रङ्गहरूको पर्व होलीमा समेत कोरोनाभाइरसको असर देखिएको छ। गृह मन्त्रालयले सकेसम्म ठूलो जमघट र भिडभाड नगर्न आग्रह गर्नुपर्‍यो।

शिक्षा मन्त्रालयले वार्षिक परीक्षाहरू बर्सेनि गरिँदै आएको समयभन्दा केही अगावै सञ्चालन गर्न विद्यालयहरूलाई निर्देशन दियो।

नेपालमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भइरहेकै अवस्थामा कोही व्यक्ति नभए पनि प्रकोपको त्रास आम मानिसमा देख्न सकिन्छ।

यसअघि बजारमा सहज रूपमा पाइने गरेका मास्क, स्यानिटाइजर र हात पुछने 'वाइप' पाउन मुस्किल हुन थालेको उपभोक्ताहरू बताउँछन्।

ती सामान कतै पाइहाले पनि व्यापारीहरूले अस्वाभाविक रूपमा चर्को मूल्य असुलिरहेको सर्वसाधारणको गुनासो छ।

गृह मन्त्रालय र वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागले त उपभोग्य सामानको मूल्यवृद्धि र कृत्रिम अभाव सिर्जना गरिएको पाएमा खबर गर्न सार्वजनिक अपील नै गरेका छन्।

मानिसले दिनहुँ गर्ने क्रियाकलापदेखि कतिपय सामाजिक तथा धार्मिक गतिविधिमा समेत असर पारेको कोरोनाभाइरसका कारण राष्ट्रिय मुद्दा बनेका केही विषय ओझेलमा परेका छन्।

कोरोनाभाइरसको छायामा परेका नेपालका पाँच ठूला विषयलाई हामीले यहाँ प्रस्तुत गरेका छौँ।

१.बाँस्क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोटा टेप काण्ड

स्विस कम्पनीका नेपालस्थित प्रतिनिधि भनिएका विजयप्रकाश मिश्रसँग भएको भनिएको संवादमा तत्कालीन सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाले प्रिन्टिङ प्रेस खरिद प्रक्रियामा घुस मागेको झन्डै साढे दुई मिनट लामो श्रव्य सामग्री तीन साताअघि हाम्राकुरा डट कमबाट सार्वजनिक भयो।

मिश्रले 'मन्त्री बाँस्कोटासँगको उक्त कुराकानी डेढ वर्षअघि नै भएको' बताउने गरेका छन्।

विवादास्पद अडिओ सार्वजनिक भएपछि सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले दिए राजीनामा

त्यो संवादलाई लिएर प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसका नेतासहित कतिपयले त्यसबारे छानबिन गर्नुपर्ने र बाँस्कोटाले राजीनामा दिनुपर्ने माग गरे।

त्यतिबेला सरकारका प्रवक्ता समेत रहेका बाँस्कोटाले आफ्नो बारेमा प्रश्न उठेको भन्दै नैतिकताका आधारमा मन्त्री पदबाट राजीनामा दिएको सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमार्फत् जानकारी गराए।

त्यसपछि त्यो टेपकाण्डबारे सरकारले अथवा सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले के गरिरहेको छ भन्नेबारे औपचारिक रूपमा केही भनिएको छैन।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चाहिँ हालै बाँस्कोटा दोषी नरहेको आशयको सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले त्यसलाई हेर्ने चर्चा भए पनि उसले के गरिरहेको छ भन्नेबारे बोलेको छैन।

२. यती होल्डिङ्गसलाई नेपाल ट्रष्टको सम्पत्ति "कौडीको भाउमा"

पूर्वराजा वीरेन्द्रको नाममा रहेको सम्पत्ति उनी र उनको परिवारका सबै सदस्यको दरबार हत्याकाण्डमा अवसानपछि सरकारले नेपाल ट्रष्ट नामक संस्था खडा गरेर व्यवस्थापन गर्ने व्यवस्था गर्‍यो।

समय बित्दै जाँदा नेपाल ट्रष्ट मातहत रहेका कतिपय सम्पत्ति यती होल्डिङ्ग्स नामको व्यापारिक कम्पनीले हात पारेपछि त्यो विवादमा परेको छ।

खासगरी गोकर्ण फरेष्ट रिजोर्टको लीज अवधि नसकिँदै लामो समयका लागि फेरि यती होल्डिङ्गसकै पोल्टामा पुगेपछि "अर्बौँको सम्पत्ति कौडीको भाउमा दिइयो" भनेर सञ्चारमाध्यम र संसद्‌मा त्यसबारे गम्भीर प्रश्न उठ्दै आएको थियो।

प्रधानमन्त्री ओली, उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेल लगायतले कानुन बमोजिम दिएको भनेर बचाउ गर्दै आएका छन्।

राजेश्वर ज्ञवाली र गगन थापाबीच

तर 'यती होल्डिङ्गसलाई दिनकै लागि' ओली सरकारले नियम कानुन परिवर्तन गराएको भन्ने सवालको जवाफ सरकारले दिन सकेको छैन।

कोरोनाभाइरसका कारण पूर्वराजाको तर नेपाल सरकार मातहत आएको अर्बौँको सम्पत्ति राजनीतिक...


रजत पदक विजेता टोलीका सदस्यहरु

पोखरामै सीमित भएको भए पनि सुरुमा प्याराग्लाइडिङले खेल नभई उडान व्यवसायको रूपमा परिचय बनाएको थियो।

ठिक २० वर्षपछि प्याराग्लाइडिङले जकार्ता एशियाली खेलकुदमा रजत पदकको इतिहास दोहोर्‍याउन सफल भयो।

पोखराको आकाशमा झन्डै दुई दशकको अनुभवबाट खारिएका खेलाडीहरूले इन्डोनेशियाको पहाडी पर्यटन क्षेत्र गुनुङ मास कुन्काकको आकाशमा त्यो इतिहास बनाएका हुन्।

थपिएको खेल

नेपालका लागि यो ऐतिहासिक पदक कप्तान विमल अधिकारी, विशाल थापा, विजय गौतम, सुशील गुरुङ र युकेश गुरुङले जितेका हुन्।

उनीहरूले पुरुष टिम क्रस्-कन्ट्री इभेन्ट्समा उक्त पदक जितेका हुन्।

जारी १८ औँ एसियाडमा २९ खेलमा सहभागी झन्डै २०० नेपाली खेलाडीहरू  सहभागी भएका छन्।

बुधवारको उपलब्धिका कारण नेपाली टोलीले पदकविहीन भएर घर फर्किनु परेन।

"यो एउटा इतिहासको प्रारम्भ हो, "टोलीका कप्तान विमल अधिकारीले बीबीसीसँग भने, "अब नेपालमा प्याराग्लाइडिङ अन्तर्राष्ट्रिय पदक दिलाउने साहसिक खेलको रूपमा स्थापित हुने विश्वास छ।"

एशियाली खेलकुदमै प्याराग्लाइडिङ समावेश गरिएको यो पहिलो पटक हो।

खासगरी आयोजकसँग आफ्नो छनोटमा खेल ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थप्न पाउने अधिकार हुन्छ। प्याराग्लाइडिङमा राम्रो मानिने इन्डोनेशियाले यो खेल थपेको हो।

इन्डोनेशियाले प्याराग्लाइडिङमा दुई स्वर्ण, एक रजत र एक काश्य जितेर आफ्नो निर्णयलाई सही पुष्टि गरेको छ।

आत्मविश्वास

यसअघि नेपाली खेलाडीहरूले कोलम्बियामा भएको विश्व च्याम्पियनशिप र केही ठूला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा राम्रो प्रदर्शन गरेर आत्मविश्वास बटुलेका थिए।

त्योभन्दा महत्त्वपूर्ण झन्डै १८ वर्ष पोखरामा नियमित भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको अनुभवले खेलाडीहरूको आत्मबल थप सुदृढ बनेको टोलीका प्रबन्धक शैलेन राउतको विश्लेषण छ।

उनी भन्छन्, "पदकको विश्वास एसियाडमा नाम लेखाउँदा नै थियो, परिणामको पर्खाए पुरा गर्‍यौँ।"

रजत पदक जित्दा खुसी भए पनि स्वर्ण हात पार्ने सुनौलो अवसर गुमेकोमा उनीहरू केही चुकचुकाएका छन्।

पाँच दिनसम्म चलेको प्रतिस्पर्धामा बुधवार खेल अन्त्य गर्दा नेपाल विजेता जापानभन्दा २७ अङ्कले मात्र पछि परेको थियो।

नेपाली टोलीका प्रबन्धक राउत भन्छन्, "पहिलो दिन यहाँको हावा र मौसमसँग घुलमिल हुन समय लाग्दा केही अङ्क पाउन सकेनौँ। नत्र यो खुसीलाई अझ उल्लासमय बनाउन सकिन्थ्यो।"

पाँच खेलाडीले हरेक दिन एक हजार अङ्कका लागि खेल्ने प्रतिस्पर्धामा नेपालले चौथो र पाँचौँ दिन उत्कृष्ट पुनरागमन गरेको थियो।

फाइनलमा जापानका दुई खेलाडीले प्रतिस्पर्धा पूरा गर्न नसक्नु तर नेपालका पाँच सदस्यहरूले उत्कृष्ट लय जारी राख्दै प्रतिकूल मौसममा आफ्नो लक्ष्य सफलतापूर्वक पूरा गरेपछि प्रतिस्पर्धा निकै साँघुरो विन्दुमा पुगेको थियो।

पाँच दिनको समग्र अङ्क जोडिँदा नेपालको ११,३६४ र जापानको ११,३९१ बनेको थियो।

लक्ष्य

महँगो आकाशे प्रतियोगिता, सबै देशमा नखेलिने र सर्वसाधारणको पहुँचमा नहुने हुँदा प्याराग्लाइडिङको प्रतिस्पर्धा र आयोजना दुबै चुनौतीपूर्ण मानिन्छन्।

तर नेपालमा व्यवसायको रूपमा रहेको साहसिक यो खेल विश्वभरि थुप्रै सौखिन खेलाडीहरूको सूचीमा परेकोले नेपालमा यसले स्वाभाविक मलजल पाइरहेको देखिन्छ।

अब नेपालमै हुने दक्षिण एशियाली खेलकुदमा पनि आयोजक राष्ट्रको हैसियतले यसलाई समावेश गरिसकिएको छ। अर्थात् प्याराग्लाइडिङ अर्को वर्ष काठमान्डूमा हुने प्रतिस्पर्धामा पनि पदक पाउने एउटा खेल मानिएको छ।

नेपाल प्याराग्लाइडिङ सङ्घका महासचिव पनि रहेका शैलेन राउत भन्छन्, "आगामी साग गेम्समा समावेश सबै आठ स्वर्ण पदक जित्ने हाम्रो लक्ष्य हुनेछ।"...


रनिल विक्रमसिङ्घले देशबाहिर रहेका आतङ्कवादी समूहहरूको सहयोगबिना आइतवारका हमला हुन नसक्ने ठम्याइ सरकारको रहेको बताएका छन्।

मङ्गलवार आईएसले ती आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको छ। तर त्यो समूहले कुनै प्रमाण दिएको छैन।

श्रीलङ्का सरकारले 'न्याश्नल तौहिद जमात' नामक स्थानीय इस्लामिक समूहले आइतवारका घटना गराएको बताएको छ।

तर विक्रमसिङ्घले ती आक्रमण स्थानीय प्रयासले मात्र सम्भव नहुने बताउँदै भने, "हामीले पहिला नदेखेको खालको तालिम दिइएको छ र त्यही किसिमको समन्वय गरिएको छ।"

उनले सुरक्षा निकायले पनि आक्रमणकारीको विदेशी साठगाँठका बारे अनुसन्धान अघि बढाइरहेको बताए। प्रहरीले आक्रमणमा संलग्न भएको आशङ्कामा ४० जना श्रीलङ्काली नागरिकलाई पक्राउ गरिसकेको छ।

श्रीलङ्कामा सन्दिग्ध आक्रमणकारी गिर्जाघर छिरेको भिडिओ

देशमा थप आक्रमण हुन नदिनका लागि सङ्कटकाल लगाइएको छ।

सुरक्षाप्रणाली फेर्ने राष्ट्रपतिको घोषणा

राष्ट्रपति मैत्रीपाल सिरिसेनाले टेलिभिजनमार्फत् राष्ट्रको नाममा सम्बोधन गर्दै  देशको सुरक्षा निकायको पूरै पुनर्संरचना गरिने बताएका छन्।

टेलिभिजनमार्फत् बोल्दै उनले २४ घन्टाभित्र देशका सुरक्षा र प्रतिरक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्षा फौजका प्रमुखहरूको फेरबदल हुने जानकारी दिए।

उनले सुरक्षा खतराबारेका आफूलाई कुनै जानकारी नदिइएको बताए।

विस्फोटनका घटनाबारेका पूर्वसूचनाहरू छलफलमा ल्याउन नसकेकाहरू माथि कारबाही गरिने बताए।

उनको यो भनाइसँगै त्यहाँ २४ घण्टाभित्र केही उच्च सुरक्षा अधिकारीहरूलाई सरकारले परिवर्तन गर्नसक्ने ठानिएको छ।

नयाँ सुरक्षा व्यवस्था

श्रीलङ्कामा गृहयुद्धताका अपनाइएका कतिपय सुरक्षा मापदण्डलाई सरकारले फेरि अपनाउन चाहेको र जिल्लास्तरीय सुरक्षा समितिहरू बनाउन लागेको भन्ने समाचार आएको छ।

सन् २००९ मा गृहयुद्ध समाप्त भएपछि श्रीलङ्कामा केही छिटपुट हिंसाका घटनाहरू हुने गरेका थिए।

अल्पसङ्ख्यक तमिलहरूका लागि छुट्टै राज्य माग गर्दै २६ वर्ष युद्ध गरेको तमिल टाइगर्सलाई सरकारी फौजले हराएपछि त्यहाँको गृहयुद्ध सकिएको थियो।

उक्त गृहयुद्धमा ७० हजार देखि ८० हजार मानिसहरू मारिएको ठानिन्छ।

त्यो गृहयुद्धको अन्यपछि त्यहाँको बहुसङ्ख्यक बौद्ध सिन्हला समुदायका मानिसहरूले मस्जिदहरू र मुस्लिमहरूको स्वामित्व रहेका सम्पत्तिमा आक्रमण गर्ने गरेका खबरहरू आउने गरेका थिए।

बौद्ध र मुस्लिम समुदाबीच हिंसा चर्किँदा गत वर्ष मार्चमा पनि त्यहाँ राष्ट्रिय सङ्कटकाल घोषणा भएको थियो।


रसुवादेखि उत्तरतर्फ पर्ने चीनको केरुङमा रेस्टुराँ र डान्सबारमा काम लगाइने गरेका नेपाली किशोरीहरू श्रम र यौन शोषणमा पर्ने गरेको पाइएको माइती नेपालका पदाधिकारीले बताएका छन्।

रसुवाका स्थानीय बासिन्दाले स्थायी बसोबासको प्रमाण देखाएर केरुङ जान पाउँछन्। तर अन्य जिल्लाका किशोरीहरूलाई नक्कली प्रमाण बनाएर तिब्बततर्फ लग्ने गरिएको बताइएको छ।

केही समयदेखि रसुवागढी नाका चीन र नेपालबीच आवतजावत र सामान आयात-निर्यातका लागि एकमात्र नाकाका रूपमा सञ्चालनमा छ।

सीमा कटाउने गर्ने तरिका कस्तो?

अन्य जिल्लाका नेपालीलाई रसुवागढी नाका हुँदै चीन जान प्रवेशाज्ञा नै चाहिन्छ। तर रसुवाका बासिन्दाहरूले चीनको केरुङसम्म जाने विशेष सुविधा पाएका छन्।

त्यसको फाइदा उठाउँदै नेपाली किशोरीहरूलाई राम्रो आय हुने कामको प्रलोभनमा पारेर केरुङ लैजाने क्रम बढ्दै गएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय रसुवाका प्रहरी प्रमुख सन्तोष तामाङले भने, "केही गिरोहलाई समातेर हामीले मानव बेचबिखनको मुद्दा पनि चलाएका छौँ। शोषण हुन सक्ने देखेर हामीले केही किशोरीलाई फर्कायौँ र केहीलाई रोक्यौँ।"

बीस वर्ष नपुगेका युवतीलाई रसुवागढी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नाकामै रोक्ने, जानेहरूको कागजपत्र अध्ययन गर्ने, परिवारसँग कुरा गर्ने र जोखिममा पर्नसक्ने देखिए उनीहरूलाई फर्काउने गरिएको छ।

उद्धार

पछिल्लो पाँच महिनामा एक सय जनाभन्दा बढी किशोरीलाई फर्काइएको छ।

अझै पनि केरुङमा विभिन्न डान्सबार र रेस्टुराँमा पाँच सय नेपाली किशोरी रहेको अनुमान मानव बेचविखनविरुद्ध काम गर्दै आएको संस्था माइती नेपालले जनाएको छ।

त्यो संस्थाका अच्युतकुमार नेपालले भने, "त्यहाँ काम लगाइदिन्छु भनेर लैजाने अनि बन्धक‍जस्तो बनाएर श्रम शोषण र  यौन शोषण गर्ने गराएको पाइयो। भारतमा जस्तो चीनमा वस्तुगत अनुगमन गरेर प्रतिवेदन बनाउन गाह्रो छ।"

नेपाल र चीन बीचको अन्तर्राष्ट्रिय नाकाका रूपमा रहेको केरुङ बजार विस्तारका क्रममा रहेको र तातोपानी नाका पनि खोल्ने तयारी भइरहेकाले चीन जाने नाकामा अझै कडाइ र सीमाका जिल्लामा जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उपनिर्देशक नेपालको भनाइ छ।


रहफको अवस्थाका कारण साउदी अरबमा महिला अधिकारको स्थिति विषयमा बहस चर्किँदै गर्दा क्यानडा पुगेकी अर्की युवतीले आफ्नो कथा बीबीसी विश्व सेवासँग भनेकी छन्।

चौबीस वर्षीया साल्वा आफ्नी १९ वर्षीया बहिनीसँग आठ महिनाअघि भागेकी थिइन्। उनीहरू क्यानडाको मोन्ट्रियल नगरमा बस्छन्।

उनको कथा उनकै शब्दमा

भाग्ने तयारी कसरी भयो?

हामी करिब छ वर्षअघि देखि नै भाग्ने तयारीमा थियौँ। तर हामीसँग राहदानी वा राष्ट्रिय परिचयपत्र थिएन। मलाई ती कागजात बनाउन बुवाआमाको अनुमति चाहिन्थ्यो। (साउदी महिलाहरूलाई धेरै काम गर्न आफ्ना पुरुष आफन्तको अनुमति चाहिन्छ।)

म विश्वविद्यालयमा पढ्दा मेरा अभिभावकले राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाइदिएका थिए। त्यसैकारण म केही भाग्यमानी भएँ। दुई वर्षअघि अङ्ग्रेजीको परीक्षाको लागि भनेर मेरो राहदानी पनि बनाइएको थियो। तर मेरो परिवारले त्यो खोसिदियो। पछि मैले फेरि त्यो हात पार्न सफल भएँ।

मैलै मेरो दाजुको घर छिर्ने साँचो चोरेर बजारमा गएर अर्को नक्कली साँचो बनाएँ। म घरबाहिर निस्कन उनीहरूको अनुमति थिएन। तर म उनीहरू सुतेको बेला भागेँ। त्यो निकै जोखिमपूर्ण काम थियो किनभने म समातिएकी भए उनीहरूले मलाई क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुटपिट गर्ने थिए।

मैले नक्कली साँचो बनाएपछि मेरो र बहिनीको राहदानी अनि बुवा सुतेको बेला उहाँको फोन लिन सफल भएँ। त्यसपछि मैले गृह मन्त्रालयको वेब्साइटमा गएर उहाँको नम्बरलाई मेरो नम्बरमा बदल्न सफल भएँ। त्यसपछि मैलै उहाँको एकाउन्टमा लग इन गरेर हामीलाई देश छोड्ने अनुमति पनि लिन सफल भएँ।

देश छोड्ने यात्रा कसरी सुरु भयो?

सबै जना सुतेको बेला हामी रातिको समयमा घर छोड्न सफल भयौँ। त्यो एकदमै तनावपूर्ण क्षण थियो। हामीले कार चलाउन नसक्ने भएकोले एउटा ट्याक्सी बोलायौँ। भाग्यवश साउदी अरेबियाका सबैजसो ट्याक्सी चालक विदेशी हुने हुनाले हामीले एक्लै यात्रा गरेकोमा कसैले शङ्का गरेनन्।

त्यसपछि हामी रियादको राजा खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा गयौँ। हामीले के गर्दैछौँ भनेर यदि कसैले थाहा पाएको भए सम्भवत: हामी मारिने थियौँ। म विश्वविद्यालयमा पढ्दै गर्दाको पछिल्लो वर्ष म अस्पतालमा काम गर्दथेँ। त्यतिबेला मैले केही रकम जोगाएकी थिएँ। मैले बेरोजगारी भत्ता बापतको रकम पनि जोगाएकी थिएँ। त्यो मलाई विमानको टिकट र जर्मनीको ट्रान्जिट भिसा लिन पर्याप्त भयो।

त्यसपछि म बहिनीसित जर्मनी जाने विमान चढ्न सफल भएँ। म पहिलो पटक विमान चढेकी थिएँ। मलाई साह्रै रमाइलो लाग्यो। म खुसी भएँ तर डराएँ पनि।

हामी घरमा नभएको थाहा पाएपछि बुवाले प्रहरीलाई फोन गर्नु भएछ। त्यो त्यतिबेला निकै ढिलो भइसकेको थियो। प्रहरीले बुवालाई फोन गर्न लाग्दा फोन मकहाँ आइपुग्यो किनभने मैलै सरकारी बेव्साइटमा बुवाको नम्बर नै बदलिदिएको थिएँ। जब म विमानबाट ओर्लिएँ प्रहरीले बुवालाई पठाएको सन्देश मेरो फोनमा आयो।

विदेश आगमन कस्तो भयो?

साउदी अरेबियाको जीवन, के जीवन? म विश्वविद्यालय जान्थेँ अनि घर जान्थेँ। दिनभरि केही काम हुँदैनथ्यो।

पुरुषहरूले मलाई चोट पुर्‍याउँदथे र भन्ने गर्दथे कि पुरुषहरू महिलाभन्दा ठूला हुन्। मलाई रमादान पर्वको बेला पनि प्रार्थन गर्न र केही नखाई व्रत बस्न बाध्य तुल्याउँथे।

जब म जर्मनी पुगेँ त्यसपछि म मलाई शरण लिन आवश्यक कानुनी सहयताको लागि एक कानुनी सहायता केन्द्र पुगेँ। मैले केही फारम भरेँ र त्यसपछि उनीहरूलाई मैले मेरो कथा सुनाएँ।

मैले क्यानडा नै रोजेँ। किनभने क्यानडामा मानव अधिकारलाई सम्मान गरिन्छ। मैले सिरियाली शरणार्थीहरू क्यानडा आएको र यहाँ शरण पाएको बारेका समाचारहरू पढेकी थिएँ। त्यसैले मैले सोचेँ क्यानडा नै म जानु पर्ने देश हो।

मलाई शरण दिन...


राजकुमार खालिद बिन तलालका आफन्तले उनको स्वागत गरिरहेका तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा राखेका छन्।

ती तस्बिरहरू हप्ताको अन्त्यतिर लिइएको ठानिएको छ।

करिब एक वर्षअघि नियन्त्रणमा लिइएका राजकुमार खालिद साउदी राजा सलमानका भतिजा हुन्।

शक्तिशाली

खालिदका दाजु राजकुमार अलवालीद बिन तलालसहित दर्जनौँ राजकुमार तथा अरू शक्तिशाली व्यक्तिलाई भ्रष्टाचारविरुद्धको कारबाहीका क्रममा गत वर्ष पक्राउ गरिएको थियो।

पत्रकार जमाल खशोग्जीको हत्या प्रकरणलाई लिएर साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानले व्यापक दबाब झेलिरहेका बेला यो समाचार प्रकाशमा आएको हो।

विश्लेषकहरूका अनुसार साउदी अधिकारीहरूले राजपरिवारभित्र बाट नै समर्थन बढाएर अहिलेको सङ्कट निवारण गर्न चाहेको देखिन्छ।

साउदी अरेबियाको यो ‘सुनौलो’ जेल

राजकुमार खालिदकी भतिजी राजकुमारी रीम बिन्त अलवालीदले सामाजिक सञ्जालमा अरू सदस्यहरूसँग उनको तस्बिर राख्दै लेखेकी छन्, "तपाईँको सुरक्षाका लागि ईश्वरलाई धन्यवाद छ।"

आफन्तहरूले राखेका अरू तस्बिरहमा रिहा भएका राजकुमारले कैयौँ वर्षदेखि कोमामा रहेका आफ्ना छोरालाई चुम्बन गर्दै गरेको देखिन्छ।

उद्देश्य

साउदी सरकारले राजकुमार ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

खालिदलाई पक्राउ र रिहा गर्नुबारे कुनै औपचारिक जानकारी दिएको छैन।

तर वाल स्ट्रीट जर्नलका अनुसार गत वर्ष दुई सयभन्दा बढी राजकुमार, मन्त्री तथा व्यापारीलाई भ्रष्टाचारको आरोपमा पक्राउ गरिएकोमा राजकुमार खालिदले त्यसको आलोचना गरेका कारण उनलाई ११ महिना नियन्त्रणमा राखियो।

ती सबै जनालाई राजधानी रियादस्थित पाँचतारे होटल रिट्ज-कार्लटनलगायत र अन्य होटलमा राखिएको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार युवराज मोहम्मद बिन सलमानले आफूमा शक्ति एकीकृत गर्ने प्रयासस्वरूप भ्रष्टाचारविरुद्धको कारबाही थालेका थिए।

भ्रष्टाचारविरुद्ध कारबाही थालेलगत्तै साउदी महान्यायाधिवक्ताले लामो अन्तरालमा १०० अर्ब डलरभन्दा बढी रकम बराबरको सङ्गठित भ्रष्टाचार भएको बताएका थिए।


राजकुमार हिसाहितो

ती धारिला हतियार राजकुमार हिसाहितो बस्ने डेस्कको छेउमा शुक्रवार फेला परेका हुन्।

सम्राट आकिहितोले गद्दीत्याग गर्ने घोषणा गरिसकेकाले राजकुमार हिसाहितो अब जापानी राजगद्दीको उत्तराधिकारीको दोस्रो क्रममा हुनेछन्।

विद्यालय परिसरमा अवैध रूपमा छिरेका एक व्यक्तिबारे पत्ता लगाउन प्रहरीले सीसीटीभीका दृश्य हेरेर अनुसन्धान गरिरहेको छ।

प्रहरीका अनुसार हेल्मेट र नीलो लुगा लगाएर निर्माण मजदुरजस्तो देखिने एक व्यक्ति ओचानोमिजु विश्वविद्यालयको परिसरमा रहेको विद्यालय भवनमा प्रवेश गरेको सीसीटीभीमा देखिएको छ।

ती चक्कुहरू कक्षामा राखिँदा राजकुमार र उनका सहपाठीहरू विद्यालयको अर्को भागमा थिए।

राजकुमारलाई प्राय: प्रहरीहरूले सुरक्षा दिन्छन्। तर विद्यालय कक्षामा प्रहरी नजाने गरेको राजदरबारसँग सम्बन्धित विषय हेर्ने निकायले क्योदो न्यूजलाई बताएको छ।

अनुसन्धान गरिरहेको स्रोतले क्योदोलाई बताएअनुसार सबै कक्षामा डेस्कसँगै विद्यार्थीको नाम पनि टाँसिने गरेकाले राजकुमार बस्ने स्थान चिनिएको हुनुपर्छ।

उनीहरूका अनुसार ती चक्कुको धारमा गुलाबी रङ्ग लगाइएको थियो।

गद्दीत्याग र उत्तराधिकारी

तीस वर्ष र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाजगद्दीमा बसेका ८५ वर्षीय  सम्राट आकिहितोले मङ्गलवार पदत्याग गर्दैछन्।

यही बेला यो घटना भएको छ।

स्वास्थ्यका कारण देखाउँदै सम्राटले स्वेच्छाले राजगद्दी छोड्न लागेका हुन्।

सन् १८१७ पछि पहिलो पटक जापानका सम्राटले त्यसो गर्न लागेका हुन्।

युवराज नारुहितो र युवराज्ञी मासुको। मे १ मा नारुहितो सम्राट बन्नेछन्

युवराज नारुहितोले बुधवार विधिवत् राजगद्दी सम्हाल्ने छन्।

नारुहितो सम्राट भएपछि फुमिहितो युवराजका रूपमा राजगद्दीको उत्तराधिकारी हुनेछन्।

त्यसपछिको क्रममा फुमिहितोका छोरा हिसाहितो हुनेछन्।

राजकुमार हिसाहितो बुवा राजकुमार फुमिहितो र आमा राजकुमारी किकोसँग

जापानमा सम्राटसँग राजनीतिक अधिकार हुँदैन। तर उनलाई राष्ट्रिय प्रतीक मानिन्छ।

देशमा राजपरिवारलाई सर्वसाधारणले मन पराउँछन्। राजपरिवारका सदस्यलाई प्राय: त्यस्तो कुनै सुरक्षा खतरा हुँदैन।


राजकुमार ह्यारी अफगानिस्तानमा हेलिकोप्टर सहचालक र बन्दुकधारीको भूमिकामा थिए

३१ वर्षे ह्यारी ब्रिटिश राजसंस्थाको पाँचौ स्थानमा छन्।

दश वर्षसम्म ब्रिटिश सेनामा काम गर्दा उनलाई क्याप्टेन वेल्स भनेर चिनिन्थ्यो।

त्यसबेला उनी दुइपटक अफगानिस्तानमा तैनाथ ब्रिटिश गतिविधिमा संलग्न भए।

सैन्य अनुभव

अफगानिस्तानमा सन् २०१२-१३ मा हेलिकोप्टरको सहचालक र बन्दुकधारीका रुपमा उनी सहभागी थिए।

सैन्य जीवनबाट अवकाश लिने बेला उनले सैन्य अनुभव जीवनभर आफुसँग रहने बताएका थिए।

स्वयंसेवी भूमिकामा रहने योजनामा रहेका ह्यारीले हेल्प फर हिरोज र एबीएफ द सोल्र्जर्स च्यारीटीको सार्वजनिक रुपमै समर्थन गरेका थिए।

आफ्नी आमा राजकुमारी डायनाको कामलाई पछ्याउँदै उनले अफ्रिकाको यात्रा गरेर एचआइभी र एड्सबाट प्रभावित बालबच्चाका लागि सहयोग गर्न सेन्टिबेल नामको परोपकारी संस्था स्थापना गर्न सहयोग गरेका थिए।

प्रचार

धेरैले नरुचाउने कामका लागि पनि उनी प्रचारमा आएका थिए।

धेरै वर्ष पहिले राजकुमार ह्यारीले गाँजा तानेको दुखद खबर आएको थियो।

सन् २००२ मा सेन्ट जेम्स प्यालेसले सत्र वर्षे राजकुमारले केही मौकाहरुमा लागु औषध परीक्षण गरे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को पुष्टि गरेको थियो तर त्यो 'नियमित' थिएन।

सन् २००५ मा अनौठो पोशाक लगाएर मनाइएको जन्मदिनको भोजमा ह्यारीले नाजीहरुको पोशाक लगाएको सार्वजनिक भएपछि ठूलो आक्रोश व्यक्त भएको थियो।

क्लेरेन्स हाउसले पछि विज्ञप्ती जारी गर्दै राजकुमार ह्यारीले माफी चाहेको बताएको थियो।

त्यस्तै सन् २००९ मा ह्यारीले उनको सैन्य टुकडीको एशियाली मूलका सदस्यलाई प्रयोग गरेको शब्दहरुको भिडि‌यो फुटेज सार्वजनिक भएपछि त्यहाँ प्रयोग गरिएको अपमानजनक शब्दहरुप्रति क्षमा माग्नु परेको थियो।

ओलम्पिक दूत ह्यारी सन् २०१२ मा लण्डनमा भएको ओलम्पिक खेलमा निरन्तर उपस्थित भएका थिए।

अस्वीकार

सन् २००७ मा सैन्य प्रमुखहरुले तत्कालीन फौजी राजकुमारलाई खतराका कारण इराक लडाईमा पठाउन अस्वीकार गरेका थिए।

त्यसपछि उनले सन २००८ मा अफगानिस्तानमा दश हप्ता विताएका थिए।

तर उनको बाहिर प्रचारमा नल्याइएको तैनाथीको खबर समाचारमा आएपछि उनलाई फर्काउनु परेको थयो।

सैन्य क्षेत्र छोडेपनि ह्यारीले स्वयंसेवकका रुपमा रक्षा मन्त्रालयको घाइते र विरामी सैनिक र महिलाहरुलाई सहयोग गर्ने रिकभरी केपेबीलीटी प्रोग्राममा स्वयंसेवकका रुपमा काम गर्नेछन्।

१५ सेप्टेम्बर १९८४ मा प्याडिङटनस्थित सेन्ट मेरिज अस्पतालमा जन्मिएका उनको पुरा नाम हेनरी चार्ल्स एलबर्ट डेभिड राखिएको थियो तर उनलाई सबैले ह्यारी भनेर चिन्छन्।

उनी आफ्ना दाजु जस्तै इटन कलेजमा भर्ना भएका थिए।

आमाको संझना

सन् १९९८ मा इटन भर्ना भएका उनले कला र भूगोल र इतिहास पढेका थिए।

सेनामा प्रवेश गर्नु अघि उनले एक वर्ष छुट्टि लिएर अष्ट्रेलियाको भेडी गोठमा काम गरेका थिए भने लेसोथोमा उनले सहयोग गरेका टुहुराहरुसँग समय विताएका थिए।

राजकुमारी डायनाको सन् १९९७ मा मृत्यु भएपछि शवयात्रामा रहेका बाह्र वर्षे ह्यारीको मुहार संसारभरका मानिसहरु विर्सन सक्दैनन्।

उनी आफ्नी आमाको शव बोकेको सवारीको पछाडि पछाडि आफ्ना दाजु, बाबु, हजुर बुवा र काकासँगै हिँडेर वेष्टमिन्स्टर एयाबे पुगेका थिए।

एप्रिल २०११ मा दाजु विलियमको विहे हुँदा उनी इशाइ परम्परा अनुसार बेष्ट म्यान थिए र दाजुको विहेमा आफ्नी आमा नहुँदा धेरै दुख लागेको बताएका थिए।


राजकुमार ह्यारी र उनकी पत्नी मेगनले अब यूके र उत्तर अमेरिकामा बराबर समय व्यतीत गर्ने र 'आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर' बन्ने लक्ष्य राखेको बताएका छन्।

राजकुमार ह्यारी र मेगानको सम्बन्धका छानिएका तस्बिरहरू:

सन् २०१६ मा केन्सिङ्टन प्यालेसले ह्यारी र अमेरिकी अभिनेत्री मेगन मार्कल केही महिनादेखि प्रेम सम्बन्धमा रहेको वक्तव्य निकाल्यो। सन् २०१७ मा उनीहरूलाई टोरन्टोमा पहिलो पटक सँगै देखिएको थियो।

त्यसपछि ज्यानुअरीमा क्यानडा हाउसमा उनीहरूको तस्बिर खिचिएको थियो।

उनीहरूले त्यसको केही समयपछि उनीहरूले विवाह गर्न निर्णय गरेका थिए।

ह्यारी दम्पती सन् २०१८ को फेब्रुअरीमा ड्यूक र डचिस अफ केम्ब्रिजसँगै देखिएका थिए। रोयल फाउन्डेशनमा मेगन आबद्ध भएपछि ह्यारीले चार जना सँगै भएको बताएका थिए।

सन् २०१८ को मे १९ मा उनीहरूको विवाह भएको थियो।

केही समयपछि मेगन गर्भवती भइन्। ह्यारी र मेगन अस्ट्रेलिया, न्यूजील्यान्ड, फिजी र टोङ्गाको भ्रमणमा निस्किएका थिए।

सन् २०१९ को मे ६ मा मेगनले छोरालाई जन्म दिइन्।

सन् २०१९ को जुनमा उनीहरूले ड्यूक र डचिस अफ केम्ब्रिजको फाउन्डेशनसँग छुट्टिएको र आफ्नो छुट्टै परोपकारी संस्था सु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रु गर्ने घोषणा गरेका थिए।

क्रिस्मसको बेलामा बिदा लिएर छोरा आर्चीसहित ह्यारी र मेगन क्यान्डा गएका थिए।

सबै तस्बिरको सर्वाधिकार माथि उल्लेख गरिएअनुसार सुरक्षित।


राजकुमार ह्यारी र मेगन मर्केल

राजकुमार ह्यारीले आफूहरू दुवैजना एकदमै खुसी भएको भन्दै मेगन गर्भवती हुँदा सर्वसाधारणले देखाएको समर्थनका लागि धन्यवाद दिएका छन्।

उनले मेगन मार्कल र बच्चा राम्रो स्वस्थ्य अवस्थामा भएको बताएका छन्।

उनले नवजात शिशुको नामबारे अझै पनि सोचिरहेको बताएका छन्।

कौतुहल

स्थानीय समय अनुसार बच्चाको जन्म ५ बजेर २६ मिनेटमा सोमवार भएको हो।

बकिङ्घम राजदरबारका अनुसार बच्चाको तौल ३ दशमलव २ किलोग्राम रहेको छ भने बच्चा जन्मँदा ड्यूक अफ ससेक्स उपस्थित थिए।

अहिले जन्मिएका शाही शिशु महारानीका आठौँ पनाति हुन्।

आफ्नो छोराको जन्मपछि बोल्दै राजकुमार ह्यारीले आफूले सम्भवत: कल्पनै नगरेको सुखद अनुभूति भएको बताएका छन्।

ह्यारी र मार्कल विधिवत् विवाह बन्धनमा

'हामी निकै चाँडै एकअर्काको प्रेममा पर्‍यौँ'

को फेरिएला: शाही परिवार कि मेगन?

अहिले जन्मिएका यी बालक कहिले जन्मिने भन्नेमै धेरैलाई कौतुहलता थियो।

मेगनले अलि बढी खुलासा गर्दै बच्चा एप्रिलको अन्त्य वा मे महिनाको सुरुमा जन्मिने बताएकी थिइन्।

जन्मनुअघि छोरा हो कि छोरी भन्नेबारे निकै अड्कलबाजीहरू भएका थिए।

ह्यारी र मेगनको जोडी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले यसबारे पत्ता लगाएका थिए कि थिएनन् स्पष्ट थिएन, तर उनीहरूले यदि लगाएकै भए पनि आममानिसको जानकारीमा चाहिँ आएको थिएन।

मेर्सिसाइडमा गत ज्यानुअरीमा भएको शाही भ्रमणका बेला आफ्ना शुभचिन्तकमाझ मेगनले बच्चा छोरा हो कि छोरी भन्ने आफूहरूलाई पनि थाहा नभएको बताएकी थिइन्।

तर बाजी थाप्ने प्रशंसकहरूले चाहिँ आफूसँग जवाफ भएको र त्यो छोरी नै हो भन्ने थियो।


राजकुमार ह्यारी, ड्यूक अफ केम्ब्रिज राजकुमार विलियम र प्रिन्स अफ वेल्स राजकुमार चार्ल्स उक्त छलफलमा सहभागी हुनेछन्। राजकुमार ह्यारीकी पत्नी मेगनले फोनमार्फत् क्यानडाबाट छलफलमा भाग लिने अपेक्षा गरिएको छ।

गत हप्ता ह्यारी र मेगन दम्पतीले एउटा विज्ञप्ति जारी गरेपछि उनी क्यानडा गएकी थिइन्।

बीबीसीका शाही संवाददाता जोनी डाइमन्डले सोमवारको बैठकलाई "भविष्यको शाही इतिहास" भनेका छन्।

छलफलबाट ह्यारी र मेगन दम्पतीको राजपरिवारसँग कस्तो सम्बन्ध बाँकी हुन्छ त्यो छलफलबाट निर्धारण हुने अपेक्षा गरिएको छ। महारानीले उक्त विषयको समाधान निकाल्नुपर्ने इच्छा व्यक्ति गरेकी थिइन्।

तर बीबीसी संवाददाताका अनुसार कुनै सहमतिमा पुग्न केही समय लाग्न सक्छ।

ह्यारी र मेगनले कति कोष प्राप्त गर्ने, उनीहरूका शाही उपाधि यथावत् रहने कि नरहने र उनीहरूका कस्ता शाही जिम्मेवारीलाई निरन्तरता दिने विषयमा छलफल हुने सम्भावना छ।

महारानीको नोर्फकस्थित दरबारमा हुने लागेको बैठकलाई "स्यान्ड्रिङ्गम समिट" भनिएको छ।

गत हप्ता बुधवार ह्यारी र मेगनले आफूखुसी राजपरिवारको 'वरिष्ठ सदस्य' को भूमिका परित्याग गर्ने र आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हुन काम गर्ने घोषणा गरेका थिए। उनीहरूले यूके र उत्तर अमेरिकामा बराबर समय व्यतीत गर्ने आफ्नो योजना भएको बताएका थिए।

"यो भौगोलिक सन्तुलनले हामीलाई हाम्रा छोरालाई शाही परम्पराको सम्मान गर्दै हुर्काउन समर्थ बनाउनेछ। त्यसो गर्दा हाम्रो परिवारलाई नयाँ परोपकारी संस्थाको आरम्भ गर्न सहित नयाँ अध्यायमा केन्द्रित हुन ठाउँ दिनेछ," विज्ञप्तिमा उल्लेख थियो।

उक्त घोषणापछि राजपरिवार स्तब्ध भएको थियो। त्यसपछि राजकुमार ह्यारीसँग महारानीको पहिलो पटक भेट हुन लागेको हो।

बैठकका लागि राजकुमार चार्ल्स ओमानबाट फर्किएका छन्। उनी दिवङ्गत सुल्तान कबूस बिन सइद अल सइदप्रति श्रद्धा व्यक्त गर्न आयोजित समारोहमा सहभागी हुने ओमान गएका थिए।

विन्डसरस्थित आफ्नो निवासस्थान फ्रग्मोर कटेजबाट ह्यारी स्यान्ड्रिङ्गम जाने बुझिएको छ।

कुनै सहमति भए पनि त्यो कार्यान्वयन हुन समय लाग्ने धेरैको बुझाइ छ।

पत्रपत्रिकामा प्रकाशित विवरणहरूका अनुसार आफूलाई चित्त नबुझ्ने निर्णय भएमा ह्यारी र मेगन दम्पतीले टेलिभिजनमा हानिकारक अन्तर्वार्ता दिन सक्नेछन्।

सन्डे टाइम्समा लेख्दै उनीहरूका पारिवारिक मित्र तथा प्रसारक टम ब्र्याड्बीले टेलिभिजनमा कस्तो अन्तर्वार्ता आउँदैछ भन्ने थाहा भएको र त्यसको  विषयवस्तु प्रिय नहुन सक्ने जनाएका छन्।

उनले बत वर्ष ह्यारी र मेगन दम्पत्तीबारे एउटा वृत्तचित्र बनाएका थिए।

उक्त शाही दम्पती क्रिस्मसको बिदामा छोरा आर्चीलाई लिएर क्यानडा गएका थिए। छोरालाई त्यहीँ छोडेर  स्वदेश फर्किएपछि उनीहरूले अप्रत्याशित रूपमा आफ्नो घोषणा गरेका थिए।

भूतपूर्व अभिनेत्री मेगन अमेरिकी नागरिक हुन्।

अमेरिकी टेलिचलचित्र 'सूट्स'मा अभिनय गर्दा उनी क्यानडाको टोरन्टोमा बस्थिन्।


राजकुमार ह्यारीले अफगानिस्तानमा गोर्खा फौजसँग भएको कुराकानीको प्रसंग प्रधानमन्त्रीलाई सुनाएका थिए

दुई देशबीचको दौत्य सम्बन्ध दुई सय वर्ष पुगेको अवसरमा राजकुमार ह्यारी ब्रिटिश महारानीको प्रतिनिधिको रुपमा नेपाल आएका हुन्।

उनी ८९ वर्षिया ब्रिटिश महारानी एलिजाबेथ द्वितीयका नाति हुन्।

ब्रिटिश राजपरिवारका सदस्य गणतन्त्रात्मक नेपालको भ्रमणमा आएको यो पहिलो पटक हो।

सम्झना

राजकुमार ह्यारीले भ्रमणको पहिलो दिन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँगको शिष्टाचार भेटमा ब्रिटिश गोर्खा सैनिकको प्रंशसा गर्दै केही सम्झना सुनाएका थिए।

प्रधानमन्त्रीका प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमालका अनुसार गत वर्ष मात्र १० वर्ष लामो सैनिक जीवनबाट अवकाश लिएका राजकुमारले आफू अफगानिस्तान जाँदा गोर्खा सैनिकसँग भएको भेटको स्मरण गरेका थिए।

रिमालले भने, "राजकुमारले खासगरी ब्रिटिश गोर्खा फौजले निर्वाह गरेको भूमिका र बहादुरीको प्रशंसा गर्दै नेपाली जनतालाई धन्यवाद दिनु भयो।"

नेपाल सरकारको तर्फबाट आयोजित स्वागत कार्यक्रममा बोल्ने क्रममा पनि उनले उक्त प्रसंग झिक्दै भनेका थिए, "म ती विशिष्ठ क्षमताका फौजी जन्माउने र हुर्काउने ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समुदायसँग भेटघाट गर्ने अवसरको प्रतिक्षामा छु।"

दुई देशबीचको सम्बन्ध दरिलो बनाउन मुख्य भूमिका रहेका ठानिने गोर्खा फौजका करिव चालिस हजार सदस्यले पहिलो र दोश्रो विश्व युद्धमा ज्यान गुमाएको बताइन्छ।

प्रतिष्ठित मानिने भिक्टोरिया क्रसबाट एक दर्जन गोर्खा सैनिक सम्मानित समेत भएका छन्।

योजना

महारानी एलिजाबेथ द्वितीयले राजा महेन्द्र र राजा विरेन्द्रका पालामा नेपाल भ्रमण गरेकी थिइन्।

उनका पति फिलिप, जेठा छोरा चार्ल्स र बुहारी डायनाले पनि नेपाल भ्रमण गरिसेकेका छन्।

झण्डै दुई दशकपछि ब्रिटश राजपरिवारका सदस्यको रुपमा नेपाल आएका राजकुमार ह्यारीले आफु नेपाल आउँदा खुशी र गौरवान्वित भएको बताए।

उनले भूकम्पमा ज्यान गुमाएकाहरुप्रति श्रद्धन्जली अर्पण गर्दै आफ्नो नेपाल भ्रमणले विश्वभरका मानिसलाई नेपाल आउने सन्देश दिने उद्देश्य राखेको उल्लेख गरेका छन्।

पाँच दिने भ्रमणका क्रममा ह्यारीले बर्दिया, पोखरा र लमजुङ भ्रमण गर्ने र काठमाण्डूमा भूकम्पले क्षति पुर्याएका ऐतिहासिक सम्पदाको अवलोकन गर्ने योजना रहेको बताईएको छ।


राजकुमार ह्यारीले आफूले कल्पनै नगरेको सुखद अनुभूति भएको बताएका छन्।

बच्चाको जन्म स्थानीय समय अनुसार सोमवार साँझ ५ बजेर २६ मिनेटमा भएको हो।

केन्सिङ्गटन प्यालेसले ड्युक र ड्चेज अफ क्याम्ब्रिज खुशी भएको र बच्चालाई भेट्न लालायित भएको बताएको छ।

मेगनकी आमा डोरिया रागल्यान्ड धेरै खुशी भएको र अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामाकी पत्नी मिशेल ओबामाले उनीहरू पनि खुसी भएको बताएकी छन्।

नाम नराखिएको शाही बालक, प्रिन्स अफ वेल्स, ड्युक र ड्चेज अफ क्याम्ब्रिज, उनीहरूको तीन छोराछोरी र राजकुमार ह्यारी पछि यूकेको राजगद्दीको सातौं क्रमका उत्तराधिकारी हुन्।

शाही बालकको जन्मको खुशीयालीमा रङ्गिन बनेको लन्डन आई

राजकुमार ह्यारीले दुई दिनपछि मिडियाका सामु बच्चालाई प्रस्तुत गर्ने बताएका छन्।

उनले मेगनको स्वास्थ्य राम्रो भइरहेको बताउँदै बच्चाको नाम अझै सोचिरहेको बताएका छन्।

प्रधानमन्त्री टरिजा मे, लेबर पार्टीका नेता जेरेमी कोर्बिन र स्कटल्यान्डकी प्रथम मन्त्री निकोला स्टर्जनले ट्विटरमा बधाई ज्ञापन गरेका छन्।

राजकुमार ह्यारी र मेगनको बिहेमा सङ्गीत बजाउने टोलीले शाही शिशुको लागि नयाँ गीत तयार पारेको छ।
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उक्त शिशुले अमेरिकी नागरिक मेगनको कोखबाट जन्म लिएका कारण अमेरिकाको समेत नागरिकता प्राप्त गर्ने बताइएको छ।

सोमवार बकिङ्गघम दरबार अगाडि राखिएको सूचना

न्यूजिल्यान्डकी प्रधानमन्त्री जेसिन्डा आर्डर्नले बच्चा जन्मेको खुशीयालीमा गरिब परिवारलाई बाँडिने उपहार तयार गर्ने समूहलाई चन्दा दिने र बच्चाको सम्मानमा १० नयाँ रुख रोपिने बताएकी छन्।

अष्ट्रलियाका प्रधानमन्त्री स्कट मोरिसनले शाही दम्पतिलाई बधाई पठाएका छन्।

ह्यारी र मेगनको सम्बन्ध

८ नोभेम्बर २०१६ - केन्सिङ्टन प्यालेसले वक्तव्य जारी गरि राजकुमार ह्यारी र मेगन मार्कल प्रेम सम्बन्धमा रहेको जानकारी

२८ नोभेम्बर २०१७ - ह्रारी र मेगन विवाहका लागि तयार भएको भनाइ

१५ डिसेन्बर २०१७ - केन्सिङ्टन प्यालेसले उनीहरूले मे १९ लाई विवाहको दिन तोकेको जानकारी

१९ मे २०१८ - ह्रारी र मेगनको विवाहसँगै उनीहरूलाई ड्यूक एण्ड डचेज अफ ससेक्स उपाधि प्रदान

१५ अक्टोबर २०१८ - केन्सिङ्टन प्यालेसद्वारा मेगन गर्भवती भएको जानकारी

६ मे २०१९ - मेगनको कोखबाट बालकको जन्म


राजकुमार ह्यारीले एउटा टेलिभिजन कार्यक्रम प्रस्तोता जेम्स कोर्डेनलाई दिएको अन्तर्वार्ताका क्रममा यूकेको प्रेसका कारण उत्पन्न वातावरणका कारण "आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यमा क्षति पुग्न लागेको" र त्यस्तो अवस्थामा आफूले " कुनै पनि पति वा पिताले चाल्ने कदम नै अवलम्बन गरेको" बताएका छन्।

गत हप्ता बकिंघम राजदरबारले राजकुमार ह्यारी र उनकी पत्नी  मेगन अब राजकीय जिम्मेवारीमा नफर्कने  तथ्यको पुष्टि गरेको थियो।

राजकुमार ह्यारीले आफूहरूले त्यस्तो "जिम्मेवारी त्यागेको नभइ बरू पछाडि हटेको" भन्नेमा जोड दिए।

दोस्रो बच्चाको जन्मको पर्खाइमा रहेको उक्त राजकुमार दम्पति आफ्ना एक वर्षिय पुत्र आर्चीका साथ अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा बसाइ सरेको थियो।

परित्याग

उनीहरूले गत ज्यानुअरी महिनामा अब राजपरिवारको वरिष्ठ सदस्यको हैसियतले निभाउनु पर्ने भूमिका परित्याग गर्ने योजनाको घोषणा गरेका थिए।

त्यो बेला उनीहरूले आफूहरू आर्थिक हिसाबले पनि स्वतन्त्र हुनको लागि कमाइ हुने काम गर्न चाहेको बताएका थिए।

गत हप्ता बकिंघम राजदरबारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै त्यसबेलाका प्रावधानहरूको समीक्षापछि ड्युक र डचिस् अब आफ्नो पुरानो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राजकीय जिम्मेवारीमा नफर्कने निर्णय भएको जनाएको थियो।

त्यस्तो निर्णयको परिणाम स्वरूप तिनीहरूले आफूलाई प्राप्त मानार्थ सैनिक पदवी र राजकीय संरक्षकत्व फिर्ता गर्नु पर्ने हुन्छ।


राजकुमार ह्यारीले मेगनविरुद्धको प्रचारबाजीका कारण आफूहरू कानुनी उपचार खोज्न बाध्य भएको बताएका छन्।

उनले मेगनले आफ्ना पितालाई लेखेको पत्रको अंश मेल अन सन्डेले अवैध रूपमा प्रकाशन गरेको बताए।

"मैले मेरी आमा गुमाएको छु र अहिले म मेरी पत्नी तिनै शक्तिशाली फौजको सिकार हुन लागेको देख्दैछु," राजकुमार ह्यारीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।

राजकुमार ह्यारी प्रिन्सेस अफ वेल्स डायनाका कान्छा छोरा हुन्। सन् १९९७ मा उनको फोटो खिच्न फोटोग्राफरहरूले पछ्याउँदा राजकुमारी डायनाको फ्रान्सको राजधानी प्यारिसमा दुर्घटनामा परी मृत्यु भएको थियो।

आफ्नी आमासँग भएका घटनालाई सङ्केत गर्दै ह्यारीले इतिहास फेरि दोहोरिन्छ कि भनेर आफूलाई ठूलो डर लागेको बताए।

मेल अन सन्डे पत्रिकाले भने आफूले प्रकाशित गरेको समाचारको प्रतिरक्षा गरेको छ।

ह्यारीका लागि काम गरिरहेको एउटा कानुनी संस्थाले उक्त पत्रिकाले दुष्प्रचार गरेको र अपमानजनक समाचार छापेको आरोप लगाएको छ।

उक्त संस्थाले अदालतमा व्यक्तिगत सूचना, प्रतिलिपि अधिकारको हनन र डेटा सुरक्षासम्बन्धी सन् २०१८ को ऐन उल्लङ्घन गरेको भन्दै सम्बन्धित पत्रिका र उसको मा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तृसंस्थाविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको छ।

बीबीसीका शाही संवाददाता निकोलस विट्चलका अनुसार ह्यारीले जारी गरेको विज्ञप्ति "स्पष्ट" र "ब्रिटेनका ट्याब्लोइडमाथि कडा आक्रमणभन्दा कम नरहेको" बताएका छन्।

ब्रिटेनको राजपरिवारले सञ्चारमाध्यमविरुद्ध कानुनी उपचार खोजेको यो नै पहिलो पटक भने होइन।

सन् २०१७ मा फ्रान्सेली पत्रिका 'क्लोजर' विरुद्धको मुद्दामा ड्यूक अफ केम्ब्रिज राजकुमार विलिअम र उनी पत्नी डचिस अफ केम्ब्रिज क्याथरिनले एक लाख यूरो क्षतिपूर्ति पाएका थिए।

उक्त पत्रिकाले क्याथरिनले कम्मरमाथि कपडा नलगाएको अवस्थामा खिचिएको तस्बिर प्रकाशन गरेको थियो।

एउटा फ्रान्सेली अदालतले उक्त तस्बिरको प्रकाशनले गोपनीयतामाथि हस्तक्षेप गरेको ठहर गरेको थियो।

'झुटैझुट'

ह्यारी र मेगनले कानुनी उपचारका लागि लाग्ने खर्च निजी रूपमा बेहोरिरहेको र त्यसबाट हुने कुनै आर्थिक लाभ 'एन्टी-बुलीइङ' सम्बन्धी परोपकारी कार्यमा खर्च गरिने बताइएको छ।

सञ्चारमाध्यमलाई "लोकतन्त्रको आधारशिला" रूपमा चित्रित गर्दै विज्ञप्तिमा ह्यारीले आफूहरूले "सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रता, निष्पक्षता र सत्य विवरण" माथि विश्वास राखेको उल्लेख गरेका छन्।

तर "परिणामको वास्ता नगरी सर्वसाधारणविरुद्ध अभियान चलाउने  ब्रिटेनका ट्याब्लोइडको पछिल्लो सिकार आफ्नी पत्नी भएको" ह्यारीले बताएका छन्।

मेगन गर्भवती हुँदादेखि नवजात शिशु हुर्काउँदाको अवस्थामा पनि उनको खेदो गरिएको उनले बताएका छन्।

मेगनले भोगेको पीडाको आफू लामो समयदेखि साक्षी भएको भन्दै ह्यारीले केही नगरी मौन बस्नु "हामीहरूले विश्वास गर्ने सबै कुरा" विपरीत हुने उल्लेख गरेका छन्।

"सामान्य भाषामा भन्दा यो बुलीइङ हो जसले मान्छेलाई तर्साउँछ र चुप लगाउँछ। हामी सबैलाई थाहा छ - कुनै पनि मात्रामा यो स्वीकार्य हुँदैन।"


राजकुमारी उबोन्रत महिडोन

निर्वाचन आयोगले सोमवार उनलाई सो निर्वाचनका लागि अयोग्य घोषित गरिदिएपछि राजकुमारी उबोन्रत महिडोनले "आजको दिन र युगमा त्यस्तो समस्या हुनु नहुने" भन्दै दु:ख मनाउ गरेकी  हुन्।

उनले निर्वाचनका लागि मनोनयन गर्दा थाई राजपरिवार सक्रिय राजनीतिभन्दा पर बस्ने परम्परा भङ्ग भएको थियो।

राजा वाचिरालङ्कनले आफ्नी दिदीको निर्वाचनमा सहभागी हुने निर्णयलाई "अत्यन्त अनुपयुक्त" भनेका थिए।

राजकुमारी उबोन्रतले आफ्नो इन्स्टाग्राममा लेखेकी छन्, "देश र हामी थाईहरूका लागि काम गर्ने मेरो उद्देश्यले समस्या उत्पन्न गरेकोमा म दु:खित भएकी छु जुन (समस्या) यो दिन र युगमा हुनु हुँदैनथ्यो।"

यो सन्देशसँगै उनले प्रेषित गरेको बगैँचाको तस्बिरमा ह्याश्‌ट्याग #HowComeItsTheWayItIs पनि छ।

राजनीतिमा तरङ्ग

राजपरिवारका सबै सदस्यहरू "राजनीतिभन्दा माथि बस्नुपर्ने र राजनीतिक रूपमा तटस्थ हुनुपर्ने" प्रावधान रहेको भन्दै थाईल्यान्डको निर्वाचन आयोगले राजकुमारी उबोन्रतको नाम निर्वाचनका लागि समावेश नगरिने जनाएको थियो।

थाई राजा वाचिरालङ्कन

निर्वाचन आयोगको भनाइ राजदरबारको विज्ञप्तिपछि आएको थियो। विज्ञप्तिमा भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

निएको थियो, "राजपरिवारकी एक वरिष्ठ सदस्य राजनीतिमा सहभागी हुनु.... अत्यन्त अनुपयुक्त मानिन्छ।"

प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्ने घोषणा राजकुमारी उबोन्रतले शुक्रवार गर्दा थाई राजनीति पूरै तरङ्गित भएको थियो।

उनी थाईल्यान्डका विवादित भूतपूर्व प्रधानमन्त्री थाक्सिन सिनावातको दलबाट प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार चयन भएकी थिइन्।

अनुसन्धानका लागि तयार

अहिले निर्वाचन आयोगले सो दल थाई रक्सा चाट पार्टीलाई प्रतिबन्ध लगाउनेबारे विचार गरिरहेको छ।

सो दलका नेताले राम्रो उद्देश्यले राजकुमारीलाई निर्वाचनमा उठाइएको बताउँदै भनेका छन्, "हामीभन्दा माथि राजा र राजसंस्था छन्। अनुसन्धानका लागि हामी तयार छौँ।"

सन् २०१४ मा वर्तमान प्रधानमन्त्री प्रायुथ जन-ओचाले सैनिक विद्रोहबाट निर्वाचित सरकारलाई अपदस्थ गरेपछि आगामी मार्च महिनामा पहिलो पटक निर्वाचन हुन लागेको हो।

प्रधानमन्त्री प्रयुथ जन-ओचा पनि निर्वाचनमा उम्मेदवार छन्।

राजकुमारीलाई अघि सारेर विपक्षीले सेनालाई सत्ताबाट हटाउने योजना बुनेको आकलन यसअघि गरिएको थियो।

राजकुमारी उबोन्रत को हुन्?

राजकुमारी उबोन्रत सन् १९५१ मा स्वर्गीय राजा पुमिपोन अदुन्यदेतको पहिलो सन्तानको रूपमा जन्मिएकी थिइन्।

उनले म्यासचुसिट्स इन्स्टिट्युट अफ टेक्नोलोजीमा अध्ययन गरिन्।

सन् १९७२ मा अमेरिकी नागरिकसँग विवाह गर्न राजपरिवार त्यागेकी थिइन्।

पतिसँग पारपाचुके गरेपछि उनी सन् २००१ मा थाईल्यान्ड फर्किएर राजपरिवारका कार्यक्रममा सहभागी हुन थालेकी थिइन्।

उनी सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय छिन् र केही थाई चलचित्रहरूमा पनि देखिएकी छिन्।

उनको तीन सन्तानमध्ये एक जनाको सन् २००४ को सुनामीमा मृत्यु भएको  थियो।

यो पनि हेर्नुहोस्


राजकुमारी डायनाको मृत्यु हुँदा राजकुमार विलियम सानै थिए

बीबीसी टीभीका लागि बनाइएको मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी एउटा वृत्तचित्रमा उनले मातृशोक पर्दा आफूलाई कस्तो भएको थियो त्यसबारे कुरा गरेका छन्।

ब्रिटिशहरू प्रतिकूल समयमा पनि अविचलित र संयमित भएर काम गर्न सक्ने मान्यता भए पनि मानिसहरूले शान्त हुनुपर्ने र आफ्ना भावनाबारे कुरा गर्नुपर्ने उनको धारणा छ।

उनी भन्छन्, "...किनकि हामी रोबट होइनौँ।"

आफू एअर एम्बुलेन्स पाइलट भएर काम गर्दाको अनुभव स्मरण गर्दै उनले आफूलाई "मृत्यु नजिकै छ" भन्ने लाग्ने गरेको बताए।

पीडा

राजकुमारी डायनाको सन् १९९७ मा एउटा कार दुर्घटनामा परेर मृत्यु भएको थियो।

आमाको मृत्युको शोक खपेकाले अरूलाई शोक पर्दा कस्तो हुन्छ त्यो आफूले बुझ्ने उनले बताए।

उनले भने, "मैले यसबारे धेरै सोचेको छु। र मलाई किन यस्तो अनुभूति हुन्छ भन्ने म बुझ्ने प्रयास गर्दैछु। तर सानो उमेरमा शोक पर्दा, अथवा जुनसुकै बेला पनि तर विशेषत: सानो उमेरमा, म त्यसको सहानुभूति गर्न सक्छु। तपाईँलाई अरू पीडाभन्दा भिन्न पीडा हुन्छ।"

"मैले गरेका केही कामका क्रममा भेटिएका परिवारहरूसँग मेरो व्यक्तिगत सहानूभुति भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एको पाएँ।"

यो पनि पढ्नुहोस्

इस्ट एङ्गलियन एअर एम्बुलेन्समा विमानचालकका रूपमा काम गर्दा  सैन्य पृष्ठभूमिका कारण भावनालाई पन्छाउनु पर्दाको "कठिन" अनुभव पनि उनले सुनाए।

'बोल्नुपर्छ'

एम्बुलेन्सको संसारलाई "निकै खुला" बताएका उनले आफ्ना दैनिक अनुभवलाई "निकै कष्टपूर्ण र भावनात्मक" भएको बताएका थिए।

"दैनिक त्यस्ता परिवारहरूसँग काम गर्नुपर्थ्यो जसले जीवनमा सुन्नुपर्ने सबैभन्दा नराम्रा समाचार सुन्न विवश हुन्थे।"

‘संसारकै सबैभन्दा खुसी बालबालिका’

"त्यो काँचो भावना… मभित्र उम्लिरहेको म अनुभव गर्न सक्थेँ। अनि मलाई त्यसले असर पार्न सक्छ र त्यो ठूलो समस्या हुन सक्छजस्तो लाग्यो।"

आइतवार प्रसारित हुने बीबीसी वनको वृत्तचित्रका लागि उनले फुटबल खेलाडीहरू पिटर क्राउच र डानी रोजे, पूर्वखेलाडीहरू थिएरी अन्री र जर्मेइन जेनस र इङ्ग्ल्यान्डका प्रबन्धक  ग्यारेथ साउथगेटसँग कुराकानी गरेका छन्।

उनीहरू सबैले विभिन्न किसिमका मानसिक स्वास्थ्य र व्यावसायिक जीवनमा सामना गर्नुपर्ने दबावबारे आफ्नो अनुभव सुनाएका छन्।

अभियान

विलियम र उनका भाइ ड्यूक अफ ससेक्स राजकुमार ह्यारीले यसअघि पनि आफ्नी आमाको मृत्युबारे बोलेका थिए।

त्यतिखेर उनीहरूले 'हेड्स टुगेदर' नाम दिइएको मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी एक अभियान थालेका थिए। उक्त अभियानले मानिसहरूलाई आफ्ना समस्याबारे खुलेर कुरा गर्न प्रोत्साहन गरेको थियो।

राजकुमार विलियम र राजकुमार ह्यारीका दम्पती गत महिना मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या झेलिरहेकाहरूका लागि सन्देश पठाउने एउटा सेवाको  थालनी गर्दा पनि सँगै उपस्थित भएका थिए।

'शाउट' नाम दिइएको उक्त अभियानका लागि रोयल फाउन्डेशनको ३० लाख पाउन्ड खर्च भएको छ।

उक्त परोपकारी अभियान सञ्चालन गर्ने संस्थाको लागि 'बीबीसी चिल्ड्रेन इन नीड'ले समेत १५ लाख पाउन्ड सहायता प्रदान गरेको छ।


राजकुमारी हाया आफ्ना श्रीमानलाई छोडेर भागेको र लण्डनमा लुकेर बसेको बताइएको छ

आफ्ना श्रीमानलाई छोडेर भागेपछि उनको ज्यान खतरामा परेको त्रासमा रहेको बताइएको छ।

शेख मोहम्मदले आफ्नो इन्स्टाग्राममा एउटा आक्रोशपूर्ण कविता पोष्ट गर्दै एक अज्ञात महिलामाथि 'धोखा दिएको र विश्वासघात गरेको' आरोप लगाएका छन्।

घोडादौड कम्पनीका मालिक अर्बपति ६९ वर्षीय शेख मोहम्मदलाई बेलाबखतमा घोडादौडको सन्दर्भमा ब्रिटेनकी महारानीसँग कुराकानी गरेको पनि देख्न पाइन्छ।

जोर्डनमा जन्मेर ब्रिटेनमा पढेकी ४५ वर्षीय हायाले सन् २००४ मा शेख मोहम्मदसँग बिहे गरेकी थिइन्। उनी शेखकी छैठौँ र 'कान्छी' पत्नी बनेकी थिइन्।

चिन्ताजनक तथ्य

विवरणहरूका अनुसार शेखका २३ जना सन्तान छन्।

राजकुमारी हाया सुरुमा दुबईबाट भागेर जर्मनी पुगेकी र त्यहीँ शरण मागेकी थिइन्।

अहिले उनी लण्डनको प्रमुख क्षेत्र केन्सिङटन प्यालेस गार्डेनमा करिब १० करोड ७० लाख अमेरिकी डलर पर्ने भवनमा बसिरहेकी र कानुनी लडाईको तयारी गरिरहेकी बताइएको छ।

दुबईको विलासी जीवन छोडेर उनी किन भागिन् र उनलाई "जीवनको खतरामा परेको त्रास" किन छ?

उनका नजिकका सूत्रहरूका अनुसार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हायाले यसै वर्ष शेखकी एक छोरी शेखा लतिफाबारे चिन्ताजनक तथ्यहरू फेला पारेकी थिइन्।

शेखा लतिफा एक फ्रान्सेलीको सहयोगमा डुङ्गामार्फत् दुबईबाट फरार भएकी थिइन् तर उनलाई भारतीय तटबाट हतियारधारी रक्षकहरूले हिरासतमा लिएर दुबई फर्काइदिएका थिए।

हाया अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयमा पढेको र ब्रिटेनमा बस्न चाहने ठानिएको छ

त्यसबेला राजकुमारी हाया र आयरल्याण्डका पूर्व राष्ट्रपति मेरी रोबिनसनले यस मामिलामा दुबईको पक्ष लिएका थिए।

दुबईका प्रशासकहरूले घर छोडेर भागेकी शेखामाथि 'दुर्व्यवहारको जोखिम' थियो भन्दै अहिले उनी 'दुबईमा सुरक्षित रहेको' भनेका थिए।

तर मानव अधिकारवादीहरूले उनको इच्छाविपरित उनलाई जबर्जस्ती अपहरण गरिएको बताउँछन्।

यस घटनापछि राजकुमारी हायालाई कैयौँ नयाँ तथ्य थाहा भएको र उनको पतिको ठूलो परिवारबाट उनीमाथि दबाब बढ्दै गएको बताइएको छ। त्यसपछि उनले आफूलाई दुबईमा असुरक्षित महसुस गर्न लागेको बताइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय पाटो

उनी नजिकका एक सूत्रका अनुसार उनलाई पनि आफूलाई अपहरण गरिने र जबरजस्ती दुबई फर्काइने हो कि भन्ने डर छ।

लण्डनस्थित संयुक्त अरब इमिरेट्सको दुतावासले यसलाई व्यक्तिगत मामिला भन्दै टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ।

तर यस कथाको अन्तर्राष्ट्रिय पाटो पनि छ।

डोरसेट ब्रायन्सटन स्कूल र अक्सफर्ड  विश्वविद्यालयमा पढेकी राजकुमारी हाया ब्रिटेनमा बस्न चाहने ठानिएको छ।

यदि उनका पतिले उनलाई दुबई फिर्ता गर्नुपर्ने माग राखे भने त्यो ब्रिटेनका लागि कुटनीतिक टाउको दुखाइ बन्नेछ। ब्रिटेन र संयुक्त अरब इमिरेट्सबीच नजिकको सम्बन्ध छ।

यसले जोर्डनमा पनि असजिलो स्थिति बनाउन सक्छ। किनभने जोर्डनका शासक अब्दुल्लाहकी उनी सौतेनी बहिनी हुन्।

साढे दुई लाख जति जोर्डनीहरू यूएइमा काम गर्छन् र आफ्ना देशमा रेमिटेन्स पठाउँछन्। जोर्डनले दुबईसँग मनोमालिन्य बढाउने खतरा मोल्न सक्दैन।


राजगद्दीको उत्तराधिकारीको पाँचौँ रोल क्रममा रहेका राजकुमार ह्यारीले आगामी बसन्त याममा मार्कलसँग विवाह गर्ने छन् र बिहे पश्चात् उनीहरु केन्जीङ्गटन प्यालेसमा रहेको नटिङ्गम कटेजमा बस्ने छन्।

३३ वर्षीय राजकुमार ह्यारी र ३६ वर्षीया मार्कल सन् २०१६ को जुलाई महिना देखि प्रेम सम्बन्धमा थिए।

एक विज्ञप्तिमा ह्यारीले विवाह पक्का भएको बारे घोषणा गर्न पाउँदा आफूलाई खुसी लागेको र विवाहको लागि मार्कलका बाबुआमाको आशीर्वाद पनि पाएको बताए।

प्रेमी जोडीको रुपमा राजकुमार ह्यारी र मार्कल गत सेप्टेम्बर महिनामा पहिलो पटक सार्वजनिक रुपमा देखा परेका थिए।

चर्चित

अमेरिकी टेलिभिजन श्रृखंला 'सुट्स' मा उनले खेलेको भूमिकाका कारण मार्कल चर्चित छिन्।

उनी परोपकारी कार्यमा पनि संलग्न रहेकी छन्।

सामाजिक संजालको वेबसाईट ट्वीटरमा छोराको बिहेको खबरले आफूलाई उत्साहित बनाएको ह्यारीका पिताले बताएका छन्।

 बिहे पक्का भएको बारे शुरुवातमा महारानी एलिजाबेथ र राजपरिवारका निकट सदस्यहरुलाई मात्र थाहा भएको राजकुमार चार्ल्सले बताए।

क्लारेन्स हाउसले जारी गरेको घोषणामा बिहेको दिन बारे "उचित समय" मा जानकारी गराइने बताइएको छ।

ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीबीसीका सम्वाददाता जनी डाइमण्ड भन्छन, विभिन्न कारणले गर्दा यो सम्बन्ध परम्पराभन्दा भिन्न छ।

"उनी एक नायिका, एक अमेरिकी अनि एक सम्बन्ध विच्छेद भइसकेकी महिला हुन्। अब उनी ब्रिटिश राजपरिवारको यो गज्जबको संस्थामा जोडिंदैछिन्," डाइमण्डले भने।


राजधानी काठमाण्ठूमा होलीको रमाइलो गर्दै महिलाहरू

उनको अनुमानमा होली खेलेकै कारण यस्तो समस्या लिएर आउने महिलाको सङ्ख्या बर्सेनि वृद्धि भइरहेको छ।

उनी भन्छिन्, "१५ वर्षको मेरो अनुभवमा होली खेलेरै अनुहार बिग्रियो भन्दै आउनेको सङ्ख्या बढेको दुई-तीन वर्ष जति भयो होला। त्यस अघि यस्तो समस्या त्यत्ति धेरै आउदैन थियो।"

महतका भनाइमा होली खेल्न प्रयोग गरिएको रङ्गका कारण अनुहारमा चाया पोतो आएको, छाला डढेको, दाग लागेको, चिलाएको र स-साना फोकाहरू आएको समस्या लिएर महिलाहरू आउने गरेका छन्।

सावधानी

"उनीहरूको समस्या हेर्दा होली खेल्दा जुन पायो त्यही रङ्ग प्रयोग गरिएको र आवश्यक सावधानी नअपनाएको जस्तो देखिन्छ," उनी भन्छिन्।

"कतिपयले चाँहि सावधानी अपनाउँदा पनि रङ्गको गुणस्तर कमजोर भएर त्यस्तो भएको हुनसक्छ।"

बुधवार काठमाण्डू उपत्यका सहित देशका पहाडी भागमा, बिहीवार तराई र शुक्रवार मिथिला क्षेत्रमा मनाइने होलीलाई रङ्गहरूको पर्व भनिन्छ।

यस पर्वमा रातो अबिरसहित विभिन्न खाले रङ्गहरू प्रयोग हुने गर्छन्।

बजारमा विभिन्न गुणस्तरका अबिर उपलब्ध रहेको व्यवसायी र प्रयोगकर्ता बताउँछन्।

तर पछिल्ला वर्षहरूमा स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्तो मूल्यमा पाइने धेरै रसायन मिसिएका अबिर र अन्यखाले रङ बजारमा आएको प्रयोगकर्ताहरू बताउँछन्।

'रसायन हुनसक्छ'

आफ्नै अनुभव सुनाउँदै सौन्दर्य व्यवसायी महत भन्छिन्, "बुधवार मैले नै किनेको रङ्ग त्यस्तै परेछ। साँझ घरमा आएर मैले कति सफा गर्दा पनि गएको छैन।"

महतकै जस्तो अनुभव छ, अर्की सौन्दर्य व्यवसायी दीपा बनको।

उनी भन्छिन्, "संवेदनशील छालाका लागि अहिले बजारमा उपलब्ध रङ्गहरू ठीक छैनन्। त्यस्तो छाला हुनेहरूमा धेरै खाले समस्या देखिन्छन्।"

होली खेल्दा प्रयोग गरिएको रङ्गका कारण छालामा समस्या लिएर आउनेहरूलाई विभिन्न उपाय अपनाएर 'ट्रिटमेन्ट' गरिने उनी बताउँछिन्।

त्यस्तो रङ्गले अनुहार मात्र नभई शरीरभर छालामा विभिन्न समस्या हुने गरेको पाइएको चिकित्सकहरूको अनुभव छ।

चाया पोतो देखि घाउ खटिरासम्म

धुलिखेल अस्पतालको छाला रोग विभागका प्रमुख डाक्टर धर्मेन्द्र कर्णका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा होलीपश्चात् विभिन्न छाला सम्बन्धी रोग लिएर आउनेहरू बढेका छन्।

उनी भन्छन्, "रङ्गको प्रयोग गर्दाखेरि चिलाउने, दुख्ने घाउ खटिरा बढ्ने र पहिले देखि नै भएको रोगहरू बल्झने गरेको देखिएको छ।"

कर्णले रङ्गका कारण छालाको एलर्जी, घामको एलर्जी, डन्डिफोर र कत्ले रोगजस्ता समस्या धेरै देखिने गरेको बताए।

"कतिपय रङ्गमा त सिसाका कण र गम्भिर प्रकृतिका रसायनहरू समेत भेटिन्छ," कर्णले भने, "त्यस्तो रङ्ग धेरै मात्रा र समयसम्म प्रयोग गर्दा क्यान्सर र मिर्गौलाको रोग समेत लाग्न सक्छ।"

रमाइला नेपाली पर्वहरू मध्येको एक होलीमा बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म रङ्ग र पानीसँग रमाउने गर्छन्।

अनुपयुक्त रङ्ग

तर पछिल्ला वर्षहरूमा विशेषगरी युवा पुस्ताले घर पोत्ने खनिजयुक्त रङ्गहरू पनि अनुहारमा लगाउन थालेका छन्।

त्यसको असर जप जटिल हुने सौन्दर्य व्यवसायी र चिकित्सकहरूले बताए।

उनीहरूका भनाइमा त्यस्ता रङ्ग प्रयोग गर्दा बाहिरबाट हेर्दा निख्रिएजस्तो देखिए पनि अनुहार र अन्य भागमा रहेका स-साना छालाका प्वालहरूमा टाँसिएर रहने गर्छन्।

"त्यस्ता प्वालहरूमा टाँसिएर रहेको रङ्गले अझ धेरै नकारात्मक असर पार्नसक्छ," कर्ण भन्छन्।

होली खेल्नेहरू मध्ये कतिपयले रङका कारण छालाको एलर्जी सामना गरेको अनुभव सुनाए।

विकल्प: आयुर्वेदिक

तीन दशक अघि देखि होली खेल्दै आएकी बूढानीलकण्ठकी निशा बस्नेत भन्छिन्, "रङ्गहरू त छालामा एलर्जी ल्याउने खालका पनि हुन्छन्। त्यही भएर मैले चाँहि...


राजधानी काठमाण्डूमा एमाले उपाध्यक्ष वामदेव गौतमको पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा उक्त दलका अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले त्यस्तो धारणा राखेका हुन्।

तर उनीहरुले कसबाट ती प्रयास भएको भन्नेबारे चाहिँ प्रष्ट खुलाएनन्।

नयाँ सरकार पनि आफूहरु मिलेरै बनाउने ती दुवै नेताले बताए तर चर्चा गरिए अनुसार त्यो, पार्टी एकता अघि वा पछि हुन्छ भन्ने बारे उनीहरुले मुख खोलेनन्।

आशंका

पार्टी एकता प्रक्रियाबारे अन्योल लम्बिदैं गएपछि र अन्य दलसँग मिलेर सरकार गठनको प्रयासहरु समेत भइरहेको भन्ने चर्चाबीच गठबन्धनमा चिरा परेको हुनसक्ने आशंका भएका थिए।

एमाले उपाध्यक्ष गौतमको पुस्तक विमोचन कार्यक्रमलाई एमाले अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले संयुक्त रुपमा त्यस्ता आशंकाको खण्डन गर्ने मौकाको रुपमा प्रयोग गरेको देखियो।

गठबन्धन टुटाउने प्रयास भइरहेको भन्दै ओलीले त्यो सफल हुन नदिने टिप्पणी गरे।

उनले भने, ''एउटा लोकतान्त्रिक पार्टीले उहाँ (प्रचण्डलाई) प्रस्ताव गर्छ, 'तपाईँ पाँच वर्ष प्रधानमन्त्री बन्नुस, जे गर्नुहुन्छ गर्नुस्, हामी समर्थन गर्छौं !' यस्तो प्रस्ताव उहाँला... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ई माया गरेर भनेको वा देश बनाउन खोजेर गरेको होइन। यो त बिथोल्न खोजेको हो। यस्ता थुप्रै प्रयास भएका छन् तर काम लाग्दैनन्।''

भ्रम

ओली अघि बोलेका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले पनि गठबन्धन भत्काउने प्रयास भएको धारणा राखेका थिए।

उनले भने, ''थुप्रै भ्रमहरु सिर्जना गर्ने कोसिस भएका छन्, थुप्रै द्विविधा उत्पन्न गर्ने कोसिस भएका छन् तर हामी सुशासन, स्थायित्व र समृद्धितिर अगाडि बढ्छौं।''

नयाँ सरकार गठन वा पार्टी एकता मध्ये कुन पहिलो प्राथमिकता हो भन्नेबारेमा पनि दुवै नेता मौन रहे।

यसअघि एमाले र माओवादी केन्द्रका नेताहरुबाट सरकार र पार्टी एकताको क्रम तथा त्यसको नेतृत्वको स्वरुप लगायतबारे परस्परविरोधी धारणा सार्वजनिक भएका थिए।

तर केही दिनमै पार्टी एकता संयोजन समितिले विधिवत् रुपमा एकीकरण प्रक्रियाबारे छलफल थाल्ने भनिएपनि त्यो अझै शुरु हुन सकेको छैन।


राजधानी काठमाण्डूमा गत शनिबारदेखि जारी उक्त दलको स्थायी कमिटी बैठकमा बोल्दै कतिपय नेताहरूले यस्तो असन्तुष्टी व्यक्त गरेको बैठकमा सहभागी नेताहरूले बताएका छन्।

तर पार्टीको नेतृत्व तहमा रहेका नेताहरू र मन्त्रीहरूले भने भ्रष्टाचार तथा अनियमितताप्रति कडा कदमहरूहरू चालिने बताउँदै आएका छन्।

बैठक शुरु भएदेखि नै कतिपय सदस्यहरूले सरकार र पार्टी नेतृत्वको कार्यशैलीप्रति कडा आलोचना गर्दै आएका छन्।

त्यसमध्येका केही नेताहरूले भ्रष्टाचार र अनियमिततामा संलग्नहरूलाई समेत राजनीतिक नियुक्ति दिइएको भन्दै नेतृत्वलाई सचेत बनाएको बैठकमा सहभागीहरूले बताए।

आलोचना

शुक्रबारको बैठकमा पार्टी प्रवक्ता समेत रहेका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले पनि सरकारले सुशासन कायम गर्न नसकेको भन्दै आलोचना गरेको बताइएको छ।

दुई दिन अघिको बैठकमा त्यस्तै धारणका राखेका एकजना नेता लेखराज भट्ट भन्छन्, "बदनाम भएका मानिसहरूबाट सरकार र नेतृत्व अलि टाढा नै हुनुपर्छ र त्यस्ता प्रवृत्तिबाट बच्नुपर्छ भन्ने उद्देश्यले हामीले त्यस्ता विषयहरू उठाएका हौँ।"

उनले सरकारको छवि सुधार गर्नका लागि आफू सहित केही नेताहरूले गलत प्रवृत्तिका मानिसहरूलाई ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

राजनीतिक नियुक्तिमा स्थान नदिन सुझाव दिएको बताए।

शुक्रबारको बैठकमा बोलेका एकजना अर्का नेता छविलाल विश्वकर्मा नेताहरू सरकारको छविप्रति चिन्तित भएकाले धेरै खाले विषयमा सुझाव आएको ठान्छन्।

उनले भने, "समाजको प्रतिबिम्ब पार्टी र सरकारमा गराउँछौँ भनेर आएका हौँ हामी। अहिले सरकारको त्यही तस्बिर धुमिल हुनलाग्यो भनेर त्यसलाई सुधार गर्न सुझाव दिएका हौँ।"

'कार्यक्षमतामा प्रश्न'

गत शनिवारदेखि शुरु बैठकमा सोमवारदेखि सदस्यहरूले आफ्नो धारणा राखिरहेका छन्।

त्यसक्रममा कतिपयले सरकारका मन्त्रीहरूको कार्यक्षमतामाथि समेत प्रश्न उठाएका थिए।

‘सानो टोलीमार्फत् काम गर्ने प्रमको शैली बेठिक’

नेकपाका प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले सरकारलाई सफल बनाउनका लागि नै कमीकमजोरीका बारे समेत छलफल भएको बताए।

उनले भने, "सरकार सञ्चालनमा कहाँनेर सबलता र दुर्बलता छन् भनेर छलफल गरिराखेकाले विभिन्न कोणबाट कुराहरू उठेका छन्। हामी यो सरकारलाई हर हालमा सफल बनाउनका लागि परेका छौँ।"

नेताहरूका अनुसार शनिबारसम्ममा पार्टीका स्थायी कमिटी सदस्यहरूले बोल्ने पालो सकिने सम्भावना छ।

आइतबारदेखि भने अध्यक्षहरूले सदस्यहरूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिने बताइएको।


राजधानी काठमाण्डूमा चार जनाको ज्यान जाने गरि  पछिल्लो पटक आइतबार भएको  हिंसात्मक घटनापछि प्रचण्डको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

 नेत्रविक्रम चन्द विप्लव नेतृत्वको नेकपाले गरेको नेपाल बन्दका दिन सोमबार विराटनगर आएका नेता प्रचण्डले भने "मैले बुझेसम्म बन्द इत्यादी उहाँहरूले जे गर्नु भएको छ।  सायद वार्ताको वातावरण बनाउनकै लागि हो कि भन्ने मैले बुझेको छु।"

आफ्नै नेतृत्वमा १० वर्ष सम्म चलेको सशस्त्र द्वन्द्वका एक सहयात्री  नेत्रविक्रम चन्दप्रति लक्षित गर्दे प्रचण्डलले "बम आतंक फैलाएर  राजनितिक उद्देश्य पुरा नहुने" पनि बताए।

उनले भने , "मलाइ लाग्छ सायद यो अन्तिम अन्तिम पनि हुन सक्छ,  उहाँहरू अन्तत: वार्तामा आउनुको विकल्प पनि छैन, शान्तिपूर्ण राजनितिमा आउनुको पनि विकल्प छैन ।"

प्रतिबन्ध

उनले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति र जनताको चाहना र भावना बम पड्काउने नभएको बताए।

सरकारी पक्षबाट वार्ताका लागि भित्रभित्रै तयारी भैरहेको हुनसक्ने संकेतका रूपमा लिइएको टिप्पणीका क्रममा प्रचण्डले भने, "त्यसबारे पहल भैरहेको होला नि, पहिले सिके राउतसंग वार्ताका लागि पहल भएको सबैलाई थाहा  भएको थियो र,... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

परिणाम आएपछि मात्र थाहा भयो। सम्भवत यसको पनि परिणाम निष्किए पछि नै थाहा हुन्छ।"

तर प्रचण्डले उक्त  समूह वार्तामा आउन चाहे उसमाथि सरकारले लगाएको प्रतिबन्ध  हट्न सक्ने संकेत पनि गरेका छन्।

उनले भने, "वार्तामा आउने भनेपछि प्रतिबन्ध ठूलो समस्या होइन।"

काठमाण्डू लगायत मूलुकका विभिन्न ठाउँमा बम विष्फोट लगायत हिंसात्मक गतिविधि बढाएको भन्दै सरकारले करिब तीन महिना अघि 'विप्लव समूह'का गतिविधिलाई प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको थियो।

उक्त समूहका केही नेता तथा कार्यकर्तालाइ प्रहरीले पक्राउ समेत गरीरहेको छ।

प्रतिबन्ध यता पहिलो पटक ज्यान जाने गरि हिजो राजधानीमा विष्फोटहरु भएका हुन्।

केही दिन पहिले भोजपुरमा सुरक्षाकर्मीको गोली लागेर  विप्लव नेतृत्वको नेकपाका एक जना कार्यकर्ताको ज्यान समेत गएको थियो।


राजधानी काठमाण्डूमा बारम्बार त्यस्तो समस्या बल्झिने गरेको छ।

काठमाण्डू महानगरपालिकाले पनि फोहोर फाल्ने जग्गाको खोजीलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ।

फोहोर व्यवस्थापनको जिम्मेवारी स्थानीय सरकारको भए पनि भर्खरै संघीयताको अभ्यासमा होमिएका स्थानीय तहले फोहोर व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा नराखेको फोहोरमैला व्यवस्थापन प्राविधिक सहयोग केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक विश्वमणि ज्ञवालीले बताए।

प्राथमिकता

फोहोर प्रशोधन गरी वैकल्पिक प्रयोग योग्य बनाउन सरोकारवालाले ध्यान पुर्‍याउन सके देशका विभिन्न भागमा देखिने समस्या निकै कम हुने ज्ञवालीको भनाइ छ।

उनले भने, "फोहोर व्यवस्थापन गर्ने नगरपालिकाको प्रमुख जिम्मेवारी हो। तर उनीहरूले यसलाई प्राथमिकता दिन सकेका छैनन्।"

फोहोर व्यवस्थापन सम्झौता "केही हप्तामा"

"फोहोर पनि स्रोत हो। विकसित देशहरूले यसबाट बिजुली निकालिरहेका छन्। तर यहाँ फोहोरले प्रदूषण बढाएको छ। थुप्रै नगरपालिकाले फोहोर विसर्जन गर्ने र प्रशोधन गर्ने ठाउँ खोज्न पनि चासो देखाएका छैनन्।"

शहरी क्षेत्रको करिब दुई तिहाइ फोहोर जैविक फोहोर हुने गरेको बताइन्छ।

तर काठमाण्डू र ललितपुरमा एक महिना अघि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

देखि फोहोर उठ्न नसकेपछि दुर्गन्धले निम्त्याउन सक्ने स्वास्थ्य जोखिम बेहोर्न राजधानीवासी बाध्य छन्।

बढ्दो शहरीकरणसँगै फोहोर पनि बढ्दो छ। वर्षौँदेखि यी शहरको फोहोर फालिने नुवाकोटको सिसडोल भरिएको छ।

विकल्प

तर अझै पनि फोहोर प्रशोधन गर्ने लागयतका दिगो उपाय खोज्नुको साटो काठमाण्डू महानगरपालिका जस्तो सुविधा सम्पन्न स्थानीय सरकार नै फोहोर फाल्ने जग्गाको खोजिमा छ।

महानगरपालिकाकी उपमेयर हरिप्रभा खड्गीले भनिन्, "बर्खामा लगातार पानी परेको कारण फोहोरको डङ्गुरमा पहिरो आयो। तर हामीले नयाँ विकल्प खोजिरहेका छौँ र सिसडोलभन्दा अलि पर वनचरी डाँडा विकल्प हुनसक्छ।"

विद्युतीय फोहोर व्यवस्थापनमा समस्या

वनचरीका स्थानीयवासीले विरोध गरेको विवरण आए पनि काठमाणुडू महानगरपालिकाले यसबारे प्रतिक्रिया दिन चाहेन।

फोहोरबाट मल बनाउने, फोहोरमा मिसिएका कागज र कपडा प्रशोधन गरी पुन: प्रयोग गर्ने प्रयास सानै स्तरमा भए पनि शुरू गरिएको छ।

गत वर्ष काठमाण्डू महानगरपालिकाले एक कम्पनीको सहकार्यमा फोहोरबाट बिजुली निकाल्ने प्रयास गरेको थियो।

तर त्यो लामो समयसम्म टिक्न सकेन। फोहरको वैकल्पिक उपयोगका लागि उपयुक्त र दिगो प्रविधिको प्रयोग नै समस्या समाधानको उपयुक्त विकल्प हुने जानकारहरू बताउँछन्।


राजधानी जाकार्तामा मङ्गलवार विरोध प्रदर्शनहरू गरिएका थिए। त्यही बेला हिंसा फैलिन पुग्यो।

प्रदर्शनकारीहरूले गाडीमा आगजनी गरे र प्रहरीलाई लक्षित गरी ससाना विस्फोटक पदार्थ फ्याँके।

त्यसपछि प्रहरीले भिडलाई तितरवितर पार्न अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो।

निर्वाचन परिणाम आउँदा विडोडोले आफ्ना चिरकालीन प्रतिस्पर्धी प्राबोवो सुबिआन्तोलाई पराजित गरेका थिए।

हिंसा किन चर्कियो?

जाकार्ताका गभर्नरलाई उद्धृत गर्दै स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएअनुसार पछिल्लो हिंसामा परी छ जनाको ज्यान गएको छ भने २०० जना घाइते भएका छन्।

इन्डोनेशियाको निर्वाचन आयोगका मङ्गलवार विडोडोले ५५.५ प्रतिशत मत हासिल गर्दै राष्ट्रपति निर्वाचित भएको पुष्टि गरेको हो। मत परिणामअनुसार प्राबोवो राष्ट्रपति विडोडोसँग पराजित हुन पुगे।

एप्रिल १७ तारिखमा भएको मतदानमा १९ करोड २० लाख मतदाता मतदान गर्न योग्य थिए।

परिणाम घोषणा हुने बेलामा प्राबोवोका हजारौँ समर्थकहरू निर्वाचन सुपरिवेक्षण भवनबाहिर भेला भएका थिए। प्रहरीले हटाएपछि उनीहरू जाकार्ता नगरमा अन्य भागमा पुगेका थिए।

साँझ पर्न थालेपछि प्रदर्शनहरू हिंसात्मक हुन थाले।

स्थानीय टेलिभिज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नले महानगरका विभिन्न भागमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच तनाव बढ्न थालेका भिडिओहरू प्रसारण गरे।

सुरक्षा फौज परिचालन

प्रहरी प्रवक्ता देदी प्रासेत्योले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार "हुलदङ्गामा संलग्न हुने २० जनाभन्दा बढी व्यक्तिहरू पक्राउ परेका छन्। उनले प्रहरीले गोली नबोकेको बताए।

हिंसा चर्किने भय बढेपछि जाकार्तामा ३० हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालित भएका छन्।

मङ्गलवार विपक्षी नेता प्राबोवोले निर्वाचन परिणामलाई अस्वीकार गर्दै आफूले न्यायालयको ढोका ढक्ढक्याउने बताए।

तर उनले आफ्ना समर्थकहरूलाई संयम अपनाउन अनुरोध गरेका थिए।

'व्यापक धाँधली' भएको आरोप

अन्तिम परिणाम आउनुअघि उनले व्यापक धाँधली भएको आरोप लगाउँदै निर्वाचन परिणामविरुद्ध सडक तताउन सक्ने चेतावनी दिएका थिए।

सन् २०१४ मा विडोडो निर्वाचित भएपछि प्राबोवोले इन्डोनेशियाको संवैधानिक अदालतमा निर्वाचन  परिणामविरुद्ध चुनौती दिएका थिए। तर प्राबोवोले मुद्दा हारे।

धार्मिक मुद्दाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको यो निर्वाचन स्वतन्त्र र निष्पक्ष भएको स्वतन्त्र पर्यवेक्षकहरूको भनाइ छ।

विडोडोले ५५.५ प्रतिशत मत हासिल गरेको र प्राबोवोले ४४.५ मत आफ्नो पोल्टामा पारेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।

इन्डोनेशिया निर्वाचन


राजधानी दिल्लीका केही स्थानहरू, उत्तर प्रदेश र कर्नाटकका केही स्थानमा प्रतिबन्ध लगाइएको हो।

प्रहरी आदेशको विपरीत सडकमा उत्रेका प्रदर्शनकारीहरूलाई गिरफ्तार गरिएका विवरणहरू आएका छन्।

नयाँ कानुनमा पाकिस्तान, बाङ्ग्लादेश र अफगानिस्तानबाट आएका गैरकानुनी गैरमुस्लिम आप्रवासीहरूलाई नागरिकता दिने प्रावधान छ।

नागरिकता संशोधन ऐन नामक कानुनसम्बन्धमा भारतीय नागरिकहरूको विचार विभाजित छ।

विरोधमाथिको प्रतिबन्ध भारतभर भएका प्रदर्शनहरूका कारण लगाइएको हो। केही स्थानमा प्रदर्शनहरू हिंस्रक भएका थिए।

उत्तर प्रदेशका प्रहरी प्रमुख ओपी सिंहले मानिसहरूलाई विरोध प्रदर्शनबाट टाढै बस्न भनेका छन्।

सो आदेश अनुसार चारजनाभन्दा बढी मानिसहरू जम्मा हुन रोक लागेको छ। प्रहरीले हिंसा हुन नदिन आदेश जारी गरेको बताएको छ।

चेन्नई र अन्य शहरमा प्रहरीले र्‍याली र अन्य प्रदर्शनहरूका लागि अनुमति दिन अस्वीकार गरेका छ।

तर उत्तर प्रदेश, ब्याङ्ग्लोर, मुम्बई र दिल्लीमा विरोध प्रदर्शनहरू जारी छन्। नागरिक समूह, राजनीतिक दल, विद्यार्थी र नागरिकहरूले शान्तिपूर्वक विरोधमा सहभागी हुन सामाजिक सञ्जालबाट आग्रह गरिरहेका छन्।

गृहमन्त्री अम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ित साहले कानुनको बचाउ गरेका छन्

बिहीवार प्रहरीले गिरफ्तार गरिएकाहरूमा सरकारका आलोचक इतिहासकार रामचन्द्र गुहा र राजनीतिक अभियानकर्ता योगेन्द्र यादव पनि रहेका छन्।

दिल्ली र जयपुर जोड्ने राजमार्गमा प्रहरीले कडा सुरक्षा व्यवस्था गरेर दिल्ली आउने सवारीसाधनहरू निरिक्षण गरिरहेका छन्।

दिल्लीका केही मेट्रो स्टेशनहरू पनि बन्द गरिएका छन्।

नयाँ कानुनमा के छ?

नागरिकतासम्बन्धी भारतमा नयाँ कानुनले मुस्लिमबाहेक अन्य आप्रवासीलाई धार्मिक आधारमा नागरिकता दिन सकिने व्यवस्था गरेको छ।

संशोधन हुनुअघि नागरिकतासम्बन्धी भारतको ६४ वर्ष पुरानो कानुनले गैरकानुनी आप्रवासीहरूलाई भारतीय नागरिक हुन दिँदैनथ्यो।

यसअघिको कानुनी व्याख्यामा गैरकानुनी आप्रवासीहरू भनेका वैध राहदानी वा यात्रासम्बन्धी कागजपत्र नभईकनै भारत प्रवेश गर्ने वा अनुमति दिइएकोभन्दा बढी समय भारतमा बिताउने मानिसहरू भन्ने थियो।

गैरकानुनी आप्रवासीलाई उनीहरूकै देश फिर्ता पठाउने वा जेल हाल्न सकिने अहिलेको व्यवस्था छ।

भारतको नागरिकता लिनको लागि त्यहाँ कम्तीमा ११ वर्ष बसेको वा काम गरेको हुनुपर्ने व्यवस्थालाई पनि अब फेरिनेछ।

अब हिन्दू, सिख, बौद्ध, जैन, पारसी र इसाई धर्म मान्ने समुदायका लागि उनीहरू पाकिस्तान, बाङ्ग्लादेश र अफगानिस्तानबाट आएको प्रमाण पेस गर्न सकेमा उक्त कानुनअन्तर्गत विशेष व्यवस्था हुनेछ।

छ वर्ष मात्र भारतमा बसेको वा काम गरेको भरमा उनीहरूले अङ्गीकृत नागरिकता पाउन सक्नेछन्।


राजधानी दिल्लीमा दशकौं पछि देखिएको घातक हिंसाको घटनामा हालसम्म एक्काइसजनाको ज्यान गैसकेको छ।

सरकारले ल्याएको नारिकतासँग सम्बन्धित नयाँ विवादास्पद कानुनको समर्थन र विरोध गर्नेहरूबीच गत आइतवार पहिलोपल्ट भिडन्त भएको थियो।

तर त्यसयता हिंसाले साम्प्रदायिक स्वरूप लिएको जस्तो देखिएको छ, मानिसहरूलाई तिनीहरूको धार्मिक आस्थाका आधारमा निशाना बनाइएको भन्ने विवरणहरू आएका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा प्रस्तुत भैरहेका फोटो, भिडिओ र अन्य विवरणहरूले दिल्ली शहरले बेहोरिरहेको चरम अवस्थाको चित्रण गरेका छन्।

दिल्लीमा दशकौँ यताको सबभन्दा खराब दङ्गा

भारतमा  हिंसा: कम्तीमा सातजनाको मृत्यु

अदालतको आदेश

जथाभावी आगजनी, काठ र फलामको लौरो अनि ढुङ्गा  बोकेका मानिसहरूको समूह सडकहरूमा ओहोरदोहोर गरिरहेका र हिन्दू तथा मुस्लिम समुदायका मानिसहरू मुठभेडको अवस्थामा रहेका भन्ने विवरणहरू आएका छन्।

मारिनेहरूमा हिन्दू र मुस्लिम दुवै समुदायका मानिसहरू छन्।

१८९ जनाजति घाइते रहेका दिल्लीस्थित गुरु तेगबहादुर अस्पतालका अधिकारीहरूले बताएका छन्, जहाँ धेरैजसो घाइते उपचाररत छन्।

विरलै हुने एक घटनामा दिल्लीस्थित उच्च अदालतले म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ध्यरातमा सुनुवाइ गर्दै, हिंसामा घाइते भएकाहरूलाई सुरक्षित रूपमा नजिकका अस्पतालहरू पुर्‍याउने वातावरण बनाउन सरकार र प्रहरीलाई निर्देशन दिएको छ।

गुरु तेगबहादुर अस्पतालका प्रबन्ध निर्देशक सुनीलकुमार गौतमलाई उद्धृत गर्दै एएनआइ समाचार एजेन्सीले जनाएअनुसार अस्पतालमा उपचारकालागि ल्याइएकाहरू मध्ये केहीलाई गोली लागेको छ भने केहीको टाउकोमा चोट लागेको छ।केहीको शरिरमा चक्कुको घाउ छर केहीलाई हिंसाबाट भाग्ने क्रममा लडेर चोट लागेको हुनसक्ने बताइएको छ।

तीन दिनदेखि राजधानी दिल्लीको उत्तरपूर्वी क्षेत्रमा हिंसा जारी रहेको अवस्थामा भारतको राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालले गएरात जफ्रावाद ,सीलमपुर लगायत केही हिंसाग्रस्त इलाकाको भ्रमण गरेका र स्थानीय समुदायका नेताहरूसँग कुराकानी गरेका पनि एएनआइले जनाएको छ।

त्यहाँको जानकारी उनले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र मन्त्रिमण्डललाई गराउने बताइएको छ।

'कानुनहीनता'

उनले देशको राजधानीमा कानुनहीनताको अवस्था जारी रहन दिन नसकिने र प्रहरी तथा प्यारामिलिटरी सैन्य पर्याप्त संख्यामा परिचालन गरिएको बताएका एएनआइले ट्वीटर मार्फत जनाएको छ।

मंगलवार नै  दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविंद केजरीवालले  हिंसात्मक घटनामा घाइतेहरू उपचाररत अस्पतालहरूको भ्रमण गरेका थिए। त्यसपछि उनले ट्वीटरमा लेखेको संदेशमा जारी हिंसालाई "पागलपन" भन्दै यो तत्काल अन्त्य हुनुपर्ने बताएका छन्।

मंगलवार नै भारतका गृहमन्त्री अमित शाहले जारी  हिंसाका सम्बन्धमा दिल्लीका लेफ्टिनेन्ट गभर्नर, मुख्यमन्त्री र अन्य वरिष्ठ अधिकारीहरू र राजनीतिक दलका नेताहरूसँग भेट गरेका थिए।

उनले दिल्ली प्रहरीलाई सम्बोधन गर्दै तिनीहरूले स्थानीय शान्ति समितिहरूसँग मिलेर जनतासँग सम्वाद प्रकृया सुरु गर्न र विश्वासको वातावरण बनाउन बताएका बीबीसी हिन्दीले उल्लेख गरेको छ।


राजधानी दिल्लीमा सन् २०१२ मा भएको नृशंस सामूहिक बलात्कारको घटनापछि त्यहाँको कानुनमा कडाइ गरियो तर प्रहरीमा दर्ता हुने बलात्कारका घटनाको सङ्ख्या बढ्दो छ।

कतिपयले महिलाविरुद्ध हुने यौन हिंसाबारे गरिएको चर्चालाई त्यसको कारण ठान्ने गरेका छन्।

अन्यले भने सरकारले गरेको मृत्युदण्डको व्यवस्थाजस्ता कानुनी सुधारका कारण बताउने गरेका छन्।

तर केही विज्ञहरूका भनाइमा त्यस्ता व्यवस्था खोक्रो लोकप्रियतामुखी छन् र ती समस्याको गहिराइसम्म पुग्न सकेका छैनन्।

#BBC100Women (बीबीसी हन्ड्रेड विमिन) शृङ्खलाअन्तर्गत हामीले तीनवटा घटना खोतलेका छौँ। जसले भारतको कडा कानुनले पनि बलात्कारका सिकार भएका महिलाको पक्षमा काम गर्न सकिरहेको छैन भन्ने देखाउँछ।

'न्याय पाएको हेर्न बाँचेका छौँ'

आज यो गाउँको परिचय: "त्यो गाउँ जहाँ किशोरीहरू झुन्डिएको अवस्थामा भेटिएका थिए।"

दाजुभाइका १५ र १२ वर्षका दुई छोरीहरू यही गाउँको आँपको रूखमा झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेका थिए। उनीहरूका परिवारका सदस्यहरूले बलात्कारपछि हत्या गरिएको दाबी गरेका छन्।

दिल्लीको चर्चित बलात्कार घटनापछिको यो पहिलो ठूलो मुद्दा बनेको थियो।

छोरीको बलात्कार ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र हत्या भएको छ वर्षपछि पनि बुवा न्यायको खोजीमा छन्

छ वर्षभन्दा पहिलेको घटना भए पनि कैयौँले यो बिर्सेका छैनन्। उनीहरूलाई अहिले पनि यो हिजोकै जस्तो लाग्छ।

उत्तर प्रदेशको बदायूँ जिल्लाको साँघुरो सडकमा मानिसहरूलाई बाटो सोध्दा सबैले हामी जानुपर्ने ठाउँ ठ्याक्कै भनिदिन्थे।

तर बदायूँका पीडित परिवारले आफ्नो न्यायको लडाइँ "सीधा अघि नबढिरहेको" बताए।

सन् २०१४ को गर्मीयाममा मैले उनीहरूसँग भेटेकी थिएँ। पीडित एक किशोरीका बुवाले मसँग आफ्नी छोरी झुन्डिएको त्यही रूखमुनि कुराकानी गरे।

उनले स्थानीय प्रहरीले सहयोग गर्न अस्वीकार गरेको बताउँदै आफूहरू निकै डराएको सुनाएका थिए।

उनमा प्रतिशोध लिने चाहना पनि छ, "ती मानिसलाई सबैको अगाडि फाँसी दिइनुपर्छ जसरी उनीहरूले हाम्री छोरीहरूलाई गरे।"

कडा कानुन गराउनुको उद्देश्य महिला र युवतीहरूले प्रहरीमा उजुरी दिन सजिलो होस् भन्ने थियो। बलात्कारीलाई मृत्युदण्डको सजायको व्यवस्था गरियो र मुद्दाको सुनुवाइ तीव्र गतिमा गर्ने फास्ट ट्र्याकको प्रावधान घोषणा गरियो।

त्यसको एउटा प्रावधानअनुसार नाबालिकविरुद्धको बलात्कारको मुद्दा एक वर्षभित्र टुङ्ग्याउने भनिएको छ। तर पनि मुद्दाको किनारा लाग्न ढिलो भइरहेका घटना बढिरहेका छन्।

सरकारी तथ्याङ्कअनुसार त्यसरी ढिलो भएका मुद्दाको बढिरहेको छ।

बदायूँमा म फेरि त्यही रूखतर्फ गएँ तर किशोरीका बुवाको दृष्टि भुइँतिर थियो। उनले भने, "पुरानो सम्झनाले निकै पीडा हुन्छ।"

उनी निकै निर्धो देखिन्थे। वास्तविक उमेरभन्दा बढी लाग्थे।

आमा भन्छिन् न्याय पाएको हेर्न नै बाँचेको जस्तो लाग्छ

आक्रोश उस्तै छ तर वास्तविकता पनि महसुस भएको छ कि न्याय प्राप्त गर्ने लडाइँ लामो हुँदोरहेछ र त्यो एक्लै लड्नु पर्दोरहेछ।

उनले भने, "कानुनले मुद्दाको सुनुवाइ छिट्टो गर्ने भने पनि अदालत बहिरो छ। अदालत धाइरहेको छु तर गरिबले न्याय पाउन गाह्रो रहेछ।"

घटनाको अनुसन्धान तीव गतिमा भयो र बन्द गरियो। अनुसन्धानकर्ताहरूले बलात्कार र हत्या पुष्टि गर्ने यथेष्ट प्रमाण नभएको बताए त्यसैले सन्दिग्धहरू छुटे।

परिवारले त्यसलाई चुनौती दिए र मुद्दाको फेरि ब्युँताए। तर अदालतले अपहरण र सताएको आरोपमा कम सजायका अभियोगमात्र स्वीकार गर्‍यो। अहिले परिवार फेरि बलात्कार र हत्या अभियोग ब्युँताउनका निम्ति लडिरहेको छ।

भारतको न्याय प्रणालीमा बजेट र कर्मचारी दुवैको अभाव छ।

बदायूँ घटनाको सुनवाइ फास्ट ट्र्याक अदालतमा...


राजधानी नेपिद्अमा एउटा अदालतबाहिर रहेर समाचार सङ्कलन गरिरहेका बेला उनलाई सादा पोशाकमा आएका पुरुषहरूले लिएर गएका हुन्।

बीबीसीद्वारा चिन्ता व्यक्त

उनलाई पक्राउ गरिएकोप्रति बीबीसीले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै अधिकारीहरूलाई उनको खोजखबरमा सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ।

देशका कैयन् भागमा भइरहेका पछिल्ला विरोध प्रदर्शनहरूका क्रममा कम्तीमा आठ जनाको ज्यान गएको बताइएको छ।

आङ् थुरासँगै स्थानीय समाचार निकाय मिजिमाका पत्रकार थान आङ्लाई पनि पक्राउ गरिएको बताइएको छ।

नम्बर नखुलेको भ्यानमा सवार मानिसहरूले स्थानीय समयअनुसार दिउँसो उनीहरूलाई खोज्दै आएका थिए। त्यसपछि आङ् थुरासँग बीबीसीले सम्पर्क गर्न सकेको छैन।

"बीबीसीले म्यान्मारस्थित आफ्ना सबै कर्मचारीको सुरक्षालाई गम्भीरताका साथ लिएको छ र आङ् थुरालाई खोज्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेको छ," बीबीसीले एक वक्तव्यमा भनेको छ।

"हामी अधिकारीहरूलाई उनको खोजीमा सघाउन र उनी सकुशल रहेको पुष्टि गर्न आग्रह गर्छौँ।"

म्यान्मारमा फेब्रुअरीमा सेनाले कू गरेयता ४० जना पत्रकारहरू पक्राउ परिसकेका छन्।

१६ जना पत्रकार अझै हिरासतमा रहेका छन् भने सेनाले पाँचवटा सञ्चार कम्पनीको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अनुमतिपत्र खारेज गरिदिएको छ।

यसबीच शुक्रवार सुरक्षा फौजको गोली लागी आङ्गबान शहरमा आठजनाको ज्यान गएको छ।

"सुरक्षा फौजले तगाराहरू हटाउन खोजेको थियो तर मानिसहरूले प्रतिवाद गरेपछि उनीहरूले गोली चलाए," एकजना प्रत्यक्षदर्शीले रोयटर्स समाचार संस्थालाई बताएका छन्।

म्यान्मारमा 'स्वतन्त्रताका लागि' आन्दोलन चर्किँदै


राजधानी सोलको स्थानीय सरकारले सिन्चन्जी चर्चका संस्थापक ली मान-ही र अन्य ११ जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गर्न निर्देशन दिएको छ।

उनीहरूलाई कोभिड-१९  को प्रकोप फैलिनुअघि नै सङ्क्रमण भएका मानिसको परिचय लुकाएको आरोप लागेको छ।

चीनबाहिर दक्षिण कोरियामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित मानिस फेला परेका छन्।

त्यहाँ अहिलेसम्म ३,७३० जनाभन्दा बढीमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ भने २१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

सङ्क्रमण भएकामध्ये अधिकांश व्यक्ति सिन्चन्जी चर्च अफ जीजस नामक एउटा सानो सम्प्रदायका अनुयायी हुन्।

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त सम्प्रदायका मानिसले एकअर्कालाई दक्षिणी सहर डेगुमा कोरोनाभाइरस सारेका थिए। उनीहरूबाटै उक्त भाइरस अन्यत्र फैलिएको बताइन्छ।

उक्त सम्प्रदायका वरिष्ठ सदस्य किम शिन-चाङले बीबीसीलाई भाइरस फैलिएकोमा उक्त चर्च दु:खी भएको बताएका छन्।

पहिला केही सदस्यहरू आफ्नो परिचय खुलाउन डराएको उनले स्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार अहिले चर्चले ती सबैसँग सम्बन्धित सूचना दिइसकेको छ।

"सुरक्षाका कारण हामी ती सदस्यसँग सम्बन्धित जानकारी सार्वजनिक गर्ने विषयमा चिन्तित थियौँ। तर अहिले हाम्रो विश्वास के छ भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने हाम्रो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण काम भनेको सरकारलाई पूर्ण रूपमा साथ दिनु हो," उनले भने।

दक्षिण कोरियामा के हुँदैछ?

आइतवार सोलको स्थानीय सरकारले उक्त सम्प्रदायका १२ नेताविरुद्ध कानुनी अभियोग लगाउन आवश्यक कदम चालेको थियो।

उनीहरूविरुद्ध हत्या र सरुवा रोग तथा नियन्त्रण गर्न बनाइएको छुट्टै कानुनअन्तर्गत कारबाही सुरु गरिएको हो।

त्यो चर्चका सबै २३०,००० सदस्यको अन्तर्वार्ता लिइएको छ। तीमध्ये झन्डै ९,००० जनाले आफूमा कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएको बताएका थिए।

उक्त चर्चकी एक ६१ वर्षीय महिलालाई गत साता सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो।

चर्चका सदस्यमा सङ्क्रमण देखिएको त्यो नै पहिलो घटना थियो।

सुरुमा उनले अस्पताल जान अस्वीकार गरेकी थिइन् र सङ्क्रमणको पुष्टि हुनुअघि चर्चले आयोजना गरेका थुप्रै भेलामा सहभागी भएकी थिइन्।

उक्त सम्प्रदायका नेता ली मान-हीले आफू 'मसीहा' अर्थात् मुक्तिदाता भएको दाबी गर्ने गरेका छन्। उनको पनि स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ।

तर त्यसको परिणाम आउन भने बाँकी छ।


राजधानीको एक होटेलमा नेकपा अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी ओली र वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालबीच बिहीवार भएको बैठकपछि नेपालले वार्तामा 'प्रगति नभएको' बताएका छन्

बिहीवारको वार्तापछि प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका अध्यक्ष ओलीले कुनै प्रतिक्रिया दिएनन्।

वार्तास्थल काठमाण्डूस्थित एक होटलबाट ओलीभन्दा ढिला गरी निस्किएका माधव नेपालले कुराकानीमा कुनै प्रगति नभएको बताए।

सञ्चारकर्मीहरुलाई सङ्क्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै नेपालले कुनै प्रगति नभएको बताएका हुन। बुधवार पनि दुई नेताबीच छलफल भएको थियो।

उक्त छलफल पछि दुबै नेताहरुले आफुपक्षीय नेताहरुसँग छलफल गरेर बिहीवारको वार्तामा बसेका थिए।

सत्तारूढ नेकपमा एमालेका शीर्ष नेताबीच चरम मतभेद देखिएका बेला 'अप्रत्यासित रूपमा' बुधवार साँझ अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र उनैले कारबाही गरेका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालबीच भेटघाट भएको थियो।

राजधानीको एक होटलमा भएको उक्त भेटले संवादहीनताको अवस्थामा परिवर्तन भएपनि  त्यसले कस्तो रूप लिन्छ भन्ने हेर्न अझै केही दिन कुर्नुपर्ने दुवै पक्षका नेताहरूले बताएका छन्।

नेपाललाई सुरुमा पार्टीबाट छ महिनाका लागि न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िलम्बन गरेको र पछि सांसद पदबाट किन नहटाउने भनेर स्पष्टीकरण मागेको पृष्ठभूमिमा भएको यो भेटलाई कतिपयले अप्रत्याशित ठानेका छन्।

तर दुवै पक्षका नेताहरू भने दुवै पक्षका विभिन्न तहका नेताबीच अनौपचारिक भेट भइरहेको बताउँछन्।

दूरी कम भएको हो?

ओलीले नेपालबाहेक पनि पार्टीका विभिन्न तहका नेताहरूलाई समयावधि तोकेर निलम्बन गरेका छन्। नेपाल पक्षले पनि समानान्तर कमिटीहरू बनाइरहेको छ।

ओलीले सोमवार मात्रै पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाल सहितका २७ सङ्घीय सांसदहरूलाई सांसद पदबाट समेत हटाउन सक्ने सङ्केत दिने गरी लिखित स्पष्टीकरण मागेका थिए।

ओली पक्षले नेपाल पक्षले 'फ्लोर क्रस' गरेको आरोप लगाउँदै आएको छ।

यस्तो पृष्ठभूमिमा बुधवार दुई नेताबीच भएको भेटमा नेता नेपालले ओलीसमक्ष जेठ २ कै अवस्थामा फर्किन सके पार्टी मिलाउन सकारात्मक हुने बताएको उनीनिकट नेता रघुजी पन्तले बताए।

पन्तले भने, "अन्यायपूर्ण ढङ्गले जे जस्ता निर्णयहरू भएका छन् पार्टी अध्यक्षका हिसाबले तपाईँले सच्याउनुस् भन्ने कुरा माधवजीले केपीजीलाई भन्नुभयो। कुराकानी सुरु भएकोलाई हामीले सकारात्मक रूपमा लिएका छौँ।"

फागुन २८ गते अध्यक्ष ओलीले माओवादी केन्द्रका केही नेताहरूलाई एमालेको केन्द्रीय कमिटी सदस्यमा मनोनीत गरेका थिए भने त्यसपछिको बैठकले महाधिवेशन आयोजक कमिटी गठन गरेको थियो।

पन्त भन्छन्, "अहिले त शीर्ष तहमा नेताहरूबीच संवादहीनताको अवस्था थियो। त्यो अवस्था तोडियो अहिलेलाई त्यति मात्रै बुझ्न उपयुक्त हुन्छ।"

"त्यसबाहेक सकारात्मक ढङ्गले अघि बढ्छ वा त्यतिमै रोकिन्छ त्यसबारे बोल्नु हतारो हुन्छ।"

ओली पक्षका नेता खगराज अधिकारीले भेटको आशय पार्टी एक राख्नु र दूरी कम गर्नु रहेको बताए।

अधिकारीले भने, "हाम्रो अपेक्षा दूरी कम गर्नु र कम्युनिस्ट आन्दोलनको एकता बचाइराख्ने काम होस् भन्ने हो। अब माधव नेपालहरूले जुन कदम लिनुभएको छ त्यो आत्मघाती छ।"

"त्यसमा उहाँहरू सच्चिनुभयो भने असाध्यै सकारात्मक परिणाम आउँछ।"

'आत्मघाती कदम' के हो? अधिकारी भन्छन्, "फ्लोर क्रस गर्ने, पार्टीका समानान्तर गतिविधि गर्ने जस्ताका कामहरू आत्मघाती छन्।"

अबको बाटो के?

सर्वोच्च अदालतले पार्टी विवादसम्बन्धी एउटा मुद्दामा नेकपा पार्टी पूर्ववत् अवस्थामै रहेको फैसला सुनाउनुअघि नै तत्कालीन नेकपाका असन्तुष्ट प्रचण्ड-माधव पक्षले समानान्तर कार्यक्रम गर्ने र छुट्टै बैठकहरू गर्ने गरेका थिए।

यसले दुवै पक्षबीच...


राजधानीमा मङ्गलवार आयोजना गरिएको एउटा कार्यक्रममा तथ्याङ्क सङ्कलन संस्था फ्याक्टस नेपालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनिष झाले दुई जिल्लाका जनप्रतिनिधि र प्रदेश सरकारबाट प्राप्त जानकारीको आधारमा प्रभावित घरधुरीको सङ्ख्याबारे अनुमान गरेको बताए।

तर सम्बन्धित जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले भने प्रारम्भिक अध्ययनका आधारमा बारामा करिब एक हजार र पर्सामा करिब दुई सय ५० घरधुरी प्रभावित भएको अनुमान गरेको बीबीसी नेपाली सेवालाई जानकारी दिए।

दुवै सरकारी अधिकारीले क्षतिका बारेमा अध्ययन भइरहेकोले उक्त सङ्ख्या थपघट हुन सक्ने बताएका छन्।

"हामीले जिल्ला प्रशासन कार्यालय अन्तर्गत टोली खटाएर विवरण सङ्कलन कार्य अघि बढाएका छौँ," गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता रामकृष्ण सुबेदीले भने। "आज साँझसम्म एक किसिमको खाका आउला।"

उद्धार सम्पन्न, राहत जारी

जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार आइतवार रातिबाटै शुरू भएको उद्धार कार्य सम्पन्न भएको छ।

हाल राहत वितरणको कार्यमा आफूहरूको मुख्य चासो रहेको भट्टराईले जानकारी दिए।

बारा जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेश पौडेलल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े जिल्ला प्रशासन कार्यालय, नेपाल रेडक्रस, नेपाल प्रहरी र नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका प्रतिनिधि रहेको समिति बनाएर राहत वितरणलाई सहजीकरण र अनुगमन गरिरहेको जानकारी दिए।

अत्यावश्यक सामान नपाएको गुनासो

जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद भट्टराईका अनुसार आइतबार रातिबाटै शुरु भएको उद्धार कार्य सम्पन्न भइसकेको छ

स्थलगत रिपोर्टिङका क्रममा वीरगंज पुगेका बीबीसी नेपाली सेवाका सम्वाददाता कमल परियारका अनुसार पीडितहरूले सफा पिउने पानी, पकाउने खाद्य सामग्री र लामखुट्टे भगाउने सामग्री जस्ता अत्यावश्यक सरसामान पाउन नसकेको गुनासो गरेका छन्।

राज्यका तर्फबाट राहत वितरण अघि बढाइए पनि कसलाई कस्तो राहतको आवश्यकता छ भन्ने बारे अन्योल रहेको स्थानीयहरूले बताएका छन्।

व्यवस्थित राहत वितरण हुने

तर भट्टराईले भने सोमवार राहत वितरण गर्न चाहने सबैलाई आफूखुसी गर्न छुट दिइएको भएपनि मङ्गलवारबाट व्यवस्थितरूपमा राहत वितरण कार्य अघि बढ्ने जानकारी दिए।

"आपत्‌कालीन अवस्था भएकाले हिजो त्यस्तो भएको हो। आजबाट व्यवस्थितरूपमा राहत वितरण कार्य अघि बढ्नेछ," भट्टराईले भने।

गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता सुवेदीले तराईका जिल्ला भएकाले अत्यावश्यक सामग्रीको अभाव नभएको जानकारी दिए।

जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिसँग पर्याप्त बजेट भएको र आवश्यक भए सीमावर्ती क्षेत्रबाट सरसामान खरिद गर्न सकिने हुँदा समस्या नभएको उनको दाबी छ।

"त्यसबाहेक खाद्य सामग्री र अन्य अत्यावश्यक सामान काठमाण्डूमा तयारी अवस्थामा राखिएको छ र माग हुने बित्तिकै पठाइनेछ," सुबेदीले भने।

दाहाल र देउवाको भ्रमण

पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिन नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका एक जना अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा बारा र पर्सातर्फ प्रस्थान गरेका छन्।

देउवाले वीरगन्जस्थित सरकारी अस्पतालमा उपचार गराइरहेकाको अवस्थाबारे जानकारी लिएका छन्।

दाहालले भने भ्रमणका क्रममा राहत वितरण गर्ने कार्यक्रम रहेको सरकारी अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्।


राजनीतिशास्त्री र सम्पादकले प्रधानमन्त्रीलाई आलोचना सह्य नभएको रूपमा अर्थ्याएका छन् भने प्रधानमन्त्री ओलीनिकट विज्ञ सञ्चारमाध्यममा पनि कमीकमजोरी रहेको बताउँछन्।

मे दिवसका अवसरमा प्रधानमन्त्री ओलीले भनेका थिए, "नेपालका केही सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा पनि स्थिरता, स्थायित्व र विकासका विरुद्ध देशलाई अस्थिरतातर्फ धकेल्ने प्रवृत्तिका प्रयासको समाचार सम्प्रेषण र चर्चा भइरहेको देखिन्छ।"

"एकातिर सम्पूर्ण नेपाली जनता र सिङ्गै विश्व कोरोनाभाइरस महामारीका विरुद्ध लडिरहेको अवस्था छ, अर्कातिर यही अप्ठ्यारो परिस्थितिको मौका छोपेर अस्थिरताका प्रयास गरिनु दुःखद कुरा हो।"

यसअघि एक पटक प्रधानमन्त्री ओलीले नेपाली सञ्चारमाध्यमले तपाईँ भन्न नजानेको आरोप लगाएका थिए भने अर्को पटक सरकारले गरेका राम्रा कामको चर्चा नभएको र प्रशंसा गर्नका लागि "मुटु र मन भएका सम्पादकहरू नभएको" बताएका थिए।

'स्वाभाविक'

राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेल सत्ता वा शक्तिमा हुनेहरूले आलोचना मन नपराउनुलाई "स्वाभाविक" रूपमा लिन्छन्।

"प्रायः शासकहरूमा आलोचना नरुचाउने प्रवृत्ति हुन्छ। प्रशंसा रुचाउने एउटा मानवोचित कमजोरी पनि होला," ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीबीसीसँग पोखरेलले भने।

पोखरेलको भनाइसित देशसञ्चार डट कमका सम्पादक युवराज घिमिरे सहमत छन्।

घिमिरेको विचारमा कार्यकारी पदमा हुने व्यक्तिहरू असफल भएपछि अरूलाई दोष दिन थाल्छन्।

वाटरगेट काण्डपछि उत्पन्न परिस्थितिका लागि तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति रिचर्ड निक्शनले र भ्रष्टाचारका प्रकरणहरू बाहिर आउन थालेपछि तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीले सञ्चारमाध्यमलाई दोष लगाउने कुरा त्यसैको उदाहरण भएको उनी बताउँछन्।

घिमिरेले थपे, "नेपालमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले अहिले त्यही गरिसकेका छन्। आत्मनिरीक्षणको संस्कृतिमा उनले विश्वास गर्न छाडेका छन्।"

खोज पत्रकारिता केन्द्रका सम्पादक तथा नेपाल पत्रकार महासङ्घका पूर्वअध्यक्ष शिव गाउँले पनि शासकहरूलाई आलोचना प्रियकर नहुने तर्कप्रति फरक मत राख्दैनन्।

गाउँले भन्छन्, "शक्तिमा भएकाहरूलाई सञ्चारमाध्यमले उठाएका प्रश्न प्रिय लाग्दैन र जवाफ दिनुको सट्टा सञ्चारमाध्यममाथि खनिन पुग्छन्।"

तर कमीकमजोरी एउटा पक्षमा मात्रै नरहेको कतिपयको बुझाइ रहेको छ। त्यस्तैमध्ये एक हुन् प्रधानमन्त्री ओलीका पूर्वप्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्याल।

सञ्चारमाध्यमप्रति प्रधानमन्त्री कि प्रधानमन्त्री ओलीप्रति सञ्चारमाध्यम बढी आलोचनात्मक भएका हुन् भन्ने प्रश्नमा दुवै रहेको उनी बताउँछन्।

'केही मिडिया गैरजिम्मेवार'

सबै सञ्चारमाध्यमलाई एउटै डालोमा राखेर प्रधानमन्त्री ओलीले पनि हेर्न नहुने अर्यालको तर्क छ।

यद्यपि कतिपय सञ्चारमाध्यममले पनि आफू पूर्वाग्रही छैन भन्ने कुरा प्रमाणित पनि गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

"केही मिडियाले जिम्मेवारी बोध नगर्ने र मिडियाको नाममा जे पायो त्यही लेखिदिने पनि छन्," अर्यालले बीबीसीसँग भने।

तर सञ्चारमाध्यमहरू प्रधानमन्त्री ओली अथवा उनका सरकारप्रति अनावश्यक रूपमा आलोचनात्मक भएको आरोपलाई न राजनीतिशास्त्री पोखरेल सही मान्न तयार छन् न त सम्पादकद्वय घिमिरे र गाउँले नै।

लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा सञ्चारमाध्यमहरू आलोचनात्मक नभए त्यसको अर्थ नहुने पोखरेलको ठम्याइ छ।

उनी भन्छन्, "राम्रा कुराको प्रशंसा गरेका छन् र नराम्रा कुरा औँल्याएका छन्। सबै कुरा राम्रो र ठीक छ भन्ने ढङ्गले सरकारी सञ्चारमाध्यमले ल्याउँछन् भने वैकल्पिक स्रोतले कुराहरू उधिनेर ल्याउँछन्।"

नेपाली पत्रकारले वर्तमान सरकारले गरेका नराम्रा कामलाई मात्रै देख्ने गरेको कुरातर्फ इङ्गित गर्दै सम्पादक घिमिरे प्रधानमन्त्री ओलीलाई...


राजपा नेपालभित्रै चुनावलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा फरक मत रहेको देखिन्छ

राजपालाई चुनावमा सहभागी गराउन भन्दै मिति सारेको सत्तारुढ गठवन्धनले पनि यसबीच उम्मेदवारीका लागि आवश्यक ऐनलाई खुकुलो पार्नेबाहेकका राजनीतिक प्रयास गरेको देखिदैंन।

सम्भावना

भर्खरै सत्ताको बागडोर सम्हालेका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले दोस्रो चरणको स्थानीय चुनावपछि मात्रै संविधान संशोधन गर्ने घोषणा शुक्रबार संसदमा गरेसँगै राजपाको प्रमुख माग तत्काल पूरा गर्न राजनीतिक प्रयास हुने सम्भावना लगभग समाप्त भएको छ।

तर चुनावअघि संशोधनका लागि पर्याप्त संख्या संसदमा पुर्याउन नसकेको सत्तारुढ गठवन्धनले चुनावपछि त्यसो गर्ला भनेर राजपाले विश्वास गरिरहेको देखिदैंन।

आवरणमा संविधान संशोधनको रट लगाएपनि अनौपचारिक संवादहरुमा त्यही विश्वासको संकट हटाउन केही प्राविधिक कामहरु गरे चुनावमा जान सकिने राजपाले जोड दिइरहेको जस्तो प्रतीत हुन्छ।

स्थानीय तहको संख्या बढाउने कदममा अदालतले अंकुश लगाइदिएको छ र त्यसलाई फुकाउन सरकारले पुनरावेदनको प्रक्रिया थालोस् भन्ने राजपा चाहन्छ।

यसैगरी कार्यकर्ताहरुको रिहाइदेखि लिएर शहीद घोषणासम्मका मुद्दाहरु छन्। ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चुनाव चिन्ह समेत राजपामा समाहित छ वटा दलमध्ये एउटाको लिन असन्तुष्ट पक्ष तयार भइसकेको देखिन्छ।

बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा राजपा नेपालका संयोजक महन्थ ठाकुरले 'विश्वासको संकट' नहटेसम्म चुनावमा भाग नलिने बताएका थिए

आभास

पछिल्लो लचकतालाई चुनावमा भाग लिने उसको मनसायको रुपमा अर्थ्याउनेको कमी छैन तर समय घर्किदैं गइरहेको छ, र पनि प्रष्ट मुख खोल्न राजपा अनकनाइरहेको आभास हुन्छ।

त्यसमाथि, राजपाभित्रै चुनावै बहिस्कार गर्ने वा त्यसलाई आन्दोलनको एउटा अस्त्रको रुपमा उपयोग गर्ने भन्नेमा तीव्र मतभेद देखिन्छ।

चुनावमा भाग लिन स्थानीय नेता कार्यकर्ताहरुको दबाब झेल्नुपरिरहेको सत्यता लुकाउन पनि राजपा नेताहरु चाहंदैनन्।

तर संविधान संशोधन नभइञ्जेल चुनाव बहिस्कार गर्नुपर्ने मत पनि प्रबल रहेकाले निचोडमा पुग्न राजपाको नेतृत्व तह अलमलमा परेजस्तो देखिन्छ।

चिन्ता

अनिर्णयको गोलचक्करमा परिरहेका बेला राजपालाई थप टाउको दुखाइको विषय बनेको छ—विगतमा एउटै मोर्चामा रहेका उपेन्द्र यादव, अनि विजय गच्छदारजस्ता तराई केन्द्रित नेताका दलले तीव्र बनाइरहेको चुनावी अभियान।

हालसालै मात्रै एकीकृत स्वरुपमा पलाएको राजपालाई चुनावमा भाग नलिँदा आफ्ना नेता कार्यकर्ता छुट्टिएर जान्छन् कि भन्ने चिन्ताले सताएको ठान्नेहरु पनि प्रशस्तै छन्।

विगतमा संघीयतालाई आफ्नै आन्दोलनको उपज मान्ने राजपामा आवद्ध दलहरु, त्यसलाई संस्थागत गर्ने पहिलो खुड्किलो स्थानीय तहको चुनावबाट अलग रहँदा आफूहरुमाथि आशंकाको तरबार झुण्डिएको तथ्यबाट जानकार जस्तै देखिन्छन्।

यस्ता अन्योलबीच ढिलै भएपनि चुनावमा राजपा गए नेपाली राजनीतिले तत्कालका लागि चैनको सास फेर्नेछ।

तर ऊ सहभागी नभए मुठभेडको खतरा रहनेछ नै, सँगसँगै राजपा एक्लिने सम्भावना पनि नकार्न सकिनेछैन।


राजमार्गमा कैयौं पुलहरु जीर्ण अवस्थामा रहेका छन्

भत्केका तीनवटा पुलमा खोलाबाट शाखा बाटो खोलेर यातायात सञ्चालन गरिएको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले जनाएको छ।

भत्केका पुलको मर्मत तथा नयाँ पुल बनाउने काम समयमा सम्पन्न हुन नसके उक्त राजमार्ग बन्द हुने चिन्ता यातायातकर्मीहरुको छ।

करिब एक महिनाअघि आएको विनाशकारी बाढीले बाराको दुधौरा पुल भत्काइदिएपछि उक्त पुलमा यातायात सञ्चालन हुन सकेको छैन।

एकतर्फी

धन्सार पुलमा पनि एकतर्फी मात्र सवारी साधन सञ्चालनमा छन्।

धनुषा र महोत्तरीको बिचमा पर्ने रातु पुलमा अस्थायी बेली ब्रिज हालेर सवारी साधन सञ्चालनमा ल्याइएको छ।

सर्लाही र रौतहटबिचको बागमती पुल पनि अत्यन्तै जीर्ण छ।

पूर्वपश्चिम राजमार्ग र बर्दियाको सदरमुकाम गुलरिया जोड्ने जब्दिघाटपुलको आधारस्तम्भ नै भत्किएको छ।

पूर्व पश्चिम राजमार्गमा मालबाहक ट्रक चलाउने एकजना चालक दिपेश पाठकले भने, "राजमार्गका बागमती, हेटौडामा पर्ने ३ नं पुल लगायत धेरै पुल सवारी गुडदा हल्लिन्छन् । यस्तै पारा हो भने आउने वर्षामा ५/६ महिना नै गाडी चल्दैन।"

देशकै प्रमुख राजमार्गमा यस्तो कठिनाईकासाथ सवारी साधन सञ्च... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालन भइरहेकाले असाध्यै धेरै दुःख पाइराखिएको सर्वसाधारणको भनाइ छ।

सडक विभागका अनुसार पूर्व पश्चिम राजमार्ग तथा उक्त राजमार्गलाई अन्य राजमार्गका दुई दर्जन पुलमा गम्भीर क्षति पुगेको छ।

साना तिना भत्केका पुलहरुको संख्या अझ धेरै भएको बताइन्छ।

भत्केका पुल बनाउने तथा मर्मत गर्ने काम अहिलेसम्म शुरु नै भएको छैन।

प्राथमिकता

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले भत्केका पुलहरुको मर्मत र सवारी साधन चल्न नसक्ने पुलहरु बनाउनका लागि योजनाहरु प्राथमिकतामा रहेको जनाएको छ।

मन्त्रालयका सूचना अधिकारी विष्णुप्रसाद शर्माले भने, 'केही पुल मर्मत गर्ने काम त शुरु भइसकेको छ। तर नयाँ बनाउनका लागि टेण्डर निकाल्नुपर्ने हुन्छ।'

तर ठेक्का लागेका काम समय नसकिने र सकिएका काम पनि गुणस्तरहीन हुने उदाहरणका माझ पुल बनाउने र मर्मत गर्ने काम अब आउने वर्षाको समयअघि हुन्छ भनेर सर्वसाधारण विश्वस्त हुन सकेका छैनन्।


राज्य नियन्त्रित केसीएनएले जारी गरेका तस्बिरहरूमा किमले पेक्टु हिमाल क्षेत्रमा सेतो घोडा चढेको देखिन्छ।

किमले दुई हजार ७५० मिटर अग्लो सो हिमाल चढेको यो पहिलो पटक होइन र विज्ञहरूका अनुसार यसअघि ठूलो घोषणा गर्नु अगाडि उनले सो हिमाल चढेका छन्।

उत्तर कोरियाको परिचयमा पेक्टु हिमालको विशेष स्थान छ र यसलाई किमको बुवाको जन्मस्थल मानिन्छ।

केसीएनएले बुधवार जारी गरेको समाचारमा भनिएको छ: "पेक्टुको शिखरमा घोडामा बसेर उनले सो हिमाल जत्तिकै बलियो विश्वास र इच्छाले सबैभन्दा शक्तिशाली देश निर्माण गर्ने महान् कार्यका लागि गरेको कठिन सङ्घर्षलाई गहिरो भावले मनन गरेका छन्।"

सन् २०१७ मा उनले नयाँ वर्षको उपलक्ष्यमा दक्षिण कोरियासँगको कूटनीतिक सम्बन्ध सुधार हुनसक्ने सङ्केत गर्नु केही हप्ताअगाडि पेक्टु भ्रमण गरेका थिए।

किमले तीन पटक सो हिमाल चढेर र एक पटक सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिसँगै त्यहाँ भ्रमण गरेको बताइन्छ।

केसीएनएले सन् २०१७ मा जारी गरेको तस्बिरमा किम कालो छालाको जुत्ता लगाएर शिखरमा उभिएको देखिएको थियो।

एउटा सक्रिय ज्वालामुखी पेक्टुमा चार हजार वर्षभन्दा अगाडि पहिलो कोरिया अधिराज्यका स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ंस्थापक ड्याङ्गुनको जन्म भएको मानिन्छ।

चीन र उत्तर कोरियाको सीमामा रहेको यो हिमाल उत्तर कोरियाली राजधानीबाट सयौँ किलोमिटर टाढा पर्छ।


रात परेपछि गैँडा नारायणगढको बेलचोक वरपर देखिन थालेकोले मानिसहरू केही त्रसित बनेका छन्।

शहर बजारको बाक्लो बस्तीमा गैँडा देखिन थालेपछि स्थानीयवासीहरू केही असुरक्षित महसुस गर्न थालेका छन्।

केहिदिन यता रात परेपछि गैँडा नारायणगढको बेलचोक वरपर देखिन थालेको छ। त्यसकारण मानिसहरू केही त्रसित बनेका छन्।

कहिले एउटा त कहिले दुईटा गैँडा नारायणगढको बजार नजिकैको वनबाट बस्तीमा देखिएको प्रत्यक्षदर्शीहरूले बताए।

एक वर्षमै के कारण मरे २६ गैँडा

चीनद्वारा खाग र बाघको हड्डीमाथि फेरि 'प्रतिबन्ध'

"रात भर बस्ने बिहान जाने"

प्रायजसो रातको समयमा गैँडा बजार क्षेत्रमा आउने गरेको नारायणगढ नौघरेकी राधिका खडकाले बताइन्।

"बेलुका ६-७ बजेबाट बिहानसम्म आउने गरेकोमा १ दिन त दिउसो १२ बजे गैँडा आयो। भैँसीलाई गैँडाले हान्छ भनेर परिवार नै डरले रोएर बस्यौँ। फेरि केही दिनपछि ३ वटा गैँडा आएर घरमा हान्न थाल्यो। हामी अत्तियौँ। तर केही भएन।"

स्थानीयबासिन्दाका अनुसार गत वैशाख यता प्रायजसो हुलका हुल गैँडा शहर बजार पस्ने गरेका छन्।

खड्काले भनिन्, "कहिले त ६-७ वटा गैँडा आउँछन्। साँझ आएर रातभर बसेर बिहानपख फेरि जङ्गलतर्फ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

फर्कन्छन्।"

नारायणगढ बेलचोका पत्रकार रमेशकुमार पौडेललाई डर छ: गैँडासँग जम्का भेट भयो भने के गर्ने होला?

गैँडा जोगाउने जुक्ती?

उनले भने, "बजार क्षेत्रमा यसरी गैँडा आउन थालेपछि रातमा वा बिहान हिँड्डुल गर्दा गैँडासँग जम्काभेट हुने हो कि भन्ने डर मनमा रहिरहन्छ।"

नारायणगढ बजार नजिकै नारायणी नदी र निकुञ्जसँग जोडिएको सामुदायीक वन र नगर वन रहेको छ। त्यो गैँडाको बासस्थान हो।

बजारमा नै गैँडा आउन थाले पछि संरक्षण अधिकारीहरू चनाखो हुनु पर्नेमा स्थानियबासिन्दाले जोड दिएका छन्।

गैँडाको संख्या बढेकै हो?

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका वार्डेन बेदकुमार ढकालले निकुञ्जमा गैँडाको संख्या वृद्धि भएका कारण यसरी गैँडा बाहिर आउने क्रम बढेको हुन सक्छ। उनले तिनलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास जारी रहेको बताए।

"शहर बजार क्षेत्रमा मात्र होइन चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र वरपरको वनहरूमा केही वर्षयता गैँडा देखिने क्रम बढेको छ। गैँडा बाहिर आउन नदिन हामीले तारबार गरेर भए पनि नियन्त्रण गर्नु पर्दछ।"

तर गैँडाको संख्या थाहा पाउन नयाँ चरणको गैँडा गणना हुन भने बाँकी नै छ।

चीनलाई गैँडा हस्तान्तरण


रातभरी चलेको वायुले शहरको उत्तरतर्फबाट धुवाँ ल्याएपछि सिड्नीको वायु प्रदुषणको मात्रा खराब स्तरमा पुगेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा स्थानीय बासिन्दाहरूले बिहान उठ्दा धमिलो आकाश देखेको र घरमा धुवाँको गन्ध आएको लेखेका छन्।

न्यू साउथ वेल्सको राजधानी सिड्नीमा करिब ५० लाख मानिसहरू बस्छन्।

न्यू साउथ वेल्सको उत्तरी क्षेत्रमा हप्तौँदेखि फैलिएको डढेलोका कारण छजना मानिसहरूको मृत्यु भइसकेको छ।

सिड्नीका बासिन्दाहरूलाई मङ्गलवार तापक्रम ३७ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्न सक्ने भनिएको छ।

शहरका केही भागहरूको वायुको गुणस्तर अस्ट्रेलियाले तोकेको न्यूनतमभन्दा आठ गुणासम्म धेरै भएको मापन गरिएको छ।

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले मानिसहरूलाई घरभित्रै बस्न र बाहिर निस्केर शारीरिक रूपमा बल पर्ने कामहरू नगर्न सुझाव दिएको छ।

न्यू साउथ वेल्सको एम्बुलेन्स सेवाले श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या भएका मानिसहरूले थप सचेत हुनुपर्ने बताएको छ।

"धुवाँ अझै केही दिनसम्म रहने छ," न्यू साउथ वेल्सको ग्रामीण अग्नि सेवाले भनेको छ।

गत हप्ता नजिकैका भागहरूमा डढेलो फैलिएपछि सिड्नीमा यसअघि नदेखिएको खतरा देखिएको हो।

अधिकारीहर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूका अनुसार मङ्गलवारको धुवाँको स्रोत १५० किलोमिटर पर रहेको वोलेमी राष्ट्रिय निकुञ्जमा एक लाख ५० हजार हेक्टरमा फैलिएको डढेलो भएको बताएका छन्।

फैलिएको डढेको

सिड्नीको उत्तरतर्फका भागहरूमा झन्डै ५० स्थानमा डढेलो फैलिएको कारण त्यहाँ वरपरका बासिन्दाहरूले हप्तौँदेखि बाक्लो धुवाँ र खराव वायु प्रदूषणको सामना गर्नुपरेको छ।

अधिकारीहरूले यो हप्ता डढेलो अझै बढ्न सक्ने बताएका छन्। उनीहरूले डढेलो छिमेकी क्वीन्सल्यान्ड राज्यमा बढ्ने तापक्रमले यसलाई अझै खतरनाक बनाउन सक्ने बताएका छन्।

साउथ अस्ट्रेलिया राज्यले भने आगोबाट 'विनाशकारी' खतरा आउन सक्ने भन्दै चेतावनी दिएको छ।

त्यहाँको राजधानी एडेलेडमा बुधवारको तापक्रम ४२ डिग्री सेल्सियस पुग्ने अनुमान गरिएको छ।


रातिको समयमा कर्फ्यू लगाइनेछ भने सप्ताहान्तका बेला राज्यमा पूर्ण रूपमा लकडाउन लागु हुनेछ।

भारतमा आइतवार एकैदिन ९३,२४९ सङ्क्रमित थपिएका थिए जुन गत सेप्टेम्बर महिनायताको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

उक्त सङ्ख्याको आधा भन्दा बढी महाराष्ट्र राज्यको छ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सङ्क्रमण फैलिनुको कारण पत्ता लगाउनका लागि एउटा विशेषज्ञ टोलीलाई त्यहाँ जान भनेका छन्।

कोभिड-१९ का कारण भारतमा हालसम्म करिब १,६५,००० जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

अहिलेसम्म सङ्क्रमित पुष्टि हुनेको सङ्ख्या १ करोड २५ लाख भन्दा बढी छ।

महाराष्ट्र सरकारले के भन्यो?

शुक्रवारको टेलिभिजन सम्बोधनका क्रममा महाराष्ट्र राज्यका मुख्यमन्त्री उद्धव ठाकरेले केही मानिसहरूले सुरक्षाका उपायहरू नअपनाएको र मास्क लगाउन छाडेका कारण खोप लगाएपछि पनि केही सङ्क्रमित भएको बताएका थिए।

''मानिसहरू आफ्ना शैलीप्रति सन्तुष्ट भएका छन्। अर्थतन्त्रमा ध्यान दिने की स्वास्थ्यमा भन्ने विषयमा हामी दुबिधामा छौँ,'' ठाकरेले भने।

''यस्तै अवस्था रहे, मैले पहिले पनि भनिसकेको छु कि १५ दिनमा हाम्रो [स्वास्थ्य] पूर्वाधार चापमा पर्नेछ।''

मुम्बईबाट करिब १६० क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िलोमिटर पूर्वमा रहेको पुणे सहरमा कर्फ्यु लागु गरिसकिएको छ।

त्यहाँ एक हप्ताका लागि धार्मिक स्थल, होटल, बार, सपिङ मल र सिनेमा हल बन्द गरिएको छ।

नयाँ नियम के छ?

सोमबारबाट महाराष्ट्रमा स्थानीय समय अनुसार रातको आठ बजेदेखि बिहानको सात बजेसम्म कर्फ्यु लागु हुनेछ।

सप्ताहान्तमा शुक्रवार राती आठ बजेदेखि पूर्ण रूपमा लकडाउन लागु हुने छ जुन सोमवार बिहान सात बजेसम्म कायम रहने छ।

त्यो अवधिमा अत्यावश्यक सेवा मात्र सञ्चालनमा रहने छ।

तर सार्वजनिक सवारी साधनहरू भने चल्ने छन्।

पसल, बार अनि रेष्टुराँले ग्राहकले किनेर लैजान दिन सक्ने वा घर-घरमा खाना पुर्‍याउने कार्य भने जारी राख्न पाउनेछन्।

सरकारी कार्यालयहरूमा ५० प्रतिशत कर्मचारीहरूलाई मात्रै बोलाउन भनिएको छ।

सकेसम्म घरबाटै काम गराउन भनिएको छ। यी प्रावधान एप्रिल ३० तारिखसम्म लागु हुने सरकारले जनाएको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोनाभाइरस: शव व्यवस्थापनमा खटिएका महिला सैनिक


राती मञ्चन हुने रामायणमा आधारित नाटक हेर्न भारतको विभिन्न जिल्लाबाट समेत हजारौँ दर्शकहरू आउने गरेका छन्।

भारतको मथुरा, दरबङ्गा र बनारसबाट कलाकारहरू आएर रामलीला मञ्चन गर्ने रामलीला सञ्चालक समितिले जनाएको छ।

यो वर्ष भारतको वृन्दावनका कलाकारहरू रामलीला नाटक मञ्चन गरिरहेका छन्।

नाटक मञ्चन

"यो वर्ष वृन्दावनका २२ जना कलाकारहरूको नाटक मञ्चन गरिरहेका छन्," समितिका प्रचारमन्त्री विष्णुलाल कुम्हाल बताउँछन्।

"यसअघि पनि भारतका विभिन्न स्थानका कलाकारहरू आउने गरेका थिए। नेपालको जनकपुरबाट पनि केही वर्ष अघि कलाकार ल्याएर रामलीला मञ्चन गराइएको थियो।"

नेपालगञ्जमा रामलीलाको इतिहास धेरै पुरानो रहेको अवध संस्कृतिका जानकारहरू बताउँछन्।

कुम्हालका अनुसार जंगबहादुर राणाले नेपालगञ्ज शहर बसालेदेखि नै मनोरञ्जनका लागि स्थानीय बासिन्दाको सहयोगमा भगवान श्रीरामको कथामा आधारित नाटक मञ्चन गर्न थालिएको हो।

गोस्वामी तुलसी दासले श्रीराम चरित्र मानस अवध भाषामा अनुवाद गरेपछि रामलीला मञ्चन गर्न सहज भएको कुम्हाल बताउँछन्।

रामलीलामा श्रीरामको जीवन चरित्र देखाइने कलाकारहरू बताउँछन्।

भगवान राम र सीताको जीवनलील... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ालाई कलाकारहरूले घटस्थापनादेखि प्रत्येक दिन राती ८ बजेदेखि १२ बजेसम्म मञ्चन गर्ने गर्छन्।

विजया दशमीको दिन रावणवध गरी एकादशीको रात भरतसँगको मिलाप र त्रयोदशीको रात रामको राज्याभिषेक गरी नाटक अन्त्य गरिन्छ।

नेपाली र भारतीय दर्शक

बाँकेको आसपासका जिल्ला दाङ, बर्दिया र सुर्खेतसहित भारत उत्तर प्रदेशबाट समेत हजारौँ दर्शक आउने गरेको पाइन्छ।

भारतको श्रावस्ती जिल्लाबाट रामलीला हेर्न आएका दर्शकहरूले १०/१२ वर्षदेखि निरन्तर अवलोकन गर्दै आएको बताउँछन्।

भारतको श्रावस्ती जिल्ला मल्हीपुर, लक्ष्मणपुरबाट आएका सन्जयकुमार भार्गव, जगतपाल भर्गव र गूर्दिन प्रसादले प्रत्येक वर्ष नेपालगञ्ज आएर रामलीला हेर्ने गरेको बताए।

नेपालगञ्जकी चन्दा सिंहले एकपटक हेरेपछि पनि वर्षैपिच्छे अब के हुन्छ भन्ने जिज्ञासा लागिरहने बताइन्।

रावणवध गरेको दिन दर्शकहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेकाले मैदान भरिभराउ हुने गरेको आयोजक बताउँछन्।

लाखौँ खर्च गरेर कलाकार

रामलीला मञ्चनका लागि बर्सेनि लाखौँ खर्च गरेर भारतबाट कलाकार ल्याइन्छ।

तर त्यही खर्चमा स्थानीय कलाकार उत्पादन गर्न सकिने अवध सांस्कृतिक परिषद्का अध्यक्ष सचितानन्द चौबेको धारणा छ।

उनले भने, "भारतीय कलाकारलाई खर्च गरिने पैसा स्थानीय कलाकारलाई दिए राम्रो अभिनय गर्न सक्छन्।"

रामलीलाका लागि सरकारको तर्फबाट कुनै आर्थिक सहयोग प्राप्त नभएको सञ्चालक समितिको गुनासो छ।

सरकारी मूल्यले खसीबोका व्यवसायी आक्रोशित


रातो ग्रह पनि भनिने मङ्गलको कक्षमा मङ्गलवार संयुक्त अरब एमिरेट्स र बुधवार चीनले आफ्ना अन्तरिक्ष यान पठाएका छन् भने अमेरिकाले पनि यसै महिना आफ्नो यान पठाउन लागेको छ।

यी अन्तरिक्ष अभियानको उद्देश्य मङ्गल ग्रहको भूबनोट तथा वायुमण्डलबारे अध्ययन गर्ने र प्राचीन सूक्ष्मजीवको अस्तित्वका सम्भावित सङ्केतहरू पत्ता लगाउने रहेको छ।

यूएईले आफ्नो यान पठाएको भोलिपल्ट चीनको तिआन्वेन-१ यान मङ्गल ग्रहको कक्षमा प्रवेश गरेको छ भने अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासाको पर्सभीअरन्स अभियान फेब्रुअरी १८ तारिखमा त्यहाँ पुग्नेछ।

यी अभियानहरूले मङ्गल ग्रह र पृथ्वीबीचको दूरी कम भएको अवसरको सदुपयोग गरिरहेका छन्। यी दुई ग्रहबीचको दूरी निरन्तर परिवर्तन भइरहन्छ किनकि तिनको सूर्यको परिक्रमा गर्ने गति फरक हुन्छ।

तर अरू मङ्गल अभियानहरूमा जस्तै यी तीनवटा यानले पनि "सेभन मिनट्स अफ टेरर" अर्थात् मङ्गल ग्रहको माथिल्लो वायुमण्डलबाट सतहमा यान अवतरण गर्दा लाग्ने समयसहितका कठिन चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्नेछ।

विगतमा मङ्गल ग्रहलक्षित आधाभन्दा बढी अन्तरिक्ष अभियान विफल भएका छन्।

उसोभए यसपटक वैज्ञानिकहरूले के गरिरहेका छन् र उनीहर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूले यी अभियानमार्फत् के पत्ता लगाउने योजना बनाइरहेका छन्?

यूएईको होप अभियान

यूएईको मङ्गल ग्रहसम्बन्धी ऐतिहासिक अभियान गत वर्षको जुलाई महिनामा जापानबाट सुरु भएको थियो।

पृथ्वीबाट झन्डै ५० करोड किलोमिटर यात्रा गरेको यूएईको यान मङ्गलवार मङ्गल ग्रहको गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रमा प्रवेश गरिसकेको छ।

अरब जगत्‌को यो पहिलो अन्तरिक्ष अभियान हो।

होप अर्थात् विश्वास नामक अभियानअन्तर्गत सो यानले मङ्गल ग्रहको मौसमको प्रवृत्तिबारे विवरणहरू सङ्कलन गर्नेछ।

यो अभियानअन्तर्गत मङ्गलको वायुमण्डलबारे ती कुराहरू पत्ता लगाउने प्रयास गरिनेछ जुन कुरा अघिल्ला अभियानले गरेका थिएनन्।

खासगरी मङ्गल ग्रहले आफूसँग भएको अधिकांश वायु कसरी गुमाउन पुग्यो भन्नेबारे यसले हामीलाई थप कुरा बुझ्न सघाउनेछ।

आउँदो सेप्टेम्बर महिनादेखि त्यहाँबाट पृथ्वीमा विवरणहरू आउन थाल्नेछन्।

बीबीसीका विज्ञान संवाददाता जोनाथन एमोस यूएईको होप अभियान वैज्ञानिक प्रयासभन्दा अझ बढी कुरा भएको बताउँछन्।

"यसलाई उत्प्रेरणाको एउटा वाहनको रूपमा हेरिएको छ जसले यूएईका थप युवाहरूलाई विद्यालय तहदेखि उच्च तहसम्मको शिक्षामा विज्ञानप्रति आकर्षित गर्नेछ," उनले भने।

यसअघि संयुक्त राज्य अमेरिका, भारत, पूर्वसोभियत सङ्घ र युरोपेली अन्तरिक्ष संस्था मात्रै सफलतापूर्वक मङ्गल ग्रहसम्म पुगेका थिए।

मङ्गल ग्रहमा होप पुग्नु र यूएई स्थापना भएको ५० औँ वर्षमा पुग्नु एउटै समय परेको छ।

चीनको तिआन्वेन-१ अभियान

"स्वर्गलाई प्रश्नहरू" भन्ने अर्थ रहेको चीनको पहिलो मङ्गल ग्रह अन्वेषण अभियानअन्तर्गत यान खासमा अर्को तीन महिनासम्म अवतरण गर्नेछैन।

अवतरण गराउनुअघि इन्जिनियरहरूले वायुमण्डलीय अवस्थाको लेखाजोखा गर्नेछन्।

मङ्गलमा अवतरण गर्नुअघि २०,००० किलोमिटर प्रतिघण्टाको प्रवेशगतिलाई घटाएर हिँड्दाको गतिमा ल्याउनुपर्ने चुनौती छ।

चीनले २४० किलोग्राम तौल भएको रोभरलाई यूटोपीआ बेसिनको समथर भूभागमा मे महिनाभित्र अवतरण गराउने अपेक्षा गरेको छ। उक्त रोभरले दोबार्न मिल्ने सौर्य फलकबाट ऊर्जा सङ्कलन गर्छ।

त्यसले उक्त क्षेत्रको र त्यसको सहतमुनिको भौगर्भिक अध्ययन गर्नेछ।

उक्त रोभरको अग्लो लट्ठामा क्यामराहरू जडान गरिएको छ। तिनले तस्बिर खिच्ने र यताउता गर्न दिशा पत्ता लगाउन सहयोग गर्छन्। अरू पाँचवटा उपकरणले त्यहाँका ढुङ्गामा खनिज पदार्थको परीक्षण र हिउँ भए नभएको आकलन गर्छन्।

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले यो रोबटबाट...


रानीपोखरीको पुनर्निर्माणको जिम्मा नेपाली सेनालाई दिनसकिने भन्ने सरकारी प्रस्तावको तीव्र आलोचना भएपछि काठमान्डू महानगरपालिकाले नयाँ प्रस्ताव अघि सारेको हो।

एकपछि अर्को विवादमा फसेको रानीपोखरीको पुनर्निर्माण अब एकवर्ष भित्र पूरा हुने प्राधिकरणका प्रमुखको दाबी छ।

विभिन्न विवाद र असमझदारीका कारण भूकम्पले क्षति पुर्‍याएको रानीपोखरीको तीन वर्ष नाघिसक्दा समेत पुनर्निर्माण सुरु हुन सकेको छैन। तर अब रोकिएको काम अघि बढ्ने संकेत देखिएको छ।

महानगरपालिकाले पुरानो मल्लकालिन शैलीमै रानीपोखरी पुनर्निर्माण आफ्नै बजेटबाट थाल्ने र त्यसको पूर्ण बजेटबारे अर्को हप्तामा दुवै पक्षबीच छलफल हुने बताइएको छ।

छलफल

बौद्धनाथ चैत्यको उद्घाटन

सम्पदा पुनर्निर्माण: खरिद प्रक्रिया 'बदलिँदै'

पुनर्निर्माणमा विलम्ब नगरौँ: प्रधानमन्त्री

'विपद्सम्बन्धी पूर्वतयारीमा थप ध्यान देऊ'

महानगरपालिकाले लगानी गर्न नसके त्यसमा प्राधिकरणले सघाउने विषयमा अर्को हप्ता सहमतिमा पुगिने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले बताए।

उनले भने, "पुनर्निर्माणको लागि आवश्यक लागत र त्यसमा महानगरपालिकाले कति लगानी गर्न सक्छ भन्ने विषयम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा हामीलाई प्रस्ताव गर्नेछ। महानगरपालिकाको लगानी कम भएमा प्राधिकरणले सघाउनेछ। "

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले भूकम्प पुनर्निर्माण महाअभियानको रुपमा तीन वर्ष अगाडी रानीपोखरीको शिलान्यास गरेपनि त्यसमा कुनै प्रगति हुन सकेको छैन्।

कहिले महानगरपालिकाकै पदाधिकारीहरूबीचको विवाद त कहिले पुरातात्त्विक शैलीको विषयमा कुरा नमिलेर रानीपोखरी पुनर्निर्माणको काम लामो समयसम्म अगाडी बढेको थिएन।

पछिल्लो समय उक्त जिम्मा नेपाली सेनालाई दिइने तयारी अगाडी बढेपछि विवाद थप चुलिएको देखिएको थियो।

'तीव्र'

महानगरपालिकाले भने पोखरी बनाउने निर्णय गरिसकेको र अब तीव्र गतिमा पुनर्निर्माण गर्ने काठमान्डू महानगरपालिकाले जनाएको छ।

महानगरकी उपमेयर हरिप्रभा खड्गी-श्रेष्ठ भन्छिन्, "पुरातात्त्विक हिसाबले नै बनाउने भन्ने विषयमा निर्णय भई नै सकेको छ। 'ढिला नहोस् तुरुन्त बन्नुपर्‍यो' भन्ने विषय मात्र हो। अब कहिले सेना कहिले के भनेर अलमलाउने काम भने हुनु भएन।"

पोखरीको मध्यभागमा रहेको बालगोपालेश्वरको मन्दिर भने पुरातत्त्व विभागले निर्माण गरिरहेको छ।

राजधानीको मुटुमा अवस्थित पुरातात्त्विक महत्त्वको रूरुपमा रहेको रानीपोखरी पुनर्निर्माणमा भइरहेको ढिलाइका कारण महानगरपालिका र पुनर्निर्माण प्राधिकरणको आलोचना हुने गरेको छ।


रानीपोखरीमा काम गर्दै महिलाहरू।

अर्को छेउमा उस्तै पहिरनमा रहेका महिलाहरू कोदालो र बेल्चा लिएर खनिरहेका देखिन्थे।

अनि, अर्कोपट्टि भने एकजना पुरुष बलिरहेको आगोमा महिलाहरूले लगेर थुपारिदिएको फोहोर जलाइरहेका थिए।

दरबार हाई स्कुलपट्टिको सडक पेटीमा हिडिरहेकाहरू टक्क रोकिदैँ नीलो बारबाट चिहाएर रानीपोखरीतर्फ हेरिरहेका देखिन्थे।

महिला वर्चस्व

रत्नपार्कपट्टिबाट चाहिँ केही व्यक्तिहरू रानीपोखरीभित्रै पसेर त्यहाँका गतिविधि नियालिरहेका थिए।

पानी सुकाएर सुक्खा बनाइएको रानीपोखरी र त्यसको बीचमा रहेको बालगोपालेश्वर मन्दिरको लामो समयसम्म पनि पुनर्निर्माण हुन नसकेका बेला गत सोमवारदेखि हरेक दिन यस्तै दृश्य देखिन्छ।

र, यो दृश्यको सबैभन्दा रोचक पक्ष, त्यहाँ काम गर्ने करिब ५० जनामध्ये दुईजना बाहेक सबै महिला छन्।

हुन त भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणका क्रममा गाउँ-गाउँमा महिलाको सक्रियता निक्कै बढेको देखिन्छ।

तर, लामो समयसम्म विभिन्न खाले विवाद र काठमाण्डू महानगरपालिकाका पदाधिकारीबीच देखिएको राजनीतिक रस्साकस्सीपश्चात् पुनर्निर्माण सुरु गरिएको रानीपोखरीमा संलग्न महिलाको धेरै सङ्ख्या विशेष खालको छ।

सिपालु ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

महिला

त्यसको कारणबारे खुलाउँदै पुनर्निर्माणमा संलग्न भक्तपुरको भाजुपोखरी जीर्णोद्धार तथा पुनर्निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद दुमरू भन्छन्, "पुनर्निर्माण प्राधिकरणले अनुरोध गरेपछि हामीले बूढापाकाबाट पोखरीमा पानी जम्ने गरि निर्माण गर्न सिपालु बनेका दिदीबहिनीलाई लिएर आएका हौँ।"

विभिन्न विवादमा फस्दै आएको रानी पोखरीलाई हालै सरकारले पुनर्निर्माण प्राधिकरणमार्फत् पुनर्निर्माण गर्ने निर्णय गरेको हो।

त्यसपछि प्राधिकरणले परम्परागत शैलीमै त्यसको पुनर्निर्माणका लागि उपभोक्ता समितिमार्फत काम सुरु गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

पहिले उक्त पोखरी पुनर्निर्माण सुरु गरिँदा त्यसमा आधुनिक निर्माण सामग्री प्रयोग गर्न लागेको भन्दै विरोध भएको थियो।

अधिकारीहरूका अनुसार फेरि त्यस्तै विवाद नआओस् भनेर प्राधिकरणले परम्परागत शैलीमा निर्माण गर्न सक्ने जनशक्तिको खोजी गर्‍यो।

कसरी भेटिए?

अध्यक्ष दुमरू भन्छन्, "हामीलाई प्राधिकरणले भक्तपुर नगरपालिकामार्फत सम्पर्क गर्‍यो, त्यसपछि दिदीबहिनीहरूलाई ल्याएर काम सुरु गरेका हौँ।"

प्राधिकरणले उनीहरूलाई सम्पर्क गर्नुको कारण थियो, उनीहरूको समूहले भक्तपुरस्थित भाजुपोखरीमा पानी अडिने गरि पुनर्निर्माण सुरु गर्नु।

उपत्यकाका पोखरीलाई परम्परागत प्रविधिमा पुनर्निर्माण नगर्दा त्यसको मौलिकता गुम्ने मात्र होइन पानी नै नअडिने देखिएपछि त्यसबारे जानकारहरूको खोजी गरिएको अधिकारीहरूको तर्क छ।

त्यसक्रममा भक्तपुरेहरूमा त्यो सीप भएको पत्ता लागेपछि उनीहरूलाई रानीपोखरी निर्माणमा संलग्न गरिएको उनीहरू बताउँछन्।

भक्तपुरका महिलाले चाहिँ कसरी सिके त पानी अडिने गरि पोखरी निर्माण गर्न?

दुमरू भन्छन्, "हामीले बूढापाकाहरूसँग सोधखोज गर्‍यौ र उनीहरूको अनुभव र सीपबाट सिकेर पुनर्निर्माण सुरु गरेका हौं।"

कालो माटो

रानीपोखरीमा काम गर्न आएकी भक्तपुरकी रत्ना केशरीले पनि उनको भनाइमा सहमति जनाइन्।

दुमरूसँगको संवाद सुनिरहेकी उनले पोखरीमा कसरी पानी अडिन्छ भन्ने अर्थ्याउँदै भनिन्, "अरू काम गरिसकेपछि माटो मुछेर पोखरीको भुइँ टाल्नु पर्छ, लिपपोत पनि गर्नुपर्छ। अरू माटोले हुँदैन, कालै माटो चाहिन्छ।"

उनले भक्तपुरको भाजुपोखरीमा पनि सुरुमा पानी नरोकिएपछि कालो माटोले लिपपोत गरेपछि अडिएको बताइन्।

रानीपोखरीमा पनि भक्तपुर वा पनौतीबाट कालो माटो ल्याउने तयारी रहेको बताइएको छ।

रानीपोखरी पुनर्निर्माण सुरू भएपछि सरोकारवालाहरू...


राम्रो पारिश्रमिक पाउने विदेशी कम्पनीमा रोजगारी मिलाउने म्यानपावर कम्पनीहरूले पाइरहेको १० हजार रुपैयाँलाई थप बढाउन सके यसले हाल आइरहेको रकम अर्थात रेमिट्यान्स वृद्धि गर्न मद्दत मिल्ने राष्ट्र ब्याङ्कको एक अध्ययनले सुझाएको छ।

त्यसैले उसले उक्त नीतिलाई पुनरावलोकन गर्न सुझाव दिएको थियो।

तर वैदेशिक रोजगार क्षेत्रका विज्ञहरूले भने अनेक प्रयास गरेर लागु गरिएको व्यवस्थालाई परिवर्तन गर्न नहुने बताएका छन्।

प्रोत्साहन

'नि:शुल्क भिसा तथा हवाई टिकट' नीति अनुसार म्यानपावर कम्पनीहरूले कामदारहरू बाट अधिकतम १० हजार रुपैयाँसम्म शुल्क लिन पाउने व्यवस्था छ।

तर वैदेशिक रोजगार कम्पनीहरुले घुमाउरो तरिकाले त्यो भन्दा निकै धेरै रकम लिने गरेको गुनासो कामदारहरूले गर्ने गरेका छन्।

राष्ट्र ब्याङ्कको एक प्रतिवेदनमा धेरै पारिश्रमिक दिने विदेशी रोजगारदाता खोज्ने म्यानपावर कम्पनीले पाउने शुल्क बढाउन सके यसले विदेशबाट आउने रकमको प्रवाहलाई बढाउन सक्ने उल्लेख गरिएको छ।

राष्ट्र ब्याङ्क अनुसन्धान विभागका कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापाले भने, "धेरै पारिश्रमिक दिने कम्पनी खोज्न लागत लगाएपनि पाउने १० हजार रुपि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

याँमात्र भयो भने म्यानपावर कम्पनीहरू उत्साहित हुँदैनन्।"

उनले भने, "जस्तो माग आउँछ त्यस्तै पठाउने भए एउटा कुरा। तर ज्यालादर अनुसार यदि न्यूनतमा शुल्क लिन पाउने प्रावधान राख्ने हो भने वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरूले बढी तलब दिने विदेशका कम्पनीहरूमा काम खोज्न सक्छन्। त्यसैले यसमा पुनरावलोकन गर्नुपर्छ।"

'नि:शुल्क भिसा तथा टिकट'को प्रावधान लागु भएका सात मुलुकहरूमा जाने कामदारहरुको हिस्सा करिब ९५ प्रतिशत रहेको सो प्रतिवेदनले देखाएको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव महेशप्रसाद दाहालले 'नि:शुल्क भिसा तथा टिकट'को व्यवस्थाले नेपालीले पाउने पारिश्रमिकमा फरक पार्छ भन्ने प्रष्ट हुन सके परिवर्तन गर्नेबारे विचार गर्न सकिने बताए।

सम्भावना

उनले भने, "यदि त्यस्तो हो एजेन्सीहरुले त्यस्तो महसुस गरेका छन् भने त्यसको आधारमा सरकारले यो नीति पुनरावलोकन गर्न सक्छ। तर अहिले हामीले त्यसबारे केहि काम अगाडि बढाएका छैनौँ।"

तर खर्च बढाउने विषयले कामदारलाई भार थप्ने भन्दै वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रका कतिपय जानकारले पुनरावलोकन गर्न नहुने तर्क गरेका छन्।

यस्तै मध्येका एक गणेश गुरुङले भने, "राम्रो कम्पनीहरुले कामदार खोजे बापत यहाँको वैदेशिक रोजगार कम्पनीहरुलाई छुट्टै हामीले वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरूले त्यो कमिसन बाहेक पनि विदेशमा काम गर्न जाने नेपालीहरुसँग पैसा उठाएको कारणले यो सबै भद्रगोल भएको हो।"

'नि:शुल्क भिसा तथा टिकट'को व्यवस्था लागु गरेपनि यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न नसकेको भनेर सरकारको आलोचना हुने गरेको छ।

राष्ट्र ब्याङ्कको सो प्रतिवेदनले पनि वैदेशिक रोजगारीका लागि गएका मध्ये करिब एक तिहाइ व्यक्तिले मात्र यस व्यवस्था अनुसार न्यूनतम शुल्क तिरेको देखाएको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री गोकर्ण विष्ट