शीर्षक: जर्ज फ्लोइड मृत्यु: अमेरिकाभर न्याय माग्दै भएका विरोध प्रदर्शनमा झडप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जर्ज फ्लोइडले प्रहरी अधिकारीहरूलाई आफूलाई सास फेर्न गाह्रो भएको कुरा बारम्बार भनेका थिए

सयौँ मानिसहरूले जर्ज फ्लोइडको हत्यामा न्यायको माग गर्दै ह्वाइट हाउसको बाहिर विरोध प्रदर्शन गरेका छन्।

मिनेसोटा, न्यू योर्क, एटलान्टा र अरू क्षेत्रमा हिंसात्मक प्रदर्शन भएका छन्।

जर्जियास्थित सीएनएनको कार्यालय नजिकै विरोध प्रदर्शनकारीले प्रहरीको एउटा कार जलाइदिएका थिए

हिरासतमा फ्लोइडको मृत्यु भएकोमा मिनियापोलिसका एकजना पूर्व प्रहरी अधिकारीलाई गिरफ्तार गरेर  हत्या अभियोग लगाइएको छ।

गोरा जातिका डेरेक चौविनले ४६ वर्षीय काला जातिका फ्लोइडको घाँटी थिचेको फूटेज सार्वजनिक भएको थियो। चौविन र थप तीनजना प्रहरीहरूलाई उक्त काण्डका कारण यस अघि नै सेवाबाट बर्खास्त गरिएको थियो।

चौविनलाई सोमवार पहिलोपटक मिनियापोलिसस्थित एक अदालतमा उपस्थित गराइने बताइएको छ।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उक्त घटनालाई 'भयानक, भयानक' भन्दै आफूले फ्लोइडका परिवारसँग कुराकानी गरेको बताएका छन्।

विरोध प्रदर्शनको पछिल्लो विवरण

मिनेसोटामा स्थिति गम्भीर छ। मिनियापोलिस र सेन्ट पल शहरमा शुक्रवार र शनिवार बेलुका ८ देखि बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु लगाइएको छ।

प्रदर्शनकारीले शुक्रवार कर्फ्यु तोडेका छन्। कैयौँ ठाउँमा कारका टायर बालिएका छन्। कैयौँ ठाउँमा अग्नि नियन्त्रकहरू पुग्न सकिरहेका छैनन्।

मिनियापोलिसमा लुटपाट भएका घटना टेलिभिजनहरूमा देखाइएको छ। प्रहरी अधिकारीको उपस्थिति असाध्यै पातलो देखिएको छ।

पेन्टागनले सेनालाई मिनियापोलिसमा सम्भावित गस्तीका लागि तयार अवस्थामा राखेको छ।

मिनियापोलिसस्थित एक प्रहरी कार्यालयमा आगो लगाइएको थियो

शनिवार साँझ वाशिङटनमा ह्वाइटहाउस नजिकै फ्लोइडका तस्बिर बोकेको भिडले फ्लोइडले भनेका अन्तिम वाक्य 'मलाई सास फेर्न गाह्रो भयो' भन्ने नारा लगाएको थियो।

त्यसपछि ह्वाइटहाउसमा अस्थायी लकडाउन गरिएको थियो।

एटलान्टाका कैयौँ क्षेत्रमा मानिस र सम्पत्ति जोगाउनका लागि भन्दै सङ्कटकाल घोषणा गरिएको छ। समाचार प्रसारक संस्था सीएनएनको कार्यालय नजिक प्रदर्शनकारीहरू जम्मा हुँदा भवनहरूमा क्षति पुर्‍याइएको थियो र एउटा प्रहरी कारमा आगो लगाइएको थियो।

न्यू योर्कको ब्रूकलीनमा प्रदर्शनकारीहरू र प्रहरीको झडप भएको थियो। त्यहाँ कैयौँ प्रहरीहरू घाइते भएका थिए र कैयौँलाई गिरफ्तार गरिएको थियो।

कानूनी काम अहिलेसम्म के भएको छ?

चौविनलाई तेस्रो तहको हत्या...


शीर्षक: जर्मन विमान कम्पनी लुफ्थान्साले उडान छोडेका यात्रुलाई किन मुद्दा हाल्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सस्तो टिकटका लागि लामो यात्राको एउटा भागमा पुगेपछि यात्रा छोडिदिने प्रचलन बढ्दो छ

तर त्यो मुद्दा त्यति अतिशयोक्तिपूर्ण लाग्दैन।

समाचार संस्था सीएनएनले प्राप्त गरेका अदालतमा बुझाइएका कागजातहरूमा कम्पनीले ती पुरुष यात्रु (कानुनी कारणले नाम उल्लेख गरिएको छैन) फ्र्याङ्क्फर्ट हुँदै अमेरिकाबाट ओस्लो जाने विमानको अन्तिम यात्रामा नियतवश विमान नचढेको विमान सेवा प्रदायकको दाबी छ।

'स्किपल्यागिङ' भनिने सस्तो टिकट पाउनका लागि यात्राको बीचमै यात्रा तोड्ने प्रचलन बढ्दै गएको बताइन्छ।

यो मुद्दालाई विमान कम्पनीले चालेको कडा कदमका रूपमा हेरिएको छ।

'लुकेको' उडान

कुनै विमान कम्पनीले एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा जाँदा बीचमा केहीबेर रोक्न प्रयोग गर्ने महत्त्वपूर्ण  सहरहरूमा यस्ता अप्रत्यक्ष उडान हुने गर्छन्।

ती स्थानमा जाने उडानका टिकटको मूल्य खर्चमा नभई मागका आधारमा निश्चित  हुने भएकाले प्रत्यक्षभन्दा अप्रत्यक्ष उडान सस्तो पर्न सक्छ।

कुनै ठाउँमा प्रत्यक्ष उडानको टिकट किन्नुभन्दा त्यो सहर हुँदै जाने अरू टिकट किन्नु र अन्तिम यात्रा छोड्नु सस्तो पर्न जान्छ

एअरफेयरवाचडग.कमकी विषयवस्तु सम्पादक ट्रेसी स्टेवार्टले बीबीसीलाई भनिन्, "उदाहरणका लागि  मानौँ कि सियाटल र कोलम्बसबीचको सीधा उडानको मूल्य आलस्का एअरलाइन्सले २५० अमेरिकी डलर लिन्छ।"

"अमेरिकी एअरलाइन्स त्यो बाटो सीधा उडान गर्दैनन्, तर आलस्कासँग प्रतिस्पर्धा गन शिकागोमा बीचमा रोक्ने गरी त्यही मूल्यको टिकट बेच्न सक्छ।"

स्टेवार्ट भन्छिन् सियाटलदेखि शिकागो जान सीधा उडानको मूल्य धेरै पर्छ त्यसैले अमेरिकाको अप्रत्यक्ष उडान लिएर पछिल्लो यात्रा यात्रुले छोड्न सक्छन्।

एक विज्ञ भन्छन्, "यो यस्तो छिद्र हो जुन सजिलै दुरुपयोग हुन सक्छ"

यो बारम्बार भइरहन्छ?

बीबीसीले अन्तरवार्ता गरेका विश्लेषक भन्छन् "यो बीचमा उडान छोड्नु नौलो काम होइन।"

र यस्तो गर्ने यात्रुहरूको संख्या बढ्दो छ।

"कैयौँ विमान कम्पनीहरूले आफ्नो सञ्चालन खर्च कटौतीका लागि दशकौंसम्म उनीहरूको मुख्य कार्यालय रहेका विमानस्थल हुँदै जाने यात्रुहरूका लागि सस्तो टिकट दिँदै आएका छन्," जेभी एभिएशन कन्सलटेन्टका विश्लेषक जन ग्र्यान्ट भन्छन्।

विज्ञहरूको दावी छ विमान कम्पनीहरूले त्यसरी बीचमा उडान छोड्नेहरूप्रति आँखा चिम्लिँदै आएका छन्

उनी थप्छन्,"सीट भरिँदासम्म बीचमा यात्रा छोड्ने यात्रुहरूप्रति विमान कम्पनीहरूले आँखा...


शीर्षक: जर्मनीको अप्रत्याशित पराजय; ब्राजिलको बराबरी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रतियोगिताको उत्कृष्ट टोलीमध्येमा हेरिएको ब्राजिलले सन् १९७८ यता पहिलो पटकको विश्वकपको आफ्नो सुरुवाती खेल जित्न नसेकेको हो।

१-१ गोलको महत्त्वपूर्ण बराबरीसँगै स्विट्जरल्याण्डले एक अंक हासिल गरेको छ।

पाँच पटकको विश्व कप विजेता ब्राजिलका तर्फबाट २० औँ मिनेटमा काउटिन्होले उत्कृष्ट गोल गरेका थिए।

नियन्त्रण

टिटेको प्रशिक्षणमा रहेको ब्राजिलका तर्फबाट ग्याब्रिएल जिसस र विलियन अनि नेमार अंग्रपङ्क्तिबाट खेलेका थिए।

स्विट्जरल्याण्डले स्टिभन जुबेरको हेडमार्फत कर्नरमा प्राप्त बलमा गोल फर्काएको थियो।

खेल अवधिको झण्डै ४५ प्रतिशत स्विटजरल्याण्डले बल आफ्नो नियन्त्रणमा राखेको थियो।

स्विटजरल्याण्डका भेलन बेरामीले ब्राजिलका स्ट्राइकर नेमारलाई कडा निगरानीमा राखेका थिए र ७१ मिनेट खेल्दा उनले ९३ प्रतिशत पासहरू सहि ठाउँमा दिएको जनाइएको छ।

हार

ब्राजिल स्विटजरल्याण्ड अघि भएको जर्मनी र मेक्सिकोबीचको लिग चरणको अर्को खेलमा जर्मनी अप्रत्याशित रूपमा पराजय बेहोरेको छ।

हिर्भिङ लोजानोले पहिलो हाफमा गरेको गोल उक्त खेलमा निर्णायक बन्यो।

जर्मनीका लागि टोनी क्रुसले गोल फर्काउने प्रयास गरेपनि त्यसपछि जमनीले खासै राम्रो आक्रमणहरू गर्न सकेन।

यो सन् १९८२ यता जर्मनीले विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताको आफ्नो पहिलो खेलमा बेहोरेको पहिलो पराजय हो। त्यसबेलाले पश्चिम जर्मनी अल्जेरीयाबाट पराजित भएको थियो।

हालैका केही मैत्रीपूर्ण खेलमा सकारात्मक परिणाम नदेखिए पनि जर्मनीको टोली खासै चिन्ता नलिइ रूस विश्वकपमा आएको थियो।

तर मेक्सिकोसँगको हार जर्मनीका लागि घातक हुनसक्ने पनि विश्लेषण गरिएको छ। जर्मनीले स्विडेन र दक्षिण कोरियालाई पराजित गर्दै अघि बढेपनि उसले समूह 'इ' को विजेता यदि ब्राजिल भए उसँग दोस्रो चरणमा भिड्नु पर्नेछ।

मेक्सिकोले विगतका ११ वटा जर्मनी विरुद्धका खेलमा जम्मा एउटामा जित हात पारेको थियो। अघिल्लो वर्षको कन्फेडेरेसन्स कपमा पछिल्लो पटक जर्मनीको दोस्रो टोलीले मेक्सिकोलाई ४-१ ले पराजीत गरेको थियो।

शनिवारको परिणामपछि मेक्सिकोका प्रशिक्षकले आफूले टोलीलाई हार्ने डरभन्दा पनि जित्ने प्रेरणाले खेल्न प्रोत्साहित गरेको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

शनिवारकै अर्को खेलमा सर्बियाले कोस्टारिकालाई १-० अन्तरले हराएको छ।


शीर्षक: जर्मनीमा सैनिक ब्यारेकहरुको खानतलासी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त आदेश जर्मनीको सशस्त्र फौजले दिएको रक्षामन्त्रीले बताएकी छन्।

सबै ब्यारेकमा एडोल्फ हिटलरको पक्षधर सेनासँग सम्बन्धित वस्तुहरु छन् कि भनेर खोजी गरिनेछ।

गत एप्रिल महिनाको अन्त्यतिर चरम दक्षिणपन्थी विचार व्यक्त गरेका सेनाका एक लेफ्टिनेन्टलाई गिरफ्तार गरिएको थियो।

आदेश

सिरियाली शरणार्थीका रुपमा एकजना अधिकारीले आक्रमणको योजना बनाएको भन्ने आरोप लगायत सेनाभित्रै चरम दक्षिणपन्थी अतिवादी घटना बढ्दै गएपछि पछिल्लो आदेश आएको छ।

फ्र्यांकफर्टका अभियोजनकर्ताहरुले २८ वर्षीय ती संदिग्धको जातीय असहिष्णु पृष्ठभूमि रहेको बताएका छन्।

जर्मनीकी रक्षामन्त्री उर्सुला फन डर लेयन पूर्वनिर्धारित अमेरिका भ्रमण रद्द गरेर नाजीकालीन त्यस्तो वस्तु प्रदर्शन गरिएको ब्यारेक पुगेकी छन्।

नाजी जनाउने वस्तुहरुमा प्रतिबन्ध भएपनि सबैको साझा कोठामा उक्त वस्तु खुला प्रदर्शनमा राखिएको थियो।

त्यस्तै वस्तु दक्षिण-पश्चिमी अर्को शहरस्थित ब्यारेकमा पनि फेला परेको थियो।

आलोचना

स्पाइजेल अनलाइनले नाजी सेनाका तस्वीर, नाजी पेस्तोल, हेलमेट र सैन्य सजावट सामाग्रीसहित एउटा भित्तामा राखिएको जनाएको छ।

रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताले समाचार संस्था रोयटर्सलाई भने, डोनेस्किनजेनमा पाइएका सामाग्रीमा जर्मन कानुन अनुसार दण्डनीय हुने स्वस्तिक चिन्ह जस्ता वस्तु भने फेला परेको होइन।

रक्षामन्त्री लेयनले अहिलेको सेनामा नाजीकालीन समर्थन सह्य नहुने बताइन्।

उनले वरिष्ठ अधिकारीहरुको कमजोरी नभइ पछिल्ला काण्डहरु नहुने भन्दै सेनाको आलोचना गरिन्।

तर राजनीतिक विपक्षीहरुले सारा सेनमाथि हिलो छ्यापेको आरोप लगाएपछि उनले पछि आफ्नो आलोचनाको शैलीका लागि क्षमा मागिन्।


शीर्षक: जलमार्गबाट भारतसँग कहिले जोडिएला नेपाल\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जलमार्गको सम्भावना देखिएका नेपालका नारायणी र कोशी नदीहरू गङ्गामा मिसिएर भारतको कोलकाता, बाङ्ग्लादेश र अन्य मुलुकहरूसँग जोडिने सम्भावनाकाबीच भारतको उक्त कदम महत्त्वपूर्ण रहेको भन्ने उनीहरूको मत पाइन्छ।

विज्ञहरूले भने भारतसमक्ष नेपालले आफ्ना दीर्घकालीन योजना प्रस्तुत नगरेसम्म जलमार्गबाट नेपालले फाइदा लिन नसक्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

'उपयुक्त समय'

सोमवार गङ्गा नदीमा एउटा ठूलो पानीजहाजले कोलकातादेखि बनारससम्मको यात्रा पूरा गरेको थियो।

उक्त जलमार्ग निकट भविष्यमै नेपाली सीमानजिक विस्तार हुने बताइएका कारण नेपालले अब आफ्नो तर्फको कामलाई अगाडि बढाउने उपयुक्त समय आएको एक सरकारी अधिकारी बताउँछन्।

गङ्गामा मिसिने नेपालका मुख्य तीन नदीहरू कर्णाली, नारायणी र कोशीमध्ये भारततर्फ भएका पूर्वाधार विकास र बङ्गालको खाडीसँग रहेको दूरीका हिसाबले कोशी र नारायणी उपयुक्त हुने देखिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

बनारसमा जलमार्गको मल्टिमोडल टर्मिनल उद्घाटन गर्ने क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी

जलमार्गसम्बन्धी भारतसँग भएका पछिल्ला वार्ताहरूमा सहभागी जल तथा ऊर्जा आयोगको सचिवालयका एकजना सहसचिव माधव बेल्वासेले भारतको यो कदमले नेपालको जलमार्ग विकास र विस्तारका लागि आधार खडा गरेको बताउँछन्।

"साहिबगन्जको टर्मिनल आगामी जेठसम्ममा तयार हुँदैछ जहाँबाट विराटनगरको दूरी १५० किलोमिटर मात्र छ जसले गर्दा हल्दिया र कोलकाताका कन्टेनरहरू सिधै साहिबगन्जसम्म ल्याउन सक्छौँ। उता वीरगन्जबाट १८० किलोमिटर दूरीमा रहेको कालुघाट टर्मिनलसमेत एक-डेढ वर्षमा तयार गर्ने भारतको योजना छ।"

यद्यपि साहिबगन्ज र कालुघाटकै टर्मिनल उपभोगका लागि भारतसँगको वाणिज्य तथा पारवहन सन्धिमा जलमार्ग उपयोगको व्यवस्था समेट्ने काम अझै हुनसकेको छैन।

चुनौती

हालैका वर्षमा भारतले कोशी नदीमा गरेको एक अध्ययनले हालकै प्राकृतिक अवस्थामा जलमार्ग सम्भव नहुने हुँदा नदीको गहिराइ बढाउने गरी कतिपय ठाउँमा बालुवा झिक्नेजस्ता काम आवश्यक रहेको देखाएको थियो।

तर संयुक्त रूपमा हुने भनिएका विस्तृत अध्ययन अगाडि नबढेको नेपाली अधिकारीहरू बताउँछन्।

नेपाली जलस्रोतविद्हरूले भने सुख्खायाममा नदीमा पानीको बहाव पानीजहाज चलाउन नपुग्ने र नेपालको लागि आर्थिक रूपमा फाइदा नहुने ठान्छन्।

गङ्गाको नदी बग्ने भारतका विभिन्न राज्यहरूसमेत लाभान्वित हुने हुँदा नेपालतर्फको खर्च बाडफाँट हुनेगरी दीर्घकालीन योजना...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: 'कोइलामाथिको निर्भरता एशियाले त्याग्नै पर्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एशियामा नयाँ कोइला उर्जा केन्द्रको योजना गरिएको छ

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टेनियो गुटेरसले एशिया क्षेत्र विश्वव्यापी तापमान वृद्धिको सबैभन्दा खतरामा रहेको र त्यसलाई रोक्ने प्रयासमा एशिया 'अग्रमोर्चा' मा हुनुपर्ने बताएका हुन्।

जलवायुसँग सम्बन्धित बाढीको जोखिममा खासगरी एशियाली मुलुकहरू रहेको एउटा अध्ययनले देखाएको उद्धृत गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन्।

धेरै एशियाली देशहरूमा उर्जाको मुख्य स्रोत नै कोइला हो।

पृथ्वी गम्भीर खतरामा परेको राष्ट्रसङ्घीय समितिको चेतावनी

जलवायु परिवर्तनका कारण पर्वतारोहणको जोखिम बढ्दो

थाइल्यान्डको राजधानी ब्याङ्ककमा शनिवार पत्रकारहरूसँग बोल्दै गुटेरसले जलवायु परिवर्तनलाई "हाम्रो समयको अति महत्त्वपूर्ण मुद्दा" भनी व्याख्या गरेका छन्।

गत मङ्गलवार प्रकाशित एउटा अध्ययनले  जलवायु परिवर्तनका कारण हुने समुद्री बाढीले सन् २०५० सम्ममा लाखौँ मानिसको ज्यान खतरामा पार्ने देखाएको थियो जुन यसअघिको अध्ययनले देखाएको भन्दा बढी हो।

गुटेरसले उक्त अध्ययनलाई उद्धृत गर्दै एशियाली मुलुकहरूलाई चेतावनी दिएका हुन्।

उक्त अध्ययनले त्यस्तो खतरा एशियाभरका विकासशील देशमा धेरै रहेको देखाएको थियो।

गुटेरसले जलवायु परिवर्तनलाई हाम्रो समयको "अति महत्त्वपूर्ण मुद्दा" भनी व्याख्या गरेका छन्

गुटेरसले "मानिसहरूले खतरामा रहेका मानिसको सङ्ख्याको यथार्थताबारे छलफल गरिरहँदा.... यो प्रवृति छ भन्ने कुराचाहिँ कुरा स्पष्ट भएको" बताएका छन्।

उनले यो मुद्दा एशिया "खासगरी संवेदनशील" रहेको बताए जहाँ "अर्थपूर्ण सङ्ख्यामा" नयाँ कोइला केन्द्रहरूको योजना गरिएका छन्।

जलवायु परिवर्तन: हिमालयको अधिकांश हिमनदी पग्लिने खतरा

अहिलेको जलवायु परिवर्तन दुई हजार वर्षकै इतिहासमा अतुलनीय

"हामीले कार्बनमा मुल्य तोक्नुपर्छ। खनिज इन्धनमा सहुलियत दिन बन्द गर्नुपर्छ। र कोइलामा आधारित हुने उर्जा केन्द्रहरूको योजना निर्माणलाई बन्द गर्नुपर्छ," गुटेरसले चेतावी दिएका छन्।

एशियामा को खतरामा छ?

अमेरिकास्थित गैरनाफामुखी समाचार संस्था क्लाइमेट सेन्ट्रलले मङ्गलवार निकालेको प्रतिवेदनका अनुसार सन् २१०० मा समुद्री सतह भन्दा तल पर्ने क्षेत्रमा १९ करोड मानिसहरू बसोबास गर्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

हरितगृह ग्यास उत्सर्जनको क्रम कम गरे पनि चीन, बाङ्ग्लादेश, भारत, भियतनाम, इन्डोनेशिया र थाइल्यान्डजस्ता यी छ वटा एशियाली मुलुकहरूले सन् २०५० सम्ममा प्रत्येक...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: 'नयाँ जङ्गल बनाउँदा फाइदाभन्दा धेरै हानि'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

इथियोपियामा रुख रोप्दै गरेका बालबालिका, त्यहाँ जलवायुसँग जुझ्न नयाँ जङ्गल बनाउने नीति लिइएको छ

एउटा अध्ययनले आर्थिक सहायता पाइने भएकाले रोपिने रुखहरूका कारण जैविक विविधता मासिने र कार्बन उत्सर्जनमा थोरै मात्र सहयोग पुग्ने देखाएको छ।

अर्को छुट्टै अध्ययनले नयाँ जङ्गलले सोस्न सक्ने कार्बनको मात्रा सोचिएभन्दा कम हुनसक्ने देखाएको छ।

चिलेमा हालै रोपिएका धूपी प्रजातिका रुखहरू

दुवै अध्ययनको मुख्य सन्देश चाहिँ रुख रोप्नु नै जलवायु सुधार्ने सजिलो समाधान भने होइन भन्ने नै छ।

जलवायु परिवर्तन सुधार्न केही वर्षयता थोरै लगानीमा उच्च असर पार्न रुख रोप्ने भन्ने धारणाले प्रचलित छ।

अघिल्ला अध्ययनहरूमा आधारित भएर रुखले कार्बन उत्सर्जन सोस्न सक्ने ठूलो सम्भावना रहेको भन्दै कैयौँ मुलुकहरूले रुख रोप्ने अभियान नै चालएका छन्।

नासाको अनुसन्धानले पृथ्वीको दुई ध्रुवमा ठूलो मात्रामा बरफ पग्लिएको देखाएको छ

यूकेमा राजनीतिक पार्टीहरूले गत वर्षको चुनावताका सकेसम्म धेरै रुख रोप्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।

अमेरिकामा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पनि खर्बौँ रुख रोप्ने अभियान थाल्ने बताएका थिए।

अमेरिकी कङ्ग्रेसमा उक्त धारणालाई बल पुग्ने गरी बोन च्यालेन्ज भन्ने विधेयक समेत प्रस्तुत भएको छ।

अहिलेसम्म ४० मुलुकले अनुमोदन गरेको योजनामा सन् २०३० सम्म ३५ करोड हेक्टरमा वन फैलाउने लक्ष्य छ।

चिलीको जङ्गल

तर वैज्ञानिकहरूले रुख रोप्न हतार गरिहाल्नु अघि सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छ्न।

उनीहरूले बोन च्यालेन्जमा व्यवस्था भए अनुरुप नयाँ रोपिने रुखमा ८० प्रतिशतजति फलफुल र रबर प्लान्ट रहेकाले प्राकृतिक जैविक विविधता नष्ट हुने बताएका हुन्।

नयाँ अध्ययनका लेखकहरूले मानिसहरूलाई रुख रोप्नका लागि दिन थालिएको आर्थिक सहायताको अध्ययन र विश्लेषण गरेका छन्।

यसरी आर्थिक सहायता दिँदा रुखहरू ठूलो सङ्ख्यामा बढ्ने ठानिएको छ।

अध्ययनमा चिलेको उदाहरण हेरिएको छ। त्यहाँ सन् १९७४ देखि २०१२ सम्मको रुख रोप्ने प्रक्रियामा अपनाइएका नीतिहरू विश्लेषण गरिएको छ।

त्यहाँको वृक्षारोपण संसारकै लागि उदाहरणीय वन ब्युँताउने योजनाका रूपमा लिने गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा पृथ्वी दिवसका दिनमा रुख रोप्दै

त्यस्तो सुविधा विद्यमान जङ्गललाई उपलब्ध नगराइने भनिएको भए पनि केहीले प्राकृतिक जङ्गल मासेर फाइदा हुने नयाँ रुख रोपेका थिए।

अध्ययनमा आर्थिक...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: 'पृथ्वी गम्भीर खतरामा'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ग्रिनल्यान्ड तथा अन्टार्टिकाका बरफ अभूतपूर्व गतिले पग्लिरहेकोले यस्तो भएको जनाइएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी अन्तरसरकारी प्यानलको अनुसन्धान प्रतिवेदनले बाढी तथा आँधीबेहरीका घटनाहरूको सङ्ख्या अझै बढ्ने देखाएको छ।

उक्त अनुसन्धानले यो शताब्दीको अन्तसम्ममा दशौँ करोड मानिस आफ्ना थातथलोबाट विस्थापित हुनसक्ने चेतावनी  दिएको छ।

आग्रह

वैज्ञानिकहरूले राजनीतिज्ञहरूलाई जलवायु परिवर्तनका अत्यन्त खराब असरहरूबाट जोगिन कार्बन उत्सर्जनको परिमाण एकदम छिटो घटाउनेतर्फ लाग्न आग्रह गरेका छन्।

त्यो प्रयास गर्न समेत समय घर्कँदै गएको उनीहरूले बताएका छन्।

राष्ट्रसङ्घका वैज्ञानिकहरूका अनुसार समुद्री सतह बढ्दो छ भने बरफ समेत पग्लिरहेको छ।

विभिन्न प्रजातीका जीवजन्तु मानवीय क्रियाकलापका कारण वासस्थान परिवर्तन गर्न बाध्य भइरहेको समेत उनीहरूले बताएका छन्।

सधैँ जमेर रहने चिसो भूभागको क्षयीकरण भइरहेको र त्यसले कार्बन उत्सर्जनको वेगलाई अझ तीव्र पार्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

तर निकै ठोस परिणाम देखिनेगरी तत्काल कार्बन उत्सर्जन घटाउने हो भने अझै पनि जलवायु परिवर्तनका अत्यन्त खराब असरहरूबाट जोगिन सक्ने झिनो आशा रहेको वैज्ञानिकहरू ठान्छन्।

उक्त प्यानलले बितेको १२ महिनामा प्रकाशित गरेको यो तेस्रो प्रतिवेदन हो। उसले शृङ्खलावद्ध रूपमा विशेष प्रतिवेदन प्रकाशन गरिरहेको छ।

गम्भीर खतरा

वैज्ञानिकहरूले यसअघि यो शताब्दीको अन्त्यसम्ममा औसत तापमान डेढ डिग्री सेल्सियसले बढेमा त्योसँग संसारले कसरी जुझ्न सक्छ भन्नेबारे अध्ययन गरेका थिए।

उनीहरूले जलवायु परिवर्तनले पृथ्वीका भूभागमा पर्ने असरको पनि अध्ययन गरेका थिए।

तर यो नयाँ अध्ययनले चाहिँ बढ्दो तापमानको समुद्र तथा सधै पानी जमेर रहने भूभागमा पर्ने असरको अध्ययन गरेको छ।

पृथ्वीमा रहेको जलको औसत तापक्रम बढिरहेको सबैभन्दा चिन्ताजनक तस्बिर पनि यही अध्ययनले प्रस्तुत गरेको छ।

एकजना अनुसन्धानकर्ताका अनुसार यो प्रतिवेदनमा विभिन्न क्षेत्रबाट प्रहार सहिरहेको पृथ्वी ग्रह गम्भीर खतरामा परेको देखाउँछ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: गर्मीले कीराको प्रजनन क्षमता 'आधा घट्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वैज्ञानिकहरूले प्रयोगशालामा खपटे कीराको एउटा जाति घुनलाई उष्णलहर दिँदा तिनका भालेको प्रजनन क्षमतामा उल्लेख्य ह्रास भएको पाइयो।

त्यस्तो प्रभाव खपटे कीराका सन्तानमा पनि सर्न सक्ने सम्भावना हुन्छ।

थप अध्ययनबाट जलवायु परिवर्तनका कारण विभिन्न कीराहरूको सङ्ख्या घटेकोबारे स्पष्ट हुन सकिने  अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

जलवायु परिवर्तनले विश्वभरि नै जैविक विविधतामा प्रभाव पारेको छ। तर के कारणले त्यो हुन्छ भन्ने स्पष्ट रूपमा बुझ्न भने सकिएको छैन।

'राम्रो सङ्केत हैन'

यो अनुसन्धानको नेतृत्व गरेका युनिभर्सिटी अफ इस्ट याङ्लियाका प्राध्यापक म्याट गेज भन्छन्, "कीराहरूको विविधतामा भएको ह्रासबारे यसले स्पष्ट पार्छ कि पार्दैन त्यो त हामीलाई थाहा छैन, तर प्रजनन क्षमता सीमित हुनु पक्कै पनि राम्रो सङ्केत हैन।"

अनुसन्धानकर्ताहरूले अध्ययनका लागि चार लाख प्रजाति भएको खपटे कीरा छानेका थिए। यी कीराहरूले अहिलेसम्म चिनिएका प्राणी प्रजातिको एकचौथाइ भाग ओगट्छन्।

कीराहरू ठूलो सङ्ख्यामा हराउँदा पर्यावरणमा ठूलो प्रभाव पर्छ।

जर्मनीमा गरिएको एउटा अध्ययनले झन्डै ३० वर्षको अवधिमा ७५ प्रतिशतभन्दा बढी उड्ने कीराहरू घटेको देखाएको छ। ठूलो वर्षा हुने पोर्टो रिकोका वनमा पनि त्यस्तै प्रभाव देखिएको छ।

'नेचर कम्युनिकेशन्स' जर्नलमा प्रकाशित नयाँ अनुसन्धानका अनुसार रेड फ्लोर बीटल अर्थात् घुनको  एउटा प्रजातिलाई प्रयोगशालामा पाँच दिन उष्णलहर दिँदा भालेको शुक्राणु उत्पादन गर्ने क्षमता तीनतिहाइले घटेको  पाइयो।

तर  त्यसबाट पोथी कीरा भने प्रभावित भएनन्।

बाँझोपनको खतरा

उष्णलहरले भाले कीराले उत्पादन गर्न सक्ने सन्तानको सङ्ख्या आधा घट्यो।  दोस्रो चोटि उष्णलहर दिँदा भालेमा बाँझोपन नै देखियो।

सो अध्ययनमा संलग्न किर्स सेल्स भन्छन्, "हाम्रो अनुसन्धानले उष्णलहरले भालेको प्रजनन क्षमता आधा बनाइदिन्छ भन्ने देखाउँछ। र, यो प्रभावमा अचम्म लाग्नेगरी एकरूपता थियो।"

अरू अनुसन्धानले गर्मीले मानव र अन्य स्तनधारी प्राणीमा पनि भालेको प्रजनन क्षमता नाश गर्न सक्ने देखाएका छन्।

जलवायु परिवर्तनका कारण उष्णलहर अझ बढी सामान्य हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ। त्यसबाट जनावर र मानिसको स्वास्थ्यमा प्रभाव पर्ने देखिन्छ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: चीनका पग्लिरहेका हिमनदीको ड्रोनबाट खिचिएको मनमोहक भिडिओ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जलवायु परिवर्तनका कारण ती हिमनदीहरू तीव्र गतिमा पग्लिरहेका छन्।

हिमयुगको समयमा बनेका हिमनदीहरूले तल्लो तटका कृषकहरूलाई सिँचाइका लागि पानी उपलब्ध गराउँछन्।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: डढेलो प्रभावित क्यालिफोर्निया पुगेका ट्रम्पले के भने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

क्यालिफोर्निया, ओरेगन र वाशिङ्गटन राज्यमा डढेलोबाट २० लाख हेक्टर क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ भने अगस्ट महिनाको शुरूयता कम्तीमा ३५ जनाको ज्यान गएको छ।

क्यालिफोर्नियामा मात्रै १५ अगस्टयता २४ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

जलवायु परिवर्तनमा विश्वास नगर्ने ट्रम्प कमजोर वन व्यवस्थापनका कारण सङ्कट निम्तिएको बताउँछन्।

खारेज

यसअघि सोमवार डेमोक्र्याटिक पार्टीका तर्फबाट राष्ट्रपति पदका उम्मेदवार जो बाइडनले ट्रम्पलाई जलवायु परिवर्तनविरुद्ध उत्रिने व्यक्तिको संज्ञा दिएका छन्।

एउटा कार्यक्रममा बोल्दै उनले अर्को चार वर्ष ट्रम्प ह्वाइट हाउसमा भए "अमेरिकाले थप आगलागी झेल्नुपर्ने" टिप्पणी गरे।

अमेरिकी पश्चिम तटीय क्षेत्रको भ्रमणका क्रममा ट्रम्पले डढेलोका लागि वनको कमजोर व्यवस्थापन जिम्मेवार रहेको क्यालिफोर्नियाका अधिकारीहरूसमक्ष दोहोर्‍याए।

जलवायु परिवर्तनबारे "विज्ञानलाई बेवास्ता नगर्न" एक अधिकारीले गरेको आग्रहलाई खारेज गर्दै ट्रम्पले भने, "अब चिसो हुन थाल्छ, तपाईँ हेर्दै गर्नुहोस्...  मलाई लाग्दैन विज्ञानलाई खासै थाहा छ।"

थप के भने ट्रम्पले?

क्यालिफोर्नियामा ठूलो डढेलोको कारण जलवायु परिवर्तनको असर हो कि भन्ने एकजना संवाददाताले जिज्ञासा राख्दा ट्रम्पले भने, "मलाई लाग्छ यो व्यवस्थापनसँग अझ बढी सम्बन्धित कुरा हो।"

डढेलो नियन्त्रणको दिशामा अरू देशहरूले अमेरिकाले जस्तै काम गर्न नसकेको उनको दाबी छ।

त्यसक्रममा ट्रम्पले अस्ट्रेलिया र ब्रजिलका जङ्गलमा लागेका डढेलोहरूका उदाहरण दिए।

"उनीहरू कहाँ यस्ता समस्या छैनन्," ट्रम्पले भने, "उनीहरू कहाँ धेरै विस्फोटक बोटबिरुवा छन्, तर यस्ता समस्या उनीहरू कहाँ छैनन्।"


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: तपाईँले थोरै इमेल पठाउँदा के साँच्चै पृथ्वीको आयु लम्बिन्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यदि त्यसो हो भने पर्यावरण संरक्षणका लागि यूकेका अधिकारीहरूले खोजी गरिरहेका विकल्पअनुसार अब तपाईँले आफ्नो बानी परिवर्तन गर्नुपर्छ।

फाइनान्शल टाइम्समा प्रकाशित विवरणअनुसार हामी सबैलाई चाँडै नै एक दिनमा थोरै इमेल पठाउन प्रोत्साहन गरिनेछ।

त्यसका लागि "धन्यवाद" मात्र लेखिने एक हरफका "अनावश्यक इमेलहरू"मा कटौती गर्नुपर्नेछ।

त्यसो गर्नाले "कार्बन उत्सर्जन कम हुन्छ" आगामी वर्ष ग्लास्गोमा हुने सीओपी-२६ जलवायु सम्मेलनमा संलग्न एक अधिकारी भन्छन्।

तर के यसले साँच्चै ठूलै भिन्नता ल्याउला त?

इमेलले कसरी कार्बन उत्सर्जन गर्छ?

अधिकांश मानिस इन्टरनेट उनीहरूको कम्प्युटरबाहिर क्लाउडमा अस्तित्वमा रहेको छ भन्ठान्छन्।

तर वास्तविक रूपमा जब तपाईँ एउटा इमेल वा अन्य केही पठाउनुहुन्छ- यो ऊर्जा खपत गर्ने विद्युतीय साधनहरूको सञ्जाल हुँदै जान्छ।

तपाईँको वाईफाई राउटरले तारहरू (इमेल वा सन्देशहरू) सहितको सिग्नल स्थानीय एक्स्चेन्जमा पठाउँछ।

त्यो भनेको सडक छेउमा हुने एकखाले हरियो बाकस हो है!

अनि त्यहाँबाट त्यो तारसहितको सङ्केत दूरसञ्चार कम्पनी, त्यसपछि ठूला प्रविधि कम्पनीको स्वामित्वमा रहेका विशाल डेटा सेन्टरहरूमा पुग्छ।

त्यहाँबाट फेरि उस्तैगरी दूरञ्चार कम्पनी, स्थानीय एक्स्चेन्ज हुँदै सन्देश प्राप्त गर्नेको कम्प्युटरमा पुग्छ।

यी हरेक प्रक्रियामा विद्युत् खपत हुन्छ र यो हरेक चरणमा थपिँदै जान्छ।

तर यो ठूलो पूर्वाधारमा एउटा मात्र इमेलको असर भने निकै थोरै हुन्छ।

के मेरा इमेलहरूले समस्या सिर्जना गरेका छन्?

फाइनान्शल टाइम्सको विवरणअनुसार यो योजनालाई प्रवर्धन गरिरहेका अधिकारीहरूले एक वर्षअघि नवीकरणीय विद्युत् कम्पनी ओभो एनर्जीले एक वर्षअघि जारी गरेको प्रेस वक्तव्यलाई उद्धृत गर्ने गरेका छन्।

त्यसमा प्रत्येक ब्रिटिश नागरिकले एउटा "धन्यवाद इमेल" मात्रै पठाउन कम गर्दा १६,४३३ टन कार्बन उत्सर्जन हुनबाट जोगिने उल्लेख गरिएको छ। त्यो भनेको युरोपमा हुने दशौँ हजार उडानले निकाल्ने बराबर हो।

यूकेको वार्षिक ग्रीनहाउस ग्यास उत्सर्जन सन् २०१९ मा ४३ करोड ५२ लाख टन थियो।

त्यसैले यहाँ राष्ट्रिय तस्बिरमा उक्त उत्सर्जन घट्ने भनेको ०.००३७ प्रतिशत हो। त्यो पनि यदि हरेक ब्रिटिशले आफ्नो इमेल सङ्ख्या घटाए भने मात्र सम्भव छ।

यस विषयमा शोध गर्ने प्राध्यापक माइक बर्नर्स-लीले फाइनान्शल टाइम्सलाई यो सन् २०१० को "ब्याक-अफ-इन्भलोप" गणनाका आधारमा...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: नेपाली बीउबारे थाहा छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उत्पादनमा ह्रास आउन नदिन र स्थान विशेषका निम्ति १९ थरीका नयाँ बिउबिजनलाई सरकारी सूचीमा सूचीकृत गरिएपनि राम्रोसँग जानकारी दिन नसक्दा किसानहरूले लाभ लिन नसकेको बीउ उद्यमीहरू बताउँछन्।

नर्वे: उत्तरी ध्रुव नजिकैको बीउ भण्डार कस्तो

'जीन ब्याँक' स्थापना गरिने - BBC News नेपाली

सरकारी सूचीमा रहेको बिउबिजन लगाएपछि बाली बिग्रेमा क्षतिपूर्ति पाउने तथा बाली बीमा गर्न सहज हुने हुँदा त्यसतर्फ किसानहरू आकर्षित हुने बताइन्छ।

तर नयाँ बीउबिजनबारे सरकारले राम्रो जानकारी दिन नसक्दा किसानहरूले लाभ लिन नसकेको बिउ उद्यमीहरू बताउँछन्।

उत्पादन पनि धेरै

तेह्रथुमको लोकल सुन्तला, प्रतीज्ञा मुंगजस्ता नयाँ १९ थरी बिउलाई राष्ट्रिय बिउबिजन समितिको सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद्ले राजपत्रमा प्रकाशित गर्न स्वीकृति दिएको छ।

धेरै उत्पादन हुने, रोग नलाग्ने र खासगरी परिवर्तित मौसममा पनि बढी उत्पादन हुने खाले बिउबिजन नयाँ सूचीमा राखिएको राष्ट्रिय बीउबिजन समितिका सदस्य सचिव मदन थापा बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "अलि बढी उत्पादन दिने, रोग वा किराहरु कम लाग्ने, बजारमा राम्रो हुने, जस्ता विषयमा अनुसन्धान गर्दै हामीले बीउबिजनलाई सूचिकृत गरेका छौं। यसलाई प्रबर्द्धन गर्ने काम हामी गर्छौं। "

नयाँ १९ थरी थपिएपछि अब नेपालमा ७१ जातका ६ सय ९८ थरी बीउबिजन सरकारी सूचीमा दर्ता भएको कृषि मन्त्रालयले जनाएको छ।

क्षतिपूर्ति

लामो अनुसन्धानपछि सरकारी सूचीमा पर्ने बीउका बाली बिग्रिए क्षतिपूर्ति पाउने व्यवस्था छ। सूचीकृत बीउको बाली बीमा गर्न पनि सहज हुने अधिकारीहरू बताउँछन्।

तर ती बीउबिजन र त्यसबाट प्राप्त हुने लाभबारे किसानसम्म पर्याप्त जानकारी पुग्न नसकेको कतिपय उद्यमीहरुको भनाइ छ।

एकजना बीउ उद्यमी मीना ढकाल भन्छिन् , "स्थानीय स्तरबाटै प्राविधिकहरू किसानको निरन्तर सम्पर्कमा रहि नयाँ बीउका बारेमा जानकारी गराउने र विश्वास दिलाउनुपर्छ। शिक्षाको कमी नै समस्या हो।"

बालीहरू बिग्रेको अवस्थामा किसानले क्षतिपूर्ति पाउन नसकेको गुनासो पनि कतिपय किसानको छ।

उद्यमीहरूका अनुसार बीउको विशेषता किसानसम्म पुर्‍याउन सरकारले अझ थप पहल गर्न जरूरी छ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: पृथ्वी तताउने हरितगृह ग्यास सबैभन्दा उच्च मात्रामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वर्ल्ड मिटिअरोजिकल अर्गनाइजेशनले हरितगृह ग्याससम्बन्धी आफ्नो वार्षिक बुलेटिनमा हरितगृह ग्यासको मात्रा बढ्ने क्रम घट्ने सङ्केत नदेखिएको जनाएको छ।

सन् २०१७ मा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा ४०५ पीपीएम पुग्यो। यो मात्रा पृथ्वीको वातावरणमा विगत ३०-५० लाख वर्षमा कहिल्यै पुगेको थिएन।

मात्रा कति?

अनुसन्धानकर्ताहरूले सीएफसी-११ नामक एउटा प्रतिबन्धित ग्यास फेरि देखिन थालेको जनाएका छन्।

केही हरितगृह ग्यासहरू समुद्र, भूमि र रूखहरूले सोस्छन्। त्यसैले वातावरणमा बाँकी उत्सर्जन भएका ग्यासहरूको मात्रा मात्र मापन गर्न सकिन्छ।

सन् १९९० यता यी ग्यासहरूको मात्रा ४१ प्रतिशतले बढेको छ।

पुरानो तथ्याङ्कसँग तुलना

वातावरणमा सन् २०१७ मा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा औद्योगिक क्रान्ति हुनु अगाडिको समयभन्दा १४६ प्रतिशतले बढेको छ।

जलवायु परिवर्तनका कारण डढेलोका घटना बढ्न सक्छन्

सन् २०१५ बाट २०१६ सम्म भएको वृद्धिभन्दा सन् २०१६ बाट २०१७ मा भएको वृद्धि अलिक थौरै छ। तर त्यो अघिल्लो दशकको औसत वृद्धिदरनजिक छ।

वर्ल्ड मिटिअरोजिकल अर्गनाइजेशनका वैज्ञानिकहरूका अनुसार वातावरणमा अहिले देखिएको कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा लाखौं वर्षपछि फेरि देखिएको हो।

सो संस्थाका महासचिव पेट्टरी टालासका अनुसार पृथ्वीमा ३० देखि ५० लाख वर्षअगाडि कार्बन डाइअक्साइड लगभग सोही मात्रामा पुगेको थियो।

उनी भन्छन्, "त्यतिबेला तापक्रम अहिलेको भन्दा  २-३ डिग्री सेन्टिग्रेड बढि थियो र समुद्र सतह १०-२० मिटर माथि थियो।"

सन् २०१७ मा किन धेरै बढेन?

सन् २०१५ र २०१६ मा उत्कर्षमा पुगेको 'एल निनो' नामक मौसमी घटनाको प्रभावका कारण सन् २०१७ मा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा धेरै बढेन।

एल निनोले गर्दा विश्वका केही भागहरूमा खडेरी परेको थियो।

प्रभावस्वरूप वन र वनस्पतिको कार्बन डाइअक्साइड सोस्ने क्षमता घटेकाले सो ग्यास धेरै मात्रामा वातावरणमा रहन पुगेको थियो।

यो सानो वृद्धिले प्रगति भएको सङ्केत गरेको हो त? खासै हैन।

वातावरणको रासायनिक परीक्षण गर्दा वैज्ञानिकहरू चिन्ता व्यक्त गर्छन्।

कोइला बाल्ने उद्योगबाट ठूलो मात्रामा कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन हुन्छ

उनीहरू परिस्थिति विपरीत दिशातरि जाँदै गरेको बताउँछन्।

कार्बन डाइअक्साइड, मिथेन र नाइट्रस अक्साइडलाई  जलवायु परिवर्तनका लागि मुख्य जिम्मेवार ग्यास मानिन्छ।

युनिभर्सिटी अफ इस्ट एङ्लियाकी प्राध्यापक कोरिन लो क्वेरे यी तीन हरितगृह...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: भौतिक र आर्थिक प्रभाव विश्वभरि 'तीव्र गतिमा बढ्दै'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उसका अनुसार अहिलेसम्मकै उच्च तहमा पुगेको हरितगृह ग्यासले विश्वको तापमान 'निकै खतरनाक तहमा' पुर्‍याउँदैछ।

यो विवरण डब्ल्ल्यूएमको  २५औँ वार्षिक प्रतिवेदन 'स्टेट अफ द क्लाइमेट'मा प्रकाशित भएको छ।

भर्खरै प्रकाशित अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा निकाय आईईएको अर्को प्रतिवेदनले सन् २०१८ मा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा बढेको देखाएको थियो।

सर्वप्रथम सन् १९९३ मा डब्ल्यूएमओको प्रतिवेदन प्रकाशित हुँदा वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा ३५७ पीपीएम थियो। अहिले बढेर यो मात्रा ४०५.५ पीपीएम पुगेको छ र थप बढ्ने अनुमान गरिएको छ।

कार्बन डाइअक्साइडको बढ्दो मात्राले तापमान वृद्धि भएको छ।

सन् १८५० देखि १९०० को अवधिमा भएको तापक्रमभन्दा अहिलेको तापक्रम एक डिग्री सेन्टिग्रेडले बढी छ।

उक्त अध्ययनका अनुसार सन् २०१५ देखि २०१८ का वर्षा सर्वाधिक गर्मी भयो। अभिलेख राख्न थालेदेखि सन् २०१८ चौथौ सर्वाधिक गर्मी वर्ष हो।

सन् २०१८ मा समुद्री सतह पनि पहिलाको विश्वव्यापी रूपमा औसत ३.७ मिलिमिटरले बढिरहेको छ।

सन् २०१८ मा भएका मुख्य मौसमी असर

विश्व मौसम सङ्गठनका प्रमुखका अनुसार विश्वव्यापी तापमानका असर सन् २०१९ मा समेत निरन्तर देखिएको छ।

"मोजाम्बिक, जिम्बाब्वे र मलावीमा आएको इडाई समुद्री आँधी र त्यसले ल्याएको बाढीले ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍यायो जुन दक्षिणी गोलार्धमा भएको मौसमसम्बन्धी सबैभन्दा ठूलो विपद् हुनसक्छ," सङ्गठनका महासचिव पेटेरी तालसले भने।

मार्च अन्तिम साता अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा निकायले प्रकाशित गरेको अर्को तथ्याङ्क चिन्ताजनक छ।

सो तथ्याङ्कका अनुसार छ वर्षभित्र ऊर्जा खपत तीव्र गतिमा बढेकाले सन् २०१८ मा कार्बन उत्सर्जन १.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको  छ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: मस्कोका सडकमा कृत्रिम हिउँ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

रुसमा सन् १८८६ यता डिसेम्बर महिनामा सबैभन्दा बढी तापमान मापन गरिएका कारण त्यस्तो गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

'डम्पर' ट्रक प्रयोग गरेर कृत्रिम हिउँ खसालिएको दृश्य सामाजिक सञ्जालमा मनोरञ्जनको माध्यम बनेको छ।

@WildWildMoscow खाता प्रयोगकर्ताले ठट्टा गर्दै लेखेका छन्, "मस्कोको बजेटले तपाईँ जुनसुकै कुरा किन्न सक्नुहुन्छ - जाडोयाम समेत।"

यो "सामान्य जाडोयाम" - सबजीरो भनेर चिनिने तापक्रम जसले नेपोलियन र हिट्लरलाई हराउन सहयोग गरेको थियो - भन्दा फरक अवस्था हो।

यद्यपि् मस्कोमा सोमवार दिउँसो हल्का हिउँ भने परेको थियो। आगामी हप्ता थप हिउँ पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

रुसको मौसम पूर्वानुमान गर्ने निकायका प्रमुखका अनुसार अभिलेख राख्न सुरु गरिएयता सन् २०१९ रुसका लागि सबैभन्दा न्यानो वर्ष हो।

मस्कोको एउटा प्रमुख सडक टभर्सकायामा कृत्रिम हिउँको चाङ छ।

रेड स्क्वायर लगायतका अन्य प्रमुख सडकहरूमा त्यसैगरी कृत्रिम हिउँ राखिँदैछ। नयाँ वर्षको छुट्टीका बेला ती सडकमा सवारीसाधनको आवागमन ठप्प पारिएको छ।

कृत्रिम हिउँ मस्कोका केही स्केटीङ्ग खेल खेलिने स्थानमा रहेका बरफ फुटाएर बनाइएको हो।

स्केटबोर्ड खेल्नेहरू मस्कोको अर्को प्रमुख सडक आबाटमा राखिएको कृत्रिम हिउँमा रमाइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

डिसेम्बर १८ मा मस्कोको तापक्रम ५.६ डिग्री सेल्सियस पुगेको थियो जुन सन् १८८६ मा मापन गरिएको तापमानलाई उछिन्दै हालसम्मकै उच्च हो।

मस्को टाइम्सले उद्धृत गरेका केही स्थानीयवासीले भने रुसको जाडोको आभास दिने सरकारी पहलमाथि निराशा व्यक्त गरेका छन्।

"यसलाई पटक्कै उत्साहपूर्ण भन्न सकिँदैन," तीमध्ये एक जनाले भने। अर्का व्यक्तिले हिउँको रङ्ग अहिले नै फेरिसकेको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।

यसैबीच रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले जलवायु परिवर्तनले रुसलाई समस्यामा पार्न सक्ने स्वीकार गरेका छन्।

डिसेम्बर १९ तारिखमा भएको एउटा सम्मेलनका क्रममा उनले रुसको औसत तापमान वृद्धिदर विश्वव्यापी औसतभन्दा दोब्बर रहेको बताएका थिए।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: रैथाने धानको बीउ रोपेर राहत\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनले स्थापना गरेको बीउ ब्याङ्कमा १,४०० थरी धानको बीउ पाइन्छ।

ती जातका धानमा जलवायु परिवर्तनका कारण उत्पन्न विभिन्न समस्या खेप्न सक्ने क्षमता भएकाले किसानलाई राहत हुने बताइएको छ। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: वार्ताकारहरूलाई विमति हल गर्न 'लचकता अपनाउन' आग्रह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

छलफलहरूको नेतृत्व गरिरहेका चिलीका मन्त्रीले आफूहरू सहमति सन्निकट रहेको बताउँदै वार्ताकारहरूलाई लचकता देखाउन आग्रह गरेका छन्।

युरोपेली सङ्घ ईयू र साना टापु राष्ट्रहरूले सन् २०२०मा स्कटल्यान्डमा हुने अर्को जलवायु सम्मेलनअघि सबै देशहरूले जलवायु परिवर्तनविरुद्ध जुझ्ने आफ्ना योजनाहरू तयार गर्नु पर्ने अडान राखेपछि वार्ता अवरुद्ध हुन पुगेको हो।

त्यस्तो अडान अमेरिका, चीन, ब्रजिल र भारतजस्ता धेरै प्रदूषण गर्ने राष्ट्रले नमानेपछि वार्ता लम्बिएर मड्रिड सम्मेलन सकिन ढिलाइ भएको हो। ती राष्ट्रले अहिलेको कार्बन उत्सर्जन कटौतीको सीमामा परिवर्तन आवश्यक नरहेकोमा जोड दिइरहेका छन्।

मड्रिडमा जलवायु सम्मेलनमा आएका अन्तर्राष्ट्रिय वार्ताकारहरूले सन् २०१६ मा भएको प्यारिस सम्झौता कसरी कार्यान्वयन गर्ने भन्ने विषयमा दुई सातासम्म छलफल गरिसकेका छन्।

विमति समाधान नभएका कारण शनिवार जारी वार्ता आइतवार बिहानसम्मका लागि तन्किइसकेको हो।

चिलीका मन्त्रीले के भनिन्?

चिलीमा आन्तरिक सङ्कट उत्पन्न भएपछि यो सम्मेलन स्पेनमा भएको हो। त्यहाँ आएकी चिलीकी वातारणमन्त्री क्यारोलिना शमिटले सहमति एकदमै नजिक रहेपनि त्यो अझै महत्त्वाकाङ्क्षी हुनुपर्नेमा जोड दिइन्।

यो सम्मेलनमा सन् २०२० को अन्त्यसम्म घटाउनुपर्ने कार्बन उत्सर्जनको परिमाण धेरै बनाउन प्रतिबद्धताको खोजी भइरहेको छ।

सम्मेलनको अध्यक्षता गरिरहेको चिलीकी वातारणमन्त्री क्यारोलिना शमिटले भनिन्, "एउटा महत्वाकाङ्क्षी परिणाम निकाल्नको लागि सम्पूर्ण शक्ति लगाएर सक्दो लचकता अपनाउनु हुनका लागि म आग्रह गर्न चाहन्छु।"

उनले भनिन्, "त्यसो गर्न कठिन होला तर त्यो आवश्यक छ। मलाई तपाईँहरूको आवश्यकता छ, हाम्रा देशहरूमा रहेका मानिसका लागि तपाईँ आवश्यक हुनुहुन्छ।"

सहमतिको खाका

शनिवार सन् प्यारिस सम्झौता कार्यान्वयन गर्ने सम्बन्धमा एक सहमतिको एक खाका तयार गरिएको थियो। त्यो सम्झौताले तापक्रम वृद्धिलाई दुई डिग्री सेल्सीअसभन्दा कममा सीमित गर्ने लक्ष्य लिएको थियो।

पछि त्यसलाई अझै घटाएर १.५ डिग्री सेल्सीअसमा झार्नुपर्ने सुझाव दिइयो। तर मड्रिड सम्मेलनमा त्यस सम्बन्धमा प्रगति हुन सकेको छैन।

स्पेनको राजधानीमा चलेको सम्मेलनमा कार्बन बजारको भूमिका र अन्य प्राविधिक विषयमा धेरै छलफल भयो।

राष्ट्रसङ्घका अनुसार अर्को वर्षसम्ममा आफ्ना राष्ट्रिय योजना सुधार्ने विषयमा ८४ देशहरूले प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

तर ७३...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: संसारभरिका नेताहरू म्याड्रिडमा छलफलमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसमा सहभागी विज्ञहरुले आउँदो १२ महिनामा जलवायुसम्बन्धी विषयमा नाटकिय रूपमा काम गर्नका लागि स्पष्ट योजना बनाउनुपर्ने चुनौति रहेको बताएका छन्।

छलफलमा बोल्दै संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरसले 'पछाडि फर्कन नसकिने विन्दू अब क्षितिजपारी नरहेको' बताएका छन्।

त्यस्तै सेभ द चिल्ड्रेनले जलवायुका झट्काले अफ्रिकामा दशौँ लाख मानिसहरूलाई गरिबीको मुखमा धकेलिदिएको बताएको छ।

उक्त परोपकारी संस्थाका अनुसार तीन करोड तीस लाख मानिसहरू अनिकाल र समुद्री आँधीका कारण खाद्य असुरक्षाको आपत्‌काल झेल्ने अवस्थामा छन्।

प्रभाव

मानव गतिविधिका कारण कार्बनडाइअक्साइडजस्ता हरितगृह ग्यासहरू उत्सर्जन हुँदा विश्वको सतहको औसत तापक्रम द्रूत गतिमा बढिरहेको छ।

ती ग्यासहरूले हरितगृहको शिसाको छानोलेझैँ वायुमण्डलमा तापलाई रोक्छन्।

बैठकको सुरुमा बोलेका गुटेरसले जलवायु सङ्कट सङ्घारमै रहेको भन्दै राजनीतिक नेताहरूले त्यसप्रति जवाफदेही बन्नुपर्ने बताएका छन्।

"मानव जातीले अहिले पछाडि फर्कन नसक्ने गन्तव्यमा पुग्ने कि सन् २०५० भित्र कार्बन तटस्थता हासिल गर्नेगरी आशावादी बाटो समात्ने भन्नेबिच अब एउटा कठोर निर्णय लिनुपर्नेछ," उनले भने।

बरिष्ठ अमेरिकी डेमोक्र्याट न्यान्सी प्यालोसीले भने ट्रम्पले प्यारिस सम्झौताबाट हात झिकेपनि विश्वले यस अभियानमा अमेरिका साथमै रहेको सम्झन आग्रह गरेकी छिन्।

स्पेनको राजधानीमा विश्वका झण्डै ५० नेताहरू सहभागि हुने अपेक्षा गरिए पनि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प भने त्यसमध्ये हुनेछैनन्।

कोप २५ भनिने यो सम्मेलन खासमा चीलेमा आयोजना हुनेवाला थियो।

तर त्यहाँ थुप्रै सातासम्म नागरिक आन्दोलन भएपछि सरकारले आफ्नो आयोजनालाई रद्द गरेको थियो।

त्यसपछि स्पेनले आयोजनाको जिम्मेवारी लियो जसमा दुई साताबिचमा २९ हजारले सहभागिता जनाउने छन्।

प्रतिवद्धता

यो बैठकले आफ्ना जलवायु सम्बन्धी  महत्त्वाकाङ्क्षालाई बढाउने उद्देश्य राखेको छ। जसले गर्दा सबै देशहरूले आफ्ना उत्सर्जन घटाउने प्रतिबद्धतालाई बढाउनेछन्।

बैठकमा युरोपेली संघकी (इयु) अध्यक्ष उर्जुला फोनदेर लाइनले आफूहरुले पहिलो पटक युरोपेली जलवायु कानुन प्रस्ताव गर्ने बताएकी छन्।

राष्ट्रसंघले सार्वजनिक गरेका यसअघिका तीनवटा प्रतिवेदनको पृष्ठभूमिमा यो बैठक भइरहेको हो।

जसले डरलाग्दो जलवायु परिवर्तनलाई सीमित पार्न बढ्दो आपत्कालिन पहलबारे कुरा उठाएको छ।

प्रशान्त...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: सगरमाथामा हिउँ पग्लिँदा आरोहीका शव सतहमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सर्वोच्च शिखरको आरोहण शुरू भएयता झण्डै तीन सय आरोहीले सगरमाथामा ज्यान गुमाएकामा दुई तिहाइ अझै त्यहीँ बरफ र हिउँमा पुरिएको ठानिएको छ।

आरोहण हुने वसन्त याम शुरू भइरहँदा उत्तरी चिनियाँ मोहडातर्फ रहेका त्यस्ता शवहरू हटाउन थालिएको छ।

अहिलेसम्म ४,८०० आरोही सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेका छन्।

"बढ्दो विश्वव्यापी तापमानका कारण हिउँका सतह र हिमनदी छिटोछिटो पग्लिरहेका छन् र थुप्रैवर्षदेखि त्यहाँ पुरिएका शवहरू पछिल्लो समय सतहमा देखिन थालेका छन्," नेपाल पर्वतारोहण सङ्घ (एनएमए)का पूर्वअध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पाले भने।

"पछिल्ला वर्षमा ज्यान गुमाएका केही आरोहीका शव हामीले तल झारे पनि पुराना शव भने बल्ल बाहिर देखिन थालेका छन्।"

सगरमाथामा सरकारी सम्पर्क अधिकृतका रूपमा रहेका एक अधिकारी भन्छन्, "म स्वयम्‌ले पछिल्ला वर्षमा झण्डै १० वटा शव हिमालको विभिन्न भागबाट निकालेको छु र बढीभन्दा बढी अहिले देखिएका छन्।"

एक्सपिडिसन अपरेटर्स एसोसिएसन अफ नेपाल (इओन)का अधिकारीहरूले आरोहणको यस यामका लागि सगरमाथा र लोत्से हिमालका माथिल्ला शिविरबाट सबै डोरीहरू तल झारे पनि शवका हकमा त्यो सहज नहुने बताउँछन्।

उनीहरूले त्यसका लागि नेपालको कानुन समेत एउटा चुनौती रहेको बताउँछन्।

जसका अनुसार सरकारी निकायको संलग्नता विना शव तल झार्न सकिँदैन।

"यो विषयलाई सरकार र पर्वतारोहण उद्योग दुवैले प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ," इओनका अध्यक्ष डम्बर पराजुलीको भनाइ छ।

"तिब्बततर्फ उनीहरूले त्यसो गर्न सक्छन् भने हामीहरूले पनि यतापट्टि गर्न सक्छौँ।"

छरपस्ट शव

सन् २०१७ क्याम्प वानभन्दा माथि एकजना मृत आरोहिको हात देखिएको थियो।

पर्वतारोहण सञ्चालकहरूका भनाइमा उनीहरूले त्यसलाई हटाउन व्यावसायिक शेर्पाहरूलाई खटाए।

सोही वर्ष खुम्बु हिमनदीको सतहमा अर्को शव देखियो।

खुम्बु आइसफलका रूपमा समेत जानिने त्यस ठाउँमा पछिल्लो समय सबैभन्दा धेरै शवहरू रहेको आरोहीहरू बताउँछन्।

सतहमा शवहरू देखिएको अर्को ठाउँ क्याम्प फोर क्षेत्रमा हो। साउथ कोल समेत भनिने त्यो ठाउँ तुलनात्मक रूपमा केही चौडा छ।

"पछिल्ला केही वर्षमा शवका हात र खुट्टाहरू आधार शिविरमा समेत देखिएका थिए," त्यस क्षेत्रमा सक्रिय एक गैरसरकारी संस्थाका एक अधिकारीले बताए।

"हामीले आधार शिविर र आसपासमा हिउँको सतह घटिरहेको देखेका छौँ, शवहरू खुला देखिनुको कारण समेत त्यहीँ हो।"

पातलिँदै हिमनदी

थुप्रै अध्ययनहरूले समग्र हिमालय...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तन: सङ्कटको केन्द्रबिन्दुमा कार्बन डाइअक्साइड कसरी?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मानिस र अधिकांश जीवले अक्सिजन लिन्छन् र सासबाट कार्बन डाइअक्साइड फाल्छन्।

तर मानवीय गतिविधिका कारण वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा बढेको छ।

जलवायु परिवर्तनमा आखिर कार्बन डाइअक्साइडको भूमिका के छ त? हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनः 'पृथ्वीको दुई ध्रुवमा ठूलो मात्रामा बरफ पग्लिएको देखियो'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् २००३ देखि सन् २०१९ सम्म अर्थात् १६ वर्षमा ५,०००अर्ब टन बरफ ध्रुवीय क्षेत्रबाट हराएको हिसाब वैज्ञानिकहरूले निकालेका छन्।

यसरी पग्लिएको बरफले अमेरिकाको मिसिगन ताल भरिन सक्ने र त्यति मात्रा पानीले समुद्री तह १४ मीमीले बढाउने बताइएको छ।

अनि यो पनि:

चन्द्रमा खुम्चिँदा ५ रिक्टर स्केलको चन्द्रकम्प

आठ हजार प्रकाशवर्ष टाढा एउटा 'बाह्यचन्द्र'

मङ्गल ग्रहमा फेला पर्‍यो पानीको ताल


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनः कार्बन डाइअक्साइड तथा अन्य हरित गृह ग्यासको मात्रा अहिलेसम्मकै सर्वोच्च\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विश्व जलवायु सङ्गठनका अनुसार त्यो वृद्धि गत दशकको औसत स्तरभन्दा माथि छ।

मिथेन तथा नाइट्रस अक्साइडजस्ता ग्यासको मार्ता पनि औसतभन्दा बढी पाइएको छ।

सन् १९९० यता लामो समयदेखि वायुमण्डलमा रहेका हरित गृह ग्यासका कारण उत्पन्न तापमान वृद्धिको असर करिब ४३ प्रतिशतले बढिरहेको छ।

विश्वव्यापी

सो सङ्गठनको पछिल्लो प्रतिवेदनले उत्सर्जनभन्दा पनि वायुमण्डलमा त्यस्ता ग्यासका परिमाण अध्ययन गरेको थियो।

यो अध्ययनको हकमा उत्सर्जन र परिमाणबीचको फरक भनेको उत्सर्जनले केवल वायुमण्डलमा फ्याँकिएको ग्यास बताउँछ जुन विशेषत: इन्धन प्रयोग गरेर, कोइला बालेर वा वनविनाशका कारण हुने गर्छ।

परिमाणले चाहिँ उत्सर्जित भइसकेको ग्यासमध्ये समुद्र, वन वा भूमिले सोसेर वायुमण्डलमै बाँकी रहेको स्तर जनाउँछ।

सामान्यतया उत्सर्जित कार्बनमध्ये झन्डै एकचौथाइ समुद्रले सोस्छ भने त्यतिकै जति भूमि तथा जङ्गलले सोस्छन्।

विद्यमान प्रवृत्तिका कारण जलवायु परिवर्तनको अत्यन्त नराम्रो असर झन् उजागर हुन थालेको उसले जनाएको छ।

राष्ट्रसङ्घको उक्त निकायका अनुसार गत वर्ष कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा सन् २०१७ को तुलनामा झन्डै एक प्रतिशत बढेको छ।

सङ्गठनका महासचिव पेट्टेरी तालसका अनुसार प्यारिस जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सम्झौता अनुसारका तमाम प्रतिबद्धताका बावजुद हरितगृह ग्यासको उत्सर्जन घट्नुको साटो जारी छ।

उनका अनुसार अहिलेको स्तरमा देखिए जति मात्राको कार्बन डाइअक्साइड यसअघि सम्भवत: ३० देखि ५० लाख वर्ष पहिले मात्र थियो।

त्यतिखेर समुद्री सतह अहिलेको भन्दा २० मिटर माथि पुगेको थियो।

वैज्ञानिकहरूले सबभन्दा धेरै चिन्ता मानेको कुरा चाहिँ वायुमण्डलमा बढ्दो हरित गृह ग्यासको मात्राले विश्वव्यापी तापमान वृद्धिमा पुर्‍याइरहेको योगदान हो।

यस्तो असर सन् १९९० को तुलनामा ४३ प्रतिशतले बढेको पाइएको छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

हामीले फालेका प्लास्टिक कतिसम्म तन्काउन मिल्छ?


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनका कारण पर्वतारोहणको जोखिम बढ्दो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कैयौँ क्षेत्रमा चट्टान खस्ने क्रम बढेपछि पर्वतारोहीहरूको जोखिम बढेको छ

युरोपको आल्प्समा तापक्रम बढेकाले बरफ तथा हिउँको पत्र पातलिएको र त्यसले गर्दा चट्टान खस्ने तथा पहिरो जाने घटना धेरै हुन थालेको उनीहरूले बताएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण महासङ्घको यसै साता आयोजित बैठकमा उनीहरूले त्यस्ता चिन्ता व्यक्त गरेका हुन्।

हिमनदी पग्लने क्रमका कारण पनि पर्वतारोहीहरूको चुनौती बढेको छ।

बढेको जोखिमका कारण पर्वतारोहणका प्रचलित मार्ग या त छाड्नुपरेको या नयाँ बनाउनु परेको छ।

केही स्थानमा पर्वतारोहणको याम नै अलि अगाडि सार्नु परेको छ।

के भन्छन् वैज्ञानिकहरू?

फ्रान्स र इटलीको सीमामा रहेको मोँ ब्लाँ पर्वतमा आरोहण गर्नेहरूको योजनाको अध्ययन गर्दा तिनमा निकै फेरबदल आइरहेको देखिन्छ।

सन् १९७० यता यो क्षेत्रका सबै पर्वतारोहण समयतालिका प्रभावित भएका छन् र केही मार्ग त अब बाँकी नै छैनन्।

आर्क्टिक, अन्टार्टिक एन्ड अल्पाइन रिसर्च नामक जर्नलमा ग्रनोबल आल्प्स विश्वविद्यालयका ज्याक मोरे लेख्छन्, "गर्मी याममा यो क्षेत्रमा राम्रोसँग पर्वतारोहण गर्न सकिने समयावधि अनुमान गर्न गाह्रो  हुन थालेको छ। पर्वतारोहण गर्न राम्रो मौसम बिस्तारै वसन्त या शरद् यामतर्फ ढल्कन थालेको छ।"

सन् २०१७ मा एक फ्रान्सेली टोलीले मोँ ब्लाँ पर्वत क्षेत्रमा रहेका विभिन्न हिमशिखरमा गरेको अध्ययनले त्यहाँ सन् १८५० देखि सन् २०१५ को बीचमा बाह्रै महिना हिउँ जमिरहने पर्माफ्रस्ट भन्ने भूभागको क्षेत्रफलमा निकै क्षय भएको देखायो।

यसले गर्दा पर्वतका भिरालो पाखा झन् अस्थिर भए र चट्टानहरू खस्ने क्रम बढ्यो।

बरफ तथा हिउँका पत्र पातलिएको कारण पनि जोखिम बढेको बताइन्छ

अस्ट्रियाको आल्प्स क्षेत्रमा गरिएको अध्ययनका निष्कर्ष पनि उस्तै छ।

"कैयौँ मार्गहरू अत्यन्त खतरनाक बनेका छन्," भियनास्थित नेचरल रिजोर्सेस एन्ड लाइफ साइन्स विश्वविद्यालयका फ्लोरियन रिट्टर तथा सहयोगीहरूले हालै बायोवन कम्प्लिट नामक जर्नलमा लेखे।

"पूर्वी आल्प्स क्षेत्रका कैयौँ पुराना पर्वतारोहण मार्ग अचेल धेरै चट्टान खस्ने घटनाबाट प्रभावित छन्। साथै गर्मी याममा त्यहाँ हिउँ पग्लिएर चट्टान देखापर्ने गरेको छ।"

अस्ट्रियाली अध्ययनले अन्य कारण पनि देखाएको छ।

"विश्वव्यापी तापमान वृद्धिका बताइएका प्रक्रियाहरूले यस्ता सम्भावना बढाइदिएको भए पनि त्योसँग कम सम्बन्धित अत्यधिक वर्षाजस्ता अन्य प्रक्रियाले पनि यी...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनबाट ‘महिला बढी प्रभावित’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

संयुक्त राष्ट्रसंघको तथ्याङ्कहरूले, जलवायु परिवर्तनका कारण विस्थापितमध्ये ८० प्रतिशत महिला रहेको देखाएका छन्।

हेरचाह गर्नुपर्ने तथा खाना र इन्धनको व्यवस्था गर्नुपर्ने जस्ता प्राथमिक भूमिकाका कारण उनीहरू बाढी र खडेरीको अवस्थामा बढी जोखिममा पर्ने गरेको पाइन्छ।

महिलाहरू बढी प्रभावित हुने गरेको विषय पहिचान गर्दै सन् २०१५ को प्यारिस सम्झौताले महिलाहरूको सशक्तिकरणसम्बन्धी प्रावधान राखेको थियो।

प्रतिकूल मौसमले युरोपमा लाखौंको मृत्यु हुनसक्ने

जटिलता

प्रभावित हुनेमध्ये ग्रामीण भेगका महिलामात्रै छैनन्।

संसारभर नै महिलाहरूले गरिबी बढी बेहोर्नुपरेको पाइन्छ।

साथै पुरुषको तुलनामा उनीहरूसँग कम सामाजिक तथा आर्थिक अधिकार छ।

त्यसैले पूर्वाधार, रोजगारी र बसोवासलाई प्रभावित पार्ने विपत्तिहरूबाट फेरि पुरानै स्थितिमा फर्कन जटिलता थपिरहेको छ।

सन् २००५ मा 'कट्रिना' आँधीपछि अमेरिकाको लुजियानामा बाढीबाट सबैभन्दा प्रभावितमध्ये अफ्रिकी-अमेरिकी महिलाहरू थिए।

अक्सफामको एउटा प्रतिवेदनका अनुसार, सन् २००४ को सुनामीबाट बाँच्न सफल प्रभावितहरूमध्ये श्रीलंका, इण्डोनेसिया र भारतमा पुरुष र महिलाको अनुपात ३:१ थियो।

अर्थात् प्रभावितस्थलहरूमा तीन पुरुष जीवित रहँदा एक महिलामात्रै बाँच्न सफल भइन्।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनबारे चीन र युरोपको पहलकदमी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चिनियाँ तथा युरोपेली नेताहरुले प्यारीस सम्झौताको अपरिहार्यताबारे एक संयुक्त वक्तव्यको तयारी गरेका छन्।

बीबीसीले अध्ययन गरेको उक्त संयुक्त वक्तव्यको मस्यौदामा प्यारीस सम्झौता कार्यान्वयनका निम्ति उच्चतम राजनीतिक प्रतिबद्धतामा जोड दिइएको छ।

ट्रम्पविरुद्ध गठबन्धन?

चीन र इयुको सो तयारीलाई प्यारीस सम्झौताबाट अमेरिकाले हात झिक्ने भन्ने विषयमा छलफलरत राष्ट्रपति ट्रम्पविरुद्धको कदमको रुपमा हेरिएको छ।

ट्रम्पले उक्त सम्झौताबाट अमेरिकालाई अलग्याउने वा नअलग्याउने भन्ने विषयमा निर्णय सुनाउने तयारी गरेको बताइएको छ।

शुक्रबार सार्वजनिक गरिने ठानिएको जलवायु परिवर्तन र स्वच्छ उर्जाबारे सो संयुक्त वक्तव्यका निम्ति चिनियाँ तथा इयु अधिकारीहरु एक वर्षभन्दा धेरै समयदेखि कार्यरत रहेका थिए।

सो वक्तव्यले बढ्दो तापक्रमले उत्पन्न गराउने खतरालाई राष्ट्रिय सुरक्षाको मामिला मानेको छ।

इयु तथा चीनका जलवायुसम्बन्धी वार्ताकारहरु एक वर्ष अगाडीदेखि संयुक्त पहलका निम्ति कार्यरत थिए

त्यसले स्वच्छ उर्जातर्फको संक्रमणले रोजगार सृजना गर्ने र आर्थिक वृद्धि हुने उल्लेख गरेको छ।

प्रतिबद्धता

मस्यौदा वक्तव्यमा इयु र चीनले प्यारीस सम्झौतालाई ऐतिहासिक उपलब्धि मान्दै साझा राजनीतिक इच्छाशक्ति र आपसी विश्वास विश्वले सामना गरेको सबभन्दा ठूलो समस्या समाधान गर्न प्रभावकारी हुने उल्लेख गरिएको छ।

प्यारीस सम्झौता अन्तर्गत देशहरुले विश्वव्यापी तापमानलाई औद्योगिक युगभन्दा अघिको तुलनामा औसत २ भन्दा कम डिग्री सेल्सियसले मात्र बढ्न दिने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।

इयु र चीनको तयारीलाई वातावरणवादीहरुले स्वागत गरेका छन्।

यसबीच अमेरिकाको क्यालीफोर्निया राज्यका डेमोक्र्याटिक नेता तथा गभर्नर जेरी ब्राउनले उनको राज्यले जलवायु परिवर्तनसंग जुध्न चीन तथा अन्य मुलुकसंग सहकार्य गर्ने बताएका छन्।

स्वच्छ उर्जाबारे विश्व नेताहरुसंग कुराकानी गर्न चीन जान लागेका ब्राउनले ट्रम्पको जलवायु नीतिबारे भने, "त्यो हानीकारक छ। तर जति सोचिएको त्यति हानीकारक छैन। किनभने, एउटा विडम्बना नै भन्नुपर्छ, राष्ट्रपति ट्रम्पकै कारण जलवायु परिवर्तन भएको छैन भन्नेहरु अहिले निकै आलोचित अवस्थामा पुगेका छन्।"


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनमा गाई-भैँसी कसरी जिम्मेवार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वायुमण्डलमा हानिकारक मिथेन ग्यास अत्यधिक हुनुमा गाई-भैँसीको डकार र तिनीहरूको पेटबाट निस्किने ग्यासलाई उनीहरू जिम्मेवार ठान्छन्।

मिथेन ग्यासको उत्सर्जन रोक्नका लागि गाईको खानामा सुधार ल्याउन वैज्ञानिकहरू प्रयासरत छन्।

तिनीहरूलाई लसुन, केशर र अरू सागसब्जी खुवाएर त्यसको प्रभाव हेर्ने प्रयास गरिएका छन्।

हानिकारक

अमेरिकाको क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयका सोधकर्ताहरूले गाईले निकाल्ने ग्यासलाई कम हानिकारक बनाउने उपाय निकालेको बताएका छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार गाई-भैँसीलाई समुद्री लेउ खुवाइए तिनीहरूले निकाल्ने ग्यासमा मिथेनको मात्रा घटाउन सकिन्छ र त्यसले पर्यावरणलाई जोगाउन सकिन्छ।

तापक्रम वृद्धिको असर अन्नबालीमा

जलवायु परिवर्तनबाट ‘महिला बढी प्रभावित’

शोध अन्तर्गत वैज्ञानिकहरूले करिब एक दर्जन दुधालु गाईहरूलाई समुद्री लेउ खुवाएका थिए।

लेउ खुवाइएपछि गाईहरूको डकार र ग्यासमा मिथेनको मात्रामा ३० प्रतिशतले कमी आएको पाइएको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

शोधमा संलग्न सो विश्वविद्यालयका पशुसम्मबन्धी वैज्ञानिक एर्मियास केब्रियाबले शोधको नतिजाबाट आफू आश्चर्यमा परेको बताए।

उनले भने, "थोरै मात्रामा गाईलाई समुद्री लेउ खुवाएर चमत्कार हुनसक्छ भनेर मलाई लागेको थिएन।"

केब्रियाबका अनुसार उनीहरूको टोलीले अब भैँसीमा त्यसको परीक्षण गर्नेछ र यसै वर्षको अक्टोबरबाट त्यसको शुरूवात गरिनेछ।

उत्सर्जन

संयुक्त राष्ट्रसंघको खाद्य तथा कृषि संगठनको सन् २०१४ को एउटा प्रतिवेदन अनुसार गाई, भैँसी, भेँडा, बाख्रा लगायतका चौपायाले दिनभरि उघ्र्याइरहन्छन् र डकारिरहन्छन्।

सो क्रममा तिनीहरूको पेटबाट मिथेन ग्यास निस्किन्छ।

सन् २००६ को नोभेम्बरमा प्रकाशित एउटा अध्ययन प्रतिवेदन अनुसार जलवायु परिवर्तनका लागि गाडी र कलकारखानाको धूँवा जति जिम्मेवार हुन्छ त्योभन्दा बढी गाईको पेटबाट निस्किने मिथेन ग्यास जिम्मेवार हुन्छ।

उक्त प्रतिवेदनका अनुसार वायुमण्डललाई सबैभन्दा बढी खतरा गाई र भैँसीबाट छ। कारहरूबाट कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन हुन्छ भने गाईबाट मिथेन ग्यास।

र, कार्बन डाइअक्साइडको तुलनामा मिथेन ग्यास वायुमण्डलका लागि अझ बढी खतरनाक हुन्छ।

त्यसले हरितगृह ग्यासलाई बढी मात्रामा बाँधिराख्छ, जुन विश्व तापमान वृद्धिको ठूलो कारण हो।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनमा विकसित राष्ट्रको मतभिन्नताले हिमालयको दुई तिहाई हिमनदी पग्लिने नयाँ तथ्य\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पृथ्वीको तापमानलाई चालु शताब्दीको अन्त्यसम्म औद्योगिक युगभन्दा १.५ डिग्रीमा सीमित राख्ने अहिलेको विश्वव्यापी बहसमा कतिपय ठूला विकसित देशहरू नै मतैक्य हुन सकेका छैनन्।

तर त्यसो भएकै खण्डमा समेत हिन्दकुस हिमालय क्षेत्रको तापक्रम वृद्धि दुई डिग्री सेल्सियसभन्दा बढि हुने एक अध्ययनले देखाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (इसिमोड)ले सार्वजनिक गरेको उक्त प्रतिवेदनले नेपालसहित हिन्दकुस हिमालय क्षेत्रमा पर्ने आठ देशहरू समेटेको छ।

नेपाली अधिकारीहरू भने हिन्दकुस क्षेत्रमा भएको यस अध्ययनले चीन र भारतजस्ता ठूला देशहरू पनि समेटेकाले विश्वले जलवायु परिवर्तनको संवेदनशील परिदृश्य स्वीकार्ने थप एक आधार तयार भएको बताएका छन्।

खतराको घन्टी

गत अक्टोबरमा जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी अन्तरसरकारी प्यानल (आइपीसिसी)ले विश्व तापमानको औसत वृद्धिदरलाई सन् २१०० सम्म १.५ भित्रै सीमित राख्नुपर्ने बताएको थियो।

त्यसमा अमेरिका, रुस, साउदी अरेबिया र कुवेतले आनाकानी गर्दै आएका छन्।

विश्वको कार्बन उत्सर्जनमा मुख्य भूमिका रहेका देशहरूले १.५ डिग्री कायम गर्न उत्सुक नदेखिएका बेला सोमवार काठमाण्डूमा सार्वजनिक प्रतिवेदनमा त्यसो नै भएको खण्डमा समेत हिन्दकुस हिमालय क्षेत्रमा २.२ डिग्री तापमान बढ्ने देखाइएको छ।तर देशहरू एकमत भएनन् र अहिलेकै दरमा कार्बन उत्सर्जन हुँदै गए आउने अवस्था भयावह हुने बताउँछन् इसिमोडका सह महानिर्देशक एकलव्य शर्मा।

"यही दरमा कार्बन उत्सर्जन हुँदै गयो भने सन् २१०० सम्ममा ५.५ डिग्रीसम्मको तापमान बृद्धि हुनसक्छ।"

हिमालय क्षेत्रसँग झण्डै १.९ अर्ब मानिसहरूको पानी, अन्न र ऊर्जाको सम्बन्ध जोडिने गरे तापनि यो भेग उपेक्षित भएको विज्ञहरूले बताउँदै आएका छन्।

गणेश शाह र अजय दीक्षितसँग

जोखिमपूर्ण भविष्य

पृथ्वीका दुई ध्रुव पछि सबैभन्दा बढि हिउँ हुने हिन्दकुस क्षेत्रलाई पृथ्वीको तेस्रो ध्रुव समेत भनिन्छ। दश प्रमुख एसियाली नदि प्रणाली हिन्दकुसबाटै शुरु हुन्छन्।

बढ्दो तापमानकै कारण हिमनदीका सतह वर्षेनी ४० सेन्टिमिटरले घटिरहेको बताउँदै प्रतिवेदनले १.५ डिग्रीभित्रै तापमान बृद्धि कायम रहँदा समेत ३६ प्रतिशत हिउँ यस शताब्दीभित्र हराउने र विश्वको तापमान बृद्धि २ प्रतिशतले छोएमा आधा हिउँ हराउनेछ।

उत्सर्जन कम नहुँदा यस क्षेत्रका दुईतिहाई हिमनदी पग्लन सक्ने जोखिम समेत उक्त प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ।

त्यसको असर हाम्रा...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनविरुद्ध लड्न अमेरिकी चुनाव किन महत्त्वपूर्ण छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जलवायु सङ्कटसँग लड्ने अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताबाट अमेरिका पछि हटेपछि यसले ठूलो असर गरेको देखिन्छ।

उनका प्रतिस्पर्धी जो बाइडनले चुनाव जिते जलवायु परिवर्तनको प्यारिस सम्झौतामा अमेरिका पुन: जोडिने वाचा गरेका छन्।

त्यसैले अमेरिकाको राष्ट्रपतीय निर्वाचन जलवायु परिवर्तनसँग जुझ्नका लागि निकै महत्त्वपूर्ण रहेको छ।

हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनसँग लड्न शाकाहारी खानेकुरा: संयुक्त राष्ट्रसङ्घ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भूमि प्रयोग र जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी एउटा प्रमुख प्रतिवेदनले पश्चिमा मुलुकहरूमा हुने मासु र दुग्ध उत्पादनको ठूलो खपतले विश्वको तापमान बढाइरहेको बताएको छ।

तर वैज्ञानिक र अधिकारीहरूले सबैलाई शाकाहारी बन्न अनुरोध भने गरेका छैनन्।

उनीहरूले मानिसहरूले मासु कम खाएमा थोरै जमिनको प्रयोग गरेर हुने कृषि उत्पादनले धेरै मानिसहरूलाई खुवाउन सकिने बताएका छन्।

संसारका १०७ वैज्ञानिकहरूले राष्ट्रसङ्घको इन्टरगर्भर्मेन्टल प्यानल अन क्लाइमेट चेन्ज,आईपीसीसी, का लागि तयार पारेको प्रतिवेदनले भूमिलाई प्रभावकारी उपयोग गरे यसले मानवले उत्सर्जन गर्नेभन्दा धेरै कार्बन सोस्न सक्ने बताइएको छ।

यो प्रतिवेदन स्वीट्जरल्याण्डको जिनीभामा भएको एक छलफलपछि अन्तिम रूपमा आएको हो।

How years compare with the 20th Century average

2019

10 warmest years

10 coldest years

20th Century average

Hotter

Colder

Months

Source: NOAA

"हामी मानिसहरूलाई मासु नखानु भनिरहेका छैनौँ। केही स्थानमा अरू विकल्प नै छैन। तर पश्चिममा हामी धेरै नै मासु खाइरहेका छौँ," वातावरण वैज्ञानिक प्राध्यापक पिट स्मिथले बताए।

सो प्रतिवेदनले जलवायु परिवर्तनका कारक भूक्षय र मरुभूमिकरण रोक्न जोडदार कार्य गर्न अनुरोध गरेको छ।

खानेकुरा र जलवायु परिवर्तनको सम्बन्ध

जलवायु परिवर्तन हाम्रो आहारा आपूर्तिको सुरक्षाका लागि खतरा हो। बढ्दो तापक्रम, बढ्दो वर्षा र मौसमसम्बन्धी प्रतिकूल अवस्थाहरूका कारण बाली र वस्तुभाउलाई असर परिरहेको छ।

तर खानेकुरा उत्पादनले पनि विश्व तापमानलाई असर गरिरहेको छ। कृषि र वनकार्यबाट एक तिहाइ हरित ग्यास उत्सर्जन हुन्छ।

वस्तुभाउले पनि मिथेन ग्यास उत्सर्जन गर्छन् जसले विश्वको तापमान बढाउँछ।

मासु उत्पादनको वातावरणीय असर धेरै शाकाहारीहरूका लागि महत्त्वपूर्ण छ। ब्रिटेनमा नोबिफ भन्ने एक समूह क्याटरिङ सेवाहरूलाई मासुका परिकार हटाउन अनुरोध गर्छ।

अमेरिकामा शाकाहारी बर्गरहरू मासुजस्तै स्वाद आउने वनस्पती उत्पादनबाट बनाइन्छ।

'कम्प्यासन इन वर्ल्ड फार्मिङ' का पिटर स्टेभेन्सन भन्छन्: "जलवायुका सम्बन्धमा हाम्रो लक्ष्य प्राप्त गर्ने हो भने मासुको खपत कम गर्नै पर्छ।"

तर चीनसहित केही स्थानहरूमा मासुको खपत बढिरहेको छ।

रुखले कार्बन सोस्दैन र?

मानवीय गतिबिधिका कारण उत्सर्जन गर्ने अतिरिक्त कार्बन ग्यासले विशेषगरि उत्तरी गोलार्धामा वनजङ्गलका लागि सहयोगी हुन्छ।

यसले पनि...


शीर्षक: जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी प्यारिस सम्झौता कार्यान्वयनका गर्न नियमहरू के के छन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

करिब २ सय देशका प्रतिनिधिहरू दुई साताको सघन वार्तापछि नियमहरूमा सहमति जनाउन सफल भएका हुन्, जसले कार्बन उत्सर्जनको मापनलगायतका विवादास्पद विषय समेत समेटेको छ।

प्रतिनिधिहरूको विश्वास छ की नयाँ नियमहरूले कार्बन कटौती गर्ने आफ्नो पुरानो वाचामा अडिग रहन देशहरूलाई आश्वस्त पार्छ।

सन् २०१५ मा प्यारिस सम्झौता भए यता जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पहलको रूपमा पोल्याण्डको क्याटोभिट्समा भएको यो सम्मेलनलाई लिइएको छ।

'मानवजातिका सामु हालसम्मकै ठूलो खतरा'

पृथ्वी तताउने ग्यास अहिलेसम्मकै उच्च मात्रामा

 लक्ष्य

उक्त सम्झौताले प्यारिस सम्झौताले तय गरे अनुसार विश्वव्यापी तापमान वृद्धि २ डिग्री सेल्सियसमा सीमित राख्ने लक्ष्य लिएको छ।

कोप ट्वेन्टी फोर नामक सो सम्मेलनका वार्ताका प्रमुखले प्यारिस सम्झौतालाई सँगै लैजानु एउटा ठूलो जिम्मेवारी भएको बताए।

उनले उक्त सम्झौतासम्म आइपुग्न एउटा लामो बाटो भएको भन्दै कसैलाई पनि पछाडि नछोड्न आफूले सक्दो प्रयास गरेको बताए।

एउटा साझा नियम पुस्तिकाले गरिब राष्ट्रहरूलाई लचिलोपन दिने परिकल्पना गरेको छ।

तापमान वृद्धिको असरको क्षतिपूर्ति विकासोन्मुख देशरूले चाहेका छन्।

अस्वीकार

जलवायु परिवर्तनको असरलाई लिएर आफूहरू कानूनी रुपमा उत्तरदायी हुने विषयलाई धनी राष्ट्रहरूले लामो समयदेखि अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

भविष्यमा यसै विषयलाई लिएर आफूहरूले ठूलो रकम तिर्नुपर्न सक्ने उनीहरूको डर रहेको छ।

सहमतिमा जनाइएअनुसार कार्यान्वयन नगर्ने राष्ट्रहरूको गतिविधि मुल्याङ्कन गर्ने व्यवस्था समेत हुने बताइएको छ।

सम्मेलनका अध्यक्ष मिसाल कुर्तिकाले भने, "सबै सहभागीको इच्छा निष्पक्ष र सन्तुलित रुपमा सम्बोधन भएको छ। हामीले केही पाउनका लागि केही दिन पर्छ । भविष्यसँग सामना गर्न हामीसँग पर्याप्त आँट पनि हुनुपर्छ र मानवताका लागि अझ धेरै गर्न बाँकी छ।"

तर विश्व तापमान वृद्धि रोक्ने लक्ष्य नभएको र विश्वका अति कमजोर राष्ट्रहरूको संरक्षणसमेत सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै केही राष्ट्र र पर्यावरणीय समुहहरूले सो सम्झौताको आलोचना गरेका छन्।

विश्वका विकासोन्मुख देशहरूको समुह जी७७ प्लस चीनका इजिप्सियन अध्यक्षले विकासोन्मुख राष्ट्रहरूका तत्कालका आवश्यकहरूलाई कम महत्त्व दिइ दोस्रो दर्जामा राखेको बताएका छन्।


शीर्षक: जलवायु सम्मेलन: प्रमुख विश्वनेता अनुपस्थित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गुटेरसले चाहिँ नेताहरूबाट कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन घटाउने नयाँ र महत्त्वाकाङ्क्षी योजनाहरू आशा गरेको बताएका छन्।

स्विडिस वातावरण अभियानकर्मी ग्रेट टुनबेर्ग सहित थुप्रै युवा अभियानकर्मीहरूले सम्मेलनमा सम्बोधन गर्नेछन्।

सम्मेलनको एक दिनअघि वैज्ञानिकहरूले विश्वव्यापी तापमानको सङ्केत र प्रभावहरू बढिरहेको भन्दै चेतावनी दिएका थिए।

योजना

राष्ट्रसंघीय जलवायु निकायका अनुसार सन् २०१५ देखि २०१९ बीचमा वायुमण्डलमा उत्सर्जन भएको कार्बन डाइअक्साइडको मात्रा पछिल्लो पाँच वर्षको तुलनामा २० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

ब्रिटेनको युनिभर्सिटी अफ रिडिङ्‍का जलवायु सम्बन्धी प्राध्यापक ब्रिअन होस्किङ्स भन्छन्- "स्कुले बालबालिकाबाट आइरहेको यो चर्को आवाजलाई हामीले सुन्नुपर्छ। यो आपत्कालीन अवस्था हो।"

 गुटेरसले आउँदो दशकमा नाटकीय ढङ्गबाट उत्सर्जन कम गर्ने र सन् २०५० सम्ममा कार्बनको उत्सर्जन दरलाई सुरक्षित तहमा राख्ने योजनाहरू आशा गरेको र ती सोमवारको सम्मेलनमा सार्वजनिक हुने बताए।

उनले सन् २०२० पछि विश्व फोसिल इन्धन छाड्दै जाने र कोइलाले इन्धन दिने उर्जा केन्द्रहरू बन्द होउन् भन्ने आफूले चाहेको बताए।

अर्को वर्ष जलवायुसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय वार्ता हुने परिप्रेक्ष्यमा यो विशेष बैठकको आयोजना हुन लागेको हो।

प्रतिबद्धता

ब्रिटिश प्रधानमन्त्री बोरिस जनसन, फ्रेन्च राष्ट्रपति एम्यानुअल माँक्रोसहित ६० नेताहरूले मञ्चमा उभिएर आफ्ना प्रतिबद्धताहरू व्यक्त गर्नेछन्।

तर कोइलाबारेको संवेदनशील विषयमा अर्थ राख्ने जापान र अस्ट्रेलियाका नेताहरू भने सम्मेलनमा सहभागी हुने छैनन्।

अमेरिका, ब्राजिल र साउदी अरेबिया समेत सम्मेलनमा बोल्ने छैन।

तर चीन र भारत कोइला क्षमताको नेतृत्व गर्ने नयाँ शक्तिराष्ट्र भए पनि उनीहरूलाई मञ्च दिइएको छ।


शीर्षक: जलवायु सहमति गर्न जी-सेभेन असफल\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिका बाहेकका ६ वटा देशले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलाई प्यारिस सहमति लागू गर्ने कि नगर्ने भनेर निर्णय गर्नका लागि समय दिने एकजना श्रोतले बताएका छन्।

ट्रम्पले आफ्नो पहिलो विदेश भ्रमणका क्रममा पहिलोपटक जीसेभेनको शिखर सम्मेलनमा भाग लिएका छन्।

जी-सेभेन समूहले आतंकवाद विरुद्धको एउटा वक्तव्यमा सहमति गरेको छ।

असहमति

समूहका ६ वटा देशका नेताले प्यारिस सहमति भनिएको हरितगृह उत्सर्जन घटाउने उद्देश्यको संसारको पहिलो विस्तृत सहमतिप्रति आफ्नो समर्थनको पुनर्पुष्टि गरेका छन्।

विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिलाई छल भनेर बेवास्ता गर्ने गरेका ट्रम्पले यो भन्दा अघि त्यो सहमति कार्यान्वयन नगर्ने धम्की दिएका थिए।

सन् २०१५ मा गरिएको प्यारिस सहमतिलाई समर्थन गर्ने कि नगर्ने भनेर आफूले निर्णय गरि नसकेको उनले ब्रिटेन, क्यानडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटली र जापानका नेतालाई बताएका छन्।

त्यस विषयमा आगामी हप्ता निर्णय गर्ने भनेर ट्रम्पले ट्वीट गरेका छन्।

व्यापार सहमति

त्यस सम्मेलनमा भाग लिन सिसिली पुगेका संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एण्टोनियो गुटेरेशले ट्रम्पको जस्तोसुकै अडान भएतापनि त्यो सहमति भने नटुट्ने बीबीसीलाई बताएका थिए।

संरक्षणवाद विरुद्धको लडाईंमा भने सो समूहका नेताहरु एकमत हुन सकेकोमा  जर्मन चान्सलर मर्केलले सन्तुष्टि व्यक्त गरेकी छिन्।

जी-सेभेन समूह बनेदेखि नै स्वतन्त्र व्यापारको पक्षपाती रहेको छ।

जापानमा गरिएको त्यो समूहको पछिल्लो सम्मेलनले संरक्षणवाद नअपनाउनेमा जोड दिएको थियो।

तर अमेरिकालाई प्रथम प्राथमिकता दिने ट्रम्पको नारापछि अमेरिकाले संरक्षणवादलाई प्रवर्द्धन गर्ने हो कि भन्ने चिन्ता देखिएको थियो।

आप्रवास

ट्युनिशिया, केन्या, इथियोपिया, निजर र नाइजेरियाका नेताले पनि सो सम्मेलनमा भाग लिएका थिए।

इटली संसारका सबभन्दा धनी देशहरुलाई अफ्रिकालाई सहयोग गर्न प्रोत्साहन गर्न चाहन्छ ताकी अफ्रिकाका मानिसहरु खतरनाक यात्रा गरेर युरोप जान आफूलाई बाध्य नठानुन्।

यस वर्ष हालसम्म १५ सय भन्दा बढी आप्रवासीको भूमध्यसागरमा डुबेर मृत्यु भएको ठानिएको छ।


शीर्षक: जसलाई न दशैँ, न तिहार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर केहीलाई भने कार्यक्षेत्रमा अर्थात् काममा खटिनुको विकल्प छैन।

घर जान नपाउनेमा अधिकांश सुरक्षाकर्मी, चिकित्सक, सञ्चारकर्मी तथा सरसफाइ सम्बद्ध कर्मचारी रहेका छन्।

कामका बीचमा चाड मनाउने बताएका उनीहरूको भनाइ हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको यो भिडिओमा।

अनि यो पनि।


शीर्षक: जहाँ पुरुषले महिलासँग मागेर खर्च चलाउँछन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वर्षौँदेखि घरको आर्थिक जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका मैकोट कान्छावार टोलका महिला

पाँच वर्षअघिसम्म आफ्नो कमाइ आमालाई राख्न दिने गरेका उनले आमा बितेपछि त्यो जिम्मेवारी श्रीमतीको काँधमा सारेको बताए।

पुन मात्र होइन रुकुमका खामभाषी मगर समुदायका पुरुषले वर्षौँदेखि आफूले कमाएको पैसा परिवारका महिलालाई राख्न दिने र चाहिएको बेला मागेर चलाउने गर्दै आएका छन्।

पूर्वी र पश्चिम रुकुमको तकसेरा, हुकाम, मैकोट, काक्री, लुकुम, कलराङसी, महत, कोल, जाङ, प्वाङ, मोरवाङ, चुनवाङ, स्यालापाखा, दुलीलगायतका ठाउँका मगर समुदायमा आर्थिक रूपमा महिला नै सर्वेसर्वा रहँदै आएका छन्।

'म्याडम ब्याङ्क'

पुन भन्छन, "म्याडम (श्रीमती) भनेकै ब्याङ्क हुन्। पैसा कमाएर राख्न दियो, चाहिएको बेला मागेर खर्च गर्‍यो।"

उनकी श्रीमती जुनु पनि घरमूलीको जिम्मेवारी वहन गर्दा गौरवको अनुभूति हुने बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "श्रीमानले कमाएर पैसा राख्न दिँदा महिलाको आत्मबल र विश्वास दुवै बढ्ने गर्छ।"

थैली महिलाकै अधीनमा

रुकुमका मगर समुदायमा आर्थिक विषय महिलाकै अधीनमा हुने भएकाले त्यसमा पुरुषको केही चल्दैन।

पुथा हिमालय माध्यमिक विद्यालय मैकोटका शिक्षक ढुन्डीराज पुन भन्छन्, "कमाएको पैसा महिलालाई राख्न दिने र चाहिएको बेला मागेर खर्च गर्नुको विकल्प छैन।"

गाउँका मेलामा हुने व्यापारमा पनि महिला नै अग्रसर पाइन्छन्

श्रीमान र छोराहरूको कमाइका साथै भेडाबाख्रा, खसीबोका, अन्नपात, जडीबुटी र राडीपाखी बेचेर हुने आम्दानी पनि महिलाले नै राख्छन्।

पुरुषले आफूले कमाएको पैसा आमा, आमा नभए जेठी दिदी, जेठी भाउजु वा घरबाट छुट्टिएर बसेको भए श्रीमतीलाई राख्न दिने चलन रहेको उनीहरू बताउँछन्।

महिलाको सहमति अनिवार्य

विशेषगरि खामभाषी मगर समुदायमा मातृसत्तात्मक प्रणाली झल्कने गरेको बताइन्छ।

भूमे गाउँपालिका महतकी सविना रोङखामी मगर भन्छिन, "आर्थिक जिम्मा महिलाकै काँधमा हुने भएकोले परिवार उनीहरूकै खटनपटनमा चल्छ।"

जग्गाजमिन, पशु चौपाया किनबेच गर्दा होस् वा छोराछोरीको विवाह गर्दा वा  ऐँचोपैँचोमा महिलाकै निर्णय अन्तिम हुन्छ।

आफूले भनेको पुरुषले नमाने महिलाहरू सम्बन्धविच्छेद गर्न समेत पछि नपर्ने उनी बताउँछिन्।

पुरुष कमाउन देश-विदेश जाने र भेडाबाख्रा चराउन गोठालो जाने भएकोले महिलाले नै घर हाँक्छन्।

"घरमूली नै महिला हुने भएकोले उनीहरूले हुन्छ नभनेसम्म कुनै पनि काम हुँदैन," पूर्वी रुकुमको...


शीर्षक: जहाँ सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा कर लाग्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उसो भए तपाईं युगाण्डाका राष्ट्रपतिसँग सहमत हुनुहुन्छ होला, जसले युवाहरूले 'स्क्रीने हेरेर समय खेर फालिरहेको ठान्छन्।'

त्यहाँको सरकारले सामाजिक सञ्जालमा समय बिताउनेमाथि कर लगाएको छ ताकि 'उत्पादकत्व बढोस्।'

तर के यो नीतिले काम गर्ला?


शीर्षक: जहाँ हिन्दु र शिखले मस्जिद बनाउँदैछन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मिस्त्री नाजिम खानले पञ्जाबको मूम गाउँमा शिव मन्दिरको निर्माण गरिरहेका बेला उनको मनमा एउटा कमी महसुस भयो।

मुस्लिम भएर शिव मन्दिरको निर्माण गरिरहेका नाजिमको गाउँमा एउटा पनि मस्जिद थिएन, जहाँ गएर उनी नमाज पढ्न सकून्।

४० वर्षीय नाजिमले भने, "हामीसँग नमाज पढ्नका लागि मस्जिद छैन। पाहुनाहरू हाम्रो घरमा आउँदा निकै अप्ठ्यारो महसुस हुन्छ।"

गरिबी

गाउँमा मस्जिद नभएको कुराले उनको मनमा जरा गाड्दै गयो।

एकदिन उनले आफ्ना गाउँका चार सय मुस्लिमहरूका माझ मस्जिद बनाउनुपर्ने प्रस्ताव राखे।

भारतमा बाबरी मस्जिद भत्काइएको २५ वर्ष

मस्जिद विस्फोटका आरोपित निर्दोष ठहर

तर गरिबीका कारण मस्जिदका लागि जग्गा खरिद गर्न सक्नु उनीहरूको सामर्थ्यबाहिरको विषय थियो।

त्यस क्षेत्रका अधिकांश मुस्लिमहरू अशिक्षित छन्, जो ज्यालादारी गरेर गुजारा चलाउँछन्।

त्यहाँका करिब चार सय हिन्दु र चार हजारभन्दा बढी शिखहरूको आर्थिक अवस्था चाहिँ निकै राम्रो छ।

१८ महिनापछि शिव मन्दिरको निर्माण सम्पन्न हुनेवाला थियो। त्यसैबेला नाजिमले एउटा अभूतपूर्व कदम चाले।

आभार

यसै वर्षको शुरूतिर नाजिम मन्दिर व्यवस्थापक समितिका पदाधिकारीहरूकहाँ गए।

र, उनले भने, "छिट्टै तपाईँहरूको एउटा नयाँ मन्दिर हुनेछ र नजिकै एउटा पुरानो मन्दिर पनि छ। तर हामी मुस्लिमहरूका लागि एउटा पनि मस्जिद छैन। के तपाईँहरू मस्जिद बनाउन हामीहरूलाई सानो जग्गा उपलब्ध गराउन सक्नुहुन्छ?"

त्यसको एक हप्तापछि मन्दिर व्यवस्थापक समितिले मन्दिरसँगैको ९०० वर्ग फीट जग्गा दिने निर्णय सुनायो।

मस्जिद निर्माण गर्दै नाजिम खान (दायाँ)

त्यो निर्णय सुनेपछि नाजिमले भने, "म निकै खुशी भएँ, आभार प्रकट गर्नका लागि मसँग कुनै शब्द थिएन।"

मन्दिर व्यवस्थापक समितिका एकजना सदस्य समेत रहेका आयुर्वेद चिकित्सक पुरूषोत्तम लालले भने, "त्यो निकै जायज माग थियो। हामी यहाँ दुःख-सुख बाँड्छौँ। तर मुस्लिमहरूको एउटा पनि मस्जिद नहुनु अन्याय जस्तै थियो।"

नाजिमसहितका मिस्त्रीहरूले अहिले निर्माण गरिरहेको मस्जिद दुई महिनापछि तयार हुनेछ, जहाँ मुस्लिमहरूले अब नमाज पढ्न पाउनेछन्।

गुरूद्वाराको पर्खालसँग जोडिएर बनिरहेको उक्त मस्जिदको निर्माणमा शिख समुदायले आर्थिक सहयोग गरिरहेको छ।

अब त्यहाँ मन्दिर, मस्जिद र गुरूद्वारा सँग-सँगै हुनेछन्।

दुर्लभ

भारतमा अल्पसंख्यकमाथि अन्याय हुने गरेको गुनासाका माझ यो गाउँले धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक...


शीर्षक: जहाँ हुन्छ मुस्लिमलाई हिन्दू तीर्थयात्रीको प्रतीक्षा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गुलाम रसुल

मैले शफीसँग उनको पसलमा कुरा गरिरहँदा अमरनाथका कैयौँ यात्रीहरू उनको पसलमा आइपुगे र सामान किन्न थाले।

भारत प्रशासित कश्मीरमा हरेक वर्षझैँ यो वर्षको अमरनाथ तीर्थाटन शुरू भइसकेको छ।

हुन त यो तीर्थाटन हिन्दूहरूको हो। तर त्यससँग सधैँझै यसपटक पनि हजारौँ कश्मीरी मुस्लिमहरू जोडिएका छन्।

निर्भर

शफी भन्छन्, "हामी वर्षभरि अमरनाथ तीर्थयात्रीहरूको प्रतीक्षा गर्छौँ। हाम्रो रोजीरोटी यहाँ आउने तीर्थयात्रीमै निर्भर छ।"

"कतिपयलाई लाग्छ हामीले पैसालाई लागि मात्रै यो गरेका हौँ। यथार्थमा हामी उहाँहरूलाई निकै सम्मान र माया गर्छौँ। तीर्थयात्रीहरूलाई हामीबारे तपाईँ सोध्न सक्नुहुन्छ।"

जहाँ हिन्दु र शिखले मस्जिद बनाउँदैछन्

महन्तको निम्तोमा मन्दिरमा इफ्तार भोज

मोहम्मद शफी विगत २२ वर्षदेखि अमरनाथ तीर्थाटनसँग जोडिएका छन्।

मोहम्मद शफी

उनी अमरनाथ गुफा नजिकै पर्ने शेषनाग सरोवरसँगै त्रिपाल राख्ने काम पनि गर्छन्।

उनी भन्छन्, पहिलाको र अहिलेको अमरनाथ तीर्थाटनमा धेरै परिवर्तन आइसकेको छ।

"हामी सानो छँदा तीर्थाटनको छुट्टै आनन्द हुन्थ्यो। पहिला यति सुरक्षा हुँदैनथ्यो। जम्मु-कश्मीरका केही जवान मात्रै तीर्थयात्रीहरूसँग हुन्थे।"

पीरमर्का

४८ वर्षदेखि घोडचढी पेशामा संलग्न रहिआएका गुलाम रसुलका कैयौँ पुस्ता अमरनाथ तीर्थाटनसँग जोडिएका छन्।

२० वर्षको हुँदा उनले पहिलो पटक एकजना तीर्थयात्रीलाई घोडामा राखेर अमरनाथ गुफासम्म पुर्‍याएका थिए।

उनी भन्छन्, "तीर्थयात्रीहरूलाई पीरमर्का पर्दा हामी साथ दिन्छौँ। पानी पर्‍यो र उहाँहरूसँग टेन्ट भएन भने हामी आफ्नो घर लग्छौँ। अहिले पनि हाम्रो घरमा तीर्थयात्रीहरू हुनुहुन्छ।"

"आवश्यक पर्दा हामी उहाँहरूलाई पैसा पनि दिन्छौँ। कहिलेकाहीँ त घर फर्केपछि उहाँहरूले हाम्रो खातामा तिर्न बाँकी रकम पठाइदिनुहुन्छ।"

रसुल भन्छन्, हामीले अमरनाथ तीर्थयात्रीसँग राम्रो व्यवहार गर्दा उहाँहरूले अरूलाई त्यो सुनाउनुहुन्छ र हाम्रो ठेगाना पनि दिनुहुन्छ।

अनुभव

पहलगाम बटकोटका मोहम्मद अफजल मलिकका सात पुस्ता अमरनाथ तीर्थाटनसँग जोडिएका छन्।

अमरनाथ गुफा उनकै पूर्वजहरूले भेटाएको बताइन्छ।

दिल्लीका कृष्णकुमार विगत कैयौँ वर्षदेखि अमरनाथ तीर्थाटनमा आउने गरेका छन्।

कश्मीर आउँदा आफूलाई कुनै प्रकारको डर नलागेको उनी बताउँछन्।

नुनवन आधार शिविर

मध्यप्रदेशबाट आएका दिपक परमारले पनि धेरै वर्षदेखि अमरनाथको यात्रा गर्दै आएका...


शीर्षक: जहाजको ढोका घरको छतमा खस्दा…\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हवाईजहाजको ढोकाको तौल २० किलो रहेको बताइएको छ

छतमा रंगरोगनको काम गरिरहेका मानिस भने भाग्यमानी रहेछन् कि उनी उक्त घटना हुँदा खाजा खान गएका थिए।

एकजना प्रहरी अधिकारीले एउटा जहाज प्रशिक्षणका क्रममा कम उचाइमा उडिरहेको बेला उक्त घटना भएको बीबीसी तेलेगु सेवालाई बताए।

बारम्बार

उनका अनुसार ४ सिट क्षमताको उक्त जहाजका पाइलट र उनका प्रशिक्षार्थी सुरक्षित छन् र घटनाका सम्बन्धमा छानबिनको आदेश दिइएको छ।

प्रहरी इन्सपेक्टर करनकुमार सिंहले त्यस इलाकामा कम उचाइमा प्रशिक्षण उडान भइरहने गरेको बताए।

त्यही क्षेत्रमा गत सेप्टेम्बर महिनामा त्यस्तै खालको एउटा विमान सामान्य क्षतिका साथ अवतरण गराइँदा एकजना पाइलट र उनका प्रशिक्षार्थी सामान्य घाइते भएका थिए।


शीर्षक: जाडोबाट जोगिने उपाय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डा. अर्पणा न्यौपानेका अनुसार तातो खानेकुरा, न्यानो लुगा र शरीरलाई चिसो हुन नदिनु स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्याबाट जोगिने उपाय हुन्।

हेर्नुहोस् उनीसँग लिइएको अन्तर्वातामा आधारित भएर सृजना श्रेष्ठले बनाएको यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: जाति र धर्म किन यूकेको आमचुनावमा ठूलो मुद्दा बनिरहेको छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

धर्मले ब्रिटेनको राजनीतिमा केन्द्रिय स्थान लिएको छ

ब्रिटेनका प्रधानमन्त्रीले, विशेषगरी जसले देशका मुसलमान समुदायबाट पूर्वाग्रह देखाएको आरोप खेपिरहेका छन्, चुनावी अभियानमा यसरी धर्मलाई सबैभन्दा अगाडि र केन्द्रमा राख्नेछन् भन्ने कुरा केही वर्षअघि सम्म पत्याउन पनि गाह्रो हुन्थ्यो।

अहिलेका प्रधानमन्त्रीलाई अघिल्लो महिना मुस्लिम काउन्सिल अफ ब्रिटेनले इस्लामप्रति घृणाको भाव जगाउने प्रवृत्तिलाई अस्वीकार गरेको, खारेज गरेको र छलछाम गरेको आरोप लगाएको थियो।

तर ब्रिटेनको राजनीतिमा अहिलेको गम्भीर समयमा यहुदी, इस्लाम र हिन्दू धर्मसम्बन्धी विवादहरू मुख्य मुद्दा बनिरहेका छन्।

ब्रिटेनको आमनिर्वाचन अन्तर्गत चुनावी अभियानको महत्‍तवपूर्ण समय चलिरहँदा गएको शुक्रवार प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसन सञ्चारमाध्यममा उपस्थिति देखाउन सावधानीपूर्वक योजना बनाइएको एउटा कार्यक्रम अन्तर्गत यहुदी बेकरीमा रोकिए।

यहुदीको भोट

प्रधानमन्त्री जोनसन यहुदी बेकरीमा पुगेका थिए

कुटिल राजनीतिक दाउपेचको रणनीतिबाट हेर्दा कन्जरभेटिभ नेता बोरिस जोनसनले बेकरीमा रोकिएर यहुदी मतादातालाई विशेष रूपमा आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेका थिए भन्न मिल्ने अवस्था हुँदैन।

यूकेको कुल जनसङ्ख्याको शून्य दशमलव पाँच प्रतिशतमात्रै यहुदीहरू छन् र यस हप्ताको चुनावमा कडा प्रतिस्पर्धा हुने ठानिए पनि उनीहरूले चुनावी सन्तुलन प्रभावित नै पार्ने भने ठानिँदैन।

तर यहुदी मतादाताहरूले कन्जरभेटिभ नेतालाई समर्थन गरिरहेको र लेबर दलप्रति डरको भावना देखाएको सङ्केत महत्त्वपूर्ण छ।

परम्परागत रूपमा लेबर दलको पहिचान जातिवाद विरोधी दलको रूपमा रहेको छ र यसलाई धेरै अल्पसङ्ख्यक समुदायले समर्थन गर्ने गरेका छन्।

त्यही भएर पछिल्लो समयमा पार्टीको नेतृत्व र सदस्यमाथि लागेको यहुदी विरोधी भावना देखाएको आरोपले ठूलो क्षति पुर्‍याइरहेको छ।

यहुदी विरोधी आरोप

यहुदी विरोधी भावनाको विरोधमा लण्डनमा भएको प्रदर्शन

जेरेमी कोर्बिनले सन् २०१५ मा पार्टीको नेतृत्व सम्हालेपछि उनी उक्त दलकै इतिहासमा सबैभन्दा बढी वामपन्थी झुकाव राख्ने नेता बने।

सधैँ नै लेबर दलले प्यालेस्टाइन पक्षधर र ठूला सङ्गठित व्यापारिक निकायहरूको विरोधी धार समाएको थियो र यो कोर्बिनको नेतृत्वमा अझ बढ्यो।

त्यसपछि उक्त दलका सदस्यहरूले गरेको इजरेलको आलोचनाले यहुदी विरोधी भावना र व्यापारहरूमाथिको आक्रमणले यहुदी ब्याङ्करहरूविरुद्धको षडयन्त्रको रूप...


शीर्षक: जातीय विभेद: फेसबुकबाट जातिवादी साथीलाई हटाउने कि उत्तर दिने?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मेरा बाल्यकालका एक साथीले पनि त्यसै गरेको मैले पाएँ। सामान्यतया म अरूले लेखेको कुरा पढ्छु - तिना भूतपूर्व प्रेमीप्रेमिकाको आलोचना होस् वा फेसबुक क्विजको परिणाम।

तर जोर्ज फ्लोइडको मृत्यु, जातीय विभेदविरुद्ध प्रदर्शन र विवादास्पद ब्रिटिश स्मारक हटाउने विषयमा बहस चल्दा उनीहरूले सामान्य रूपमा जातिवादी पोस्ट गर्न सुरु गरेका छन्।

उनीहरूका लागि यो ठूलो कुरा होइन भन्ने मलाई थाहा छ। तर जब म यस्ता कुरा देख्छु यसले मलाई घोच्छ।

त्यसबाट ममाथि प्रयोग गरिएका जातिवादी शब्दहरूको स्मरण हुन्छ।

"तिमी कहाँकी हौ?" भनेर सोधिँदाको क्षण सम्झना हुन्छ। (त्यसको उत्तर इङ्ग्ल्याण्ड हो। म ग्रेटर म्यान्चेस्टरमा हुर्केकी हुँ।)

"होइन तिमी कहाँकी हौँ?" (के तिम्रो प्रश्नको आशय मेरो छालाको रङ्ग किन यस्तो छ भन्ने हो?)

त्यसले म र मेरी बहिनीलाई लन्डनको एउटा क्लबमा छिर्न नदिइएको प्रसङ्ग सम्झाउँछ।

त्यसको कारण उनीहरू "युरोपेली भिड" (गोराहरूका लागष प्रयोग गरिने सङ्केत) चाहन्थे।

जातीय विभेद कसैलाई अङ्ग्रेजी वर्णमालामा एनबाट आरम्भ हुने एउटा निकृष्ट शब्द प्रयोग गर्नु अर्थात् अश्वेत वा कालो भन्नुभन्दा बढी हो।

मलाई थाहा छैन मसँग यी व्यक्तिका पोस्टहरूमा प्रतिक्रिया दिन सक्ने ऊर्जा छ कि छैन। तर केही नबोलेर मैले उनीहरूलाई त्यसै छाडिरहेको छु?

कार्य योजना

मैले केही गर्ने निर्णय गरेँ। तर साथीहरूको सूचीबाट हटाउने वा उनीहरूलाई उत्तर दिने भन्ने विषयमा मलाई सुझाव आवश्यक थियो।

सामाजिक मनोवैज्ञानिक डाक्टर कीअन वेस्टका अनुसार यो तपाईँको उद्देश्य के हो भन्ने कुरामा भर पर्छ?

"यदि तपाईँ आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यबारे सोचिरहनुभएको छ भने म तपाईँलाई ती व्यक्तिलाई सम्पर्क गर्न सुझाव दिन्नँ," उनले भने।

तर यदि उनीहरूले कम जातिवादी सामग्री प्रेषित गरून् वा अधिक करुणा देखाऊन् भन्ने तपाईँ चाहनुहुन्छ भने तिनलाई उत्तर दिनेबारे सोचे पनि हुन्छ।

के उनीहरू फेरिन सक्छन्?

जब म परिचित व्यक्तिहरूको पोस्ट देख्छु, उनीहरूलाई उत्तर दिनाले केही परिवर्तन होला भन्ने सोच्छु।

म उनीहरूको प्रतिक्रिया आकलन गर्न सक्छु: "तिमी जातिवादको कुरा बित्थामा चर्काउँदैछ्यौ!"

त्यसैले यस विषयमा मैले केहीलाई जिज्ञासा राखे।

"मैले त्यस्ता पोस्टहरूमा प्रतिक्रिया जनाउन थाले। तर त्यसले राम्रो गरेन," २७ वर्षीया एलिशा स्टयान्डिङले भनिन्।

"मैलै ब्ल्याक लाइभ्स म्याटरको आफ्नै आवाज रहेको विषय बुझाउन...


शीर्षक: जातीय विभेदका कारण आक्रमण भएको कीर्तिमानधारी खेलाडीको आरोप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनी अहिले भौतिक आक्रमणमा परेर दमकस्थित अस्पतालमा उपचार गराउँदै छिन्। जातीय भेदभावका कारण आफूमाथि आक्रमण भएको उनको दाबी छ।

आरोपितहरूलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाले बताएको छ।

उनीसँग के भएको थियो? लाम्गादेसँग कुराकानी गरेर सृजना श्रेष्ठले तयार गरेको यो भिडियो।


शीर्षक: जापान जाने 'नेपाली कामदार नठगिने उपाय' खोज्दै नेपाल सरकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जापानको एक किनमेल केन्द्रमा कामदार तथा ग्राहक। जापानमा विभिन्न क्षेत्रमा कामदार अभाव भएपछि केही एशियाली देशका कामदार लैजाने तयारी भएको हो।

जापानमा केही सातापछि नै नेपाली कामदार पठाउने प्रक्रिया थालिने बताइएको छ।

तर जापान सरकारले कामदार लिने संयन्त्र र कार्यविधिको प्रक्रियाबारे अन्तिम निर्णय गरिनसकेकोले ढिलाइ भइरहेको नेपाली अधिकारीहरूले बताएका छन्।

जापानसँग सरकार-सरकारबीच हुने जी-टू-जी, वा कोरियासँग जस्तै वैदेशिक रोजगार व्यवसायीलाई जिम्मा दिने ईपीएस प्रणाली लागु गर्ने विकल्पहरू नेपालसँग छन्।

आकर्षक गन्तव्यका रूपमा रहेको जापानमा केही एशियाली देशका कामदारका लागि रोजगारी खोल्ने घोषणा गरिएलगत्तै जापान जानेबारे प्रक्रिया बुझ्ने नेपाली श्रमिकहरूको सङ्ख्या बढिरहेको बताइन्छ।

'जापान जाने तयारी' भन्दै नयाँ व्यापार किन सुरु?

तर जापान पठाउने तयारी गर्ने भन्दै कैयौँले नेपालका सहरबजारमा जापानी भाषा सिकाउने लगायतका काम थालेकाले कतिपय कामदार गलत जानकारीमा फस्न सक्ने र उनीहरू ठगिनसक्ने भन्दै सरकारले नै चिन्ता व्यक्त गरिसकेको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सहसचिव रामप्रसाद घिमिरेका अनुसार जापानी पक्षले कामदार पठाउने संयन्त्र र कार्यविधि बनाउन ढिला गरेकोले उनीहरूको जवाफको प्रतीक्षा भइरहेको छ।

नेपाल र जापान सरकारबीच नेपाली कामदार जापान पठाउने विषयमा औपचारिक सम्झौता भइसकेको छैन।

गत महिना नेपाल आएको जापानी टोलीसँग "नेपाली कामदार नठगिने गरी"  र "शून्य लागतमा कामदार लैजाने" विषयमा सैद्धान्तिक सहमति भएको बताइएको थियो।

सुरक्षित थितिको खोजी

जापानमा नेपाली कामदार। जापानको विभिन्न शहरमा अहिले पनि सयौँको संख्यामा नेपाली कामदारहरू रहेको बताइन्छ।

त्यस्तै जापानले प्रक्रिया अगाडि बढाउन नेपाललाई सहयोगसम्बन्धी समझदारी अर्थात् मेमोरेन्डम अफ कोअपरेशन (एमओसी) प्रस्ताव पठाएको थियो।

भेटघाटमा नेपालले जी-टू-जी अर्थात् सरकार-सरकारबीच सम्झौतामा जोड दिएको बताइए पनि जापानले लिने निर्णयमा नेपाल लचिलो हुने अधिकारीहरू बताउँछन्।

रोजगार व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख पनि रहेका सहसचिव घिमिरेले भने, "हामी कसरी हुन्छ कामदार नठगिने गरी र रोजगारी सुरक्षित हुने गरी सम्झौता गर्ने तयारीमा छौँ।"

विभिन्न नौवटा देशबाट साढे तीन लाख कामदार लिन चाहेको जापानका लागि समेत कामदार लैजाने प्रक्रिया नयाँ भएकोले पनि उनीहरूले अध्ययनका लागि समय...


शीर्षक: जापान सपना: वैदेशिक रोजगारीको आसमा भाषा पढ्दै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

संगीता पोखरेल, २२, पनि चिया पसलको व्यवसायसँगै भाषा सिक्न थालेकी छन्।

जापानमा रोजगार पाए साढे दुई वर्षकी छोरीलाई श्रीमान्‌को जिम्मामा छोडेर विदेश जाने रहर बोकेकी पोखरेल नेपालीको जापान सपनाको प्रतिनिधि पात्र हुन्।

हेर्नुस् उनको बाध्यता र सपनाको कथा सृजना श्रेष्ठले बनाएको यो भिडिओ -

अनि यो पनि


शीर्षक: जापान सम्राट आकिहितोद्वारा राजगद्दी परित्याग गरेको घोषणा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जापानी समयानुसार अपराह्ण आयोजित एउटा समारोहमा ८५ वर्षीय आकिहितोले सम्राटका रूपमा आफ्नो अन्तिम भाषण गरे।

दुई सय वर्षपछि पहिलो पटक जापान सम्राटले स्वेच्छाले पदत्याग गरेका हुन्।

यसअघि टोक्योस्थित राजभवनमा गद्दीत्यागको विधि परम्परागत रूपमा सुरु भएको थियो।

राजभवनमा आयोजित कार्यक्रममा  प्रधानमन्त्रीलगायत ३३० जना विशिष्ट व्यक्तिहरू उपस्थित थिए।

वयोवृद्ध आकिहितोले स्वास्थ्य र उमेरका कारण राष्ट्रप्रमुखको भूमिका निर्वाह गर्न असमर्थ भएको जनाएपछि उनले गद्दी त्याग्ने वैधानिक अनुमति पाएका थिए।

The day began with private rituals in the Imperial Palace, before a ceremony in front of 330 attendants

पदत्याग गरे पनि आकिहितो मध्यरातसम्म सम्राट नै रहनेछन्।

पानी परिरहेको भए पनि टोक्योस्थित दरबारबाहिर धेरै मानिसहरू जम्मा भएका थिए

बुधवार बिहान युवराज नारुहितोले क्रिसन्थेमम गद्दी भनेर प्रख्यात जापानी राजसिंहासन सम्हाल्नेछन्।

जापानमा सम्राटसँग कुनै राजनीतिक अधिकार हुँदैन। तर उनी राष्ट्रिय प्रतीकका रूपमा चिनिन्छन्।

आकिहितो जापानमा लोकप्रिय थिए।

मङ्गलवार बिहान गोप्य रूपमा सम्पन्न विधिमा उनले आफ्नो पूर्वजहरूलाई गद्दी परित्याग गर्न लागेको "बताएका" थिए।

के भने सम्राटले?

आफ्नो अन्तिम भाषणमा सम्राट आकिहितोले जापान तथा विश्वमा शान्ति र समृद्धि होओस् भन्ने कामना गरे।

उनले भने, "मलाई प्रतीकका रूपमा स्वीकार र समर्थन गरेकोमा म जनताप्रति धेरै कृतज्ञ छु।"

"साम्राज्ञीसहित म हृदयदेखि नै रेवा युग शान्त तथा फलदायी होस् भन्ने कामना गर्छु। अनि म हाम्रो देश तथा विश्वका जनताको कल्याण र सुखका लागि प्रार्थना गर्छु।"

जापानमा सम्राट फेरिएपछि युगको नाम पनि फेर्ने परम्परा छ।

किन त्यागे गद्दी?

आफ्नो खराब स्वास्थ्यका कारण गद्दी त्याग्न चाहेको सम्राट आकिहितोले तीन वर्ष अघि नै बताएका थिए।

"मेरो स्वास्थस्थिति बिस्तारै खस्कँदै गएको विचार गर्दा मैले राज्यको प्रतीकको रूपमा गर्नुपर्ने कर्तव्य निर्वाह गर्न मलाई कठिन भइरहेकोमा म चिन्तित छु," उनले त्यतिखेर भनेका थिए।

सन् १८१७ यता जापानको राजगद्दी स्वेच्छाले त्याग्ने उनी पहिलो सम्राट हुनेछन्।

जापानमा गरिएका मत सर्वेक्षणहरूले अधिकांश जापानीहरूले सम्राटको गद्दी त्याग्ने मनशायको समर्थन गरेका थिए। त्यसको एक वर्षपछि संसद्ले उनको गद्दीत्याग सम्भव तुल्याउन कानुन पारित गरेको थियो।

पिता सम्राट हिरोहितोसँग...


शीर्षक: जापान: 'ठूलो वर्षाले अत्यन्त खतरनाक स्थिति उत्पन्न'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अझै भारी वर्षा हुने बताइँदै गर्दा पश्चिमी जापानका कैयौं भेगमा आएको घातक बाढी तथा पहिरोले त्यहाँ अभूतपूर्व खतरा उत्पन्न गराएको अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन्।

ती विपदका कारण कम्तीमा ५७ जनाको ज्यान गएको छ।

अभूतपूर्व

एकजना मौसमसम्बन्धी अधिकारीले यस्तो प्रकारको वर्षा पहिले कहिल्यै अनुभव नगरिएको बताए।

हिरोशिमा तथा अन्य क्षेत्रमा परेको भारी वर्षापछि त्यहाँका नदीहरूमा बाढी आएको थियो।

करिब ५० लाख मानिसलाई सुरक्षित हुन बसेको ठाउँबाट अन्यत्र जान भनिएको छ।

मद्दत

प्रधानमन्त्री आबेले थुप्रै मानिस अझै हराइरहेको र थुप्रैलाई मद्दत आवश्यक भएको बताए।

बिहीवार यतामात्रै पश्चिमी जापानका भागहरूमा जुलाई महिनाभर सामान्यतया पर्ने पानीको परिमाणभन्दा तीन गुना बढी पानी परेको थियो।

टोक्योदेखि ६०० किलोमिटर पश्चिममा अवस्थित मोतोयामा नगरमा शुक्रवार र शनिवार गरी ५८३ मिलिमिटर वर्षा भएको जापानी मौसम विज्ञान निकायले जनाएको छ।

हिरोशिमादेखि ३०० किलोमिटर पूर्वमा पर्ने क्योटोमा पनि भारी वर्षा भएको थियो।

केही क्षेत्रमा अझै पानी पर्ने चेतावनी दिइएको छ।

जापान मौसम विज्ञान निकायका एकजना अधिकारीले पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै यो अत्यन्तै खतराको अवस्था भनेका छन्।


शीर्षक: जापान: राजनीतिमा महिला सहभागिता बढाउन नयाँ कानुन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नयाँ कानुनले पुरुष र महिला उम्मेदवारको सङ्ख्या बराबर राख्न राजनीतिक पार्टीहरूलाई आह्वान गर्नेछ।

तर बराबर सङ्ख्या नराखे दण्ड वा राखे प्रोत्साहनको व्यवस्था भने गरिएको छैन।

असमानता

जापानको तल्लो सदनमा निर्वाचित प्रतिनिधिहरूमध्ये ९० प्रतिशत पुरुष छन्।

महिलाहरूले, उनीहरूकै शब्दमा, जापानी राजनीतिमा प्रतिकूल तथा विभेदपूर्ण अवस्था रहेका कारण आफूहरू त्यसबाट टाढा बसेको बताउने गरेका छन्।

हालसालै औद्योगिक मुलुकहरूको समूह 'जी सेभेन' राष्ट्रहरूमाझ गरिएको सर्वेक्षणमा सबैभन्दा बढी लैङ्गिक असमानता जापानमा रहेको देखिएको थियो।


शीर्षक: जापान: विदेशी कामदार भित्र्याउन नयाँ कानुन बन्दै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नयाँ कानुनअनुसार देशमा कामदार अभाव भएका क्षेत्रमा काम गर्न दिन विदेशीका लागि दुई प्रकारका प्रवेशाज्ञाको प्रावधान गरिनेछ।

कडा अध्यागमननीति भएको जापानमा थौरै विदेशीले मात्र काम गर्न पाउँछन्।

नयाँ नियम लागु भएपछि निर्माण, कृषि र स्वास्थ्यसेवाका क्षेत्रमा काम गर्न विदेशी श्रमिकहरूले अनुमति पाउनेछन्।

पहिलो प्रकारको प्रवेशाज्ञा पाउने कामदारले जापानमा पाँच वर्ष काम गर्न पाउँछन्।

केही सीप र जापानी भाषाको ज्ञान पनि भएमा तिनका परिवारले पनि जापानमा बस्न पाउनेछन्।

उच्चस्तरको सीप भएका कामदारलाई दोस्रो प्रकारको प्रवेशाज्ञा दिइनेछ। अन्तत: उनीहरूले जापानमै बसोबास गर्न आवेदन पनि दिन पाउनेछन्।

विरोध

सरकारले पारित गरेपछि सो मस्यौदा जापानको संसद्‌बाट स्वीकृत हुनुपर्छ।

विपक्षी दलहरूले त्यसको सम्भावित प्रभाव र अपराध दरमा हुने वृद्धिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै सो कानुनको आलोचना गरेका छन्।

विदेशी कामदार प्रयोग गर्न पाउनुपर्ने भन्दै जापानी व्यापारिक संस्थाहरूले लामो समयदेखि अध्यागमनसम्बन्धी नियममा  परिवर्तनको माग राखेका थिए।

तर प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले प्रस्तावित कानुनबाट देशको अध्यागमननीति पूरै फेर्न नखोजिएको बताएका छन्।

सांसदहरूलाई उनले बिहीवार 'जापानले विशेष सीप भएका र श्रमिक अभाव भएका क्षेत्रमा तत्काल आवश्यक काम गर्न सक्ने' विदेशी कामदारलाई मात्र लिने बताएका थिए।


शीर्षक: जापान: सम्राटको आलोचना गर्ने धर्मगुरुको राजीनामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रमुख शिन्टो धर्मगुरु कुनिओ कोहोरीले  गत जुन महिनामा एउटा निजी कुराकानीका क्रममा  सम्राट अकिहितोले उक्त मन्दिरको भ्रमण नगरेर त्यसलाई नष्ट गर्न खोजेको भन्ने आफूलाई लागेको बताएका थिए।

टोक्योमा अवस्थित उक्त मन्दिरले युद्धमा मारिएका जापानका झन्डै २५ लाख मानिसहरूको सम्मान गर्ने गर्दछ। साथै त्यसले युद्ध अपराधमा दोषी ठहर भएका १४ जना युद्ध अपराधीप्रति पनि सम्मान व्यक्त गर्दछ।

उक्त मन्दिर चीनलगायत अन्य छिमेकीहरूसँग जापानको तनावपूर्ण सम्बन्धको एउटा स्रोत हो।

दु:ख

आगामी वर्ष स्वेच्छाले गद्दी त्याग गर्न लागेका जापानी सम्राटले युद्धका बेला जापानले गरेका अत्याचारका लागि बारम्बार गहिरो दु:ख व्यक्त गर्ने गरेका छन्।

त्यस विषयबारे जापानभित्रै दक्षिणपन्थी समूहहरूसँग उनको विवाद रहने गरेको छ।

युद्धमा मारिएका जापानीहरूको सम्झनामा स्थापित स्मारकस्थलहरूको नियमित भ्रमण गर्ने गरे तापनि उनले याशुकुनी स्मारकमा भने कहिल्यै प्रवेश गरेका छैनन्।

धर्मगुरु कुनिओ कोहोरीले उक्त मन्दिरमा भएको बैठकका क्रममा व्यक्त गरेका आलोचनात्मक टिप्पणीहरूको विवरण स्थानीय 'शुकान पोस्ट' समाचारपत्रले सार्वजनिक गरिदिएको थियो।

आलोचना

सम्राटको आलोचना नगर्ने परम्परालाई अवज्ञा गर्दा ती धर्मगुरुले सम्राट आफू याशुकुनीबाट टाढा बस्न खोजेको पनि बताएका थिए।

उनले सम्राटले गद्दी त्याग गरेपछि युवराज नारुहितो र उनकी श्रीमती मासाकोले पनि सम्भवत: सो युद्धस्मारकको भ्रमण नगर्ने र भावी साम्राज्ञी मासाकोले 'शिन्टो धर्मलाई घृणा गर्ने' पनि भनेका बताइएको छ।

टोक्योस्थित बीबीसी सम्वाददाता रुपर्ट विङ्फिल्ड-हेसका अनुसार ती धर्मगुरुको टिप्पणी जापानमा कट्टरपन्थीहरूले सम्राटलाई कुन दृष्टिले हेर्ने गर्दारहेछन् भन्ने कुराको विरलै सार्वजनिक हुने एउटा उदाहरण हो।


शीर्षक: जापान: स्की रिजोर्टमा हिमपहिरो र ज्वालामुखी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त स्की रिजोर्टको नजिकै भएको ज्वालामुखी विस्फोटनले उक्त हिमपहिरो गएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

गुन्मा प्रान्तको केन्द्रमा रहेको कुसाट्स नजिकै भएको घटनामा कम्तीमा १० जना घाइते भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

जापानका सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार थुप्रै मानिसहरूलाई त्यहाँबाट उद्धार गरिएको छ।

चेतावनी

अधिकारीहरूले कुसाट्स-सिरेन ज्वालामुखी त्यहीबेला विस्फोट भएको थियो।

तर त्यसैका कारण हिमपहिरो गएको हो कि होइन भन्ने चाहिँ स्पष्ट भएको छैन।

रोयटर्स समाचार संस्थाले जापानको मौसमसम्बन्धी संस्थालाई उद्धृत गर्दै लेखेको छ, "थुप्रै मापनहरूका आधारमा हामी भन्न सक्छौं कि विस्फोट भएको हो तर हामी त्यसबारे अझै पुष्टि गर्ने कोशिश गर्दैछौं।"

मौसमसम्बन्धी उक्त संस्थाले हिमाल नचढ्न पनि मानिसहरूलाई चेतावनी दिएको छ।

उद्धार

जापानका सञ्चारमाध्यमहरूले चट्टानहरू हावामा उडिरहेका भिडियो सामग्रीहरू प्रशारण गरेका छन्।

त्यहाँको सरकारी सञ्चारमाध्यम एनएचकेका अनुसार ज्वालामुखी विस्फोटबाट निस्किएका केही अवशेषहरू हिमालबाट एक किलोमिटर भन्दा तलसम्म झरेका छन्।

हिमपहिरोबाट उद्धार गरिएकामध्ये ६ जना सेना पनि छन् जो उक्त क्षेत्रमा अभ्यास गरिरहेका थिए।

भूकम्पीय दृष्टिबाट विश्वका सक्रिय देशमध्ये जापान पनि एक हो जहाँ सन् २०१४ को सेप्टेम्बरमा माउन्ट अनटेकमा अचानक विस्फोट हुँदा ६३ जना मारिएका थिए।


शीर्षक: जापान: २५ वर्षयताकै शक्तिशाली समुद्री आँधीको असर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जेबी नाम दिइएको उक्त शक्तिशाली समुद्री आँधी दक्षिणी क्षेत्रमा जमिनको सम्पर्कमा आएको थियो र त्यसले ठूलो वर्षाका साथै १७२ किलोमिटर प्रतिघण्टाको वेग भएको हावाहुरी पनि ल्याएको थियो।

ओसाका खाडीमा आँधीले एउटा ट्याङ्करलाई उडाएर पुलमा ठोकाइदिएको थियो भने क्योटोमा एउटा रेल स्टेशनको छत खसेको छ।

जापानी समाचार संस्था क्योदोका आँधीबेहरीका कारण कम्तीमा छ जनाको ज्यान गइसकेको छ। तर आँधी उत्तरतर्फ अघि बढ्दै जाँदा त्यसको शक्ति घट्दै जाने अनुमान छ।

आँधी

स्थानीय समयअनुसार मङ्गलवार मध्याह्नतिर उक्त आँधी शिकोकु टापुको जमिनको सम्पर्कमा आएको थियो।

त्यसपछि त्यो जापानको ठूलोमध्येको होन्शु टापुमा फैलिएको थियो।

अधिकारीहरूले ठूला समुद्री छाल, डुबान र पहिरोको जोखिम हुने चेतावनी दिएका छन्।

आँधीका कारण दशौँ हजार मानिसहरूको घरको विद्युत् आपुर्ति अवरुद्ध भएको छ र अधिकारीहरूले सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थलतर्फ जान भनिसकेका छन्।

जापानमा प्राकृतिक विपद् घोषणा

जापान: 'ठूलो वर्षाले अत्यन्त खतरनाक स्थिति'

क्योदोका अनुसार सन् १९९३ मा ४८ जना मारिने वा बेपत्ता हुने गरी आएको  शक्तिशाली आँधीयता यो जेबी आँधीलाई देशको मौसम पूर्वानुमान निकायले  'उच्च शक्तिशाली' वर्गमा राखेको छ।

डुबान

आँधीका कारण सयौँ हवाई सेवा, रेल तथा डुङ्गा सेवाहरू रद्द गरिएको छ। ओसाकाको कान्साई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्ग डुबानमा परेको छ।

प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले एउटा आपत्कालीन बैठक डाकेर मानिसहरूलाई "आफ्नो जीउज्यानको रक्षा गर्न आवश्यक कदम चाल्न र बेलैमा सुरक्षित स्थानमा ठाउँ सर्न र तयारीहरू गर्न" आह्वान गरेका छन्।

जापानमा नियमित रूपमै ठूला आँधी र तुफानहरूको मार पर्ने गर्छ र यो ग्रीष्म याममा उक्त देशले निकै नै खराब मौसमको सामना गर्नु परेको छ।

गत जुलाईमा पहिरो र ठूलो स्तरको बाढीका कारण २०० जना भन्दा बढीले ज्यान गुमाउनु परेको थियो। त्यस लगत्तै त्यहाँ चरम गर्मीको लहर चलेको थियो।


शीर्षक: जापानको एउटा अनौठो चलन: सम्राट अनुसार युगको नाम\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युवराज नारुहितो र युवराज्ञी मासाको। नारुहितो छिट्टै जापानका नयाँ सम्राट हुनेछन्

सम्राटको परिवर्तनले एउटा नयाँ युगमा पुग्ने जापानका अधिकारीहरूले अहिले यही प्रश्नको सामना गरिरहेका छन्।

प्रत्येक सम्राटको शासन अथवा 'गेङ्गो'को एउटा नाम हुन्छ, जसको प्रयोग वर्षहरूको गणनाका लागि पश्चिमा पात्रोसँगै गरिन्छ। अतः निकै सुझबुझका साथ त्यो शब्दको चयन गरिन्छ।

एप्रिल १ मा गरिने एउटा ठूलो घोषणाका लागि लाखौँ जापानी प्रतीक्षारत छन्। त्यो शब्दको गोप्य चयन प्रक्रियाबारे यहाँ चर्चा गरिएको छ।

युगको नाम केका लागि प्रयोग हुन्छ?

यसको व्यवहारिक र दार्शनिक दुवै खालको उत्तर छ।

गेङ्गोको नाम त्यसको कालखण्ड जनाउनका निम्ति सिक्कामा, पत्रपत्रिका, चालक अनुमतिपत्र र सरकारी कागजातमा प्रयोग गरिन्छ।

तर त्यसले एउटा कालखण्डको मर्मलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसरी हामीले '९० को दशक' अथवा 'भिक्टोरियाली युग' भनेर भन्दा त्यस समयको संस्कृति तथा घटनाक्रमलाई दर्शाउँछ।

हुन त जापानी सम्राटसँग कुनै राजनीतिक अधिकार हुँदैन तर उनी एक अति सम्मानित व्यक्तित्वका रूपमा रहन्छन्।

वर्तमान सम्राट आकिहितो ८५ वर्षका छन् र उनको युगलाई 'हेसे' भन्ने गरिन्छ।

उनको शासन सन् १९८९ मा शुरू भयो। अतः सन् २०१९ लाई हेसे ३१ पनि भन्न सकिन्छ।

वर्तमान सम्राट आकिहितो र सम्राज्ञी मिचिको। आकिहितोले एप्रिल ३० मा राजगद्दी त्याग्नेछन्

यसको अर्थ 'शान्ति हासिल गर्नु' हो र त्यसको चयन सावधानीपूर्वक गरिएको थियो, जसले देशभित्र र बाहिर राम्रो सम्बन्ध स्थापित गर्ने चाहनालाई प्रतिबिम्बित गरेको थियो।

त्यसअघिको समयावधिलाई 'शोवा' ('सुसूचित सद्‌भाव') भन्ने गरिन्थ्यो, जसको नेतृत्व युद्धकालीन जापानका सम्राट हिरोहितोले गरेका थियो।

चौसठी वर्ष लामो उक्त कालखण्ड दोस्रो विश्वयुद्ध र द्वन्द्वपछि जापानको विकासको साक्षी बन्यो।

नयाँ सम्राटको शासनकाललाई 'एङ्क्यु' ('शान्तिपूर्ण र स्थायी') नाम दिन सकिने हल्ला छ। तर सार्वजनिक नगरिएसम्म चयन गरिने नाम एकदमै गोप्य राखिन्छ।

वरिष्ठ अधिकारीहरूले घोषणा गरिने दिनभन्दा पहिल्यै सञ्चारमाध्यमबाट सार्वजनिक हुन सक्ने नाम खारेज गरिने बताएका छन्।

नयाँ नामले जापानी आदर्श र आकाङ्क्षालाई प्रतिबिम्बित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यसका साथै त्यो पढ्न र लेख्न पनि सजिलो हुनेछ।

कसरी त्यो शब्द चयन गरिन्छ?

प्राज्ञहरूले शब्दहरूको सूची तयार पार्छन्, त्यसमध्ये विज्ञहरूले सबैभन्दा...


शीर्षक: जापानमा तीव्र गतिमा गुडिरहेको बुलेट रेलको ढोका खुल्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर त्यसमा सवार ३४० जना यात्रुहरूमध्ये कोही हताहत भने भएनन्।

ढोका खुलेको थाहा भएपछि रेललाई आपत्कालीन रूपमा रोकिएको थियो।

त्यसो गर्दा हायाबुसा नम्बर ४६ भनिने तीव्र गतिको उक्त रेल एउटा सुरुङ्भित्र १५ मिनेट रोकिन पुगेको थियो।

कसरी त्यस्तो भयो?

द इस्ट जापान रेलवे कम्पनीका अनुसार सफा गर्ने कर्मचारीले रेलको ढोका हातैले खोल्न सकिने एउटा उपकरण बन्द गर्न बिर्सिएका थिए।

जापानी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार उक्त रेल ढोका खुलेपछि चार किलोमिटरसम्म गुडेको थियो। त्यसक्रममा त्यसको गति घटाउँदै लगियो।

तर कोही यात्रु पनि खुला भएको ढोका नजिक थिएनन्।

निक्केई पत्रिकाका अनुसार उक्त रेल टोकियोमा निर्धारित समयभन्दा झन्डै  १९ मिनेट ढिलो आइपुगेको थियो।

त्यसले अन्य थप तीन हजार यात्रुको तालिका प्रभावित भएको थियो।

जापानी सञ्चारमाध्यमहरूमा जनाइएअनुसार त्यहाँको राष्ट्रिय यातायात मन्त्रालयले सो रेल कम्पनीबाट अब आइन्दा त्यस्तो अवस्था नदोहोर्‍याउने सुनिश्चितता खोजेको थियो।

जापानमा सिन्कान्सन भनिने तीव्र गतिका रेलहरू लोकप्रिय छन्।

बुधवार समस्याग्रस्त भएको रेलको उच्चतम गति प्रतिघण्टा ३२० किलोमिटरसम्म छ।

उल्टो कुदेको रेल


शीर्षक: जापानमा रोजगारी: 'अर्को वर्ष अन्य क्षेत्रमा पनि नेपाली कामदार लैजाने'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नर्सिङ केअरगिभरका लागि एक हजार जनालाई मात्रै परीक्षामा सहभागी बनाइएपछि देखिएको नेपाली पक्षको असन्तुष्टि आगामी वर्ष सम्बोधन गरिने वचन जापानी पक्षले दिएको उनीहरूको भनाइ छ।

जापानसँग नर्सिङ केअरगिभरसहित १४ वटा क्षेत्रमा नेपाली कामदार लैजान सकिने समझदारीमा उल्लेख छ।

जापान र नेपालबीच कामदार लैजाने विषयमा भएको समझदारीअनुरूप पहिलो वर्ष नर्सिङ केअरगिभरका लागि परीक्षा भइरहेको छ।

भाषा तथा सीप परीक्षा गरी दुईथरी परीक्षामा उत्तीर्ण हुनेहरूले कामदारका रूपमा जापान जान पाउनेछन्।

असन्तुष्टि

उक्त परीक्षामा एक हजार जनालाई मात्रै सहभागी बनाइएको भन्दै नेपाली पक्ष असन्तुष्ट देखिएको छ।

सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका उपसचिव दीपक ढकालका अनुसार त्यस असन्तुष्टिलाई आगामी वर्ष सम्बोधन गरिने जानकारी जापानी पक्षले गराएको छ।

ढकालले बीबीसी नेपालीलाई भने, "यस विषयलाई उठाउँदा उनीहरू [जापान] आगामी दिनमा अन्य क्षेत्र तथा बढी सङ्ख्यामा परीक्षा लिएर नेपालमा कामदारको लागि अवसर दिने कुरामा सकारात्मक रहेको पाइयो।"

"आगामी वर्ष विभिन्न श्रेणीका लागि विभिन्न समयमा परीक्षा सञ्चालनको काम निरन्तर जारी राख्ने कुरामा जापानी पक्षले हामीलाई विश्वस्त बनाएका छन्।"

हाल नेपालमा के कस्ता सीप भएका कामदारहरू छन् भन्ने बारेमा जापानी पक्षले एक संस्थामार्फत् अध्ययन समेत गराइरहेको बताइएको छ।

समझदारीमा कामदार लैजाने भनिएका १३ वटा क्षेत्रहरूमा कृषि, होटेल, उद्योग, सुरक्षा, सवारीसाधन मर्मतसम्भार, निर्माण आदि छन्।

अन्योल

तर कतिलाई परीक्षामा सहभागी गराउने भन्ने स्पष्ट विवरण नआउँदा जनशक्ति उत्पादनका लागि अन्योल भइरहेको उपसचिव दीपक ढकाल बताउँछन्।

"जापानमा आवश्यक पर्ने कामदारका हकमा हालसम्म कोटा उल्लेख नगरिँदा कस्तो प्रकृतिका, कति कामदार चाहिने हो भन्ने विषयमा यकिन हुन सकेको छैन।"

जापानले पाँच वर्षमा ११ देशबाट साढे तीन लाख विदेशी कामदार आफ्नो देशमा भित्र्याउने लक्ष्य राखेको छ।

राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा विप्रेषणमा निकै निर्भर रहेको नेपालले कूटनीतिक पहल गरेर सक्दो धेरै नेपाली कामदार पठाउनतर्फ ध्यान दिनुपर्ने कतिपय जानकारहरूले बताउने गरेका छन्।

गत वर्ष जापान सरकारले नेपालबाट कामदार लिने निर्णय गरेको थियो।

विदेशी कामदारहरूलाई आफ्नो देशमा भित्र्याउने नीति जापानको मन्त्रिपरिषद्ले पारित गरेपछि नेपाली कामदार लाने प्रक्रिया अघि बढेको हो।

जापानले लामो समयदेखि...


शीर्षक: जापानमा रोजगारी: थप तीन लाखभन्दा बढी विदेशीले रोजगारी पाउने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आउँदो एप्रिल महिनादेखि विदेशीहरूले नर्सिङ, कृषि र निर्माण क्षेत्रमा काम गर्न अनुमति पाउने छन्।

जापान नेपालीहरूको निम्ति पनि रोजगारीको एउटा आकर्षक गन्तव्य मानिन्छ।

जापानको अध्यागमन नीति कडा मानिन्छ। तर सरकारले देशको जनसङ्ख्यामा बृद्धहरूको सङ्ख्या बढिरहेको भन्दै विदेशीको खाँचो परेको बताएको छ।

आवासीय सुविधा

नयाँ प्रणालीअनुसार श्रमिकको अभाव भएका क्षेत्रमा काम गर्न तीन लाखभन्दा बढी विदेशीहरूले अनुमति पाउन सक्छन्।

उक्त कानुनले दुई थरी प्रवेशाज्ञाको व्यवस्था गरेको छ। पहिलो व्यवस्थाअनुसार जापानी भाषाको जानकारी र निश्चित स्तरको दक्षता भएका कामदारले पाँच वर्षको लागि अनुमति पाउनेछन्।

उच्च स्तरको दक्षता भएका कामदारहरू प्रवेशाज्ञासम्बन्धी दोस्रो व्यवस्था अन्तर्गत पर्ने छन्। उनीहरूले आवासीय आवेदन दिन समेत अनुमति पाउन सक्छन्।

विपक्षीले विदेशी कामदारको आगमनले पारिश्रमिक घटाउने र त्यसले आप्रवासी कामदारको शोषणको अवस्था सृजना गर्न सक्ने तर्क गरेको छ।

फेरबदल

टोकियोस्थित बीबीसीका एकजना सम्वाददाताका अनुसार कम दक्ष विदेशी कामदारको निम्ति प्राविधिक तालिमको वर्तमान व्यवस्थाले गैरइमान्दार रोजगारदाताको निम्ति शोषणको बाटो खुला गरेको छ।

जापानका व्यवसायीहरूले अन्य देशहरूबाट कामदार ल्याउनका निम्ति अध्यागमन कानूनमा परिवर्तनहरूको माग लामो समयदेखि गर्दै आएका छन्।

तर प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले प्रस्तावित कानुनबाट अध्यागमन नीतिमा पूरा फेरबदल नभएको बताए।

उनका अनुसार जापानले ती विदेशीलाई मात्र स्वीकार गर्ने छ जोसँग विशेष दक्षता छ र कामदारको गहिरो अभाव पूर्ति गर्न जसले तुरुन्तै काम गर्न सक्छन्।

जापान विश्वको सबैभन्दा बढी औषत आयु भएका देशहरूमध्ये पर्छ। त्यहाँका नागरिकको औसत आयु ८५.५ वर्ष छ।


शीर्षक: जापानमा रोजगारी: नेपाली कामदार लैजान जापानले नेपालसँग सम्झौता गर्दै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

श्रम मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार सम्झौता भएपछि आउँदो एप्रिल महिनादेखि नै कामदार छनोट गर्ने प्रक्रिया सुरु हुनेछ।

जापानले कृषि,  होटल, उद्योग, सुरक्षा, नर्सिङ आदि १४ वटा क्षेत्रमा काम गर्न पाँच वर्षमा झन्डै साढे तीन लाख विदेशी कामदार लैजाने तयारी गरेको बताइन्छ।

त्यसका लागि उसले नेपालबाहेक चीन, फिलिपिन्स, थाईल्यान्ड, म्यान्मार आदि देशहरूसँग कुराकानी गरेको विवरण जापानी सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित भएको छ।

छुट्टै संयन्त्र

जापानले नेपालबाट दक्ष र अदक्ष दुवै खालका कामदार लैजाने बताइएको छ।

तर सम्झौतामा के छ भनेर श्रम मन्त्रालयले खुलाउन चाहेको छैन।

श्रम मन्त्रालयका एक अधिकारी भन्छन्, "जापानमा रोजगारीमा पठाउनका लागि मन्त्रालयभित्र एउटा छुट्टै संयन्त्र बनाइनेछ।"

उनका अनुसार नेपाली नागरिकहरू वैदेशिक रोजगारीमा जाँदा हुने ठगी नियन्त्रण गर्न श्रमिक आपूर्ति प्रक्रियामा तेस्रो पक्षलाई संलग्न नगराइने सहमति जापानी पक्ष भएको छ।

सहमति भएका विषयलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन एउटा प्राविधिक टोली गरिने पनि ती अधिकारीले बताए।

सो टोलीले जापानले नेपालबाट वार्षिक लैजाने श्रमिकको सङ्ख्या र कामदारको लागत खर्चजस्ता विषय टुङ्ग्याउनेछ।

भाषा जान्नुपर्ने

तर कामदारको तलब भने सम्बन्धित जापानी कानुनअनुसार नै हुने बताइएको छ।

विदेशी कामदारहरुलाई आफ्नो देशमा भित्र्याउने नीति जापानको मन्त्रिपरिषद्ले डिसेम्बर महिनामा नै पारित गरेको थियो।

जापान रोजगारी सम्झौताका लागि गत साता बसेको नेपालको मन्त्रिपरिषद् बैठकले श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव महेश दाहाललाई अख्तियारी दिने निर्णय गरेको थियो।

श्रम मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार जापानमा रोजगारीमा जान एनफोर भाषा परीक्षा उत्तीर्ण हुनुपर्छ।

अर्थात् जापानी भाषा राम्ररी बोल्न र पढ्न सक्ने हुनुपर्छ।

गत अक्टोबर महिनामा सार्वजनिक गरिएको चुओ युनिभर्सिटी र पर्सोल रिसर्च एन्ड कन्सल्टिङले संयुक्त रूपमा गरेको एउटा सर्वेक्षणमा जापानमा सन् २०३० भित्रमा ६४ लाखभन्दा बढी कामदारको अभाव हुने देखिएको थियो।

जापानको श्रम मन्त्रालयका अनुसार २०१७ जापानमा झन्डै १२ लाख कामदारको अभाव भएको थियो।

पाका उमेरका मानिसको सङ्ख्या बढिरहेको जापानमा बाह्य कामदारको आवश्यकता भएको देखिएको छ।


शीर्षक: जापानमा रोजगारी: प्रमाणपत्रको पछि नलाग्न मन्त्रालयको आग्रह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर जापानले नेपाली कामदार लैजाने गाइँगुइँ चलेदेखि नै निजी क्षेत्रले केही महिना पहिलेदेखि धमाधम जापानी भाषा सिकाउने संस्था खोलेका थिए।

कतिपय युवाले भाषा सिकेको प्रमाणपत्र बोकेर कामदारका रूपमा जापान जाने पर्खाइमा रहेको बताउने गरेका छन्।

तर श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले भाषा परीक्षा र सीप परीक्षा दुवैमा उत्तीर्ण भएकालाई मात्र जापानले कामदारका रूपमा लैजाने समझदारीपत्रमा उल्लेख भएकाले प्रमाणपत्रको पछि नलाग्न सबैलाई आग्रह गरेको छ।

के भाषा सिकेको प्रमाणपत्र चाहिन्छ?

मन्त्रालयका निमित्त सचिव रामप्रसाद घिमिरेले भने, "कसैले म उच्च तहको प्रमाणपत्र दिन्छु, म प्रमाणपत्र मिलाइ दिन्छु भन्न सक्छ। त्यस्तो भरमा नपर्नु होला। प्रमाणपत्रको कुनै काम छैन।"

उनका अनुसार जापानको रोजगारीमा जान जापानी पक्षले  लिने परीक्षामा अनिवार्य उत्तीर्ण हुनुपर्छ।

भाषापरीक्षा पनि समान्य र उच्च गरी दुई प्रकारको हुने बताइएको छ।

नर्सिङ र केयरगिभिङमा जानेहरूका लागि अरूले भन्दा बढी जापानी भाषा बुझेको हुनुपर्ने भएकाले त्यसका लागि भाषापरीक्षा उच्च तहको हुने निमित्त सचिव घिमिरेको भनाइ छ।

अन्य कामदारको लागि भने सामान्य स्तरको भाषापरीक्षा लिइने छ।

कसले लिन्छ परीक्षा?

यस्ता परीक्षा जापान सरकारकै निकायले लिनेछ भने नेपाल सरकारले सहजीकरण मात्रै गर्नेछ।

जापान सरकारले भाषाको पाठ्यक्रम र परीक्षाविधिबारे छलफल गरिरहेको र त्यसको टुङ्गो लागेलगत्तै मन्त्रालयलाई जानकारी गराउने भनिएको छ।

त्यस्तो जानकारी आएपछि सार्वजनिक गरिने र त्यही अनुरूपको पढाइको प्रबन्ध मिलाउने मनस्थितिमा श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयका अधिकारीहरू छन्।

नेपालमा त्यस्ता भाषा सिकाउने निजी क्षेत्रका कतिवटा प्रशिक्षण केन्द्र छन् भन्ने विवरण शिक्षा मन्त्रालयसँग मागिएको छ।

उक्त विवरण आएपछि उनीहरूको पाठ्यक्रम कस्तो छ भनेर अनुगमन गरिने मन्त्रालयका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

यसका अतिरिक्त त्यस्ता भाषा सिकाउने संस्थाहरूलाई मन्त्रालयमा सूचीकृत गर्ने र तोके अनुरूपको जनशक्ति उत्पादन गरे वा नगरेको हेरेर कारबाही गर्ने देखि कालोसूचीमा राख्नेजस्ता काम गर्ने भन्ने बारेमा पनि मन्त्रालयले छलफल गरिरहेको छ।

समझदारी बमोजिम नेपाली कामदारको सरोकार राख्ने जापानी निकायका अधिकारीहरूसँग अबको दुई हप्ताभित्र भिडिओ कन्फ्रेन्सबाट छलफल हुने र थप विषयहरूमा निर्क्योलमा पुगिने बताइएको छ।

जापानले कृषि, होटल,...


शीर्षक: जापानमा रोजगारी: यी नेपाली कामदारहरूको अनुभव कस्तो छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जापानमा कार्यरत नेपालीहरूको अनुभव कस्तो छ र उनीहरू नेपालबाट रोजगारीका लागि जापान जान चाहनेहरूलाई कस्तो सल्लाह दिन्छन्?

बीबीसी नेपाली सेवाले केही नेपाली कामदारहरूलाई  सम्पर्क गरेर उनीहरूको जापान बसाइ र अनुभवबारे कुराकानी गरेको छ।

कोपिला पाण्डे

गुल्मी, अहिले टोक्यो

नेपालबाट आउनेहरू जापानबारे धेरै बुझेर, भाषा सिकेर मात्र जापान आउनुहोला।

जापानमा मेहनत गरे पैसा कमाउन सकिन्छ। तर तपाईँले मेहनत भने धेरै गर्नुपर्छ।

म टोक्योको आशागयामा बस्छु।  पाँचतारे होटेलमा काम गर्छु। मलाई फुर्सद नै हुँदैन।

म बिहान ७ बजे कोठाबाट हिँड्छु। दिनभरि र साँझभरि काम गरेर घर फर्किँदा रातको १२ बज्छ।

नेपालबाट जापान आउन चाहनेहरूले धेरै जानेर, बुझेर, सोधपुछ गरेर आउनुहोला।

लक्ष्मी सुवेदी सापकोटा

भरतपुर, अहिले सिन्जुकु

म जापान आएको १४ वर्ष भयो।

तपाईँ जापान आउने विचार गर्दै हुनुहुन्छ भने जापानी भाषा पढेर सिकेर आउनु होला। नेपालमा काम गरेको अनुभव र सीप भयो भने तपाईँलाई राम्रो हुन्छ।

जापानी भाषा र देशको बारेमा अध्ययन गरेर आउनु भयो भने एकदम राम्रो छ।

काम त्यति गाह्रो छैन। तलब, सुविधा राम्रै हुन्छ। यहाँ घण्टाको हिसाबले पनि ज्याला दिने गरिन्छ।

यहाँ कसैकसैले एकदमै दु:ख पनि पाएका छन्। तर मेहनतअनुसार फल पाउनेहरू धेरै छन्।

जापान सरकारले सबै कामदारलाई राम्रै व्यवस्था गरेको छ जस्तो लाग्छ।

शिव तण्डुकार

मैतीदेवी, अहिले टोक्यो

म जापान आएको १३ वर्ष भयो।

म सुरुमा जापानी भाषाको विद्यार्थीको रूपमा आएको थिएँ। दुई वर्ष भाषा पढेपछि चार वर्ष विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेँ।

अहिले म ट्राभल एजेन्सीमा काम गर्दैछु।

जापान नेपालीहरूको लागि अवसरको देश भनेर चिनिन्छ।

यदि जापान आउने र यहाँ सङ्घर्ष गर्ने विचार गर्दै हुनुहुन्छ भने सीप सिकेर आउनुहोला।

यदि खाना पकाउने कुकको रूपमा आउन चाहनुहुन्छ भने पहिला परिकारहरू बनाउन सिपालु बन्नुहोस्।

अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको भाषा हो। यहाँ नेपाली बुझ्दैनन्, अङ्ग्रेजी पनि बुझ्दैनन्।

तपाईँले जापानी भाषा सिक्नुभयो भने तपाईँको जापान बसाइ सुखद हुनेछ। जापानी भाषा जान्नुभएन भने धेरै गाह्रो हुन्छ।

अच्युत लोहनी

थानापती, हाल टोक्यो

म चार वर्षअघि विद्यार्थी भिसामा जापान आएको हुँ।

नौलो परिवेश, नौलो ठाउँ - भाषा नजान्दा धेरै समस्या भयो।

जापानीहरूले विदेशीहरूलाई अझ नेपालीहरूलाई हेर्ने सन्दर्भमा सकारात्मकसँगै...


शीर्षक: जापानमा रोजगारीका लागि पुग्ने नेपालीलाई जापानी कामदार सरह 'समान अधिकार' मिल्ने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कतार जस्ता खाडी मुलुकमा ठूलो संख्यामा नेपालीहरू काम गर्न गएका छन्

श्रम मन्त्रालयका सचिव महेश दाहालले बीबीसी नेपाली सेवासँग कुराकानी गर्दै दुई देशबीच रोजगारी बारे छलफल भइरहेको जानकारी दिएका छन्।

जापानले भित्र्याउन लागेका आप्रवासी कामदारलाई कुनै भेदभाव नगरिने र जापानी सरह सेवा सुविधा दिने जापानले नेपाल सरकारलाई पठाएको मस्यौदा प्रस्तावमा उल्लेख छ।

श्रम सचिव महेश दाहाल भन्छन् "जापानका अधिकारीहरू यहि  जनवरी १६ तारिख आउने भनेका छन्। त्यसबेला जापानी पक्षसँग कुराकानी गरेपछि धेरैकुरा स्पष्ट हुनेछ।"

दाहालले चेतावनी दिएका छन्- दुईदेशबीच रोजगारीबारे सम्झौता नहुँदै कतिपय कम्पनीहरूले जापान पठाउने विज्ञापन गर्न थालेको खबर आएका छन्। रोजगारीको खोजीमा रहेका मानिसहरूलाई उनले सतर्क रहन र भ्रममा नपर्न सुझाव दिएका छन्।

उनले त्यस्ता कम्पनी विरुद्ध कारबाही गरिने बताएका छन्।

नेपाल लगायत नौवटा मुलुकबाट जापानमा झण्डै साढे तीनलाख विदेशी कामदार भित्र्याउने निर्णय संसदबाट अनुमोदन गरेको जापानले कामदारलाई शून्य खर्चको अवधारणामा जापान ल्याउनेगरी काम अगाडि बढाइने बताइएको छ।

जापानमा कृषिमा पनि विदेशी कामदारको खोजी गरिएको छ

प्रतिस्पर्धी चयन

बीचमा दोश्रो व्यक्ति नराखी प्रतिस्पर्धी आधारमा कामदार रोज्ने प्रस्ताव जापानको रहेको बताइएको छ।

त्यसका लागि आवश्यक प्रक्रिया अगाडि बढाउन जापानले नेपाललाई पनि मस्यौदा 'प्रस्ताव मेमोरेन्डम अफ को–अपरेसन' (एमओसी) पठाएको हो।

जापानको प्रस्तावमा नेपाल सरकारले अध्ययन र गृहकार्य गरिरहेको छ।

प्रारम्भिक प्रस्तावमा जापान जान चाहनेहरूसँग के हुनुपर्छ भन्ने प्रष्ट उल्लेख गरिएको छ।

प्रस्ताव बमोजिम जापानले दुई प्रकारका कामदार लिन खोजेको देखिन्छ।

कुनै विषयमा ज्ञान र सीप भएका दक्ष कामदार एवम् अति दक्ष क्षमता भएका कामदार।

कामका लागि जापानले १४ वटा क्षेत्र पहिचान गरेको छ।

हेरचाह गर्ने क्षेत्र, भवन निर्माण, मसिनरी पार्ट्स र टुल्स, इलेक्ट्रोनिक्स–इलेक्ट्रिकल, सार्वजनिक निर्माण, पानी जहाज निर्माण, सवारी साधन मर्मत, हवाई उड्डयन र विमानस्थल सरसफाइ, होटल रेस्टुरेन्ट, कृषि, माछापालन, खाना र पेय पदार्थ, खाद्य सम्बन्धी सप्लाई चेनहरू छन्।

शर्तहरू

जापानमा काम गर्न जान अनिवार्य रुपमा जापानी भाषा जानेको हुनैपर्ने शर्त राखिएको छ।

जापानले चाहेका क्षेत्रहरूमा काम गर्ने सीप र दक्षता दोश्रो शर्त हो।

काम...