शीर्षक: हङ्‌कङ: प्रदर्शनबाट फर्कँदै गरेका मानिसहरूलाई अज्ञात समूहद्वारा आक्रमण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सामाजिक सञ्जालमा राखिएका भिडिओमा त्यहाँको युएन लङ स्टेसनमा लाठी लिएका पुरूषहरूको समूहले मानिसहरूलाई पिटिरहेको देखिन्छ।

३० जनाभन्दा बढी मानिसहरू घाइते भएको बताइए पनि आक्रमण गर्नेहरू को थिए भन्ने जानकारी आएको छैन।

तर सामाजिक सञ्जालमा उनीहरूले सरकारको तर्फबाट यो कार्य गरेको भन्ने विचारहरू फैलिइरहेका छन्।

हङ्‌कङमा लोकतन्त्रको समर्थनमा भएको र्‍यालीमा हिंसा भड्किएपछि प्रहरीले अश्रुग्यास र रबरका गोली प्रहार गरेको थियो।

चेतावनी दिँदा पनि प्रदर्शनकारीहरू नरोकिएपछि प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप शुरू भएको थियो।

प्रदर्शनकारीले अटेर गरी प्रहरी घेरामा प्रवेश गर्न खोज्दै विभिन्न सामान फ्याकेको अधिकारीहरूको आरोप छ।

प्रदर्शनकारीहरूले चीनको केन्द्रीय सरकारी कार्यालयतर्फ बढ्दै त्यहाँका भवनहरूमा अण्डा फ्याकिरहेका थिए।

सङ्ख्या

आइतवारको प्रदर्शनको आयोजना गर्नेहरूले ४ लाख ३० हजार जनाभन्दा बढीले प्रदर्शनमा भाग लिएको बताएका छन्।

प्रहरीले भने १ लाख ३८ हजार जनाले प्रदर्शन गरेको जनाएको छ।

हङ्‌कङ हस्तान्तरणको वार्षिकोत्सवमा प्रहरीसँग झडप

हङ्‌कङमा यसरी सुरु भयो विरोधप्रदर्शन

शुरूमा एउटा बन्दै गरेको सुपुर्दगीसम्बन्धी कानुनलाई लिएर यस्तो विरोध प्रदर्शन थालिएको थियो।

उक्त कानुन अनुसार हङ्‌कङका मानिसहरूलाई पनि चीनमा सुपुर्दगी गर्न सकिने थियो।

अब भने त्यसमा लोकतन्त्रसम्बन्धी अन्य कुरा पनि समेटिएका छन्।

आइतवार अबेर नकाब लगाएको दङ्गा नियन्त्रण गर्ने प्रहरी हातमा ढुङ्गामुढा छेक्ने सुरक्षाढालसहित त्यहाँको मुख्य टापुस्थित एउटा नौका टर्मिनल नजिकै प्रदर्शनकारीतर्फ बढिरहेको देखिएको थियो।

नारा

चीन सरकारको एउटा भवन बाहिर केही प्रदर्शनकारीले छर्कन मिल्ने पेन्टले नारा लेखिदिएका छन्।

त्यसमध्येको एउटा नारा छ- "शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको कुनै अर्थ छैन भन्ने तिमीले हामीलाई सिकायौँ।"

सीसीटीभीमा केही प्रदर्शनकारी प्रहरी चौकी बाहिर पनि छर्कन मिल्ने पेन्टसहित देखिए।

उत्तरी हङ्‌कङको एउटा मेट्रो स्टेशनमा केही नकाबधारी व्यक्तिहरूले लोकतन्त्र समर्थकहरूमाथि हमला गरेका छन्।

उक्त घटनाको भिडिओमा त्यो समूहले मानिसहरूलाई लाठीले कुटिरहेको देखिन्छ।

उक्त घटनापश्चात् कम्तीमा ३६ जना मानिसलाई अस्पताल लगिएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

प्रतिकार र्‍याली

विरोधका पर्चाहरूको साथमा एउटा विस्फोटक पदार्थको थुप्रो पाइएपछि पछिल्लो र्‍याली किनारा...


शीर्षक: हङ्‌कङ: संसद्‌मा चिनियाँ राष्ट्रगानबारे विवाद, केही सांसदलाई घिसारेर बाहिर निकालियो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रस्तावित कानुनमा चिनियाँ राष्ट्रगानको अनादरलाई अपराध मानिने प्रावधान छ।

उक्त अध्यादेशलाई प्रभावित पार्न सक्ने एउटा संसदीय समितिको नेतृत्वबारे सांसदहरूबीच विवाद भएको थियो।

संसद्‌बाट बाहिर निकालिएका एक सांसद एडी चुले भने, "यदि हङ्‌कङमा प्रजातन्त्र भएको भए हामीले यसरी झगडा गर्नुपर्दैनथ्यो।"

उनले भने, "दुर्घटनावश हामीलाई यो परिस्थितिमा जान बाध्य पारियो। संसद्‌भित्र र बाहिर पनि थप भिडन्त हुने म देख्छु।"

संसद्‌मा भएको तनावले हङ्‌कङभित्र विद्यमान विभाजनको सङ्केत गर्छ।

कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएपछि गत वर्ष सुरु भएको सडक आन्दोलन मत्थर भएको थियो। तर पुनः विरोध प्रदर्शन सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ।

हङ्‌कङको संसद्‌मा यसअघि पनि भिडन्त भएको थियो।

के भएको थियो?

अध्यादेशहरू हेर्ने र तीबारे निर्णय गर्न मतदानको मिति तोक्ने संसदीय समितिको नेतृत्वको विषयमा मतभेद थियो।

गत साता संसद्‌का अध्यक्ष चीनपक्षधर सांसद चान किन-पोरलाई उक्त समितिको नेतृत्व छान्नका लागि निर्वाचन गराउन जिम्मेवारी दिएका थिए।

सोमवार संसद् बस्नुअघि चान २० जनाभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी वरिपरि राखेर अध्यक्षको आसनमा बसेका थिए।

प्रजातन्त्रवादी सांसदहरूले उनीतिर जान खोज्दा सुरक्षाकर्मीले रोके।

विरोध गर्ने सांसदलाई सुरक्षकर्मीले कम्बलले छोप्न खोजेपछि अरू सांसदहरू आफ्नो आसनबाट चिच्याए।

केही मिनेट भएको तनावमा एक जना भुइँमा लडेर घाइते भए।

अधिकांश प्रजातन्त्रवादी सांसदहरू बाहिर गएपछि वा निकालिएपछि बेइजिङलाई समर्थन गर्ने स्टारी लीलाई उक्त समितिको अध्यक्ष निर्वाचित गरियो।

विपक्षीहरू यसबाट उक्त कानुन पारित गर्न सजिलो भएको ठान्छन्।

हङ्‌कङस्थित बीबीसी संवाददाता ल्याम चो वाईका अनुसार चीनले उक्त कानुन यथाशक्य चाँडो पारित होओस् भन्ने चाहेको छ।

संसदीय समितिले महिनौँदेखि नेतृत्व चयन गर्न सकेको थिएन।

ल्यामा अनुसार संसद्‌मा भएको घटनाले चीनले हङ्‌कङलाई कसरी आफ्नो प्रभावभित्र राख्न खोजेछ भन्ने देखाउँछ।

गत वर्ष सुपर्दगीसम्बन्धी एउटा प्रस्तावित कानुनका कारण हङ्‌कङमा चर्को विरोध र लामो आन्दोलन भएको थियो।


शीर्षक: हङ्‌कङका प्रदर्शनकारीलाई समर्थन जारी नराख्न अमेरिकालाई चीनको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हङ्‌कङ स्वायत्ततालाई समर्थन गर्ने कानुनमा हस्ताक्षर गरेपछि बेइजिङ् क्रुद्ध बनेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले मानव अधिकार तथा प्रजातन्त्र नामक कानुनमा हस्ताक्षर गरेपछि बेइजिङ्ले त्यसलाई दुराग्रहपूर्ण कदम भनेको छ।

सो कानुन बमोजिम अमेरिकी सरकारले हङ्‌कङलाई पर्याप्त स्वायत्तता प्रदान गरिएको छ कि छैन भनेर वार्षिक समीक्षा गर्नुपर्नेछ।

अन्यथा पाइए हङ्‌कङलाई प्राप्त विशेष व्यापारिक हैसियत खोसिन सक्नेछ।

व्यापार युद्ध

हाल ट्रम्म चीनसँग व्यापार सम्झौता गर्न चाहिरहेका छन् ताकि दुई देशबीचको व्यापार युद्ध थामियोस्।

तर पछिल्लो कदमबारे प्रतिक्रिया दिँदै चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले अमेरिकाले सत्यतथ्यको बेवास्ता गरिरहेको जनाएको छ।

हङ्‌कङका सार्वजनिक सम्पत्ति नष्ट गर्ने, आगो लगाउने, निर्दोष मानिसलाई कुटपिट गर्ने एवम् कानुनी शासन र सामाजिक व्यवस्थामा खलल पार्न खोज्ने हिंस्रक अपराधीहरूलाई खुला रूपमा समर्थन गरिरहेको आरोप उसले अमेरिकामाथि लगाएको छ।

यस्तै गरिरहने हो भने चीनले बदलाको कारबाही गर्ने पनि उसले बतायो।

विश्वका सबभन्दा शक्तिशाली दुई मुलुकबीच चर्किएको पछिल्लो तनावले ती दुईबीच जारी व्यापार युद्ध रोक्न भइरहेका वार्ता थप जटिल हुने कतिपयले ठानेका छन्।

चिनियाँ विदेशमन्त्रालयले अमेरिकी राजदूतलाई डाकेर वाशिङ्गटनलाई चिनियाँ आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्न भनेको छ।

हङ्‌कङ सरकारले पनि अमेरिकी कानुनले गलत सन्देश दिने र स्थिति साम्य पार्न नसघाउने जनाएको छ।

तर हङ्‌कङका एक मुख्य अभियानकर्ता जोशुवा वङ्गले अमेरिकी कानुन हङ्‌कङवासीहरूका निम्ति गजबको सफलता भएको बताए।

हङ्‌कङमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच यसरी भयो भिडन्त


शीर्षक: हङ्‌कङमा अपराध अनुसन्धान गर्न भन्दै ९० वर्षे महिलाबाट करोडौँ डलर ठगी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हङ्‌कङ प्रहरीका अनुसार ती ठगहरूले आफूहरू चीनमा एउटा अपराधको अनुसन्धान गरिरहेको अधिकारीका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।

उनीहरूले ती महिलालाई उनको नाम र परिचय मुख्यभूमि चीनमा दुरुपयोग भएको बताएका थिए।

त्यसपछि उनलाई गत अगस्टदेखि ज्यानुअरीसम्म एउटा कथित अनुसन्धानमा सहयोग गर्नका निम्ति भन्दै ११ पटक एउटा ब्याङ्क खातामा रकम जम्मा गर्न बाध्य पारिएको थियो।

अहिलेसम्म अनुसन्धानकर्ताहरूले एक १९ वर्षीय किशोरलाई पक्राउ गरेको भए पनि उनी जमानतमा छुटेका छन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार मुख्यभूमि चीनको अधिकृत भएको देखाउने व्यक्तिहरूले गत वर्ष अगस्टमा पहिलो पटक पीडित महिलालाई सम्पर्क गरेका थिए।

त्यसपछि ठगहरू ती महिलाको घरमा गएका थिए र आफूहरूसँग सम्पर्क गर्नका लागि एउटा फोन दिएका थिए।

ती महिलाकी घरेलु कामदारले उनकी छोरीलाई असामान्य गतिविधिबारे जानकारी गराएपछि मात्र उक्त घटना बाहिर आएको हो।

ती वृद्धा उनी हङ्‌कङमा एकदमै सम्पन्न मानिने 'द पीक' क्षेत्रमा परिवारबिना एक्लै बस्दै आएकी छिन्। तर उनको घरमा केही सहयोगीहरू थिए।

यो पनि पढ्नुहोस्


शीर्षक: हङ्‌कङमा प्रभाव बढाउन चीनद्वारा विवादास्पद कानुन पारित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हङ्‌कङमा उक्त कानुनको विरोधमा प्रदर्शन भएको छ

उक्त कानुन लागु भएपछि हङ्‌कङमा चीनको प्रभाव बढ्ने र उक्त सहरको स्वतन्त्रता सङ्कुचित हुने आशङ्का छ।

चीनले गत महिना चीनविरोधी विविध गतिविधिलाई अपराध ठहर गर्ने प्रावधानहरू भएको उक्त कानुन लागु गर्ने घोषणा गरेको थियो।

त्यसबाट पृथक्तावाद, राज्यविप्लव, आतङ्कवाद र विदेशी शक्तिसँगको मिलेमतोजस्ता गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्न सकिने उसको तर्क छ।

आशङ्का

गत वर्ष सुपुर्दगीसम्बन्धी एउटा कानुन ल्याउने प्रयास हुँदा हङ्‌कङमा प्रजातन्त्र पक्षधर मानिसहरूले लामो समयसम्म विशाल प्रदर्शनहरू गरेका थिए।

यो नयाँ कानुनले हङ्‌कङको अस्तित्वलाई अप्ठ्यारोमा पार्ने जोखिम भएको आलोचकहरूको धारणा छ।

यसबाट हङ्‍कङको न्यायिक र अन्य स्वतन्त्रताहरूलाई ध्वस्त पारिदिने उनीहरूको डर छ।

सन् १९९७ मा हङ्‌कङलाई ब्रिटिश नियन्त्रणबाट चीनलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

हङ्‌कङमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच यसरी भयो भिडन्त

त्यो क्रममा हङ्‌कङलाई केही स्वतन्त्रता दिने सहमति भएको थियो। यो कानुनको प्रस्ताव हुँदा नै हङ्‌कङमा विरोध प्रदर्शनहरू भएका थिए।

गत मे महिनामा बेइजिङले उक्त कानुन ल्याउने घोषणा गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले पनि त्यसको विरोध गरेको थियो।

तर पृथक्तावादी गतिविधि, राज्यविप्लव, आतङ्कवाद र विदेशी शक्तिसँग मिलोमतो रोक्न उक्त कानुन आवश्यक भएको चीनको तर्क छ।

उसले उक्त कानुनको आलोचनालाई आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप मान्ने गरेको छ।

चाँडै लागु हुने

यो कानुन ब्रिटेनले चीनलाई हङ्‍कङ हस्तान्तरण गरेको वार्षिकोत्सवको अवसरमा बुधवारअघि नै लागु हुने बताइएको छ।

चीनको न्याश्नल पीपल्स कङ्ग्रेसको स्थायी समितिबाट मङ्गलवार उक्त कानुन एकमतमा पारित भएको हो।

अब हङ्‌कङको 'बेसिक ल' अर्थात् संविधानमा यो मङ्गलवार अपराह्णसम्म थपिने अपेक्षा गरिएको छ।

चीनले यो कानुन पारित भएको विषय आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन।

उसले यो कानुनको पाठ पनि सार्वजनिक गरेको छैन।


शीर्षक: हङ्‌कङमा स्वतन्त्रता यताकै ‘ठूलो प्रदर्शन’, चिनियाँ सञ्चारमाध्यम भन्छन्, 'विदेशीको हात'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रदर्शनमा दशौँ हजार मानिस सहभागी थिए

प्रदर्शनकारीहरूलाई उक्त प्रस्तावित कानुनले चीनलाई हङ्‌कङस्थित आफ्ना राजनीतिक विपक्षीलाई निसाना बनाउन सहयोग पुर्‍याउने डर छ।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले हङ्‌कङको प्रदर्शनमा विदेशी शक्तिको हात रहेको आरोप लगाएका छन्।

विदेशी शक्तिहरूले चीनलाई 'चोट पुर्‍याउन' हङ्‌कङमा विध्वंश निम्त्याउन खोजेको त्यहाँको सरकारी सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेको छ।

सेतो पोसाकमा देखिएका सहभागीहरूले चर्को गर्मीमा पनि आइतवार कैयौँ घण्टा प्रदर्शन गरेका थिए।

ठूलो सङ्ख्यामा व्यवसायीका साथै कानुनका विद्यार्थी, धार्मिक समूह र प्रजातन्त्र पक्षधर व्यक्तिहरू सहभागी प्रदर्शन मुख्य रूपमा शान्तिपूर्ण थियो।

भिडको सङ्ख्या अनुमान गर्न अपनाइएको मापदण्डका कारण आयोजक र प्रहरीले दिएको तथ्याङ्कमा ठूलो अन्तर छ।

हङ्‌कङकी नेत्री क्यारी ल्यामले विरोध भए पनि सुपुर्दगीको योजना फिर्ता नगर्ने बताएकी छन्।

सोमवार संवाददाताहरूसँग कुरा गर्दै हङ्‌कङकी कार्यकारी प्रमुख ल्यामले सो कानुन आवश्यक रहेकोमा जोड दिँदै मानवाधिकारको रक्षा हुने बताइन्।

'परम्पराको अन्त्य'

प्रदर्शनकारीहरूले विरोध र्‍यालीमा १० लाख मानिस सहभागी भएको बताएका छन्। उनीहरूकाअनुसार दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि यति ठूलो प्रदर्शन भएको थिएन।

तर त्यसमा बढीमा दुई लाख ४० हजार मात्र सहभागी थिए भन्ने प्रहरीको भनाइ छ।

आयोजकहरूको अनुमान ठिक हो भने यो सन् १९९७ मा हङ्‌कङ चीनलाई हस्तान्तरण गरिएयता त्यहाँ भएको सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन हुन सक्छ।

र्‍याली सम्पन्न भएपछि प्रहरीसँग सयौँ प्रदर्शनकारीहरूको झडप भएको थियो।

Clashes erupted at night after a mostly peaceful march during the day

मुकुन्डो लगाएका कतिपय प्रदर्शनकारीहरू प्रहरीले खडा गरेको अवरोध पन्छाएर  विधान परिषद्को भवनमा प्रवेश गर्न खोजेका थिए।

त्यसपछि प्रहरीले अश्रुग्यास र लाठी प्रहार गरेको थियो। दुवै पक्षका केहीको अनुहार रगताम्य देखिएको थियो।

त्यसले त्यहाँका प्रहरी प्रमुखका भनाइमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शन हुने हङ्‌कङको परम्परा अन्त्य गरेको छ।

डराउनुको कारण

आलोचकहरूका अनुसार कानुनमा गरिएको परिवर्तनपछि हत्या र बलात्कार जस्ता आपराधिक आरोप लागेका अभियुक्त आफूसमक्ष सुपुर्दगी गर्न चीन, ताइवान र मकाऊका अधिकारीहरूले आग्रह गर्न सक्छन्।

त्यसबारे मुद्दा हेरेर निर्णय गर्न सकिनेछ।

राष्ट्रपति सीको नेतृत्वमा बेइजिङले हङ्‌कङमाथिको...


शीर्षक: हङ्‍कङ तनाव: भेष बदलेर प्रहरीलाई प्रदर्शनकारीसँगै खटाइएको स्वीकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ज्यादै हिंसक प्रदर्शनकारीहरूलाई निसानामा पार्न त्यसो गरिएको उसले बताएको छ।

प्रहरी प्रवक्ताका अनुसार केही अधिकारीले विभिन्न भेष बदलेर हिंसक प्रदर्शनकारीहरूलाई निसानामा पारेका थिए।

आइतवार भएका झडपका बेला सन्दिग्ध प्रहरी अधिकारीले प्रदर्शनकारीलाई पक्राउ गरेको भिडिओ सार्वजनिक भएपछि प्रहरीको स्वीकारोक्ति आएको छ।

प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीको व्यवहारको छानबिन गर्न माग गरेका छन्।

उडान सञ्चालन

यसबीच धर्नामा बसेका सयौँ प्रजातन्त्रसमर्थक प्रदर्शनकारीहरू बाहिर निक्लिएपछि हङ्‌कङ विमानस्थल पुन: सञ्चालनमा आएको छ।

उड्डयन अधिकारीहरूले केही घण्टामा त्यहाँ उडानहरू सुरु हुने बताए।

सोमवार उडानहरू स्थगित भएका थिए।

सरकारविरोधी प्रदर्शनका बेला प्रहरीले अत्यधिक बल प्रयोग गरेको विरोधमा ती प्रदर्शन भएका थिए।

अमेरिकी सिनेटका रिपब्लिकन नेता मिच मक्कनेलले प्रदर्शनकारीविरुद्ध हुने हिंसक कारबाही पूरै अस्वीकार्य हुने भन्दै चीनलाई चेतावनी दिएका छन्।


शीर्षक: हङ्‍कङ तनाव: विरोधका कारण प्रमुख कार्यकारीको वार्षिक सम्बोधन स्थगित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लामले सम्बोधन गर्ने संसद्‍को बैठकमा विपक्षी सांसदहरूले होहल्ला र नाराबाजी गरेका थिए।

अवरूद्ध भएको संसद् बैठक पुन: सुरु गरिएपनि फेरि अवरोध उत्पन्न भएको थियो।

त्यसपछि संसद् बैठक स्थगित गरियो र लामले भिडिओ सन्देशमार्फत आफ्नो धारणा राखेकी थिइन्।

संसद् अवरुद्ध हुनुको अर्थ महिनौँ विरोधप्रदर्शन निम्त्याएको सुपुर्दगीसम्बन्धी विधेयक औपचारिक रूपमा फिर्ता हुन पाएन।

जुलाईमा नै उक्त विधेयक अघि नबढाउने निर्णय गरिएको भएपनि हङ्‍कङ सरकारले सो विधेयक औपचारिक रूपमा फिर्ता लिएको छैन।

लेगको भनिने विधायकी परिषद्को बैठक आन्दोलनकारीहरूले संसद् भवनभित्रै जुलाई महिनामा प्रदर्शन गरे यता पहिलो पटक बस्न लागेको थियो।

संसद् बैठक अस्तव्यस्त

प्रमुख कार्यकारी लामले आफ्नो सम्बोधन सुरु गर्नै लाग्दा विपक्षी सांसदहरू होहल्ला गर्दै टेबलमाथि चढेका थिए।

"पाँच माग - एउटा पनि कम होइन" भन्ने सन्देश उनीहरूले लामको पछाडितिरको भित्तामा देखाएका थिए।

सुपुर्दगी विधेयकका कारण सुरु भएको आन्दोलन विस्तार भएको छ र बालिग मताधिकार सहित पाँचवटा माग राखिएको छ।

विपक्षी सांसद तान्या चानले हङ्‍कङको तनावका लागि लाम जिम्मेवार रहेको बताइन्।

उनले भनिन्, "उनको हात रगतले भिजेको छ। हामी आशा गर्छौँ कि क्यारी लामले त्यसलाई फिर्ता लिनेछिन् र पद छाड्नेछिन्।"

"उनीसँग शासन गर्ने क्षमता छैन। उनी प्रमख कार्यकारी हुन योग्य छैनन।"

यो हङ्‍कङकी प्रमुख कार्यकारीले संसद्‍मा नीतिगत सम्बोधन गर्न नसकेको पहिलो घटना हो।

संस्थापन पक्षधर सांसदहरूले संसद्‍को बैठक अवरुद्ध गरिएकोमा निन्दा गर्दै त्यो सम्बोधन हङ्‍कङको आर्थिक भविष्यका लागि महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरेका छन्।

संसद्‍को बैठक स्थगित गरिएपछि सुरुमा नै रेकर्ड गरिएको लामको सम्बोधन वेबसाइटमा राखिएको छ।

उक्त सम्बोधनमा लामले एक देश दुई प्रणालीप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।

उक्त समानान्तर राजनैतिक प्रणाली हङ्‍कङमा ब्रिटेनको शासन समाप्त भएपछि ल्याइएको थियो। लामले हङ्‍कङको स्वतन्त्रताको माग अस्वीकार्य रहेको बताइन्।

उनले आवास र पूर्वाधारसँग जोडिएका कैयौँ नीतिहरू पनि घोषणा गरिन् र हङ्‍कङका लागि आवास सबैभन्दा अत्यावश्यक मुद्दा भएको बताइन्।

सम्बोधनपछि आयोजना गरिएको पत्रकार सम्मेलनमा लामले आफ्नो सम्बोधनले आन्दोलनकारीका मागलाई बेवास्ता गरेको भन्ने दाबी अस्वीकार गरिन्।

तर उनले अहिले नै मतदान प्रणाली सुधार...


शीर्षक: हङ्‍कङ प्रदर्शन: १०० भन्दा बढी उडान स्थगित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

संसारको व्यस्त विमानस्थलमध्ये एक रहेको त्यहाँ हजारौँ प्रदर्शनकारी जम्मा भएका छन्।

एक वक्तव्यमा अधिकारीहरूले मानिसहरू जम्मा भएका कारण विमानस्थल सञ्चालनकार्यमा गम्भीर असर परेको बताए।

आइतवारको प्रदर्शनमा नजिकैबाट अश्रुग्यास र अन्य कम घातक गोलीहरू प्रहार गर‌िएको भिडिओ सार्वजनिक भएपछि प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीको आलोचना गरेका छन्।

आइतवार  प्रहरीको प्रहारका कारण आँखामा चोट लागेर रक्‍ताम्मे भएकी एक महिलासँग ऐक्यबद्धता जनाउन केही प्रदर्शनकारीहरूले आँखामा पट्टी बाँधेर प्रदर्शन गरेका छन्।

सोमवार हङ्‍कङ विमानस्थल प्राधिकरणले एक विज्ञप्ति जारी गरेर उडान प्रक्रिया शुरू नभएका सबै उडानहरू स्थगित गरेको बताएको छ।

अधिकारीहरूले नागरिकहरूलाई विमानस्थल नआउन भन्दै आगमनको क्रममा रहेका विमानहरूलाई भने आउन दिने बताएका छन्।

सन् २०१८ मा सो विमानस्थल हुँदै सात करोड ५० लाख यात्रुले यात्रा गरेका थिए।

"हामी यहाँ आइपुग्नु अगाडि यहाँ पाँच हजार प्रदर्शनकारी रहेको सूचना पाएका थियौँ," वरिष्ठ प्रहरी अधिकृत कङ् विङ-चुङले भने।

प्रहरीले विमानस्थलमा छिरेर प्रदर्शनकारीहरूलाई तितरबितर गर्छ कि गर्दैन भन्ने स्पष्ट छैन।

प्रदर्शनकारी कसरी हङकङको संसद्‍मा छिरे


शीर्षक: हङ्‍कङ प्रदर्शनमा दुईजना गम्भीर घाइते\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

घाइते भएका पहिलो व्यक्ति एक प्रदर्शनकारी हुन्। उनीमाथि प्रहरीले बिहान गोली चलाएको हो।

फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण भएको भिडिओमा प्रहरी अधिकृतले बन्द गरिएको सडकमा एकजना प्रदर्शनकारीसँग भिड्नु अगाडि बन्दुक निकालेको देखिएको थियो।

अनुहार छोपेका अर्का एक प्रदर्शनकारीलाई ती अधिकृतले शरीरमा गोली प्रहार गरेका हुन्।

मुठभेड भइरहँदा प्रहरीले थप दुई गोली चलाएपनि भिडिओमा त्यो गोली कसैलाई लागे नलागेको प्रष्ट देखिँदैन।

घाइते अर्का व्यक्ति भने बेइजिङका समर्थक रहेको र उनले प्रदर्शनकारीहरूसँगको वादविवाद पछि आफैँलाई आगो लगाएको बताइएको छ।

हङ्‍कङका प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामले सोमवार बेलुकी प्रदर्शनकारीहरूको माग पूरा नहुने बताएकी छन्।

प्रदर्शनकारीहरूले खुकुलो प्रजातन्त्र र प्रहरी उत्तरदायित्वको माग गरिरहेका छन्।

"हामी हङ्‍कङमा भइरहेको हिंसाको सकेसम्म छिटो अन्त्य गर्नका लागि समाधान खोज्न कुनै कसर बाँकी राख्ने छैनौँ," उनले भनिन्।

This Hong Kong protester's shooting was livestreamed on Facebook

अवस्था गम्भीर

गोली लागेको व्यक्तिको शल्यक्रिया भइरहेको र उनको अवस्था गम्भीर रहेको अस्पतालसम्बन्धी अधिकारीले बताएका छन्।

ती अधिकारीले अरूलाई गोली लागेको आफूलाई थाहा नभएको बताए।

भिडिओमा घाइते २१ वर्षीय प्रदर्शनकारी लडेको र उनको वरपर रगत देखिएको थियो।

जून महिनामा विरोध प्रदर्शन सुरु भएयता प्रहरीले गोली चलाएको यो तेस्रो पटक हो।

पहिलो पटक अक्टोबर १ मा र दोस्रो पटक अक्टोबर ४ मा प्रहरीले गोली चलाएको थियो।

सोमवार प्रदर्शनकारीहरूले उत्तरपूर्वी क्षेत्रको साई वान होमा सडकमा अवरोध गर्ने प्रयास गरेका थिए।

हङ्‍कङभरी नै मुठभेड भएका विवरणहरू सञ्चारमाध्यमहरूमा आएका छन्। अनलाइनमा देखिएको एक भिडिओमा एउटा प्रहरीको मोटरसाइकल जानीजानी प्रदर्शनकारीहरूसँग ठोक्काएको देखिएको छ।

चाइनीज विश्वविद्यालयमा प्रदर्शनकारीहरूले ढुङ्गाले प्रहार गरेपछि प्रहरीले रबरको गोली प्रहार गरेका छन्। अन्यत्र प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार गरेका छन्।

प्रदर्शनकारीहरूले सडकमा अवरोध खडा गरेका कारण लामो ट्राफिक जाम देखिएको छ।

थुप्रै विश्वविद्यालयहरूले सोमवारको कक्षा रद्द गरेका छन्।

गएको शुक्रवार अश्रुग्यास प्रहारपछि विद्यार्थीहरू भाग्दै गर्दा एकजना विद्यार्थीको मृत्यु भएपछि प्रदर्शन उग्र भएको हो।


शीर्षक: हङ्‍कङका प्रदर्शनकारीलाई 'आगोसँग नखेल्न' चीनको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हङ्‍कङस्थित चीनको कार्यालयले प्रदर्शनकारीहरूलाई केन्द्रिय सरकारको संयमलाई कम नआँक्न भनेको छ।

हङ्‍कङमा लगातार नौ सातादेखि सरकारविरोधी प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्।

सोमवार आह्वान गरिएको हड्तालको कारण हङ्‍कङका दुई सय उडानहरू रद्द भएका थिए।

प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरी ज्यादतीको आरोपको निष्पक्ष छानबिन, प्रजातान्त्रिक सुधार र नेता क्यारी लामको राजीनामा माग गरेका छन्।

प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीहरूसँग मुठभेड भएका र त्यसले हङ्‍कङका बासिन्दाहरूका लागि स्वतन्त्रताको महत्त्व दर्शाउँदै बेइजिङको लागि चुनौती खडा गरेको बताइएको छ।

विगतमा ब्रिटिश नियन्त्रणमा रहेको हङ्‍कङ चीनको अङ्ग भएपनि त्यहाँ चीनमाभन्दा बढी स्वतन्त्रता छ।

चीनले बोल्नुको अर्थ

'कट्टरपन्थी प्रदर्शनहरूले' हङ्‍कङलाई 'धेरै खतरनाक अवस्थाको नजिक' पुर्‍याएको हङ्‍कङ तथा मकाउ मामिला कार्यालयका प्रवक्ता याङ गुयाङले बताएका छन्।

उनले प्रदर्शनकारीहरूलाई संयमतालाई कमजोरी नसम्झन चेतावनी दिए।

उनले लामलाई राजीनामा गराउने प्रयासले कहिँ नपुर्‍याउने भन्दै प्रदर्शनले हङ्‍कङको अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पुर्‍याएको बताए।

यो चीनले प्रदर्शन शुरू भएयता जारी गरेको सबैभन्दा कडा चेतावनी हो।

प्रदर्शनकारी कसरी हङकङको संसद्‍मा छिरे

सो कार्यालयले हङ्‍कङमा विरलै पत्रकार सम्मेलन गर्ने भएपनि यो हप्ता दुई पटक पत्रकारहरूसँग भेटघाट गरिसकेको छ।

याङले कट्टरपन्थी र हिंसात्सक शक्तिले नेतृत्व गरेको प्रदर्शनमा केही गलत बुझेका तर गलत गर्न नचाहने नागरिकहरू पनि परेको बताएका छन्।

उनले दक्षिणका चीनविरोधी शक्तिले अशान्तिलाई प्रोत्साहन गरिरहेको बताउँदै अमेरिकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले प्रदर्शनलाई दर्शनयोग्य भनेको र ब्रिटिश विदेशमन्त्री जेरमी हन्टले प्रहरीले गरेको शक्ति प्रयोगको छानबिन हुनुपर्ने भनेको उदाहरण दिए।

उत्रिन सक्छ त चिनियाँ सेना?

पहिला ब्रिटेनको उपनिवेश रहेको हङ्‌कङको आफ्नै कानुनी र न्यायिक प्रणाली छन्।

वैदेशिक र रक्षा मामिला बाहेकमा चिनियाँ सरकारले हङ्‌कङमा 'उच्च कोटीको स्वायत्तता' रहने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

चिनियाँ जनमुक्ति सेनाका टुकडीहरू हङ्‌कङमा छन्। तर स्थानीय विषयमा उनीहरूको हस्तक्षेपको अपेक्षा गरिँदैन।

तर कानुनले हङ्‌कङ सरकारलाई सार्वजनिक सुव्यवस्था कायम राख्न वा विपद्‌मा राहतको निम्ति जनमुक्ति सेनाको सहयोगको निम्ति उसलाई आग्रह गर्न अनुमति दिएको छ।

गत साता चीनका रक्षा मन्त्रालयका...


शीर्षक: हङ्‍कङको संसद्‌मा तोडफोड: चीनको आक्रोशपूर्ण प्रतिक्रिया\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शान्तिपूर्ण प्रदर्शनबाट निस्केको अभियानकर्मीहरूको एउटा समूहले सोमवार विधायिकी परिषद्‌मा घण्टौँसम्म कब्जा जमाएको थियो।

प्रदर्शनकारीलाई तितरबितर पार्न सयौँ प्रहरीले अश्रु ग्यास प्रहार गरेका थिए।

चिनियाँ सरकारले "हिंस्रक आक्रमणकारीहरूको आपराधिक काम"बारे अनुसन्धान गर्न हङ्‍कङलाई आग्रह गरेको छ।

विगतमा ब्रिटिश उपनिवेशमा रहिसकेको हङ्‍कङ अहिले "एक मुलुक, दुई प्रणाली" अन्तर्गत चीनकै एउटा हिस्साको रूपमा रहेको छ।

"एक मुलुक, दुई प्रणाली" अन्तर्गत हङ्‍कङले निश्चित तहसम्मको स्वायत्तता पाउँदै आएको छ। हङ्‍कङका बासिन्दाले चिनियाँ मूल भूभागका जनताले भन्दा बढी अधिकारको उपभोग गर्दै आएका छन्।

सुपुर्दगीसम्बन्धी एउटा विवादास्पद विधेयकलाई लिएर हप्तौँदेखि चल्दै आएको प्रदर्शनको पृष्ठभूमिमा सोमवार अस्तव्यस्तता देखिएको थियो।

प्रस्तावित विधेयक पारित भएमा राजनीतिक रूपमा फरक मत राख्नेहरूलाई हङ्‍कङले सुपुर्दगी गर्न सक्ने आलोचकहरू बताउँछन्।

चिनियाँ सरकारले हङ्‍कङको संसद्‌माथि भएको तोडफोडलाई "एक मुलुक, दुई प्रणाली" प्रतिको चुनौतीका रूपमा अर्थ्याएको छ।

बीबीसी विश्व सेवाकी एशिया प्रशान्त सम्पादक सेलिया हेटन भन्छिन्, "अहिलेसम्म प्रदर्शनप्रति बेइजिङले टाढैबाट प्रतिक्रिया जनाएको थियो, तर सोमवारको हिंसा हङ्कङमाथि चीनको कडा नियन्त्रणका लागि उत्प्रेरक बन्न सक्छ।"

हङ्‍कङकी प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामले विधायिकी परिषद्‌माथि तोडफोड गरेका प्रदर्शनकारीबाट चरम हिंसा भएको भन्दै त्यसको निन्दा गरेकी छन्।

मङ्गलवार झिसमिसे बिहानै एउटा पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै उनले भनिन्, "हङ्कङमा विधिको शासनभन्दा महत्त्वपूर्ण अरू केही हुन सक्दैन।"

ब्रिटिश विदेशमन्त्री जेरेमी हन्टले सबै पक्षबाट भएको हिंसाको निन्दा गरेका छन्।

हङ्‍कङ सरकारले गत महिना विवादास्पद विधेयक स्थगित गरेको थियो तर प्रदर्शनकारीले त्यसलाई पूर्ण रूपमा खारेज गर्नुपर्ने र लामले पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।


शीर्षक: हङ्‍कङमा मास्क प्रतिबन्धित, विरोध झन् उग्र\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रमुख कार्यकारी क्यारी लामले महिनौँदेखि चलेको सरकारविरोधी प्रदर्शन साम्य पार्न औपनिवेशिककालीन कानुन प्रयोग गरेकी हुन्।

अक्टोबर १ मा एक प्रहरी अधिकृतले १४ वर्षीय प्रदर्शनकारीलाई गोली हानेपछि हुनसक्ने उग्र प्रदर्शनलाई ध्यानमा राखेर मास्क प्रतिबन्ध लगाइएको हो।

खुट्टामा गोली लागेका युवाको अवस्था गम्भीर रहेको बताइएको छ।

साउथ चाइना मर्निङ् पोस्टले प्रकाशित गरेको प्रहरी विज्ञप्तिका अनुसार ठूलो भिडले आक्रमण गरेपछि ती प्रहरीले जीवनरक्षाका लागि गोली प्रहार गरेका थिए। प्रहरी विज्ञप्तिमा घाइतेका बारेमा कुनै जानकारी उल्लेख गरिएको छैन।

हङ्‌कङको धेरै स्थानमा विरोध साम्य भएपनि केही स्थानमा जारी रहेको छ।

शुक्रवार के भयो?

मास्कमाथिको प्रतिबन्धको सूचना जारी भएपछि विरोध शुरू भएको थियो।

धेरै प्रदर्शनकारी कार्यालयबाट चाँडो निस्केर विरोधमा सहभागी भएका थिए।

केही प्रदर्शनकारीले सडकमा अवरोध गर्दै चिनियाँ झण्डा जलाएका र तोडफोड गरेका थिए।

शुक्रवार नै त्यहाँको रेल सेवाले सबै सेवा शनिवारसम्मका लागि बन्द गरेको छ।

रेल सेवाका एक प्रवक्ताले तोडफोड र कर्मचारीमाथिको आक्रमणका कारण सो निर्णय लिइएको बताएका छन्। तस्बिरहरूमा रेल स्टेशनमा आगो लगाइएको देखिएको  र समाचारहरूमा एउटा रेलमा पनि आगो लगाइएको बताइएको छ।

किन प्रतिबन्ध?

महिनौँदेखि हङ्‌कङमा चलेको प्रदर्शनमा धेरै प्रदर्शनकारीले मास्क लगाएर आफ्नो परिचय लुकाउने गरेका छन्।

प्रदर्शनका क्रममा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीचको द्वन्द्व बढ्दै गएपछि दशकौँ प्रयोग नगरिएको कानुन प्रयोग गरेर शुक्रवार मध्यरातीदेखि लागु हुने गरि प्रतिबन्ध लगाइएको हो।

प्रतिबन्धपछि प्रदर्शनको स्वरूप परिवर्तन हुनसक्ने बताइएको छ किनभने मास्क प्रहरी र चिनजानका मानिसहरूले नचिनुन भनेर मात्रै होइन, अश्रुग्याँसबाट बच्न पनि प्रयोग गरिएको थियो।

सो प्रतिबन्धलाई अदालतमा चुनौती दिइसकिएको छ।


शीर्षक: हजारौँ उद्योगको धुँवा, प्लास्टिकको थुप्रो, विषाक्त नदी र मुख्यमन्त्रीको कूचो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

किन स्वच्छता अभियान आवश्यक पर्‍यो? जवाफ सजिलो छ।

प्रदेश नं. २ को खासगरी बारा र पर्साका राजमार्ग क्षेत्रमा तीव्र औद्योगीकरणका कारण वायु प्रदूषण र अन्य औद्योगिक फोहोरमैला विसर्जन निरन्तर वृद्धि भइरहेको छ।

फोहोरका कारण सबैजसो नदीनाला ढल बन्ने अवस्थामा छन्।

केही दिनअघि प्रदेश नं. २ का मुख्यमन्त्रीले सफाइ अभियान थाल्दा उनका समर्थक तथा अधिकारीहरूले ताली बजाएर कार्यक्रमको स्वागत गरे। अनि कार्यक्रममा सहभागी हुने मौखिक प्रतिबद्धता जनाए।

तर सफाइ अभियान सफल तुल्याउन र वाचालाई प्रतिबद्धतामा बदल्ने कार्य सहज छैन। त्यसका कारण यी हुन्:  पहिलो, बग्रेल्ती उद्योगधन्दाले निकाल्ने वायु र अन्य प्रदूषणको निगरानी भएको छैन; र दोस्रो, सिर्सिया, वागमती, कमला र लालबकैया जस्ता नदीनाला खुल्ला ढलमा परिणत भइरहेका छन्।

नेपालको कानुनमा नदीनालामा पनि झोल तथा ठोस फोहर फाल्न वर्जित छ। तर प्रदेश नं. २ मा कुनै रोकटोक छैन। कानुन लागु भएको छैन।

सफाइ अभियानका चुनौती

प्रदेश नं. २ का आठवटै जिल्लाका  पोखरीहरूको संरक्षण, सरसफाइका तथा सौन्दर्यीकरणका लागि टेन्डर आह्वान गरिसकिएको छ। सबै जिल्लामा दुईवटाको दरले सुलभ शौचालयका लागि प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ।

वृक्षारोपण कार्यक्रम, स्वच्छ खानेपानीका लागि व्यवस्थापन र खासगरी दलित बस्तीमा स्वच्छता तथा सरसफाइ अपनाउने खालको कार्यक्रम शुरूवात भएको पनि मुख्यमन्त्रीले दावी गरेका छन्।

तर व्यापक रूपमा बढेको प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने कार्य उनको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। अर्को चुनौती पूरै प्रदेशलाई खुला दिसामुक्त गर्नु हो।

प्रदेश नं. २ ले अभियान थाल्नुअघि वीरगन्ज महानगरपालिकाले पनि नगरलाई ध्वनि र प्लास्टिकजन्य पदार्थबाट मुक्त गराउने अभियान थालेको थियो। हर्न समेत निषेध गरिएको थियो। तर त्यो लागु हुन सकेको छैन।

प्रदेश नं. २ मा प्रदूषण बढ्नुमा कारक मुख्य तीन समस्या यी हुन्।

फोहर फ्याँक्ने डम्प साइट नहुनु

वीरगन्ज महानगरपालिकामा फोहर व्यवस्थापनका लागि निश्चित स्थान छैन। फोहोरमैला व्यवस्थापनका लागि निर्माणाधीन डम्प साइट काम वर्षौँदेखि रोकिएको छ।

एशियाली विकास ब्याङ्क एडीबीको अनुदान सहयोगमा सन्चालित 'मझौला शहर एकीकृत शहरी वातावरणीय सुधार आयोजना'को दोस्रो चरण अन्तर्गत ४७ करोड ६१ लाख ८० हजार रुपैयाँको लागतमा फोहोर मैला व्यवस्थापन केन्द्रको निर्माण भइरहेको छ।

तर निर्माणको ठेक्का लिएको चिनियाँ जन्डिङ्ग...


शीर्षक: हजारौँ वर्ष पुरानो दाँतमा मान्छेले दूध सेवन गर्न थालेको सबैभन्दा पुरानो र स्पष्ट प्रमाण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नवपाषाणयुगीन मानवको दाँतमा दुग्धपदार्थको अवशेष भेटिएको छ

ब्रिटेनमा प्रागैतिहासिक कालमा बसेका किसानका दाँतमा भेटिएको टाटोमा दूधमा हुने प्रोटीन भएको प्रमाणित भएको छ।

यसको अर्थ मानिसहरू छ हजार वर्षअघि देखि नै दुग्धपदार्थ सेवन गर्थे।

तर त्यति बेला उनीहरू दूधमा हुने ल्याक्टोज पचाउन सक्दैनथे। त्यसैले सोझै दूध सेवन नगरेर उनीहरूले दूधबाट दही, चीज वा फटाएर अरू केही परिकार बनाउने गरेको सम्भावना देखिन्छ। दूध फटाउँदा ल्याक्टोजको मात्रा घट्ने र स्वादिलो पनि भएको हुन सक्छ।

यो अनुसन्धान गर्ने समूहका सदस्यले दाँतको टाटा खुर्किएर त्यसमा भएका विभिन्न रासायनिक तत्त्व छुट्याए। पछि ती तत्त्वको म्यास स्पेक्ट्रमट्री विधि प्रयोग गरेर विश्लेषण गरियो।

त्यसो गर्दा उनीहरूले नीअलिथिक काल अर्थात् नवपाषाणयुगका सात जनाको दाँतबाहिरको सतहमा बीटा-ल्याक्टोग्ल्योब्युलिन (बीएलजी) नामक दूधमा मात्र पाइने प्रोटीन फेला पारे।

उक्त अध्ययन आर्कीअलोजिकल एन्ड एन्थ्रपलोजिकल साइअन्सेज को नयाँ अङ्कमा प्रकाशित भएको छ।

अध्ययनमा सहभागी वैज्ञानिक एवम् शोधकी सहलेखिका डा. सोफी चार्ल्टनका अनुसार दाँतका टाटाको प्रोटीन विश्लेषण गर्ने विधि नयाँ हो। उनी यूनिभर्सिटी अफ योर्क विश्वविद्यालयसँग आबद्ध छिन्।

उनी भन्छिन्, "पहिला पनि केही अध्ययन भएका छन्। तर प्राय: ती प्रागैऐतिहासिक सामग्रीमा नभएर ऐतिहासिक तथा पुरातात्त्विक सामग्रीमा हुन्थे।"

दाँत खुर्किएर नमुना सङ्कलन गर्दै डा. चार्ल्टन

शैशवकालपछि कतिपय मानिसहरू ल्याक्टोज अर्थात् दूधमा हुने गुलियो पदार्थ पचाउन सक्दैनन्। ल्याक्टोज इन्टोलरन्स भनिने त्यो अवस्थामा दुग्धपदार्थ सेवन गर्दा पेट दुख्ने, पखाला लाग्ने र वाकवाक होला जस्तो हुने लक्षण देखिन्छ।

तर आनुवंशिक संरचनामा भएको परिवर्तनले आधुनिक युरोपवासीहरू दूध पचाउन सक्छन्।

डा. चार्ल्टनका अनुसार त्यो बेला मानिसहरूले सीमित मात्रामा मात्रै दुग्धपदार्थ सेवन गर्ने गरेको हुन सक्छ।

ल्याक्टोज इन्टोलरन्स भए पनि थोरै मात्रामा दूध सेवन गर्दा त्यसले खासै अप्ठेरो नपार्ने उनको भनाइ छ।

उनको अर्को सम्भावना पनि औँल्याएकी छन्। "उनीहरूले ल्याक्टोजको मात्रा उल्लेख्य रूपमा घटाउनेगरी दूध प्रशोधन गर्ने  गरेको हुन सक्छ। यदि तपाईँ दूधलाई चीज वा फटाएर अन्य कुरा वा दही बनाउनुहुन्छ भने त्यसले ल्याक्टोजको मात्रा घटाउँछ र तपाईँ सजिलै पचाउन सक्नुहुन्छ।"

प्रमाण

यसलाई युरोप र यूकेमा...


शीर्षक: हजारौं रोहिंज्या “एक महिनामा मारिए”\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिंसाका कारण भागेर बांग्लादेश पुगेका कैयौं मानिसहरुसँग गरिएको कुराकानीमा तथ्यांक आधारित छ।

तथ्यांक सरकारी अनुमानभन्दा करिब सत्र गुणा बढी छ।

रोहिंज्या संकट: 'नरसंहार अस्वीकार गर्न सकिन्न'

सरकारले ४०० को मृत्यु भएको जनाएको थियो।

"स्पष्ट संकेत"

एमएसएफले म्यानमारका अधिकारीहरुबाट "व्यापक हिंसा मच्चाएको भन्ने एक अर्को स्पष्ट संकेत" मिलेको बताएको छ।

म्यानमार सेनाले हिंसाका लागि "आतंककारी"हरुलाई दोष लगाउँछ र आफूले कुनै नराम्रो काम नगरेको बताउँछ।

रोहिंज्या विद्रोहीले श्रृंखलाबद्ध आक्रमण गरेको प्रतिक्रिया स्वरुप गत अगष्ट महिनाको अन्त्यतिर बर्मेली सेनाको अभियान शुरु भएको थियो।

एमएसएफको सर्वेक्षणले म्यानमारमा २५ अगष्ट देखि २४ सेप्टेम्बर २०१७ भित्र कम्तीमा ९,००० रोहिंज्याको मृत्यु भएको देखाएको छ।


शीर्षक: हन्ड्रेड विमिन: आवश्यक सुरक्षाका सामग्री र बिमा नहुँदा जोखिम मोलेर काम गर्दै स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविका\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पहिला पहिला एकै ठाउँमा जम्मा गरेर गर्भवती, सुत्केरी महिला तथा पाँच वर्ष मुनिका बालबालिकासँग काम गर्दै आएका उनीहरू अहिले धेरैजना एकै ठाउँमा भेला हुन नमिल्ने भएपछि घरघरमा गएर सेवा दिँदै आएको बताउँछन्।

यसरी अग्रपङ्क्तिमा काम गर्दै गर्दा कतिपय महिला स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविकाहरू कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित समेत हुन पुगेका छन्।

सङ्क्रमित हुँदा समेत आफ्नो खर्चमा उपचार गराउनु परेको उनीहरूले बताए।

जुम्लाकी एक महिला स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविका मैना शाही "जोखिम मोलेर गर्भवती तथा सुत्केरी महिला, नवजात शिशु र पाँच वर्ष मुनिका बालबालिकासँग काम गर्दै गर्दा कतिबेला कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भयो भन्ने थाहै नपाएको" बताउँछिन्।

सरकारले स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविकाहरूका लागि प्रोत्साहन भत्ता वा बिमाको व्यवस्था गरेको छैन।

मैनालाई पहिला रुघाखोकी लाग्यो। क्रमश: निमोनियाको लक्षण देखिन थालेपछि जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचार सम्भव नहुँदा बाँकेको कोहलपुर मेडिकल कलेजमा उपचार गर्दागर्दै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भयो।

सुर्खेतस्थित प्रदेश अस्पतालको भेन्टिलेटरमा २३ दिन को उपचार पछि  कोरोनाभाइरस  सङ्क्रमण निको भयो।

अहिले उनी घर फर्किएर होम आइसोलेशनमा बसिरहेकी छन्।

'उपचार गर्दा धेरै खर्च भयो, तर यसको खर्च आफै बेहोर्नुपर्‍यो,' उनले भनिन्।

उनले भनिन्, "सरकारले महिला स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविकालाई समुदायमा परिचालन गर्न निर्देशन दियो न सुरक्षाका लागि आवश्यक पर्ने सामग्री दियो न प्रोत्साहन भत्ता दियो। हाम्रो जीवनको सुरक्षाको लागि सरकारले केही नगरिदिँदा समस्या भएको छ।"

आफ्नो गाउँघरमा मातृ तथा शिशु मृत्युदरलाई कमी ल्याउनका लागि कोरोनाभाइरसका महामारीबीच विशेष सजगता अपनाउँदै निरन्तर रूपमा सेवा दिँदै आएको चन्दननाथ नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ की महिला स्वास्थ्य स्वयम्सेविका हजमा बिकले बताइन्।

"हरेक महिनामा गर्भवती तथा सुत्केरी महिला र पाँच वर्ष मुनिका बालबालिकाको स्वास्थ्य अवस्थाको विषयमा स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई जानकारी गराउँदै आएका छौँ," उनले भनिन्।

"हाम्रै रिर्पोटका आधारमा स्वास्थ्य संस्थाहरूले तथ्याङ्क बनाएर काम गर्छन् तर हामीले कुनै पनि सुविधा नपाउँदा मन दुख्छ," उनले बताइन्।

"यस्तो महामारीका बेला पनि हामीलाई परिचालन गरिएको छ तर हामीसँग विशेष सुरक्षाका सामग्रीहरू छैन," उनले भनिन्।

जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका ६ की...


शीर्षक: हप्ताको दुई दिन बिदा सिफारिस: आधार के हो, प्रभावकारिताबारे विज्ञ के भन्छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले गठन गरेको एउटा अध्ययन समितिले सुरुमा सरकारी तथा सार्वजनिक निकायहरूका हकमा गरेको सिफारिसको कतिपयले खुलेर समर्थन गरेका छन् भने अन्य केहीले भने विगतमा प्रयोग गरीसकिएको व्यवस्थाको खासै सान्दर्भिकता नहुने बताइरहेका छन्।

नेपालमा २०५६ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराई नेतृत्वको सरकारले काठमाण्डू उपत्यकाका सरकारी कार्यालयहरूमा शनिवार र आइतवार गरी साताको दुई दिन बिदा दिने निर्णय गरेको थियो।

तर काठमाण्डूमा मात्रै लागु गरिएको उक्त व्यवस्था अव्यवहारिक भएको भन्दै पछि कटौती गरियो।

अध्ययनले के भन्छ?

अहिले नेपालमा पर्वतारोहण र पदयात्रा गर्नेबाहेक अरू पर्यटकलाई प्रवेश दिइएको छैन

पर्यटन मन्त्रालयका सहसचिव कमल प्रसाद भट्टराईले नेतृत्व गरेको समितिले विविध पाटाबाट विषयलाई हेरेर सिफारिस गरेको जनाएको छ।

सरकारी र निजी क्षेत्रले साताको दुई दिन बिदा दिए करिब ७० देखि ८० लाख मानिसहरूले बिदा पाउने र त्यसको करिब १० प्रतिशत मानिस मात्रै एक दिन घुमफिरका लागि निस्कने अवस्था आयो भने करिब सात देखि आठ लाख मानिस घर बाहिर निस्कने सरकारी आकलन छ।

"आफ्नो गाउँ, अर्को कुनै जिल्ला वा पर्यटकीय गन्तव्य जहाँ गए पनि यसले आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाउँछ," भट्टराईले भने।

काम गर्ने समय समायोजन

तर साताको दुई घण्टा बिदा दिइए पनि काम गर्ने समय भने कम नगर्ने आफूहरूको सिफारिस रहेको भट्टराई बताउँछन्।

"अहिले साताको छ दिन लगाएर ४० घण्टा काम गर्ने वातावरण छ। त्यहीँ ४० घण्टा विश्वका अन्य विभिन्न मुलुकहरू जस्तै पाँच दिनमा गरौँ भन्ने हो," उनले भने।

काम र आरामको सन्तुलन मिलाउने अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास अनुसार नै काम गर्ने गरी प्रस्ताव गरिएको अधिकारीहरूको भनाई छ।

महामारीपछि पर्यटन क्षेत्र कति छिटो बौरेला

अध्ययन गरिएका १२७ देश मध्य ८८ प्रतिशत भन्दा बढी देशहरूमा हप्ताको दुई दिन बिदा दिने र हप्ताको ४० घण्टा काम गर्ने व्यवस्था देखिएको बताइएको छ।

"सार्क राष्ट्रहरूकै हकमा हेर्दा पनि नेपाल बाहेकका देशमा हप्तामा दुई दिन बिदा दिने व्यवस्था रहेको पाइयो," उनले भने।

मुलुक सङ्घीयतामा गएर वडाहरूबाटै काम हुने अवस्थामा विगतमा जस्तो सेवाग्राही मर्कामा पर्ने अवस्था पनि नरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

आर्थिक पाटो

सरकारी र सार्वजनिक कार्यालयहरूमा हप्तामा ५ दिन कार्यालय जाँदा कार्यालयका सवारी साधन, इन्धन, बिजुली र पानी...


शीर्षक: हमलापछि सेभ द चिल्ड्रेनको काम स्थगित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूका अनुसार कम्तीमा दुई जना मानिसको ज्यान गएको छ भने १२ जना घाइते भएका छन्।

हमला भएको बेला सो भवनमा ५० जना जति कर्मचारी रहेको ठानिएको छ।

मर्माहत

हमलाको खबरले आफूलाई एकदमै मर्माहत बनाएको एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सेभ द चिल्ड्रेनले बताएको छ। उसले भनेको छ- हाम्रो मुख्य चिन्ता भनेको हाम्रो कर्मचारीको सुरक्षा हो।

तर आफ्नो कार्यक्रमहरू पुनः संचालनमा ल्याउन र जीवनरक्षा कार्य छिटोभन्दाछिटो शुरु गर्न आफू प्रतिबद्ध रहेको सो सहायता निकायले बताएको छ।

 अफगानिस्तानमा सहायता निकायहरू अप्ठेरो परिस्थितिका माझ काम गरिरहेका छन् र नियमित जसो हमला र अपहरणहरुको सामना गर्ने गर्छन्।

अफगानिस्तानस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघीय कार्यक्रमले गैरसैनिकहरु वा सहायता निकायहरूमाथि लक्षित हमला अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुन माथिको स्पष्ट हमला हो र युद्ध अपराध सरह हो भनेको छ।

हमला

हमला स्थानीय समयअनुसार बुधबार बिहान ९ बजेर १० मिनेटमा शुरु भएको बताइएको छ। एक आत्मघाती हमलाकारीले सेभ द चिल्ड्रेन परिसरको प्रवेशद्वारमा विस्फोटक पदार्थले भरिएको एक गाडी विस्फोट गराएको नांगहार प्रान्तका गभर्नरका एक प्रवक्ताले बीबीसीलाई बताए।

हमलाको समयमा सेभ द चिल्ड्रेनको परिसरमा रहेका एक प्रत्यक्षदर्शीले एएफपी समाचार संस्थालाई बताएअनुसार उनले एक बन्दुकधारीले मुख्य गेटमा ग्रिनेड प्रहार गरेको देखेको थिए।

इस्लामिक स्टेट समूहले उसका तीन लडाकुहरु उक्त हमलाका लागि जिम्मेवार रहेको भनेको छ।

अफगान कमाण्डोको टोलीले सो हमला अन्त्य गर्न प्रहरीलाई सघाइरहेका छन्।

स्थानीय संवाददाता बिलाल सरवारीले भनेका छन् - भवनको भूमिगत तल्लाबाट ४५ जनालाई उद्धार गरिएको सेनाले उनलाई बताएको छ तर माथिल्ला तलाहरूमा अझै लडाईँ जारी छ।


शीर्षक: हम्जा बिन लादेन: अमेरिकाको निसानामा ओसामाका छोरा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हम्जा बिन लादेन अल कायदाका नेताका रूपमा उदाइरहेको बताइएको छ।

उनी कहाँ छन् भन्ने चाहिँ प्रस्ट थाहा छैन।

किन खतरनाक?

हम्जा बिन लादेन ३० वर्षका रहेको बताइन्छ।

पछिल्लो समय उनले सार्वजनिक गरिरहेका श्रव्यदृश्य सामग्रीमा अमेरिका र उसका पश्चिमा साझेदारसँग सन् २०११ मा मारिएका आफ्ना बुवाको हत्याको बदला लिनुपर्ने बताउँदै आएका थिए।

अमेरिकाले उनलाई दुई वर्षअघि औपचारिक रूपमा विश्वका लागि खतरनाक आतङ्कवादीको सूचीमा राखेको थियो।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भनेको छ - उनका बुवा ओसामा बिन लादेनलाई मारिँदा पाकिस्तानको अब्बोटावादमा सङ्कलन गरिएका पत्रमा हम्जालाई उनको उत्तराधिकारीका रूपमा अगाडि बढाइरहेको सङ्केत देखिन्थ्यो।

ती पत्रहरूले उनी नै बिन लादेनका सबैभन्दा प्रिय छोरा रहेको समेत देखिन्थ्यो।

कहाँ होलान्?

उनी कहाँ छन् भन्नेबारे फरकफरक अनुमान पाइन्छन्।

कसैले उनी आफ्नी आमासँग थुप्रै वर्ष इरानमा बसे र त्यहीँ नै उनको विवाह समेत भयो भन्ठान्छन्।

अर्काथरीको अनुमान भने उनी पाकिस्तान, अफगानिस्तान वा सिरियामा कतै लुकेर बसेका छन् भन्ने छ।

उनको विवाह अमेरिकाको ट्विन टावरमा ठोक्याइएका विमानमध्ये एउटाको अपहरण गर्ने मोहम्मद आटाकी छोरीसँग भएको छ।


शीर्षक: हम्जा बिन लादेन: अल-कायदा संस्थापक ओसामा बिन लादेनका छोराको ‘मृत्यु’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अज्ञात स्रोतहरूलाई उद्धृत गरिएका समाचारमा उनको मृत्युको मिति र स्थानबारे विस्तृत विवरण अस्पष्ट छ।

फेब्रुअरी महिनामा अमेरिकी सरकारले उनी बसेको ठाउँबारे जानकारी दिनेलाई १० लाख डलर पुरस्कार दिने घोषणा गरेको थियो।

साउदी अरेबियाले गत मार्चमा उनको नागरिकता खोसेको थियो।

प्रतिशोध  आग्रह

 झन्डै ३० वर्ष उमेर भएको ठानिएका हम्जा अमेरिका र अन्य देशहरूमा आक्रमण गर्न आग्रह गर्दै भिडिओ र अडिओ रिपोर्ट सार्वजनिक गरेका थिए।

उनको मृत्युको खबर सबैभन्दा पहिले एनबीसी र न्यूयोर्क टाइम्सले सार्वजनिक गरेका हुन्।

ओसामा बिन लादेन अमेरिकी फौजद्वारा पाकिस्तानमा मारिएका थिए

संवाददाताहरूले त्यसबारे बुधवार प्रश्न गर्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका थिए। ह्वाइट हाउसका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारले पनि त्यसै गरेका थिए।

हम्जा बिन लादेनले आफ्ना पिताको अमेरिकाद्वारा गरिएको हत्याको बदला लिन जिहादीहरूलाई आग्रह गरेका थिए।

ओसामा बिन लादेन अमेरिकी विशेष फौजद्वारा सन् २०११ मा पाकिस्तानमा मारिएका थिए।

हम्जा बिन लादेनले सन् २०११ मा पाकिस्तानमा आफ्ना पिताको अमेरिकाद्वारा गरिएको हत्याको बदला लिन जिहादीहरूलाई आग्रह गरेका थिए।

उनलाई अल-कायदाभित्र आफ्ना पिताको उत्तराधिकारीको रूपमा उदाइरहेको कतिपयले ठान्ने गर्थे।

उनले अबर प्राय:द्वीपका जनतालाई विद्रोह गर्न आह्वान गरेका थिए।

नागरिकता रद्द

साउदी अरेबियाले उनको नागरिकता गत मार्च महिनामा खोसेको थियो।

उनी इरानमा घरभित्रै नजरबन्दमा राखिएको ठानिएको थियो। तर अन्य समाचारहरूमा उनी अफगानिस्तान, पाकिस्तान र सिरियामा पनि बसेको  हुन सक्ने जनाइएको थियो।

सन् २०११ मा पाकिस्तानस्थित ओसामा बिन लादनेको निवासमा छापा मार्दा बरामद गरिएका दस्ताबेजहरूले हम्जालाई अल-कायदाको नेतृत्व सम्हाल्नेगरी उनलाई तयार पार्दै गरेको देखाएको अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको भनाइ छ।

अमेरिकी फौजहरूले अल कायदाका अर्का वरिष्ठ नेताकी छोरीसँग उनको विवाह भएको भिडिओ फेला पारेको बताइएको थियो।

विवाह इरानका भएको ठानिएको थियो।

अल कायदा सन् २००१ को सेप्टेम्बर ११ मा अमेरिकामा भएको भीषण आक्रमण हमलामा जिम्मेदार समूह हो।

तर पछिल्लो दशकमा इस्लामिक स्टेटको बढ्दो प्रभावसँगै अल-कायदाको उपस्थिति कमजोर बनेको आकलन गर्ने गरिन्छ।


शीर्षक: हराइरहेकी राजकुमारीको अवस्थाबारे चासो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विदेशमा स्वतन्त्र रूपमा जीवन बिताउने भन्दै गत मार्चमा शेख लतिफाले देश छाड्ने प्रयत्न गरेकी थिइन्।

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार लतिफा चढेको विलासी डुङ्गा भारतमा फेला पारिएपछि उनलाई दुबई फर्काइएको थियो।

त्यसपछि उनी देखिएकी छैनन्। उनी संयुक्त अरब एमिरेट्सकी शासक शेख मोहम्मद बिन राशिद अल मक्तुमकी छोरी हुन्।

हैसियत

दुबईका अधिकारीहरूले कानूनी कारणले त्यसबारे टिप्पणी गर्न नसकिने बताएका छन्।

विवरणहरूमा जनाइए अनुसार देश छाड्ने प्रयास गर्दा लतिफालाई तत्कालै नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

शाही हैसियत त्याग्दै प्रेम विवाह

लतिफाका पिता शेख मोहम्मद बिन राशिद अल मक्तुम

शुक्रवार प्रसारण गरिएको बीबीसीको न्यूजनाइट कार्यक्रमले गरेको अनुसन्धानका अनुसार लतिफाले एकजना पूर्व फ्रान्सेली जासुस र फिनल्याण्डकी मार्सल आर्ट प्रशिक्षकको सहयोग पाएकी थिइन्।

शनिवार ह्युमन राइट्स वाचले भनेको छ, दुबईका अधिकारीहरूले राजकुमारी लतिफा रहेको ठाउँबारे 'खुलासा' गर्नुपर्छ र उनको 'कानूनी हैसियतबारे' स्पष्ट पार्नुपर्छ।

उसको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "राजकुमारी भएको स्थान र उनको अवस्थाबारे सार्वजनिक गर्न नसकिए त्यो उनलाई बेपत्ता पारिएको सरह ठहरिनेछ।"


शीर्षक: हराएको ४० बर्षपछि भारतको कोलकाताको जेलमा भेटिए दीपक जैसी तिम्सिना\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

४० वर्षपछि छोरा फेला परेकोमा हर्षित आमा धनमाया तिम्सिना

तर २०३७ सालमा इलामबाट हराएका एक नेपाली पुरुष भारतको कोलकाताको एउटा कारागारमा भेटिएका छन्।

इलामको एक तप्पाबाट हराउँदा २० वर्षका युवक रहेको दीपक जैसी तिम्सिनालाई उनका परिवारका सदस्यले केही दिन अघि भेटेका छन्।

तर कर्तव्य ज्यान मुद्दामा पक्राउ परेको उनको चार दशकसम्म सुनुवाइ हुन नसकेको हुँदा घर फर्कन भने पाएका छैनन्।

मार्च १५ सोमवारको दिन अदालतमा पेशी तोकिएको र उनी निर्दोष प्रमाणित भएका उनी नेपाल फर्कन पाउने बताइएको छ।

कसरी हराएका थिए दीपक?

परिवारका सदस्यहरूका अनुसार दीपक ज्योतिष विद्यामा चासो राख्थे। सानोतिनो काम गर्दै गरेका दीपकको घरको आर्थिक अवस्था निकै नाजुक थियो।

एक दिन उनी तोरीको पोको बेच्न भनेर इलामको मङ्गलबारे हिँडे। तर त्यसपछि कहिले पनि घर फर्केर आएनन्।

हराएको धेरै वर्षसम्म घर नआएपछि परिवारका सदस्यले उनको मृत्यु भइसकेको आशङ्का गरे।

हराएको केही वर्षपछि भारतको दार्जिलिङमा गोर्खाल्याण्ड आन्दोलन चर्क्यो। उनीहरूले आन्दोलनमा दीपकको मृत्यु भयो भन्ने पनि सोचे।

कारागारमा उनलाई भेट्न गएका वकिललाई आफ्नो घर परिवारबारे यसरी लेखेर बुझाउने प्रयत्न गरेका थिए दीपकले

दीपकका काकाका छोरा प्रकाशचन्द्र तिम्सिनाका अनुसार नेपालका कैयौँ स्थानमा उनलाई खोजियो।

व्रतबन्ध पनि नभएका दीपक बाँचेको आस मारेको उनले सुनाए।

उनले भने, "देश बाहिर खोज्ने हाम्रो हैसियत पनि थिएन। नेपालमा खोज्दा नभेटिएपछि दाजुको मृत्यु भइसक्यो भन्ने लागेको थियो।"

दीपकको अवस्था कस्तो छ?

दीपक कोलकाताको दमदम कारागारमा छन् भन्ने कुरा थाहा पाएपछि गत फागुन ८ गते काँकडभिट्टामा रहेको विश्व सेवा विस्तार मञ्च नाम गरेको संस्थाको सहयोगमा प्रकाशचन्द्र कोलकाता पुगे।

फागुन १० गते भेट्दा 'सुगाको ठुङ्ने चुच्चो फुस्केको जस्तो' अवस्थामा आफ्नो दाजुलाई भेटेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

उनले भने, "शरीर कामेको, डर र त्रासले बाँचेको जस्तो अवस्थामा उहाँलाई भेटेँ।"

आफ्नो दाजु हो वा होइन भनेर प्रकाशचन्द्रले दीपकलाई परिवारका सदस्य तथा गाउँका बारेमा सोधे।

उनले तिनका बारेमा बताएपछि दाजुसँग हात मिलाएको र अङ्कमाल गरेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

दीपकसँग भेटघाटका क्रममा सुरुमा मानसिक रूपमा विचलित देखिए पनि करिब तीन घण्टाको संवादपछि उनको अवस्था केही हदसम्म सामान्य बनेको प्रकाशचन्द्रले बताए।

उनले भने, "अदालतले दाजुको मानसिक...


शीर्षक: हरित ऊर्जा विस्तारमा कीर्तिमान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

रिन्युएबल एनर्जी नेटवर्कले भनेको छ, सन् २०१५ मा विश्वभर सौर्य, वायु र जलविद्युतबाट लगभग १ सय ४७ गिगावाट ऊर्जा थपिएको छ जुन एक वर्षमा भएको हालसम्म सबैभन्दा ठूलो वृद्धि हो।

कोइला र ग्यासबाट चल्ने ऊर्जा भट्टीहरु भन्दा दुइ गुणा बढी रकम अघिल्लो वर्ष नवीकरणीय उर्जामा प्रयोग गरिएको पाइएको छ।

नयाँ अध्ययनले पहिलो पटक विश्वका उदयीमान अर्थतन्त्रहरुले शक्तिराष्ट्रहरु भन्दा बढी रकम नवीकरणीय ऊर्जामा लगानी गरेको देखाएको छ।

अग्रणी

सन् २०१५ मा नवीकरणीय ऊर्जामा सबैभन्दा बढी लगानी गर्ने देशहरुमा चीन, अमेरिका, जापान, ब्रिटेन र भारत रहेका थिए।

हरित ऊर्जामा अघिल्लो बर्ष २ सय ८६ अर्ब डलर खर्च भएको थियो।

ब्रिटेनमा वायु र सौर्य ऊर्जाका श्रोतमार्फत पहिलो तीन महिनाको कुल मागको एक चौथाई विजुली आपूर्ती गर्न सकिएको अध्ययनमा उल्लेख छ।

उक्त अध्ययनका लेखकहरुले विश्वका एकदमै गरिव देशहरुले समेत वायु, सौर्य र जलविद्युत क्षेत्रमा लगानी गरिरहेको जनाएका छन्।

विज्ञहरुले भनेका छन्, अव विकासोन्मुख देशहरुले पनि हरित ऊर्जामा विकसित देशभन्दा बढी लगानी गर्न थालेका छन्।

परिणाम

उनीहरुका अनुसार खनिज तेल जतिकै खर्चमा हरित ऊर्जा उत्पादन गर्न सकिने भएपछि पछिल्लो प्रवृत्ति देखिएको हो।

तर अझै पनि सबै क्षेत्रले नवीकरणीय ऊर्जा प्रति आकर्षित भइरहेका छैनन् किनभने कम मुल्य पर्ने हुनाले तेल नै सवारी साधन तथा अन्य तताउने एवं चिस्याउने उपकरणका लागि ऊर्जाको मुख्य श्रोत रहदैँ आएको छ।

तर अघिल्लो डिसेम्बरमा हस्ताक्षर गरिएको प्यारिस जलवायु सम्झौताले हरित ऊर्जाको उत्पादन व्यापक बढाउने देखिएको छ।

उक्त सम्झौतामा स्पष्ट निर्धारण गरिएका नवीकरणीय ऊर्जाका लक्ष्यहरु छन्।

नयाँ अध्ययनका लेखकहरुले हरित ऊर्जा उत्पादन सम्बन्धी अझै उत्कृष्ट परिणाम आउन बाँकी नै रहेको बताएका छन्।


शीर्षक: हर्न निषेध नियम पालना नहुनुमा को जिम्मेवार?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

२०७४ साल वैशाख १ गतेदेखि काठमाडौं उपत्यकामा सवारी साधनका हर्न निषेध गरिएको थियो।

तर चालकहरु भन्छन् कुनै कुनै स्थानमा हर्न नबजाइ सुखै छैन।

काठमाडौं उपत्यकामा सवारी साधनका हर्न बजाउन नपाइने नियम लागेको करिब १७ महिना भयो।

नियम लागु भएको केही महिनासम्म सवारी साधनका हर्न कमै सुनिए। तर अहिले आएर सर्वसाधारण भन्छन् उक्त नियम खासै पालना भएको पाइँदैन।

निषेधको १७ महिना

सर्वसाधारणका अनुसार विशेषगरि सार्वजनिक सवारी साधनले ज्यादा हर्न बजाइरहेका हुन्छन्।

सडक छेउछाउका अस्पतालहरूमा समेत हर्नको चर्को आवाजको प्रत्यक्ष असर बिरामीहरूमा परिरहेको अस्पतालका कर्मचारीहरू बताउँछन्।

एकजना सर्वसाधारण पूर्णमाया थापा मगर आफ्नै कोठासम्म सवारी साधनका हर्न सुनिँदा दिक्क लाग्ने गरेको बताउँछिन्।

ध्वनी प्रदुषणप्रति चिन्ता

थाहा हुन गाह्रो

उनले भनिन्, 'गाडीका हर्नले एकदम अप्ठेरो बनाउँछ। फोन गर्न पाइँदैन। कोठासम्म आवाज आइपुग्दा झन् समस्या हुन्छ।'

तर हर्न कुन सवारी साधनले बजाइरहेको छ भनेर थाहा पाउन पनि गाह्रो हुने गरेको एकजना ट्राफिक प्रहरी निरीक्षक निरु दुवाल बताउँछिन्।

दुवाल भन्छिन्, 'हामीलाई कठिन हुन्छ। ट्राफिक व्यवस्थापनका लागि अर्को पट्टि फर्केका बेला हर्न बजाइराखेका हुन्छन्।'

सवारी साधनका चालकहरूले चाहिँ हर्न बजाउनका आफ्नै बाध्यता सुनाउने गरेका छन्।

चालकको लापरवाही

एकजना माइक्रोबसका चालक छविलाल श्रेष्ठ भन्छन्, 'घुम्तीमा हर्न बजाउनुपर्छ। कुनैबेला बाइकहरूले संकेत नदिँदा पनि हर्न बजाउनुपर्छ।'

महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका अनुसार हर्न निषेधको नियम लागु भए यता काठमाडौंमा करिब २६ हजार सवारी साधनलाई कारबाही गरिएको छ।

तर पनि हर्न निषेध पालना पूर्ण रुपमा नहुनुमा चालकको लापरवाही ठान्छन् काठमाडौंका ट्राफिक प्रहरी प्रमुख, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक बसन्त पन्त।

उनले भने, 'हर्न निषेध केका लागि भन्ने कुरा थाहा नपाउनेले बजाउँछन्। यसका बारेमा सामान्य ज्ञान नभएकाहरूले बजाइरहेका हुन्छन्। एकजनाले बजाएपछि अरुले बजाउने परम्परा पनि छ।'

कारबाही स्वरुप ट्राफिक प्रहरीले हर्न बजाए वापत पाँचसय रुपैयाँ जरिवाना गरेर छोडिदिने गरेको छ।


शीर्षक: हवाई दुर्घटना: बीमा रकम कसरी 'आठगुणाले बढ्दैछ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हवाई दुर्घटनामा हुने मानवीय क्षतिका लागि दिइँदै आएको बिमा रकम अत्यन्त न्यून भएको बताइएको छ।

हवाई परिवहन विषयक नियमहरू एकीकरण गर्ने सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको उक्त महासन्धि नेपालमा दर्ता भएका अन्तर्राष्ट्रिय हवाई कम्पनीहरूका लागि लागु हुनेछ।

साथै यसले उडानमा हुने ढिलाइका बारेमा समेत सम्बोधन गर्ने बताइएको छ।

सन् १९९९ देखि लागु भएको उक्त महासन्धि अनुमोदन भएमा नेपालको हवाई उडान क्षेत्रको ठूलो उपलब्धि हुने विज्ञहरू बताउँछन्।

हाल हवाई दुर्घटनामा भएको मानवीय क्षतिका लागि पीडितका परिवारलाई वार्सा महासन्धि र हेग प्रोटोकलअनुरूप विमान कम्पनीहरूले बीमा रकम २० हजार अमेरिकी डलर दिँदै आएका थिए।

सरकारले अन्तराष्ट्रिय हवाई उडानसम्बन्धी मोन्ट्रियल महासन्धि अनुमोदन नगरेकाले बीमामा अत्यन्त न्यून रकम भएको बताउने गरिएको थियो।

अनुमोदन

विभिन्न क्षेत्रबाट अनुमोदनका लागि दबाव दिइएपछि अहिले त्यो संसद्‌मा अनुमोदनको अन्तिम चरणमा रहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अनुमोदनलगत्तै बीमाबापत हाल पीडितका परिवारले पाउँदै आएको रकम आठगुणाले बढ्ने संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव बुद्धिसागर लामिछानेले बताए।

उनले भने, "हेग प्रोटोकलअनुसार यात्रुको मृत्यु भयो भने २० लाख डलर, सामानहरू नष्ट भए वा हराए त्यसको प्रतिकिलो २० डलर थियो। यो महासन्धि अनुमोदन हुनासाथ मृत्यु भएमा एक लाख ६० हजार डलर र सामानको प्रतिकिलो २४ डलर पर्न आउँछ। तोकिएको समयमा उडान नभएर पुग्ने क्षतिलाई पनि यसले सम्बोधन गरेको छ।"

यसका अतिरिक्त उक्त क्षतिपूर्ति चित्त नबुझेमा मृतकको जागिरको बाँकी अवधि अनि उसको आश्रित परिवारको सङ्ख्याका आधारमा थप क्षतिपूर्तिका लागि अदालतमा जाने व्यवस्थासमेत रहेको बताइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय मोन्ट्रियल महासन्धि अनुमोदन नेपालको नागरिक उड्डयन क्षेत्रका लागि ठूलो उपलब्धि हुने बताइन्छ

'उपलब्धि'

अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयनविज्ञ प्रभाकर अधिकारीका अनुसार महासन्धिको अनुमोदन नेपालको नागरिक उड्डयन क्षेत्रका लागि ठूलो उपलब्धि हुनेछ।

उनी भन्छन्, "नेपालको लागि ठूलो उपलब्धि हो। ऐन बनाउन नपर्ने गरी सन्धि ऐनको दफा ९(१ ) अनुसार स्वत: अनुमोदन गरेर सरकारले बुझाएको ६० दिनभित्र लागु हुने गरी अगाडि बढिरहेको छ।"

यसबाट नेपालमा दर्ता भएका नेपाल वायुसेवा निगम, हिमालय एयरलाइन्स र बुद्ध एयरबाट विदेशमा यात्रा गर्ने सबै यात्रुले लाभ पाउने बताइएको छ।...


शीर्षक: हवाई सुरक्षा कालो सूची: नीतिगत, प्राविधिक र भौतिक पूर्वाधारमा सुधार गरेको नेपालको दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यद्यपि त्यसका लागि नेपाल सामु राखिएका सुधारका काम भने अझै बाँकी रहेको प्राधिकरणका प्रवक्ता राजकुमार छेत्रीले जनाएका छन्।

प्राधिकरणलाई नियामक र सेवा प्रदायकका रूपमा औपचारिक रूपमा  छुट्टाएपछि कालोसूची पूर्ण रूपमा हट्ने उनको भनाइ छ।

विगत केही वर्षयता नेपालले नीतिगत, प्राविधिक र भौतिक पूर्वाधार लगायतका विभिन्न आठवटा क्षेत्रमा उल्लेख्य सुधार गरेको प्राधिकरणको दाबी छ।

प्रवक्ता छेत्रीसँगको कुराकानीमा आधारित कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ हेर्नुहोस्।

अनी यो पनि:


शीर्षक: हाइड्रोजन बम परीक्षण: उत्तर कोरिया\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरेको भनिएको केही घण्टामा यो समाचार आएको छ

प्योङयाङले एउटा अणुबम भन्दा कैयौं गुणा शक्तिशाली हाइड्रोजन बम परीक्षण गरेको बताएको छ।

जापानले परीक्षणको भत्सर्ना गरेको छ।

दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे इनले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको आपतकालीन बैठक गरेका छन्।

कृत्रिम भूकम्प उत्तर कोरियाको पाँचौं परीक्षण भन्दा ९.८ गुणा शक्तिशाली रहेको बताइएको छ।

अमेरिकी युएसजीएसले भूकम्प आएको क्षेत्र पंगे-री परीक्षणस्थल नजिकै रहेको बताएको छ

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ उनले नयाँ प्रकारको हाइड्रोजन बम निरिक्षण गरिरहेको तस्बिर त्यहाँको राज्य सञ्चालित मिडियाले सार्वजनिक गरेको केही घण्टामा यो खबर आएको छ।


शीर्षक: हात धुनुको महत्त्व सम्झाउने १९औँ शताब्दीका चिकित्सकलाई हेपेर पागल भनिन्थ्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कीटाणुबारे केही थाहा नभएको बेला इग्नाच सेम्मेल्भाइसले उपचारकोबीचमा हात धुनु पर्ने तथ्य पत्ता लगाएका थिए।

उन्नाइसौँ शताब्दीका अस्पतालहरूमा रोगव्याधि झनै फैलने जोखिम हुनेगर्थ्यो। अस्पतालहरूमा बिरामी र मर्न लागेका मानिसहरूका लागि न्यून सुविधा उपलब्ध थिए।

त्योभन्दा त बढी बिरामीलाई घरमा नै उपचार गर्नु सुरक्षित हुन्थ्यो।

अस्पतालमा बिरामीहरूको मृत्यु हुने दर तीनदेखि पाँचगुणा बढी थियो।

'मृत्युगृह'

अस्पतालहरूमा पिसाब, बान्ता र अन्य तरल पदार्थको गन्ध आउँथ्यो। त्यो यति दुर्गन्धित हुन्थ्यो कि कर्मचारीहरू आफ्ना नाक रुमालले छोपेर हिँड्थे।

चिकित्सकहरू आफ्ना हात र उपकरण बिरलै धुन्थे। शल्यक्रिया कक्षहरू त्यहाँ काम गर्ने शल्यचिकित्सक जत्तिकै फोहोरी हुनेगर्थे।

त्यसैले अस्पतालहरूलाई 'मृत्युगृह' भनिन्थ्यो।

सन् १८७५ मा टमस एकिन्सले बनाएको 'द ग्रस क्लिनिक'। यो हात धुने चलन सुरु हुनुभन्दा अघिको चित्र हो

त्यस्तो जमानामा एक पुरुषले विज्ञानको प्रयोग गरेर रोग फैलिने क्रम रोक्ने प्रयत्न गरे।

उनको नाम इग्नाच सेम्मेल्भाइस थियो।

यी हङ्गेरियाली चिकित्सकले सन् १८४०को दशकमा मातृशिशु कक्षमा हुने मृत्यु दर घटाउने उद्देश्य लिएर भीएनामा हात धुने एउटा प्रणाली विकास गरेर त्यसलाई सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास गरे।

त्यो कदम प्रभावकारी हुन सक्थ्यो तर त्यो विफल भयो। किनभने उनका सहकर्मीहरूले उनको विरोध गरे र उनलाई सफल हुन दिएनन्।

तर पछि गएर उनलाई "आमाहरूको जीवनरक्षक" भनेर चिनियो।

कीटाणुरहित संसार

इग्नाच सेम्मेल्भाइस भीएना जनरल अस्पतालमा काम गर्थे जहाँका कोठाहरूमा अन्य अस्पतालहरूमा जस्तै बिरामीहरूको मृत्यु हुनेगर्थ्यो।

उन्नाइसौँ शताब्दीको मध्यपछि कीटाणुको सिद्धान्तलाई सबैले स्वीकार गरेपछि मात्र अस्पतालमा हुने फोहोरका कारण रोगव्याधि झनै फैलने गर्छ भन्ने ज्ञान चिकित्सकहरूलाई हुन थाल्यो।

लन्डनस्थित सेन्ट जोर्जेज जस्ता अस्पताललाई 'मृत्युगृह' भन्ने गरिन्थ्यो

न्यूयोर्क विश्वविद्यालयमा चिकित्साशास्त्रको इतिहासका ज्ञाता ब्यारन एच लेर्नरले बीबीसीसँग भने, "कीटाणु र ब्याक्टेरियाको अस्तित्व नै थाहा नभएको संसार हामीलाई कल्पना गर्न पनि गाह्रो छ।"

"उन्नाइसौँ शताब्दीको मध्यतिर कुहिएका बस्तुबाट निस्किने विषाक्त बाफका कारण रोग फैलिन्छ भन्ने विश्वास रहेको थियो।"

टड्कारो असन्तुलन

रोगव्याधि फैलने उच्च जोखिममा रहेका बिरामीमध्ये शिशु जन्माउने अवस्थाका...


शीर्षक: हातै नभएकी बालिकाले जितिन् हस्तलेखन प्रतियोगिता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यी १० वर्षीया बालिकाले अमेरिकाको राष्ट्रिय हस्तलेखन प्रतियोगिता जितिन्।

अनि बेसबल खेलको उद्घाटन गर्ने मौका पाइन्।

उनी चेस खेल्न, साइकल चलाउन, पौडी खेल्न र मूर्ति बनाउन शौखिन छिन्।

चीनमा जन्मेर छ वर्षको उमेरमा अमेरिकी दम्पतीले धर्मपुत्रीको रूपमा अपनाएका थिए।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ -

अनि यो पनि -


शीर्षक: हात्ती धपाउने अनौठो उपाय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हात्तीहरूको प्राकृतिक मार्गहरूमा मानव बस्ती विस्तार भएका कारण कुनै पनि समय तिनीहरूको झुन्ड हिंस्रक रूपले त्यहाँ फर्कने डर स्थानीयवासीहरूमा पाइन्छ।

तर कलेजका एक विद्यार्थीले त्यसलाई रोक्ने उपाय विकास गरेको बताएका छन्।

स्पीकर जडित ड्रोनमार्फत् सिंहको गर्जनको आवाज बजाएर हात्ती धपाउने उपायले काम गर्ने उनी ठान्छन्।


शीर्षक: हात्ती महोत्सवः पेटाले उठायो नेपालमा हात्तीलाई 'यातना दिएको' विषय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पेटाले बीबीसी नेपालीलाई उपलब्ध गराएको एउटा भिडिओ फुटेजमा माहुतेहरूले केही हात्तीलाई हिर्काएको र तीखो अस्त्रले रगत आउने गरी घोचेको देखिन्छ।

तर महोत्सवका एक आयोजकले "ठूलो घटना नभएको" र त्यसमा संलग्न माहुते तथा हात्तीका मालिकलाई आइन्दा त्यसो नगर्न भन्दै "सचेत गराइसकिएको" प्रतिक्रिया दिएका छन्।

घटनाबारे थाहा भएपछि महोत्सवका प्रमुख प्रायोजक गोर्खा ब्रुअरी र सहप्रायोजक जावलाखेल ग्रूप अफ इन्डस्ट्रिजले आफूहरू सो महोत्सवबाट अलग भएको बताएका छन्।

के हो हात्ती महोत्सव?

पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने उद्देश्यका साथ हरेक वर्ष चितवनमा हात्ती महोत्सवको आयोजना गरिँदै आएको छ।

महोत्सवमा हात्तीहरूको वनभोज, फुटबल, पोलो, दौड र हात्ती सुन्दरी लगायतका कार्यक्रमको आयोजना गरिन्छ।

सौन्दर्य प्रतियोगिताका लागि हात्तीहरूलाई कपडा र विभिन्न रङ्गले सिँगार्ने गरिएको छ।

सन् २०१८ को डिसेम्बरको अन्तिम हप्तामा चितवनको सौराहामा १५ औँ हात्ती महोत्सवको आयोजना गरिएको थियो।

फाइल तस्बिर

क्षेत्रीय होटल सङ्घ सौराहाका अध्यक्ष सुमन घिमिरेका अनुसार सन् २००५ मा पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय हात्ती दौड प्रतियोगिताको रूपमा आरम्भ गरिएको थियो।

त्यसपछि क्रमशः सन् २०१० देखि त्यसले महोत्सवको रूप लिँदै गयो र विभिन्न विधा थपिँदै गयो।

क्षेत्रीय होटल सङ्घ सौराहाको नेतृत्वमा हात्ती महोत्सवको आयोजना हुँदै आएको छ।

हात्ती सञ्चालन सहकारी संस्था लिमिटेडमार्फत् निजी हात्तीलाई महोत्सवमा सहभागी गराइँदै आएको छ।

घटना के हो?

पेटाले बीबीसी नेपाली सेवालाई झन्डै छ मिनेट लामो भिडिओ उपलब्ध गराएको छ।

पेटाकी लन्डनस्थित विशेष आयोजना संयोजक निराली शाहले भिडिओ फुटेज हात्ती महोत्सवको तयारी र महोत्सवका क्रममा खिचिएको बीबीसीलाई बताइन्।

गत वर्ष औपचारिक महोत्सव डिसेम्बरको २६ देखि ३० तारिखसम्म चलेको थियो।

अनारकली नाम गरेको हात्ती "कार्यक्रम अवधिभरि [माहुतेबाट] कुटिएको" र "सम्भावित सङ्क्रमण अथवा चोटका कारण" उक्त महोत्सवको अन्तिम दिन त्यसको आँखाबाट आँसु झरेको देखिएको पेटाले जनाएको छ।

हात्तीको आँखाबाट आँसु झरेको दृश्य भिडिओ फुटेजमा पनि स्पष्ट रूपमा देखिन्छ।

फाइल तस्बिर

एकजना माहुतेले एउटा हात्तीको टाउकोमा झन्डै एक मिनेटको अवधिमा छ पटकसम्म हिर्काएको भिडिओमा देखिन्छ।

पछि माहुतेले जस्तै हात्तीमा सवार एक बालकले पनि हात्तीलाई हिर्काएको देखिन्छ।

त्यस्तै नजिकैको एउटा छावालाई माहुतेले...


शीर्षक: हात्ती संरक्षण: चितवनमा 'धुर्बे' हात्ती शान्त छ, तर 'रोनाल्डो' अझै 'बदमास'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती हात्ती आफ्नो प्राकृतिक विचरण क्षेत्रमा नै छन्। उनीहरूका झुन्ड पहिले पहिले चार कोसे झाडी भनिने चुरे दक्षिणतिरको मेची-महाकालीबीचका जङ्गलमा छरिएका छन्।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका संरक्षणकर्मीले 'रोनाल्डो' नाम दिएको 'लक्का जवान' भाले जङ्गली हात्ती केही वर्षयता सौराह नजिकै पर्ने खोरशोर हात्ती प्रजनन केन्द्र वरपर बस्ने गर्दछ।

प्रजनन केन्द्र भित्र ढोई भनिने पोथी हात्तीहरू हुन्छन्। साथमा उनीहरूका छावा पनि हुन्छन्।

'रोनाल्डो' प्राय नजिकैको वनमा भेटिन्छ। कहिले निकुञ्जभित्रको वनमा त कहिले निकुञ्जसँगै जोडिएका सामुदायिक वनमा।

अचेल 'रोनाल्डो' प्रायजसो प्रजनन केन्द्रमा बाँधिएका वा प्रजननका लागि छोडिएका ढोईसँग संसर्गको प्रतीक्षामा रहने गरेको निकुञ्जका कर्मचारी बताउँछन्।

'रोनाल्डोको आक्रमण'

तर गएको असार ३१ गते सबेरै रोनाल्डोको एक स्थानीय मानिससँग 'जम्काभेट' भयो। बाघमारा सामुदायिक वन नजिकै उसले ६२ वर्षीय कान्छा दराइलाई 'आक्रमण गरेको' निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत वेदकुमार ढकालले बताए।

राप्ती नदी किनारबाट हात्तीले 'सम्भवत: घिसारेर वन भित्र  पुर्‍याएका' दराइ केही बेरपछि मृत अवस्थामा फेला परे।

"रोनाल्डो हात्तीको आक्रमणमा परेर उनको ज्यान गएको हाम्रो निष्कर्ष छ," ढकालले बीबीसीसँग भने।

"उसले बेलाबेला घरहरू भत्काइदिने, बालीनालीमा क्षति पुर्‍याइदिने गरेको सुनिएपनि हालैको समयमा मानिसहरूलाई आक्रमण गरेको थिएन।"

वन्यजन्तुको आक्रमणमा परी ज्यान गुमाएका पीडितका परिवारले नेपाल सरकारबाट १० लाख रूपैयाँ क्षतिपूर्ति पाउने गरेका छन्। दराइका आफन्त क्षतिपूर्ति पाउने प्रक्रियामा रहेको ढकालले बताए।

त्यो दुर्घटनापछि 'रोनाल्डो'ले अर्को कुनै उत्पात गरेको छैन।  "ऊ शान्त नै देखिएको छ," उनले भने।

'धुर्बे' हात्ती कहाँ गयो?

'रोनाल्डो'को भन्दा धेरै कुख्याति कमाएको चितवनको अर्को जङ्गली हात्ती हो 'धुर्बे'।

करिब १० वर्षअघिदेखि पर्सा र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज वरपर घरहरू भत्काउँदै र मानिसहरूलाई आक्रमण गर्दै हिँड्ने गरेको 'धुर्बे' हात्ती वर्षौँसम्म राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय समाचारहरूमा पनि आउने गर्दथ्यो।

उसको आक्रमणमा कैयौँ मानिसको ज्यान समेत गएको थियो।

तर २०७० सालदेखि 'धुर्बे' हात्ती अचानक हरायो।

ढकालका अनुसार त्यसपछि 'धुर्बे' हात्ती केही समय निकुञ्जदेखि उत्तर तर्फको चुरेको वन क्षेत्रमा गएर बस्यो।  त्यसको केही समयपछि ऊ चितवन...


शीर्षक: हामा प्रान्तमा हवाई हमला, अस्पतालमा क्षति\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हामा प्रान्तस्थित उक्त अस्पताल देशको सबैभन्दा संरक्षित अस्पताल मानिन्थ्यो जहाँको सेवा बिहीवार यता अवरुद्ध भएको उनीहरूले बताएका छन्।

उक्त हमलामा कुनै हताहती भएको छैन तर सहायताकर्मीका अनुसार सिरियाको अस्पतालमा भएको हमला मध्येको यो सबैभन्दा खराब हो।

यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसंघले सिरियाको घेराबन्दीमा रहेको क्षेत्रमा सहायता पुग्न नसकेको जनाएको छ।

सिरिया: पूर्वी गुटामा क्लोरिन ग्यास हमला

प्रहार

काफ्र जिटा नगरमा रहेको उक्त अस्पताललाई बिहीवार पाँचवटा क्षेप्यास्त्रले प्रहार गरेको औषधी उपचारसम्बन्धी परोपकारी अन्तर्राष्ट्रिय संगठन युनियन अफ मेडिकल केयर एण्ड रिलिफ अर्गनाइजेसन (युओएसएसएम) ले बताएको छ।

युओएसएसएमका प्रवक्ता अभि डि सुजाले बीबीसीलाई भने, "यो अस्पताललाई सिरियाकै सबैभन्दा सुरक्षित अस्पताल ठानिन्थ्यो।"

विमानहरू आउँदै गरेको थाहा पाएपछि अस्पतालका कर्मचारी र विरामीहरूलाई सुरक्षित कोठामा सारिएकोले कुनै हताहती नभएको देखिएको उनले बताए।

५० हजार विरामीलाई हेर्ने र एक महिनामै करिब १ सय ५० वटा ठूला अपरेसनहरू हुने उक्त अस्पतालमा ठूलो क्षति पुगेको उक्त समूहले बताएको छ।

ज्यानुअरीमा मात्रै सिरियामा औषधोपचार उपलब्ध गराउने अस्पतालहरूमा १४ पटक हमला भएको समूहले जनाएको छ।

'साढे दुई लाखभन्दा बढी सिरियाली विस्थापित'

आह्वान

पछिल्लो हमला कसले गराएको भन्ने स्पष्ट छैन तर सिरिया सरकारका युद्धविमान अथवा उसको रूसी साझेदारहरू विद्रोही नियन्त्रित क्षेत्रमा प्रवेश गरेका छन्।

रूस र सिरिया दुवैले सर्वसाधारणलाई लक्षित गरेको भन्ने आरोपहरू निरन्तर रूपमा अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

यसैबीच, संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २०१५ यता सिरियाले सबैभन्दा खराब मानवीय संकटको सामना गरिरहेको जनाएको छ।

एकजना वरिष्ठ अधिकारी यान एगल्याण्डले नोभेम्बरको अन्त्ययता घेराबन्दीमा रहेको क्षेत्रहरूमा सर्वसाधारणका लागि एकपटक पनि सहायता सामग्री पुग्न नसकेको बताए।

उनले त्यहाँ रहेका लाखौं मानिसहरूलाई सहायता सामग्रीको चरम आवश्यकता रहेको पनि बताए।


शीर्षक: हामी व्यक्तिगत कुराहरू अनलाइनमा प्रसारण गर्ने गर्छौँ। के त्यो मानसिक स्वास्थ्यका लागि ठिक छ ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत वर्ष सामाजिक सञ्जालमा 'इन्फ्लुएन्सर' भनिने धेरै चर्चा र फलोअर भएका संसारभरिका  व्यक्तिहरूले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यस्थितिबारे कुराकानी गरे।

प्राय: युवा नै भएका ती व्यक्तिहरू इन्टरनेटको माध्यमबाट पैसा कमाउने गर्छन्।

उनीहरूले आफ्नो मन विचलित भइरहने वा व्याकुल अनुभूति हुने, एकदमै थाकेको अनुभव हुने र उदासीनता अर्थात् डिप्रेशनमा जाने गरेको बताएका छन्।

हामी पनि आफ्नो व्यक्तिगत जीवनका कुराहरू अनलाइनमा प्रसारण गर्ने गर्छौँ।  के त्यो हाम्रो मानसिक अवस्थाका लागि लाभदायक छ त?

बीबीसीकी जनसङ्ख्या सम्वाददाता स्टेफ्नी हेगार्टीले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यबारे अनलाइनमा चर्चा गर्ने केही चर्चित व्यक्तिहरूलाई भेटेर उनीहरू किन त्यसो गर्छन् भन्ने पत्ता लगाउन खोजेकी छन्।

सामाजिक सञ्जालको प्रयोगले हामीजस्ता प्रयोगकर्तामा कस्तो प्रभाव परिरहेको छ र उनीहरूको अनुभवबाट कस्तो शिक्षा लिन सकिएला?

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।


शीर्षक: हामीलाई सपनामा किन ऐँठन हुन्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हामीमध्ये धेरैलाई नराम्रो सपना देखेको र ब्युँझिदा अप्ठेरो भएको अनुभव भएको छ।

त्यस्तो अनुभवलाई मनोवैज्ञानिकहरू कसरी हेर्छन्?

हेर्नुहोस् यो छोटो भिडिओ।

अनि यो पनि:


शीर्षक: हार्भी वाइन्सटिन: बलात्कार र यौन दुर्व्यवहार मुद्दामा दोषी ठहर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

न्यू योर्कको एउटा अदालतले गरेको उक्त फैसलालाई मिटू अर्थात् म पनि पीडित भनिने यौन आक्रमणका दुर्व्यवहार पीडित महिलाहरूको आन्दोलनको जितका रूपमा हेरिएको छ।

६७ वर्षीय वाइन्सटिनलाई अदालतले थर्ड डिग्री बलात्कार र फर्स्ट डिग्री आपराधिक यौन कार्यमा दोषी ठहर गरेको छ।

२५ वर्षसम्म जेलसजाय

न्यू योर्कमा बलात्कारको थर्ड डिग्री आरोप भन्नाले सहमति जनाउन नसक्ने अवस्थामा रहेका वा १७ वर्ष भन्दा कम उमेरका वा सहमति दिन नसक्नुका साथै कुनै कारणवश त्यस्तो नगरेकासँग शारीरिक सम्बन्धमा संलग्न रहेको भन्ने बुझिन्छ।

तर वाइन्सटिनमाथि लागेको सबैभन्दा गम्भीर मुद्दामा भने उनले सफाइ पाएका छन्।

वाइन्सटिनले २५ वर्ष सम्मको जेल सजाय पाउन सक्ने बताइएको छ।

सन् २०१३ मा लस एन्जेलसमा दुई जना महिलालाई कुटपिट गरेको समेत उनीमाथि आरोप छ।

ग्वेइनेथ प्यालट्रो, उमा थर्मेन र साल्मा हाएक सहित कम्तीमा ८० जनाले उनीमाथि यौन दुर्व्यवहारको आरोप लगाएका छन्।

आरोपको खण्डन

पल्प फिक्सन, गुड विल हन्टिङ्, द किङ्ग्स स्पीच र शेक्सपियर इन लभ जस्ता ओस्कर जित्न सफल चलचित्रका कारण उनले निकै ख्याति कमाएका थिए।

सात जना पुरुष र पाँच महिला रहेको इजलासले सुनुवाइको पाँचौं दिनमा उनीविरुद्ध फैसला सुनाएको हो।

सन् २००६ मा तत्कालीन उत्पादन सहायकलाई कुटपिट गरेको र अभिनेत्री बन्न चाहने एक कलाकारलाई सन् २०१३ मा बलात्कार गरेको आरोपमा अदालतले दोषी ठहर गरेको हो।

अदालतले उनलाई तत्काल जेल चलान गर्न आदेश सुनाएको थियो।

वाइन्सटिनले भने सबै आरोपको खण्डन गर्दै आएका छन्।


शीर्षक: हार्भी वाइन्स्टिन: आत्मसमर्पणपछि बलात्कार मुद्दा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

छैसठ्ठी वर्षीय वाइन्स्टिनले लोअर म्यानह्याटनस्थित एउटा प्रहरी चौकीमा पत्रकारहरुको भिड छिचोल्दै वकिलहरूसहित प्रवेश गरेका थिए।

वाइन्स्टिनले दश लाख डलर जमानत तिर्न सहमति जनाइसकेको विवरणहरू प्राप्त भएका छन्।

निगरानीमा राख्न प्रयोग गरिने उपकरण पनि आफ्नो शरीरमा लगाउन उनले स्वीकार गरेको बताइएको छ।

एन्जेलिना जोली, ग्विनेथ पाल्ट्रउ र कारा डेलेभिनले पनि वाइन्स्टिनलाई आरोप लगाएका छन्

उनले आफ्नो राहदानी पनि प्रहरीलाई बुझाउँदै छन्।

#मीटू अभियान

चलचित्र निर्माता वाइन्स्टिनविरुद्ध कैयौँ यौन दुर्व्यवहारका आरोपहरू लागेका थिए।

त्यसैबाट प्रभावित भएर यौन दुर्व्यवहारविरुद्ध विश्वव्यापी अभियान #मीटू सुरु भएको थियो।

उनले चाहिँ आफूले केवल सहमतिमा मात्र शारीरिक सम्बन्ध राखेको बताउँदै आएका छन्।


शीर्षक: हार्भी वाइन्स्टिन: बलात्कार मुद्दामा हलिवुडका चर्चित निर्मातालाई २३ वर्षको कैद सजाय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कुनै समयमा हलिवुडका सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति रहेका वाइन्स्टिन गत महिना बालात्कार र यौन आक्रमणका अभियोगमा दोषी पाइएका थिए।

अदालतको पछिल्लो फैसलालाई #मीटू भनिने विश्वव्यापी महिला आन्दोलनका सदस्यहरूले स्वागत गरेका छन्।

शोषण

६७ वर्षीय वाइन्स्टिन बुधवार ह्वीलचेयरमा अदालतमा उपस्थित भएका थिए।

उमेर र चलचित्र उद्योगमा उनको योगदानलाई कदर गर्दै सजाय घटाउनु पर्ने माग वाइन्स्टिनका वकिलहरूले गरेका थिए।

उनीहरूले पाँच वर्ष सजाय नै उनका लागि जन्मकैद सरह हुने तर्क गरेका थिए।

तर अभियोजनकर्ताहरूले त्यसको विपक्षमा पैरवी गर्दै उनीविरुद्धको सजाय उनले अरूलाई गरेको शोषणको सही जबाफ भएको तर्क गरे।

उनीहरूले वाइन्स्टिनले कुनै पश्चाताप नगरेको भन्दै खेद समेत प्रकट गरे।


शीर्षक: हालसम्मकै ठूलो परिमाणमा हस्तिहाड बरामद\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

संकटापन्न वन्यजन्तु तथा वनस्पतिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नियन्त्रण (साइटिस) महासन्धिको प्रतिवेदन अनुसार गत वर्ष तस्करी गर्न लागिएको ४० टन हस्तिहाड बरामद गरिएको थियो।

पछिल्लो दशकमा १ लाख १० हजार हात्तीको चोरीशिकार भएपनि अधिकांश स्थानमा तिनीहरुको संख्या स्थिर रहेको देखिएको छ।

साइटिसले हात्तीहरुको संख्यासम्बन्धी खबरको स्वागत गरेको छ तर सावधानी अपनाउनुपर्ने बताएको छ।

सकारात्मक

साइटिसका महासचिव जन स्क्यानलनले भने, "विश्वभर जारी सामूहिक प्रयासले सकारात्मक नतिजा देखाउन थालेको छ तर अझै हामी ठाउँमा पुगिसकेका छैनौँ।"

उक्त प्रतिवेदनले जनचेतना बढाउन सकेमा र कानून कार्यान्वयनमा थप कडाई गर्न सकेमा हस्तिहाडको तस्करी घटाउन सकिने जनाएको छ।

अफ्रिकी मुलुकहरुमा चुरा र अन्य आभूषणमा हस्तिहाडको प्रयोग बढ्दै गएको पृष्ठभूमिमा पछिल्लो प्रतिवेदन सार्वजनिक भएको हो।

स्क्यानलनले खासगरी पूर्वी अफ्रिकाका लागि सुखद खबर भएको बताएका छन् जुन क्षेत्र पछिल्लो दशकमा हात्तीको चोरीशिकारबाट नराम्ररी प्रभावित रह्यो।

'नाटकीय'

उनले भने, "सन् २०११ मा चोरीशिकार उच्चविन्दुमा रहेकोमा विस्तारै चोरीशिकारको घटना कम हुँदै गएको छ र सन् २०१६ को प्रतिवेदनले समग्रमा चोरीशिकारको घटना कम हुँदै गएर सन् २००८ को अवस्थामा पुगेको छ।"

बोत्स्वाना, दक्षिण अफ्रिका र नामिबियामा स्थिति राम्रो देखिए पनि मध्य अफ्रिकी मुलुकहरुमा पछिल्लो दशकमा 'नाटकीय ढंग'मा हात्तीको संख्या घटेको प्रतिवेदन उल्लेख गरेको छ।

प्रतिवेदनका अनुसार पछिल्लो दशकमा मध्य अफ्रिकी मुलुकहरुमा हात्तीको चोरीशिकार उच्चविन्दुमा रहेको देखिएको छ।

स्क्यानलनले राजनीतिक शक्ति आफूहरुसँगै रहेका बेला संरक्षणवादीहरुले त्यसको उपयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिए।                                                                                ...


शीर्षक: हावाहुरीपछि खण्डहरजस्तो देखिएका गाउँ: तस्बिरहरू\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सोमवार बिहान उद्वार र राहत कार्य हुदै गर्दा गाउँहरू खण्डहरजस्ता देखिएका थिए।

हावाहुरीका कारण खासगरी बाराका चैनपुर, भरवलिया, फेटा र पुरैनिया खण्डहरमा परिणत भएजस्तो देखिएको पीडितले बताएका छन्

हावाहुरी र असिना रोकिएपछि उद्धार कार्यमा जुटेका सुरक्षाकर्मीको मानिसहरूले मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरिरहेको हाम्री संवाददाता माधुरी महतोले बताएकी छन्

हावाहुरीका कारण वृद्धवृद्धा र बालबालिकालाई बढी असर परेको बताइएको छ

खासगरी फुसका घरहरूमा धेरै क्षति भएपछि त्यस्ता घर भएकाहरू घरवारविहीन हुन पुगेका छन्

घाइतेको सङ्ख्या धेरै भएपछि अस्पतालमा सय्या अभावमा भुइँमै राखेर उपचार गरिँदैछ

स्थानीयवासिन्दाका अनुसार हावाहुरी यति शक्तिशाली थियो कि त्यसले कच्ची मात्रै नभई पक्की घर पनि भत्काएको थियो

हावाहुरीले घरभित्रका भाँडाकुँडा छताछुल्ल बनाएपछि खाना पकाएर खाने अवस्था नरहेको पीडितले बताएका छन्

हावाहुरीका कारण ज्यान गुमाएका मानिसहरूलाई छिमेकीले सान्त्वना दिने गरेका छन्

भौतिक क्षतिको यकिन विवरण आउन बाँकी रहे पनि पीडितहरूले भकारीमा भएका धान लगायतका अन्न छरिएको बताएका छन्


शीर्षक: हावाहुरीले सगरमाथाको माथिल्ला क्याम्पका टेन्ट उडायो, 'आरोहीहरू सुरक्षित'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फानी र पश्चिमी वायुको असरका कारण बिहीवार बेलुका र शुक्रवार बिहान हुरी चलेको थियो। हुरीले क्याम्प टू र क्याम्प थ्रीमा रहेका झन्डै डेढ दर्जन टेन्ट उडाएको थियो।

थप केही दिन हावाहुरी र वर्षाको पूर्वानुमान गरिएकाले पर्वतारोहण गर्न गएकाहरूलाई सुरक्षित स्थानमा बस्न आग्रह गरिएको पर्यटन विभागकी पर्वतारोहण हेर्ने निर्देशक मीरा आचार्यले बताइन्।

"हामीले अत्यन्त जरुरी सूचनाका रूपमा सम्बन्धित क्षेत्रमा पत्राचार गरिसकेका छौँ। अहिले माथिल्ला क्याम्पबाट आधार शिविर झर्ने क्रम चलिरहेको छ।"

'आरोहीहरू सुरक्षित'

क्याम्प टूमा हुरीले केही टेन्ट उडाए पनि कुनै मानवीय क्षति नभएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

झन्डै छ हजार चार सय मिटरको उचाइमा रहेको क्याम्प टूमा शिखरतिर जाँदा चाहिने खाद्यान्न, अक्सिजनका सिलिन्डर र अन्य बन्दोबस्तीका सामान भण्डारण गरिएको हुन्छ।

"क्याम्प टूमा भान्छाका सामानसमेत भएका ठूल्ठूला टेन्टहरू उडाएको खबर छ," हाल नाम्चे बजारमा रहेका नेपाल सरकारका एक सम्पर्क अधिकृत ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठले बताए।

"त्यस माथिको क्याम्प थ्रीका पालमा समेत असर देखिए पनि त्यहाँ आरोहीहरू भने जाने क्रममा मात्र थिए।"

माथिल्ला क्याम्पमा हिउँमाथि नै टेन्ट राखिने हुँदा ती धेरैजसो ढुङ्गाले थिचेर राख्ने गरिएको आरोहीहरू बताउँछन्।

शुक्रवार बिहान क्याम्प टूबाट आधार शिविर झरेका आरोही चतुर तामाङ भन्छन्, "आरोहीहरू स-सना टेन्टमा बस्ने हुँदा उनीहरूलाई असर परेन। तर खाली टेन्टहरू भने हावाले उडायो।"

आधार शिविरमा भने हावाहुरीको कुनै असर परेको छैन। माथिल्ला शिविर र आधार शिविर बीचमा बरफका अस्थिर ढिक्का भएको खुम्बु आइसफल हुँदै आउजाउ गर्नुपर्छ।

त्यसरी हिँड्न बिहान र रातिको समय सुरक्षित मानिन्छ। तर आवश्यक पर्दा अघिपछि आउजाउ गर्दा जोखिम हुने पर्वतारोहीहरू बताउँछन्।

तयारी

मे महिनाको मध्यतिरबाट चुचुरो पुग्न मौसम खुल्ने अनुमान गरिएको छ।

अहिले आरोहीरू उचाइ र त्यहाँको चरम मौसमसँग अनुकूल हुन माथिल्ला क्याम्पमा आउजाउ गरिरहेका छन्।

विगतका वर्षमा पर्वतारोहीहरू धेरै पटक माथिल्ला क्याम्पसम्म आउजाउ गरेर शिखर पुग्ने बाटोका लागि आफूलाई अभ्यस्त गर्थे।

तर विभिन्न अध्ययनले बढ्दो तापमानका कारण खुम्बु आइसफल अस्थिर बनिरहेको सङ्केत गरेपछि धेरै जनाले त्यो अभ्यासलाई एक-दुई पटकमा सीमित पार्न थालेको आरोहीहरू बताउँछन्।

सन् २०१४ मा खुम्बु आइसफलमा गएको हिमपहिरोले १६ जनाको मृत्यु समेत...


शीर्षक: हास्यव्यङ्ग्यको नयाँ शैली कसरी फैलँदै छ सामाजिक सञ्जालमाझ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जहाँबाट सुरु भए पनि अहिले नेपालीले त्यसको भरपूर मज्जा लिइरहेका छन्।

नेपाली 'स्ट्यान्ड अप' कमेडीलाई युवाहरूले नै लोकप्रिय बनाएका हुन्।

उनीहरूले यसको विस्तारका लागि सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गरेको बताउँछन्।

यसबाट उनीहरूले रमाइलो गर्नुका साथै आम्दानी पनि गरिरहेका छन्।

आलोचना पनि

'स्ट्यान्ड अप' कमेडियनहरूले नाम र दामका साथै केही आलोचना समेत खेप्दै आएको बताउँछन्।

नेपालमा कमेडी सर्कल र नेप-गाज्म नामका क्लबहरूले बेलाबेलामा विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गर्दै आएका छन्।

विशेषगरी होटल, रेष्टुरेन्टमा साप्ताहिक रुपमा 'स्ट्यान्ड अप' कमेडियनहरूले आआफ्ना प्रस्तुती पस्कने गर्दछन्।

सामान्यतया २०-३० जनाको उपस्थितिमा आयोजना हुँदै आएका कार्यक्रमहरू हाल सशुल्क अनि ठूलो संख्यामा दर्शकमाझ आयोजना हुँदैआएका छन्।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।


शीर्षक: हिउँदे बालीका लागि रासायनिक मलको अभाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिउँदे बालीका लागि आवश्यक रासायनिक मलको अभाव भएको कृषकहरुले बताएका छन्

समय घर्केपछि बाली लगाए उत्पादन कम हुने चिन्ता पनि उनीहरुको छ।

सरकारले कोलकाता बन्दरगाहमा उत्पन्न समस्या तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा रासायनिक मलको मूल्य बढेकोले यस वर्ष समयमै मल आपूर्ति गर्न नसकेको बताएको छ।

यसपटक भारतको कोलकत्ता बन्दरगाहबाट रासायनिक मल ल्याउन साबिकभन्दा बढी समय लागेको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

कारण

त्यसमाथि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मलको मूल्य ह्वात्तै बढेकाले पनि अप्ठेरो परेको कृषि मन्त्रालयले जनाएको छ।

मल अभावको समस्या सदाका लागि समाप्त गर्न खरिद प्रक्रिया संशोधन गर्नुपर्ने  कृषि मन्त्रालय अन्तर्गत कृषि सामाग्री खरिद शाखाका प्रमुख इश्वरी पाण्डेले बताए।

उनले भने, "टेण्डरबाट सामान खरिद गर्दा सयम लाग्छ। यसबीचमा मलको मूल्य बढ्यो भने उसले आलटाल गर्ने गर्छ र झन् समय लाग्छ। त्यसैले मलको खरिद प्रकृया खरिद ऐन अनुसार अन्य सामान खरिद गर्ने भन्दा फरक बनाउनु पर्छ, ऐनलाई सुधार गर्नुपर्छ।"

जुलाईमा प्रति मेट्रिक टन रासायनिक मलको मूल्य २०१ अमेरिकी डलर थियो।

कृषि मन्त्रालयका अनुसार गत महिना यसको मूल्य बढेर २६२ डलर पुग्यो र हाल ३ सयभन्दा बढी रहेको छ।

अभाव

किसानहरुले हाललाई डिएपी मलको माग गरेका हुन्।

धान काटेर हिउँदे बाली लगाउनु अघि नै डिएपी खेतमा हाल्नुपर्ने भएकोले यसको अभावमा कृषकले समयमै हिउँदे बाली लगाउन सकेका छैनन्।

छिट्टै किसानका खेतमा मल नपुगे उत्पादनमा ह्रास आउने बताउँछन् राष्ट्रिय किसान आयोगका अध्यक्ष चित्रबहादुर श्रेष्ठ।

उनले भने, "बाली लगाउने बेला मल नपाउनु भनेको सरकार गम्भीर नभएको भन्ने देखिन्छ। किसानहरुलाई ठूलो मर्का पर्यो नै। हाम्रो हिउँदे बालीको उत्पादन घट्न सक्ने सम्भावना देखियो।"

माग

कृषि मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा एक वर्षमा करिब ४ लाख मेट्रिक टन रासायनिक मलको माग हुने गर्दछ।

तर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा रासायनिक मलको मूल्य बढेको कारण यस वर्ष ३ लाख मेट्रिक टनमात्र खरिद गर्ने योजना रहेको उसले बताएको छ।

त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मलको मूल्य नघटे नेपाली किसानहरुलाई अझै कठिनाई पर्ने देखिन्छ।


शीर्षक: हिन्दू राज्यको पक्षमा इसाई अगुवा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बीबीसीको साप्ताहिक नेपाल सन्दर्भमा बोल्दै उनले धर्मनिरपेक्ष नेपालीको एजेन्डा नभएको बताए।

मुलुकी ऐन विस्थापित गर्न जारी गरिएका कानुनले धर्म परिवर्तनको नियतले गरिने प्रचारलाई दण्डनीय ठान्ने जस्ता प्रवधानबारे कुरा गर्ने क्रममा उनले त्यस्तो मत राखेका हुन्।

धर्मनिरपेक्ष राष्ट्रमा त्यस्ता कानुन बन्नुलाई उनी स्वाभाविक ठान्छन्।

बाह्य एजेन्डा

विगतमा आफूले धर्म निरपेक्षताको पक्षमा वकालत गरेर गल्ती गरेको उनको स्वीकारोक्ति छ।

तीन वर्षयता अध्ययन गर्दा 'धर्म निरपेक्षता र गणतन्त्र' नेपाल र नेपालीको एजेन्डा नभएको निचोडमा पुगेको उनले सुनाए।

उनी भन्छन्, "राष्ट्रिय एकता र अखण्डताको निम्ति कुनै न कुनै रूपमा राजतन्त्र र सबै धर्मको रक्षा एवम् समाजलाई सही बाटोमा हिँडाउन नेपालको सन्दर्भमा हिन्दू राज्य पुनर्स्थापना जरुरी छ।"

बाह्य शक्तिको स्वार्थमा ती निर्णय भएको निर्क्योल गर्दै उनले पुनर्विचार नगरिए सबै धर्मको विनाश हुने र राष्ट्रिय अस्तित्व नै खतरामा पर्ने विश्लेषण गरेका छन्।


शीर्षक: हिन्दू राज्यको माग चर्काउने- राप्रपा नेपाल\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिन्दू राज्यको माग अझ सशक्त बनाउने निर्णय राप्रपा नेपालले गरेको छ

बीरगञ्जमा सम्पन्न पार्टीको केन्द्रीय समितिको विस्तारित बैठकले उक्त प्रस्ताव संसदबाट पारित नभए हिन्दू राष्ट्रको माग गर्दै देशब्यापी आन्दोलन गर्ने निर्णय गरेको बताइएको छ।

आफ्नो पार्टी समेत सहभागी रहेको सरकारको काम सन्तोषजनक नरहेको निष्कर्ष निकालेको बैठकले सरकारमा सहभागी रहिरहने निर्णय गरेको छ।

   राजसंस्था र हिन्दू राष्ट्रको एजेन्डा अघि सार्दै आएको राप्रपा नेपाल धर्म निरपेक्ष संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी भएसँगै उक्त संविधान कार्यान्वयन गराउने जिम्मेवारी बोकेको सरकारमा सहभागी भएको थियो।

जनमत संग्रह

 पार्टी सरकारमा सहभागी भएपछि पहिलो पटक बसेको विस्तारित केन्द्रीय समितिको बैठकले पुन हिन्दू राष्ट्रको मागलाई संसदमार्फत अघि सार्ने निर्णय गरेको छ।

 बैठकको निर्णयबारे जानकारी दिंदै केन्द्रीय सदस्य राजाराम बर्तौला भन्छन्- "नेपाललाई हिन्दू राष्ट्रका रुपमा उल्लेख गर्न तथा धर्म निरपेक्षताको खारेजी गर्न संसदमा संशोधन प्रस्ताव राख्ने र उक्त प्रस्ताव स्विकृत नभएमा देशव्यापी संघर्ष गर्ने निर्णय गरिएको छ।"

 बैठकले आफ्नो पार्टी समेत सहभागी रहेको सरकारको कामको समीक्षा समेत गरेको बताइएको छ।

 सरकारले जनताको प्रत्यक्ष जिविकोपार्जनसँग जोडिएका विषयलाई सम्बोधन गर्न नसकेको निष्कर्ष निकालेको बताइएको छ।

सरकारको आलोचना

 बैठकको निर्णयबारे उपप्रधानमन्त्री एवंम परराष्ट्र मन्त्री रहेका उक्त पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले समाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा सरकारको काम सन्तोषजनक नरहेको बताएका छन्।

उनले जनतालाई राहत दिने प्रभावकारी कदम तत्काल चाल्न आग्रह गर्दे सरकारमा पार्टीको सजगतापुर्ण सहभागितालाई निरन्तरता दिने जानकारी गराएका छन्।

 बैठकले राप्रपासँगको पार्टी एकतालाई अझै तीव्रता दिने समेत निर्णय गरेको केन्द्रीय सदस्य बर्तौलाले बताए।

 उनले भने- "दुबै पार्टीका बीचमा के के कुरामा समानता छ र के के कुरा मिलाउनु पर्ने छ भन्ने बारेमा केन्द्रीय समितिमा छलफल गरेका छौं र वार्ता टोलीलाई थप काम गर्न अनुमति दिएका छौं।"

दुई पार्टीको एकताको वाधक पार्टी अध्यक्ष कमल थापा भएको अभिव्यक्ति दिएका उक्त पार्टीका सह अध्यक्ष केशर बहादुर विष्टलाई शुक्रबार निलम्वन गरिएको थियो।

 स्थापनाकालदेखि राजसंस्थाको पक्षमा वकालत गर्ने गरेको उक्त पार्टीको यसपटकको आठ बुँदै निर्णयमा त्यसबारे कुनै...


शीर्षक: हिन्दू राष्ट्रको माग: सरकारले हिन्दू धर्मलाई राजनीतिक माग बनाउनेहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाउला?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शहरी विकासमन्त्री मोहम्मद इश्तिया राईले "हिन्दू राष्ट्र र राजतन्त्र" फर्काउने नाममा गरिने गतिविधिमाथि "बन्देज लगाइने" बताएका थिए

इसाई धर्मावलम्बीको पर्व इस्टरका अवसरमा राष्ट्रिय ख्रिष्टियन महासङ्घ नेपालको कार्यक्रममा शहरी विकासमन्त्री मोहम्मद इश्तियाक राईले  दिएका त्यस्तो अभिव्यक्तिलाई कतिपयले सरकारको सम्भावित नयाँ कदमको आधिकारिक घोषणाका रूपमा अर्थ्याएका छन्।

तर राजतन्त्र र हिन्दू राष्ट्रको पक्षमा वकालत गर्दै विभिन्न राजनीतिक अभियान चलाइरहेको एक दल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लाई सरकारले वार्तामा बोलाएकै दिन उनले दिएको त्यस्तो अभिव्यक्तिलाई केहीले भने सरकार भित्रै रहेको मत भिन्नताका रूपमा हेरेका छन्।

सरकारका प्रवक्ता र  सञ्चार तथा सूचनाप्रविधि मन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटा भने राप्रपाले गर्दै आएका गतिविधिहरू संविधानको मर्म विपरीत भएको भएपनि हाल भने वार्ताको पहल भइरहेकाले 'बन्देज'बारे सरकारले नसोचेकोमा जोड दिएका छन्।

राईले के भनेका थिए?

आइतवार सत्तापक्ष र प्रतिपक्षका केही नेताहरू समेत सहभागी उक्त कार्यक्रममा मन्त्री राईले नेपालको हालको संविधानले धार्मिक स्वतन्त्रतालाई प्रत्याभूत गरेको बताएका थिए।

उनले राप्रपातर्फ सङ्केत गर्दै "अहिले केही तत्त्वहरू राजतन्त्र र हिन्दू राष्ट्रका नाममा सल्बलाएको" भन्दै त्यसलाई "दिवा स्वप्न"का रूपमा अर्थ्याएका थिए।

उनले भनेका थिए, "नेपाल एउटा गणतान्त्रिक, धर्मनिरपेक्ष, बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक मुलुक हो। यसमा कसैले केही औँला उठायो भने सरकारले त्यसलाई कुनै पनि माफ गर्नेवाला छैन। हामी त्यस्ता कामलाई, कार्यक्रमहरूलाई पूर्ण रूपमा बन्देज पनि गर्छौँ किनकि संविधानले त्यो कुरालाई चाहिँ स्थान दिएको छैन।"

'आफ्नो मतमा स्थिर'

सोमवार बीबीसी नेपाली सेवासँगको टेलिफोन कुराकानीमा पनि  मन्त्री मोहम्मद इश्तियाक राईले "हिन्दू राष्ट्र र राजतन्त्रको माग राखेर गरिएको गतिविधि संविधान विपरीत रहेकाले" त्यसलाई "बन्देज लगाउन सकिने" धारणामा आफू अडिग रहेको बताए।

उनले भने, "कसैले पनि संविधान विपरीत गतिविधि गर्छ भने सरकार चुप लागेर बस्न सक्दैन भनेको हो।"

हाल राप्रपाले गरिरहेको गतिविधि संविधान विपरीत भएको उनको दाबी छ।

हिन्दू राष्ट्र र राजतन्त्र पुनर्स्थापना गर्न माग गर्दै राप्रपाले देशव्यापी यात्रा गरेको थियो

मन्त्री राईले भने, "उहाँहरूले निर्वाचन आयोगमा दर्ता गर्दा...


शीर्षक: हिन्दू,धर्म निरपेक्ष की धार्मिक स्वतन्त्रता?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मस्यौदामाथि हालै सम्पन्न सुझाव संकलनका क्रममा देशका विभिन्न भागबाट धर्म निरपेक्षताको विरोध, समर्थन र खारेजीमा फरक फरक मत देखिएको  थियो।

धर्म निरपेक्षतालाई दोस्रो जनआन्दोलनबाट प्राप्त एउटा मुख्य उपलब्धि ठान्ने अहिलेका प्रमुख दलहरुमा समेत पछिल्लो समय त्यसबारे विभाजित देखिएका छन्।

पृष्ठभूमी

पञ्चायती संविधानमा औपचारिक रुपमा उल्लेखित हिन्दु राष्ट्रको प्रावधानले २०४७ सालको संविधानमा पनि निरन्तरता पायो।

तर २०६२/६३ को जनआन्दोलनपछि निर्मित अन्तरिम संविधानमा उक्त प्रावधान हटाएर धर्म निरपेक्षताको व्यवस्था राखिएको  थियो।

तत्काल त्यसप्रति ठूलो विरोध नदेखिएपनि पछिल्ला केही वर्षमा भने हिन्दु राष्ट्रको पक्षमा मतहरु प्रखर रुपमा व्यक्त भएको देखिन्छ।

संस्कृतिविद् चिन्तामणि योगी भन्छन्, "हिन्दु राष्ट्र नै हुनुपर्छ भन्ने विषयमा ठूलो जनमत बन्दैछ। र जनमतको कदर गर्नु एउटा प्रजातान्त्रिक चरित्र पनि हो। यदि हिन्दुत्वको यो मागलाई सकारात्मक तरिकाले सोच्न सकिन्छ भने त्यो सोच्न नेताहरु किन पछि पर्ने?"

पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनपछि मुलुकको डाडू पन्यू सम्हाल्दै आएका प्रमुख दलहरुबीच र उनीहरुभित्रै पनि धर्म निरपेक्षतालाई हेर्ने विषयमा मतान्तर देखिन थालेका छन्।

धर्म निरपेक्षता पदावलिले सबै धर्मलाई समान व्यवहारको परिकल्पना गरेको भन्दै त्यसलाई चलाउन नहुने पक्षमा कतिपय नेता देखिन्छन्।

उनीहरु भन्छन् धर्म निरपेक्षको परिभाषालाई धेरै तरिकाले बंङ्ग्याइएकोले मात्र जनताहरु भ्रममा परेका हुन् ।

एमाले नेता प्रदिप ज्ञवाली भन्छन् -  धर्म निरपेक्षता भन्नाले राज्य धर्मको मामिलामा तटस्थ हुन्छ। सवै धर्म र धर्मावलम्वी बारे समभाव राख्छ। जनताहरु आफ्ना आस्था परम्परा अनुसार धर्म मान्न स्वतन्त्र हुन्छन् र राज्यले धर्मको आधारमा कुनै विभेद गर्दैन भन्ने सारलाई स्पस्ट पारेर यसका विकृतीहरु रोक्ने काम गरिनु पर्छ।

जनआन्दोलनको विषयमा धर्म निरपेक्षताको आवाज कतै कुनै दल वा जनताले नउठाएको ठोकुवा गर्ने कतिपय राजनीतिकर्मीहरु भने अचानक भएको धर्म निरपेक्षताको प्रवेशमा षड्यन्त्र देख्छन्।

तिनैमध्येका एक हुन् नेपाली कांगेस नेता लक्ष्मण घिमिरे।

उनले भने- नेपाली कांग्रेसको त्यसवखतको केन्द्रीय कार्यसमितिमा छलफल नै नगराइकन धर्म निरपेक्षतालाई पारित गराइयो। त्यसपछि बसेको केन्द्रीय कार्यसमितिमा ३१ जना मध्ये २८ जनाले यसको विरोध गरेका छन्। त्यसमा बर्तमान प्रधानमन्त्री शुशिल कोइराला...


शीर्षक: हिमताल: किन आयो उत्तराखण्डमा भयानक बाढी?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिमालयको यो भूखण्डमा करिब एक हजार हिमनदीहरू रहेको हिमनदी विज्ञहरूले बताएका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार आइतवारको घटनाको कारणमध्ये सबभन्दा प्रबल सम्भावना चाहिँ तापक्रममा आएको वृद्धिले कुनै विशाल बरफको चट्टान फुट्न पुग्यो र त्यसबाट विशाल परिमाणमा पानी निस्कियो।

हिमताल र वातावरण

जसले गर्दा पहिरोहरू आए अनि तिनले चट्टान तथा हिलोमाटो बगाए।

"हामी खुम्चँदै गरेका हिमनदीबाट छुट्टिएका त्यस्ता बरफका चट्टानलाई 'डेड आइस' भन्नेगर्छौँ। त्यस्ता बरफका चट्टानमा ठूल्ठूला ढुङ्गापनि रहेका हुन्छन्," हालै देहरादूनस्थित भारतीय सरकारी वादिया इन्स्टिच्युट अफ हिमालयन जियोलोजीका वरिष्ठ भूगर्भविद् डीपी धोबलले बताए।

"यो एउटा बलियो सम्भावित कारण हो किनभने पानीसँगै धेरै हिलो तथा ढुङ्गापनि बहेर आएको पाइएको छ।"

कतिपय विज्ञहरूले चाहिँ कुनै हिमतालमा पहिरो आएको हुनसक्ने र त्यसकारण हिमताल विस्फोट भइ तेज गतिमा तल्लो तटीय क्षेत्रमा बाढी निम्तिएको हुनसक्ने बताएका छन्।

तर अरूहरूले चाहिँ त्यस्ता कुनै हिमतालबारे जानकारी नभएको उल्लेख गरेका छन्।

"अचेल कति चाँडो हिमताल बनिसक्छन् भने तपाइँ हामीलाई थाहा पनि नहुन सक्छ," डा धोबलले भने।

विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिका कारण हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा तीव्र गतिमा हिमनदी पग्लने हुँदा खतरनाक स्तरमा हिमतालहरू विस्तार भइरहेको अनि नयाँ हिमताल निर्माण भइरहेको बताइन्छ।

जब तिनका जलस्तर खतरनाक तहमा पुग्छन् ती ताल फुट्छन् र त्यसबाट तीव्र वेगमा निस्कने पानीले तल्लो तटमा रहेका मानव वस्ती वा भौतिक संरचना ध्वस्त पारिदिन्छन्। सो क्षेत्रमा विगतमा थुप्रैपटक त्यस्ता घटना भएका छन्।

पहिरो

अर्को सम्भावना चाहिँ कुनै हिमपहिरो वा पहिरोले कुनै नदीलाई केही समय थुनेको र पछि जलस्तर बढ्दै गइ अकस्मात खुलेपछि त्यसको पानी तल्लो तटमा ओइरिएको पनि हुनसक्छ।

हिमाली क्षेत्रमा त्यसरी पहिरोले नदी थुन्ने अनि अस्थायी ताल बन्ने र पछि त्यो फुट्दा मानववस्ती, अनि पुल र जलविद्युतजस्ता संरचना ध्वस्त हुने घटना भएका छन्।

सन् २०१३  मा केदारनाथ तथा उत्तराखण्डका कतिपय ठाउँमा ठूलो बाढी आएपछि पनि त्यस्ता निकै सम्भावनाको चर्चा भए।

"केही समयपश्चात् मात्र हामीले त्यसको खास कारण छौराबारी हिमताल विस्फोट हुनु रहेको ठम्याउन सकेका थियौँ," डा धोबलले भने।

उत्तराखण्डका अधिकारीहरूका अनुसार आइतवार धौलीगङ्गा नदीमा अकस्मात् आएको बाढीको कारण जान्न उनीहरूले विज्ञहरू खटाउँदैछन्।


शीर्षक: हिमतालहरूमा छैन पूर्वसूचना प्रणाली\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जल तथा मौसम विज्ञान विभागको बाढी पूर्वानु्मान शाखाका एक कर्मचारी स्वचालित प्रविधिबारे जानकारी दिँदै

फुट्नसक्ने भन्दै उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने मानिएका केही हिमतालमा राखिएका त्यस्ता प्रणाली भरपर्दो नभएको र वरपर दूरसञ्चारको सञ्जालको अभावमा खर्चिलो भू-उपग्रहमा भर पर्नुपरेको समेत उनीहरू बताउँछन्।

ती हिमतालमा चौबिसै घण्टा पूर्वसूचना दिनसक्ने प्रविधि जडान गर्नसके मध्यपहाडी र तराई क्षेत्रमा बाढी र पहिरोले पुर्‍याउने क्षति कम गर्न सहयोग पुग्ने उनीहरूको तर्क छ।

करिब ७ वर्ष अघि गरिएको एक अध्ययनले नेपालका ६ वटा हिमतालहरू उच्च जोखिममा रहेको र कुनै पनि बेला फुट्नसक्ने देखाएको थियो।

योजना

अध्ययन प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि सरकारले प्राथिमकताका आधारमा ती हिमतालहरूमा पानीको मात्रा घटाउने र पूर्वसूचना प्रणाली जडान गर्ने योजना अघि सार्‍यो।

तर यसबीच जम्मा दुईवटा हिमतालमा मात्र पूर्वसूचना प्रणाली जडान गरिएको स्वयं सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन्।

भिडियो इम्जामा पानीको सतह घटाइयो

तिब्बतबाट आउने बाढीबारे चिन्ता

भिडियो घटाइयो इम्जा तालको सतह

इम्जाको सतह घटाउने काम लगभग पूरा

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अधिकारीहरूका अनुसार हाल उच्च जोखिमयुक्त मानिएका च्छो रोल्पा र इम्जा च्छो हिमतालमा मात्र पूर्वसूचना प्रणाली जडान गरिएको छ।

एकीकृत पर्वतीय विकासका लागि अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्र (इसिमोड) ले गरेको सो अध्ययनले यसबाहेक तल्लो वरुण, ठूलागी, पश्चिम चम्जाङ र लुम्दिङ हिमताललाई समेत उच्च जोखिमयुक्त देखाएको थियो।

महंगो

हिमतालहरूमा पूर्वसूचना प्रणाली जडान हुन नसक्दा समस्या परेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागको बाढी पूर्वानुमान शाखाका प्रमुख राजेन्द्र शर्माले बताए।

उनले भने, "हिमाली क्षेत्रमा नै कुनै हिमताल फुट्न लागेको जानकारी हामीले पाएमा तल्लो तटीय क्षेत्रमा क्षति गर्न गर्न सकिन्छ, सूचना दिने यथेष्ट समय पनि हुनेछ।"

विभागका अधिकारीहरूले दूरसञ्चार सेवा प्रदायकले सञ्जाल विस्तार नगरिदिँदा च्छो रोल्पा र इम्जा हिमतालमा हाल जडान गरिएका प्रणालीहरू समेत प्रभावकारी नभएको र भू-उपग्रहमार्फत सेवा लिनुपर्दा महंगो परेको बताएका छन्।

खर्चिलो हुने हुँदा ती हिमतालबाट गरिनुपर्ने सूचना आदानप्रदान चौबिसै घण्टा हुन नसकेको बताइन्छ।

फाइदा

उनीहरूका अनुसार हिमताल बाहेकका धेरै क्षेत्रमा पनि अझै स्वचालित र तत्कालै सूचना दिइहाल्ने खालका प्रणाली जडान हुन सकेका...


शीर्षक: हिमपहिरोको भिडिओ खिच्ने पदयात्री भन्छन्, '१० मिनेटले जोगिएँ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सिक्लेस हुँदै हिमताल पुगेका उनीहरूले बिहानको रमणीय दृश्य हेर्न त्यहीँ रात बिताउने निधो गरेको श्रेष्ठ बताउँछन्।

सबैभन्दा कम उचाइमा रहेको हिमतालको वारि रात बिताएका उनीहरूले बिहान लगभग साढे आठ बजे तालपारि हिमपहिरो खसेको दृश्यलाई 'अविस्मरणीय' भनेका छन्।

आफूहरू उक्त स्थानबाट फर्किएको १० मिनेटपछि पहिरो खसेको बताउँदै उनले भने, "सुरुमा रमाइलो लाग्यो, एकछिन भागदौड मच्चियो र त्यसपछि मलाई लाग्यो म भाग्यले बाँचे।"

पदयात्रीको अनुभव समेटेर कमल परियारले बनाएको भिडिओ हेर्नुहोस्।


शीर्षक: हिमालय क्षेत्रमा अमेरिका: सामरिक प्रतिस्पर्धामात्रै कि सहकार्य पनि?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालका परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओबीच यसै हप्ता वासिङटन डिसीमा सम्पन्न वार्ताले काठमाण्डूलाई आफ्नो विदेश नीतिलाई संकीर्ण भूराजनीतिक दायरा भन्दा फराकिलो हिसावले सञ्चालन गर्ने अवसर दिएको कतिपय जानकारहरू बताउँछन्।  तर त्यसमा सन्तुलनको आवश्यकता पनि उनीहरूले औँल्याएका छन्।

'ऐतिहासिक'

नेपाल र अमेरिकाबीच कूटनीतिक सम्बन्ध कायम भएको ७१ वर्षमा पहिलो पटक भएको भनिएको राजनीतिक प्रकृतिको उक्त छलफललाई वासिङटन डिसीले नेपालसँग दह्रो साझेदारी प्रतिविम्बित गर्ने ऐतिहासिक बैठकका रुपमा चित्रण गरेको छ।

एशिया तथा प्रशान्त क्षेत्रमा बढ्दो चिनियाँ प्रभाव नियन्त्रण गर्न ट्रम्प प्रशासनले घोषणा गरेको इण्डो प्यासिफिक रणनीतिमा नेपालको केन्द्रीय भूमिका रहने विषयमा दुई देशबीच छलफल भएको अमेरिकी विदेशमन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको छ।

भारतसहित आफ्ना विकास साझेदारहरू जापान र अष्ट्रेलियाले समेत साथ दिएको उक्त अमेरिकी रणनीतिबारे नेपालले आधिकारिक रूपमा केही बताएको छैन।

कतिपय पूर्व कूटनितिज्ञहरूले चाहिँ अमेरिकाले चाहिने भन्दा बढी प्रशंसा गरेर नेपाललाई फसाउन खोजेको र सार्क जस्ता क्षेत्रीय निकायमा आफ्नो छाप छोड्न नसकिरहेको नेपालका लागि इण्डो प्यासिफिक रणनीति परको विषय भएको बताएका छन्।

बीबीसीलाई दिएको अन्तरवार्तामा परराष्ट्रमन्त्री प्रदिप ज्ञवालीले नेपालले आफ्नो राष्ट्रिय हितलाई ध्यान दिने र शक्ति राष्ट्रहरूको प्रतिस्पर्धामा कतै पनि नढल्कने धारणा राखेका छन्।

अवसर

न्यूयोर्कस्थित न्यू स्कूल अन्तर्गतको इण्डिया चाइना इन्स्टिच्युटका वरिष्ठ निर्देशक अशोक गुरूङ नेपालले अमेरिकाको भूमिका र प्रभावबारेको नयाँ सोच निर्माण गर्नुपर्ने समय आएको बताउँछन्।

भूपरिवेष्टित देश भएपनि वातावरणीय र सांस्कृतिक विविधता रहेको नेपालमा विद्यमान गलत राजनीतिक नीतिहरूका कारण धेरै मानिसहरू गरिबीको रेखामुनी रहेको उल्लेख गर्दै उनले भने, "अमेरिका नेपाल सम्बन्धले समाजिक गतिशीलता, समावेशी लोकतन्त्र र जलवायु परिवर्तनबारेका प्रश्नहरू सम्बोधनमा भूमिका खेल्न सक्छ।"

जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी अन्तराष्ट्रिय प्यारिस सम्झौताबाट अलग हुने निर्णय लिएको ट्रम्प प्रशासनले उक्त सवाललाई अहिले त्यति प्राथमिकता नदिएको देखिन्छ।

ग्लोबल कार्बन प्रोजेक्ट नामक संस्थाले गरेको एउटा अध्ययनले सन् २०१८ मा बढी कार्बन उत्सर्जन गर्ने देशहरूको सूचीमा चीनलाई पहिलो...


शीर्षक: हिमाली गिद्धः नेपालको अन्नपूर्ण क्षेत्रबाट 'खाना, जोडी र वास खोज्दै भारत र चीनसम्म'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिमाली गिद्धबारे अध्ययन गर्न झन्डै १६ महिनाअघि कास्कीको अन्नपूर्ण क्षेत्रबाट छाडिएका हिमाली गिद्धमा जडित 'स्याटलाइट ट्रान्समिटर'बाट प्राप्त सूचनाले त्यस्तो देखाएको चराविज्ञ डा. तुल्सी सुवेदीले बताए।

यसअघि हिमाली गिद्धले नेपालको हिमाली भेगमा प्रजनन गर्ने र जाडो छल्न तराई झर्ने विज्ञहरूको बुझाइ थियो।

"हिमाली गिद्धले चीनबाट बसाइँ सरेर नेपाल हुँदै भारतमा हिउँद बिताउने ठाउँसम्म पुग्न झन्डै ७,००० किलोमिटरभन्दा बढी दूरी तय गरेको अध्ययनले देखाएको छ," सुवेदीले भने।

नेपालमा झन्डै १०,००० वटाजति हिमाली गिद्ध रहेको अनुमान छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओ।


शीर्षक: हिमाली र पहाडी क्षेत्रमा तीन दिनसम्म हिमपात र वर्षा हुने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको प्रभावका कारण आगामी शनिवारसम्म मौसम बदली रहने विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको हो।

महाशाखाका अनुसार अहिले पनि कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली क्षेत्रमा हिमपात भइरहेको छ।

त्यस्तो हिमपात शुक्रवार र शनिवार पनि जारी रहने महाशाखाका वरिष्ठ मौसमविद् राजु प्रधानाङ्गले बताए।

उनले भने, "अहिले पश्चिमी क्षेत्रमा मौसम बदली रहेको छ यो विस्तारै पूर्वतर्फ सर्छ। अहिले पनि पश्चिमका उच्च पहाडी भेगमा हल्का वर्षा र हिमपात भएको छ। बिहीवार रातिदेखि मध्य तथा पूर्व क्षेत्रमा पनि बदली हुने सम्भावना देखिन्छ।"

पूर्व सर्दै पश्चिमी वायु

उनका अनुसार पश्चिमी वायु पूर्वतर्फ सर्दै विस्तारै नेपालबाहिर जाने गर्छ।

काठमाण्डू उपत्यकामा पनि बिहीवार रातिदेखि हल्का वर्षा हुने सम्भावना रहेको मौसमविद्हरूले बताए।  उपत्यकाका केही स्थानमा दिउँसो हल्का वर्षा भएको छ।

उनीहरूका अनुसार काठमाण्डूमा न्यूनतम तापक्रममा खासै नघट्ने तर अधिकतम तापक्रम घट्ने सम्भावना रहेको छ।

प्रधानाङ्गका अनुसार बुधवार २.५ डिग्री सेल्सीअस रहेको काठमाण्डूको न्यूनतम तापक्रम बिहीवार बढेर ४.५ डिग्री सेल्सीअस पुगेको छ।

तर वर्षा भएपछि यसमा पनि केही कमी आउन सक्ने मौसमविद्हरू बताउँछन्।

हिमपात र वर्षाका कारण चिसो बढ्ने सम्भावना रहेकाले सतर्कता आपनाउन उनीहरूले सुझाव दिएका छन्।

पश्चिमी वायुको प्रभाव तराईमा भने कम पर्ने प्रधानाङ्गले बताए।

"यो प्रणालीको असर पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा धेरै देखिने भएकाले तराईमा शीतलहर चल्ने सम्भावना भने कम छ," उनले भने।

यो जाडो मौसमकै जाडो दिन

विभागका अधिकारीहरूका अनुसार गत डिसेम्बर २८ तारिखमा काठमाण्डूमा यो जाडो मौसमकै सबैभन्दा धेरै चिसो भएको थियो।

त्यस दिन काठमाण्डूको न्यूनतम तापक्रम ०.६ डिग्री सेल्सीअस रहेको थियो।

विभागले तापक्रम मापन गर्ने केन्द्रहरू राखेका स्थानमध्ये यो मौसममा सबैभन्दा कम तामक्रम जुम्लामा रेकर्ड गरिएको छ।

गत डिसेम्बर १७ तारिखमा जुम्लामा न्यूनतम तापक्रम माइनस ७.२ डिग्री सेल्सीअस रहेको थियो।

बिहीवार भने जुम्लाको न्यूनतम तापक्रम २.६ डिग्री सेल्सीअस छ।

आगामी तीन दिनका लागि जल तथा मौसम विज्ञान विभागले गरेको पूर्वानुमान

पुस १७  गते (बिहीवार)

पुस १८  गते (शुक्रवार)

पुस १९  गते (शनिवार)


शीर्षक: हिरोशिमा परमाणु बम हमलाको ७०औं वर्षगाँठ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिरोशिमाको केहि दिन पछि नागासाकीमा परमाणु बम  आक्रमण भएको थियो; लगत्तै जापानले आत्मसमर्पण गरेको थियो

जापानभर मानिसहरुले हिरोशिमामा परमाणु बम हमला भएको ७० औं वर्षगाँठको अवसरमा एक मिनेट मौनधारण गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री आबेले विश्व शान्तिका लागि सारा विश्व आणविक हतियार रहित बनाउन निरन्तर प्रयत्नरत रहनु जिम्मेवारी र दायित्व दुवै भएको बताएका छन्।

बिहिबारको औपचारिक संस्मरण समारोहमा प्रधानमन्त्री शिन्जो आबे र हिरोशिमाका मेयर काजुमी माटुसी सँगै जापानका लागि अमेरिकि राजदुत क्यारोलाइन केनेडी उपस्थित थिए।

कामना

प्रधानमन्त्री आबेले भने, “७० वर्षपछि म विश्व शान्तिको आवश्कतामा पुन: जोड दिन चाहन्छु। विश्व आणविक अस्त्ररहित होस् भन्ने लक्ष्यप्राप्ती गर्न हामी निरन्तर लागिरहनु पर्छ, त्यो हाम्रो जिम्मेवारी हो, हाम्रो दायित्व हो।”

उनले भने आणविक बमले हिरोशिमामा हजारौं हजार मानिस मारेको मात्र होइन जिवितहरुमा व्यक्त गर्नै नसकिने पीडा दिएको थियो।

प्रधानमन्त्रीले भने, “आज हिरोशिमा पुनर्जीवित भएको छ, संस्कृति र उन्नतिको शहर बनेको छ।”

हिरोशिमामा स्थानीय समय अनुसार आठ बजेर पन्ध्र मिनेट जाँदा घन्टी बजाइएको थियो।

ठिक त्यहि समयमा सन् १९४५को अगष्ट ६ तारिकमा एक अमेरिकी विमानले बम खसाल्दा शहरुको मध्य भाग जलेर ध्वस्त भएको थियो।

समारोहमा मौन प्रार्थना गरियो परेवा उडाइयो र शान्ति घोषणा गरियो।

आजै केहि पछि बम लागेर निधन भएकाहरुको मरणोपरान्त यात्राका लागि भन्दै हजारौं कागजका लालटिनहरु मोटोयसु नदीमा बगाउने कार्यक्रम छ।

विनाश

हिरोसिमामा आज कै दिन इतिहाँसको पहिलो परमाणु बम हमला थियो जस्मा परि ७०,००० मानिसको तत्कालै मृत्यु भएको थियो।

पछि त्यति नै संख्यामा मानिसहरु विकिरणको र विषको प्रभावका कारण मारिएका थिए।

त्यो बम विष्फोटनपछि ४,००० डिग्री सेल्सियस राप भएको आगोको पर्खाल बनेको बताइन्छ।

त्यतिबेला इमिको यामानाका आठ वर्षकी थिइन्।

“त्यो एकदमै उज्यालो प्रकाश थियो, मलाई लाग्यो सूर्य नै झरिरहेको छ। एकैछिनमा हावामा ठूलो विष्फोटन भयो। मैंले त सासै फेर्न सकिन। मानिसहरु दौडी रहेका थिए र आफ्नो जलेको छाला च्यातिरहेका थिए।”

त्यस दिन इनोला गे भनिएको अमेरिकी बी-२९ बम्बर विमानले खसालेको युरेनियम बम शहरको छ सय मीटर माथि आकाशमा विस्फोटन भएको थियो।

हिरोशिमामा बम हमलाको केही दिन पछि नागाशाकीमा दोस्रो परमाणु बम हमला भएको थियो।

नागासाकी आक्रमणलाई दोश्रो...


शीर्षक: हिरोशिमा र नागासाकी: जापानमा परमाणु बम हमलाको ७५ वर्ष\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

परमाणु बम विस्फोटपछि ध्वस्त भएको हिरोशिमा सहर

परमाणु बमले कतिको मृत्यु भयो भन्ने तथ्याङ्क अनुमान मात्रै हो। तर हिरोशिमाका ३५०,००० जनसङ्ख्यामध्ये १४०,००० र नागासाकीमा कम्तीमा ७४,००० मानिस मरेको बताइन्छ।

बमको विकिरिणको असरका कारण हप्तौँ, महिनौँ र वर्षौँपछि पनि मानिसहरू विभिन्न रोगले मरेका थिए।

बम विस्फोटपछि एशियामा युद्ध समाप्त भएको थियो र जापानले सन् १९४५ अगस्ट १४ मा आत्मसमर्पण गरेको थियो।

आलोचकहरू बम खसाल्नु अगाडि नै जापान समर्पण गर्ने अवस्थामा पुगिसकेको बताउँछन्।

हिरोशिमामा १४०,००० मानिस मरेको अनुमान गरिन्छ

सन् १९४५ मे ७ मा युरोपमा युद्ध सकिएको थियो र जापानलाई जुलाई २८ सम्म समर्पण गर्ने समयसीमा तोकिएको थियो।

ब्रिटेन र कमनवेल्थ राष्ट्रका ७१,००० सैनिक जापानसँगको युद्धमा र थप १२,००० जापानी नियन्त्रणमा मरेको अनुमान गरिन्छ।

अगस्ट ६ मा बिहान ८:१५ मा 'इनोला गे' नामक अमेरिकी बी-२९ विमानले हिरोशिमामा परमाणु बम खसालेको थियो।

हिरोशिमामा परमाणु बम खसालेको विमान र विमानका चालक दल

युद्धमा परमाणु बम प्रयोग गरिएको यो पहिलो घटना थियो।

हिरोशिमामा खसालिएको 'लिटल बोइ' नामक बममा लगभग १५,००० टन विस्फोटक पदार्थको शक्ति थियो र यसले १३ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रलाई ध्वस्त पार्यो।

हिरोशिमाका ६० प्रतिशतभन्दा बढी भवनहरू ध्वस्त भएका थिए

एक महिलाको शरीरमा लागेको चोट

बम खसालिएको समयमा रोकिएको एउटा घडी

हिरोशिमामा बम खसालिनु अगाडि र पछाडिका तस्बिरहरू

तर हिरोशिमामा बम खसालेपछि पनि जापानले आत्मसमर्पण गरेन।

तीन दिनपछि अमेरिकाले नागासाकीमा ११:०२ बजे अर्को परमाणु बम खसाल्यो।

हिरोशिमा र नागासाकीमा खसालिएको परमाणु बम विस्फोट हुँदाको तस्बिर

नागासाकीमा बम खस्दा रिको हाडा नौ वर्षकी थिइन्।

एउटा अन्तर्वार्तामा उनले भनेकी छन्: "म घरको ढोकामा थिएँ, र सायद एक पाइला भित्र पनि रखेकी थिएँ जति बेला अचानक त्यस्तो भयो।"

"मेरो आँखा अगाडि एउटा चमक देखियो। त्यसको रङ्ग पहेँलो र सुन्तला एकै ठाँउमा मिसाएको जस्तो थियो।"

"मसँग त्यो के हो भनेर सोच्ने समय पनि थिएन... निमेषभरमै सबै कुरा सेतो भयो।"

"मलाई लाग्यो म एक्लै भएँ। अर्को क्षणमा ठूलो आवाज सुनियो। र म बेहोश भएँ।"

नागासाकीमा भत्किएको एउटा भवन

"मानिसहरू भागिरहेका थिए। आँखा बाहिर निस्केका, कपाल लथालिङ्ग भएका, लगभग सबै नाङ्गा, नराम्ररी पोलिएका र छाला झुण्डिएका मानिसहरू।"

"मेरो आमा र अन्य महिलाहरूले...


शीर्षक: हिरोशिमालाई ध्वस्त पार्ने त्यो युद्धपोत…\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त युद्धपोतको भग्नावशेष साढे पाँच किलोमिटर गहिराइमा समुद्र सतहमा फेला परेको हो।

एउटा गोप्य मिसनबाट फर्केने क्रममा उक्त युद्धपोत जापानी आक्रमणमा परेको थियो।

उक्त युद्धपोत एउटा गोप्य मिसन अन्तर्गत परमाणु बम पुर्‍याउन गएको थियो र पछि हिरोशिमामा त्यसको प्रयोग गरियो।

परमाणु हमला

युद्धपोतमा सवार १,१९६ मध्ये ३१६ जनालाई बचाउन सकिएको थियो।

अमेरिकी नौसेनाको इतिहासमा त्यो सबैभन्दा ठूलो दुर्घटना थियो।

सन् १९४५ को जुलाइ ३० तारिख फिलिपिन्सको समुद्र नजिक गुआम र लाफिएटको बीचमा जापानी पनडुब्बीको आक्रमणमा परी उक्त युद्धपोत डुबेको थियो।

घटनाको चार दिनपछि ३१६ जनालाई जीवित फेला पारिएको थियो।

उनीहरु फेला परेको समुद्री क्षेत्र शार्कबाट प्रभावित थियो।

करिब १२ मिनेटभित्र उक्त युद्धपोत समुद्रमा डुबेको थियो र कुनै आपतकालीन सम्पर्क नभएका कारण त्यो स्थान पत्ता लगाउन लामो समयसम्म चुनौतीको सामना गर्नुपर्‍यो।

माइक्रोसफ्ट कर्पका सह-संस्थापक पल एलेनसहित १३ जनाको टोलीले यही अगस्ट १८ तारिखमा उक्त युद्धपोतको भग्नावशेष फेला पारेको हो।

अनुसन्धान

प्रशान्त महासागरको उक्त क्षेत्रमा सो घटना हुनु एक दिनअघि एउटा युद्धपोत देखिएको नौसैनिक इतिहासविद्हरुको एउटा नयाँ अनुसन्धानले देखाएको थियो।

उक्त युद्धपोत आफ्नो अन्तिम मिसनका निम्ति चर्चित थियो।

त्यसमा परमाणु बमका पार्टपुर्जा र परमाणु 'रिएक्शन'का लागि युरेनियम इन्धन पनि लगिएको थियो।

विश्वयुद्धको अन्तिम वर्ष तिनिआन टापुस्थित अमेरिकी अखडामा ती सामानहरु पुर्‍याइएका थिए जसबाट विश्वमा पहिलो परमाणु हमला गरिएको थियो।

उक्त युद्धपोत डुब्नुअघि हिरोशिमामा आक्रमण गरिसकिएको थियो।

'फ्याट म्यान' नामक बम नागासाकीमा खसालिएको थियो जुन घटनापछि जापान आत्मसमर्पणका लागि तयार भयो र दोस्रो विश्ययुद्ध समाप्त भयो।

बलिदान

एलेनले भने, "दोस्रो विश्वयुद्धमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने इण्डियानापोलिसका बहादुर मानिसहरु र उनीहरुका परिवारप्रति सम्मान प्रकट गर्नका निम्ति यो ठूलो खोज हो। अमेरिकी नागरिकका रुपमा हामी सो युद्धपोतमा सवार सबैका साहस र बलिदानका ऋणी छौँ।"

फेला पारिएको युद्धपोतलाई युद्ध स्मारकका रुपमा संरक्षण गरिने बताइएको छ।

युद्धपोतबाट बाँच्न सफलमध्ये २२ जना अझै जीवितै छन्।

उनीहरुका प्रवक्ताले भने, "डुबेको युद्धपोत कहिले भेटिन्छ भनी सबैलाई प्रतीक्षा थियो।"

अनुसन्धानका लागि प्रयोग गरिने एलेनको जहाज...


शीर्षक: हुथीद्वारा रियादतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत महिना पनि रियादस्थित विमानस्थललाई लक्षित त्यस्तै एक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको बताइएको थियो।

साउदीद्वारा यमनसँगको सिमाना बन्द

यमन द्वन्द्वः वार्ता प्रस्तावको स्वागत

हुथीद्वारा संचालित अल मासिराह टेलिभिजनले विद्रोहीहरुले बुर्कान- टू नामक क्षेप्यास्त्र स्थानीय समयानुसार मंगलबार अपराह्न रियादस्थित अल-यामामा दरबारतर्फ लक्षित गरी प्रहार गरेको जनाएको छ।

अल-यामामा दरबारमा बसिरहेको भनिएको उच्चपदस्थ साउदी नेताहरुको बैठकलाई लक्षित गर्दै सो क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको उसले बताएको छ।

सो दरबार साउदी राजाको मुख्यालय हो।

विवरण

शुरुमा राजधानी रियादमा विस्फोट भएका आवाजहरु सुनिएको विवरणहरु आएका थिए।

प्रत्यक्षदर्शीहरुले सामाजिक संजालहरुमा धूँवा उडिरहेको तस्वीरहरु राखेका छन् तर क्षतिका कुनै विवरणहरु आएका छैनन्।

यमन सरकारलाई समर्थन गर्दै साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धन हुथी विद्रोहीहरु विरुद्ध लडाई लडिरहेका छ। हुथीहरुलाई इरानले समर्थन गर्दै आएको छ।

इरानले हुथी विद्रोहीहरुलाई क्षेप्यास्त्र उपलब्ध गराएको आरोप साउदी अरेबिया र संयुक्त राज्य अमेरिका दुवैले लगाउँदै आएका छन्। तर इरानले भने हातहतियारहरु आपूर्ति गराएको अस्वीकार गर्दै आएको छ।


शीर्षक: हृदयाघात भएका महिलालाई असमान उपचार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पुरुषसरह समान उपचार नपाएका कारण हृदयाघात भएका महिलाहरूको मृत्युको सम्भावनामा तीन गुणाले वृद्धि हुने गरेको पाइएको एउटा नयाँ अनुसन्धानले देखाएको छ।

ब्रिटेन र स्विडेनका वैज्ञानिकहरूले १० वर्ष लगाएर गरेको उक्त अध्ययनले बाइपास सर्जरी र  स्ट्याटिन्स् दिइए हृदयाघात भएका महिलाहरूको बाँच्ने दरमा नाटकीय सुधार आउने देखाएको छ।

चिन्ता

ब्रिटिश हार्ट फाउन्डेसनका प्राध्यापक जेरेमी पियर्सनका अनुसार उक्त अनुसन्धानले चिन्ता लाग्ने कुराहरू पत्ता लगाएको छ।

उनले तत्काल यस विषयमा सतर्कता बढाए सजिलै परिवर्तन हुन सक्ने उल्लेख गरे।

एकजना अनुसन्धाता प्रध्यापक क्रिस गेलले सामान्यतया मध्यम उमेरको बढी तौल भएको एक व्यक्ति जसलाई मधुमेह रोग छ र जसले धूमपान गर्छ उसलाई मात्र हृदयाघात हुन्छ भन्ने धारणा परिवर्तन गर्नुपर्ने बताएका छन्।

सधैँ त्यस्तो नहुने र महिलासहित विभिन्न मानिसलाई यसले असर गर्ने उनले बताए।

स्विडेनमा दश वर्ष लगाएर सन् २०१३ सम्ममा हृदयाघात भएका एक लाख ८० हजार बिरामीमाथि अनुसन्धान गरिएको हो।

औषधोपचार

ब्रिटेनमा प्रत्येक वर्ष १ लाख २४ हजार पुरुष र ७० हजार महिलाहरू हृदयाघातका कारण अस्पताल भर्ना हुन्छन्।

उक्त अध्ययनमा 'स्टेमी' भनिने गम्भीर प्रकारको हृदयाघात भएका महिलाहरूले थुनिएका रक्तनली खुलाउन बाइपास सर्जरी वा स्टेन्ट उपचार पाउने सम्भावना पुरुषको भन्दा ३४ प्रतिशत कम रहेको पाइएको थियो।

साथै स्टेटिनजस्ता दोस्रो हृदयाघात रोक्ने औषधोपचार पाउने सम्भावना पनि महिलालाई २४ प्रतिशत कम हुने गरेको छ।

एस्पिरिन औषधि दिइने सम्भावना उनीहरूलाई १६ प्रतिशतले कम हुने देखिएको छ। उता महिला र पुरुष दुवैलाई यी सबै उपचार समान रूपले दिइनुपर्ने निर्देशिका रहेको छ।


शीर्षक: हृदयाघात हुने जोखिमका कारणमा हाकिमलाई घृणा गर्नु पनि ...\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मुटुलाई हानि पुर्‍याउन सक्ने तर मानिसहरूले प्राय: ध्यान नदिने यी सामान्य कुरा जानिराख्नुहोस्

तर तपाईँलाई  त्यसबाहेक अन्य कारणबारे थाहा नहुन सक्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) को तथ्याङ्कअनुसार मुटुसम्बन्धी रोग मृत्युको एउटा प्रमुख कारण हो।

त्यसैले मुटुरोगसम्बन्धी लुकेका केही जोखिमबारे हामी यहाँ चर्चा गर्दैछौँ।

१. दाँत सफा नगर्नु

विभिन्न अध्ययनका अनुसार खराब दन्तस्वास्थ्य हुनेहरूमा मुटुसम्बन्धी समस्या धेरै हुन्छ

दाँत र मुटुबीच हामीले सोचेभन्दा बढी सम्बन्ध छ।

विभिन्न अध्ययनका अनुसार नराम्रो दन्तस्वास्थ्य हुनेहरूमा मुटुसम्बन्धी धेरै समस्या हुन्छ।

रक्तस्राव वा गिजा सुन्निनुले मुखमा रहेको कीटाणुलाई रक्तप्रवाहमा छिर्ने अवसर दिन्छ।

यसले धमनीमा 'फ्याटी प्ल्याक' अर्थात् चिल्लो पदार्थको पत्र बनाउन सहयोग गर्छ।अनि कलेजोमा केही प्रकारका प्रोटिन बढाइदिन्छ र रक्तप्रवाह बढाइदिन सक्छ।

यसबाट हृदयाघात वा मस्तिष्काघात हुन सक्छ।

यसको समाधान के त?

नियमित रूपमा दाँत सफा गर्नुहोस् र दन्तचिकित्सकसँग नियमित परामर्श लिनुहोस्।

२. हाकिमलाई घृणा गर्नु

एउटा अध्ययनले हाकिमसँग खराब सम्बन्ध हुँदा हृदयाघातको सम्भावना बढ्ने देखाएको छ

यो ठट्टा होइन।

हाकिमलाई घृणा गर्दा मुटुसम्बन्धी रोग बढ्न सक्छ।

ब्रिटिश मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित एउटा स्वीडिश अध्ययनले कार्यस्थलमा नेतृत्व गर्ने व्यक्तिसँग खराब सम्बन्ध  हुँदा ४० प्रतिशत मानिसहरूमा हृदयाघातको सम्भावना बढ्ने कुरा पत्ता लगाएको छ। सो अध्ययन १० वर्ष लगाएर गरिएको थियो।

"कार्यस्थलमा हुने गम्भीर तनाव हृदयाघातको कारण बन्न सक्छ," ओर्लान्डोस्थित हेल्थ हार्ट इन्स्टिट्युटका मुटुरोग विशेषज्ञ विजय कुमार बताउँछन्।

अपर्याप्त निद्रा र अनुपयुक्त आहारजस्ता कारणले मुटुको रोग हुने खतरा झन् बढ्छ।

३. हृदयविदारक घटना

हृदयविदारक घटनाले पनि तपाईँको मुटुमा असर पार्न सक्छ

आकस्मिक रूपमा हुने परिवारजनको मृत्युजस्ता हृदयविदारक घटनाले पनि तपाईँको मुटुमा नराम्रो असर पार्न सक्छ।

अमेरिकन मेनपोज सोसाइटीका अनुसार जीवनमा तीन वा त्यसभन्दा बढी हृदयविदारक घटना भोगेका महिलाको रक्तसञ्चार प्रणाली त्यस्तो अनुभव नभएको महिलाको तुलनामा निकै कमजोर हुन्छ।

मुटुविशेषज्ञ ज्याकी युवानीका अनुसार तनाव बढ्दा अड्रेनलिनको उत्पादनमा उल्लेख्य वृद्धि हुन सक्छ।

अड्रेनलिनको मात्रा बढ्दा मुटुको चाल र रक्तचाप बढ्छ। त्यसबाट...


शीर्षक: हृदयाघातका कारण म्याराडोनाको निधन: शोक, श्रद्धा र सम्झना\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

रगत जमेपछि नोभेम्बर महिनाको सुरुमा सफलतापूर्वक उनको मस्तिष्कको शल्यक्रिया गरिएको थियो र उनको मदिरामाथिको निर्भरताको पनि उपचार गरिँदै थियो।

उनी आर्जेन्टिनाले सन् १९८६ मा विश्वकप जित्दा क्याप्टेन थिए।

आर्जेन्टिनी फुटबल एशोसिएसनले ट्वीटर सन्देशमा म्याराडोनाको निधनप्रति गहिरो दुख व्यक्त गर्दै भनेको छ, "तिमी सधैँ हाम्रो हृदयमा रहनेछौँ।"

उनी सन् १९८२ को विश्व कप फुटबलबाट चर्चित बनेका थिए। त्यसबेला उनी २१ वर्षका थिए।

तीन दिनको शोक

आर्जेन्टिनाका राष्ट्रपतिले तीन दिनको राष्ट्रिय शोकको घोषणा गरेका छन्।

राष्ट्रपति अर्बेर्टो फेर्नान्डेशले भनेका छन्, "तिमिले हामीलाई विश्वको उच्च तहमा पुर्‍यायौ, हामीलाई निकै खुशी दियौ। हामीले सधैँ तिमिलाई सम्झिरहने छौँ।"

म्याराडोनाले बार्सिलोना र नापोली फुटबल क्लबबाट पनि खेलेका थिए।

आर्जेन्टिनाको तर्फबाट चारवटा विश्वकप खेलेका उनले ९१ वटा खेलमा ३४ गोल गरेका थिए।

आफ्नो खेल करिअरको दोस्रो खण्डमा उनी कोकिनको लतमा परेर सङ्घर्ष गर्नु पर्‍यो। सन् १९९१ मा परीक्षणमा लागु पदार्थ पुष्टि भएपछि १५ महिना प्रतिबन्धमा परे।

व्यावसायिक फुटबलबाट उनले सन् १९९७ मा अवकाश लिएका थिए।

पेलेद्वारा भावुक श्रद्धाञ्जली

सन् २००८ मा उनी आर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीको प्रमुख प्रशिक्षक नियुक्त भए तर जर्मनीद्वारा क्वाटर फाइनलमा पराजित भएपछि सन् २०१० को विश्व कपपछि उनले त्यो जिम्मेवारी छाडदिए।

उनको निधनप्रति विश्वभरीबाट शोक व्यक्त गरिएको छ।

म्याराडोना सन् २०१० मा आर्जेन्टिनाले विश्वकप खेल्दा राष्ट्रिय टोलीका प्रशिक्षक थिए

ब्रजिलका ख्यातिप्राप्त खेलाडी पेलेले ट्वीटरमा लेखेका छन्, "कस्तो दुखद खबर, मैले एक महान साथी र विश्वले प्रख्यात खेलाडी गुमायौँ।"

"भन्नुपर्ने धेरै छ, तर अहिलेलाई ईश्वरले परिवारका सदस्यलाई शक्ति प्रदान गरून्, मलाई आशा छ-एक दिन आकाशमा सँगै बल खेल्ने छौँ।"

श्रद्धा र प्रशंसा

विश्व फुटबलबाट म्याराडोनाको निधनमा शोक प्रकट गरिनुका साथै उनको प्रशंसा भइरहेको छ।

आर्जेन्टिनाका लियोनल मेस्सीले म्याराडोना सर्वकालिक रहेको टिप्पणी गरेका छन्।

क्रिस्टियानो रोनाल्डोले उनलाई फुटबलका अद्वितीय जादुगरको संज्ञा दिए।

आर्जेन्टिनालाई सन् १९८६ मा विश्वकप जिताउन सघाउने महान् खेलाडीको हृदयाघातपछि मृत्यु

३४ गोलआर्जेन्टिनाका लागि ९१ खेलमा

२ चोटिआर्जेन्टिनाको कप्तानका रूपमा विश्वकप फाइनलसम्म

४ वटाविश्वकप फुटबलमा...