पाकिस्तानी सेनाका प्रवक्ता मेजर जनरल आसिफ गफूरले ट्वीट गर्दै भारत-पाकिस्तान वायुसीमा नाघेर पाकिस्तानी आकाशमा छिरेका ती भारतीय विमानलाई पाकिस्तानी वायुसेनाले खसालिदिएको दाबी गरेका हुन्।

उनका अनुसार एक भारतीय विमानचालकलाई पक्राउ गरिएको छ।

पाकिस्तानी वायुसेनाले कारबाही गरेपछि एउटा विमान पाकिस्तान प्रशासित कश्मीर र अर्को भारत प्रशासित कश्मीरमा खसेको उनले दाबी गरे।

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले भारतीय वायुसेनाका ती विमानमा प्राविधिक समस्या भएको र पाकिस्तानले दाबी गरेजस्तो नभएको जनाएका छन्।

तर एउटा पाकिस्तानी लडाकु विमान खसालिदिएको दाबी गरेको भारतीय पक्षले भने पाकिस्तानी दाबीबारे प्रस्ट जबाफ दिएका छैनन्।

कश्मीरमा आत्मघाती विस्फोटन गराउने लडाकु समूह जैश-ए-मोहम्मदको शिविर रहेको भन्दै मङ्गलवार भारतले पाकिस्तानको बालाकोटमा हवाई आक्रमण गरेको थियो।

सो आक्रमणमा लडाकुहरूको शिविर ध्वस्त भएको र धेरै जना मारिएको भारतको दाबी छ।

फेब्रुअरी १४ मा भारत प्रशासित कश्मीरको पुलवामामा भएको आत्मघाती आक्रमणपछि भारत र पाकिस्तानबीच सम्बन्ध बिग्रिएको छ।

भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूलाई लक्ष्य गरिएको सो आक्रमणमा पाकिस्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तान संलग्न भएको आरोप भारतको छ। तर पाकिस्तानले त्यसको खण्डन गर्ने गरेको छ।

'प्रत्युत्तर हैन'

यसअघि विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले पाकिस्तानी वायुसेनाले आफ्नो आकाशभित्रै रहेर भारत-पाकिस्तान नियन्त्रणरेखापारि बम हानेको बताएका थिए।

तर यो भारतले मङ्गलवार गरेको आक्रमणको प्रत्युत्तर नभएको र त्यसैले धनजनको क्षति नहुनेगरी गैरसैनिक क्षेत्रमा कारबाही गरिएको मोहम्मद फैसलले बताए।

समाचारसंस्था पीटीआई र रोयटर्सका अनुसार पाकिस्तानी विमान भारतीय आकाशमा प्रवेश गरेका हुन्।

ती विमानहरू जम्मू-कश्मीरको राजौरी क्षेत्रमा छिरेको बताइएको छ।

पीटीआईका अनुसार भारतीय विमानहरूले पाकिस्तानी विमानहरूलाई भाग्न बाध्य पारिदिएका थिए।

भारतले आफ्नो आकाशमा विमानहरूलाई  केही रोक लगाउने घोषणा गरेको छ। कश्मीरको आकाशबाट उड्ने केही उडानहरू स्थगित गरिएका छन्।

मानवीय क्षति

नियन्त्रणरेखाको दुई तर्फ भएका यी हवाई आक्रमणहरू सन् १९७१ को युद्धपछि पहिलो पटक भएका हुन्।

दुईतिरैबाट गोली हानाहान पनि भइरहेको छ।

नियन्त्रणरेखावारिपारि मङ्गलवार भएको गोली हानाहानमा चार पाकिस्तानी गैरसैनिकहरू मारिएका र १० जना घाइते भएका छन्।

भारतपट्टि भने पाँच सैनिकहरू घाइते भएका अधिकारीहरूले बीबीसीलाई बताए।

नियन्त्रणरेखामा भएका विभिन्न स्थानहरूमा विद्यालयहरू बन्द भएका छन् र  सर्वसाधारणहरूलाई  घर छोडर सुरक्षित स्थानमा जान भनिएको छ।

सन् १९४७ मा विभाजन भएपछि पाकिस्तान र भारतले कश्मीर आफ्नो भएको दाबी गर्दै आएका छन्।

कश्मीर विवादकै कारण दुई देशबीच सन् १९४७ र १९६५ दुईचोटि युद्ध भइसकेको छ।


पाठकले घुस लिएको देखिने भिडिओ सञ्चारमाध्यममा आएपछि उनले राजीनामा दिएका थिए।

त्यसपछि बल्ल उनीमाथि अख्तियारले अनुसन्धान सुरु गरेको थियो।

तत्कालीन आयुक्त राजनारायण पाठकले भक्तपुर, चाँगुनारायणस्थित नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजको स्वामित्व विवादसम्बन्धी उजुरी मिलाइदिने भनी उक्त कलेजका सञ्चालक भनिएका लम्बोदरकुमार न्यौपानेले दिएको ७८ लाख रुपैयाँ घुस लिएको अनुसन्धानका क्रममा आयोगलाई प्राप्त श्रव्यदृश्य सामग्रीबाट समेत पुष्टि भएको देखिँदा अदालतमा आरोपपत्र दायर गरिएको आयोगले जनाएको छ।

दुवैविरुद्ध मुद्दा

आयोगका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाले बीबीसीसँग कुरा गर्दै भने, "दुवैजना विरुद्ध ७८ लाख रुपैयाँ बिगो कायम गरी भ्रष्टाचार निवारण ऐन २०५९ बमोजिम जरिवाना र कैद सजाय हुन मुद्दा दायर गरिएको छ।"

आयोगले दायर गरेको मुद्दामा पाठकलाई जरिवाना र कैद सजायका साथै उनी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको आयुक्त पदमा बहाल रहेकै अवस्थामा कसुर गरेको हुँदा थप सजायको समेत माग गरिएको छ।

सार्वजनिक पदधारण गरेका व्यक्तिले गरेका अनियमितता र भ्रष्टाचारको अनुसन्धान अभियोजन गर्ने जिम्मेवारी पाएको अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

योगले आफ्नै पूर्वआयुक्तले पदमा रहँदा घुस मागेको विषयमा पहिलो पटक अनुसन्धान गरेको हो।

अख्तियारमा छानबिनका क्रममा रहेको नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजको विवाद मिलाइदिने नाममा पूर्वआयुक्त पाठकले घुस मागेको आरोप लागेको थियो।

पैसा दिएर पनि विवाद नमिलाइदिएपछि गोप्य रूपमा खिचिएको भिडिओ सार्वजनिक भएको थियो।


पाठकहरूका प्रश्नहरूमध्ये ११ वटाको जवाफ यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ।

१. कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण थाहा नहुने अवधि के हो? - जिलियान गिब्स

वैज्ञानिकहरूका अनुसार यसले सरदर पाँच दिनपछि लक्षण देखाउन थाल्छ। तर केही मानिसमा त्योभन्दा निकै ढिलो लक्षण देखिन सक्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले लक्षण नदेखिने अवधि बढीमा १४ दिनसम्म हुने जनाएको छ। तर केही अनुसन्धानकर्ताहरू त्यो अवधि २४ दिनसम्म हुन सक्ने ठान्छन्।

त्यो अवधिबारे जान्नु र बुझ्नु निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। त्यसले भाइरसको सङ्क्रमणको प्रकोप थप प्रभावकारी ढङ्गले नियन्त्रण गर्न चिकित्सक तथा स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई अवसर दिन्छ।

२. कोरोनाभाइरस लागेर सन्चो भएपछि त्यसबाट पूर्ण रूपमा मुक्त भइन्छ?  -रुबीरेड, ट्वीटर

त्यसो भनिहाल्नु निकै हतार हुन्छ। यो भाइरस डिसेम्बर महिनाको अन्त्यदेखि मात्र देखिएको हो। तर कोरोनाभाइरस र अन्य भाइरस बारेका अनुभवले तपाईँमा रोगप्रतिरोधक क्षमता हुनुपर्छ जसले सङ्क्रमणबाट जोगाउँछ।

सार्स र अन्य कोरोनाभाइरसहरूबाट हामीले पुन: सङ्क्रमण भएको देख्नुपरेको छैन। चीनमा अस्पतालबाट फिर्ता पठाइएकाहरूमा पनि फेरि सङ्क्रमण देखिएका समा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चारहरू आएका छन्।

तर ती परीक्षणहरूबारे निश्चिचिन्त भएर केही भन्न सकिने अवस्था छैन।

मुख्य कुरा उनीहरूमा अहिले सङ्क्रमित छैनन्।

३. कोरोनाभाइरस र फ्लुबीच के फरक छ? -ब्रेन्ट स्टार,ओरेगन, अमेरिका

कोरोनाभाइरस र फ्लुका कैयौँ मिल्दाजुल्दा लक्षण हुन्छन्। परीक्षणविना त्यो पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ।

मुख्य रूपमा कोरोनाभाइसको सङ्क्रमणमा ज्वरो र खोकी देखिन्छ। फ्लुमा सामान्यता अन्य लक्षण पनि हुन्छन्। जस्तो स्वर भासिने। जबकि कोरोनाभाइरसका कारण सास फेर्न गाह्रो हुन्छ।

४. अलग बस्दा के गर्ने? - एलान गेल,चेशायर

सेल्फ आइसोलेसन भनेको १४ दिनका निम्ति घरमा अलग भएर एक्लै बस्नु हो। काम, स्कूल वा सार्वजनिक स्थालमा नजाने र ट्याक्सी वा सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्नु हो। घरभित्रै पनि अन्य व्यक्तिबाट छुट्टै बस्नुपर्छ।

केही सामानको खाँचो परेमा घर-कोठाको सङ्घारसम्म मगाउन सकिन्छ। तर कसैसँग भेट्नु हुँदैन।

घरपालुवा जनावरबाट पनि टाढै रहनुपर्छ। यदि त्यो सम्भव नभए तीनलाई छुनुअघि र पछि हात धुनुपर्छ।

५. दम भएका मानिसका निम्ति कोरोनाभाइरस कति खतरनाक हुन्छ? - लेस्लीएयान, यूके

कोरोनाभाइरस जस्ता श्वासप्रवासको सङ्क्रमणले दमको असर झन् बढाउन सक्छ।

आज्मा यूकेको सल्लाह यस्तो छ: भाइरसका कारण जसलाई चिन्ता छ उनीहरूलाई दमबाट जोगिन शृङ्खलाबद्ध रूपमा विभिन्न उपायहरू अपनाउनुपर्छ।

जस्तो चिकित्सहरूले दिएको सल्लाह अनुसार दम रोक्नका निम्ति सुघ्ने र तान्ने औषधिको नियमित प्रयोग गर्नुपर्छ।

त्यसले कोरोनाभाइरस लगायतका श्वासप्रश्वासलाई प्रभावित पार्ने भाइरसको आक्रमणको जोखिम कम गर्छ।

६. स्कूल बन्द हुँदा अभिभावकलाई आर्थिक सहयोग हुन्छ? - रिचार्ड, इस्टलेह

रोजगारदाताले घरेलु समस्या टार्ने जोहो गर्न तपाईँलाई अवसर दिनुपर्छ तर उनीहरूले रकम दिँदैनन्।

त्यो समयभित्र तपाईँले पर्याप्त व्यवस्था गर्नुपर्छ। तपाईँले बेतलबी बिदा पनि लिन सक्नुहुन्छ।

यदि तपाईँलाई सङ्क्रमण भएमा सुविधानको निम्ति आवेदन दिन सरकारले नियमहरू खुकुलो बनाएको छ।

७. के ढोकाको ह्यान्डलबाट पनि सङ्क्रमण सर्छ र त्यसमा कति समयसम्म भाइरस रहन्छन्? - जीन जिमेनेज,पनामा

यदि भाइरस सङ्क्रमित कुनै मानिसले खोक्दा हातले छोप्यो र उसले केही छोयो भने त्यो आसपासमा भाइरस फैलिन सक्छन्।

ढोकाको ह्यान्डल त्यस्तो जोखिम हुन सक्ने एउटा राम्रो उदाहरण हो।

भाइरस त्यस्ता ठाउँमा केही दिन जीवित रहन सक्ने विज्ञहरूको ठम्याइ...


पाण्डेका अनुसार कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप लगाइसकेपछि बाहिरी घुमघाम तथा जनस्वास्थ्यका मापदण्डलाई लिएर उनी केही लचिलो बनेकी थिइन्।

अचानक टाउको दुख्न थालेर ज्वरो आएपछि परीक्षण गराउँदा उनी सङ्क्रमित भएको पुष्टि भयो।

नेपालमा पछिल्लो समय जनस्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्डलाई बेवास्ता गर्न थालिएको जनस्वास्थ्यविद्‌हरूले बताउने गरेका छन्।

के भन्छिन् सङ्क्रमित चिकित्सक?

डा. प्रतिभा पाण्डे सीवेक अस्पतालकी मेडिकल निर्देशक हुन्। उनी भन्छिन्:

"चिकित्सकहरूलाई खोप लगाउन थालेकै दिन ज्यानअरी २७ तारिखमा मैले कोभिड खोप लगाएँ।

हामी गएपछि अरू पनि उत्प्रेरित हुन्छन् भनेर पहिलो दिनमै मैले खोप लगाएकी हुँ।

दुई-तीन दिन हल्का साइडइफेक्ट देखियो। त्यसपछि ठिक भयो।

एक महिनापछि अब सुरक्षित भइयो होला भन्ने लागेर अलि स्वतन्त्र रूपमा म घुमघाम गर्न थालेँ।

काठमाण्डूबाहिर पनि मैले तीन-चारवटा यात्रा गरेँ। एक-दुईवटा कार्यक्रममा पनि गएँ।

डा. प्रतिभा पाण्डे

आफन्तहरूसँग हालै म हेटौँडा पनि गएकी थिएँ। त्यसपछि पाटा (प्यासिफिक एशिया ट्राभल असोशिसिएशन) को एउटा रिसेप्शनमा सहभागी भएँ, भोलिपल्ट अर्को कार्यक्रममा पनि गएँ।

त्यसको ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भोलिपल्ट अर्थात् गत सोमवार टाउको दुख्न थाल्यो र मलाई ज्वरो पनि आयो। त्यस्तो ज्वरो मलाई आउँदै आउँदैन्थ्यो।

मलाई कोभिड-१९ भयो भन्ने लागेर मैले त्यहीँ दिन परीक्षण गराएँ। लक्षण देखिनासाथ परीक्षण गराएँ अनि कोभिड पोजिटिभ देखियो।

कोभिड खोप लगाइसकेपछि [जनस्वास्थ्यका मापदण्डबारे] अलिकति लचिलो बनियो भनौँ।

पहिला मानिसहरूबीच जानुअघि नै मैले मास्क लगाउने गर्थेँ। त्यसमा पनि अलि लचियो भइयो।

घुमघाम धेरै गरियो। खाने बेला मास्क फुकाल्ने भइयो नै। त्यस क्रममा मान्छेहरूको नजिक पनि गइयो।

अलिकति लापरवाह भएकोले यो सङ्क्रमण भयो भन्ने मलाई लाग्छ।

खोप लगाउँदैमा केही हुँदैन भन्ने सोच कसैले पनि राख्नु गलत हो। किनभने हामीले नेपालमा लगाइरहेको कोभिशील्डको प्रभावकारिता ६७ प्रतिशत मात्रै हो।

त्यो लगाइसकेपछि अस्पताल नै भर्ना गर्न नपर्ला, नमरिएला। तर दुइटै मात्रा लगाइसक्दा पनि रोग निमिट्यान्नै त हुँदैन।

सिकिस्त हुनबाट र अस्पताल भर्ना हुनुपर्नेबाट रोकिने मात्रै हो। त्यसैले मास्कको प्रयोग र जनस्वास्थ्यसम्बन्धी अरू मापदण्डको पालना गर्ने कार्यलाई हामीले जारी नै राख्नुपर्छ।

त्यसमा खेलाँची गरियो भने मेरोजस्तै हालत हुन्छ।"

सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ के भन्छन्?

कोभिड खोपको पहिलो मात्रा लगाइसकेपछि नलगाएका मानिसभन्दा सङ्क्रमणको सम्भावना ६०-६५ प्रशितसम्म कम हुने अध्ययनहरूले देखाएको सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनूप सुवेदी बताउँछन्।

"दोस्रो डोज लगाएको दुई हप्तापछि रोगप्रतिरोधी क्षमता बल्ल ८५ प्रतिशतसम्म पुग्ने देखिन्छ। भनेपछि दोस्रो मात्रा लगाइसकेपछि पनि हामी शतप्रतिशत सुरक्षित हुँदैनौँ।"

"त्यसो हुनाले खोप लगाउँदैमा भिडभाडमा जानु जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरूको पालना नगर्नु अथवा बन्द स्थानमा धेरैजना भेला हुने कार्य असुरक्षित नै हुन्छ," उनले थपे।

अझ कतिपय मुलुकमा कोरोनाभाइरसका नयाँ भेरिअन्ट अर्थात् प्रकारहरू फैलिरहेको पृष्ठभूमिमा चनाखो हुनु झन् जरूरी रहेको विज्ञहरू बताउँछन्।

"सरकारले पनि मैले खोप लगाइदिएँ मेरो जिम्मेवारी सकियो भनेर भन्नुभएन," डा. सुवेदी सुझाउँछन्।

स्वास्थ्य अधिकारी के भन्छन्?

पहिलो चरणको खोप अभियान पूरा भइसकेको नेपालमा अहिले दोस्रो चरणअन्तर्गत कोभिड खोप लगाइँदैछ।

नेपालमा प्रयोगमा ल्याइएको कोभिशील्ड अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाद्वारा विकसित भारतको पुनेस्थित सीरम इन्स्टिच्युट अफ इन्डियाले उत्पादन गरेको हो।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या...


पानीजहाजमा जागिर लगाइदिने बहानामा दलालहरूले टर्की पुर्‍याएर नेपालीहरूलाई अलपत्र छाड्न थालेको उनीहरूको भनाइ छ।

टर्की गए त्यहाँबाट युरोप, अमेरिका र अस्ट्रेलियासमेत जान सकिने भन्दै दलालले मानिसहरूलाई फसाउने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

 प्रहरीका अनुसार टर्की पुर्‍याएर अलपत्र पारिएका उजुरीहरू केही समययता बढिरहेका छन्।

जागिर

टर्कीमा पानीजहाज र क्रुजमा आकर्षक जागिर लगाइदिने वा त्यहाँबाट युरोप र अमेरिका पुर्‍याउने आश्वासन दिएर फसाइएको विवरण भएका उजुरीहरू परेको बताइन्छ।

पहिलेपहिले खाडी तथा मलेशिया लगायतका मुलुकमा पठाउने बहानामा ठगी गर्नेहरूले टर्कीलाई केन्द्र बनाउन थालेको देखिएको प्रहरी प्रवक्ता शैलेश थापा क्षेत्रीले बताए।

उनले भने, "युरोप र अमेरिका चाहिँ नेपाली रोजगारीमा लाग्ने युवाहरूको पहिलो रोजाइमा परेको छ। त्यसकारण वैदेशिक रोजगारी र कतिपय अवस्थामा मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारका एजेन्टहरूले पनि टर्कीलाई ट्रान्जिटका रूपमा प्रयोग गरेको देखिन्छ।"

उनले त्यहाँबाट दलालले अस्ट्रेलिया, अमेरिका, क्यानडा, नर्वे, डेनमार्कलगायतका देशहरूमा उनीहरूलाई पठाउने गरेको पछिल्ला अभिलेखहरूले पुष्टि गरेको बत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाए।

संलग्नता

कतिपय घटनामा म्यानपावर र शैक्षिक परामर्श कम्पनीहरू समेत संलग्न देखिएकाले यस्तो कार्यमा दलालहरूको गिरोह नै सक्रिय हुनसक्ने प्रहरीको आशङ्का छ।

विशेषगरी सिरिया लगायतका द्वन्द्वग्रस्त मुलुकहरूबाट शरणार्थीका रूपमा टर्कीको बाटो हुँदै युरोप जाने गरेका समाचार आउन थालेदेखि दलालले नेपालीलाई पनि त्यस्तै आश्वासन दिएर लाने गरेको बताइन्छ।

टर्कीमा काम गर्न जान नेपालीलाई रोक नलगाइए पनि द्विपक्षीय सम्झौता नभएकाले समस्या रहेको सरकारी अधिकारीहरू स्वीकार्छन्।

तर टर्की मामिलासमेत हेर्ने पाकिस्तानस्थित नेपाली राजदूत सेवा लम्साल औपचारिक रूपमा दूतावासमार्फत् गएका कामदारहरूमा समस्या नदेखिएको बताउँछिन्।

कारबाही

उनी भन्छिन्, "हाम्रो दूतावाससँग समन्वय गरेको कामदारहरु खुसी नै देखिनुभएको छ। जतिपनि समस्या आएको छ त्यो चाहिँ अवैध रूपमा जाने र दूतावाससँग समन्वय नगरी जाने मानिसहरूको समस्या हो।"

कतिपय सरकारी अधिकारीका अनुसार टर्कीको भारतस्थित दूतावासले नेपाल मामिला हेर्ने र नेपालको चाहिँ पाकिस्तास्थित दूतावासले टर्की मामिला हेर्ने हुँदा समन्वयमा अप्ठेरो परेको छ।

प्रहरीका अनुसार उजुरीपछि अवैध रूपमा मानिस पठाउने केहीलाई पक्राउ गरिएको र कतिपय दलाल अझै फरार छन्।

प्रहरी प्रवक्ता क्षेत्रीले भने, "दलाललाई रोक्न विभिन्न पहलहरू गरेका छौँ। हामीले अहिलेसम्म २७ वटा रेड नोटिस र २३ वटा डिफ्युजन नोटिस पनि जारी गरेका छौँ। यसमा ८० प्रतिशत मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारसँग सम्बन्धित मानिसको नाममा भएको छ।"

खाडीका मुलुक हुन् वा विकसित देश पुग्न चाहने खासगरी युवाले दलाललाई बढी विश्वास गर्नाले ठगी बढेको बताउँदै अधिकारीहरूले त्यसमा सचेत रहन आग्रह गरेका छन्।


पारमाणविक पदार्थको मामिलामा नेपालले अध्ययन तथा अनुसन्धान नै गर्न बाँकी रहेको पृष्ठभूमिमा पारमाणविक इन्धनचक्र सञ्चालन लगायतका विषयमा तत्काल ध्यान दिन आवश्यक नभएको उनीहरूको तर्क छ।

विधेयकमा पारमाणविक इन्धनचक्र सञ्चालन र त्यसका लागि निजी क्षेत्रलाई इजाजत दिन सकिनेसम्मको प्रस्ताव गरिएको छ।

सरकारले गत पुस ८ गते प्रतिनिधिसभामा दर्ता गराएको पारमाणविक तथा रेडियोधर्मी पदार्थको सुरक्षित तथा शान्तिपूर्ण प्रयोग सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक हाल संसदीय समितिमा सैद्धान्तिक छलफलको क्रममा छ।

संवेदनशील विषय

संसद्‌को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिमा छलफलका क्रममा विचार राख्ने कतिपय सांसदले पारमाणविक पदार्थ संवेदनशील विषय भएकोले त्यसबारे नेपालले अहिल्यै सोच्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

सत्तारूढ नेकपाकी सांसद बिन्दा पाण्डे पारमाणविक पदार्थसम्बन्धी नेपालले पहिला आवश्यक अध्ययन तथा अनुसन्धान नै गर्नुपर्ने सुझाउँछिन्।

"पहिला अध्ययन अनुसन्धान गरौँ। त्यसपछि मात्रै हामीले कसरी, कति उपयोग गर्ने र त्यसले नेपालीहरूलाई कसरी फाइदा पुर्‍याउन सक्छ भन्नेबारे विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन आएपछि थप कानुन बनाउँदा हुन्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ।"

राष्ट्रिय विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठान (नास्ट) का वरिष्ठ वैज्ञानिक डा. बुद्धराम साहका अनुसार सही प्रयोगले पारमाणविक पदार्थ वरदान हुन्छ भने सही प्रयोग गर्न नसकिए यसले विनाश निम्त्याउँछ।

सुरक्षाबारे चासो

सांसदहरूले पनि पारमाणविक पदार्थको सुरक्षाबारे चासो व्यक्त गरेका छन्।

नेकपाकी अर्की सांसद विनाकुमारी श्रेष्ठ भन्छिन्,"हाम्रोमा त अहिले छैन तर जापानको अनि भारतकै भोपालमा भएको पारमाणविक दुर्घटनालाई लिन सक्छौँ। वर्षौँ पछिसम्म मान्छेहरूमा असर देखिरह्यो।"

त्यसबाहेक नेपाल सम्पन्न भइनसकेको अवस्थामा अरू मुलुकले प्रभावित पार्न सक्नेमा अर्की सांसद सरिता न्यौपानेको आशङ्का छ।

संशोधन

उनले विधेयकमाथि संशोधन दर्ता पनि गराएकी छन्।

विधेयकबाट पारमाणविक शब्द हटाउनुपर्ने धारणा राख्ने न्यौपाने त्यसको कारणबारे भन्छिन्,"भोलि दुरुपयोग हुन सक्छ भन्ने आशयका साथ नाम पनि परिवर्तन गरौँ।"

"अहिले पारमाणविक शब्द नराखेरै विधेयक आओस् र पछि आवश्यक पर्‍यो भने संशोधन गर्न नसकिने पनि होइन।"

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार नेपालमा कानुन नहुँदा पारमाणविक पदार्थ प्रयोग हुन सक्ने ठाँउमा पनि प्रयोग गर्न सकिएको छैन।

कानुन भए नेपालले अध्ययन अनुसन्धानका लागि प्रयोगशाला निर्माण गर्न सकिने उनीहरूको तर्क छ।


पारमाणविक र गैरपारमाणविक अस्त्रहरू एकआपसभन्दा बिल्कुलै भिन्न कहिल्यै थिएनन्।

उदाहरणका लागि बी-२९ बमवर्षक विमान गैरपारमाणविक बम खसाल्न बनाइएको थियो तर सन् १९४५ मा जापानको हिरोशिमामा इनोला गे नामक यस्तै विमानबाट परमाणु बम खसालियो।

हिरोशिमामा परमाणु बम खसालिएको ७४ वर्षपछि अहिले विश्वका नौ देशसँग हजारौँ पारमाणविक अस्त्र छन् र ती अस्त्रहरू अब गैरपारमाणविक हतियारसँग एकाकार हुँदै गएका छन्।

सन् १९८६ मा विश्वमा सबैभन्दा धेरै ६४ हजार पारमाणविक अस्त्र थिए, अहिले त्यो सङ्ख्या कम छ तर समकालीन केही परमाणु हतियारहरू हिरोशिमामा खसालिएको बमभन्दा ३०० गुणा शक्तिशाली छन्।

ब्रिटेनबाहेक अरू सबै परमाणु अस्त्र भएका देशहरूसँग पारमाणविक वा गैरपारमाणविक दुवै खाले अस्त्र प्रयोग गर्न मिल्ने प्रविधियुक्त क्षेप्यास्त्र छन्।

रुसले भर्खरै बनाएको क्रुज क्षेप्यास्त्र ९ एम ७२९ यसको एउटा उदाहरण हो। अमेरिकाका अनुसार ५०० किलोमिटर परसम्म प्रहार गर्न मिल्ने त्यो क्षेप्यास्त्रमा पारमाणविक र गैरपारमाणविक दुवै अस्त्र प्रयोग गर्न मिल्छ।

अमेरिकाले  त्यो रुसी क्षेप्यास्त्र लामो दूरीको परमाणु अस्त्रविरुद्धको एक अन्तर्राष्ट्रि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

य सहमति विपरीत भएको दाबी गरेको छ।

अमेरिकाले नयाँ अस्त्र होडबाजीप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै आफू सो सहमतिबाट  बाहिरिने घोषणा गरेको छ।

चीनले भर्खरै नयाँ डीएफ-२६ क्षेप्यास्त्र प्रदर्शन गरेको छ। त्यो क्षेप्यास्त्र २,५०० किलोमिटर परसम्मको लक्ष्यमा प्रहार गर्न मिल्ने र दुवै प्रकारको अस्त्र लिएर उड्न सक्ने खालको छ।

चीनमा डीएफ-२६ को प्रदर्शनी

यी क्षेप्यास्त्रहरूले परमाणु युद्धको खतरा बढाउने केही अवस्थाहरू छन्।

सबैभन्दा स्पष्ट अवस्था भनेको ती क्षेप्यास्त्रहरूमार्फत् गैरपारमाणविक बम  प्रहार भएको अवस्थामा अन्य देशहरूले त्यस्तो घटनामा परमाणु हमला भयो कि भनेर झुक्किन सक्ने स्थित‌ि रहन्छ।

र प्रतिकारका रूपमाअर्को देशले परमाणु अस्त्र प्रहार गर्न सक्छ।

युद्धको अवस्थामा व्यावहारिक खतरा भनेको यस्ता क्षेप्यास्त्रहरूमा परमाणु अस्त्र छन् या छैनन् भनेर एकिन हुन नसक्ने अवस्था हो।

स्याटेलाइट प्रणाली

क्षेप्यास्त्रहरू मात्रै होइनन् अन्य प्रविधिहरूमा पनि पारमाणविक र गैरपारमाणविक अस्त्रहरू स्पष्ट छुट्याउन नसकिने खालका हुँदै गएका छन्।

उदाहरणका लागि सबै परमाणिक शक्तिका लागि सञ्चार आवश्यक पर्छ जसका लागि स्याटेलाइट आवश्यक पर्नसक्छ।

तर धेरै अवस्थामा परमाणिक प्रणालीमा प्रयोग गरिने सञ्चार गैरपरमाणिक अभ्यासमा प्रयोग गर्न थालिएको छ।

अमेरिकाले आक्रमणका बारेमा जानकारी दिने स्याटेलाइट प्रणाली प्रयोग गर्छ जुन रुसले छोटो दूरीको गैरपरमाणविक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरेको अवस्थामा त्यसलाई खसाल्ने पहिलो चरणको रूपमा प्रयोग हुन्छ।

रुसमा ९एम७२९ मिसाइल को प्रदर्शनी

रुसले अमेरिकाको त्यो सूचना दिने स्याटेलाइनमाथि नै आक्रमण गर्नसक्छ। अमेरिकी सूचना अनुसार रुसले लेजरमा आधारित त्यस्तो हतियार बनाउने प्रयास गरिरहेको छ।

यदि त्यस्तो भएको अवस्थामा अमेरिकाले रुसले आफूमाथि परमाणिक अस्त्र प्रहार गर्न लागेको सोचेर त्यस्तै प्रतिक्रिया दिनसक्छ।

अस्त्रमाथि प्रतिबन्ध

पारमाणविक अस्त्र भएका सरकारहरू पनि यो अवस्थाका बारेमा जानकार छन्। र उनीहरूलाई यसबाट हुनसक्ने खतराहरूबारे पनि थाहा छ।

तर यो खतरालाई कम गर्नेसम्बन्धी कार्य उनीहरूको प्राथमिकतामा छैन। उनीहरू अझैपनि बलिया र शक्तिशाली हतियार बनाउन चाहन्छन्।

अहिलेको अवस्थामा ती देशहरू यो विषयमा छलफल गर्न एउटा टेबुलमा बस्न पनि नसक्ने अवस्थामा छन्।

यो सामग्रीको बारेमा

यो विश्लेषणात्मक सामग्री बीबीसीले बाहिरी संस्थामा काम...


पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले त्यस्तो निर्णय गरेको प्रवक्ता ज्ञवालीले उल्लेख गरेका छन्।

त्यसअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले सामाजिक सञ्जालको वेबसाइट ट्विटरमा सन्देश लेख्दै  स्थायी कमिटीको बैठकको निर्णय भन्दै त्यस्तो विवरण सार्वजनिक गरेका थिए।

थापाका अनुसार नेताहरू माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाल, भीमबहादुर रावल, मुकुन्द न्यौपाने, रामकुमारी झाँक्री, सरला यादव, पुष्पाकुमारी कर्ण, कलिला खातुन, निरादेवी जैरु, लक्ष्मीकुमारी चौधरी र कल्याणीकुमारी खड्कालाई "पार्टीविरुद्ध गतिविधि गरेको भन्दै सोधिएकोमा चित्त बुझ्दो  स्पष्टीकरण नदिएकाले पार्टीबाट निष्कासन गर्ने" निर्णय भएको हो।

प्रवक्ता ज्ञवालीले जारी गरेका वक्तव्यमा जेठ ८ गते ती नेताहरूलाई  स्पष्टीकरण  सोधिएकोमा त्यसको कुनै स्पष्टीकरण प्राप्त नभएको जनाइएको छ। "निजहरूलाई पार्टीको विधान, नेकपा (एमाले) संसदीय दलको विधान तथा राजनीतिक दल सम्बन्धी ऐनको व्यवस्था बमोजिम पार्टीका सबै पद, ओहदा, जिम्मेवारी र स्थान लगायत पार्टीको साधारण सदस्य तथा पार्टीको तर्फबाट जनप्रतिनिधित्व, कार्यकर्ताको प्रत... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िनिधित्व, विभिन्न सङ्घसंस्था वा सङ्गठनका कुनै पद, ओहदा वा प्रतिनिधित्वमा रहेको भए सो समेत नरहने गरी कारबाही गर्ने,'' निर्णय गरिएको  पार्टी प्रवक्ता ज्ञवालीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

त्यसै गरी अन्य नेताहरू "घनश्याम भुसाल, सुरेन्द्र पाण्डे, भवानीप्रसाद खापुङ, यज्ञराज सुनुवार, विरोध खतिवडा, जीवनराम श्रेष्ठ, कृष्णलाल महर्जन, सोमप्रसाद पाण्डे, मेटमणि चौधरी, झपट रावल, दीपकप्रकाश भट्ट र नारायण खतिवडासहित १२ जनालाई स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय भएको" पनि प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार थापाले जनाएका छन्।

''उहाँहरूलाई यस अघिको आकस्मिक बैठकले स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय गरेको थियो। तर चित्त बुझ्दो स्पष्टीकरण प्राप्त नभएको, पार्टी विरोधी गतिविधि निरन्तर बढाइरहेको, स्पष्टीकरण पछि पनि उहाँहरूको क्रियाकलाप सार्वजनिक रूपमा प्रकट भइरहेको स्थितिलाई मध्य नजर गरेर पार्टीबाट निष्कासन गर्ने निर्णय भएको हो,'' थापाले बीबीसीसँग भने।

गत शुक्रवार प्रधानमन्त्री पदका लागि नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले  राष्ट्रपति समक्ष प्रस्तुत गरेको दाबीमा हस्ताक्षर गरेको भन्ने आरोपमा उनीहरूलाई स्पष्टीकरण सोधिएको थियो।

कारबाहीमा परेका भनिएका एक जना नेता भीम रावलले सामाजिक सञ्जाल ट्विटर मार्फत प्रतिक्रिया जनाउँदै पछिल्लो निर्णय हास्यास्पद रहेको बताएका छन्।

''...केपी गुटले हामीलाई पार्टी सदस्यबाट निष्कासित गरियो भन्नु हास्यास्पद छ। यो केपी गुटको फुटवाद कै निरन्तरता हो,'' उनले लेखेका छन्।

फैसला

सर्वोच्च अदालतको फैसलासँगै कायम भएको नेकपा एमाले पार्टीलाई २०७५ जेठ २ को अवस्थामा फर्काइनुपर्ने नेता नेपाल समूहका नेताहरूले माग गरिरहेका छन्।

एमाले नेतृत्वको सरकारको सिफारिसमा पाँच महिनाभित्र दोस्रो पटक प्रतिनिधिसभा विघटन भएपछि पार्टी भित्रको विवाद झन् चर्किएको छ।

यस अघि पनि एमालेले नेताहरू माधव नेपाल, भीम रावल, सुरेन्द्र पाण्डे र घनश्याम भुसाललाई ६ महिनाका लागि पार्टीबाट निलम्बन गरेको थियो।

तर नेपाल-खनाल समूहका नेताहरूले सामूहिक रूपमा सांसद पदबाट राजीनामा गर्ने कसरत अघि बढाएसँगै पार्टीले उनीहरू माथिको कारबाही फिर्ता लिएको थियो।

प्रतिनिधिसभामा यस अघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विश्वासको मत लिने पहल गर्दा नेपाल खनाल समूहका केही सांसदहरू अनुपस्थित भएका थिए।


पार्टी एकता संयोजन समितिको बैठक निर्णायक हुन नसकेपछि दुबै दलका अध्यक्षबीच लगातार वार्ता भइरहेको छ

ती नेताका अनुसार दुबै दलका अध्यक्षबीच भएको लामो छलफलले जारी एकता प्रक्रियालाई सकारात्मक मोड दिएको हो।

पछिल्ला केही दिन यता मतभेदका विषयलाई लिएर एकता पेचिलो बनेका विवरण आइरहेका थिए।

‘एकता संकटमा पर्ने माओवादी नेताको चेतावनी’

माओवादी-एमाले एकता अब 'वैशाख अन्तिम साता'

ओली-प्रचण्ड सँगै

पार्टी एकता संयोजन समितिको बैठक निर्णायक हुन नसकेपछि दुबै दलका अध्यक्षबीच लगातार वार्ता भइरहेको छ।

त्यसक्रममा शुक्रवार भएको वार्ताले अवरोध किनारा लगाएको नेकपा एमालेका पार्टी कार्यालय सचिव कृष्णगोपाल श्रेष्ठले बताए।

तर पहिले लक्ष्य लिइएको वैशाख ९ गते एकीकरण घोषणा हुनेछैन।

त्यस दिन दुबै नेताले एउटै मञ्चबाट सम्बोधन गर्ने बताउँदै नेता श्रेष्ठले भने, "दुईजना अध्यक्षबीच एकदम सौहार्द्रपूर्ण ढंगले कुरा भएको छ, अब एकता निश्चित भइसक्यो, एकता त अब भयो-भयो कसैले रोक्न सक्दैन।"

ओली र प्रचण्ड बाहेक स्थायी, पोलिटब्युरो र केन्द्रीय कमिटीमा नेताको टुंगो लगाउन मात्र बाँकी रहेको उनको दावी छ।

पार्टी एकताले नबाँधेका नेताक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा 'व्यथा'

एमाले-माओवादी एकता सहमतिमा हस्ताक्षर

मतभेद्का विषय

एकता प्रक्रियाको बाधक को?

तर एकीकृत दलको चुनाव चिन्ह, पार्टीको राजनीतिक दस्तावेजमा 'जनयुद्ध' शब्द राख्ने र पार्टी कमिटीमा सहभागिताको आधार जस्ता विषयमा मतेभद रहेको बताइएको थियो।

चुनाव चिन्ह सूर्य रहने सहमति भइसकेको बताउँदै नेता श्रेष्ठले भने, "सहभागिताको आधार ५०-५० प्रतिशतभन्दा पनि सम्मानजनक ढंगले एकता गर्ने सहमति छ र जनयुद्ध शब्दबारे पनि कुरा मिल्छ।"

माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डले पनि एमाले अध्यक्षसँग शुक्रवार भएको छलफल सौहार्दपूर्ण भएको टिप्पणी गरेका छन्।

ट्वीट गर्दै पार्टी एकताको निम्ति तयार गरिएका दुईवटा प्रतिवेदनमाथिको छलफल सकिएको जनाएका उनको पक्षबाट त्यसबारे थप विवरण दिइएको छैन।


पार्टी एकताका क्रममा एकीकृत दलको राजनीतिक र वैचारिक दृष्टिकोण समेटिएको प्रतिवेदन तयार गरिएको छ र प्रकाशनको निम्ति त्यसलाई अन्तिम रूप दिने जिम्मेवारी दुवै अध्यक्षलाई दिइएको थियो।

नेता झलनाथ खनालका अनुसार सचिवालयको शनिवार बसेको बैठकमा उक्त प्रतिवेदन 'धेरै सच्याउनु पर्ने प्रस्ताव' अध्यक्ष एवम् प्रधानमन्त्री केपी ओलीले राखेका थिए।

उनले भने, "दुई जनाबीच छलफल भयो, अलि धेरै सच्याउनु पर्ने प्रधानमन्त्रीले देख्नुभयो। अहिले त्यसलाई धेरै सच्याउन नथालौँ, प्रकाशित गरौँ भन्ने पक्षमा अर्का अध्यक्ष। हामीले जेसुकै गर्नुपर्ने भए पनि चाँडो सक्नुहोस् भनेका हौँ।"

सच्याउने विषय के?

तात्कालिक नेकपा एमालेले 'जनताको बहुदलीय जनवाद' (जबज) र तात्कालिक नेकपा माओवादी केन्द्रले 'एक्काइसौँ शताब्दीको जनवाद' अँगालेका थिए।

दुवैको साटो मध्यमार्गको रूपमा 'जनताको जनवाद' राजनीतिक प्रतिवेदनमा राखिएको छ।

प्रधानमन्त्री ओलीले प्रतिवेदनमा 'जनताको बहुदलीय जनवाद' थप्ने प्रस्ताव प्रचण्डसमक्ष राखेको समाचार प्रकाशित भएको छ।

तर झलनाथ खनालले बैठकमा प्रधानमन्त्रीले त्यसरी खुलेर केही नराखेको बताए।

तलमाथि नगर्ने

उनले भने, "बैठकमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त्यो भन्नुभएन, उहाँहरूको बीचमा भएको छलफलमा त्यो कुरा भएको भए बेग्लै कुरा हो।"

प्रधानमन्त्रीले 'धेरै' सच्याउने भने पनि विषय नखुलाएको उनको भनाइ छ।

खनालले आफूहरूले "केके सच्याउनु पर्ने" भन्ने विषयमा चासो नदेखाएको बताए।

उनले भने, "अहिले त्यो गन्जागोलमा जानुपर्ने जरूरतै छैन नि। त्यो कुरा लेखिसकियो। त्यसमा धेरै तलमाथि गर्ने जरुरत छैन।"

मुल्तबीमा जबज

नेता खनाल पनि जबज राख्नु पर्ने पक्षमा देखिएनन्।

उनी भन्छन्, "जनताको बहुदलीय जनवाद त मुल्तबीमा गइसक्यो नि। हामीले छलफल गर्छौं भनिराखेका छौँ। अहिले हाम्रो मार्गदर्शक सिद्धान्त त मार्क्सवाद-लेनिनवाद नै हो, जनताको बहुदलीय जनवाद होइन।"

उपप्रधानमन्त्री एवम् सचिवालय सदस्य ईश्वर पोखरेलले जनताको बहुदलीय जनवादको पक्षमा धारणा राख्दै आएका छन्।

उनले बीबीसीसँगको कुराकानीमा 'जबजको सबै मान्यता र विशेषता स्वीकार गरिसकेपछि त्यो भन्न अप्ठ्यारो मान्नुपर्ने' कारण नभएको बताएका थिए।

तर पूर्वमाओवादी नेताहरू त्यसो गर्नु सहमतिविपरीत हुने बताउँछन्।

ईश्वर पोखरेलले दिएका अभिव्यक्ति अध्यक्ष ओलीकै योजनाअनुरूप आएको उनीहरूको बुझाइ पाइन्छ।

ईश्वर पोखरेल

मदन भण्डारी फाउन्डेशनको आयोजनामा जबजको पक्षमा देशव्यापी अभियान चलाउने प्रयास गरेको पनि एक पूर्वमाओवादी नेताको बुझाइ छ।

उनले त्यसकै उत्कर्षको रूपमा ओलीले जबज राख्न खोजेको तर त्यो प्रयास सार्थक नहुने पनि बीबीसीलाई बताए।


पार्टी एकताबारे दुबै दलका अध्यक्षबीच भएको छलफल निष्कर्षमा पुग्न सकेको छैन

दुबै दलका अध्यक्षबीच भएको छलफल निष्कर्षमा पुग्न नसकेपछि बीबीसीसँग कुरा गर्दै प्रचण्ड निकट एक नेताले त्यस्तो टिप्पणी गरेका हुन्।

एकता प्रक्रियामा देखिएको गाँठो फुकाउन भन्दै प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डबीच बिहीवार लामो छलफल भयो।

'नत्र हुन्न'

तर प्रचण्ड निकट नेता हरिबोल गजुरेलका अनुसार वार्ताले एकता प्रक्रियालाई कुनै सकारात्मक मोड दिन सकेन।

उनका भनाइमा चुनाव लगत्तै प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री बन्न प्रस्ताव गरेका शक्तिले ओलीमाथि दबाब बढाएका छन्।

प्रचण्डले त्यो प्रस्ताव अस्वीकार गरेर एकता जोगाएको बताउँदै गजुरेलले भने, "ती शक्तिले प्रधानमन्त्री बनेपछि केपी ओलीमाथि दबाब दिएका छन्। त्यो दबाब उहाँले झेल्न सक्नु भयो भने एकता अघि बढ्छ, पछाडि हट्नु भयो भने एकता हुँदैन, कुरा प्रष्ट छ।"

दुबै दलको समान हैसियतमा एकता हुने कुरा एमालेले स्वीकार गर्न नसक्दा एकता घोषणा पछि धकेलिएको माओवादी नेताको बुझाइ छ।

सुनिश्चितता

कतिपयको बुझाइमा भने एकता महाधिवेशनपछि पार्टी वा सरकारको नेतृत्व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मध्ये एउटा आफूले पाउने सुनिश्चितता प्रचण्डले खोज्नाले ढिलाइ भएको हो।

तर सातबुँदे सहमतिले त्यो सुनिश्चित गरिसकेको बताउँदै नेता गजुरेलले भने, "केपी ओली एउटा भूमिकामा हुँदा प्रचण्ड अर्को भूमिकामा रहने त स्वत: छ। पहिलो महाधिवेशनसम्म त्यही हुन्छ।"

उनका अनुसार सहमतिका आधारमा महाधिवेशन गर्ने प्रस्ताव एमाले अध्यक्ष ओलीकै हो।

तर अहिले एमालेभित्रैबाट ओलीमाथि पार्टीको भावी नेतृत्व सुम्पिने सुनिश्चिता अहिले नै गर्न नहुने दबाब आएपछि एकता प्रक्रिया अलमलमा परेको कतिपयको ठम्याइ पाइन्छ।

एकता प्रक्रियाको बाधक को?


पार्टी कार्यालयमा आयोजित 'अन्तर्राष्ट्रिय जातियभेद उन्मुलन दिवस र नेपाली दलित आन्दोलनको कार्यदिशा' विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोल्दै उनले त्यस्तो आरोप लगाएका हुन्।

प्रचण्डका भनाइमा सङ्घीय 'लोकतान्त्रिक गणतन्त्र उल्टाउन, संविधान च्यात्न र समावेशी समानुपातिक मान्यतालाई निस्तेज पार्न देशभित्रका हिजोका गणतन्त्र विरोधी र संविधान स्वीकार गर्न नसकेका विदेशी प्रतिक्रियावादीहरू मिलेर एउटा धार' बनेको छ।

उनले भनेको संविधान स्वीकार गर्न नसकेका विदेशी प्रतिक्रियावादीबारे खुलाएनन्।

'विदेशी सामु सजिलै लम्पसार'

भारतले नेपालको संविधान जारी हुँदा नोटमा लिएको भन्दै त्यसमा संशोधनको अपेक्षा गरेको आशय व्यक्त गरेको थियो।

प्रचण्डले भने, "ती सबैले नेपालमा यो संविधानलाई निस्तेज पार्न सक्ने मान्छे खोज्दै जाँदा केपी ओली भेटेका छन्।"

त्यो धारले संविधान सिद्ध्याउन सक्ने, गणतन्त्र सिद्ध्याउन सक्ने र विदेशीको अगाडि सजिलै राम्रै लम्पसार पनि पर्न सक्ने पात्र रोजेको उनको भनाइ छ।

प्रचण्डले भने, "२०-२५ वर्षदेखि विदेशीले हुर्काएको, पालितपोषित को हो भनेर हेर्दै जाँदा सबैले केपी (ओली) नै देखियो भनेका छन्। उनीहरू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले सङ्घीय गणतन्त्रलाई नाश गर्न सक्ने पात्रको रूपमा केपीजीलाई साथ लिएका छन्, कति दिन लिन्छन् थाहा छैन, अहिले लिएकै छन्।"

अर्को धारको नेता आफू

हिजो माओवादी विद्रोह गरेकाहरू अर्को धारको प्रतिनिधि भएको प्रचण्डको भनाइ छ।

उनका भनाइमा त्यसले सबैको हक अधिकारको निम्ति लडेको थियो।

प्रचण्डलाई प्रश्नः अबको प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा कि तपाईँ?

प्रचण्डले विगतमा 'संविधान नबनाऊभन्दा पनि जसरी पनि बनाइन्छ भनेर आफूहरूले अड्डी कसेको' बताए।

उनले भने, "चुनाव नगर न भन्दा पनि नमान्ने, जसरी पनि चुनाव गराउँछु भनेर अड्डी कस्ने, ती भनेका माओवादी र त्यसको नेता प्रचण्ड। अर्को धारण यतापट्टि भयो।"

प्रचण्डले आफ्नो नेतृत्वको धारलाई साथ दिन सबैलाई आग्रह पनि गरेका छन्।

'प्रचण्डले अनुभव बोले'

प्रधानमन्त्रीका एक जना सल्लाहकारले 'प्रचण्ड अहिले रिसाएको बिरालोले खामो चिथोर्ने जस्तो गरिरहेको' टिप्पणी गरे।

प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले प्रचण्डमाथि 'अराजनीतिक, दुष्टतापूर्ण, गलत र तथ्यहीन कुरा गर्ने' गरेको आरोप लगाए।

उनले भने, "विदेशीको काखमा, विदेशीको पोल्टामा कसरी लुटुपुटु गर्न जाने भन्ने त उहाँ १० वर्षमध्ये साढे नौ वर्ष कहाँ बस्नु भयो भन्ने खोजे पुगिहाल्छ।"

माओवादी सशस्त्र विद्रोहको १० वर्षको अवधितर्फ उनको सङ्केत थियो। त्यसको अधिकांश समय प्रचण्ड भारतमा बसेको शान्ति प्रक्रियापछि माओवादी नेताहरूले नै स्वीकार गरेका थिए।

थापा भन्छन्, "त्यसैले अनुभवी मान्छे हो प्रचण्ड, आफ्नो अनुभवको स्मृतिका आधारमा बोल्नु भएको हो।"


पार्टी केन्द्रीय कार्यालयको तर्फबाट स्थायी समितिको बैठक स्थगित भएको सूचना बिहान जारी भएपछि अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड र उनलाई साथ दिइरहेका वरिष्ठ नेताहरू झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपाल सहितको बैठक भएको छ।

नेता भीम रावलका भनाइमा बैठकले प्रस्ताव पारित गरेको छ। उनले भने, "जसरी बैठक स्थगित भयो, त्यो अनुचित छ र त्यो बैठक पार्टीको विधि र परम्परा बमोजिम अगाडि बढाउनका निम्ति अध्यक्ष प्रचण्डले अर्का अध्यक्षसँग कुराकानी गर्ने प्रस्ताव पारित भएको छ।"

तर प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पक्षका नेताहरूले त्यसलाई एउटा समूहको भेला भनेका छन्।

प्रचण्डको निम्तो प्रधानमन्त्रीद्वारा अस्वीकार

त्यसअघि प्रचण्ड र खनालले प्रधानमन्त्री ओलीलाई भेटेर पार्टी बैठकमा सहभागी हुन आग्रह गरेका थिए।

नेता रावलका अनुसार दुई नेताले बैठक स्थगित गर्ने निर्णय अनुचित भन्दै आपत्ति प्रकट गर्नुका साथै त्यो सच्याउन आग्रह गरेका थिए।

अर्का नेता हरिबोल गजुरेलले बैठकमा सहभागी हुन नेताद्वयको आग्रह ओलीले नमानेको बताए।

बैठकमा प्रचण्डले दिएको जानकारीबारे उनले भने, "प्रचण्डले प्रधानमन्त्रीलाई तपाईँले सल्लाह नगरी बैठक स्थगित गर्न मिल्ने थिएन, ब... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ैठकमा जाँउ फेरि अर्को दिन बस्ने गरी स्थगित गरौँला भन्नुभयो। तर प्रधानमन्त्रीले मान्नु भएन।"

प्रधानमन्त्रीको निर्देशनमा महासचिव विष्णु पौडेलले बैठक स्थगित भएको सूचना जारी गर्न लगाएको बताइएको छ।

एक पक्षीय रूपमा किन स्थगित?

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले भने, "अन्तै बैठक बसेर एजेण्डा र कार्यसूची बनाएर बैठकको निर्णय लेखेर आउन खोजेपछि दुईजना अध्यक्षबीच परामर्श र गृहकार्य बाँकी छ भनेर बैठक स्थगित भएको हो।"

उनका अनुसार सोमवार र मङ्गलवार भेट्ने भनिएको थियो तर "बैठक सुरुहुने अन्तिम समयसम्म प्रचण्ड नआएपछि बैठक स्थगित भएको हो।"

त्यसअघि प्रधानमन्त्रीसँग छलफलको निम्ति महासचिव पौडेलले प्रचण्डसँग सम्पर्क गर्न खोजेको तर त्यो प्रयास विफल भएपछि पौडेलले बैठक स्थगित गरेका बताइएको  छ।

पछि प्रचण्ड सम्पर्कमा आए। तर पौडेलले बैठक स्थगित भएको र अर्का अध्यक्षसँग छलफल गर्न आग्रह गरेको थापाले जानकारी दिए।

त्यसपछि भेट्न गएका प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्रीले "बैठक स्थगित भएकाले अब औपचारिक बैठक नहुने र आफ्ना पक्षकालाई केही जानकारी दिनुपर्ने भए दिन" भनेको बताइएको छ।

बामदेव गौतमको प्रस्तावको तरङ्ग

प्रचण्डले उक्त भेटबारे आफ्ना पक्षका नेताहरूको बैठकमा जानकारी दिए। जहाँ उपाध्यक्ष वामदेव गौतमले राखेको नयाँ प्रस्तावले नेकपामा फेरि तरङ्ग निम्त्याएको छ।

उनले ओलीलाई प्रधानमन्त्री पूरा कार्यकाल र अध्यक्ष महाधिवेशनसम्म रहन दिने प्रस्ताव गरेका छन्। त्यसले दुईमध्ये एक पद छोड्नुपर्ने मागमा धक्का पुर्‍याएको देखिन्छ।

नेता गजुरेलका अनुसार प्रचण्ड निकट नेता जनार्दन शर्माले पार्टी फुटे पनि जुटे पनि महाधिवेशनसम्म पुग्नुपर्ने भन्दै तत्काललाई पार्टी विभाजन टारेर महाधिवेशनसम्म पुग्ने विकल्पमा जोड दिएका थिए।

बैठकमा सहभागी अर्का स्थायी समिति सदस्य देवेन्द्र पौडेलले भने, "पार्टी ब्रेक हुने गरि निर्णय नगरौँ भन्ने हामीहरूले आग्रह गर्‍यौँ। अझै प्रयत्न गरौँ भनेर प्रचण्डलाई जिम्मा दिने सहमति भएको छ।"

सोमवार र मङ्गलवार प्रचण्डले आफ्नो निवासमा बैठक गरेका थिए। उक्त भेलाकै कारण उनी प्रधानमन्त्रीलाई भेट्न नगएको ओली पक्षको बुझाइ छ।

स्थायी समितिका एक सदस्यका अनुसार त्यहाँ दुई मध्ये एक पद छाड्न आग्रह गर्ने निर्णय गरेको सूचना ओलीलाई थियो।

तर माधव नेपाल पक्षका एक नेताले त्यो कुरा अस्वीकार गर्दै 'नियमित एजेण्डामा छलफल अघि बढाउने' सहमति भएको बताए।

दुई...


पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले केन्द्रीय कार्यालयबाट कार्यकारी अध्यक्ष प्रचण्डले अनौपचारिक बैठक बोलाएको खबर गरिएको जानकारी दिए।

प्रचण्डले प्रधामन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग बिहीवार छलफल गरेका थिए।

उक्त छलफलमा पनि बैठकबाट विवादको छिनोफानो गर्न प्रचण्डले प्रस्ताव राखेको तर ओली तयार नभएको खबरहरू आएका छन्।

ओलीको सहमति कि असहमति?

अध्यक्ष समेत रहेका प्रधानमन्त्रीसँगको छलफलबारे प्रचण्डले पूर्वमाओवादीका केही नेताहरूलाई जानकारी गराएका थिए।

छलफलमा सहभागी नेता दीनानाथ शर्माका अनुसार प्रचण्डले 'पार्टीभित्रको मतभेद बैशाख महिनाको' अवस्थामा पुगेको अवगत गराएका थिए।

पछिल्लोपटक विवाद देखा परेपछि गठन गरिएको कार्यदलको प्रतिवेदनका आधारमा अघि बढ्ने सहमति भएको थियो।

उक्त प्रतिवेदन र स्थायी समितिको निर्णय कार्यान्वयन गर्ने बारेमा बैठक बस्न आफूले आग्रह गर्दा प्रधानमन्त्रीले नमानेको कुरा प्रचण्डले सुनाएको शर्मा बताए।

त्यसपछि 'त्यसोभए म औपचारिक बैठक बोलाउँछु के भन्नुहुन्छ भनेर प्रचण्डले राय मागेको' उनको भनाइ छ।

प्रचण्डको भनाइ उद्धृत गर्दै शर्मा भन्छन्, "प्रधानमन्त्रीले औपचारिक बैठक नबोलाउनूस्, छलफल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

-सरसल्लाह गर्नुछ भने अनौपचारिक रूपमा गर्नूस् भन्नुभयो।"

प्रधानमन्त्रीको पक्षबाट त्यस बैठकबारे कुनै औपचारिक प्रतिक्रिया जनाइएको छैन।

कतिपय प्रधानमन्त्री निकटस्थहरूले भने दुईजना अध्यक्षको परामर्शमा महासचिवले बैठक डाक्ने व्यवस्था रहेको बताउँदै सहमतिबिना औपचारिक वा अनौपचारिक बैठक बोलाउने अधिकार कसैलाई नभएको बताएका छन्।

थप कदमको पूर्वाभ्यास?

यसअघि पनि विवाद चर्किएका बेला प्रचण्डले पार्टी स्थायी समितिको बैठक बालुवाटारमै डाकेका थिए।

प्रधानमन्त्री सहभागी नभएको तर उक्त बैठकमा उपाध्यक्ष वामदेव गौतमले राखेको 'मध्यमार्गी' लिखित प्रस्तावपछि नै विवाद समाधान उन्मुख बनेको थियो।

प्रधानमन्त्रीले बैठक बोलाउन पटकपटक नमानेकाले अब भने औपचारिक रूपमा अघि बढ्ने पक्षमा सचिवालयका बहुमत सदस्य रहेको बताइन्छ।

कतिपयले यसअघि विभिन्न नेताहरूसँग निजी निवासमा छलफल-परामर्श गर्दै आएका प्रचण्डले 'कार्यकारी अधिकार' प्रयोग गर्नुअघि पूर्वतयारी स्वरूप अनौपचारिक बैठक पार्टी कार्यालयमा आयोजना गरेको ठानेका छन्।

पार्टी प्रवक्ता श्रेष्ठ भन्छन्, "छलफलपछि निर्णय गर्ने गरी औपचारिक बैठकमा जाने उद्देश्यले अनौपचारिक बैठक डाक्नु भएको होला।"

उक्त अनौपचारिक बैठकको सहमतिबारे प्रचण्डले प्रधानमन्त्रीलाई अवगत गराउने र त्यसप्रति प्रधानमन्त्रीको प्रतिक्रियापछि प्रचण्ड पक्षको आगामी कदम निर्भर हुने ठानिएको छ।

पछिल्ला दिनहरूमा प्रचण्ड पक्षले विभिन्न गुटका बैठक गर्दै सरकार र आफूविरुद्ध षडयन्त्र गरेको आरोप प्रधानमन्त्रीले लगाउने गरेको विवरणहरू लगातार आइरहेका छन्।

प्रचण्ड पक्षले भने 'पार्टीको निर्णय अवज्ञा गर्नुका साथै बैठक बस्नै नमानेको' आरोप प्रधानमन्त्रीमाथि लगाउने गरेका विवरण आएका छन्।


पार्टी सभापतिदेखि, काङ्ग्रेस संसदीय दल र सामाजिक सञ्जालका कतिपय प्रयोगकर्तासम्मले सभामुख रहिसकेका पौडेलको धरपकडको चर्को आलोचना गरिरहेका छन्।

एकथरीले निषेधाज्ञा जारी गरिएका बेला कार्यकर्तासहित उनी पुलको उद्घाटन गर्न जानु नै 'गलत' भएको तर्क गरिरहेका छन् भने अर्कोथरीले राज्यको तर्फबाट 'अशोभनीय' व्यवहार गरिएको बताइरहेका छन्।

तनहुँ जिल्लाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी चित्राङ्गत बरालले नेता पौडेलकै सुरक्षाका लागि रोकेको भन्दै त्यसबाट चित्त दुख्न गएको क्षमाप्रार्थी रहेको बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

पौडेललाई तीन घण्टा नियन्त्रणमा लिएर छोडिएको र उनले बिहीवार पुल उद्घाटन गरेको बताइएको छ।

काङ्ग्रेसको प्रतिक्रिया के छ?

आफ्ना वरिष्ठ नेतालाई 'दुर्व्यवहार' गरिएको भन्दै नेपाली काङ्ग्रेसले घटनाको निन्दा गरेको छ भने पार्टीका कार्यकर्ताले विरोध प्रदर्शन समेत गरेका छन्।

बुधवार साँझै एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै काङ्ग्रेस सभापति एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले घटनालाई आपत्तिजनक भनेका छन्।

"वर्तमान सरकारको अधिनायकवादी आकाङ्क्षाको जगमा भएको यो घटनाप्रति कडा विरोध प्रकट गर्दै अधिनायकवादी अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भिष्टलाई पूरा हुन नदिन नेपाली काङ्ग्रेस एक ढिक्का भएर सशक्त प्रतिरोध गर्ने चेतावनी दिन चाहन्छु," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

काङ्ग्रेसका प्रमुख सचेतक बालकृष्ण खाणले पनि छुट्टै विज्ञप्ति जारी गर्दै घटनालाई 'अत्यन्त निन्दनीय' एवम् 'खेदजनक' भनेका छन्।

विश्लेषकहरू के भन्छन्?

राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेल बुधवारको घटना हेर्दा स्थानीय राजनीति एकदमै विभाजित भएको अवस्था प्रतिविम्बित भएको बताउँछन्।

"त्यस्तो अवस्थामा विवाद बढाउने गरी राष्ट्रिय स्तरका नेता पुल उद्घाटन गर्नैका लागि त्यहाँ जानु मलाई चाहिँ उपयुक्त लागेन।"

"त्यहाँ स्थानीय तहको कुरा हेर्दा पनि एक्ट्रीम देखिन्छ अनि नेपाली काङ्ग्रेस पनि कुनै मुद्दा नपाएर त्यसलाई ठूलो इस्यु बनाएको म देख्छु," उनले भने।

निषेधाज्ञा जारी गरिएको हुँदा पूर्वसभामुखको हकमा त्यो लागु नहुने भन्ने तर्क गर्न नमिल्ने संविधानविद् विपिन अधिकारीको भनाइ छ।

"तर त्यति वयोवृद्ध र वरिष्ठ नेतालाई त्यस्तो अवस्थामा कसरी ह्यान्डल गर्ने भन्ने सोच स्थानीय प्रशासनमा चाहिन्छ नै। किनभने त्यो एक जनाको कुरा मात्रै नभई सिङ्गो पार्टी र समर्थकसँग जोडिन्छ। र, त्यसको अर्थ प्रतीकात्मक हुन्छ।"

"ट्विटरमा भिडिओ हेर्दा जसरी उहाँमाथि सुरक्षाकर्मी हावी भएका थिए त्यो उहाँको इज्जत पद सामर्थ्य अनुसार भएन,"उनले थपे।

राजनीतिक विश्लेषक श्रीकृष्ण अनिरुद्ध गौतम चाहिँ नेता पौडेलप्रति गरिएको व्यवहारलाई सामान्य मान्न नसकिने तर्क गर्छन्।

"उहाँ जानुअघि नै स्थानीय प्रशासनले अवस्थाबारे जानकारी गराएको भए र उहाँलाई नआउन अनुरोध गरेको भए अर्कै दृष्टिकोण बन्थ्यो,"उनले भने।

सामाजिक सञ्जालमा कस्ता प्रतिक्रिया?

बुधवारको घटनालाई लिएर सामाजिक सञ्जालमा मिश्रित प्रतिक्रिया व्यक्त भएका छन्।

कतिपयले प्रहरीको कदमको विरोध गरेका छन् भने कतिपयले निषेधाज्ञा तोडेपछि पक्राउ पर्नु स्वाभाविक भएको तर्क गरेका छन्।

ट्विटरमा विश्लेषक जैनेन्द्र जीवन लेख्छन्, "पुल उद्‌घाटनको कार्यक्रममा दमौली जानुभएका सभामुख र उपप्रधानमन्त्री भइसकेका प्रमुख प्रतिपक्षी दलका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल र उहाँका सहयोगीहरूलाई उद्‌घाटन गर्न बलपूर्वक रोक्दै गिरफ्तार गर्ने सरकारको कार्य निन्दनीय र भर्त्सनायोग्य छ।

तर ट्विटरमै किशोर सुवेदीले प्रहरीको कदमलाई उचित ठानेका छन्।

"कानुन सबैलाई बराबर हो। तनहुँको जिल्ला प्रशासन कार्यालयले उद्घाटन नगर्न लिखित आग्रह गर्दै निषेधाज्ञा...


पार्टीका अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डबीच सभामुख उम्मेदवारलाई लिएर रहेको भनिएको लामो मतभेद अन्तत: सापकोटालाई अघि सार्ने सहमतिका साथ आइतवार टुङ्गो लागेको हो।

पूर्वमाओवादी नेता सापकोटा नेकपाका स्थायी समिति सदस्य हुन्।

नेकपाको सचिवालय बैठकले उनलाई सभामुखको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेसँगै लामो समयदेखि अवरुद्ध प्रतिनिधि सभाको बैठकको बाटो खुलेको छ।

एमसीसी के हुन्छ?

अमेरिकी सहायतासम्बन्धी सम्झौता एमसीसीप्रति सत्ताधारी दलकै उच्च नेताहरूले गम्भीर आपत्ति जनाएका छन्।

प्रधानमन्त्री ओली र मन्त्रीहरूले उक्त सम्झौता संसद्‌बाट अनुमोदन गराउने बताउँदै आएका छन्।

प्रधानमन्त्रीले त पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महराले त्यसो गर्न असहयोग गरेको भन्दै सार्वजनिक रूपमै असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए।

नेकपाको बहुमत रहेकाले सापकोटा सभामुख निर्वाचित हुने निश्चित जस्तै देखिन्छ।

सभामुख बनेपछि उनले एमसीसी अनुमोदन गराउन पहल गर्छन्?

सापकोटाले त्यसबारे पार्टीले पनि सचिवालयबाट निर्णय गर्ने भनेको र त्यो राष्ट्रिय बहसमा रहेको बताउँदै एउटा निष्कर्षमा पुगिने बताए।

'गोप्य सहमति छैन'

एमसीसीको पक्ष वा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

विपक्षमा आफूलाई प्रस्तुत गर्न नचाहेका उनले त्यस विषयमा राष्ट्रिय सहमति हुने विश्वास व्यक्त गरे।

सभामुख चयनलाई लिएर प्रधानमन्त्रीले एमसीसी अनुमोदनप्रति पनि चासो राखेका खबर आएका छन्।

त्यसप्रति प्रचण्ड र स्वयम् सापकोटाले उनलाई आश्वस्त पारेको हुन सक्ने कतिपयको आकलन छ।

"पूर्वमाओवादीहरूको अपमान भइरहेको छ"

तर सापकोटाले त्यसबारे कुनै कुराकानी नभएको बताए।

उनले भने, "(त्यसबारे) प्रसङ्ग नै उठेको छैन। कुनै ठोस विषयमा यसो वा उसो भनेर प्रधानमन्त्री वा अध्यक्ष कसैले केही भन्नुभएको छैन। त्यस्तो केही कुरा छैन। जे छ खुला छ।"

'काखापाखा हुन्न'

नेकपाले सरकारलाई सहज हुने पात्र सभामुखमा चाहेको चर्चा थियो।

अघिल्ला सभामुख महराले असहयोग गरेको भन्ने गुनासो गर्ने गरेको बताइन्थ्यो।

लामो बहसपछि अन्तत: सभामुख बन्न लागेकाले सापकोटा सरकारलाई सहज हुने गरी प्रधानमन्त्रीको चाहना सम्बोधन गर्नुपर्ने बाध्यतामा पर्ने विश्लेषण पनि गरिन्छ।

तर सापकोटाले कसैलाई काखापाखा नगर्ने बताए।

उनले भने, "मैले सदनको गरिमा राख्दै सदनलाई जीवन्त राख्ने, लोकतन्त्रलाई सुदृढ बनाउने र सन्तुलित भूमिका नै निर्वाह गर्नेछु।"

नेकपाले सभामुखमा सापकोटालाई अघि सार्ने निर्णय गरेसँगै उनीमाथि 'हत्या अभियोग लागेको' भन्दै सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा ठूलो चर्चा भइरहेको छ।

'म दोषी छैन'

उनले जिल्ला र उच्च अदालत हुँदै हत्या अभियोगको मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा पुगे जस्तो गरी प्रचार भएको तर त्यो सत्य नभएको बताए।

अपहरण गरेर हत्या गरिएका भनिएका अर्जुन लामालाई आफूले नचिनेको र उनको नाम पनि नसुनेको तर त्यसमा आफूलाई मुछ्न खोजेको उनको भनाइ छ।

द्वन्द्वकालमा अर्का नेता वर्षमान पुनसँग अग्नि सापकोटा

त्यस्ता द्वन्द्वकालीन घटनाहरू सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको क्षेत्राधिकारमा पर्ने उनको दाबी छ।

उनका अनुसार लामाकी पत्नीले आयोगमा निवेदन समेत दिइसकेकी छन्।

त्यसले आफ्नो काममा कुनै प्रभाव नपार्ने बताउँदै उनले भने, "त्यस घटनामा मेरो कुनै पनि संलग्नता पनि छैन। त्यसकारण त्यसले काममा मेरो ऊर्जा र नैतिक धरातल कमजोर बनाउँदैन।"

शान्तिवार्ताकार

सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगमा हालै पदाधिकारी सिफारिस गरिएका छन्।

तर द्वन्द्व पीडितहरूका संस्थाहरूले राजनीतिक हस्तक्षेप भएको भन्दै त्यसप्रति विरोध जनाएका छन्।

बलात्कार प्रयास गरेको आरोप लागेपछि तत्कालीन सभामुख महराले राजीनामा दिएका...


पार्टीका एकजना वरिष्ठ नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले फागुन १ गतेका विषयमा नेताहरूले एकल निर्णय गरेको र त्यो मान्य नहुने बताएका छन्।

तर पार्टीका एकजना अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चाँहि बुधवार राजधानी काठमाण्डूमा भएको एउटा कार्यक्रममा 'नेकपामा फुट ल्याउन चाहनेहरू सक्रिय भए' पनि त्यस्तो फुट नआउने टिप्पणी गरेका छन्।

नेकपा एमाले र माओवादीबीच एकता भएर बनेको सत्तारूढ नेकपाले आज पहिलो पटक माओवादीले सशस्त्र द्वन्द्व शुरु भएको दिनलाई सम्झना गरेको हो।

स्थायी कमिटी बैठकले नेकपामा पार्नसक्ने तीन प्रभाव

विवाद‌ित राजनीतिक नियुक्तिप्रति नेकपामा असन्तुष्टि

नेकपा चार नेताद्वारा बैठक बहिष्कार: 'प्रधानमन्त्रीद्वारा अपमानित'

नेकपा बैठकः १० मध्ये ९ नेताद्वारा सरकारको आलोचना

दिवस होइन, सम्झना मात्र

अघिल्ला वर्षमा माओवादीले फागुन १ गतेलाई 'जनयुद्ध दिवस'का रूपमा मनाउने गरेकामा यसपटक भने नेकपाले उक्त दिनलाई दिवसका रूपमा भने मनाएन।

नेकपाले आधिकारिक रूपमा 'जनआन्दोलन र जनयुद्धका शहीदहरूप्रति श्रद्धाञ्जली' भन्ने कार्यक्रम राखे पनि कतिपय स्थानमा भने 'जनयुद्ध दिवस'कै नाममा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

समेत कार्यक्रम गरिएका थिए।

राजधानी काठमाण्डूको धुम्बाराही र कोटेश्वरस्थित पार्टी कार्यालयमा भएका कार्यक्रममा उक्त पार्टीका एकजना अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल मात्र सहभागी भए।

पार्टी एकता हुनुपूर्व माओवादीको कट्टर आलोचक मानिने प्रधानमन्त्री ओली कार्यक्रममा सहभागी नहुनुलाई धेरैले उनले माओवादीले भन्दै आएको 'जनयुद्ध दिवस'लाई स्वीकार नगरेको रूपमा अर्थ्याएका छन्।

तर धुम्बाराहीको कार्यक्रममा दाहालले ओली व्यस्त भएर सहभागी नभएको दाबी गरे।

ओलीको बचाउमा प्रचण्ड

उनले भने, "अहिले सरकार गठन भएको एक वर्ष पुगेको र त्यसका लागि गर्नैपर्ने केही कामको धेरै नै चाप रहेकाले कमरेड केपी ओली यहाँ उपस्थित नभए पनि हाम्रो दुवैजनाको सहमति र समझदारीमा यो निर्णय भएको छ र देशैभरि मनाइएको छ।"

धुम्बाराहीको कार्यक्रममा एकताअघि एमालेमा रहेका शीर्षस्थ नेताहरू सहभागी थिए।

कोटेश्वरको कार्यक्रममा भने पहिले माओवादीमा रहेका नेताहरू मात्र उपस्थित देखिए।

कतिपय पूर्वमाओवादी नेताले फागुन १ गतेलाई 'जनयुद्ध दिवस'का रूपमा नमनाइएको र कतिपय पूर्वएमाले नेताहरूले आज आधिकारिक कार्यक्रम गरिएकोमा असन्तुष्ट देखिएका छन्।

एशिया प्यासिफिक समिट: 'यत्रो पैसा कहाँबाट आयो?'

भेनेजुएला प्रकरणमा हामी चिप्लिएकै हो: प्रधानमन्त्री केपी ओली

अर्को माओवादी जन्मिने, झन् ठूलो लडाइँ हुने: प्रचण्ड

माधवको असन्तुष्टि र ओलीको जवाफ

जनकपुर पुगेका नेकपाका एकजना वरिष्ठ नेता एवम् पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले पनि त्यस्तै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।

सञ्चारकर्मीहरूले 'जनआन्दोलन र जनयुद्धका शहीदहरूप्रति श्रद्धाञ्जली' कार्यक्रममा उनको सहभागीता बारे सोधेको प्रश्नमा उनले भने "कुनै पनि पार्टीले यस्तो कार्यक्रम गर्दा कमिटिबाट गर्नुपर्छ। मलाई थाहा छैन निजी-निजी निर्णय गर्ने कुराप्रति मेरो गम्भीर आपत्ति छ। व्यक्तिले म सर्वेसर्वा हो भनेर भन्ने कुरा गर्नु हुँदैन।"

नेता नेपालले असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका बेला प्रधानमन्त्री ओलीले चाँहि आजै काठमाण्डूमा भएको एउटा कार्यक्रममा नेकपामा फुट ल्याउन खोज्नेहरू सक्रिय भएको बताए।

उनले कतिपयको चाहना अनुरुप नेकपामा फुट नआउने दाबी गरे।

तर आफ्नो लामो मन्तव्यमा समेत ओलीले फागुन १ वा माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वको शुरुवात भएको दिनको स्मरण भने गरेनन्।


पार्टीको केन्द्रीय कमिटीमा भएको लामो विवादपछि नेकपाले पूर्व प्रधानमन्त्री खनालको नेतृत्वमा परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली र नेता भीम रावल सम्मिलित कार्यदल गठन गरेको थियो।

२० दिन काम गरेको उक्त कार्यदलले शुक्रवार साँझ नेकपाका अध्यक्षद्वय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाललाई आफ्नो प्रतिवेदन बुझाएको हो।

यसै साता बीबीसीलाई दिएको अन्तरवार्तामा नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत र्‍यान्डी बेरीले अढाइ वर्षभन्दा अघि भएको एमसीसी कम्प्याक्टमा अहिले आएर कुनै संशोधन हुन नसक्ने बताएका थिए।

कार्यदलको प्रतिवेदन

पूर्व प्रधानमन्त्री खनालले भने सुरूमा कार्यदलका सदस्यहरूबिच एमसीसीलाई लिएर विवाद भएको भएपनि अहिले तीन जना सदस्यले नै संयुक्त निष्कर्ष निकालेको बताए।

कार्यदलको सुझाव पार्टीका अध्यक्षहरूले अध्ययन गरेपछि सचिवालयमा पेस गरेर विस्तारै सार्वजनिक गरिने भन्दै उनले भने, "हामीले जुन सुझावहरू प्रस्तुत गरेको छौँ, ती सुझाव अनुरूप यो सम्झौतालाई सुधार नगरी लागु गर्न सकिदैँन। यो यथास्थितिमा पारित हुँदैन।"

उनले कार्यदलका निष्कर्षहरू पार्टीले लागु गर्ने बताए।

उनको भनाइ छ, "कार्यदल गठन हुनु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अघि सबैले जे-जे नकारात्मक  वा  सकारात्मक बोल्नु भएको छ,  ती सन्दर्भ सामग्रीबाहेक केही होइनन्। केन्द्रीय कमिटीको पूर्ण बैठकले गठन गरेको कार्यदल सर्वोपरि र सर्वशक्तिमान् कार्यदल हो। यो कार्यदलले जे निष्कर्ष दिएको छ त्यो पार्टीका निष्कर्षहरू हुन्छन्। पार्टीले त्यसलाई ग्रहण गर्छ।"

यसअघि परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले कार्यदलका सुझाव अध्ययनका लागि मात्रै भएको र त्यसले एमसीसीलाई संसद्‍बाट पारित हुने प्रक्रियालाई प्रभावित नगर्ने बताएका थिए।

एमसीसीबारे चासो राख्दै उच्च अमेरीकी अधिकारीहरूले हालैका सातामा निरन्तर नेपालको भ्रमण गरिरहेका छन्।

अन्यौल

अमेरिकी सांसदहरूको एउटा प्रतिनिधिमण्डलले काठमाण्डूमा रहँदा सत्तारूढ दलले बनाएको कार्यदलले आफ्नो प्रतिवेदन शीर्ष नेताहरूलाई बुझाएको हो।

एमसीसीअनुसार अमेरिकाले पाँच वर्षमा झन्डै ६० अर्ब रुपैयाँ नेपालको विशेषगरी अन्तरदेशीय विद्युत प्रसारण लाइन विकासको लागि अनुदान दिने उल्लेख छ।

सोही समयभित्र नेपाल सरकारले चाहिँ ती पूर्वाधार विकासमा आफ्नोतर्फबाट करिब १५ अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्नु पर्नेछ।

एमसीसी (कम्प्याक्ट) लाई प्रतिनिधिसभामा अनुमोदनका निम्ति दर्ता गरिएको सात महिनाभन्दा धेरै भइसकेको छ। सरकारले यही अधिवेशनमा एमसीसी अनुमोदन हुने बताइरहेको छ।

अहिले आएर यसका बारे उठेका विवादले कतै यो सम्झौता लागु नहुने हो कि भन्ने संशय पनि उत्पन्न भएका छन्।

त्यस्तो भएमा नेपाल-अमेरिका सम्बन्धमा असर पर्न सक्ने आकलन पनि कतिपयको छ।

तर बीबीसीसँग कुरा गर्दै राजदूत बेरीले त्यसलाई अस्वीकार गरे।

एमसीसी सम्झौताको कार्यान्वयन आगामी जुन महिनाभित्र सुरु हुनुपर्ने समयतालिका छ।


पार्टीको पोलिटब्यूरो बैठकमा बोल्दै किमले उत्तर कोरियाले "घातक भाइरसको प्रवाहलाई रोक्न सकेको र स्थिर अवस्था कायम गरेको" बताएका हुन्।

कोरोनाभाइरस संसारभरि फैलिरहेको बेला छ महिनाअघि उत्तर कोरियाले आफ्नो सीमा बन्द गर्दै हजारौँ मानिसलाई क्वारन्टीनमा राखेको थियो।

उत्तर कोरियाले आफ्नो देशमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नभएको दाबी गरेको छ। तर विश्लेषकहरू यो असम्भव भएको मान्छन्।

किमले बिहीवार पोलिटब्यूरो बैठकमा "महामारीविरुद्धको छ महिना लामो राष्ट्रिय सङ्कटकालीन कामको विस्तृत विश्लेषण" गरेको बताइएको छ।

उनले "पार्टीको केन्द्रीय समितिको दूरदर्शी नेतृत्वले" कोरोनाभाइरसलाई नियन्त्रण गर्न सफल भएको बताएको उल्लेख गरिएको छ।

तर उनले छिमेकी देशहरूमा भाइरस अझै रहेको बताउँदै "महामारीविरुद्धको कार्यमा आराम नगरी सतर्कता" कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

 "उनले दोहोर्‍याएर अहिलेको अवस्थामा त्रुटि भएमा महामारीले अकल्पनीय र अपूरणीय सङ्कट निम्त्याउने बताए," केसीएनएले लेखेको छ।

बीबीसीको सोल संवाददाता लउरा बिकरले उत्तर कोरिया ज्यानुअरी ३० देखि बन्द रहेको अवस्थामा कोरोनाभाइरस फैलिएको वा नफैलिएको कसैलाई थाहा हुन नस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

केको बताएकी छन्।

सङ्क्रमणका केही अपुष्ट विवरणहरू प्राप्त भएको भए पनि राजधानीको जीवनको बारेमा बाहिर आएका जानकारीहरूमा त्यहाँको जनजीवन सामान्य रहेको बिकरले बताइन्।

मास्क अनिवार्य

ज्यानुअरीको अन्त्यदेखि उत्तर कोरियाले सबै सीमा बन्द गर्दै राजधानीमा सयौँ विदेशीलाई क्वारन्टीनमा राखेको थियो।

दशौँ हजार उत्तर कोरियाली नागरिकलाई पनि एकान्तवासमा राख्दै त्यहाँ विद्यालयहरू बन्द गरिएको थियो।

उत्तर कोरियाले अहिले विद्यालयहरू खोलेको भए पनि सार्वजनिक भेलाहरूमा प्रतिबन्ध कायम राख्दै सार्वजनिक स्थलमा मास्क अनिवार्य गरेको बुधवार रोएटर्स समाचारसंस्थालाई विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अधिकारीले बताएका थिए।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार त्यहाँ हालसम्म ९२२ जनालाई परीक्षण गरिएको तर कसैमा पनि सङ्क्रमण नदेखिएको बताएको छ।

चीनसँग लामो सीमा भएको उत्तर कोरियाले अहिलेसम्म एउटा पनि सङ्क्रमण नदेखिएको बताउँदै आएको छ।

तर एनके न्यूज नामक वेबसाइटका प्रबन्ध सम्पादक ओलिभर होथामले बीबीसीलाई केही महिनाअगाडि त्यो सत्य नभएको हुनसक्ने बताएका थिए।


पार्टीको बैठकमा प्रचण्डले त्यस्तो बताएको उनको दलका एकजना नेताले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

तर प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा निकट कांग्रेसका एकजना नेताले आफ्नो दल प्रतिपक्षमा बस्ने बताउँदै उक्त कुरा अस्वीकार गरेका छन्।

चुनावी परिणामपछि पहिलोपटक प्रमुख नेताहरु रहेको केन्द्रीय कार्यालयको बैठकमा प्रचण्डले कांग्रेसको तर्फबाट प्रधानमन्त्री देउवाले त्यस्तो प्रस्ताव राखेको जानकारी दिएका हुन्।

आलोचना

बैठकका एकजना सहभागी नेता अग्नि सापकोटाले भने, "कांग्रेसको तर्फबाट आधिकारिक रुपमै पार्टी सभापति तथा प्रधानमन्त्रीले 'हामी सघाउँछौं, तपाईँ प्रधानमन्त्री बनेर मज्जाले पाँच वर्ष सरकार चलाउनुस्' भन्नु भएको कुरा अध्यक्षले राख्नुभयो।"

देउवा निकट एकजना कांग्रेस नेताले प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्रीमा सघाउन कांग्रेस तयार रहेको धारणा हालै सार्वजनिक गरेका थिए जसको कांग्रेसकै कतिपय नेताबाट आलोचना भएको थियो।

नेता सापकोटाका अनुसार चुनावबाट वाम गठबन्धनको जनमत आएको भन्दै आफूले देउवाको प्रस्ताव अस्वीकार गरिदिएको जनाएका थिए।

प्रचण्डको भनाइ उद्धृत गर्दै सापकोटाले भने, "बलियो र रचनात्मक प्रतिपक्षको भूमिका निर्वाह गर्नुस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्, विकासको निम्ति एक भएर अघि बढ्नुपर्छ भनेर मैले प्रधानमन्त्री देउवाको प्रस्ताव अस्वीकार गरिदिएँ भन्नुभयो।"

देउवाले उक्त प्रस्ताव कहिले राखेका थिए भन्ने प्रचण्डले खुलाएनन्।

गन्ध

अध्यक्ष प्रचण्डले प्रधानमन्त्री देउवालाई शनिबार भेटेका थिए।

तर उक्त भेटमा राष्ट्रियसभाको गठन र त्यसबारेको अध्यादेशबाहेक कुनै कुरा नभएको देउवा निकट नेताको भनाइ छ।

कांग्रेस नेता बालकृष्ण खाँडले भने, "सरकार निर्माणबारे प्रधानमन्त्रीसँग कुनै नेताको कुरा भएको छैन। त्यस्तो प्रस्ताव राखेको भन्ने कुरा गलत हो। कांग्रेस प्रतिपक्षमा बस्छ। सत्तामा उसको चासो छैन।"

वाम गठबन्धन बनाएका माओवादी केन्द्र र एमालेबीच पार्टी एकताको लक्ष्य छ।

गठबन्धनका कतिपय नेताले आफूहरुभित्रै र बाहिरबाट त्यसलाई विफल तुल्याउने प्रयास हुनसक्ने आशंका गर्छन्।

'नयाँ सरकार गठन र पार्टी एकता सँगै गर्नुपर्ने' माओवादीको बैठकको निर्णयमा एकथरीले त्यही खेलको गन्ध पाएका छन्।

तर अर्का थरीले एकतासँगै शक्ति बाँडफाँटलाई सम्मानजनक बनाउने स्वाभाविक कदमको रुपमा अर्थ्याएको पाइन्छ।


पार्टीको मनोनयन स्वीकार्दै गरिएको सम्बोधनमा उनले एकता र आशावादको आह्वान गरेका छन्।

डेमोक्र्याटिक पार्टीको सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै बाइडनले डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकालाई आक्रोश, भय र विभाजनको घुम्टो ओढाइदिएको आरोप लगाए।

राष्ट्रपतिको रूपमा अमेरिकीहरूलाई कोरोनाभाइरस जस्तो खतराबाट जोगाउने आफ्नो मूलभूत जिम्मेदारीमा वर्तमान राष्ट्रपति विफल भएको उनले बताए।

देशले ऐतिहासिक कठिनाइहरूको सामना गरिरहेको भन्दै उनले नोभेम्बरको चुनावले जातिवादको अन्त्य गर्दै अमेरिकी सपनालाई पुनर्स्थापना गर्नसक्ने उनले बताए।

आफ्नो गृहनगर डेलावेर राज्यको विल्मिङ्गटनबाट बोल्दै बाइडनले भने, "यहीँबाट म वाचा गर्न चाहन्छु यदि तपाइँहरूले मलाई राष्ट्रपतिको रूपमा विश्वास गर्नुभयो भने मैले हाम्रामाझ रहेका उत्तम गुणहरूलाई प्रस्तुत गर्नेछु।"

बीबीसीका उत्तर अमेरिका सम्वाददाता एन्थोनी जर्कर भन्छन् यो सम्बोधनको अगाडि बाइडनमाथि निकै दबाव थियो किनकी रिपब्लिकनहरूले ७७ वर्षीय बाइडनको क्षमतामा ह्रास आइरहेको बताउने गरेका थिए।

जर्कर भन्छन्, "कम्तीमा यो रात बाइडनले सही निशाना लगाएका छन्। भाषणका बखत चाहिने बेला अलि क्रोधित अनि अरू बे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ला ढुक्क पनि सुनिए।"

जर्करको विचारमा यो भावपूर्ण सम्बोधन बाइडनको झन्डै आधा शताब्दी लामो राजनीतिक यात्राको एउटा कोशेढुङ्गो बनेको छ।

राष्ट्रपति उम्मेदवार बाइडन र उपराष्ट्रपति उम्मेदवार कमला ह्यारिस आफ्नो श्रीमती र श्रीमानको साथमा उपस्थित भएका थिए

७७ वर्षीय बाइडनले ७४ वर्षीय ट्रम्पलाई पछिल्ला जनमत सर्वेक्षणहरूमा पछि पारिरहेका छन्।

तर चुनाव आउन अझै ७५ दिन बाँकी रहेकाले रिपब्लिकन दललाई उक्त दूरी मेटाउन प्रशस्त समय छ।

चार दिनसम्म चलेको डेमोक्र्याटिक पार्टीको सम्मेलनको अन्त्यमा उम्मेदवार मनोनित बाइडनले प्रत्यक्ष भाषण गरेका थिए।

तर विगतमा जस्तो बेलुन उडाउने, होहल्ला तथा रमाइलो जमघट यसपटक हुन सकेन।

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण भौतिक भेला नगरिकनै भर्चुअल रूपमा डाकिएको भेलामा आयोजकहरूले हरेक साँझ दुई घण्टासम्म विभिन्न नेताका रेकर्ड गरिएका भाषण प्रस्तुत गरेका थिए।

अब अर्को साता रिपब्लिकन दलको राष्ट्रिय सम्मेलनले ट्रम्पलाई उक्त पार्टीको तर्फबाट उम्मेदवार मनोनित गर्नेछ।


पार्टीको महाधिवेशनको अन्तिम सत्रले विधान संशोधन गर्दै अध्यक्ष सिको राजनीतिक विचारलाई 'नयाँ युगको चिनियाँ विशेषतासहित समाजवादबारे सि जिनपिङको विचार'  भन्ने नारा समाविष्ट गरेको छ।

चीनमा हालसम्म त्यस्तो सम्मान कम्युनिष्ट पार्टीका संस्थापक नेता माओलाई र सन् १९८० को दशकमा चीनमा आर्थिक सुधार ल्याएका देङ सिआओपिङलाई मात्रै दिइएको छ।

बीबीसीकी चीन सम्पादक क्यारी ग्रेसी भन्छिन्, "कम्युनिष्ट चीनमा यो तेस्रो चरणको विकासले पार्टीको महत्त्वाकांक्षालाई देशभित्रै र विदेशमा सशक्त रुपमा लागू गराउने संकेत गरेको छ।"

‘सि जिनपिङको नाममा राजनीतिक सिद्धान्त’

चीनले आफ्ना नेता कसरी चयन गर्छ?

कमजोर

पार्टीको विधानमा गरिएको अन्य संशोधनले राष्ट्रपति सिलाई थप शक्तिशाली बनाएको छ भने उनका प्रतिद्वन्द्वीलाई कमजोर तुल्याएको छ।

सन् २०१२ मा नेता भएपछि सिले क्रमिक रुपमा सत्तामाथि आफनो नियन्त्रण बढाउँदै लगेका छन्।

पछिल्लो संशोधनको अर्थ राष्ट्रपति सिलाई दिइने कुनै पनि चुनौतीलाई कम्युनिष्ट पार्टीको शासनका निम्ति खतराको रुपमा लिइनेछ।

गत हप्ता राष्ट्रपति सिको तीन घण्टा लामो भाषणबाट कम्युनिष्ट पार्टीको महाधिवेशन शुरु भएक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो थियो।

‘चीन विश्वको केन्द्रमा रह्ने बेला आयो’

मजबुत

त्यसबेला उनले पार्टीमा आफ्नो हैसियत थप मजबुत बनाउँदै आफ्नो छुट्टै राजनीतिक सिद्धान्त प्रस्तुत गरेका थिए।

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको महाधिवेशनलाई चीनमा सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक घटना मानिन्छ।

बीबीसीकी चीन सम्पादकका अनुसार चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको नयाँ नारा उच्चारण गर्न खासै सहज हुनेछैन।

तर चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका ९ करोड सदस्यका साथै विद्यालय एवं कलेजका विद्यार्थी तथा सरकारी कारखानाका कर्मचारीले पनि अब 'नयाँ युगको चिनियाँ विशेषतासहित समाजवादबारे सि जिनपिङको विचारधारा' पढ्नेछन्।

अनुशासित

'नयाँ युग' ले आधुनिक चीनको तेस्रो चरणलाई इंगित गर्दछ।

पहिलो चरणमा संस्थापक अध्यक्ष माओले गृहयुद्धले क्षतविक्षत भएको देशलाई एकढिक्का बनाए भने दोस्रो चरणमा देङ सिआओपिङले चीनलाई समृद्ध बनाए।

यो नयाँ युगमा सिले देशलाई थप एकढिक्का र समृद्ध बनाउनुका साथै देशभित्र अनुशासित बनाएका छन् भने देशबाहिर सशक्त रुपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

एक हप्ता लामो महाधिवेशनबाट दुई हजारभन्दा बढी प्रतिनिधिले प्रान्तीय प्रमुख, गभर्नर र सरकारी स्वामित्वका उद्योगहरुका प्रमुख चयन गरेका छन्।


पार्टीको स्थायी समितिको बैठकमा नेताहरू भीम रावल र देव गुरूङले त्यसको विपक्षमा मत राखेको नेताहरूले जनाएका छन्।

अमेरिका र नेपालबीच सन् २०१७ मा भएको ५० करोड डलर अनुदान सहायतासम्बन्धी मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) अन्तर्गतको एउटा सम्झौता भएको थियो।

परराष्ट्रमन्त्रीको अन्तर्वार्ता आधार

उक्त सम्झौता संसद्‍बाट अनुमोदन गरिनुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ।

स्थायी समिति सदस्य गणेश साहका अनुसार पार्टीमा सैद्धान्तिक र नीतिगत छलफल गरेर मात्र सरकार अघि बढ्नुपर्ने धारणा दुवै नेताहरूको थियो।

उनले भने, "परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमलाई दिएको अन्तर्वार्ता उद्धृत गर्दै भीम रावलजीले यो इन्डो प्यासिफिककै एउटा अङ्ग हो भन्ने धारणा राख्नुभयो।"

नेपाल सरकारले अमेरिकाको इन्डो प्यासिफिक रणनीतिमा आफू संलग्न नरहेको बताउने गरेको छ।

प्रधानमन्त्री ओलीले तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महराले उक्त सम्झौता अनुमोदन गराउन नचाहेको भन्दै अब संसद्‍बाट अनुमोदन हुने सार्वजनिक रूपमै बताएका थिए।

तर नेकपाका अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले महराका कारण त्यसो हुन नसकेको कुरा अस्वीकार गरेका थिए।

नेपाल ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र अमेरिकाबीच भएको उक्त सम्झौताको एउटा बुँदामा विद्युत् प्रसारणलाइन निर्माणबारे भारतसँग पनि सहमति लिनुपर्ने उल्लेख भएको भन्दै कतिपयले त्यसको आलोचना गर्दै आएका थिए।

अब प्रधानमन्त्रीकै पार्टीको बैठकमा त्यो विषयमा औपचारिक रूपमै प्रश्न उठाइएको छ।

दोषी को?

तर अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले अध्यक्षता गरिरहेको आइतवारदेखि सुरु भएको उक्त बैठकमा प्रधानमन्त्री ओली सहभागी छैनन्।

बैठकमा सरकारको कामको पनि आलोचना भएको नेताहरूले जनाएका छन्।

नेता साहले भने, "धेरैले हामीले ठूलठूलो कुरा गर्छौँ तर जनजीविकाको कुरामा सरकारको ध्यान पुगेन। त्यसैले पार्टीप्रति जनताको आक्रोश बढिरहेको छ र आस्था घटिरहेको छ, यो धेरै चिन्ताको विषय हो भन्ने धारणा थियो।"

करिब एक वर्षपछि भएको स्थायी समिति बैठक भइरहेको छ।

बैठक आह्वान गर्न ढिलो भएकोमा पनि नेताहरूले असन्तुष्टि प्रकट गरेका थिए।

नेता साहले भने, "बैठक किन ढिलो भयो, यसको दोषी को, परिणाम के भयो भन्नेबारे स्पष्ट पारिनु पर्ने र केही नेताले त्यसको निम्ति नेतृत्वलाई माफ गर्न नसकिने बताए।"

समावेशी बनाउन माग

बैठकमा स्थायी समिति र सचिवालय समावेशी नभएको भन्दै महिला नेत्रीहरूले आलोचना गरेका थिए।

नेता साहका अनुसार खासगरी अष्टलक्ष्मी शाक्य र पम्फा भुसालले महिलाको सहभागिता बढाउन ती दुवै निकायमा सङ्ख्या थप्नुपर्ने धारणा राखेका थिए।

पार्टीको सबैभन्दा उच्च निकाय सचिवालयमा सबै पुरुष छन्।

पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले पनि बैठकमा बोल्ने नेताहरूले पार्टी र सरकारको बारेमा आलोचनात्मक धारणा राखेको स्वीकार गरे।

नेताहरूले राखेका धारणाको सार सुनाउँदै उनले भने, "पार्टीक विधि-पद्धति एकदम दृढतापूर्वक पालना गर्ने, पार्टीलाई संस्थागत रूपमा चलाउनुपर्ने, सामूहिक नेतृत्व र कार्य-प्रणाली, पार्टीमा देखा परेका विकृति विसङ्गतिहरू हटाउनुपर्ने र सरकारलाई अझ प्रभावकारी र परिणामुखी बनाउनुपर्नेमा जोड दिने लगायतका कुरा भए।"

बैठक केही दिन अझै चल्ने बताइएको छ।


पार्टीभित्र धेरै विरोधको सामना गरेका म्याल्कम टर्नबुल पार्टीको नेतृत्वबाट हटेपछि मरिसन नयाँ प्रधानमन्त्री हुन लागेका हुन्।

टर्नबुल पछिल्लो एक दशकमा अस्ट्रेलियामा यसरी पदबाट बाहिर निकालिएका चौथा प्रधानमन्त्री हुन्।

लिबरल पार्टीका नेता तथा पूर्व प्रधानमन्त्री टर्नबुलले आफ्नै पार्टीभित्र तीव्र विरोधको सामना गरिरहेका थिए।

आन्तरिक तनाव

उनकै पार्टीभित्रका केही मन्त्रीले पनि राजीनामा दिइसकेका छन्।

टर्नबुलले शुक्रबार बोल्दै भने, "यो महान् राष्ट्रको नेता हुन पाउनु सम्मानको कुरा हो। म अस्ट्रेलियालाई माया गर्छु। म यहाँका जनतालाई माया गर्छु।"

नयाँ ऊर्जा नीतिलाई लिएर गत साता राजनीतिक विवाद निकै चर्किएको थियो। टर्नबुल र उनको पार्टीको अनुदारवादी पक्षबीच लामो समयदेखि तनाव बढिरहेको थियो।

सन् २००७ मा संसद प्रवेश गरेका मरिसनले त्यसयता तीनवटा महत्त्वपूर्ण मन्त्रालयहरू सम्हालिसकेका छन्।

शुक्रवारको मतदानपछि पत्रकारहरूसँग बोल्दै मरिसनले आफू यो साताको उथलपुथल झेलेको पार्टीलाई पहिलाकै अवस्थामा ल्याउनका लागि काम गर्ने बताएका छन्।

उनले देशको पूर्वी भागमा देखा परेको खडेरीसँग जुध्न पनि अत्यावश्यक भइ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सकेको बताएका छन्।


पार्सलजन्य दुवै वस्तुहरू लक्षित ठेगानामा पुग्नु अगावै नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

टेलिभिजन च्यानल सीएनएनको कार्यालय समेत रहेको न्यूयोर्कको टाइम वार्नर भवनमा पनि त्यस्तै शंकास्पद वस्तु भेटिएपछि उसको समाचारकक्ष खाली गरिएको बताइएको छ।

त्यस्तो खबर एकजना उदारवादी परोपकारी एवं अर्वपति जर्ज सुरोसको न्युयोर्कस्थित घरमा बम भेटिएको दुई दिनपछि आएको हो।

त्यस्ता पदार्थहरू पूर्वअमेरिकी वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई पठाइने चिठी तथा पार्सलहरू जाँच्ने प्राविधिकहरूले पत्ता लगाएका हुन्।

स्रोत?

त्यस्ता शंकास्पद वस्तुहरू ठ्याक्कै कहाँबाट आएका हुन् भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।

एउटा अमेरिकी सुरक्षा निकाय सिक्रेट सर्भिसको विज्ञप्ती अनुसार २३ अक्टोबरमा भेटिएको त्यस्तो वस्तु श्रीमती क्लिन्टनको नाममा थियो।

सीएनएन समेत रहेको न्यूयोर्कको टाइम वार्नर भवनमा समेत त्यस्तै शंकास्पद वस्तु भेटिएपछि समाचारकक्ष खाली गरिएको छ।

विज्ञप्तिका अनुसार त्यसपछि अक्टोबर २४ को बिहान दोस्रो त्यस्तै वस्तु पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाको निवासको ठेगानामा पठाइएको पाइयो, जसलाई सिक्रेट सर्भिसका अधिकारीहरूले वासिङ्टन डिसीमा बरामद गरेका थिए।

पा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र्सल गरिएका दुवै वस्तुहरू लक्षित ठेगानामा पुग्नु अघि नै नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

अनुसन्धान

एफबीआईले आफूलाई त्यसबारे पहिले नै थाहा भइसकेको र त्यसमा अनुसन्धान अगाडि बढाइसकेको बताएको छ।

ओबामाका प्रवक्ताले त्यसबारे प्रतिकृया जनाउन चाहेनन् र सिक्रेट सर्भिसकै विवरणलाई विश्वास गर्न आग्रह गरे।

त्यस्तो प्रकृतिको पार्सल अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका छोरा डोनल्ड ट्रम्प जुनियरका नाममा समेत यो वर्षको शुरूमा आएको पठाइएको थियो।

निशानामा परेका अर्वपति जर्ज सुरोस भने उदारवादी कामका लागि उनले व्यक्त गरेका धारणाका कारण दक्षिणपन्थी समूहहरूबाट आलोचनाको निशाना बन्दै आएका थिए।


पाल नपाएका भुमरी पीडित वृद्धवृद्धा, केटाकेटी र जनावरको प्लाष्टिकको छहारीमा सहवास

तत्कालै फेसबुक र ट्वीटर जस्ता सामाजिक सञ्जालमा यसको व्यापक चर्चा भयो।

विध्वंशका तस्बिरहरू सार्वजनिक भए। सर्वसाधारणदेखि उच्च पदस्थसम्म सबैको ध्यान त्यतै मोडियो।

तर यस अघिका भुइँचालो या बाढी जस्ता प्राकृतिक प्रकोपमा जस्तै केही दिनमै पीडितहरूको अकल्पनीय पीडा पीडितहरूमै सीमित हुन सक्ने, सरकार या गैर सरकारी संस्थाहरूले आ-आफ्नो डम्फु बजाउने तर काम प्रभावकारी नहुने अवस्था आउन सक्ने भन्ने चिन्ता प्रकट हुन थालेको छ।

तत्काल केमा केन्द्रित हुने?

ललितपुरमा मङ्गलवार आयोजित विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी छलफल कार्यक्रममा सहभागीहरूले सरकार र सरोकारवालाहरूले तत्काल चार कुरामा केन्द्रित हुनुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

         १. खाद्यान्न,

         २. अस्थायी शिविर,

          ३. गम्भीर घाइतेको उपचार र

          ४. विद्यालय जाने बालबलिकाको व्यवस्थापन

खाद्यान्न

प्रभावित क्षेत्रमा रहेका हाम्रा संवाददाताहरू कमल परियार र माधुरी महतोका अनुसार धेरैजसो पीडितहरूले चिउरा र भुजाजस्ता सुक्खा खानेकुरा मात्र पाएका छन्।

सुख्ख... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा खानेकुरा निल्न गाह्रो भएको वृद्धवृद्धा र केटाकेटीले बताएको हाम्रा संवाददाताहरूले जनाएका छन्।

घर रातारात सोत्तर हुँदा चउरमा पुगेका बाराका बासिन्दा

पीडितहरूलाई सोमवार बीरगञ्जका स्थानीय होटल व्यवसायीहरूले केही खानेकुरा पुर्‍याएका थिए।

तर कैयौंले चिउरा, भुजा, चाउचाउ या बिस्कुट चपाएर दिन गुजारे।

अब तत्काल विपद्‌बाट स्तब्ध र शोकमग्न पीडितहरूलाई दालभातजस्ता पोष दिने खाद्यान्न व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिएको बताइन्छ।

अस्थायी बसोबास

करिब दुई हजारदेखि २५ सय घरका मानिसहरूले खुला आकाशमुनि आइतवार र सोमवारको रात बिताएका थिए।

उनीहरूका लागि अस्थायी बसोबासको व्यवस्था तत्काल मिलाउनुपर्ने देखिएको छ।

दुई तीन महिनामै शुरु हुने मनसुन अगाडि उनीहरूका लागि आवास अनिवार्य रुपमा व्यवस्था गर्नुपर्ने विपद् व्यवस्थापन विज्ञहरू बताउँछन्।

भूकम्पका बेला जस्तो उनीहरूका नाममा आउने सहयोग कतै बन्द कोठा या सांसद या सरकारी अधिकारीका घरकोठामा थन्किन पुगेका दृष्टान्तहरू नदोहोरिउन् भन्ने आवाज उठ्न थालेको छ।

गम्भीर घाइतेको उपचार

नारायणी अञ्चल अस्पतालका भुइँमा हावाहुरीले घाइते मानिसहरूलाई लहरै राखेर उपचार गरिएको छ।

गम्भीर घाइते भएका आठ जनालाई शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जमा पुर्‍याइएको छ।

तिनको उपचारको व्यवस्था तदारुकतासाथ गर्नुपर्ने कुरा उठाइएको छ।

सरकारले घाइतेको सम्पूर्ण उपचार खर्च बेहोर्ने घोषणा गरेपनि प्रभावकारि कार्यान्वयनको खाँचो औंल्याउनेहरू छन्।

विद्यालय जाने बालबलिकाको व्यवस्थापन

एकपछि अर्को प्रश्नपत्र परीक्षा अगावै सार्वजनिक भएका कारण प्रदेश नम्बर २ मा रद्द भएको एसईईको बाँकी परीक्षा यही चैत २२ गतेदेखि शुरु हुने गरि सारिएको छ।

त्यो क्षेत्रमा रहेका विद्यार्थीको जाँच दिन सक्ने मानसिकता होला?

त्यो विचार गरेर केही दिन अझ सार्नुपर्ने या एसएलसी दिने प्रभावित विद्यार्थीहरू पहिचान गरेर विशेष व्यवस्था गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।

विद्यालयको अन्तिम जाँचको तयारीमा रहेका अन्य बालबालिकाका पुस्तक र झोला पुरिएका छन्। तिनका लागि पनि व्यवस्था मिलाउनुपर्ने चुनौती छ।

मनोवैज्ञानिक परामर्श

हावाहुरीमा कतिका परिवारका सदस्य गुमेका छन् त कतिको सम्पत्ति नाश भएको छ।

तिनीहरूमा कति अवसाद परेका होला?

तिनका लागि मनोवैज्ञानिक परामर्शको आवश्यकता पर्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

शोकको समय

यी त भए तत्कालका आवश्यकता पूर्तिका कुरा तर विपद्...


पीडित सात लाखभन्दा बढी परिवारमध्ये ६२ हजार परिवारले मात्र निजी आवास निर्माण गरेको प्राधिकरणको भनाइ छ।

राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष शंकर शर्माले पुनर्निर्माणमा सरोकारवाला गम्भीर नभएमा नेपाल असफलताको अर्को उदाहरण हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

सरकार परिवर्तन संगै प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अर्थात सीईओ पनि परिवर्तन हुने गरेकोप्रति नेपालका विकास तथा योजनाविद्हरुले आफ्ना चिन्ता सार्वजनिक गरिरहेको बेला, पुनर्निर्माणमा सघाइरहेको एक प्रमुख दातृ निकाय विश्व ब्याङ्कका विपद् व्यवस्थापन विशेषज्ञ अवनिमणि दीक्षितले प्राधिकरणको सीईओ पटक-पटक फेरिने क्रमप्रति दातृ निकायको निकै चासो रहेको बताए।

"पुनर्निर्माण प्राधिकरणको सीईओ फेरिएको विषयमा दाताहरुको पनि चासो छ। दातृ निकायहरुले नेपालको पुर्नर्निर्माणमा धेरै रकम लगानी गरिरहेका छन्।"

२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पपछि पुनर्निर्माणमा करिब ९ खर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्ने प्रारम्भिक आकलन गरिएको थियो।

प्रतिबद्धता

विश्व ब्याङ्क, एसीयाली विकास ब्याङ्क लगायत विभिन्न बहुपक्षीय र दुईपक्षीय दाताले पुनर्निर्माणमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता भूकम्प लगत्तै सार्वजनिक ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेका थिए।

विश्व ब्याङ्कले सन् २०२० सम्ममा खासगरी निजी आवास पुर्निर्माणमा २० अर्ब रुपैंया भन्दा बढी रकम ऋण सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाइसकेको छ।

तर अढाई वर्ष बितिसक्दा पनि पीडित सात लाखभन्दा बढी परिवार मध्ये ६० हजारभन्दा केही बढी परिवारले मात्र निजी आवास निर्माण गरेको प्राधिकरणको भनाइ छ।

राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष शंकर शर्माका विचारमा सीईओ मात्र बदलिने र कामले ठोस गति नलिने अहिलेको अवस्थामा तत्काल सुधार नभए नेपाल भविष्यमा असफलताको अर्को उदाहरण हुन सक्छ।

उनले भने, "विदेशी दातृ संस्थाहरुले पनि पैसा कम गरि सके। सबै गम्भीर भएर काम गर्न सके अगाडी जान सक्छ। होइन भने हेइटीको जस्तो नहोस् भनेर भनिन्थ्यो तर हामीकहाँ पनि त्यस्तै होला जस्तो देखिन थालिसक्यो।"

प्राधिकरणका नयाँ सीईओ नियुक्त भएलगत्तै पूर्वसचिव युवराज भुसालले सोमबार साँझ बीबीसीसँग कुरा गर्दै आगामी माघ १ गतेसम्म सबैले देख्न सक्ने गरी पुनर्निर्माणलाई तीव्रता दिने बताएका थिए।

तर अहिले करिब दुई लाख भूकम्प पीडित परिवारले घर बनाउने सुरसार गरेको भनिए पनि अधिकांशले तेस्रो हिउँद पनि अस्थायी टहरामैं बिताउनु पर्ने अवस्थाप्रति सार्वजनिक रुपमा आक्रोश व्यक्त भइरहेका छन्।


पीसीआर विधि र एन्टिजन विधिबाट झन्डै २१,००० परीक्षण गर्दा अहिले त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

मन्त्रालयले मङ्गलवार अपराह्ण प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कमा विगत २४ घण्टामा पनि काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम जारी रहेको देखिन्छ।

गत सातादेखि मृतकको सङ्ख्यामा नेपाली सेनाले विभिन्न मितिमा अन्तिम संस्कार गरेका व्यक्तिको तथ्याङ्क पनि समाविष्ट भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टाको अवधिमा ६,८९१ जना सङ्क्रमणमुक्त भएका छन्।

सोमवार प्रकाशित विवरणमा मन्त्रालयले ९,२४७ सय जनामा कोभिड तथा २१४ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको जनाएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

नेपालमा अहिलेसम्म कोभिड-१९ पुष्टि हुनेको सङ्ख्या ४,७२,००० तथा निको हुनेको सङ्ख्या ३,५२,००० नाघेको छ। कोभिडका कारण मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्या ५,४११ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले देशभरि १,१४,५२९ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ। तीमध्ये काठमाण्डू उपत्यकामा हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या उल्लेख्य छ।

अहिले काठमाण्डूमा २,०४९ जना, ललितपुरमा ३६५ जना र भक्तपुरमा २२१ जना सङ्क्रमित थपिएका हुन्।

त्यसैगरी झापमा ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

२५३, मोरङमा ५०७, सुनसरीमा २९८, काभ्रेपलान्चोकमा ३१५, चितवनमा ३०८, कास्कीमा २२९ र रूपन्देहीमा ३८० जनामा पनि कोभिड-१९ पुष्टि भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

केही सातायताको तथ्याङ्कले परीक्षण गर्न गएका मानिसमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने दर उच्च रहेको देखाउँछ।

गत साता बुधवार नेपालमा पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक लाख र यो साता आइतवार अहिलेसम्म कोभिडका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ५,००० नाघेको सरकारले बताएको थियो।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले १,०७,०८२ जना सङ्क्रमित आफ्नै वासस्थानमा छन् भने ७,४४७ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

कोभिडका कारण गम्भीर समस्या भएका बिरामीमध्ये १,५९० जना आईसीयूमा र ३९० जना भेन्टिलेटरमा भएको विवरण मन्त्रालयले अपराह्ण प्रकाशित गरेको छ।

कोभिड भएर अस्पताल जानुपर्ने भए के गर्ने?

कोभिड-१९ भएका बिरामीले अस्पताल जानुपर्ने भए वा शय्या आवश्यक परे यी नम्बरमा सम्पर्क गर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ -

एम्बुलेन्स सेवाको लागि -

यी नम्बरहरू चौबीसै घण्टा खुल्ला रहने बताइएको छ।

‘हामीलाई चाहिने औषधि र उपकरण भयो भने हामी जसरी पनि महामारी पन्छाएर छाड्छौँ’

के छ भारतको स्थिति?

भारत सरकारले मङ्गलवार बिहान प्रकाशित गरेको विवरणअनुसार २४ घण्टाको अवधिमा देशभरि २,६३,५५३ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भयो भने ४,३२९ जनाको मृत्यु भयो।

सात दिनमा भारतमा सङ्क्रमणको वृद्धिदर ३.१६ प्रतिशतले घटेको देखिएको छ। तर मृत्यदर भने १.६ प्रतिशतले बढेको छ।

चौबीस घण्टाको अवधिमा कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेमध्ये ७६ प्रतिशत मानिस १० वटा राज्यका हुन्।

सरकारी तथ्याङ्कअनुसार अहिले भारतमा साढे ३३ लाख जनाभन्दा बढीमा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

भारत सरकारका अनुसार मङ्गलवार बिहानसम्म ४.२ करोड मानिसले कोभिड खोपका दुवै मात्रा पाएका छन् भने १४.२४ करोड जनाले पहिलो मात्रा लगाएका छन्।

महाराष्ट्र राज्यमा मात्र १,००० जनाको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको भारत सरकारले जनाएको छ।

त्यसैगरी उसका अनुसार २४ घण्टाको अवधिमा पहिलो पटक चार लाखभन्दा बढी सङ्क्रमित निको भएका छन्।

महामारीमा मानसिक स्वास्थ्य बिग्रदै


पीसीआर विधि र एन्टिजन विधिबाट परीक्षण गर्दा अहिले त्यति सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका हुन्।

काठमाण्डू उपत्यकामा धेरै सङ्क्रमित फेला पर्ने क्रम अहिले पनि जारी रहेको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार देशभरि गत सोमवारयता ५८,५८१ वटा नमुनाको पीसीआर परीक्षण गरिएकोमा २७,६८२ वटामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

यो तथ्याङ्कले परीक्षण गर्न गएका मानिसमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने दर उच्च भएको देखिन्छ।

सो अवधिमा १३,६७६ जना सङ्क्रमणमुक्त भएको डा. गौतमले बताए। चौबीस घण्टाको अवधिमा ४,४४४ जना कोभिड-१९ मुक्त भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

एक लाखभन्दा बढीमा सक्रिय सङ्क्रमण

बुधवारको वृद्धिसँगै देशभरि भएका सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक लाख नाघेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा ४१,९०० भन्दा धेरै पुष्टि भएका सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा अहिलेसम्म झन्डै दुई लाख जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ। तीमध्ये एक लाख ५६ हजार जनाभन्दा बढीलाई निको भइसकेको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

हालसम्मको नेपालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट निको हुने दर ७४.९ प्रतिशत भएको डा. गौतमले ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

बताए।

मन्त्रालयका अनुसार अहिले काठमाण्डू उपत्यकामा ३,९२४ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

तीमध्ये काठमाण्डू जिल्लामा सर्वाधिक ३,२५० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

मन्त्रालयका अनुसार रूपन्देहीमा ७७१, ललितपुरमा ४४८, मोरङमा ३६०, बाँकेमा २८७, दाङमा २७७, कास्कीमा २३५,  भक्तपुरमा २२६,  चितवनमा २०४ र झापामा २०० जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सङ्क्रमितहरू विभिन्न उमेर समूहका भए पनि २० वर्षदेखि ४९ वर्षसम्मका मानिसको सङ्ख्या सर्वाधिक छ।

कहाँ छन् सङ्क्रमित?

बुधवार अपराह्णसम्मको तथ्याङ्कअनुसार सक्रिय सङ्क्रमितमध्ये ७,२९१ जना संस्थागत आइसोलेशनमा र बाँकी ९४,३४३ जना घरमै बसिरहेको डा. गौतमले बताए।

तीमध्ये जटिल समस्या भएका बिरामी अस्पतालमा उपचाररत छन्। डा. गौतमका अनुसार २८५ जना भेन्टिलेटरमा भएकासहित १,२४१ जना आईसीयूमा छन्।

अहिले सबै ७७ जिल्लामा सक्रिय सङ्क्रमित छन्। तीमध्ये १८ जिल्लामा १,००० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित छन्।

उपत्यकामा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढी छ।

जिल्लागत रूपमा हेर्दा काठमाण्डूपछि रूपन्देहीमा सर्वाधिक ८,१७३ जना र बाँकेमा ५,२५४ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ।

अहिलेसम्म काठमाण्डूमा ९६०, भक्तपुरमा १९३ र ललितपुरमा २६० गरी काठमाण्डू उपत्यकामा १,४१३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

सरकारले गत साता मङ्गलवार ७,६६० जनामा सङ्क्रमण र ५५ जनाको मृत्यु, बुधवार ८,६५९ जनामा सङ्क्रमण र ५८ जनाको मृत्यु, बिहीवार थप नौ हजार जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण र ५४ जनाको मृत्यु, शुक्रवार ९,१९६ जनामा सङ्क्रमण र ५० जनाको मृत्यु र शनिवार ८,४१८ जनामा कोरोना भाइरस सङ्क्रमण र ५३ जनाको मृत्यु भएको जनाएको थियो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण जटिल भएको वा नभएको छुट्टाउने चार सङ्केत

त्यसैगरी स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले आइतवार थप ८,८५०  जनामा सङ्क्रमण र पहिला तथ्याङ्कमा नपरेकासहित ८८ जनाको मृत्यु, सोमवार ९२७१ जनमा सङ्क्रमण र १३९ जनाको मृत्यु  तथा मङ्गलवार  ९,४८३ जनामा सङ्क्रमण र २२५ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

यो साता आइतवारदेखि प्रकाशित दैनिक विवरणमा विभिन्न मितिमा मृत्यु भएका व्यक्तिको सङ्ख्या समाविष्ट छ।

मन्त्रालयका अनुसार नेपाली सेनाले शव व्यवस्थापन गरेका मृतक समेत त्यसमा समाविष्ट छन्।

गत वर्ष नेपालमा महामारी सुरु भएयता कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले ४,२५२ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सरकारले दिएको छ।

कोरोना भाइरस नेपाल:...


पुटिन र एर्दोआन

टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप ताइयिप एर्दोआन र रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच छलफल भएपछि उक्त सहमति भएको हो। दुवै देशले त्यसलाई "ऐतिहासिक" भनेका छन्।

टर्कीले कुर्द लडाकुहरूलाई भगाउन तथा सीमावर्ती भेगमा एउटा सुरक्षित क्षेत्र बनाउन भन्दै उत्तरी सिरियामा आक्रमण गरेको थियो।

रुस सिरियाका राष्ट्रपति बशर अल-असदको साझेदार हो। उसले सिरियामा भएको विदेशी हस्तक्षेपप्रति चासो प्रकट गरेको थियो।

अब टर्की र रुसले सीमामा संयुक्त गस्ती गर्नेछन्।

झन्डै दुई हप्ताअघि अमेरिकाले आकस्मिक र अनपेक्षित निर्णय गर्दै आफ्नो सेना उत्तरी सिरियाबाट फिर्ता गरेपछि उत्पन्न परिस्थितिमा टर्की र रुसबीच यो सहमति भएको हो।

विश्लेषकहरूले यसबाट उक्त क्षेत्रमा टर्की र रुसको प्रभावलाई बलियो बनाउने आकलन गरेका छन्।

उक्त सहमति भएको घोषणा भएको केही समयपछि टर्कीले सिरियामा पुन: कारबाही गर्नु नपर्ने बताएको छ। यसअघि टर्कीले कुर्द फौजलाई बाहिर जान दिन भन्दै केही दिनका लागि युद्धविराम गरेको थियो।

सहमतिमा के छ?

टर्कीले सिरियाका दुई सहरबीच १२० किलोमिटर लामो भाग आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको छ। त्यसलाई "सुरक्षित क्ष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेत्र" बनाएर हाल टर्कीमा रहेका झन्डै २० लाख शरणार्थीलाई बसाउने उसको योजना छ।

रुसले दुई पक्षबीच द्वन्द्व हटाएर टर्कीको उक्त योजना कार्यान्वयन हुन दिन सहमति व्यक्त गरेको छ।

दुई देशले जारी गरेको विज्ञप्तिमा मन्बिज र ताल रिफात नगरबाट कुर्द फौज हटाइने उल्लेख छ।

तर कुर्द पक्षले यस विषयमा टिप्पणी गर्न बाँकी नै छ।

कुर्द फौज टर्की-सिरिया सीमानजिकै नआएको आश्वस्त पार्न योजनानुरूप रुसले टर्कीसँगै उत्तरी सिरियाका केही भागमा बुधवारदेखि संयुक्त गस्ती गर्नेछ।

कुर्द फौज उपस्थित नभएको क्षेत्रमा पनि संयुक्त गस्ती हुनेछ।

टर्कीका राष्ट्रपति एर्दोआन र रुसका राष्ट्रपति पुटिनले यस विषयमा छलफल गरेका थिए। त्यसपछि सहमति भएको  घोषणा भयो।

उक्त सहमतिका लागि सिरियाका राष्ट्रपति असदले रुसी राष्ट्रपति पुटिनलाई धन्यवाद दिएको क्रेम्लिनले जनाएको छ। उसका अनुसार असदले रुसले गरेको सहमतिप्रति पूर्ण सहयोग हुने बताएका छन्।

टर्कीले समर्थन गरेका सिरियाली विद्रोहीले सीमावर्ती तल अब्यद नगर आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका छन्

यो स्थिति कसरी आयो?

सिरियामा जिहादी समूह इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्ने अमेरिकी अभियानमा कुर्द नेतृत्वको फौजले चार वर्षदेखि सघाएको थियो।

कुर्द फौजमा कुर्दिश पीपल्स प्रोटेक्शन यूनिट्स (वाईपीजी) का लडाकुहरूको बाहुल्य छ। ती लडाकुहरूलाई टर्कीले आतङ्कवादी समूह मान्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सिरियाबाट आफ्नो सेना फिर्ता गर्ने घोषणा गरेपछि त्यहाँ परिस्थिति फेरियो।

टर्कीले कुर्दहरूलाई लक्ष्य गर्दै उत्तरी सिरियामा सैन्य कारबाही थाल्यो।

सिरियाली भूमिमा विदेशी शक्तिले अतिक्रमण भएकाले सजग बनेको रुसले सीमानजिकै आफ्नो सेना खटायो।

गत हप्ता अमेरिकाको अनुरोधमा टर्कीको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रबाट वाईपीजीलाई अन्यत्र जान दिन तत्कालका लागि आक्रमण रोक्न टर्की सहमत भयो।

Civilians pelt US vehicles with potatoes

त्यसयता त्यहाँ युद्धविरामको स्थिति छ।

कुर्दहरूलाई सीमाबाट ३२ किलोमिटर पर जान थप १५० घण्टाको समय दिइएको छ।

कारबाहीको परिणाम के?

संयुक्त राष्ट्रसङ्घले झन्डै ३० लाख मानिस बस्ने पूर्वोत्तर सिरियाबाट एक लाख ७६ हजारभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएको जनाएको छ।

तीमध्ये ८० हजार बालबालिका छन्।

टर्कीले सैन्य कारबाही थालेपछि सर्वसाधारण नागरिक तथा लडाकुसमेत ठूलो मानवीय क्षति भएको छ।

सिरियन अब्जर्भटरी फोर ह्यूमन राइट्सका अनुसार...


पुटिनको नजिक पुग्नुअघि जो कोहीलाई क्वारन्टीनमा राखिन्छ। गत एक वर्षमा सयौँ मानिसहरूलाई त्यसरी क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

उनले भेट्ने मानिसहरूको सम्पर्कमा रहेका कारण केहीले एकान्तवासमा बस्नुपरेको थियो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण तीव्र गतिमा फैलिन थालेसँगै सन् २०२० को मार्च २५ मा पुटिनले राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै एप्रिल १ बाट "काम नगर्ने हप्ता" सुरु हुने घोषणा गरे।

त्यसको केही दिनपछि लकडाउनको घोषणा गरियो। पसलहरू बन्द भए, ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरू भेला हुन बन्द भयो र ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरूले घरबाटै काम गर्न सुरु गरे।

सन् २०२० को मार्च २६ मा पहिलो पटक रुसी राष्ट्रपतिको विशेष विमानमा कार्यरत ६० सदस्यलाई मस्कोनजिकै एउटा होटलमा क्वारन्टीनमा राखियो।

त्यसयता रुसका दर्जनौँ होटलमा सयौँ विमानचालक, चिकित्सक, सवारीचालक, अन्य कर्मचारी र पुटिनलाई भेट्ने मानिसहरूले क्वारन्टीनमा समय व्यतीत गरेका छन्।

पुटिनले रुसमै निर्मित कोभिडविरुद्धको खोप लगाएको बताइएको छ। उनले कुन खोप लगाए भन्ने सार्वजनिक गरिएको छैन।

तर उनले खोप लगाएको भए पनि क्वारन्टीनका रूपमा प्रयोग गरिएका होटलहरूसँगको सम्झौता आगामी वर्षसम्म कायम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रहने देखिएको छ।

रुसी राष्ट्रपतिका गतिविधि सहज रूपमा अघि बढून् भन्ने विषय सुनिश्चित गर्नका लागि गठन गरिएको निकायले महामारीसँग सङ्घर्ष गर्ने उपाय खोज्न राज्यकोषबाट करिब आठ करोड ४० लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गरेको बीबीसी रुसी सेवाले हिसाब निकालेको छ।

क्वारन्टीनका लागि कम्तीमा १२ वटा होटल प्रयोग गरिएको बीबीसी रुसी सेवाले पत्ता लगाएको छ।

सरकारले नै सञ्चालन गरेका ती होटल मस्को र आसपासका क्षेत्रदेखि पुटिनलाई मन पर्ने स्थानहरूमा अवस्थित छन्।

होटलमा सबैभन्दा बढी समय बिताउनेमा विशेष विमानका चालकदलका सदस्यहरू छन्। उक्त टोलीले पुटिन, रुसी प्रधानमन्त्री र अन्य आठ मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूको सेवामा खटिन्छन्।

गत वर्ष पुटिनले अधिकांश समय सोट्चीस्थित निवासमा बिताएको बीबीसीले बुझेको छ।

एक जानकारका अनुसार दर्जनौँ पाइलट र अन्य कर्मचारीहरूले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, विदेश मन्त्री र अन्य सदस्यहरूलाई सेवा उपलब्ध गराउनका लागि सोट्चीनजिकै क्वारन्टीनमा बसेका थिए।

दोस्रो विश्वयुद्धको जितको ७५औँ वार्षिकोत्सव रुसको प्रमुख उत्सव हुनुपर्ने थियो। तर मे ९ तारिखमा गरिनुपर्ने कार्यक्रमलाई जुन २४ मा सारियो र सानोतिनो कार्यक्रम गरेर सम्पन्न गरियो।

सेनाले परेड गरेको कार्यक्रममा युद्धमा होमिएका वरिष्ठ अधिकारीहरूले पुटिनसँग हात मिलाउँदै पुरस्कार ग्रहण गरे।

 सन् ८० र ९० को दशकका करिब ८० जना वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारीसहित पुटिनसँग प्रत्यक्ष देखभेट गर्ने करिब २०० जनालाई दुई हप्ताअघि देखि क्वारन्टीनमा राखिएको ब्लूम्बर्गले जनाएको छ।

क्रेम्लिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले उक्त विषय पुष्टि गर्दै आवश्यक सतर्कता अपनाइएको बताएका थिए।

रुसी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले कसरी "एउटा रुसी होटल" मा २० पत्रकारलाई क्वारन्टीनमा राखिएको थियो भन्ने विवरण प्रकाशन गरेको थियो।

प्रत्येक व्यक्तिलाई छुट्टाछुट्टै कोठा दिइएको थियो र सरसफाइका बेला मात्रै उनीहरू बाहिर निस्कन पाउँथे। एकअर्कासँग इन्टरनेट वा फोनको माध्यमबाट उनीहरूले कुराकानी गर्न पाउँथे।

उनीहरूलाई धूमपान र मद्यपान गर्न पनि रोक लगाइएको थियो।

होटलबाहिरबाट ल्याइएका सामान जाँच र निःसङ्क्रमण गरेपछि मात्रै ती पत्रकारहरूकहाँ पुर्‍याइन्थ्यो।

उनीहरूलाई दिनमा तीन पटक खाना खुवाइन्थ्यो। खानपिनका सामग्री ढोकाबाहिर राखिएको हुन्थ्यो र उनीहरूको सम्पर्कमा आउने जोकोहीले व्यक्तिगत सुरक्षा पोसाक लगाएका हुन्थे।

"रुसी...


पुणे सहरको शिवनगरमा विजयप्रकाश कोन्डेकरलाई प्राय: सबैले चिन्छन्। त्रिहत्तर वर्षीय कोन्डेकर विगत दुई महिनादेखि निर्वाचन प्रचारप्रसारमा सक्रिय छन्।

"संसारको सबैभन्दा ठूलो प्रजातान्त्रिक देशमा दलगत राजनीति मात्र गर्नुपर्छ भन्ने छैन भन्ने म सर्वसाधारणलाई देखाउन चाहन्छु," उनी भन्छन्।

"म आफूजस्तै स्वतन्त्र उम्मेदवार दिन चाहन्छु। यही नै भ्रष्टाचार हटाउने उपाय हो।"

यसपालि फेरि संसदीय निर्वाचनमा कोन्डेकर उठेका छन्। उनी उठेको क्षेत्रमा तेस्रो चरणमा एप्रिल २३ मा मतदान हुँदैछ।

नब्बे करोड मतदाता रहेको भारतमा एप्रिल ११ मा निर्वाचन सुरु भयो।

सात चरणमा हुने मतदान मे १९ मा सकिएपछि मे २३ देखि मतगणना सुरु हुनेछ।

उनको लक्ष्य के हो?

स्वतन्त्र उम्मेदवार कोन्डेकरको लक्ष्य प्रधानमन्त्री बन्ने हो।

आफू प्रधानमन्त्री भए प्रत्येक भारतीय नागरिकलाई १७,००० भारतीय रुपैयाँ दिने उनी बताउँछन्।

सरकारले अन्य किसिमका खर्च कम गर्ने हो भने त्यसो गर्न सकिने उनको धारणा छ।

सन् १९८० को दशकसम्म उनी महाराष्ट्र राज्यको विद्युत् बोर्डमा काम गर्थे। अहिले उनी एउटा साइनबोर्ड र ठेला लिएर पुणेका सडकमा हिँडिरहेका हुन्छन्।

पह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िलेपहिले उनले ठेलामा एउटा चन्दा बाकस पनि राख्ने गरेको स्थानीय व्यक्तिहरू बताउँछन्।

आफ्नो चुनाव चिह्न बूट भएको साइनबोर्डसहित उनी मत माग्दै हिँड्छन्। त्यो देखेर पनि धेरैले वास्ता गर्दैनन्, तर केहीले सेल्फी खिच्न अनुरोध गर्छन्।

बिना कुनै लगानी सामाजिक सञ्जालबाट आफ्नो प्रचार हुने भएर उनी त्यस्ता अनुरोध सहर्ष स्वीकार्छन्।

स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई कति सजिलो छ?

फुलिसकेको सेतो लामो कपाल र दाह्री पालेका दुर्बल व्यक्तिलाई एप्रिल महिनाको गर्मीमा भोट माग्दै हिँडेको देख्दा केही उनीप्रति व्यङ्ग्य गर्छन्।

कोन्डेकर अहिलेसम्म २४ पटक विभिन्न निर्वाचनमा उम्मेदवार भएको थाहा नपाउनेहरूले मात्र त्यसो गर्छन्।

सन् २०१४ मा भारतमा झन्डै तीन स्वतन्त्र उम्मेदवार थिए।

सन् १९५७ को निर्वाचनमा ४२ जना स्वतन्त्र उम्मेदवार सांसद निर्वाचित भएका थिए।

सन् १९५२ मा भएको पहिलो निर्वाचनयता कुल ४४,९६२ स्वतन्त्र उम्मेदवारहरू संसदीय निर्वाचनमा सहभागी भएका छन्।

तर त्यसमध्ये २२२ जना मात्र विजयी भएका छन्।

राजनीतिक दलको तुलनामा निकै कम स्रोत र साधन हुने हुँदा स्वतन्त्र उम्मेदवारले निर्वाचन जित्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ।

त्यसमाथि भारतमा राजनीतिक दलको कमी छैन। दर्ता भएका कुल २,२९३ दलमध्ये सातवटा राष्ट्रिय दल छन् भने ५९ वटा क्षेत्रीय दल छन्।

सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टी र प्रतिपक्ष कङ्ग्रेस दुई प्रमुख दल रहे पनि कतिपय राज्यमा उनीहरू क्षेत्रीय दलको पछि लाग्नुपर्ने अवस्था छ।

फाइदा पुग्ने उपाय

तर कोन्डेकर आफूलाई फाइदा हुने एउटा उपाय पत्ता लागेको बताउँछन्।

भारतीय निर्वाचनको नियमानुसार मतपत्रमा सबैभन्दा माथि राष्ट्रिय दल र त्यसपछि क्षेत्रीय दल राखिन्छ। स्वतन्त्र उम्मेदवारको स्थान भने सबैभन्दा तल हुन्छ।

उनी भन्छन्, "मेरो आग्रह तल रहेका उम्मेदवारलाई मत दिनुहोस् भन्ने हो। त्यसो गर्दा स्वतन्त्र उम्मेदवारले नै जित्ने सम्भावना रहन्छ।"

उम्मेदवारको सूचीमा आफू सबैभन्दा तल पर्नका लागि उनले थर पनि फेरेका छन्।

किन उठ्छन् स्वतन्त्र उम्मेदवार?

राजनीतिक दलहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्दा जित्ने सम्भावना कम भए पनि विभिन्न कारण देखाउँदै निर्वाचनमा उम्मेदवारी दिनेहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य छ।

के पद्मराजन् जस्ता केही व्यक्ति भने चर्चामा आउन उम्मेदवार बन्छन्।

उनले १७० वटा निर्वाचनमा हार खेपिसकेका छन्। तर उनको उद्देश्य गिनिज बुकमा नाम लेखाउनु हो।

मङ्गलवार...


पुतलासहितको यो गाडी मङ्गल ग्रहको कक्षतर्फ पठाउने लक्ष्य थियो

शटल पद्धति विकसित भएपछि बनेको आजसम्मकै शक्तिशाली उक्त भीमकाय यान कुनै व्यवधानविनै प्रक्षेपणस्थलबाट एट्लान्टिक् महासागरमाथि हुँदै अन्तरिक्षतिर उडेको थियो।

प्रक्षेपणपूर्व यसलाई 'जोखिमपूर्ण परीक्षण उडान' हुने भन्ठानिएको थियो।

'स्पेस्एक्स्'का प्रमुख कार्यकारी मस्क्‌का अनुसार नयाँ रकेट बनाउँदाको चुनौती भनेको यसको सफल उडानको सम्भावना पचास प्रतिशत मात्र हुनु हो।

"मैले एउटा ठूलो विस्फोटसहित बाटोमा पाङ्ग्रा बजारिएको दृश्य देखिएला कि भन्ठानेको थिएँ। तर भाग्यवश त्यस्तो केही भएन," उनले सफल प्रक्षेपणपछि सम्वाददाताहरूलाई भने।

भारतद्वारा अन्तरिक्षमा रकेट प्रक्षेपण

सर्वाधिक अनुभवी अन्तरिक्षयात्रीको निधन

क्षमता

यो परीक्षणसँगै 'फ्याल्कन् हेभी' उपलब्ध प्रक्षेपण यानमध्ये सबैभन्दा क्षमतावान् ठहरिएको छ।

यो यान पृथ्वीको तल्लो कक्षसम्म अधिकतम ६४ टन भार लैजान बनाइएको हो।

मस्क्‌का अनुसार यो भारक्षमता अर्को शक्तिशाली रकेट 'डेल्टा ४ हेभी'को भन्दा दुई गुणा पनि बढी हो र यो त्यसको एक तिहाइ खर्चमै निर्माण भएको हो।

यो प्रयोगात्मक र अनिश्चित उड... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ानमा मस्क्‌ले आफ्नो पुरानो रातो टेस्ला स्पोर्ट्स् कार पठाएका छन्।

जापानी आन्तरिक्षयात्रीले किन मागे माफी?

मङ्गलतर्फ

अन्तरिक्षयात्रीको पोसाकमा एउटा मानवाकारको पुतला पनि त्यो गाडीको चालक बस्ने आसनमा राखिएको छ।

टेस्ला र त्यो पुतलालाई पर मङ्गल ग्रहसम्म पुग्ने सूर्य वरपरको अण्डाकार कक्षमा पठाइएको छ।

'फ्याल्कन् हेभी' स्पेस्एक्स्‌का तीन यन्त्र फ्याल्कन् ९ यानहरूसँगै जोडेर बनाइएको हो।

प्रक्षेपणपछि रकेटका तीनमध्ये दुई  भाग पृथ्वीमा नियन्त्रित रूपमा उतारिएका थिए। तेस्रो भाग चाहिँ समुद्रमा तीव्र गतिमा खसेर नष्ट भयो।

अमेरिकाको अन्तरिक्ष अभियान


पुनर्निमाण सम्पन्न भएको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयसहित सिंहदरबारका तीनवटा मोहडाको उद्घाटनपछि आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उनले सरकारका उपलब्धिहरूको लामो सूची प्रस्तुत गरे।

तीन वर्षमा सरकारले विकासनिर्माण, स्वास्थ्यक्षेत्र तथा अर्थतन्त्रको क्षेत्रमा धेरै काम गरेको उनको भनाइ थियो।

उनले कालापानी र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई नेपालको प्रशासनिक नक्सामा समाविष्ट गराइएको प्रसङ्ग र चीन तथा भारतका नेताहरूको नेपाल भ्रमण पनि सरकारको उपलब्धि प्रस्तुत गर्दा उल्लेख गरे।

दुई घण्टाभन्दा बढी समय बोलेका ओलीले सुरुमा राजनीतिक विषयमा लामै टिप्पणी गरे।

प्रतिनिधिसभा विघटन गराई नयाँ निर्वाचन गराउने आफ्नो निर्णयको पक्षमा बोल्दै उनले त्यसो गर्नुबाहेक आफूसँग अन्य विकल्प नभएको तर्क गरेका थिए।

देश 'अस्थिरतातर्फ जाने सम्भावना भएकोले प्रतिनिधिसभाको बाँकी कार्यकाललाई राजनीतिक अस्थिरताको अर्को खेलमैदान नबनाउन' त्यसो गरिएको उनको दाबी थियो।

प्रधानमन्त्रीले भनेका सरकारका मुख्य उपलब्धि यस्ता छन्:

असन्तुष्टि

सुरुमा उनले संसद्‌बाट सरकारलाई असहयोग भएको आशय व्यक्त गर्दै विधेयकहरूमाथि संसदीय समितिमा अनावश्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यक छलफल हुने, संसद्‌मा प्रस्तुत भएका प्रस्ताव समेत निर्णयार्थ प्रस्तुत नहुने गरेको आरोप लगाएका थिए।

नियुक्तिहरूमा 'समानान्तर सत्ता'को रूपमा 'आफ्नै दलका साथीहरू'ले काम गर्न नदिएको भन्दै ओलीले त्यसको असर व्यवस्थापिकामा पर्न दिन नचाहेको बताए।

मन्तव्यका क्रममा ओलीले आफू लोकतान्त्रिक प्रणालीको विरुद्धमा नरहेको दोहोर्‍याएका थिए।

"चुनाव हुनेबित्तिकै प्रतिगमन हुने भए एक दुई वर्षमा त चुनाव भइ नै हाल्थ्यो!...के मैले म चुनाव गराउन्न, सधैँ शासनसत्तामा मा बस्छु भनेँ?"

तर्क

'एकातिर जनताको उच्च आकाङ्क्षा सम्बोधन गर्नुपर्ने र अर्कोतर्फ आफ्नै खुट्टा अल्झिएजस्तो भएको' बताएका ओलीले संसद् विघटनको निर्णय 'पद प्राप्तिका लागि नभई प्रणालीको रक्षाका लागि रहेको' बताए।

अघिल्लो चुनावबाट प्राप्त 'जनादेश राम्रो भईकन पनि जनादेशबाट आएका पात्रहरू उपयुक्त नभएकाले नयाँ पात्रहरूको लागि' चुनावमा जान लागिएको उनको भनाइ थियो।

"ताजा जनादेशका लागि निर्वाचनमा जाने कुरा पार्टीलाई एकजुट गराउने कुरा हो। पार्टीहरू बृहत्तर लोकतान्त्रिक मान्यता र विकासका लागि अगाडि बढाउने माध्यम निर्वाचन हो," ओलीले भने।

"लोकतन्त्रमा यसले सहि र गलतबिच प्रतिस्पर्धा गराउँछ।"

'अवसर गुमेको तीन वर्ष'

तर राजनीतिक विश्लेषक श्याम श्रेष्ठले सरकारको हालसम्मको अवधिलाई 'नेपाललाई रूपान्तरण गर्न सरकारलाई प्राप्त ऐतिहासिक अवसर गुमेको तीन वर्ष'का रूपमा अर्थ्याउँछन्।

आर्थिक-सामाजिक रूपान्तरण गर्नका लागि दुईतिहाइ नजिकको बहुमत पर्याप्त रहेकोमा सरकार आफैँले गरेको वाचाको 'पर-पर पनि नरहेको' विश्लेषक श्रेष्ठ ठान्छन्।

"भूमिसुधार, कृषि क्रान्ति, औद्योगिक क्रान्ति, शिक्षा र स्वास्थ्यमा जनताको पहुँचलाई बढाएर समतामूलक बनाउने उसको चुनावी वाचालाई सरकारले बिर्सिएको छ,"  श्रेष्ठको भनाइ छ।

"राजनीतिक व्यवस्थातर्फ हेर्दा पहिलेको भन्दा पनि धेरै अधिकार केन्द्रमा थुप्र्याउँदै यस सरकारले सङ्घीयतालाई सबैभन्दा कमजोर बनाएको छ। संसद् विघटनको कदमसँगै त देश प्रतिगमनतर्फ गएको छ।"

'जनताले परिवर्तन महसुस गर्न सकेनन्'

विघटित प्रतिनिधिसभामा नेपाली काङ्ग्रेसको तर्फबाट सचेतक रहेकी पुष्पा भुसालले जनताले दुईतिहाइजति बहुमत दिएर पठाउनुलाई सफलताको लागि जग ठान्छिन्।

"तर जनताले परिवर्तनको अनुभूति गर्ने खालका काम सरकारले केही पनि गर्न सकेन," भुसालले भनिन्।

स्थिर सरकारले आर्थिक समृद्धि दिन सक्ने जनताको...


पुरस्कार पाउनेमा ब्रिटेनका सर पिटर र्‍याट्क्लिफ र संयुक्त राज्य अमेरिकाका विलियम काएलिन एवम् ग्रेग सिमेन्जा छन्।

उनीहरूको खोजले हाम्रो दैनिक शारीरिक अभ्यासदेखि धेरै उचाइमा हुँदा तथा आमाको गर्भमा हुँदा हुने विभिन्न प्रक्रियालाई समेटेको छ।

उनीहरूको अनुसन्धानले रक्तअल्पता र क्यान्सरको उपचारको नयाँ विधिमा पनि सहयोग पुर्‍याएको छ।

द स्विडिश अक्याडमीले भनेको छ, "अक्सिजनको मूलभूत महत्त्वलाई शताब्दियौँदेखि बुझिँदै आएको छ, तर अक्सिजनको मात्रामा हुने परिवर्तनहरूलाई कोषहरूले कसरी चिन्छन् भन्ने कुरा अहिलेसम्म थाहा थिएन।"

यसअघि कसले पाएका थिए?

यस वर्षका विजेता: विलियम काएलिन, सर पिटर र्‍याट्क्लिफ र ग्रेग सिमेन्जा

२०१८ - जेम्स पी एलिसन र तासुकु होन्जोको। शरीरको रोगप्रतिरोधी क्षमताको प्रयोग गरेर क्यान्सरको उपचारविधि पत्ता लगाएकाले

२०१७ - जेफ्री हल, माइकल रोस्ब्याश र माइकल यङ्। शरीरले कसरी सर्कीडीअन रिदम अर्थात् 'जैविक घडी' कायम राख्छ भन्ने अनुसन्धानका लागि

२०१६ - योशिनोरी ओहसुमी। विकार पुनर्प्रयोग गरेर कोषहरू कसरी स्वस्थ रहन्छन् भनेर पत्ता लगाउने अनुसन्धानका लागि

२०१५ - विलियम सी क्याम्पबेल... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

, सातोशी ओमुरा र यूयू टू। परजीवी नियन्त्रण गर्ने औषधिका लागि

२०१४: जन ओ'कीफ, मे-ब्रिट मोजर र एड्वार्ड मोजर। मस्तिष्कको परिगमन प्रणाली पत्ता लगाउने अनुसन्धानका लागि

२०१३ - जेम्स रथ्म्यान, र्‍यान्डी शेक्म्यान र थोमास स्युड्होफ। कोषले कसरी पदार्थहरू परिवहन गर्छन् भने अनुसन्धानका लागि

२०१२: जन गर्डन र शिन्या यामानाका। कोषलाई स्टेम सेल बनाउन सफल भएकोमा


पुरातात्त्विक र धार्मिक महत्त्व बोकेको लुम्बिनीलाई युनेस्कोले विश्वसम्पदा सूचीमा राखेको छ।

युनेस्को र लुम्बिनी विकास कोषको अनुमतिविना त्यहाँ खन्न वा नयाँ संरचना बनाउन पाइँदैन।

केही दिनअघि मायादेवी मन्दिर परिसरमा गाडिएको अवस्थामा मान्छेको भन्ठानिएका दाँत र केशलगायत विभिन्न सामग्रीहरू भएका पोकाहरू भेटिएका थिए।

लुम्बिनी विकास कोषले गठन गरेको आन्तरिक छानबिन समितिले चैत्र १२ गते तीर्थाटनमा आएका करिब ४० जना ताइबानी बौद्धमार्गीहरूको समूहले बुद्धको जन्मभूमिनजिकै ती वस्तुहरू गाडेको हुनसक्ने जनाएको छ।

आश्चर्य

तर ती वस्तुहरू किन त्यसरी विसर्जन गरिएका हुन् भन्नेबारे अझै अध्ययन हुँदै गरेको कोषका कोषाध्यक्ष सुरेन्द्रमुनि शाक्यले बताएका छन्।

मायादेवी मन्दिर परिसरमा चौबीसै घण्टा कडा सुरक्षाव्यवस्था छ ।

 तर  तीर्थयात्रीहरूले ती वस्तुहरू त्यहाँ पुर्‍याएको र भुइँ खनेर गाड्न भ्याएको विवरणप्रति सर्वत्र आश्चर्य व्यक्त गरिएको छ।

कोषाध्यक्ष शाक्यका अनुसार त्यस दिन पालो बसेका सबै सुरक्षा कर्मचारीहरूमाथि छानबिन र कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ ।

लुम्बिनीको सुरक्षाका निम्ति करिब तीन सय सुरक्षाकर्म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ीको व्यवस्था गरिएको छ।

दैनिक सयौँ तीर्थयात्री र पर्यटकहरूले लुम्बिनीको भ्रमण गर्छन्

परम्परा

कतिपय समुदायमा मृतकले प्रयोग गरेका वस्तु वा उनीहरूका अवशेष पवित्र स्थलमा लगेर विसर्जन गर्ने परम्परा रहेको छ।

लुम्बिनीमा भेटिएका ती अवशेषहरू पनि त्यही उद्देश्य त्यहाँ गाडिएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

कतिपय स्थानीय बासिन्दाले व्रतबन्ध गर्दा खौरिएको केश लुम्बिनीस्थित अशोक स्तम्भमा चढाउने गरेका छन्।


पुराना पुस्ताका मानिसहरूभन्दा नयाँ पुस्ताकाले कम रक्सी पिउँछन्

"मैले भर्खरै मात्र आफ्नो आहारमा सुधार ल्याएकी थिएँ। त्यसलाई निरन्तरता दिनु महत्त्वपूर्ण थियो," उनले भनिन्।

"मैले सदाका लागि मदिरा त्यागेकी थिइनँ। तर लकडाउनका बेला फेरि पिउन थाल्नु उचित लागेन।"

घरमा दुईवर्षे छोरासँग रहँदा उनलाई मदिरारहित जीवन व्यतीत गर्न कठिन भएन।

"बाहिर जान सकिँदैनथ्यो। घरभित्र पिउने विकल्प मेरोसामु थिएन।"

महामारीको समयमा मदिरा उपभोग अचाक्ली बढेको समाचार आयो। तर यही समयमा मदिरा नपिउने प्रवृत्ति पनि विश्वभरि फैलिएको छ। २६ वर्षीया टिना अचेल उनको घरनजिकैका रेस्टुराँ खुलिसकेका भए पनि मदिरा पिउँदिनन्।

कतिपय देशमा लकडाउनका बेला मदिराको विक्री बढ्यो

कोभिड कालमा मदिरा उपभोग: धेरै वा थोरै

महामारीले मानिसहरूबीचको सम्बन्ध तथा मदिरापानमा नकारात्मक प्रभाव पारेका थुप्रै विवरणहरू आएका छन्।

विश्वभरिका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले - ब्रजिलदेखि भारतसम्म, अमेरिकादेखि युरोपसम्म - मदिरा उपभोग बढेको तथ्याङ्कका माझ मानिसहरूलाई सचेत गराए।

एप्रिलको अन्त्यतिर अमेरिकामा मदिराको अनलाइन विक्री ४०० प्रतिशतले बढ्यो। दक्षिण अफ्रिकाले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त रक्सी विक्रीमा प्रतिबन्ध नै लगायो।

टिना बस्ने यूकेमा गरिएको एउटा सर्वेक्षणमा पनि ३० प्रतिशत मानिसले अरू बेलाभन्दा धेरै मदिरा पिएको बताए।

तर यो तीतो यथार्थका साथसाथै जानीबुझीकन मदिराबाट टाढा रहने प्रवृत्ति पनि मौलाएको छ।

युवा पुस्ताका मानिसहरूले यो प्रवृत्ति अँगालेको पाइएको छ।

'जुम टोस्ट': विश्वभरि मानिसहरूले लकडाउनमा बढी रक्सी पिएको बताए

युवा अनि मदिराबाट टाढा

सन् १९८१ र १९९६ का बीच जन्मिएको युवा पुस्ता अघिल्लो पुस्ताभन्दा मदिरा पिउने मामिलामा 'कम प्यासी' भएको पहिले पनि बताइएको थियो।

अझ सन् १९९६ पछि जन्मिएका जेनरेशन जेड वा जूमर्स भनिने कान्छो पुस्ता मदिराबाट अझ टाढा रहन रुचाउने पाइएको छ। अमेरिकी लेखक रुबी वारिङ्टनले उनको किताबमा यो प्रवृत्तिलाई 'सोबर क्यूरिअस' वा मदिरा नपिएको अनुभव गर्न रुचाउने भनेकी छन्।

असी लाख अमेरिकी किशोरकिशोरीबारे ३० वर्ष लगाएर (१९७६-२०१६) गरिएको एक अध्ययनमा यूनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्नियाका अनुसन्धानकर्ताहरूले जूमर्स पुस्ताका किशोरकिशोरी अघिल्लो पुस्ताका मानिसले भन्दा मदिरा चाख्न कम लालायित हुने गरेको पाए।

"बीस वर्षअगाडि स्वस्थ जीवनशैलीलाई उदेकलाग्दो रूपमा हेरिन्थ्यो। अहिले स्वस्थ हुनुलाई सही मानिन्छ," मिन्टेल नामक अनुसन्धान संस्थाका मदिरा उद्योगसम्बन्धी विज्ञ जोनी फोर्साइथले भने।

"जेनरेशन जेड सबभन्दा स्वस्थ पुस्ता भएको छ। उनीहरूले मदिरा उद्योगमा व्यापक परिवर्तन ल्याउनेछन्," उनले भने।

सत्ताइस वर्षीया पत्रकार मिली गुचले सामाजिक सञ्जालमा मदिरा नपिउनेहरूको समर्थनमा बनेको 'द सोबर गर्ल सोसाइटी' सञ्चालन गर्छिन्। उनी भन्छिन् कतिपयमा लकडाउनले सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

"महामारीले नयाँ चुनौती ल्याएको छ। जस्तो कि व्यक्ति-व्यक्तिबीच सम्पर्क छैन र त्यसले उब्जाउने दिक्दारीले मानिसहरूलाई थप पिउन उक्साउन सक्छ," उनले भनिन्।

"तर हाम्रा कैयौँ सदस्यले के पनि भनेका छन् भने यो महामारीका कारण नपिउन पनि सजिलो भएको छ किनकि थोरै पार्टी वा इभेन्ट भएका छन् र पिउने सामाजिक दबाव कम परेको छ।"

लकडाउनले कतिपय मानिसलाई मदिरासँगको उनीहरूको सम्बन्ध समीक्षा गर्ने अवसर दियो

मदिरारहित पेय पदार्थको उदय

प्रवृत्तिमा आएका परिवर्तनले पश्चिमा देशमा नयाँ व्यापारिक अवसरहरू खुलेका छन्। यो अन्यत्र पनि फैलिने विज्ञहरू बताउँछन्।

नोलो भनिने थोरै मात्रामा मदिरा भएको वा मदिरा हुँदै नभएको पेयपदार्थको विक्रीमा महामारीका...


पुरुष इन्डोर भलिबल खेलको साग गेम्सकेन्द्रित बन्द प्रशिक्षण नेपालमा सुरु भएको दुई हप्ता भइसकेको छ। महिला इन्डोर भलिबल टोलीको प्रशिक्षण पनि गत हप्ताबाट काठमाण्डूमा थालिसकिएको छ।

तर साग गेम्समा नयाँ खेलको रूपमा थप गरिएको बीच भलिबलको प्रारम्भिक टोलीको छनोट (पुरुष र महिला) बाहेक बाँकी काम अगाडि बढ्न सकेको देखिँदैन।

नेपाल भलिवल सङ्घका अनुसार पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा आयोजना गर्न लागिएको बीच भलिबलको नेपालमा खेल्ने मैदान निर्माण गर्न बाँकी छ।

त्यसैले खेलाडीहरूको प्रशिक्षण सुरु गर्न नसकिएको सङ्घका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

के हो बीच भलिबल?

बीच भलिबल खासगरी समुद्र छेउको बालुवामा खेलिने फरक प्रकृतिको खेल हो।

यसमा टोलीमा दुई जना खेलाडी खेल्छन्।

नेपालमा समुद्र नभएकोले पोखराको फेवाताल छेउमा बालुवाको कोर्ट बनाएर यो खेल खेलाउने योजना बनाइएको छ।

नेपाल भलिवल सङ्घका महासचिव जितेन्द्र चन्द भन्छन्, "फेवाताल छेउमा खेलाउँदा समुद्रवरिपरि खेलाएजस्तै अनुभूति हुने भएकोले स्थानको समस्या छैन। तर दुईवटा मुख्य कोर्ट र अभ्यासका लागि अरू दुईवटा गरी चारवटा कोर्ट भने बनाउन आवश्यक छ। "

लुगा

अन्तर्राष... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्ट्रिय नियमानुसार बीच भलिबलमा पुरुष खेलाडीहरुले हाफ प्यान्ट्स  र टीशर्ट लगाउनुपर्छ भने महिला खेलाडीहरुले टूपीस लगाएर खेल्नुपर्छ।

उनीहरूसँग दुई जोडी लुगा, घाममा लगाउने क्रीम र रुमाल अनिवार्य हुनुपर्छ।

चीनमा भएको दोस्रो एशियन बीच गेम्समा सहभागी नेपाली खेलाडी कोपिला उप्रेती (बायाँ)

दर्शकहरूको चासो बढ्ने  बीच भलिबलको यो एउटा आकर्षक पक्ष मानिन्छ।

तर आयोजक राष्ट्रले सम्बन्धित देशको संस्कृतिअनुसार लुगाको सन्दर्भमा नियम परिवर्तन गर्न सकिने भलिबल सङ्घका महासचिव चन्द बताउँछन्।

उनले भने, "आयोजकले सहमतिमा नियम परिवर्तन गर्न सक्छ। जस्तै पाकिस्तानी महिलाहरूले त्यस्तो लुगा लगाउन सक्दैनन्। हाम्रा खेलाडीहरूले पनि सक्दैनन्। त्यसैले टूपीस लगाउने नियम चाहिँ परिवर्तन हुनेछ। "

दाबी

नेपाल भलिवल सङ्घले पुरुष र महिलाको तीन-तीन टोली गरी छ खेलाडी छानेको छ।

त्यसमा अन्तिम चरणमा एउटा टोली फ्याँकिनेछ र दुई टोलीले साग गेम्स खेल्नेछन्।

खेलाडीहरू भने बन्द प्रशिक्षणको प्रतीक्षा गरिरहेका छन्।

बीच भलिबलको प्रारम्भिक टोलीमा छानिएकी खेलाडी कोपिला उप्रेती भन्छिन्, "बीच भलिबल टोलीमा परिएको छ। नेपालको जर्सी लगाएर आफ्नै देशमा हुने प्रतियोगितामा खेल्न पर्खिरहेकी छु। तर अझैसम्म प्रशिक्षणको बारेमा केही जानकारी आएको छैन।"

खेलाडीहरूका अनुसार बन्द प्रशिक्षण निम्ति अहिले नै बालुवाको कोर्ट नभए पनि हुन्छ। अर्की खेलाडी नीता शाह भन्छिन्, " फिटनेसको लागि भएपनि बन्द प्रशिक्षण सुरु गरिहाले राम्रो हुने थियो।"

महिला टोलीले सागमा पदक जित्ने दाबी पनि गरिएको छ। त्यसका लागि बीच भलिबल मैदान निर्माण र प्रशिक्षण तत्कालै सुरु गर्नुपर्ने खेलाडीहरूको माग छ।

शाह भन्छिन्, "बीच भलिबलमा श्रीलङ्का सबैभन्दा बलियो छ। हामीले यो क्षेत्रमा विगतमा स्वर्ण  पनि जितिसकेका छौँ। त्यसैले राम्रो प्रशिक्षण पाए कम्तिमा रजत नत्र स्वर्ण जित्न सक्छौँ।"

विसं २०६० बाट दक्षिण एशियाली बीच गेम्समा भाग लिन थालेको नेपाली पुरुष र महिला दुवै टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय पदक जितिसकेका छन्।

एशियन बीच गेम्स र दक्षिण एशियाली बीच गेम्समा पनि खेलाडीहरूले भाग लिइसकेका छन्।

घरेलु स्तरमा नेपाल भलिबल सङ्घले पनि बीच भलिबलको सातौँ राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना गरिसकेको छ।

पीडा

बीच भलिबालमा छानिएका खेलाडीहरूको अर्को पीडा पनि छ।

भलिबलको मुख्य प्रतिस्पर्धाको रूपमा रहने इन्डोर भलिबलमा नपरेका...


पुरुष भलिबल टोलीले ४ दशकपछि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा काश्य पदक यसै वर्ष जितेको थियो।

 कतिपयले राम्रै  चर्चामा रहेका क्रिकेट, कराते, फुटबल, तेक्वान्दो जस्ता अन्य खेलहरुमध्येबाट मन्त्रिपरिषद्ले भलिबललाई नै किन छानेको भन्ने प्रश्न समेत उठाएका छन्।

नेपालमा भलिबल  संघ स्थापना भएको ४४ वर्षपछि राष्ट्रिय पुरुष टोलीले पहिलो पटक यो वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा काश्य पदक जित्यो।

विगतमा डण्डिवियो वा कबड्डीलाई अनौपचारिक रुपमा नेपालको राष्ट्रिय खेल भन्ने गरिन्थ्यो।

खेलकुद मन्त्रालयले  तीन वर्ष लगाएर गरेको अध्ययनपछि अन्तिममा भलिबल, तेक्वान्दो र क्रिकेटमध्ये एकलाई राष्ट्रिय खेल चुन्न मन्त्रिपरिषद्‍मा सिफारिस गरेको  थियो।

महिला भलिबलले पछिल्लो समय निकै चर्चा पाएको देखिन्छ।

कारण

जसबाट भलिबललाई राष्ट्रिय खेल घोषणा गर्ने निर्णय सोमबार बेलुकीको मन्त्रिपरिषद् बैठकले गरेको हो।

त्यसको कारण खुलाउँदै खेलकुद मन्त्रालयका प्रवक्ता राम थपलिया, "नेपालको पहिचान दिन सक्ने, हिमाल, पहाड, तराई तीनवटै ठाँउमा खेलिन सक्ने, टिम भएर खेल्नुपर्ने र यसले एकता, भातृत्व र प्रेम पनि बढाउने हुनाले भलिबललाई सिफारिस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरिएको हो। "

मन्त्रालयले भलिबल खेलको लोकप्रियता र सर्वसुलभतालाई पनि आधार मानेको बताएको छ।

नेपालका ७५ वटै जिल्लाहरुमा भलिबल खेलको संघ छ।

महिला खेलाडीहरु पनि भलिबल खेलमा सक्रिय छन् भने  देशको कुनै पनि स्थानमा भलिबल खेल प्रतियोगिताहरुमा दर्शकको कमी नहुनु यो खेलको विशेषता मानिन्छ।

भलिबललाई राष्ट्रिय खेल घोषणा गरिएपछि महिला राष्ट्रिय टोलीकी खेलाडी मञ्जु गुरुङले हर्ष व्यक्त गरेकी छिन्।

११ वर्ष राष्ट्रिय टोलीबाट खेलिसकेकी उनी भन्छिन्, "म देशको कुना काप्चामा  गएर भलिबल खेलेँ। यो जतिको सबै ठाँउमा उतिकै चर्चित भएको खेल अरु देखिँदैन। सरकारको निर्णयबाट म खुशी छु।  "

असन्तुष्टि

तर अन्य कतिपय खेल संघका अधिकारीहरुले भने सरकारको पछिल्लो निर्णयप्रति असन्तुष्टि प्रकट गरेका छन्।

नेपाल तेक्वान्दो संघका अध्यक्ष प्रकाश शम्शेर राणा भन्छन्, "अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति पनि हेर्न निकै जरुरी हुन्छ जस्तो मलाई लाग्छ। तेक्वान्दो सबैभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय पदक जित्ने खेल हो।"

"दक्षिण एसियामा पनि तेक्वान्दोले बढी पदक जितेको छ र ओलिम्पिकमा छनोट हुने खेल पनि यही नै हो। यस्तो खेल नछानेकोमा हाम्रो चित्त दुखाई छ। "

देशभित्र चर्चित भएरपनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरुमा प्रदर्शनको स्तर निकै कमजोर हुनु नेपाली भलिबल खेलको कमजोर पक्ष मानिन्छ।

विगतमा एसियाली खेलकुद र विश्वकप छनोटसम्म पुगेको खेल अहिले दक्षिण एसियाली खेलकुद वृत्तमा पनि संघर्षरत अवस्थामा नै छ।

तर भलिबल खेलाडीहरु भन्छन् सबै कुरा नतिजासँग मात्र दाँज्नु हुँदैन।

१४ वर्ष राष्ट्रिय टोलीका कप्तान रहेका भरत शाहले भने, " अहिले विश्वकप ओलिम्पिक जस्ता खेल आयोजनाका लागि १० वर्ष, २० वर्ष लामो योजना बन्ने गरेको छ। आयोजना पाउन तछाडमछाड गरिरहेका छन्। के त्यो जित र हारका लागि मात्र हो र ? त्यो पदकको लागि मात्र हो र। होइन।"

चुनौती

नेपाल भलिबल संघले राष्ट्रिय खेलको मान्यता पाएसँगै संघमा चुनौती थपिएको भलिबल संघका पदाधिकारीहरु बताउँछन्।

संघका महासचिव जितेन्द्र चन्द भन्छन्, " राष्ट्रिय खेलको दर्जा दिएपछि त्यस अनुरुप खेलको गौरव राख्न सरकारबाट सहयोग पाउने हामीले विश्वास गरेका छौं।"

"संघले पनि त्यही अनुरुप भलिबललाई सक्रिय बनाउने खालका योजनाहरु ल्याउनेछौँ। "

सरकारबाट वर्षमा झण्डै ११ लाख रुपैयाँ अनुदानको आधारमा भलिबल संघ सञ्चालन भइरहेको छ।

संघका पदाधिकारीहरु भन्छन् अब राष्ट्रिय...


पुरुषसरह समान उपचार नपाएका कारण हृदयाघात भएका महिलाहरूको मृत्युको सम्भावनामा तीन गुणाले वृद्धि हुने गरेको पाइएको एउटा नयाँ अनुसन्धानले देखाएको छ।

ब्रिटेन र स्विडेनका वैज्ञानिकहरूले १० वर्ष लगाएर गरेको उक्त अध्ययनले बाइपास सर्जरी र  स्ट्याटिन्स् दिइए हृदयाघात भएका महिलाहरूको बाँच्ने दरमा नाटकीय सुधार आउने देखाएको छ।

चिन्ता

ब्रिटिश हार्ट फाउन्डेसनका प्राध्यापक जेरेमी पियर्सनका अनुसार उक्त अनुसन्धानले चिन्ता लाग्ने कुराहरू पत्ता लगाएको छ।

उनले तत्काल यस विषयमा सतर्कता बढाए सजिलै परिवर्तन हुन सक्ने उल्लेख गरे।

एकजना अनुसन्धाता प्रध्यापक क्रिस गेलले सामान्यतया मध्यम उमेरको बढी तौल भएको एक व्यक्ति जसलाई मधुमेह रोग छ र जसले धूमपान गर्छ उसलाई मात्र हृदयाघात हुन्छ भन्ने धारणा परिवर्तन गर्नुपर्ने बताएका छन्।

सधैँ त्यस्तो नहुने र महिलासहित विभिन्न मानिसलाई यसले असर गर्ने उनले बताए।

स्विडेनमा दश वर्ष लगाएर सन् २०१३ सम्ममा हृदयाघात भएका एक लाख ८० हजार बिरामीमाथि अनुसन्धान गरिएको हो।

औषधोपचार

ब्रिटेनमा प्रत्येक वर्ष १ लाख २४ हजार पुरुष र ७० हजार महिलाहरू हृदयाघातका कारण अस्पताल भर्ना ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हुन्छन्।

उक्त अध्ययनमा 'स्टेमी' भनिने गम्भीर प्रकारको हृदयाघात भएका महिलाहरूले थुनिएका रक्तनली खुलाउन बाइपास सर्जरी वा स्टेन्ट उपचार पाउने सम्भावना पुरुषको भन्दा ३४ प्रतिशत कम रहेको पाइएको थियो।

साथै स्टेटिनजस्ता दोस्रो हृदयाघात रोक्ने औषधोपचार पाउने सम्भावना पनि महिलालाई २४ प्रतिशत कम हुने गरेको छ।

एस्पिरिन औषधि दिइने सम्भावना उनीहरूलाई १६ प्रतिशतले कम हुने देखिएको छ। उता महिला र पुरुष दुवैलाई यी सबै उपचार समान रूपले दिइनुपर्ने निर्देशिका रहेको छ।


पुरुषहरूले पैसा खर्च गरेर छोटो समयावधिका लागि 'प्लेजर म्यारिज' अर्थात सुखप्राप्तिको लागि विवाह गर्ने गरेको भेटिएको छ।

बीबीसीले गोप्य रूपमा गरेको अनुसन्धानले सुखप्राप्तिका लागि गरिने त्यस्ता विवाह अस्थायी हुने र केहीमा बालबालिका पनि सहभागी गराइने पाएको छ।

यस्तो विवाह इराकमा गैरकानुनी मानिए पनि केही शिया मुस्लिम समुदायले यसलाई अनुमति दिने गरेको छ।

यस्तो विवाहका लागि धर्मगुरुहरूले पुरुषलाई रकम तिराउने गरेका छन्।

यो प्रचलनले महिला तथा बालिकाहरूको यौन शोषण हुने गरेको बताइएको छ।

विवाह गराइएका केही बालिकाहरूको उमेर नौ वर्ष पाइएको छ।

अनुसन्धानको क्रममा बग्दादको खादिमियास्थित प्रमुख शिया पीठहरूमा आसीन १० मध्ये आठजनाले सुखप्राप्तिका लागि विवाह गराइदिने गरेको बीबीसीलाई बताए।

सुरुवात

सुखप्राप्तिका लागि गरिने विवाह इस्लामिक परम्परा सुरु हुनुभन्दा अघि इरान र अरेबियाबाट सुरु भएको बताइन्छ।

जानकारहरूका अनुसार त्यस्तो विवाह पूर्ण रूपमा मनोरञ्जनका लागि गरिन्छ र वंशवृद्धि गर्न पाइँदैन।

अघिल्ला शताब्दीहरूमा त्यस्ता गतिविधि धार्मिक स्थलहरू र व्यापारिक केन्द्रहरूमा हुने गर्थे। एक्लै लामो या... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त्रा गर्ने पुरुषहरू त्यस्ता स्थानमा महिलाहरूको खोजी गर्थे।

यो यस्तो प्रकारको विवाह हो जसमा सम्बन्ध वैधानिक रहने अवधि र अस्थायी श्रीमतीलाई दिने क्षतिपूर्ति पूर्वनिर्धारित हुन्छ।

धर्मगुरुको रोहबरमा त्यस्ता सम्बन्ध गाँसिने भए पनि त्यस्ता सम्झौता मौखिक रूपमा पनि जोड्न सकिने र यसलाई मान्यता प्रदान गर्न धर्मगुरुकै आवश्यकता भने नरहने बताइन्छ।

त्यस्ता सम्बन्ध एक घण्टादेखि ९९ वर्षसम्म कायम रहन सक्छ। विवाह गरेका पुरुषले कुनै पनि बेला सम्झौता रद्द गर्न सक्छन्।

सुन्नी इस्लाममा भने त्यस्ता किसिमका विवाहलाई मान्यता छैन।

तर केही धर्मगुरुहरूले भने मिस्यार भनिने वैकल्पिक विवाह सम्बन्ध स्विकार्छन् जुन जानकारहरूका अनुसार  सुखप्राप्तिको लागि विवाह जस्तै हो।

महिलाहरूमाथिको शोषण हुने भन्दै त्यसको पनि आलोचना गरिन्छ।