इरानमा कोरोनाभइरसबाट दुई साताभन्दा कम समयमा ७७ जनाको ज्यान गइसकेको छ

इरानी न्यायपालिकाका प्रवक्ता घोलामहोसिन इस्माइलीले संवाददाताहरूलाई परीक्षणबाट कोभिड-१९ नभएको पुष्टि भएपछि जमानत लिएर उनीहरूलाई केही दिनका लागि छाडिएको बताए।

पाँच वर्षभन्दा बढी जेल सजाय सुनाइएका "सुरक्षासँग सम्बन्धित कैदीहरू"लाई भने छाडिएको छैन।

एक ब्रिटिश सांसदका अनुसार इरानको जेलमा रहेकी सामाजिक कार्यकर्ता नाजनीन जाग्हारी रेट्क्लिफ पनि चाँडै छुट्न सक्नेछिन्।

ट्यूलिप सिद्दिकले इरानी राजदूतलाई उद्धृत गर्दै जाग्हारी रेट्क्लिफ "सम्भवत: केही समयका लागि आज वा भोलि रिहा हुने" बताएकी छन्।

उनका पतिले शनिवार तेहरानको एविन जेलमा रेट्क्लिफलाई कोभिड-१९ भएको र त्यहाँका अधिकारीहरूले परीक्षण गराउन नमानेको बताएका थिए।

तर इस्माइलीले सोमवार बताएअनुसार त्यसपछि उनले परिवारसँग सम्पर्क गरिन् र आफ्नो स्वास्थ्यस्थिति राम्रो रहेको जानकारी दिइन्।

नाजनीन जाग्हारी रेट्क्लिफलाई जासुसीको आरोपमा पाँच वर्षका लागि जेल पठाइएको थियो

रेट्क्लिफलाई जासुसीको आरोपमा सन् २०१६ मा पाँच वर्षका लागि जेल हालिएको थियो।

आफूलाई लागेको आरोप उनले अस्वीकार ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेकी छन्।  यूकेले पनि उनी निर्दोष रहेको दाबी गर्दै आएको छ।

विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने, "हामी इरानी सरकारलाई तत्कालै स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई एविन जेलभित्र जान दिइयोस् र त्यहाँ रहेका ब्रिटेन र इरानको दोहोरो नागरिकता भएका व्यक्तिहरूको  अवस्थाबारे जाँच गरियोस् भन्ने आह्वान गर्छौँ।"

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोनाभाइरस: नेपाल जोखिममा छ?

विश्वभरि अहिले ९०,०००  जनाभन्दा बढीमा कोभिड-१९ भएको पुष्टि भइसकेको छ।

गत डिसेम्बरको अन्त्यतिरबाट सुरु भएको उक्त सङ्क्रमणका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या  ३,१०० नाघेको छ। इरानमा दुई साताभन्दा कम समयमा कम्तिमा ७७ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

इरानी अधिकारीहरूले मङ्गलवार लगातार दोस्रो दिन सङ्क्रमण पुष्टि भएका मानिसको सङ्ख्या ५० प्रतिशतभन्दा बढी भएको बताएका छन्। पुष्टि भएको सङ्ख्या २,३३६ भए पनि वास्तविक सङ्ख्या धेरै भएको अनुमान छ।

अफगानिस्तान, क्यानडा, लेबनन, पाकिस्तान, कुवेत, बाहरेन, इराक, ओमन, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्समा पनि इरानसँग जोडिएका व्यक्तिहरूमा सङ्क्रमण पाइएको छ।

इरानका कैयौँ वरिष्ठ अधिकारीहरूमा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

त्यहाँको आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाका प्रमुख पिरहुसेनी कोलिभान्डमा पनि सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

दुई सय ९० सांसदमध्ये २३ जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

सोमवार त्यहाँका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह खामेनेईका एक सल्लाहकारको पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु भएको छ।

इरानका सर्वोच्च नेता

विश्व वन्यजन्तु दिवसका अवसरमा मङ्गलवार वृक्षरोपण कार्यक्रममा बोल्दै सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह खामेनेईले नागरिकहरूलाई स्वास्थ्य मन्त्रालयको निर्देशन पालना गर्न आह्वान गरे।

उनले सबै सरकारी निकायहरूलाई स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई आवश्यक सहायता गर्न पनि निर्देशन दिए।

इरानी अधिकारीहरूले सङ्क्रमणको विवरण नलुकाएको उनको दाबी थियो।

उनले अधिकारीहरूले पहिलो दिनदेखि नै "गम्भीरतापूर्वक र पारदर्शी रूपमा जानकारी दिएको" भन्दै "सङ्क्रमण गम्भीर रूपमा फैलिएका केही देशले लुकाउने प्रयास गरेको" आरोप लगाए।

उनले इरानको सङ्क्रमण लामो समय नरहने पनि बताए।

सोमवार विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको टोली तेहरान पुगेको छ

स्वास्थ्य मन्त्री सईद नमाकीले बुधवारदेखि देशभरि निगरानी अभियान सुरु हुने बताए।

स्वास्थ्यकर्मीको टोली कोभिड-१९ भएको शङ्का लागेका र स्वास्थ्यसेवाको पहुँच नभएका समुदायसम्म पुग्नेछ।

सोमवार...


इरानलाई परमाणु अस्त्रहरू उत्पादन गर्नबाट रोक्नका लागि सो सम्झौता सबैभन्दा उत्तम उपाय भएकाले ती तीन देशहरू सम्झौतालाई जोगाइराख्न प्रतिबद्ध भएको जाँ यिभ ल द्रियाँले बताएका छन्।

पालना

अमेरिका बाहेकका परमाणु सम्झौताका अन्य हस्ताक्षरकर्ता देशहरूले इरानको फाइदालाई प्रत्याभूत गर्न सके तेहरानले उक्त सम्झौताको पालना गर्ने इरानका राष्ट्रपति हसन रुहानीले बताएका थिए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानसँगको परमाणु सम्झौता एकदमै काम नलाग्ने भएको भन्दै बारम्बार त्यसको आलोचना गर्दै आएका छन्। आगामी मे १२ को समयसीमाभित्र सो सम्झौता परित्याग गर्ने वा नगर्ने भनेर ट्रम्पले निर्णय लिइसक्नुपर्नेछ।

सो विषयबारे छलफल गर्न वासिङ्टन पुगेका ब्रिटिश विदेशमन्त्री बोरिस जन्सनले इरानसँगको परमाणु सम्झौतालाई रद्द नगर्न ट्रम्पलाई आह्वान गरेका छन्।

फक्स समाचार च्यानलको एउटा कार्यक्रममा ट्रम्पले मन पराउने ठानिने जन्सनले सो सम्झौता उत्तम नभएको भए पनि आवश्यक भएको बताए।

वासिङ्टनमा जन्सनले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग भेट गर्ने छैनन्। तर अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्स, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जन बोल्टन तथा अमेरिकी सद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नका विदेश नीतिसम्बन्धी नेताहरूलाई भेट गर्नेछन्।

जोखिम

युरोपेली देशहरूले उक्त सम्झौतालाई निरन्तरता दिन सहमत भए भने पनि अमेरिकाले नयाँ प्रतिबन्धहरू लगाए त्यसले युरोपेली लगानीकर्ताहरूलाई इरानबाट फिर्ता हुने जोखिम निम्ताउन सक्ने विश्लेषकहरू भन्छन्।

सन् २०१५ मा गरिएको सो सम्झौताअन्तर्गत तेहरानले उसको पारमाणविक कार्यक्रम सीमित तुल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको थियो र बदलामा उसमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू खुकुलो पारिएका थिए।

इरानले उसको परमाणु कार्यक्रम पूर्णतः शान्तिपूर्ण भएको बताउँदै आएको छ र सो सम्झौतामाथि पुनः छलफल गर्न नसकिने उसले ठानेको बताउने गरेको छ।


इरानी अधिकारीहरुले हिंसा भड्काउन प्रयोग गरिएको भन्दै टेलिग्राम नामक मोबाइल फोन एपलाई पहिलो निशाना बनाएका छन्।

इरानी अधिकारीहरुले मोबाइल फोन एप टेलिग्रामको प्रयोगमा कडाइ गरेपनि टेलिग्राम व्यवस्थापनले आफ्नो बचाउ गरेको छ।

त्यसअघि उसले आफ्नो एप शान्तिपूर्ण सन्देश आदानप्रदानको लागि मात्र प्रयोग भएको भन्दै त्यसलाई बन्द गर्न अस्वीकार गरेको थियो।

विरोध

सुरुमा जनजीविका र अर्थतन्त्रका मुद्दामा केन्द्रित भएपनि तेस्रो दिनपछिका विरोध प्रदर्शनमा इस्लामी धर्मगुरुको शासनको विरोधमा आवाजहरु बुलन्द भएका छन्।

त्यसपछि इरानको सर्वोच्च नेता निकटको 'रेभोल्युशनरी गार्ड्स्' भनिने सुरक्षा बलले सरकारविरोधी प्रदर्शनहरु नरोकिएमा प्रदर्शनकारीविरुद्ध आफू खरो रुपमा उत्रिने चेतावनी दिएको छ।

राजधानी तेहरान र अन्य शहरमा प्रदर्शनहरु थप चर्किएपछि त्यस्तो चेतावनी दिइएको हो।

बीबीसी पर्सीयनका एक पत्रकार भन्छन्, प्रहरी निकै संयमित भइरहेको छ।

इरानका ठूलादेखि साना शहरमा जारी प्रदर्शनहरुमा मानिसहरुले मुसलमान धर्मगुरुकै विरोधमा आवाज उठाइरहेका छन्।

आक्रमण

प्रदर्शनकारीले राजधानी लगायतका केही स्थानमा सरकारी भवनहरुमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आक्रमण गरेको खबर छ।

दोरुड नगरमा दुई जना प्रदर्शनकारीको ज्यान गएको बताइएको छ।

इरानबारेको पछिल्लो ट्वीटर सन्देशमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले दमन गर्ने सरकारहरु सधै टिक्न नसक्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्।


इरानी उच्च सैन्य कमान्डर कासिम सुलेमानीको बग्दादमा शुक्रवार भएको अमेरिकी ड्रोन आक्रमणमा मृत्यु भएपछि ट्रम्पको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

इरानले सुलेमानीको हत्याको प्रतिशोध लिने उद्घोष गरिसकेको छ।

शनिवार बग्दादमा सुलेमानीको शवयात्रामा हजारौँ मानिस सहभागी भएका थिए। त्यसको केही बेरपछि शवयात्रा गरिएको क्षेत्रमा केही विस्फोटहरू भएका थिए।

बग्दादस्थित ग्रीन जोनमा अमेरिकी दूतावासनजिकै एउटा क्षेप्यास्त्र खसेको थियो। अमेरिकी सैनिकहरू बस्ने ठाउँ भएको राजधानीको उत्तरी क्षेत्रमा पनि क्षेप्यास्त्र आक्रमण भएको थियो। तर ती घटनामा कोही घाइते नभएको इराकी सुरक्षास्रोतहरूले बताएका छन्।

ती आक्रमणको जिम्मेवारी अहिलेसम्म कुनै समूहले लिएको छैन। तर इरानपक्षधर लडाकुहरूलाई त्यसको दोष लगाइएको छ।

ट्रम्पले अमेरिकी पक्षमाथि आक्रमण भए अमेरिकाले "इरानका ५२ वटा स्थानलाई निसाना बनाउने" र  त्यो "धेरै छिटो र धेरै कडा" हुने सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा लेखेका हुन्।

प्रतिक्रिया

सुलेमानी इरानको मध्यपूर्व मामिलाका मुख्य शिल्पी थिए। इरानले उनको हत्याको 'कडा बदला' लिने प्रतिज्ञा गरेको थियो।

इरानले 'केही अमेरिकी ठाउँलाई निसान... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा बनाउने कुरा चर्को रूपमा गरेको' भन्दै ट्रम्पले अमेरिकालाई इरानी धम्की मन नपरेको सङ्केत गर्दै कडा प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका हुन्।

"अमेरिकालाई थप धम्की चाहिँदैन," उनले लेखे।

कासिम सुलेमानी र इरानको समर्थनप्राप्त लडाकु समुअखआ नेता अबु महदी अल-मुहन्दिसको शवयात्रामा हजारौँ मानिस सहभागी भएका थिए

सुलेमानीको हत्याको विरोधमा दशौँ हजार इरानीहरूले तेहरान र अन्य सहरमा प्रदर्शन गरेका छन्।

उनका अनुसार अमेरिकाले पहिचान गरेका इरानका ५२ ठाउँमध्ये केही इरान र इरानी संस्कृतिका लागि महत्त्वपूर्ण छन्।

सन् १९७९ मा इरानस्थित अमेरिकी दूतावासबाट ५२ अमेरिकी नागरिकलाई बन्दी बनाइएको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै ट्रम्पले अहिले अमेरिकी निसानामा रहेका इरानका ५२ स्थानले तिनको प्रतिनिधित्व गर्ने बताए।

अमेरिका-इरान सम्बन्ध किन तीतो?

ट्रम्पले इरानलाई चेतावनी दिँदै ट्वीट गरेको केही बेरमै एउटा अमेरिकी सरकारी वेबसाइट ह्याक भएको पाइएको छ।

'इरान साइबर सिक्युरिटी ग्रूप ह्याकर्स' नामक समूहले त्यसको जिम्मेवारी लिएको छ।

ह्याक भएको अमेरिकाको सङ्घीय डिपोजिटरी लाइब्रेरी प्रोग्र्यामको वेबसाइटमा लेखिएको छ: "यो इस्लामिक गणतन्त्र इरानको सन्देश हो।"

बग्दादको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाहिर एउटा कारमा भएको अमेरिकी आक्रमणमा सुलेमानीको मृत्यु भएको हो

उक्त वेबसाइटमा राष्ट्रपति ट्रम्पको बिगारिएको तस्बिर राखिएको छ जसमा उनलाई अनुहारमा हानिएको र मुखबाट रगत आएको देखिन्छ।

"यो इरानको साइबर क्षमताको एउटा पाटो मात्र हो!" ह्याकरहरूले लेखेका छन्।

कासिम सुलेमानी को थिए?

बयसट्ठी वर्षीय सुलेमानीलाई इरानका सर्वोच्च नेता आयतूला अली खामनेईपछि दोस्रा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्थ्यो।

सुलेमानीको नेतृत्वमा रहेको कूड्स फोर्सलाई इरानको रेभलूशनरी गार्ड्सको उच्चतम एकाइ मानिन्छ।

सुलेमानीले सर्वोच्च नेताबाहेक अरू कसको आदेश मान्नुपर्दैनथ्यो। उनलाई इरानमा राष्ट्रिय नायकका रूपमा लिइन्थ्यो।

जनरल कासिम सुलेमानी

उनले मृत्युपर्यन्त २१ वर्ष कूड्स फोर्सको नेतृत्व गरे।

उनको कार्यकालमा इरानले हेज्बुलालाई बलियो बनायो र लेबननमा आफूलाई समर्थन गर्ने लडाकु समूहको सङ्गठन विस्तार गर्न सघायो।

सुलेमानीलाई इराक र सिरियामा इरानको सैन्य उपस्थिति बढाएको र सिरियाको लामो गृहयुद्धमा लडाकु समूहविरुद्ध कारबाहीको योजना कार्यान्वयनमा ल्याएको श्रेय दिइन्छ।

सुलेमानीकी एउटी छोरीले आफ्ना बुवाको मृत्युको बदला...


इरानी विदेश मन्त्रालयले ती प्रतिबन्धहरुको बदला लिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ तर उसले कस्तो कदम लिने हो त्यो भने खुलाएको छैन।

विश्वका शक्ति राष्ट्रहरुसँग भएको परमाणु कार्यक्रम सम्बन्धी सम्झौतामा कुनै परिवर्तन हुन नहुने अडान इरानले राखेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्प सन् २०१५ मा इरानसँग भएको उक्त परमाणु कार्यक्रम सम्बन्धी सम्झौताका कट्टर आलोचक हुन्।

उनले सो सम्झौताको पृष्ठभूमिमा केही प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने संकेत गरेका छन्।

उनले इरान र र विश्वका छ वटा शक्ति राष्ट्रहरुबीच, भएको परमाणु कार्यक्रम सम्बन्धी सम्झौतामा भएका गम्भीर त्रुटिहरुलाई सच्चाउन यूरोप र अमेरिकालाई अन्तिम मौका दिने बताए।

कारबाही

उक्त परमाणु सम्झौतापछि संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि लगाउँदै आएको प्रतिबन्धहरु स्थगन गरेको तर आतंकवाद, मानव अधिकार उल्लंघन तथा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र विकास गरेको भन्दै इरानमाथि कारबाही जारी राखेको छ।

परमाणु सम्झौतापछि प्रतिबन्ध फुकुवा गरिने संकेत दिइए पनि संयुक्त राज्य अमेरिकाले मानव अधिकार उल्लंघन गरेको आरोपमा इरानी न्यायालयका प्रमुखसहित १४ जना व्यक्तिहरु तथा निकायहरुमाथि नयाँ प्रतिबन्धहर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ु लागू गरेको छ।

शुक्रबार एक वक्तव्य जारी गर्दै यूएस ट्रेजररीले इरानी न्यायापालिकाका प्रमुख आयोतल्लाह अमोली-लारिजानी, इरानी कैदीहरुमाथि भएका निमर्म वा क्रुर, अमानवीय तथा अपमानजनक व्यवहार वा सजायका लागि जिम्मेवार रहेको बताएको छ।

साथै विभिन्न इरानी शहरहरुमा हालै भएका सरकार-विरोधी प्रदर्शनहरुमा प्रदर्शनकारीहरुलाई कारवाही गर्न पनि उनी नै जिम्मेवार रहेको उसको ठहर छ।

ह्वाईट हाउसले यूरेनियम प्रशोधन गर्ने कार्यको विरोधमा इरानमाथि स्थायी प्रतिबन्धहरु लगाउनु पर्नेमा यूरोपेली संघका हस्ताक्षरकर्ताहरु सहमत हुने अपेक्षा राखेको बताएको छ।

वर्तमान परमाणु सम्झौताअनुसार ती प्रतिबन्धहरुको म्याद सन् २०२५पछि सकिनेछ।


इलोन मस्क र उनकी प्रेमिका ग्राइम्सले सोमवार आफ्नो छोरा जन्मिएको घोषणा गरेका थिए

विद्युतीय कार निर्माता टेस्लाका संस्थापक इलोन मस्क र गायिका ग्राइम्सले आफ्नो बच्चाको नाम X Æ A-12 राखेको पुष्टि गरेका छन्।

स्पेस एक्स कम्पनीका प्रमुख मस्कले सोमवार छोराको जन्म भएको घोषणा गरेका थिए।  "आमा र बच्चा दुवै सकुशल," उनले ट्विटरमा लेखेका थिए।

उनले बच्चाको नाम 'X Æ A-12 मस्क' हुने लेखेका थिए र पछि उनकी प्रेमिका ग्राइम्सले त्यो नामको व्याख्या गरेकी थिइन्।

ती बालकको अनौठो नाम ट्विटरको ट्रेन्डिङ परेको थियो। धेरैले यो नाम कसरी उच्चारण गर्ने भनेर प्रश्न गरेका छन्।

के हो नामको अर्थ?

ट्विटरमा ठट्टा गरिरहने मस्कले आफ्ना नवजात शिशुको नाम घोषणा गर्दा धेरैले पत्याएका थिएनन्।

तर उनकी प्रेमिका तथा क्यानडेली गायिका ग्राइम्सले नामको अर्थ लेखेर ट्वीट गरेकी छन्।

नाममा रहेको ए र ई जोडिएको संयुक्त अक्षर Æ ल्याटिन र पुरानो अङ्ग्रेजी भाषामा प्रयोग हुने भए पनि हाल खासै प्रयोग हुँदैन।

'एश' भनिने यो अक्षर नर्वेली तथा डेनिश भाषामा प्रचलनमा छ।

ग्राइम्सले आफ्नो साङ्गीतिक एल्बमको नाममा पनि यो अक्षर प्रयोग गरेकी थिइन्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

।

ए-१२ भने एक विशाल सैन्य सामग्री उत्पादक लकहिडले अमेरिकी गुप्तचर निकायका लागि निर्माण गरेको एउटा विमान हो। उक्त विमानलाई निर्माण अगाडि 'आर्कएन्जल' भनिन्थ्यो।

उनले आर्कएन्जलआफ्नो मन पर्ने गीत भएको पनि बताइन् तर त्यो गीत कसले गाएको भनेर चाहीँ खुलाएकी छैनन्।

बालकको नाम कसरी उच्चारण गर्ने भन्ने स्पष्ट छैन।

तर मस्कले एक जना प्रश‌ंसकले एक्स एश आर्कएन्जल हो कि भनेर ट्विटरमा सोध्दा त्यसलाई लाइक गरेका छन्।

यस्तो नाम दर्ता हुन्छ?

शिशुको जन्म क्यालिफोर्नियामा भएको बताइएको छ।  त्यहाँको स्थानीय पञ्जिकाधारी कार्यालयले केही प्रकारका नामहरू दर्ता गर्दैन।

इलोन मस्कले बच्चा जन्मिएपछि ट्वीट गर्दै "आमा र बच्चा सकुशल" रहेको बताएका थिए

त्यहाँको नियममा नामका अक्षरहरू अङ्ग्रेजी भाषामा प्रचलित वर्णमालाका २६ अक्षरमा नै हुनुपर्छ।

अन्य देशमा पनि नामका बारेमा नियमहरू छन्।

न्यूजील्यान्डमा एक व्यक्तिले 4Real नाम राख्न खोज्दा अङ्कबाट आरम्भ हुने नाम दर्ता नहुने बताइएको थियो।

स्वीडनमा कर अधिकारीहरूले 'मेटालिका' नाम हुँदैन भनेपछि एक जोडीले अदालतलाई गुहारेका थिए।

स्वीडनको कानुन अनुसार व्यक्तिको नाम र थर दुवै अधिकारीले स्वीकृत गरेपछि मात्रै प्रयोग गर्न पाइन्छ।

तर सन् २०१४ मा स्कटल्यान्डमा तीन बच्चाको नाम एम, आर र टी भने स्वीकृत भएको थियो।


इलोन मस्क विश्वकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति बनेका छन्

टेस्ला र स्पेसएक्सका उद्यमी मस्कको कुल सम्पत्ति १८५ अर्ब डलरभन्दा बढी रहेको छ।

विद्युतीय कार कम्पनीको सेयर मूल्य वृद्धि भएपछि उनको सम्पत्ति बढेको हो।

उनको सफलताको रहस्य के हो?

केही वर्षअघि मैले यसै विषयमा कुराकानी गर्दै उनीसँग करिब एक घण्टा बिताएको थिएँ।

उनको सफलतालाई बुझ्न हामीले उक्त अन्तर्वार्तालाई प्रकाशित गर्ने निर्णय गर्‍यौँ।

टेस्ला कार

व्यापारमा सफल बन्न इलोन मस्कले अपनाएका सफलता सूत्रहरू:

१.  यो पैसासँग सम्बन्धित होइन

यो व्यापारप्रति मस्कको केन्द्रीय प्रवृत्ति हो।

सन् २०१४ मा मैले उनको अन्तर्वार्ता लिँदा उनले आफू कति धनी थिएँ भन्ने आफैँलाई थाहा नभएको बताएका थिए।

उनले भनेका थिए, "कहीँ नगदको खात छ भन्ने होइन। यो त्यति मात्र हो कि मसँग टेस्ला, स्पेसएक्स र सोलारसिटीका लागि केही मतहरू छन् र बजारमा ती मतका मूल्य छ।"

उनले धनले मात्र आफूलाई नतानेको बताएका थिए। उनको यो दृष्टिकोणले वास्तवमै काम गरिरहेको देखिन्छ।

विशेषगरी उनको विद्युतीय कार कम्पनी टेस्लाले राम्रो गर्‍यो।

गएको एक वर्षमा यसको सेयर मूल्य बढेर ७०० अर्ब डलरभ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्दा बढी भयो।

यसै वर्ष ५० वर्ष लागेका मस्कले चाहिँ आफ्नो धनी व्यक्तिकै रूपमा मृत्यु हुने ठानेका छैनन्।

उनी आफ्नो अधिकांश पैसा मङ्गल ग्रहमा एउटा आधार बनाउनमै खर्च हुने ठान्छन् र त्यसका लागि उनको सम्पूर्ण भविष्य सकिए पनि आश्चर्यचकित हुने छैनन्।

वास्तमा उनले बिल गेट्सले जस्तो अर्बौँ रकम ब्याङ्कमा राखेर जीवन समाप्त पार्ने छैनन्।

उनी गेट्सले राम्रो कामका लागि रकम खर्च नगरेर असफल भएको रूपमा हेर्छन्।

२.  आफ्नो इच्छालाई पछ्याउनु

मङ्गल ग्रहमा आधार बनाउने योजनाले मस्क कसरी सफलतामा विश्वास गर्छन् भन्ने सङ्केत गर्छ।

उनले मसँग भनेका थिए, "तपाईँ भविष्यका कुराहरू राम्रो हुन् भन्ने चाहनुहुन्छ। तपाईँ चाहनुहुन्छ ती रोमाञ्चक कुराले जीवनलाई उत्तम बनाउनेछन्।"

उनले आफूले अमेरिकी अन्तरिक्ष कार्यक्रमसँग थप महत्त्वकाङ्क्षा नभएकाले त्यसबाट निराश भएर स्पेसएक्स कम्पनी स्थापना गरेको बताएका थिए।

स्पेसएक्सको रकेट लन्च क्षेत्र

उनले भनेका थिए, "म पृथ्वीभन्दा बाहिर जाने, मङ्गलमा एक व्यक्तिलाई खडा गर्ने, चन्द्रमामा एउटा आधार बनाउने र अन्तरिक्षमा लगातार उडानहरू भर्ने आशा गरिरहेको छु।"

त्यो हुन नसकेपछि उनी मङ्गल ग्रहमा एउटा सानो ग्रीन हाउसलाई पठाउने "मार्स ओयसिस मिसन"को योजना लिएर आए।

त्यसले अन्तरिक्षबारे मानिसहरूलाई फेरि एकपटक उत्साहित बनायो र अमेरिकी सरकारले नासाको बजेट बढायो।

त्यसपछि उनले समस्या इच्छाको कमीमा भन्दा पनि त्यसलाई कसरी गरिन्छ भन्नेमा रहेको थाहा पाए।

अन्तरिक्ष प्रविधि आवश्यकताभन्दा बढी नै महँगो भएको थाहा भएपछि जन्मियो - विश्वकै सबैभन्दा सस्तो रकेट लञ्चिङ व्यापार।

र, महत्त्वपूर्ण कुरा त के भने यसको उद्देश्य पैसा कमाउनु भन्दा पनि मङ्गल ग्रहमा मान्छेलाई उतार्नु हो।

३. ठूलो कुरा सोच्न नडराउनु

मस्कका व्यवसायहरूको विचित्रको कुरा त्यसमा रहेको दुस्साहस हो।

उनी कार उद्योगमा क्रान्ति ल्याउन चाहन्छन्, मङ्गल ग्रहलाई उपनिवेश बनाउन चाहन्छन्, भ्याक्युम टनेलमा तीव्र गतिको रेल दौडाउन चाहन्छन्, आर्टिफिसियल इन्टलिजेन्सलाई मानिसको दिमागमा एकीकृत गर्न खोज्छन् र सौर्य ऊर्जा तथा ब्याट्री उद्योगलाई बढाउन चाहन्छन्।

यी सबै कुराहरू सन् १९८० ताका बालबालिकाहरूका लागि प्रकाशित हुने पत्रिकाहरूमा भविष्यको कल्पना गरिएर लेखिएका कथाहरूमा पाइन्छन्।

मस्क पनि त्यसलाई लुकाउँदैनन्। उनले दक्षिण अफ्रिकामा बालक हुँदा हेरेका फिल्महरू र...


इस्टरको उपलक्ष्यमा प्रार्थना गर्न भेला भएका इसाईहरूलाई लक्ष्य गरी आत्मघाती आक्रमण गर्न आएका एक सन्दिग्ध व्यक्तिलाई रमेश राजुले गिर्जाघरमा छिर्न दिएका थिएनन्। ती आक्रमणकारी गिर्जाघरभित्र छिरेको भए त्यहाँ धेरै जना हताहत हुन सक्थे।

श्रीलङ्काको पूर्वी तटस्थित बट्टिकलोआमा क्रिशन्थिनी रमेशको घरबाहिर एउटा ठूलो पोस्टर झुन्डाइएको छ।

त्यसमा देब्रेपट्टि हाँसिरहेका एक पुरुषको तस्बिर छ।

ती ४० वर्षीय पुरुषको नाम रमेश राजु हो। उनी भवन निर्माण गर्ने ठेकेदार थिए।

बलौटे बाटो हुँदै हामी उनको घर पुग्दा केही मानिसहरू प्लास्टिकको कुर्सीमा बसिराखेका थिए।

यो समुदायमा परिवारजन र इष्टमित्रहरू उत्सवमा जस्तै कसैको मृत्यु हुँदा पनि एक ठाउँमा भेला हुन्छन्।

नातेदार र इष्टमित्र राजुप्रति श्रद्धाञ्जलि व्यक्त गर्न भेला भएका थिए। कोही व्याकुल भएर फोन खेलाउँदै थिए भने कोही रुँदै थिए।

हरियो सारी लगाएकी एक महिला डाँको छोडेर रुँदै थिइन्।

भिड छिचोल्दै अगाडि गएपछि हाम्रो परिचय क्रिशन्थिनी र उनका छोराछोरी रुक्शिका र निरुबानसँग गराइयो। रुक्शिका १४ वर्षकी र निरुबान १२ वर्षका छन्।

Ramesh was killed in the blast in Batt... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

icaloa

क्रिशन्थिनी जाइअन गिर्जाघरमा भएको विद्यालयमा आइतवार पढाउन जान्छिन्।

सधैँको जस्तै गत आइतवार पनि उनी पढाउन गइन्।

पति रमेश र उनले छोराछोरालाई प्रत्येक हप्ता गिर्जाघर लाने गरेका थिए। यसपालि पनि उनीहरू गए।

कक्षा सकिएपछि क्रिशन्थिनी र केही अरू केटाकेटी खाजा खान बाहिर निस्किए। इस्टरको प्रार्थना सुरु भइसकेको थिएन।

ठूलो झोला बोकेर आएको एउटा मान्छेलाई गिर्जाघरको आँगनमा देखेपछि रमेशले उनलाई रोके।

ती व्यक्तिले उनलाई आफूले भिडिओ क्यामरा बोकेको र प्रार्थना गरेको दृश्य खिच्न आएको बताए।

"मेरा श्रीमान्‌लाई केही अनुचित छ जस्तो लाग्यो। र उहाँले त्यो व्यक्तिलाई पहिला अनुमति लिएको हुनुपर्ने भन्नुभयो," क्रिशन्थिनीले मलाई बताइन्।

रमेशले उनलाई भित्र जान दिएनन्।

त्यो दिन गिर्जाघरमा झन्डै साढे चार सय मानिस थिए।

प्रार्थनाका लगि गिर्जाघर फर्किँदै गर्दा क्रिशन्थिनीले ठूलो विस्फोटनको आवाज सुनिन्।

सबै जना अत्तालिए। कोही आफन्त र इष्टमित्रको स्थिति बुझ्न पर्खाल चढेर भुइँतिर हेर्न थाले।

भवनहरूमा आगो लागेकाले मानिसहरू यताउता भाग्न थाले।

क्रिशन्थिनी र उनको परिवार रमेशलाई खोज्न एउटा अस्पतालपछि अर्को अस्पतालतिर कुदे।

घण्टौँपछि रमेशको शव भेटियो।

उनको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो। त्यही स्थानमा जहाँ क्रिशन्थिनीले उनलाई अन्तिम पटक देखेकी थिइन्।

रमेशको परिवार फेरि एकजुट भयो, तर अन्तिम चोटि।

रमेशलाई सोमवार समाधिस्थ गरियो। स्थानीय प्रहरीहरू पनि उनको अन्तिम संस्कारमा सहभागी भएका थिए।

उनले जे गरे त्यसबाट उनको मृत्यु भयो तर धेरैको ज्यान जोगियो।

मसँग कुरा गर्दा क्रिशन्थिनीले पहिला आँसु झारेकी थिइनन्। आफ्ना जीवनसाथीको स्मरण गर्दै जाँदा भने उनी रुन थालिन्।

यी ४० वर्षीया महिलाका लागि वियोगको पीडा नौलो हैन। श्रीलङ्कामा भएको गृहयुद्धमा उनले आमाबुवाको हत्या भएको थियो।

उनले भनिन्, "म धेरै सानो हुँदा आमाको हत्या भयो। उहाँको घाँटी काटिएको थियो। केही वर्षपछि बुवालाई पनि शङ्कास्पद परिस्थितिमा मारियो।"

फेरि पछि २००४ को सुनामीमा अर्की आफन्तको मृत्यु भयो।

देशको मनोरम यो पूर्वी तटमा वियोगका ठूला घटनाहरू भएका छन्। क्रिशन्थिनीजस्ता व्यक्तिले तिनको पीडा भोग्नुपरेको छ।

उनका पति रमेश फर्केर आउँदैनन्। तर उनको वीरताले अरूलाई वियोगको पीडाबाट जोगायो। यही एउटा कुराले उनले चित्त बुझाउनुपर्नेछ।

श्रीलङ्कामा सन्दिग्ध आक्रमणकारी गिर्जाघर छिरेको भिडिओ


इस्तानबुल विमानस्थलका ती दृश्यमा साउदी अरेबियाका सम्भावित गुप्तचरलाई टर्की प्रवेश गरेको र छोडेको देखिन्छ।

पहिला राम्रो सम्बन्ध भएपनि पछि साउदी राजपरिवारको कटु आलोचक बनेका पत्रकार खशोग्गी टर्कीस्थित साउदी वाणिज्य दूतावासबाट गत अक्टोबर २ देखि बेपत्ता भएका बताइको छ।

टर्कीका अधिकारीहरूले खशोग्गीको हत्या भएको बताएका छन्। तर साउदी अरेबियाले त्यसको खण्डन गरेको छ।

भिडिओमा के छ?

सुरक्षा निगरानीका लागि राखिएको एउटा क्यामेराबाट खिचिएकोजस्तो देखिने एउटा भिडिओ टर्कीको टीआरटी वर्ल्ड च्यानलले प्रसारित गरेको छ।

त्यस भिडिओमा काला भ्यानसमेत केही गाडीहरू साउदी वाणिज्य दूतावाससम्म गएको देखिन्छ। यिनै दृश्य अनुसन्धानको केन्द्रविन्दुमा रहने विश्वास गरिएको छ।

साथै साउदी पुरुषका विभिन्न समूहहरू इस्तानबुल विमानस्थल हुँदै टर्की आएर होटेलमा प्रवेश गरेका र पछि देश छोडेका दृश्य पनि छन्।

विमानस्थलको धावनमार्गमा विशेष साउदी विमानहरू पनि देखिन्छन्।

टर्कीकी एउटी महिलासँग बिहेको छिनोफानो गरेका खशोग्गी आफ्नी पत्नीसँग सम्बन्धविच्छेद गर्नुपर्ने कानुनी प्रक्रियाका लागि साउदी दूतावासमा गएका थिए।

उनीभित्र प्रवेश गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेपछि ती टर्कीकी महिला भने बाहिर नै कुरेर बसेकी थिइन्।

टर्कीको एउटा समाचारपत्रिकाका अनुसार उसले खशोगी बेपत्ता भएको घटनामा संलग्न गुप्तचरहरूको एउटा टोलीका १५ जना को हुन् भनेर पत्ता लगाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया कस्तो छ?

यूकेका विदेशमन्त्रीले पत्रकार खशोग्गी बेपत्ता भएको घटनाबारे ब्रिटेनले तत्काल उत्तर चाहेको साउदी अरेबियालाई बताएका छन्।

आफ्ना साउदी समकक्षीसँग जेरमी हन्टले 'मित्रता समान मूल्य र मान्यता'मा भर पर्ने भनेर चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले खशोगीका बारे आफूले  साउदी अधिकारीहरूसँग कुरा नगरेको मङ्गलवार जनाएका थिए।

सम्वाददाताहरूसँग कुरा गर्दै उनले भनेका थिए, "तर म कुनै बेला कुरा गर्छु।"

अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले साउदी अरेबियालाई सो घटनाबारे विस्तृत अनुसन्धान गर्न सघाउन र त्यसको नतिजामा पारदर्शी हुन आग्रह गरेका थिए।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका विशेषज्ञहरूले तत्कालै 'स्वतन्त्र र अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान' गर्नुपर्ने माग राखेका छन्।

गत हप्ता साउदी युवराज मोहम्मदले ब्लूम्बर्ग न्यूजलाई आफ्नो सरकार खशोग्गीसँग के भएको हो त्यो जान्न इच्छुक भएको बताएका थिए।

खशोग्गी  एक घण्टाभित्रै साउदी दूतावासबाट बाहिर निस्किएको उनको दाबी थियो।

युवराज मोहम्मदका भाइ तथा अमेरिकाका लागि साउदी राजदूत राजकुमार खालेद बिन सलमान अलसाउदले खशोगीलाई बेपत्ता पारिएको वा उनको मृत्यु भएको भन्नेबारेका विवरणहरू आधारहीन र पूर्णत: असत्य रहेको दाबी गरेका छन्।

के भन्छिन् खशोगीसँग विवाह गर्न लागेकी महिला?

हाथिजे जेङ्गिजले वाशिङ्टन पोस्टमा एउटा भावुक लेखमार्फत् अमेरिकालाई सहयोग गर्न आग्रह गरेकी छन्।

"राष्ट्रपति ट्रम्प र प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पलाई जमाल बेपत्ता भएको घटनाबारे छर्लङ्ग पार्न सहयोगका लागि म आग्रह गर्छु," उनले लेखेकी छन्।

विवाह र भावी जीवनको योजना बनाउँदै गर्दा उनी बेपत्ता भएका भन्दै उनले जमाल उदाहरणीय विचारक र आदर्शका लागि सङ्घर्ष गर्ने साहसी व्यक्ति भएको जनाएकी छन्।

"यदि उनी टर्कीमा अपहृत भएका वा मारिएका हुन् भने कसरी बाँच्छु भन्ने मलाई थाहा छैन।"

Jamal Khashoggi: Saudi Arabia needs reform, but one-man rule is 'bad' for the kingdom

टर्कीले इस्तानबुलस्थित साउदी दूतावासमा खानतलासी गर्ने जनाएको छ।

अङ्काराले खशोग्गी सो दूतावासबाहिर गएको साउदी दाबी पुष्टि गर्ने प्रमाण मागेको छ।

तर...


इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्य दूतावासमा भएको खशोग्जीको हत्यासँग सम्बन्धित थुप्रै प्रश्नहरू अनुत्तरित नै रहेको अमेरिकाले जनाएको छ।

यसअघि अमेरिकी गुप्तचर निकाय सीआर्इएले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले नै साउदी पत्रकार खशोग्जीको हत्या गर्न निर्देशन दिएको बताएको थियो।

साउदी अरेबियाले भने त्यस्तो दाबीलाई गलत भनेको छ र युवराजलाई उक्त हत्याको योजनाबारे केही थाहा नभएको दोहोर्‍याउँदै आएको छ।

विश्वास

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार साउदी युवराजको अनुमोदन विना खशोग्जीको हत्या भएको भन्ने कुरामा अमेरिकाले विश्वास गर्न सक्दैन।

अमेरिकाले साउदी अरेबियासँगको रणनीतिक सम्बन्ध कायम राख्दै सो विषयमा थप छानबिन गर्ने बताएको छ।

आउँदो मङ्गलवार प्राप्त हुने प्रतिवेदनको प्रतीक्षामा रहेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सो प्रतिवेदनपछि अमेरिकी अधिकारीहरूलाई पत्रकार खशोग्जीको हत्याका वास्तविक जिम्मेवार पत्ता लाग्ने बताएका छन्।

साउदी सरकारको प्रखर आलोचक खशोग्जी आफ्नो विवाहका लागि कागजातहरू लिन गएका बेला इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्य दूतावासमा प्रवेश गरेदेखि बेपत्ता भएका थिए।

खशोग्जीको हत्यामा ११ ज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नामाथि अभियोग लगाइएको छ र तीमध्ये पाँचजनालाई मृत्युदण्डको सजाय हुनुपर्ने अभियोजनकर्ताले माग गरेका छन्।

को थिए खशोग्जी?

उनी एक चर्चित पत्रकार थिए, जसले अफगानिस्तानमा सोभियत संघको अतिक्रमणदेखि ओसामा बिन लादेनको उदयसम्मका विषयमा कैयौँ साउदी समाचार संस्थाका लागि समाचार लेखे।

दशकौँसम्म उनी साउदी राजपरिवारको निकट रहे र सरकारको सल्लाहकारका रूपमा पनि उनले काम गरे।

तर पछि उनले राजपरिवारको विश्वास गुमाए र गत वर्ष उनी अमेरिकामा निर्वासनमा गए।

साउदी राजा र युवराजसँग खशोग्जीका छोरा

त्यहाँबाट उनले अमेरिकी पत्रिका द वाशिङ्टन पोस्टका लागि मासिक स्तम्भ लेख्न थाले, जसमा उनले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानका नीतिहरूको आलोचना गरे।

आफ्नो पहिलो स्तम्भमा खशोग्जीले विरोधी स्वरमाथि दमन गर्न लागेका राजकुमार मोहम्मदले गिरफ्तार गराउन सक्ने आशङ्का व्यक्त गरेका थिए।

बेपत्ता हुनु तीन दिनघि बीबीसीको न्यूजआवर कार्यक्रममा उनले भनेका थिए, "विरोधी हुँदैमा मानिसहरू गिरफ्तार भइरहेका छैनन्, स्वतन्त्र विचार राख्नेहरू पनि गिरफ्तार गरिँदैछन्।"


ईयूका ब्रेक्जिट वार्ताकार मिसेल बार्नियले दुवै पक्षले संक्रमणकालीन अवधिसम्बन्धी सहमति गरेको बताउँदै उक्त घोषणालाई एउटा निर्णायक कदम भनेका छन्।

ब्रिटिश विदेश मन्त्री बोरिस जन्सनसँग भएको बैठकपछि उनले त्यस्तो बताएका हुन्।

संक्रमणकालीन अवधि, ब्रिटेन औपचारिक रूपमा ईयूबाट बाहिरिने मिति सन् २०१९ को मार्च २९ बाट सुरु हुने बताइएको छ।

सो अवधि ईयू-ब्रिटेनबीचको भावी दिनमा बन्ने स्थायी सम्बन्धको मार्ग सहज गर्नेतर्फ लक्षित छ।

बार्नियले भनेका छन्, "ब्रिटेन औपचारिक रूपमा बाहिरिएपछि त्यहाँभित्र रहेका ईयू सदस्य देशका पैँतालीस लाख नागरिक तथा ईयू सदस्य देशमा रहेका १२ लाख ब्रिटिश नागरिकहरूका अधिकारको सम्बन्धमा पनि समझदारी भएको छ।"

तर नर्दन आयरल्याण्डसँगको सीमा लगायतका महत्त्वपूर्ण विषयमा थप काम गर्न बाँकी रहेको उनले बताए।

यसै हप्ता हुने ईयू शिखर बैठकका क्रममा संक्रमणकालीन अवधिसम्बन्धी एउटा समझदारीका शर्तहरू प्रधानमन्त्री टरिजा मे सरकारका नेताहरूले टुङ्ग्याउने दुवै पक्षले आशा गरेका छन्।

नयाँ कानुनी खाकाले एउटा महत्त्वपूर्ण कदमतर्फ डोर्‍याएको तर प्रगति हासिल गर्नका लागि यो अन्त्य नभएको बार्नियले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उल्लेख गरेका छन्।

संक्रमणकालीन अवधिमा यूरोपेली न्यायालयमा ब्रिटेनको भूमिका के हुने, ईयूको सदस्य नभएका देशहरूसँग ब्रिटेनले भावी व्यापार सम्झौता गर्न पाउने वा नपाउने साथै ब्रेक्जिटपछि जिब्रल्टर भनिने ब्रिटेनशासित क्षेत्रसम्बन्धी अन्य विषयमा दुई पक्षले सहमति गर्नुपर्ने हुन्छ।

नर्दन आयरल्याण्ड तथा जिब्रल्टरसम्बन्धी मुद्दाहरूले सबै ब्रेक्जिट सहमति भङ्ग गरिदिन सक्ने सम्भावना बोकेको बीबीसीकी युरोप सम्पादक काट्या एड्लर बताउँछिन्।


ईयूका २७ सदस्य राष्ट्रका राजदूतहरूको एउटा बैठकअघि आयोगले पछिल्लो सिफारिस गरेको हो। सदस्य राष्ट्रहरूले त्यो मान्नैपर्ने बाध्यता चाहिँ छैन।

सीमा नियन्त्रणसम्बन्धी आ-आफ्ना नीति अपनाउन स्वतन्त्र भएकोले सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्नो कदमलाई निरन्तरता पनि दिन सक्छन्।

यसअघि सप्ताहान्ततिर फ्रान्सले यूकेसँग जोडिएका सिमाना बन्द गर्दा दुई देशबीच सामान ओसारपसार गर्ने हजारौँ लरीहरू अलपत्र परे।

ईयूका सदस्य राष्ट्रबीच साझा नीतिको अभाव

लगभग ईयूका सबै २७ सदस्य राष्ट्रले यूकेबाट हुने यात्रामा अहिले प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

साझा नीति अवलम्बन गर्ने प्रयासमा ईयूको आकस्मिक बैठकहरू बस्दै आएका छन्।

कोभिड-१९ को परीक्षण गराउने वा फर्केर एकान्तवासमा जाने प्रतिबद्धता जनाउने नागरिकलाई आ-आफ्नो देश फर्कन दिन ईयूका सदस्य राष्ट्रलाई युरोपेली आयोगले एउटा वक्तव्यमार्फत् सिफारिस गरेको छ।

यद्यपि अत्यावश्यक नपरेको अवस्थामा गरिने यात्राहरूलाई निरुत्साहित गर्नुपर्नेमा उसले जोड दिएको छ।

ईयूभित्र यातायात क्षेत्रमा काम गर्ने लरी चालकजस्ता मानिसको हकमा यात्रा प्रतिबन्ध र अनिवार्य परीक्षणको व्यवस्था गर्न नहुने आयोगको भनाइ छ।

य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूकेबाट फ्रान्स र ईयूका अरू सदस्य राष्ट्र जानका लागि चाहिँ कोरोनाभाइरस परीक्षण गराएको हुनुपर्ने उसको भनाइ छ।

फ्रान्स र यूकेबीच कस्तो स्थिति छ?

फ्रान्स र यूकेबीच भएको पछिल्लो सहमतिअनुसार दुई देशबीच कार्गो र केही यात्रुसेवा पुनः सञ्चालनमा आउने भएका छन्।

लरी चालक तथा ईयूका नागरिकले यात्रा गर्न पाउनेछन्। तर उनीहरूले कोरोनाभाइरस परीक्षण गराएको नेगेटिभ रिपोर्ट देखाउनुपर्ने हुन्छ।

हवाई, डुङ्गा तथा युरोस्टार रेलसेवा बुधवारदेखि पुनः सञ्चालनमा आउनेछन्।

अरू ककसले यात्रा प्रतिबन्ध लगाए?

यूकेबाट गरिने यात्राको हकमा युरोपभित्र मात्रै प्रतिबन्ध सामना गर्नुपरेको छैन, विश्वका ५० भन्दा बढी मुलुकले यात्रामाथि प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले यूके र केही अरू देशमा पछिल्लो १४ दिनदेखि बस्दै आएका गैरअमेरिकी नागरिकमाथि प्रवेशमा रोक लगाएको छ।

साउदी अरब, कुवेत र ओमानले अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुका लागि आफ्ना सिमानाहरू पूर्ण रूपमा बन्द गरिदिएका छन्।

डेनमार्कका साथै अस्ट्रेलिया, इटली र द नेदरल्यान्ड्समा पनि कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार फेला परेको छ।


उक्त अध्ययनले दूषित हावाले औसतमा विश्वभर  १ वर्ष ८ महिना औसत आयु घटाउने पत्ता लगाएको छ।

हेल्थ इफेक्टस् इन्सटिट्यूटले तयार पारेको प्रतिवेदनले भूउपग्रहबाट उपकरणहरू र करिब १० हजार वायु प्रदूषणबारे अनुगमन गरी तथ्याङ्‍क सङ्‍कलन गरेको थियो।

उनीहरूले उक्त तथ्याङ्‍कलाई वायु प्रदूषणले स्वास्थ्यलाई कति असर गर्छ र विषाक्त हावाले सन् २०१७ मा कति मानिसको ज्यान गयो भन्ने तुलना गरेका थिए।

उक्त प्रतिवेदनले पत्ता लगाएका केही महत्त्वपूर्ण कुराहरू

वायु प्रदूषण मोटोपना भन्दा खतरनाक हुन्छ:

यो अध्ययनले ग्लोबल बर्डन अफ डिजिज प्रोजेक्टबाट तथ्याङ्‍क निकालेको हो जसले विश्वभर नै स्वास्थ्यमा ठूला खतराहरूको क्रम सिर्जना गरेको छ।

खाना, उच्च रक्तचाप, धूमपान र रगतमा चिनीको उच्च मात्राको अवस्थापछि वायु प्रदूषण पाँचौ नम्बरमा आउँछ। उचाइको तुलनामा बढी वजन हुनु चाहिँ मृत्युको कारणको छैटौं नम्बरमा पर्छ।

स्वास्थ्यमा बढी खतरा के बाट छ भन्ने यो क्रम सयौं अध्ययनहरूमा आधारित छ जसले वायु प्रदूषणका कारण मुटु, श्वासप्रश्वाससम्बन्धी सङ्क्रमण र रोगहरू अनि क्यान्सरको खतरा बढ्ने देखाएको छ।

दक्षिण एशियामा वायु प्रदूषण रोक्ने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हो भने त्यसले मानिसहरूको औसत आयु बढाउन क्यान्सर निको पार्न सकिए जस्तै फाइदा दिनेछ।

वायु प्रदूषणको असर खासगरी दक्षिण एसियामा हानिकारक छ

विश्वभर वायु प्रदूषणका कारण मानिसको आयु २० प्रतिशतले  घट्छ तर दक्षिण एशियामा त्यसको असर अझै भयावह छ।

नेपाल, भारत, पाकिस्तान र बांग्लादेशमा अहिले जन्मिएका बच्चाको आयु प्रदूषित हावाका कारण ३० महिनाले घट्नसक्ने ठानिएको छ।

यसलाई क्यान्सरका कारण औसत आयु घट्ने असरजस्तै मानिएको छ।

यो केवल प्रदूषण मात्रै होइन जसले औसत आयु दर घटाउँछ। तथ्य यो हो कि यी धेरै देशहरूले स्वास्थ्य प्रणालीमा पर्ने असरहरूको व्यवस्थापन नै गर्न सक्दैनन्।

वायु प्रदूषणको असरले मधुमेह

रगतमा  चिनीको मात्रा उच्च भएको अवस्था र मोटोपनापछि वायु प्रदूषण (खासगरी पीएम २.५) टाइप टु मधुमेह हुने तेस्रो ठूलो कारण हो।

अमेरिकामा गरिएको एउटा अध्ययनले केही त्यस्ता अवकास प्राप्त मानिसहरू भेट्यो जसलाई ८ वर्षसम्म मधुमेह थिएन र थोरै मात्रामा मात्रै वायु प्रदूषण हुँदा पनि त्यो टाइप टु मधुमेहबीच सम्बन्ध रहेको देखाएको छ।

एउटाले अर्कोलाई कसरी मद्दत गर्छ स्पष्ट छैन तर हामीलाई के थाहा छ भने वायु प्रदूषणका कारण फोक्सोमा हुने जलन पछि शरीरको रक्तसञ्चार प्रणालीमा फैलिनसक्छ।

एउटा सिद्धान्त के हो भने त्यस्तो हुँदा इन्सुलिन उत्पादन गर्ने कोषहरू जल्छन् र त्यसले रगतमा चिनीको मात्रा व्यवस्थापन गर्ने इन्सुलिनलाई असर गर्छ।

यो केवल सहरको मात्रै समस्या होइन

वायु प्रदूषणका कारणले सन् २०१७ मा भएका मृत्युमध्ये १६ लाख मृत्युहरू घरभित्र हुने वायु प्रदूषणका कारण भएका थिए।

खाना पकाउनका लागि दाउरा बाल्दा वायु प्रदूषण हुन्छ।

चीनमा ८६ करोड ६० लाख र भारतमा ४५ करोड २० लाख जनताहरू दाउरा बाल्छन्।

तर चीन र भारतमा दाउरा बालेर खाना पकाउने सङ्ख्यामा उल्लेख्य मात्रामा कमी आएको छ।

अफ्रिकाका धेरै देशमा ७० प्रतिशत भन्दा बढी मानिसले खाना पकाउनका लागि दाउराको प्रयोग गर्छन्।

विषाक्त हावाले बच्चा भन्दा वृद्धको ज्यान लिन्छ

वायु प्रदूषणको असर बालबालिकामा पर्ने गरेको समाचार सञ्चारमाध्यममा धेरै आउने गर्छ। तर ५० वर्ष उमेरमाथिका १० मध्ये ९ जना वायु प्रदूषणकै कारण ज्यान गुमाउँछन्।

यो तुलनात्मक रुपमा नयाँ परिस्थिति हो। सन् १९९० मा विषाक्त हावाको असरबाट बढी खतरामा पाँच वर्षमुनिका बालबालिका थिए।

त्यो बेलाको सबैभन्दा ठूलो समस्या घरभित्रको वायु प्रदूषण थियो। तर भारत...


उक्त अनुसन्धानले गर्भपतनसम्बन्धी कडा कानून भएका देशमाहरूमा गर्भनिरोधक चक्कीबारे सबैभन्दा बढी खोजी गरिएको देखाएको छ।

उक्त निरोधक चक्की अनलाइनबाट खरिद गर्ने र ह्वाट्स एप समूहहरूमा स्वास्थ्यसम्बन्धी सुझावहरू आदानप्रदान गर्ने जस्ता प्रविधि अनुकूल कदम चालेर महिलाहरू गर्भपतनसम्बन्धी कानूनी अवरोधसँग जुधिरहेका छन्।

यो तथाकथित 'डिआइवाइ' भनिने आफैँ गराइने गर्भपतनको आधुनिक रूप हो।

तरिका

बीबीसी विश्लेषणका अनुसार गर्भपतन पूर्ण रूपमा प्रतिबन्धित रहेका र महिलाको ज्यान जोगाउनलाई मात्र गर्भपतनका लागि अनुमति दिने कडा कानून भएका देशमा गर्भपतन प्रतिबन्ध नभएका मुलुकको तुलनामा १० गुणा बढीले अनलाइनमा माइसोप्रोसटोल नामक चक्कीबारे खोजी गरेका छन्।

गर्भपतन गराउने दुईवटा तरिका छन्- एउटा शल्यक्रिया र अर्को औषधिको प्रयोग।

सामान्यतया औषधिको प्रयोगबाट गरिने गर्भपतनमा माइसोप्रोसटोल र माइफप्रोस्टोन जस्ता चक्कीको प्रयोग हुन्छ।

र, माइसोप्रोसटोल नामक औषधिलाई साइटोटेक नामको ब्राण्डबाट पनि विक्री गरिन्छ।

ब्रिटेन जस्ता मुलुकमा चिकित्सकले त्यस्ता औषधि सेवन गर्न सल्लाह दिन्छन्।

तर गर्भपतनलाई गैरकानूनी मानिने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मुलुकमा त्यस्ता गर्भनिरोधक चक्कीको अनलाइनको माध्यमबाट खोजी र खरिद गर्दा कानून मिचेकोमा कडा सजाएको भागीदार बन्नुपर्ने हुन सक्छ।

गुगलको तथ्याङ्क अनुसार घाना र नाइजेरिया त्यस्ता मुलुक हुन् जहाँ माइसोप्रोसटोल जस्ता निरोधकको अनलाइन खोजी उच्च रहेको पाइएको छ।

घानामा बलात्कार, हाडनाता करणी, भ्रूणमा खराबी भएको अथवा महिलाको मानसिक स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि मात्र गर्भपतनको अनुमति दिने गरिन्छ।

तर नाइजेरियामा झन् कडा व्यवस्था छ र त्यहाँ महिलाको जीवन नै खतरामा भएको खण्डमा मात्र गर्भपतनको अनुमति दिइन्छ।

सजाय

माइसोप्रोसटोल जस्ता गर्भनिरोधकको अत्यधिक अनलाइन खोजी गर्ने २५ मुलुकमध्ये ११ वटा अफ्रिकाका र १४ वटा ल्याटिन अमेरिकी मुलुक रहेका छन्।

सबै तर दुई मुलुक जाम्बिया र मोजाम्बिकले या त पूर्ण रूपमा गर्भपतनलाई प्रतिबन्धित गरेका छन् या त महिलाको जीवनरक्षा वा स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि मात्र गर्भपतन गराउन अनुमति दिन्छन्।

आयरल्याण्डमा गर्भनिरोधक चक्कीको सेवन गरेमा १४ वर्षको जेल सजायको व्यवस्था छ।

तर गत मे महिनामा भएको जनमत संग्रहमा मतदाताको ठूलो हिस्सा उक्त कानूनी प्रावधान उल्ट्याउनुपर्ने पक्षमा देखियो।

उक्त कानूनमा उदारीकरणको पक्षमा रहेका आयरल्याण्डका प्रधानमन्त्री लियो भेराडकरले यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा नयाँ प्रावधान लागु हुने अपेक्षा गरिएको बताएका छन्।

बीबीसीले हालै ब्राजिलमा सक्रिय ह्वाट्स एप ग्रुपबारे खबर प्रकाशन गरेको थियो जसमा महिलाहरूलाई उक्त गर्भनिरोधक चक्कीहरू प्राप्त गर्न र त्यस प्रक्रियामा आवश्यक सल्लाह प्रदान गरिएको उल्लेख थियो।

तीमध्ये जुलियाना (नाम परिवर्तन) एक महिला हुन् जसले ह्वाट्स एप समूहको मद्दत लिएकी थिइन्।

२८ वर्षीया उनले भनिन्, "मैले घरमा एक्लै उक्त प्रक्रिया पूरा गरेकी थिएँ र ह्वाट्स एप समूहमा आफू जोडिने समयबारे विवरण दिएकी थिएँ।"

सूचना

"मैले जसरी सोचेकी थिएँ त्यो वास्तवमै राम्रो भयो, कसरी भने उक्त समूहमा महिलाहरू एकअर्कालाई सघाउँछन्, सूचना आदानप्रदान गर्छन् र शङ्का एवम् त्रासका बारेमा छलफल गर्छन्। यसले एक प्रकारले मलाई बलियो बनायो।"

"आफू एक्लो नभएको महसुस नगर्नु सदैव राम्रो हो। उक्त समूह म सुरक्षित भएको अनुभूति गराउन मेरा लागि निकै महत्त्वपूर्ण थियो।"

गुगल तथ्याङ्कको विश्लेषणबाट अनलाइनमा धेरै खोजी भएका मुलुकहरूको विवरण मात्र प्राप्त हुँदैन।

यसबाट उक्त...


उक्त अवधिमा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले १४५थप जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

पीसीआर र एन्टिजन विधि गरी जम्मा १९,८८३ जनाको परीक्षण गरिएको थियो।

काठमाण्डू, भक्तपुर र ललितपुरमा २ हजार ६०९ सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

देशभर १ लाख १० हजार २ सय ६३ सक्रिय सङ्क्रमित रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

होम आइसोलेशनमा १ लाख २ हजार ४५५ र संस्थागत आइसोलेशनमा ७,८०८ जना रहेका छन्।

गत २४ घण्टामा ६६४८ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

अहिले देशभर आईसीयूमा १,३१३ जना र भेन्टिलेटरमा ३८० जना रहेका स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार आइतवार पनि काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी रहेको देखिन्छ।

बागमती र कर्णाली प्रदेशको अवस्था के छ?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या वृद्धि हुँदै गएपछि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएका बिरामीलाई शय्या पाउन निकै कठिन हुने गरेको बिरामीका आफन्तहरूले बताएका छन्।

बिरामीलाई एम्बुलेन्समा राखेर ४ घण्टासम्म अस्पतालहरू घुमाउँदा बल्ल बल्ल शय्या पाएको सैनिककुमार महतोले बताए।

उनी भन्छन्, "बिरामीलाई शय्या पाउन पनि ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सोर्सफोर्स चाहिँदो रहेछ नत्र मुस्किल छ।

अस्पतालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितका बिरामीले भरिएपछि अस्पतालमा बिरामीलाई शय्या र अक्सिजनको अभाव हुँदै गएको भरतपुर अस्पतालका कोभिड संयोजक डाक्टर प्रमोद पौडेलले बीबीसी संवाददाता ईश्वर जोशीलाई बताए।

नेपालको सात प्रदेशको तुलनामा बागमती प्रदेशमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण उच्च रहेको छ।

जटिल खालका बिरामी धेरै

अस्पतालहरूमा शय्याको अभाव हुँदा कतिपय बिरामीको अस्पताल चहार्दा चहार्दै मृत्यु हुने गरेको छ।

चितवनमा विभिन्न जिल्लाबाट कोभिडका बिरामीहरू आउने गरेका छन्। दैनिक बिरामीहरू थपिने क्रम छ।

त्यसैले शय्या र अक्सिजनको अभाव हुन थालेको भरतपुर अस्पतालका अध्यक्ष डाक्टर भोजराज अधिकारीले बताए।

बागमती प्रदेशको राजधानी मकवानपुरमा रहेको हेटौँडा अस्पतालमा पनि बिरामीको चाप बढ्दै गएको र अधिकांश बिरामीलाई अक्सिजनको आवश्यकता पर्ने गरेको कारण अक्सिजनको अभाव हुँदै गएको  डाक्टर सागर काफ्ले बताए।

उता कर्णाली प्रदेशमा पहिला जुम्लाका मानिस नेपालगञ्ज तथा सुर्खेत पठाउने गरिएको भए पनि अहिले सुगमका बिरामी जुम्लामा आउन थालेको कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले जनाएको छ।

हुम्ला, कालिकोट, मुगु, .डोल्पा  जिल्लामा  अक्सिजन तथा विशेषज्ञ डाक्टर नहुँदा त्यहाँका बिरामीहरू जुम्लामा आउने गरेको कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका नर्सिङ डाइरेक्टर सविना थापाले बीबीसी संवाददाता कृष्णमाया उपाध्यायलाई जानकारी दिइन्।

उनले भनिन्, "अहिले सुर्खेतमा पनि अक्सिजन र अस्पतालमा शय्या अभाव भएका कारण त्यहाँका बिरामीहरू पनि जुम्ला आउने क्रम बढिरहेको छ।"

अहिले कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा ३१ जना कोभिडका बिरामी भर्ना गरेर उपचार भइरहेको मध्ये १८ जना जुम्लाका र बाँकी अन्य जिल्लाका बिरामीहरू रहेका छन्।

कर्णालीमा रहेका १ सय ५३ आईसीयू शय्यामध्ये ९६ बेडमा बिरामी रहेको र ३५ वटा भेन्टिलेटरमध्ये ८ जना बिरामीको भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार भइरहेको कर्णाली प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालय सुर्खेतले जनाएको छ।

विकटका बिरामीलाई उद्धारको समस्या

पछिल्लो तिन हप्तामा कोभिड सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्दै गएको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

भौगोलिक विकटता रहेको कर्णाली प्रदेशमा गम्भीर खालका कोभिडका बिरामीहरूलाई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ लैजान समस्या भइरहेको स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालय सुर्खेतका निर्देशक डाक्टर रविन खड्काले बताए।

जहाज मार्फत...


उक्त अस्पतालमा १५० जना बिरामी भएको र तीमध्ये २३ जनालाई भेन्टिलेटरमा राखिएको बताइएको छ।

भारतीय समाचारसंस्था एएनआईका अनुसार नासिकस्थित डाक्टर जाकिर हुसैन अस्पतालमा ट्याङ्करबाट अक्सिजन भर्ने क्रममा चुहावट भएको हो।

अस्पतालमा मृतकका परिवारजनहरू शोकाकुल देखिन्छन्।

चुहिएकाले अस्पतालमा आधा घण्टासम्म अक्सिजनको आपूर्ति अवरुद्ध भएको थियो।

"प्राविधिकहरूको सहयोगमा चुहावट बन्द गरिसकिएको छ। तर अस्पतालमा अब २५ प्रतिशत मात्र अक्सिजन बाँकी छ," नासिक नगर निगमका आयुक्त कैलाश जाधव भने।

उनले घटनाको अनुसन्धान हुने र दोषीलाई कारबाही गरिने बताए।

कोभिडका कारण अक्सिजनको माग बढ्दो

भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मानिसहरू गम्भीर बिरामी हुन थालेपछि अस्पतालमा चाप बढेको र त्यहाँ अक्सिजनको माग धेरै बढेको बताइन्छ।

नासिकमा दैनिक १३९ मेट्रिक टन अक्सिजन आवश्यक भएको तर ८४ मेट्रिक टन मात्र उपलब्ध हुने गरेको छ।

अस्पतालमा अक्सिजनको अभाव देखिन थालेकाले दिल्ली हाई कोर्टले केन्द्र सरकारलाई अक्सिजनको औद्योगिक प्रयोग गर्न रोक लगाउन निर्देशन दिएको छ।

भारत  सरकारले बुधवार बिहान सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार २४ घ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ण्टाको अवधिमा दुई लाख ९५,००० जनाभन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस पुष्टि भएको थियो।

सो अवधिमा २,०२३ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको थियो।

भारतमा पहिलो पटक एकैदिन २,००० भन्दा बढी सङ्क्रमितको मृत्यु भएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

कोरोनाभाइरस अनियन्त्रित रूपमा फैलिन थालेपछि भारतमा धेरै राज्यले लकडाउन गर्ने निर्णय गरेका छन्।

कोरोना भाइरस भेरिअन्टः भाइरसमा उत्परिवर्तन भयो भने के हुन्छ?


उक्त अस्पतालले उपलब्ध गराउँदै आएको आकस्मिक बाहेक अन्य सेवाहरू पनि बन्द गरिएको अधिकारीहरुले जानकारी दिएका छन्।

अस्पतालका निर्देशकले सम्पुर्ण कर्मचारीहरूको पीसीआर परीक्षण र आवश्यकता अनुसार उनीहरूसँग सम्पर्कमा आएका व्यक्ति पहिचान गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको जनाएका छन्।

लकडाउनलाई खुकुलो बनाइएपछि पछिल्लो सङ्क्रमणको घटना देखिएको भन्दै सम्भावित जोखिमको आकलन गरेर अघि बढ्ने जुम्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले बताएका छन्।

सङ्क्रमित को हुन्?

प्रतिष्ठानकै प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा चार जना स्वास्थ्यकर्मीहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएका दुई जना पुरुष र दुई जना महिला रहेको निर्देशक डा. मङ्गल रावलले जानकारी दिए।

उनीहरूको अवस्था सामान्य रहेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ।

अस्पतालका अनुसार सङ्क्रमण देखिएकामध्ये दुई जना प्रयोगशालामा काम गर्ने प्राविधिक छन्। अन्य दुई कर्मचारी फार्मेसी र काउन्टरमा काम गर्ने बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएका स्वास्थ्यकर्मीको  परिवारका सदस्यलाई विशेष निगरानीमा राखिएको रावलले बताए।

प्रतिष्ठानमा फार्मेसी र प्रयोगशाला ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्द गरिएको छ।

हरेक दिन करिब एक सय जनाभन्दा बढी सेवाग्राही प्रतिष्ठानमा सेवा लिन आउने गरेको बताइएको छ।

त्यहाँ स्वाब सङ्कलन गरी पीसीआर विधिबाट कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण परीक्षण गर्ने गरिएको थियो।

उक्त प्रतिष्ठानको प्रयोगशालामा मङ्गलवारसम्ममा १२,९०५ पीसीआर परीक्षण गरिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

कर्णाली प्रदेशमा १,३०० जनाभन्दा बढीमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

मङ्गलवारसम्म जुम्लामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका व्यक्तिको सङ्ख्या भने ३६ पुगेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ ।

समुदायस्तरसम्म कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलन नदिनको लागि पीसीआर परीक्षणको दायरा बढाउँदै लैजाने तयारी भइरहेको प्रतिष्ठानका रजिष्टार विश्वराज काफ्लेले जानकारी दिए ।

नगरपालिका सील गर्ने निर्णय

जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएका सबै स्वास्थ्यकर्मीहरु चन्दननाथ नगरपालिकाको भएको हुनाले नगरपालिका क्षेत्रमा औषधि पसल बाहेक अन्य सबै सेवा बन्द गरिएको जनाएको छ।

बुधवार दिउँसो ३ बजेदेखि अर्को सूचना नहुन्जेलसम्मको लागि नगरपालिका क्षेत्र पुरै सील गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भूपेन्द्र थापाले जानकारी दिए ।

उनले लकडाउन खुकुलो भएको हुनाले अस्पतालमा सङ्क्रमण देखिएको गुनासो आएकाले जोखिमलाई ध्यान दिएर भविष्यमा कस्तो कदम चाल्ने भन्नेबारे टुङ्गोमा पुगिने बताए।

प्रदेशकै प्रमुख अस्पतालका चार जना स्वास्थ्यकर्मीमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएपछि जुम्लाका स्थानीय वासिन्दामा त्रास बढेको जनाइएको छ।


उक्त आदेश जर्मनीको सशस्त्र फौजले दिएको रक्षामन्त्रीले बताएकी छन्।

सबै ब्यारेकमा एडोल्फ हिटलरको पक्षधर सेनासँग सम्बन्धित वस्तुहरु छन् कि भनेर खोजी गरिनेछ।

गत एप्रिल महिनाको अन्त्यतिर चरम दक्षिणपन्थी विचार व्यक्त गरेका सेनाका एक लेफ्टिनेन्टलाई गिरफ्तार गरिएको थियो।

आदेश

सिरियाली शरणार्थीका रुपमा एकजना अधिकारीले आक्रमणको योजना बनाएको भन्ने आरोप लगायत सेनाभित्रै चरम दक्षिणपन्थी अतिवादी घटना बढ्दै गएपछि पछिल्लो आदेश आएको छ।

फ्र्यांकफर्टका अभियोजनकर्ताहरुले २८ वर्षीय ती संदिग्धको जातीय असहिष्णु पृष्ठभूमि रहेको बताएका छन्।

जर्मनीकी रक्षामन्त्री उर्सुला फन डर लेयन पूर्वनिर्धारित अमेरिका भ्रमण रद्द गरेर नाजीकालीन त्यस्तो वस्तु प्रदर्शन गरिएको ब्यारेक पुगेकी छन्।

नाजी जनाउने वस्तुहरुमा प्रतिबन्ध भएपनि सबैको साझा कोठामा उक्त वस्तु खुला प्रदर्शनमा राखिएको थियो।

त्यस्तै वस्तु दक्षिण-पश्चिमी अर्को शहरस्थित ब्यारेकमा पनि फेला परेको थियो।

आलोचना

स्पाइजेल अनलाइनले नाजी सेनाका तस्वीर, नाजी पेस्तोल, हेलमेट र सैन्य सजावट सामाग्रीसहित एउटा भित्तामा राखिएको जनाएको छ।

रक्षा मन्त्रालयका प्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रवक्ताले समाचार संस्था रोयटर्सलाई भने, डोनेस्किनजेनमा पाइएका सामाग्रीमा जर्मन कानुन अनुसार दण्डनीय हुने स्वस्तिक चिन्ह जस्ता वस्तु भने फेला परेको होइन।

रक्षामन्त्री लेयनले अहिलेको सेनामा नाजीकालीन समर्थन सह्य नहुने बताइन्।

उनले वरिष्ठ अधिकारीहरुको कमजोरी नभइ पछिल्ला काण्डहरु नहुने भन्दै सेनाको आलोचना गरिन्।

तर राजनीतिक विपक्षीहरुले सारा सेनमाथि हिलो छ्यापेको आरोप लगाएपछि उनले पछि आफ्नो आलोचनाको शैलीका लागि क्षमा मागिन्।


उक्त एप प्रयोग गरेर प्राप्त परिणाम हजारौँ मानिसले सामाजिक सञ्जालमार्फत् सार्वजनिक गरिरहेका छन्।

पछिल्ला केही दिनदेखि चर्चामा रहेको उक्त एपबारे कतिपयले भने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

उनीहरू एप निर्माण गरेको कम्पनीले प्रयोगकर्ताहरूको 'डेटा'प्रति त्यति धेरै सतर्कता नअपनाएको बताउने गरेका छन्।

तर फेसएपले भने एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रायः तस्बिर 'अप्लोड' भएको ४८ घण्टापछि आफ्नो सर्भरबाट हटाइने गरेको बताएको छ।

उक्त कम्पनीले प्रयोगकर्ताहरूले सम्पादन गर्न चाहेको तस्बिर मात्र आफूहरूले 'अप्लोड' गर्ने गरेको बताएको छ।

फेसएप के हो?

फेसएप नयाँ एप भने होइन। दुई वर्षअघि "जातीयतासम्बन्धी फिल्टर" ल्याएसँगै यो एप चर्चामा आएको थियो।

उक्त एपले कुनै निश्चित जातीय समूहका मानिसको अनुहार अर्को जातीय समूहमा परिवर्तन गर्ने प्रयत्न गर्थ्यो।

तर त्यो विशेषताबारे नकारात्मक प्रतिक्रिया आएपछि कम्पनी उक्त एपबाट पछि हटेको थियो।

उक्त एप चित्रमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ

फेसएपले भने रिसको भाव झल्केको अनुहारलाई हँसिलो वा अन्य कुनै भावमा परिणत गर्न सक्छ। र, यसले प्रयोगकर्ताको तस्बिरमा रहेको शृङ्गार शैलीमा पनि पर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िवर्तन ल्याइदिन सक्छ।

र, यो सब आर्टफिशल इन्टेलिजेन्स (एआई) को सहयोगले गरिन्छ।

त्यस्तो कार्य एल्गोरिदमको प्रयोगमार्फत् हुन्छ। जसले गर्दा कसैको मुहारमा हाँसो वा अन्य कुनै भाव प्राकृतिकजस्तै देखिने गरी प्राप्त गर्न सकिन्छ।

समस्या

एप निर्माता जोसुहा नोज्जीले ट्वीट गर्दै फेसएपले सर्वसाधारणको स्मार्टफोनबाट अनुमति नै नमागी "अप्लोड" गर्ने गरेको बताएपछि सुरक्षा र विश्वसनीयताबारे गम्भीर प्रश्नहरू उठेका थिए।

तर एक फ्रान्सेली साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताले भने उक्त दाबीबारे अध्ययन गर्दै त्यस्तो अवस्था नरहेको पत्ता लगाएका छन्।

उनको अनुसन्धानले फेसएपले प्रयोगकर्ताहरूले चाहेको तस्बिर मात्र लिने गरेको फेला पारेको थियो। फेसएपले पनि बीबीसीलाई आफूहरूले प्रयोगकर्ताहरूले पेस गरेको तस्बिर मात्र लिने गरेको बताएको छ।

अन्य कतिपयले भने फेसएपले प्रयोगर्ताहरूको तस्बिरको 'डेटा' प्रयोग गरेर अनुहार पहिचान गर्ने एल्गरिदमलाई थप विकसित गर्न प्रयोग गरेको हुन सक्ने शङ्का गरेका छन्। र, यो भने तस्बिर हटाइए पनि गर्न सकिन्छ।

"हामी फेशल रिकग्निशन ट्रेनिङ अर्थात् अनुहार पहिचान गर्नका लागि तस्बिरहरू प्रयोग गर्दैनौँ," फेसएपका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत यारोस्लाभ गोन्चारोभले बीबीसीलाई भने।

"तस्बिर सम्पादन गर्नका लागि मात्रै गर्छौँ।"

त्यति नै हो त?

पक्कै पनि होइन।

फेसएपले तस्बिर सम्पादन मात्र गर्ने भए प्रयोगकर्ताहरूको तस्बिर "क्लाउड" मा किन "अप्लोड" गर्छ भनेर कतिपयले प्रश्न तेर्स्याएका छन्।

फेसएपले प्रयोगकर्ताहरूको तस्बिर भण्डारण गर्ने सर्भर अमेरिकामा राखिएको छ। फेसएप आफैँमा भने रुसी कम्पनी हो।

के प्रयोगकर्ताहरू यसबारे थाहा छ त?

केहीको हकमा भने यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विषय हो।

गोपनीयतासम्बन्धी अभियानकर्ता प्याट वाल्शले उक्त एपका गोपनीयतासम्बन्धी नीतिका केही शब्दप्रति टिप्पणी गरेका छन् जसमा प्रयोगकर्ताको "डेटा" विज्ञापनका लागि पछ्याइन सक्ने बताइएको छ।

उक्त एप गुगल एडमोबसँग जोडिएको छ जसले प्रयोगकर्तालाई गुगल 'एड' अर्थात् विज्ञापन प्रस्तुत गर्छ।


उक्त एफएम स्टेशन रहेको भवनमा नै आइसोलेशन बनाएर प्रसारणलाई निरन्तरता दिइएको सामुदायिक रेडियो प्रसारक सङ्घ (अकोराब) का महासचिव पनि रहेका नारायणी एफएम १०३.८ मेगाहर्जका कार्यकारी निर्देशक गोविन्द देवकोटाले बताएका छन्।

एकै पटक रेडियोमा कार्यरत धेरै जनामा सङ्क्रमण देखिएपछि उक्त एफएमले प्रसारण रोक्न सक्ने पनि ठानिएको थियो।

तर आफूहरूमा सङ्क्रमणको लक्षण नदेखिएका अधिकांशले एफएम स्टेशनभित्रै सुरक्षित भएर बस्ने वातावरण बनाएर प्रसारणलाई निरन्तरता दिनुपर्ने धारणा राखेका थिए।

सङ्क्रमणको शृङ्खला

पर्सामा अहिलेसम्म २,१०० भन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। तीध्ये ३२ जनाको ज्यान गइसकेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्याको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

वीरगन्जमा स्वास्थ्यकर्मीदेखि सञ्चारकर्मीसम्ममा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

नारायणी एफएममा सबैभन्दा पहिला त्यहाँका स्टेशन प्रमुख क्रान्ति शाहलाई साउन १८ गते कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

त्यसपछि त्यहाँ कार्यरत सबै कर्मचारी क्वारन्टीनमा बसेका थिए। केवल एक प्राविधिकको भरमा प्रसारणलाई निरन्तरता दिइएको थियो।

सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिँदै गरिएको पीसीआर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

परीक्षणमा साउन ३० गते एक प्राविधिकमा र भदौ ५ गते थप पाँच कर्मचारीमा सङ्क्रमण देखियो।

त्यसअघि सङ्क्रमण नदेखिएका तीन जनाले प्रसारण हाँकिरहेको भएपनि धेरै जनामा सङ्क्रमण देखिएपछि रेडियो नै बन्द गर्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्था आए जस्तो लागेको कार्यकारी निर्देशक देवकोटा बताउँछन्।

उनले भने, “सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि सङ्क्रमित रेडियोकर्मीलाई स्थानीय प्रशासनले फोन गरेर कोभिड अस्पतालमा लैजाने तयारी गरेको थियो।"

"तर  कर्मचारीहरूले 'महामारीमा नागरिकलाई निरन्तर समाचार तथा कार्यक्रममार्फत् सूचनाको जरुरी भएको हामीलाई थाहा छ। कुनै लक्षण नदेखिएकाले रेडियोमै आइसोलेशन बनाएर बस्छौँ' भन्नुभयो।”

“सङ्क्रमितजतिले रेडियो प्रसारण गर्ने र अन्य साथीहरूले घरबाटै सहयोग गर्ने निर्णय भयो। उक्त हौसलापूर्ण निर्णयलाई मैले पनि नकार्न सकिनँ," उनले भने।

"रेडियो सञ्चालन गर्छौँ भनेपछि मनमा थप ऊर्जा थपियो। अहिले रेडियो नियमित रूपमा सञ्चालनमा छ। सामुदायिक रेडियोको मूल मर्मअनुसार नेपालमा पहिलो पटक सङ्क्रमितले यस्तो सङ्कटपूर्ण परिस्थतिमा रेडियोमा नै खटिएर नागरिकलाई  सूचना दिने काम गरिरहनुभएको छ।”

'उच्च मनोबल र जिम्मेवारीबोध'

नेपाली र भोजपुरी भाषामा समाचार तथा सूचनामूलक कार्यक्रम प्रसारण गर्ने उक्त एफएमका सबै रेडियोकर्मीहरूले आआफ्नो जिम्मेवारी अनुसार काम गरिरहेको स्टेशन प्रमुख शाह बताउँछन्।

चिकित्सकहरूको सुझावअनुसार घरमै अलग्गै बसिरहेका शाहले विभिन्न ठाउँका संवाददाताले पठाएका समाचारहरू सम्पादन गरेर पठाइदिने र एफएमभित्र रहेका समाचारवाचकले त्यसलाई प्रसारण गर्ने गरिरहेका छन्।

सङ्क्रमितमध्येका समाचारवाचक शिवनाथ यादव भन्छन्, “सङ्क्रमण भएको जानकारी रेडियोमा कार्यरत रहेकै बेला थाहा पाएको थिएँ।"

"केही दिनअघि मात्रै जोखिम तथा सङ्कटको बेलामा पनि उच्च मनोबलका साथ कसरी कामलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ भनेर प्रशिक्षण पनि लिएको थिएँ। त्यसले परिस्थितिलाई सामना गर्न सहज भयो। अबको केही समय यस्तै हुने भएकाले सतर्कता अपनाएर जोखिमका माझ नै काम गर्न सक्ने मानसिकता बनाएर अघि बढ्न आवश्यक छ।”

उनले थपे,  “हामी पाँच जनामै कुनै स्वास्थ्य समस्या नदेखिएकाले नागरिकलाई झन् बढी सूचना अवश्यक रहेका बेला रेडियो बन्द गर्न उचित लागेन। अनि सबै सङक्रमितले मिलेर प्रसारणलाई निरन्तरता दिनुपर्ने धारणा राख्यौँ।”

यसरी बन्यो स्टेशनभित्र आइसोलेशन

तेह्र वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको एमएफ स्टेशनभित्र...


उक्त ऐतिहासिक शिखर सम्मेलन, उत्तरको परमाणु अस्त्र त्याग्न सक्ने हालै उसले देखाएका संकेतमा केन्द्रीत हुनेछ।

यसबीच किम र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पबीच जुन को पहिलो साता हुने भनिएको वार्ता निश्चित नभइसकेको ट्रम्पले बताएका छन्।

के किम जङ-अन विदेश भ्रमणमा जान डराउँछन्?

उत्तर कोरिया: ट्रम्पको भाषण 'कुकुरको भुकाइ हो'

कठिन

शिखर वार्ताका लागि छानिएको सीमास्थल मा आउने क्रममा उत्तर कोरियाली नेता किम ले सेनाको विभाजन रेखा पार गर्ने छन् तर उनी दुई देशीय सीमास्थित सैनिक उपस्थिति नरहेको क्षेत्रमै रहने छन्।

सोलले उत्तर कोरियाको परमाणु र क्षेप्यास्त्र प्रविधि धेरै उन्नत भएकाले प्योङयाङलाई परमाणु हतियार मुक्त पार्ने सहमतिमा पुग्न कठिन हुने बताएको छ।

उक्त वार्ता पछि अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र किमबीच पनि वार्ता हुने ठानिंदै गर्दा बिहीवार ट्रम्पले किमसँगको उनको वार्ता अझै निश्चित नभइसकेको बताएका छन्।

सुधार

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपतिका प्रवक्ता इम जङ सोक ले भने कठिन पाटो भनेको परमाणु निसस्त्रीकरणबारे दुबै नेताहरू कुन तहको सम्झौतामा पुग्छन् भन्ने नै रहेको बताए।

सन् २००० र २००७ जस्तै तेस्रो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पटक हुन लागेको यस्तो प्रकारको वार्ता दुबै कोरियाबीचको सम्बन्धमा महिनौदेखि भइरहेको सुधारको नतीजा हो।

किमले गत हप्ता केही समयका लागि परमाणु परीक्षण स्थगित गर्ने घोषणा गरेका थिए।

अमेरिका र दक्षिण कोरियाले सकारात्मक कदम भन्दै उक्त निर्णयको स्वागत गरेका थिए।

अपेक्षा

यद्यपि चिनियाँ अनुसन्धानकार्ताहरूले चाहिं चट्टान खसेका कारण उत्तर कोरियाले परमाणु परीक्षण गर्दै आएको स्थल काम नलाग्ने भएको संकेत गरेका छन्।

दुई नेताहरूले कोरियाली प्रायद्वीपमा शान्ति स्थापना गर्न सन् १९५०-५३ को कोरियाली युद्धको औपचारिक रुपमै अन्त भएको घोषणा गर्नेबारे कुराकानी गर्ने ठानिएको छ।

साथै आर्थिक र सामाजिक मुद्दामा पनि छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दक्षिण कोरिया र अमेरिकाले शिखर सम्मेलनका क्रममा संयुक्त सैनिक अभ्यास एक दिनका निम्ति स्थगित गरेको जनाएका छन्।

उक्त शिखर सम्मेलनको समयतालिका विस्तृत रुपमा तयार पारिएको बताइएको छ।


उक्त औषधि केही अघिदेखि नै नेपालका कतिपय चिकित्सकले बिरामीका लागि सिफारिस गरेको र महँगो मूल्यमा खरिदबिक्री समेत भइहरेको विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।

सरकारी अधिकारीहरूले पनि "त्यसबारे आफूहरूलाई पनि जानकारीमा आएको" र "त्यसो गर्न नमिल्ने" बताएका छन्।

उनीहरूका अनुसार उक्त औषधि परीक्षणका लागि तोकिएको अस्पताल र चिकित्सकहरूले बिरामीको लिखित पूर्वस्वीकृतिमा मात्र प्रयोग गर्न सक्नेछन्।

औषधि कुन हो?

नेपालमा कतिपय बिरामीका लागि हाल महँगो मूल्यमा किनिएको भनिएको औषधि इबोला भाइरसको उपचारका लागि विकास गरिएको रेम्डेसिभीर हो।

विभिन्न देशहरूमा त्यसको परीक्षण भइरहेको छ।

सुरुमा उक्त औषधिलाई अमेरिकाको फूड एन्ड ड्रग एडमिनिस्ट्रेसन एफडीएले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको उपचारमा आकस्मिक औषधिका रूपमा प्रयोग गर्न स्वीकृति दिएको थियो।

अमेरिकी कम्पनी गिलियडले उत्पादन गर्ने उक्त औषधिलाई विश्वका विभिन्न देशहरूका कम्पनीहरूले पनि उसकै स्वीकृतिमा उत्पादन गरिरहेको जानकारहरू बताउँछन्।

उक्त औषधिको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको 'सोलिड्यारिटी ट्रायल' अर्थात् ऐक्यबद्धता परीक्षण अभियानमा परीक्षणमा नेपाल पनि सहभागी हुने तय भएको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थियो।

तर सङ्गठनले हाल नेपाललाई उक्त औषधिको अभावमा तत्कालै उपलब्ध गराउन नसक्ने जनाएपछि सरकार आफैँले परीक्षण गर्न लागेको नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्‍का पदाधिकारीले जनाएका छन्।

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार उक्त औषधिको नेपालमा गर्न लागिएको परीक्षणबारे थाहा पाउनुपर्ने पाँच कुराहरू:

१. परीक्षणका लागि मात्र अनुमति

अधिकारीहरूले नेपालमा परीक्षणका रूपमा मात्र रेम्डेसिभीर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूमा प्रयोग गर्न पाउने बताएका छन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालय, नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद् र औषधि व्यवस्था विभागका अधिकारीहरूले धेरैले उक्त औषधि सबैले प्रयोग गर्न पाउनेजस्तो गरी प्रचार गरिरहेको बताए।

उनीहरूका अनुसार त्यसरी उक्त औषधि चिकित्सकले सिफारिस गर्न वा बिरामीले प्रयोग गर्न पाउँदैनन्।

औषधि व्यवस्था विभागका महानिर्देशक नारायणप्रसाद ढकाल उक्त औषधि "फार्मेसीमा राखेर बिक्री गर्न" नपाइने बताउँछन्।

रेम्डेसिभीरको परीक्षणको पहल गरिरहेको नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का सदस्यसचिव डा. प्रदीप ज्ञवालीले पनि हाल नेपालमा परीक्षणका लागि मात्र उक्त औषधिलाई स्वीकृति दिइएको बताए।

उनले भने, "कुनै पनि 'क्लिनिकल ट्रायल'को सबैतिर चलेको चलन के छ भने यो बजारमा बिक्रीवितरण गर्न पाइँदैन।"

"डाक्टरले सिफारिस गरेर पनि पाउने अवस्था होइन। त्यो गर्नलाई चौथो चरण 'क्लिनिकल ट्रायल' सकिएपछि मात्र पाइन्छ।"

रेम्डेसिभीर तेस्रो चरणको 'क्लिनिकल ट्रायल'मा रहेको औषधि हो।

सरकारी अधिकारीहरूले परीक्षणमा मात्र प्रयोग गर्न पाइने दाबी गरे पनि नेपालका धेरै अस्पतालहरूमा उक्त औषधिको प्रयोग भइरहेको चिकित्सकहरू बताउँछन्।

कोभिड-१९ उपचार केन्द्र रहेका केही अस्पतालका चिकित्सकहरूले आफ्नो नाम सार्वजनिक नगर्ने सर्तमा बीबीसीसँग रेम्डेसिभीर महँगो मूल्यमा बिक्री भइरहेको र त्यसको व्यापक प्रयोग रहेको पुष्टि गरे।

विभागका महानिर्देशक ढकालले पनि त्यस्तो विवरण आएको बताएका छन्।

उनले भने, "हाम्रोमा केसहरू बढ्न थालेपछि चोरीनिकासीमार्फत् कसैकसैले ल्याएको भन्ने सुनिन्छ। यो जहाँसुकै किन्न पाइदैन। तर मानिसहरूले पाए भन्ने कुरा आयो।"

२. प्रमाणित औषधि होइन

उक्त औषधिले कोभिड-१९ निको पार्ने पुष्टि हालसम्म भइसकेको छैन।

तर अमेरिकासहित विभिन्न देशहरूमा भएका परीक्षणहरूले उक्त औषधि दिएका बिरामीहरूलाई चाँडै कोभिड-१९ निको भएको पाइएको छ।

कोरोनाभाइरस नेापल: प्लाज्मा...


उक्त कदमले राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई सन् २०२३ मा आफ्नो कार्यकाल समाप्त भएपछि पनि सम्भवत: अनिश्चितकालसम्म सत्तामा रहिरहन बाटो खोलिदिने ठानिएको छ।

कुल २ हजार ९ सय ६४ प्रतिनिधिमध्ये दुई जनाले मात्रै विपक्षमा मत हालेका थिए भने तीन जना अनुपस्थित थिए।

अरू देशको संसद जस्तै कंग्रेस, चीनको सबैभन्दा शक्तिशाली कानून बनाउने निकाय हो।

देङ सियाओपिङले सन् १९८२ मा ल्याएको कार्यकालमा सीमा तोक्ने व्यवस्था हटाउनु खतरनाक हुने कतिपय आलोचकहरूले चेतावनी दिएका छन्।

सीमा

चीनले राष्ट्रपति पदमा बहाल रहने समयसीमा दुई कार्यकालका लागि सन् १९९० को दशकमा तय गरेको थियो।

चीनमा संविधान संशोधन

राष्ट्रपति सीले आफ्ना सम्भावित उत्ताराधिकारी प्रस्तुत गर्ने प्रचलन गएको अक्टोबरमा बसेको कम्युनिष्ट पार्टीको महाधिवेशनमा तोडिदिएका थिए।

त्यसको साटो उनले राजनीतिक शक्ति आफूमा केन्द्रित गरेका थिए र पार्टीको विधानमा आफ्नो नामसहितको राजनीतिक विचारधारा लेखाउन सफल भएका थिए।

त्यसबाट उनको हैसियत चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका नेता माओ त्से तुङकै तहमा पुगेको थियो।

सन् २०२३ मा सीको कार्यकाल पूरा हुँदैछ।

गएको फेब्रुअरीको अन्त्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले राष्ट्रपतिको कार्यकालको समयसीमा हटाउन सिफारिस गरेको थियो।

चीनः सी जिनपिङको वर्चस्व कहिलेसम्म?

विवाद

न्यास्नल पिपुल्स कंग्रेसलाई आफूलाई भनिएका विषयहरूका निर्णय अनुमोदन गर्ने थलोका रुपमा मात्र लिने गरिन्छ।

कंग्रेसले अहिलेसम्म कम्युनिष्ट पार्टीको निर्णय विपरीत मत खसालेको छैन।

चीनको 'सेन्सर' हेर्ने निकायले उक्त विषयमाथिको छलफलमा अवरोध पुर्याएको जनाइएको छ।

सामाजिक सञ्जालहरूमा राष्ट्रपति सीविरुद्ध कार्टुनहरु बनाइएका छन्।

सरकारी समाचारपत्रका एक जना पूर्वसम्पादकले उक्त कदमले अराजकताको बिउ रोप्ने बताएका छन्।

तर सरकारी समाचार संस्थाहरूले ती सुधारका कदमहरू अत्यावश्यक भएको उल्लेख गरेका छन्।


उक्त कम्पनीका अनुसार प्रारम्भिक रूपमा प्रयोगशालाको वातावरणमा गरिएको जाँचमा भाइरसका त्यस्ता भेरियन्टलाई उक्त खोपले पहिचान गर्न र लड्नका लागि प्रतिरोधी तत्व बनाउन सक्ने देखिएको हो।

थप अध्ययनहरू भने सो खोप लगाएका मानिसहरूमै जाँचमार्फत् गर्नुपर्ने बताइएको छ।

दक्षिण अफ्रिकामा देखा परेको कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकारका लागि उसले दोस्रो बुस्टर थप गर्ने जनाएको छ।

कस्तो प्रकार?

सुरुमा यूके र दक्षिण अफ्रिकामा देखा परेका नयाँ प्रकारमध्ये दक्षिण अफ्रिकाको चाहीँ पहिलेको भन्दा केही घातक हुने प्रारम्भिक अध्ययनहरूमा देखिएको छ।

कोभिडका यी नयाँ प्रकार द्रूत गतिमा कैयन् देशमा फैलिसकेका छन्।

भाइरसमा यतिखेर देखा परेका विभिन्न बदलाव वा स्वरूप परिवर्तनले मानव कोशिकालाई महामारीको सुरुवाती समयमा भन्दा बढ्ता सङ्क्रमित पार्नसक्ने देखिएको छ।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

सेप्टेम्बर महिनामा यूकेबाट फैलिएको उक्त नयाँ प्रकार ७० प्रतिसतसम्म थप सङ्क्रामक पाइएको विज्ञहरू बताउँछन्।

यतिखेर तयार रहेका खोपहरू भाइरसको सुरुवाती प्रकारका बेला तयार पारिएका हुन्।

तर वैज्ञानिहरूले त्यसले नयाँ प्रका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रको भाइरसलाई समेत काम गर्ने विश्वास गरे तापनि उत्तिकै क्षमतामा गर्छ/गर्दैन भन्ने थाहा हुन बाँकी छ।

परीक्षण

केही सुरुवाती नतिजाका आधारमा फाइजरको खोपले नयाँ यूके-भेरियन्टबाट जोगाउने देखाएको छ।

मोडेर्नाको अध्ययनका लागि अनुसन्धानकर्ताहरूले उसको खोपका दुवै खेप लगाइसकेका आठजना मानिसहरूबाट लिइएको रगतको नमूनालाई जाँचेका थिए।

उनीहरूको निष्कर्षको वैज्ञानिक जगतमा समीक्षा हुन बाँकी रहे तापनि त्यो नयाँ प्रकारको भाइरससँग प्रतिरोधी रहेको देखिएको हो।

कुनकुन रोग विश्वव्यापी महामारी बनेका थिए

शरीरको प्रतिरोधी प्रणालीले तयार पार्ने भाइरसलाई निस्क्रिय पार्ने तत्वका कारण भाइरसहरू मानव कोशिकामा प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।

नयाँ प्रकारको सम्पर्कमा आएका रगतका नमूनामा भाइरसलाई निस्क्रिय पार्ने पर्याप्त एन्टीबडी देखा परेको हो।

तर त्यो दक्षिण अफ्रिकाबाट देखा परेको प्रकारका हकमा भने यूके-प्रकारजत्तिको बलियो पाइएको थिएन।

मोडेर्नाले भनेको छ- त्यसको अर्थ दक्षिण अफ्रिका-भेरियन्टका हकमा भने भाइरसबाट बचाउने क्षमता छिट्टै हराउन सक्छ।

तेस्रो खेप बुस्टर खोप दिनु कत्तिको लाभदायक छ भन्ने यतिखेर मोडेर्नाले जाँचिरहेको छ।

यो भाइरसले किन चिन्ता निम्त्याइरहेको छ?

यसका मुख्य तीन कारण छन्:

यी सबै कुराले भाइरसको यो प्रकार सजिलै फैलनसक्ने खालको भएको देखाउँछ।

तर यो विषयमा निश्चित जवाफहरू भने छैनन्।


उक्त कम्पनीका साइबर-सुरक्षाप्रमुख जोन सफिकले सांसदहरूलाई चीन वा अरू कुनै देशले ह्वावेईलाई कहिल्यै पनि "कुनै अवाञ्छित काम" गर्न नभनेको बताए।

बाहिरका विशेषज्ञलाई आफ्ना उत्पादनको विश्लेषण गर्न र तिनमा कुनै प्राविधिक त्रुटि रहेको भए त्यो पत्ता लगाउन दिन ह्वावेई तयार रहेको उनले बताए।

"हामी संसारको अगाडि नाङ्गै उभिएका छौँ। तर हामी त्यसो गर्न दिन चाहन्छौँ किनभने त्यसले हामीलाई हाम्रा उत्पादनमा सुधार गर्न सघाउँछ," उनले भने।

अरूले त्रुटि पत्ता लगाए आफूलाई लज्जाबोध नहुने उनको भनाइ थियो।

ब्रिटेनको संसद्‌को विज्ञान तथा प्रविधि समितिले ह्वावेईलाई बोलाएर उसका उपकरणको सुरक्षा तथा चीन सरकारसँग सो कम्पनीको सम्बन्धबारे सोधेको थियो।

चीन सरकारले ह्वावेईका उपकरणमार्फत् जासुसी गर्न सक्ने भन्दै अमेरिकाले आफ्ना साझेदार राष्ट्रलाई ह्वावेईलाई फाइभजी सञ्जालमा प्रतिबन्ध लगाउन दबाव दिने गरेको छ।

"उत्पादनको सुरक्षा कमजोर बनाउनेगरी हामीलाई चीन सरकार वा अरू कुनै सरकारले कहिल्यै पनि केही गर्न भनेको छैन," सफिकले भने।

सांसदहरूले चीनमा हुने मानवाधिकार उल्लङ्घनको विषयमा चासो व्यक्त गरेका थिए। त्यसमा शिन्जियाङ प्रा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्तमा झन्डै १० लाख मुस्लिमलाई हिरासतमा राखिएको भन्ने प्रसङ्ग पनि थियो।

सन् २०१७ मा चीनमा जासुसीसम्बन्धी नयाँ कानुन बनेको परिप्रेक्ष्यमा ह्वावेईले शिन्जियाङ प्रान्तमा उपकरण आपूर्ति गरेको छ कि छैन भनेर पनि सांसदहरूले सोधेका थिए। सो कानुनले व्यक्ति तथा संस्थाहरूलाई चिनियाँ गुप्तचर निकायहरूलाई सघाउन बाध्य बनाउँछ।

सफिकले सो विषयमा ह्वावेईले चीन सरकारसँग स्पष्टीकरण मागेको र कुनै कम्पनीले त्यसो गर्नु नपर्ने स्पष्ट पारिएको बताए।

"हामीले हाम्रा वकिलबाट यसको पुष्टि गराएका छौँ र पुन: क्लिफोर्ड चान्सबाट... हाम्रा कानुनी परामर्शदाताका अनुसार  सुरक्षाको विषयमा ह्वावेईको मान्यता कमजोर हुनेगरी कहेी पनि गर्नुपर्दैन।"

क्लिफर्ड चान्स लन्डनमा मुख्यालय रहेको बहुराष्ट्रिय कानुनी परामर्शदाता हो।

परबाट पहुँच?

सांसदहरूले के आफ्ना उपकरणमार्फत् यूकेको फाइफजी मोबाइल नेटवर्कमा ह्वावेईको परबाटै पहुँच हुन्छ भनेर सोधेका थिए।

उत्तर दिँदै सफिकले ह्वावेईले मोबाइल सञ्जाल सञ्चालकहरूलाई दूरसञ्चार उपकरण मात्र उपलब्ध गराउनेमा जोड दिए।

"हामी सञ्जाल सञ्चालन गर्दैनौँ र हामीले सञ्जाल सञ्चालन नगर्ने हुँदा हाम्रो पहुँच सो सञ्जालमा हुने डेटामा हुँदैन," उनले  भने।

उनका अनुसार यूकेमा फाइभजी नेटवर्क निर्माण गर्न आवश्यक विभिन्न उपकरण आपूर्ति गर्ने २०० आपूर्तिकर्तामध्ये ह्वावेई एउटा मात्र भएको उनको भनाइ थियो।

तर सञ्चालकले ह्वावेईको उपकरणमा समस्या भएको पाए रोमानियास्थित सहायताकेन्द्रले समस्या समाधान गर्न परबाटै त्यस्तो उपकरण हेर्न सक्नेछ।

सांसदहरूले फाइभजी सञ्जालमा कुनै प्रयोगकर्ता चिन्न सम्भव भए नभएको सोधेका थिए।

सफिकले मोबाइल फोन प्रविधिमा मोबाइल सेवा सञ्चालकले नेटवर्कमा जोडिराख्न निरन्तर प्रयोगकर्ताको फोन ट्र्याक गरिराख्नुपर्ने बताए।

अर्थात् सञ्चालकले सधैँभरि आफ्ना ग्राहकलाई ट्र्याक गरिराखेको हुन्छ।

ह्वावेईका उत्पादनमा प्रयोग हुने सामग्रीमा कुल ३० प्रतिशत मात्र आफूले बनाउने र बाँकी आपूर्तिकर्ताको एउटा सञ्जालबाट लिने गरेको उनले बताए।

उनका अनुसार ह्वावेईले सुरक्षासम्बन्धी कुनै त्रुटि नहोस् भनेर त्यसो गरेको छ।


उक्त कानूनले इस्लाम धर्म मान्ने उइगर जातिलाई असाधारण रुपमा ठूलो दाह्री पाल्न र सार्वजनिक स्थलमा अनुहार ढाक्ने गरी वस्त्र लगाउन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

अब उप्रान्त उइगर समुदायका केटाकेटीहरुले सरकारी विद्यालयमा नै अध्ययन गर्नुपर्नेछ।

आलोचकहरुले नयाँ कानूनले आफ्नो थातथलोको संस्कृति जोखिममा परेकोमा डराई रहेका उइगर समुदायलाई थप एकल्याउने खतरा रहेको टिप्पणी गरेका छन्।

कानून

सिनजियाङ आफूलाई विभेद हुने गरेको बताउने उइगर समुदायका मुसलमानहरुको मुख्य बासस्थान हो।

नयाँ व्यवस्थाहरुमा एकदमै लामो दाह्री पाल्न नदिने, सार्वजनिक स्थलमा मुख ढाक्ने गरी बुर्का सहितका कपडा लगाउन नमिल्ने र सरकारी टेलिभिजन हेर्न अस्वीकार गर्न नमिल्ने सहितका प्रावधान छन्।

त्यसबाहेक बालबालिकालाई सरकारी विद्यालयमा पढाउनबाट रोक्न नमिल्ने, परिवार नियोजनका नीतिहरु पालना गर्नुपर्ने, धार्मिक मान्यता अनुसार मात्रै विवाह गर्न नहुने जस्ता व्यवस्था राखिएको रोयटर्स समाचार संस्थाले जनाएको छ।

यी प्रतिबन्धहरुलाई सिनजियाङका संसदहरुले अनुमोदन गरेको र सरकारी वेबसाइटमा प्रकाशन गरिएको बताइएको छ।

पछिल्ला वर्षहरुमा सिनजियाङमा हिंसात्मक ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

झडपहरु भएका छन्।

विभेद

चीन सरकारले त्यसका पछाडि इस्लामवादी उग्रवादी र पृथकतावादीहरुको हात रहेको आरोप लगाउँदै आएको छ।

तर अधिकारवादी समूहहरुले चाँहि विभेदकारी नीतिहरुका कारण त्यस्तो भएको र पछिल्लो कानूनले थप उइगरहरुलाई उग्रवादतर्फ धकेल्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

त्यस्तै प्रकृतिका प्रतिबन्धहरु सिनजियाङमा पहिलेदेखि नै लागू गरिएको भएपनि अहिले त्यसलाई कानूनी रुप दिइएको बताइएको छ।

यसअघि नै चिनियाँ अधिकारीहरुले उइगरलाई राहदानी दिन कडाइ गर्ने लगायतका प्रावधानहरु लागू गरिसकेका छन्।

टर्कीश मूलका उइगर मुसलमानहरुको संख्या सिनजियाङको कूल जनसंख्याको ४५ प्रतिशत रहेको बताइन्छ।


उक्त कार्यदलको नेतृत्व महासचिव विष्णु पौडेलले गर्नेछन्। कार्यदलमा अध्यक्ष प्रचण्ड र अर्का नेता माधवकुमार नेपालनिकट भनिएका नेताहरूको पनि प्रतिनिधित्व छ।

कार्यदललाई आफ्नो सिफारिस प्रस्तुत गर्ने समयसीमाबारे अहिलेसम्म केही नभनिएकाले पहिलो बैठक बसेपछि मात्रै समयसीमा र कार्यादेशबारे केही बताउन सकिने एक नेताले बताए।

ओली र प्रचण्डबीच के कुरा भयो?

प्रधानमन्त्री ओलीका प्रेस सल्लाहाकार सूर्य थापाले दुवै अध्यक्षबीच पार्टी एकतालाई अक्षुण्ण राख्ने र जनताले दिएको जनादेशबमोजिम अघि बढ्ने सहमति भएको र त्यसैअनुसार कार्यदलले काम गर्ने बीबीसीलाई बताए।

समितिमा सदस्य मनोनीत नेता जनार्दन शर्माले दुवै अध्यक्षबीच मिलेर जानुपर्ने र अहिले देखिएका कतिपय वैचारिक मतभेद पार्टीको महाधिवेशनबाट हल हुनुपर्ने विषयमा सहमति भएको जानकारी दिए।

महाधिवेशन नहुन्जेलसम्म सरकारको नेतृत्व नफेरिने र दुवै अध्यक्षले पार्टीको नेतृत्व गर्ने उनको भनाइ छ।

शर्माले बीबीसीसँग भने, "अहिलेको मुख्य एजेण्डा भनेको महाधिवेशन सम्पन्न गरेर जाने हो। त्यति बेरसम्म दुवै अध्यक्षहरूले कार्यविभाजन भएकै छ, त्योअनुसार अघि बढ्ने भन्ने समझदारी भएको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ।"

"त्यसअनुसार विधि र प्रक्रिया नमिलेका वा पार्टी र सरकारबीचका अन्तर्विरोध समाधान हुनेगरी हामी प्रस्ताव गर्छौँ। अहिले नेतृत्व बदल्नेभन्दा पनि तत्कालका समस्याहरू हल गरेर जाने र अहिले उठेका विषयहरू महाधिवेशनबाट टुङ्गो लगाउने समझदारी भएको छ।"

गत माघ महिनामा नेकपाले यो वर्षको चैतसम्ममा पार्टीको महाधिवेशन सम्पन्न गर्ने निर्णय गरेको थियो।

कसरी भयो कार्यदल बनाउने सहमति?

कोरोनाभाइरसको महामारीका कारण सङ्कट आइपरेको बेलामै सत्तारूढ नेकपामा आन्तरिक विवाद चुलिएको थियो। अहिले दुई अध्यक्षको सहमतिमा कार्यदल गठन भएको हो।

बिहान प्रधानमन्त्री ओली र अध्यक्ष प्रचण्डबीच भएको छलफलपछि गठित कार्यदलमा महासचिव पौडेल संयोजक छन्। प्रदेश नं ५ का मुख्यमन्त्री शङ्कर पोखरेल, भीम रावल, सुरेन्द्र पाण्डे, जनार्दन शर्मा र पम्फा भुषाल सदस्य तोकिएका छन्।

नेकपाभित्र महासचिव पौडेल र पोखरेललाई प्रधानमन्त्री ओलीनिकट मानिन्छ। शर्मा र भुषाल अर्का अध्यक्ष प्रचण्डनिकट र नेता रावल र पाण्डे पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालनजिक मानिन्छन्।

प्रधानमन्त्री ओलीका प्रेस सल्लाहकार तथा नेकपाका केन्द्रीय सदस्य सूर्य थापाले शुक्रवार भएको भेटमा दुई अध्यक्षहरूबीच तीनवटा कुरामा सहमति भएको बीबीसीलाई बताए।

उनले भने, "नेताहरूबीच पार्टीको आन्तरिक समस्याहरू सकारात्मक रूपले सामाधान गर्ने अनि पार्टी एकतालाई अक्षुण्ण राख्ने र नेपाली जनताले प्रदान गरेको जनादेशअनुरूप प्रभावकारी ढङ्गले कार्यसम्पादन गर्ने कुरामा दुई अध्यक्षबीच समझदारी भएको छ।"

उनले थपे, "यो निष्कर्षअनुरूप समग्र गृहकार्य गरेर प्रस्ताव गर्न पार्टी महासचिवको संयोजकत्वमा कार्यदल बनेको छ।"

कार्यदलले के गर्छ?

पार्टीमा उत्पन्न विवाद मिलाउन गठित कार्यदलका सदस्य रावलले शुक्रवार बिहान मात्रै कार्यदल बनेकाले यसको कार्यदेश टुङ्ग्याउन बाँकी रहेको बताए।

उनले  भने, "सामान्य रूपमा भन्दा हाम्रो पार्टीमा केही समययता जुन समस्या उत्पन्न भयो, त्यसलाई समाधान गर्न र पार्टीलाई एकताबद्ध रूपमा अघि बढाउने उद्देश्यले कार्यदल बनेको हो।"

"तर कति समयावधिमा केके काम, कसरी सम्पन्न गर्ने भन्नेबारेमा कार्यदलको बैठक सुरु भएपछि मात्रै थहा होला।"

रावलले नेताहरूबीच पछिल्लो समय देखिएका मतभेदहरू समाधान गरी एकताबद्ध भएर अघि बढ्ने भन्ने सैद्धान्तिक सहमति भएपछि कार्यदल बनेको उनले बताए।

कार्यदलका सदस्य जनार्दन शर्माले आफूहरूले विश्वासिलो...


उक्त कार्यालयले निकालेको हिसाबमा आयकर ऐन बमोजिमको २५ प्रतिशतले हुन आउने ३५ अर्ब ९१ करोड रुपैयाँ तथा त्यसमा लागेका बिलम्ब शुल्क र ब्याज गरी कुल ६२ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ पुगेको देखिएको छ।

सो परिमाणमा एनसेलले पहिले तिरेको कर रकम तथा बिलम्ब शुल्क बराबरको २३ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ घटाउँदा हुन आउने ३९ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ सात दिनभित्र दाखिला गर्न उक्त कार्यालयले मंगलवार आदेश जारी गरेको छ।

साथै उक्त आदेशसम्बन्धी सूचना एनसेल कम्पनीले मङ्गलवार नै बुझेको कार्यालयको प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

अदालतको आदेश

यसअघि गत साता सर्वोच्च अदालतले तीन महिनाभित्र एनसेलसँग उठाउन पर्ने कर उठाउन सरकारलाई आदेश दिएको थियो।

उसले दुई महिनाअघि दिएको फैसलाको पूर्ण पाठ सार्वजनिक गर्दै त्यसो भनेको थियो।

यसअघि सरकारले पूर्ण पाठ नआएकाले अदालतको आदेश कार्यान्वयन गर्न नसकिएको बताउँदै आएको थियो।

उसले पूर्ण पाठबाटै अब एनसेलसँग कति कर असुल्न पर्ने हो भन्ने स्पष्ट हुने बताएको थियो।

अदालतले माघ २३ गते निजी क्षेत्रको दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी एनसेलको स्वामित्व बिक्री गर्दा भएको पूँजीगत लाभकर किन्ने कम्पनी आजियटा र एनस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेलबाटै असुल्नुपर्ने आदेश दिएको थियो।

त्यसअघि विक्रेता टेलियासोनेरा कम्पनीका नाममा सो कर निर्धारण गरिएको र केही रकम एनसेलले बुझाएकाले लाभकर रकमका बारेमा लामो समय अन्योल रहेको थियो।


उक्त खुला प्रतिस्पर्धाले एकल तस्बिरको शक्तिलाई देखाएको छ। जिम्बाब्वेकी वेकी तामरी कुदिता यस वर्षकी विजेता हुन्।

उनको 'अफ्रिकन भिक्टोरियन' पोट्रेटले उक्त अवार्ड जिताएको हो।

"यसले समकालीन व्यक्तिप्रति सम्मान व्यक्त गर्छ जो इतिहासमा गहिरोसँग बसेका छन्," उनले भनिन्।

"मेरो कामको केन्द्रीय धारणा अफ्रिकाको प्रतिनिधित्व हो र जिम्बाब्वेली कलालाई विश्वमा चिनाउने अवसर प्राप्त भएकोमा आभारी छु।"

व्यावसायिक प्रतिस्पर्धासँगै विद्यार्थी र युवा प्रतिस्पर्धाका विजेताहरूको नाम पनि घोषणा भएको छ।

स्टेलनबोश अक्याडमी अफ डिजाइन एन्ड फोटोग्राफीका कोइन्राड हाइन टोर्लागले  'युवा कृषक'का लागि विद्यार्थीतर्फको प्रतिस्पर्धा जितेका छन्।

यो परियोजनाले सुक्खा र सुरक्षा चुनौतीको खोजी गर्छ र दक्षिण अफ्रिकी किसानको आगामी पुस्ताले सामना गरिरहेको जमिनको स्वामित्त्वबारे बहस चलाउँछ।

यूथ फोटोग्राफर अफ द यीअरको अवार्ड भारतका १९ वर्षीय पुवारुन बसुले हात पारेका छन्।

वृत्तचित्र श्रेणीमा इटलीका भिटो फुस्को विजयी भए। उनले केन्याको फाइरेथ्रम फूलमा आफ्नो शृङ्खलाका लागि उक्त पुरस्कार पाएका हुन्। त्यो फूललाई प्राकृतिक कीटन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाशकका रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

इरानका मजिद होज्जातीको 'मौन छिमेक'ले ल्यान्डस्केपतर्फ उपाधि पाएको छ।

क्रेग इस्टनलाई फोटोग्राफर अफ द यीअरको उपाधि प्राप्त भयो। उनले उत्तरी इङ्ल्यान्डका समुदायको प्रतिनिधित्वका लागि यो पुरस्कार पाए।

उनले उत्तरी इङ्ल्यान्डका समुदायलाई प्रतिनिधित्व गराउन लेखक तथा प्राज्ञ अब्दुल अजिज हाफिजसँग सहकार्य गरेका थिए।

चेक गणतन्त्रका तोमास भोसेल्काले आर्किटेक्ट वर्गतर्फ पुरस्कार जिते। उनले एउटा पुरानो सैन्य परिसरको तस्बिर खिचेका थिए।

यूकेका मार्क ह्यामिल्टनले सिर्जनशील वर्गको पुरस्कार जिते। उनले नासा र जेट प्रोपल्सन प्रयोगशालाका तस्बिरहरू सम्पादन गरेका थिए।

इटलीका सिमोने त्रामोन्ते वातावरण विधामा विजयी भए।

लोरा पुनाकलाई पोर्टफोलिओ विधाको पुरस्कार हात पर्‍यो।

अनस अलखबरौलीले युद्ध र त्रासको साटो खेलकुद विधामा पुरस्कार पाए।  उनले सिरियामा युद्धग्रस्त क्षेत्रनजिकैको एउटा विद्यालयमा कराते स्कूलको तस्बिर लिएका थिए।

'द स्टील लाइफ' विजेता द नेदरल्यान्ड्सका पिटर इलेभेल्ड बने। उनले भिजेको प्लेटमा उक्त तस्बिर लिएका हुन्।

पूर्वी अफ्रिकामा सलहको प्रकोपको तस्बिरले 'वन्यजन्तु र प्रकृति' विधामा स्पेनका लुइस ताओलाई विजेता बनाएको छ।

सबै तस्बिरहरूको सर्वाधिकार '२०२१ सोनी वर्ल्ड फोटोग्राफी अवार्ड्स्' सँग सुरक्षित


उक्त खोप र रगत जम्ने समस्याबिच सम्बन्ध हुनसक्ने भन्ने त्रासकाबीच १३ ईयू देशहरूले सो खोपमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएपछि ईएमएले अनुसन्धान गरेको थियो।

इटली, स्पेन र जर्मनी सहितका केही देशले उक्त खोपको प्रयोगलाई शुक्रवारबाट पुन: सुरु गर्ने घोषणा गरेका छन्।

स्विडेनले निर्णय लिनका लागि आफूलाई 'केही दिन' चाहिने जनाएको छ।

ईयूको नियामकले के भन्यो?

ईएमएको समीक्षाका क्रममा अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेका खोप रगत जम्ने उच्च जोखिमसँग 'नजोडिएको' पाइएको हो।

तर थोरै सङ्ख्यामा हुनसक्ने निकै दुर्लभ अवस्थालाई भने पूर्ण रूपमा नकार्न नसकिने उक्त निकायले जनाएको छ।

ईएमएकी कार्यकारी निर्देशक ईमिर कोकीले बिहीवार अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा आफ्नो निष्कर्ष सुनाएकी हुन्

ईएमएकी कार्यकारी निर्देशक ईमिर कोकीले भनिन्, "यसले अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने वा ज्यान नै गुमाउनसक्ने जोखिम भएका मानिसहरूलाई जोगाउन सघाउँछ जुन सम्भावित जोखिमभन्दा निकै महत्त्वपूर्ण कुरा हो।"

आफ्ना खोप कार्यक्रममा आस्ट्राजेनेका प्रयोग गर्ने/नगर्ने विषयमा ईयू देशहरूले एक्लाएक्लै निर्णय गर्न सक्नेछन्।

डब्ल्यूएचओको निष्कर्ष शुक्रवार आउँदै

विश्व स्वास्थ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ)ले बिहीवार देशहरूलाई उक्त खोपको प्रयोग जारी राख्न आग्रह गरेको थियो।

उक्त खोपको सुरक्षाका सम्बन्धमा शुक्रवार उसले आफ्नो समीक्षाका नतिजा सार्वजनिक गर्दैछ।

डब्ल्यूएचओको अनुसन्धान रगतमा असहजता देखा परेका केही घटनाहरूमा केन्द्रित थियो।

खासगरी उसले टाउकोमा रगत जम्ने अवस्थालाई हेरेको थियो।

युरोपमा खोप कार्यक्रमको अवस्था के छ?

आस्ट्राजेनेका कम्पनीले ईयू र यूकेमा ८ मार्च सम्ममा १ करोड ७० लाखले आफ्नो खोप लगाएकामा  ३७ वटा रगत जम्ने समस्याका खबर पाएको जनाएको छ।

उसले रगत जम्ने त्यस्ता घटनाको सङ्ख्या आम जनसङ्ख्यामा सामान्यतः भइरहने भन्दा कम भएको जनाएको छ।

उता फ्रेन्च प्रधानमन्त्री झँ क्यासटेक्सले बिहीवार आफ्नो देशको लागि नयाँ उपायहरू घोषणा गर्दै महामारीले स्पष्ट रूपमा तीव्रता लिएको र सङ्क्रमणको 'तेस्रो लहर' बढ्दो सम्भावना देखिएको बताएका छन्।

अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेका खोपमा रोक लगाइँदा युरोपको खोप कार्यक्रमको गतिमा सुस्तता आएको भन्दै चिन्ता व्यक्त भएका थिए।

त्यसअघिदेखि  नै त्यहाँ खोपको मात्रा अभावले समस्या सिर्जना गरिरहेको छ।


उक्त खोपको विकास गर्ने कम्पनीहरू फाइजर र बायोएनटेकले यस्तो नतिजा प्राप्त भएपछी "विज्ञान र मानवताका लागि एक महान दिन"  भएको बताएका छन्।

तिनीहरूले तयार पारेका खोप विभिन्न छ देशका  ४३ हजार ५०० मानिसमा परिक्षण गरिएको थियो र त्यसक्रममा सुरक्षा सम्बन्धी  कुनै पनि चिन्ताहरू देखा परेका थिएनन्।

ति कम्पनीहरूले यो महिनाको अन्त्यसम्ममा उक्त खोपको प्रयोगका लागि आवश्यक अनुमति  आपतकालिन रूपमा प्राप्त गर्न आवेदन दिने योजना बनाएका छन्।

चुनौती

अगाडि अझै पनि ठूला चुनौतीहरू बाँकी नै छन् तर यो घोषणालाई वैज्ञानिकहरूले स्वागत गरेका छन्।

केहीले यो खबर सुनेपछी आफू मुस्काएको बताएका छन् भने केहीले आगामी वसन्त ऋतुसम्ममा विश्वको जनजीवन सामान्य भैसक्ने आशा व्यक्त गरेका छन्।

खोप र राम्रो उपचारको व्यवस्था नै आम मानिसहरूको जनजीवनमा उथलपुथल ल्याउने गरी कोरोनाभाइरसको महामारीका कारण लागु विभिन्न प्रतिबन्धहरूबाट पार पाउने उत्तम उपाय हुन् भनिएको छ।

झण्डै एक दर्जनजति खोपहरू फेज ३ भनिने परिक्षणको अन्तिम चरणमा रहेका छन्। तर अहिले घोषणा गरिएको खोप प्रभावकारी लक्षण देखाउन सफल पहिलो हो।

प्रयोगात्मक

यसले सम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्पूर्ण रूपमा प्रयोगात्मक प्रकृया अपनाएको छ जुन प्रकृयामा मानव शरिरको रोग प्रतिरोधी क्षमतालाई कोरोनाभाइरस विरूद्ध लड्न अभ्यस्त तुल्याउन उक्त भाइरसको जेनेटिक कोडको एक भागलाई सुई मार्फत शरिरमा प्रवेश गराउने विधि स‌ंलग्न छ।

पहिलेका परिक्षणहरूले उक्त खोपले शरिरलाई कोरोनभाइरससँग लड्न उक्त भाइरस विरोधी एन्टिबडि निर्माण गर्न र टि-सेल भनिने शरिरको रोध प्रतिरोधी क्षमताको अर्को भाग तयार पार्न अभ्यस्त तुल्याउने देखाएका थिए।

तीन हप्ताको अन्तरालमा उक्त खोपको दुई मात्रा आवश्यक पर्दछ।

अमेरिका, जर्मनी, ब्रजिल,आर्जेन्टिना, दक्षिण अफ्रिका र टर्कीमा गरिएको परिक्षणहरूमा उक्त खोपको दोस्रो मात्रा दिइएको सात दिनपछि खोप दिइएकाहरू मध्ये ९० प्रतिशतलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट सुरक्षा प्राप्त भएको देखिएको थियो।

औषधी निर्माण कम्पनी फाइजरको विश्वासमा उस्ले यो वर्षको अन्त्यसम्ममा पाँच करोड मात्रा खोप आपूर्ति गर्न सक्नेछ। र सन् २०२१ को अन्त्य सम्ममा उक्त कम्पनीले १ अर्ब तीस करोड मात्रा आपूर्ति गर्न सक्ने सो कम्पनीले बताएको छ।

यूकेले यो वर्षको अन्त्यसम्ममा उक्त खोपको एक करोड मात्रा प्राप्त गर्न सक्नेछ भने थप तीन करोड मात्राको लागि खरिद आदेश दिइसकिएको छ।

अति चिसो तापक्रम

तर उक्त खोपलाई माइनस असी डिग्री सेल्सियसको अति चिसो तापक्रममा सुरक्षित राख्नु पर्ने भएकाले व्यवस्थापनगत चुनौतीहरू ठूलै छन्।

फाइजरका अध्यक्ष डा अल्बर्ट बूर्लाले भनेका छन्ः "यो विश्वव्यापी महामारीलाई अन्त्य गर्नकालागि संसारभरीका मानिसहरूलाई अत्यावश्यक उपाय प्रदान गर्ने दिशामा हामी एक उल्लखनीय कदमले नजिक पुगेका छौँ।"

बायोएनटेकका एकजना संस्थापक प्राध्यापक उगुर साहिनले यो नतिजालाई "कोशेढुङ्गा" भनेर व्याख्या गरेका छन्।

अहिले प्रस्तुत गरिएको तथ्याङ्क अन्तिम विश्लेषण भने होइन। यो प्रथम ९४ जना स्वयंसेवकहरूबाट प्राप्त नतिजामा आधारित छ। यो खोपको खास प्रभावकारीता यो परिक्षणको पूर्ण नतिजाहरूको विश्लेषण गरेपछि यो भन्दा केहि परिवर्तित पनि हुन सक्छ।


उक्त खोपलाई धेरै कम तापक्रममा भण्डारण गर्नुपर्ने बाध्यता नभएकाले निकै उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ।

यूके सरकारले यो खोपका १० करोड मात्रा झिकाइसकेको छ।

यूकेमा प्रयोगका लागि अनुमति पाउने यो दोस्रो खोप हो।

यसअघि डिसेम्बरको सुरुतिर फाइजर-बायोएन्टेकले बनाएको खोप कोभिड-१९ विरुद्ध प्रयोग हुन थालेको थियो।

चीनमा पनि साईनोफार्मले बनाएको अर्को खोप तीन चरणको परीक्षणपछि ७९ प्रतिशत प्रभावकारी देखिएको बताइएको छ।

बायोएन्टेक र मोडेर्नाले बनाएका खोपहरू  कोभिड-१९ विरुद्ध बढी प्रभावकारी देखिएका छन्।

अर्को सातादेखि खोप दिन थालिने

यूकेका स्वास्थ्यमन्त्रीले ज्यानुअरी ४ देखि यो खोप दिन थालिने बताएका छन्।

उनका अनुसार नयाँवर्षका प्रारम्भिक साताहरूमा खोप अभियान तीव्र गतिमा अघि बढ्नेछ।

यूकेले एस्ट्राजेनेकाबाट मगाएको खोपको मात्रा पाँच करोड मानिसका लागि पर्याप्त छ।

औषधिहरूको नियामक निकायले अनुमति दिनुको अर्थ उक्त खोप सुरक्षित र प्रभावकारी छ भन्ने हो।

अक्सफर्ड-एस्ट्राजेनेकाले विकसित गरेको यो खोप गत एप्रिल महिनामा एक स्वयंसेवकमा परीक्षण गरिएको थियो।

त्यसपछि हजारौँ मानिस सहभागी हुनेगरी ठूलो स्तर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा क्लिनिकल परीक्षण गरिएको थियो।

यस्ता छन् विशेषता

अहिलेसम्म यूकेमा छ लाखभन्दा बढी मानिसले फाइजर-बायोएन्टेकको खोप लगाइसकेका छन्।

अक्सफर्ड-एस्ट्राजेनेकाको खोप सस्तो र एकैचोटि ठूलो मात्रामा उत्पादन गर्न सकिने भएकाले खोप लिने मानिसको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यो खोप फ्रिजमा पनि भण्डारण गर्न सकिन्छ।

तर फाइजर-बायोन्टेकको खोपलाई -७० डिग्रीको तापक्रममा राख्नुपर्ने बाध्यता छ।

कसले पाउँछन् खोप?

खोप अभियानमा अब यथासम्भव बढी मानिसलाई सहभागी गराइनेछ।

जोखिममा परेका मानिसलाई सकेसम्म धेरै सङ्ख्यामा कोभिड-१९ बाट जोगाउन खोपको पहिलो मात्रा उपलब्ध गराउने सरकारको लक्ष्य छ।

खोपसम्बन्धी विषय हेर्ने एउटा सरकारी समितिको सुझावमा यो निर्णय लिइएको हो।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ताका अनुसार छोटो अवधिमै खोपको दोस्रो मात्रा उपलब्ध गराउनुको साटो अहिले जोखिमयुक्त समूहका मानिसलाई पहिलो मात्रा दिने कुरालाई प्राथमिकता दिइनेछ।

"सबै जनाले खोपको पहिलो मात्रा लिएको १२ साताभित्र दोस्रो मात्रा लिन पाउनेछन्। दोस्रो मात्राले खोपको मात्रा पूरा गर्नेछ र दीर्घकालीन सुरक्षाका लागि त्यो आवश्यक छ।"


उक्त खोपलाई भारतमा सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियाले उत्पादन गरिरहेको छ।

नेपालले पनि भारतमा सीरमद्वारा उत्पादित 'कोभिशील्ड' नामक औषधिलाई आयात गरी आपत्कालीन प्रयोग गर्न अनुमति दिएको हो।

औषधि व्यवस्था विभागले शुक्रवार जारी गरेको वक्तव्यमा शुक्रवारको "विभागीय निर्णयअनुसार" उक्त खोपलाई "आपत्कालीन प्रयोगका लागि सशर्त अनुमति" दिइएको उल्लेख छ।

अनुमतिका लागि लिइएका आधार कस्ता?

औषधि व्यवस्था विभागले बुधवार मात्र कोभिड-१९ को खोप दर्ताका लागि आयातकर्ताहरूलाई आह्वान गरेको थियो।

उक्त आह्वानअनुसार हालसम्म तीनवटा निवेदन परेको तर तत्काल आवश्यक मापदण्डहरू पूरा गर्नेमा सीरमको खोप मात्र भएकाले उसैले पहिलो अनुमति पाएको विभागका सूचना अधिकारी सन्तोष केसीले बताए।

उनले बीबीसीसँग भने, "अन्य निवेदनहरूबारे पनि हामी क्रमश: निर्णय गर्दैँ जानेछौँ। यो एउटाले मात्र अनुमति पायो भन्ने होइन।"

उनका अनुसार 'हुकम डिस्ट्रिब्युटर एन्ड लजेस्टिक प्रालि'ले नेपालमा अक्सफर्ड यूनिभर्सिटी र एस्ट्राजेनेकाले विकास गरेको खोप ल्याउने अनुमति पाएको हो।

१.  अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता

विभागले उक्त खोपलाई नेपालमा प्रयोगको अनुमति द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय मान्यतालाई हेरेको केसीले बताए।

उनले भने, "यसको उत्पादन भएको देशमा र अन्यत्र पनि पाएको अनुमतिलाई हामीले हेरेका छौँ।"

उक्त खोपले यूकेसहित भारतमा पनि आपत्कालीन प्रयोगको अनुमति पाइसकेको छ।

केसीका अनुसार नेपालले हालै मात्र औषधि ऐनलाई अध्यादेशमार्फत् संशोधन गरेर आपत्कालीन अवस्थामा प्रयोग गर्न दिने व्यवस्था गरेको छ।

सोही व्यवस्था अनुसार उक्त औषधिले अनुमति पाएको हो।

२. नेपालको पूर्वाधार सुहाउँदो

विभागले हेरेको अर्को मुख्य आधार भनेको नेपालको स्वास्थ्य पूर्वाधार पनि रहेको उनले बताए।

केसीले भने, "धेरै चिसोमा भण्डारण गर्नुपर्ने हाम्रोमा उपयुक्त हुँदैन। तर यो दुई देखि आठ डिग्री सेल्सीअसमा भण्डारण गर्न सक्ने भएकाले हाम्रो आपूर्ति प्रणालीमा यसलाई प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यसैले यसलाई अनुमति दिइएको हो।"

अन्य कतिपय खोपहरूलाई उच्च चिसोमा राख्नुपर्ने अवस्था छ।

तर यो खोप भने अन्य खोपहरू भण्डारणकै पूर्वाधारमा पनि भण्डारण गर्न सकिने वैज्ञानिकहरूले बताउँदै आएका छन्।

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

अन्य दुई खोपको पनि निवेदन

केसीका अनुसार अन्य दुई खोप आयात गर्न चाहनेहरूले पनि निवेदन दिएका छन्।

त्यसमा चीनको 'सिनो फर्मा'ले विकास गरेको र भारतको भारत बायोटेकको 'कोभ्याक्सीन' रहेका छन्।

सिनो फर्माका लागि थप कागजपत्र पेस गर्न भनिएको र भारतको खोपको प्रमाणपत्रहरूको अध्ययन भइरहेको उनले बताए।

उनले भने, "यदि उहाँहरूले पनि सबै कागजपत्र पूरा गर्नुभयो भने अनुमति पाइहाल्नुहुन्छ।"


उक्त खोपले क्षयरोगबाट दीर्घकालीन रूपमा जोगाउन सक्ने आशा गरिएको छ। क्षयरोगबाट विश्वभरि बर्सेनि १५ लाख मानिसले ज्यान गुमाउने गरेका छन्।

सर्ने सम्भावना उच्च भएको यो रोग जीवाणुबाट सर्छ। यो रोगविरुद्ध अहिले उपलब्ध खोप बीसीजी त्यति प्रभावकारी छैन।

नयाँ खोपको प्रारम्भिक परीक्षण भइसकेको छ। तर त्यसले प्रयोगको अनुमति पाउन अझै केही वर्ष कुर्नुपर्ने हुन्छ।

अनुसन्धानमा संलग्न विश्वभरिका शोधकर्ताहरूको टोलीले मङ्गलवार पश्चिम भारतको हैदराबादमा फोक्सोको स्वास्थ्यसम्बन्धी एउटा सम्मेलनका क्रममा नयाँ खोपबारे जानकारी गराएको हो।

जीवाणुको प्रोटीनबाट बन्ने यो खोपले मानिसमा रोगप्रतिरोधक क्षमता विकसित गराउँछ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार नयाँ खोपले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण 'क्लिनिकल ट्रायल' पूरा गरिसकेको छ र दक्षिण अफ्रिका केन्या तथा जाम्बियामा साढे तीन हजारभन्दा बढी मानिसमा त्यसको परीक्षण गरिसकिएको छ।

खोप किन क्रान्तिकारी छ?

क्षयरोग विशेषज्ञ डा. डेभिड लेविन्शनका अनुसार यो खोपले साँच्चिकै आमूल परिवर्तन गरिदिनेछ।

बीबीसीसँग उनले भने, "यो खोपको विशेषता के हो भने क्षयरोग निम्त्याउने जीवाणुबाट पहिलेदेखि सङ्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्रमित वयस्कहरूमा पनि प्रभावकारी देखिएको छ।"

"माइकोब्याक्टीरीयम ट्युबरक्युलोसिसबाट सङ्क्रमित भएका अधिकांश मानिसमा क्षयरोग हुँदैन। हामीलाई के लाग्छ भने सङ्क्रमणले केही हदसम्म संरक्षण पनि गर्छ। त्यसैले उत्साहजनक कुरा के छ भने खोपले प्राकृतिक प्रतिरोध क्षमता बढाउन सघाएको देखिएको छ," उनले थपे।

डा. लेविन्शनका अनुसार उक्त खोप आफ्नो विकासको मध्य चरणमा छ र सुरक्षा एवम् प्रभावबारे प्रारम्भिक सङ्केत दिनेगरी त्यसको डिजाइन गरिएको छ।

"अब ठूलो जनसङ्ख्यामा यसको परीक्षण गर्नुपर्ने देखिन्छ र अनुमति पाउनुअघि सम्भवतः ठूलो स्तरमा परीक्षण गरिनेछ। अपेक्षा गरिएअनुसार आगामी परीक्षण पनि सफल भए यो खोपले क्षयरोगको उपचारमा क्रान्ति ल्याउने सम्भावना छ।"

डा. लेविन्शनका अनुसार यदि योजनानुरूप सबै कुरा अगाडि बढे भने सन् २०२८ सम्ममा मानिसहरूले यो खोप पाउन थाल्नेछन्।

औषधि कम्पनी ग्ल्याक्सोस्मिथक्लाइन (जीएसके) ले क्षयरोगको खोपबारे करिब २० वर्षदेखि काम गरिरहेको छ।

अहिलेको अवस्था कति गम्भीर छ?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार सन् २०१८ मा एक करोड क्षयरोगी भएको अनुमान छ।

विश्वको लगभग एकचौथाइ जनसङ्ख्या नदेखिनेगरी क्षयरोगबाट सङ्क्रमित छ।

यसको अर्थ उनीहरूमा क्षयरोगको जीवाणु निष्क्रिय रूपमा छ, तर उनीहरू रोगी भएका वा अरूलाई सङ्क्रमित गरिरहेका छैनन्।

क्षयरोगको जीवाणु निष्क्रिय रूपमा रहेका मानिसहरूको जीवनमा क्षयरोग हुने खतरा पाँचदेखि १० प्रतिशतसम्म हुन्छ।

सबैभन्दा बढी प्रभावित कहाँ?

विश्वका कुल क्षयरोगीमध्ये एकतिहाइ सङ्ख्या आठवटा देशमा पाइन्छ। भारतमा २७ प्रतिशत, चीनमा ९, इन्डोनेशियामा ८, फिलिपिन्समा ६, पाकिस्तानमा ६, नाइजिरियामा ४, बाङ्ग्लादेशमा ४ र दक्षिण अफ्रिकामा ३ प्रतिशत बिरामी छन्।

विश्वका अनुमानित चारमध्ये एकभन्दा बढी क्षयरोगको समस्या भारतमा देखिने गरेको छ।

भारतमा बर्सेनि ३० लाख क्षयरोगका नयाँ बिरामी थपिने गरेका छन्। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनकाअनुसार तीमध्ये एक लाखभन्दा बढी 'मल्टीड्रग रिजिस्टन्ट' अर्थात् धेरै औषधिले काम नगर्ने हुन्छन्।

त्यहाँ बर्सेनि क्षयरोगबाट चार लाख मानिसले ज्यान गुमाउने गरेका छन् र क्षयरोगसँग लड्न सरकारले वार्षिक २४ अर्ब डलर खर्च गर्ने गरेको छ।

दिल्लीस्थित इन्टरन्याश्नल यूनियन अगेन्स्ट ट्युबरक्युलोसिस एन्ड लङ डिजीजकी निर्देशक जम्होई तोसिङ भन्छिन्, "भारतमा हामीले क्षयरोगलाई परास्त नगरेसम्म विश्वभरिबाट यसको...


उक्त गाडीमा एम्फेटमीन नामक लागुपदार्थका हजारौँ चक्की थिए।

गत वर्ष बरामद गरिएको होन्डा सीआर-भी मोडलको कार झन्डै १९,००० डलर मूल्यमा बेचिएको थियो। ग्यारेजमा मर्मतसम्भारका लागि लगिँदा एक मिस्त्रीले उक्त कारको बम्परमा ९४,००० वटा चक्की फेला पारे।

अधिकारीहरूले सन्दिग्ध अवस्थामा भेटिएका वस्तुको भविष्यमा राम्ररी जाँच गरिने बताएका छन्।

ब्याङ्कक पोस्ट पत्रिकाले अफिस अफ नार्कोटिक्स कन्ट्रोल बोर्डका महासचिव नियम तेम्स्रिसुखलाई उद्धृत गर्दै नियमानुसार उक्त गाडीको पनि खानतलासी गरिएको तर त्यतिबेला उक्त लागुऔषध फेला नपरेको जनाएको छ।

एम्फेटमीन र क्याफीन मिसाएर बनाइएको 'याबा' नामक लागुपदार्थका चक्कीहरू बम्परपछाडि बाकसहरूमा थिए।

गत वर्ष चियङ राई प्रान्तमा बरामद उक्त गाडीभित्र एक लाखवटा त्यस्ता चक्की भेटिएको थियो।

अधिकारीहरूका अनुसार अहिले फेला परेका चक्की सो मुद्दाको दसीका रूपमा रहनेछन्। तेम्स्रिसुखका अनुसार गाडी किन्ने व्यक्ति र मिस्त्रीलाई पुरस्कृत गरिनेछ।

उक्त लागुपदार्थ म्यान्मारबाट थाईल्यान्ड तस्करी हुन्छ। रातो वा गुलाफी रङ्गमा उपलब्ध हुने चक्कीहरू सस्तो मूल्यमा बेचिन्छ।

थाई अधिकारीहरूले स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न् २०१८ मा ५१ करोड ६० लाखवटा त्यस्ता चक्की जफत गरेका थिए।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरियाली पप: सङ्गीत, लागुपदार्थ र यौन अपराध


उक्त घटनापछि भारतीय सञ्चारमाध्यममा नेपालको सुरक्षा व्यवस्थाबारे निकै नकारात्मक टिप्पणीहरू भएका थिए।

"हुन त सो विमानलाई अपहरण गरेर पहिले भारतकै अमृतसर लगिएको थियो। त्यहाँ भारतले नियन्त्रण गर्न सकेन। तर समग्र सुरक्षा कमजोरीको दोष नेपालमाथि थोपरिएको थियो," भारतमा लामो समय काम गरेका पत्रकार युवराज घिमिरे भन्छन्।

"त्यस घटनापछि नेपालसँगको सम्बन्धमा भारतले सुरक्षा अवधारणालाई हावी गराएको पक्कै हो।"

त्यतिखेर भारतीय सेनाका अवकाशप्राप्त मेजर जनरल अशोक मेहता नेपालमै थिए।

अपहरणको घटनापछि विकसित घटनाक्रम सम्झिँदै उनी भन्छन्, "त्यो बेला त भारत सरकारले नेपालको विमानस्थलको सुरक्षालाई लिएर निकै आलोचना गरेको थियो। मेरो आफ्नै अनुभवमा पनि त्यो समयमा नेपालको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सुरक्षा एकदम कमजोर थियो। यहाँसम्म कि आगमन र प्रस्थानसमेत छुट्ट्याइएको थिएन।"

इस्लामवादी आतङ्कवादीहरूले काठमाण्डूबाट उडेको आईसी ८१४ जहाजलाई अपहरण गरेर अमृतसर, लाहोर, अनि दुबई हुँदै अफगानिस्तानको कान्दहारमा पुर्‍याएका थिए।

तत्कालीन भारतीय विदेशमन्त्री जसवन्त सिंह आफैँ कान्दहारले पुगेर अपहरणकारीहरूको मागबमोजिम भा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रतीय जेलमा रहेका तीन बन्दीलाई बुझाएर यात्रुहरूलाई मुक्त गराएका थिए।

सुरक्षाको कारण देखाउँदै भारतीय विमानसेवाहरूले विमान चढ्न लागेका यात्रुहरूको आफैँ थप सुरक्षाजाँच गर्ने गरेका छन्

त्यो घटनालाई भारतीय संस्थापनले नमिठो धक्काको रूपमा लिने गरेको छ।

त्यस बेला मुक्त गराइएकामध्ये एक मसूद अजहरले पछि जैश-ए-मोहम्मद नामक लडाकु समूह खोले।

उनीमाथि सन् २००१ को भारतीय संसद्‌मा भएको आक्रमण र सन् २०१९ मा कश्मीरको पुलवामामा भएको आक्रमणको आरोप लागेको छ।

तनावपूर्ण समय

भारत सरकारले तीन बन्दी बुझाएर अपहृत यात्रुहरूलाई मुक्त गरेको थियो

विमान अपहरणको समयमा दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा मदनकुमार भट्टराई उपप्रमुख थिए।

राजदूत भेषबहादुर थापा दिल्लीबाहिर गएकाले त्यति बेलाको तनावपूर्ण परिस्थिति उनैले सम्हाल्नुपरेको थियो।

"विमान अपहरण भएको झन्डै  १५ मिनेटमै मैले जानकारी पाएँ। राजदूत थापाको अनुपस्थितिमा मैले नै सबै सम्हाल्नुपरेको थियो।"

"एक सातापछि यात्रुहरू रिहा भएर दिल्ली आइपुगे। नेपाली यात्रुहरूलाई हामीले दूतावासमै राखेर परिवारसँग सम्पर्क गरायौँ अनि स्वदेश पठाइदियौँ," भट्टराई सम्झिन्छन्।

नेपालको कमजोर सुरक्षाका कारण विमान अपहरण भयो भनेर भारतमा व्यापक धारणा बनेको थियो।

राजाको जन्मोत्सव नै सारियो

त्यस विषम परिस्थितिको प्रभाव आधिकारिक तहमा पनि धेरथोर पर्ने नै भयो।

सन् १९९९ डिसेम्बर २४ तारिखमा अपहरण भएको विमान डिसेम्बर ३१ मा छाडियो। तर डिसेम्बर २९ मा राजा वीरेन्द्रको जन्मोत्सवको बेला पारेर दूतावासमा राष्ट्रिय दिवस मनाउने पूर्वनिर्धारित कार्यक्रय थियो।

भट्टराईका अनुसार अपहरण भएकै बेला कार्यक्रम गर्दा भारतीय पाहुनाहरूको उपस्थिति कम हुने आशङ्का एकातिर थियो भने त्यही बेला भारतका पूर्व राष्ट्रपति शङ्करदयाल शर्माको पनि निधन भएको थियो।

"त्यसैले हामीले राष्ट्रिय दिवसको समारोह नै पछाडि सारेर ज्यानुअरी ४ मा गर्नुपरेको थियो," भट्टराई भन्छन्।

समारोहमा उपराष्ट्रपति कृष्णकान्तलाई निमन्त्रणा पठाइएको थियो।

"अनेक किसिमका हल्लाहरू चलिरहेका थिए। सुरुमा त उपराष्ट्रपति हाम्रो समारोहमा नआउने जानकारी आएको थियो। पछि फेरि वहाँ आउनुभयो," भट्टराई सम्झिन्छन्।

"उपराष्ट्रपति कृष्णकान्तले नेपालबाट यस्तो होला भनेर हामीले अपेक्षा गरेका थिएनौँ, हामी दु:खी छौँ भन्नुभएको थियो। संयोगवश त्यतिखेरै आइपुगेका भारतकै भूतपूर्व विदेशसचिव त्रिलोकीनाथ कौलले भारतकै...


उक्त घटनाप्रति नेपालका प्रधानमन्त्री र परराष्ट्रमन्त्री तथा अन्य दक्षिण एशियाली देशका नेताहरूले गहिरो दु:ख प्रकट गरेका छन्।

नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ती विस्फोटनमा निर्दोष मानिसहरू मारिएको भन्दै दु:ख व्यक्त गरेका छन्।

उनले आइतवारको घटनालाई "मानवताविरोधी काम" भनेका छन्।

उनले ट्विटरमा भनेका छन्, "श्रीलङ्काका सम्माननीय प्रधानमन्त्री रनिल विक्रमसिङ्घे र क्रूरताको सिकार भएका शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति समवेदना व्यक्त गर्छु। घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्छु।"

'नेपालले आतङ्कवादलाई साथ दिँदैन"

परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले "श्रीलङ्कामा धेरै मानिसहरूको ज्यान जानेगरी भएको घटनाबाट आफूलाई गहिरो धक्का लागेको" बताएका छन्।

ट्विटरमार्फत् उनले श्रीलङ्कका सरकार र त्यहाँका जनताप्रति नेपाल सरकारको तर्फबाट समवेदना प्रकट गरेका छन्।

ज्ञवालीले भनेका छन्, "नेपाल जुनसुकै नाममा हुने आतङ्कवादलाई स्पष्टरूपमा निन्दा गर्छ।"

श्रीलङ्कामा गिर्जाघर र होटलहरूमा भएका शृङ्खलाबद्ध आक्रमणमा कम्तीमा  १६० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

इसाई धर्मावलम्बीहरूले इस्टर पर्व मनाइरहँदा ती वि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्फोटनहरू भएका हुन्।

प्रत्येक वर्ष एप्रिल महिनामा पूर्णिमापछि पहिलो आइतवारको दिन इस्टर पर्व मनाइन्छ।

'भयानक आतङ्ककारी हमला"

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पनि उक्त घटनाको निन्दा गरेका छन्।

ट्विटरमार्फत् उक्त घटनालाई उनले "भयङ्कर विस्फोट" भनेका छन्।

मोदीले भनेका छन्, "हाम्रो क्षेत्रमा त्यस्तो खालको बर्बरताको कुनै स्थान छैन।"

उनले श्रीलङ्काका जनतासँग ऐक्य जनाउन भारत साथमा उभिने उल्लेख गरेका छन्।

पाकिस्ताका प्रधानमन्त्री इमरान खानले पनि घटनाको निन्दा गरेका छन्।

खानले ट्वीट गर्दै त्यस घटनालाई "भयानक आतङ्ककारी हमला" भनेका छन्।

उनले ट्विटरमा लेखेका छन्, "यो दु:खद घडीमा पाकिस्तान पूर्ण रूपमा श्रीलङ्काको साथमा छ।"

उनले इसाई धर्मावलम्बीहरूको पर्व इस्टरमा भएको उक्त घटनाको निन्दा गर्दै "श्रीलङ्काली बन्धुहरूप्रति गहिरो समवेदना" व्यक्त गरेका छन्।

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेले उक्त घटनालाई "डरलाग्दो" भनेकी छिन्।

ट्विटरमार्फत् उक्त घटनाप्रति दु:ख र समवेदना प्रकट गर्दै उनले भनेकी छिन्, "कसैलाई पनि भयका साथ आफ्नो धार्मिक अस्था अभ्यास गर्नुपर्ने अवस्था आउन नदिने कुरा सुनिश्चित गर्नका लागि हामी सबै एकै ठाउँमा उभिनु पर्छ।"

उक्त घटनाको भारतका राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्द र विदेशमन्त्री सुस्मा स्वराजले पनि निन्दा गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले घटनाको निन्दा व्यक्त गर्दै सहयोगका लागि आफू तयार रहेको बताएका छन्।

इसाई धर्मगुरु पोप फ्रान्सिनसले सो घटनालाई "क्रूर हिंसा" भनेका छन्।

कसले गरायो विस्फोटन?

अहिलेसम्म ती आक्रमणहरूको जिम्मा कसैले लिएको छैन।

तर श्रीलङ्काका रक्षामन्त्री रुवान विजेवर्दनेले "आतङ्ककारी घटना" भन्दै दोषीहरू चिनिसकिएको बताएका छन्।

उनले घटनाबारे गुप्तचर निकाय, प्रहरी र सेनाले अनुसन्धान गरिरहेको भन्दै देशमा कुनै पनि अतिवादी समूहविरुद्ध कारबाही गर्ने घोषणा पनि गरेका छन्।

"हामी आवश्यक कारबाही गर्छौँ। उनीहरू जुनसुकै धार्मिक अतिवादमा लागेका भए पनि हामी छौड्दैनौँ।"

"यो घटनाका दोषीहरूलाई यथाशीघ्र समातिनेछ। उनीहरूलाई चिनिसकिएको छ।"

श्रीलङ्काको वर्तमान इतिहास

सन् २००९ मा गृहयुद्ध समाप्त भएपछि श्रीलङ्कामा केही छिटपुट हिंसाका घटनाहरू हुने गरेका थिए।

बौद्ध र मुस्लिम समुदायबीच हिंसा चर्किँदा गत वर्ष मार्चमा त्यहाँ राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा भएको थियो।

अल्पसङ्ख्यक तमिलहरूका लागि...


उक्त घटनामा संलग्न ठानिएका १४ जनालाई पूर्वी राज्य झारखण्डमा पक्राउ गरिएको छ।

प्रहरीका अनुसार गाउँलेहरूले बलात्कारको अभियोग लागेकालाई सजायस्वरूप ५० हजार रूपैयाँ तिर्न र १ सय पटक उठबस गर्न भनेका थिए।

तर आरोपितहरू निकै क्रुद्ध बने र ती किशोरीका बाबुआमालाई पिटे र उनलाई आगोमा राखे।

सहयोग

स्थानीय प्रहरी चौकीका अधिकारी अशोक रामले समाचार संस्था एएफपीलाई भने, "आरोपित दुई व्यक्तिले आमाबुवालाई पिटे र उनीहरूको घरमा गएर ती किशोरीलाई साथीहरूको सहयोगमा जलाए।"

ती किशोरीलाई उनका आमाबुवा विवाहमा गएका बेला घरबाट अपहरण गरिएको थियो।

स्थानीय प्रहरीले उनलाई दुईजना पुरूषले राजा केन्दुवा गाउँ नजिकैको जंगल क्षेत्रमा लगेर बलात्कार गरेको बताएका छन्।

बालिकाको बलात्कार-हत्याले व्यापक आक्रोश

बलात्कार र हत्याका ३ दोषीलाई मृत्युदण्ड

घटनाबारे खोज्दै जाँदा आमाबुवाले गाउँका अग्रजहरूलाई अपराध गरेको ठानिएकाहरूविरुद्ध अभियोग चलाउन भनेका थिए।

गाउँका अग्रजहरूको समूहले कानूनी हैसियत राख्दैन।

विवाद

यद्यपि, भारतको विकट क्षेत्रमा उनीहरूको प्रभाव महत्त्वपूर्ण हुन्छ र भारतको महँगो न्यायिक प्रक्रियामा जानुभन्दा विवा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

द मिलाउने एउटा माध्यम पनि हो।

उक्त राज्यको प्रहरीले बलात्कारपछि हत्या घटनामा आफूले अनुसन्धान गरिरहेका १८ व्यक्तिमध्ये १४ जनालाई पक्राउ गरिसकेको जनाएको छ।

बलात्कार गर्ने दुईमध्ये एकलाई अझै पक्राउ गर्न बाँकी रहेको बोकरोका प्रहरी निरीक्षक शम्भु ठाकुरले हिन्दुस्तान टाइम्सलाई बताएका छन्।

भारतमा बलात्कार किन घट्दैन?

भारतमा यौन हिंसासम्बन्धी अपराधहरूको शृङ्खलामध्ये यो पछिल्लो घटना हो।

सन् २०१६ मा मात्रै भारतमा ४० हजार बलात्कारका घटनाहरू प्रहरीसम्म पुगेका छन्।

यद्यपि बलत्कार र यौन हिंसाका विषय सामाजिक कलंकसँग जोडिएका कारण थुप्रै मुद्दाहरू रेकर्डमै नआएको ठानिएको छ।


उक्त घटनालाई "क्रूर कार्य"को सङ्ज्ञा दिँदै सोलले त्यसको निन्दा गरेको छ।

दक्षिण कोरियाको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार ती कर्मचारी दुई देशको जलसीमानजिकै गस्ती गर्ने एउटा डुङ्गाबाट बेपत्ता भएका थिए। उनको जलेको शव पछि उत्तर कोरियाको पानीमा भेटियो।

विभिन्न सुराकको विश्लेषणपछि उत्तरका सैनिकले उनलाई गोली हानेको अनि शरीरमा तेल खन्याएर आगो लगाइदिएको निष्कर्षमा सोल पुगेको छ।

यो आरोपबारे प्योङ्याङले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

उत्तर कोरियाले आफ्नो सीमामा कडाइ गरेको छ। देशमा कोरोनाभाइरस प्रवेश गर्न नदिने उद्देश्यले "गोली हानेर मार्ने" नीति लागु गरेको अनुमान गरिएको छ।

'भेटेपछि मृत्युदण्ड'

दक्षिणको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार ४७ वर्षीय ती अधिकारी माछा मार्ने मामिला हेर्ने विभागमा कार्यरत थिए। यन्प्युङ टापुनजिकै उत्तर कोरियाको सीमाभन्दा १० किलोमिटर टाढा डुङ्गामा गस्ती गरिरहेको बेला सोमवार उनी हराएका थिए।

जुत्ता छोडेर लाईफ ज्याकेट लगाएर उनले डुङ्गा छोडेको जस्तो देखिएको दक्षिणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उनले देश छोडेर भाग्न खोजेको अनुमान गरिएको छ।

उत्तर कोरियाको गस्ती टोलीले उनलाई आफ्नो जलसी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

माभित्र थकित अवस्थामा फेला पारेको सोलको भनाइ छ।

उत्तरमा वरिष्ठ अधिकारीले उनलाई मृत्युदण्डको आदेश सुनाउनुअघि उनीसँग सोधपुछ गरिएको थियो।

सैनिकहरूले ग्यास मास्क लगाएर उनको शव जलाइदिएको दक्षिणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरसविरुद्ध चालिएको उपायअन्तर्गत त्यसो गरिएको हुनसक्ने उनीहरूको अनुमान छ।

सोलस्थित बीबीसी संवाददाता लोरा बिकरका अनुसार आफ्नो देशमा कोरोनाभाइरस महामारी नफैलियोस् भनेर उत्तर कोरियाली अधिकारीहरूले सबै खालका उपाय अवलम्बन गरिरहेको हुनसक्छ।

त्यहाँ सरकारले सत्तारूढ दलको ७५ औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा अक्टोबर १० मा विशाल सैन्य परेडको तयारी गरिरहेका छन्।

कोरोनाभाइरस नआओस् भनेर प्योङ्याङले ज्यानुअरीमा चीनसँगको सीमा बन्द गरेको थियो। जुलाईमा सङ्कटकालीन अवस्थालाई अधिकतम तहमा पुर्‍याइएको सरकारी सञ्चारमाध्यमले बताएका थिए।

उत्तरका सैनिकहरूले दक्षिण कोरियाका गैरसैनिकलाई गोली हानी मारिदिएको यो दोस्रो घटना हो।

यसअघि सन् २००८ जुलाईमा एक दक्षिण कोरियाली पर्यटकको कुम्गाङ पर्वतमा गोली हानेर हत्या भएको थियो।


उक्त घटनाले भारतको न्यायिक प्रणालीमा निरन्तर ध्यान केन्द्रित गराएको थियो।

भारतको सरकारी तथ्याङ्कले सन् २०१७ मा त्यहाँ दैनिक ९० भन्दा बढी बलात्कारका घटना हुने देखाउँछ।

पछिल्ला वर्षहरूमा बलात्कारका घटनाबारे उजुरी गर्ने सङ्ख्यामा वृद्धि भएपनि थोरै मात्रै पीडितले दोषीले सजाय पाएको देख्न पाउँछन्।

बीबीसी रियालिटी चेकले सो घटनापछि भारतमा बलात्कारविरुद्धको न्याय प्रणालीमा के परिवर्तन भयो भनेर केलाएको छ:

सन् २०१२ को घटना: के भएको थियो?

सन् २०१२ को डिसेम्बर १२ मा राति नौ बजेपछि एकजना महिला र उनका केटा साथी बस चढेका थिए।

त्यो बसका चालक र अन्य पाँच पुरुषले ती महिलालाई सामूहिक बलात्कार गरे र उनका केटा साथीलाई नराम्ररी कुटपिट गरे।

नग्न र रक्ताम्य अवस्थामा उक्त जोडीलाई बाटोको छेउमा फालियो।

बाटो हिँडिरहेका केही मानिसले उनीहरूलाई देखेपछि अस्पताल पुर्‍याए र प्रहरीलाई खबर गरे।

महिलाको पन्ध्र दिनपछि मृत्यु भयो र उनका केटा साथी भने जिन्दगीभर डर दिने सम्झनासहित बाँच्न सफल भए।

उक्त घटनाको बर्बरताले भारतलाई स्तब्ध तुल्यायो र भारतीय प्रेसले ती महिलालाई 'निर्भया'को रुपमा चित्रण गर्‍यो।

उक्त घटनाका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दोषीहरूलाई मृत्युदण्ड सुनाइएको छ तर तर त्यो कहिले कार्यान्वयन हुन्छ भन्ने निश्चित छैन।

न्याय प्रणालीमा के भइरहेको छ?

सन् २०१२ मा भएको सामूहिक बलात्कार र त्यसपछि हत्याको घटनापछि भारतमा महिलामाथि हुने बलात्कार र यौन हिंसाका घटनाले धेरैको ध्यान खिचेको छ।

त्यसयता बलात्कारका घटना उजुरी गर्ने सङ्ख्या उल्लेख्य रुपमा वृद्धि भएको आधिकारिक तथ्याङ्कले देखाउँछ।

सन् २०१२ मा २५ हजार भन्दा कम रहेको सङ्ख्या सन् २०१६ सम्ममा आउँदा ३८ हजार भन्दा बढी भएको छ।

तथ्याङ्क उपलब्ध भएको अन्तिम वर्ष सन् २०१७ मा ३२,५५९ घटनाको उजुरी प्रहरीसम्म पुगेको थियो।

तर भारतका अदालतहरू यसरी बढिरहेको मुद्दा फर्छ्यौट गर्नका लागि सङ्घर्ष गरिरहेको देखिन्छ।

सन् २०१७ को अन्त्यसम्ममा अझै पनि १,२७,८०० मुद्दाहरू विचाराधीन थिए।

त्यस वर्ष जम्मा १८,३०० मुद्दामात्रै सकिएको थियो।

सन् २०१२ को अन्त्यमा १,१३,००० मुद्दाहरू विचाराधीन भएकोमा त्यस वर्ष भने तुलनात्मक रुपमा धेरै २०,६६० मुद्दाहरूमा फैसला भएका थिए।

दोषी ठहर हुने अवस्था कस्तो छ?

सन् २००२ देखि २०११ सम्ममा अदालत पुगेका मध्ये करिब २६ प्रतिशत मुद्दामा मात्रै दोषी ठहर भएका थिए।

सन् २०१२ पछि दोषी ठहर हुने दरमा सुधार आउन सुरु गरेको थियो। तर सन् २०१६ मा चाहिँ त्यो दर घटेर २५ प्रतिशत पुगेको थियो।

सन् २०१७ मा दोषी ठहर हुने दर ३२ प्रतिशत नाघेको थियो।

मुद्दा अदालतसम्म पुग्ने समयावधि, बेलाबेला पीडितमाथि पर्ने दबाब र साक्षीहरूका डरका कारण पनि दोषी ठहर हुने सुनिश्चित गर्न कठिन हुनसक्छ।

प्रतिवादी उच्च ओहदाको वा राजनीतिक सम्पर्क भएको व्यक्ति छ भने मुद्दा झन् जटिल बन्न जान्छ।

उदाहरणका लागि यौन हिंसाको आरोप लागेर सन् २०१८ मा दोषी ठहर भएका धार्मिक गुरु आशाराम बापुबारे बयान दिने कम्तीमा नौजना प्रत्यक्षदर्शीहरूमाथि हमला भएको थियो।

गत वर्ष सरकारले बलात्कारसम्बन्धी मुद्दाको चाङ कम गर्न थप एक हजारवटा द्रुत अदालतहरू गठन गरेको जनाएको थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा भारतको तुलना

बलात्कारका मुद्दामा अन्य विकासोन्मुख देशको भन्दा भारतको दोषी ठहर हुने दर धेरै रहेको देखिन्छ।

दक्षिण अफ्रिकामा सन् २०१७ मा गरिएको एउटा अध्ययनले अदालतमा मुद्दा पुगेका मध्ये जम्मा आठ प्रतिशतमात्रै दोषी ठहरिने खुलासा गरेको थियो।

महिला अधिकारसम्बन्धी एउटा समूहले सन् २०१८ मा गरेको एउटा अध्ययनका अनुसार दोषी ठहर हुने दर बाङ्ग्लादेशमा पनि एकदमै कम...


उक्त घरका मालिक र उनको परिवारले बाघलाई घरभित्र आउँदै गरेको देखेपछि घर छाडेर भागेका थिए।

वन्यजन्तु अधिकारीहरूले सार्वजनिक गरेको भिडिओमा टिनको छानोमा रहेको एउटा प्वालबाट बाघले बाहिर चियाइरहेको देखिन्छ।

उक्त बाघ बाढीले प्रभावित काजिरङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्जबाट भागेको थियो र सुख्खा क्षेत्र खोज्दै उक्त घरमा पुगेको थियो। काजीरङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्जमा हालैको बाढीमा परि ९२ वन्यजन्तुको ज्यान गएको छ।

बाघलाई दिनभरि आराम गर्न दिइयो

थकित बाघलाई दिनभरि घरमा सुत्न दिइएको थियो र साँझ परेपछि वन्यजन्तु संरक्षण अधिकारीहरूले उसलाई जङ्गलतर्फ धपाएका थिए।

जङ्गलतर्फ जाने सुरक्षित मार्ग बनाएर बाघलाई त्यता धपाइएको थियो।

कतिपय जनावर उक्त राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र रहेको राष्ट्रिय राजमार्ग पार गरेर नजिकैको पहाडतर्फ जान खोज्दा सडक दुर्घटना परेर पनि मरेका छन्।

भारत वन्यजन्तु कोषका अनुसार उक्त बाघलाई पनि सुरुमा बिहीवार बिहान सो राजमार्ग छेउमा देखिएको थियो।

सायद व्यस्त सडकले गर्दा अत्तालिएको बाघले सडकनजिकैको घरमा शरण लिन पुग्यो।

के भन्छन् संरक्षण अधिकारी?

सो बाघलाई उद्धार गर्ने टोलीका अगुवा रथिन बर्मनका अन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुसार स्थानीय समय बिहान साढे सात बजे बाघ घरभित्र पस्यो।

"त्यो बघिनी निकै थकित रहिछे र दिनभरि आराम गरि," उनले बीबीसीलाई बताए।

बाघ आएको देख्नासाथ घर मालिक मोतीलाल आफ्ना परिवार लिएर त्यहाँबाट भागेका थिए।

"सबभन्दा ठूलो कुरो के भने कसैले पनि बाघको निद्रालाई खल्बल्याएनन्। यस क्षेत्रमा वन्यजन्तुप्रति निकै सम्मान छ," बर्मनले भने।

कसरी धपाइयो बाघ?

पछि संरक्षण अधिकारीहरूलाई डाकेर बाघलाई सुरक्षित रूपमा धपाइएको थियो।

त्यसक्रममा बाघलाई जगाउन पटाका पड्काएको थियो।

अनि राजमार्गमा एक घण्टा सवारी आवागमन रोकाइएको थियो।

साँझ साढे ५ बजेतिर बाघ अन्तत: त्यहाँबाट उठेर जङ्गलतर्फ लाग्यो।

काजीरङ्गा निकुञ्जमा ११० बाघ रहेको ठानिन्छ। बाढीमा कुनै पनि बाघ मरेका छैनन्। तर सातवटा गैँडा तथा एक हात्ती मरेका विवरण आएका छन्।

यसपालिको बाढीले भारतको बिहार र आसाम राज्यमा एक सयभन्दा धेरै मानिसको ज्यान गएको छ भने लाखौँ विस्थापित भएका छन्।

बाढीले नेपाल र बाङ्ग्लादेशमा पनि विपद् निम्त्याएको छ।


उक्त चित्रकलाको नाम 'साल्भाटोर मुण्डी' (सेभिएर अफ द वर्ल्ड) हो।

कुनै पनि कलालाई दिइएको यो हालसम्मकै उच्च लिलामी मूल्य हो।

विक्रीको घोषणा हुँदा न्यूयोर्कस्थित क्रिष्टीको लिलामी कोठामा मानिसहरूले ताली बजाएका थिए र खुशी व्यक्त गरेका थिए।

लिलामी मूल्य

लियोनार्दो दा भिन्चीको मृत्यु सन् १५१९ मा भएको थियो र उनका २० भन्दा कम चित्रकला अस्तित्वमा छन्।

तीमध्ये साल्भाटोर मुण्डी नामक चित्रकला सन् १५०५ मा बनाइएको ठानिएको छ।

उक्त चित्रकलाका लागि अन्तिम मूल्य ४० करोड डलर तोकिएको थियो।

परिचय नखुलेका ग्राहक २० मिनेटसम्म चलेको लिलाम बढाबढमा टेलिफोनमार्फत् सहभागी भएका थिए।

चित्रकलामा क्राइस्टको एउटा हात उठेको र अर्को हातले सिसाको गोलाकार वस्तु समातेको देखिन्छ।

विक्री

सन् १९५८ मा उक्त चित्रकला लण्डनमा ६० डलरमा विक्री भएको थियो।

त्यसबेलासम्म सो चित्रकला लियोनार्दो स्वयंको नभइ उनका एकजना चेलाले बनाएको ठानिन्थ्यो।

बीबीसीका कला सम्वाददाता भिन्सेन्ट डाउड अझै पनि विश्वव्यापी रुपमा उक्त चित्रका चित्रकारका रुपमा लियोनार्दोलाई नस्वीकारिएको बताउँछन्।

चार वर्षअघि उक्त चित्रकलालाई एकजना रुसी नागर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िकले १२ करोड ७५ लाख डलरमा किनेका थिए।

तर त्यो लिलामी नभइ एउटा निजी विक्री थियो।


उक्त चुनावमा झन्डै ६ हजार पुरुष र एकहजार महिलाले उम्मेद्वारी दिएका थिए

त्यहाँको निर्वाचन आयोगले मक्का प्रान्तको नगर परिषदमा सल्मा विन्त हिजाब अल ओतेबी निर्वाचित भएको जनाएको छ।

देशका अन्य क्षेत्रहरुबाटसमेत महिला चुनिएको खबरहरु आएका छन्।

पछिल्लो उपलब्धिलाई साउदी महिलाहरुले हासिल गरेको एउटा अर्को प्रगतिका रुपमा हेरिएको छ।

अवसर

राज परिवार र प्रबुद्ध धार्मिक वर्गले देशलाई नियन्त्रण गर्ने साउदी अरेबीयामा चुनावको खासै राजनीतिक महत्व रहँदैन।

तर नगर परिषदको चुनावमा जीत हासिल गरेका प्रत्येक महिला सामू साउदी समाजमा महिलाहरुको भूमिका अझ देखिने गरि प्रस्तुत गर्ने अवसर छ।

पछिल्लो उपलब्धिलाई महिला अधिकारवादीहरुले थप परिवर्तनको पक्षमा आवाज उठाउने मौकाको रुपमा प्रयोग गर्ने देखिन्छ।

कैयौँ नाम चलेका महिलाहरु चुनावमा सहभागी भएका थिए।

तर विगतमा खासै नाम नसुनिएकी सल्मा विन्त हिजाब अल ओतेबीले देशको पहिलो जननिवार्चित महिला प्रतिनिधि हुने अवसर पाएकी छन्।

साउदी अरेबीयाको मात्र नभई सम्पूर्ण मुसलमानहरुको आस्थाको केन्द्र रहेको मक्का प्रान्तमा उनले सातजना पूरुषहरुलाई हराउँदै जीत हासिल गरेकी हुन्।

पहिलो प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टक महिलाहरुलाई मतदान गर्न र उम्वेदवार बन्ने अवसर दिइएको उक्त चुनावलाई पुरातनवादी साउदी अरेबियाको एउटा कोशेढुंगाका रुपमा हेरिएको छ।

अहिले पनि सार्वजनिक जीवनमा कयौँ बन्देज खेपिरहेका साउदी महिलाहरुलाई सवारी साधन चलाउनेसमेत अनुमति छैन।

उक्त चुनावमा झन्डै ६ हजार पुरुष र एक हजार महिलाले उम्मेदवारी दिएका थिए।

सहभागिता

शनिबारको चुनावका लागि १३ लाख ५० हजार पुरुष र १ लाख ३५ हजार महिला मतदाताका रुपमा दर्ता भएका थिए।

साउदी अरेबियामा कुनै पनि प्रकारका चुनाव विरलै हुने गर्छन् र शनिबारको चुनाव देशको इतिहासकै तेश्रो हो।

सन् १९६० देखि सन् २००५ सम्म ४० वर्ष त्यहाँ कुनै चुनाव भएन।

महिलालाई चूनावमा भाग लिन दिने निर्णय दिवंगत राजा अब्दुल्लाहले गरेका थिए र त्यसलाई उनको विरासतको महत्वपूर्ण अंग मान्ने गरिएको छ।

सुधारहरु घोषणा गर्ने क्रममा राजा अब्दुल्लाहले साउदी अरेबीयाका महिलाहरुले “सहि विचार र सुझाव राख्नसक्ने क्षमता व्यक्त गरेको” बताएका थिए।

गएको जेनवरीमा ज्यान गुमाउनु अघि उनले देशको प्रमुख सल्लाहकार परिषदमा ३० जना महिलालाई निर्वाचित गरेका थिए।

शनिबार २१ सय नगर परिषदका सिटमा चुनाव गराइएको थियो र थप १ हजार ५० सिटका प्रतिनिधिको मनोनयन राजाको स्विकृतिमा गरिनेछ।