यो घोषणा ह्वाइट हाउसले कङ्ग्रेसलाई मेक्सिको र क्यानड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ासँग नयाँ व्यापार सम्झौता गर्न प्रयास गर्ने बताएकै दिन आएको हो।

ट्रम्पको नयाँ घोषणा

ह्वाइट हाउसको विज्ञप्तिमा ट्रम्पले अक्टोबर १ तारिखसम्म प्रत्येक महिना कर पाँच प्रतिशतले बढेर २५ प्रतिशत पुग्ने बताएका छन्।

त्यसपछि 'मेक्सिकोले आफ्नो भूमिबाट अमेरिका आउने गैरकानुननी आप्रवासीहरूलाई नरोकेसम्म कायम रहने' छ।

"वर्षौँसम्म मेक्सिकोले हामीलाई सम्मानजनक व्यवहार गरेको छैन, तर अब हामी सार्वभौमिक देशको हैसियतमा हाम्रो अधिकार खोज्दैछौँ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

नयाँ करको असर

मेक्सिको कृषि उत्पादनका लागि प्रसिद्ध छ, तर त्यहाँ अमेरिकी कम्पनीका उत्पादन कारखानाहरू छन्।

मेक्सिकोमा मासिक लाखौँ गाडी बनाइन्छ र यो प्रविधि र वायुसेवा कम्पनीहरूको केन्द्र पनि हो।

अमेरिकी फोर्ड, जनरल मोटर्स, आइबीएम र कोकाकोला सबै मेक्सिकोमा पनि आधारित छन्।


एउटा तल्लो अदालतको आदेशलाई उल्टाउँदै सर्वोच्चले फेरि प्रतिबन्ध लगाउन आदेश दिएको हो।

प्रधानन्यायाधीश साकिब निसारले पाकिस्तान भएर बग्ने नदीहरूमा भारतले बाँध बनाउन लागेको भन्दै उसका टेलिभिजन च्यानलहरूमाथिको प्रतिबन्ध मुनासिब भएको बताए।

भारतले ती बाँधहरूलाई एउटा अस्त्रको रूपमा प्रयोग गरिरहेको पाकिस्तानको आरोप छ। भारतले चाहिँ त्यो अस्वीकार गर्दै आएको छ।

दृष्टान्त

भारतीय टेलिभिजन च्यानल र चलचित्रहरू पाकिस्तानमा पनि लोकप्रिय छन्, तर दुई देशबीचको तनावका बेला पाकिस्तानले तिनीहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाउने गरेको छ।

लहोर उच्च अदालतको आदेश उल्टाएका प्रधानन्यायाधीश निसारलाई उद्धृत गर्दै भनिएको छ, "भारतले पाकिस्तान भएर बग्ने पानीको मात्रालाई सङ्कुचित गरिरहेको छ। हामीले उनीहरूका च्यानल किन बन्द नगर्ने?"

पाकिस्तानको ८० प्रतिशतभन्दा बढी सिचाइँ सिन्धु र त्यसका सहायक नदीको पानीमा निर्भर गर्दछ।

सन् १९६५ मा भारत-पाकिस्तानबीच भएको युद्धपछि पाकिस्तानले पहिलो पटक भारतीय चलचित्रहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

अन्ततः सन् २००८ मा त्यो प्रतिबन्ध फुकुवा गरियो, तर समयसमयमा प्रतिबन्ध लगाउने गरिएको छ।

सन् २०१६ मा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

विवादित काश्मीरमा प्रदर्शनकारीहरूमाथि भारतीय दमनपछि पाकिस्तानले पुनः भारतका सबै टेलिभिजन च्यानल तथा रेडियोहरूमाथि प्रतिबन्ध लगायो।


एउटा धारणाले अर्थतन्त्र एकदम सही दिशामा छ भन्छ भने अर्कोले अर्थतन्त्र धराशायी हुन आँटिसक्यो भन्छ।

यस्तो धारणा व्यक्त गर्नेहरूले आफ्नो तर्कलाई अनुकूल हुनेगरी अर्थतन्त्रका परिसूचकहरूको स्थिति उल्लेख गर्ने गर्छन्।

प्रधानमन्त्री केपी ओलीको नेतृत्वमा बनेको नेकपाको सरकारले एक वर्षको कार्यकाल पूरा गरेको छ। समृद्धिलाई मूल मन्त्र बनाएको सरकारले अर्थतन्त्रलाई आफ्नो प्रमुख मुद्दा बनाएको थियो।

उक्त सरकारलाई आर्थिक दृष्टिबाट मूल्याङ्कन गर्दा कस्तो देखिन्छ?

विभिन्न अर्थविद्हरूसँग कुराकानी गर्दा  एक वर्षको चित्र मिश्रित पाइन्छ।

यहाँ हामीले बुझ्नलाई सरलताको हिसाबबाट अर्थतन्त्रका पाँच राम्रा र पाँच नराम्रा पक्ष प्रस्तुत गरेका छौँ।

राम्रा पक्ष

१. आर्थिक वृद्धि

समृद्धिको सपना बारम्बार देखाइरहेको हुनाले यो सरकारलाई नाप्ने सबभन्दा उचित कसी भनेको आर्थिक वृद्धि नै हुन सक्छ।

हुन त सरकारले यसपालिको बजेटमा भने जति आठ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि त हासिल गर्ने छाँट देखिँदैन। तर छ प्रतिशतभन्दा माथि रहने आकलन धेरैले गरेका छन्।

अघिल्लो दुई वर्षको छ प्रतिशतभन्दा माथि वृद्धि भएको अर्थतन्त्रको जगमा यसपालि लगा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तार तेस्रो वर्ष उच्च वृद्धि हुने देखिन्छ। सरकारकै भनाइ मान्ने हो भने यसपालिको वृद्धि सात प्रतिशतभन्दा माथि पुग्छ।

गरिबी निवारण तथा उच्च दरमा विकास गर्न आर्थिक वृद्धिलाई मूल आधार मान्ने गरिन्छ।

२. रेमिट्यान्सको बदलिँदो प्रवृत्ति र रोजगार सिर्जना

रेमिट्यान्सको बदलिँदो प्रवृत्तिलाई सरकारले देशभित्रै रोजगारीको अवसर धेरै सिर्जना भइरहेको स्थितिसँग जोडेको छ।

गत छ महिनाको आर्थिक अवस्थाबारे नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले प्रकाशन गरेको विवरणअनुसार अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा यसपालि वैदेशिक रोजगारमा जानेको सङ्ख्या झन्डै ४० प्रतिशतले झरेको छ। तर देश भित्रिने रेमिट्यान्सको रकम भने ३० प्रतिशतले बढेको छ।

यो अवधिमा ४४३ अर्ब रुपैयाँ बराबर रेमिट्यान्स भित्रिएको छ।

३. मुद्रास्फीति र महँगी

मुद्रास्फीति वा महँगीको दर अहिले औसत चार प्रतिशतको हाराहारीमा छ।

र, वर्षभरिमा यो पाँच वा छ प्रतिशतभन्दा मुनि नै रहने सरकारको आकलन छ। उच्च आर्थिक वृद्धि यति नै मुद्रास्फीति दरको अवस्थामा हासिल गर्न सक्नुलाई अर्थमन्त्रीले राम्रो उपलब्धि मानेका छन्।

४. कानुन र नीतिगत सुधार

पछिल्लो समय सरकारले आर्थिक सुधारमा केन्द्रित कतिपय नियमकानुन अघि बढाइरहेको पाइन्छ।

ती सुधारोन्मुख कानुनमा विशेष आर्थिक क्षेत्रसम्बन्धी कानुन, औद्योगिक व्यवसाय ऐन, विदेशी लगानी ऐन, लगानी बोर्ड ऐन आदि छन्।

५. श्रमसम्बन्धमा सुधार

लामो समयसम्म नेपालको अर्थतन्त्र बन्द हडतालको सिकार भयो। तर बिस्तारै श्रमसम्बन्धमा सुधारको सङ्केत देखिएका छन्।

श्रमिक, रोजगारदाता र सरकार गरी तीनै पक्षको सहमतिमा आएको श्रम तथा सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी नयाँ कानुनहरूले केही समययता श्रमसम्बन्ध राम्रो बन्दै गएको पाइन्छ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गत हप्ता पानीजहाज कार्यालयको उद्घाटन गर्दै नेपालमा रेलभन्दा अगाडि नै पानीजहाज सञ्चालन हुने बताए

नराम्रा पक्ष

१.न्यून पूँजीगत खर्च

पुँजीगत वा विकासमा खर्च हुन नसकेकोबारे यो सरकारको नेतृत्व तहमा रहेकाहरूलाई पहिलेदेखि नै राम्रैसँग थाहा थियो।

तर स्थिर र प्रभावशाली शासनको प्रतिबद्धतामाझ माघ मसान्तसम्म आइपुग्दा एकचौथाइ पनि खर्च नभएको कतिपय अर्थविद्हरूले औँल्याएका छन्।

त्यसमाथि कतिपय शीर्षकमा आफैँ खर्च गर्न सक्ने प्रदेश तथा स्थानीय तहको हालत पनि उस्तै रहेको बताइन्छ। विकासमा फड्को मार्ने सरकारको वाचालाई यसले धमिलो बनाइदिएको उनीहरू...


एउटा निकै प्रचलित हात मिलाउने चलन महामारीपछि हराउन सक्छ तर विकल्पहरू पनि छन्।

जेम्स जेफ्री लेख्छन:

सामान्यदेखि ठूलाबडाहरूले विनम्रतापूर्ण रूपले हात मिलाउँछन्। भविष्यमा कहिल्यै भेट नहुने मानिससँग देखि अर्वौँ डलरको व्यापार सम्झौताका क्रममा पनि हात मिलाइन्छ।

हात मिलाउने चलनको आरम्भ कहाँबाट भयो भन्नेमा अनेकखालका धारणा पाइन्छन्।

यो दुईजना व्यक्तिबीच शान्तिको प्रतीकको रूपमा ग्रीसबाट सुरु भएको हुनसक्छ। जसले कसैको हातमा पनि हतियार छैन भन्ने देखाउँछ।

अथवा मध्यकालीन युरोपबाट पनि सुरु भएको हुनसक्छ।

लडाकुहरूले हात मिलाउँदै अरूले लुकाएका कुनै हतियार झारिदिनका निम्ति त्यसो गरेका हुनसक्छन्। यसको श्रेय क्वेकरहरू भनिने इसाई धर्मावलम्बीहरूसँग सम्बन्धित सदस्यहरूलाई पनि दिइन्छ जसले झुकेर गरिने अभिवादनभन्दा हात मिलाउनुलाई समानता झल्काउने ठान्थे।

युनिभर्सिटी अफ टेक्सस एट अस्टिनकी मनोविज्ञान प्राध्यापक क्रिस्टीन लेगार भन्छिन्, "हजारौँ वर्ष पुरानो चलनमा रोक लगाउनु सजिलो छैन।"

सन् १९६० मा अमेरिकी मनोविद ह्यारी हर्लोले  यौवनावस्थामा रहेका रिसस बाँदरको  विकासमा स्पर्श र प्रेम कति महत्त्वपूर्ण हुन्छ भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्ने कुरा प्रदर्शन गरेका थिए। विश्वमा मानिसहरूबीच अभिवादन साटासाट गर्ने कैयौँ तरिका छन्।

हिन्दू संस्कारमा नमस्ते

त्यस्ता तरिकाबाट सङ्क्रमणको खतरा ठानिने शारीरिक स्पर्शबाट जोगिन सकिन्छ। हिन्दू संस्कारमा गरिने नमस्ते पनि निकै प्रचलनमा छ। समाओमा आँखी भौँ उठाएर मुस्कानका साथ अभिवादन साटासाट गरिन्छ। मुस्लिम देशमा छुन नमिल्ने मानिसलाई छातीमा हात राखेर अभिवादन गरिन्छ।

शारीरिक रूपमा स्पर्श गरेरै अभिवादन गर्ने कुरा सदैव त्यति महत्त्वपूर्ण होइन।

२० औं शताब्दीको पहिलो आधा खण्डमा कैयौँ मनोवैज्ञानिकहरूले बालबालिकाप्रति प्रेम देखाउनु सामान्यतया भावनात्मक प्रदर्शन मात्र रहेको विश्वास गर्थे। त्यसबाट रोग फैलिने जोखिम रहेको उनीहरू ठान्थे।

लण्डन स्कूल अफ हाइजिन एन्ड ट्रपिलक मेडिसिनका आनीबानी सम्बन्धी वैज्ञानिक वल कर्टिसले आफ्नो किताब डन्ट लुक, डन्ट टच नामको पुस्तकमा लेखे अनुसार हात मिलाउने र चुम्बन गर्ने काम लामो समयसम्म कायम छ किनकि त्यस्तो गर्ने मानिस यति विश्वसनीय छन् कि रोगको जोखिम पनि उठाउन सक्छन् भन्ने सङ्केत गर्छ।

सन् १९२० मा अमेरिकी जर्नल अफ नर्सिङमा प्रकाशित लेखमा हात ब्याक्टेरिया सार्ने माध्यम हुनसक्ने चेतावनी दिइएको थियो।

मानिसहरूबीच विभाजन

डेल मेडिकलमा क्लिनिकल इन्टिग्रेसन एण्ड अपरेशन्सका सहअध्यक्ष स्टुअर्ट वुल्फ 'साइन्स फिक्सन डिस्टोपिया'को अवस्था दर्शाउँछन्।

त्यो त्यस्तो अवस्था हो जहाँ स्पर्श गर्न सक्ने र त्यो स्वीकार गर्ने एकथरी र आइसोलेशनमा रहनु पर्ने अर्काथरी मानिसहरू रहने हुन्छ। जसले गर्दा गम्भीर मनोवैज्ञानिक समस्या आउन सक्ने उनको भनाइ छ।

उनी भन्छन्, "हामीले जवानी र शक्तिलाई यति महत्त्व दिएका छौँ कि त्यसले युवा र स्वस्थ मानिस अनि वृद्ध तथा अशक्तकाबीच कृत्रिम खाडल बनाएको छ।"

भौतिक रूपमा पहुँचमा रहनुलाई हामीहरूबीच निकै गहिरो महत्त्वका साथ लिइन्छ। त्यो एउटा कारण हुनसक्छ, अमेरिकी राष्ट्रपतिले हरेक वर्ष ६५ हजार मानिससँग हात मिलाउने अनुमान गरिन्छ।

विकल्प के?

संसारमा अभिवादनको विकल्प थुप्रै छन्। जसमा शारीरिक स्पर्शको आवश्यकता हुँदैन। विश्वको ठूलो समुदायले शिर निहुराएर अभिवादन गर्छ। थाइल्यान्डमा कोरोना भाइरसबाट कम मानिसको मृत्यु हुनुको श्रेय त्यही खालको अभिवादनलाई पनि दिइन्छ। त्यस्तै हात हल्लाउने, टाउको हल्लाउने, मुस्काउने जस्ता अनेक अभिवादन छन्। जसमा शारीरिक स्पर्शको आवश्यकता हुँदैन।

तर प्रिन्सटन...


एउटा पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै उनले यो रुसीहरुलाई उनीहरुकै सरकार विरुद्ध भड्काउने प्रयास भएको बताएका छन्।

यसअघि  मस्कोस्थित संयुक्त राज्य अमेरिकाको दूतावासले आउंदो बुधबारबाट अमेरिका जान चाहने रुसीहरुलाई आवश्यक प्रवेशाज्ञा जारी गर्ने कार्य अस्थायी रुपमा स्थगित गरेको बताएको  थियो।

आगामी सेप्टेम्बर एक तारिखदेखि रुसको सेन्ट पीटर्सबर्ग, येकाटेरिनबर्ग र भ्लादीभोस्टोक शहरहरुमा रहेका अमेरिकी बाणिज्यदूतावासहरुले रुसीहरुलाई अमेरिकाको प्रवेशाज्ञा प्रदान गर्ने कार्य बन्द गर्नेछन्।

प्रवेशाज्ञा सम्बन्धी सम्पूर्ण कार्य अब मस्कोस्थित अमेरिकी दूतावासबाट मात्र गरिने बताइएको छ।

निन्दा

रुसी विदेशमन्त्री सेर्गेई लाभ्रोभले अमेरिकीहरुको त्यस्तो कदमको निन्दा गरेका हुन्।

उनले भने यो भूतपूर्व सोभियत राज्यहरुमा भएका रंगीन क्रान्तीहरुका बेला अपनाइएको जस्तै रणनीति हो।

सन् २००४ मा युक्रेनमा सुन्तले क्रान्ति र त्यो भन्दा एक बर्षअघि जोर्जियामा गुलाबी क्रान्ति नाम दिइएका ठूलो आन्दोलनहरु भएका तर्फ उनको संकेत थियो।

अमेरिकी दूतावासले बुधबारबाट रुसमा सबै प्रवेशाज्ञा सम्बन्धी गतिविधिहरु बन्द गर्ने र आगामी मह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िना मस्कोस्थित दूतावासमा मात्र त्यसलाई पुन: शूरु गरिने जनाएको छ।

संकेत

रुसले देशमा अमेरिकी कूटनीतिक उपस्थिति घटाउन गरेको निर्णयले मस्को दुई देशको सम्बन्ध सुधार्न इच्छुक छैन भन्ने संकेत गरेको अमेरिकी दूतावासले जनाएको छ।

यसै महिनाको शुरुमा राष्ट्रपति पुटिनले ७५५ जना अमेरिकी कूटनीतिक  कर्मचारीलाई देश निकाला गर्ने आदेश दिएका थिए।

गत वर्षको अमेरिकी चुनावमा हस्तक्षेप गरेको आरोपमा अमेरिकाले थप प्रतिबन्ध लगाएको बदलामा पुटिनले त्यस्तो आदेश दिएको हुनसक्ने बताइएको छ।


एउटा पार्टीमा यौनजन्य गतिविधि गरेका तस्बिरहरू सार्वजनिक भएपछि अभियुक्तहरूको उक्त समूहलाई गत महिना देशको उत्तरपश्चिमी प्रान्त सिएम रिआपबाट पक्राउ गरिएको थियो।

देशनिकाला भएका ती सात पर्यटकहरू यूके, न्यूजिल्यान्ड र क्यानडाका नागरिक हुन्। उनीहरूलाई गत हप्ता जमानत दिइएको थियो।

यूके, नर्वे र नेदर्‌ल्यान्ड्सका अरू तीन जनाले भने उक्त पार्टी आयोजना गरेको आरोपमा मुद्दा खेप्नु पर्नेछ।

आफूहरू नग्न नबनेको र कुनै अश्लील सामग्री उत्पादन नगरेको दावी गर्दै दशै जनाले लगाइएका अभियोग अस्वीकार गरेका छन्।

बेइजिङको नर्सरीमा 'सुई दुर्व्यवहार'

‘क्याम्बोडिया मेरो लागि जागरणको माध्यम बन्यो’

विवरणहरूका अनुसार जमानतको आदेशमा सात जनालाई क्याम्बोडिया छोड्न र फेरि नफर्कन भनिएको थियो।

अभियोग

उनीहरूविरुद्ध लगाइएका अभियोग भने फिर्ता गरिएको छैन।

एउटा वेब्साइटमा प्रकाशित तस्बिरहरूमा केही जोडीहरू यौन मुद्रामा जस्तो गरी भुइँमा पल्टिएका देखिन्छन्।

सिएम रिआप नगर कम्बोडियाको मुख्य पर्यटकीय स्थल मानिने एङ्कोर वाटको प्रवेशद्वार मानिन्छ।

पर्यटकमाझ प्रसिद्ध उक्त नगरको रात्रिकालीन गतिविधिमा केही वर्ययता ठूलो वृद्धि भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एको छ।

कहिलेकाहीँ त्यस्ता गतिविधिले पर्यटकलाई क्याम्बोडियाको रूढीवादी समाजमा अप्ठ्यारो परिस्थितिमा परिदिने गरेका पनि छन्।

पर्यटनका निम्ति पीडित हात्ती

‘विदेशी नागरिकमाथि सूक्ष्म निगरानी’


एउटा प्रतिस्पर्धाका लागि स्मार्टफोन एप्स बनाउँदै आईटी अध्ययनरत छात्राहरू

विशेष रूपमा युवा पुस्ताका महिलामा सूचना प्रविधि शिक्षाप्रति आकर्षण बढेको उनीहरूको अनुभव छ।

यसले प्राविधिक क्षेत्रमा महिलाको पहुँचलाई थप विस्तार गर्ने र आत्मनिर्भर बनाउने उनीहरू बताउँछन्।

कमाइ र जागिरका हिसाबले अन्य क्षेत्रको तुलनामा बढी अवसर पाइने भएकाले पुरुष र महिला दुवैखाले युवा पुस्ताको आकर्षण निक्कै बढेको बताइन्छ।

जनशक्ति

सूचना प्रविधि क्षेत्रमा क्रियाशील विभिन्न सङ्घसंस्थाका आँकडालाई मान्ने हो भने  नेपालमा हाल सूचनाप्रविधि क्षेत्रमा वार्षिक तीनदेखि पाँच हजार जनासम्म दक्ष जनशक्ति उत्पादन भइरहेको  छ।

दशक अघिसम्म यस्तो जनशक्तिमा महिलाको सङ्ख्या एकदमै कम हुने गरेकामा अहिले भने उल्लेख्य वृद्धि भएको ती संस्थाहरूले जनाएका छन्।

सूचनाप्रविधि क्षेत्रको दक्ष जनशक्तिमध्येमा महिलाको सङ्ख्या कति छ भन्ने यकिन तथ्याङ्क भने न सरकारी निकायसँग छ, न त अन्य कुनै सङ्घसंस्थासँग।

तर प्राविधिक शिक्षालयहरूमा बढेको महिलाको उपस्थितिले सूचनाप्रविधि क्षेत्रमा महिलाको आकर्षण बढेको पुष्टि गर्ने कम्प्युटर एसोसिएशन अफ नेपाल मह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ासंघ (क्यान) की उपाध्यक्ष सुनैना घिमिरे पाण्डे बताउँछिन्।

वृद्धि

"पहिले भन्दा सूचनाप्रविधिमा महिलाको आकर्षण अलि बढेको देखिन्छ। यो ज्ञानमा आधारित उद्योग भएको र जुनसुकै ठाँउबाट पनि काम गर्न मिल्ने भएकाले पढाइमा र व्यापार व्यवसायमा पनि विस्तारै महिलाको सङ्ख्या बढ्न थालेको हो," उनले भनिन्।

यसले प्राविधिक शिक्षामा महिलाको पहुँचलाई थप विस्तार गर्ने उनको तर्क छ।

सूचना तथा प्रविधिसम्बन्धी संस्थाहरूका अनुसार नेपालमा उत्पादित दक्ष जनशक्तिमध्ये ३० देखि ४० प्रतिशत विदेशिने गरेका छन्।

नेपालमै रहेर काम गर्न चाहनेले भने मासिक ५० हजारदेखि तीन-चार लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्नसक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

तर कतिपय महिला भने सूचना तथा प्रविधि शिक्षा लिए पनि सहज रूपमा रोजगारी पाउन सकिने अवस्था भने नभएको बताउँछन्।

नेपाली किशोरीहरूले बनाएको स्मार्टफोन एप्स

जागिर

तत्कालै जागिर पाइने तथा राम्रो आम्दानी हुने भएकाले सूचनाप्रविधि क्षेत्रलाई रोजेपनि आकर्षक जागिर पाउन भने सहज नभएको काठमाण्डूस्थित एक कलेजमा कम्प्युटर विषयमा स्नातकोत्तर गर्दै गरेकी छात्रा निशु सिंहले बताइन्।

उनले भनिन्, "पढेर मात्र त भएन सहजै जागिर पाउने वातावरण भएचाहिँ महिलाको आकर्षण अझै बढ्छ।"

विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा काम गर्ने नेपाली महिलाको सङ्ख्या न्यून रहेको एशियाली प्राज्ञिक तथा विज्ञान समाज सङ्घ नामक एक संस्थाले तीन वर्षअघि गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

सो अध्ययन अनुसार नेपालको विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्तिमध्ये १६ प्रतिशत मात्र महिला छन्।

प्रोत्साहन

नेपाली वैज्ञानिक महिलाहरूको सञ्जाल 'विज्ञान प्रविधिमा महिला' की उपाध्यक्ष सन्ध्या कर्माचार्य सूचनाप्रविधिसहित अन्य प्राविधिक क्षेत्रमा महिला सहभागिता बढाउन सरकारले थप काम गर्न आवश्यक रहेको बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "कुन-कुन क्षेत्रमा महिलाको कमी छ भन्ने हेरेर त्यसमा महिला सहभागी भए यस्तो फाइदा छ भनेर प्रचारप्रसार भएदेखि हुन्छ।"

सरकारी अधिकारीहरू भने पछिल्ला वर्षहरूमा अन्यका साथै प्राविधिक शिक्षामा पनि महिलालाई प्रोत्साहन गर्ने नीति लिइएको बताउँछन्।

प्राविधिक जनशक्तिका लागि पनि सरकारी जागिरमा महिलाका लागि आरक्षण दिइएकाले रोजगारीको चिन्ता गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको सरकारी अधिकारीहरूको दाबी रहने गरेको छ।


एउटा प्रमुख विश्वव्यापी प्रतिवेदनमा डब्लुएचओले मधुमेहका रोगीको संख्या सन् १९८० मा झण्डै ११ करोडबाट सन् २०१४ मा ४२ करोडभन्दा बढी पुगेको बताएको छ।

रगतमा चिनीको उच्च मात्रालाई हरेक वर्ष विश्वभरमा ३७ लाख जनाको मृत्युसँग जोडिएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले बताएको छ।

अधिकारीहरुका अनुसार तत्काल कडा कदम नचालिए यो संख्या बढ्दै जाने छ।

जीवनशैली

विश्व स्वास्थ्य संगठनले आफ्नो प्रतिवेनदमा मधुमेहका दुवै प्रकारलाई एकै ठाउँमा राखेको छ।

तर वृद्धि भने मुख्यतया जीवनशैलीसँग जोडिएको मधुमेहको दोस्रो प्रकारमा देखिएको छ।

हाल विश्वमा ३ जनामध्ये एकजनाको वजन औसतभन्दा अधिक छ, र यसरी वजन बढ्दै जाँदा मधुमेहका रोगीको संख्या पनि बढेको छ।

रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न नसकेमा स्वास्थ्यमा ठूलो नकारात्मक असर पर्दछ।

यसले हृदयघातको सम्भावना ३ गुणा बढाउँछ र खुट्टा काट्नुपर्ने खतरा २० गुणाले बढाउँछ।

साथै यसले पक्षघात, मृगौलाको रोग, अन्धोपना र गर्भवती भएको समयमा स्वास्थ्य समस्याका सम्भावना पनि बढाउँछ।

मृत्युका कारणमध्ये मधुमेह आठौं ठुलो हो, यसका कारण वर्षमा १५ लाख जनाको ज्यान जान्छ।

आश्चर्यजनक परिवर्तन

सन् १९८० क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो दशकमा सम्पन्न राष्ट्रहरुमा मधुमेहको सबैभन्दा धेरै संख्या पाइन्थ्यो।

तर एउटा अचम्मलाग्दो परिवर्तनमा अहिले कम र मध्यम आय भएका देशहरुले सबैभन्दा ठुलो भार बेहोरिरहेका छन्।

मध्यपूर्वमा सन् १९८० मा झण्डै ६ प्रतिशत वयस्कमा देखिएको यो रोग सन् २०१४ मा १३ प्रतिशतभन्दा बढीमा देखिएको छ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनले भनेको छ यो रोगको समाधान गर्न सिङ्गै समाजले सक्रिय हुनुपर्छ।

व्यायाम

विश्व स्वास्थ्य संगठनमा मधुमेहविरुद्धको अभियानका प्रमुख डा इटीनी क्रुग भन्छन्, “सजिलो समाधान भनेको हामी सबैले व्यायाम गर्नु, स्वस्थ तरिकाले खाना खानु र धेरै वजन नबढाउनु हो। तर त्यो त्यति सजिलो छैन।"

स्वस्थ खानाका विकल्पहरु उपलब्ध गराउनका लागि उनले सरकारहरुलाई खानामा हुने चिल्लो र गुलियो पदार्थहरु नियन्त्रण गर्न आग्रह गरेका छन्।

साईकल चढ्न र हिंड्न सजिलो हुने गरी अझ राम्रो शहरी योजना बनाउनु र स्तनपानलाई प्रोत्साहन गर्नु महत्वपूर्ण रहेको उनले बताए।

र उनले खाद्य उद्योगलाई खानामा चिल्लो र गुलियो पदार्थ हटाउन जिम्मेवार रुपमा काम गर्न र अस्वस्थकर खानेकुराको विज्ञापन युवाहरुलाई लक्षित नगर्न पनि आग्रह गरे।

रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गरेमा मात्रै मधुमेहबाट हुने समस्या समस्याहरु रोक्न सकिन्छ।

तर विश्व स्वास्थ्य संगठनको प्रतिवेदनका अनुसार कम आय भएका देशमध्ये दुई तिहाईले रगतमा चिनीको मात्रा जाँच्ने उपकरण र मधुमेहको औषधि उपलब्ध गराउन सकेका छैनन्।


एउटा ब्लगमार्फत् उक्त सामाजिक सञ्जाल कम्पनीले सो निर्देशन हङ‍्कङ, जापान र दक्षिण कोरियामा रहेका आफ्ना कर्मचारीलाई अनिवार्य लागु हुने बताएको छ।

ट्विटरले संसारभरिका आफ्ना ५,००० कर्मचारीलाई पनि कार्यालय नआई काम गर्न प्रोत्साहन गरेको बताएको छ।

यो निर्देशन ट्विटरले कर्मचारीलाई अत्यावश्यकबाहेक अन्य व्यावसायिक यात्रा र कार्यक्रममाथि रोक लगाएको भोलिपल्ट आएको हो।

ट्विटरको मानवसंशाधन विभागका प्रमुख जेनिफर क्रिस्टीले भनिन्, "हाम्रो लक्ष्य हाम्रो वरपर र हामीवरपरको विश्वमा कोभिड-१९ फैलिने सम्भावना कम गर्नु हो।"

उक्त ब्लगमा ट्विटरले केही समययता घरबाट काम गर्ने तरिका विकास गरिरहेको पनि बताइएको छ: "हाम्रो लागि यो ठूलो परिवर्तन भए पनि हामी कार्यशक्तिलाई विकेन्द्रीकृत गर्ने कार्य गरिरहेका छौँ। त्यसमा घरबाटै काम गर्ने कुरा पनि छ।"

"हामी विश्वव्यापी सेवा हौँ र हामी संसारका कुनैपनि ठाउँबाट ट्विटरका लागि काम गर्न सक्ने अवस्था बनाउन प्रतिबद्ध छौँ।"

ट्विटरका प्रमुख कार्यकारी ज्याक डोर्सीले लामो समयदेखि घरबाट काम गर्न कुराको समर्थन गरेका छन् र गएको नोभेम्बरमा उनले छ महिना अफ्रिकामा बिताउने बताएका थिए।

... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट्विटरको निर्णय एशियामा अन्य कम्पनीले गरेको निर्णयजस्तै छ। तर यो अन्य अमेरिकी कम्पनीले लिएकोभन्दा एक पाइला भएको बताइएको छ।

फेसबुक र गुगलजस्ता कम्पनीले पनि अमेरिकामा आफ्ना कार्यक्रम स्थगित गरेका छन्।


एउटा मात्र इन्जिन भएको मकालु एयरको हवाई जहाज बुधवार बिहान सिमिकोट नजिकै दुर्घटनामा परेपछि त्यस्तो खाले विमानको खरिद रोक्ने तथा भएका विमानको उडान बन्द गर्न सकिने नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पहाडी क्षेत्रमा उड्दा एकल इन्जिन भएका विमानमा प्राविधिक गडबडी भएमा आपत्कालीन अवतरण जोखिमपूर्ण हुने गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

तीन वर्षअगाडि काष्ठमण्डप एयरको जहाज दुर्घटनामा परेपछि सरकारले एउटा मात्र इन्जिन भएको जहाजमा यात्रु ओसार्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

मुद्दा

विमान सेवा कम्पनीहरूले त्यस्तो प्रतिबन्धविरुद्ध मुद्दा हालेपछि एउटा इन्जिन भएको विमानलाई मालसामान ढुवानी अर्थात् कार्गो र भाडामा लिएर यात्रु बोक्नका लागि मात्र स्वीकृति दिएको थियो।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका निर्देशक भेषराज सुवेदीले एउटा इन्जिन भएको जहाज किन्न र उडाउन निरुत्साहित गर्ने नीति सरकारको रहेको बताए।

उनले भने, "(एकल इन्जिन भएका जहाजलाई) निरुत्साहित गर्ने हाम्रो नीति हो। भएका जहाजहरूलाई पनि कसरी हटाउने वा बन्द नै गर्ने सोच बनाइरहेका छौँ।"

पहाडी नेपालमा खासगरी दुर्गम पहाडी र हिमाली जिल्लाहरूमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कार्गो र 'चार्टर्ड' गरेर यात्रु ओसार्ने काम हाल एउटा इन्जिन भएको जहाजले गर्दै आएको छ।

समथर मैदानमा इन्जिनले काम गरेन भने पनि सुरक्षित अवतरण गर्न सकिने अवस्था विरलै उपलब्ध हुने प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेल बताउँछन्।

समस्या कहाँ?

तर वरिष्ठ क्याप्टेन वाईके भट्टराई समस्या एकल इन्जिन भएको जहाजमा नभएको बताए।

उनको भनाइ छ, "निजी अपरेटरहरूले सुरक्षाको नाममा भने अलिकति सम्झौता नै गरेको देखिन्छ। त्यसले गर्दा दुर्घटना हुने हो। एकल इन्जिन कहिले पनि समस्या हुँदैन। त्यस्तो जहाज विश्वभरि उडेकै छन्।"

नेपालमा मकालु एयरको एउटा इन्जिन भएका तीन वटा सेस्ना नामक विमानले सेवा प्रदान गर्दै आएको थिए।

तर बुधवार एउटा जहाज दुर्घटनामा परेपछि एकल इन्जिन जहाजको सङ्ख्या अब दुई वटामा झरेको बताइएको छ।


एउटा मात्र धावनमार्ग रहेको विमानस्थलमा पार्किङ्स्थलसँग जोड्ने ट्याक्सी वे समेत छोटो हुँदा एउटा जहाजले लामो समय धावनमार्ग ओगट्ने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्

साँघुरो विमानस्थल समस्याको मुख्य कारण रहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

तर उपलब्ध स्थानलाई व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने मत राख्ने विज्ञहरू समस्या देखिन थालेको केही वर्ष भइसक्दा समेत पूर्वाधार र योजना नबनाउनुलाई हवाई सुरक्षा र नेपालको उड्डयन व्यवस्थापनको प्रतिष्ठासँग जोड्दै चिन्ता व्यक्त गर्छन्।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सोमवार सबेरै शान्ति सेना लिन आएको इथियोपियन एयरलाइन्सले झण्डै डेढ घण्टा आकाशमै 'होल्ड' गर्नुपर्दा इन्धन सकिन लागेर आपत्‌काल घोषणा गर्नुपर्‍यो भने केही आन्तरिक विमानहरू समेत एक घण्टाभन्दा बढी समय अवतरणको प्रतीक्षा गरेर आकासमै रोकिए।

जटिलता

मौसमी जटिलताका कारण मध्यान्ह अगावै लुक्ला जस्ता पर्यटकीय गन्तव्यमा उडान गर्नुपर्ने अवस्था छ भने सोही समयमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान छन्।

एउटा मात्र धावनमार्ग रहेको विमानस्थलमा पार्किङ्स्थलसँग जोड्ने ट्याक्सी वे समेत छोटो हुँदा एउटा जहाजले लामो समय धावनमार्ग ओगट्ने गरेको विमानस्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थल अधिकारीहरू बताउँछन्।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्री भन्छन्, "झण्डै तीन हजार मिटर लामो धावनमार्गको करिब १४ सय मिटरपछि मात्र ट्याक्सी वे छ र त्यो अर्को कुनासम्म छैन। जसका कारण अहिले धावनमार्गमा विमानले धेरै समय लिइरहेका छन्। यसलाई घटाउन अब धावनमार्ग जत्तिकै लामो ट्याक्सी वे निर्माण गरिंदैछ।"

उड्डयन अधिकारीहरूका अनुसार विगत पाँच वर्षमा काठमाण्डू विमानस्थलमा एक चौथाइभन्दा बढी हवाई चाप बढेको छ।

विमानस्थलको अभिलेख अनुसार गत वर्ष एकैदिन ५२५ उडान अवतरण भएको पाइएको छ, जुन अहिलेसम्मको उच्च हो। यात्रु चाप हुने शरद यामको शुरूवातमै यो वर्ष समेत एकैदिन ४३० उडान र अवतरण भएका छन्।

विमानस्थल खुला हुने समय दैनिक साढे १८ घण्टाबाट २१ घन्टा पुर्‍याउँदा समेत उडान तालिकाको व्यवस्थापन गर्न सकिएको छैन।

एकजना पूर्व वरिष्ठ एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर बिमलेश लाल कर्ण भन्छन्, "एक घण्टामा कति उडान गर्न सकिन्छ भन्ने निर्क्यौल गरेर तालिकाहरू निर्माण गर्न आवश्यक छ। ढिलो हुनसक्ने उडानहरू रातमा गर्नुपर्छ।"

क्षमता

अहिले एकपटकमा नौवटा मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमान अटाउने काठमाण्डू विमानस्थलको क्षमता छ। आन्तरिक उडानतर्फ समेत जहाजको पार्किङ क्षमता नाघिसकेको छ।

 काठमाण्डू उपत्यकाको भौगोलिक अवस्थाले गर्दा आकाशमा दुईवटा विमानबीचको दूरी समथर भूअवस्थितिमा भन्दा बढी झण्डै १२ किलोमिटर हुनुपर्छ।

आकाशमै धेरैबेर घुमिरहनुपर्दा सिर्जना हुने समस्याबारे यति एयरलाइन्सकी एकजना पाइलट लुना प्रधान भन्छिन्, "धेरैबेर आकासमा रोकिनुपर्दा यात्रुहरू आतिन्छन्, हामी नै पनि इन्धन सकिएला कि, अन्यत्र मोड्नुपर्ने हो कि भन्ने जस्ता कुराले तनावमा हुन्छौं।"

राजकुमार क्षेत्री र विमलेशलाल कर्णबीच

विमानस्थलको पार्किङ क्षमता बढाउने, प्रविधि स्तरोन्नति गर्नेदेखि नजिकै बनेपामा आन्तरिक उडानको लागि नयाँ विमानस्थल बनाउने कुरा उठ्ने गरे पनि ती कामले गति लिन सकेको देखिन्न।

एकजना अवकासप्राप्त वरिष्ठ एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर नारायणबहादुर सिंह डंगोल भन्छन्, "बनेपामा निर्माण गरिने चर्चा चलेको विमानस्थलले काठमाण्डूको एयर ट्राफिक समस्या भने निराकरण गर्छ जस्तो लाग्दैन किनकि काठमाण्डू विमानस्थलबाट पूर्वतर्फ उडान गर्ने विमानले समेत त्यही बाटो प्रयोग गर्छन्।"

बेलाबखत धावनमार्ग चर्किने जस्ता प्राविधिक समस्या देखापर्ने गरेका छन् भने विमान कम्पनीहरूले एकै समय...


एउटा रासायनिक मल उद्योगको उद्घाटन समारोहमा किम उपस्थित भएको विवरण सार्वजनिक भएपछि ट्रम्पले ट्वीटमार्फत् खुशी व्यक्त गरेका हुन्।

उनले भनेका छन्, "उनी फेरि फर्किएकोमा र स्वस्थ देखिएकोमा म खुशी छु।"

करिब तीन हप्तायता पहिलो पटक शुक्रवार किम सार्वजनिक रूपमा देखिएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

सम्बन्ध

एप्रिल १२ तारिखमा सरकारी सञ्चारमाध्यममा अन्तिम पटक देखिएयता नेता किमको स्वास्थ्य अवस्थालाई लिएर विश्वव्यापी अड्कलबाजीहरू भइरहेका थिए।

उत्तर कोरियाली नेताको स्वास्थ्य अवस्थाबारे विभिन्न अड्कलबाजी र हल्लाबीच सोमवार ट्रम्पले किमको अवस्थाबारे आफूलाई "राम्रो ज्ञान भएको" उल्लेख गरे पनि "त्यसबारे कुरा गर्न नसक्ने" भने।

उनले भने, "म उनको राम्रो होस् भन्ने कामना गर्छु।"

ट्रम्प र किमले पछिल्ला वर्षहरूमा एउटा फरक खालको सम्बन्ध बनाएका  छन्।

सन् २०१८ यता दुई नेताले तीन पटक भेटवार्ता गरेका छन् र व्यक्तिगत पत्रहरू आदानप्रदान गरेका छन् जसलाई ट्रम्पले "उत्कृष्ट" भन्ने गरेका छन्।

उत्तर कोरियाको सरकारी सञ्चारमाध्यम केसीएनएले मल उद्योगबाहिर किमले रिबन काट्दै गरेका तस्वीरहरू सार्वजनिक गरेको थियो।

करिब ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तीन हप्तायता पहिलो पटक शुक्रवार किम सार्वजनिक रूपमा देखिएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो

केसीएनएका अनुसार कार्यक्रममा किम सहभागी हुँदा उनीसँग बहिनी किम यो-जङसहित थुप्रै उत्तर कोरियाली वरिष्ठ अधिकारीहरू उपस्थित थिए।

"मुलुकलाई सम्पन्नता दिलाउने दिशामा सर्वोच्च नेताले गरिरहेको नेतृत्वका लागि भन्दै कार्यक्रममा सहभागी मानिसहरू खुशीले रुन थाले," केसीएनएले भनेको थियो।

किमले उद्योगको उत्पादन प्रणालीसँग आफू सन्तुष्ट भएको बताए र देशको रासायनिक उद्योग तथा खाद्यान्न उत्पादनमा पुर्‍याएको योगदानका लागि कम्पनीको उनले प्रशंसा पनि गरेको केसीएनएले उल्लेख गरेको थियो।

स्वास्थ्यबारे अड्कलबाजी किन?

आफ्ना हजुरबुवा तथा उत्तर कोरियाका संस्थापक नेता किम इल-सङको जन्मजयन्ती समारोहमा अनुपस्थित भएपछि किम जङ-अनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे अड्कलबाजी शुरू भयो।

उत्तर कोरियाली पात्रोमा किम इल-सङको जन्मजयन्ती समारोह सबैभन्दा ठूला कार्यक्रममध्ये एक हो।

र, किम जङ-अन प्रायः उक्त दिन आफ्ना हजुरबुवाको चिहानस्थल पुग्ने गर्छन्।

उत्तर कोरियाली भगौडाहरूद्वारा सञ्चालित एउटा वेबसाइटको समाचारमा किम बिरामी भएकोबारे दाबीहरू गरिएका थिए।

आफ्ना हजुरबुवा तथा उत्तर कोरियाका संस्थापक नेता किम इल-सङको जन्मजयन्ती समारोहमा अनुपस्थित भएपछि किम जङ-अनको स्वास्थ्य अवस्थाबारे अड्कलबाजी शुरू भयो

एउटा अज्ञात स्रोतले गत अगस्ट महिनायता मुटुसम्बन्धी समस्याबाट गुज्रिरहेको तर माउन्ट बेक्डुको पटकपटक भ्रमण गरेपछि अवस्था बिग्रिएको भनेर द डेली एनकेलाई बताएको थियो।

त्यसपछि एउटै स्रोतको भनाइमा आधारित समाचारमा टेकेर अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले पनि खबर बनाए।

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले जारी हल्लालाई एप्रिल २९ तारिखमा बल पुर्‍याए जब उनले अमेरिकाका अधिकारीहरूले किमलाई पछिल्लो समय "नदेखेको" बताए।

यद्यपि दक्षिण कोरियाली सरकारद्वारा जारी एउटा वक्तव्य र चिनियाँ गुप्तचर स्रोतहरूले समाचार संस्था रोयटर्ससँग त्यसको खण्डन गरेका थिए।

के किम पहिला पनि ओझेल भएका थिए?

सन् २०१४ को सेप्टेम्बर महिनामा एउटा साङ्गीतिक कार्यक्रममा देखिएपछि उनी ४० दिनसम्म कतै देखिएनन्।

अक्टोबर महिनाको मध्यतिर उनी लठ्ठीसहित पुनः देखिए।

सरकारी सञ्चारमाध्यमले उनी कहाँ थिए भन्नेबारे कहिल्यै केही बताएनन्।


एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै युनिसेफले विभिन्न खोप उत्पादकहरूले खोप उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिरहेको समयमा उसले कोभ्याक्स सुविधाको तर्फबाट ती देशहरूका निम्ति खोप खरिद गरी आपूर्ति गर्ने जनाएको छ। यसका साथै उसले ढुवानी, बन्दोबस्ती तथा भण्डारणको काम गर्ने बताएको छ।

उल्लिखित कार्यहरूका लागि युनिसेफले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन, गाभी (खोपसम्बन्धी विश्वव्यापी सञ्जाल), विश्व ब्याङ्क, पीएएचओ (प्यान अमेरिकी स्वास्थ्य सङ्गठन), बिल एन्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेशनलगायतका संस्थासँग सहकार्य गर्ने बताइएको छ।

कसले बेहोर्छ खर्च?

"निकट भविष्यमै उपलब्ध हुने कोभिड-१९ विरुद्धको खोप प्राप्त गर्नबाट कुनै पनि देश वञ्चित हुनुनपरोस् भनी कोभ्याक्स सुविधा सबै देशहरूका निम्ति खुल्ला गरिएको छ।"

कोभिड-१९ सम्बन्धी विभिन्न खोप निर्माताहरूले बनाइरहेका विभिन्न खोपको अनुसन्धान, विकास, उत्पादनमा सघाउ पुर्‍याउन तथा तिनको मूल्य निर्धारण गर्ने विश्वव्यापी मञ्चको रूपमा कोभ्याक्स गठन भएको हो।

यसमा सहभागी सबै देशले खोपको विकास हुनेबित्तिकै त्यसमा समान पहुँच पाउने जनाइएको छ।

कोभ्याक्सको प्रारम्भिक लक्ष्य भनेको सन् २०२१ को... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अन्त्यसम्ममा खोपका दुई अर्ब डोज (मात्रा) उपलब्ध गराउनु हो। जोखिममा परेका मानिस तथा अग्रपङ्तिमा रहेका स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई सुरक्षित पार्न त्यो पर्याप्त हुने उसले बताएको छ।

सोही कोभ्याक्ससँगको सहकार्यमा युनिसेफले खोपको बन्दोबस्तीमा सहजीकरण गर्ने बताएको हो।

खोपसम्बन्धी विश्वव्यापी सञ्जाल गाभीले नेपाल सहित निम्न आय भएका देशहरूमा स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तथा उच्च जोखिममा रहेका मानिसहरूलाई खोप दिलाउन, अनि ती देशमा आवश्यकताअनुसार आपूर्ति गर्न बफर स्टक बनाउन प्रारम्भिक पुँजी उपलब्ध गराउनेछ।

"यी विषयका विस्तृत जानकारी आगामी साताहरूमा आउनेछन् र ती जानकारी नेपालसहित सम्बन्धित देशहरूसँग सेप्टेम्बरको अन्तिमतिर बाँडिनेछ। त्यतिखेर गाभीको बोर्ड बैठकले लागत बाँडफाँटबारे निर्णय गर्नेछ," युनिसेफको काठमाण्डू कार्यालयकी सञ्चार प्रमुख तानिया धाख्वाले भनिन्।

कोभिड-१९ खोपका लागि अग्रीम रूपमा गाभीले गरेको प्रतिबद्धतामा सहभागी हुनका लागि नेपालले भदौ ४ गते आशयपत्र बुझाएको गाभी सचिवालय तथा कोभ्याक्स सुविधाले पुष्टि गरेका छन्।

विकसित तथा धनी देशबीच खोपको सुविधा उपभोग सबभन्दा पहिले गर्न संसारमा प्रतिस्पर्धा चलिरहेका बेला गरिब तथा कमजोर मुलुकहरूका निम्ति यो सञ्जाल उपयोगी हुने बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला

युनिसेफको स्थापित क्षमता

विश्वभरि नै खोप कार्यक्रममा युनिसेफको स्थापित क्षमता छ।

करिब १०० देशको तर्फबाट नियमित खोप कार्यक्रमसहित महामारीको समयमा खोप उपलब्ध गराउनका लागि वार्षिक दुई अर्बको सङ्ख्यामा खोप खरिद गर्ने विश्वकै ठूलो खरिदकर्तामा युनिसेफ पर्छ।

"आफ्नो बजार विश्लेषण तथा खरिद कार्यसम्बन्धी विज्ञता उपयोग गर्दै युनिसेफले कोभ्याक्स सुविधाको लागि कोभिड-१९ विरुद्धको खोप खरिद एवं आपूर्ति कार्यका लागि समन्वय गर्नेछ," विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

नेपालमा पनि युनिसेफ सरकारको राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमको एउटा मुख्य साझेदार हो। उसले नेपालभरि खोप सेवा प्रवाह सुदृढ पार्न प्राविधिक तथा वित्तीय सहयोग दिँदै आएको छ।

सबै बालबालिकामा खोपको पहुँच सुनिश्चित गर्न तथा खोपको ओसारपसारका लागि आवश्यक चिसो भण्डारणका बन्दोबस्ती मिलाउन युनिसेफले सहयोग गर्ने गरेको बताएको छ। राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमअन्तर्गत बालबालिकाको निम्ति मात्रै आठथरी खोप विभिन्न समयमा गरी उपलब्ध गराइँदै आएको बताइन्छ।

कोभिड-१९ का सन्दर्भमा युनिसेफले हालसम्म सञ्चालित विश्वकै...


एउटा संयुक्त वक्तव्यमा जनाइएअनुसार उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अन र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे इनबीच भेटवार्ता हुनेछ।

उक्त शिखर वार्ताको तयारी लागि दुई देशका अधिकारीहरूबीच भेटवार्ता भएपछि यो घोषणा भएको हो।

एप्रिल २७ मा तोकिएको शिखर वार्ता एक दशकपछि पहिलोपटक हुन लागेको हो।

यही साता उत्तर कोरियाली नेता किम र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङबीच बेइजिङमा भेटवार्ता भएको थियो।

सो भेटवार्तामा उत्तर कोरियाली नेताले कोरियाली प्रायद्वीपलाई परमाणु निश्शस्त्रीकरण गर्न प्रतिबद्धता जनाएको बताइएको छ।

हालसालै किमले अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग आफूले भेट्न चाहेको पनि बताएका थिए। उक्त प्रस्ताव ट्रम्पले स्वीकार पनि गरे। त्यसलाई ट्रम्पको महत्त्वपूर्ण विदेशनीति निर्णयको रूपमा हेरिएको छ। ट्रम्पले छिटोमा मे महिनासम्म भेट्न सकिने बताएका थिए।

तर चीनका लागि अमेरिकी राजदूतले बीबीसीसँग कुरा गर्दै परमाणु निश्शस्त्रीकरण गर्ने किमको प्रतिबद्धतामा आफूलाई विश्वास नरहेको बताए।

पान्मुन्जोममा

अन्तर कोरियाली शिखर वार्ता सीमावर्ती पान्मुन्जोममा हुनेछ। मिलाप गराउने गाउँका रूपमा चित्रित उक्त स्थानमा रहेको 'साउथ को... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रियन पिस हाउस'मा वार्ता हुने बताइएको छ।

सन् १९५३ मा कोरियाली युद्ध अन्त्य गर्ने गरी भएको सम्झौतापछि दुई देशका नेताले दुई पटकमात्रै भेटेका छन्। आगामी भेटवार्ता तेस्रो हुनेछ।

यसअघि सन् २००७ मा उत्तर कोरियाका पूर्व नेता किम जङ इल र पूर्व दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति रो मु ह्युनबीच उत्तर कोरियाली राजधानी प्योङयाङमा शिखर वार्ता भएको थियो।

त्यसअघि सन् २००० मा त्यस्तो वार्ता भएको थियो।

तर ती वार्ताहरू कोरियाली प्रायद्वीपमा दिगो शान्ति कायम गर्न भने असफल रहेको देखिन्छ।


एउटा सरकारी समितिको प्रतिवेदनले बालुवाटारस्थित सरकारी स्वामित्वको जग्गा शक्तिको दुरुपयोग गरेर किनबेच भएको ठहर गरेपछि सरकारले अनुसन्धानका लागि सो संवैधानिक आयोग र प्रहरीको एउटा विशेष निकायलाई निर्देशन दिएको थियो।

आयोगका प्रवक्ता प्रदीप कोइरालाले भने, "कति जनालाई  सोधपुछ गरियो, कति जनालाई बयान लिइयो भनेर अनुसन्धानको विधि र प्रक्रियाको विषय बोल्न मिल्दैन। तर हामीले अनुसन्धान अन्तिम चरणमा पुर्‍याएका छौँ।"

उनले भने, "अब हामी चाँडै निष्कर्ष निकाल्दैछौँ।"

तर अनुसन्धानको टुङ्गो लाग्ने समयसीमाबारे उनले केही उल्लेख गरेनन्।

चुनौतीपूर्ण

आयोगले असारको दोस्रो साता बयान लिन विभिन्न व्यक्तिहरूको नाममा सार्वजनिक सूचना जारी गरेको थियो।

गोरखापत्रमा ८६ जनाको नामसहित सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै आयोगले सात दिनभित्र उपस्थित नभए कानुनअनुसार कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने चेतावनीसमेत दिएको थियो।

उक्त जग्गा बेचबिखनमा सत्ताधारी दलका समेत प्रभावशाली नेताहरू र अन्य उच्च अधिकारीहरूको नाम मुछिएको छ।

त्यसैले पनि धेरैले यो प्रकरणमा  अख्तियारको छानबिनप्रति चासो राखेको पाइन्छ।

तर शक्तिशाली नेताहरू नै मुछिएका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले छानबिन निष्पक्ष हुनेमा कैयौंले आशङ्का व्यक्त गरिरहेका छन्।

त्यसैले पनि अख्तियारको निम्ति त्यसबारेको अनुसन्धान आफ्नो विश्वसनीयताको निम्ति पनि चुनौतीपूर्ण रहेको ठानिएको छ।


एउटा सार्वजनिक प्रवचन कार्यक्रममा बोल्दै शुक्रवार भारतीय विदेश सचिवले विश्वकै ठूलो खोप उत्पादकका हिसाबले कोरोनाभाइरसको खोप बाहिर ल्याउने प्रयासमा भारत अघि रहेको बताए।

“हामीसँग कम्तीमा पाँचवटा खोप परीक्षणको उपल्लो तहमा छन्। भारतका दर्जनौँ स्थानमा सबै उमेर र सामाजिक समूहमा खोपको परीक्षण भइरहेको छ। म नेपालका नागरिकहरूलाई के आश्वस्त पार्न चाहन्छु भने खोप आउनासाथ नेपालको माग पूरा गर्ने विषय हाम्रो प्राथमिकतामा पर्नेछ।”

नेपाल र भारतका मानिसहरूको आनुवंशिक चरित्रका कारण भारतमा काम गर्ने खोपले नेपालमा पनि काम गर्ने उल्लेख गर्दै महामारीबाट दुई देशले मिलेर पार पाउने धारणा उनले राखे।

उनको भनाई किन अर्थपूर्ण?

शुरूमा भारत र त्यसपछि नेपालले जारी गरेका राजनीतिक नक्साका कारण लगभग एक वर्ष झण्डै संवादहीनताको तहमा पुगेको नेपाल-भारत सम्बन्ध पुरानै अवस्थामा फर्काउने उद्देश्यसहित आएका भारतीय विदेश सचिवले कोभिड सहकार्यबारे राखेको धारणालाई विश्लेषकहरूले अर्थपूर्ण मानेका छन्।

भूराजनीतिक मामिलामा कलम चलाउने पत्रकार अखिलेश उपाध्याय भन्छन्, “विदेश सचिव श्रृंगलाले नेपाललाई भारतले आफ्नो सबैभन्दा महत्त्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पूर्ण र विकास साझेदारका रूपमा चित्रण गरेका छन्। यसलाई बढिरहेको नेपाल-चीन सम्बन्धसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ। दिल्लीले हामीलाई मिलेर अघि बढौँ, हाम्रो गन्तव्य जोडिएको छ भनेर सन्देश दिन खोजिरहेको छ।"

खोपबारे सार्वजनिक मञ्चबाट बोलेर भारतीय विदेश सचिवले सरकारको तहमा मात्रै नभई जनताको तहमा नै खोप विकासमा सफलता प्राप्त भएपछि नेपाललाई पनि सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको उनको भनाइ छ।

“विश्वको सबैभन्दा ठूलो खोप निर्माता देशको तर्फबाट त्यसरी आश्वस्त पारिनु एकदम महत्त्वपूर्ण छ। भारतले सस्तोमा खोप बनाउँछ। त्यहाँबाट खोप ल्याउन भूगोल लगायत सबै कुराले हामीलाई सजिलो पनि हुन्छ। हामीले नजिकको तीर्थलाई हेला गर्नु हुँदैन।”

पत्रकार उपाध्यायले समाजिक सञ्जाल ट्विटरमा अहिलेका लागि नेपाल र भारतले खोपको विषयलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने उल्लेख गरेका छन्।

भारतको प्रमुख खोप निर्मता कम्पनीबारे विश्वको चासो

विश्वप्रतिष्ठित अक्सफर्ड विश्वविद्यालय सँगको साझेदारीमा औषधि कम्पनी एस्ट्राजेनेकाले बनाइरहेको कोभिड-१९ विरूद्धको खोप सिरम इन्स्टिच्युट अफ इण्डियाले बनाइरहेको छ।

परीक्षण क्रममा उक्त खोपले ७० प्रतिशत मानिसमा कोभिड-१९ को लक्षण देखा पर्न नदिने पाइएको थियो।

सुरक्षाका हिसाबले फाइजर र मोडेर्ना कम्पनीले बनाएका अलगअलग खोपले ९० प्रतिशतभन्दा बढी सकारात्मक परिणाम दिनसक्ने भनिए पनि ती खोप भण्डारणका लागि चाहिने अत्यधिक चिसो तापक्रम व्यवस्थापन गर्ने प्रणाली नेपालसहित कैयौँ देशमा उपलब्ध नरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

एस्ट्राजेनेकाको खोप धेरै सस्तो हुने, सजिलै भण्डारण गर्न सकिने र संसारमा जहाँ पनि सहज रूपमा लैजान सकिने बताइएको छ।

बीबीसी न्यूजलाई दिएको अन्तर्वार्तामा सिरम इन्स्टिच्युट अफ इण्डियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत आदर पुनावालाले सन् २०२१ को अन्त्यसम्म एक अर्ब खोपको मात्रा विकास गरिसक्ने बताएका छन्।

उनका भनाईमा प्रयोगका लागि स्वीकृति नै नपाउँदै अहिले नै भारतमा चार करोड मात्रा खोप बनाएर भण्डारण गरिएको छ र नियामक निकायले ज्यानुअरी वा फेब्रुअरीमा अनुमोदन दिएसँगै मासिक रूपमा १० करोड खोपहरू उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिइएको छ।

अब नेपालको तर्फबाट गृहकार्य आवश्यक

सङ्क्रामक रोगसम्बन्धी अनुसन्धानकर्ता एवम् पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका प्राध्यापक डा. बुद्ध बस्न्यात भारतले खोप प्राप्तिमा सघाउँछौ भन्नेसँगै नेपालले थप गृहकार्य अघि...


एउटा हातमा लु युजिनले बाल्टिन र लुगाहरू भएको झोला बोकेकी थिइन् भने अर्को हातले ओढ्ने लुगाले बेरिएकी आफ्नी बिरामी छोरीलाई समाएकी थिइन्।

शरीरलाई न्यायो राख्न हु पिङले सिरकजस्तो लुगा ओढ्नुपरेको थियोः उनलाई रक्तक्यान्सर भएको छ।

तर सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा उनले आफ्नो घर भएको हुबे प्रान्त छाड्नुपर्ने थियो।

कोरोनाभाइरस प्रकोप फैलिएको चिनियाँ सहरमा उपचार नपाएका आफन्त छटपटाएको हेर्नुपर्दा...

कोरोनाभाइरस प्रकोपको पहिलो चेतावनी दिने चिनियाँ चिकित्सकको सङ्क्रमणबाटै मृत्यु

छब्बीस वर्षीया हुले हुबेको राजधानी वुहानमा गत ज्यानुअरीमा केमोथेरापी शुरू गराएकी थिइन्।

तर गत डिसेम्बर महिनामा वुहानबाटै नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकोप शुरू भएपछि त्यहाँका अस्पतालहरू बिरामीले भरिन थाले।

ज्यानुअरी २८ तारिखमा अस्पतालले ठाउँ नभएको भन्यो जसका कारण उनी अन्यत्र जानुपर्ने भयो।

उनको परिवारले हुबेमा दशवटा अस्पताल चहार्‍यो तर उनलाई राख्न कहीँ पनि शय्या पाइएन।

हु पिङ प्रान्तीय सिमानानजिकै बस्ने भएकोले उनकी आमाले जियाङ्सी प्रान्त जाने प्रयत्न गरिन्।

तर याङ्त्सी नदीको पुलमा आफूहरू फसेको उनीहरूले महसुस गरे। वुहानल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाई ज्यानुअरी २३ तारिखदेखि क्वारन्टीनमा राखिएको थियो र त्यसपछि हुबेभरि त्यस्तै गरियो।

चिकित्सकीय कारणले बाहिर जान सम्भव थियो तर हु पिङसँग आवश्यक अनुमतिपत्र थिएन। उनीहरू पुल कट्न पाएनन्।

त्यो खबर सुनेपछि लु युजिन रुन थालिन्। "मलाई पर्दैन। कृपया मेरी छोरीलाई चाहिँ जान दिनुहोस्," उनले भनिन्।

नजिकै रोयटर्स समाचार संस्थाका पत्रकारद्वय मार्टिन पोलर्ड र थोमस पिटर थिए।

पत्रकारद्वयलाई उनले भनिन्, "मेरी छोरी सीमावर्ती शहर जिओजियाङस्थित अस्पताल जानुपर्ने छ। उनको उपचार गराउनुपर्ने छ तर सुरक्षाकर्मीले जान दिइरहेका छैनन्।"

लु युजिनको कुरा सकिनासाथ लाउडस्पीकरबाट सन्देश बज्योः हुबेका बासिन्दाहरूलाई जिओजियाङ छिर्न अनुमति छैन।

उनले भनिन्, "मैले मेरी छोरीको ज्यान बचाउन मात्र चाहिरहेकी छु।"

लु युजिनले याचना गरिरहँदा र लाउडस्पीकरमा सन्देश बजिरहँदा हु पिङ भुइँमा बसिन्।

त्यसको एक घण्टापछि त्यहाँ एउटा एम्बुलेन्स आइपुग्यो र उनीहरूलाई भित्र जान अनुमति दिइयो।

पोलर्ड र पिटरले समाचार लेखे अनि द जापान टाइम्स र द गल्फ न्यूजसहित सारा संसारले लु युजिनको आँसुलाई हेर्‍यो। तर त्यसपछि के भयो भन्नेबारे अहिलेसम्म ज्ञात छैन।

रोयटर्सको समाचार हेरेपछि बीबीसीले हु पिङको परिवारबारे पत्ता लगायो र उनको हुनेवाला श्रीमान् सी सिआओदीसँग कुरा गर्‍यो। नाकामा के भयो भन्नेबारे सीले बताए।

"प्रहरीलाई हारगुहार गर्दै मेरी हुनेवाला सासुआमा निकै बेर रुनुभयो," सीले भने।

"प्रहरीले विस्तृतमा कारण सोधे र क्यान्सरकी बिरामी हु पिङलाई उपचारको आवश्यकता रहेको थाहा पाए।"

"त्यसपछि प्रहरीले आफ्ना हाकिमलाई सोधे। प्रहरीका हाकिमले कुरा राम्रोसँग बुझे र एम्बुलेन्स बोलाए," सीले थपे।

हु पिङलाई जिओजियाङ विश्वविद्यालयको द थर्ड पिपल्स हस्पिटल लगियो। अन्ततः उनलाई त्यहाँ भर्ना गरियो।

"उनले अहिले राम्रो उपचार पाइरहेकी छन्। उनी युवा अवस्थामै भएकोले पनि निकै सुधार भइरहेको छ,"सीले भने।

सी र हु

यो जोडी सम्पन्न छैन र चीनमा क्यान्सरको उपचार महँगो पर्न सक्छ (सामान्यतया स्वास्थ्य बीमाले सबै खर्च बेहोर्दैन)।

"दुलहीलाई रक्तक्यान्सर भएको देखियो हामीले हिम्मत हार्ने छैनौँ" हु पिङको उपचार चलिरहँदा सीले यही भन्दै एउटा भिडिओ बनाए।

त्यसपछि उनीहरूले दशौँ हजार युआन सहयोग पाए। "धेरै मानिसले हामीलाई सहयोग गरे," सीले भने। तर त्यो पर्याप्त नभएको उनी बताउँछन्।

आफूले हालसम्म बचत गरेको एक लाख...


एउटै जिम्मेवारी लागि दाबेदारको सङ्ख्या थपिँदै गएपछि नेकपा नेतृत्वलाई गाह्रो हुनु स्वाभाविक भएको कतिपयको तर्क छ।

स्कूल विभागको नेतृत्वका लागि सचिवालय नेताद्वय नारायणकाजी श्रेष्ठ र ईश्वर पोखरेल अनि स्थायी समिति सदस्यद्वय वेदुराम भुसाल र घनश्याम भुसाल अहिले चर्चामा छन्।

चर्चामा रहेका चार जनामध्ये नेता वेदुराम भुसालले २०६५ देखि २०७० सालसम्म तत्कालीन एमालेको स्कूल विभागको प्रमुखका रूपमा काम गरिसकेका छन्।

सचिवालयका दुई नेताबीच कुरा नमिलेपछि अरू नेताले पनि बोल्न थालेको र आफूसँग विगतको अनुभव भएकोले इच्छा जाहेर गरेको उनको भनाइ छ।

उनले भने, "मेरो पृष्ठभूमि त झन् सशक्त छ, मैले किन दाबी नगर्ने भन्ने हिसाबले मैले कुरा उठाएँ।"

स्कूल विभागप्रति किन आकर्षण?

परराष्ट्रमन्त्री समेत रहेका नेकपाका स्थायी समिति सदस्य प्रदीप ज्ञवाली कम्युनिस्ट पार्टीभित्र स्कूल विभागलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा लिने गरिएको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "पार्टीका स्थापित  विचारलाई कार्यकर्तामाझ स्थापित गर्ने सन्दर्भमा प्रशिक्षणको र त्यो ढङ्गको अभिमुखीकरणको निकै महत्त्व हुन्छ।, जसको केन्द्रीय भूमिकामा स्कूल विभाग हुन्छ। त्यही भएर ध... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेरै नेताको चासो होला।"

नेताहरूका अनुसार स्कूल विभागले पार्टीका निर्धारित सिद्धान्त, विचार, कार्यक्रम, कार्यनीति तथा रणनीतिका आधारमा पार्टीका नेता, कार्यकर्तालाई प्रशिक्षण दिने काम गर्छ।

नेता वेदुराम भुसाल भन्छन्, स्कूल विभागले पार्टीका नेता, कार्यकर्तालाई पार्टीका निर्धारित नीति, सिद्धान्त, कार्यक्रम, विचार, कार्यदिशा आदिका बारेमा राम्रोसँग जानकारी गराउने हो, तिनको व्याख्या एवम् विश्लेषण गर्ने हो।

स्कूल विभागको महत्त्वबारे नेताद्वय भुसाल र ज्ञवालीका तर्कसँग तत्कालीन एमालेको प्रचार विभागमा डेढ दशकभन्दा बढी समय काम गरेको अनुभव बटुलिसकेका नेकपाका केन्द्रीय सदस्य सूर्य थापा पनि सहमत छन्।

तर उनी भन्छन्, "काम गर्दा यो धेरै महत्त्वपूर्ण विभाग हो भने काम नगर्दा केही पनि होइन।"

स्कूल विभागको नेतृत्व आफूले गर्छु भन्दै कतिपय नेताले सार्वजनिक रूपमा बोल्दै हिँड्नु ठिक नभएको थापाको भनाइ छ।

"यो चाहिँ धेरै माथापच्चीको विषय होइन। म हुनुपर्छ, अरूभन्दा म योग्य छु जस्ता तर्क गर्दै हिँड्नु बेकार कुरा हो।"

तर नेता ज्ञवाली त्यसलाई सकारात्मक रूपमा लिइनुपर्ने तर्क गर्छन्।

उनी भन्छन्, "पार्टीको वैचारिक रथ हाँक्नका लागि नेकपामा एकसे एक योग्य नेता हुनुहुन्छ। नेताहरूलाई उपयुक्त ढङ्गले जिम्मेवारी दिँदै सकारात्मक ढङ्गले नै टुङ्गिन्छ यो।"

कत्तिको चुनौतीपूर्ण जिम्मेवारी?

जो कोहीले पनि स्कूल विभागको म नेतृत्व गर्छु भन्नु उपयुक्त नभएको केन्द्रीय सदस्य थापाको तर्क छ।

पठनपाठनको संस्कृति हराउँदै गएको पृष्ठभूमिमा स्कूल विभागको जिम्मेवारीलाई हल्का ढङ्गले लिन नहुने कतिपय नेता बताउँछन्।

उनीहरूका अनुसारअध्ययन अनुसन्धानमा पर्याप्त समय दिन सक्ने नेताले मात्रै उक्त जिम्मेवारी राम्ररी निर्वाह गर्न सक्छन्।

‘सानो टोलीमार्फत् काम गर्ने प्रमको शैली बेठिक’

नेता वेदुराम भुसाल भन्छन्, "मानिसहरूलाई पठनपाठनमा सामेल गराउनु आफैँमा चुनौतीपूर्ण छ। आफैँ नपढी अरूलाई पढाउन सकिँदैन।"

अध्ययन, अनुसन्धानमा रमाउन सक्ने नेताका लागि चाहिँ स्कूल विभागको जिम्मेवारी उपयुक्त हुने उनको ठम्याइ छ।

तर दाबेदारहरूको सङ्ख्यातर्फ इङ्गित गर्दै थापा भन्छन्, "अहिले त योग्यता, क्षमता, हैसियत र भूमिकाका आधारभन्दा पनि व्यक्तिका इच्छा, आकाङ्क्षा, प्रतिष्ठा आर्जन तथा व्यक्तित्व विकासको सोचाइले यस्तो देखापरेको छ।"


एक अमेरिकी कूटनीतिज्ञको नाम र अधिकारकर्मीहरूसँग उनले कुरा गर्दै गरेको तस्बिर एउटा चिनियाँ सरकारी पत्रिकाले प्रकाशित गरेपछि अमेरिकाले 'बदमास सत्ता' भन्दै बिहीवार चीनको निन्दा गरेको थियो।

चीनले त्यसलाई खण्डन गर्दै 'गुण्डा तर्क' भनेको छ। हङ्‌कङको मामिलामा अमेरिकाले हस्तक्षेप गरेको अमेरिकामाथि उसले निरन्तर आरोप लगाउँदै आएको छ।

अधिकारकर्मीहरू तीनदिने प्रदर्शनका लागि हङ्‌कङ विमानस्थलमा भेला भएको पृष्ठभूमिमा चीन र अमेरिका आरोपप्रत्यारोपमा ओर्लिएका हुन्।

कालो पोसाक लगाएका प्रदर्शनकारीहरूले विदेशी पर्यटकमा चेतना जगाउने भन्दै विमानस्थलको आगमन कक्षमा बसेर ब्यानरहरू देखाएका छन्।

सुपुर्दगीसम्बन्धी विधेयकको विरोधबाट सुरु भएर बृहत् स्वतन्त्रताको माग गर्नेमा परिणत भएका प्रदर्शनहरू हप्तौँदेखि चलेका छन्।

पहिला ब्रिटेनको उपनिवेश रहेको हङ्‌कङको आफ्नै कानुनी र न्यायिक प्रणाली छन्।

हङ्‌कङ सन् १९९७ यता 'एक देश, दुई प्रणाली' अन्तर्गत चीनको अङ्ग रहिआएको छ।

त्यसले गर्दा विशेष प्रशासनिक एकाइले न्यायिक स्वतन्त्रतासहित मुख्य भूमिजस्तो नदेखिने स्वतन्त्रता उपभोग गर्दै आएको छ।

विवाद के हो?

बिहीवार चीन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले हङ्‌कङका प्रदर्शनकारी नेताहरूसँग आफ्ना कूटनीतिज्ञले भेटघाट गरेको भन्ने समाचारबारे बताउन अमेरिकालाई भन्यो।

अमेरिकी कूटनीतिज्ञ जुली ईदेहले एउटा होटलमा विद्यार्थी नेताहरूसँग भेटिरहेको तस्बिर बेइजिङ समर्थक ता कुङ पाओ नामक पत्रिकाले "विदेशी शक्तिको हस्तक्षेप" शीर्षकमा छापेको थियो।

हङ्‌कङको राजनीतिक सङ्कटमा अमेरिकाले हस्तक्षेप गर्दै आएको चीनको आरोप रहिआएको छ।

अमेरिकाले चिनियाँ आरोप अस्वीकार गरेको छ र आफ्ना कूटनीतिज्ञहरूले सरकारदेखि व्यापारिक समूहका नेतासम्मलाई भेट्ने गरेको बताएको छ।

पत्रिकामा आएको रिपोर्टको उसले आलोचना समेत गरेको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयकी एकजना प्रवक्ताले भनिन्, "मलाई लाग्दैन त्यो एउटा औपचारिक विरोध हो। त्यो त एउटा बदमाश सत्ताले गर्ने कुरा हो।"

उनको भनाइ छ, एउटा जिम्मेवार राष्ट्रले त्यस्तो व्यवहार देखाउँदैन।

अमेरिकाबाट "गुण्डा तर्क" आएको भन्दै चीनले त्यसलाई खारेज गरेको छ र अर्काको आन्तरिक मामिलामा अमेरिकाले हस्तक्षेप गर्ने कार्य बन्द गर्नुपर्ने भनेको छ।

किन हुँदैछ प्रदर्शन?

विवादास्पद विधेयकले बलात्कार र हत्याजस्ता अपराधका सन्दिग्धलाई मुख्यभूमि चीन, ताइवान र मकाउसामु सुपुर्दगी गर्न सकिने प्रस्ताव गरेको थियो।

हङ्‌कङ सन् १९९७ यता 'एक देश, दुई प्रणाली' अन्तर्गत चीनको अङ्ग रहिआएको छ।

त्यसले गर्दा विशेष प्रशासनिक एकाइले न्यायिक स्वतन्त्रतासहित मुख्य भूमिजस्तो नदेखिने स्वतन्त्रता उपभोग गर्दै आएको छ।

तर प्रदर्शनकारीहरू सुपुर्दगी विधेयकले हङ्‌कङलाई योजनाबद्ध ढङ्गबाट चीनको पूर्ण नियन्त्रणमा ल्याउन खोजेको भनेर भय प्रकट गर्छन्।

विधेयक निलम्बन गरिएपछि प्रदर्शनकारीका चारवटा खास माग छन्:

जोस्अ वाङ्क सन् २०१४ को प्रजातन्त्रपक्षधर प्रदर्शनका एक नेता हुन् जो १७ जुनमा जेलबाट छिट्टै छुटेका थिए।

जेलबाट छुटेपछि उनले सञ्चारमाध्यम र समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै बेइजिङपक्षधर प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामले पद छाड्नुपर्ने बताएका थिए।


एक जना सफ्टवेअर विकासकर्ता केल्से ब्रेस्लरलाई एक पुरुषले नाङ्गो तस्बिर पठाएपछि सो परियोजना सुरु भएको बताइएको छ।

अहिले उनी आर्टफिशल इन्टेलिजन्स प्रयोग गरेर एकजना साथीलाई लिङ्गका तस्बिर पत्ता लगाउने र मेट्ने प्रविधि विकास गर्न सघाइरहेकी छन्।

उनी भन्छिन्, "जब तपाईँ नचाहेको नाङ्गो तस्बिर पाउनुहुन्छ तब तपाईँलाई अपमानित गरिएको महसुस हुन्छ।"

"यो कसैलाई बाटोमा गुप्ताङ्ग देखाएको जत्तिकै हो। तपाईँलाई जबरजस्ती देखाइएको कुरा कहिल्यै स्वीकार्य हुन सक्दैन।"

यो प्रविधि प्रयोग गर्न ब्रेस्लरको टोलीले एउटा इमेलमार्फ्त परीक्षणका लागि नाङ्गो तस्बिर पठाउन आह्वान गरेका थिए।

तर धेरै तस्बिर प्राप्त भएकाले सो इमेल बन्द गर्नुपरेको बताइएको छ।

ठूलो सफलता

प्रारम्भिक परीक्षणमा लिङ्गमाथि अरू केही सामान राखेका तस्बिरहरू पत्ता लागेको छैन।

तर ब्रेस्लर भन्छिन्- यो सफ्टवेअरको ठूलो सफलता हो र यसले धेरै नाङ्गा तस्बिर पत्ता लगाएको छ।

"यो समस्या दैनिकजसो समाचारमा आएको छ तर ट्विटरले यसलाई समाधान गर्न चासो देखाएको छैन।"

ब्रेस्लर भन्छिन्: "यदि हामीले यो प्रविधि केही दिनमा निर्माण गर्न सक्छौँ भने मलाई थाहा छैन प्रविधि ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

कम्पनीहरू यत्रो समय के गरेर बसेका छन्।"

ब्रेस्लरले आफ्नो टोलीले यो सफ्टवेअरको काम सकेपछि ट्विटरलाई दिन पनि सकिने बताएकी छन्।


एक टेलिभिजन सम्बोधनमार्फत् लेफ्टिनेन्ट जनरल अहमद गइद सलाह्ले "देशमा उत्पन्न सङ्कटको संवैधानिक सीमाभित्रै रहेर तत्काल समाधान" खोजिनुपर्ने बताए।

तर धेरै विपक्षी दलहरूले सेना प्रमुखको उक्त अभिव्यक्तिको आलोचना गर्दै सेनालाई आफ्नो सीमाभित्रै रहन भनेका छन्।

सङ्कट

बयासी वर्षीय राष्ट्रपति अब्देल्लाजिज बतेफ्लिकाले एक महिनाअघि पाँचौ कार्यकालको लागि चुनाव लड्ने बताएपछि देशमा त्यहाँ अहिलेसम्मकै ठूला प्रदर्शनहरू भएका थिए।

पछि उनले आफ्नो मनशाय बदलेको बताए पनि प्रदर्शनका शृङ्खला भने रोकिएको थिएन।

बरु प्रदर्शनकारीहरूले तत्काल परिवर्तनको माग गर्न थाले।

पहिल्यै तय भएको निर्वाचनको मिति सारिएको तर अर्को मिति घोषणा नगरिएकाले पनि धेरैले त्यसलाई चौथो कार्यकाल लम्ब्याउने चालको रूपमा हेरेका छन्।

अल्जेरियालीहरूको जनसङ्ख्या उल्लेख्य रहेको फ्रान्समा पनि बतेफ्लिकाविरुद्ध प्रदर्शन भएका थिए।

सन् २०१३ मा हृदयाघात भएयता बतेफ्लिका सार्वजनिक रूपमा निकै कम देखिएका थिए।

उनी देशभित्र र बाहिर आफ्नो उपचारका लागि बाहेक खासै यात्रा गर्दैनन्।

आफ्ना सहयोगी वा लिखित मन्तव्यमार्फत् उनले जनतामाझ आफ्ना भनाइ राख्ने गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेका थिए।

त्यहाँ ३० वर्षभन्दा कम उमेरका मानिसहरूको जनसङ्ख्या आधाजसो छ जसको बाहुल्य पछिल्ला प्रदर्शनमा देखिन्छ।

आश्चर्य

अहमद गइद सलाहको पछिल्लो अभिव्यक्तिले भने धेरैलाई आश्चर्यमा पारेको छ।

देशका सहायक रक्षामन्त्री समेत रहेका उनी अहिलेसम्म राष्ट्रपति बतेफ्लिकाका निकट सहयोगी मानिन्थे।

यसअघि उनले प्रदर्शनकारीप्रति समर्थन झल्किने गरी "देशप्रति सेना र जनताको एकिकृत सोच भएको" बताएका थिए।

सैन्य अधिकृतहरूलाई अगाडि राखेर गरेको मन्तव्यमा उनले भनेका थिए, "देशमा उत्पन्न सङ्कटको समाधान र अल्जेरियाली जनताले उठाएको मागको जबाफ संविधानले पनि सुनिश्चित गरेकोले यो सबैका लागि स्वीकार्य हुनेछ।"

सेनाप्रमुख अहमद गइद सलाह्

बीबीसीका उत्तर अफ्रिका संवाददाता राना जवाद भन्छिन्- उनले आफ्नो प्रस्तावमा संविधानको व्यवस्था उल्लेख गरे पनि त्यसपछाडिको नियतबारे प्रश्नहरू उठ्नेछन्।

समाचारहरूमा बताइए अनुसार उनको उक्त प्रस्ताव लगत्तै त्यहाँ संवैधानिक परिषद्‍को बैठक बसेको थियो। जसको सुझावका आधारमा संसद्ले यसबारे निर्णय लिनेछ।

उक्त प्रस्ताव पारित भएमा ४५ दिनका लागि अन्तरिम राष्ट्रप्रमुखको व्यवस्था गरिनेछ जसले आफू प्रतिस्पर्धा गर्न नपाउने गरी नयाँ चुनाव गराउनुपर्नेछ।

को हुन् बतेफ्लिका?

एक लाखभन्दा बढी मानिसको ज्यान जानेगरी भएको गृहयुद्ध अन्त्य गरेको श्रेय पाएका बतेफ्लिका सन् १९९९ मा सत्तामा आएका थिए।

सन् २०११ को 'अरब स्प्रिङ' भनिने आन्दोलनले अल्जेरियालाई पनि छोएको थियो।

तर त्यस क्षेत्रका अन्य थुप्रै नेताहरू झैं उनको पद भने गएन।

राष्ट्रपति अब्देल्लाजिज बतेफ्लिका

त्यतिबेला त्यहाँ चर्को मूल्यवृद्धि र बेरोजगारीविरुद्ध प्रदर्शन भएका थिए। बतेफ्लिकाले त्यतिबेला प्रदर्शनकारीको मुख्य माग पूरा गरिदिएका थिए।

उनलाई स्ट्रोक भएपछिको चुनावमा पनि उनी निर्वाचित भए।

तर अहिले कमजोर स्वास्थ्य अवस्थाका कारण उनी सत्ता सम्हाल्न नसक्ने हालतमा पुगिसकेको आलोचकहरू बताउँछन्।

यो पनि पढ्नुहोस्


एक त ठूलो जनघनत्व भएको क्षेत्र अर्को भाइरसको चपेटामा परिरहेको भारतीय सिमानासँग जोडिएको ठाउँ भएकाले प्रदेश २ मा त्यतिखेर सङ्क्रमणको चाप निकै परेको थियो।

तर हिजोआज उक्त प्रदेशमा नयाँ सङ्क्रमित सङ्ख्या  देशका अन्य भागमा भन्दा कम देखिन्छ।

गत सात दिनको सरकारी तथ्याङ्क केलाउँदा त्यहाँ पूरै प्रदेशमा एक दिन पनि ५० भन्दा धेरै सङ्क्रमित भेटिएका छन्, अझ केही दिन त १० भन्दा कम सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्।

यसको अर्थ के हो त?

विश्वका अन्य देशहरूको अनुभव हेर्दा पनि धेरै सङ्क्रमित भएका ठाउँठाउँमा बिस्तारै भाइरस ओरालो लाग्ने गरेको देखिन्छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका विज्ञ सल्लाहकार डा. खेम कार्कीको विचारमा प्रदेश नं २ का केही ठाउँमा अहिले 'हर्ड इम्यूनिटी'को अवस्था देखा परेको छ। कुनै समुदायका धेरै सदस्य सङ्क्रमित हुँदा भाइरसले नयाँ सङ्क्रमण गराउन नसक्ने अवस्था पैदा हुनुलाई 'हर्ड इम्यूनिटी' भन्ने गरिन्छ।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार जनसङ्ख्याको ६०-७० प्रतिशत मानिसमा खोप लगाएर वा सङ्क्रमण झेलेर प्रतिरोध क्षमता विकास भएको अवस्थामा हर्ड इम्यूनिटी बन्छ।

चिसो, फ्लू र कोभिड-१९ का लक्षण कसरी छुट्याउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने

तर यहाँ त्यति धेरै मानिस सङ्क्रमित भइसकेको अवस्था भने छैन।

सेप्टेम्बरमा उच्च सङ्क्रमण हुँदा देशभरि गरिएको "सिरो प्रिभलेन्स सर्भे" अर्थात् कतिलाई सङ्क्रमण भइसक्यो भनेर गरिएको जाँचले औसतमा १४ प्रतिशत मात्र सङ्क्रमित भएको देखाएको थियो।

त्यो सङ्ख्याले हर्ड इम्यूनिटीको तस्बिर देखाउँदैन किनभने अझै अत्यधिक जनसङ्ख्या भाइरसको जोखिममै छन्।

"तर एकताका निकै उच्च सङ्क्रमण भेटिएका प्रदेश २ का निश्चित स्थानका समुदायमा चाहिँ हर्ड इम्यूनिटीजस्तै देखिएको छ। त्यसैले अचेल त्यहाँ सङ्क्रमण स्थिर भएको छ," डा. कार्कीले बताए।

"सबै ठाउँमा त्यस्तो देखिएको भने छैन।"

धेरै सङ्क्रमण देखिएका वाग्मती प्रदेश तथा प्रदेश नं २ मा भाइरसको प्रसार केही सुस्त हुनसक्ने कारण स्वाभाविक रहेको महामारी रोग विशेषज्ञ डा. बाबुराम मरासिनी पनि बताउँछन्।

"हर्ड इम्यूनिटी नै भयो भनेर भन्ने स्पष्ट आधार त छैन तर भाइरस सङ्क्रमणको प्रकृति नै साइकल (चक्र) वा चरण/लहरमा आक्रमण गर्ने हुन्छ। एकचोटि उच्च बिन्दुमा पुग्छ र ओर्लिन्छ," डा. मरासिनीले भने।

दोस्रो लहरको खतरा अझै उच्च

तर सङ्क्रमण नभएका (वा सङ्क्रमण भएको लामो समय बितिसकेपछि फेरि सङ्क्रमण हुने जोखिम बढेको अवस्था) र खोप नलगाएका मानिस रहेसम्म कुनै बेला भाइरस सुस्तायो भन्दैमा त्यो हराएको मान्न नसकिने उनले बताए।

डा. कार्की पनि सो कुरा स्वीकार्छन्।

"हामीलाई अब डर दोस्रो लहरको छ। जोखिममा रहेका मानिसमा भाइरस सल्किन थाल्यो भने फेरि सङ्क्रमण उच्च हुनसक्छ," डा. कार्कीले भने।

विश्वका केही धनी मुलुकहरूमा प्रभावकारी खोपको प्रयोग हुन थालिसकेको छ। तर ती खोप नेपालमा कहिले आउने हुन्, ठेगान छैन। खोपको आपूर्ति, भण्डारण, खोप लगाउने मानिसको वर्गीकरण र प्राथमिकीकरणजस्ता विषय अझै अन्योलमै छन्।

यस्तो बेला सर्वसाधारण नागरिकका निम्ति मास्क लगाउने, दूरी कायम गर्ने, हातको सरसफाइ गर्ने र भिडभाडमा नजानेजस्ता जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गर्नु नै युक्तिसङ्गत हुने विज्ञहरूको सल्लाह छ।


एक महिनाअगाडि मङ्गल ग्रहको सतहमा अवतरण गरेको पर्सिभिअरन्स नामक यानसँग पठाइएको १.८ किलोको सानो हेलिकप्टरको नाम इन्जुनीइटी हो।

दुईवटा रोटर भएको हेलिकप्टरले पातलो हावा भएको मङ्गलमा उड्ने प्रयास गर्ने छ। सफल भए त्यो 'राइट दाजुभाइको जस्तो समय' हुने नासाले बताएको छ।

ओर्भिल र विलभर राइटले सन् १९०३ मा पहिलो पटक हावाभन्दा गह्रुङ्गो विमान पृथ्वीमा उडाएका थिए।

नासाले मङ्गल ग्रहमा पठाएको हेलिकप्टरमा त्यो पहिलो उडानको पङ्खाको सानो कपडा टाँसिएको बताएको छ।

अहिले हेलिकप्टर पर्सिभिअरन्सको पेटभित्रै रहेको छ। गएको सप्ताहान्तमा यसलाई छोप्ने बिर्को भने खोलिएको छ र अबको केही दिनमा हेलिकप्टरलाई जमिनमा राखिने छ।

हेलिकप्टरका लागि इन्जिनियरहरूले १० मिटर लम्बाइ र उत्तिकै चौडाइको क्षेत्र रोजेका छन्। त्यहाँ सो हेलिकप्टरले पाँच वटा छोटो दूरीको उडान भन्ने प्रयास गर्ने छ।

पर्सिभिअरन्सले भने ती उडानहरू क्यामरामा उतार्ने प्रयास गर्ने छ।

"हामी सकेसम्म इन्जुनीइटीको उडान खिच्ने प्रयास गर्ने छौँ," नासाका इन्जिनियर फारह अलिबेले बताइन्।

"हामीले तस्बिर खिच्ने छौँ। हामीले भिडिओ खिच्ने पनि आशा गरेका छौँ।"

तर यो चुनौतीप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूर्ण हुने उनको भनाइ छ। यान र हेलिकप्टर दुवैले भिन्नाभिन्नै काम गर्छन् तर तीनमा फरक घडी छन् र उडान खिच्नका लागि ती दुवै घडी एकै समयको हुनुपर्छ।

पातलो हावामा उड्नुपर्ने भएकोले इन्जुनीइटी असाध्यै हलुका छ। यसका कार्बनले बनेका चार वटा पङ्खा छन् जुन प्रतिमिनेट २,४०० पटक घुम्ने दुई रोटरमा राखिएका छन्।

यसको पहिलो उडान सतहभन्दा तीन मिटर माथिसम्म उठ्ने, घुम्ने र ३० सेकेन्ड अडिने खालको सामान्य हुनेछ।

सफल हुँदै गएमा त्यसपछिका उडानहरू लामो र कठिन खालका हुँदै जाने छन्।

"अहिले हामीले योजना बनाएको भनेको सुरुका तीन उडान यसको क्षमता परीक्षण हो जसमा हावामा अडिने, अलि लामो दूरीमा गएर फर्कने हुनेछ," इन्जुनीइटीका प्रमुख चालक हावर्ड ग्रिपले बताए।

"सबै राम्रो भएमा हामी थप कुराहरू गर्न प्रयास गर्छौँ तर त्यसको विस्तृत योजना बनेको छैन।"

अन्तिम उडानमा केही नाटकीय गरिने हो कि भन्ने प्रश्नमा उनले अनुमान गर्न अस्वीकार गरे।

नासाले सन् २०३० को दशकका लागि शनि ग्रहको चन्द्रमा टाइटनको सतहको वारपार रोबोट सञ्चालित हेलिकप्टर उडान गर्ने ड्रागनफ्लाई नामक मिशनमा काम गरिरहेको छ।

सन् १९८० को दशकमा बुध ग्रहको हावामा भेगा बलुनहरू उडाएर तत्कालीन सोभियत सङ्घले अर्को ग्रहमा हवाई उडान गर्न सुरु गरेको थियो।

नासाको पर्सिभिअरन्स रोभरले यसरी मङ्गलमा अवतरण गर्‍यो


एक लिटर रगतको मूल्य १५,००० डलरसम्म पर्छ

विश्वव्यापी वितरणका लागि खोप बन्ने स्थिति आउनु भनेको गँगटोजस्ता क्रस्टेशन वर्गका जीवको माग बजारमा बढ्नु हो।

'होर्सशू क्र्याब' विश्वको पुरानो जीवमध्ये एउटा हो। यो डाइनसोरभन्दा पहिलेदेखि अस्तित्वमा रहेको र ४५ करोड वर्ष पुरानो मानिन्छ।

खोप सुरक्षित छ कि छैन भनेर परीक्षण गर्न तिनको रगत प्रयोग गरिन्छ।

अहिले विश्वभरि अनुसन्धानकर्ताहरूका झन्डै  २०० वटा समूह खोप निर्माणको काममा जुटेका छन्। तीमध्ये  १८ वटा खोपको मानव परीक्षण भइरहेको छ।

अधिकांश विज्ञहरू सन् २०२१ को मध्यतिरबाट खोप प्रयोगका लागि उपलब्ध हुने अपेक्षामा छन्।

गँगटोको मुटुको छेउमा प्वाल पारेर झन्डै ३० प्रतिशत रगत सङ्कलन गरिन्छ

रगतको प्रयोग

वैज्ञानिकहरूले सन् १९७० देखि नै 'होर्सशू क्र्याब'को रगत निकाल्दै आएका छन्।

चिकित्सकीय उपकरण र औषधिमा जीवाणु छन् कि छैनन् भन्ने जाँच्न यसको प्रयोग हुन्छ।

चिकित्सकीय उपकरणमा खतरनाक जीवाणु भए भने बिरामीको ज्यान जान सक्छ। तर 'होर्सशू क्र्याब'को रगत सूक्ष्मजीवले बनाउने विषप्रति निकै नै संवेदनशील हुन्छ।

मानिसको शरीरभित्र जाने कुनै पनि कुराको उत्पादनका ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बेला त्यो दूषित छ कि छैन जाँच्नका लागि यो प्रयोग गरिन्छ।

त्यस्ता कुरामा खोपदेखि लिएर रक्तनलीमार्फत् औषधि दिन प्रयोग हुने उपकरणदेखि शरीरभित्रै राखिने चीकित्सकीय उपकरण पनि पर्छन्।

ठूलो व्यापार

एट्लान्टिक स्टेट्स मरीन फिशरिज कमिशनका अनुसार हरेक वर्ष करिब पाँच लाख 'होर्सशू क्र्याब' जीवचिकित्सामा प्रयोग गर्नका लागि सङ्कलन गरिन्छ।

उक्त सामुद्रिक गँगटोको रगत विश्वकै सबैभन्दा महँगो तरल पदार्थ हो।

यसको एक लिटर रगत १५,००० डलरसम्ममा विक्री हुन्छ।

रगत किन नीलो

यो जीवको रगतको रङ्ग नीलो हुन्छ। किनभने यसको रगतमा तामाको मात्रा हुन्छ।

मान्छेको रगतमा फलामको मात्रा हुने भएकाले रातो हुन्छ।

वैज्ञानिकहरूले यसको रङ्ग नीलो भएर मात्र यसमा चासो देखाएका भने होइनन्।

यो जीवको रगतमा एउटा विशेष प्रकारको रसायन हुन्छ जसले ब्याक्टेरियावरिपरि जम्मा भएर तिनलाई जमाइइिन्छ।

यो गँगटोको रगत नीलो हुन्छ

एकदमै कम रगतको मात्राले पनि ब्याक्टेरिया खुट्याउन सक्छ।

अमेरिकी र एशियाली प्रजातिबाट सङ्कलित रगत प्रयोग गरेर दुई भिन्न प्रकारका परीक्षण गरिन्छ।

कति मर्छन्?

गँगटोको मुटुको छेउमा प्वाल पारेर करिब ३० प्रतिशत रगत सङ्कलन गरिन्छ।

त्यसपछि उक्त जीवलाई फेरि आफ्नै संसारमा फर्काइन्छ। तर अध्ययनले यसरी रगत तानिएका तीनदेखि १० गँगटाहरू मर्छन्।

बाँचेका पोथीहरूलाई पनि प्रजननमा समस्या हुन्छ।

विकल्प के हुनसक्छ?

विश्वमा यो जीवका केवल चार प्रजाति बाँकी छन्।

यी प्रजाति पनि जीवचिकित्सामा प्रयोग गरिएकाले, माछाको आहारा बनेकाले र प्रदूषणका कारण खतरामा परेका छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार विश्वभरि जनसङ्ख्या र आयु बढ्दा गँगटोको रगत प्रयोग गरेर हुने परीक्षण बढ्ने सम्भावना छ।

संरक्षणको क्षेत्रमा सक्रिय अभियानकर्मीअरू कृत्रिम रसायन प्रयोग गरिने परीक्षणलाई प्रोत्साहन दिनुपर्ने बताउँछन्।

तर औषधि उत्पादकहरू त्यस्ता परीक्षण परिणामजनक हुन्छन् भन्ने प्रमाणित हुनुपर्ने बताउँछन्।

जुन महिनामा अमेरिकाको फुड एन्ड ड्रग एड्मिनिस्ट्रेशन (एफडीए) ले विषालु कुरा पहिचान गर्न अर्को विकल्पलाई प्रमाणित गर्न नसक्ने निर्णय गरेको छ।

अर्थात् अमेरिकामा धेरै औषधि र खोपहरू विक्री गर्न चाहने कम्पनीहरूले धेरैभन्दा धेरै उक्त जीवको रगतलाई परीक्षणका क्रममा प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोनाभाइरस: नधोइएका फोहोर हातमा कीटाणु कसरी फैलिन्छन्


एक वर्षअघि उनले उम्मेदवार बन्न  मतदाताका अगाडि भएका शृङ्खलाबद्ध बहसहरूमा प्रतिस्पर्धी जो बाइडनको तीव्र आलोचना गरेकी थिइन्।

सन् २०१९ को अन्त्यमा उनको अभियान पनि अन्त्य भयो। अहिले ५५ वर्षीया ह्यारिसलाई डेमोक्र्याटिक पार्टीको तर्फबाट उपराष्ट्रपतिको दौडमा होमेको छ।

यहाँ कमला ह्यारिसबारे चर्चा गरिएको छ। उनलाई ह्वाइट हाउसको निम्ति एक फरक प्रतिस्पर्धीका रूपमा हेरिएको छ।

भारतीय हिन्दू आमा

भारतमा जन्मिएकी आमा र जमैकामा जन्मिएका बुवाकी छोरी ह्यारिसको जन्म क्यालिफोर्नियाको ओक्लन्डमा भएको हो।

बाबुआमाको सम्बन्धबिच्छेद भएपछि क्यान्सर अनुसन्धानकर्ता एवम् नागरिक अधिकारकर्मीको पहिचान बनाएकी हिन्दू एकल आमाले उनको लालनपालन गरिन्।

उनी आमासँगै भारत जाँदै त्यहाँको परम्परासँग अभ्यस्त भएर हुर्किइन्। तर ह्यारिसले आफ्नी आमाले ओक्लन्डको अफ्रिकी-अमेरिकी संस्कृति अवलम्बन गरेको र त्यसमा आफू र आफ्नी बहिनीलाई अभ्यस्त बनाएको जनाएकी छन्।

"आफूले दुई अश्वेत छोरीलाई हुर्काइरहेको कुरा मेरी आमाले राम्ररी बुझ्नुभएको थियो," ह्यारिसले आफ्नो आत्मकथा द ट्रूथ वी होल्डमा लेखेकी छन्, "आमाले आफूले अवलम्बन गरेको गृहभूमिले माय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा र मलाई अश्वेत केटीहरूको रूपमा हेर्ने कुरा थाहा थियो र हामी अश्वेत महिलाप्रति गर्व रहेको आत्मविश्वासमा हुर्किने कुरा सुनिश्चित गर्न आमा प्रतिबद्ध हुनुहुन्थ्यो।"

उनी एउटा उत्कृष्ट हावर्ड विश्वविद्यालयमा पढेकी हुन्। त्यसलाई ऐतिहासिक रूपले देशको एउटा अश्वेत कलेज र विश्वविद्यालय मानिन्छ।

ह्यारिसले त्यहाँ आफूले जीवनकै अतिरचनात्मक अभ्यासहरू सँगालेको बताएकी छन्। कमला ह्यारिसले भनेकी छन्, उनको पहिचान उनलाई सदैव सहज लाग्छ र उनी 'एक अमेरिकी' हुन्।

सन् २०१९ मा उनले वाशिङ्टन पोस्टलाई राजनीतिज्ञहरू रङ्ग र पृष्ठभूमिका कारण विभाजित हुनु नहुने बताएकी थिइन्।

उनको भनाइ थियो, "मेरो कुरा के हो भने, म जे हुँ म त्यही हुँ। म यसमा ठिक छु। तपाईँलाई त्यो पत्ता लगाउने खाँचो पर्न सक्छ तर मलाई यसमै राम्रो छ।"

कानुनी क्षेत्र

हावर्डमा चार वर्ष बिताएपछि ह्यारिस कानुनी शिक्षा लिन यूनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्निया गइन् र अल्मेडा काउन्टीको जिल्ला न्यायाधिवक्ताको कार्यालयमा काम थालिन्।

उनी सन् २००३ मा सान फ्रान्सिस्को निम्ति उच्च अभियोजनकर्ताको रूपमा जिल्ला न्यायाधिवक्ता बनिन्।

त्यसपछि उनी अमेरिकाको धेरै जनसङ्ख्या भएको राज्य क्यालिफोर्नियाको प्रथम महिला र प्रथम अफ्रिकी अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता बनेकी थिइन्।

करिब दुई अवधि पूरा गरेपछि ह्रयारिसले डेमोक्र्याटिक पार्टीको एक उदाउँदो ताराको रूपमा सम्मान पाइन्।

त्यसले उनलाई सन् २०१७ मा क्यालिफोर्नियाको कनिष्ठ अमेरिकी सिनेटर बनायो।

तुहेको सपना

क्यालिफोर्नियाको ओक्लन्डमा गत वर्षको सुरुमा २०,००० जनाभन्दा बढी मानिसका अगाडि सन् २०२० को राष्ट्रपतीय उम्मेदवारको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गर्दा प्रारम्भिक उत्साह देखाएकी थिइन्।

तर आफ्नो अभियानको स्पष्ट औचित्य व्यक्त गर्न उनी विफल भइन्। उनले स्वास्थ्यसेवाजस्ता मुख्य नीतिगत क्षेत्रबारे स्पष्ट उत्तर दिन सकिनन्।

उनी आफ्नो उम्मेदवारीको महत्त्व स्पष्ट पार्ने प्रमुख मुद्दा राख्न पनि विफल भइन्।

बाइडनलाई समर्थन गर्दै कमला

बहसको प्रस्तुतिले उनको अभियोजन कला देखायो जसको निसानामा धेरैजसो जो बाइडन पर्थे।

मार्च महिनामा भने उनले भूतपूर्व उपराष्ट्रपति बाइडनलाई समर्थन गरिन् र बाइडनलाई अमेरिकाको राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित गर्न आफ्नो शक्तिले सक्ने जति सबै सहयोग गर्ने बताइन्।

'कमला एक सिपाही'

राष्ट्रपतिको दौडले क्यालिफोर्नियाको प्रमुख अभियोजनकर्ताको रूपमा उनले...


एक वर्षपछाडि सार्न जापानले गरेको प्रस्तावलाई अन्तर्राष्ट्रिय ओलिम्पिक कमिटि (आइओसी)का प्रमुखले सहमति जनाएका हुन्।

प्रधानमन्त्री सिन्जो आबेले नयाँ समयसीमाबारे स्पष्ट केही नबताए पनि ढिलोमा त्यो, सन् २०२१ को गर्मीयामभित्र आयोजना हुने बताए।

'विजय उत्सव'

यद्यपि त्यसलाई टोक्यो २०२० नै भनिने र उक्त आयोजना कोरोनाभाइरसमाथिको विजय उत्सवको रूपमा हुने आबेले बताए।

बीबीसीका खेल संवाददाता एलेक्स क्याप्स्टिक भन्छन्- ओलिम्पिक प्रतियोगिता सारिएको यो पहिलो पटक हो। युद्धका बेला ओलिम्पिक्स रद्द गरिएको थियो तर कहिल्यै पर सारिएको थिएन।

"तर त्यसको व्यवस्थापकीय चुनौती निकै ठूलो छ। प्रतियोगिता सार्न त्यति सजिलो छैन।"

ओलिम्पिक कमिटिले आगामी २४ घण्टाभित्र औपचारिक रूपमा प्रतियोगिता सार्ने यस निर्णय अनुमोदन गर्ने ठानिएको छ।

दबाब

यसअघि न्यूजिल्याण्ड र अमेरिका समेतले ब्रिटेन, क्यानाडा र अस्ट्रेलियालाई पछ्याउँदै सन् २०२० को टोक्यो ओलिम्पिक्सको मिति सार्न माग गर्ने कित्तामा उभिएको जनाएका थिए।

यसअघि आइओसीले प्रतियोगिता रद्द गर्ने आफ्नो एजेन्डा नभए पनि त्यसलाई सानो स्वरूपमा लैजान सकिने विकल्पबारे भने सोचिने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

जनाएको थियो।

टोक्यो ओलिम्पिक्स जुलाई महिनामा आयोजना हुने तालिका थियो।

टोक्यो पारालिम्पिक्स समेत अर्को वर्षसम्मलाई सारिनेछ।

१२४ वर्षको आधुनिक इतिहासमा सन् १९१६, १९४० र १९४४ मा ओलिम्पिक्स रद्द गरिएको थियो।

त्यसबेला प्रथम र द्वितीय विश्वयुद्ध भएका थिए।


एक वर्षमा महामारीले २६ लाख भन्दा धेरै मानिसको ज्यान लिइसकेको छ र करिब १२ करोड मानिस सङ्क्रमित भएका छन्।

यस दौरान डाक्टर र वैज्ञानिकहरूले कोभिड-१९ सँग जुध्ने प्रमाणहरू सङ्कलन गरेका छन् र हामीले नयाँ कोरोनाभाइरसबारे यसको सङ्क्रमण कसरी हुन्छ र यसको थप प्रभावकारी उपचार कसरी गर्ने भन्नेबारे थाहा पाएका छौँ।

कोरोनाभाइरसबारे हामीले सिकेका मुख्य आठवटा कुरा यस्ता छन्।

१. कोभिड-१९ रोक्न मास्क अत्यावश्यक

अनेक अध्ययनहरूले मास्क लगाउँदैमा कोरोनाभाइरसको विस्तार नरोकिए पनि त्यसमा सहयोग पुर्‍याउने देखाएका छन्।

अमेरिकामा सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एण्ड प्रिभेन्सन (सीडीसी) ले हालै कपडा र सर्जिकलको दुई पत्रे मास्क लगाउँदा भाइरस विस्तारलाई ९० प्रतिशत रोक्न सक्ने बताएको छ।

विज्ञहरूका अनुसार मास्कले दुईवटा फाइदा गर्छ: मास्क लगाउनेलाई सुरक्षा गर्छ र मास्क लगाएका सङ्क्रमितको सम्पर्कमा पुग्नेलाई जोगाउँछ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गत जुन महिनादेखि नै घरबाहिर निस्किनुपर्ने सबैले कपडाको मास्क लगाउन जोड दिइरहेको छ।

डिसेम्बर महिनामा राष्ट्रसङ्घीय निकायले आफ्नो सिफारिस अद्यावधिक गर्दै विशेषगरी स्वास्थ्य निकायहरू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा मास्क लगाउने कडा मापदण्डको निम्ति आग्रह गरेको थियो।

एप्रिल महिनामा त्यस्तै सुझाव सीडीसीले पनि जारी गरेको छ।

२. कोभिड-१९ ले वृद्धवृद्धालाई मात्र प्रभावित गर्दैन

उमेरका कारण कोभिड-१९ ले गम्भीर लक्षण विकास गर्न जोखिम हुन्छ र त्यसले ज्येष्ठ नागरिकलाई बढी जोखिममा पार्छ।

कारण निकै सामान्य छ: बढी उमेरका मानिसमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम हुन्छ जसका कारण सङ्क्रमण भएमा त्यसविरुद्ध लड्ने शक्ति कमजोर हुन्छ।

तर वयस्क हुँदैमा उसमा कोभिड-१९ विरुद्धको प्रतिरोधात्मक क्षमता हुन्छ भन्ने होइन। मधुमेह, उच्च रक्तचाप र बढी तौल नभएकाहरूको हकमा पनि त्यो लागु हुन्छ।

अरू जस्तै जवान मानिसमा पनि गम्भीर लक्षण देखिन सक्छन्, उनीहरूलाई अस्पताल भर्ना गर्नु पर्ने हुनसक्छ र ज्यान पनि जानसक्छ।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

तैपनि कोभिड-१९ का कारण मृत्युको जोखिम ५० वर्षभन्दा कम ( र विशेष गरी ३० वर्षभन्दा कम) उमेरका मानिसमा थोरै हुन्छ।

३. कोभिड 'सामान्य फ्लू' होइन

फ्लूमा जस्तै कोभिडमा पनि यी लक्षणहरू समान खालका हुन्छन्:

केही मानिसमा शरीर दुख्ने, टाउको दुख्ने र सम्भावित पखाला र बान्ताको अनुभव पनि गर्नसक्छन्।

फ्लूमा जस्तै मानिसमा लक्षण देखिनुअघि पनि कोरोनाभाइरस अरूलाई सर्न सक्छ वा लक्षण नदेखिन पनि सक्छ।

कैयौँ मानिसहरूको निम्ति कोभिडको परिणाम निकै नै गम्भीर हुन्छ।

ब्रजिलका राष्ट्रपति जइर बोल्सोनारू वा अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प जस्ता राजनीतिज्ञहरूले 'सामान्य फ्लू' भन्दै कोभिडको गम्भीरतालाई अवमूल्यन गर्न सक्छन् तर दुवै देशको तथ्याङ्कले फरक चित्र देखाउँछन्।

अमेरिकामा हालैका महिनाहरूमा मृत्युको कारकमा कोभिड अगाडि देखिएको छ। जहाँ अहिलेसम्म पाँच लाख २५ हजारको ज्यान गएको छ।

ब्रजिलमा दुई लाख ६६ हजारको ज्यान गएको छ। त्यहाँको आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार कोभिडले निमोनिया, स्ट्रोक र मुटु रोग जस्ता उच्च घातक रोगहरूलाई पछि पारिदिएको छ।

४. कोरोनाभाइरसको उत्पत्ति प्रयोगशालाबाट नभइ जनावरबाट

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको समूहले कोरोनाभाइरस पहिलो पटक देखिएको चीनको वुहानमा अनुसन्धान गरेको थियो।

त्यसले सबै प्रमाणहरूले उक्त नयाँ भाइरस 'जनावर' बाट उत्पत्ति भएको देखाएको जनाएको छ।

उक्त समूहका प्रमुख पीटर बेन एम्बार्कले संवाददाताहरूसँग भने, "हामीले अहिलेसम्म सङ्कलन गरेका सबै डेटाले कोरोनाभाइरसको उत्पत्ति जनावरबाट भएको निचोडमा हामीलाई...


एक सय किलो तौल भएको र २४ क्यारेट शुद्धताको उक्त क्यानेडेली सिक्काको तत्कालीन मूल्य ४३ लाख डलर रहेको थियो।

अपराध अनुसन्धानकर्ताहरूले अझैसम्म पनि उक्त सुनको सिक्का फेला पार्न सकेका छैनन्।

त्यसलाई कि त काटेर टुक्रा पारेर कि त पगालेर बेचिएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

उक्त सिक्का क्यानडाको सरकारी टक्सारले टकमरी गरेको पाँचवटा सिक्कामध्ये एक थियो।

दान

त्यो सिक्का एकजना अज्ञात दाताले बर्लिनस्थित उक्त सङ्ग्रहालयलाई दान दिएका थिए।

सरकारी अभियोजनकर्ताहरूका अनुसार चार अभियुक्तमध्ये तीन जना एकअर्काका नातेदार भएका र सङ्गठित अपराधसँग सम्बन्ध भएको भनिएको लेबननी बर्लिन परिवारका सदस्य छन्।

तिनीहरूले गोली नछिर्ने सिसा फुटाएर त्यसको पछाडि राखिएको उक्त सिक्का चोरी गरी एकपाङ्ग्रे ठेला र स्केट बोर्डको मद्दतले त्यसलाई गुडाएर बाहिर निकालेका हुनुपर्ने अनुमान गरिएको छ।

चौथो अभियुक्त उक्त सङ्ग्रहालयमा सुरक्षाकर्मीका रूपमा कार्यरत थिए।

उनले उक्त सिक्का राखिएको ठाउँ र त्यससँग सम्बन्धित सुरक्षा व्यवस्थाबारे चोरहरूलाई जानकारी उपलब्ध गराएका हुनसक्ने ठानिएको छ।

युवा

तिनीहरूलाई युवाहरूको अपराध हेर्ने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अदालतसमक्ष प्रस्तुत गरिएको छ र थुनामा राखिएको छैन।

दोषी ठहरिएमा उनीहरूलाई १० वर्षसम्म जेल सजाय हुनसक्छ। आगामी मार्च महिनाको २८ तारिखमा मुद्दाको फैसला हुने अनुमान गरिएको छ।

अदालतमा प्रतिवादी वकिलले ती अभियुक्तहरूले उक्त विशाल सुनको सिक्का चोरेका भन्ने देखाउने कुनै पनि प्रमाण प्रहरीले प्रस्तुत गर्न नसकेको बताएका छन्।

अभियुक्तहरू भने मौन बसेका थिए।

सिक्का चोरी भएको रात सुरक्षा क्यामराहरूले उक्त सङ्ग्रहालयनजिकै अनुहारमा मुकुन्डो लगाएका र टोपी भएको लुगा लगाएका तीन पुरुषहरूको दृश्य कैद गरेका छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्


एक सय ७० कम्पनीले हस्ताक्षर गरेको निवेदनमा उनीहरूले राष्ट्रपति ट्रम्पको आयात शुल्क २५ प्रतिशत पुर्‍याउने निर्णयले असमानुपातिक रूपले तल्लो वर्गका मानिसहरूलाई हानि हुने उल्लेख गरिएको छ।

हस्ताक्षर गर्ने कम्पनीहरूमा नाइकी तथा एडिडास पनि छन्।

"यो व्यापार युद्ध अन्त्य गर्ने बेला आएको छ," उनीहरूले भनेका छन्।

गत साता राष्ट्रपति ट्रम्पले दुई सय अर्ब डलर बराबरका चिनियाँ आयातमा लाग्दै आएका शुल्कलाई १० प्रतिशतबाट २५ प्रतिशत पुर्‍याइदिएका थिए।

चीनले प्रतिक्रियास्वरूप ६० अर्ब डलर बराबरका अमेरिकी आयातमा जुन १ बाट शुल्क बढाइदिने योजना सार्वजनिक गरेको छ।

सो निवेदनमा हस्ताक्षर गर्ने जुत्ता निर्माता कम्पनीहरूमा क्लार्क्स, डक्टर मार्टेन तथा कन्भर्स पनि छन्। उनीहरूका अनुसार हाल जुत्ताहरूमा अमेरिकाले लगाएका शुल्क औसतमा ११.३% रहेको कुनै कुनैमा त्यो ६७.५% सम्म छ।

"यी शुल्कमाथि थप २५ प्रतिशत शुल्क लगाइने हो भने कतिपय अमेरिकी परिवारले तिनको जुत्तामा शतप्रतिशत भन्सार शुल्क बेहोर्नुपर्नेछ," कम्पनीहरूले लेखेका छन्।

"यो त अकल्पनीय हो।"

के भन्छन् ट्रम्प?

गत महिना शुल्क बढाएपछि ट्रम्पले कम्पनीहरूलाई तिनको खर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्च कटौती गर्न उत्पादन गर्ने कार्य अमेरिकामा फर्काउन सुझाव दिएका थिए।

तर जुत्ता निर्माता एवम् खुद्रा विक्रेताहरूले भने उनीहरूले चीनबाट बिस्तारै सर्दै गरेको भएपनि अहिलेको नीति ठीक छैन।

"जुत्ता निर्माणको उद्योग एकदमी पुँजी आवश्यक पर्ने उद्योग हो। त्यसका लागि वर्षौँका योजना आवश्यक हुन्छ। यस्ता परिवर्तन हुनासाथ कम्पनीहरूले फ्याक्ट्री सारिहाल्न सक्दैनन्।"

अमेरिका र चीन जापानमा हुने जी२० को शिखर सम्मेलनमा आगामी महिना भेट्दैछन्।

यसैबीच अमेरिकाले चीनमाथि दबाव बढाउँदै चिनियाँ कम्पनी ह्वावेईलाई कालो सूचीमा राखिसकेको छ।


एक सय ९३ सदस्य मध्ये एक सय ३४ देशले प्रस्तावको पक्षमा मतदान गरेका थिए। नौ देशले विपक्षमा मतदान गरे भने २८ देशहरू मतदानका बेला तटस्थ रहे।

मतदानका बेला नेपाल तटस्थ रह्यो। उक्त प्रस्तावको विरूद्धमा मतदान गर्नेमा चीन, रूस लगायत छन्।

उक्त प्रस्तावमा म्यानमारलाई ती अल्पसङ्ख्यमाथि घृणा फैलाउने गरी भएका काममा प्रोत्साहन बन्द गर्न समेत भनिएको छ।

'जघन्य अपराध'

शुक्रवार पारित भएको उक्त प्रस्तावले एउटा स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय कार्यदलको निष्कर्षहरूलाई उल्लेख गरेको थियो।

उक्त कार्यदलको प्रतिवेदनमा म्यान्मारका सुरक्षा फौजले गरेको समग्र मानव अधिकार हनन् एवं दुर्व्यवहारलाई 'अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका आँखामा अत्यन्तै जघन्य अपराध' भनिएको छ।

बौद्धमार्गी बाहुल्य रहेको म्यान्मारमा सन् २०१७ मा गरिएको सैन्य कारबाहीमा हजारौँ रोहिन्ज्याहरू मारिनुका साथै सात लाखभन्दा बढी देश छाडेर छिमेकी बाङ्ग्लादेश पुगेका थिए।

म्यानमारले भने अतिवादी जोखिमसँग जुझिरहेको बताउने गरेको छ।

राष्ट्रसङ्घ महासभाका प्रस्ताव कानुनी रूपमा बाध्यकारी नहुने भए पनि त्यसले विश्वको धारणाको प्रतिनिधित्व गर्ने ठानिन्छ।

अस्वीकार

राष्ट... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्रसङ्घका लागि म्यान्मारका राजदूत हउ दो सुआनले उक्त प्रस्तावलाई 'मानव अधिकारसम्बन्धी आफू अनुकूलको र विभेदकारी मर्मको दोहोरो मापदण्डको एउटा उत्कृष्ट उदाहरण' बताएका छन्।

उनले त्यस कदमलाई म्यान्मारमाथि 'अनावश्यक राजनीतिक दबाब दिने' र 'रखाईन राज्यको जटिल समस्या'को समाधान खोज्ने खालको नभएको बताएका छन्।

रोहिंज्याको घर फर्कने इच्छा

यसअघि द हेगस्थित अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा बयान दिन उपस्थित म्यान्मारकी नेतृ आङ साङ सू चीले लाखौँलाई रखाईन राज्य छाड्न देशभित्रको आन्तरिक सशस्त्र द्वन्द्वले बाध्य पारेको बताएकी थिइन्।

यसै महिनाको सुरुमा राष्ट्रसङ्घको इन्टर्न्याश्नल कोर्ट अफ जस्टिस आइसीजेमा बोलेकी सू चीले नरसंहारको आरोपलाई अस्वीकार गरेकी थिइन्।

सू चीले प्रत्यक्षदर्शीले आफ्नो बयानमा उल्लेख गरेका आमहत्या, सामूहिक बलात्कार र नाबालिगलाई आगजनी गरिएका विषयमा भने केही उल्लेख गरिनन्।

म्यान्मारविरुद्धको मुद्दा द गाम्बीयाले अदालतमा ल्याएको थियो। उसले मुद्दाको सुनुवाइ सम्पन्न नभएसम्म रोहिन्ज्याहरूलाई संरक्षण गर्न विशेष कदम चाल्नुपर्ने माग गरिरहेको छ।

के हो रोहिन्ज्या सङ्कट?

सन् २०१७ को सुरुमा म्यान्मारमा दश लाख जति रोहिन्ज्याहरू थिए जो अधिकांश रखाईन राज्यमा बस्थे।

बौद्धमार्गी बहुल उक्त देशले मुस्लिम रोहिन्ज्याहरूलाई गैरकानुनी आप्रवासी मान्दै नागरिकता दिनबाट अस्वीकार गर्दै आएको छ।

लामो समयदेखि दमन सहँदै आएका रोहिन्ज्याहरू सन् २०१७ मा भने सरकारी सेनाको सैन्य कारबाहीको मारमा परेका थिए।

सेप्टेम्बर महिनाको अन्त्यसम्ममा बङ्ग्लादेशका शिविरमा नौ लाख १५ हजार रोहिन्ज्याहरू थिए।

तीमध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी सन् २०१७ को अगस्ट र डिसेम्बर महिनामा र यसै वर्षको मार्च महिनामा आएका थिए।

बाङ्ग्लादेशले थप रोहिन्ज्यालाई शरण दिन नसक्ने बताएको छ।


एक साता भन्दा अघि टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप तय्यिप एर्दोआनले खशोग्जीको हत्यामा शंकास्पद ठानिएकाहरूलाई टर्की सरकारलाई सुम्पिन माग गरेका थिए।

त्यसै विषयमा टर्कीको अदालतले पनि बुधवार पक्राउपूर्जी जारी गरेको थियो।

विदेशमन्त्री अदेल अल जुबेरले भनेका छन्, "हामी हाम्रा नागरिकहरूलाई सुम्पिदैनौं।"

'साउदी अरेबिया र अमेरिका असल मित्र'

खशोग्जी: 'क्रुर हत्या वाशिङटनले सहँदैन'

अभियोग

अक्टोबरमा इस्तानबुलस्थित साउदी महावाणिज्य दूतावासमा भएको हत्यामा साउदी अरेबियाले ११ जनालाई अभियोग लगाएको छ।

साउदी गुप्तचर निकायका पूर्व प्रमुख अहमद अल अशिरि र पूर्व शाही सल्लाहकार साउद अल कहतानीलाई टर्कीमा पक्राउ पूर्जी जारी गरिएको थियो।

विदेशमन्त्री अल जुबेरले टर्कीले सूचना साउदी अरेबियालाई बाँडेको तरिकाको आलोचना गरेका छन्।

'आदेश उच्च तहबाटै'

एएफपी समाचार संस्थाले उनलाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, "हामीले टर्कीस्थित हाम्रा साथीहरूलाई अदालतमा प्रयोग गर्नसकिने प्रमाणहरू उपलब्ध गराइदिन भनेका थियौं। तर हामीले जस्तो तरिकाले हामीले प्राप्त गर्नुपर्थ्यो त्यसरी पाएका छैनौं।"

टर्कीका राष्ट्रपति एर्दोआनले खशोग्जीको हत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्या गर्न साउदी सरकारको उच्च तहहरूबाट आदेश आएको बताएका छन्।

तर उनले साउदी शाही परिवारमाथि भने आफूले आँच पुर्याउन नचाहेको आश्वस्त पारे।

साउदी अरेबियाले भने उक्त हत्यामा साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानको हात रहेको भन्ने आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ।


एक सामूहिक छलफलका क्रममा उनले  नेपालमा यस रूपमा कोभिड बढ्छ भन्ने नसोचेको बताएका छन्।

विभिन्न अनलाइन सञ्चारमाध्यमले सार्वजनिक गरेका भिडि‌ओ क्लिपमा उनले भनेका छन्, ''यस रूपमा नेपालमा कोभिड बढ्छ भन्ने मैले ठानेको थिइनँ। मैले के ठानेको थिएँ भने हाम्रो इम्युन सिस्टम (प्रतिरोध प्रणाली) धेरै बलियो छ त्यसकारण अलिअलि सर्ला तर यस तहमा चाहिँ वृद्धि हुन सक्दैन जस्तो लागेको थियो। तर यस तहमा वृद्धि भयो" ।

''सामान्य इम्युन सिस्टमले (साधारण प्रतिरोधी क्षमताले) पनि यसलाई रेजिस्ट (रोक्न) गर्न सक्दो रहेनछ। यद्यपि इम्युन सिस्टमको (रोग प्रतिरोधी क्षमताको) काम छैन होइन। त्यो जति मात्रामा मानिसहरू रिभाइभ (निको) भएका छन् त्यसमा इम्युन सिस्टमको अवश्य नै भूमिका हुन्छ। यससँग इम्युन सिस्टमको भूमिका नहुने होइन।''

कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएका बेला शरीरको रोगप्रतिरोधी क्षमता सुदृढ बनाउन बेसार पानी खान र अम्बाको पात उमालेर पानी खाने गर्नुपर्ने सुझाव उनले बारम्बार दिने गरेका थिए ।

उनको भनाइको वैज्ञानिक आधार नरहेको बताउँदै कतिपय विज्ञ लगायत सामाजिक सञ्जालमा ओलीको आलोचना र उपहास हुँदै आएको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ख्या मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारण पाँच हजारभन्दा बढी व्यक्तिले ज्यान गुमाएका छन्।

नेपालमा साढेचार लाखका हाराहारीमा मानिसहरू कोभिडबाट सङ्क्रमित भएका छन्।


एक हजार ७७ जना सहभागी उक्त खोपको परीक्षणका क्रममा सो खोप लगाएकाहरूको शरीरले कोरोनाभाइरसविरुद्ध लड्न सक्ने एन्टीबडी र टि-सेलहरू बनाउन सकेको थियो।

यी परिणामहरू एकदमै सकारात्मक छन् तर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणविरुद्ध सुरक्षा प्रदान गर्न यो पर्याप्त छ कि छैन भनेर थाहा पाउन समय अझै पुगेको छैन।

यूकेले उक्त खोपको १० करोड मात्रा पहिले नै हासिल गर्न माग गरिसकेको छ।

कसरी खोपले काम गर्छ?

उक्त खोपको नाम ChAdOx1 nCoV-19 राखिएको छ। त्यसलाई अभूतपूर्व गतिमा विकास गरिएको हो।

यो खोप चिम्पान्जीहरूमा रूघाखोकी लाग्नमा जिम्मेवार एक भाइरसलाई आनुवंशिक सुधार गरेर तयार गरिएको हो।

उक्त भाइरसलाई यसरी सुधार गरिएको छ कि यस्ले मानिसमा सङ्क्रमण फैलाउन सक्दैन र यसलाई कोरोनाभाइरस जस्तै प्रकृतिको "देखिने" गरी बनाइएको छ।

'एन्टीबडी' र टी-सेल भनेको के हो?

कोरोनाभाइरसका विषयमा 'एन्टीबडी'बारे धेरै केन्द्रित हुने गरिएको छ। तर ती भनेका प्रतिरक्षा क्षमताका भाग मात्र हुन्।

'एन्टीबडी'लाई तटस्थ पारिदिँदा कोरोनाभाइरस निस्कृय हुनसक्छन्।

टी-सेलहरू चाहिँ श्वेत रक्त कोषहरू हुन्। यी कोषहरूले प्रतिरक्षा प्रणालीलाई समन्वय गर्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न सहयोग गर्छन् र शरीरको कुन भागका कोषहरूमा सङक्रमण छ भनी पत्ता लगाएर त्यसलाई नष्ट गरिदिन्छन्।

लगभग सबैखाले प्रभावकारी खोपहरूले 'एन्टीबडी' र टी-सेल दुवैलाई बलियो पार्ने काम गर्छन्।

यो सुरक्षित छ?

यो खोप सुरक्षित छ तर त्यसका केही 'साइड इफेक्ट' अर्थात् असरहरू छन्।

त्यस्ता असरहरू खतरनाक भने छैनन्। तर परीक्षणमा सहभागी ७० प्रतिशत मानिसमा ज्वरो र टाउको दुख्ने लक्षण देखिएका थिए।

त्यसलाई प्यारासिटामोल खाएर नै ठीक गर्न सकिने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

अक्सफर्ड अनुसन्धान समूहका प्राध्यापक एन्ड्र्यू पोलार्डका अनुसार रोगप्रतिरोधात्मक प्रणालीले भाइरसलाई सम्झनेछ ताकि खोपले मानिसहरूलाई लामो समयसम्म सुरक्षित राख्न सकोस्। तर उनले थप अनुसन्धान आवश्यक रहेकोमा जोड दिए।

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक साराह गिल्बर्ड भन्छिन्, "यो खोपलाई पुष्टि गर्न र हाम्रो खोपले कोभिड-१९ महामारीलाई व्यवस्थापन गर्छ भन्नका लागि धेरै काम गर्न बाँकी छ। तर पहिलो नतिजाले सकारात्मक सङ्केत गर्छ।"

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?


एकजना उच्च उत्तर कोरियाली दूतसँग ह्वाइट हाउसमा भेटेपछि उनले यस्तो बताएका हुन्।

ती दूत किम यङ-चोलले उत्तर कोरियाली नेताले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई पठाएको पत्र हस्तान्तरण गरेका थिए।

शुरूमा ट्रम्पले त्यो पत्र निकै चाखलाग्दो भनेर व्याख्या गरे। तर पछि उनले पत्र खोलिनसकेको बताए।

अपेक्षा

ट्रम्पले शिखर बैठक एउटा शुरूवात मात्रै भए पनि अन्ततोगत्वा त्यो सफल हुने आफ्नो विश्वास रहेको बताए।

उनले उत्तर कोरियासँगको सम्बन्ध बनिरहेको र त्यो निकै सकारात्मक रहेको उल्लेख गरे।

बीबीसीका वाशिङटन संवाददाता एन्थोनी जर्चर भन्छन्, यो ट्रम्पको कूटनीति हो। विश्वले यस्तो अपेक्षा गरेको हुँदैन।

"हामीले यस्तो खालको शासनसत्ता विगतमा कहिल्यै देखेका थिएनौँ। किनभने ट्रम्प विगतमा चुनिएका अमेरिकी राष्ट्रपतिभन्दा नितान्त फरक छन्।"

अवसर

शुरूमा 'आगो र क्रोध' सम्बन्धदेखि 'लामो समययताकै सबैभन्दा राम्रो सम्बन्ध' भनेर ट्रम्पले भनिरहँदा शिखर बैठक पहिले आयोजना हुने र त्यसपछि नहुने भनियो। अहिले आएर फेरि हुने भनिएको छ।

ट्रम्प र किमबीच सहमति होला?

ऐतिहासिक वार्ताहरू गरिरहँदा ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग पूर्वयोजना विनाकै १६ मिनेट ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लामो सवाल-जवाफको सत्र बिताएका थिए र विश्वको ध्यान आफूतिर खिचेका थिए।

कानून पारित गर्न गाह्रो छ। अझ रुसले चुनावमा गरेका भनिएका हस्तक्षेपविरूद्धको अनुसन्धान झेल्नु आवेगपूर्ण छ। तर ह्वाइट हाउसमा 'उत्तर कोरियाका दोस्रा वरिष्ठ नेता'लाई स्वागत गर्नु तुलनात्मक रूपमा सजिलो छ।

ट्रम्पले भइरहेका प्रगतिको स्वागत गरे पनि उनले आगामी शिखर बैठकबाट गरिएका अपेक्षाहरूलाई भने कमै रहन थिए।

त्यसक्रममा उनले शिखर बैठक एउटा भव्य हस्ताक्षर समारोहमा रुपान्तरण हुनेछ भनेर अपेक्षा नगरिएको बताए।

अहिले सिंगापुर बैठक पहिलो पाइला मात्रै हुने देखिन्छ।

त्यसले दुई नेताहरूलाई ऐतिहासिक फोटो खिचाउने अवसर दिनेछ। र, भविष्यमा महत्त्वपूर्ण समझदारीको अपेक्षा गरिनेछ।

अघिल्लो वर्ष धेरैले युद्धतर्फ उन्मुख भएको भनेका राष्ट्रपतिका लागि त्यो अपेक्षा गरेभन्दा बढी हो।


एकजना न्यायाधीशले प्रधानन्यायाधीशले गत साउनमै अवकाश पाइसकेको भन्दै आफूले उनीसँग बसेर कुनै मुद्दा नहेर्ने धारणा सार्वजनिक गरेको भोलिपल्ट थप न्यायाधीशको त्यस्तो कदम आएको छ।

प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुलीले आफ्नो वैधानिक हैसियतमाथि प्रश्न उठाएका न्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराबाहेकका न्यायाधीश सम्मिलित इजलासहरु गठन गरेका थिए।

भावी प्रधानन्यायाधीश

तीमध्ये आठजना न्यायाधीश सम्मिलित चारवटा इजलासमा कुनै पनि मुद्दाको सुनुवाइ नभएको सर्वोच्च प्रशासनले जनाएको छ।

औपचारिक रुपमा त्यसबारे सर्वोच्चका अधिकारीहरुले केही बताएका छैनन्।

एकजना न्यायाधीशले 'सर्वोच्चमा उत्पन्न वातावरणलाई सहजीकरण गर्न' मुद्दा नहेरेको बीबीसीलाई बताए।

निष्पक्ष छानबिनका लागि केसीको आग्रह

नाम उल्लेख गर्न नचाहने ती न्यायाधीशका अनुसार आफूहरुको कदमले सहज ढंगले निकासमा सघाउ पुर्‍याओस् भन्ने उनीहरुको अपेक्षा हो।

मुद्दा नहेर्ने न्यायाधीशहरुमा प्रधानन्यायाधीश पराजुलीका उत्तराधिकारी ठानिएका वरिष्ठतम सहित भावी प्रधानन्यायाधीशको क्रममा रहेकाहरु अन्य न्यायाधीश पनि छन्।

प्रधानन्यायाधीश पराजुलीको जन्ममिति र उनले तोकेका इजलासलाई लिएर विवाद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देखा परेको छ

खतरनाक

इजलासमा नबस्ने न्यायाधीशहरुको निर्णयलाई कतिपयले न्यायाधीश जबराको कदमको समर्थनको रुपमा हेरेका छन्।

तर मुद्दा नहेरेका अर्का एकजना न्यायाधीशले आफूहरुको निर्णयलाई त्यस रुपमा बुझ्न नहुने बताए।

'प्रधानन्यायाधीशको अवकाश गत साउनमै'

आफ्नो जन्ममिति र अदालतको अवहेलना मुद्दामा तोकेको इजलासलाई लिएर विवादमा तानिएका प्रधानन्यायाधीश पछिल्लो विवादले थप दबाबमा परेको ठानिएको छ।

उनी स्वयम् र सर्वोच्च प्रशासनले पछिल्ला प्रकरणलाई लिएर कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

एकजना पूर्वप्रधानन्यायाधीशले सर्वोच्च अदालत स्वयंले आन्तरिक विवाद सुल्झाउनु पर्ने अन्यथा अदालतको विवाद निरुपणको जिम्मा विगतदेखि न्यायपालिकामा राजनीतिक हस्तक्षेप गर्न इच्छुक भनी आरोप खेप्ने गरेका राजनीतिक पार्टीको हातमा पुग्ने बीबीसीलाई बताए।

र, त्यो स्वतन्त्र न्यायपालीकाको निम्ति खतरनाक हुने उनको टिप्पणी थियो।


एकजना पुरुषको गालाको चिरफार गरिएको चित्रण

मानव शरीरको तहतह देखिने गरी हातले बनाइएको जटिल खालको चित्रणले अमेरिकाको सेन्ट लुइस्थित वासिङ्टन विश्वविद्यालयकी डाक्टर म्याकिनन शल्यचिकित्साको प्रक्रिया पूरा गर्न सक्छिन्।

उनले प्रयोग गरेको 'पर्नकोप्फ टोपोग्राफिक एनाटोमी अफ म्यान'लाई विश्वभरी नै शरीर विज्ञानबारेको सबैभन्दा उत्कृष्ट चित्रण गरिएको पुस्तक मानिन्छ।

यसमा धेरै विवरणहरू छन् र कुनै अरु पुस्तकमा भन्दा धेरै स्पष्ट रङ्गहरूसहितका चित्रहरू छन्।

छाला, मांसपेशी, स्‍नायु, नसा, अङ्ग र हड्डीलाई चित्रात्मक विवरणसहित खुलाइएको छ। कमजोर मुटु हुनेहरूका लागि यो पुस्तक होइन।

तर धेरैजसो पर्नकोप्फको एटलास भनिने यो पुस्तक प्रिन्टमा र पुरानो किन्न पाइँदैन। यसका केही ठेलीहरू अनलाईनमा हजारौँ पाउण्डमा विक्री हुन्छन्।

यो पुस्तकको मूल्य एकदमै महङ्गो भए पनि केहीले यसलाई आफ्नो क्लिनिक, घर वा पुस्तकालयमा देखाएर राख्नमा गर्व गर्छन्।

त्यसो किन गर्छन् भने नाजीहरूद्वारा मारिएका सयौँको शवमाथि अनुसन्धान गरेर यो पुस्तक तयार गरिएको हो। शरीर काटेर र चिरेर हजारौँ पृष्ठमा देखाइएको यो तिनै नाजीद्वारा मारिएका मानि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सहरूको शरीर हो।

आलोचकहरूले यो पुस्तक यसको अँध्यारो विगतबाट बिटुलिएको बताएका छन् र यसको प्रयोगमा समावेश भएका नैतिक प्रश्नमा वैज्ञानिकहरू बाँधिएका छन्।

डाक्टर म्याकिनन आफू यसको उत्पतिबारे असहज महसुस गर्ने बताउँछिन् र नीतिपरक शल्यचिकित्सक हुनका लागि यो पुस्तकको प्रयोग एउटा महत्त्वपूर्ण हिस्सा हुने बताउँछिन्। यो पुस्तक विना आफ्नो काम गर्नै नसक्ने पनि उनी बताउँछिन्।

स्वास्थ्य कानुनका प्राध्यापक तथा एउटा प्रलयमा परि बाँच्न सफल भएका रब्बी जोसेफ पोलाक यो पुस्तक नैतिक रूपमा बुझ्न जटिल पहेली भएको ठान्छन्।

वास्तविक कुकर्मबाट ल्याइएको यो पुस्तक असल सेवाका लागि प्रयोग गर्न सकिने पोलाक ठान्छन्।

पर्नकोप्फका एटलासका केही प्रति ब्रिटिश पुस्तकालयमा राखिएको छ

एकजना नाजी अग्रणी डाक्टर एडुवार्ड पर्नकोप्फले यो पुस्तक तयार गर्न २० वर्ष लगाएका थिए। प्राज्ञिक रूपमा अस्ट्रीयामा उदाएका उनले एडोल्फ हिटलरको पार्टीलाई सघाएका थिए।

उनका सहकर्मीहरूले उनलाई एकजना उत्सुक राष्ट्रिय समाजवादीको रूपमा व्याख्या गर्छन्। उनले सन् १९३८ देखि आफ्नो कामका क्रममा नाजीहरूको पोसाक लगाए।

युनिभर्सिटी अफ भियनाको मेडिकल स्कुलको डिन बनाइएका बेला उनले तीनजना नोबल पुरस्कार विजेतासहित आफ्नो विभागमा रहेका सबै यहुदी सदस्यहरूलाई बर्खास्त गरेका थिए।

सन् १९३९ मा एउटा नयाँ थर्ड रिच कानुनले फाँसी दिइएका कैदीका शवहरूलाई अनुसन्धान र पढाउने कामका लागि भन्दै नजिकैको शरीर विज्ञानसम्बन्धी विभागमा तत्काल पठाइने प्रत्याभूत गर्‍यो।

त्यो ताका पर्नकोप्फले लासहरूको चिरफार गर्नका लागि दिनमा १८ घण्टा काम गर्थे भने कलाकारहरूको टोलीले उनको पुस्तकका लागि चित्र बनाउँथे।

कतिपय समयमा उक्त शरीर विज्ञानसम्बन्धी विभाग यति भरिभराउ हुन्थ्यो कि फाँसी दिने काम नै पछि धकेल्नुपर्थ्यो।

हार्भर्ड मेडिकल स्कुलकी डाक्टर सबाइन हिल्डेब्र्यान्डले उक्त एटलासमा प्रयोग भएका आठसय चित्रमध्ये कम्तीमा आधा त राजनीतिक बन्दीहरूकै भएको बताइन्। त्यस्ता राजनीतिक बन्दीमा समलिङ्गी पुरुष, महिला, राजनीतिक बागी र यहुदीहरू थिए।

पर्नकोप्फ र उनका कलाकारको टोली

सन् १९३७ मा प्रकाशित एटलासको पहिलो संस्करणमा चित्र बनाउने कलाकारहरू एरिक लेपियर र कार्ल एन्डट्रेसरले आफ्नो हस्ताक्षरमा स्वस्तिक चिह्न समावेश गरेका छन्।

सन् १९६४ को अङ्ग्रेजी भाषाको संस्करणमा पनि नाजीका चिह्नसहितका वास्तविक हस्ताक्षरहरू समावेश...


एकजना प्रवक्ताले प्रधानमन्त्री जोनसनलाई उनको चिकित्सकहरूको टोलीको सल्लाहमा इन्टेनसिभ केअर युनिट सघन उपचार कक्षमा सारिएको र उनको "उत्तम हेरबिचार भइरहेको" बताएका छन्।

५५ वर्षीय प्रधानमन्त्री जोनसनलाई आइतवार लण्डनस्थित सेन्ट टमसेज अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।

महारानी एलिजाबेथलाई पनि प्रधानमन्त्री जोनसनको स्वास्थ्य अवस्थाकाबारे अवगत गराइएको बकिंघम राजदरबारले जनाएको छ।

सघन उपचार

गत मार्च २७ मा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिए यता एकान्तवासमा बसेका उनमा लक्षणहरूमा सुधार नआएपछि आइतवार अस्पताल भर्ना गरिएको थियो।

प्रधानमन्त्री कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तीमा भनिएको छ: "कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका लक्षणहरू जारी रहेका कारण प्रधानमन्त्री लण्डनस्थित सेन्ट टमसेज अस्पतालमा चिकित्सकहरूको निगरानीमा थिए।

"सोमबार दिउँसो उनको स्वास्थ्य केही बिग्रीयो र उनको चिकित्सा टोलीको सल्लाहमा उनलाई अस्पतालको सघन उपचार कक्षमा सारिएको छ।"

विज्ञप्तीमा भनिएको छ: "प्रधानमन्त्रीले उत्तम हेरचाह पाइरहेका छन् र उनले एनएचएसका सबै कर्मचारीलाई तिनीहरूको कडा परिश्रम र समर्पण भावकालागि धन्यवाद दिएका छन्।"

आवश्यकता परेको खण्डम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा उनी भेन्टिलेटरको नजिक हुनसकुन् भनेर उक्त निर्णय लिइएको बीबीसीकी राजनीतिक सम्पादक लोरा कुन्सबर्गले बताएकी छन्।

डाउनिङ्ग स्ट्रीटका प्रवक्ताले प्रधानमन्त्री जोनसनले विदेशमन्त्री डोमिनिक राबलाई "जहाँ आवश्यक पर्छ" त्यहाँ आफ्नो तर्फबाट जिम्मेवारी सम्हालिदिन भनेको बताएका छन्।


एकजना प्रवक्ताले सार्वजनिक कार्यक्रमका माझ परीक्षण केन्द्र बन्द गरिने र हेर्नका लागि दक्षिण कोरियाली तथा अमेरिकी विज्ञहरूलाई निम्त्याइने बताए।

यसअघि शुक्रवार उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मून जे-इनले कोरियाली प्रायद्वीपलाई पारमाणविक अस्त्रमुक्त पार्न र सन् १९५३ मा युद्धविराममा टुङ्गिएको कोरियाली युद्धको औपचारिक अन्त्यका लागि मिलेर काम गर्ने सहमति गरेका थिए।

केही महिनाअघिको वाक्‌युद्धको स्थितिपछि दुई कोरियाबीच भएको शिखर बैठकमा त्यस्तो सहमति गरिएको थियो।

पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र परीक्षण 'स्थगित'

किमले पारमाणविक परीक्षण अहिलेनै किन रोके?

भेटवार्ता

समाचार संस्था एएफपीका अनुसार राष्ट्रपति मूनका प्रवक्ताले पत्रकारहरूलाई भने, "शिखर बैठकमा किमले मेमा पारमाणविक परीक्षण केन्द्र बन्द गर्ने बताएका हुन्।"

पछिल्लो समाचार प्रकाशमा आएको केही घण्टाअघि मिशिगनमा आयोजित एउटा र्‍यालीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले 'तीन अथवा चार हप्ताभित्र' कोरियाली प्रायद्वीपको निश्शस्त्रीकरणबारे उत्तर कोरियाली नेतृत्वसँग आफूले वार्ता गर्ने बताएका थिए।

के हो उत्तर कोरियाली संकट?
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने ९ कुरा

दुई कोरियाली नेताहरूबीचको शिखर वार्तापछि ट्रम्पले दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मूनसँग कुराकानी गरेका छन्।

उनले किमसँगको आफ्नो भेटवार्ताको समय र स्थानबारे तय भइरहेको बताए।

दबाब

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार ट्रम्प र किमबीच सिंगापुर वा मंगोलियामा भेटवार्ता हुने सम्भावना छ।

यद्यपि त्यसको पुष्टि भइनसकेको उनीहरूले जनाएका छन्।

इतिहास रचिएको क्षण

यसअघि शनिवार ट्रम्पले किमसँगको आफ्नो भेटवार्तामा सम्भव भए एउटा सहमति गर्नुपर्ने आफ्नो जिम्मेवारी भएको बताएका थिए।

उनले दुई कोरियाबीचको शुक्रवारको शिखर बैठक सफल भए पनि आफूले उत्तर कोरियामाथि अधिकतम दबाब जारी राख्ने उल्लेख गरे।