शीर्षक: उत्तर कोरियाद्वारा दुई क्षेप्यास्त्र परीक्षण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सो प्रक्षेपण छोटो दूरीका क्षेप्यास्त्र हुनसक्ने बताइएको छ।

सो क्षेप्यास्त्र प्योनगान प्रान्तबाट सी अफ जापानतर्फ प्रक्षेपण गरिएको हो।

यो महिनाको शुरूमा  केही क्षेप्यास्त्रहरू परीक्षण गरेपछि उत्तर कोरियालाई चीन र अमेरिकाले वार्तामा बस्न भनेको थियो।

नयाँ परीक्षण

शनिवार दक्षिण कोरियाका सेना प्रमुखले थप परीक्षण हुनसक्ने हुँदा स्थितिको निगरानी गरिरहेको बताएका छन्।

विश्व कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग जुझिरहेको बेला गरिएको परीक्षण "अत्यन्त अनुचित" भएको उसले बताएको छ।

ती क्षेप्यास्त्र ४१० किलोमिटरसम्म उडेको र ५० किलोमिटरको उचाइमा पुगेको दक्षिण कोरियाली सेनाले बताएको छ।

जापानले आफ्नो सीमा बाहिर एउटा क्षेप्यास्त्र खसेको पुष्टि गरेको छ।

उत्तर कोरियाले अप्रिल १० मा संसद्‌को भेला गर्ने घोषणा गरेको छ जसका लागि देशभरबाट ७०० नेताहरू एकैस्थानमा आइपुग्ने छन्।

उत्तर कोरियामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण छैन तर केही विज्ञहरू जानकारी लुकाइएको हुनसक्ने मान्छन्।

कोरोनाभाइरस शुरू भएको चीन र व्यापक रूपमा फैलिएको दक्षिण कोरियासँग उत्तर कोरियाको सीमा जोडिएको छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाद्वारा नयाँ प्रकारको क्षेप्यास्त्र परीक्षण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बिहीवार बिहान ती क्षेप्यास्त्र उत्तर कोरियाको पूर्वमा रहेको ओन्सानबाट प्रक्षेपण गरिएको बताइएको छ।

एक अधिकारीका अनुसार ६ सय ९० किलोमिटर पर पुगेको एउटा क्षेप्यास्त्र नयाँ प्रकारको थियो।

गत महिना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग किम जङ-अनले अचानक भेटेपछि उत्तर कोरियाले गरेको पहिलो क्षेप्यास्त्र प्रहार हो।

अमेरिकाले बर्सेनि दक्षिण कोरियासँग गर्ने संयुक्त सैन्य अभ्यासको बारेका उत्तर कोरियाले आक्रामक प्रतिक्रिया दिएपछि यो परीक्षण गरिएको हो।

उत्तर कोरियाले सैन्य अभ्यासले पारमाणिक निशस्त्रीकरण वार्तालाई असर पुर्‍याउन सक्ने बताएको छ।

दक्षिण कोरियाका अनुसार पहिलो क्षेप्यास्त्र बिहान ५:३४ मा र दोस्रो ५:५७ मा प्रक्षेपण भएको हो।

शुरूमा दुवै क्षेप्यास्त्र लगभग ४ सय ३० किलोमिटर पर र ५० किलोमिटर उचाइमा पुगेर सी अफ जापान भनिने पूर्वी समुन्द्रमा खसेको थियो।

तर दक्षिण कोरिया र अमेरिकाले गरेको विश्लेषणपछि तीमध्ये कम्तीमा एउटा नयाँ प्रकारको क्षेप्यास्त्र भएको बताइएको छ।

जापानका रक्षामन्त्रीले ती क्षेप्यास्त्रहरू जापानी समुन्द्री सीमामा नपुगेको र राष्ट्रिय सुरक्षामा तत्काल कुनै खतरा नपारेको बताएका छन्।

उत्तर कोरियाले आगामी महिना हुने भनिएको अमेरिका-दक्षिण कोरिया संयुक्त सैन्य अभ्यासको भर्त्सना गरेको छ र त्यसलाई गत वर्ष किम र ट्रम्पबीच भएको वार्तापछिको संयुक्त वक्तव्यको मर्म विपरीत भएको बताएको छ।

अमेरिका र दक्षिण कोरियाले सो अभ्यासलाई नरोकेपनि त्यसलाई सानो बनाइएको छ।

गत वर्ष, किमले उत्तर कोरियाले पारमाणिक हतियार परीक्षण रोक्ने र अन्तर्महादेशीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण नगर्ने बताएका थिए।

तर गत महिना अन्तरिक्षबाट खिचिएका तस्बिरहरूमा पारमाणिक केन्द्रहरूमा काम भइरहेको देखिएको छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाद्वारा वार्ताको आह्वान स्वीकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त वार्ता आगामी मंगलवार हुनेछ।

एकजना सरकारी प्रवक्ताले पियोङचाङ हिउँदे ओलिम्पिक्स र अरु आपसी स्वार्थका विषयमा वार्ताको एजेण्डा हुने बताएका छन्।

ज्यानुअरी ९ मा हुने वार्तामा उत्तर कोरियाली खेलाडीहरुलाई आगामी फेब्रुअरीमा दक्षिण कोरियामा हुने हिउँदे ओलिम्पिक्समा कसरी सहभागी गराउने भन्नेबारे छलफल हुनेछ।

वार्ता

यसै हप्ता उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनले उक्त प्रतियोगितामा प्रतिनिधिमण्डल पठाउने विषय दुई देशको जनस्तरमा रहेको एकता देखाउने उपयुक्त अवसर भएको बताएका थिए।

उक्त बैठक सीमावर्ती क्षेत्र पाममुनजोममा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

शान्ति गाउँ पनि भनिने उक्त स्थान कडा सुरक्षा घेरा भएको गैरसैनिक क्षेत्रमा अवस्थित छ र त्यहाँ ऐतिहासिक रुपमा दुई देशबीच वार्ताहरु हुने गरेको छ।

यसअघि दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मुन जेइ इनले हिउँदे ओलिम्पिक्स दुई देशबीचको सम्बन्ध सुधार गर्ने ऐतिहासिक अवसर भएको बताएका थिए।

दुई देश अहिले पनि प्राविधिक रुपमा युद्धकै अवस्थामा छन् तर यसै हप्ताको शुरुमा प्रगति जस्तो देखिने एउटा सानो साङ्केतिक कदममा उत्तर कोरियाले दक्षिण कोरियासँग टेलिफोन हटलाइन पुन: स्थापित गरेको थियो।

ओलिम्पिक्स

दक्षिण कोरियाको एकीकरण मन्त्रालयले एएफपी समाचार संस्थालाई वार्ता स्वीकार गरिएको पत्र शुक्रवार बिहान फ्याक्स मार्फत प्राप्त भएको जानकारी दिएको छ।

अमेरिका र उत्तर कोरियाबीच महिनौँ यता तनावपूर्ण वक्त्वयबाजीका माझ ओलिम्पिक्स सहभागिता सम्बन्धी प्रारम्भिक कुराकानी अघि बढेको हो।

ती दुई देशले एकअर्कालाई परमाणू अस्त्रले हमला गरेर विनाश गरिदिने चेतावनी दिने गरेका छन्।

उत्तर कोरियाले निरन्तर क्षेप्यास्त्र र परमाणु अस्त्रको परीक्षण गरेपछि कडा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धहरु सामना गरिरहेको छ।

ओलिम्पिक्स सहभागिताको वातावरण बनाउन दक्षिण कोरियाको आग्रह अनुसार उक्त खेलको समयमा हुने भनिएको दुईपक्षीय सैन्य अभ्यासलाई स्थगित गर्न अमेरिका सहमत भएको छ।

उत्तर कोरिया त्यस्ता सैन्य अभ्यासबाट आक्रोशित हुने गरेको छ र उसले त्यसलाई लडाइँको तयारीका रुपमा चित्रण गर्ने गरेको छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाद्वारा समुद्रमुनिबाट क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उत्तर कोरियाली समाचारसंस्थाले जारी गरेको यो तस्बिरमा पानीमुनिबाट प्रहार गरेको क्षेप्यास्त्र देखिन्छ

परमाणुअस्त्र बोक्न सक्ने उक्त क्षेप्यास्त्रको परीक्षण उत्तर कोरियाले यो वर्ष गरेको एघारौँ परीक्षण हो।

उक्त क्षेप्यास्त्र समुद्रमुनिबाट पनडुब्बीबाट प्रहार गर्न सकिने खालको भएको बताइएको छ।

पनडुब्बीबाट प्रहार गर्न मिल्ने क्षेप्यास्त्र हुनुको अर्थ उत्तर कोरियासँग आफ्नो सीमाबाहिरबाट पनि क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सक्ने सामर्थ्य हुनु हो।

दक्षिण कोरियाका अनुसार सो क्षेप्यास्त्र ४५० किलोमिटरको दुरी र ९१० किलोमिटरको उचाइ प्राप्त गरेपछि समुद्रमा खसेको थियो।

यसको अर्थ सो क्षेप्यास्त्र अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र रहेको स्थानभन्दा दुईगुना माथि पुगेको थियो। तर उत्तर कोरियाले यसअघि पनि त्योभन्दा माथि पुग्नेगरी क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरिसकेको छ।

सो क्षेप्यास्त्र जापान सागरमा समुद्रमा खसेको थियो।

यो परीक्षण उत्तर कोरियाले अमेरिकासँग पुन: परमाणु निरस्त्रीकरणसम्बन्धी वार्ता सुरु गर्ने बताएको केही समयमा गरिएको थियो।

परीक्षण गरिएको क्षेप्यास्त्र

बुधवार स्थानीय समयानुसार बिहान सात बजे सो परीक्षण गरिएको थियो।

उत्तर कोरियाली समाचारसंस्था केसीएनएका अनुसार बाह्य आक्रमणको जोखिम कम गर्न बनाइएको पुक्गुक्सङ-३ क्षेप्यास्त्र आकाशतर्फ प्रक्षेपण गरिएको थियो।

यसले छिमेकी राष्ट्रहरूलाई कुनै असर नपरेको पनि केसीएनएले बताएको छ।

यसअघिका परीक्षणमा जस्तो यस पटक नेता किम जङ-अनको तस्बिर भने सार्वजनिक भएको छैन।

यो वर्ष गरिएका अन्य १० वटा परीक्षणमा छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्र मात्रै थिए।

पनडुब्बी क्षेप्यास्त्रको अर्थ

यदि यो क्षेप्यास्त्र आकाशमा नभई जमिनतर्फ परीक्षण गरिएको भए यसले १,९०० किलोमिटर यात्रा गर्नेथियो। अर्थात् उक्त क्षेप्यास्त्र दक्षिण कोरिया र जापानको जुनसुकै भागमा पनि पुग्न सक्थ्यो।

तर पनडुब्बीबाट गर्न प्रहार गर्न मिल्ने क्षेप्यास्त्र समुद्रको जुनसुकै भागबाट पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ र यसलाई पत्ता लगाउन पनि कठिन हुन्छ।

रोएटर्स समाचारसंस्थाका अनुसार सन् १९९० को दशकमा बनाइएका उत्तर कोरियाका पनडुब्बीहरू ७,००० किलोमिटर यात्रा गर्न सक्ने क्षमताका छन्।

ती अमेरिकाको हवाई राज्यसम्म पुग्न सक्छन्।

डिजेलले चल्ने भएकाले ती पनडुब्बीले बढी आवाज निकाल्छन्।

उत्तर कोरिया-अमेरिका वार्ताको सम्भावना

यो परीक्षणअगाडि अमेरिका र उत्तर कोरियाले...


शीर्षक: उत्तर कोरियाद्वारा हाइड्रोजन बम परीक्षणको प्रशंसा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भूगर्भविदहरुले भूकम्प मापन गरेको केही घण्टापश्चात उसले आफ्नो छैठौं परमाणु अस्त्र परीक्षण 'पूर्णरुपमा सफल' भएको बताएको छ।

प्योङ्गयाङ्गले भनेको छ उसले यसपाली अणु बम भन्दा कैयौं गुणा शक्तिशाली हाइड्रोजन बम परीक्षण गरेको छ।

'उत्तर कोरियाको छैठौं आणविक परीक्षण'

हाइड्रोजन बम बनाएको उत्तर कोरियाको दावी

विश्लेषकहरुले उसको भनाइलाई सतर्कतापूर्वक लिनुपर्ने भनेका छन्। तर पछिल्ला समयमा उत्तर कोरियाको परमाणु क्षमता बढ्दै गएको प्रस्टैसंग देखिन्छ।

क्षेप्यास्त्रमा जडान

यसभन्दा अगाडि उत्तर कोरियाले सन् २०१६ को सेप्टेम्बरमा परमाणु परीक्षण गरेको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसंघको आर्थिक प्रतिबन्ध तथा अन्तर्राष्ट्रिय दबाब हुँदाहुँदै पनि उसले परमाणु अस्त्र तथा अमेरिकी मूल भूमिसम्म प्रहार गर्न सक्ने क्षेप्यास्त्रको परीक्षण गर्दै आएको छ।

दक्षिण कोरियाली अधिकारीहरुका अनुसार पछिल्लो परीक्षण उत्तर कोरियाको पुंग्ये रि परमाणु परीक्षण स्थल रहेको किल्जु काउन्टीमा गरिएको छ।

सो परीक्षणका कारण उत्पन्न भएको कृत्रिम भूकम्पको शक्ति उसले यसअघि पाँचौं परीक्षण ताका गरेको बेलाको भन्दा ९.८ गुणा बढी रहेको बताइएको छ।

प्योङ्गयाङ्गले लामो दुरीको क्षेप्यास्त्रमा जडान गर्न सकिने सानो आकारको हाइड्रोजन बम बनाएको बताएको केही घण्टापश्चात सो परीक्षण भएको छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाबाट साइबर हमला हुन सक्ने भन्दै नेपालमा सतर्कता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

राष्ट्रसङ्घको एउटा गोप्य प्रतिवेदनमा उत्तर कोरियाले आफ्ना हातहतियार परियोजनाका लागि साइबर हमला गरेर झन्डै दुई अर्ब डलर अवैध रूपमा जुटाएको आरोप लगाएको सूत्रहरूले बीबीसीसँग पुष्टि गरेका थिए।

यस्तो खबर सार्वजनिक भएपछि नेपालमा पनि हुनसक्ने सम्भावित त्यस्तो हमला रोक्न विभिन्न खाले उपयाहरू अपनाउन वित्तीय संस्थाहरूलाई जानकारी गराइएको अधिकारीहरूले बताए।

उत्तर कोरियाले नेपालको एउटा ब्याङ्कबाट पनि ठूलो रकम ह्याकिङमार्फत् लगेको पुष्टि भइसकेकाले पनि सतर्कता अपनाउन आह्वान गरिएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

आक्रमणको इतिहास

नेपाल प्रहरीका अधिकारीहरूका अनुसार उत्तर कोरियाली ह्याकरहरूको समूहले सन् २०१७ को अक्टोबरमा नेपालको एउटा ब्याङ्कबाट रकम चोरी गरेका थिए।

त्यसबेला ४६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी चोरिएको भए पनि ह्याकरहरूले ४ करोड रुपैयाँ बराबर मात्र लिन पाएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

नेपाल प्रहरीले करिब दुई महिनाअघिदेखि पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याएको साइबर ब्युरोका सूचना अधिकारी नविन्द अर्यालले भने, "उक्त घटना भएदेखि नै हामीले ब्याङ्कहरूलाई राखेर प्राविधिक र सुरक्षा सम्बन्धी जानकारी दिएका थियौँ। अहिलेको समाचारपछि पनि हामीले सचेत हुन आग्रह गरेका छौँ।"

उनले प्रहरीको साइबर ब्यूरोले नेपालमा हुनसक्ने सबैखाले साइबर हमलालाई उच्च सतर्कताका साथ हेरिरहेको पनि उनले बताए।

"विभिन्न समाचारमा आइसकेपछि नेपाल राष्ट्र ब्याङ्क र वाणिज्य ब्याङ्कहरूलाई सतर्क हुनुपर्छ है भनेर नेपाल प्रहरीले आग्रह गरिसकेको छ," उनले भने, "तर सन् २०१७ पछि नेपालमा त्यस्तो हमला भएको भेटिएको छैन।"

उनले त्यस्ता आक्रमणबाट बच्नका लागि हरेक वित्तीय संस्थाका प्राविधिक व्यक्तिहरू सबैभन्दा सजग हुनुपर्ने बताए।

नेपालमा एकपटक घटना भइसकेकाले फेरि त्यस्तै घटना हुनसक्ने सम्भावना रहने भएकाले वित्तीय संस्थाहरू संवेदनशील हुनुपर्ने र नियमित प्राविधिक जाच गराउनु पर्ने उनसको सुझाव छ।

खतरा कति?

साइबर सुरक्षाको जाँच गर्ने सेवाप्रदायकहरू नेपालमा साइबर हमला हुने सम्भावना धेरै रहने गरेको बताउँछन्।

उनीहरूका अनुसार उत्तर कोरिया मात्र नभई विश्वभरिबाटै नेपालमा साइबर हमला हुनसक्ने सम्भावना धेरै रहेको छ।

एकजना साइबर सुरक्षा सेवाप्रदायक सरोज लामिछाने भन्छन्, "नेपालको सूचना प्रविधिसम्बन्धी सुरक्षा कमजोर अवस्थामा रहेको छ। त्यसले गर्दा धेरैले यहाँ हमला गर्ने सम्भावना रहन्छ।"

उनका अनुसार नेपालमा भाइरस...


शीर्षक: उत्तर कोरियाबारे अमेरिकाले नेपालसँग कुराकानी गर्नुको खास अर्थ के हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकाले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा नेपालको 'सेन्ट्रल रोल'  (केन्द्रीय भूमिका) मा जोड दिएपछि त्यसबारे चासो चुलिएको हो।

नेपालको सामरिक अवस्थितिबारे चासो राख्ने पत्रकार अखिलेश उपाध्यायका भनाइमा अङ्ग्रेजी शब्द 'सेन्ट्रल' को अनुवादलाई 'केन्द्रीय' भन्ने मात्रै बुझ्नुहुँदैन।

उनका अनुसार अहिलेको सन्दर्भमा 'सेन्ट्रल' लाई नेपालको भूमिका 'अहम्' भन्ने बुझ्दा त्यो वास्तविकतानजिक हुन सक्छ।

नेपालको भूमिका कसरी महत्त्वपूर्ण?

नेपालमा आफ्नो प्रभाव बढाउन दुई भीमकाय मुलुकहरू चीन र भारतबीच होड जस्तै रहेको विभिन्न घटनाक्रमले पुष्टि गर्छन्।

छिमेकमा मात्र नभएर विश्वमञ्चमै प्रभाव बढाउने चिनियाँ पछिल्लो रणनीति पनि सर्वविदित छ।

त्यसै सन्दर्भमा राम्रो सम्बन्ध रहँदै आएको र सीमा जोडिएको नेपाललाई आफ्नो प्रभावको पोल्टामा पार्ने चीनको चाहना हुनु स्वाभाविक रहेको जानकारहरू बताउँछन्।

भारत र चीनबीच अवस्थित भएकैले विश्वमञ्चमा नेपालको सामरिक महत्त्व रहँदै आएको पनि हो।

अमेरिकी, बेलायती र अन्य पश्चिमाहरूको नेपालमाथिको चासो दशकौँदेखि मुखरित हुँदै आएको छ।

अमेरिकाले सन् १९५० को दशकदेखि नै नेपालमा औलो उन्मूलनमा सघाउने र लामो समयदेखि नेपालका विद्यार्थी र प्राज्ञहरूलाई नियमित रूपमा फुलब्राइट छात्रवृत्ति दिँदै आएको छ।

दशकौँदेखि विकासका काममा पनि सघाएको अमेरिकाले चीनको आक्रामक कूटनीतिक प्रयत्न- बेल्ट एन्ड रोड इनिशिअटिभलाई टक्कर दिन इन्डो-प्यासिफिक रणनीति अगाडि सारेको बताइन्छ।

बेल्ट एन्ड रोड इनिशिअटिभमा हस्ताक्षर गरिसकेको नेपाललाई अब इन्डो-प्यासिफिकमा तान्न सर्वशक्तिमान राष्ट्र अमेरिकाले विशेष जोड दिनुमा के अर्थ लुकेको छ?

विज्ञहरूका अनुसार अमेरिकाले नेपालसँग हाम्रो लामो सम्बन्ध रहेको र आफ्नै प्रभावभित्रै रहेको सन्देश दिन खोजेको हो।

अहिले उत्तर कोरिया र अमेरिकाबीचको सम्बन्धलाई सामान्य बनाउने प्रयत्न भइरहेको देखिन्छ।

त्यही उत्तर कोरियासँग नेपालको विशेष आर्थिक र राजनीतिक सम्बन्ध छैन, तर चीन र उत्तर कोरियाबीच छ।

दुवै देशमा कम्युनिस्ट शासन

नेपाल र उत्तर कोरिया दुवै देशमा कम्युनिस्टहरूको शासनसत्ता रहे पनि शासन प्रणालीमा तात्त्विक भिन्नता छ।

उत्तर कोरियामा किम जङ अन नेतृत्वको एकदलीय कम्युनिस्ट शासन छ।

नेपालमा निर्वाचित कम्युनिस्टहरू पार्टीको नेतृत्वमा झन्डै दुईतिहाइको सरकार भए पनि नियमित हुने निर्वाचनमा पराजित भएमा सत्ताबाट बाहिरिनुपर्ने...


शीर्षक: उत्तर कोरियाबारे जान्नुपर्ने नौ कुरा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

किनभने किम जङ-अनले उनको जनतामाथि कडा पकड कायम गरेका छन् र सावधानीका साथ उत्तर कोरियाली जनताको बाहिरी संसारसँग हुने पहुँचमा नियन्त्रण गरेका छन्।

उत्तर कोरियालाई प्रायः एक्लिएको र २१औँ शताब्दीसँग मेल नखाने भनिन्छ।

उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित तथ्याङ्क पाउन गाह्रो छ र कतिपय त अनुमानमा पनि आधारित हुन्छन्।

तर यी सबले हामीलाई उत्तर कोरियाको जीवनबारे के भन्न सक्छ्न् त?

पारिवारिक वंश र प्रजातन्त्र

किम इल-सङले सन् १९४८ मा प्रभावकारितका साथ उत्तर कोरियाको स्थापना गरेका थिए र त्यससँगै बुवाबाट छोरामा सत्ता हस्तान्तरण हुने गरी पारिवारिक वंशको आधारमा हुने शासनव्यवस्था पनि शुरूवात गरे।

यही अवधिमा दक्षिण कोरियाले ६ वटा गणतान्त्रिक शासन, एउटा क्रान्ति, केही 'कू' लगायत सङ्क्रमणकाल पार गर्दै स्वतन्त्र र निष्पक्ष चुनावसम्म आइपुग्यो ।

दक्षिण कोरियामा हालसम्म १२ जना राष्ट्रपतिले १९ वटा कार्यकालको शासन गरे ।

 मुश्किलले कोहीसँग मोबाइल छ

सन् २०१५ को तथ्याङ्क अनुसार उत्तर कोरियामा ३० लाख र दक्षिण कोरियामा ५ करोड ८९ लाख मोबाइल ग्राहक छन्।

३० लाख मोबाइल फोन भनेको धेरै जस्तो देखिन सक्छ।

तर २ करोड ५० लाख जनसङ्ख्या भएको देशमा यो हरेक १० जनामा एक जनासँग मोबाइल फोन भएको जस्तो हो।

मोबाइलको अधिकांश प्रयोगकर्ताहरू राजधानी प्योङयाङमै केन्द्रित छन्।

उत्तर कोरियाको मोबाइल बजार सीमित छ तर बढ्दो छ।

कर्योलिङ्क त्यहाँको एकमात्र नेटवर्क हो।

शुरूमा इजिप्सियन टेलिफोन कम्पनी ओरास्क्रमसँगको साझेदारीमा यो स्थापना भएको थियो र लामो समयसम्म यो त्यहाँको एक मात्र विकल्प थियो।

तर सन् २०१५ मा ओरास्क्रमले उत्तर कोरियाले बेयोल नामको प्रतिद्वन्द्वी नेटवर्क बनाउन लागेको पत्ता लगायो।

र, लगानीकर्ताहरूलाई उसले ३० लाख ग्राहकमाथिको नियन्त्रण गुमाएको खुलासा गर्न बाध्य भयो।

ग्राहकहरुको सङ्ख्यामा शङ्का गर्न सक्ने कारण भने छ।

जन्स हप्किन्स् विश्वविद्यालयस्थित अमेरिका-कोरिया संस्थाले गरेको एउटा अध्ययनले उत्तर कोरियालीहरूले समय थप्नुभन्दा नयाँ ग्राहक बन्नु फाइदाजनक हुने हिसाब निकालेका कारण पनि मोबाइल प्रयोग गर्नेको सङ्ख्या बढेको हुनसक्ने देखाएको छ।

मोबाइलको कमीबाहेक धेरै उत्तर कोरियालीहरुलाई राष्ट्रको 'निजी इन्टरनेट' मात्र प्रयोग गर्ने अनुमति दिइएको छ।

यो देशको निजी इन्टरनेट सेवालाई प्रभावकारी रुपमा राष्ट्रव्यापी रूपमा सञ्चालित सीमित स्थानीय...


शीर्षक: उत्तर कोरियाबारे पेन्सको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दक्षिण कोरियामा यही शुक्रबारबाट आयोजना हुन लागेको शीतकालीन ओलिम्पिक्स खेलको उद्घाटन समारोहमा उप-राष्ट्रपति पेन्स सहभागी हुँदैछन।

प्रत्यक्ष वार्ताका लागि उत्तर कोरिया सहमत

उत्तर कोरियाली प्रतिनिधिमण्डल दक्षिणमा

'ढाकछोपको प्रयास'

साथै खेलको आडमा उत्तर कोरियाको वास्तविकता ढाक्ने प्रयास हुन नहुने पनि उनको भनाइ थियो।

उत्तर कोरियाले परमाणु अस्त्रहरु विकास गरिरहेको र सोही कारण उसलाई सबैले एक्लो बनाउने काम जारी राख्नुपर्ने अमेरिकी उप-राष्ट्रपति पेन्सले बताएका छन्।

उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरियाबीच खेल सहकार्य भएपनि त्यसले उत्तर कोरियाबारे आश्वस्त हुन नहुनेमा पनि पेन्सले जोड दिएका छन्।

उत्तर कोरियाले परमाणु अस्त्र तथा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरु विकास गर्ने उसको अडान नत्यागेसम्म उसलाई एक्लाइनु पर्ने पेन्सको तर्क छ।

खेलकूद

उत्तर र दक्षिण कोरियाले यही शुक्रवारबाट दक्षिणमा हुने शीतकालिन ओलिम्पिक्समा संयुक्त कोरियाको एउटै झण्डा मुनि सँगसँगै मार्च गर्न सहमत भएका थिए।

शीतकालीन ओलिम्पिक्समा २२ जना उत्तर कोरियाली खेलाडीले भाग लिंदै छन्।

महिला आइस हकी खेलमा दुवै कोरियाका खेलाडी संयुक्त सहभागी हुँदैछन् जसलाई अभूतपूर्व मानिएको छ।

त्यो संयुक्त टोलीमा उत्तर कोरियाका १२ महिला खेलाडी र एक खेल अधिकारी सहभागी हुनेछन्।

अपेक्षा

ओलिम्पिक्स खेलमा उत्तर कोरिया सहभागी हुने भएसँगै प्योंगयांगसँगको कूटनीतिक सम्बन्धमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्न सकिने बारे दक्षिण कोरियामा अपेक्षा बढेको देखिन्छ।

तर अमेरिकी उप-राष्ट्रपति पेन्सको त्यस्तो टिप्पणी त्यो अपेक्षा विपरीत आएको छ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मून जाय इनले "शीतकालीन ओलिम्पिक्स" लाई "शान्ति ओलिम्पिक्स" को संज्ञा दिएका छन्।


शीर्षक: उत्तर कोरियामा बन्धक तीन अमेरिकी छुट्ने अपेक्षा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तीन मध्येका एक किम दोङ-चुललाई सञ्चारमाध्यमअघि बकपत्र गराएर १० वर्षे कठोर श्रम शिविरमा पठाउने निर्णय लिइएको थियो।

अमेरिकी अधिकारीहरुले श्रम शिविरबाट प्योङयाङ नजिकै ती व्यक्तिहरूलाई लगिएको भन्ने दक्षिण कोरियाबाट आएका विवरणको जाँच गरिरहँदा ट्रम्पको पछिल्लो भनाइ आएको हो।

राष्ट्रपति ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनबीच शिखर बैठकको तयारी चलिरहेको बेला आएको यो खबरलाई चासोसाथ हेरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले विगतका अमेरिकी सरकारहरूले ती तीन बन्दीहरूलाई उत्तर कोरियाली श्रम शिविरबाट रिहा गर्न लामो समयदेखि माग गरिएको भएपनि त्यसले कुनै परिणाम नदिएको ट्विटरमा लेखेका छन्।

स्थानान्तरण

ट्रम्पले बन्दीहरू रिहाइको खबरका लागि केही समय पर्खन पनि भनेका छन्।

यसअघि दक्षिण कोरियाका एक जना अभियानकर्ताले उत्तर कोरियाले तीन जना अमेरिकी कैदीहरूलाई एउटा श्रम शिविरबाट प्योङयाङको बाहिरी क्षेत्रमा रहेको होटलमा स्थानान्तरण गरेको जानकारी समाचार संस्थाहरूलाई दिएका थिए।

दक्षिण कोरियाबाट अपहरण गरेर उत्तर पुर्‍याइएका परिवारहरूको समूहको नेतृत्व गर्ने चोइ सुङ-योंङले आफ्नो श्रोतलाई उद्धृतगर्दै किम हक-सोङ्, टोनी किम र किम दोङ-चुललाई एप्रिलको सुरूमा सारिएको जानकारी दिएका हुन्।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले उक्त खबरको बैधानिकता पुस्टि गर्न नसकिएको जनाएको छ।

तर राष्ट्रपति ट्रम्पको ट्वीटले ती बन्दीहरू किम जङ अनसँग यसै महिनाको अन्त्यमा वा जुनको प्रारम्भमा हुने शीर्ष बैठक अघि रिहा हुनसक्ने सङ्केत दिएको छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाली 'प्रोपागान्डा' को नयाँ स्वरूप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर उत्तर कोरियाको वास्तविक जनजीवन उनले भिडिओमा देखाउने गरेको जस्तै छ त?

भिडियोमा देखाइएको भन्दा लुकाइएको कुरा धेरै हुनसक्ने केही जानकारहरू बताउँछन्।

किन त? हेर्नुहोस् एउटा भिडिओ।

अनि यो पनि:


शीर्षक: उत्तर कोरियाली कूटनीतिज्ञले 'भागेर दक्षिण कोरियामा शरण लिए'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कूटनीतिक सेवाका बाहेक अन्य व्यक्तिलाई सीमा पार गर्न त्यति सजिलो छैन

कुवेतका लागि उत्तर कोरियाली कार्यवाहक राजदूत र्‍यु ह्युन-वू सेप्टेम्बर २०१९ मा भागेर सपरिवार दक्षिण कोरिया पुगेको मेइल दैनिकले जनाएको छ।

उक्त पत्रिकामा प्रकाशित समाचारका अनुसार आफ्ना सन्तानको भविष्य उज्ज्वल बनाउन ती कूटनीतिज्ञले त्यसो गरेका थिए।

र्‍यु दक्षिण कोरिया आएको विषय अधिकारीहरूले पुष्टि गर्न मानेनन्।

दक्षिण कोरियाली सञ्चारमाध्यमका अनुसार र्‍यु सेप्टेम्बर २०१९ मा शरण खोज्दै दक्षिण कोरिया पुगेका थिए। तर उनले शरण मागेको कुरा अहिलेसम्म गोप्य राखिएको थियो।

उनी सन् २०१७ देखि कुवेतमा कार्यवाहक राजदूत थिए।

र्‍युका ससुराले पहिला उत्तर कोरियाको गोप्य कोषको नेतृत्व गरेको विश्वास गरिन्छ।

दुर्लभ घटना तर पहिलो हैन

उत्तर कोरियाबाट प्रत्येक वर्ष १,००० जना जति भागेर दक्षिण पुग्छन्। तर वरिष्ठ अधिकारी भाग्ने घटना विरलै हुन्छ।

सन् २०१८ मा इटलीमा खटेका एक कूटनीतिज्ञ बेपत्ता भएका थिए। उनी २०१९ मा भागेको कुरा गत वर्ष मात्र सार्वजनिक भयो।

भाग्न त्यति सहज पनि छैन। कडा सुरक्षा हुने सीमाक्षेत्रबाट दक्षिण कोरिया छिर्न वा चीनसँगको सीमा पार गर्न ठूलो जोखिम हुन्छ।

यूकेका लागि उत्तर कोरियाका राजदूत पनि सपरिवार २०१६ मा भागेका थिए।

दक्षिण कोरियाको नागरिक बनेको चार वर्षपछि उनी गत संसदीय निर्वाचनमा विजयी पनि भए।

यो पनि हेर्नुहोस्

उत्तर कोरियाको सैन्य शक्ति प्रदर्शन


शीर्षक: उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन घोडा चढेर हिमालको टुप्पामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

राज्य नियन्त्रित केसीएनएले जारी गरेका तस्बिरहरूमा किमले पेक्टु हिमाल क्षेत्रमा सेतो घोडा चढेको देखिन्छ।

किमले दुई हजार ७५० मिटर अग्लो सो हिमाल चढेको यो पहिलो पटक होइन र विज्ञहरूका अनुसार यसअघि ठूलो घोषणा गर्नु अगाडि उनले सो हिमाल चढेका छन्।

उत्तर कोरियाको परिचयमा पेक्टु हिमालको विशेष स्थान छ र यसलाई किमको बुवाको जन्मस्थल मानिन्छ।

केसीएनएले बुधवार जारी गरेको समाचारमा भनिएको छ: "पेक्टुको शिखरमा घोडामा बसेर उनले सो हिमाल जत्तिकै बलियो विश्वास र इच्छाले सबैभन्दा शक्तिशाली देश निर्माण गर्ने महान् कार्यका लागि गरेको कठिन सङ्घर्षलाई गहिरो भावले मनन गरेका छन्।"

सन् २०१७ मा उनले नयाँ वर्षको उपलक्ष्यमा दक्षिण कोरियासँगको कूटनीतिक सम्बन्ध सुधार हुनसक्ने सङ्केत गर्नु केही हप्ताअगाडि पेक्टु भ्रमण गरेका थिए।

किमले तीन पटक सो हिमाल चढेर र एक पटक सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिसँगै त्यहाँ भ्रमण गरेको बताइन्छ।

केसीएनएले सन् २०१७ मा जारी गरेको तस्बिरमा किम कालो छालाको जुत्ता लगाएर शिखरमा उभिएको देखिएको थियो।

एउटा सक्रिय ज्वालामुखी पेक्टुमा चार हजार वर्षभन्दा अगाडि पहिलो कोरिया अधिराज्यका संस्थापक ड्याङ्गुनको जन्म भएको मानिन्छ।

चीन र उत्तर कोरियाको सीमामा रहेको यो हिमाल उत्तर कोरियाली राजधानीबाट सयौँ किलोमिटर टाढा पर्छ।


शीर्षक: उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनले पाए ट्रम्पले पठाएको 'गजबको चिठी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

किमले त्यो पत्रलाई "गजब"को भन्दै प्रशंसा गरेको र त्यसमा रहेको "चाखलाग्दो बेहोराबारे गहन ढङ्गले सोचविचार गर्ने" आशय व्यक्त गरेको समाचारसंस्था केसीएनएले जनाएको छ।

उनले ट्रम्पको "असाधारण साहस"को पनि प्रशंसा गरेका छन्।

जुन महिनाको प्रारम्भमा उत्तर कोरियाली नेताले आफूलाई "एउटा सुन्दर चिठी" पठाएको ट्रम्पले बताएका थिए।

अहिले ट्रम्पको पत्र कसरी र कहिले किमलाई पठाइयो भन्ने खुलासा गरिएको छैन। त्यसबारे ह्वाइट हाउसले कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

अवरुद्ध वार्ता

गत फेब्रुअरीमा भियतनाममा ट्रम्प र किमबीचको बैठक विना कुनै निष्कर्ष टुङ्गिएको थियो। त्यसपछि अमेरिका र उत्तर कोरियाबीचको वार्ता अवरुद्ध हुन पुगेको हो।

तर हालै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङको प्योङ्याङ भ्रमणपछि परमाणुनिरस्त्रीकरणको विषयमा अवरुद्ध वार्ता पुन: सुरु हुन सक्ने आशा बढेको छ।

सोलस्थित बीबीसी संवाददाता लरा बिकर भन्छिन् ट्रम्प र किमबीच भियतनाममा वार्ता विफल भएपछि अहिले केही प्रगति भएको देखिएको छ।

उनी भन्छिन् अहिलेको समय पनि महत्त्वपूर्ण छ किन भने अर्को साता ट्रम्प दक्षिण कोरियाली नेता मुन जे-इनलाई भेट्न सोल भ्रमणमा जाँदै छन्।

यसरी गरे किम र ट्रम्पले वार्ता

अडान

उत्तर कोरियाले परमाणु कार्यक्रम परित्याग गरोस् भन्ने अमेरिकाको चाहना छ। प्योङ्याङ चाहिँ आफूविरुद्ध लगाइएका प्रतिबन्धहरू फुकुवा हुनु पर्ने अडानमा छ।

केही समययता ट्रम्पले किमबारे राम्रा टिप्पणी गरेका छन्।

यसै महिनाको सुरुमा उनले किमको नेतृत्वसँग प्रचुर सम्भावनाहरू रहेको बताएका थिए।

मे महिनामा जापान भ्रमणका बेला ट्रम्पले किम "एकदमै चलाख व्यक्ति" भएको बताउँदै उनले उत्तर कोरियाबाट "धेरै राम्रा कुराहरू निस्कने" अपेक्षा गरेको बताएका थिए।


शीर्षक: उत्तर कोरियाली नेता किमसँग दोस्रो शिखर सम्मेलन गर्ने ट्रम्पको घोषणा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

"उच्चता को छनोट" नाम दिइएको उक्त सम्बोधनका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले राष्ट्रिय एकताका निम्ति आह्वान समेत गरे। उनले उठाएका चार महत्त्वपूर्ण विषय विस्तारमा:

उत्तर कोरिया:

उत्तर कोरियाली नेता किम जङ्-अनसँग फेब्रुअरी २७-२८ मा भियतनाममा भेटवार्ता गर्ने ट्रम्पले घोषणा गरेका छन्।

गत वर्ष दुई नेताबीच भएको ऐतिहासिक शिखरवार्ता यता दुवै देशले दोस्रो वार्ताको तयारी थालेका थिए।

मङ्गलवार राति सम्बोधन गर्दै ट्रम्पले भने: "हाम्रा बन्दीहरू घर फर्किएका छन्। परमाणु परीक्षण रोकिएका छन्। गएको पन्ध्र महिनामा एउटा पनि क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको छैन।"

"यदि म अमेरिकाको राष्ट्रपति निर्वाचित नभएको भए, मेरो विचारमा, अहिले हामी उत्तर कोरियासँग ठूलो युद्धमा हुने थियौँ।"

"धेरै काम गर्न बाँकी छ तर किम जङ्-अनसँगको मेरो सम्बन्ध राम्रो छ।"

राजनीतिक एकता:

दुई वर्षदेखिको विपक्षीसँगको विषाक्त सम्बन्धका माझ राष्ट्रपति ट्रम्पले मङ्गलवार राजनीतिक एकताका निम्ति आग्रह गरे।

"हामी मिलेर दशकौँदेखि विद्यमान राजनीतिक गतिरोध तोड्न सक्छौँ। हामी पुराना विभाजन मेटाउन, पुराना घाउ पुर्न र नयाँ गठबन्धन निर्माण गर्न सक्छौँ," उनले भने।

उनले पूर्वाधार सुधार, औषधिको मूल्य घटाउने तथा बालबालिकामा हुने क्यान्सरविरुद्ध लड्ने जस्ता विषयमा दुवै पक्षको मिलनविन्दु भेटिने उल्लेख गरे।

"अमेरिकामा अहिले आर्थिक चमत्कार भइरहेको छ। यसलाई केवल मूर्ख्याईँपूर्ण युद्ध, राजनीति वा हाँसउठ्दा राजनीतिक पूर्वाग्रहपूर्ण छानबिनले रोक्न सक्छन्।"

डेमोक्र्याटिक दलका नेताहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत पाएदेखि ट्रम्प प्रशासनमाथि श्रृङ्खलाबद्ध छानबिनको योजना बनाएका छन्।

सन् २०१६ को राष्ट्रपतिय चुनावताका रुससँग साँठगाँठको आरोपबारे विशेष अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट म्युलरले छानबिन गरिरहेका छन्।

विदेशी युद्ध:

राष्ट्रपति ट्रम्पले तालिबानसँग अफगानिस्तान युद्ध रोक्ने बारे उनको प्रशासनले 'रचनात्मक कुराकानी' गरिरहेको बताए।

"शान्तिका निम्ति कम्तीमा प्रयास गर्ने समय आएको छ।"

राष्ट्रपतिले भने, कुनै समय इस्लामिक स्टेट समूहले कब्जामा लिएको सिरिया र इराकको लगभग सबै भूभागलाई "ती रक्तपिपासु दैत्य" बाट मुक्त पारिएको छ।

"सिरियामा रहेका हाम्रा साहसी योद्धालाई अब घरमा न्यानो स्वागत गर्ने बेला आएको छ," उनले भने।

मध्यपूर्वमा झण्डै दुई दशकयता भएका युद्धहरूमा अमेरिकाले सात हजार सैनिक गुमाएको तथा ७ ट्रिलियन...


शीर्षक: उत्तर कोरियाली प्रतिनिधिमण्डल दक्षिणमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लोकप्रिय मोराङबोङ् महिला ब्याण्डकी नेतृ तथा उत्तर कोरियामा ख्याति कमाएकी ह्युन सङ-वोलले सो प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरेकी छन्।

दुई वर्षयता पहिलो पटक भएको उच्चस्तरीय वार्तापछि उत्तर कोरियाले शीतकालीन ओलिम्पिक्समा आफ्नो एउटा टोली पठाउने सहमति जनाएको थियो।

उत्तर कोरियाको पारमाणविक अस्त्र कार्यक्रमलाई लिएर उत्पन्न महिनौँदेखिको तनावपछि उक्त निर्णयलाई एउटा महत्त्वपूर्ण कूटनीतिक कदमको रूपमा हेरिएको छ।

उत्तर कोरियाः बम र कूटनीतिको खेल इतिहास

केन्द्रित

व्यापक सुरक्षा बन्दोबस्ती भएको सीमाबाट उत्तर कोरियाली प्रतिनिधिमण्डल सवार बस दक्षिण कोरियाका लागि प्रस्थान गर्दै गरेको तस्वीर स्थानीय सञ्चारमाध्यमले प्रकाशमा ल्याएका छन्।

सयौँ प्रहरी अधिकारीबाट घेरिएका प्रतिनिधिमण्डलका सदस्यहरू त्यसपछि रेल चढेर पूर्वी शहर ग्याङनुङ्का लागि प्रस्थान गरे।

तर दक्षिण कोरियाली क्यामेराहरू ह्युन सङ-वोलमा बढी केन्द्रित थिए।

उनी र मोराङबोङ् ब्याण्डका १० सदस्य उत्तर कोरियाका आकर्षक अनुहार हुन्।

प्योङयाङ्ले उनीहरूलाई 'स्पाइस गर्ल्स' का रूपमा चित्रण गर्ने गरेको छ।

अफवाह

एकताका ह्युन सङ-वोल उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनकी 'केटी साथी' हुन् भन्ने अफवाह चलेको थियो।

यद्यपि उत्तर कोरियालाई नजिकबाट नियाल्नेहरूले त्यसको खण्डन गरेका थिए।

गत चार वर्षयता प्योङयाङ्का अधिकारीहरूले दक्षिण कोरियाको भ्रमणमा गएको यो पहिलो पटक भएको बताइएको छ।

उत्तर कोरियाली प्रतिनिधिमण्डलमा खेलाडी, अधिकारीहरू र खेलकुदका क्रममा नृत्य गर्ने 'चिअरलिडर्स' छन्।


शीर्षक: उत्तर कोरियाली बन्दीगृह कति कठोर?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकी विद्यार्थी ओटो वार्मबिएर हालै रिहा भएका हुन्।

अझ बाहिरियाहरुलाई गिरफ्तार गर्दा उनीहरुलाई प्रायजसो कठोर श्रम शिविरमा राख्ने गरिन्छ र त्यसक्रममा एकदमै एक्ल्याएर राख्ने र विवश बनाएर राख्ने गरेको बुझिन्छ।

बीबीसीले थाहा पाएका एकजना पूर्व बन्दीले कारागरमा गरिएको व्यवहारले आफू मानसिक रुपमा कमजोर बनेको बताएका छन्।

धेरै वर्ष बितिसक्दा उनी अझै पनि उक्त घटनाबारे कुरा गर्दा आघात बेहोरिरहेको अनुभव गर्छन् तर अरु कैयौँले उनीहरुको अनुभव सविस्तार बताएका पनि छन्।

अनुभव

सन् २०१२ डिसेम्बरमा उत्तर कोरियाले एकजना धर्म प्रचारक केनेथ बेले आफ्नो देशविरुद्ध शत्रुतापूर्ण व्यवहार गरेको आरोप लगायो।

धेरै पटक उत्तर कोरियाको भ्रमण गरेका उनलाई त्यसबेला रोकिएको थियो र उनीसँग ईसाई धर्मको प्रचारसँग सम्बन्धित सामाग्री हार्ड ड्राईभसहितका सामाग्री फेला परेको थियो।

उक्त 'अपराध'का लागि उनलाई १५ वर्षसम्म कठोर श्रमसहित जेलमा राख्ने निर्णय गरिएको थियो तर उनको स्वास्थ्य अवस्था ज्यादै बिग्रिएपछि रिहा गरिएको थियो।

आफ्नो रिहाईपछि बेले "नट फोर्गटन: द ट्रु स्टोरी अफ माई इम्प्रिजनमेन्ट इन नर्थ कोरिया" नामक संस्मरण लेखेका छन् जसमा उनले पहिलो चार हप्ता बिहान ८ बजेदेखि रातिको १० वा ११ बजेसम्म निरन्तर सोधपुछ गरिएको उल्लेख गरेका छन्।

केनेथ बेले हप्ताको ६ दिन ढुंगा बोक्ने र बेल्चाले कोइला खन्याउने जस्ता कठोर कामहरु गर्नुपर्थ्यो।

दवावका माझ आफूलाई बयान लिने व्यक्तिहरुले भने अनुसार कुराहरु स्वीकार गर्दै सयौं पाना लेखेको उनले बताएका छन्।

बेले उनले हप्ताको ६ दिन खेतमा काम गर्ने गरेको र त्यसक्रममा गह्रुङ्गो ढुंगा बोक्ने र बेल्चाले कोइला खन्याउने काम गरेको उल्लेख गरेका छन्।

उनले दैनिक रुपमा बिहान ६ बजे उठ्ने गरेको त्यसपछि खाजा खाएर प्रार्थना गर्ने गरेको र बिहान आठ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म लगातार कठोर काम गरेको बताएका छन्।

उत्तर कोरियाको बन्दीगृहमा ७ सय ३५ दिन बिताउँदा उनले करिब २७ किलो तौल गुमाएका थिए।

तौल कम भएपछि उनको स्वास्थ बिग्रिंदै गएको थियो र उनलाई बारम्बार उपचारका लागि अस्पताल लैजानुपरेको थियो।

पीडा

शारीरिक कठिनाई बाहेक मानसिक पीडा र एक्लोपन पनि बेहोर्नुपरेको उनले लेखेका छन्।

एकजना बयान लिन खटाइएका अधिकारीले उनलाई "तिमीलाई कसैले सम्झिंदैन्, तिम्रा मानिस र तिम्रो सरकारले तिमीलाई बिर्सिसके। तिमी निकट भविष्यमा कुनै हालतमा घर फर्कन...


शीर्षक: उत्तर कोरियाली संकटः वार्तामा जोड\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर उनले अरु देशहरुसमक्ष उत्तर कोरियालाई कूटनीतिक रुपमा एक्ल्याउन आह्वान पनि गरे।

संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषदको एउटा विशेष बैठकमा  बोल्दै उनले भने, "हामी संयुक्त राष्ट्रसंघका सदस्य राष्ट्रहरुलाई उनीहरुले उत्तर कोरियाका बारेमा गरेका सबै प्रतिबद्धताहरु लागू गर्न आह्वान गर्दछौं।"

उत्तर कोरियाका परमाणु र क्षेप्यास्त्र परीक्षणका बारेमा तनाव बढेको समयमा त्यस्तो बैठक आयोजना गरिएको हो।

'द्वन्द्वको खतरा'

त्यसअघिका घटनाक्रममा, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आफूले उत्तर कोरियासंगको संकट कुटनैतिक ढंगबाट हल गर्न चाहेको तर यो मुद्दामा ठूलो द्वन्द्व समेत हुन सक्ने बताएका थिए।

साथै टिलरसनले एउटा रेडियोसंग कुरा गर्दै, अमेरिकाले उत्तर कोरियामा सरकार ढाल्नका लागि होइन कि त्यहाँ रहेका परमाणु अस्त्र हटाउने उद्देश्यका साथ वार्ता गर्ने बताएका थिए।

अमेरिकाको न्याशनल पब्लीक रेडियोसंगको कुराकानीका क्रममा विदेशमन्त्री टिलरसनले अमेरिकाले उत्तर कोरियामा सरकार पतन गराउन खोजेको नभई कोरियाली प्राय:द्वीपलाई परमाणु अस्त्र मुक्त पार्न मात्र खोजेको बताए।

गाह्रो प्रयास

राष्ट्रपति ट्रम्पले उत्तर कोरियासंग उस्को परमाणु र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमहरु बारेको विवादमा आफूले कुटनीतिक परिणाम चाहेको तर त्यस्तो नतिजा हासिल हुन निकै गाह्रो भएको बताएका  थिए।

"उत्तर कोरियासंग हाम्रो निकै ठूलो स्तरको द्न्द्व हुन सक्ने सम्भावना निश्चय पनि छ," उनको भनाई  थियो।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना  चिनीयां समकक्षी शी जीनपींगको प्रसंशा गर्दै उनले उत्तर कोरियामाथि दबाब बढाउन ठूलो प्रयास गरिरहेको पन‌ि  बताएका  थिए।

यसैबीच, उत्तर कोरियाले पनि ह्वाईट हाउस र अमेरिकी विमानवाहक पानी जहाजहरुमाथि हमला भएको जस्तो देखाउने गरी नक्कली रुपमा तयार पारिएका प्रोपागाण्डा चलचित्रहरु सार्वजनिक गरेको छ।

त्यसअघि रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले उत्तर कोरियासंग वार्ता पुन आरम्भ गर्न आह्वान गरेका थिए।

मस्कोमा जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेसंगको भेटपछि बोल्दै पुटिनले यो मुद्दामा सम्बद्ध सबैपक्षले 'झगडा चर्काउने' खाले शब्दावली प्रयोग नगर्न  आग्रह पनि गरेका थिए।


शीर्षक: उत्तर कोरियाली सैनिक खतरनाक सीमाबाट भागेर दक्षिण कोरिया छिरेको दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सीमामा दुवै देशका हजारौँ सैनिक खटिएका छन्

दक्षिण कोरियाले जडान गरेको विशेष खालको थर्मल इमेजिङ उपकरणमा ती सैनिक बुधवार राति सो क्षेत्रमा आएको पत्ता लागेको थियो।

दक्षिण कोरियाको सेनाका अनुसार परिचय स्पष्ट नभएका ती उत्तर कोरियाली सैनिकले शरण लिने इच्छा देखाएका छन्।

दर्जनौँ मानिसहरू प्रत्येक वर्ष उत्तर कोरिया छोडेर भाग्छन्। तर डीएमजेड भनिने कडा सुरक्षा व्यवस्था भएको असैनिकीकृत क्षेत्र पार गरेर भाग्ने घटना अतिदुर्लभ र धेरै खतरनाक हो।

सन् २०१७ को नोभेम्बरमा भागेर दक्षिणतिर जना लागेका एक सैनिकलाई उनका सहकर्मीहरूले ४० चोटि गोली हानेका थिए।

A rare instance of a defector fleeing through the demilitarised zone was captured on CCTV in 2017

डीएमजेडको दुईपटि्ट दुवै देशका हजारौँ सैनिकहरू खटेका हुन्छन्।

कोरियाली प्राय:द्वीपको पश्चिममा उत्तर कोरियाबाट बगेर दक्षिणतिर आएको इम्जिन नदीनजिकै बुधवार मध्यरातपछि ती सैनिकलाई पहिलो पटक देखिएको थियो।

त्यसपछि दक्षिण कोरियाली सैनिकहरूले उनलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिए।

यो घटना दक्षिण कोरियाले मध्यम दुरीका दुई क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरेको भोलिपल्ट भएको हो।

उत्तरको सरकारी सञ्चारमाध्यम केसीएनएले देशका सर्वोच्च नेता किम जङ-अनको उपस्थितिमा नयाँ क्षेप्यास्त्रको परीक्षण भएको जनाएको छ।

उक्त परीक्षण दक्षिण कोरिया र अमेरिकाका सेनाले गर्ने भनेको अभ्यासलाई चेतावनी दिन गरिएको उत्तरको भनाइ छ।

भाग्ने घटना

कोरियाली प्रायःद्वीपमा भगौडाहरू सामान्यतया उत्तर कोरियाली हुन्छन् जो आफ्नो देशबाट भागेर लोकतान्त्रिक र सम्पन्न रहेको दक्षिण कोरिया जान खोज्छन्। र, यसरी भाग्ने काम निकै खतरनाक हुन्छ।

सोलका अनुसार सन् १९५३ मा कोरियाली युद्ध सकिएयता ३० हजारभन्दा बढी उत्तर कोरियालीहरू गैरकानुनी रूपमा दक्षिण कोरिया आएका छन्।

दक्षिण कोरियाली तथ्याङ्कअनुसार पछिल्ला वर्षमा चाहिँ उत्तर कोरियाली भगौडाहरूको सङ्ख्यामा केही कमी आएको छ।

सन् २०११ मा २,७०६ जना भागेर आएकोमा सन् २०१७ मा यो सङ्ख्या घटेर १,१२७ रहेको थियो।

केही घटनामा त गोलीको समेत परवाह नगरी सैनिकहरू हिँडेरै सीमा कटेका छन्।

अधिकांश भगौडा चीन भएर दक्षिण कोरिया पुग्छन्। उत्तर कोरियासँग चीनको लामो सीमा जोडिएको छ।

कडा सुरक्षा भएको दुई कोरियाबीचको असैनिकीकृत क्षेत्रबाट भाग्नुभन्दा त्यसरी जानु सहज मानिन्छ।

चीनले भगौडाहरूलाई गैरकानुनी आप्रवासीको रूपमा लिइन्छ र...


शीर्षक: उत्तर कोरियाले 'थाल्यो' रकेट प्रक्षेपण गर्ने स्थानको पुनर्निर्माण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उत्तर कोरियाली र अमेरिकी नेताहरूबीचको वार्ता निरस्त्रीकरणबारे कुनै सहमतिमा नपुगी टुङ्गिएको दुई दिनपछि ती तस्बिरहरू खिचिएका हुन्।

उत्तर कोरियाले डोङ्चाङ-नी प्रक्षेपणस्थलबाट भू-उपग्रह तथा इन्जिनको परीक्षण गर्दै आएको भए पनि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणका लागि त्यसको कहिल्यै प्रयोग गरेको थिएन।

सो प्रक्षेपणस्थललाई नष्ट पार्ने कार्य गत वर्ष थालिएको थियो। तर संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको वार्ता अवरुद्ध भएपछि त्यो काम रोकियो।

तीव्र गति

त्यसलाई नष्ट पार्ने उत्तर कोरियाको प्रतिबद्धतालाई प्योङ्याङ र वाशिङ्टनबीच विश्वासको वातावरण बनाउने कदमका रूपमा हेरिएको थियो।

यसैबीच अमेरिकाले निरस्त्रीकरणका लागि प्योङ्याङले कदमहरू नचाले उसले थप प्रतिबन्धहरूको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिएको छ।

कैयौँ अमेरिकी 'थिङ्क ट्याङ्क' र दक्षिण कोरियाली गुप्तचर निकायहरूबाट प्राप्त  भू-उपग्रहीय प्रमाणका अनुसार डोङ्चाङ-नीस्थित सुरहेमा रकेट प्रक्षेपणका लागि प्रयोग हुने प्याडमाथि संरचनाहरूको विकास तीव्र गतिमा भइरहेको छ।

गत जुलाईमा सार्वजनिक तस्बिरहरूमा चाहिँ उत्तर कोरियाले उक्त प्रक्षेपणस्थललाई नष्ट गर्न लागेको देखिएको थियो।

सन् २०१२ देखि सुरहे उत्तर कोरियाको भू-उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने प्रमुख स्थलका रूपमा रहिआएको छ।

अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने क्षमता भएको क्षेप्यास्त्रका इन्जिनहरूको परीक्षणका लागि पनि उक्त स्थलको प्रयोग गरिएको थियो।

तर उत्तेजक कदम ठानिने बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रको परीक्षणका लागि चाहिँ त्यसको कहिल्यै प्रयोग गरिएको छैन।

विश्लेषणः ट्रम्पको धैर्यको परीक्षा

लोरा बिकर, बीबीसी न्यूज, सोल

वास्तवमा यो हेर्नलायक कुरा छ र पुनर्निमाणको कामले चेतावनीको सङ्केत गर्छ।

तर भू-उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरहरूको व्याख्याका आधारमा अर्थ निकाल्ने कुराप्रति म सधैँ सचेत हुन्छु।

कतिपय विश्लेषकहरूको विश्वास के छ भने यो चरणमा किम जङ-अनले डोनल्ड ट्रम्पको धैर्यको सीमाको परीक्षा लिएको हुन सक्छ न कि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षणको तयारी।

यदि उत्तर कोरिया रकेट परीक्षण स्ट्यान्डको निर्माणभन्दा अझ अगाडि बढ्यो र क्षेप्यास्त्र परीक्षण रोक्ने प्रतिबद्धता उसले तोड्यो भने अमेरिकी राष्ट्रपतिको अकल्पनीय आक्रोशको जोखिम निम्तिन सक्छ।

थप प्रतिबन्धको चेतावनी

भियतनामको हनोईमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किमबीच भएको दोस्रो शिखरवार्ता कुनै सम्झौता वा...


शीर्षक: उत्तर कोरियाले उच्च पदस्थ अधिकारी पठाउँदै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उत्तर कोरियाका आलङ्कारिक राष्ट्रप्रमुख किम यङ-नामले २२ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने दक्षिण कोरियाली एकता मन्त्रालयले जनाएको छ।

शुक्रवारदेखि उनीहरूले दक्षिण कोरियाको भ्रमण थाल्नेछन्।

शीतकालीन ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा दुई कोरियाका खेलाडीहरूले एउटै झण्डामुनि 'मार्च' गर्नेछन्।

उत्तर कोरियाः बम र कूटनीतिको खेल इतिहास

कूटनीतिक

खेलकुदमा उत्तर कोरियाली सहभागितालाई धेरैले प्योङयाङ्को कूटनीतिक धुर्त्याइँको रूपमा हेरेका छन्।

पारमाणविक र क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमलाई लिएर उत्तर कोरियाले बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय दवाब र प्रतिबन्धको सामना गर्दै आएको छ।

प्रत्यक्ष वार्ताका लागि उत्तर कोरिया सहमत

महिलातर्फको संयुक्त कोरियाली आइस हकी टोलीले पहिलो खेल आइतवार खेलेको थियो।

स्वीडेनसँगको मैत्रीपूर्ण खेलमा उक्त टोली १-३ ले पराजित भएको थियो।

इमानदारी

किम यङ-नाम उत्तर कोरियाली संसद्का प्रमुख हुन् र विगत चार वर्षमा दक्षिण कोरियाको भ्रमण गर्ने उनी सबैभन्दा उच्च पदस्थ अधिकारी हुनेछन्।

नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति कार्यालय ब्लू हाउसका एक अधिकारीले भ्रमणले अन्तर-कोरियाली तनाव अन्त्य गर्ने उत्तर कोरियाली चाहना र उसको इमानदारीलाई दर्शाएको बीबीसीलाई बताए।

किम यङ-नामले अन्य तीनजना अधिकारी र १८ जना सहयोगी कर्मचारी भएको प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने दक्षिण कोरियाली एकता मन्त्रालयले जनाएको छ।

यद्यपि दक्षिण कोरियाको पूर्वी पहाडी क्षेत्र प्युङचाङ्मा शुक्रवार हुने शीतकालीन ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा किम यङ-नाम सहभागी हुने वा नहुनेबारे उक्त मन्त्रालयले केही बताएको छैन।


शीर्षक: उत्तर कोरियाले फेरि गर्‍यो 'छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल' प्रक्षेपण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दक्षिण कोरियाली सेनाले शनिवार बिहान प्रक्षेपित क्षेप्याप्त्र छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल हुन सक्ने बताएको छ।

त्यसको पुष्टि भइसकेको छैन। तर छोटो दुरीका बलिस्टिक मिसाइल प्रक्षेपण गर्नु संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षापरिषद्का ११ वटा प्रस्तावको उल्लङ्घन हुन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाका नेता किम जङ-अनबाट 'एउटा अतिसुन्दर पत्र' प्राप्त गरेको बताएपछि ती प्रक्षेपणहरू भएका हुन्।

ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी र दक्षिण कोरियली सेनाको संयुक्त सैन्य अभ्यासबारे किम असन्तुष्ट छन्।

शनिवारको प्रक्षेपणबारे के थाहा छ?

दक्षिण हाम्ग्योङ प्रान्तको हाम्हुङ नगरनजिकैबाट शनिवार बिहान दुई क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपण गरिएको थियो। ती क्षेप्यास्त्र कोरियाली प्राय:द्वीपको पूर्वमा अवस्थित जापान सागरमा खसे।

दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार  झन्डै ४८ किलोमिटर माथिबाट उड्दै ती क्षेप्यास्त्र ४०० किलोमिटर पर पुगेका थिए।

तिनको अधिकतम गति ध्वनिको गतिभन्दा ६.१ गुणा बढी थियो।

गत जुनमा किम र ट्रम्पले उत्तर कोरियाको निरस्त्रीकरणबारे पुन:  वार्ता थाल्ने सहमति गरेपछि प्योङ्याङले धेरैचोटि क्षेप्यास्त्र र रकेट प्रक्षेपण गरिसकेको छ।

किमले पत्रमा ट्रम्पलाई के लेखेका छन्?

यो प्रक्षेपण हुनुभन्दा केही समयअघि आफूलाई उत्तर कोरियाली नेताले पत्र पठाएको अमेरिकी राष्ट्रपतिले बताएका थिए।

ह्वाइट हाउसमा संवाददाताहरूसँग बोल्दै ट्रम्पले भनेका थिए, "पत्र एकदमै सकारात्मक छ।"

"हामी फेरि भेट्छौँ भन्ने मलाई लाग्छ । उनले तीन पन्ना लामो एउटा सुन्दर पत्र पठाएका छन् - माथिदेखि तलसम्म साँच्चिकै एउटा सुन्दर पत्र।"

अमेरिका-दक्षिण कोरिया संयुक्त सैन्य अभ्यासहरू ट्रम्प र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपतिसँग भएका सहमतिविरुद्ध भएको भन्दै प्याङ्याङले आक्रोश व्यक्त गरेको छ।

किन अमेरिका-दक्षिण कोरिया सैन्य अभ्यास?

दुई देशले गर्ने संयुक्त सैन्य अभ्यासको मुख्य भाग अगस्ट ११ मा सुरु हुनेछ। तर त्यसका लागि अतिसामान्य तयारी थालिएको छ।

ती अभ्यासहरू मुख्यत: कम्प्युटर सिम्युलेशनमा आधारित हुनेछन् र पहिला उत्तर कोरियाले उत्तेजनापूर्ण मान्ने गरेका अभ्यासभन्दा सामान्य हुनेछन्।

मङ्गलवार पनि उत्तर कोरियाले नयाँ प्रकारको छोटो दुरीको भन्ठानिएको एउटा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो।

जुनमा दुई कोरियाको सीमामा अवस्थित असैनिकीकृत क्षेत्रमा ट्रम्प र किमले आकस्मिक भेट गरेपछि प्योङ्याङले...


शीर्षक: उत्तर कोरियाले मेमा पारमाणविक परीक्षणस्थल नष्ट गर्ने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सरकारी समाचार संस्था केसिएनएले सो प्रक्रियाअन्तर्गत परीक्षण केन्द्रस्थित सबै सुरुङहरू विस्फोटक पदार्थ प्रयोग गरी भत्काइने, त्यसको प्रवेशद्वार बन्द गरिने र पर्यवेक्षण गर्ने केन्द्रहरू अनि अनुसन्धान भवनहरू हटाइने जनाएको छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प तथा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनबीच सिंगापुरमा ऐतिहासिक शिखर बैठक हुँदैछ।

त्यसको तीन हप्ताअघि हुन लागेको सो कार्यक्रममा दक्षिण कोरिया, चीन, ब्रिटेन तथा रुसका पत्रकारहरू सहभागी हुनेछन्।

'उत्तर कोरिया भ्रमणमा जान शर्त'

'अमेरिकाको उक्साहटपूर्ण कदमले शान्ति जोखिममा'

विश्वास

संयुक्त राष्ट्रसंघीय विश्व खाद्य कार्यक्रम- डब्लुएफपीका प्रमुखले उनकै शब्दमा उत्तर कोरियाभित्र अभूतपूर्व पहुँच पाएपछि उत्तर कोरियाली नेताहरूमा 'एउटा सकारात्मक धारणा' पाइएको विश्वास आफूलाई लागेको बताएका छन्।

सरकारी पक्षबाट उनको सहजताका लागि खटाइएका व्यक्तिहरूसँग डेभिड बिजलले उत्तर कोरियाको राजधानी प्योङयाङमा दुई दिन अनि प्योङयाङबाहिर अर्को दुई दिन बिताएका थिए।

उत्तर कोरियाले पोषणसम्बन्धी मापदण्ड भेट्नका लागि कडा मिहिनेत गरिरहेको र भोकमरीको अवस्था सन् १९९० को दशक ताकाजस्तो नरहेको उनले बताए।

उनले भने, "इतिहासको नयाँ पाना पल्ट्याउनका लागि विचार देखिएको छ"।

उत्तर कोरिया तथा बाँकी विश्वबीचका सम्बन्धमा नाटकीय परिवर्तन देखिएका छन्।

गत वर्ष उत्तर कोरियाली सरकारले शृखंलाबद्ध परमाणु तथा क्षेप्यास्त्र परीक्षणहरू गरेको थियो।

तर आगामी महिना नेता किम जङ- अनले संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग प्रत्यक्ष भेट गर्दैछन्।

कुनै पनि बहालवाला अमेरिकी राष्ट्रपतिले उत्तर कोरियाली नेतालाई भेटेको त्यो नै पहिलो पटक हुनेछ।

प्रस्ताव

उत्तर कोरिया तथा दक्षिण कोरियाबीच भएको ऐतिहासिक बैठकपश्चात किम तथा ट्रम्पबीच हुने भनिएको शिखरबैठकबारे पुष्टि आएको हो।

यसै हप्ताको सुरुवाततिर अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सो शिखरबैठकसम्बन्धी विवरणहरू घोषणा गर्दै आगामी १२ जुनमा सिंगापुरमा हुने जनाएका थिए।

उनको त्यस्तो घोषणा उत्तर कोरियाले हिरासतमा राखेको तीनजना अमेरिकी नागरिकहरूलाई अमेरिका फिर्ता भएपछि स्वागत गरेको केही घण्टापछि नै आएको थियो।

सन् ११९४ देखि १९९८को बीचमा उत्तर कोरियामा व्यापक भोकमरी फैलिएपछि हजारौँ मानिसको ज्यान गएको ठानिएको छ।

गत वर्षको खडेरीपछि, १० मध्ये ७ जना उत्तर कोरियाली...


शीर्षक: उत्तर कोरियाले ‘नयाँ क्षेप्यास्त्रको विकास गर्दैछ’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नाम नखुलाउने शर्तमा ती अधिकारीहरूले नयाँ प्रमाणहरूबाट प्योङयाङ नजिकैको सेनमडोङ  केन्द्रमा काम भइरहेको देखिएको द वाशिङटन पोस्ट पत्रिकालाई बताएका हुन्।

उनीहरूले यसअघि बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र निर्माण गरिएको स्थानमै त्यस्तो गतिविधि जारी राखेको जासुसी भूउपग्रहबाट थाहा भएको उल्लेख गरेका छन्।

अमेरिकासम्म मार हान्नसक्ने क्षमताको पहिलो उत्तर कोरियाली क्षेप्यास्त्र सोही केन्द्रमा निर्माण गरिएको ती अधिकारीहरू बताउँछन्।

सक्रिय

एकजना अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै समाचार संस्था रोयटर्सले जनाए अनुसार क्षेप्यास्त्र निर्माण कार्य कति अगाडि बढिसकेको छ भन्ने कुरा चाहिँ स्पष्ट हुनसकेको छैन।

अमेरिकी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै द वाशिङटन पोस्टले सोमवार प्रकाशित गरेको समाचारमा उत्तर कोरियाले प्योङयाङ नजिकैको सेनमडोङ केन्द्रमा तरल इन्धन भरिएका एउटा वा दुइटा अन्तरमहादेशीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्रको निर्माण गरिरहेको देखिएको उल्लेख छ।

एकजना परमाणुविज्ञ जेफ्री लेविसले भूउपग्रह तस्वीरबाट सेनमडोङ केन्द्र 'सक्रिय' रहेको देखिएको द वाशिङटन पोस्टलाई बताएका छन्।

ट्रम्प र किमबीच गत जुनमा सिंगापुरमा ऐतिहासिक भेटवार्ता भएको थियो।

खतरा

भेटवार्तामा दुई नेताले कोरियाली प्रायःद्वीपलाई निरस्त्रीकरण गर्ने दिशामा मिलेर काम गर्ने सहमति गरेका थिए।

त्यसपछि ट्रम्पले उत्तर कोरियाबाट 'अब पारमाणविक खतरा नरहेको' बताएका थिए।

तर प्योङयाङको पारमाणविक तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम रोक्ने विषयमा कुनै ठोस प्रतिबद्धता विना सहमति गरेको भन्दै गत महिना उत्तर कोरियाली नेतासँगको भेटवार्तापछि ट्रम्पको आलोचना भएको थियो।

सिंगापुर शिखर बैठकको वास्तविक प्रभावका बारे आशङ्का व्यक्त गरिंदै उत्तर कोरियाले आफ्ना अस्त्र विकास कार्यक्रमलाई जारी राखेको भन्ने समाचार आएको यो पहिलो पटक होइन।


शीर्षक: उत्तर कोरियाविरुद्ध थप अमेरिकी प्रतिबन्ध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफूले हस्ताक्षर गरेको एउटा कार्यकारी आदेशले अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयलाई प्योङयाङसँग कारोबार गर्ने विदेशी ब्यांकहरुविरुद्ध प्रतिबन्ध लगाउने अधिकार दिएको ट्रम्पले बताए।

उत्तर कोरियासँग कारोबार नगर्न चिनियाँ केन्द्रीय ब्यांकले देशभित्रका आर्थिक संस्थाहरुलाई आदेश दिएकोमा उनले चीनको प्रशंसा समेत गरे।

संयुक्त राष्ट्रसंघस्थित बीबीसीका एकजना संवाददाता भन्छन्, अमेरिकाको पछिल्लो कदमले उत्तर कोरियालाई गरिने तेल निर्यातलाई चाहिँ समेटेको छैन।

प्रतिरोध

तेल निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने प्रस्तावको चीनले प्रतिरोध गर्दै आएको छ।

पछिल्लो क्षेप्यास्त्र परीक्षणलाई लिएर राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्ले उत्तर कोरियाविरुद्ध नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको दुई हप्ता पनि नबिन्दै अमेरिकाले त्यस्तो घोषणा गरेको हो।

उत्तर कोरियाको पछिल्लो पारमाणविक तथा क्षेप्यास्त्र परीक्षणले कोरियाली प्रायद्वीपमा तनाव बढ्दै गएको छ।

पश्चिमा शक्तिहरुले पारमाणविक तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम रोक्न दबाब दिंदै आएपनि प्योङयाङले अवज्ञा गर्दै आएको छ।

कारोबार

नयाँ कार्यकारी आदेशको घोषणा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले मानव जातिका लागि घातक भनिएका अस्त्र निर्माणका लागि उत्तर कोरियाले जुटाउने रकमको स्रोत बन्द गर्ने हिसाबले कदमहरु चालिएको बताए।

कपडा उद्योग, माछा उद्योग, सूचना प्रविधि तथा उत्पादनमूलक कम्पनीहरु प्रतिबन्धमा पर्ने ट्रम्पले संकेत गरेका छन्।

उनले भने, "प्रतिबन्धले एउटै मुलुकलाई लक्षित गरेको छ र त्यो हो उत्तर कोरिया।"

ट्रम्पको घोषणापछि अमेरिकी अर्थमन्त्रीले विदेशी आर्थिक निकायहरुले कारोबारका लागि अमेरिका वा उत्तर कोरियामध्ये एउटा रोज्नुपर्ने बताए।


शीर्षक: उत्तर कोरियाविरुद्ध थप प्रतिबन्ध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती प्रतिबन्धले प्योङयाङको वार्षिक एक अर्ब डलर भन्दा बढीको कोइला र फलामको निर्यातलाई असर पार्नेछ।

जुलाई महिनामा उत्तर कोरियाले दुई वटा अन्तर महादेशीय क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्दै अमेरिकी मूलभूमि सम्म प्रहार गर्ने क्षमता हासिल भएको दाबी गरेका थिए।

अहिले सुरक्षा परिषदबाट पारित भएको प्रतिबन्धको प्रस्तावको मस्यौदा अमेरिकाले गरेको हो।

दण्ड

राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत निक्की हेलीले ती प्रतिबन्धले उत्तर कोरियालाई गम्भीर असर गर्ने भन्दै आफ्ना जनतालाई पीडा दिने उत्तर कोरियाली नेतृत्वले अभावको स्वाद चाख्ने बताइन्।

उनले भनिन्, "हामीले पारित गरेको प्रस्ताव उत्तर कोरियालाई उसका गतिविधि प्रति जवाफदेही बनाउन एकताबद्ध भएर चालिएको सशक्त कदम हो। आज सुरक्षा परिषदले अन्तर माहदेशीय क्षेप्यास्त्र गतिविधिका लागि उत्तर कोरियाविरुद्धको दण्डलाई पूर्ण रुपमा नयाँ तहमा पुर्याएको छ।"

तर उनले अहिले पहिलो कदम मात्रै चालिएको भन्दै थप कारबाहीको आवश्यक्ता रहेको जनाइन्।

ट्विटरमार्फत अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर कोरियाको मुद्दामा चीन र रुसले गरेको समर्थनप्रति धन्यवाद दिए।

चीनले उत्तर कोरियाली आणविक कार्यक्रमका कारण उत्पन्न संकटलाई थप चर्कन दिन नहुने भन्दै वार्ता सुरु गर्नुपर्ने सुझाव दिएको छ।

प्योङयाङले आक्रोशपूर्ण विज्ञप्ति जारी गर्दै थप आणविक हतियार निर्माण गर्ने प्रतिक्रिया दिएको छ।

अघिल्लो महिना उत्तर कोरियाले दुई वटा अन्तरमहादेशीय ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो।

भावभङ्गी

अमेरिकी विदेशमन्त्री रेक्स टिलरसनले उत्तर कोरियाली विदेशमन्त्री रि योङ होसँगै दक्षिणपूर्वी एशियाका देशहरुको संगठनको शिखर बैठकमा फिलिपिन्सको मनिलामा सहभागिता जनाउँदैछन्।

अमेरिकी विदेशमन्त्रालयले ती दुईबीच भेटवार्ताको कार्यसूची नरहेको बताएको छ। तर उक्त सम्मेलनमा दुवैले प्रस्तुत गर्ने भावभङ्गीलाई नजिकबाट नियालिने विवरणहरुमा जनाइएको छ।

सुरक्षा मामिलाका विषयमा हुने उक्त बैठकमा चीन र रुसका विदेशमन्त्रीले पनि भाग लिनेछन्।

अघिल्लो हप्ता अमेरिकी विदेशमन्त्री टिलरसनले अमेरिकाले उत्तर कोरियालाई दुश्मनको रुपमा नलिएको र त्यहाँको सत्ता ढाल्ने इच्छा नराखेको बताएका थिए।

संयुक्त राष्ट्रसंघले किम जङ उनको आणविक अस्त्र कार्यक्रम नियन्त्रणको प्रयासमा लगाएका अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कडा प्रतिबन्धका रुपमा पछिल्लो कदमलाई हेरिएको छ।

सुरक्षा...


शीर्षक: उत्तर कोरियासँग वार्ता गर्न बाइडन नेतृत्वको अमेरिकी सरकार प्रयासरत, तर 'कुनै उत्तर आएन'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूका अनुसार बढ्दो तनावलाई रोक्न भन्दै वाशिङ्टनले प्योङ्याङलाई विभिन्न माध्यमबाट पत्राचारको प्रयास गरेको थियो।

उत्तर कोरियाको परमाणु कार्यक्रम र बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमका कारण दुई देशबीच लामो समयदेखि असहज सम्बन्ध छ।

बाइडनका पूर्ववर्ती डोनल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अनबीच तीनवटा वार्ता भएका थिए। तर तिनले उल्लेखनीय प्रतिफल दिन सकेका थिएनन्।

उत्तर कोरिया आणविक अस्त्र परित्याग गर्न सहमत होस् भन्ने अमेरिका र पाश्चात्य देशहरूको मुख्य चाहना छ। तर ती वार्ता त्यसका लागि फलदायक भएनन्।

अमेरिकाले कस्तो प्रयास गर्‍यो?

किम जङ-अन र उत्तर कोरियाली सरकारी सञ्चारमाध्यमले अझै जो बाइडन अमेरिकी राष्ट्रपति बनेको कुरालाई आत्मसात् गरिसकेका छैनन्।

प्योङ्याङसँग सम्पर्क गर्ने प्रयासअन्तर्गत 'न्यूयोर्क च्यानल' भनिने संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा रहेको उत्तर कोरियाली नियोगलाई समेत प्रयोग गरिएको थियो।

एक अमेरिकी अधिकारीले समाचारसंस्थालाई रोएटर्स बताएअनुसार उत्तर कोरियासँग 'कैयौँ पटक' सम्पर्क गर्न खोजिए पनि १२ महिनाभन्दा बढी समयमा कुनै अर्थपूर्ण सम्पर्क स्थापना हुन सकेको छैन।

उक्त अवधिमा डोनल्ड ट्रम्पको कार्यकालको अन्तिम वर्षको धेरैजसो समय समेत समेटिन्छ।

बाइडनको उत्तर कोरिया नीति कस्तो छ?

बाइडनले यसअघि नै उत्तर कोरियाका लागि आफ्नो नीतिको समीक्षा गर्ने घोषणा गरेका छन्। त्यस्तो समीक्षा एप्रिल महिनामा सार्वजनिक गरिने अपेक्षा छ।

उनले किमलाई घातक भन्दै उत्तर कोरियामाथिको चर्को प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नुअघि प्योङ्याङको आणविक निरस्त्रीकरण हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

तर किमले आफ्नो देशको देशको सैन्य क्षमता विस्तार गरिरहेका छन्।

उनको दाबीअनुसार उत्तर कोरियाले अझ स्पष्ट निसाना गर्न सक्ने लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र, ठूला आणविक हतियार, जासुसी भूउपग्रह र आणविक ऊर्जाचालित पनडुब्बीहरू विकास गरेको छ।

तर उनले अमेरिकालाई "शत्रुवत् नीति" त्याग्न पनि आग्रह गरिरहेका छन्।

अहिले उत्तर कोरिया कस्तो अवस्थामा छ?

सन् २०१७ मा उत्तर कोरियाले अमेरिकी सहरहरूमा मार हान्न सक्ने क्षमताका क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेपछि दुई देशबीचको सम्बन्ध झन् बिग्रिएको थियो।

यतिखेर कोरोनाभाइरस महामारीका कारण उत्तर कोरिया बाह्य विश्वको सम्पर्कबाट एकदमै अलग्गिएको छ।

उसका सीमा एक वर्षदेखि बन्द छन्।

विगत केही महिनामा उसको एउटा मुख्य साझेदार...


शीर्षक: उत्तर ध्रुवीय हावा: अमेरिकाका कैयौँ ठाउँमा तापमानमा भारी गिरावट\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विभिन्न स्थानमा बाक्लो हिउँ झरेको बताइएको छ।

कान्सास र इलिनोय राज्यमा नयाँ रेकर्ड कायम भइरहेको छ। मौसम पूर्वानुमान गर्ने विज्ञहरूका अनुसार यो हप्ता सयौँ त्यस्ता रेकर्ड बन्न सक्ने सम्भावना छ।

खराब मौसमका कारण एक हजार भन्दा बढी हवाई यात्रा रद्द गरिएको छ भने सडक दुर्घटनामा परेर चार जनाले ज्यान गुमाएको बताइएको छ।

केही क्षेत्रमा विद्यालयहरू पनि बन्द गरिएका छन्।

नेसनल वेदर सर्भिसका अनुसार हावाको झोक्का समतल क्षेत्रबाट पूर्वी तटीय क्षेत्र तर्फ फैलिँदैछ जसकारण नोभेम्बर महिनामा समेत त्यस क्षेत्रका बासिन्दालाई 'जाडो मौसम जस्तै' अनुभूति हुन सक्ने त्यो निकायले चेतावनी दिएको छ।

सबैभन्दा कम तापमान गार्डेन सिटीमा मापन गरिएको छ जहाँको तापक्रम माइनस १८ डिग्री सेल्सियस पुगेको बताइएको छ।

शिकागोमा पनि हाल सम्मकै कम तापमान मापन गरिएको छ। शिकागोको तापक्रम सन् १९८६ को भन्दा कम रहेको बताइएको छ।

अमेरिका र मेक्सीकोबीचको सीमा नजिकै रहेको टेक्सस राज्य स्थित एउटा सहरमा दुर्लभ हिमपात भएको बताइएको छ।


शीर्षक: उत्तर- दक्षिण कोरिया: दुई देशका सेनाबीच सिमानामा गोली हानाहान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

घटनामा कुनै हताहती वा क्षति नभएको बताइएको छ

दुई कोरियालाई छुट्ट्याउने असैनिकीकृत क्षेत्रमा पछिल्लो घटना भएको हो।

दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार उत्तर कोरियाबाट चलेका थुप्रै गोली एउटा सुरक्षा पोस्टमा लागेको थियो।

त्यसपछि आफूहरूले चेतावनी दिएको र पछि गोली हानाहान शुरू भएको दक्षिण कोरियाले जनाएको छ।

हताहती

घटनामा कुनै हताहती वा क्षति नभएको बताइएको छ।

पछिल्लो पाँच वर्षयता पहिलो पटक उत्तर कोरियाली सैनिकहरूले दक्षिण कोरियातिर सीधै गोली चलाएको विवरणमा जनाइएको छ।

सुरक्षा व्यवस्था एकदमै कडा रहने असैनिकीकृत क्षेत्रलाई शान्ति क्षेत्रमा परिणत गराउने सोलस्थित दक्षिण कोरियाली सरकारको दुई वर्षयता जारी प्रयासबीच गोली हानाहानको घटना सार्वजनिक भएको छ।

असैनिकीकृत क्षेत्रमा दक्षिण कोरियाली सैनिक (फाइल तस्वीर)

करिब तीन हप्तायता पहिलो पटक उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन सार्वजनिक रूपमा देखिएको विवरण आएको २४ घण्टापछि उत्तर र दक्षिण कोरियाली सेनाबीच गोली हानाहानको घटना भएको हो।

दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा दुई कोरिया विभाजित भएका थिए। प्राविधिक रूपमा यी दुई मुलुक अझै युद्धको अवस्थामा छन्।


शीर्षक: उत्तर-दक्षिण कोरिया: दुई नेताबीच एप्रिल २७ मा शिखर वार्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एउटा संयुक्त वक्तव्यमा जनाइएअनुसार उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अन र दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन जे इनबीच भेटवार्ता हुनेछ।

उक्त शिखर वार्ताको तयारी लागि दुई देशका अधिकारीहरूबीच भेटवार्ता भएपछि यो घोषणा भएको हो।

एप्रिल २७ मा तोकिएको शिखर वार्ता एक दशकपछि पहिलोपटक हुन लागेको हो।

यही साता उत्तर कोरियाली नेता किम र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिन पिङबीच बेइजिङमा भेटवार्ता भएको थियो।

सो भेटवार्तामा उत्तर कोरियाली नेताले कोरियाली प्रायद्वीपलाई परमाणु निश्शस्त्रीकरण गर्न प्रतिबद्धता जनाएको बताइएको छ।

हालसालै किमले अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग आफूले भेट्न चाहेको पनि बताएका थिए। उक्त प्रस्ताव ट्रम्पले स्वीकार पनि गरे। त्यसलाई ट्रम्पको महत्त्वपूर्ण विदेशनीति निर्णयको रूपमा हेरिएको छ। ट्रम्पले छिटोमा मे महिनासम्म भेट्न सकिने बताएका थिए।

तर चीनका लागि अमेरिकी राजदूतले बीबीसीसँग कुरा गर्दै परमाणु निश्शस्त्रीकरण गर्ने किमको प्रतिबद्धतामा आफूलाई विश्वास नरहेको बताए।

पान्मुन्जोममा

अन्तर कोरियाली शिखर वार्ता सीमावर्ती पान्मुन्जोममा हुनेछ। मिलाप गराउने गाउँका रूपमा चित्रित उक्त स्थानमा रहेको 'साउथ कोरियन पिस हाउस'मा वार्ता हुने बताइएको छ।

सन् १९५३ मा कोरियाली युद्ध अन्त्य गर्ने गरी भएको सम्झौतापछि दुई देशका नेताले दुई पटकमात्रै भेटेका छन्। आगामी भेटवार्ता तेस्रो हुनेछ।

यसअघि सन् २००७ मा उत्तर कोरियाका पूर्व नेता किम जङ इल र पूर्व दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति रो मु ह्युनबीच उत्तर कोरियाली राजधानी प्योङयाङमा शिखर वार्ता भएको थियो।

त्यसअघि सन् २००० मा त्यस्तो वार्ता भएको थियो।

तर ती वार्ताहरू कोरियाली प्रायद्वीपमा दिगो शान्ति कायम गर्न भने असफल रहेको देखिन्छ।


शीर्षक: उत्तरका गुप्तचर प्रमुख दक्षिण कोरिया जाने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरियाली प्रायद्वीपमा जारी शान्ति प्रक्रियालाई अघि बढाउने नयाँ अवसरका रूपमा दक्षिण कोरियाली सरकारले उक्त कदमको प्रशंसा गरेको छ।

दक्षिण जाने भनिएका उत्तर कोरियाली गुप्तचर निकायका प्रमुख जेनरल मिम योङ चोललाई दक्षिण कोरियाविरुद्ध कैयौँ आक्रमणहरू गराएको आरोप लाग्ने गरेको छ।

यसै बीच राष्ट्रपति ट्रम्पकी छोरी इभान्काले प्योङ्च्याङमा सहभागी हुने अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्ने बताइएको छ।

कूटनीति

उत्तर कोरियाका वरिष्ठ अधिकारीको यो सहभागितालाई दोस्रो चरणको 'ओलिम्पिक्स कूटनीति' भनिएको छ।

उत्तर कोरियाले उच्च पदस्थ अधिकारी पठाउँदै

ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहमा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ अनकी बहिनी किम यो जोङ सहभागी भएकी थिइन्।

यसपटक सत्तारूढ दलको एकीकृत मोर्चाको नेतृत्व गर्ने उच्चअधिकारी किम योङ चोल दक्षिणको भ्रमणमा आउन लागेका छन्।

सन् २०१० मा ४६ जना दक्षिण कोरियाली नाविकको ज्यान लिने गरी एउटा नौसैनिक डुंगामा गरिएको आक्रमणको मुख्य योजनाकार भएको आरोप उनीमाथि छ।

भेट

प्योङ्याङबाट आउने समूह तीन दिनसम्म दक्षिण कोरियामा बस्ने र उनीहरुले राष्ट्रपति मून जे इनसँग भेटवार्ता गर्ने बताइएको छ।

राष्ट्रपति मूनलाई उत्तर कोरियाको निम्तो

ओलिम्पिक्स अगाडि उत्तर कोरियाको सैन्य परेड

यसअघि ओलिम्पिक्सको उद्घाटन समारोहपछि अमेरिकी र उत्तर कोरियाली अधिकारीबीच भेटवार्ता तय भएको खुलासा भएको थियो।

तर अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले थप प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेपछि उत्तर कोरियाले अन्तिम समयमा वार्तामा सहभागिता नजनाउने निर्णय लिएको थियो।

यसपटक दक्षिण कोरिया  सरकारले उत्तर कोरिया र अमेरिकाका अधिकारीहरूबीच कुराकानी नहुने जानकारी दिएको छ।


शीर्षक: उत्तराखण्ड हिमपहिरो: के आणविक जासुसी उपकरणले भारतको हिमालय क्षेत्रमा बाढी निम्त्याएको हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नन्दादेवी चीनसँगको उत्तर-पूर्वी सीमा क्षेत्रमा रहेको भारतको दोस्रो अग्लो पर्वत हो

फेब्रुअरी महिनाको सुरुमै रैनी गाउँमा बाढी आउँदा गाउँलेहरूमाझ तिनै उपकरण 'पड्किए' भन्ने हल्ला फैलियो र उनीहरू धेरै आत्तिए।

तर यथार्थमा वैज्ञानिकहरूले भने त्यसको कारण एउटा टुक्रिएको हिमनदी रहेको विश्वास गर्छन्।

त्यसकै कारण उत्तराखण्डमा आएको बाढीमा परेर ५० जनाभन्दा धेरैले ज्यान गुमाए।

तर सोही कुरा २५० घरधुरी रहेको हिमाली गाउँ रैनीका बासिन्दालाई सुनाउने हो भने धेरैले यो कुरा पत्याउँदैनन्।

रैनी गाउँका मुखिया सङ्ग्रामसिंह रावतले मलाई भने, "हामीलाई लाग्छ ती उपकरणहरूले भूमिका खेलेको हुनुपर्छ। जाडोमा नत्र कसरी हिमनदी टुक्रिन्छ? हामीलाई लाग्छ- सरकारले यसको अनुसन्धान गरेर ती उपकरणहरू पत्ता लगाउनुपर्छ।"

उनीहरूमा रहेको उक्त त्रासपछाडि उच्च हिमाली भेगको एउटा रोचक जासुसी कथा छ जसमा विश्वका शीर्ष आरोही, विद्युतीय जासुसी प्रणाली सञ्चालन गर्ने रेडियोधर्मी पदार्थ र केही जासुसहरू जोडिन्छन्।

यो कथा सन् १९६० को दशकमा कसरी अमेरिकाले भारतसँग सहकार्य गरेर हिमालय क्षेत्रमा आणविक ऊर्जाबाट चल्ने उपकरणहरू जडान गर्दै चिनियाँ आणविक परीक्षण र क्षेप्यास्त्र प्रहारको जासुसी गर्‍यो भन्नेबारे छ।

मनमोहन सिंह कोहली भारतीय टोलीको नेतृत्व गरेका र सीमा सुरक्षा गर्ने एउटा मुख्य सङ्गठनमा काम गरेका प्रसिद्ध आरोही हुन्

चीनले सन् १९६४ मा आफ्नो पहिलो आणविक उपकरण परीक्षण गरेको थियो।

"शीतयुद्धको त्रास उत्कर्षमा थियो। कुनै योजना धेरै अस्वभाविक थिएनन्। हैन भन्ने कुरा पुष्टि हुँदैनथ्यो," यस विषयमा निकै धेरै लेखेका अमेरिकाको रक एन्ड आइस म्यागजीनका कन्ट्रिब्यूटिङ सम्पादक पिट टेकेडा ठान्छन्।

सन् १९६५ को अक्टोबर महिनामा भारतीय र अमेरिकी आरोहीहरू रहेको एउटा समूह झन्डै ५७ किलो तौल भएको सात प्लूटोनीअम क्याप्सुलहरू र जासुसी उपकरण लिएर निस्किए। ती उपकरणहरू  ७,८१६ मिटर अग्लो नन्दादेवी पर्वतको चुचुरोमा राख्नुपर्ने थियो।

नन्दादेवी चीनसँगको उत्तर-पूर्वी सीमा क्षेत्रमा रहेको भारतको दोस्रो अग्लो पर्वत हो।

एउटा हिमआँधीका कारण आरोहीहरू चुचुरो नपुग्दै उक्त अभियान त्याग्न बाध्य भए।

तलपट्टि भाग्ने क्रममा उनीहरूले ती उपकरणहरू माथिपट्टि नै छाडे। तीमध्ये एउटा छ फुट लामो एन्टेना, दुईवटा रेडिओ सञ्चार उपकरण, एउटा ऊर्जा भण्डारण गर्ने पावर प्याक र प्लूटोनीअम क्याप्सूलहरू थिए।...


शीर्षक: उत्सर्जनका लक्ष्य भेट्न मुस्किल: राष्ट्रसंघ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई दुई डिग्री सेल्सियससम्म मात्र पुग्न दिने अन्तर्राष्ट्रिय सहमति अनुसार ती लक्ष्य राखिएका थिए।

खतरनाक

राष्ट्रसंघीय वातावरण कार्यक्रमका अनुसार प्यारिस सम्झौतामा गरिएका उत्सर्जन कटौतीका वाचा खासमा जलवायु परिवर्तनका खराब असरबाट जोगिन आवश्यकभन्दा एक तिहाई मात्र छ।

सो निकायका प्रमुख एरिक सोल्हेमका अनुसार यो भनेको खतरनाक हो।

बुधबार जर्मन शहर बोनमा प्यारिस सम्झौताका निर्देशिकाबारे छलफल गर्न मन्त्रीहरु भेला हुँदैछन्।

खासमा विश्वव्यापी तापमान वृद्धिलाई दुई डिग्री सेल्सियससम्म मात्र पुग्न दिने भनिए पनि हालसम्म गरिएका कटौतीका वाचाले सन् २०३० सम्म त्यो लक्ष्य भेट्ने दिशामा एक तिहाई मात्र मद्दत गर्न सक्ने सो प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

यदी सबै वाचाहरु पूरा गरिए पनि सन् २१०० सम्म विश्वको औसत तापमान तीन डिग्री सेल्सियसले बढ्न सक्छ।

सन् २०१० यता राष्ट्रसंघले वर्षेनी उत्सर्जनबारे विश्लेषण प्रस्तुत गर्दै आएको छ।

सन् २०१४ यता मानव गतिविधि खासगरि खनिज इन्धनको प्रयोगका कारण हुने उत्सर्जन वृद्धि रोकिएको छ। तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको पुनर्नवीकरणीय उर्जाको प्रयोग तथा चीन र अमेरिकामा कोइला प्रयोगमा कटौतीले त्यो वृद्धि रोकिएको बताइन्छ।

तर त्यति हुँदाहुँदै पनि सोमबार विश्व मौसम संगठन डब्लुएमओले प्रकाशित गरेको विवरणमा सन् २०१६ मा पृथ्वीको वायुमण्डलमा उच्च परिमाणमा हरितगृह ग्यास कार्बन डाइअक्साइड फेला परेको जनाइएको थियो।


शीर्षक: उत्सर्जित कार्बन डाइअक्साइडबाट भाँडाकुँडा र काँटाचम्चा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

खनिज तेल प्रयोगमा कडा नियमहरू लगाइएपछि आधुनिक जीवनको एउटा महत्त्वपूर्ण तत्व प्लास्टिक उत्पादनको नयाँ तरिक खोज्न वैज्ञानिकहरू लागिपरेका छन्

र यो राम्रो पनि छ- हामीलाई प्लास्टिक चाहिन्छ र यसले बीसौँ शताब्दीमा जीवनमा क्रान्ति ल्याइदिएकोमा कुनै शङ्का छैन।

प्लास्टिकबिना रेकर्ड गरिएका सङ्गीत र सिनेमाहरू सम्भव हुँदैनथे।

आधुनिक औषधि पनि प्लास्टिक पूर्ण रूपमा निर्भर छ- रक्त सङ्कलन गरिने झोलाहरू, पाइपहरू र सुईहरू।

सोच्नुहोस् त- त्यसैगरी कार र विमानका पार्टपुर्जाहरू- सबै प्लास्टिकमा आधारित छन् जसले हामीलाई संसारको यात्रा गर्न सम्भव बनाइदिएका छन्।

र कम्प्युटर, फोन र सबै प्रकारका इन्टरनेट प्रविधि पनि त प्लास्टिकमा आधारित छन्।

र तपाईँ सम्भवत: यो समाचार पनि प्लास्टिककै कारण पढ्न पाइरहनुभएको छ।

प्लास्टिक प्रदूषण एउटा प्रमुख वातावरण प्रदूषण बनेको छ तर यो बहसमा धेरैजसो यसको कार्बन डाइअक्साइसँगको सम्बन्धलाई भने उपेक्षा गर्ने गरिएको छ।

अहिले प्लास्टिक बनाउने भनेको खनिज इन्धन बालेर कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन गर्नु हो भन्ने बुझिन्छ, जुन हरितगृह ग्यास हो।

त्यसले जलवायु परिवर्तनमा सघाउ पुर्‍याइरहेको छ।

तर कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन नगरिकनै हामीले प्लास्टिकका म्याट्रेस, फोम इन्सुलेसन, प्लास्टिकका काँटाचम्चा वा पुन: प्रयोग गर्न मिल्ने भाँडाकुँडा बनायौँ भने अथवा वायुमण्डलबाट त्यसलाई सोसेर निकाल्न सक्यौँ भने नि?

नयाँ प्रविधिहरूले कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जनलाई प्लास्टिकमा परिवर्तन गर्नेतर्फ प्रगति देखाएका छन्।

त्यसो गर्न सके पृथ्वीको वायुमण्डलमा परेको हरितगृह ग्यासको प्रभाव कम गर्न सकिन्थ्यो। तर कसरी हुन सक्छ त्यो?

त्यसो गर्न सकिने वैज्ञानिक उपाय हेरौँ है त।

कार्बन डाइअक्साइडबाट नाइलन

प्लास्टिकहरू टिकाउ, र जतापनि प्रयोग गर्न मिल्ने किसिमका छन्

प्लास्टिकहरू प्रयोगशालामा उत्पादन गरिने पोलिमरहरू हुन्, लामो लामो मालाजस्ता तत्वहरू एकअर्कासँग जोडेर राखिएका।

यूके सेन्टर फर कार्बन डाइअक्साइ युटिलाइजेशन (सीडीयूयूके) मा अनुसन्धानकर्ताहरूले कार्बन डाइअक्साइडबाट पोलीअक्रीलमाइड तत्वले बन्ने नाइलन बनाउने तरिका पत्ता लगाएको बताएका छन्।

सीडीयूयूकेका निर्देशक तथा शेफिल्ड विश्वविद्यालयमा केमिकल इन्जिनियरिङ तथा केमिस्ट्रीका प्राध्यापक डा. पीटर स्टाइरिङ भन्छन्: "कार्बन डाइअक्साइडबाट नाइलन बनाउने भन्ने कुरा पागलपन जस्तो...


शीर्षक: उदयपुरमा शङ्कास्पद स्थितिमा बालिकाको शव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनको बलात्कारपछि हत्या भएको आशङ्का रौतामाई गाउँपालिकाको लाफागाउँवासीले व्यक्त गरेका छन्।

ती बालिका शनिवार बाख्रा चराउन वनतिर गएकी थिइन्। तर घर नफर्किएपछि उनको खोजी गर्दा आइतवार दिउँसो उनलाई मृत अवस्थामा भेटिएको थियो।

शव भेटिएको स्थान उनको घरनजिकै रहेको बताइएको छ।

परीक्षण गर्न शव जिल्ला सदरमुकामतर्फ ल्याइँदै गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय उदयपुरका प्रहरी उपरीक्षक चन्द्रदेव राईले बताएका छन्। घटनास्थल सदरमुकाम गाईघाटबाट झन्डै ७५ किलोमिटर उत्तरमा पर्छ ।

घटनाबारे जानकारी पाएपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय उदयपुरबाट गएको टोलीले अनुसन्धान थालेको एसपी राईले बताए।

उनका अनुसार प्रारम्भिक अनुसन्धानमा घटना शङ्कास्पद देखिएको र शवपरीक्षणपछि मात्र मृत्युको कारण खुल्नेछ।

प्रहरीले केही सन्दिग्ध व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान थालेको छ।

उता कञ्चनपुरमा निर्मला पन्तका परिवारजनले आइतवारदेखि न्यायको माग गर्दै अनिश्चितकालीन धर्ना थालेका छन्।

निर्मलाको शव भेटिएको १०० दिन कटिसक्दा पनि सो घटनामा को संलग्न थिए भनेर पत्ता नलागेकाले उनीहरूले धर्ना थालेका हुन्।


शीर्षक: उद्धार कार्य लगभग सकियो: सरकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हिमपातका कारण भएको यो मानवीय क्षतिले पर्यटन व्यवसायमा धक्का पुग्ने चिन्ताहरु व्यक्त भइरहेका छन्

अधिकारीहरुले ज्यान गुमाएका ३९ मध्ये ३३ जनाको शव हिउँबाट बाहिर निकालिएको र झन्डै ४ सय भन्दा बढीलाई जीवितै उद्धार गरिएको बताएका छन्।

गृहमन्त्रालयले अन्नपूर्ण पदयात्रा मार्ग र आसपासका क्षेत्रमा भइरहेका उद्धार कार्य अब लगभग सकिन लागेको पनि जनाएको छ।

डोल्पा र मुस्ताङको सिमानामा झन्डै ६ हजार मिटरको उचाइमा रहेको क्षेत्रबाट उद्धारकर्ताहरुले आइतबार ९ जना नेपालीको शव निकालेका थिए।

प्रतिक्षा

मनाङको नार र फू क्षेत्रमा पाइएका १० वटा शव संकलन गर्न टोलीहरु खटाइए पनि गहिरो गरी हिउँमा पुरिएका कारण तीन जनाको मात्र शव बाहिर निकाल्न सकिएको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

आइतवार मनाङबाट नौ जना विदेशी सहित १५ जना र मुस्ताङबाट आठ जना नेपालीको उद्दार गरिएको बताइएको छ।

गृहमन्त्रालय अन्तर्गतको विपद व्यवस्थापन महाशाखाका प्रमुख यादव कोइरालाले अब अलपत्र अवस्थामा उक्त क्षेत्रमा कुनै पनि पदयात्री नरहेको बीबीसीलाई बताए।

उनले भने, “अब हामी लगभग उद्धार कार्यको अन्तिममा छौं, जीवितै मानिसहरुलाई उद्धार गरिसक्यौं र मृतहरु १० फिट सम्म पनि पुरिएको बताइएको छ त्यसलाई त प्रतिक्षा नै गर्नुपर्छ।”

उनले हिमपात प्रभावित क्षेत्रमा सोमबार हेलिकप्टर मार्फत अन्तिम चरणको खोजी कार्य अघि बढाइने बताए।

कमजोरी

भारतको हुदहुद समुन्द्री आँधीका कारण आएको ठानिएको उक्त अप्रत्याशित हिमपात र हिमपहिरोका कारण ३९ जनाको ज्यान गएको सरकारले जनाएको छ।

नेपालको सबैभन्दा लोकप्रिय पदयात्रा मार्गमा भएको अहिलेसम्मकै ठूलो उक्त मानविय क्षतिले संसारभर गलत सन्देश जान सक्ने चिन्ताहरु व्यक्त भएका छन्।

पछिल्लो घटनापछि पदयात्रा पर्यटनलाई थप व्यवस्थित पार्न कदमहरु चालिने अधिकारीहरुले बताएका छन्।

गृहमन्त्रालयका सहसचिव कोइरालाले भने, “कति व्यक्तिहरु गएका थिए त्यसलाई सूचीकृत गर्नैपर्छ र मौसमको पूर्वानुमान गर्नैपर्ने देखिएको छ।”

यस्ता प्राकृतिक विपत्तिका घट्ना पछिल्ला बर्षहरुमा बढ्दै गएकाले सिमित श्रोत साधन सहित उच्च हिमाली क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजि कार्य अघि बढाउँदै आएका सुरक्षा निकायहरुलाई श्रोत साधन सम्पन्न बनाइनुपर्नेमा पनि बिज्ञहरुले जोड दिएका छन्।


शीर्षक: उनले इस्लाम धर्म परित्याग गरिन् र अहिले उनी आफ्नै जीवन जोगाउन भाग्दैछिन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

थाई अध्यागमन अधिकारीहरू १८ वर्षीया रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनलाई कुवेत पठाउने प्रयास गरेका थिए। उनको परिवार हाल कुवेतमा छ।

उनलाई चढाएर पठाउन लागिएको कुवेत जाने विमान नउडुन्जेल मोहम्मद अल-कुकुन विमानस्थलस्थित होटलको एउटा कोठा थुनेर बसिन्।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्। महिलालाई समान अवसर नदिइने भएकाले धर्म परित्याग गरेको उनको भनाइ छ।

आफ्नो परिवारले मार्ने धम्की दिएको भन्दै उनले समाचारसंस्था रोयटर्सलाई भनिन्, "मेरा दाजुभाइ र परिवार एवम् साउदी दूतावासले मलाई कुवेतमा कुरिरहेका छन्। उनीहरूले मलाई मार्छन्। मेरो जीवन सङ्कटमा छ।"

उनलाई कुवेत पठाउन भनेर थाई अधिकारीहरू उनको कोठाबाहिर उभिइरहेको तस्बिर  सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको छ।

मानवाधिकारवादी संस्थाहरूले उनको सुरक्षाबारे चासो व्यक्त गरेका छन्।

ह्युमन राइट्स वाच एशिया क्षेत्रका सहायक निर्देशक फिल रोबर्ट्सनका अनुसार संयुक्त राष्ट्रसङ्घको शरणार्थी हेर्ने निकायसँग भेट्न र शरण माग्न नदिइएसम्म कोठाबाट बाहिर नहाउने उनको अडान छ।

समय थोरै भएको र उनी डरलाग्दो परिस्थितिमा रहेको भन्दै रोबर्ट्सनले ती युवतीलाई कुवेत फिर्ता नपठाइयोस् भनेर निषेधाज्ञाका लागि ब्याङ्‌ककको एउटा अदालतमा आवेदन गरिएको बताए।

तर थाई वकिलहरूको सो आवेदन अदालतले खारेज गरिदियो।

रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन  किन भागिन्?

परिवारसँगै बिदा मनाउन कुवेत पुगेकी रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन दुई दिनअघि त्यहाँबाट भागेकी हुन्।

ब्याङ्‌कक हुँदै अस्ट्रेलिया जाने उनको प्रयास थियो।

आफूले इस्लाम धर्म परित्याग गरेको हुनाले बलपूर्वक साउदी अरेबिया फर्काएर परिवारले आफ्नो हत्या गरिदिन सक्ने त्रास भएको रहाफ मोहम्मद अल-कुकुनले बीबीसीलाई बताएकी छन्।

ब्याङ्‌ककबाट बीबीसीका जोनाथन हेड भन्छन् - रहाफ मोहम्मद अल-कुकुन त्रस्त र व्याकुल छिन्।

आफूसँग अस्ट्रेलिया जाने प्रवेशाज्ञा भएको तर सुर्वणभूमि विमानस्थलमा आफूलाई भेट्ने एक साउदी कूटनीतिज्ञले राहदानी खोसेको उनको दाबी छ।

तर साउदी अधिकारीहरूका अनुसार राहदानी उनीसँगै छ र फर्किने हवाई टिकट नभएकाले उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो।

अस्ट्रेलियामा शरण पाइने उनको अपेक्षा थियो।

ह्युमन राइट्स वाचका मध्यपूर्वका सहायक निर्देशक माइकल पेजले एउटा विज्ञप्तिमा "परिवार छोडेर भागेका...


शीर्षक: उपचार शुल्कमा अब 'एकरुपता'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

'मेडकिल प्रोसिड्युरल कोड्स अफ नेपाल' नाम दिइएको उक्त विधि स्वास्थ्य मन्त्रालयले तयार पारिसकेको छ र परीक्षणका रुपमा विभिन्न तीन सरकारी अस्पतालमा प्रयोगमा ल्याउने तयारी समेत गरिको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

स्वास्थ्यसँगसम्बन्धित एकीकृत तथ्याङ्क संकलन, बीमा व्यवस्थापन तथा चिकित्कसहरुलाई एकै संस्थामा काम गर्ने वातावरण बनाउन पनि यो कोड सहायक हुने अपेक्षा गरिएको छ।

कडाइ

देशभरका सरकारी अस्पतालमा समेत बिरामी जाँचका लागि लाग्ने खर्चदेखि लिएर शल्यक्रियासम्मका एकै खालका सेवाका लागि पनि फरक, फरक मूल्य पाइन्छ।

निजी अस्पतालहरुको हकमा पनि अवस्था त्यस्तै छ।

तर अब उपचार विधि र सेवा शुल्क वापत अस्पतालले लिनपाउने सीमालाई निश्चित अंक वा भार दिइने गरी एउटा विधि अर्थात् मेडिकल प्रोसिड्युरल कोड्स अफ नेपाल तयार पारिएको छ।

कामचलाउ सरकारका स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाले भने, "सरकारी-सरकारी र निजी-निजीबीच समेत उपचार शुल्कमा रहेको जुन भिन्नता थियो त्यो अब मेटिनेछ। कम्तीमा जनताले अब उपचार पूर्व नै मेरो उपचार खर्च यति लाग्छ भन्ने थाहा पाउनेछन्"।

स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाले नयाँ कोडसँगै जथाभावी शुल्क लिने अस्पतालहरुमाथि अंकुश लाग्ने अपेक्षा गरेका छन्।

शुल्क

स्वास्थ्यमन्त्रालयले खटाएको विज्ञ टोलीले तयार पारेको कोडका अनुसार सरकारी अस्पतालमा एक अंक बराबर  एक सय रुपैयाँ तोकिएको छ।

तर अस्पतालको प्रकार, उपचारमा रहेको जोखिमको आधार लगायतलाई ध्यानमा राखी त्यो शुल्क केही बढाएर लिन पाइने बताइएको छ।

जस्तै कोडमा मुटुको एकखालको जटील शल्यक्रियाका लागि ६ सय अंक तोकिएको छ।

त्यसको अर्थ त्यो उपचार गर्ने अस्पतालले ६० हजार रुपैयाँ लिन पाउँछ।

तर चर्को शुल्क लिने आरोप खेप्ने गरेका निजी अस्पतालको हकमा के हुन्छ?

जवाफमा स्वास्थ्यमन्त्री थापा भन्छन्-उनीहरुको पनि स्तर हेरी वर्गीकरण हुनेछ र त्यही अनुसार उनीहरुले मूल्य लिन पाउनेछन्।

साथै मनोमानी शुल्क लिने र अनावश्यक उपचार गर्न लगाउने अस्पतालमाथि पनि अंकुश लाग्ने उनी ठान्छन्।

डा. रामेश कोइराला बिरामी, चिकित्सक तथा बीमा क्षेत्र सबैलाई नयाँ कोडले फाइदा पुर्याउने ठान्छन्।

शंका

निजी अस्पतालहरुले पनि सरकारी कोड पालना गर्न सघाउने बताएका छन् तर सरकार बदिलन लागेको अवस्थामा त्यसको कार्यान्वयनप्रति शंका व्यक्त गरेका छन्।

एशोसिएसन अफ प्राइभेट हेल्थ इन्स्टिच्युसन अफ नेपालका अध्यक्ष वसन्तकुमार चौधरीले...


शीर्षक: उपनिर्वाचन सम्पन्न, दाङ र पोखरामा विस्फोटन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सङ्खुवासभाको खाँदबारी नगरपालिका- ३ को वडाध्यक्ष पदका लागि मानेभन्ज्याङ मतदान केन्द्रमा मतदान गर्दै एक वृद्धा

दुई वर्षअघि प्रतिनिधिसभा, प्रदेशसभा र स्थानीय तहमा निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरूको पद विभिन्न कारणले रिक्त भएपछि उपनिर्वाचन गरिएको हो।

केही स्थानमा छिटपुट घटना भए पनि मतदान शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको  बीबीसी संवाददाताहरूले जनाएका छन्।

निर्वाचन आयोगले मतदान भएका स्थानमा ६५.४३ प्रतिशत मत खसेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको बताएको छ।

कहाँकहाँ भयो मतदान?

प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत कास्की क्षेत्र नम्बर २ र प्रदेशसभातर्फ बागलुङ २ (२), भक्तपुर १ (१) र दाङ ३ (२) मा उपनिर्वाचन भएको हो।

सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिका-७ हाटीस्थित राष्ट्रिय प्राथमिक विद्यालय मतदान केन्द्रमा वडाध्यक्ष पदका लागि मतदान भएको थियो

त्यसबाहेक धरान उपमहानगरपालिका तथा मकालु, पिपरा र फाल्गुनन्द गाउँपालिकामा प्रमुख, खुर्पानाथ गाउँपालिकामा उपप्रमुखमा पनि उपनिर्वाचन भयो।

स्थानीय तहका ४३ वटा वडामा अध्यक्ष छान्न पनि मतदान भयो।

जननिर्वाचित प्रतिनिधिको मृत्यु तथा अन्य विभिन्न कारणवश रिक्त रहेका स्थानमा पदपूर्तिका लागि उपनिर्वाचन गरिएको हो।

आयोगले उपनिर्वाचनका लागि ३७ जिल्लाका ५२ रिक्त पदमा मतदान गराउन २४७ वटा मतदानस्थल र ५३७ वटा मतदानकेन्द्र तोकेको थियो।

बागलुङ-२ (२) को प्रदेशसभा सदस्यका लागि भएको उपनिर्वाचनमा ढोरपाटन नगरपालिका-१ स्थित उत्तरगङ्गा माध्यमिक विद्यालय मतदान केन्द्रमा शनिबार मतदान गर्दै एक महिला

सहभागिता

पर्यटनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको हेलिकप्टर दुर्घटनामा निधन भएपछि प्रतिनिधिसभातर्फ रिक्त रहेको कास्की क्षेत्र नम्बर २ मा उनकी पत्नी विद्या भट्टराई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका तर्फबाट निर्वाचनमा सहभागी भएकी छन्।

अधिकारी तत्कालीन नेकपा एमाले पार्टीबाट निर्वाचित भएका थिए।

त्यहाँ नेपाली कांग्रेसले खेमराज पौडेल र साझा पार्टीले रजनी केसीलाई उठाएको छ।

त्यस्तै प्रदेशसभातर्फ भक्तपुर १ (१) बाट निर्वाचित हरिशरण लामिछाने, बागलुङ २ (२) बाट निर्वाचित टेकबहादुर घर्तीमगर र दाङ ३ (२) बाट निर्वाचित भएका उत्तरकुमार वलीको निधन भएकाले ती स्थानमा उपनिर्वाचन भएको हो।

लामिछाने र वली एमाले र घर्ती जनमोर्चाबाट निर्वाचित भएका थिए।  उपनिर्वाचनमा प्रतिनिधिसभा सदस्यतर्फ ११, प्रदेश सभा तर्फ १५ र स्थानीय तहका सदस्यका लागि २० वटा राजनीतिक दल...


शीर्षक: उपसभामुख शिवमाया तुम्बाहाङ्फेद्वारा संसद्‌मा राजीनामाको घोषणा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सम्बोधनका क्रममा उनले सभामुख चनयका लागि मार्ग प्रसस्त गर्न आफू उपसभामुखबाट हट्ने निर्णयमा पुगेको घोषणा गरिन्।

उनले "सभामुख चयनको ठोस आधार प्रस्तुत भएपछि राजीनामा दिने कुरा अभिलेखित गराउन" सम्बोधन गरेको उल्लेख गरेकी छिन्।

सत्ताधारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डबीच सहमति भई सचिवालय बैठकले अग्नि सापकोटालाई उम्मेदवार बनाउने निर्णय आइतवार गरेपछि संसद्‌को बैठक बसेको हो।

प्रतिनिधि सभालाई सम्बोधन गर्दै तुम्बाहाङ्फेले भनिन्, "लोकतन्त्र र खुला समाजमा हामीले गर्ने हरेक निर्णयहरू जनताको सुक्ष्म निगरानीमा हुने गर्छ।"

"दलबाट सिफारिस वा निर्वाचित भएर प्राप्त हुने जिम्मेवारी भएता पनि संवैधानिक ओहोदामा रहुञ्जेल सम्बन्धित व्यक्ति दलको सम्बन्धबाट अलग रहेको हुन्छ।"

"उक्त ओहोदामा रहँदा उ दलको निर्देशनमा होइन, संविधान र कानुनी प्रबन्ध अनुसार निर्देशित भएर क्रियाशील हुन्छ।... तर कसैले पनि आफ्नो जराहरू बिर्सनु हुदैँन भन्नेमा म सचेत छु।"

उनले समावेशी लोकतन्त्रमा संवैधानिक व्यवस्था महत्वपूर्ण विशेषताका रूपमा रहेको बताइन्।

संविधान कार्यान्वयन अभ्यास र आचरणबाट

"संविधानको यो मर्म अक्षर या वचनबाट होइन, हाम्रा अभ्यास र आचरणबाट मात्रै कार्यान्वयन हुनसक्छ भन्ने मलाई लाग्छ।"

"राज्यका उच्च ओहदाहरूमा समाजका सबै अङ्गहरूको प्रतिबिम्ब झल्कन सके मात्रै वास्तविक अर्थमा लोकतन्त्र सृदृढ हुन सक्छ भन्ने यथार्थसँग संविधान निर्माणमा अगुवाइ गर्नुहुने राजनीतिक दल र नेतृत्व वर्ग सहमत हुनु हुन्छ भन्ने मैले आशा लिएकी छु," उनले भनिन्।

तुम्बाहाङ्फेले अगाडि भनिन्, "यसै विश्वासमाथि आधारित रहेर मैले आफ्ना धारणाहरू सम्बन्धित निकायहरूमा प्रस्तुत गरेकी हुँ।"

"मेरा यी धारणाहरू कुनै अस्वाभाविक महत्त्वाकाङ्क्षा या अनुचित आग्रहबाट प्रेरित थिएनन् भन्ने कुरामा म दृढ छु। यससम्बन्धी विभिन्न प्रतिक्रियाहरूलाई मैले नजिकबाट नियालेकी छु।"

नेकपाबाट सांसद् बनेकी उनी उपसभामुख निर्वाचित भएकी थिइन्।

राजीनामाबारे अडान

कृष्णबहादुर महरालाई बलात्कार प्रयासको आरोप लागेपछि उनले सभामुखबाट राजीनामा दिन बाध्य भएका थिए।

त्यसपछि तुम्बाहाङ्फेले प्रतिनिधि सभामा बैठकहरूको अध्यक्षता गरेकी थिइन्।

सभामुख बनाउने प्रतिबद्धतापश्चात् मात्र राजीनामा दिने अडान लिएकी उनले पटकपटक नेतृत्वको सार्वजनिक रूपमै पनि आलोचना गरेकी थिइन्।...


शीर्षक: उपेन्द्र यादव: 'अहिले प्रदेश २ को मुख्यमन्त्री परिवर्तन हुँदैन'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेकपाका दुवै अध्यक्षले संशोधन गर्ने लिखित प्रतिबद्धता जनाएकाले अविश्वास गर्नु पर्ने कारण नभएको उनको भनाइ छ।

तर संशोधन नहुने अवस्था आएमा निर्णय गर्न आफ्नो दल स्वतन्त्र रहेको पनि उनले बताए।

मुख्यमन्त्रीप्रति असन्तुष्टि

फोरम नेतृत्वको प्रदेश २ को सरकारलाई दिएको समर्थन नेकपाले फिर्ता लिएको भोलिपल्ट नेकपा र फोरमबीच दुई बुँदै सहमति भएको हो।

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले त्यहाँका मुख्यमन्त्री मोहम्मद लालबाबु राउतको केन्द्र सरकारप्रतिको आलोचनात्मक अभिव्यक्तिलाई लिएर यादवसँग असन्तुष्टि जनाएको समाचारमा जनाइएको छ।

यादवले पनि मुख्यमन्त्री यादवलाई त्यहाँको सरकारको काम कारबाहीबारे सुझाव दिएको बताइएको छ।

सरकारको कामप्रति तपाईको पनि असन्तुष्टि हो? भन्ने प्रश्नमा उनको जवाफ थियो, "अहिले नै सरकारको कामको मूल्याङ्कन गर्ने बेला भएको छैन। राम्रो काम गर्न भन्नु सैद्धान्तिक कुरा हो। त्यसलाई नकारात्मक रूपमा लिनु हुँदैन।"

एमाले र माओवादी केन्द्रबीचको एकीकरणपछि बनेको नेकपा प्रदेश २ मा सबैभन्दा ठूलो दल भएको छ।

प्रादेशिक सरकारको नेतृत्वको फेरबदलको सम्भावनाबारे अध्यक्ष यादवले भने, "अहिले प्रदेश २ को नेतृत्व परिवर्तन हुँदैन।"

तर उनले सरकारको काम हेरेर मूल्याङ्कन गर्ने र सन्तोषजनक काम हुन नसकेको खण्डमा सन्तोषजनक बनाउने उपाय खोजिने बताए।


शीर्षक: उपेन्द्र यादव: असन्तुष्ट उपप्रधानमन्त्रीको प्रश्न, 'सन्तुष्ट त दुनियाँमा को होला र?'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनले मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन गर्दा प्रधानमन्त्रीले आफूहरूसँग परामर्श गर्न आवश्यक नभएको बताउँदै त्यसलाई स्वाभाविक रूपमा लिएको सन्देश दिए।

तर कैयौँले अनुमान गरे जस्तै बीबीसीसँगको कुराकानीमा उनले प्रधानमन्त्रीको कदमप्रति असन्तुष्टि प्रकट गरेका छन्। उनले सरकार नछाड्नुको तर्क पनि प्रस्तुत गरेका छन्।

जनकपुरमा बीबीसी न्यूज नेपालीका समाचारदाता बृजकुमार यादवसँग उनले आफू असन्तुष्टि प्रतिप्रश्न गरे, "सन्तुष्ट त यो दुनियाँमा को होला र?"

जिम्मेवारी अधुरै किन छाड्ने

उनले सन्तुलित हुने प्रयास गर्दै भने, "तर मुलुकको परिवर्तनका लागि, जनताका अधिकारीका लागि समृद्धि र सुशासनका लागि लामो समयदेखि सङ्घर्ष गर्दै आएको मान्छेलाई कुन मन्त्रालय भन्ने कुराले खासै अर्थ राख्दैन।"

आफूले पाएको मन्त्रालय कानुन, न्याय र संसदीय मामिलासँग सम्बन्धित विषय अहिलेको सन्दर्भमा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण रहेको उनको बुझाइ छ।

संविधान संशोधन गर्ने सहमतिका आधारमा सरकारमा बसिरहेको उनको तर्क छ।

यादवले भने, "संविधान संशोधन जस्ता महत्त्वपूर्ण र ऐतिहासिक काम गर्न बाँकी नै छ। त्यसैले दायित्व र मुलुकको आश्यकताको हिसाबले यो जिम्मेवारी महत्त्वपूर्ण हो। आफ्नो जिम्मेवारी बीचमै अधुरो र अपूरो छाडेर के उपलब्धि हुन्छ र?"

यादवको दलका नेताहरूले सरकारमा जानुअघि नेकपाका नेतासँग आफूले लिने मन्त्रालय र मन्त्रीको सङ्ख्याबारे सहमति गरेका थिए।

प्रधानमन्त्रीसँग कुरा गर्ने

दुईबुँदे सहमति गरेर उपेन्द्र यादव सरकारमा सहभागी भएका थिए

तर यादवको मन्त्रालय परिवर्तन मात्र गरिएन, उनको दलका एक राज्यमन्त्रीलाई पनि हटाइयो।

यादवकै दलका अर्का नेताले सम्हालेको मन्त्रालयमा प्रधानमन्त्रीले आफ्नो दलबाट राज्यमन्त्री थपिदिए।

प्रधानमन्त्रीले सत्ताधारी दलसँग छलफल नगरेरै त्यसरी हेरफेर गर्नु अस्वाभाविक होइन?

यादवको उत्तर थियो, "यस विषयमा हाम्रो पार्टीले प्रधानमन्त्री र सत्ताको नेतृत्व गर्ने पार्टीसँग कुराकानी गर्ने नै छ।"

मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन हुँदा स्वास्थमन्त्रीको हैसियतले आफूले भारतमा आयोजित एउटा विश्व सम्मेलनमा भाग लिइरहेको उपप्रधानमन्त्री यादवले सुनाए।

त्यही बेला नेपालमा उनी स्वास्थ्यबाट कानुन मन्त्रालयमा सारिए।

प्रधानमन्त्रीबाट 'गलत सन्देश'

अचानक जिम्मेवारी फेरिँदा आफू सरकारले नै भाग लिन पठाएको सम्मेलनका बाँकी कार्यक्रमभन्दा बाहिरै बस्नु परेको र त्यो आफ्नो लागि दु:खद भएको यादवको गुनासो...


शीर्षक: उपेन्द्र यादवले सरकार नछोड्नुका तीन कारण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्रीको पदभार लिएपछि पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्ने क्रममा उनले भूमिका परिवर्तन गर्ने अधिकार प्रधानमन्त्रीको भएको बताउँदै त्यसमा आफूहरूले केही गर्न नसक्ने एउटा अव्यक्त सन्देश पनि दिए।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन गर्ने बेला उपप्रधानमन्त्री यादव भारतको राजधानीमा थिए।

पुनर्गठित मन्त्रिपरिषद्‌मा उनी स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयबाट कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयमा सरुवा भएका हुन्।

आफूहरूसँग "कुनै सल्लाह नै नगरी" प्रधानमन्त्री ओलीले जिम्मेवारी फेरिदिएको भन्दै समाजवादी पार्टीका कतिपय नेताले अध्यक्ष यादव स्वदेश फर्केपछि त्यसबारे निर्णय लिने बताएका विवरण पनि विभिन्न सञ्चारमाध्यममा सार्वजनिक भए।

समाजवादी पार्टीका कतिपय नेताको त्यस्तो अभिव्यक्तिपछि धेरैले एउटा लख काटे- उपेन्द्र यादवको पार्टी सरकारबाट बाहिरिने पक्काजस्तै देखियो।

तर यादव स्वदेश फर्केलगत्तै बसेको समाजवादी पार्टीको बैठकले विगतका सहमति कार्यान्वयनका लागि वार्ता टोली गठन गर्ने निर्णय गरेर सरकार छोड्ने धेरैको अड्कलबाजीलाई गलत प्रमाणित गरिदियो।

पदभार ग्रहण गरेपछि के भने यादवले?

सोमवार बिहान पदभार ग्रहण गरेपछि आफ्नै कार्यकक्षमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै यादवले जिम्मेवारी हेरफेर हुनुलाई असामान्य रूपमा हेर्न नहुने बताए।

उनले भने, "परामर्श गरिराख्नुपर्दैन, यो सामान्य कुरा हो। प्रधानमन्त्रीले गर्न सक्छन्।"

"मन्त्रालयहरू हेरफेर गर्ने प्रधानमन्त्रीको अधिकारै हो। धेरै मन्त्रालयको अनुभव होस्, अनुभवी नेता होस् भनेर पनि [मलाई] पठाइएको हुन सक्छ।"

मन्त्री यादवले थपे, "अर्को कुरा विषय मिल्ने मन्त्रालय पठाइदिऊँ भनेर पनि हुन सक्छ। उहाँले अलि बढी नै माया गरेर पनि हुन सक्छ।"

के भन्छन् राजनीतिक विश्लेषक?

कतिपयका लागि सरकारबाट नबाहिरिने समाजवादी पार्टीको निर्णय "आश्चर्यजनक" रह्यो भने कतिपयले त्यसलाई "अपेक्षित निर्णय"कै रूपमा लिए।

सरकारको कार्यकाल दुईचार महिना बाँकी रहने भएपछि समाजवादी पार्टीले सरकार छाड्न सक्ने भन्दै सामाजिक सञ्जालका कतिपय प्रयोगकर्ताले कटाक्ष पनि गरे।

राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेलको बुझाइमा प्रधानमन्त्री ओलीले जिम्मेवारी हेरफेर गरेर उपेन्द्र यादवलाई सरकार छोड्न नै सन्देश दिएका हुन्।

तर त्यसो हुँदा हुँदै यादवले वर्तमान सरकार छोड्न नसक्नुका दुई प्रमुख कारण रहेको पोखरेल...


शीर्षक: उमादेवी वादी: सङ्घर्षशील वादी नेत्री 'बीबीसी १०० महिला' सूचीमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

'बीबीसी १०० महिला' मा प्रत्येक वर्ष संसारभरिका १०० प्रभावशाली र प्रेरणादायी महिलाको नाम र कामबारे उल्लेख गरिएको हुन्छ।

सो सूचीमा पर्ने उनी पहिलो वादी महिला हुन्।

वादी हाल प्रदेश नम्बर ७ अर्थात् सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेशसभामा सांसद छिन्।

बीबीसी सम्वाददाता नेत्र केसीसँग कुराकानी गर्दै आफूले आफ्नो समुदायको आत्मसम्मानका लागि सङ्घर्ष गरेको र त्यसबाटै वादी समुदायका महिला तथा केटाकेटीको उत्थान सुरु भएको वादीले बताइन्।

उनले भनिन्, "आत्मसम्मानको लडाइँमा हाम्रो जित भयो। साथै आमाको नामबाट नागरिकता लिन चाहने नेपालीहरूको जित भयो। आफ्नो शरीर बेच्ने समुदायबाट आएका वादी महिला तथा केटाकेटीहरू अहिले अघि बढ्न थालेका छन्।"

बीबीसी विश्व सेवाको विश्वका १०० जना प्रेरणादायी महिलाको सूचीमा परेको समाचारले अहिले उनी निकै खुसी भएकी छिन्।  त्यसलाई उनी आफ्नो र आफ्नो समुदायको सफलता मान्छिन्।

गत वर्षको सूचीमा नेपालबाट इन्दिरा राना परेकी थिइन्।

उनले कैदी जीवन बिताइरहेका व्यक्ति र उनीहरूका छोराछोरीलाई सहयोग गर्दै आएकी छन्।


शीर्षक: उहिलेकी माओवादी लडाकु, अहिलेकी साहसी पर्वतारोही\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सशस्त्र द्वन्द्व उत्कर्षमा पुगेका बेला उनी माओवादीको सांस्कृतिक विभागमा आबद्ध भइन्। त्यतिबेला आफूले 'क्रान्तिको सपना' देखेको उनी बताउँछिन् ।

सुदूरपश्चिमको दुर्गम क्षेत्रमा हुर्किएकी लक्ष्मीलाई आफू माओवादी बन्दा कुनै दिन हिमालमा रुचि हुनेछ भन्ने थाहा थिएन।

'केही नयाँ गर्ने' इच्छाले उनी पर्वतारोहण गर्न थालेको बताउँछिन्।

अभियान

शान्ति सम्झौताको १० वर्षपछि लक्ष्मी बूढाले हालै मात्र आरोहणका लागि खुला गरिएको साइपाल हिमाल आरोहण अभियानमा सहभागी भइन्।

लडाकुदेखि पर्वतारोही बन्दासम्मको आफ्नो यात्रा निकै कठिन भएको उनको अनुभव छ।

महिनावारी भएका महिलाले पानीपधेँरो  गर्दा 'पाप लाग्छ' भन्ने मान्यता राख्ने समाजमा हुर्किएकी भए पनि आफूले महिनावारी भएकै बेला हिमाल आरोहण गर्ने प्रयास गरेको उनी बताउँछिन्।

प्रतिकूल मौसमका कारण शिखरमा पुग्न नसके पनि उनले आफ्नो प्रयासलाई नै सफलता मानेकी छन्।

आरोहणका लागि पहिलो पटक खुला गरिएको ७,०३१ मिटर अग्लो साइपाल हिमालको ५,६०० मिटर सम्म पुगेर उनको टोली बिहीवार घर फर्किएको बताइएको छ।

उनले भनिन्, "छाउ भएका बेला महिलाले धारा, पानीपधेँरो, नदी आदि छुनु हुँदैन भन्ने कुराले मलाई सधैँ पोल्थ्यो र यी कुरा गलत हुन् भनेर मलाई पुष्टि गर्नु थियो, जुन साइपालमा टेकेर गरेँ।"

आफ्नो पहिलो आरोहण असफल हुनुसँग महिनावारीको कुनै सम्बन्ध नरहेको भन्दै उनी थप्छिन्, "छाउ हुँदा हिमाल चढ्दा के नराम्रो हुन्छ त भन्ने प्रमाण मलाई चाहिएको थियो।"

उनलै नै चारसदस्यीय टोलीको नेतृत्व गरेकी थिइन्।

आत्मविश्वास

आफ्ना श्रीमान्‌को सहयोगकै कारण सानी छोरीलाई घरमा छाडेर हिमाल चढ्न जान सकेको उनी बताउँछिन्।

पूर्वलडाकु २८ वर्षीया लक्ष्मीका लागि आरोहण नयाँ कुरा थियो। तर अवसर पाएमा जे पनि गर्न सकिने आत्मविश्वास उनमा पलाएको छ।

उनी पुन: हिमाल चढ्न चाहन्छिन् र उनको सपना सगरमाथा चढ्ने छ। हिमाल चढ्ने इच्छा भए पनि आर्थिक चिन्ता भने उनमा छ।

द्वन्द्वकालका बेला धेरै वर्ष राजनीतिका गत‌िविधिमा होमिए पनि अहिले लक्ष्मीलाई आफ्नो परिवार नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण लाग्छ।

उनलाई कहिलेकाहीँ द्वन्द्वकालमा समय खेर फालेँ कि भनेर पश्चाताप पनि हुन्छ। तर आफू बस्ने समाज परिवर्तनका लागि काम गर्ने उनको भावी योजना छ।

"त्यतिबेला ज्यानको समेत बाजी राखेर युद्धमा होमिइयो। अहिले म बस्ने ठाँउमा बिजुली समेत छैन। तर पनि म समाज परिवर्तनका लागि अझै धेरै गर्न सक्छु।"


शीर्षक: ऊर्जा: 'चीनसँग पनि भारतसँगको जस्तै समझदारी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गर्न इच्छा व्यक्त गरेको बुढीगण्डकी जलविद्युत आयोजनासम्बन्धी निर्णय अघिल्लो सरकारले परिवर्तन गरेको थियो।

उक्त सहमति भएपछि नेपाल र चीनबीच ऊर्जा क्षेत्रमा लागनी गर्ने, विद्युत आदानप्रदान गर्ने जस्ता विषयमा सरकारी स्तरमा छलफल गर्न सहज हुने बताइएको छ।

चीनले नेपालका ठूला जलविद्युत आयोजना निर्माण गर्न अग्रसरता देखाएपनि ती अघि बढ्न सकेका छैनन्।

त्यस्तै मध्येको बुढीगण्डकी जलविद्युत परियोजना सम्बन्धी प्रस्ताव अघिल्लो सरकारले परिवर्तन गरेको थियो भने अर्को परियोजना पश्चिम सेती चिनियाँ पक्षले बनाउने भन्ने प्रस्ताव पनि अन्योलमा परेको छ।

तर प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमणबेला ती आयोजनालाई सजिलो पार्ने गरी केही सहमति गर्ने तयारी भएको ऊर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ।

'वातावरण'

‘भारतीयभन्दा चिनियाँ लगानीकर्ता दोब्बर’

'तीन वर्षमा विद्युत्‌मा आत्मनिर्भर हुन्छौँ'

ऊर्जा जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालयका सहसचिव दिनेश घिमिरेले भने, "ऊर्जा सहयोगबारे समझदारीपत्रमा हस्तारक्षर हुनेछ। नेपाल र चीनबीच ऊर्जा क्षेत्रमा हुने आयोजनाहरुलाई दुईपक्षीय वार्ताबाट तय गर्न विभिन्न समिति बनाउने कुरा हुन्छ। भारतसँग भएको जस्तै ऊर्जा सचिव स्तरीय संयन्त्र चीनसँग पनि बन्छ र चीनसँग पनि बैठकहरू बस्ने वातावरण बन्छ।"

यस्तै नेपाल र चीनबीच अन्तरदेशीय प्रसारणलाइन निर्माण गर्नका लागि  गल्छि-केरुङ-रसुवागढी अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न दुवै देशले सहमति गर्ने जनाइएको छ।

चीनले नेपालमा जलविद्युत आयोजना निर्माण गर्न अग्रसरता देखाएको बताइन्छ। तर उसले निर्माण गर्न इच्छा व्यक्त गरेको बुढीगण्डकी जलविद्युत आयोजनासम्बन्धी निर्णय अघिल्लो सरकारले परिवर्तन गरेको थियो। यस्तै अर्को आयोजना पश्चिम सेतीको निर्माण पनि अन्योलमा परेको छ।

घिमिरेका अनुसार यी आयोजना चीन भ्रमणको सूचीमा परेका छैनन्।

प्रस्ताव

उनले भने, "यस्ता जलविद्युत आयोजना कार्यासूचिमा परेका छैनन्। अझ पश्चिम सेतीको बारेमा बजेटमा पनि नयाँ आएकै छ। यसलाई नेपाल सरकारले निर्णय गर्न पर्ने र यी विषय चीन भ्रमणको एजेण्डामा छैन।"

ठूला जलविद्युत आयोजना र प्रसारणलाइन निर्माण गर्नका लागि चीनले नेपाल सरकारसँग हालै प्रस्ताव माग गरेको थियो।

यस सन्दर्भमा नेपालले राम्रो तयारी गर्न सके मात्र प्रधानमन्त्रीको भ्रमणका क्रममा उत्तरी छिमेकीसँग चाहेको सहयोग लिन सकिने...


शीर्षक: एअर कन्डिशनरले तत्काल शीतल भए पनि पृथ्वीमा गर्मी बढाउँछ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एअर कन्डिशनिङमा प्रयोग हुने एचएफसी (HFC) अर्थात् हाइड्रोफ्लोरोकार्बन नामक रसायन वायुमा फैलिने भएकाले यो स्थिति उत्पन्न भएको हो।

कार्बन डाइअक्साइडभन्दा एचएफसी हजारौँ गुना शक्तिशाली हरितगृह ग्यास हो। वायुमण्डलमा पुगेपछि एचएफसीले पृथ्वीको तापक्रम बढाउन सघाउँछ।

डर्वुड जिल्के विश्वलाई हानिकारक एचएफसीको 'लत' त्याग्न आग्रह गर्छन्। उनको अभियानको प्रभावका कारण पृथ्वीको तापमान न्यून मात्रामै भए पनि बढ्नबाट केही जोगिएको छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: एउटा अमेरिकी सहरले कसरी प्रहरी बलमा परिवर्तन र अपराध दर कम गर्न सक्यो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसको उद्देश्य प्रहरीलाई समुदायको अभिभावक बनाउनु हो।

उक्त सहर अमेरिकामा उच्च अपराध दर भएको सहरमा पर्दथ्यो।

तर आठ वर्षपछि अहिले त्यहाँ ५० वर्ष यताकै कम अपराध दर देखिएको छ।

त्यो कसरी सम्भव भयो? हेर्नुहोस् यो भिडिओमा।


शीर्षक: एउटा केरा, खेलौना र खुत्रुकेको पैसा बोकेर विश्वभ्रमण गर्न निस्किए यी रुसी बालक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफू विश्वभ्रमण गर्न हिँडेको भन्दै ती बालकले घरमा एउटा टिपोट लेखेर छोडेका थिए। त्यो भेटेपछि उनकी आमा प्रहरीलाई गुहार्न पुगेकी थिइन्।

केही घण्टामै एउटा टोलीले ती बालकलाई बाटोमा भेट्यो।

रुसको गृह मन्त्रालयले आफ्नो वेबसाइटमा ती बालकसँग इन्साइक्लोपेडियाहरू (विश्वकोषहरू), एउटा खेलौना, एउटा केरा र खुत्रुकेको पैसा भेटिएको उल्लेख गरेको छ।

उद्धारकर्ताहरूलाई उनले यात्राबाट आफूलाई थकाइ लागेको र विश्राम गर्न मन भएको बताएका थिए।

त्यति बेलासम्म उनी तीनवटा बस चढेर पैदल हिँड्दै थिए।

उनीबारे सामाजिक सञ्जालमा धेरै चर्चा भयो। धेरैले ती बालकको लक्ष्यको प्रशंसा गरे।

"यास्ट्राखानका एक आठ वर्षीय बालक पैदल नै विश्वभ्रमणमा निस्किन्छन्। तर म चाहिँ सहरको यात्रा गर्दा नै गुनासो गर्छु," एक जनाले ट्विटरमा लेखे।

ठट्यौलो पारामा अर्का ट्विटर प्रयोगकर्ता लेख्छन्, "यास्ट्राखानबाट बाहिर जाने उनको इच्छाको [म] सम्मान गर्छु।"

आमालाई सानो टिपोट छोडेर ती बालक विश्वभ्रमणमा निस्किएका थिए

भाषा पढाउने एउटा निजी विद्यालयले त ती बालकलाई नि:शुल्क एक वर्ष अङ्ग्रेजी पढाइदिने घोषणा गर्‍यो।

ती बालकको कथा सार्वजनिक भएपछि धेरै व्यक्तिले आफू सानो छँदा कसरी "विश्वभ्रमण" गर्न खोजेका थिए भनेर संस्मरण गरेका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा एक जना लेख्छन्, "बालक हुँदा मैले पनि त्यस्तै टिपोट लेखेको थिएँ। तर यात्रा थाल्नुभन्दा अगाडि नै म शक्ति सञ्चय गर्न म पल्टिएँ र भुसुक्कै निदाएँ। पछि मलाई जाने अनुमति दिइएन।"

अर्को व्यक्तिले सङ्ग्रह गरेको खानेकुरा हजुरआमाले भेटेपछि विश्वभ्रमणको योजना तुहिएको थियो।

यास्ट्राखानका ती बालकलाई कोन्युखोभ उपनाम दिइएको छ।

फेडोर कोन्युखोभ एक्लै जोखिमपूर्ण यात्रा गर्ने प्रसिद्ध रुसी यात्री हुन्। पछिल्लो यात्रामा डुङ्गा खियाउँदै उनले चार महिना लगाएर दक्षिणी सागर पार गरेका थिए।

एक जनाले ट्वीट गरेका छन्, "उनी ठूलो भएर कोन्युखोभ हुनेछन्।"

ती बालकको अनुहारमा कोन्युखोभको जस्तो दाह्री भएको मिम पनि ट्वीट गरिएको छ र त्यसमा रुसी भाषामा लेखिएको छ - फेडोर कोन्युखोभ, प्रारम्भ।

तर केही टिप्पणीहरू नकारात्मक पनि छन्।

केहीले रुसीहरू गरिब भएका र यात्रा गर्न नसक्ने भनेर पनि लेखेका छन्।

"यो घटनाले मलाई दु:खी बनायो। किनभने आज अधिकांश रुसीका लागि विश्वभ्रमण महँगो मात्र हैन, उनीहरू अर्को कुनै देशमा जाने खर्च गर्न पनि सक्दैनन्," एक व्यक्तिले ट्ववीट गरेका...


शीर्षक: एउटा गाउँ जहाँ जातीय विभेदको ‘नामनिसान छैन’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केही वर्ष अघिसम्म दलित र गैरदलित भनी फरक व्यवहार भए पनि पछिल्ला वर्षमा उक्त क्षेत्रमा त्यस्तो जातीय विभेद कत्ति पनि नरहेको उनी बताउँछिन्।

फाप्लु र आसपासका क्षेत्रहरू सुर्के, यर्मादिङमा गरी करिब दुई सय घर दलित बस्ती रहेको छ।

त्यहा शेर्पा, तामाङ, नेवार लगायत केही बाहुन र क्षेत्रीको पनि बसोबास रहेको छ।

भात/भान्छा चल्छ

"उनीहरू हरेक क्षेत्रमा अब्बल छन्, उनीहरूका घर हाम्राभन्दा बढी सफासुग्घर छन्," श्रेष्ठले भनिन्, "उनीहरूसँग बस्दा र खादा उनीहरू दलित हुन् त्यसैले बस्न हुँदैन भन्ने लाग्दैन। हामीबीच भात/भान्सा सबै चल्छ।"

सोलुखुम्बुको फाप्लुमा बस्दै आएका दलित र गैरदलितबीच देखिएको यो समानता राजधानीकै कतिपय क्षेत्रका लागि पनि नौलो मानिन्छ।

काठमाण्डू वरपरकै कतिपय गाउँमा अझै पनि दलितलाई गैरदलितले घर छिर्न नदिने, उनीहरले छोएको पानी नचलाउने गर्छन्, विवाह त परको कुरा।

"घरमा फलेका तरकारी विक्री गर्न टाढा जान पर्दैन, हाम्रै घरबाट यहाँका गैरदलितले किनेर लैजान्छन्। पितृकार्य, पूजामा गरिने भोजहरूमा उनीहरू नधकाइकन आउँछन्, खान्छन्," सोलु दूधकुण्ड नगरपालिका ४ की लली विश्वकर्मा भन्छिन्, "उनीहरूका लागि भनेर छुट्टै खानेकुरा पकाउने चलन छैन। हामी जे पकाउँछौँ त्यही सँगै बसेर खाने हो।"

घर चलाउने महिलाहरूले नै कुनै विभेद नगरेपछि घरबाहिर काम गर्ने पुरुष वा बालबालिकामा त्यो हुने कुरै भएन।

अचम्म लाग्छ

एक अर्कामा घरमा निर्वाध रुपमा प्रवेश गर्ने अनि मर्दापर्दा वा पूजाआजामा एक अर्कालाई सहयोग गर्ने यहाँका बासिन्दाको चलनले यहाँ आउने अन्य क्षेत्रका मानिसलाई पनि अचम्मित पार्छ।

झापा घर भइ आठ वर्षदेखि सोलुखुम्बुको फाप्लुमा शिक्षण गराउँदै आएका श्रीकृष्ण गौतमले त नेपालका नमुना जिल्लाका रुपमा सोलुखुम्बुलाई लिन्छन्।

"नेपालका प्राय सबै जिल्लाहरूमा दलित र गैरदलितबीच विभेद छ। तर यहाँ त एकदमै फरक छ। मलाई शुरू शुरूमा अचम्म लाग्थ्यो।"

एउटै परिवारका रुपमा उनीहरू मिलेर बसेको देख्दा गौतम जस्तै अन्य भेगबाट आएका मानिसहरू आश्चर्य मान्छन्।

तर सोलु दूधकुण्ड नगरपालिका-४ दलित बस्तीकी कृष्णकुमारी विश्वकर्मा भन्छिन् "छुवाछूत, सानो जात र ठूलो जात भनि गरिने विभेद र अन्य कुनै किसिमको दुर्व्यवहार हाम्रो समाजमा पाइँदैन।"

उनीहरू आवश्यक पर्दा रकम सरसापटीदेखि लिएर तरकारी र अन्नपात पैंचो चलाउँछन्।

किन फरक गर्नु?

त्यहाँ दलित युवाहरूले गैरदलित समुदायका...


शीर्षक: एउटा दुर्लभ रोगको कथा: 'पाँच वर्ष हुँदा १५ वर्षे किशोरको जस्तो यौन इच्छा थियो'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्याट्रिक बर्ली दुई वर्षको हुँदा नै किशोरावस्थामा प्रवेश गर्न थालेका थिए

सामान्यत: प्याट्रिकको उक्त उमेरभन्दा कम्तीमा पनि १० वर्षपछि मात्र पुरूष किशोरावस्थामा प्रवेश गर्दा यस्तो हुने गर्छ।

तर उनको परिवारले यसलाई अनौठो रूपमा लिएन।

प्याट्रिक र उनका अन्य केही पुरुष आफन्तहरू 'प्रिकोसस प्युबर्टी' भनिने आनुवंशिक परिवर्तनबाट हुने एउटा दुर्लभ रोगबाट ग्रसित छन्।

दुर्लभ आनुवंशिक परिवर्तन

प्याट्रिकको समस्यालाई टेस्टोटक्सिकोसिस भनिन्छ र त्यस्तो समस्या भएका व्यक्तिहरूको अण्डकोशले सामान्य समय अगावै पुरुषहरूको प्राथमिक यौनरस (हर्मोन) टेस्टोस्टेरोनको उत्पादन गर्ने बेला भइसकेको विश्वास गर्छ।

टेस्टोस्टेरोनले नै यौवन र किशोरावस्थामा शरीरमा परिवर्तनहरू ल्याउन भूमिका खेल्छ।

विश्वमा यस्तो खाले दुर्लभ आनुवंशिक परिवर्तन हुनेको संख्या कति छ भन्नेमा चिकित्सकहरूले पनि यकिन विवरण दिन सक्दैनन्।

तर एउटा अनुमान अनुसार विश्वमा यस्तो खाले आनुवांशिक परिवर्तन हुनेको सङ्ख्या १ हजार मात्र रहेको छ।

विशेषगरी १२ देखि १६ वर्षमा किशोरावस्था आउने गर्छ

बर्लीहरूबीच एउटा पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा टेस्टोटक्सिकोसिस सरेको हो।

शारीरिक रूपमा छिट्टै किशोरावस्था प्रवेश गरेका कारण ३ वर्षको उमेरमै प्याट्रिकको तौल र उचाइ एउटा ७ वर्षको बालकको जस्तो हुन पुग्यो।

हाल ३४ वर्षको उमेर पुगेका लस एन्जलसमा बस्ने अभिनेता तथा लेखक बर्लीले बीबीसी विश्व सेवाको रेडियो कार्यक्रम 'आउटलुक'लाई दिएको अन्तर्वार्तामा भने, "मेरो पहिलो सम्झना के छ भने, म समाज बाहिरको जस्तो अनुभूत गर्थेँ। म आफैँलाई ठूलो भए जस्तो लाग्थ्यो। यो गुप्ताङ्ग वरिपरिका रौँहरूको मात्र कुरा होइन, शारीरिक परिवर्तनको कुरा हो।"

उनले थप व्याख्या गर्दै भने, "म कतै पनि घुलमिल हुन सकिनँ र त्यसले मलाई परैबाट भिन्न देखिने बनायो।"

हलचलको कारक

प्याट्रिक सुरुमा न्युयोर्कमा बस्थे र खेल मैदान, पौडी पोखरी तथा बालबालिकाका लागि हुने विभिन्न कार्यक्रममा उनको उपस्थिति हलचल पैदा गर्ने कारण बन्थ्यो।

उनीसँग धेरै खराब सम्झनाहरू छन्।

उनी पुराना कुरा स्मरण गर्दै भन्छन्, "म चार वर्षको हुँदा पौडी सिकाउने एउटा अभ्यासका क्रममा मेरी आमाले मलाई महिलाहरूले लुगा फेर्ने कोठामा लिएर गइन्। त्यहाँ मलाई देखेर एकजना महिला चिच्याउन थालिन्, किनकि म निक्कै ठूलो देखिन्थेँ।"

त्यस्तो घटना हुँदा उनकी आमाले उनको अवस्थाबारे बुझाउन खोजिन्...


शीर्षक: एउटा पुरुषको कथा: 'म किन यौनकर्मीकहाँ धाउन थालेँ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मेरो इच्छा पूरा भइरहेको थियो। त्यसैले म प्रसन्न थिएँ। त्यो अनुभव एक हप्तासम्म मेरो मस्तिष्कमा रहिरह्यो।

म बेग्लै संसारमा भएको जस्तो अनुभव भइरहेको थियो। नहोस् पनि किन?

अहिलेसम्म मेरो बिहे भएको छैन। मेरो गृहनगर गुजरातमा पुरुषको तुलनामा महिलाको सङ्ख्या कम छ।

इज्जत

महिला र पुरुषको जनसङ्ख्याको असन्तुलनको खाल्डोले मजस्ता कैयौँ युवालाई बिहेबाट वञ्चित तुल्याएको छ।

मेरा आमाबुवाले थरीथरीका कुरा सुन्नुपर्छ। उदाहरणका लागि यदि तपाईँका छोरा सरकारी जागिरे भएको भए कुरा अर्कै हुन्थ्यो।

निजी कम्पनीको जागिरको के भरोसा? अनि तपाईँहरूको जग्गा पनि त धेरै छैन।

त्यतिबेला मेरो मासिक तलब आठ हजार भारु थियो। म घरको जेठो छोरा थिएँ र मेरो बिहे हुन सकिरहेको थिएन।

मलाई लाग्थ्यो कतै बिहेको टुङ्गो लागिदिए समाजमा हाम्रो इज्जत जोगिहाल्थ्यो कि।

हामी चारजना साथी थियौँ र प्रायः नजिकको सहरमा रक्सी खान जान्थ्यौँ। सम्भवत: त्यो दिन साथीले मेरो तनाव महसुस गरेको हुनुपर्छ।

गिलासमा रक्सी हाल्दै उसले भन्यो, "किन यति तनाव लिन्छौ? तिमीले बिहे गरिहाल्यौ भने पनि यति मज्जा लिन सक्दैनौ। दुनियाँ रङ्गीन छ, मज्जा लिऊ। ल जाऊँ।"

म तनावमा थिएँ। तर साथीले पटक पटक आग्रह गरेपछि अन्ततः हामी एउटा होटल गयौँ।

सजिलो

मैले कैयौँ नीला चलचित्र हेरेको थिएँ। तर वास्तविक जिन्दगीमा कुनै महिलाको सम्पर्कमा गएको त्यो पहिलो पटक थियो।

त्यसपछि त होटल जाने बानी बस्यो । पाँच वर्षसम्म यो क्रम चलिरह्यो। आफूलाई आनन्द दिलाउने त्यो एउटा सजिलो बाटो थियो।

तर एक दिन त्यो कुरा मेरो बुवाको कानसम्म पुग्यो। उहाँको रिस उत्कर्षमा पुग्यो। बुवाले हात उठाउन सकिरहनुभएको थिएन, अतः कराएर आफूलाई शान्त पार्ने प्रयास गरिरहनुभएको थियो।

"तिमीलाई लाज लागेन त्यस्तो गर्दा? आफ्नी आमा र दिदीको बारेमा त एकचोटि सोचेको भए हुन्थ्यो।"

आमा र दिदी रोइरहनुभएको थियो। भिनाजुको परिवारलाई पनि यो कुरा थाहा भयो।

साथीहरूले मलाई रक्सी खुवाएर होटल लगेका थिए र बेहोसीमा के के भयो त्यो थाहा भएन भनेर मैले सफाइ दिएँ। अनि परिवारसँग माफी पनि मागेँ।

उसो भए यति वर्षसम्म त्यो गल्ती किन दोहोर्‍याइरह्यौ त?

बुवाको यो प्रश्नको उत्तर मसँग थिएन। दिदी र भिनाजु पनि कराइरहनुभएको थियो।

उहाँहरूको कुरा सुनेर यस्तो लागिरहेको थियो मानौँ मैले कसैको हत्या जस्तो ठूलो अपराध गरेको छु।

दुई दिनसम्म बुवा मसँग बोल्नुभएन। तेस्रो दिन उहाँले...


शीर्षक: एउटा मात्रै इन्जिन भएका विमान सञ्चालनबारे प्रश्न\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एउटा मात्र इन्जिन भएको मकालु एयरको हवाई जहाज बुधवार बिहान सिमिकोट नजिकै दुर्घटनामा परेपछि त्यस्तो खाले विमानको खरिद रोक्ने तथा भएका विमानको उडान बन्द गर्न सकिने नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पहाडी क्षेत्रमा उड्दा एकल इन्जिन भएका विमानमा प्राविधिक गडबडी भएमा आपत्कालीन अवतरण जोखिमपूर्ण हुने गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

तीन वर्षअगाडि काष्ठमण्डप एयरको जहाज दुर्घटनामा परेपछि सरकारले एउटा मात्र इन्जिन भएको जहाजमा यात्रु ओसार्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

मुद्दा

विमान सेवा कम्पनीहरूले त्यस्तो प्रतिबन्धविरुद्ध मुद्दा हालेपछि एउटा इन्जिन भएको विमानलाई मालसामान ढुवानी अर्थात् कार्गो र भाडामा लिएर यात्रु बोक्नका लागि मात्र स्वीकृति दिएको थियो।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका निर्देशक भेषराज सुवेदीले एउटा इन्जिन भएको जहाज किन्न र उडाउन निरुत्साहित गर्ने नीति सरकारको रहेको बताए।

उनले भने, "(एकल इन्जिन भएका जहाजलाई) निरुत्साहित गर्ने हाम्रो नीति हो। भएका जहाजहरूलाई पनि कसरी हटाउने वा बन्द नै गर्ने सोच बनाइरहेका छौँ।"

पहाडी नेपालमा खासगरी दुर्गम पहाडी र हिमाली जिल्लाहरूमा कार्गो र 'चार्टर्ड' गरेर यात्रु ओसार्ने काम हाल एउटा इन्जिन भएको जहाजले गर्दै आएको छ।

समथर मैदानमा इन्जिनले काम गरेन भने पनि सुरक्षित अवतरण गर्न सकिने अवस्था विरलै उपलब्ध हुने प्राधिकरणका उपमहानिर्देशक राजन पोखरेल बताउँछन्।

समस्या कहाँ?

तर वरिष्ठ क्याप्टेन वाईके भट्टराई समस्या एकल इन्जिन भएको जहाजमा नभएको बताए।

उनको भनाइ छ, "निजी अपरेटरहरूले सुरक्षाको नाममा भने अलिकति सम्झौता नै गरेको देखिन्छ। त्यसले गर्दा दुर्घटना हुने हो। एकल इन्जिन कहिले पनि समस्या हुँदैन। त्यस्तो जहाज विश्वभरि उडेकै छन्।"

नेपालमा मकालु एयरको एउटा इन्जिन भएका तीन वटा सेस्ना नामक विमानले सेवा प्रदान गर्दै आएको थिए।

तर बुधवार एउटा जहाज दुर्घटनामा परेपछि एकल इन्जिन जहाजको सङ्ख्या अब दुई वटामा झरेको बताइएको छ।


शीर्षक: एउटा यस्तो ग्रह जहाँ चट्टानको वर्षा हुन्छ, लाभाको समुद्र छ अनि ध्वनिभन्दा तीव्र वेगमा हुरी चल्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कुनै कालखण्डमा पृथ्वी पनि K2-141b ग्रहभन्दा धेरै भिन्न देखिँदैनथ्यो

"यो अत्यन्तै गजबको ग्रह छ जहाँ मौसम चरम खालका छन्, जहाँ खनिजको वर्षा र हिमपात हुन्छ अनि जहाँ ध्वनिभन्दा धेरै वेगमा हुरी चल्छ," खगोलशास्त्री तथा प्रमुख लेखक ट्यु ग्याङ् नगुयेनले बीबीसीलाई बताए।

"यो बस्नलाई उचित ठाउँ होइन तर अध्ययन गर्नको निम्ति गजबको ग्रह हो। हामीले पृथ्वीमा त्यतिकै ग्रहण गरिरहेका कुराहरूको तुलना गर्दा त यो ग्रह बिछट्टको छ!" उनका सह-अन्वेषक प्राध्यापक निकोलस कोवनले भने।

भारत तथा क्यानडाका खगोलशास्त्रीहरूसँग मिलेर उनीहरूले केटू-१४१बी ग्रहका पछिल्ला खोजबारे नयाँ लेख प्रकाशित गरेका छन्।

'लाभाको ग्रह'मा स्वागत छ

करिब २०२ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको एक्वारियस तारामण्डलमा...

केटू-१४१बी लाई अर्को नाम इपिक २४६३९३४७४.०१ बाट पनि चिनिन्छ। यो ग्रह २०२ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको एक्वारियस तारामण्डलमा पर्छ।

यो अग्निज्वालायुक्त र बस्न अयोग्य संसारमा समय पनि चाँडै व्यतीत हुन्छ: केटू-१४१बी ग्रहले उसको तारालाई सात घण्टामै एक फन्को लगाइसक्छ।

यसको तारालाई खगोलशास्त्रीहरूले 'अरेन्ज ड्वार्फ' प्रकृतिको भएको बताउँछन् - जुन हाम्रो सूर्यभन्दा निकै चिसो छ - र मधुरो पनि छ जसले गर्दा पृथ्वीबाट देख्न पनि सकिँदैन।

"यो ज्वालामुखीको लाभाको ग्रह हो," भारतको विज्ञान शिक्षा एवम् अनुसन्धान इन्स्टिच्यूट (कोलकाता), योर्क विश्वविद्यालय (टोरन्टो, क्यानडा) र मक्गिल विश्वविद्यालय (मन्ट्रीओल, क्यानडा) का वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

साथै यसलाई "सुपर-अर्थ" पनि भनिएको छ किनकि आकारमा यो हाम्रो पृथ्वीजत्रै भए पनि यसको पिण्ड पृथ्वीको भन्दा पाँचगुना धेरै छ। अर्थात् केटू-१४१बी को गुरुत्वाकर्षण शक्ति पृथ्वीको भन्दा पाँचगुना शक्तिशाली छ।

केटू-१४१बी लाई सबभन्दा पहिले सन् २०१८ मा केप्लर स्पेस टेलिस्कोपको "केटु मिशन," ले पत्ता लगाएको भए पनि अहिले आएर अनुसन्धानकर्ताहरूले यो ग्रहको विचित्र गुणहरू थाहा पाउँदैछन्।

त्यहाँको मौसम कस्तो छ?

म्याग्मा र चिसा चट्टानको भूखण्डको कल्पना गर्नुस्, केटू-१४१बी को सतह लगभग त्यस्तै दखिन्छ

केटू-१४१बी ग्रहले केही घण्टामै आफ्नो ताराको परिक्रमा गरिसक्ने भएपनि यो ग्रह पृथ्वीजस्तै आफ्नै अक्षमा पनि भने घुम्दैन।

"जसको अर्थ हुन्छ: यो ग्रहको दुईतिहाइ भूभाग सधैँ प्रकाशतर्फ फर्किएको हुन्छ र जहिल्यै पनि दिनमात्र हुन्छ। त्यो भूभागमा तापक्रम ३,००० डिग्री...


शीर्षक: एउटा सामान्य अण्डामा त्यस्तो के छ जसले मानिसहरू सामाजिक सञ्जालमा झुम्मिएका छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एउटा अण्डाको तस्बिरले असम्भव स्थान पायो, हामीले इन्टर्नेटका अरू अपत्यारिला कुराहरू खोज्यौँ

अमेरिकी टेलिभिजनकर्मी काइली जेनरले इन्स्टाग्राममा हालेको तस्बिर भर्खरै सबैभन्दा बढी मनपराइएको तस्बिरको सूचीमा पहिलोबाट दोस्रो स्थानमा झरेको छ।

सामाजिक सञ्जालमा सबैभन्दा धेरै मन पराइएका तस्बिर वा व्यक्ति वा भिडिओ वा अन्य सामग्री कुन कुन हुन् त?

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा धेरै मन पराइएको तस्बिर

सबैभन्दा बढी मन पराइएको इन्स्टाग्राम तस्बिर एउटा अण्डाको सामान्य तस्बिर हो। अहिले यसलाई मन पराउनेको सङ्ख्या दुई करोड ८० लाख नाघेको छ।

एउटा अण्डाको तस्बिर किन त्यति चर्चित भयो होला?

साँच्चिकै भन्नुपर्दा हामीलाई थाहा छैन तर मानिसहरूको त्यो अण्डाले मोहनी लगाएको भान हुन्छ।

एक करोड ८० लाख जनाले मन पराएको तस्बिर

यो तस्बिर जेनुअरी ४ मा दिन @world_record_egg नामको अकाउन्टबाट प्रेषित भएको थियो।

विवरणमा लेखिएको थियो, "हामी सबै मिलेर विश्व रेकर्ड तोडौँ र यसलाई इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा रुचाइएको तस्बिर बनाऊँ। अहिले काइली जेनरको नाममा रहेको एक करोड ८० लाखको रेकर्ड तोडौँ...।'

जेनुअरी १३ सम्ममा त्यो तस्बिरले पुरानो कीर्तिमान भङ्ग गरिसकेको थियो। तर मानिसहरूले अझ त्यसलाई मन पराउने क्रम जारी छ।

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा बढी मनपराइएको अकाउन्ट

इन्स्टाग्राममा सबैभन्दा बढी प्रयोगकर्ताले फलो गरेको अकाउन्ट कसको होला?

उत्तर सजिलो छ: इन्स्टाग्रामको!

इन्स्टाग्रामको आफ्नै अकाउन्टलाई २७ करोड ५० लाख जनाले फलो गरेका छन्।

यति सुनेपछि अब सूचीमा दोस्रो को त भन्ने पो थाहा पाउनुपर्ने हुन्छ।

दोस्रोमा चाहिँ फुटबल खेलाडी क्रिस्टियानो रोनाल्डो रहेका छन् र उनलाई पछ्याउनेको सङ्ख्या १५ करोड १० लाख रहेको छ।

रोनाल्डोलाई पछ्याउनेहरूको सङ्ख्या यूकेको जनसङ्ख्या भन्दा दुईगुणा र नेपालको जनसङ्ख्याभन्दा पाँचगुणा बढी हो।

गायिका सेलेना गोमेजलाई १४ करोड ४० लाखले पछ्याउँछन् भने अर्की गायिका अरियाना ग्रान्डेलाई १४ करोड २० लाखले पछ्याउँछन्।

युट्युबमा सबैभन्दा बढी हेरिएको भिडिओ

लुइस फोन्सीको भिडिओ युट्यूबमा सबैभन्दा बढि हेरिएको भिडिओ हो।

'डेस्पासिटो' भन्ने गीत धेरैले सुनेका छन्। त्यो गीतको भिडिओ युट्युबको सूचीमा सबैभन्दा माथि छ।

यो भिडिओ अपत्यारितो लाग्नेगरी पाँच अर्ब ८८ करोड पटक हेरिएको छ।

पृथ्वीको जनसङ्ख्या सात अर्ब ८० करोड छ। यसर्थ ८० प्रतिशत मानिसले एक पटक हेरेजति पटक...


शीर्षक: एउटै कोख तर फरक बुवाबाट जन्मिएका जुम्ल्याहा सन्तान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

साइमन र ग्रेएम बर्नी-एड्वार्ड्ज आफ्ना जुम्ल्याया सन्तान एलेक्जेन्ड्रा र कोल्डरसँग

एलेक्जेन्ड्राका पिता साइमन हुन् भने उनीसँगै जन्मिएका उनका जुम्ल्याहा भाइकोल्डरका पिता ग्रेएम हुन्।

तर एउटै गर्भबाट एकैचोटि जन्मिएका सन्तानका भिन्नभिन्न पिता हुनु कसरी सम्भव छ?

चार बुवा, तीन देश र दुई सन्तान

पिता बन्ने इच्छा भएका साइमन र ग्रेएम बर्नी-एड्वार्ड्जसमक्ष ठूलो चुनौती थियो।

सरोगेट आमा मेग स्टोनले जन्माएका सन्तानसँग साइमन र ग्रेएम

उनीहरू शरीरबाहिर कृत्रिम परिस्थितिमा 'इन भिट्रो फर्जिलाइजेशन'बाट एउटा मात्र भ्रूण गर्भाधान गराउन खोज्ने केही ब्रिटिश जोडीमध्येका हुन्। त्यसरी तयार पारिएको भ्रूण सरोगेट आमा बन्न सहमत भएकी एउटी महिलाको कोखमा प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने हुन्थ्यो।

त्यो प्रक्रिया लामो र जटिल थियो। सबैभन्दा पहिला त आफ्नो शुक्राणुबाट गर्भाधान गराउन उनीहरूलाई छुट्टाछुट्टै डिम्ब चाहिएको थियो।

पहिला उनीहरू छुट्टै गर्भबाट दुई बच्चा होऊन् भन्ने चाहन्थे। तर उनीहरूलाई डिम्ब दान दिने महिला खोज्न सघाउने संस्थाले एकैचोटि एउटी सरोगेट आमाको गर्भमा दुईवटा बच्चा हुर्काउन मिल्ने जानकारी दियो।

यूकेमा बस्ने भएपनि साइमन र ग्रेएम त्यसका लागि विदेश गए।

साइमन भन्छन्, "हामीसँग नाम नखुलाइएकी अमेरिकी महिला डिम्बदाताका रूपमा थिइन् किनभने प्रजननसम्बन्धी हाम्रो उपचार लास भेगसमा भएको थियो।"

डिम्बहरू सङ्कलन गरेपछि तिनलाई दुई भागमा विभाजित गरियो अनि एउटा भाग साइमनको शुक्राणु र अर्को भाग ग्रेएमको शुक्राणुबाट निषेचन गरियो।

त्यसपछि विकसित भएका भ्रूणलाई छानेर कम तापक्रममा भण्डारण गरियो। दुई समूहबाट छानेर सबैभन्दा पुष्ट भ्रूणलाई सरोगेट आमाको कोखमा राखियो।

तिनै महिलाले आफ्नो कोखमा ती दुई बच्चालाई क्यानडामा हुर्काइन्।

क्यानडाकी सरोगेट आमा

साइमनले अरू सन्तानबारे पनि सोच्न सक्ने जनाएका छन्

यसरी एउटी महिलाको डिम्ब र दुई पुरुषका शुक्राणुबाट विकसित भ्रूण अर्की महिला मेग स्टोनको गर्भमा हुर्किएर जुम्ल्याहा बालबालिकाका रूपमा जन्मिए।

साइमन भन्छन्, "हामीले क्यानडा छान्यौँ किनभने हामीलाई त्यहाँको कानुनी संरचना मन पर्‍यो। त्यो यूकेको जस्तै छ, व्यापारजस्तो नभई परोपकारी।"

साइमन र ग्रेएम यूके फर्किएपछि मेगबाट समाचारको प्रतीक्षा गरे।

के गर्भ सफल होला त? यो  प्रश्न उनीहरूको मनमा खेलिराख्यो। अन्तत: उनीहरूलाई फोन आयो। उनीहरूले सुखद समाचार पाए।

ग्रेएम...


शीर्षक: एउटै पुर्खाबाट फरक प्रजाति बन्छन् भन्ने डार्विनले यसरी पत्ता लगाए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसकै आधारमा लेखिएको उनको पुस्तक पनि प्रकाशित भयो।

उक्त पुस्तकले त्यति बेला विद्यमान जीवविज्ञानको मान्यतामा ठूलो परिवर्तन ल्याइदियो।

डार्विनको सिद्धान्तले जीवहरूका पूर्वज तथा तिनको क्रमविकासबारे नयाँ किसिमले व्याख्या गरेको छ। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि