ब्रसेल्समा देखिएको 'सुपर ब्लड वुल्फ मुन'

उक्त पूर्ण चन्द्रग्रहणको बेला चन्द्रमा सामान्यभन्दा बढी रातो, उज्यालो र पृथ्वीको नजिक देखिएको थियो।

पूरै चन्द्रग्रहण उत्तर र दक्षिण अमेरिकाका साथै पश्चिम युरोप र उत्तर अफ्रिकाबाट देखिएको थियो। यूकेका केही ठाउँहरुमा भने बादलले छेकेको थियो।

अब अर्को चन्द्रग्रहण सन् २०२१ मा मे २६ का दिन देखिने छ।

अमेरिकाको न्यू योर्क राज्यको सिराक्युज विश्वविद्यालयका सहायक प्राध्यापक वाल्टर फ्रिम्यानले भने, "पृथ्वीको वायुमण्डलबाट छरिएको थोरै सूर्यको प्रकाश चन्द्रमामा पुग्न जान्छ। त्यो फेरि पृथ्वीको धार वरिपरि वाङ्गिन जान्छ। त्यस्तो बेला देखिने रातो प्रकाश चन्द्रमामा पर्न गएको हामीले स्पष्ट रूपमा देख्न सक्छौँ।"

स्पेनमा देखिएको पूर्ण चन्द्रग्रहण

अमेरिकाको क्यालिफोर्नियाबाट देखिएको पूर्ण चन्द्रग्रहण

सूर्य र चन्द्रको ठीक बीचबाट पृथ्वी अघि बढ्दै गर्दा यस्तो खालको ग्रहण देखिन्छ।

यस्तो बेला सूर्य पृथ्वीको पछाडि पर्न जान्छ र चन्द्रमा पृथ्वीको छायाभित्र जाने गर्दछ।

पानामा सिटिबाट देखिएको 'सुपर ब्लड वुल्फ मुन'का चरणहरु

पूर्ण चन्द्रग्रहणलाई 'सुपर ब्लड वुल्फ मुन'को स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ंज्ञा दिनुको पछाडि भने कारण छ।

'सुपर' भन्नाले चन्द्रमा पृथ्वीको धेरै नजिक आउने अवस्था र त्यसैकारण चन्द्रमा सामान्यभन्दा निकै ठूलो देखिने अवस्था हो।

जनवरी महिनामा पर्ने पूर्णिमालाई चाहिँ 'वुल्फ' भन्ने गरिएको छ।

यूकेबाट देखिएको 'सुपर ब्लड वुल्फ मुन'

संयुक्त राज्य अमेरिकाको सान डियागोबाट देखिएको चन्द्रग्रहण

जर्मनीको एक चर्चमाथि देखिएको 'सुपर ब्लड वुल्फ मुन'


ब्रिटिश गोर्खामा महिला

एघार वर्षअघि बेलायती सेनामा भर्ना लिने चर्चा चलेपछि धरान १५ की टिम्पल लिम्बूले भर्ना हुनका लागि तयारी तालिम गरिन्।

तालिमपछि उनी र उनका श्रीमान्‌ले धरानमा पुरुषहरूका लागि ब्रिटिश सेनामा भर्ती हुनका लागि तयारी शारीरिक अभ्यास तालिम केन्द्र खोलेका छन्।

महिलालार्इ भर्ती लिने खबर थाहा पाएका टिम्पलका चिनजानका युवतीहरूले फोन गरेर तालिमका लागि जानकारी लिइरहेका छन्।

सहभागी

आगामी सन् २०२० देखि महिलाहरू पनि ब्रिटिश सेनामा भर्ना हुन पाउने खबर सुनेर टिम्पललाई खुसी लागेको छ।

उनले भनिन्, "मेरो त उमेर गयो। यस्तो खालको अवसर छोरालार्इ मात्र दिने चलन छ। यो हटाउनु पर्छ। छोरीहरूले पनि यो अवसर पाएमा परिवारका लागि केही गर्ने मौका पाउँछन्।"

ब्रिटिश सेनामा महिलाहरूलार्इ पनि भर्ती लिने खबर ११ वर्षअघि पनि चलेको थियो।

यो खबरसँगै बेलायती सेनामा भर्नाका लागि शारीरिक अभ्यास तालिम प्रदेश एक अन्तर्गत पूर्वी पहाडी जिल्लाबाट करिब एक सय ५० भन्दा बढी महिलाहरूले एकै साथ धरानमा तालिम लिएको तालिममा सहभागी टिम्पल लिम्बूले बताइन्।

उनले भनिन्, "हामी महिलालार्इ पनि सेनामा भर्ती हुने अवसर आयो ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भन्दा खुसी लाग्यो। गर्दै गरेको नोकरी पनि छोडेर तालिम लिन आएँ। कमार्इ राम्रो हुने परिवार र आफ्नो भविष्य पनि सुरक्षित हुने आशाले सेना जाने निर्णय गरेको थिए।"

गाह्रो

तालिमका क्रममा महिलाहरूले सिट-अप, पुश-अप, दौडसँगै सैनिक शिक्षाको अभ्यास गरेको लिम्बूले बताइन्।

शारीरिक अभ्यास तालिम निकै कठिन भयो।

त्यसमध्ये पनि टिम्पललार्इ हीभिङ गर्न भने निकै गाह्रो भयो।

यस्तो कठिनाइ भोग्दा बेलायती गोर्खा सैनिकमा भर्ना हुनका लागि पुर्खाहरूले र केटाहरूले कति धेरै दु:ख गरेका रहेछन् भन्ने महसुस भएको टिम्पलले बताइन्।

यसरी शारीरिक अभ्यास गरिरहँदा उनीहरूलार्इ हेर्ने मानिसको भिड लाग्थ्यो।

टिम्पलले भनिन्,"केटीहरू पनि कुदेको हेर। ल, बुहारीहरू सबै लाहुरे हुने भए छोराहरूले को ल्याउने भन्दै बूढापाकाहरूले हामीहरूलार्इ जिस्क्याउँथे।"

छनोट

महिलाहरूले ब्रिटिश सेनामा भर्ना हुने चर्चा चलेसँगै तयारी पनि गरे।

तर उनीहरूलार्इ छनोट प्रक्रियामा समावेश गराइएन।

भर्ना नलिएपछि आफूसँगै तालिममा सहभागी सबै साथीहरू निराश भएको टिम्पलले बताइन्।

उनले भनिन्, "अभिभावकले छोरीहरूलार्इ बाहिर निस्कन हुँदैन। यस्तो तालिमहरू लिनुहुँदैन भन्ने चलन छ। त्यत्रो खर्च गरेर गएका थियौँ। कति दु:ख गरियो। पसिना धेरै बगाइयो तर पछि नलाने भनेको सुनेपछि धेरै रोएका थियौँ। त्यो सम्झँदा अझै पनि नराम्रो लाग्छ। रुन आउँछ।"

ब्रिटिश सेनामा भर्ती हुनका लागि धरानमा करिब ३० वटाभन्दा बढी पूर्वतयारी तालिमकेन्द्रहरू सञ्चालनमा छन्।

प्रदेश १ र पश्चिम नेपालका युवाहरू धरानमा तालिम लिन आउने तालिम केन्द्रहरूले जानकारी दिएका छन्।


ब्रिटिश जनस्वास्थ्य अधिकारीहरूले उक्त खोप सुरक्षित रहेको र 'उच्च तहको सुरक्षा दिने' बताएका छन्।

उक्त समितिले जेष्ठ मानिसहरूमा हुने प्रभावकारिताका विषयमा अक्सफर्ड/एस्ट्राजेनेका खोपको 'अपर्याप्त तथ्याङ्क' रहेको भन्दै त्यस्तो बताएको हो।

युरोपेली औषधि नियामकले शुक्रवार युरोपेली सङ्घमा उक्त खोपलाई प्रयोगको स्वीकृति दिने/नदिने टुङ्गो लगाउँदैछ।

यूकेले केही सातायता आफ्ना धेरैजना नागरिकका लागि यो खोप प्रयोग गरिरहेको छ।

विवादबीच जर्मन सुझाव

उक्त क्षेत्रीय समूहभित्र खोप आपूर्तिमा भइरहेको ढिलाइलाई लिएर शीर्ष उत्पादकहरूसँग विवाद भइरहँदा जर्मनीको त्यस्तो घोषणा आएको हो।

किन कुनै देशले सन् २०२१ मा कोभिड खोप पाउँदैनन्

यूकेमा रहेको एस्ट्राजेनेका कम्पनीले यो वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा यसअघि आफूले वाचा गरेको मात्राको केही अंश मात्र आपूर्ति  गर्न सक्ने बताएसँगै ईयू नेताहरू क्रुद्ध भएका थिए।

उक्त कम्पनीले युरोपमा रहेका आफ्ना प्लान्टमा समस्या आउनुलाई त्यसको कारण बताएको छ।

ईयूले एस्ट्राजेनेका कम्पनीलाई यूकेमा रहेको उत्पादन केन्द्रबाटै भएपनि आफूहरूलाई कोभिड-१९ खोपको वाचा गरेको मात्रा उपलब्ध गराउन ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

माग गरेको छ।

ईयूले सदस्य राष्ट्रहरूलाई आफ्नो खोप सुनिश्चित गर्नका लागि 'सबैखाले कानुनी उपचारको प्रयोग गर्न' समेत आग्रह गरेको छ।

२७ सदस्य राष्ट्र रहेको ईयूसँग अझ ठूलो खोपको सम्झौता गरेको फाइजर/बायोएनटेकले समेत ढिलासुस्ती गरिरहेको छ।

सिफारिस र बचाउ

एउटा स्वतन्त्र खोप समितिले जर्मन सरकारलाई एउटा सिफारिस गर्दै 'जुनसुकै खेपमा त्यो १८-६४ उमेर समूहका मानिसहरूलाई मात्र दिइनुपर्ने' भनेको हो।

तर पब्लिक हेल्थ इङ्ल्याण्डका खोप कार्यक्रम प्रमुख डा. मेरी राम्सेले एस्ट्राजेनिका र फाइजर-बायोएनटेक खोपहरू सुरक्षित रहेको बताएकी छन्।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

उनले भनिन्, "जेष्ठ नागरिकहरूको सो उमेर समूहमा मिहिन ढङ्गले हेर्नुपर्ने घटना निकै कम थिए। तर त्यसले प्रतिरोध जनाउने तथ्याङ्क भने निकै भरपर्दा थिए।"

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिश जोन्सनले जर्मन समितिको सिफारिसबाट आफू चिन्तित नभएको बताएका छन्।

यसैबीच बीबीसीसँग कुरा गर्दै युनिभर्सिटी अफ इस्ट एङ्लियामा औषधी विषयका प्राध्यापक पल हन्टरले भनेका छन्, "गम्भीर रोगबाट बचाउन यस खोपले ६५ वर्ष भन्दा माथिल्लो उमेर समूहमा लगभग उल्लेख्य फाइदा दिने र अस्पताल जानुपर्ने अवस्था कम गर्नेछ।"


ब्रिटिश ध्वजावाहक स्टेना इम्पेरो अझै इरानको नियन्त्रणमा छ

इरान सरकारले सञ्चालन गरेको टीभीलाई उद्धृत गर्दै समाचारसंस्था रोएटर्सले रेभुल्यूशनरी गार्ड कोरको जलसेनाले "केही अरब देशका लागि इन्धन तस्करी गरिरहेको एउटा विदेशी ट्याङ्कर पर्सियन खाडीबाट आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको" उल्लेख गरेको छ।

प्राप्त विवरणहरूमा सो ट्याङ्करमा सात लाख लिटर इन्धन भएको बताइएको छ।

ट्याङ्करका सात चालकलाई पनि इरानी पक्षले आफ्नो नियन्त्रणमा राखेको छ।

अमेरिकाले इरानविरुद्ध प्रतिबन्ध कस्दै लगेर दुई देशबीच तनाव चर्किएको बेला यो घटना भएको छ।

इरानको सेपाह न्यूजको वेबसाइटका अनुसार सङ्गठित तस्करीविरुद्ध जलसेनाको गस्तीका क्रममा सो ट्याङ्कर फेला परेको थियो।

इरानले इन्धन तस्करीको आरोपमा ट्याङ्कर समातेको यो दोस्रो पटक हो। गत जुलाई १५ मा इरानी सुरक्षाकर्मीहरूले पानामाको ध्वजावाहक एमटी रिया नामक जहाज आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

अमेरिका-इरान सम्बन्ध किन तीतो?

सन् २०१५ मा गरिएको पारमाणविक सम्झौताबाट भिन्न भएपछि अमेरिका इरानमाथि पुन: प्रतिबन्धहरू लगाएको थियो।

गत महिला इरानले ब्रिटिश ध्वजावाहक ट्याङ्कर स्टेना इम्पेरो आफ्नो न... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ियन्त्रणमा स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

गत मे र जुन महिनामा ओमानको खाडीमा दुईवटा तेलवाहक ट्याङ्करमा इरानले आक्रमण गरेको अमेरिकाले आरोप लगाएको छ।

तर इरानले अमेरिकी आरोपको खण्डन गर्दै आएको छ।


ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मे ले ब्रिटेनको बहिर्गमनसम्बन्धी विस्तृत शर्तहरूबारे इयुसँग भएको मस्यौदा सम्झौतालाई आफ्नो मन्त्रिपरिषदले अनुमोदन गरेको बताएकी छन्।

मन्त्रिपरिषदमा लामो र सघन छलफल भएको उनले बताइन्।

"हाम्रा सामु अप्ठेरा विकल्पहरू थिए। तर यो उपलब्धमध्ये उत्तम विकल्प हो र यो ब्रिटेनको राष्ट्रिय स्वार्थ बमोजिम छ," उनले भनिन्।

मन्त्रिपरिषदमा ९ जना मन्त्रीहरूले उक्त प्रस्तावको विरोधमा बोलेको बीबीसीलाई थाहा भएको छ।

विपक्षी लेबर दलका नेता जेरेमी कोर्बीनले उक्त सम्झौता ब्रिटेनको राष्ट्रिय स्वार्थ अनुकुल भएको आफूलाई नलागेको बताए।

उनको दलले सो प्रस्तावको विपक्षमा संसदमा मत दिने कि नदिने बारे बिहीवार निर्णय हुने उनले बताए।

सत्ताधारी कन्जरभेटिभ दलभित्रै पनि सो प्रस्ताव विरुद्ध मत बलियो रहेको छ।

अब के हुन्छ?

महिनौँदेखि अन्योलमा रहेको सम्झौताबारे ब्रिटिश सरकारको निर्णयको युरोपेली नेताहरूले स्वागत गरेका छन्।

युरोपेली युनियनका ब्रेक्जिटसम्बन्धी मुख्य वार्ताकार मिसेल बार्नियरले ब्रिटेनको निर्णय स्वाभाविक रूपमा ब्रेक्जिट कार्यान्वयनतर्फ महत्त्वपूर्ण भनेका छन्।

उनले दुवै पक्षले 'निर्ण... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ायक प्रगति' हासिल गरेको बताए।

अब यसपछि २७ सदस्य रहेको इयुका नेताहरूको शिखरबैठक डाकिनेछ।

यसै महिना हुनसक्ने सो बैठकले उक्त सम्झौता अनुमोदन गर्नुपर्नेछ।

त्यसपछि पनि सो सम्झौतालाई ब्रिटिश संसद तथा युरोपेली संसदले अनुमोदन गर्नुपर्नेछ।

मार्च २०१९ मा ब्रिटेन औपचारिक रूपमा इयुबाट बाहिरिने छ।

के छ सम्झौतामा?

ब्रिटिश मन्त्रिपरिषदले अनुमोदन गरेको मस्यौदा सम्झौता पाँच सय पचासी पृष्ठ लामो छ।

त्यसमा ब्रेक्जिटपश्चात् सन् २०२० को अन्त्यसम्म सङ्क्रमणकाल रहने उल्लेख छ।

यसमा ब्रिटेनमा इयु देशका नागरिक र इयु देशमा ब्रिटिश नागरिकलाई केहि ग्यारेन्टीहरू प्रदान गरिएको छ।

तथा ब्रिटेनले इयुलाई बक्यौता तिर्ने प्रतिबद्धता त्यसमा रहेको छ।

सबभन्दा जटिल बनेको उत्तरी आयरल्याण्डसँगको सीमाबारे उक्त सम्झौताले इयु र युकेबीच अस्थाइ भन्सार युनियनको उपाय सुझाएको छ।


ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेको ब्रिटेन युरोपेली सङ्घ ईयूबाट बाहिरिने प्रस्ताव अस्वीकृत भएको छ

ईयूसँग मेले गरेको ब्रेक्जिट सहमतिका कैयौँ विषयमाथि सांसदहरूले असहमति जनाएपछि संसद्‌मा मे सरकारको प्रस्ताव २३० मतले पराजित भएको हो।

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेको ब्रिटेन युरोपेली सङ्घ ईयूबाट बाहिरिने प्रस्तावको पक्षमा २०२ र विपक्षमा  ४३२ मत परेका थिए।

यो बहालवाला सरकारको अहिलेसम्मकै ठूलो हार मानिएको छ।

ब्रिटेनमा बहिर्गमनको अन्योल!

सरकारविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव

 मेले अहिलेको संसदीय पराजयले सन् २०१६ मा ब्रिटेन ईयूबाट अलग हुने पक्षमा ब्रिटेनका जनताले दिएको अभिमतबारे केही नबोलेको प्रतिक्रिया दिएकी छन्।

"सरकारले आज राति संसद्ले भनेको कुरा सुनेको छ। तर म यहाँहरू सबैलाई ब्रिटेनका जनताले भनेको कुरा सुन्न आग्रह गर्दछु र ठिक त्यही काम गर्न अनुरोध गर्छु," उनले भनिन्।

यो पराजयलगत्तै ब्रिटेनमा प्रमुख प्रतिपक्षी लेबर पार्टीका नेता जेरेमी कोर्बिनले दर्ता गराएको अविश्वासको प्रस्तावमाथि संसद्‌मा बुधवारबाट छलफल हुने कार्यक्रम छ।

 ब्रिटेनको संसद्‌मा प्रधानमन्त्री मेको हारबारे प्रतिक्रिया आउ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने क्रम जारी रहँदा ईयूका नेताहरूले दु:ख प्रकट गरेका छन्।

मेलाई हारको धक्का

अर्कोतिर अब ब्रिटेनले दश हप्ताभन्दा थोरै समयपछि ईयू छोड्ने भएपछि स्कट्ल्यान्डका प्रथम मन्त्री निकोला स्टर्जनले प्रधानमन्त्री टरिजा मेलाई ब्रेक्जिटका सबै प्रक्रिया स्थगन गरी ब्रिटेनले ईयू छोड्ने कि नछोड्ने भन्ने विषयमा अर्को जनमत सङ्ग्रह आयोजना गर्न आग्रह गरेकी छन्।

ब्रिटेन ईयूबाट बाहिरिने सहमतिका लागि दुई वर्षभन्दा लामो समयदेखि जोडतोडले लागिरहेकी प्रधानमन्त्री मेले हारको ठूलो धक्का सामना गरिरहेकी छन्।

मेको योजना अनुसार आगामी मार्च २९ बाट ब्रिटेन ईयूबाट औपचारिक रूपमा बाहिरिने र त्यसपछि स्वतन्त्र व्यापार सहमतिका लागि २१ महिने सङ्क्रमणकाल लागु हुने भन्ने थियो।

गत डिसेम्बरमै सो मतदान हुने बताइएको थियो। तर प्रधानमन्त्री मेले धेरै सांसदहरूको समर्थन जुटाउने अपेक्षासहित केही ढिला गरेकी थिइन्।

अडिग छिन् मे

ब्रिटेन अझै पनि २९ मार्चमा ईयूबाट बाहिरिने बाटोमा छ।

तर पक्षभन्दा विपक्षमा धेरै सांसदहरू देखिएपछि बहिर्गमनको तरिका र समयबारे थप शङ्काहरू भने बाँकी नै छन्।

बीबीसीका राजनीतिक सम्वाददाता भन्छन् प्रधामन्त्री मे आफ्नो स्वतन्त्र व्यापार नीतिमा अडिग रहन चाहन्छिन् त्यो लेबर पार्टीको नीतिसँग मेल खाँदैन।

मेसँग आफूले ईयूसँग गरेको सहमति परित्याग गर्ने उत्साह पनि निकै कम छ।


ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसन बुधवार डीयूपीका नेतासँग आफ्नो कार्यालयमा वार्तामा बसेका थिए

प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले ट्विटमार्फत भनेका छन्, "हामीले नयाँ सम्झौता गरका छौँ जसले स्थितिलाई नियन्त्रणमा ल्याएको छ।"

दुवै देशले उक्त ब्रेक्जिट सहमतिको कानूनी भाषाबारे सहमतिको प्रयास गरिरहेका थिए। अहिले भएको भनिएको सहमति यूके र युरोपेली दुवै संसद्‍ले अनुमोदन गर्नुपर्ने हुन्छ।

त्यसबारे ब्रिटेनको डिमोक्र्याटिक यूनियनिस्ट पार्टी डियूपीले आशङ्का व्यक्त गरेको छ र त्यसलाई आफूले समर्थन गर्न नसक्ने जनाएको छ।

'निष्पक्ष र सन्तुलित'

नर्दन आयरिश पार्टीले अहिलेकै अवस्थामा आएका प्रस्तावलाई समर्थन गर्न नसक्ने भन्दै यसअघि विज्ञप्ति जारी गरेका थिए।

प्रधानमन्त्रीको घोषणापछि पनि सो दलले उक्त धारणा यथावत  रहेको उल्लेख गरेको छ।

तर युरोपेली आयोगका अध्यक्ष जँ क्लोड युङ्करले पछिल्लो सहमतिलाई निष्पक्ष र सन्तुलित भनेका छन्।

उनले र जोनसन दुवैले आ-आफ्ना सांसद‍लाई उक्त सहमतिलाई समर्थन गर्न आह्वान गरेका छन्।

ब्रिटेनको डिमोक्र्याटिक युनियनिस्ट पार्टी डियूपीले प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले तयार पारेका नयाँ ब्रे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क्जिट सम्झौताको मस्यौदा प्रस्तावलाई अहिलेको अवस्थामा समर्थन गर्न नसक्ने बताएपछि उनले ठूलो धक्का बेहोर्नुपरेको छ।

नोर्दन आयरल्याण्डमा आधारित उक्त पार्टीको समर्थन ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनलाई ३१ अक्टोबरअगावै उनले तयार पारेका ब्रेक्जिट सम्झौता प्रस्तावप्रति संसद्‌को अनुमोदन हासिल गर्न निकै महत्त्वपूर्ण ठानिएको छ।

डियूपीले "युक्तिसङ्गत" सम्झौता हासिल गर्न आफूले सरकारसँगको सहकार्य जारी राख्‍ने बताएको छ।

बोरिस जोनसन आफ्नो प्रस्तावमा युरोपेली सङ्घ ईयूको समर्थन हासिल गर्ने महत्त्वपूर्ण वार्तामा भाग लिन जाँदै गर्दा यो नयाँ घटनाक्रम देखिएको छ।

असन्तुष्ट

ईयूको तर्फबाट भने ब्रेक्जिट सम्झौताको कानुनी मस्यौदालाई "लगभग पूर्ण अवस्थामा रहेको" भन्ने दृष्टिले लिने गरिन्छ, बीबीसीकी युरोप सम्पादक कात्या एडलरले बताएकी छन्।

तर यूके सरकारले उक्त दस्तावेजलाई अनुमोदन गर्दै बाँकी छ र नोर्दन आयरल्याण्डको विषयमा प्रधानमन्त्री जोनसनले प्रस्तुत गरेका नयाँ योजनाबारेका कतिपय तत्त्वप्रति डियूपी पार्टी असन्तुष्ट नै छ।

ब्रिटेनद्वारा युरोपेली सङ्घ छाड्ने विषयमा नयाँ प्रस्ताव सार्वजनिक

ब्रेक्जिटको नयाँ समयसीमा अक्टोबर ३१ सम्म

बिहीवार सार्वजनिक गरिएको एक संयुक्त वक्तव्यमा डियूपीका नेता र उपनेताले भनेका छन्, सरकारसँगको छलफल जारी रहेको छ।

"तर अहिलेको अवस्थामा भन्सार र स्वीकृतिको प्रावधानलाई लिएर जे कुरा प्रस्ताव गरिएको छ त्यो हामी समर्थन गर्न सक्दैनौँ। साथै भिएटी करका बारेमा पनि स्पष्टता छैन", उक्त वक्तव्यमा भनिएको छ।

डियूपी पार्टीले सन् २०१७ मा भएको आमनिर्वाचनयता कन्जरभेटिभ पार्टीको सरकारलाई समर्थन दिँदै आएको छ।

विगतमा सत्ताधारी कन्जरभेटिभ पार्टीभित्रका ब्रेक्जिट पक्षधर सांसदहरूले ब्रेक्जिट सम्झौताप्रति आफूहरूको समर्थन त्यस्तो सहमतिमा डियूपीको समर्थनमा भर पर्ने बताएका थिए।

बीबीसीका सह-राजनीतिक सम्पादक नोर्मन स्मिथ भन्छन्, डियूपीको निर्णय प्रधानमन्त्री जोनसनको सम्झौताका लागि ठूलो धक्का हो।

यसबाट बिहीवार  ब्रसल्समा कुनै सहमति हासिल गर्ने प्रधानमन्त्रीको प्रयासलाई प्रभावित तुल्याउन सक्ने त छँदैछ, यसले संसद्‌मा हुने मतदानमा पनि उनले जितका लागि पर्याप्त मत नपाउन सक्छन्।


ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले ग्याभी खोप सम्मेलनका क्रममा रकम उपलब्ध गराउन जनाइएको प्रतिबद्धताबाट ८० लाख जीवन जोगिने बताए।

उक्त रकमले पोलियो, भ्यागुते रोग र दादुरा रोगविरुद्धको खोप दिनमा सघाउने बताइएको छ।

प्रधानमन्त्री जोनसनले रोगमाथि मानवताको जित हाम्रो जीवनकालकै सबैभन्दा ठूलो साझा प्रयास भएको बताए।

साझेदारी

विश्वका अति विपन्न समुदायहरूमा खोप कार्यक्रमका लागि सघाउने ग्याभी नामक गठबन्धनका लागि सम्मेलनले रकम जुटाएको हो।

पचासभन्दा बढी देश र बिल गेट्सजस्ता दाताको सहयोगमा लक्ष्यभन्दा बढी रकम सङ्कलन हुने भएको हो। सुरुमा करिब ६ अर्ब युरो जुटाउने लक्ष्य लिइएको थियो।

बिल गेट्सले आफ्नो संस्थाको तर्फबाट १.३ अर्ब युरो दान गरे भने प्रधानमन्त्री जोनसनले आगामी पाँच वर्षभित्रमा १.६५ अर्ब युरो उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाए।

सो संस्थालाई सबैभन्दा बढी रकम उपलब्ध गराउने दाताका रूपमा यूके भएको छ।

कोरोनाभाइरस महामारीको प्रकोपबाट निस्किन विश्वले सङ्घर्ष गरिरहँदा खोप बारेको सम्मेलन भएको हो।

उक्त मञ्चलाई प्रयोग गर्दै जोनसनले कोभिड-१९ को खोप पत्ता लगाउने सामूहिक प्रयासलाई पुनः नवीकरण गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्न अपील गरे।

उनले भने, "जसरी हामीसँग नेटोजस्तो सैनिक गठबन्धन छ जहाँ देशहरू सामूहिक सैनिक प्रतिरक्षाको विकासमा सहकार्य गर्छन्। त्यसैगरी हामीलाई साझा शत्रुको रूपमा रहेको रोगविरुद्ध लड्न सहकार्य र सामूहिक प्रतिरक्षाको खाँचो छ।"

अन्तर्राष्ट्रिय विकासमन्त्री एनीम्यारी ट्रेभिलियानले उपलब्ध हुनासाथ चाहिनेलाई कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप समयमा उपलब्ध गराउन यूके सक्षम रहेको बताइन्।

ट्रम्पको आश्चर्यजनक उपस्थिति

टुलिप मजुमदार, बीबीसी विश्व स्वास्थ्य संवाददाता

इन्टरनेटको माध्यमबाट गरिएको सम्मेलनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आश्चर्यजनक रूपमा उपस्थिति जनाए।

गत हप्ता ट्रम्पले राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकाय विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनसँग सम्बन्ध  विच्छेद गरेका थिए। उक्त कदमसँगै अमेरिकाले डब्ल्यूएचओलाई उपलब्ध गराउने ३१७ लाख सहायता रोकिने भएको छ।

ट्रम्पले डब्ल्यूएचओ र चीन कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोकथाममा विफल भएको आरोप लगाएका थिए।

डब्ल्यूएचओसँग सम्बन्ध तोड्ने ट्रम्पको कदमको अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा आलोचना भइरहेको छ किनकि उनले त्यो कदम त्यति बेला चालेका छन् जति बेला विश्व कोरोनाभाइरस महामारीको बीचमा छ।

तर सम्मेलनमा नरम देखिएका ट्रम्पले भने, "कोरोनाभाइरसले कुनै सिमाना नभएको र त्यसले कसैलाई भेदभाव नगरेको देखाएको छ।"


ब्रिटिश मेडिकल जर्नलमा छापिएको उक्त अनुसन्धानले कलेजोसम्बन्धी रोग, केही प्रकृतिका क्यान्सर र पक्षघातका कारण हुने मृत्युको जोखिम कम हुने देखाएको छ।

तर अनुसन्धानकर्ताहरुले कफीकै कारण त्यस्तो भएको भन्ने पुष्टि भने गर्न सकेका छैनन्।

कफी नपिउनेको तुलनामा कफी पिउनेमा हृदयघात र मस्तिष्कघात जस्ता स्वास्थ्य समस्या हुने सम्भावना कम रहेको उल्लेख गरिएको छ।

गर्भवती अवस्थामा कफी पिउनु भने जोखिमपूर्ण हुनसक्ने निचोड उक्त समीक्षाको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले मानिसहरुलाई रोगबाट बच्न कफी सेवन नगर्न सुझाव दिएका छन् र आफूले पिउने कफीमा क्रिम र केक नमिसाउन भनेका छन्।

के कफी नै कारण हो?

कफी नपिउने मानिसका तुलनामा दिनको लगभग तीन कप कफी पिउने मानिसहरुमा मुटुसम्बन्धी समस्याहरु कम देखिने वा त्यससम्बन्धी रोगका कारण कम मृत्यु हुने गरेको जस्तो देखिन्छ।

कफी पिउनुको सबैभन्दा ठूलो फाइदा चाहिँ कलेजोसम्बन्धी रोग अनि क्यान्सरको कम जोखिम देखिएको छ।

तर उक्त अध्ययनका सह-लेखक तथा युनिभर्सिटी अफ साउद ह्याम्पटनका प्राध्यापक पउल रोड्रिक भन्छन् कफी सेवन गरेकै कारण त्यस्तो भएको हो भनेर पुष्टि गर्न नसकिएको बताए।

उनी भन्छ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्, "उमेर, धूमपानको सेवन, व्यायाम जस्ता अरु कुराहरुले पनि प्रभाव पारेको हुनसक्छ।"

उनका अनुसार ठिक्क मात्रामा कफी सेवन गर्नुको फाइदा बेफाइदा भन्दा धेरै छन्।

ब्रिटेनको स्वास्थ्यसम्बन्धी निकाय एनएचएसले गर्भवती महिलाले दिनको २०० मिलिग्रामभन्दा बढी क्याफीन पिउन नहुने बताएको छ।

बढी कफी सेवन गर्दा महिलाहरुमा गर्भपातको जोखिम हुने उसको भनाइ छ।

अनुसन्धान

त्यसबाहेक हड्डी कमजोर भएका महिलाहरुलाई पनि कफीको मात्रा कम गर्न उक्त अध्ययनले सुझाव दिएको छ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले कफी पिउनेहरुलाई स्वस्थ्य रुपमा कफी खान सुझाव दिंखै बढी चिनी नहाल्न, दूध वा क्रिम अनि चिल्लो पदार्थको मिश्रण सकेसम्म कम गर्न सुझाव दिएका छन्।

उनीहरुले कफीका सम्भावित स्वास्थ्य फाइदाबारे थप अनुसन्धान गरिनुपर्ने बताएका छन्।

उक्त समीक्षाबारे प्रतिक्रिया दिंदै जन होपकिन्स ब्लुमबर्ग स्कूल अफ पब्लिक हेल्थका इलिसियो ग्वालरले बढी कफी सेवनका प्रभावबारे अझै अनिश्चितता रहेको बताएका छन्।

उनी भन्छन्, "ठिक्क मात्रामा कफी पिउनु सुरक्षित नै देखिन्छ र यसलाई वयस्क मानिसहरुले आफ्नो सुरक्षित आहराको अंगका रुपम लिनसक्छन्।"


ब्रिटिश मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरूले गरेको अध्ययनमा ४८ हजार व्यक्तिलाई १८ वर्षसम्म हेरिएको थियो।

प्रत्येक हजार मानिसहमध्ये मुटुको रोग लाग्ने शाकाहारीको सङ्ख्या मांसाहारीको भन्दा १० कम थियो। तर मस्तिष्काघात हुनेमध्ये शाकाहारीको सङ्ख्या तीन जनाले बढी थियो।

आहार विशेषज्ञहरूका अनुसार  शाकाहार वा मांसाहार जे गरे पनि धेरै प्रकारका खानेकुरा खानु स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन्छ।

यो अध्ययनको महत्त्व के?

उक्त  शोधमा आहार र स्वास्थ्यबारे एउटा प्रमुख दीर्घकालीन ईपीआईसी-अक्सफोर्ड अध्ययनको तथ्याङ्क प्रकाशित गरिएको छ।

सन् १९९३ देखि २००१ देखि अध्ययनमा सहभागी भएका आधा मानिस मांसाहारी थिए भने १६ हजार शाकाहारी तथा ७५ सय जना माछा मात्रै खाने थिए।

अध्ययनमा सहभागी हुने बेलामा उनीहरूलाई आफ्नो आहारबारे सोधिएको थियो। सन् २०१० मा फेरि त्यही कुरा सोधियो।

उनीहरूको स्वास्थ्यस्थिति, धूमपान गर्ने बानी तथा शारीरिक व्यायाम गर्ने वा नगर्ने पक्षलाई पनि अध्ययनमा समावेश गरिएको थियो।

तीमध्ये जम्मा दुई हजार आठ सय २० जनालाई हृदयरोग लागेको थियो भने एक हजार ७२ जनालाई मस्तिष्काघात भए... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को थियो।

माछा मात्रै खाने मानिसमा हृदयरोगको जोखिम १३ प्रतिशत कम र शाकाहारीमा २२ प्रतिशत कम देखिएको छ।

तर शाकाहारीहरूमा मस्तिष्काघातको सम्भावना २० प्रतिशत बढी देखिएको छ। शाकाहारीमा भिटामिन बी १२ को कमी हुने भएकाले त्यसो भएको हुन सक्ने तर थप अध्ययन चाहिने बताइएको छ।

के शाकाहारी हुनु अनुचित हो?

ब्रिटिश डाइअटेटिक एसोसिएशनका डा. फ्रान्की फिलिप्स भन्छन्, "होइन। किनभने यो अध्ययनमा मानिसहरूले वर्षौँसम्म के खान्छन् भनेर मात्रै हेरिएको छ।"

उनका अनुसार यो अध्ययनले सम्बन्ध देखाउने भए पनि त्यही कारणले  त्यसो भएको हो भन्ने देखाउँदैण।

"यसको सन्देश भनेको सबै खाले खानेकुराहरू मिसिएको आहार नै ठिक हुन्छ भन्ने हो।"

के खाने त?

ब्रिटेनको न्याश्नल हेल्थ सर्भिसेजका अनुसार जुनसुकै आहार खाए पनि तपाईँको खानेकुरामा निम्न कुरा हुनुपर्छ:

तर चिल्लो, नुन र चिनी कम खानुपर्छ।

शाकाहारीहरूले पोषणका बारेमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ किनभने माछामासु वा दुग्धपदार्थबाट प्राप्त हुने भिटामिन बी१२ शरीरका लागि आवश्यक हुन्छ।


ब्रिटिश राजदूत लरी ब्रिस्टोलाई स्पष्टीकरणका लागि रुसी विदेश मन्त्रालयमा बोलाइएको थियो।

रुसी विदेश मन्त्रालयले मस्कोस्थित ब्रिटेनको दूतावासका कूटनीतिक कर्मचारीलाई 'पर्सना नन ग्राटा'  अर्थात् आफ्नो मुलुकमा प्रवेश गर्न वा रहन प्रतिबन्धित विदेशी व्यक्तिका रुपमा घोषणा गरिएको  जनाएको छ।

उसका अनुसार उनीहरूलाई एक साताभित्र निष्कासन गरिनेछ।

जासुस  विष प्रकरणमा  रुसको  निन्दा

पूर्व रूसी जासुस ब्रिटेनमा गम्भीर बिरामी

आरोप

मार्च ४ मा पूर्व रुसी गुप्तचरमाथि भएको हमलामा रुस संलग्न रहेको ब्रिटिश सरकारले आरोप लगाएको छ।

त्यसपछि ब्रिटेनले २३ रुसी कूटनीतिज्ञलाई निष्कासन गर्ने निर्णय गरेको थियो।

त्यसकै प्रतिक्रियास्वरुप रुसले पछिल्लो कदम चालेको हो।

युलिया स्क्रिपाल

फिर्ता

रुसी विदेश मन्त्रालयको वक्तव्यमा  रुसस्थित ब्रिटिश काउन्सिल पनि बन्द गरिने उल्लेख गरिएको छ।

यस्तै सेन्ट पिटर्सवर्गमा महावाणिज्य दूतावास खोल्न ब्रिटेनलाई दिइएको अनुमति पनि फिर्ता लिइएको छ।

पूर्वी रुसी गुप्तचर सेर्गेइ स्क्रिपाल र उनकी छोरी युलिया स्क्रिपाल अहिले पनि अस्पतालमा उपचार गराइरहेका छन्।

उनीहरूको अवस्था अझै ग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

म्भीर रहेको बताइएको छ।

उनीहरू दुवै जना सल्सबरीमा एउटा बेञ्चमा अचेत अवस्थामा भेटिएका थिए।


ब्रिटिश संसदको एक समितिले भनेको छ, अमेरिकाले केही बन्दीहरुमाथि गरेको दुर्व्यवहारका बारे युकेलाई पूर्ण जानकारी रहेको भन्नेमा कुनै शंका छैन

सेप्टेम्बर ११ मा अमेरिकामा भएका हमलाहरुपछि  ब्रिटेनले 'अस्वीकार्य कदमहरु चालेको र सहन गरेको' उक्त प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

उक्त संसदीय समितिको अनुसन्धानले पत्ता लगाए अनुसार युकेका गुप्तचर निकायहरुलाई बन्दीहरुमाथि भएका दुर्व्यवहारका बारेमा थाहा थियो।

उनीहरुले अरुहरुको कार्वाहीमा सुझाव दिएको, योजना बनाइदिएको र सहमति जनाएको पनि समितिले जनाएको छ।

ब्रिटेनका सांसदहरुको एउटा समितिको छानबिनले पत्ता लगाए अनुसार सेप्टेम्बर ११ मा अमेरिकामा भएका हमलाहरुपछि अमेरिकी कब्जामा रहेका बन्दीहरुमाथि भएका 'अस्वीकार्य दुर्व्यवहार' लाई युकेले सहन गरेको थियो।

ब्रिटिश संसदको इन्टीलिजेन्स एण्ड सेक्युरिटी कमिटि (आईएससी) ले भनेको छ, अमेरिकाले केही बन्दीहरुमाथि गरेको दुर्व्यवहारका बारे युकेलाई पूर्ण जानकारी रहेको भन्नेमा कुनै शंका छैन।

आइएससीले त्यस्ता दुर्व्यवहारका घटनालाई जानाजान नदेखेको जस्तो गर्ने नीति नै रहेको भन्ने प्रमाण चाहिं फेला पार्न सकेन।

अनुसन्धान

उक्त संसद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीय समूहका अध्यक्ष केन क्लार्कले सत्य पत्ता लगाउन त्यस्ता घटनाका सम्बन्धमा युकेको भूमिकाबारे स्वतन्त्र अनुसन्धानका लागि आह्वान गरेका छन्।

आइएससीको प्रतिवेदनका अनुसार  बन्दीहरुमाथि दुर्व्यवहार भएको भनी ब्रिटिश अधिकारीहरुलाई थाहा भएका वा उनीहरुले आशंका गरेका २३२ वटा घटनाहरुका सम्बन्धमा युकेले साझेदार राष्ट्रहरुलाई गोप्य सूचनाहरु उपलब्ध गराउन जारी राखेको थियो।

प्रधानमन्त्री टरिजा मे ले  ब्रिटिश अधिकारीहरु, उनकै शब्दमा, नयां र चुनौतीपूर्ण वातावरणमा क्रियाशील रहनु परेको र केहीका लागि तिनीहरु तयार नरहेको पनि बताएकी छिन्।

आइएससीले आफ्नो प्रतिवेदनमा रहेका विवरणहरुलाई छिटपुट घटना भनि गुप्तचर निकायहरुले गरेका दावीलाई अस्वीकार गरेको छ।

बीबीसीका सुरक्षा सम्बादाता गोर्डन कोरेरा भन्छन्, उक्त प्रतिवेदनमा दुर्व्यवहारका घटनामा ब्रिटिश गुप्चतर निकायहरुको प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको कुनै प्रमाण नरहेको बताइएको छ।

तर अरुहरुले बन्दीहरुलाई दुर्व्यवहार गरेको ब्रिटिश गुप्तचरहरुले प्रत्यक्ष देखेका १३ वटा घटनाहरुको भने चर्चा गरिएको छ।


ब्रिटिश सरकारका अनुसार यो नयाँ प्रकार अहिले लन्डनमा देखिएका अधिकांश सङ्क्रमितमा फेला परेको छ।

नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरस साविकको भन्दा ७० प्रतिशत धेरै सङ्क्रामक हुने ठानिएपछि त्यसको सङ्क्रमणको गति नियन्त्रण गर्न ब्रिटिश सरकारले राजधानी लन्डन तथा वरपरका क्षेत्रमा कडा लकडाउनको घोषणा गरेको छ।

क्रिसमस पर्वको बेला कोभिड नियन्त्रणका लागि गरिने कडाइ खुकुलो पारिने यसअघिको योजना अब उल्ट्याइएको छ।

इङ्ग्ल्यान्डका प्रमुख मेडिकल अधिकृत प्राध्यापक क्रिस ह्विटीले नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरस थप घातक भएको चाहिँ कुनै प्रमाण फेला नपरेको बताएका छन्।

नयाँ म्यूटन्ट स्ट्रेन अर्थात् उत्परिवर्तित प्रकारको एउटा मामिला आफ्नो देशमा पनि भित्रिएको पाइएपछि नेदरल्यान्ड्सले  ब्रिटेनबाट आउने यात्रुवाहक विमानसेवामा रोक लगाएको छ।

के भने प्रधानमन्त्री जोन्सनले?

प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सनले डाउनिङ स्ट्रीटमा बोल्दै थप कडिकडाउका समाचार निराश पार्ने खालका भएपनि त्यसको विकल्प नभएको बताएका छन्।

"जब भाइरसले आफ्नो प्रकार बदल्छ तब हामीले पनि आफ्नो रक्षाका तरिका बदल्नुपर्छ," उनले भने।

क्रिसमस पर्वको अगाडि लकडाउनमा कडाइ गरिएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो छ

अहिले अत्यन्त कठिन समय भएपनि खोपका कारण आगामी वर्षको ईस्टर पर्वको समयमा स्थिति निकै सुध्रिसक्ने उनले बताए।

प्रधानमन्त्री जोन्सनले नयाँ विश्लेषणहरूबाट नयाँ प्रकारको भाइरसले सङ्क्रमणको गति नाप्ने 'आर नम्बर' ०.४ को अनुपातले बढाइदिन सक्ने ठानिएको बताए।

अझै 'निकै अनिश्चय' बाँकी भएपनि यो नयाँ प्रकारको भाइरस पुरानोभन्दा ७० प्रतिशत छिटो फैलिन सक्ने ठानिएको पनि उनले बताए।

भाइरसमा यस्ता खालका परिवर्तन आउनु सामान्य मानिन्छ। सुरुमा वुहानमा देखा परेयता कोरोनाभाइरसमा हजारौँ परिवर्तन भइसकेको बताइन्छ।

लन्डनमा देखिएको पछिल्लो परिवर्तनले सङ्क्रमणलाई बढाइरहेका केही सङ्केत देखा परेको स्वास्थ्य संवाददाता निक ट्रिगलको भनाइ छ।

नोभेम्बरको मध्यसम्म लन्डनका २८ प्रतिशत मामिलामा यो नयाँ प्रकारको भाइरस देखिएको थियो भने अहिले त्यो सङ्ख्या ६० प्रतिशत नाघेको छ।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?


ब्रिटिस सरकारले उतै बसोबास गर्न चाहनेका लागि हाल उपलब्ध गराएको राहदानी सम्मानार्थ मात्र भएकाले आफ्नो नेपाली नागरिकतालाई निरन्तर मान्यता दिइनु पर्ने उनीहरूको माग छ।

तीन वर्षअघि जारी नयाँ संविधानले यस्ता ब्रिटिस गोर्खालाई समेत गैर आवासीय नेपाली सरहको नागरिकता उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेकाले त्यसलाई संशोधन गर्न उनीहरूले अनुरोध गरेका छन्।

नेपालको संविधानले ब्रिटिस राहदानी लिएर उतै बसोबास गरिरहेका हजारौँ भूपू गोर्खा सैनिकलाई समेत गैर आवासीय नेपालीकै वर्गमा राखेको भन्दै भूतपूर्व गोर्खाले त्यसको विरोध गरेका हुन्।

बसोबास

सन् २००९ मा ब्रिटिस सरकारले ब्रिटिस गोर्खाहरूलाई त्यहाँ बसोबासका लागि आवासीय अनुमति र राहदानी दिने निर्णय गरेको थियो।

त्यसपछि नेपालबाट ब्रिटेन गएर उतै बसोबास गरिरहेकाहरू र तिनका सन्तानले समेत वंशजका आधारमा नेपाली नागरिकता पाउनु पर्ने उनीहरूको माग छ।

त्यो माग पूरा होस् भन्दै उनीहरूले विभिन्न अभियान समेत अघि बढाएका छन्।

त्यस्तैमध्येको एक अभियानको नेपालमा संयोजन गर्दै आएका एकजना भूतपूर्व गोर्खा सैनिक हिमाल राई भन्छन्, "हाम्रा भावी सन्ततिलाई पाहुना बनाउनु नपरोस्। आफ्नो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बाबु छोराछोरीलाई भेट्नका लागि भिसा लिनु नपरोस् भनेर यो नागरिकताको निरन्तरताको कुरा अघि बढाएका हौँ।"

'गोर्खा पेन्सनको बारेमा  विचार गर्न  आग्रह '

शाही विवाहमा निम्त्याइएका भूपू गोर्खा

ब्रिटिश गोर्खामा महिलालाई पनि भर्ना लिइने

ब्रिटिश गोर्खा: नेपाली महिला भर्तीबारे चासो

भेटघाट

भूतपूर्व ब्रिटिस गोर्खा सम्बद्ध विभिन्न संघसंस्थाहरूले आफ्नो माग बारे जानकारी गराइरहेका छन्। साथै संविधान संशोधनका लागि राजनीतिक दलका नेताहरूलाई भेटेर आग्रह समेत गरिरहेका छन्।

बिहीवार पनि उनीहरूले राजधानी काठमाण्डूमा विभिन्न दलका नेता र कानुनविद्लगायतलाई बोलाएर समस्या समाधानका लागि पहल गरिदिन आग्रह गरे।

त्यस कार्यक्रममा बोल्दै एकजना संविधानका जानकार वरिष्ठ अधिवक्ता चन्द्रकान्त ज्ञवालीले ब्रिटिस गोर्खाहरूलाई अन्य गैर आवासीय नेपाली सरह व्यवहार गरिनु नहुने बताए।

उनले संविधानमा गोर्खा र तिनका सन्ततिका लागि छुट्टै व्यवस्था गर्न सकिने अवस्था रहेको दाबी गरे।

व्यवस्था

ज्ञवालीले भने, "ब्रिटिस गोर्खाहरूलाई पनि गैर आवासीय नेपाली सरह नै संविधानको धारा १४ अनुसारको व्यवहार गरिने देखिएको छ। तर, धारा १४ को मात्र व्यख्या गरेर यो पर्याप्त हुँदैन।"

उनले कुनैपनि मुलुकले वंशजका आधारमा पाएको नागरिकता खोस्न सजिलो नभएको बताए।

उनले हाल गोर्खालाई दिइएको ब्रिटिस राहदानी सम्मानार्थ भएकाले उनीहरूलाई विदेशी नागरिकता लिएको वर्गमा राख्न नहुने दाबी गरे।

नेपालको कानुनी व्यवस्था अनुसार विदेशी नागरिकता लिएपछि नेपाली नागरिकता अन्त्य हुने गर्छ।

आश्वासन

छलफलमा सहभागी हुन पुगेका सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले ब्रिटिस गोर्खाले पाउने नागरिकताका बारेका भ्रम अन्त्यका लागि आफूले संसदीय समितिलगायतमा पहल गर्ने आश्वासन दिए।

उनले भने, "अहिले त संसदीय समितिमा संघीय कानुनको विषय छलफलमा पनि छ, त्यहाँको छलफल, राजनीतिक नेतृत्वको छलफल र पार्टीको केन्द्रीय सचिवालय बैठकमा पनि तपाईंहरूले उठाएको नागरिकता सम्बन्धी विषयमा छलफल अगाडि बढाउने म तपाईंहरूलाई विश्वास दिलाउन चाहन्छु।"

तीन वर्ष अघि जारी भएको नेपालको संविधानले पहिलो पटक विदेशमा बसोबास गर्ने नेपालीलाई समेत गैर आवासीय नागरिकता प्रदान गर्नसक्ने व्यवस्था गरेको छ।

तर, यस्तो नागरिकता प्राप्त गरेका व्यक्तिले अन्य अधिकार पाए पनि राजनीतिक अधिकार पाउँदैनन्।

ब्रिटिस गोर्खाहरूले भने...


ब्रिटिस सेनामा काम गरिसकेका ३६ वर्षीय निर्मल पुर्जाले मङ्गलवार बिहान चीनको शीशापाङ्मा हिमालको चुचरोमा पुगेर आफ्नो कार्य पूरा गरेका हुन्।

ब्रिटिश माउन्टेनरिङ्ग काउन्सिलको वेवसाइटमा प्रकाशित एक लेखका अनुसार त्यस्तो कीर्तिमान यसअघि दक्षिण कोरियाका किम चाङ्-हो को नाममा थियो जसले १४-हिमालका आरोहण सक्न सात वर्ष १० महिना ६ दिन लगाएका थिए।

सन् २०१२ मा सगरमाथा आधार शिविरसम्मको यात्रा गर्दा उनले सगरमाथा चढ्ने अठोट गरेर आरोहीको रूपमा जीवन शुरू गरेका थिए।

सन् २००३ मा ब्रिटिस सेनामा पुगेका पुर्जालाई सन् २०१८ मा रानी एलिजावेथले एमबीई प्रदान गरेकी थिइन्।

संसारभरमा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटा हिमाल छन् तीमध्ये।

पुर्जाले गएको एप्रिलमा आफ्नो अभियान शुरू गरेका थिए र मेमा सगरमाथा चढेका थिए। उनले त्यहाँ खिचेको भिडको तस्बिरले संसारको ध्यान खिचेको थियो।

उनले सगरमाथा आरोहणको क्रममा चारजना अरू आरोहीहरूको उद्धार समेत गरेका थिए।

उनले सगरमाथा, लोत्से र मकालु हिमाल पाँच दिनमा चढेका थिए।

सेप्टेम्बरमा उनको अभियान तिब्बतमा रहेको शीशापाङ्मा हिमाल चढ्न चिनियाँ सरकारले अनुमति नदिँदा रोकिएको थियो।

नेपाल सरकार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले चिनियाँ सरकारलाई अनुरोध गरेपछि उनले अक्टोबर १५ मा अनुमति पाएका थिए।

उनले चढेका हिमाल र सफल आरोहणको मिति:


ब्रिटेनका नागरिक हकिङले 'ब्ल्याक् होल्' र सापेक्षताका बारे अभूतपूर्व शोध गरेका थिए।

उनले विज्ञानसम्बन्धी धेरै प्रसिद्ध पुस्तकहरू लेखेका छन्। तीमध्ये 'अ ब्रीफ् हिस्ट्री आफ् टाइम्' निकै नै चर्चित छ।

"हाम्रा प्यारा बुवा आज बित्नु भएकाले हामी धेरै दु:खी छौँ," उनको छोराछोरीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा लेखिएको छ।

असाधारण

२२ वर्षको हुँदा स्नायुप्रणालीको मोटर न्युरोनसम्बन्धी दुर्लभ रोग लागेको पत्ता लागेपछि चिकित्सकहरूले हकिङ धेरै वर्ष नबाँच्ने बताएका थिए।

त्यो रोगले उनलाई ह्वील्चेअरमा सीमित गरिदियो र उनी एउटा विशेष खाले यन्त्रको सहायताले मात्र बोल्न सक्थे।

उनका तीन छोराछोरी लुसी, रबर्ट र टिमले विज्ञप्तिमा भनेका छन्, "उहाँ महान् वैज्ञानिक र असाधारण व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो जसको काम र विरासत धेरै समयसम्म जिउँदो रहनेछ।"

उनीहरूले आफ्ना पिताको 'साहस र दृढता'को प्रशंसा गर्दै उनको 'प्रतिभा र हास्यकला'ले विश्वभरि मानिसहरूलाई उत्प्रेरित गरिराख्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।

"वहाँले एकचोटि भन्नुभएको थियो - 'यो ब्रम्हाण्ड आफूले माया गर्ने मान्छेको घर नभैदिएको भए यस्को खासै महत्व रहंदैन।' हामीले वहाँलाई... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सधैँका लागि गुमाएका छौँ।"

को थिए हकिङ?


ब्रिटेनका बालबालिकासम्बन्धी स्वास्थ्यविद्ले उनीहरूलाई खानेकुराबारे बेलैमा सिकाउन सकेमा बालबालिकालाई दीर्घकालीन फाइदा मिल्ने पाइएको सो अध्ययनमा उल्लेख छ।

उदाहरणको लागि खाने र सुत्ने बानी बालबालिकामा छिट्टै विकास हुन्छ।

बच्चाहरूलाई खानेकुरा भोको हुँदामात्रै नदिएर उनीहरूलाई फकाउनका लागि दिने गर्नु हुँदैन।

त्यसो गरेमा उनीहरू ठूलो भएपछि आफ्नो तनाव कम गर्नका लागि पनि खानामै जोड दिन्छन् जसले मोटोपना निम्त्याउँछ।

मोटोपना कसरी घटाउने?

के मा ध्यान दिने?

अमेरिकन मेडिकल एसोसिएशनको जर्नलमा प्रकाशित एउटा अध्ययनमा नर्सहरूले पहिलो पटक बच्चा जन्माएका दुई सय ७९ आमाहरूलाई घरमै बच्चा जन्मिएको भए छ महिनासम्म र क्लिनिकमा भए एकदेखि दुई वर्षसम्म कसरी बच्चाहरूको खानाको आवश्यकता पूरा गर्ने भनी सुझाएका थिए।

नर्सहरूको उक्त टोलीले आमाहरूलाई प्राथमिकता दिएको थियो किनभने शिशुको स्याहारसुसारमा सुरुका महिना र वर्षहरूमा बुवाको भन्दा आमाको बढी भूमिका हुन्छ।

त्यसरी दिइएको सुझावहरूमा सुत्ने तालिका, भोकाएका बच्चालाई शान्त पार्न वैकल्पिक खानेकुराहरू, बालबालिका भोकाएको थाहा पाउने उपाय, उनीहरूको शारीरिक क्रियाकल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ापमा के कस्तो ध्यान दिनेलगायत थिए।

ती बच्चाहरूलाई त्यसपछि तीन वर्षको उमेरमा जाँच गरिएको थियो। बच्चासँग कसरी व्यवहार गर्ने भनेर उपायहरू सिकाइएका आमाका बच्चाहरूको उचाइ र तौलको अनुपात कम देखियो।

यस्तो गर्दा बालकहरू भन्दा बालिकाहरू बढी प्रभावित भएको पाइयो।

अनुसन्धानकर्ताहरूले नौ वर्षको उमेरसम्म उनीहरूमाथिको अनुगमन गरिराख्छन्।

बानी बसाल्न आवश्यक

यो अध्ययनको नेतृत्व गरेका पेन स्टेट विश्वविद्यालयका इयान पलले हुर्कँदो उमेरका साना बालबालिकाहरूको मोटोपनाको दर यसरी बढिरहेको बेला शिशु अवस्थामै उनीहरूलाई स्वस्थ बानी बसाल्न निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

"सानै उमेरमा मोटोपना भएका बालबालिकाहरूमा उमेर बढ्दै जाँदा पनि मोटोपना रहिरहने खतरा बढी हुन्छ।"

तर मोटोपनाको यो चक्रमा रोक लगाउन आजीवन प्रयास गर्नुपर्छ।

"बढी तौल भएका भएका बालबालिकाहरू अभिभावक भइसक्दा पनि बढी तौलकै हुन्छन् र उनीहरूबाट जन्मिएका बालबालिका पनि बढी तौलकै हुन्छन् … यो चक्रमा तपाईँ कहाँ फेरबदल गर्नुहुन्छ?"

गुलियोमाथि कर

"हाम्रो अहिलेको अवस्थामा जीवनभरि प्रयास गर्न आवश्यक छ।"

ब्रिटेनमा पनि तथ्याङ्कहरूले समान खालको समस्याहरू देखाउँछ।

प्राथमिक विद्यालय सुरु गर्नु अगावै त्यहाँ झन्डै एकचौथाइ बालबालिकाहरूमा मोटोपना वा बढी तौल देखिन्छ भने उनीहरू ११ वर्ष पुग्दा त त्यो सङ्ख्या झन्डै एकतिहाइ पुगिसकेको हुन्छ।

रोयल कलेज अफ पेडियाट्रिक्स एन्ड चाइल्ड हेल्थकी अध्यक्ष प्राध्यापक निना मोदीले शिशु अवस्थादेखि तीन वर्षसम्म गरिने व्यवहारले सानो तर स्थायी असर पुर्‍याउने बताएकी छन्।


ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टेरीजा मेले यसै मार्च महिनाको २९ तारिखमा ब्रिटेनले युरोपेली संघ छोड्ने सूचना औपचारिक रुपमा संघलाई दिनेछिन्।

मेले युरोपेली परिषद्लाई चिठी लेख्ने भन्दै डाउनिङ्ग स्ट्रिटले त्यसपछि बहिर्गमनका शर्तहरु र भविष्यको सम्बन्धका बारेमा सकेसम्म चाँडै वार्ता अघि बढ्ने आशा राखेको बताएको छ।

एउटा जनमतसंग्रहमा ब्रिटेनका ५१ दशमलव ९ प्रतिशत मतदाताले इयु छोड्ने पक्षमा मत दिएको ९ महिनापछि त्यस्तो कदम चालिएको हो।

प्रतीक्षा

इयुका एकजना प्रवक्ताले इयु त्यस्तो चिठीका लेख्नका लागि तयार रहेको र त्यसको प्रतीक्षा गरिरहेको बताएका छन्।

सन्धीको सम्बन्धित धारा ५० का अनुसार ब्रिटेनले इयुलाई औपचारिक रुपमा आफू बाहिरिने जानकारी नदिएसम्म बहिर्गमनका शर्त र भावी सम्बन्धका बारेमा वार्ता गर्न पाईंदैन।

त्यस्तो वार्ताका लागि औपचारिक समयतालिकामा दुई वर्षको समय दिइएको छ। सबैकुरा समय अनुसार भएमा ब्रिटेनले सन् २०१९ को मार्च महिनामा इयु छोड्ने छ।

योजना

मेले बुधबार धारा ५० लागू गरेपछि आफ्नो उद्देश्यका बारेमा संसदलाई सम्बोधन गर्ने अनुमान गरिएको छ।

डाउनिङ्ग स्ट्रिटका एकजना प्रवक्ताले चाँडै आमनिर्वाच... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न हुने सम्भावनालाई अस्वीकार गरेका छन्।

सोमबार मेले इयुबाट ब्रिटेनको बहिर्गमन गराउन र सही सहमति गर्नमा आफू उद्दत रहेको बताएकी छन् र गत वर्षको जनमतसंग्रहको उद्देश्य इयु छोड्नु मात्रै नभएर देशले कसरी काम गर्छ त्यसमा परिवर्तन ल्याउनु पनि रहेको बताएकी छन्।

त्यस अन्तर्गत बलियो अर्थतन्त्र बनाउने र आर्थिक विकासका फाइदाहरु ब्रिटेनका सबै भागमा पुर्याउने पनि उद्देश्य रहेको उनले बताइन्।

आफूले इयुसंग गर्ने सहमतिमाथि सांसदहरुले मतदान गर्ने मेले बताएकी छन् तर संसदले त्यो सहमति अस्वीकार गरेको खण्डमा पनि ब्रिटेनले इयु छोड्नेमा उनले जोड दिएकी छन्।


ब्रिटेनको भ्रमणमा रहेका ओलीले आफ्नी ब्रिटिश समकक्षी टरिजा मेसँगको भेटघाटमा त्यस्तो जनाएका हुन्।

मङ्गलवार अपराह्न ब्रिटिश प्रधानमन्त्रीको कार्यालय टेन डाउनिङ स्ट्रीटमा भएको छोटो भेटवार्तामा ओलीले सन् १९४७ मा ब्रिटेन, भारत तथा नेपालबीच भएको त्रिपक्षीय सन्धियता परिस्थिति निकै बदलिइसकेकाले त्यसको पुनरवलोकन गर्नुपर्ने भनाइ राखेको प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्यालले बीबीसीलाई बताए।

प्रधानमन्त्री ओलीले गोर्खा सैनिकहरू नेपाल र ब्रिटेनबीचको सम्बन्धमा सबैभन्दा स्पष्टसँग देखिने कडी भएको बताएका थिए।

उनले भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका केही मागलाई सम्बोधन गरेकोमा ब्रिटिश सरकारलाई धन्यवाद दिँदै ब्रिटिश जनता र राजमुकुटप्रति गोर्खालीहरूको अद्वितीय सेवालाई ख्याल गर्दै उनीहरूका मागप्रति ध्यान दिन आग्रह पनि गरेका थिए।

त्यसको उत्तरमा प्रधानमन्त्री मेले ब्रिटिश गोर्खा सैनिकहरूको ऐतिहासिक योगदानको प्रशंसा गर्दै यो विषयबारे आफ्ना उत्तराधिकारीलाई जानकारी गराउने बताइन्।

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टरिजा मेले गत सातामात्रै सत्तारूढ कन्जर्भेटिभ पार्टीको नेता पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन्। अब केही सातापछि चु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

निने सत्तारूढ दलका नयाँ नेता ब्रिटेनको नयाँ प्रधानमन्त्री हुनेछन्।

गोर्खा मुद्दा

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले निवृत्तिभरण आदि विषयमा आफूहरूलाई भेदभाव गरिएको बताउँदै आफ्ना मागहरू सम्बोधन नगरिए फेरि नयाँ चरणको आन्दोलन थाल्ने चेतावनी दिँदै आएका छन्।

तर ब्रिटिश सरकारले भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूप्रति भेदभाव भएको भन्ने आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ।

उसले गत मार्च महिनामा भूतपूर्व  गोर्खा सैनिकहरूको पेन्सन ३४ प्रतिशतसम्म बढाइने घोषणा गरेको थियो।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले भने सन् १९९७ भन्दा अघि सेवानिवृत्त भएका ब्रिटिश सैनिकहरूको तुलनामा आफूहरूले पाउने पेन्सन अझै निकै कम रहेको बताएका छन्।

प्रधानमन्त्री ओलीले मङ्गलवार बिहान लन्डनस्थित नेपाली दूतावासमा भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका विभिन्न संस्थाका अगुवाहरूलाई भेटेका थिए।

भेटघाटमा आफूहरूले गोर्खा सैनिकको विषयमा नेपाल सरकारले ब्रिटेनसँग उच्चस्तरीय वार्ता गर्नुपर्ने, त्यसो नभए गोर्खाहरू सशक्त सत्याग्रह आन्दोलन गर्न बाध्य हुने प्रधानमन्त्री ओलीलाई बताएको गोर्खा अगुवा ज्ञानराज राईले बताए।

राजकुमार ह्यारीसँग भेट

मङ्गलवार नै प्रधानमन्त्री ओली तथा उनकी पत्नी राधिका शाक्यले ओलीले लन्डनस्थित नेपाली दूतावासनजिकै रहेको केन्सिङ्टन प्यालेसमा गएर राजकुमार ह्यारीलाई भेटेका थिए।

ब्रिटिश राजपरिवारका सदस्य ह्यारीले झन्डै तीन वर्षअघि नेपालको भ्रमण गरी गोर्खा जिल्लामा भूकम्पबाट भत्किएको एउटा विद्यालय पुनर्निर्माण गर्न सघाएका थिए।

अफगानिस्तानमा तैनाथ ब्रिटिश सेनामा कार्यरत गोर्खा सैनिकहरूसँगै केही दिन बिताएका राजकुमार ह्यारीले सार्वजनिक रूपमै गोर्खा सैनिकहरुको प्रशंसा गर्ने गरेका छन्।

ओलीले ब्रिटिश सांसदहरू तथा विपक्षी दलका नेता जेरेमी कोर्बिनसँग पनि भेटेका थिए।

ओलीले सांसदहरूको सर्वदलीय समूहलाई सम्बोधन पनि गरे।

यसअघि प्रधानमन्त्री ओली स्विट्जरल्यान्डको जिनेभामा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (आईएलओ) स्थापनाको सय वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधन गरी सोमवार लन्डन आइपुगेका थिए।

मङ्गलवार प्रधानमन्त्री ओलीले लन्डनस्थित नेपालो दूतावासमा गैरआवासीय नेपाली सङ्घका अगुवाहरूलाई पनि भेटेका थिए।

गैरआवासीय नागरिकता

भेटमा गैरआवासीय नेपाली सङ्घका केन्द्रीय उपाध्यक्ष  कुल आचार्यले  नेपालको संसद्‌मा विचाराधीन नागरिकतासम्बन्धी विधेयकमा रहेको गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको...


ब्रिटेनबाट हङकङको सार्वभौमिकता चीनलाई सुम्पिएको वर्षगाँठको कार्यक्रमका बेला प्रदर्शनमा उत्रिएका प्रदर्शनकारीहरूले विधायक परिषद्को भवनमा घण्टौँसम्म कब्जा जमाएका थिए।

प्रदर्शनकारीलाई भवन खाली गर्न चेतावनी दिएका सयौँ सङ्ख्याका प्रहरीले मध्येरात पछि उक्त भवनलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका थिए।

सुपुर्दगीसम्बन्धी विवादास्पद विधेयकको विरोधमा हङकङमा थुप्रै हप्तादेखि तनाव जारी छ।

आलोचक चिन्तित

लाखौँ मानिसहरूले यसअघिको शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा भाग लिएका थिए।

सुपुर्दगीसम्बन्धी प्रस्तावित विधेयकविरुद्धको र्‍याली मूख्यभूमि चीनप्रति राजनीतिक असन्तुष्टि व्यक्त गर्नका लागि प्रयोग गर्न सकिने भन्दै आलोचकहरूको चिन्ता छ।

हङकङकी प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामले स्थानीय समय अनुसार ४ बजे पत्रकार सम्मेलनमा हिंसात्मक रूपमा विधायक कार्यालय तोडफोड गरी प्रवेश गर्ने प्रदर्शनकारीको निन्दा गरिन्।

सार्वभौमसत्ता हस्तान्तरणको २२ औँ वर्षगाँठमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको सोमवार योजना गरिएको थियो।

चेतावनी

एउटा ठूलो स्तरको र्‍यालीमा लाखौँ मानिसहरू सहरमा सहभागी थिए। र्‍याली शान्तिपूर्ण ढङ्गमा अघि बढिरहेको थियो।

तर दिउँ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सो खानाको समयमा दर्जनौँ प्रदर्शनकारीहरूले तोडफोड गरेर विधायक परिषद्को भवनमा प्रवेश गरे।

कयौँ सय मानिसहरूले टाढाबाट हेरिरहेका बेला उनीहरूले भवनलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिए।

प्रहरीले भने आफूले बल प्रयोग गर्ने र पक्राउ गर्ने भन्दै चेतावनी दिएको थियो।

पछि प्रहरी भित्र प्रवेश गरेपछि सयौँ मानिसहरू भागेका थिए।


ब्रिटेनमा लेबर पार्टीकी सांसद डा. रोसेना अलिन-खानले बीबीसीलाई कोभिड-१९ वृद्धवृद्धामा र अन्य रोग भएका मानिसहरूमा सीमित नभएको बताएकी छन्।

इङ्गल्यान्डमा एक १८ वर्षीय व्यक्तिको कोरोनाभाइरसको कारण मृत्यु भएको छ।

अन्य स्वास्थ्य समस्या भएका उनी सो भाइरसका कारण ज्यान गुमाउने यूकेका सबैभन्दा कान्छा व्यक्ति भएको बताइएको छ।

डा. आलिन-खानले आफूले ३० देखि ५० वर्षका उमेरका स्वस्थ्य व्यक्तिहरूलाई कोरोनाभाइरसको उपचार गरिरहेको र ती अहिले आईसीयूमा जीवनमृत्युको दोसाँधमा रहेका बताएकी छन्।

फरक उमेरका जोखिम

तर बढी उमेरका व्यक्तिहरू सामान्यतया बढी जोखिममा रहेका छन्।

इम्पीरीयल कलेज लन्डनका अध्ययनकर्ताहरूले उमेर र कोरोनाभाइरसका कारण अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्थाबीच स्पष्ट सम्बन्ध रहेको पाएका छन्।

जति उमेर बढी भयो उति अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने र भर्ना भएपछि सघन उपचार कक्षमा बस्नुपर्ने सम्भावना बढी हुन्छ।

कोरोनाभाइरस कहिले रोकिन्छ?

कोरोनाभाइरस शरीर बाहिर कति बाँच्छ?

पचास वर्षभन्दा कम उमेरका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूमध्ये पाँच प्रतिशत मात्रै अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्था छ भने ७० देखि ७९ वर्षको उमेर समूह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा त्यो सम्भावना २४ प्रतिशत हुन्छ।

अस्पताल भर्ना भएकामध्ये ४० वर्षमुनिका पाँच प्रतिशतलाई मात्रै सघन उपचारको आवश्यकता पर्छ भने ६० देखि ६९ वर्षका २७ प्रतिशत र ७० देखि ७९ वर्षका ४३ प्रतिशतलाई सघन उपचारको आवश्यकता पर्छ।

असी वर्ष उमेर नाघेकाहरू भने ७१ प्रतिशतलाई सघन उपचार चाहिने चीन र इटलीको तथ्याङ्कबाट देखिन्छ।

अमेरिकाको सेन्टर्स फर डीजीज कन्ट्रोल एन्ड प्रीभेन्सन (सीडीसी) को तथ्याङ्क अनुसार अस्पताल पुगेका ५३ प्रतिशत मानिसहरू ५५ वर्ष उमेरभन्दा माथिका छन्।

यसको अर्थ अस्पताल पुगेका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितमध्ये झण्डै आधा त्यसभन्दा कम उमेर समूहका छन्।

तर सघन उपचार आवश्यक पर्ने वा ज्यान गुमाउनेहरूमध्ये ८० प्रतिशत ६५ वर्षभन्दा माथि उमेर भएका त्यहाँको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

व्यक्ति औसत होइनन्

यो औसत हो र यसभित्र त्यस्ता युवाहरू पनि छन् जो यो रोगको गम्भीर अवस्थाको शिकार हुन्छन् र कुनै अवस्थामा यो घातक पनि हुन सक्छ।

इटलीमा ४० वर्षसम्मका ०.४ प्रतिशत व्यक्तिका लागि यो रोग घातक देखिएको छ भने अमेरिकामा ०.७ प्रतिशत व्यक्तिका लागि घातक बनेको अनुमान छ।

अमेरिकाको न्याश्नल हेथ्थ इन्स्टीट्यूटका निर्देशक एन्थोली फौसीका अनुसार मृत्यु हुनेहरूको ठूलो सङ्ख्या बढी उमेरका भएपनि भाइरस कुनै गणितीय सूत्र भने होइन।

"गम्भीर बिरामी परेका युवाहरू पनि हुनेछन्।"

डब्ल्यूएचओका अनुसार ६० कटेका व्यक्तिहरू धेरै जोखिममा भए पनि यसका कारण मृत्यु हुनेहरूमा बालबालिका र युवा पनि छन्।

चीनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित २,००० बालबालिकामाथि गरिएको अध्ययनले उनीहरूको यसको प्रभाव कम देखिए पनि साना बालबालिकाहरू जोखिममा रहने बताइएको छ।

प्रतिकूल स्वास्थ्य स्थिति

उमेरबाहेक सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भूमिका भनेको स्वास्थ्य स्थितिको हुन्छ।

उदाहरणका लागि यूकेमा ४३ लाख मानिसलाई दम रोग छ जसले उनीहरूलाई कोरोनाभाइरसको बढी जोखिममा राख्छ। यो सबै उमेरका लागि हुन्छ।

सन् २०१३ मा गरिएको एउटा अध्ययनमा यूकेका २१ प्रतिशत २५ देखि ४४ वर्षका उमेरका मानिसहरूमा कुनै प्रकारको दीर्घरोग रहेको पत्ता लागेको थियो।

अझ कसैलाई त प्रतिकूल स्वास्थ्य स्थिति रहेको पनि थाहा नभएको हुन सक्छ।

फैलिनबाट रोक्नुहोस्

र, युवाहरू कोरोनाभाइरसका कारण गम्भीर बिरामी नपरे पनि उनीहरूले अरूलाई सजिलै भाइरस सार्न सक्छन्।

उनीहरूमा कुनै प्रकारको लक्षण नदेखिएको वा सामान्य लक्षण देखिएको पनि हुन सक्छ र उनीहरूलाई आफूले रोग...


ब्रिटेनमा सन् २००७ मा  धूमपान प्रतिबन्धित गरियो, त्यसको एक दशकपछि   सामान्य खोल राख्नुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था गरियो। त्यो सबै मानिसहरूलाई चुरोट खानबाट निरुत्साहित गर्न गरिएको हो।

र, चिनी पनि चुरोटकै बाटो लागिरहेको देखिन्छ।

ब्रिटेनमा गुलियो पेय पदार्थमाथि कर लगाइएको छ।

र अहिले अग्रणी थिङ्क ट्याङ्कले गुलिया पदार्थको आवश्यकता भन्दा बढी खपतका कारण चिनी प्रयोग हुने सबै खाद्यपदार्थहरूलाई आकर्षक नबनाइयोस भनेर साधारण खोल राखेर बेच्नुपर्ने व्यवस्था गर्न माग गरिएको छ।

उक्त माग इन्स्टिट्यूट फर पब्लिक पोलिसी रिसर्च (आइपिपिआर) ले आफ्नो नयाँ प्रतिवेदनमा गरेको छ।

गुलियो पेयपदार्थले 'असामयिक मृत्युको सम्भावना बढाउँछ'

कति चुरोट बराबर एक बोतल रक्सी?

सामान छान्न उपयोगी

आइपिपिआरका निर्देशक टम किबासी यसले साँच्चै फरक पार्ने विश्वास गर्छन्।

"साधारण खोलले हामीलाई राम्रो सामान छान्न मद्दत गर्छ र व्यस्त अभिभावकलाई सामान किनिदिन कर गर्ने बच्चाले गर्ने पिरलोमा कमी ल्याउँछ," उनले भने।

यसको साथै तयारी खानेकुराहरूको विज्ञापनमा पनि प्रतिबन्ध लगाउने लगायतका अरू उपायहरू अपनाइएको उनी हेर्न चाहन्छन्।

त्यसब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ारे पहिल्यै मन्त्रीहरूले सोचिसकेका छन्।

तर के साधारण खोल हाल्ने कदम सफला होला?

एनर्जी ड्रिङ्कलाई प्रतिबन्ध?

कदमविरुद्ध उद्योग

उद्योगहरूले यसबारे आपत्ति जनाइसकेका छन्। खाद्यान्न र पेय पदार्थसम्बन्धी महासङ्घले सामानको ब्र्याण्डिङ गर्न पाउनु आफ्नो "आधारभूत व्यवसायिक स्वतन्त्रता" र "प्रतिस्पर्धा विपरित" भएको दाबी गरेका छन्।

त्यस्तै खालको तर्क चुरोट उद्योगहरू पनि अघि सारेका थिए। तर एकपछि अर्को सरकारले त्यसपछि कडा अडान राख्दै आएका छन्।

तर गुलिया खानेकुराहरूमा साधारण खोल हाल्ने कुरालाई भने सरकारले निर्देशन दिइसकेको छैन।

बरु, स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षासम्बन्धी मन्त्रालय डिपार्टमेन्ट अफ हेल्थ एण्ड सोसियल केअरले इङ्गल्याण्डका प्रमुख मेडिकल अधिकृत प्राध्यापक डेम स्याली डेभिसले के भन्छिन् त्यो सुन्न पर्खिरहेको जनाएको छ।

किन? किनभने सन् २०३० सम्ममा बालबालिकामा देखा पर्ने मोटोपनाको समस्या आधा कम गर्ने लक्ष्य पूरा गर्न साहसिक कदम चाल्न आवश्यक छ।

त्यसका लागि कुनै पनि कसर बाँकी नराखिएको सुनिश्चित गर्नका लागि डेम स्यालीलाई त्यस्ता कदमहरूको समीक्षा गर्न भनिएको छ।

खासमा, उनले आइपिपिआरले अघि सारेको अर्को उपाय अपनाउन पनि सुझाव दिइसकेकी छन्।

त्यो उपाय भनेको चाहिँ गुलियो पेय पदार्थदेखि अन्य अस्वस्थकर खानेकुरासम्म कर बढाउनु एउटा सहि विकल्प हुने उनको सुझाव छ।

र, उनी साधारण खोलको उपायबारे पनि खुला छिन् जुन अझै कडा कदम हुने पक्का छ।

बच्चाको मोटोपन घटाउन आमाबुबाको के भूमिका

सबै चुरोटहरूले स्वास्थ्यमा हानी पुर्याउने सचेतना सन्देशसहित हरियो सादा खोलले बेरेर बेच्नुपर्छ

बितेको दशकबाट के स्पष्ट भएको छ भने जे सम्भव छैन भन्ने देखिएको थियो त्यो छिट्टै सम्भव हुनसक्छ।

सन् नब्बेको दशकको सुरुमा स्वास्थ्य अभियानकर्मी र प्राज्ञिक निकायहरूले सार्वजनिक स्थलमा धूमपान गर्न प्रतिबन्ध लगाउनुपर्नेमा निरन्तर दबाब दिइरहेका थिए।

सरकारले एकपछि अर्को गर्दै उक्त कदमलाई निरूत्साहित गर्‍यो।

तर पेट्रिसिया हेविट स्वास्थ्यमन्त्री भएपछि अवस्था विस्तारै परिवर्तन हुनथाल्यो एकपछि अर्का कडा उपायहरू अवलम्बन गरियो।

उनको त्यस्तो प्रयासले काम गरेको देखिन्छ किनकि विगत १० वर्षमा चुरोट पिउनेको दरमा एक तिहाईले कमी आएको छ।

चुरोटको विकल्पमा विद्युतीय उपकरणमार्फत  निकोटिन मिश्रित वाफ तान्ने र फाल्ने 'भ्यापिङ'को वृद्धिका कारण पनि चुरोट पिउनेको सङ्ख्यामा कमी...


ब्रिटेनले हालसम्म नेपाली महिलालाई भर्ना गर्नेबारे नेपालसँग आधिकारिक सम्झौता नगरेकाले पनि यस्तो अन्योल थप बढ्नसक्ने जानकारहरू बताउँछन्।

पुरानो सम्झौता अनुसार नेपाली पुरूषहरूलाई ब्रिटिश सेनामा भर्ती गर्न सकिने अवस्था भए पनि महिलाका हकमा त्यो सम्झौता आकर्षित नहुने कतिपयको बुझाइ छ।

प्रतिनिधि सभाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिले गोर्खा भर्तीबारेको सन्धि पुनरावलोकन नभएको तर्क गर्दै शुक्रवार 'महिला भर्ती तुरुन्त रोक्नुपर्ने' निर्देशन दिएको छ।

समितिको निर्णयमा भनिएको छ, "गोर्खा भर्ती सन्धिको पुनरावलोकन गरी नेपालको संविधान र लोकतान्त्रिक प्रणालीको मान्यता अनुरुप नेपालको परराष्ट्र नीतिको कार्यान्वयन गर्दै नेपाल सरकारको सहमति बिना नेपाली महिलाहरूलाई बेलायती सेनामा भर्ती गर्ने कार्य तुरुन्त बन्द गरियोस् र केही समय अघि भर्ती गरिएका महिलाहरूलाई फिर्ता बोलाइयोस् भनी निर्देशन दिने।"

संसदीय समितिको निर्देशन किन?

तर ब्रिटेनले हालसम्म आधिकारिक रूपमा नेपाली महिलालाई आफ्नो सेनामा भर्ना गरेको छैन।

आगामी वर्षदेखि नेपाली महिलाको भर्ती लिने उसको योजना छ।

समितिले यस्तो निर्णय गर्नुपर्ने कारणबारे सम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ितिकी सभापति पवित्रा निरौला (खरेल)ले भनिन्, "लामो समयदेखि भर्ती भएर काम गरिरहेका सैनिकहरूको गुनासो र बेलायत सरकारले यो २ सय ३ वर्षको अन्तरालमा कति नेपाली गोर्खा सैनिकहरू त्यहाँ कार्यरत रहनु भयो कति मारिनु भयो कति अंगभंग हुनुभयो भन्ने कुनै तथ्याङ्क नेपाल सरकारलाई दिएको छैन।"

गोर्खाहरूले कुनै पनि क्षतिपूर्ति र परिपुरण नपाएकाले अवस्थामा नेपाली महिलालाई पठाएर पीडा भोग्न दिनुपर्ने आवश्यकता नभएको उनको तर्क छ।

के भन्छ ब्रिटेन?

नेपालसँग आफ्नो सेनामा महिला भर्तीबारे छुट्टै कुनै सम्झौता नगरेको ब्रिटेनले भने उसको उक्त योजनालाई 'ब्रिटिश सेनाको खुलापन र विविधताको प्रतविम्ब' भन्ने गरेको छ।

सात महिनाअघि बीबीसी नेपाली सेवालाई दिएको लिखित जवाफमा ब्रिटेनका रक्षामन्त्री ग्याभिन विलियम्सनले 'महिलाहरूले सो सर्वोत्कृष्ट ब्रिगेडमा सेवा गर्ने अवसर पाउनु उचित भएको' बताएका थिए।

ब्रिटिस सरकारले महिलाले समान अवसर पाउनु पर्ने हकलाई प्रतिविम्बित गर्न उक्त योजना ल्याएको भनिरहेका खरेलले भने त्यसलाई महिलालाई समान अधिकार दिएको रूपमा बुझ्न नहुने दाबी गरिन्।

उनले भनिन्, "लैङ्गिक आधारमा पुरुष पठाउन हुने महिला नहुने भन्ने हाम्रो भनाइ होइन।"

ब्रिटेनका रक्षा राज्यमन्त्री मार्क लाङ्कास्टरको नेपाल भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा आएको संसदीय समितिको उक्त निर्णयलाई अर्थपूर्ण मान्नुपर्ने कतिपयको तर्क छ।

के भन्छन् परराष्ट्र मन्त्री?

शुक्रवार समितिले महिला भर्तीका अतिरिक्त नेपालको स्वतन्त्रता, सार्वभौमसत्ता र स्वामित्वलाई सर्वोपरी राख्दै भूतपूर्व गोर्खाको समस्या समाधान गर्न पनि निर्देशन दिएको थियो।

बीबीसीसँग कुराकानी गर्दै परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले नेपाली महिलाको ब्रिटिश सेनामा भर्नाबारे संसदीय समितिको उक्त निर्णयका विषयमा विस्तृत रूपमा बुझेर मात्र प्रतिक्रिया दिने बताए।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका समस्या समाधानबारे भने आगामी सोमवारदेखि हुने ब्रिटिश रक्षा राज्यमन्त्री मार्क लाङ्कास्टरको नेपाल भ्रमणमा कुरा उठाउने उनले संकेत गरे।

ज्ञवालीले भने, "हामी निरन्तर सम्पर्क र कुराकानीमा छौं र गोर्खा भूपू सैनिकहरू जसले बेलायती सेनामा रहेका कष्टपूर्ण काम गर्नु भएको छ उहाँहरूको हितलाई केन्द्रमा राखेर यो समस्यालाई समाधान गर्न निरन्तर प्रयत्नरत छौँ।"

चार दिन नेपालमा रहँदा लाङ्कास्टरले उच्चस्तरीय भेटघाटहरू गर्ने बताइएको छ।

ती भेटहरूमा समेत भूतपूर्व...


ब्रिटेनस्थित 'द गाडिर्यन' पत्रिकाले टप ग्लोभ र डब्लु आरपी एसिया प्यासिफिक नामक दुई कम्पनीहरूमा त्यस्तो शोषण भएको पाइएको भन्दै एक अनुसन्धानात्मक रिपोर्ट प्रकाशन गरेको छ ।

केही दिनअघि प्रकाशित उक्त रिपोर्ट अनुसार ती कम्पनीहरूमा कार्यरत कामदारहरूलाई गैरकानूनी ढंगले धेरै समयसम्म काममा लगाइएको, पारिश्रमिक रोकिएको, होस्टल अव्यवस्थित भएको र मलेशियाली श्रम कानूनविपरित राहदानीहरू कब्जामा राखिएको लगायतका कामदारका अधिकारहरू हनन भएको पाइएको खुलासा भएको थियो।

मलेशियासँग श्रम सम्झौता गर्न 'निर्णायक वार्ता'

नेपाली कामदार ठगीबारे मलेशिया 'गम्भीर'

'अधिकारको हनन'

पन्जा बनाउने र निर्यात गर्ने कम्पनीहरूमध्ये टप ग्लोब सबैभन्दा ठूलो कम्पनी मानिन्छ ।

उक्त कम्पनीका ४० वटा फ्याक्ट्रीहरू रहेका छन्, जहाँ हजारौं नेपाली लगायत विदेशी कामदारहरू कार्यरत छन् ।

उक्त कम्पनीबाट विश्वका विभिन्न मुलुकहरूमा पन्जा निर्यात हुने गरेको छ। तीमध्ये ब्रिटेन पनि एक हो।

रिपोर्टमा टप ग्लोभले ब्रिटेनको सप्लाई चेन कम्पनी 'नेशनल हेल्थ सर्भिस'मार्फत ब्रिटेनमा सप्लाई हुने गरेको छ ।

'द गार्डियन'ले ती दुई पन्जा कारखानामा कार्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यरत नेपाली र बंगलादेशी कामदारसँग अन्तर्वार्ता गरेपछि त्यहाँ कामदारको अधिकारको हनन भएको पाइएको आफ्नो रिपोर्टमा उल्लेख गरेको छ ।

'खण्डन'

तर उक्त कम्पनीहरूले भने उक्त रिपोर्ट झूट भएको भन्दै उल्लेखित आरोपहरूको खण्डन गरेका छन्।

उनीहरूले वक्तव्यहरू प्रकाशित गरेर अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय श्रम कानून अनुसार नै कामदारहरूमाथि व्यवहार गरिएको भन्दै आफ्नो बचाउ गरेका छन्।

उनीहरूले कामदारले राहदानी हराउन सक्ने भन्दै राहदानीको सुरक्षा गरी राखिएको बताएका छन्।

मलेशियामा एकजना कामदारले प्रति महिना १ सय ४ घन्टासम्म ओभर टाइम काम गर्न पाउने कानूनी प्रावधान छ।

मलेशियाली मानव संशोधन मन्त्री एम कुलासेगरनले आफूलगायत मन्त्रालयका अधिकारीहरूसहितको टोलीले गत शुक्रवार उक्त कम्पनीका केही फ्याक्ट्रीहरू भ्रमण गरेको तर रिपोर्टमा आरोप लगाइएजस्तो नपाइएको बताए ।

'कानून अनुसारै'

'हामीले त्यहाँ कार्यरत कामदारहरूलाई भेट्यौं । तर कानून विपरित काममा लगाइएको भेटिएन।'

ती कम्पनीको भ्रमणपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने, "सबै रोजगारसम्बन्धी कानून अनुसारै भएको पाइयो। बढी कमाइ गर्न सकिने भएकाले कामदारकै माग र इच्छाअनुसार कतिपयलाई ओभरटाइम उपलब्ध गराइएको पाइएको छ।"

बिबिसीले त्यहाँ कार्यरत केही कामदारसँग सम्पर्क गरे पनि उनीहरूले प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् ।


ब्रीटेनमा ६५ वर्ष उमेर पार गरेका हरेक तीनजनामा एकजनालाई डिमेन्सिया लाग्ने गरेको बताइन्छ

अध्ययन ६२२ जना स्वयंसेवी मानिसहरुमा गरिएको थियो।

उनुसन्धानकर्ताहरुले ति मानिसमा रहेको शंकालुपनको तहलाई डिमेन्सियासँग जाँच्ने प्रयास गरेका थिए।

उनीहरुले भनेका छन्, अरुलाई अति अविश्वास गर्नेहरुमा डिमेन्सिया रोग लाग्ने खतरा दोब्बर हुन्छ।

विशेषज्ञहरु भन्छन्, डिमेन्सिया रोग बुझ्न मद्दत गर्ने यस्ता अध्ययनहरु महत्वपूर्ण हुन्छन् तर अझ वृहत अध्ययनहरु हुन बाँकी छ।

ह्रास

डिमेन्सिया रोग लागेमा व्यक्तिको स्मरण शक्तिमा कमी आउने, सोच्ने गति, मानसिक उर्वरता, भाषा र बुझाइ तथा न्याय गर्ने क्षमतामा ह्रास आउँछ।

ब्रीटेनस्थित अल्जाइमर्स सोसाइटीका अनुसार ब्रीटेनमा ६५ वर्ष नाघेका तीन मध्ये एकमा डिमेन्सिया लाग्छ।

सन १९९८मा सरदर उमेर ७१ भएका स्वयंसेवीहरुलाई दुइवटा वाक्यहरु दिइएको थियो।

ति वाक्यहरु थिए “मेरो विचारमा मानिसहरु अघि बढ्नलाई झुठ बोल्छन्” र “अरुलाई विश्वास नगर्नु नै सुरक्षित हुन्छ” भन्ने वाक्यांशलाई नम्बर दिन भनिएको थियो।

युनिभर्सिटि अफ इस्टर्न फिनल्याण्डका वैज्ञानिकहरु भन्छन्, ति मध्ये ४६ जनामा त्यसपछिको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

दशकमा डिमेन्सिया भएको थियो।

तीब्र नकारात्मक र शंकालु विचार राखेका १६४ मध्ये १४ जनामा डिमेन्सिया भयो र कम शंकालु २१२ मध्येका नौ जनामा डिमेन्सिया भएको थियो।

डा आना माइजा टोलप्पानेनले उक्त अध्ययनको नेतृत्व गरेकी थिइन्।

उनले भनिन् यि परिणामले मानिसहरुको जीवन र व्यक्तित्वप्रतिको दृष्टिकोणले उनीहरुको स्वास्थ्यमा असर पर्छ भन्ने प्रमाण थप भएको छ।

उमेर खतरा

उनले परिणामबारे थप विश्लेषण गर्दै भनिन्, डिमेन्सियाको सबभन्दा ठूला खतरा चाहिँ उमेर नै हो।

डा टोलप्पानेनले भनिन्; विभिन्न व्यक्तित्वका मानिसहरु दिमागका लागि फाइदाकारी हुने विभिन्न गतिविधि र स्वस्थ्य खानेकुरा तथा सामाजिक बौद्धिक गतिविधिमा कम या बढि संलग्न हुने गर्छन्।

उनले थप भनिन् हाम्रो व्यक्तित्व हाम्रो मस्तिष्कको भौतिक स्वरुप या त्यसभित्रको तत्वमा आएको परिवर्तनले हाम्रो व्यक्तित्व प्रस्तुत हुन सक्छ। र मस्तिष्कमा भएको संक्रमणले पनि शंका र नराम्रो स्वास्थ्य स्थिति दर्शाउँछ।

तर अध्ययनले अन्य सामाजिक आर्थिक कारकहरु उमेर यौन स्वास्थ्य स्थिति चुरोट या रक्सी पिउने जीवनशैली जस्ता कारकलाई अध्ययनमा नसमेटेको उनले बताइन्।

वृहत अध्ययन

यो अध्ययनबाट प्राप्त तथ्यलाई वृहत रुपमा अध्ययनमा लैजानु असाध्यै महत्वपूर्ण छ।

एल्जाइमर्स रिसर्च युकेका प्रमुख डा सिमन रिडलेले भने डिमेन्सिया ग्रस्त मानिसको संख्या बढ्दै गएको सन्दर्भमा यो रोगलाई के ले असर पार्छ भन्ने प्रमाण जुनसुकै थपिए पनि फाइदा हुन्छ।

यो अध्ययनमा संलग्न थोरै मानिसहरुमा मात्रै डिमेन्सिया भएकाले उनले अझ ठूलो अध्ययन भएदेखि रोग र शंकालुपनको प्रस्तावित सम्बन्धमा अझ विश्वस्त हुन सकिने बताए।

डा रिड्लेले भने अरुका प्रति तीब्र अविश्वास गर्नेहरुमा डिमेन्सिया शुरु भइसकेको पनि हुनसक्छ। र त्यो खतराको कारक या डिमेन्सियाको लक्षण दुवै हुनसक्छ।

उनले थपे डिमेन्सियामा अहिलेसम्मको सबभन्दा ठूलो खतरा भने उमेर नै हो।


ब्रेक्जिट नै सबथोक नभएको र युरोपको भविष्य अन्त्य पनि नभएको भन्दै उनले इयु अघि बढ्ने बताए।

यंकरले युरोपको अर्थतन्त्र पुरानै अवस्थामा फर्किरहेको भन्दै विभिन्न देशहरुसँग भइरहेका व्यापार सम्झौताको स्वागत गरेका छन्।

सम्भावनाको ढोका

युरोपेली संसद्‍मा वार्षिक सम्बोधन दिने क्रममा यंकरले सुदृढ र थप एकताबद्ध इयु निमार्ण गर्नका लागि सम्भावनाको ढोका खुला रहेको भनेका छन्।

तर यो सधैँका लागि खुला रहिनरहने उनले उल्लेख गरेका छन्।

स्टेट अफ दि युनियन भनिने उक्त सम्बोधनले युरोपेली युनियनका कार्यकारीलाई निकट भविष्यका लागि राजनीतिक उद्देश्यहरुको खाका बनाउन र नयाँ नीतिहरु सार्वजनिक गर्न अवसर प्रदान गर्छ।

एक घण्टाभन्दा लामो सम्बोधनमा यंकरले  भने -  गत वर्ष आफ्नै जग नै हल्लाउने गरी इयु खराब समयबाट गुज्रियो। ईयूले ब्रेक्जिट, आप्रवासी संकट र लोकप्रियतावादीको उदयका चुनौतीहरुको सामना गर्नुपर्‍यो।

तर सदस्य राष्ट्रहरुले एकता रोजेको भन्दै उनले इयुले 'बिस्तारै भए पनि गति भने पक्कै लिइरहेको' बताए।

'पछुतो'

ब्रिटेनले इयु छाड्ने भनी गरेको निर्णयले सबैलाई दु:खी तुल्याएको तर यसले युरोपको भविष्य अन्त्य नभएको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उनले बताए।

साथै यंकरले युरोपेली संघ इयुबाट ब्रिटेन अलग हुने पक्षमा मत हालेका ब्रिटिस मतदाताहरुले आफ्नो निर्णयमाथि पछुतो मान्ने बताएका छन्।

उनले अब ब्रेक्जिटभन्दा अघि बढेर ब्यांकिङ युनियनको सदस्यता, युरोजोन र सेन्जेन सम्झौता प्राथमिकतामा हुने बताएका छन्।

यसैबीच उनले इयुका लागि थप प्रभावकारी र एकीकृत युरोपेली संघको खाका प्रस्तुत पारेका छन्।

यंकरले इयुबाट ब्रिटेन औपचारिक रुपमा छुट्टिने दिनको भोलिपल्टै अर्थात् मार्च ३०, २०१९ मा 'थप एकताबद्ध, मजबुत र प्रजातान्त्रिक युरोप' बारे निर्णय लिनका लागि रोमानियामा सम्मेलनको आह्वान गरेका छन्।

इयुको अर्थतन्त्र पुन: सुदृढ भइरहेको बताउँदै उनले क्यानाडा र जापानसँग भएका हालैका व्यापार सम्झौताको प्रशंसा गरे र अष्ट्रेलिया र न्यूजिल्याण्डसँग नयाँ सम्झौता गर्नुपर्ने बताएका छन्।


ब्रेक्जिट सम्बन्धी प्रधानमन्त्री टरिजा मेले प्रस्तुत गरेको परिमार्जन सहितको मस्यौदा प्रस्ताव मङ्गलवारको मतदानमा सांसदहरूले अस्वीकृत गरेका थिए।

युकेको इयुबाट बहिर्गमन सम्बन्धी उक्त प्रस्ताव १४९ मतले संसदमा पराजित भएको थियो।

यसैबीच युके सरकारले विना कुनै सम्झौता इयुबाट बाहिरिनु पर्ने अवस्था आएमा इयु बाहिरबाट गरिने आयातमा कर कटौती गरिने र उत्तरी आयरल्याण्डमा पक्का सिमाना स्थापना गर्नु पर्ने अवस्थाबाट जोगिन विभिन्न उपायहरू गरिने बताएको छ।

मङ्गलवार ब्रिटिश प्रधानमन्त्रीको नयाँ प्रस्ताव संसदमा पराजित भएपछि विना कुनै सम्झौता ब्रिटेन इयुबाट बाहिरिएको अवस्था सम्बन्धी योजनाहरू बनाउनु "अब पहिलेभन्दा पनि बढी महत्त्वपूर्ण" भएको इयुले बताएको छ।

निराशा

इयुका कतिपय नेताहरूले प्रधानमन्त्री मेको प्रस्ताव २४२ का विरुद्ध ३९१ मतले अस्वीकृत भएपछि निराशा व्यक्त गरेका छन्।

बुधवारको मतदान के विषयमा हो?

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले भनेकी छन् बुधवार साँझ हुने मतदानमा उनको कन्जरभेटिभ पार्टीका सांसदहरूले स्वेच्छाले मतदान गर्न पाउनेछन्।

त्यसको अर्थ सरकारका मन्त्री तथा सत्तापक्षीय सांसदहरूले पार्टीको निर्द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेशनको आधारमा नभई आफ्नो विवेकका आधारमा मतदान गर्न सक्नेछन्, जुन ब्रेक्जिट जस्तो नीतिगतरूपमा ठूलो र महत्त्वपूर्ण विषयमा सत्ताधारी दलले अवलम्बन गरेको असाधारण कदम हो।

युकेमा स्थानीय समय अनुसार बेलुकीको सात बजे सांसदहरूले सरकारले प्रस्तुत गर्ने प्रस्तावमाथि मतदान गर्नेछन्।

जसको व्यहोरा यसप्रकार रहने छ: "यो सदन आगामी २९ मार्चका दिन विना कुनै बहिर्गमन सहमति र भावी सम्बन्धका बारे कुनै ढाँचा विना युरोपेली संघबाट बाहिरिने कुरालाई अनुमोदन गर्न अस्वीकार गर्दछ।"

विना सहमति इयुबाट बाहिरिने प्रस्ताव अस्वीकृत भएमा सांसदहरूले बिहीवार अब ब्रेक्जिटमा ढिलाइ गर्नका लागि आर्टिकल फिफ्टी भनिने इयुबाट कुनै सदस्य राष्ट्र बाहिरिन चाहेमा पालना गर्नुपर्ने शर्तहरू उल्लेखित बुँदाको प्रावधानमा केही समय थप गर्ने विषयमा मतदान गर्नेछन्।

इयुले त्यस्तो समयसीमा लम्बाउनका लागि आफू समक्ष "पत्यारलाग्दो औचित्य" प्रस्तुत गर्न आवश्यक रहेको बताएको छ।

विपक्षी पार्टी लेबोरले विना सम्झौता ब्रेक्जिटमा अघि बढ्ने प्रस्तावलाई "टेबलबाट हटाउन" माग गरेको छ। र त्यसको बदलामा आफूले वैकल्पिक ब्रेक्जिट प्रस्तावलाई अघि बढाउने सो पार्टीले जनाएको छ।


ब्रेक्जिटका विषयमा ब्रिटेनका सांसदहरूले मतदान गर्नुअघि प्रधानमन्त्री टरिजा मेले ब्रेक्जिटबारे आफूले ईयूसँग गरेको सहमति समर्थन गर्न आग्रह गरेकी छन्।

त्यो सहमतिमाथि ब्रिटेनका सांसदहरूले मतदान गर्ने तयारी गर्दै गर्दा मेले आफ्नो प्रस्तावलाई समर्थन नगरे "ब्रिटेनका जनता निराश हुने" बताएकी छन्।

गत वर्षको ११ डिसेम्बरबाट पछाडि सारिएको उक्त मतदान आगामी मार्च २९ तारिखमा  ब्रिटेन ईयूबाट बाहिरने मिति नज‌िकिंदै गर्दा हुन लागेको छ।

ब्रेक्जिटबारे बीबीसीका रब वाट्सनको विश्लेषण पढ्नुहोस्।

सावधान: ब्रेक्जिटको अन्त्य कसरी हुनेछ भन्ने बारेमा कसैसँग पनि पक्का जानकारी हुनसक्छ जस्तो मलाई लाग्दैन। आगामी हप्ताको अन्त्यसम्ममा पनि स्थित‌ि स्पष्ट नहुनपनि सक्छ।

तर हामीले के के थाहा पाउन सक्छौं त्यसबारे विचार गरौं: पहिलो, टरिजा मे ले संसदमा बेहोर्नुपर्ने प्रतिरोधको पूर्ण स्वरुपका बारेमा र दोस्रो, उनीसंग प्लान बी अर्थात वैकल्पिक योजना छ कि छैन भन्ने संकेत।

तर त्यो कुरा पक्का छैन किनभने यद‌ि , पहिले अनुमान गरिएजस्तै, मंगलबारको संसदीय मतदानमा उनको पराजय भयो भने प्राविधिक रुपमा उनले आगामी सोमबारसम्ममा सांसदह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रूलाई आफ्नो भावी योजनाका बारेमा अवगत गराउनु पर्दछ।

उनको  विकल्प भनेको आफ्नो योजनामा पुन: सहमति हासिल गर्न प्रयास गर्ने, कुनै सम्झौता विना ईयूबाट बाहिरिने, यो विषयमा दोस्रो जनमत संग्रह गराउने र ब्रेक्जिटमा अझ ढिलाई गर्ने।

ब्रेक्जिट सम्झौताः संसदीय बहसमा मे लाई धक्का

ब्रेक्जिट सम्झौता युरोपेली नेताद्वारा पारित

ब्रेक्जिट: वार्ता सघन, प्रगति कम

'ब्रेक्जिट सम्झौता यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा'

सांसदहरूले के  विषयमा मतदान गर्दैछन् त?

टरिजा मे को प्रस्तावित योजनाका दुई भाग छन्, ईयूबाट ब्रिटेन बाहिरिने सन्दर्भमा कानुनी रूपमा बाध्यकारी एक 'बहिर्गमन सन्धि', र ब्रेक्जिटपछि ईयूसँगको भावि सम्बन्धका बारे आशावादी देखिने गरी कानुनी रूपमा बाध्यकारी नहुने एक 'राजनीतिक घोषणापत्र'।

प्रधानमन्त्री मेको कन्जरभेटिभमा रहेका थुप्रै ब्रेक्जिट समर्थक सांसदहरूको धारणामा त्यस्तो सन्धीले यूकेलाई ईयूको एकदमै नजिक राख्‍नेछ। तर ब्रिटेन ईयूमा नै रहनुपर्छ भन्ने धारणा राख्‍नेहरू मध्ये धेरैजसो कन्जरभेटिभहरू र सबै विपक्षी पार्टीहरू राजनीतिक घोषणापत्रको  विषय एकदमै अस्पष्ट हुने ठान्दछन्।

सम्भावित परिणाम के होला?

बीबीसीको अनुमानमा प्रधानमन्त्री मे ले गत १०० वर्षमा कुनै पनि सरकारले बेहोरोको भन्दा सबैभन्दा ठूलो पराजय भोग्न पर्ने हुनसक्छ। पराजयको आकार सकेसम्म कम होस् भन्नाका लागि प्रधानमन्त्री मे र उनका मन्त्रीहरूले अन्तिम समयसम्म पनि ठूलो दबाब सिर्जना गरिरहनेछन्।

पराजित भएमा प्रधानमन्त्री मे सँग बैकल्पिक योजना के छ?

उनका सबैभन्दा निकटस्थ सहयोगीहरूलाई समेत उनीसँग त्यस्तो कुनै बैकल्पिक योजना छ की छैन भन्ने थाहा छैन।

सार्वजनिक रूपमा र सम्भवत:  निजी तवरमा पनि उनले आफ्नो  प्रस्तावित योजना नै उत्तम रहेको र त्यो नै अर्थतन्त्रमा कुनै क्षति पुग्न नदिइ जनमत संग्रहको नतिजालाई कार्यान्वयन गर्ने एकमात्र उपाय रहेकोमा जोड दिने गर्दछिन्।

ब्रेक्जिटको अन्त्य कसरी होला त?

यस्को जवाफ कसैलाई पनि थाहा छैन।

सर्सर्ती भन्ने हो भने, साढे दुई वर्षभन्दा बढी समयपछि पनि जनमत संग्रहको परिणामका सम्बन्धमा के गर्ने हो भन्ने  विषयमा सांसदहरूबीच सहमति हुन सकेको छैन।

यो आधारभूत  कुराले नै सन् १९४५ पछि ब्रिटेनले सामना गरिरहेको जटिल राजनीतिक सकंट जारी रहनुको कारणलाई स्पष्ट पार्दछ।

तर अन्य केही कुरा भएनन् भने, एउटा सम्भावित घटना भनेको ईयूसँग कुनै सम्झौता नगरिकनै ...


ब्रेननले भने ट्रम्प प्रशासनको उक्त कदम आफ्ना आलोचकहरूलाई मौन राख्ने प्रयास भएको भनी व्याख्या गरेका छन्।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव स्यारा स्यान्डर्सले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको वक्तव्य सुनाउँदै ह्वाइट हाउसले गरेको यो पछिल्लो निर्णयको घोषणा गरेकी हुन्।

उक्त वक्तव्यमा ब्रेननले अनियमित आचरण र व्यवहार देखाएको बताइएको छ।

जवाफ

त्यसको जवाफमा ब्रेननले ट्वीट गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पको यो कदम वाक्-स्वतन्त्रतालाई दबाउन र आलोचकहरूलाई सजाय दिन खोजेको एउटा प्रयास भएको बताएका छन्।

उनले ट्रम्पको यो निर्णयले गुप्तचर निकायका अधिकारीहरूले बोलेबापत सजाय पाएको भन्दै यसले सबै अमेरिकीहरूलाई गम्भीर रूपले चिन्तित बनाउनुपर्ने बताएका छन्।

यसअघि जुलाईमा ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले हेल्सिन्कीमा भएको भेटमा ट्रम्पको प्रस्तुति 'देशद्रोहीको भन्दा कम नभएको' बताएका थिए।

अनुसन्धान

गत वर्ष ब्रेननले सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पका चुनावी अभियानका अधिकारी र रुसबीच सम्भावित साँठगाँठबारेको अनुसन्धान राम्रैसँग स्थापित भएको बताएका थिए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले भने उक्त दाबीलाई निरन्तर रू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

पमा अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

उक्त वक्तव्यमा ट्रम्पले गत वर्ष पदबाट बर्खास्त गरिएका सङ्घीय जाँच निकाय एफबीआईका पूर्वनिर्देशक जेम्स कोमी, राष्ट्रिय गुप्तचर निकायका पूर्वनिर्देशक जेम्स क्ल्यापर, राष्ट्रिय सुरक्षा निकायका पूर्वनिर्देशक माइकल हेइडन र पूर्वमहान्यायाधिवक्ता स्याली ऐट्सलगायतको पनि सुरक्षा पहुँचबारे समीक्षा भइरहेको बताइएको छ।


ब्रोङ्सस्थित चिडियाखानामा पालिएको एउटा बाघ

चार वर्ष उमेर पुगेकी उक्त मलेअन बघिनीबाट सङ्कलित नमुनामा भाइरस भेटिएको आयोवास्थित राष्ट्रिय भेटरिनरी प्रयोगशालाले जनाएको छ।

प्रयोगशालाका अनुसार उक्त बघिनीसहित उसकी बहिनी, अन्य दुई आमुर बाघ र तीन अफ्रिकी सिंह सुक्खा खोकीबाट पीडित छन्। तर उनीहरूलाई निको हुने अपेक्षा गरिएको छ।

चिडियाखानाका एक कर्मचारीले तिनलाई कोरोनाभाइरस सारेको अनुमान गरिएको छ।

पर्याप्त सावधानी लिँदै परीक्षण गर्दा नाडिया नाम दिइएकी उक्त बघिनीमा कोरोनाभाइरस भेटिएको ब्रोङ्स जूले  उल्लेख गरेको छ।

तिनमा खानेकुरामा केही अरुचि देखिए पनि भेटरिनरी स्याहार उपलब्ध गराइएकाले ती बाघ र सिंह राम्रो स्थितिमा रहेको आइतवार प्रकाशित एउटा विज्ञप्तिमा उक्त चिडियाखानाले भनेको छ।

भिन्न प्रजातिमा नयाँ सङ्क्रमण भिन्न रूपमा देखिने भएकाले बाघ र सिंहजस्ता वन्यजीवमा कोरोनाभाइरस कसरी विकसित हुन्छ भन्ने थाहा नभएको भए पनि तिनको निगरानी गरिने उक्त चिडियाखानाले बताएको छ।

चिडियाखानामा भएका बाघ जातिका अन्य जीवमा रोगको कुनै लक्षण देखिएको छैन। त्यहाँ अरू बाघ, हिउँचितुवा, चीटा, ध्वाँसेचितुवा, आमुर चितुवा,... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्युमा र सर्भल पनि छन्।

"तिनको स्याहार गर्न खटिएका तर लक्षणरहित सङ्क्रमण भएका एक व्यक्तिबाट हाम्रा बाघलाई सङ्क्रमण सरेको हो," ब्रोङ्स जूले भन्यो।

सङ्क्रमणको लक्षण देखिएका सबै जीवलाई चिडियाखानामा छुट्टै राखिएको छ।

न्यूयोर्कमा भएका चारवटा चिडियाखाना मार्च १६ देखि आगन्तुकका लागि बन्द छन्।

त्यहाँ भएका वन्यजीव र कर्मचारीको सुरक्षाका लागि अब नयाँ उपाय अवलम्बन गरिनेछ।

"अमेरिकामा घरमा पालिएका कुकुर वा बिरालोसहित पशुबाट मानिसमा कोभिड-१९ सरेको कुनै प्रमाण छैन," ब्रोङ्स जूको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

संरक्षणविज्ञहरूले कोरोनाभाइरसका कारण मानव जातिको नजिकैका नातेदार ग्रेट एप भनिने गोरिला, चिम्पान्जी र ओराङ्उटानजस्ता जीव जोखिममा भएको चेतावनी दिएका छन्।

सुनसान सहरमा वन्यजीवहरू यसरी घुम्छन्


ब्लुमबर्गलाई दिएको एउटा अन्तरवार्तामा उनले भने, "धेरै राजनीतिक व्यक्तिले यस्तो भन्दैनन् तर म तपाईंलाई भन्छु कि यदी सही परिस्थिति बने म उनलाई भेट्छु।"

तर पछि ह्वाइट हाउसका एक जना प्रवक्ताले त्यस्तो भेटका लागि उपयुक्त परिस्थिति अझै तयार नभइसकेको प्रतिक्रिया दिए।

उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रमलाई लिएर तनावहरु चुलिंदै जाँदा ट्रम्पको पछिल्लो भनाइ आएको हो।

प्रशंसा

ट्रम्पको अभिव्यक्ति आएसँगै ह्वाइट हाउसले एउटा विज्ञप्ती जारी गर्दै उत्तर कोरियाले दुई नेताबीचको भेटवार्ता अघि धेरै शर्तहरु पूरा गर्नुपर्ने जानकारी दिएको छ।

उत्तर कोरियाद्वारा क्षेप्यास्त्र परीक्षण

अमेरिका विरुद्ध आक्रमण गर्ने चेतावनी

'उत्तर कोरियाली संकटका कारण युद्ध हुनसक्ने'

प्रवक्ता सन स्पाइसरले भनेका छन् वासिङटन उत्तर कोरियाले उसका उत्तजेनात्मक गतिविधिहरु तत्कालै बन्द गरोस् भन्ने चाहन्छ।

उनले भने, "अहिले त्यस्तो शर्तहरु पूरा भइसकेको छैन।"

यसअघि आइतबार सीबीएसलाई दिएको अन्तरवार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले केही कडा मानिसहरुसँग जुध्दै किमले युवा उमेरमा नै सत्ता सम्हालिरहेको बताएका थिए।

आफू सत्तामा आएको दुई वर्षपछि उनल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

े आफ्ना काकालाई मृत्युदण्ड दिएका थिए भने हालै आफ्ना सौतेनी दाईको हत्या गराएको आरोप उनीमाथि लाग्ने गरेको छ।

उत्तर कोरियाली नेताबारे उनको दृष्टिकोण के छ भनेर सोधिएको प्रश्नबारे उनले भने, "उनी समझदार छन्? त्यसबारे मलाई थाहा छैन्, तर आफ्ना पिताको निधन हुँदा उनी २६ या २७ वर्षका युवा थिए, उनले सेनाका जर्नेलहरु सहितका एकदमै कडा मानिसहरुसँग व्यवहार गरिरहनु परेको छ, धेरै मानिसहरुले उनीबाट सत्ता पनि खोस्न खोजे होलान् चाहे उनका काका या अरु किन नहुन्। तर उनी अघि बढ्न सफल भए, त्यही भएर उनी बाठै हुनुपर्छ।"

गएको शनिबार उत्तर कोरियाले दुई हप्तामा दोस्रो पटक असफल क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो।

तनाव

उत्तर र दक्षिण कोरिया दुवैले सैन्य अभ्यासहरु जारी राखेपछि पछिल्ला दिनमा कोरियाली प्रायद्वीपमा तनाव बढेको छ।

अमेरिकाले आफ्नो नौसेनाको पानी जहाज उक्त क्षेत्रमा पठाएको छ र अघिल्लो हप्ताबाट क्षेप्यास्त्र प्रतिरोधी प्रणाली दक्षिण कोरियामा जडान गर्न थालेको छ।

आइतबार प्योङयाङको सरकारी समाचार संस्था केसीएनएले 'मूर्खतापूर्ण सैनिक उत्तेजनात्मक गतिविधिको प्रलयकारी परिणामबारे ख्याल गर्न' अमेरिकालाई चेतावनी दिएको थियो।

उत्तर कोरियाले हालैका महिनाहरुमा बारम्बार क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरिरहेको छ र आफ्नो छैठौँ परमाणु परीक्षण चाँडै गर्ने चेतावनी दिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले सीबीएससँगको अन्तरवार्तामा थप परीक्षणहरु गरिए आफू खुसी नहुने बताए।

त्यसको अर्थ उत्तर कोरियाविरुद्ध फौजी कारबाही गरिन्छ भन्ने हो भन्ने प्रश्नको जवाफमा उनले भने, "मलाई थाहा छैन, तर हामी हेरेर निर्णय लिन्छौँ।"


ब्ल्याक माम्बा नामक सर्पको दुई थोपा विषले पनि मानिसको ज्यान लिन सक्छ

तर विश्वमा केही मानिसहरू छन् जसले ठूलो जोखिम मोल्दै सर्पसँग सम्बन्धित विभिन्न किसिमका अनुसन्धान गर्छन्।

अमेरिकी राज्य विस्कन्सिनमा बस्ने टिम फ्रिडा पनि तीमध्ये एक  हुन्।

उनी जानाजान विषालु सर्पलाई डस्न लगाउँछन्, त्यसको भिडिओ खिच्छन् र युट्युबमा अप्लोड गर्छन्।

तत्कालको दुखाइ

कतिपय बेला आफूलाई विषालु जीवले डसेपछि कस्तो महसुस हुन्छ भन्ने कुरा टिम आफ्नो भिडिओमा व्याख्या गर्छन्

एउटा त्यस्तै भिडिओमा विषालु अफ्रिकी सर्प माम्बाले दुई पटक आफूलाई डसेपछि हातबाट बगिरहेको रगतको बेवास्ता गर्दै क्यामराअगाडि उनी बोलेका छन्।

"ब्ल्याक माम्बाले डसेपछि तत्काल दुख्छ। यो हजारौँ मौरीले एकैपटक टोके जस्तै हो। मौरीले टोक्दा एक वा दुई मिलिग्राम विष हुनसक्छ तर माम्बाको टोकाइमा भने तीन सयदेखि पाँच सय मिलिग्रामसम्म विष हुनसक्छ।"

त्यसपछि के भयो भन्ने पनि उनले बीबीसीलाई बताएका छन्।

"त्यसपछि सुन्निन थाल्यो। त्यसपछिका केही दिन म थला परेँ। जति सुन्निएको थियो त्यो हेरेर सर्पले मेरो शरीरमा कति विष छोडेको रहेछ भनेर म अनुमान गर्न सक्छु। यो एकद... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मै पीडादायी छ।"

'खतरापूर्ण र अनैतिक'

तर उनका युट्युबका प्रशंसकजस्तै सबै जना अवाक हुँदैनन्।

टिम फ्रिडाले आफ्नो शरीर सर्पको आक्रमण सहन सक्ने बनेको बताए

लिभरपुल स्कूल अफ ट्रपिकल मेडिसिनका डा. स्टुवार्ट एन्स्वर्थ भन्छन्,"यी मानिसहरू के गर्छन् भन्ने हामीलाई थाहा छैन। यो खतरापूर्ण र अनैतिक हो। हामी उनीहरूसँग काम गर्दैनौँ।"

सर्पदंशको नयाँ र विश्वव्यापी उपचार खोज्ने प्रयास गरिरहेका संस्थाहरूमध्ये एउटा उनको पनि हो।

सामान्यत: नयाँ खोपहरू मुसा वा अन्य जनावरमाथि प्रयोग गरिन्छ र सुरक्षित पाइएपछि मात्रै एउटा नियन्त्रित वातावरणमा मानिसमाथि परीक्षण गरिन्छ।

"धेरै नियमन नगरिने भएकोले मानिसहरू आफैँ खोप लगाउँछन्। तर यो अभ्यासले ज्यानै पनि जानसक्छ। मानिसले यसो गर्न हुँदैन," एन्स्वर्थले भने।

तर विश्वभरिको औषधि उद्योगमा एन्टीभेनम भनिने सर्पदंशलगायत विषालु जीवको टोकाइमा प्रयोग गरिने औषधिको अनुसन्धानका लागि ठोस मार्ग निर्देशन उपलब्ध छैन।

एक अफ्रिकी केटाले ध्रुवीय क्षेत्रमा जीवन शुरू गर्न तय गरेको आठ वर्षे यात्रा

नयाँ खोप पत्ता लगाउने वैज्ञानिक अभियानको नेतृत्व गरिरहेको एउटा संस्था ब्रिटेनस्थित वेल्कम ट्रस्टका अनुसार "उत्पादन, सुरक्षा वा अपेक्षित परिणामसम्बन्धी साझा मापदण्डहरू छैनन्।"

घातक जोखिम

सामाजिक सञ्जालमा फलोअर बढाउनका लागि आफ्नो ज्यान खतरामा पारेको भन्ने धारणालाई फ्रिडा अस्वीकार गर्छन्।

"म युट्युब भिडिओ बनाउनका लागि यो गरिरहेको छैन - म मानिसहरूको ज्यान बचाउन चाहन्छु र परिवर्तन ल्याउन चाहन्छु। मैले अहिले काम गरिरहेका डाक्टर खोज्नका लागि मात्रै युट्युब प्रयोग गरेको हुँ। त्यो जुवा खेले जस्तै थियो। त्यसले काम गर्‍यो," उनले भने।

टिम फ्रिडाले आफूले करिब दर्जन पटक जति मृत्यु छलेको बताएका छन्

सर्पका तीन हजार प्रजातिमध्ये करिब दुई सयमा मात्रै कडा विष हुन्छ जसले मानिसलाई अपाङ्ग बनाउन वा ज्यानै लिनसक्छ। फ्रिडा त्यस्ता धेरै सर्पसँग परिचित छन्।

चाहे त्यो गोमन होस् वा भाइपर होस् वा माम्बा। उनले विगत दुई दशकमा दुई सयभन्दा बढी सर्पको डसाइ सहेका छन्। त्यो बाहेक उनले  सात सयभन्दा बढी पटक आफ्नो शरीरमा विष प्रवेश गराएका छन्।

सर्पले टोक्दा शरीरमा प्रवेश गर्ने विषको मात्रा उल्लेख्य रूपमा फरक पर्ने गरेको छ। कुनै बेला सर्पले डस्दा शरीरमा विष नै जाँदैन त्यही भएर सुइको माध्यमबाट विष दिने मात्रालाई नियमन गर्ने तरिका पनि हो।...


ब्ल्याक सीमा अवस्थित यो दरबार भएको स्थानमा एउटा जुवाघर, आइसहकी खेल्ने रिङ्क र अङ्गुर बगैँचा भएको बताइन्छ

मस्को फर्किएका एलेक्सी नभाल्नीलाई पक्राउ गरेर जेल हालिएपछि उनको समूहले उक्त भिडिओ सार्वजनिक गरेको थियो।

उक्त अनुसन्धानले सो दरबारको मूल्य एक अर्ब पाउन्ड रहेको उल्लेख गर्दै त्यसका लागि ‘इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो घुस’ दिइएको आरोप लगाएको छ।

क्रेम्लिनले उक्त सम्पत्ति राष्ट्रपति पुटिनको भएको अस्वीकार गरेको छ।

प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले सङ्घीय अधिकारीहरूले ब्ल्याक सीको तटीय क्षेत्रमा भव्य दरबार क्षेत्रलाई सुरक्षा दिइरहेको भन्ने दाबी "पूर्ण रूपमा मिथ्या" भएको बताए।

नभाल्नीको अनुसन्धानले उक्त सम्पत्तिले मोनाकोको भूगोलभन्दा ३९ गुना क्षेत्र चर्चिएको उल्लेख गरेको थियो।

जर्मनीबाट फर्किएका नभाल्नीलाई विमानस्थलमा गिरफ्तार गरिएको दुई दिनपछि गत साता उक्त भिडिओ सार्वजनिक भएको थियो।

जालझेलको मुद्दामा निलम्बित सजायसँग सम्बन्धित सर्तहरू उल्लङ्घन गरेको भन्दै उनलाई ३० दिनका लागि थुनामा राखिएको छ।

आफूविरुद्ध राजनीतिक पूर्वाग्रहका कारण आरोप लगाइएको उनको दाबी छ। बुधवारबाट उनीविरुद्ध अर्को मुद्दा अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

घि बढाउने तयारी गरिएको भए पनि त्यसलाई पर सारिएको छ।

चवालीस वर्षीय नभाल्नीलाई गत वर्ष अगस्टमा स्नायुविष प्रयोग गरी आक्रमण गरिएको थियो। उनको झन्डै ज्यान गएको थियो।

उक्त घटनाका लागि व्यक्तिगत रूपमा पुटिन जिम्मेवार रहेको उनले आरोप लगाएका छन्। क्रेम्लिनमा त्यसमा आफ्नो संलग्न अस्वीकार गरेको छ।

विपक्षी नेताले लगाएको सुरक्षा निकायको संलग्नताको आरोपमा बलियो आधार रहेको खोज पत्रकारहरूको छानबिनले पनि देखाएको छ।

अनुसन्धानले के भन्छ?

उक्त रिपोर्टमा रिजोर्टहरू भएको सहर गेलेजिकमा निर्माण गरिएको संरचनाका लागि पुटिनको भित्रिया समूहका सदस्यहरूले अवैध धन उपलब्ध गराएको दाबी गरिएको छ। उक्त समूहमा तेल प्रमुख तथा अर्बपतिहरू भएको विश्वास गरिन्छ।

उक्त भिडिओ करोडौँ पटक हेरिएको छ

“उनीहरूले आफ्नो मालिकका लागि यो पैसाले एउटा दरबार बनाइदिए,” नभाल्नीले भिडिओमा भनेका छन्।

त्यसमा उक्त निजी आवास आसपासको ७० वर्ग किलोमिटर जमिन रुसको सङ्घीय सुरक्षा निकायको स्वामित्वमा रहेको आरोप लगाइएको छ।

उक्त परिसरमा रहेका विभिन्न संरचनाहरूको व्याख्या गर्दै भिडिओमा त्यहाँ जुवाघर, भूमिगत आइस हकी खेल्ने कम्प्लेक्स र अङ्गुरको बगैँचा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

त्यहाँको तारबार पार गर्न नसकिने किसिमको रहेको भन्दै त्यहाँ अलग्गै सुरक्षा, गिर्जाघर, प्रवेश प्रणाली, उडान गर्न नमिल्ने व्यवस्था र सीमा जाँचबिन्दु  रहेको नभाल्नीले भिडिओमा बताएका छन्।

“यो रुसभित्रको अलग्गै राज्य हो,” उनले थपेका छन्, “अनि यो राज्यमा एक जना र कहिल्यै नफेरिने जार पुटिन छन्।“

एलेक्सी नभाल्नी को हुन्?

नभाल्नी भ्रष्टाचारविरोधी अभियानकर्ता हुन् र राष्ट्रपति पुटिनका अगाडि भएका सबैभन्दा मुख्य विपक्षी व्यक्तित्व हुन्।

उनले सन् २०१८ को राष्ट्रपतीय प्रतिस्पर्धामा भाग लिने प्रयास गरेका थिए। तर आर्थिक अपचलनको एउटा मुद्दामा संलग्न भएको ठहर गर्दै उनीलाई निर्वाचनमा सहभागी हुन दिइएको थिएन। आफूविरुद्ध लागेका आरोपहरू राजनीतिक रूपले प्रेरित रहेको उनी बताउँछन्।

ब्लगर पनि रहेका उनका समाजिक सञ्जालमा लाखौँ रुसी समर्थक छन् र उनका कतिपय समर्थकहरू साइबेरियाको स्थानीय परिषद्‌मा सन् २०२० मा निर्वाचित भएका थिए।

उनको भिडिओलाई राष्ट्रपति पुटिनमाथि सीधा चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ।

यो घटनाक्रमले रुसका प्रमुख विपक्षी नेतासँग जेलमा बन्द भएको अवस्थामा पनि क्रेम्लिनलाई अप्ठेरो पार्ने सामर्थ्य रहेको देखाउँछ।

‘पुटिन्स...


भक्तपुरमा बज्राचार्य वा शाक्य कुलकी कन्या एकान्त कुमारी छनोट भएपछि दशैँ वा अन्य कुनै विशेष पर्वमा बाहेक परिवारसँग अलग्गिएर कुमारी घरमा बस्नुपर्दैन।

उनी साधारण बालिका सरह नियमित विद्यालय जान्छिन्, मावली र आफन्तकहाँ भोजभतेरमा समेत जान पाउँछिन्।

विमला बज्राचार्य भक्तपुरकी एकान्त कुमारी नौ वर्षीया जीविका बज्राचार्यकी आमा हुन्।

भक्तपुरको ऐतिहासिक बिस्केट जात्रा

तीन वर्षअघि आफ्नी छोरी कुमारी नियुक्त भएपछि उनको दैनिकीमा विभिन्न परिवर्तन आएको उनी बताउँछिन्।

"पहिला त जूठोको केही मतलब हुँदैन्थ्यो। कुमारी छनोट भएपछि छोरीले जूठो खान छाडिन्। साथीहरूले स्कूलमा खाजा दिए भने पनि जूठो खादिनँ भन्छिन्। झुक्किएर उसलाई कसैको खुट्टा लागेछ भने पनि ढोग्न लगाउँछिन्।"

काठमाण्डू र ललितपुरमा जस्तो कुमारी चयन भएपछि आफ्नो घर छाड्न नपर्ने, परिवारसँगै बस्न पाउने भएकाले अन्तभन्दा सजिलो भएको उनी बताउँछिन्।

छनोट

भक्तपुर शहरभरिबाट कुमारीको छनोट हुन्छ, छनोट प्रक्रिया पनि सामान्य नै हुन्छ।

'उपयुक्त लक्षण'की बालिकाको शिरमा तलेजुको फूल राखिदिएर चार दिनसम्म उनी बिरामी परिनन् भने कुमारीको रूपमा छनोट हुने परम्परा रह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेको भक्तपुरको तलेजुका जोशी नाइके नरेन्द्र जोशी बताउँछन्।

भक्तपुरकी कुमारीको विशेषताबारे उनी भन्छन्, "भक्तपुरकी कुमारी परम्परादेखि नै आफ्नै घरमा बस्नुहुन्छ, विद्यालय नियमित जानुहुन्छ, साथीसँग खेल्नुहुन्छ, मामाघर जानुहुन्छ। उहाँ दशैँमा मात्र कुमारी घरमा बस्नुहुन्छ।"

ललितपुर र काठमाण्डूका कुमारी पर्वका बेलामात्र घरबाट बाहिर निस्कन पाउँछन्।

भक्तपुरकी कुमारीलाई भने बाहिर निस्किने र विद्यालय जाने स्वतन्त्रता छ।

कुमारीको खानपानमा भने विशेष ध्यान दिइन्छ। कुखुराको मासु वा अण्डा खान निषेध हुन्छ।

भक्तपुरको प्रशन्नशील विहारस्थित कुमारी घरमा विगत २१ वर्षदेखि कुमारीहरूको स्याहार सुसारमा संलग्न कुमारी आमा लुकमणि बज्राचार्य कुमारी घरमा कुमारी नभए पनि दैनिक पूजाआजा गर्ने बताउँछिन्।

महत्त्व

"जमरा राख्नुभन्दा चार दिन वा एक दिन अगाडि पनि हुनसक्छ कुमारी यहाँ आउनुहुन्छ। पूर्णिमासम्म बस्नुहुन्छ।"

"त्यसबाहेक पनि बीचमा कसैले दर्शन गर्छु भन्यो भने म कुमारी आमाले कुमारीको घर गएर यहाँ कुमारी घरमा ल्याएर शृङ्गार गर्छु। उहाँ नभएको अरूबेला पनि दैनिक सबै पूजाहरू गर्नुपर्छ।"

एउटा मन्दिर जहाँ रजस्वलामा पनि जान पाइन्छ

तर काठमाण्डूको तलेजु भवानी मन्दिरका मूल पुजारी उद्धव कर्माचार्यको तर्क छ, खुलाभन्दा गोप्य कुराको महत्त्व बढी हुन्छ।

राजधानीको वसन्तपुरस्थित कुमारी घरमा गोप्य रूपमा राखिने भएका कारण नै काठमाण्डूकी कुमारीलाई राज्यकै देवीको रूपमा पुजिने उनको भनाइ छ।

"उहाँको तलेजुमा विशेष गोप्य पूजा हुन्छ। सामान्य खाना त उहाँले कुमारी घरमै खानुहुन्छ। तर उहाँको लागि विशेष गोप्य भोजन दैनिक तलेजुबाटै पठाउँछौँ। त्यो उहाँले ग्रहण गर्नुहुन्छ देवीको रूपमा।"

काठमाण्डू उपत्यकामा ठाउँ अनुसारका विशिष्ट परिचय, पहिचान र परम्परा अनि आचार, व्यवहार र विश्वासबीच निरन्तरता पाइरहेको प्रथा अन्तर्गतका देवताहरूका बीच आपसी तुलना हुन नसक्ने मानिसहरूको मत छ।

र, यी सबै परम्पराको महिमा उत्तिकै रहेको संस्कृतिविद्हरू बताउँछन्।


भक्तपुरमा यात्रीहरू

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण तथा रोकथामको प्रयासस्वरूप सरकारले लकडाउनको समय १० दिन लम्ब्याएर वैशाख २५ गतेसम्म कायम गर्ने मन्त्रिपरिषद्‌ले निर्णय गरेको भोलिपल्ट गृह मन्त्रालयले पछिल्लो ताकेता गरेको हो।

विनापासका सवारीसाधनहरू पनि गुडेको जानकारी आएपछि प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि स्मरण गराइएको गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता केदारनाथ शर्माले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

शर्माले थपे, "नयाँ परिपत्र गरिएको होइन, भइराखेको परिपत्रको कार्यान्वयन पक्ष अलि कमजोर भएको कारणले कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्नू भनेर फेरि स्मरण गराएका हौँ।"

व्यवस्था

लकडाउनबीच पछिल्ला केही दिनयता मानिसहरू आउजाउ गर्ने क्रम बाक्लिन थालेको गुनासो आइरहेको थियो।

लकडाउनकै बीच कतिपय ठाउँका स्थानीय जनप्रतिनिहरूले नै बसको व्यवस्था गरेर सङ्घीय राजधानी काठमाण्डूबाट मानिसहरूलाई घर फर्काएको बीबीसी नेपालीलाई आइतवार बताएका थिए।

सिन्धुपाल्चोक, मोरङ र सिन्धुलीका केही गाउँपालिका र नगरपालिकाले दर्जनौँ बसमार्फत् सर्वसाधारणलाई गत हप्ता घर फर्काएका थिए।

बिचल्लीमा परेका सर्वसाधारणलाई उनीहरूकै आग्रहमा थातथलो फर्काइएको उनीहरूको भ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नाइ छ।

तर समूहमा मानिसहरूलाई त्यसरी घर फर्काउने क्रम जारी रहे कोरोनाभाइरस नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि भन्दै गरिएको लकडाउनको अर्थ नरहने भन्दै कतिपय विज्ञले सचेत गराइरहेका छन्।

हुन त अर्कोथरीले सरकारले लकडाउन गरे पनि खासगरी विपन्न तथा दैनिक ज्यालादारीमा निर्भर हुने नागरिकका लागि उचित व्यवस्था गर्न नसकेकोले मानिसहरू थातथलो फर्कनुको विकल्प नरहेको बताउने गरेका छन्।

लकडाउनमा कडिकडाउ गर्न गृह मन्त्रालयको निर्देशन र खुकुलो पार्न सर्वसाधारणको मागबीच सन्तुलन कायम राख्न आफूहरूलाई चाहिँ निकै सकस भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूको अनुभव छ।

सहजीकरण

"प्रशासनले सहजीकरण पनि गर्ने हो, अवरोध मात्रै गर्ने होइन। एकातिर लकडाउनलाई प्रभावकारी पनि बनाउनुपर्नेछ भने अर्कोतिर अत्यावश्यक कुराहरूलाई अघि बढ्न पनि दिनुपर्ने अवस्था छ," मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन भुजेलले भने।

विभिन्न आयोजनादेखि उद्योग कलकारखाना सञ्चालकसम्मले मजदुरहरूबीच शारीरिक दूरी कायम राख्दै काम गर्न दिन माग गर्ने गरेको भुजेल बताउँछन्।

केही दिनअघि खासगरी असङ्गठित क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरहरूलाई स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले आफ्नै पहलमा सर्वसाधारणलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउने गरेको देखिएकाले लकडाउन कार्यान्वयन फितलो देखिएको हुन सक्ने स्थानीय प्रशासनहरूको बुझाइ छ।

दोलखाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी भीमकान्त शर्माले भने, "हामीले पास त जारी गरेनौँ, तर बाटोमा अलपत्र परेका मजदुरहरूलाई स्थानीय निकायको पहलमा उद्धार गर्ने काममा मानवीय दृष्टिकोणले हामीले सहजीकरण गरिदियौँ।"

सङ्घको निर्देशन अनुसार नै आफूहरूले काम गर्दै आएको बताउने प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले गृह मन्त्रालयको परिपत्र अनुसार अब थप कडाइ गर्ने जनाएका छन्।

धादिङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी अस्मान तामाङले बीबीसीसित भने, "काठमाण्डू उपत्यकामा बसेका मजदुरहरूलाई गन्तव्यमा पुर्‍याउन हामीले हामीले समन्वय र सहजीकरण गर्‍यौँ।"

"मजदुरहरू अब गन्तव्यमा पुगिसकेको अवस्थामा अब सरकारले लागु गरेको लकडाउन पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गराउनका लागि अत्यावश्यक सेवा र पासबाहेकका सवारीसाधनको आवतजावतमा पूर्ण रूपमा निषेध गर्छौँ।"

हाल अत्यावश्यक सेवाबाहेक सुत्केरी, बिरामी लगायतको हकमा प्रशासनले सवारी पास उपलब्ध गराउँदै आएको छ।


भक्तपुरमा यात्रीहरू

वैज्ञानिक विश्लेषण अनुसार कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको अवस्था नेपालमा दोस्रो चरणमा रहेको भनिएपनि सावधान नहुने हो भने यो सङ्क्रमणले व्यापकता पाउन सक्ने चिन्ता चिकित्सकहरूले व्यक्त गरेका छन्।

गत चैत ११ गते देखि लागु गरिएको लकडाउन सुरुवाती केही समय निकै व्यवस्थित देखिए पनि पछिल्ला केही हप्ताहरूमा भने क्रमिक रूपमा फितलो बन्दै गएको निष्कर्ष निकाल्दै गृह मन्त्रालयले लकडाउन कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूलाई सोमवार निर्देशन दिनु परेको थियो।

सरकारले त्यस्तो निर्देशन दिएको भए पनि राजधानी उपत्यकाका नाका आसपास आइपुगेका सर्वसाधारणहरू विभिन्न बाटो हुँदै काठमाण्डू प्रवेश गरिरहेको विवरणहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण दोस्रो चरणबाट तेस्रोमा प्रवेश गर्न धेरै समय नलाग्ने हुँदा पनि थप सचेत रहन आवश्यक रहेको चिकित्सकहरूको भनाई छ।

सामान्यतया विदेशबाट आएका व्यक्तिमा मात्र देखिने सङ्क्रमणको चरणलाई पहिलो, तिनले आफन्त वा छरछिमेकमा सार्नेलाई दोस्रो र समुदायमा सङ्क्रमण फैलिने अवस्थालाई तेस्रो चरण भन्ने गरिन्छ।

काठमाण्डूको टेकुस्थित शुक्रराज ट्रप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िकल तथा सरूवा रोग अस्पतालका प्रमुख मेडिकल अधिकृत डा. शेरबहादुर पुनले बीबीसीसँग भने, "नेपालमा अझै पनि समुदायमै कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिसकेको छ जस्तो मलाई लाग्दैन।

"तर त्यस्तो भनेर हामीले लकडाउनको अवज्ञा गर्न भने हुँदैन।"

"तेस्रो चरणमा नपुगे पनि भिडभाड गरेर एक ठाउँबाट अर्कोमा जाँदा एकजनामा सङ्क्रमण भए समुदायमा फैलन सक्ने सम्भावना उच्च रहन्छ," डा. शेरबहादुर पुनले भनेका छन्।

सावधानी

डाक्टर पुनका अनुसार काठमाण्डू प्रवेश गर्ने र काठमाण्डूबाट बाहिर जाने दुवै थरी व्यवहार नै  सङ्क्रमण फैलन सक्ने हिसाबले जोखिमपूर्ण हुन्। उनी भन्छन् एक महिनासम्म लकडाउनमा रहेको स्थानमा बाहिरबाट नयाँ मानिसहरू प्रवेश गर्दा थप सावधानी अपनाउन जरुरी छ।

नेपालको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय हवाई नाका त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लामो समय देखि बन्द रहेको अवस्थामा काठमाण्डूमा नयाँ सङ्क्रमण फेला पर्ने सङ्ख्या कम हुँदै गएको छ।

उता नेपाल र भारतबीच करिब १८०० किलोमिटर लामो खुला सीमा छ।

"काठमाण्डूको अवस्था बिस्तारै अनुकूल हुँदै गएको जस्तो देखिन्छ भने काठमाण्डू बाहिर विभिन्न स्थानमा नयाँ सङ्क्रमणका घटना पुष्टि भइरहेको छ," पुनले भने।

"कतिपय अवस्थामा गाडीमा लुकेर यात्रा गरेको भन्ने सुन्नमा आएका छन्। बसमा यात्रा गर्दा हुलमुल गरेरै आउनु पर्ने हुन्छ नै। यसले समूहमा सङ्क्रमण फैलिन सक्ने सम्भावनालाई बल दिन्छ।"

नेपालमा हालसम्म ५२ जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कडाइ

काठमाण्डू भित्रिने र बाहिरिने क्रम बढ्दै गएसँगै प्रहरीले सोमबारबाटै कडाइ गरेको बताएको छ।

यस अघि थुप्रै स्थानीय तहहरूले विभिन्न निकायहरूसँग सहकार्य गर्दै सर्वसाधारणहरूलाई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँ लगेकाले समस्या देखिएको प्रहरीको भनाई छ।

"अहिले त्यसरी आवागमन गर्ने कार्य बन्द गरिएको छ। अत्यावश्यक पर्नेहरूलाई गृह प्रशासनबाट अनुमति पत्र दिइन्छ। सर्वसाधारणहरूको हिँडडुल भने नियन्त्रण गर्न जरुरी छ भन्ने हिसाबले कडाइ गरिएको हो," नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता नीरज बहादुर शाहीले भने।

देशभर नेपाल प्रहरीका मात्रै ४६ हजार अधिकारी खटिएको उनी बताउँछन्।

त्यसबाहेक गृह मन्त्रालयको निर्देशन अनुसार देशभरका प्रहरी कार्यालयहरूमा पनि परिपत्र जारी गरिएको अधिकारीहरूको भनाई छ।

चुनौती

सरकारले पछिल्लो समय लकडाउनमा थप कडाइ गर्ने नीति अघि सारेको भए पनि त्यसको...


भक्तपुरस्थित मानव अङ्ग प्रत्यारोपण केन्द्रमा डायलाइसिस गराउँदै बिरामीहरू

अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार बजेटमा ती तीन थरी रोगबाट पीडित भएकालाई भत्ता दिने व्यवस्था नभएकोले भत्ता वितरण गर्न सम्भव नहुने बताएका छन्।

अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता झक्कप्रसाद आचार्यका अनुसार क्यान्सर, मिर्गौला र मेरुदण्डमा चोटपटक लागेका बिरामीलाई दिने भनी भनिएको जीविकोपार्जन भत्ता दिने व्यवस्था नयाँ आर्थिक वर्षको बजेटमा छैन।

उनले भने, "बजेट विनियोजन पनि नभएको र त्यो विषय सम्बोधन नभएकोले त्यो खारेज नै भएको भन्ने बुझ्नुपर्‍यो।"

निवेदन

सरकारको बजेटमा नराखिएका कारणले तीन थरी रोगका हजारौँ बिरामी निराश हुने देखिएको छ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय र सम्बन्धित जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको स्वीकृति लिएर बल्लबल्ल बिरामीको प्रमाणपत्र पाएका झन्डै दुई हजार व्यक्तिले उक्त भत्ताका लागि निवेदन दिइसकेका थिए।

बाँकी बिरामी पनि निवेदन दिने तरखरमा थिए।

गत वर्ष पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले अस्पतालमा गएर केही बिरामीलाई भत्ता वितरण पनि गरेका थिए। तर बाँकी बिरामीलाई भने भत्ता दिइएको थिएन।

चेतावनी

मेरुदण्डमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चोटपटक भएका केही बिरामीले घोषणा गरेको तर भत्ता नदिएकोमा असन्तुष्टि  प्रकट गर्न चक्काजाम र धर्ना गर्दै आएका थिए।

भत्ता खारेज भएको सङ्केत पाएपछि उनीहरूले त्यसको सशक्त विरोध गर्ने चेतावनी दिएका छन्।

स्पाइनल इन्जुरी पीडित संघर्ष समितिका संयोजक बाबुराम मिश्रले भने, "अब हामी आन्दोलन गर्छौँ। पहिले रिले अनशन गर्छौँ।"

यस विषयमा सुनुवाइ नभए आफूहरू आमरण अनशनमा बस्ने उनले बताए।

'राजनीतीकरण'

कतिपयले देउवा सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले चार महिनाअगाडि उक्त निर्णय गर्दै वितरणका लागि १२ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिसक्दा पनि रकम वितरण नहुनुलाई राजनीतीकरण भएको मानेका छन्।

तर स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा विभाग, व्यवस्थापन महाशाखाका निर्देशक विकास देवकोटाले स्रोतको निरन्तरताको समस्या रहेकोले वितरण नभएको बताए।

उनले भने, "अहिले निवेदन दिएका बिरामीलाई मात्र भत्ता वितरण गर्नु ठूलो कुरा होइन। मुख्य कुरा अर्को सालको लागि बजेट छैन भने हामीले कहाँबाट दिने? हिजो भत्ता रोकिएको कारण पनि त्यही होला।"

अघिल्ला सरकारले गरेको निर्णयहरुलाई निरन्तरता नदिने नेपाली राजनीतिक चलनको खासगरी विपक्षी दलहरूबाट आलोचना हुने गरेको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

क्यान्सर रोगको उपचार गर्ने नयाँ विधि प्रभावकारी


भगवान् विष्णु शेषनागको शय्यामा सुत्ने र भगवान् शिवले नागमाला लगाउने पौराणिक आख्यान छ। साथै समुद्र मन्थन गर्दा वासुकीनागको नेती बनाइएको कथा पनि पुराणहरूमा पाइन्छ।

प्रकृतिमा सर्पको विशेष महत्त्व रहेको आधुनिक वैज्ञानिकहरूले औँल्याएका छन्।

यही सन्दर्भमा जीवशास्त्री करनबहादुर शाहले बीबीसी संवाददाता फणीन्द्र दाहालसँगको कुराकानीमा सर्प कसरी मानवजातिका लागि उपयोगी र महत्त्वपूर्ण छ भन्ने बताए।

नेपालमा ८० प्रजाति

संसारभरि पाँच हजारभन्दा बढी प्रजातिका सर्पहरू छन्।

नेपालमा अहिलेसम्म ८० प्रजातिका सर्पहरू फेला परेका छन्। तर पर्याप्त अध्ययन भए नेपालमा पाइने सर्पका प्रजाति लगभग डेढ सय पुग्न सक्छ।

सर्पले पर्यावरणचक्रलाई सन्तुलित बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।

अनि मान्छेको ज्यान जोगाउने महत्त्वपूर्ण औषधिहरू पनि सर्पको विषबाट बन्छन्।

आहाराचक्रको सन्तुलन

सर्पका कारण प्रकृतिलाई फाइदा छ, त्यो भनेको मानिसलाई पनि फाइदा हो।

अहिलेसम्म कुनै पनि शाकाहारी सर्प छैनन्। यिनीहरूले अरू जीवजन्तुलाई जिउँदै मारेर खाने गर्छन्।

प्रकृतिमा चाहिनेभन्दा बढी हुने कतिपय जीवजन्तुको सङ्ख्या घटाउन सर्पले भूमिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा खेल्छन्।

उदाहरणका लागि मानिसहरूले बारीमा लगाएको अन्न वा घरमा भण्डारण गरेको अन्न वा फलफूलको ठूलो भाग नाश गर्ने मुसा।

वैज्ञानिकहरूले ५० प्रतिशतसम्म अन्न मुसाका कारण नष्ट हुने आकलन गरेका छन्। एक वर्षमा एक जोडी मुसाबाट १५ सय मुसा जन्मिन्छन्।

मुसाको नियन्त्रणमा सर्पले धेरै ठूलो भूमिका खेलेको हुन्छ। धेरै सर्पको मुख्य आहारा मुसा हो।

दुलोबाहिर रहेका मुसालाई मानिसले मार्न सक्लान् तर सर्पले दुलोभित्र पसेर खोजी खोजी मुसाहरू मार्छ।

सर्पको आहारा सर्प

सानोमा भ्यागुतादेखि लिएर ठूलोमा बँदेल र चित्तलसम्मलाई अजिङ्गर सर्पले खाने गर्छन्।

सर्पले नखाने जीव नै छैन। सर्पले सर्प नै खाने पनि हुन्छ।

राजगोमन भन्ने सर्पको मुख्य आहारा नै सर्प हो। काठमाण्डूमा नै आठ-नौ ठाउँमा राजगोमन देखिइसकेको छ।

राजगोमनलाई कसरी चिन्ने?

सर्प आफूपनि अरू जीवजन्तुको आहारा बन्छ। थुप्रै चराहरूले सर्प खान्छन्।

चील, लाटोकोसेरो, मयूर, जङ्गली बिरालो र कस्तुरी मृगहरूले सर्प खान्छन्। मरेको सर्प गिद्ध र स्यालले पनि खान्छ।

आधुनिक उपचारमा सर्पको विष

हाम्रो आधुनिक उपचारपद्धतिमा पनि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सिफारिस गरेका र थोरैमात्रै नकारात्मक प्रभाव पार्ने अचूक औषधिहरू सर्पबाट बन्छन्।

सर्पदंशकै उपचारमा प्रयोग हुने एन्टी-स्नेक भेनम पनि सर्पको विषबाट बनाइन्छ।

क्यान्सर भएका बिरामीको दुखाइ कम गर्ने औषधि सर्पको विषबाट बन्छ। पहिला मोर्फिन भन्ने अफिमबाट बनेको औषधि क्यान्सर र ट्यूमरबाट हुने दुखाइ कम गर्न प्रयोग गरिन्थ्यो। त्यो दम भएको बिरामीलाई दिनुहुँदैन। अहिले गोमन सर्पको विषबाट कोब्रोक्सिन भन्ने औषधि बनेको छ। त्यसले दुखाइ कम गर्छ।

शरीरबाट रगत बाहिर निस्कँदा वा शरीरमा रगत जम्दा उपचारमा प्रयोग गरिने ओखती पनि सर्पको विषबाट बन्छ।

परम्परागत उपचारमा सर्पको प्रयोग

हाम्रो परम्परागत आयुर्वेदिक र होमियोपेथिक उपचारपद्धतिमा सर्पका विभिन्न अङ्गहरूको विशेष महत्त्व छ।

सर्पको बोसो, काँचुली र रगत अनि विषसमेत आयुर्वेदिक औषधि बनाउन प्रयोग हुन्छ।

विषबाट हैजा नियन्त्रण गर्ने औषधि बनाइन्छ। गाउँघरतिर सर्पका विभिन्न अङ्गहरूबाट २० देखि २२ वटा औषधि बनाएको थाहा छ।

बाली पाक्दै गरेको खेतमा काँचुली जलायो भन्ने बालीमा रोग लाग्दैन भन्ने विश्वास पाइन्छ।

हैजा भएको गाईबस्तुको गोठमा काँचुली बाल्यो भने अरू जनवारहरूलाई त्यो सर्दैन भन्ने मान्यता छ।

बूढापाकाले पुराना...


भगीरथ योगी, बीबीसी नेपाली सेवा

बिहीवार अपराह्ण लण्डनस्थित रक्षा मन्त्रालयमा आयोजित एक संक्षिप्त समारोहमा उक्त प्रतिवेदन ब्रिटेनका रक्षा राज्यमन्त्री मार्क लाङ्कास्टर तथा ब्रिटेनका लागि नेपाली राजदूत डा. दुर्गाबहादुर सुवेदीलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

झण्डै एक वर्ष लगाएर तयार गरिएको सो प्रतिवेदनमा गोर्खा सैनिकहरूले उठाउँदै आएका सबैजसो विषयहरू समेटिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

समितिमा ब्रिटेनको रक्षा मन्त्रालयका प्रतिनिधि, लण्डनस्थित नेपाली दूतावासका प्रतिनिधि तथा भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका विभिन्न संगठनका प्रतिनिधिहरू सदस्य रहेका थिए।

प्रतिवेदनमा के छ?

लण्डनस्थित नेपाली दूतावासका उपनियोग प्रमुख तथा प्रवक्ता शरदराज आरणले भने, "भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका पेन्सन, नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कमा सीधै पैसा जानुपर्ने, ३० वर्ष कटेका सन्तानलाई पनि ब्रिटेन ल्याउन पाउनुपर्ने लगायतका विषयहरू प्रतिवेदनमा समेटिएका छन्।"

त्यस्तै प्राविधिक समितिका एकजना सदस्य तथा गोर्खा भूतपूर्व सैनिक संगठन (गेसो) का सभापति कृष्णकुमार राईले समितिको पाँचौँ चरणसम्म भएका वार्ताका निष्कर्षहरू समेटेर दुवै पक्षको सहमतिका आधारमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सो प्रतिवेदन तयार गरिएको बताए।

उनले भने, "प्रतिवेदनमा विशेष गरेर समान पेन्सन, कटौतीमा परेकाहरूलाई क्षतिपूर्ति सहित स्टेट पेन्सन, एकल महिलाहरू जो विधवा भएर बसेका छन् उनीहरूको ४० प्रतिशत पेन्सन कटौती गरेको छ। त्यो हुनुहुँदैन भन्ने छ।"

राईका अनुसार भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरू नेपाल जाँदा ९० दिनको छुट्टी घटाएर २८ दिनमा झारेकोमा फेरि ९० दिन नै गराउनुपर्ने, युद्धमा दिवंगत भएकाहरू, अपांग भएकाहरूलाई पेन्सन दिइनुपर्ने लगायत १३ वटा बुँदाहरू प्रतिवेदनमा समावेश गरिएका छन्।

घोषणा

सन् २००९ मा ब्रिटिश अभिनेत्री जोआना लम्ली तथा ब्रिटिश सांसदहरूको दबाबपछि तत्कालीन ब्रिटिश सरकारले ब्रिटिश सेनामा कम्तीमा चार वर्ष सेवा गरेका गोर्खा सैनिकहरूलाई आवासीय अधिकार दिने घोषणा गरेको थियो।

त्यसयता हजारौँ भूतपूर्व गोर्खा तथा तिनका परिवार ब्रिटेन आइसकेका छन्।

तर भूतपूर्व गोर्खा सैनिकका विभिन्न संगठनहरूले सन् १९९७ अघि ब्रिटिश सेनाबाट सेवा निवृत्त भएका भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूलाई ब्रिटिश सैनिकसरह समान निवृत्तिभरण, क्षतिपूर्ति, १८ वर्ष नाघेका छोराछोरीलाई पनि बेलायत ल्याउन पाउनुपर्ने तथा नेपालमै रहेका भूतपूर्व गोर्खा र तिनका परिवारलाई औषधोपचारको प्रबन्ध लगायतका मागहरू राख्दै आएका छन्।

आफूहरूप्रति निवृत्तिभरण लगायतका विषयमा भेदभाव भएको भन्दै ब्रिटेनका सडक, सदन र अदालतमा पनि पुगेका भूतपूर्व गोर्खा संगठनहरूले पछिल्लोपटक कूटनीतिक ढंगबाट यो विषय ब्रिटिश सरकारसँग उठाउन नेपाल सरकारलाई अनुरोध गरेका थिए।

'प्रतिबद्ध'

गत सेप्टेम्बर २०१६ मा ब्रिटिश रक्षा राज्यमन्त्री मार्क लाङ्कास्टरले तत्कालीन परराष्ट्र मन्त्री  प्रकाशशरण महतलाई एक पत्र लेखी नेपाल, भारत तथा ब्रिटेनबीच सन् १९४७ मा सम्पन्न त्रिपक्षीय सन्धिप्रति ब्रिटेन प्रतिबद्ध रहेको बताएका थिए।

उनले सन् १९९७ पछि भर्ना गरिएका गोर्खा सैनिकहरूप्रति व्यावहारिक रूपमा कुनै भेदभाव नरहेको बताउँदै सन् १९९७ अघि सेवानिवृत्त भूतपूर्व गोर्खा सैनिकप्रति भेदभाव गरिएको भन्ने दावीलाई ब्रिटिश अदालतहरूले अस्वीकार गरिदिएको जनाएका थिए।

उनले 'रेट्रोस्पेक्टिभ' अर्थात् विगतदेखि नै लागू हुनेगरी पेन्सन लगायतका सुविधा पुनरावलोकन गर्दा यसबाट ब्रिटिश सरकारमाथि एक अर्ब पाउण्ड सम्मको भार पर्नसक्ने र गलत परम्परा बस्न सक्ने पनि जनाएका थिए।

आउँदो वर्ष युरोपेली संघ छाड्ने निर्णय गरेको ब्रिटेनले आफ्नो राज्यकोषमा व्ययभार...


भट्टराई परिवारमा यति ठूलो वज्रपात पर्ला भन्ने कसैको कल्पनामा थिएन। तर विश्वव्यापी महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणले भट्टराई परिवारका दुई छोरालाई परिवारबाट चुँडेर लग्यो।

अहिले उक्त परिवार शोकाकुल छ।

केही दिन अघि झापाको शिवसताक्षी नगरपालिका वडा नं २ का ३७ वर्षीय दयाराम भट्टराईलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सङ्क्रमित भट्टराईको गत कात्तिक १४ गते विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजमा मृत्यु भयो।

त्यसको ठिक चार महिनाअघि कोभिड-१९ कै कारण सोही घरका कान्छा छोरा योगेश्वरको कतारमा मृत्यु भएको परिवारका सदस्यले बताएका छन्।

'बुवाको वार्षिकीको अघिल्लो दिन कान्छो भाइ लग्यो'

साउदी अरबमा रहेका विष्णुप्रसादका भाइ योगेश्वर बुवाको काजकिरिया गर्न गत साल नेपाल आएका थिए।

काजकिरिया सकेर उनी अर्को रोजगारीको गन्तव्य मुलुक कतार फर्के।

तर बुवाको वार्षिकीको अघिल्लो दिन योगेश्वरको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु भएको खबर परिवारले सुन्नु पर्‍यो।

योगेश्वरका दाजु विष्णुप्रसाद भन्छन्, "बुवा बितेको वर्ष दिन पुग्ने अघिल्लो दिन भाइ नरहेको खबर सुनेपछि वज्रपात भयो।"

तीस वर्षीय योगेश्वर कतारको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

एउटा होटलमा नगद सङ्कलनमा काम गर्थे।

कामकै सिलसिलामा उनलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको परिवारका सदस्यले आशङ्का गरेका छन्।

मृत्यु हुनुभन्दा एक साताअघि परिवारसँग कुरा गर्दा ज्वरो आउने र टाउको दुख्ने समस्या योगेश्वरले सुनाउने गरेको विष्णुप्रसादले बताए।

उनले भने, 'भाइ सन्चो  भएको खबर आउला भन्दाभन्दै मृत्युको खबर आयो।"

चार महिनापछि अर्को शोक

बुवा र कान्छो भाइको मृत्युको शोकबाट गुज्रिँदै गर्दा भट्टराई परिवारले पुनः अर्को वज्र खस्यो।

परिवारका जेठा छोरा ३७ वर्षीय दयारामको गत कात्तिक १४ गते कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणकै कारण मृत्यु भयो।

दयारामलाई पहिला पाचन प्रणालीमा समस्या आएको विष्णुप्रसादले बताए।

ज्वरो पनि आएकाले दमक अस्पताल लगेर जचाउँदा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण छ वा छैन भनेर हेर्नुपर्छ भनेपछि दमक नगरपालिकाकै एउटा वडा कार्यालयमा गएर स्वाब दिए।

दुई दिनमा रिपोर्ट आउँदा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि दयाराम केही दिन घरमै आइसोलेशनमा बसे।

तर स्वास्थ्य अवस्था जटिल बन्दै गएपछि विराटनगरको नोबेल मेडिकल कलेजको अस्पताल लगेर उपचार गर्दा दयारामको त्यहीँ मृत्यु भएको विष्णुप्रसादले बताए।

उनले भने, "धेरै मान्छेले पहिला अस्पताल नलैजानु घरमै राख्नु भनेर सल्लाह दिए। त्यसै गर्‍यौँ। न सही गर्‍यौँ न गलत केही भन्न सकिएको छैन।"

'बेलामा अस्पतालमा पुर्‍याएको भए बाँच्ने आश थियो'

दयारामलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि अरूको सल्लाह मानेर उच्च ज्वरो आउँदा पनि घरमै राखेका कारण सङ्क्रमण फोक्सोमा पुगेकाले दाजुलाई बचाउन नसकिएको सञ्चारकर्मी समेत रहेका भाइ रविन भट्टराईले बताए।

रविनले भने, "अस्पताल भर्ना गरेका बेला दाजुको शरीरमा अक्सिजनको मात्रा धेरै घटिसकेको थियो। समयमा अस्पताल ल्याएको भए अक्सिजनको मात्रा बढाउन सकिने अवस्था हुन्थ्यो। चिकित्सकहरूले त्यही नै भने।"

आफू विराटनगरमा कार्यरत रहेको र आफूले थाहा पाउँदा धेरै ढिलो भइसकेको रविनले बताए।

जुन बेला दयारामलाई सङ्क्रमण पुष्टि भयो त्यो बेला सोही घरका सदस्य सबैलाई पनि सङ्क्रमणका बारेमा थाहा नभएको रविनले बताए।

उनले भने, 'क-कसले के-के सल्लाह दिए कुन्नि, अस्पताल पुर्‍याउन ढिलो भयो। दाजुलाई बचाउन सकिएन।"

कोभिड भएर घरमै एकान्तवास बस्दा यसरी सावधान हुनुहोस्

नौ जनाको परीक्षण, दुई जना सङ्क्रमित

जेठो छोरा दयारामको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु भएपछि परिवारका नौ जना सदस्यको पीसीआर परीक्षण गरिएको भट्टराई...


भट्टराईले सामाजिक सञ्जालमा औषधोपचारका लागि आफू भारत जान लागेको बताएपछि उक्त रोग के हो भन्ने जिज्ञासा धेरैमा उत्पन्न भएको देखिन्छ।

पाण्डेका अनुसार नेपालमा चिकित्सकहरूले दिएको सल्लाह र सिफारिसबमोजिम भट्टराई भारत गएका हुन्।

यसै सन्दर्भमा बीबीसी न्यूज नेपालीका गनी अन्सारीले भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालकी रेडिएशन अन्कोलजिस्ट डा. श्वेता बरालसँग कुराकानी गरेर उक्त रोगबारे सोधेका छन्।

प्रस्तुत छ डा. बरालसँग गरिएको कुराकानी सम्पादित अंशः

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर भनेको के हो?

मानव शरीरभित्र धेरैथरी कोषहरू हुन्छन्, गन्थ्रिहरू हुन्छन्। न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर अर्थात् एनईटी मानिसको शरीरमा हुने तिनै ग्रन्थिमा बन्ने ट्यूमर हो।

यसका तीनवटा ग्रेड हुन्छन्: ग्रेड वनलाई लो-ग्रेड ट्यूमर, ग्रेड टूलाई इन्टरमीडीअट-ग्रेड ट्यूमर र ग्रेड थ्रीलाई हाई-ग्रेड ट्यूमर भनिन्छ।

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमरको उपचार कसरी गरिन्छ?

लो-ग्रेड र इन्टरमीडीअट-ग्रेड ट्यूमर हुँदा धेरैजसो शल्यक्रिया गरेर झिक्ने गरिन्छ। हाई-ग्रेड ट्यूमर भयो भने कीमोथेरपी पनि दिनुपर्छ।

खाना निल्ने नलीमा, पेटमा, आन्द्रामा अथवा निकाल्न मिल्ने ठाउँ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मा छ त्यस्तो ट्यूमर भने शल्यक्रिया मात्र गरिन्छ।

शल्यक्रिया गरेर पूरै निकाल्न मिल्नेरहेछ भने निकालेर पछि बेलाबेला निगरानी गरिन्छ।

न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर निदान गर्न गाह्रो हुने बताइन्छ

यस्ता ट्यूमर शरीरका कुनकुन अङ्गमा आउन सक्छन्?

न्यूरोइन्डोक्राइन ट्यूमर ग्रन्थिहरू भएका धेरै अङ्ग वा भागमा आउन सक्छन्। फोक्सो वा पेटमा मात्र भन्ने हुँदैन।

पेटको पनि धेरै ठाउँमा, कहिलेकाहीँ थाईमस भनिने ग्रन्थिमा, फोक्सोमा, आन्द्रामा, पाचन नलीमा, दिसा गर्ने ठाउँमा आउन सक्छ।

यो ट्यूमर सानो हुन्छ। कहिलेकाहीँ थाहा पनि हुँदैन र अरू परीक्षणहरू गराउँदा मात्र थाहा हुन्छ।

कहिलेकाहीँ बिरामीलाई दुखेर जस्तो कि गिर्खाहरूमा देखियो भनेर ढाड दुखेर, पेट दुखेर थाहा हुन्छ।

कहिलेकाहीँ आन्द्रामा ठूलो ट्यूमर भएछ भने आन्द्राबाट दिसा रोकिँदा पनि हुन सक्छ।

ग्रेड थ्री नभएसम्म ट्यूमर जहाँ छ त्यहीँ रहन्छ, फैलिँदैन। ग्रेड थ्री भयो भने फैलिने सम्भावना एकदमै धेरै हुन्छ।

डा. श्वेता बराल

यो कत्तिको घातक हुन्छ?

ग्रेड थ्री घातक हुन्छ। ग्रेड वन वा टूको हकमा शल्यक्रिया गरेर पूरै फाल्न मिल्ने रहेछ भने त्यस्तो अवस्थामा शल्यक्रियापछि बिरामीहरू १० वर्षसम्म बाँच्ने सम्भावना ८०-९० प्रतिशतसम्म हुन्छ।

शल्यक्रिया गरेर पूरै फाल्न मिल्ने रहेछ भने फालेपछि ट्यूमर फेरि हुने वा फैलिने सम्भावना पनि एकदमै कम हुन्छ।

नेपालमा न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर कति फेला पर्छ?

हामीकहाँ सबै क्यान्सरसम्बन्धी नै तथ्याङ्क पाउन गाह्रो छ। तर न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमर विरलै हुन्छ।

कतिपय ट्यूमरको हकमा कीमोथेरपीको भूमिका हुन्छ, त्यसले ट्यूमर घट्ने अथवा निको हुने हुन्छ। जस्तो कि पाठेघरको मुखको क्यान्सर, स्तन क्यान्सर निको हुन्छ।

तर न्यूरोएन्डोक्राइन ट्यूमरको हकमा कीमोथेरपीले राम्रो काम गर्छ भन्ने छैन।

यो सूक्ष्म रोबटले क्यान्सर कोषको सिकार गर्छ

नेपालमा यसको परीक्षण तथा उपचारको अवस्था के छ?

नेपालमा शल्यक्रिया पनि हुन्छ, रेडिओथेरपी पनि हुन्छ। ग्रेड थ्रीमा गरिने कीमोथेरपी पनि हुन्छ।

तर न्यूरोएन्डोक्राइन परीक्षण गर्न प्रयोग गरिने 'डोटा सीटी स्क्यान'को सुविधा नेपालमा उपलब्ध छैन।

ट्यूमर कहाँकहाँ फैलिएको छ र कस्तो छ भन्ने कुरा त्यसबाट पत्ता लगाइन्छ। डोटा सीटी स्क्यान जटिल र महँगो पनि हुन्छ।


भड्किलो प्रचार शैली तथा पुरानै कार्यक्रमको निरन्तरता भएको भनेर ट्वीटरमा त्यसको व्यापक आलोचना भयो।

हरेक दिन सामाजिक सञ्जाल खासगरि ट्वीटरमा अचेल 'महाभारत' मच्चिरहेको देखिन्छ।

सरकार पक्षधर र समर्थकबीचको जुहारी दिनहुँ चलिरहेको छ।

तर त्यो दिन भने जुहारी अलि चर्कै भयो।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्याल भन्छन् सरकारले सामाजिक सञ्जालमा के कस्ता टिप्पणी भइरहेका छन् भनेर जानकारी राख्ने गर्छ र आफ्नो तर्फबाट पनि जानकारी दिने गर्छ।

"तर संसारभरि नै सामाजिक सञ्जाल भनेको सही दृष्टिकोण राखिने ठाउँ हो कि होइन भन्ने विषयमा प्रशस्त छलफल भइरहेको छ। जस्तो कि मानिसले सही परिचय सहित बोल्दा ठिक बोलिरहेको हुन्छ। तर भिडभाडमा परिचय लुकाएर मानिसले जे पाए त्यही बोल्न सक्छ," सामाजिक सञ्जालमा पनि उसैगरि जथाभावी टिप्पणी हुने गरेको सङ्केत गर्दै उनले भने।

'अरिङ्गाल' कता खनिए?

करिब अढाई महिना अगाडि प्रधानमन्त्री केपी ओलीले सरकार र पार्टीको धेरै आलोचना हुन थालेपछि आलोचकहरूविरुद्ध उनकै शब्दमा 'अरिङ्गाल' जस्तो खनिन आह्वान गरेका थिए।

तर अचेल सामाजिक सञ्जाल खासगरि ट्वीटरमा हेर्दा लाग्छ परिणाम उल्टो पो भय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो कि।

दुई तिहाइको बहुमत समर्थनसहित सरकार गठन भएको ९ महिना नाघेको छ।

लामो समयपछि पूरै पाँच वर्षे कार्यकाल सम्हाल्ने सामर्थ्य सहितको यो सरकारको पीआर वा जनसम्पर्क व्यवस्थापन गर्ने टोलीपनि व्यवस्थित नै देखिन्छ। हेलो सरकार नामको उसको ट्वीटर ह्याण्डल निकै सक्रिय छ। प्रधानमन्त्रीको आफ्नै ट्वीटर ह्याण्डल पनि सक्रिय छ।

तर हरेक नयाँ नीति घोषणा होस् वा अन्य विकासक्रम नै किन नहोस् - सरकार रक्षात्मक अवस्थामा धकेलिएको छ।

सञ्चारकर्मी बबिता बस्नेत भन्छिन्, "अन्यत्रको तुलनामा यहाँको सरकार सामाजिक सञ्जालमा आएका विषयमा प्रस्ट पार्न नसक्ने र लाचार देखिएको छ।"

तर प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार कुन्दन अर्याल सरकार रक्षात्मक भएको मान्न तयार छैनन्।

उनी भन्छन् झुटा नाम र परिचय लुकाएर गरिने आलोचनालाई गम्भीरतापूर्वक लिन जरूरी छैन। "सरकार रक्षात्मक अवस्थामा पटक्कै छैन। तर लुकेर छिपेर गुरिल्ला युद्धको शैलीमा हमला गर्नेहरूलाई त जनताले नै बुझ्छन्।"

सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी जानकार अनिल घिमिरेका अनुसार सरकार एकातर्फ रक्षात्मक जस्तो देखिए पनि सामाजिक सञ्जाललाई कुनै विषयमा भुल्याउन समेत प्रयोग भएको पाइन्छ।

"एकातिर हारिरहेको जस्तो देखिएपनि अर्कोतिर जितिरहेको हुन सक्छ। एउटा मुद्दामा सामाजिक सञ्जालमा बहस भइरहेको बेला सरकार अरू नै मुद्दामा अघि बढिरहेको हुनसक्छ," उनले भने।

कति सशक्त कति प्रभावकारी?

बितेका केही हप्ताको उदाहरण हेरौँ।

निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या गरिएको विषयमा सरकारले अकर्मण्यता प्रदर्शन गरेको विषय होस् वा राष्ट्रपतिको नयाँ गाडी किन्ने योजना वा यसै साता घोषणा गरिएको सामाजिक सुरक्षा योजनाको प्रचार वा जोर विजोर प्रणाली - हरेक विषयमा सरकारको आलोचना तीव्र भएका छन्।

ती आलोचनाका कारण विविध छन्।

जानकारहरू भन्छन् कुनैको कारण सरकारको अकर्मण्यता हुन सक्छ भने कुनैको कारण सामाजिक सञ्जालमा बढ्दो असहिष्णुता।

सञ्चारसम्बन्धी जानकार भानुभक्त आचार्यको विचारमा सरकारको स्वैच्छाचारिताविरुद्ध खबरदारी गर्न सामाजिक सञ्जाल उपयुक्त मञ्च बनेको छ।

"हिजो दुईतिहाइ जनमत दिने मानिसहरूका सरकारप्रति जे-जस्ता अपेक्षा थिए वा चुनावताका जे-जस्ता बाचाहरु गरिएका थिए, तिनलाई सम्झाउन, ती बाचाहरु बमोजिम गर्न दबाब दिन, जनप्रतिनिधिका व्यक्तिगत सोख र विलासीपनको आलोचना गर्न सामाजिक सञ्जाल नै एकमात्र र सबैभन्दा उपयुक्त ठाउँ हो," उनी भन्छन्।

सामाजिक सञ्जालमा...


भण्डारीले उम्मेदवारी दर्ता गर्दा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पनि सँगै थिए

तोकिएको समय अपराह्ण २ बजेभित्र विद्या भण्डारी र कुमारी लक्ष्मी राईले मात्रै मनोनयनपत्र दर्ता गरेको जानकारी निर्वाचन अधिकृत तिलप्रसाद श्रेष्ठले दिए।

राष्ट्रपतिको निर्वाचन फागुन २९ गते हुँदैछ।

अढाई वर्षअघि संघीय गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी भएपछि भण्डारी एमालेको समर्थनमा देशको सर्वोच्च पदमा निर्वाचित भएकी थिइन्।

उनले बुधवार मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पनि उपस्थित थिए।

नेपालको संविधानको धारा ६२ का अनुसार संघीय संसद्‌का सदस्य र प्रदेशसभाका सदस्यहरू रहेको निर्वाचक मण्डलले मतदानमार्फत् राष्ट्रपति छान्नेछ।

कुमारी लक्ष्मी राई पूर्वसांसद हुन्

सत्तारूढ दल नेकपा एमालेले राष्ट्रपतिमा भण्डारीलाई नै दोहोर्‍याउने निर्णय गरेको थियो। उसैको समर्थनमा भण्डारी उम्मेदवार बनेकी हुन्।

एमालेका पूर्वअध्यक्ष झलनाथ खनालले पनि राष्ट्रपति बन्ने इच्छा राखेका विवरणहरू आएका थिए।

विद्या भण्डारी

तर मंगलवार राति अबेरसम्म चलेको स्थायी कमिटी बैठकले सर्वसम्मत रूपमा भण्डारीलाई नै उम्मेदवार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बनाउने निर्णय गरेको थियो।

प्रतिस्पर्धा

प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसले पूर्वसांसद राईलाई आफ्नो दलको तर्फबाट राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार बनाएको हो।

एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रसम्मिलित वाम गठबन्धनको स्पष्ट बहुमत रहेको र गणितीय हिसाबमा आफू कमजोर रहेको भए पनि नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रपति निर्वाचन सहभागी हुने निर्णय गरेको हो।

बुधवार बिहान बसेको दलको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले राईलाई प्रतिस्पर्धाका लागि अघि सार्‍यो।

पूर्वसांसद कुमारी लक्ष्मी राईलाई नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाएको हो।

उम्मेदवारीहरूको अन्तिम नामावली फागुन २५ गते अर्थात् निर्वाचन हुनु पाँच दिनपूर्व प्रकाशित हुनेछ।

नयाँ राष्ट्रपतिको पदावधि निर्वाचित भएको मितिले पाँच वर्षको हुने संवैधानिक व्यवस्था छ।