शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: दिल्लीमा मृत्युदर बढिरहँदा थप शवदाह स्थलको खोजी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको राजधानी दिल्लीमा प्रहरीले थप शवदाह स्थल व्यवस्था गरिदिन आग्रह गरेको छ

भयानक रूपमा देखा परेको दोस्रो लहरबाट भारतको कैयौँ भाग प्रभावित भएको छ। यसले अस्पताल, शव गृह र शवदाह स्थलहरूमा ठूलो चाप परेको छ।

बिहीवार कुल कोभिड बिरामी भएको सङ्ख्या एक करोड ८० लाख नाघेको छ।

बिहीवार मात्रै थप तीन लाख ८६ हजारभन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

यो सङ्ख्या संसारकै एउटा मुलुकमा एकदिनमा सङ्क्रमण भएको सबभन्दा बढी सङ्ख्या हो।

बिहीवार दिल्लीमा मात्रै ३९० जनाभन्दा बढीको ज्यान गएको थियो।

यो महामारी शुरू भएयताकै सर्वाधिक मृत्यु सङ्ख्या हो।

"शहरको मृत्यु सङ्ख्या मुख्यत: कोभिडसँग सम्बन्धित छ र स्थान अभावका कारण मानिसहरूले आफ्ना प्रियजनहरूलाई कोभिड पीडितका लागि बनाइएकाभन्दा अन्यत्र नै शवदाह गर्नु परिरहेको छ," एनडीटीभी न्यूज च्यानललाई एकजना वरिष्ठ प्रहरी अधिकारीले बताए।

"त्यसै कारणले हामीले सरकारलाई थप शवदाह स्थल पहिचान गर्न भनेका हौँ।"

दिल्लीमा बिरामीका आफन्त अक्सिजन खोज्न यताउता भौँतारिँदै

भारतमा अक्सिजन, औषधि र अस्पतालका शय्याको अभाव भइरहेको छ। मानिसहरू आफ्ना प्रियजनका लागि त्यस्ता अत्यावश्यक वस्तुका लागि सामाजिक सञ्जालमा याचना गरिरहेका छन्।

भारतको केन्द्रीय सरकारले महामारी मच्चिएका बेला चुनावी र धार्मिक कार्यक्रम जारी राख्न दिएको भन्दै  व्यापक आलोचना खेपिरहेको छ।

तर स्वास्थ्यमन्त्रीले बिहीवार सरकारको बचाउ गर्दै भारतमा मृत्युदर संसारकै न्यूनतम रहेको र अक्सिजन उपलब्धता 'पर्याप्त' रहेको बताएका छन्।

मन्त्री हर्ष वर्धनले एएनआई समाचार एजेन्सीलाई अब अक्सिजन 'धेरै स्रोतहरूबाट उपलब्ध गराइएको', विदेशबाट पनि ल्याइएको र तिनको भण्डारणस्थल निर्माण भइरहेको बताए।

अक्सिजन, औषधी र अस्पतालका शय्याको अभाव भइरहेको छ। मानिसहरू आफ्ना प्रियजनका लागि त्यस्ता अत्यावश्यक वस्तुका लागि सामाजिक सञ्जालमा याचना गरिरहेका छन्

विज्ञहरू लकडाउन लगाउनु र खोप लगाउनु मात्रै समाधान गर्ने उपाय भएको बताइरहेका छन्।

शनिवारदेखि भारतमा १८ वर्ष माथिका सबैले खोप लगाउन पाउने व्यवस्था गरिएको छ।

संसारकै सबभन्दा ठूलो मात्रामा खोप उत्पादन गर्ने मुलुक भए पनि भारतसँग खोप लगाउन मिल्ने उमेर समूहका करिब ८० करोड मानिसका लागि आवश्यक मात्रा उपलब्ध छैन।

कैयौँ राज्यहरूले खोपको अभाव भएको बताइरहेका छन्।

दुई करोड जनसङ्ख्या भएको भारतको आर्थिक...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: दिल्लीमा सङ्क्रमितको उपचारका लागि रेलका ५०० डिब्बा प्रयोग गरिने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गृहमन्त्री अमित शाहले कोभिड-१९ परीक्षणमा व्यापक वृद्धि लगायत दिल्लीका लागि आपत्‌कालीन उपायहरूको प्याकेज घोषणा गरेका छन्।

हालको सङ्कटबारे उनले दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालसँग छलफल गरेका थिए। भारतमा प्रतिदिन करिब १२ हजार नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भइरहेका छन्।

भारत अहिले अमेरिका, ब्रजिल र रुसपछि सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्याका हिसाबले विश्वकै चौथो स्थानमा छ।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार सङ्क्रमणका कारण भारतमा हालसम्म मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या ९,००० नाघेको छ।

द हिन्दुस्तान टाइम्स पत्रिकाका अनुसार महाराष्ट्र र तामिलनाडुपछि दिल्ली तेस्रो धेरै प्रभावित राज्य हो।

राज्य सरकारले ४० होटल र ७७ ब्याङ्क्वेट हलहरूमा अस्थायी अस्पताल निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ।

भारतले लकडाउनका कारण रेलसेवा स्थगित गरेसँगै गत एप्रिल महिनाबाट रेलका डिब्बाहरूलाई क्वारन्टीन वा आइशोलेसन वार्ड अर्थात् अलग्गै राख्ने स्थान बनाउन शुरू गरेको थियो।

गत महिना सङ्घीय सरकारले मार्च २५ बाट शरू गरिएको लकडाउन अन्त्य गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो।

भारतमा प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाहरू खुकुलो पारिएसँगै सडक र हवाई यात्रामा वृद्धि भएको छ भने थुप्रै व्यवसायका साथै कार्यस्थलहरू खुलेका छन्।

बजारमा भिड देखिन थालेको छ। लकडाउनले भारतमा ठूलो आर्थिक क्षति पुर्‍याएको बताइन्छ। करोडौँ मानिसले रोजगारी गुमाएका छन्।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: नाङ्गो खुट्टा घर फर्किरहेका व्यक्तिलाई आफ्नो जुत्ता दिँदै पत्रकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बीबीसीका सलमान रावीले २५० किलोमिटर हिँडेर नाङ्गो खुट्टा आएका एक व्यक्तिलाई फेला पारे।

ती व्यक्तिको परिस्थिति देख्न नसकेर रावीले आफ्नो जुत्ता फुकालेर दिए। त्यो भिडिओले सामाजिक सञ्जालमा व्यापक चर्चा पायो।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह पनि सहभागी हरिद्वारको कुम्भमेलामा सयौँ भक्तजन सङ्क्रमित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दुई महिनासम्म चल्ने उक्त मेलाको एउटा मुहूर्तमा मङ्गलवार ३० लाखभन्दा बढी श्रद्धालुले गङ्गास्नान गरेका थिए। लाखौँ मानिसले बुधवार पनि पवित्र गङ्गा नदीमा स्नान गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भारतमा दैनिक कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको दर बढिरहेको भए पनि उक्त तीर्थस्थलमा ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरू भेला भएका हुन्।

भारतमा गत वर्ष कोभिड महामारी सुरु भएपछि अहिलेसम्मकै सर्वाधिक दैनिक सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

बिहीवार बिहान भारत सरकारले २४ घण्टाको अवधिमा २,००,७३९ कोभिड देखिएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छ। सो अवधिमा १,०३८ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको केन्द्रीय स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

बुधवार १,८४,३७२ जनामा कोभिड पुष्टि भएको छ।

महामारी फेरि उत्कर्षमा पुग्न लागेका बेला उक्त मेला आयोजना गर्न दिइएको भन्दै सरकारको आलोचना भएको छ।

लाखौँले गरे गङ्गास्नान

स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार बुधवार दिउँसोसम्म नौ लाख श्रद्धालुले गङ्गास्नान गरिसकेका थिए।

बुधवार यसपालिको सबैभन्दा राम्रो मुहूर्त भएको मानिएको थियो।

हिन्दूहरू गङ्गा नदीलाई पवित्र मान्छन् र त्यसमा डुबुल्की मारेर स्नान गर्दा पाप नष्ट हुने र पुण्य प्राप्त हुने मान्यता राख्छन्।

बुधवार मध्याह्नसम्म नौ लाख मानिसले गङ्गास्नान गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्

नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह पनि सहभागी

नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले मङ्गलवार गङ्गास्नान गरेका थिए।

स्थानीय सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालहरूमा प्रेषित केही सामग्रीमा उनले स्नान गर्न लागेको दृश्य देखिन्छ।

सामाजिक सञ्जालमा ज्ञानेन्द्रले भारतीय सञ्चारमाध्यमलाई हरिद्वारबाटै प्रतिक्रिया दिएको भिडिओ पनि छ।

नेपाली भाषामा बोल्दै उनले आफूले पहिला पनि हरिद्वारको भ्रमण गरेको तर यसपालि कुम्भमेलामा सहभागी हुन आएको बताएका छन्।

पूर्वराजासँगै यात्रा गरिरहेका उनका सहयोगी फणिराज पाठकले ज्ञानेन्द्र बुधवार सडकमार्ग हुँदै दिल्ली फर्किएको बताएका छन्।

पाठकका अनुसार बिहीवार पूर्वराजाको दिल्लीमा कोरोनाभाइरस परीक्षण हुनेछ।

उनी आइतवार नेपाल फर्किने योजनासहित हरिद्वार जान काठमाण्डूबाट नयाँ दिल्ली उडेका थिए।

हरिद्वारमा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रको केही साधुसन्तसँग भेटघाट पनि गरेका थिए।

अधिकारीको भनाइ

गङ्गाको तटमा ठूलो भिड जम्मा भएकाले सुरक्षा मापदण्ड पालन गराउन समस्या भएको प्रहरी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उक्त मेलामा कोभिड-१९ को...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: नोबल पुरस्कार विजेता अभिजित बेनर्जी भन्छन्, 'गरिबका लागि सरकारले अझ धेरै गर्न बाँकी छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लकडाउनका बेला भारतका लाखौँ प्रवासी कामदार र गरिबहरूले आयस्रोत गुमाएका छन्

"हामीले पर्याप्त हुनेगरी केही पनि गरेका छैनौँ," प्राध्यापक अभिजित बेनर्जीले बीबीसीलाई भने।

कोरोनाभाइरस महामारी रोकथाम गर्ने उद्देश्यले मार्च २४ मा लकडाउन लगाएपछि भारतले २३ अर्ब डलरको राहत प्याकेज घोषणा गरेको थियो।

त्यसको अधिकांश भाग विपन्न नागरिकका लागि खाद्यसुरक्षा र रकम दिन खर्च भयो।

"हामी कोही पनि भोको बसून् भन्ने चाहँदैनौँ र कसैको पनि हात रित्तो होस् भन्ने चाहँदैनौँ," अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमणले त्यति बेला भनेकी थिइन्।

लकडाउन उचित तर समाधान हैन

सन् २०१९ मा एस्थर डुफ्लो र अर्थशास्त्री मिखाइल क्रेमरसँगै अर्थशास्त्रतर्फ नोबल पुरस्कार जितेका प्राध्यापक बेनर्जीले कोभिड-१९ फैलिन नदिन सरकारले गरेको काम उचित भएको बताए।

अभिजित बेनर्जीले सन् २०१९ मा अर्थशास्त्रतर्फ नोबल पुरस्कार पाएका थिए

"तर लकडाउन नै समस्याको अन्तिम समाधान होइन। खोप नबन्दासम्म लामो समय यो रोग हामीसँगै रहन्छ र त्यो चाँडै हुने देखिँदैन," अमेरिकाको बोस्टनस्थित एमआईटीमा प्राध्यापन  अर्थशास्त्रीले भने।

"अब के गर्नुपर्छ भनेर भारतले स्पष्ट खाकासहितको योजना बनाउन आवश्यक छ। अर्थतन्त्रले गिरावटको सामना यसअघि नै गर्न थालिसकेको थियो। कोरोनाभाइरसको महामारीले दोहोरो अप्ठ्यारो निम्त्याएको छ र मानिसहरूले आम्दानी गर्ने क्षमता पनि गुमाइरहेका छन्।“

आम्दानी गुमाएर गरिबी खेप्न बाध्य व्यक्तिसँग सरकार उदार हुनुपर्ने र उनीहरूलाई त्यस्तो अवस्थाबाट बाहिर ल्याउनमा पैसा खर्च गर्नुपर्ने प्राध्यापक बेनर्जीको सुझाव छ।

"बजारहरू बन्द भएका बेला मानिसहरूहलाई पैसा दिनुको के अर्थ भन्नेबारे चासो रहेको मलाई थाहा छ। तर मानिसहरूलाई पैसा आउँदैछ र त्यसले माग सिर्जना गर्न सक्छ भनेर भन्न सुरु गर्न सकिन्छ,” उनले भने।

"मानिसहरू आश्वस्त हुन चाहन्छन्। र, मानिसहरूलाई आश्वस्त पार्न सरकार थप सक्रिय हुनुपर्छ।"

सामानको आपूर्ति र सेवा सहज हुने बेला मानिसहरूको हातमा पैसा भए उनीहरूले गएर पैसा खर्च गर्न सक्ने उनले औँल्याए।

गरिबका खल्तीसम्म पैसा कसरी

भारतका थुप्रै सङ्घीय कल्याणकारी योजनाहरूमा सूचीकृत करोडौँ घरहरू त्यस्ता प्रत्यक्ष आर्थिक लाभका लागि योग्य हुने उनले बताए।

उनका अनुसार त्यस्तो सूचीमा नपरेका धेरै मानिसलाई स्थानीय समुदायमा त्यसबारे जानकारी गराउन पाउने संयन्त्र हुन सक्छ र त्यसबाट उनीहरूको खल्तीसम्म पैसा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: बलीवुड अभिनेता अमिताभ बच्चन, छोरा अभिषेक, बुहारी ऐश्वर्या र नातिनी आराध्यालाई पनि सङ्क्रमण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अभिषेककी पत्नी अभिनेत्री ऐश्वर्या राय बच्चन र छोरी आराध्यालाई पनि कोरोनाभाइरस देखिएको हो।

मुम्बईका असिस्टेन्ट म्युनिसिपल कमिश्नर विश्वास मोटेले ऐश्वर्यालाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको बीबीसी हिन्दीलाई बताएका छन्। महाराष्ट्रका स्वाथ्यमन्त्री राजेश टोपेले त्यसबारे ट्वीट गरेर जानकारी दिएका थिए।

शनिवार अमिताभ र अभिषेक सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको थियो।

उनीहरू सङ्क्रमित भएपछि बलीवुडका हस्तीहरू र उनीहरूका प्रशंसकहरूले सुस्वास्थ्यको कामना गरेका छन्।

नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पनि टिट्वरमार्फत् उनीहरूको स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्।

अमिताभ बच्चनले आफूलाई कोभिड-१९ भएको मध्यराततिर ट्वीटमार्फत् जानकारी गराएका थिए।

लगत्तै उनका छोरा तथा फिल्म अभिनेता अभिषेक बच्चनले पनि आफू पनि सङ्क्रमित भएको जानकारी दिएका थिए।

दुवैलाई ट्विटरमा हजारौँ शुभेच्छुकले स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्। त्यसमा बलीवुडका कलाकारदेखि पत्रकार, खेलाडी, राजनीतिककर्मी र सर्वसाधारणलगायत विभिन्न क्षेत्रका मानिसहरू छन्।

ट्विटरमा अमिताभ बच्चनका चार करोड ३० लाखभन्दा बढी र अभिषेक बच्चनका डेढ करोडभन्दा बढी फलोअर छन्।

नआत्तिन आग्रह

अभिताभ बच्चनले ट्वीट गर्दै भनेका छन्, "मेरो परीक्षण पोजेटिभ देखिएको छ, अस्पतालमा भर्ना भएको छु। अस्पतालले अधिकारीहरूलाई सूचित गरिरहेको छ। परिवारका सदस्य र हाम्रा कर्मचारीहरूको पनि परीक्षण गरिएको छ...।"

उनी ७७ वर्षका छन्। पाँच दशकदेखि हिन्दी फिल्मका स्टार बनेका उनले २०० वटा चलचित्रमा अभिनय गरेका छन्।

उनका छोरा ४४ वर्षीय अभिषेक बच्चनले ५० भन्दा बढी चलचित्रमा अभियन गरेका छन्।

उनले ट्वीटमा आफू र आफ्ना बुवालाई सामान्य लक्ष्ण देखिएको जनाएका छन्।

अभिषेक बच्चनले सबैलाई शान्त रहन र नआत्तिन आग्रह गरेका छन्।

दुवै जना मुम्बईको नानावती अस्पतालमा भर्ना गरिएका छन्।

परीक्षण गर्न आग्रह

अस्पतालका एक अधिकारीले इन्डियन एक्सप्रेस पत्रिकालाई बताएअनुसार दुवैको स्वास्थ्य अवस्था स्थिर छ।

अभिताभ बच्चनले विगत १० दिनमा आफूसँग सम्पर्कमा रहेका सबैलाई परीक्षण गराउन आग्रह गरेका छन्।

महाराष्ट्रका स्वास्थ्यमन्त्री राजेश टोपेले समाचारसंस्था एएनआईलाई दिएको जानकारी अनुसार अमिताभ बच्चनकी पत्नी जया बच्चनको पनि परीक्षण गरिएको थियो।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोना भाइरस भारत: 'यति पसिना आउँछ कि हामी टाउकोदेखि खुट्टासम्म भिज्छौँ'


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: भाइरल एउटा तस्बिर जसले कोभिडले निम्त्याएको सङ्कटलाई दर्शाउँछ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अस्पतालमा शय्या अभावका कारण एउटै शय्यामा दुई जनासम्म बिरामी राख्ने गरिएको छ

उत्तर प्रदेशमा पर्ने वनारसी शहरको एउटा व्यस्त सडकमा छोरा विनीत सिंहको शवसँग चन्द्रकला सिंह थकित र भावविहीन अवस्थामा देखिन्छिन्।

बढ्दो महामारी र भताभुङ्ग हुने सँघारमा रहेको स्वास्थ्य प्रणालीको चेपुवामा परेका भारतीयहरूको आर्तनादको यो एउटा प्रतिनिधि तस्बिर हो।

कोभिड-१९ महामारीको दोस्रो लहरसँग जुझिरहेको भारतका नराम्ररी प्रभावित राज्यमध्ये उत्तर प्रदेश एक हो। महामारीको सामना गर्न सङ्घर्षरत वनारसी प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निर्वाचन क्षेत्र हो।

मृतकका काका जय सिंहले बीबीसी हिन्दीलाई बताएअनुसार सोमवार बिहान घरबाट चन्द्रकला आफ्ना छोरासहित वनारस विश्वविद्यालयसँग जोडिएको एउटा अस्पताल पुगेकी थिइन्।

"विनीतलाई मिर्गौलासम्बन्धी समस्या देखिएको थियो र केही समययता उनले बीएचयू अस्पतालका एक चिकित्सकसँग देखाउँदै आएको थियो। पछिल्लो पटक सोमवारका लागि उसले चिकित्सकसँग समय लिएको थियो," जय सिंहले भने।

तर जब आमा र छोरा अस्पताल पुगे, उनीहरूलाई डाक्टर नभएको जानकारी दिइयो र आपत्‌कालीन सेवा दिने ट्रमा सेन्टर जान भनियो।

चन्द्रकलाका अनुसार ट्रमा सेन्टरको प्रवेशद्वारमै विनीत ढले र अस्पतालका कर्मचारीले उनलाई भर्ना गर्न अस्वीकार गरे।

"विनीतलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको उनीहरूले भने, 'यहाँबाट लग्नूस्।' मेरो बच्चालाई सास फेर्न गाह्रो भइरहेको थियो। हामीले अक्सिजन र एम्बुलेन्सका लागि हारगुहार गर्‍यौँ तर केही पाएनौँ," चन्द्रकलाले भनिन्।

अस्पतालमा शय्या अभावका कारण एउटै शय्यामा दुई जनासम्म बिरामी राख्ने गरिएको छ

त्यहाँबाट चन्द्रकलाले विद्युतीय रिक्सामा राखेर नजिकैको अर्को अस्पतालमा छोरालाई लगिन् तर त्यो अस्पतालले पनि भर्ना गर्न अस्वीकार गर्‍यो।

तेस्रो अस्पताल चहार्ने क्रममा विनीतको ज्यान गयो। विनीतको शव आमाको गोडानिर रह्यो।

सहयोगका लागि याचना गर्दागर्दै थाकेकी चन्द्रकला छोराको मृत्यु तथा चोरीको घटनाले टुटेपछि शोकामा डुबिन्। उनको छोराको मेडिकल रेकर्डहरू र फोन चोरी भयो।

पहिलो पटक स्थानीय दैनिक जागरण पत्रिकाले छापेको त्यो हृदयविदारक तस्बिर भारतमा व्यापक रूपमा शेअर गरिए।

उक्त घटनाबारे समाचार लेखेका संवाददाता श्रवण भारद्वाजले विनीतको ज्यान गएको सडक ठ्याक्क बीएचयूअगाडि पर्ने र आसपास दर्जनौँ निजी अस्पताल रहेको बीबीसीलाई बताए।

"तर कुनै अस्पतालले पनि हामी हेर्छौँ...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: महामारीका बेला १ रुपैयाँमा खाना खुवाउने हजुरआमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अहिले कोरोनाभाइरस महामारीका कारण अप्ठ्यारो स्थिति उत्पन्न भएको बेलामा पनि उनले आफूले बेच्ने इडलीको मूल्य बढाएकी छैनन्।

तीस वर्षदेखि उनी एक भारतीय रुपैयाँ एउटा इडली बेच्छिन्। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: महामारीको 'गम्भीर र सघन' दोस्रो लहरको खतरामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यस अस्पतालको कोभिड वार्डमा २८ जना मात्र बिरामी बाँकी थिए।

एक हजार शय्या भएको महाराष्ट्रको कस्तुर्बा अस्पतालमा गत सालको गर्मी याममा १८० जना कोभिडका बिरामी थिए।

सो अस्पतालमा फेब्रुअरीमा कयौँ महिनापछि पहिलो पटक सघन उपचार कक्ष आईसीयू रित्तो भएको थियो।

बिरामीको सङ्ख्या घट्नेमा विश्वका अन्य कयौँ भागमा झैँ त्यो स्थान पनि अपवाद थिएन।

बरु स्वास्थ्यकर्मी र अग्रमोर्चामा काम गर्नेहरूले कोभिड खोप लिन सुरु गरेका थिए।

उक्त अस्पतालमा समेत ७० जना जति स्वास्थ्यकर्मी नै कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका थिए।

छोटो समयको राहत

तर त्यहाँका झन्डै ६५० जना चिकित्सक र नर्सहरूले महसुस गर्न थालेको राहत धेरै दिन टिकेन।

भारतमा फैलिएको भाइरसको दोस्रो लहरले त्यहाँको उच्च प्रभावित एउटा सहर नागपुरबाट ८० किलोमिटरको दूरीमा रहेको यो अस्पताललाई समेत छाडेन।

यतिखेर १०० भन्दा कम शय्या राखिएका कोभिड वार्डमा छिटै बिरामी भरिन थाले।

पछिल्ला केही सातामा १७० बिरामी भरिए भने ३० शय्याको आईसीयूमा निकै गम्भीर बिरामीहरू भरिए। मृत्युदर ह्वात्तै बढ्यो।

भारतमा खोप कार्यक्रमलाई तीव्र बनाउनु आवश्यक रहेको विज्ञहरू ठान्छन्

उक्त अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. एसपी कलान्त्रीले भने, "दोस्रो लहरमा भाइरस निकै सङ्क्रामक भएको देखियो। हामीले सङ्क्रमित भएका पूरै परिवारलाई समेत भर्ना गर्‍यौँ। हामीले बिरामी हुने ४० वर्ष मुनिका कयौँ युवाहरूलाई समेत देखिरहेका छौँ।"

अवस्था फेरि खतराको सङ्केत दिने अवस्थामा पुगेको उनले बताए।

भारत कस्तो अवस्थामा छ

भारतमा पुष्टि भएका कोरोनाभाइरसका सङ्ख्याले एक करोड २० लाख नाघेको छ। यो विश्वमै अमेरिका र ब्रजिलपछि उच्च सङ्क्रमण हो।

तर त्यहाँ कोभिडका कारण मृत्यु भएको १६ हजारभन्दा धेरै सङ्ख्या सङ्क्रमितको तुलनामा विश्वमै कम मध्ये हो।

कयौँ विज्ञहरूले भारतले भयानक र अझ घातक कोरोनाभाइरसको दोस्रो लहर सामना गरिरहेको ठान्छन्।

सङ्क्रमणदर घटिरहेका बेला हिन्दु भक्तजनहरू कुम्भ मेलामा जम्मा भए

सङ्क्रमितहरू दोबर हुने दर ३० मार्चमा १७० भन्दा कम दिनमा झरेको थियो।

जबकि २८ फेब्रुअरीमा दोबर हुने दरको उच्च विन्दु ५९० दिन पुगेको थियो।

पछिल्लो पटक गत नोभेम्बर महिनामा त्यहाँ दोबर हुन लाग्ने दर १७० भन्दा कम दिन थियो।

कारण

अक्टोबर महिनापछि भारतमा गत सोमवार एकै दिन ६८ हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित थपिए।

महाराष्ट्र, गुजरात र पन्जाबजस्ता...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: सङ्क्रमणको दर बढ्दो, लकडाउन नहटाउन तर खुकुलो पार्न मुख्यमन्त्रीहरूको आग्रह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यहाँ  सोमवार ४,२१३ जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

भारत सरकारका अनुसार देशभरि कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ७०,००० नाघेको छ।

तीमध्ये झन्डै २२,००० जना निको भएका छन् भने २,२९३ जनाको मृत्यु भएको छ।

त्यहाँ अहिले ४६,००० मानिसमा कोरोनाभाइरसको सक्रिय सङ्क्रमण रहेको छ र  तिनीहरू चिकित्सकको निगरानीमा रहेका बताइएको छ।

तीव्रता

गत दुई दिनमा झन्डै ८,००० नयाँ सङ्क्रमित थपिएसँगै भारतमा सङ्क्रमणदरले तीव्रता लिएको देखिएको छ।

अहिले भारत त्यहाँ लागु गरिएको तेस्रो चरणको लकडाउनको मध्यबिन्दुमा छ। बढाइएको लकडाउनको अवधि मे १७ तारिखमसम्म छ।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सोमवार देशका विभिन्न मुख्यमन्त्रीहरूसँग छ घण्टा लामो वार्तालाप गरेका थिए।

त्यस क्रममा मुख्यमन्त्रीहरूले लकडाउनका बेला पालना गर्नुपर्ने नियमहरूलाई खुकुलो पार्न चाहेको बताएका थिए।

लकडाउन

तर लकडाउन तत्काल पूर्ण रूपमा हटाउन भने नहुने उनीहरूको मत थियो।

भारतको राजधानी दिल्लीमा गत २४ घण्टा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको थप ४०६ विरामी देखा परेको दिल्लीका स्वास्थ्यमन्त्री सत्येन्द्र जैनले बताएका छन्।

उनका अनुसार दिल्लीमा त्यही अवधिमा १३ जना सङ्क्रमितको मृत्यु भएको छ।

भारतको राजधानीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ७,६३९ पुगेको र ८६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: सङ्क्रमितको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्यो, दिल्लीमा मदिरामा ७० प्रतिशतसम्म कर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले पछिल्लो २४ घण्टामा झण्डै ४ हजारजना नयाँ सङ्क्रमित र करिब २ सय जनाको ज्यान गएको बताएका छन्।

भारतको पश्चिममा पर्ने दुई धनी राज्य महाराष्ट्र र गुजरातमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै देखिएको छ।

६ सातादेखि लकडाउनमा रहेको भारतमा उक्त प्रावधान केही खुकुलो पारिएको बेला सङ्क्रमितको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको विवरणहरू आएका हुन्।

भारतले चरणवद्ध रूपमा लकडाउन खुकुलो पार्दै पसल र व्यापार व्यवसाय खोल्न अनुमति दिएको छ। घर फर्किन चाहने प्रवासी कामदारलाई विशेष रेलको व्यवस्था गरिदिएको छ।

भारतभर अहिलेसम्म ४६ हजार भन्दा बढी मानिस कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमित भएका छन् भने १५ सय भन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ।

रक्सीमा ७० प्रतिशतसम्म कर

यसैबीच, कैयौं भारतीय राज्यहरूले रक्सीमा उल्लेख्य रुपमा कर बढाइरहेका छन्।

मानिसहरूको बढ्दो माग व्यवस्थापन गर्न र राजस्व सङ्कलन बढाउने प्रयास गरिरहेका बेला ती राज्यहरूले रक्सीमा भारी कर वृद्धि गरेका हुन्।

दिल्लीले उसकै शब्दमा "विशेष कोरोना शुल्क" भन्दै मङ्गलबारबाट रक्सीमा ७० प्रतिशत कर लगाएको छ।

आन्द्र प्रदेश र पश्चिम बंगालले पनि करमा भारी वृद्धि गरेको छ।

तर कर धेरै लगाइए पनि दिल्लीका रक्सी पसलहरूमा मानिसहरूको लामो लाइन लागेको छ र त्यहाँ प्रहरीले नियमन गरिरहेको छ।

भारतमा मार्च २४ तारिखदेखि लकडाउन गरिएको छ। र, त्यसयता पहिलोपटक सोमवार केही क्षेत्रमा रक्सी पसलहरू खुलेपछि अस्तव्यस्त दृश्यहरू देखिएको थियो र कतिपय ठाउँमा प्रहरीसँग झडपसम्म भएको थियो।

ग्राहकहरूको भीड थाम्नै नसक्ने भएपछि केही पसलहरू केही घण्टामै बन्द भएका थिए।

सामाजिक दुरी कायम गर्नुपर्ने नियमहरू पालना गराउन पनि निकै सङ्घर्ष गर्नुपरेको थियो।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: सबै ठूला सहर कोभिड-१९ महामारीको 'रेड जोन' मा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बुधवार प्रकाशित एउटा निर्देशिकामा सरकारले देशलाई सङ्क्रमणको सङ्ख्याका आधारमा विभिन्न रङ्गबाट सङ्केत गर्दै विभिन्न वर्गमा छुट्याएको छ।

रातो रङ्गले धेरै सङ्क्रमण फैलिएको, सुन्तला रङ्गले केही सङ्क्रमण भएको तथा हरियो रङ्गले सङ्क्रमण नभएको क्षेत्र सङ्केत गर्छन्।

कुनै पनि स्थान हरियो अर्थात् सुरक्षित क्षेत्रमा परेका छैनन्।

रेड जोनमा अरू कुन-कुन स्थान परे?

भारतका कुल १७० वटा जिल्ला रेड जोन मा परेका छन्।

दिल्ली र मुम्बईबाहेक चेन्नई, बैङ्ग्लोर, कोलकाता र हैदराबाद पनि खतरनाक क्षेत्रमा परेका छन्।

उद्योगधन्दाका लागि चिनिएका विभिन्न राज्यहरू यो वर्गमा परेका छन्।

ती क्षेत्रहरूमा केन्द्रीय सरकारले राज्यहरूलाई परीक्षण र सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएका अन्य व्यक्तिको अर्को सातासम्म पहिचान गर्न भनेको छ।

रेड जोनमा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या घटाएर क्रमश: ग्रीन जोन अर्थात् शून्य सङ्क्रमण भएको क्षेत्र बनाउने उसको उद्देश्य छ।

अट्ठाइस दिनसम्म नयाँ सङ्क्रमण नभेटिएका स्थानलाई ग्रीन जोनको मान्यता दिइने स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ। त्यसैगरी १४ दिनमा सङ्क्रमण नभेटिएका स्थान अरिन्ज जोनमा पर्नेछन्।

रेड जोनमा के हुन्छ?

ती क्षेत्रमा व्यापक रूपमा परीक्षण गरेर प्रत्येक ठाउँ कति प्रभावित छ भनेर निर्क्योल गरिनेछ। राज्य सरकारहरूले 'पूल टेस्टिङ' अर्थात् 'सामूहिक परीक्षन' गर्ने घोषण गरिसकेका छन्।

त्यसका लागि धेरै नमुनाहरू सङ्कलन गरेर एउटा ट्यूबमा हालेर एकैचोटि परीक्षण गरिनेछ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मान्यता दिएको यो परीक्षणविधिमा कोरोनाभाइरस भएको देखिए प्रत्येक व्यक्तिको छुट्टछुट्टै परीक्षण गरिनेछ।

यो विधिबाट ठूलो जनसङ्ख्याको परीक्षण गर्दा समय बचत हुनेछ।

एप्रिल २० सम्म रातो वर्गमा परेका क्षेत्र र जिल्लाले लकडाउन फुक्का गराउन आवेदन दिन पाउनेछैनन्।

भारतले बुधवार कृषि उद्योगलाई लक्षित गर्दै प्रतिबन्धहरू केही खुकुलो बनाइने घोषणा गरेको थियो। त्यसबाट ई-कमर्स र सेवा उद्योगमा कार्यरत मानिसहरले पनि हिँडडुल गर्न छुट पाएका छन्।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: २० दिनमा १० लाख सङ्क्रमित थपिए, कुल सङ्ख्या २० लाख नाघ्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विगत २० दिनमा त्यहाँ १० लाख सङ्क्रमित थपिएका छन्। यो सङ्क्रमण वृद्धिदर अमेरिका र ब्रजिलको भन्दा बढी हो।

अमेरिकामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या १० देखि २० लाख पुग्न ४२ दिन र ब्रजिलमा २७ दिन लागेको थियो।

भारतमा केही हप्तायता व्यापक रूपमा परीक्षण गरिएको छ। तर त्यहाँ राज्यअनुसार स्थिति फरक छ।

सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या २० लाख नाघ्ने भारत तेस्रो देश बनेको छ।

विगत २४ घण्टामा त्यहाँ ६२,१७० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। यससँगै सङ्क्रमितहरूको कुल सङ्ख्या २०,२५,४०९ पुगेको छ।

तीमध्ये ४०,७०० जनाको मृत्यु भएको छ।

विश्वभरि कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुने देशमध्ये भारत शीर्षस्थ पाँचौँ स्थानमा छ।

देशको १.३ अर्ब जनसङ्ख्यासँग तुलना गर्दा मृतकको सङ्ख्या धेरै नभएको केही विज्ञहरूको तर्क छ।

तर विभिन्न कारणले कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित मृत्युको सङ्ख्या कम देखाइएको सरकारलाई आरोप लागेको छ।

दुई महिनासम्म लगाइएको प्रतिबन्धात्मक व्यवस्था जुन महिनाको सुरुतिर अन्त्य गर्दै भारतमा अर्थतन्त्र क्रमिक रूपमा चलायमान बनाउँदै लगिएको छ।

भर्खरै व्यायामशालाहरू पुनः खुलेका छन्।

केही राज्यमा प्रति १० लाख मानिसमध्ये ४०,०००  जनाको परीक्षण गरिएको छ भने अन्यत्र ६,००० परीक्षण मात्रै गरिएको छ।

दक्षिण भारतको आन्ध्र प्रदेशमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ।

आन्ध्र प्रदेश सर्वाधिक प्रभावित राज्यको सूचीमा महाराष्ट्र र तामिलनाडुपछि तेस्रो स्थानमा छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोना भाइरस भारत: 'यति पसिना आउँछ कि हामी टाउकोदेखि खुट्टासम्म भिज्छौँ'


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: ‘कोभिडको नक्कली डाक्टर’को उदय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विश्वरूप चौधरी

तर आलोचकहरूले विश्वरूप रोय चौधरीले कोभिड-१९ लाई आहारका माध्यमबाट मात्र निको पार्न सक्ने बताएर मानिसहरूको जीवनलाई खतरामा पारिरहेको बताउँछन्। एड मेन र रेहा कान्साराको रिपोर्ट:

विश्वरूप रोय चौधरी पछि हट्ने मान्छे होइनन्।

"मेरो विचारमा अधिकांश मृत्युहरू कोरोनाभाइरसका कारण होइनन् तर यसको उपचारका कारण हुन्," उनको वेबसाइटमा भएको एउटा भिडिओमा उनी भन्छन्।

उनी भारतका सोसल मिडिया स्टार अथवा पूर्व सोसल मिडिया स्टार हुन्। उनलाई हाल धेरै सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्धित गरिएको छ।

चौधरी पारम्परिक औषधोपचार र चिकित्सकहरू ठूला व्यापारीहरूको गोजी भर्नका लागि डिजाइन गरिएको षड्यन्त्र हो भन्ने दाबी गर्छन्।

"औषधिले कुनै पनि रोग निको पार्न सहयोग गर्दैन," उनले बीबीसीसँग भने। "म मानिसलाई खोप आवश्यक पर्दैन भन्नेमा दृढ रूपमा विश्वस्त छु।"

मुम्बईमा कोभिडविरुद्ध खोप लगाउनेको भिड

उनी आफ्नो भिडिओमा आफ्नो आहार योजनाले कोभिड-१९ मात्र होइन मधुमेह र एड्सलाई पनि निको पार्ने दाबी गर्छन्।

उक्त आहार योजनामा धेरै फलफूल र तरकारी समावेश छ।

चिकित्सा विज्ञानले ती सबैलाई बकवास भनेको छ।

तर चौधरीले आफ्नो सन्देश फैलाउन महामारीलाई प्रयोग गरेका छन्।

उनी आफ्ना अनुयायीहरूलाई अस्पतालहरूले उनीहरूको मृत्युको सम्भावनाहरूलाई बढाउने बताउँछन्।

चौधरी सास फेर्न गाह्रो हुने कोभिड बिरामीहरूले अक्सिजन लिनुभन्दा हाते पङ्खाका अगाडि बस्नु राम्रो हुने बताउँछन्।

उनका कैयौँ आलोचकहरूका नजरमा चाहिँ उनी खतरनाक ठग हुन् र उनको गलत सल्लाहले भारतमा देखिएको भयानक दोस्रो लहरको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई अझ बढाउनेछ।

भारतमा अहिले अत्यधिक सङ्क्रमण छ

"विश्वरूप रोय चौधरी एक क्वाक हुन्," भारतको तथ्यजाँच गर्ने वेबसाइट अल्टन्यूजकी विज्ञान सम्पादक डा. सुमैया शेख भन्छिन्।

"उनलाई पछ्याउनेहरूको सङ्ख्या ठूलो छ र त्यसले उनलाई अझ बढी खतरनाक बनाउँछ।"

कैयौँ पुस्तकहरू, अनलाइन भिडिओहरू र अनलाइन कोर्सहरू तथा हलहरू भरिने प्रत्यक्ष कार्यक्रमहरूका माध्यमबाट उनको विचारलाई मलजल गरिएको छ।

युट्युब, ट्विटर र फेसबुकले गतवर्ष चौधरीलाई प्रतिबन्ध लगाएका थिए।

तर त्यसभन्दाअघि नै उनले युट्युबमा मात्र १० लाख जति फलोअर्स बनाइसकेका थिए।

ह्वाट्सएप र टेलिग्राममा भने अझै उनको आधिकारिक च्यानलहरू रहेका छन्।

दिल्लीमा बिरामीका आफन्त अक्सिजन खोज्न यताउता भौँतारिँदै

उनलाई मन पराउनेहरूले उनको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारत: ‘प्रधानमन्त्री मोदीज्यू कृपया पुरुषहरूलाई घरको काममा सघाउन लगाइदिनुस्’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

घरको कामको बोझ थपिएपछि लकडाउनका बेला सुर्वना घोषलाई धेरै कठिन भयो

त्यसैले भाँडा आफैँले माझ्नुपर्छ, लुगा हातैले धोएर बाहिर सुकाउनु पर्छ अनि कुचोले घर भित्रबाहिर आफैँ सफा गर्नुपर्छ। त्योबाहेक केटाकेटी तथा वृद्धवृद्धा अनि खाँचो परेकाहरूको स्याहार आफैँ गर्नुपर्छ।

दशौँ लाख मध्यम वर्गीय परिवारहरूमा कैयन् त्यस्ता घरायसी काम गर्न पैसा तिरेर मान्छे राखिन्छ - खाना पकाउने, सफाइ गर्ने तथा बालबच्चा स्याहार गर्ने। तर जब राष्ट्रव्यापी लकडाउनका कारण ती मानिस काममा आउन सकेनन् भने के हुन्छ?

जबाफ हो घरभित्र बढ्ने झगडा र तनाव। एउटा यस्तै मामिलामा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई हस्तक्षेप गर्न आग्रह गरिएको छ।

चेन्ज डट ओआरजी नामक वेबसाइटमा प्रकाशित उक्त निवेदनमा सोधिएको छ, "के कुचोमा यो महिलाले मात्र प्रयोग गर्ने भनेर लेखिएको हुन्छ?"

"अनि वाशिङ् मेशीन वा ग्यास स्टोभमा नी? उसोभए किन अधिकांश पुरुष आफ्नो भागको घरभित्र गरिने काम गर्दैनन्!"

सो निवेदनकी लेखक सुवर्ना घोष घरबाटै कार्यालयको काम गर्दागर्दै पनि खाना पकाउने, सरसफाइ गर्ने तथा लुगा धुने काम थपिएपछि आजित भएकी थिइन्। उनी चाहन्छिन् प्रधानमन्त्रीले आफ्नो आगामी सम्बोधनमा यो विषय समेटुन् र पुरुषहरूलाई घरको काम बराबरी गर्न प्रेरित गरुन्।

"यो आधारभूत प्रश्न हो। किन यसबारे पर्याप्त चर्चा भइरहेका छैनन्," उनले लेखेकी छन्।

भारतमा घरको काम महिलाले गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता छ

व्यापक समर्थन

घोषको निवेदनमा करिब सात लाख हस्ताक्षर जुटिसकेको छ। यसले भारतभरिका घरपरिवारमा विद्यमान लैङ्गिक असमानता झल्काउँछ।

अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनको विवरणअनुसार सन् २०१८ मा भारतका शहरी क्षेत्रमा प्रतिदिन महिलाहरूले ३१२ मिनेट घरधन्दामा बिताए। पुरुषले केवल २९ मिनेट। ग्रामीण क्षेत्रमा महिलाले २९१ मिनेट तथा पुरुषले ३२ मिनेट घरधन्दामा बिताएको पाइयो।

मुम्बईस्थित घोषको घरमा पनि अवस्था फरक थिएन। बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनले उक्त निवेदन आफ्नै अनुभव तथा आफू वरपरका महिलाहरूको अनुभवमा आधारित छ भनिन्।

उनको घरमा पनि घरधन्दाको जिम्मा उनकै काँधमा छ। "खाना पकाउने, सरसफाइ गर्ने, लुगा धुने, कोठा मिलाउने र बाँकी सबै काम म नै गर्छु।"

उनका श्रीमान ब्याङ्कमा काम गर्छन् र घरको काम गर्न रुचि राख्दैनन्। बरु उनका किशोरकिशोरी छोरा र छोरीले कहिलेकाहीँ सघाउँछन्।

घोष एउटा परोपकारी संस्था सञ्चालन गर्छिन् जसले प्रजनन न्यायका...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कश्मीरमा सङ्क्रमण बढिरहेको भन्दै अमरनाथ यात्रा स्थगित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पोहोर पनि अमरनाथ यात्रा स्थगित भएको थियो

सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या बढिरहेकाले उक्त तीर्थस्थलमा वर्षैपिच्छे आयोजित हुने धार्मिक यात्रा नहुने अधिकारीहरूले बताएका हुन्।

दुई महिना चल्ने अमरनाथा यात्रामा प्रत्येक वर्ष लाखौँ हिन्दूहरू सहभागी हुन्थे।

जश्मू तथा कश्मीरमा जुलाई ३१ सम्म सबै धार्मिक स्थलहरू बन्द छन्।

जश्मू तथा कश्मीर क्षेत्रमा मङ्गलवार ६०८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको र अहिलेसम्म सङ्क्रमितहरूको कुल सङ्ख्या १५,००० नाघेको बताइन्छ।

हिमाली क्षेत्रमा चुनढुङ्गाको एउटा गुफामा प्राकृतिक रूपमा बनेको आकृतिलाई शिवलिङ्ग मानेर पूजा गरिन्छ।

अमरनाथ मन्दिर सञ्चालक समितिले एउटा विज्ञप्तिमा तीर्थयात्रा लागि साधन र स्रोत उपलब्ध गराउँदा उक्त क्षेत्रको स्वास्थ्य प्रणाली प्रभावित हुने उल्लेख गरेको छ।

"यसबाट यात्रीहरूमा पनि कोभिड-१९ सर्ने अनावश्यक जोखिम बढ्छ।"

फाइल तस्बिर

तर गुफामा हुने धार्मिक अनुष्ठानको टेलिभिजनबाट प्रत्यक्ष प्रसारण हुने बताइएको छ।

गत वर्ष पनि अमरनाथ यात्रा स्थगित गरिएको थियो।

भारत सरकारले कश्मीरको संविधानप्रदत्त मान्यता खारेज गरिदिएपछि गत वर्ष पनि सुरक्षाका कारण अमरनाथ यात्रा हुन सकेको थिएन।

 भारत र पाकिस्तानबीच कश्मीरको स्वामित्वको विषयमा लामो समयदेखि विवाद छ।

उक्त क्षेत्रमा सन् १९८९ देखि सशस्त्र द्वन्द्व हुँदै आएको छ।

सन् २०१७ मा लडाकुहरूले आक्रमण गर्दा छ महिलासहित सात तीर्थयात्रीको मृत्यु भएको थियो।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः के कोभिड महामारी अन्त्य हुन लागेको हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मध्य सेप्टेम्बरमा १० लाख जनाभन्दा बढी मानिस सक्रिय सङ्क्रमित थिए। त्यसपछि क्रमश: उक्त सङ्ख्या घट्दै गयो।त्यसयता स्थितिमा निकै सुधार आएको छ।

गत साताको मध्यदेखि त सङ्क्रमितको सरदर दैनिक सङ्ख्या नै १०,००० मा घट्यो पुग्यो।

त्यसै अवधिमा भारतका आधाभन्दा बढी राज्यमा एउटा पनि कोभिडसम्बन्धी मृत्यु अभिलेखमा आएन।

दश महिनामा पहिलो पटक मङ्गलवार दिल्लीमा समेत मृत्यु हुनेको सङ्ख्या शून्यमा झर्‍यो।

मिशिगन विश्वविद्यालयमा बायोस्ट्याटिस्टिक्स र एपिडीमीयोलजीका प्राध्यापक ब्रह्म मुखर्जीले भने, "अझ पनि भारतमा 'हर्ड इम्यूनिटी' अर्थात् सामुदायिक रोगप्रतिरोध क्षमताको अवस्थाबाट टाढै छ।"

कुम्भ मेलामा हजारौँ मानिस सहभागी भएका छन्

उनले भारतमा किन सङ्क्रमण तीव्र रूपमा घट्यो भन्ने प्रश्नको स्पष्ट उत्तर तत्काल नपाइने बताए।

हर्ड इम्यूनिटीबाट किन टाढा

पछिल्लो सीरो सर्भेले भारतमा २१ % वयस्क र २५% बच्चाहरूमा भाइरस सङ्क्रमण भइसकेको देखाएको छ।

त्यसैगरी झुपडीबस्तीमा ३१%, सहरी बस्तीमा २६% र ग्रामीण क्षेत्रमा १९% मा भाइरसविरुद्ध एन्टिबडी भेटिएको छ अर्थात् त्यति प्रतिशतमा सङ्क्रमण भइसकेको छ।

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

त्यसो भए किन सङ्ख्या घटेको छ?

विज्ञहरूले फरकफरक कारणहरू हुनसक्ने बताएका छन्।

भाइरसविज्ञ डा. शाहिद जमील भन्छन्, "मलाई लाग्छ सर्भेले देखाएका भन्दा धेरै जनामा सङ्क्रमण भएको हुन सक्छ। दिल्ली, मुम्बई, पुने र ब्याङ्लोरजस्ता सहरमा ६०% सम्म मानिसहरू सङ्क्रमित भएका पाइएको छ।"

अर्को विश्लेषण छः धेरै मानिसहरूमा सङ्क्रमणको लक्षण देखा परेको छैन या सामान्य मात्रै देखिएको छ र त्यस्ता धेरै व्यक्ति गणना हुनबाट छुटेका छन्।

महामारीको अध्ययन गरिरहेका दिल्लीस्थित सेन्टर फर पलिसी रिसर्चका पार्थ मुखोपाध्याय भन्छन्, "यदि ठूलो सङ्ख्यामा सामान्य या लक्षण नदेखिएका सङ्क्रमित छन् भने पनि किन भारतमा त्यस्तो हुन पुग्यो भन्ने विश्लेषण गर्नुपर्नेछ। त्यसैका कारण सामुदायिक प्रतिरोधात्मक क्षमता पो विकास भएको छ कि ?"

कस्ता गतिविधि सुरक्षित, कस्ता जोखिमपूर्ण


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड महामारीका कारण अन्तिम संस्कार गर्ने स्थानमा ठूलो चाप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भर्खरै ब्रजिललाई उछिन्दै भारत विश्वमा दोस्रो धेरै प्रभावित देश बनेको छ।

सङ्क्रमणको सुनामीले देशलाई हल्लाइदिएको छ र अस्पतालहरूलाई किनारमा पुर्‍याइदिएको छ। त्यहाँ दैनिक १,००० जनाको कोभिड-१९ का कारणले मृत्यु हुने गरेको छ।

"दैनिक ५०-६० जनाको अन्त्येष्टि गर्छौँ"

भारतको निकै प्रभावित राज्य महाराष्ट्रमा बढ्दै गएको मृत्युका कारण दाहसंस्कारका लागि स्मशानघाटहरूले अतिरिक्त समय दिइरहनुपरेको छ।

पुनेस्थित सरकारी शवदाहगृहका कर्मचारी वरुण जङ्गम भन्छन्, "अहिले दिउँसोको १ बजेको छ र हामीले २२ वटा शवको अन्त्येष्टि गरिसक्यौँ।"

प्रत्येक दिन आफूहरूले ५० देखि ६० वटा शवको दाहसंस्कार गर्ने गरेको उनको भनाइ छ।

"हामीसँग छवटा फ्रिज मात्र छन्, तर धेरै शव ल्याइन्छ। मानिसहरूले आफन्तको शव लिएर बाहिर पर्खिनुपर्छ।"

वरुणका अनुसार उनको कामको जिम्मेदारी आठ घन्टा हो तर कामको बोझ निकै बढी छ।

आफ्नो तोकिएको सरकारी समय सकिए पनि उनले कैयौँ घण्टा अतिरिक्त समय काम गर्छन्।

राजकोटमा सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाएको अन्त्यष्टि मास्क, पन्जा वा पीपीइ नलगाएरै गरिँदै छ

उनी अन्त्येष्टि प्रक्रियाका क्रममा लगाउन भनेर पीपीई दिइएका थोरै कर्मचारीहरूमध्ये एक हुन्।

सङ्क्रमण फैलिँदै गएको गुजरातजस्ता राज्यमा सरकारद्वारा सञ्चालित शवदाहगृहमा काम गर्नेहरू मास्क वा पन्जा नलगाएरै कोभिड पीडितको दाहसंस्कार गर्न बाध्य छन्।

कर्मचारीहरूले बीबीसीलाई बताएअनुसार एम्बुलेन्समा यात्रा गरेका बेला उनीहरूले अस्पतालहरूबाट कहिलेकाहीँ पन्जा पाउँछन् अन्यथा उनीहरूसँग सुरक्षा सामग्री हुँदैन।

समाचारसंस्था रोएटर्सले कैयौँ प्रमुख सहरमा कोभिड-१९ को आधिकारिक मृत्यु तथ्याङ्कभन्दा मसानघाट र समाधिस्थलमा निकै धेरै सङ्ख्यामा शव पुग्ने गरेको उल्लेख गरेको छ।

पश्चिमी राज्य गुजरातस्थित एउटा शवदाहगृहमा लगातार ग्यास र काठ बालेर  शव जलाउनु पर्दा त्यसको धातुको भाग पग्लिन थालेको छ।

'१२ घण्टा पर्खिनुपर्ने बाध्यता

तर शवदाहगृहका कर्मचारीहरूले मात्र पीडा भोग्नुपरेको होइन।

निगमबोध घाटमा आफन्तको अन्त्यष्टि हेर्दै एक नातेदार

परिवारका सदस्यहरूले पनि आफ्ना प्रियजनको निम्ति शय्या खोज्दै एउटा अस्पतालबाट अर्कोमा दौडिँदादौडिँदै तिनको मृत्यु भएपछि अन्तिम संस्कारका लागि लामो समय पर्खिनुपर्ने अवस्था छ।

केही अस्पतालहरूले देशमा शवदाहगृहहरूमा चाप बढेकाले शव दिन ढिलाइ गर्ने गरेको बताइएको छ।

गुजरातका हेमन्त जादवले...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड सङ्कटको सचित्र वर्णन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यहाँ के भइरहेको छ र त्यसबारे अधिकारीहरूले के गरिरहेका छन् भन्ने विषयामा यहाँ सचित्र विवरण प्रस्तुत गरिएको छ।

अभूतपूर्व सङ्ख्यामा सङ्क्रमण र मृत्यु

भारतमा नयाँ भेरिअन्टको पनि असरले गर्दा सङ्क्रमण तथा बिरामीको मृत्यु हुने सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढिहरेको छ।

सोमवार लगातार पाँचौँ दिन त्यहाँ रेकर्ड सङ्ख्यामा नयाँ सङ्क्रमितहरू फेला परे। सर्वाधिक सङ्ख्यामा दैनिक मृत्यु पनि भयो।

तर सङ्क्रमणका मामिलाको अनि मृत्युको वास्तविक सङ्ख्या अधिकारीहरूले दिएकोभन्दा निकै धेरै हुनसक्छ। कैयौँ मानिसहरूले परीक्षण गराएका छैनन् वा गराउन सङ्घर्षरत छन्। ग्रामीण भेगमा भएका कैयौँ मृत्युको दर्ता पनि गरिँदैन।

राजधानी दिल्लीमा चिकित्सकहरूले मानिसहरू अस्पतालबाहिर मरिरहेको विवरण दिएका छन्।

भारतले हालसम्म कुल एक करोड ७३ लाख जनामा कोभिड भएको र दुई लाख जनाको भएको पुष्टि गरेको छ। भाइरोलजिस्टहरू त्यहाँ अझै दुईदेखि तीन सातासम्म सङ्क्रमण दर बढिरहने ठान्छन्।

सघन उपचार शय्या एकदमै थोरै बाँकी

देशमा सघन उपचारका वार्डहरूको सधैँ अभाव हुने गरेको छ। बिरामीका आफन्तहरूले आफ्ना मान्छेका निम्ति शय्या खोज्न धेरै टाढासम्म पुग्ने गर्छन्।

करिब दुई करोड मानिसको बसोबास रहेको दिल्लीमा अस्पतालहरू भरिएका छन् र नयाँ बिरामी फर्काइएका छन्।

अस्पताल बाहिरका कैयौँ गल्लीहरूमा गम्भीर बिरामीहरूको भिड लागेको छ। तिनका आफन्त स्ट्रेचर तथा अक्सिजन जुटाउन लागिपरेका छन् अनि अस्पतालका अधिकारीहरूसँग भित्र बस्न ठाउँको निम्ति याचना गरिरहेका छन्।

"हामीले तीन दिनदेखि शय्या खोजिरहेका छौँ," आफ्नी पत्नीलाई सडकमै बसाएका एक पुरुषले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई भने।

सोमवार सरकारले सैन्य मेडिकल पूर्वाधारहरू पनि गैरसैनिकका निम्ति उपलब्ध गरायो। साथै सेनाबाट अवकाश पाइसकेका औषधोपचारमा प्रशिक्षित जनशक्तिलाई कोभिड अस्पतालमा मद्दत गर्न पठाइने बतायो।

अक्सिजनको अभाव

भारतभरि अस्पतालहरूले अक्सिजनको अभाव झेलेका छन्। कैयौँ अस्पतालहरूले आपूर्ति सङ्कटबारे सावधान गराउने सूचना टाँसेका छन्।

पीएटीएच अक्सिजन नीड्स ट्र्याकरका अनुसार सबै निम्न, निम्नमध्यम तथा उच्चमध्यम आय भएका देशहरूको तुलनामा अहिले भारतमा सबभन्दा धेरै अक्सिजन माग बढेको छ।

हरेक दिन माग ६-८% बढिरहेको सो संस्थाले जनाएको छ। सो संस्था स्वास्थ्य समस्यासँग जुझ्न विश्वव्यापी संस्था एवं निकायहरूसँग मिलेर काम गर्ने गर्छ।

दिल्लीको मणिपाल...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ का कारण दिल्लीमा बिरामीका आफन्त अक्सिजन माग्दै सडकमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ठूला सहरका सरकारी र निजी अस्पतालहरू बिरामीको भार थेग्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका छन्।

दिल्लीमा ३० शय्या भएको एउटा निजी अस्पताल पेन्टामेड हस्पिटल र धेरै ठूलो लोक नायक अस्पतालबाहिर बिरामीको ताँती लागेको छ। तर शय्या र औषधोपचारका लागि आवश्यक सामग्रीको अभावका कारण धेरै बिरामीले भर्ना पाएका छैनन्।

उनीहरूले पालो कुर्नुपरेको छ। अस्पतालहरूले बिरामीका आफन्तलाई सामान र अक्सिजनको जोहो गर्न आग्रह गरिरहेका छन्। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ तीव्र गतिमा फैलिँदै, सङ्क्रमितको सङ्ख्या ५० लाख नाघ्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरस महामारीबाट सर्वाधिक प्रभावित देशहरूको सूचीमा भारत अमेरिकापछि दोस्रो स्थानमा छ।

अरू देशको तुलनामा भारतमा कोभिड-१९ तीव्र गतिमा फैलिरहेको देखिएको छ। त्यहाँ मङ्गलवारसम्म निरन्तर पाँच दिन दैनिक ९०,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परे।

कोभिड-१९ का कारणले त्यहाँ ८०,००० भन्दा बढी बिरामीको मृत्यु भइसकेको छ।

त्यहाँ अहिले सघन उपचारका लागि अस्पतालमा शय्या र अक्सिजनको अभाव देखिएको बताइन्छ।

तर धेरै सङ्क्रमित भए पनि मृतकको सङ्ख्या अतिप्रभावित अरू देशको भन्दा कम छ।

देशको आर्थिक स्थिति बिग्रिन थालेको र लाखौँ मानिसले जीविकोपार्जन गर्न नसकेको भन्दै सरकारले महामारी नियन्त्रणका लागि पहिला लगाइएका बन्देजहरू हटाउन थालेपछि सङ्क्रमण दर ह्वात्तै बढेको हो।

सङ्क्रमण देखिन थालेपछि भारतमा गत मार्च महिनामा राष्ट्रव्यापी लकडाउन गरिएको थियो। त्यतिबेला स्थिति असामान्य भइसकेको थिएन।

बिस्तारै मुम्बई र दिल्लीजस्ता ठूला सहर र अन्यत्र पनि सङ्क्रमण फैलियो।

तर सङ्क्रमितको सङ्ख्या वृद्धि भइरहेको भए पनि सरकारले मानिसहरूको गतिविधिमा लगाइएका प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाएको छ।

गत साता मात्र भारतमा छ लाख सङ्क्रमित थपिए।

विगत २४ घण्टामा ९०,१२३ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ५,०२०,३५९ पुगेको छ।

अक्सिजन आपूर्तिको स्थिति के छ?

केही समययता श्वासप्रश्वासमा समस्या भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेकाले कृत्रिम अक्सिजनको माग ह्वात्तै बढेको छ।

अस्पताल र स्वास्थ्यकेन्द्रहरूले यो महिना दिनहुँजसो २,७०० टन अक्सिजन खपत गरिरहेका छन्।

एप्रिल महिनामा केवल ७५० टन अक्सिजन खपत भएको अल इन्डिया इन्डस्ट्रियल ग्यासेस म्यानुफ्याक्चरर्स असोशीएशनले जनाएको छ।

अक्सिजन उत्पादकहरूका अनुसार धेरै कलकारखानाहरू फेरि खुलेकाले औद्योगिक प्रयोजनका लागि पनि अक्सिजनको माग बढेको छ।

धेरै सङ्क्रमण देखिएका महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात, राजस्थान, तेलङ्गाना र आन्ध्र प्रदेश राज्य बढी प्रभावित भएका छन्। बीबीसीका भारत संवाददाता सौतिक बिश्वासका अनुसार अहिले जीवन कि जीविकोपार्जन भन्ने प्रश्नले भारतलाई छोपेको छ।

उनका अनुसार भारतले उद्योग र बिरामी दुवैलाई हानि नहुनेगरी आफ्नो क्षमता बढाउनुपर्ने स्थिति छ।

अधिकांश अक्सिजन प्लान्टहरू ठूला सहरनजिकै छन्। त्यसैले सहरबाहिर अक्सिजन पठाउन विशेष लरीमा हालेर अक्सिजन पठाइन्छ।

कोरोनाभाइरस नेपाल: घरबाट काम गर्दाको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ पीडितका आफन्तहरूको चीत्कार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या दिनानुदिन बढिरहँदा उपचारका लागि शय्या पाउन हम्मेहम्मे भएको छ।

अक्सिजन चाहिने कतिपय बिरामी अक्सिजन नपाएकै कारण ज्यान गुमाइरहेका छन्।

त्यहाँको हृदयविदारक अवस्था झल्काउने एक भिडिओ हेर्नुहोस्।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ महामारीका कारण दिल्लीमा उत्पन्न अक्सिजन सङ्कट\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गुरुद्वारामा अक्सिजन लिइरहेकी कोभिड-१९ भएकी एक महिला

एक चिकित्सकसहित कम्तीमा १२  बिरामी दिल्लीको एउटा प्रमुख अस्पतालमा अक्सिजन अभाव भएका कारणले ज्यान गुमाएका छन्।

अस्पतालबाहिर अस्पतालमा शय्या पाउन नसकेकाहरू बोक्न सकिने किसिमको अक्सिजन सिलिन्डर हात पार्न सङ्घर्ष गरिरहेका छन्। कोही त लाइनमा बसेको १२ घण्टा भइसकेको बताउँछन्।

दिल्लीका कैयौँ अस्पतालमा दैनिक अक्सिजन आउने गरेको छ तर उनीहरूले आपत्कालका लागि आवश्यकताभन्दा बढी ल्याएर भण्डारण गर्न सकेका छैनन्।

एक डाक्टरले स्थिति भयावह भएको बताए। "अस्पतालको मुख्य ट्याङ्की सकिएपछि भण्डारमा केही बाँकी छैन," उनले भने।

साना अस्पतालमा स्थिति झन् गम्भीर छ। उनीहरूसँग भण्डारण ट्याङ्की छैन र उनीहरू ठूलाठूला सिलिन्डरमा भर पर्छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढिरहेका बेला अक्सिजन सङ्कट आइपरेको छ।

दिल्लीमा दिनहुँ हजारौँ सङ्क्रमित थपिन्छन् र सयौँ जनाको मृत्यु हुन्छ।

भारतमा सप्ताहान्तमा महामारी सुर भएयताकै सबभन्दा धेरै दैनिक सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। एक दिनमा चार लाखभन्दा बढी सङ्क्रमण भएको एक मात्र मुलुक बनेको छ।

'यो दैनिक सङ्घर्ष हो'

श्रीराम सिंह अस्पताल सञ्चालक डाक्टर गौतम सिंहले उनको अस्पतालमा ५० कोभिड शय्या र १६ आईसीयू शय्या रहेको बताए। तर उनले अक्सिजन आउने निश्चित नभएकाले बिरामी भर्ना गर्न अस्वीकार गर्नुपरिरहेको बताए।

उनले सहयोगको याचना गर्दै अक्सिजन उपलब्ध गराइदिन सार्वजनिक रूपमा सहयोगको याचना गरिरहेका छन्।

उनी भन्छन्, "हामीले हरेक दिन सङ्घर्ष गरिरहेका छौँ। मेरा आधाजसो कर्मचारीहरू एक ठाउँबाट अर्को गर्दै अक्सिजन सिलिन्डर भर्न चहारिरहेका छन्।"

उनले गरेको त्यस्तै अपील मैले पनि ट्वीट गरेको थिएँ।

अक्सिजन नपाएकै कारण बिरामीको ज्यान जाने अवस्था सम्झेर आफूलाई निद्रा नआउने गरेको उनले बताए।

"म अक्सिजन खोज्न भौँतारिने होइन कि बिरामीको उपचारमा केन्द्रित हुन पाउनुपर्ने हो," उनी भन्छन्।

अरू अस्पतालमा पनि त्यस्तै समस्या परिरहेको बताइएको छ।

दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरिवालले  सङ्घीय सरकारबाट आवश्यक परेको मात्रामा अक्सिजन प्राप्त गर्न नसकेको बारम्बार बताउँदै आएका छन्। भारतमा सङ्घीय सरकारले प्रदेश सरकारलाई अक्सिजनको कोटा उपलब्ध गराउने गर्छ।

सङ्घीय अधिकारीहरूले अक्सिजन अभाव नभएको तर यातायातको समस्या भएको बताउँछन्।

अक्सिजन सिलिन्डरमा अक्सिजन भर्न मानिसहरू १२ घण्टासम्म...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ ले मृत्युदर बढेपछि चौबीसै घण्टा सामूहिक दाहसंस्कार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोभिड-१९ को दोस्रो लहर फैलिन थालेपछि बिरामी र मृतकको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेको छ।

भारतमा कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या दुई लाख नाघिसकेको छ।

यहाँ प्रस्तुत गरिएका केही तस्बिरले कसैकसैलाई विचलित पार्न सक्छन्।

दिल्लीस्थित एउटा मसानघाटमा कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएका मानिसको दाहसंस्कार गरिँदै

विगत सात दिनमा भरतमा अन्य देशमा भन्दा धेरै मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

अस्पतालमा शय्या तथा अक्सिजन र औषधि नपाएर बिरामीहरूको मृत्यु भएको छ। अस्पतालहरू बिरामीहरूको भार नसक्ने अवस्थामा पुगिसकेका छन्।

अहिले अन्तिम संस्कार गर्ने ठाउँमा पनि ठूलो चाप बढेको छ। केही मसानघाटहरू अहोरात्र सञ्चालित छन्। त्यहाँ काम गर्ने कर्मचारीहरू आफूले विश्रामबिना नै दाहसंस्कार गरिदिनुपरेको बताउँछन्।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका लागि अन्त्येष्टि अर्थात् दाहसंस्कार एकदमै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

भारतको राजधानी दिल्लीका घाटमा शव जलाउन ठाउँ नपुगेर नयाँ चिता बनाउपरेको छ। त्यहाँ घाटनजिकैका खाली ठाउँमा दाहसंस्कार गरिएको छ।

अन्तिम संस्कारका लागि आवश्यक दाउरा जुटाउन सहरका उद्यानमा भएका रूखहरू काट्न थालिएको छ।

मृतकका शोकाकुल आफन्तहरूले अन्त्येष्टिका लागि लामो समय पालो कुर्नुपरेको छ।

दिल्लीमा मृतकका आफन्त र मसानघाटका कर्मचारीहरू अन्त्येष्टिमा सहभागी भएका केही तस्बिरहरू प्रस्तुत गरिएको छ।

पीपीई लगाएका एक व्यक्ति आफ्ना आफन्तको अन्त्येष्टिका लागि चिता बनाउन दाउरा ओसार्दै

दाहसंस्कारका लागि बनाइएका चितानजिकै एक स्वास्थ्यकर्मी

सामूहिक अन्त्येष्टिका लागि चिता तयार पारिँदै (तल र माथि)

केही मसानघाटमा अहोरात्र चिताहरू जलिरहेका छन्

घाटका कर्मचारीहरू बिनाविश्राम काम गरिरहेका छन्

केही सातादेखि कोभिड-१९ का कारण मृत्यु बढेकाले दाहसंस्कार गर्ने स्थानमा चाप बढेको छ

ड्रोनबाट खिचिएको यो तस्बिरमा दिल्लीनजिकै सामूहिक दाहसंस्कार भएको दृश्य देखिन्छ

यी बालक आफ्ना पिताको अन्तिम संस्कारका बेला शोकाकुल देखिन्छन्

आफन्तको अन्तिम संस्कारका बेला यी दुई दिल्लीवासी भाविह्वल छन्

अरू एकअर्कालाई सान्त्वना दिइरहेका छन्

धेरै मानिसले आफ्ना स्वजनको अन्त्येष्टि गर्न घण्टौँ पालो कुर्नुपरेको छ

परिवारका सदस्यहरू चितानजिकै बसेका छन्

यो घाटमा धुवाँ उडिरहेको छ

सबै तस्बिरको प्रतिलिपि अधिकार सुरक्षित


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः कोभिड-१९ ले सिर्जना गरेको भयावह स्थिति 'शव जलाउने ठाउँ पनि छैन'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गम्भीर बिरामीहरूको उपचारका लागि आवश्यक शय्या, औषधि र अक्सिजनको चर्को अभाव देखिएको छ।

ठूलो चापका कारण मृतकहरूको अन्तिम संस्कार गर्न पनि शोकाकुल परिवारले पालो कुर्नुपरेको छ।

दिल्लीका मसानघाटमा आफूले त्यस्तो स्थिति पहिला कहिल्यै नदेखेको भुक्तभोगीहरू बताउँछन्। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः गुजरातमा कोभिड अस्पतालमा आगो लाग्दा आठ सङ्क्रमितको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अहमदाबादको नवरङ्गपुर क्षेत्रमा भएको उक्त घटनामा मृतकमध्ये तीन जना महिला भएको बीबीसी हिन्दीले उल्लेख गरेको छ।

अहमदाबादका एक वरिष्ठ अग्निशमन अधिकारीले स्थानीय श्रेय अस्पतालमा बिहान ३ बजेतिर आगो लागेको बीबीसीलाई बताएका छन्।

बिजुलीको शर्ट सर्किटका कारण आगो लागेको बताइएको छ। एक घण्टामा आगो नियन्त्रण आएको थियो।

छानबिन गर्न निर्देशन

उक्त अस्पतालबाट उद्धार गरेर कोभिड पुष्टि भएका ४० बिरामीलाई अर्को अस्पतालमा सारिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

आगो नियन्त्रण र उद्धारमा संलग्न सबै कर्मचारीलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

राज्य सरकारले घटनाबारे तीन दिनभित्र अनुसन्धान गरिसक्न निर्देशन दिएको छ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त घटनाप्रति शोक व्यक्त गरेका छन्। आफूले राज्यका मुख्यमन्त्रीसँग कुरा गरेको बताएका छन्।

गुजरात मोदीको गृहराज्य हो।

कोरोना भाइरस भारत: 'यति पसिना आउँछ कि हामी टाउकोदेखि खुट्टासम्म भिज्छौँ'


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः दिल्लीमा 'यूके भेरिअन्ट तीव्र गतिमा फैलँदै'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत मार्च महिनाको तुलनामा सङ्क्रमणमा तीव्र वृद्धि देखिएको हालै गरिएको भाइरसको जीनोम स्याम्पलिङबाट थाहा भएको अधिकारीहरूले बताएका हुन्।

न्याश्नल सेन्टर अफ डिजीज कन्ट्रोलका निर्देशक डा. सुजित सिंहका अनुसार दिल्लीमा गत मार्चको दोस्रो सातातिर सङ्क्रमितमध्ये २८ प्रतिशत यूके भेरिअन्टबाट पीडित भएको पाइएको थियो भने मार्चको अन्त्यतिर त्यो बढेर ५० प्रतिशत पुगेको छ।

यूके भेरिअन्टले सङ्क्रमणको दर मात्रै बढाएको नभई सङ्क्रमितको स्थितिलाई जटिल बनाउने गरेको र त्यसबाट मृत्युदरमा पनि वृद्धि भएको उनले बताए।

खोपको प्रभावकारिता

निर्देशक सिंहका अनुसार पछिल्ला दिनमा भारतीय भेरिअन्टबाट सङ्क्रमित हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या पनि बढ्दो क्रममा पाइएको छ।

"त्यसमा दुइटा म्यूटेशन देखिएको छ जसका कारण त्यो बढी सङ्क्रामक छ र त्यसले खोपको प्रभावकारितालाई पनि कम गर्न सक्छ," उनले थपे।

सङ्क्रमणको हिसाबले दक्षिण अफ्रिका र ब्रजिल भेरिअन्टको हिस्सा ११ प्रतिशत पाइएको सिंहले एउटा वेबिनारमार्फत् जानकारी गराए।

उनका अनुसार ती दुई भेरिअन्टले सङ्क्रमितको अवस्था कति गम्भीर बनाउने गरेका छन् भन्नेबारे अध्ययन भइरहेको छ।

दिल्ली त्यस्ता राज्यमध्ये एउटा हो जहाँ विदेशबाट फर्केका व्यक्ति र उनीहरूको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिमा भन्दा स्थानीय समुदायमा यूके भेरिअन्ट बढी पाउने गरिएको छ।

दिल्लीबाहेक पञ्जाब, छत्तीसगढ र गुजरातमा पनि समुदायस्तरमा यूके भेरिअन्टबाट सङ्क्रमित हुनेहरू बढी पाइएका छन्।

कोभिड-१९ का कारण शुक्रवार बलिवूडका चर्चित सङ्गीतकार श्रवणको निधन भएको परिवारले जनाएको छ।

उनी केही दिनअघि मात्र कुम्भ मेला लाग्ने हरिद्वारबाट फर्केका थिए। कुम्भ मेलामा सहभागी लाखौँ मानिसमध्ये थुप्रैलाई सङ्क्रमण भएको पाइएको छ।

बिरामीको चाप बढ्दो

देशभरि दिनदिनै सङ्क्रमितहरू उच्च सङ्ख्यामा बढिरहँदा अस्पतालमा शय्याका साथै अक्सिजनको पनि अभाव हुन थालेको छ।

कोलकतास्थित सघन उपचार विशेषज्ञ डा. शाश्वती सिंहाले आपत्‌कालीन कक्षका साथै वार्डहरू पनि बिरामीले खचाखच भएको बताइन्।

"आफ्नो २० वर्षको कार्यकालमा मैले यस्तो अवस्था अहिलेसम्म देखेकी थिइनँ,"उनले थपिन्।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले अति प्रभावित राज्यका मुख्यमन्त्री र अक्सिजन उत्पादकहरूसँग शुक्रवार भेटेघाट गरेका छन्।

सहयोगका लागि याचना गर्दै मोबाइल फोनमा आउने गरेका सन्देशहरूले हिजोआज एकाबिहानै आफूलाई उठाउन थालेको बीबीसीका भारत...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः भूतपूर्व राष्ट्रपति प्रणब मुखर्जी भेन्टिलेटरमा, अवस्था 'गम्भीर'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फाइल तस्बिर

उनी सन् २०१२ देखि २०१७ सम्म भारतका राष्ट्रपति थिए। उनी ८४ वर्षका भए।

कोभिड-१९ पुष्टि भएको भोलिपल्ट मङ्गलवार सघन उपचार कक्षमा सारिएको बताइएको छ।

अस्पतालमा मस्तिष्कमा रगत जमेर बनेको सानो टुक्रा हटाउन शल्यक्रियाका लागि पुगेका मुखर्जीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको थियो।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले अस्पतालले उनको अवस्था गम्भीर रहेको र आगामी केही घण्टा महत्त्वपूर्ण हुने बताएको उल्लेख गरेका छन्।

राष्ट्रपति हुनुअघि मुखर्जी भारतका अर्थमन्त्री, रक्षामन्त्री र परराष्ट्रमन्त्रीजस्ता महत्त्वपूर्ण पदमा रहेर काम गरेका थिए।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष र विश्व ब्याङ्कको बोर्डमा पनि काम गरेका थिए।

तेस्रो स्थानमा भारत

कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएका व्यक्तिको सङ्ख्यामा अमेरिका र ब्रजिलपछि भारत तेस्रो स्थानमा छ।

भारतमा मृत्युदर अन्यत्रभन्दा कम भए पनि सङ्क्रमणको तीव्र वृद्धिदरले विज्ञहरू चिन्तित देखिएका छन्।

भारतमा २० दिनमा सङ्क्रमण १० लाखबाट दोबर हुँदै २० लाख भएको थियो।

विगत २४ घण्टामा त्यहाँ झन्डै ६४,००० सङ्क्रमित थपिएर कुल सङ्ख्या २३ लाख नजिक पुगेको छ।


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः महामारीले निम्त्याएको दुरवस्था चित्रण गर्ने केही तस्बिर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शय्या पाइहालिएको अवस्थामा पनि अक्सिजन दिने उपकरण जडित एम्बुलेन्सको अभावका कारण बिरामीलाई अस्पताल लैजान समस्या पर्न थालेको छ।

दिल्लीमा कृत्रिम अक्सिजन नपाएर बिरामीहरू मर्न थालेका छन्। त्यहाँको अवस्था निकै गम्भीर देखिएको छ।

धेरै अस्पतालहरू भरिएका र स्वास्थ्यकर्मीहरू थाकेकाले  बिरामीहरूलाई भर्ना लिन नसक्ने अवस्थामा छन्।

भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण ह्वात्तै बढेको र मानिसहरू गम्भीर बिरामी पर्न थालेकाले सर्वसाधारणमा शोक र चिन्ता फैलिएको छ

दिल्लीमा भएका अस्पताल र स्वास्थ्योपचार केन्द्रहरूलाई भारतमा राम्रो मनिन्छ। तर तिनका सघन उपचार कक्षमा उपलब्ध शय्याहरू लगभग पूरै भरिएका छन्

अक्सिजनको आपूर्ति मागअनुसार नभएकाले धेरै बिरामीहरू अस्पतालमा भर्ना हुन पाएका छैनन्

अन्तिम संस्कार गर्न पनि कठिन

शवदाहगृह र समाधिस्थलहरूमा खिचिएका तस्बिरले महामारी कति घातक छ भन्ने चित्रण गर्छन्।

कोभिडका कारण ज्यान गुमाउने मानिसका शोकाकुल परिवारले अन्तिम संस्कारका लागि घण्टौँ पालो कुर्नुपरेको छ।

मृतकको सङ्ख्या बढेकाले सामूहिक अन्तिम संस्कार गर्ने क्रम पनि बढेको छ।

दिल्लीस्थित शवदाहगृहमा ठाउँ नपुगेर सामूहिक दाहसंस्कार गर्न थालिएको छ

विभिन्न सहरमा मृत्यु भएका मानिसको सरकारी तथ्याङ्कलाई स्थानीय पत्रकारले चुनौती दिएका छन्।

उनीहरूका अनुसार केही स्थानमा मृतकको सङ्ख्या सरकारी तथ्याङ्कभन्दा १० गुना भएको आकलन गरिएको छ।

सुरत सहरमा  बिनाविश्राम सञ्चालित एउटा शवदाहगृहको चिम्नी पग्लिन थालेको गत साता बीबीसी गुजरातीले जनाएको थियो।

मुम्बईमा आफन्तको अन्तिम संस्कार गर्नुअघि पीपीई लगाएका एक व्यक्ति आराम गर्दै

दिल्लीमा आफ्ना नातेदारको दाहसंस्कारको तयारी हुँदै गर्दा एक व्यक्ति शोकाकुल मुद्रामा

कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएका एक बिरामीको अन्तिम संस्कारको तयारी हुँदै गर्दा

लखनऊमा एउटा मसानघाटमा जलिरहेका चिता। उत्तर प्रदेश राज्यको राजधानी पनि नराम्ररी प्रभावित भएको छ

मुम्बईको एउटा घाटमा कोभिडका कारण मृत्यु भएका व्यक्तिहरूको अन्तिम संस्कार गर्दै आफन्त र महानगर निगमका कर्मचारीहरू

सबै तस्बिरको सर्वाधिकार सुरक्षित


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः माघ ३ गतेदेखि कोभिड-१९ विरुद्ध राष्ट्रव्यापी खोप अभियान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतले कोभिड-१९ विरुद्ध संसारकै सबैभन्दा ठूलो खोप अभियान सञ्चालन गर्न लागेको छ

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त अभियानलाई महत्त्वपूर्ण कदम भन्दै आगामी जुलाई महिनाभित्र ३० करोड मानिसलाई खोप दिइने बताएका छन्।

भारतको कुल जनसङ्ख्या १.३ अर्ब छ।

मोदीका अनुसार स्वास्थ्यसेवाका कर्मचारी तथा अग्रपङ्क्तिमा कार्यरत अन्य व्यक्तिले पहिला खोप पाउनेछन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा भारत अमेरिकापछि शीर्ष स्थानमा छ।

कोरोनाभाइरस महामारी फैलिएपछि भारतमा १० करोड तीन लाखभन्दा बढी मानिस सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ भने झन्डै डेढ लाख जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

भारतको औषधि नियामक निकायले दुईवटा खोपलाई प्रयोगको अनुमति दिएको छ। तीमध्ये कोभिशील्ड नाम दिइएको खोप एस्ट्राजेनेकाले अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीसँग मिलेर बनाएको हो भने कोभ्याक्सीन भारतीय कम्पनी भारत बायोटेक आफैँले निर्माण गरेको हो।

"त्यो दिन (ज्यानुअरी १६) देखिन भारतको राष्ट्रव्यापी खोप अभियान सुरु हुन्छ," मोदीले शनिवार ट्वीट गर्दै लेखे।

उनका अनुसार चिकित्सक, स्वास्थ्यसेवाका कर्मचारी र सफाइ कर्मचारीसहित अग्रमोर्चाका कर्मचारीले खोपका लागि प्राथमिकता पाउनेछन्।

सरकारले एउटा विज्ञप्तिमा जनाएअनुसार त्यसपछि ५० वर्षमाथिका मानिस तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या भएका ५० वर्षमुनिका जोसुकैले पनि खोप लगाउने पाउनेछन्।

भारतमा विभिन्न स्थानमा खोप अभियानका लागि अभ्यास भइसकेको छ। सरकारले ७०० जिल्लामा डेढ लाख कर्मचारीलाई तालिम दिएको छ।

विवाद

परीक्षण सम्पन्न नभईकन सरकारले कोभ्याक्सीनलाई आपत्कालीन अनुमति दिएकोमा विज्ञहरूले चिन्ता प्रकट गरेकै बेलामा सकारले खोप अभियान घोषणा गरेको हो।

अल इन्डिया ड्रग एक्शन नेटवर्क नामक संस्थाले उक्त खोपको प्रभाकारिता देखाउन पर्याप्त तथ्याङ्क नभएको र पारदर्शिताको अभाव भएको भन्दै प्रयोगका लागि अनुमति दिइएकोमा थप प्रश्न उठेको जनाएको छ।

तर भारतका औषधि महानियन्त्रक भीजी सोमानीले कोभ्याक्सीन "सुरक्षित भएको र त्यसले सबल प्रतिरक्षात्मक प्रतिक्रिया उत्पन्न गराउने" दाबी गरेका छन्।

अलिकति ज्वरो, पीडा र एलर्जी सबै खोपका लागि सामान्य भएको तर्क गर्दै उनले भने, "ती खोपहरू शत प्रतिशत सुरक्षित छन्।"

कोरोनाभाइरसको खोप कहिले तयार हुन्छ?

औषधि नियामक निकायका अनुसार "जनहितमा पर्याप्त सावधानीसहित, विशेषतः उत्परिवर्तित प्रकारले हुने सङ्क्रमणको सन्दर्भमा, क्लिनिकल...


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः मिथ्या समाचारविरुद्ध साङ्केतिक भाषा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कान सुन्दै नसुन्ने र श्रवणशक्ति कम भएका ५० लाख भारतीयहरू टीभीमा प्रसारित सामग्रीबाट लाभान्वित हुन सकेका छैनन्।

तर केही व्यक्तिले भारतीय साङ्केतिक भाषामा केही सामग्री बनाएर सामाजिक सञ्जालमा उपलब्ध गराइरहेका छन्। यसरी सुसूचित गर्दा दिँदा मिथ्या समाचार र अनर्गल कुराबाट उनीहरूलाई जोगाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस भारतः हतारमा कोभिड-१९ को खोप ल्याउने योजनाविरुद्ध वैज्ञानिकहरूको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतीय विज्ञान प्रतिष्ठानले "हतारमा पूर्ण वैज्ञानिक प्रक्रिया तथा मापदण्डमा सम्झौता हुने खालको उपाय" विरुद्ध चेतावनी दिएको छ।

भारतीय चिकित्सा अनुसन्धान परिषद् (आईसीएमआर) ले अगस्ट १५ तारिखका दिन  कोभिड-१९ विरुद्धको खोप मानिसहरूमा प्रयोगमा ल्याउने आफूले परिकल्पना गरेको जनाएको थियो।  अगस्ट १५ तारिखमा भारतको स्वतन्त्रता दिवस पर्छ।

तर पछि आईसीएमआरले आफूले “समयसीमा” निर्धारण नगरेको बताएको छ।

विवाद कसरी सुरु भयो?

मानवमा कोभ्याक्सीन नामक खोपको परीक्षणका लागि १२ वटा संस्थालाई चयन गरिएको भन्दै आईसीएमआरका प्रमुख बलराम भार्गवले लेखेको पत्र सार्वजनिक भएपछि विवाद सुरु भएको हो।

सामाजिक सञ्जालमा उक्त पत्रबारे व्यापक चर्चा भएको थियो।

भारतमा छवटा कम्पनीले कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप बनाइरहेका छन्

अगस्ट १५ तारिखका दिन प्रयोगमा ल्याउन सुरु गर्न सकियोस् भन्दै अनुमोदनसम्बन्धी सबै प्रक्रियाहरू द्रुत गतिमा पूरा गरी मानवमाथिको परीक्षणलाई तीव्र बनाउन पत्रमा भनिएको थियो।

निर्देशनको अवज्ञा गरेको खण्डमा त्यसलाई “गम्भीर रूप”मा लिइने भनिएको थियो।

त्यसमा झन् द्विविधा थप्दै भारतको विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले यसअघिको वक्तव्यबाट एउटा वाक्य हटायो।

त्यो वाक्यमा भनिएको थियोः  विकासको क्रममा रहेका कोभ्याक्सीनसहित कुनै पनि खोप सन् २०२१ अघि सर्वसाधारण मानसिमा प्रयोगमा जाने देखिँदैन।

त्यो कुराले व्यापक विरोध र आलोचना निम्त्यायो। धेरैले अगस्ट १५ तारिखको समयसीमा देखावटी भएको र त्यसले भारतप्रतिको विश्वसनीयतामा गम्भीर असर पुर्‍याउने बताए।

भारतीय विज्ञान प्रतिष्ठानका प्रमुखले आईसीएमआरले खोप परीक्षणका लागि घोषणा गरेको समयलाई “नसुनिएको” स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई बताए।

स्पष्टीकरण

यद्यपि त्यसयता आईसीएमआरले आफ्ना भनाइबारे स्पष्ट पार्दै अगस्ट १५ तारिख समयसीमा नभएको जनाएको छ।

भारतीय पत्रिका मिन्टले आईसीएमआरका एक अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै प्रारम्भिक कुरालाई गलत रूपमा बुझिएको जनाएको छ।

एउटा खोपको विकासमा सामान्यतया यदि दशकौँ होइन भने वर्षौँ लाग्न सक्छ।

यद्यपि अनुसन्धानकर्ताहरूले त्यति काम केही महिनाभित्रै गरिसक्ने प्रयास गर्दैछन्।

अधिकांश विज्ञहरूलाई लाग्छ कोभिड-१९ विरुद्धको खोप सन् २०२१ को मध्यसम्ममा उपलब्ध हुन सक्छ।

त्यो भनेको नयाँ कोरोनाभाइरस पहिलो पटक देखिएको समयदेखि १२-१८ महिनाको अन्तराल हुन्छ।

यदि त्यसो भयो भने त्यो ठूलो वैज्ञानिक उपलब्धि...


शीर्षक: कोरोना भाइरस मलेशिया: प्रकोपबीच कोही नेपाली बेरोजगार, कोही जोखिम मोलेरै काम गर्दै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरसको कहर कहिले सकिएला र काम गर्न पाइएला भन्ने आशामा उनको दिन बितिरहेको छ।

गिरी भन्छन्, "कोरोनाभाइरस साम्य भएपछि खुला गर्ने भनेका छन्। होस्टलमा बस्दा दिक्क लागिसक्यो । न घर जान पाइन्छ, न काम गर्न।"

तर मलेशियाकै एक आवासीय क्षेत्रमा सुरक्षा गार्डको काम गर्ने तनहुँका मोहन अधिकारीलाई भने भ्याई-नभ्याई छ।

मलेशियाले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण रोक्न मार्च १८ देखि आवागमन नियन्त्रण गरिरहेको छ जसका कारण कैयौँ नेपालीहरूको रोजगारी अन्योलमा परेको छ।

काममा नियमित गइरहेका तनहुँका अधिकारीसहित अन्य नेपालीलाई भने कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको डर छ ।

अधिकारी भन्छन्, "दैनिक धेरै मानिसहरूको ओहोरदोहोर हुन्छ। भित्र आउनेको तापक्रम जाच्ने काम समेत मैले नै गर्नुपर्छ।"

"एउटा मास्क र एक जोर पञ्जाको भरमा काम गर्नुपर्दा सङ्क्रमण हुने पो हो कि भन्ने निकै डर लागिरहेको छ।"

तीन लाख नेपाली

मलेशियास्थित नेपाली दूतावासका अनुसार त्यहाँ तीन लाख २५ हजार नेपाली वैदेशिक रोजगारीमा छन्।

आवागमन नियन्त्रण गरिएपनि कैयौँ उद्योग र कलकारखानाहरू भने सञ्चालन हुँदै आएका छन्।

विद्युतीय र दैनिक उपभोग्य सामग्री, स्वास्थ्यसम्बन्धी सामग्री र सुरक्षासँग सम्बन्धित उद्योगहरू सञ्चालनमा छन्।

सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार सङ्क्रमणबाट जोगिन सामाजिक दूरी, सुरक्षित सेवा र सुरक्षासम्बन्धी अन्य सबै मापदण्ड पालना गरेरमात्रै ती उद्योग सञ्चालन गर्न पाइन्छ।

ती क्षेत्रमा कार्यरत नेपालीहरू कारोनाभाइरस सङ्क्रमणको जोखिममा रहेका छन्।

कोरोना भाइरसः स्वीडनमा कोभिड-१९ फैलिन नदिन कुखुराको सुली प्रयोग गरिँदै

एघार नेपाली सङ्क्रमित

मलेशियाली स्वास्थ्य मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको आइतवार अपरान्हसम्मको तथ्याङ्कअनुसार त्यहाँ कोरोनाभाइरसबाट ६,२९८ जना सङ्क्रमित भएकोमा ४,४१३ जना निको भइसकेका छन्।

सङ्क्रमितमध्ये ८११ विदेशी नागरिक रहेका र तीमध्ये ११ जना नेपाली छन्।

सङ्क्रमित नेपालीमध्ये दुई जना निको भइसकेका छन् भने बाँकी उपचारमा रहेको र उनीहरूको अवस्था सामान्य रहेको नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण मलेशियामा हालसम्म १०५ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।

कोरोना भाइरस: लकडाउन राख्ने कि घटाउने निर्णय गर्ने 'आर' के हो

सयौँ आप्रवासी पक्राउ

अन्तराष्ट्रिय श्रमिक दिवसको दिन मलेशियामा विभिन्न स्थानबाट सयौँ कामदारलाई पक्राउ गरिएको छ।

स्थानीय न्यूज पोर्टल 'द मले मेल' का अनुसार...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महमारी: नेपालमा लाखौँ मानिसको रोजगारी गुम्यो, सरकारले कसरी गर्न सक्छ सहयोग\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पर्यटन गतिविधि सुस्त हुँदा धेरैको रोजगारीमा गम्भीर प्रभाव परिरहेको छ

कोरोनाभाइरस महामारी र त्यसको सङ्क्रमण विस्तार गर्न लगाइएका लकडाउनको सबभन्दा धेरै घातक असर मानिसहरूको जीविका परेको छ।

नेपालमा यही कारण १५ लाखभन्दा धेरै मानिसले रोजगारी गुमाएको हुनसक्ने विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।

करिब ८० लाख मानिस कुनै न कुनै काममा अल्झिएको अनि थप मानिसहरू अनौपचारिक क्षेत्र भनिने अभिलेखमा नदेखिने रोजगारीमा सामेल भएको मानिन्छ।

"यो पृष्ठभूमिमा यति सङ्ख्यामा रोजगारी गुम्नु भनेको निकै धेरै हो। हाम्रो ठूलो जनशक्ति श्रममा आधारित नै रहेको हुनाले हामीलाई धेरै क्षति भएको छ," भूतपूर्व अर्थसचिव रामेश्वर खनालले बताए।

"यो अत्यन्त खराब अवस्था हो। रोजगारी गुम्नुको अर्थ गरिबी बढ्नु पनि हो। कोभिडकै कारण नेपालमा थप १२ लाख मानिस गरिबीको रेखामुनि धकेलिएको विवरण आएका छन्," अर्थविद् केशव आचार्यले बताए।

यसरी रोजगारी गुमाउनेमा ठूलो सङ्ख्या महिलाहरूको पनि छ।

"हालसालै महिला मन्त्रालय अनि राष्ट्रसङ्घको महिला निकायले गरेको द्रुत अध्ययनका बेला सम्पर्क गरिएका महिलाहरूमध्ये ८३ प्रतिशतले काम गुमाएको पाइयो। त्यसमाथि पनि पहिलेदेखिनै जोखिममा परेका मधेशी वा मुस्लिम वा एकल महिला समूहहरूमा झन् धेरै अप्ठेरो परेको छ," महिला रोजगारीका विषयकी जानकार शरु जोशी श्रेष्ठले बताइन्।

प्रत्येक वर्ष सरदर पाँच लाख थप मानिसलाई रोजगारी दिलाउनुपर्ने लक्ष्य त पूरा हुन नसकिरहेको अवस्थामा एक्कासि गुमेको यति धेरै रोजगारी पुनर्स्थापना गर्न सकिएला त?

अर्थविद्हरू भन्छन् - सकिन्छ तर त्यसका लागि सरकारले दृढ अठोटका साथ केही काम तत्काल गर्नुपर्छ।

के होलान् त त्यस्ता काम जसले अर्थतन्त्रलाई पुन: चलायमान बनाउन सक्छन्?

सरकारका सामु के छ विकल्प?

कोरोनाभाइरस महामारीको बेला रोजगारीमा पुगेको क्षति नेपालले मात्र बेहोरेको नौलो सङ्कट होइन। विश्वभरि यस्तै प्रभाव परिरहेका छन्।

अनि विश्वभरि विभिन्न सरकारहरूले यसलाई पुन: जागृत गर्न कदम पनि चालिरहेका छन्।

छिमेकी देशहरू बाङ्ग्लादेशमा प्रत्यक्ष नगद सहयोगसहित अर्बौँ डलर बराबरको राहत प्याकेज ल्याइएको छ भने भारत र पाकिस्तानले पनि ठूलो धनराशिसहित आर्थिक पुनरुत्थानका विभिन्न प्याकेज घोषणा गरेका छन्।

नेपालले केही अर्ब रुपैयाँ कोरोनाभाइरस व्यवस्थापनमा खर्च गरेको र केही राहत मौद्रिक नीतिमार्फत् अघि सारे पनि आर्थिक पुनरुत्थानका उल्लेखनीय प्याकेज...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी : एक वर्षमा सिकेका आठ कुरा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एक वर्षमा महामारीले २६ लाख भन्दा धेरै मानिसको ज्यान लिइसकेको छ र करिब १२ करोड मानिस सङ्क्रमित भएका छन्।

यस दौरान डाक्टर र वैज्ञानिकहरूले कोभिड-१९ सँग जुध्ने प्रमाणहरू सङ्कलन गरेका छन् र हामीले नयाँ कोरोनाभाइरसबारे यसको सङ्क्रमण कसरी हुन्छ र यसको थप प्रभावकारी उपचार कसरी गर्ने भन्नेबारे थाहा पाएका छौँ।

कोरोनाभाइरसबारे हामीले सिकेका मुख्य आठवटा कुरा यस्ता छन्।

१. कोभिड-१९ रोक्न मास्क अत्यावश्यक

अनेक अध्ययनहरूले मास्क लगाउँदैमा कोरोनाभाइरसको विस्तार नरोकिए पनि त्यसमा सहयोग पुर्‍याउने देखाएका छन्।

अमेरिकामा सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एण्ड प्रिभेन्सन (सीडीसी) ले हालै कपडा र सर्जिकलको दुई पत्रे मास्क लगाउँदा भाइरस विस्तारलाई ९० प्रतिशत रोक्न सक्ने बताएको छ।

विज्ञहरूका अनुसार मास्कले दुईवटा फाइदा गर्छ: मास्क लगाउनेलाई सुरक्षा गर्छ र मास्क लगाएका सङ्क्रमितको सम्पर्कमा पुग्नेलाई जोगाउँछ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गत जुन महिनादेखि नै घरबाहिर निस्किनुपर्ने सबैले कपडाको मास्क लगाउन जोड दिइरहेको छ।

डिसेम्बर महिनामा राष्ट्रसङ्घीय निकायले आफ्नो सिफारिस अद्यावधिक गर्दै विशेषगरी स्वास्थ्य निकायहरूमा मास्क लगाउने कडा मापदण्डको निम्ति आग्रह गरेको थियो।

एप्रिल महिनामा त्यस्तै सुझाव सीडीसीले पनि जारी गरेको छ।

२. कोभिड-१९ ले वृद्धवृद्धालाई मात्र प्रभावित गर्दैन

उमेरका कारण कोभिड-१९ ले गम्भीर लक्षण विकास गर्न जोखिम हुन्छ र त्यसले ज्येष्ठ नागरिकलाई बढी जोखिममा पार्छ।

कारण निकै सामान्य छ: बढी उमेरका मानिसमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम हुन्छ जसका कारण सङ्क्रमण भएमा त्यसविरुद्ध लड्ने शक्ति कमजोर हुन्छ।

तर वयस्क हुँदैमा उसमा कोभिड-१९ विरुद्धको प्रतिरोधात्मक क्षमता हुन्छ भन्ने होइन। मधुमेह, उच्च रक्तचाप र बढी तौल नभएकाहरूको हकमा पनि त्यो लागु हुन्छ।

अरू जस्तै जवान मानिसमा पनि गम्भीर लक्षण देखिन सक्छन्, उनीहरूलाई अस्पताल भर्ना गर्नु पर्ने हुनसक्छ र ज्यान पनि जानसक्छ।

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

तैपनि कोभिड-१९ का कारण मृत्युको जोखिम ५० वर्षभन्दा कम ( र विशेष गरी ३० वर्षभन्दा कम) उमेरका मानिसमा थोरै हुन्छ।

३. कोभिड 'सामान्य फ्लू' होइन

फ्लूमा जस्तै कोभिडमा पनि यी लक्षणहरू समान खालका हुन्छन्:

केही मानिसमा शरीर दुख्ने, टाउको दुख्ने र सम्भावित पखाला र बान्ताको अनुभव पनि गर्नसक्छन्।

फ्लूमा जस्तै मानिसमा लक्षण...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: कोभिड-१९ ले यसरी बिगार्‍यो हाम्रो यौन जीवन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सुरुमा घर बाहिरका धेरै काम भएका दम्पतीका लागि महामारीले ल्याएको लकडाउन वरदानजस्तै भयो। घरमै बस्नुपर्दा त्यस्ता दम्पतीले लामो अन्तरङ्ग समय बिताउने मौका पाए।

तर महामारी बढ्दै जाँदा लकडाउनले दाम्पत्य सम्बन्धलाई असर गर्न थाल्यो। "धेरै दम्पतीका लागि यौन चाहना ज्यादै कम भएर गयो," जेमिया भन्छिन्।

विश्वभरि गरिएका अध्ययनहरूले त्यस्तै देखाउँछ। टर्की, इटली, भारत र अमेरिकामा सन् २०२० मा गरिएका अध्ययनहरूले लकडाउनका कारण मानिसको यौन चाहना र गतिविधि कम भएको देखाउँछन्।

"यसको खास कारण चाहिँ धेरै मानिसलाई धेरै दबाव भएको हुनसक्छ," अमेरिकामा अध्ययन गरेका सामाजिक मनोवैज्ञानिक जस्टिन लेहमिलर भन्छन्।

धेरैका लागि लकडाउनले अनिश्चितता र डरको वातावरण निर्माण गर्‍यो। धेरैलाई स्वास्थ्यसम्बन्धी तनाव, आर्थिक अनिश्चितता र जीवनका अन्य महत्त्वपूर्ण परिवर्तनले गाँज्यो।

यी सबै र एकै व्यक्तिसँग घरभित्रै लगातार सँगै बस्नुपरेको कारणले मानिसको यौन चाहना घटायो।

एक प्रकारले कोभिड यौनिकताका लागि विषालु साबित भएको छ। तर के यो विष महामारीको तनाव कम भएपछि हराएर जान्छ या यसले यौन जीवनमा दीर्घकालीन असर छोड्छ?

यौन चाहनामा कमी

टेक्सस विश्वविद्यालयकी सामाजिक मनोवैज्ञानिक रोन्डा बाल्जारीनीको विचारमा शुरूको केही समय हनिमुन समयजस्तै भयो जुन बेला मानिसहरू तनावलाई सकारात्मक ढङ्गले प्रतिक्रिया जनाउँछन्।

"त्यो समयमा मानिसहरू सँगै काम गरे, छरछिमेकलाई सहयोग गरे," बल्जारीनी भन्छिन्। "तर समय बित्दै जाँदा सहयोग गर्न सक्ने क्षमता कम हुँदै गयो, तनाव बढ्यो र जब उत्साह घट्छ तब मानिसहरूमा डिप्रेसन बढ्छ।"

"यस्तो हुँदा हामी दम्पतीबीच समस्या भएको देख्छौँ।"

बाल्जारीनीले यो प्रवृत्ति उनी र उनका सहयोगीहरू मिलेर ५७ देशमा गरेको अनलाइन सर्वेक्षण अध्ययनका देखिएको बताउँछिन्।

जब आर्थिक चिन्ता हुँदा दम्पतीबीच यौन चाहना बढेको तर समय बित्दै जाँदा महामारीको अन्य चिन्ता र एकाङ्कीपनले यौन चाहना घटेको उनले अध्ययनले देखाएको छ।

सो अध्ययनले कोभिडको जोखिम बढ्दै जाँदा दम्पतीहरूको यौन सम्बन्धको चाहना घट्दै गएको देखाउँछ।

"यसलाई यौन थेरापिस्टहरूले सिंहको अगाडि मृगले रमाइलो गर्दैन भनेको सुन्नुहुन्छ," जेमिया भन्छिन्।

"ठूलो खतरा छ भने त्यसले हाम्रो शरीरलाई यो यौनका लागि उपयुक्त समय नभएको सन्देश प्रवाह गर्छ। त्यस कारण नै तनाव धेरै हुँदा यौन आकाङ्क्षा कम हुन्छ।"

अत्यधिक निकटता

बाल्जारीनीले...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: खोप आए पनि २० लाख मानिसको मृत्यु हुनसक्ने डब्ल्यूएचओको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युरोपमा सङ्क्रमणको नयाँ लहर देखा परिरहेका बेला डब्ल्यूएचओको त्यस्तो चेतावनी आएको हो

डब्ल्यूएचओका आपत्कालीन मामिलाका प्रमुख डा. माइक रायनले अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य नभएमा मृतकको सङ्ख्या अझ बढी हुनसक्ने बताएका छन्।

गत वर्षको अन्त्यमा चीनमा कोभिड-१९ देखा परेयता यस रोगबाट अहिलेसम्म ज्यान गुमाउने मानिसहरूको सङ्ख्या १० लाख पुग्न लागेको छ।

सङ्क्रमितहरू बढ्ने क्रम जारी रहँदा अहिलेसम्म विश्वभरि तीन करोड २० लाखभन्दा बढी मानिसमा यो भाइरसले सङ्क्रमण गरेको पुष्टि भएको छ।

हिउँद आउन लाग्दा उत्तरी गोलार्धका थुप्रै देशमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहर सुरु हुन लागेको देखिन्छ।

किन चेतावनी

माइक रायनका अनुसार अहिलेको गति कायम रहने अवस्थामा खोप तयार हुनुअगाडि नै थप १० लाख मानिसको मृत्यु हुने उच्च सम्भावना छ।

उनले यस रोगको उपचार पद्धतिमा सुधार आइरहँदा मृत्युदर भने घटिरहेको बताए।

तर उनले भने, "सुधार गरिएको उपचार पद्धति र प्रभावकारी खोप मात्रै पनि २० लाखको सीमा रोक्न पर्याप्त नहुन सक्छन्।"

माइक रायनले सरकारहरूलाई कोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न आवश्यक हरेक उपाय अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्

रायनले सरकारहरूलाई कोभिड-१९ नियन्त्रण गर्न आवश्यक हरेक उपाय अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्।

"जबसम्म हामी सबथोक गर्दैनौँ तपाईँले भनिराखेको सङ्ख्या काल्पनिक मात्र हुनेछैन। बरु दुर्भाग्यवश त्यो निकै सम्भावित हुनेछ।"

युरोपमा फेरि चिन्ता

केही दिनयता युरोपमा फेरि ठूलो सङ्ख्यामा देखिने क्रम सुरु भएको छ।

त्यसले गर्दा पहिलो लहर उत्कर्षमा रहेका बेला लगाइए झैँ देशव्यापी लकडाउन हुनसक्ने चेतावनी दिइएको छ।

युरोपको अवस्थाबारे डा. रायनले भने, "समग्रमा उक्त विशाल क्षेत्रमा हामीले यस रोगको चिन्ताजनक वृद्धि देखिरहेका छौँ।"

के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ?

उनले युरोपेलीहरूले लकडाउन लगाउने अवस्था छल्नका लागि के पर्याप्त कामहरू गरिएको छ त भनेर आफैँलाई प्रश्न गर्न आग्रह गरे।

परीक्षण र सङ्क्रमितको संसर्गमा आएका व्यक्तिको पहिचान, क्वारन्टीन र सामाजिक दूरीको कायम गर्ने जस्ता विकल्पहरू लागु भए नभएको समेत मूल्याङ्कन गर्न आग्रह गरे।

डब्ल्यूएचओ मुख्यालय जिनिभामा बोल्दै उनले भने, "लकडाउन भनेका अन्तिम विकल्प हुन्।"

विश्वको अवस्था

अहिलेसम्म अमेरिका, भारत र ब्रजिलमा सर्वाधिक  सङ्ख्यामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

यी तीन देशको कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या मात्र...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: चार करोडभन्दा बढीको ज्यान लिएको स्पेनिश फ्लूबाट हामीले के सिक्यौँ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् १९१८ को फ्लूले विश्व जनसङ्ख्याको एक तिहाइलाई सिकार बनाएको मानिन्छ

सो महामारीमा सन् १९१८ देखि १९२० सम्म दुई वर्षमा चारदेखि पाँच करोड मानिसको ज्यान गएको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओ र यूएस सेन्ट्रर्स फर डिजिजेज् कन्ट्रोल सीडीसीको तथ्याङ्क छ।

वैज्ञानिक र इतिहासकारहरू त्यसबेला विश्वको कुल जनसङ्ख्याको एक तिहाइको स्पेनिश फ्लूका कारण मृत्यु भएको बताउँछन्। त्यसबेला विश्वको जनसङ्ख्या १.८ अर्ब थियो।

पहिलो विश्वयुद्ध सकिँदै गर्दा उक्त भाइरस फैलिएको थियो। तर महामारीमा विश्वयुद्धमा मारिएकाभन्दा धेरैको ज्यान गयो।

विश्व कोभिड-१९ सँग जुझिरहेका बेला त्यो महामारी कस्तो थियो र त्यसबेला विश्व कस्तो अवस्थामा पुगेको थियो? महामारी समाप्त भएपछि विश्वमा के परिवर्तन भयो?

यदि तपाईँले अहिलेसम्म स्पेनिस फ्लू महामारीबारे सुन्नु भएको छैन भने पनि कोरोनाभाइरस सङ्कटका कारण बीसौँ शताब्दीको सुरुवातको त्यो खतरनाक भाइरसबारे जान्न पक्कै उत्सुक हुनुहुन्छ।

सन् १९१८, एउटा फरक विश्व

सन् १९१८ मा चिकित्साशास्त्र र विज्ञानको विकास अहिलेको जस्तो थिएन

रोगको उपचार गर्ने मामिलामा सन् १९१८ मा चिकित्सा र विज्ञान आजको तुलनामा निकै सीमित थियो।

चिकित्सकहरूलाई माइक्रोअर्गानिज्मका कारण स्पेनिश फ्लू भइरहेको छ र यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्छ भन्ने थाहा भएको थियो।

तर त्यसबेला उनीहरूले यो भाइरसको साटो ब्याक्टेरियाका कारण भइरहेको छ भन्ने ठानेका थिए।

त्यसबेला उपचार पनि सीमित थियो। विश्वको पहिलो एन्टिबायोटिक नै सन् १९२८ मा पत्ता लागेको थियो।

फ्लूविरुद्ध लगाइने खोप त झन् सन् १९४० मा मात्र सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध भएको थियो।

त्यसबेला सबैका लागि स्वास्थ्य सेवा सम्भव नै थिएन।

धनी देशहरूमा पनि सार्वजनिक स्वच्छता एउटा विलासी सुविधा थियो।

"औद्योगिक देशहरूमा अधिकांश चिकित्सकहरू कि आफैँ काम गर्थे वा च्यारिटी तथा धार्मिक संस्थाद्वारा रकम दिइन्थ्यो र अधिकांश नागरिकले उपचारको सुविधा पाउन असम्भव थियो," एक पुस्तक 'पेल राइडर: द स्पेनिस फ्लू अफ १९१८ एन्ड हाउ इट चेन्ज्ड द वर्ड'की लेखिका लोरा स्पिनी भन्छिन्।

गरिब र युवा मारमा

स्पेनिश फ्लूले पहिले कुनै पनि महामारीले नगरेको जस्तो हमला गरेको थियो।

सन् १८८९ मा देखिएको अर्को महामारीमा पनि १० लाख मानिसहरूको ज्यान गएको थियो तर त्यो स्पेनिश फ्लूजस्तो ठूलो मात्रामा फैलिएको थिएन।

स्पेनिश फ्लूबाट...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: दक्षिण एशियाली देशमध्ये नेपालमा सक्रिय सङ्क्रमितको दर सर्वोच्च, 'सबैभन्दा बढी जोखिम'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर सक्रिय सङ्क्रमितको प्रतिशतका आधारमा नेपालले अतिप्रभावित देशमध्ये दोस्रो स्थानमा रहेको भारतलाई पनि उछिनेको विज्ञहरू बताउँछन्। यसबाट नेपालमा सङ्क्रमण डरलाग्दो स्थितिमा भएको चित्रण हुने उनीहरू बताउँछन्।

नेपालमा सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या झन्डै एक लाख पुग्दा बिहीवार अपराह्णसम्म २६,६०० भन्दा केही बढी सक्रिय सङ्क्रमित थिए। यो कुल सङ्क्रमितको  झन्डै २६.५ प्रतिशत हो।

भारतमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या ८,९३,५९२ रहेको छ जुन १२.९ प्रतिशत हो।

त्यसपछि सक्रिय सङ्क्रमितको दर बाङ्ग्लादेशमा २२ प्रतिशत, भुटानमा १७.१ प्रतिशत, अफगानिस्तानमा १२.९, श्रीलङ्कामा १२.३ र माल्दिभ्समा १०.५ रहेको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या  मन्त्रालयका अवैतनिक सल्लाहकार डा. सुरेश तिवारीका अनुसार सक्रिय सङ्क्रमितको दर धेरै हुनु भनेको त्यो देशमा धेरै जोखिम हुनु हो।

"दक्षिण एशियामा हेर्ने हो भने सक्रिय सङ्क्रमितको दर नेपालमा धेरै छ। त्यसको अर्थ जोखिम पनि अन्य मुलुकको दाँजोमा यहाँ धेरै छ भन्ने हो," उनले भने।

सक्रिय सङ्क्रमित उच्च हुनुको कारण के हो?

तिवारीका अनुसार अहिले सक्रिय सङ्क्रमितको दर नेपालमा धेरै देखिनुका प्रमुख तीन कारण छन्।

नेपालको अवस्था के छ?

महामारी सुरु भएको देश चीनमा रहेको सङ्क्रमितको सङ्ख्यालाई गत बुधवार उछिनेको नेपाल अहिले शीर्ष ५० स्थानभित्र छ।

नेपालमा बिहीवारसम्मको तथ्याङ्क हेर्दा सङ्क्रमितको सङ्ख्या ९८,६१७ रहेको छ भने ५९० जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या पछिल्लो एक महिनामै दोबरले भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जारी गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

त्यसमा पनि पछिल्लो समय ६० वर्ष उमेर नाघेका मानिसहरूको सङ्क्रमित हुने दर ०.५ प्रतिशतबाट बढ्दै गएर अहिले नौ प्रतिशतको हाराहारी रहेको छ। त्यस्तै महिलाहरूको पनि सङ्क्रमित हुने दर १४ प्रतिशतबाट बढेर ३४ प्रतिशत पुगेको छ।

बाहिर जिल्लाबाट काठमाण्डू उपत्यकामा आउने र उपत्यकाबाट बाहिर जिल्ला जाने मानिसको क्रम बढिरहेकोले सङ्क्रमण अझै दुई/तीन साता उकालो लाग्ने देखिएको डा. तिवारीले बताए।

उनले भने, "केही साता अघिसम्म हामी समुदायमा सङ्क्रमण छ/छैन भनेर बहस गर्दै थियौँ। अब त काठमाण्डू उपत्यकाको कुरा गर्ने हो भने जुनसुकै उमेर समूह र जुनसुकै क्षेत्रमा सङ्क्रमणको जोखिम उत्तिकै छ। अहिलेको अवस्था भनेको समुदायमै सक्रिय सङ्क्रमण छ भन्ने हो।"

दक्षिण एशियाको स्थिति के छ?

भारतमा सङ्क्रमितको कुल...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: नेपाल प्रहरीमा धेरै सङ्क्रमित फेला परेपछि 'कार्यालय नगई काम गर्ने सुविधा', तर सशस्त्र प्रहरीलाई बाहिर निस्किन निषेध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर शान्तिसुरक्षा कायम गर्न निरन्तर खटिनुपर्ने भएकाले अन्य क्षेत्रको जस्तो नभई प्रहरीले केहीलाई घरबाटै सोझै कार्यस्थलमा जाने र केहीलाई घरबाटै काम गर्ने सुविधा दिएको छ।

कोरोनाभाइरस रोकथाम र नियन्त्रणका लागि गरिएका कडाइहरूको पालना गराउन सुरक्षाकर्मीहरू अग्रपङ्तिमा खटिँदै आएका छन्।

अधिकारीहरूका अनुसार नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनामा कार्यरत १,१०० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ।

तीमध्ये ४७१ जना सङ्क्रमणमुक्त भइसकेको अधिकारीहरूले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

यसरी खटाइँदैछ प्रहरी

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक कुवेरसिंह कडायतले सुरक्षाकर्मीमा सङ्क्रमण देखिएपछि त्यसलाई नियन्त्रण तथा न्यूनीकरणका लागि विभिन्न उपायहरू अपनाइएको बताए।

अहिले प्रहरीलाई घरबाट सोझै कार्यस्थलमा जाने सुविधा दिइएको छ

उनले भने, "हामीले स्वास्थ्य मन्त्रालयले बनाएको कोरोनाभाइरससम्बन्धी मापदण्डको पूर्ण पालन गर्दै काम गरिरहेका छौँ। ब्यारेकमा सामाजिक दूरी कायम गरेका छौँ भने खाना खाँदा पनि ब्लकअनुसार दूरी कामय गरेर मात्र खाने व्यवस्था मिलाएका छौँ।"

"कतिपय प्रहरी कर्मचारीलाई 'वर्क फ्रम होम' जस्तै व्यवस्था मिलाइदिएका छौँ। जसको ड्युटीस्थल नजिकै बसोबास छ, उनीहरूले घरबाट सीधा अफिस नआईकन जान पाउँछन्। ट्राफिक प्रहरीका हकमा पनि त्यस्तै व्यवस्था गरिदिएका छौँ।"

उनले घरैबाट कार्यालय नआईकन खटिएको क्षेत्रमै मात्र जाने र त्यतैबाट घर फर्किँदा कसैलाई सङ्क्रमण देखिए पनि "कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ" गर्न सजिलो हुने र ठूलो समूहमा सङ्क्रमण नफैलिने भएकाले त्यस्ते व्यवस्था गरिएको जानकारी दिए।

कुन सुरक्षा निकायमा कति सङ्क्रमित?

अधिकारीहरूका अनुसार हालसम्म नेपाल प्रहरीमा सबैभन्दा धेरै सुरक्षाकर्मी सङ्क्रमित भएको पुष्टि भएको छ।

कडायतका अनुसार नेपाल प्रहरीमा सोमवारसम्म ६३८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

तीमध्ये अहिले ३८७ जना सक्रिय सङ्क्रमित छन् भने २५१ जना निको भइसकेका छन्।

सशस्त्र प्रहरीका प्रवक्ता राजु अर्यालका अनुसार मङ्गलवार बिहानसम्ममा कुल २९१ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ।

तीमध्ये १३६ जना निको भइसकेका छन्। अहिले सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या १५५ छ।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता सन्तोषबल्लभ पौडेलले सोमवारसम्म २४६  सैनिकमा सङ्क्रमण प पाइएको बीबीसीलाई बताए।

त्यसमध्ये ८४ जना निको भएका छन् भने १६२ जना उपचाररत...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: नेपाल र दर्जनौँ देशलाई कोभिड-१९ विरुद्ध खोप किन्न युनिसेफको सहयोग\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै युनिसेफले विभिन्न खोप उत्पादकहरूले खोप उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिरहेको समयमा उसले कोभ्याक्स सुविधाको तर्फबाट ती देशहरूका निम्ति खोप खरिद गरी आपूर्ति गर्ने जनाएको छ। यसका साथै उसले ढुवानी, बन्दोबस्ती तथा भण्डारणको काम गर्ने बताएको छ।

उल्लिखित कार्यहरूका लागि युनिसेफले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन, गाभी (खोपसम्बन्धी विश्वव्यापी सञ्जाल), विश्व ब्याङ्क, पीएएचओ (प्यान अमेरिकी स्वास्थ्य सङ्गठन), बिल एन्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेशनलगायतका संस्थासँग सहकार्य गर्ने बताइएको छ।

कसले बेहोर्छ खर्च?

"निकट भविष्यमै उपलब्ध हुने कोभिड-१९ विरुद्धको खोप प्राप्त गर्नबाट कुनै पनि देश वञ्चित हुनुनपरोस् भनी कोभ्याक्स सुविधा सबै देशहरूका निम्ति खुल्ला गरिएको छ।"

कोभिड-१९ सम्बन्धी विभिन्न खोप निर्माताहरूले बनाइरहेका विभिन्न खोपको अनुसन्धान, विकास, उत्पादनमा सघाउ पुर्‍याउन तथा तिनको मूल्य निर्धारण गर्ने विश्वव्यापी मञ्चको रूपमा कोभ्याक्स गठन भएको हो।

यसमा सहभागी सबै देशले खोपको विकास हुनेबित्तिकै त्यसमा समान पहुँच पाउने जनाइएको छ।

कोभ्याक्सको प्रारम्भिक लक्ष्य भनेको सन् २०२१ को अन्त्यसम्ममा खोपका दुई अर्ब डोज (मात्रा) उपलब्ध गराउनु हो। जोखिममा परेका मानिस तथा अग्रपङ्तिमा रहेका स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई सुरक्षित पार्न त्यो पर्याप्त हुने उसले बताएको छ।

सोही कोभ्याक्ससँगको सहकार्यमा युनिसेफले खोपको बन्दोबस्तीमा सहजीकरण गर्ने बताएको हो।

खोपसम्बन्धी विश्वव्यापी सञ्जाल गाभीले नेपाल सहित निम्न आय भएका देशहरूमा स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तथा उच्च जोखिममा रहेका मानिसहरूलाई खोप दिलाउन, अनि ती देशमा आवश्यकताअनुसार आपूर्ति गर्न बफर स्टक बनाउन प्रारम्भिक पुँजी उपलब्ध गराउनेछ।

"यी विषयका विस्तृत जानकारी आगामी साताहरूमा आउनेछन् र ती जानकारी नेपालसहित सम्बन्धित देशहरूसँग सेप्टेम्बरको अन्तिमतिर बाँडिनेछ। त्यतिखेर गाभीको बोर्ड बैठकले लागत बाँडफाँटबारे निर्णय गर्नेछ," युनिसेफको काठमाण्डू कार्यालयकी सञ्चार प्रमुख तानिया धाख्वाले भनिन्।

कोभिड-१९ खोपका लागि अग्रीम रूपमा गाभीले गरेको प्रतिबद्धतामा सहभागी हुनका लागि नेपालले भदौ ४ गते आशयपत्र बुझाएको गाभी सचिवालय तथा कोभ्याक्स सुविधाले पुष्टि गरेका छन्।

विकसित तथा धनी देशबीच खोपको सुविधा उपभोग सबभन्दा पहिले गर्न संसारमा प्रतिस्पर्धा चलिरहेका बेला गरिब तथा कमजोर मुलुकहरूका निम्ति...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: नेपालमा फैलिरहेको भनिएको 'यूके भेरिअन्ट' बारे पाँच प्रश्न\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो साङ्केतिक चित्रमा नीलो रङ्गमा उत्परिवर्तन भएको कोरोनाभाइरस देखाइएको छ

प्रत्येक दिन पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढिरहेको छ।

विगत २४ घण्टाको अवधिमा ३३२ सङ्क्रमित फेला परेको जानकारी सरकारले बिहीवार अपराह्ण दिएको छ। बुधवार कुल २९८ जनामा कोभिड पुष्टि भएको थियो।

सङ्क्रमणको सङ्ख्या बढ्नुको एउटा कारण चाँडै सर्ने "यूके भेरिअन्ट" भनिने सार्स-कोभ-२ को नयाँ प्रकार भएको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. कृष्ण पौडेलले बताएका छन्।

"विगत केही हप्तामा यूके भेरिअन्टसँग मिल्दोजुल्दो प्रकारको भाइरस भेटिन थालेको छ। भारतबाट फर्किनेहरूमा एन्टिजन परीक्षण गर्दा पोजिटिभ पाइएकाहरूमध्ये नमुना परीक्षण गर्दा पनि यो भेरिअन्टसँग मिल्दोजुल्दो प्रकार भेटिएको छ," उनले भने।

"यसले छिटो सङ्क्रमण फैलिन्छ अनि कम उमेरका व्यक्तिहरूमा पनि बढी जटिलता हुन सक्ने, अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने तथा सघन उपचार आवश्यक पर्न सक्ने दर बढी हुने देखिएको छ।"

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाले गरेका परीक्षणमा गत छ सातायता उक्त प्रवृत्ति बढेको देखिएको उनले बताए।

नेपालले अक्सफर्ड आस्ट्राजेनेकाको खोपबाट राष्ट्रिय खोप अभियान थालेको थियो

नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरस फैलिरहेकाले फेरि सर्वसाधारण मानिसहरू सजग हुनुपर्ने विज्ञहरूले बताएका छन्।

नयाँ प्रकारको कोरोनाभाइरसका फैलिँदा सर्वसाधारणमा मानिसको मनमा केही प्रश्नहरू उत्पन्न भएका छन्। विज्ञहरूको सहायतामा तिनको उत्तर खोज्ने प्रयास यहाँ गरिएको छ।

पुन: सङ्क्रमणको सम्भावना कति?

नेपालमा अहिलेसम्म पौने तीन लाख मानिस कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भइसकेका छन्।

एकचोटि सङ्क्रमण भएपछि केही समयसम्म अर्को सङ्क्रमण नहुने बताइँदै आएको छ।

तर नयाँ प्रकारको भाइरस फैलियो भने चाहिँ के होला भन्ने प्रश्नको उत्तर सजिलो छैन।

पहिले सङ्क्रमित भएकालाई नयाँ भेरिअन्टले पुन: सङ्क्रमण गर्ला कि नगर्ला भन्नेबारे स्पष्ट तथ्याङ्क उपलब्ध नभएको जनस्वास्थ्यका जानकार तथा अनुसन्धानकर्ता डा. समीरमणि दीक्षितले बताए।

यो प्रश्नको उत्तर दिनका निम्ति पहिले देशमा के कति प्रकारका भाइरसहरू फैलिरहेका छन् भनेर जान्न जरुरी हुने सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनूप सुवेदी बताउँछन्।

"जुन हिसाबले यहाँ सङ्क्रमण उकालो लागेको छ पक्कै पनि अन्य भेरिअन्टहरू आएकैले यसो भएको हुनुपर्छ। तर कति खालका भेरिअन्ट आएका छन् भन्ने हामीलाई थाहा छैन। खालि यूके...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: मदिरा उपभोगमा क्रान्ति ल्याउँदै नयाँ पुस्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पुराना पुस्ताका मानिसहरूभन्दा नयाँ पुस्ताकाले कम रक्सी पिउँछन्

"मैले भर्खरै मात्र आफ्नो आहारमा सुधार ल्याएकी थिएँ। त्यसलाई निरन्तरता दिनु महत्त्वपूर्ण थियो," उनले भनिन्।

"मैले सदाका लागि मदिरा त्यागेकी थिइनँ। तर लकडाउनका बेला फेरि पिउन थाल्नु उचित लागेन।"

घरमा दुईवर्षे छोरासँग रहँदा उनलाई मदिरारहित जीवन व्यतीत गर्न कठिन भएन।

"बाहिर जान सकिँदैनथ्यो। घरभित्र पिउने विकल्प मेरोसामु थिएन।"

महामारीको समयमा मदिरा उपभोग अचाक्ली बढेको समाचार आयो। तर यही समयमा मदिरा नपिउने प्रवृत्ति पनि विश्वभरि फैलिएको छ। २६ वर्षीया टिना अचेल उनको घरनजिकैका रेस्टुराँ खुलिसकेका भए पनि मदिरा पिउँदिनन्।

कतिपय देशमा लकडाउनका बेला मदिराको विक्री बढ्यो

कोभिड कालमा मदिरा उपभोग: धेरै वा थोरै

महामारीले मानिसहरूबीचको सम्बन्ध तथा मदिरापानमा नकारात्मक प्रभाव पारेका थुप्रै विवरणहरू आएका छन्।

विश्वभरिका स्वास्थ्य अधिकारीहरूले - ब्रजिलदेखि भारतसम्म, अमेरिकादेखि युरोपसम्म - मदिरा उपभोग बढेको तथ्याङ्कका माझ मानिसहरूलाई सचेत गराए।

एप्रिलको अन्त्यतिर अमेरिकामा मदिराको अनलाइन विक्री ४०० प्रतिशतले बढ्यो। दक्षिण अफ्रिकाले त रक्सी विक्रीमा प्रतिबन्ध नै लगायो।

टिना बस्ने यूकेमा गरिएको एउटा सर्वेक्षणमा पनि ३० प्रतिशत मानिसले अरू बेलाभन्दा धेरै मदिरा पिएको बताए।

तर यो तीतो यथार्थका साथसाथै जानीबुझीकन मदिराबाट टाढा रहने प्रवृत्ति पनि मौलाएको छ।

युवा पुस्ताका मानिसहरूले यो प्रवृत्ति अँगालेको पाइएको छ।

'जुम टोस्ट': विश्वभरि मानिसहरूले लकडाउनमा बढी रक्सी पिएको बताए

युवा अनि मदिराबाट टाढा

सन् १९८१ र १९९६ का बीच जन्मिएको युवा पुस्ता अघिल्लो पुस्ताभन्दा मदिरा पिउने मामिलामा 'कम प्यासी' भएको पहिले पनि बताइएको थियो।

अझ सन् १९९६ पछि जन्मिएका जेनरेशन जेड वा जूमर्स भनिने कान्छो पुस्ता मदिराबाट अझ टाढा रहन रुचाउने पाइएको छ। अमेरिकी लेखक रुबी वारिङ्टनले उनको किताबमा यो प्रवृत्तिलाई 'सोबर क्यूरिअस' वा मदिरा नपिएको अनुभव गर्न रुचाउने भनेकी छन्।

असी लाख अमेरिकी किशोरकिशोरीबारे ३० वर्ष लगाएर (१९७६-२०१६) गरिएको एक अध्ययनमा यूनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्नियाका अनुसन्धानकर्ताहरूले जूमर्स पुस्ताका किशोरकिशोरी अघिल्लो पुस्ताका मानिसले भन्दा मदिरा चाख्न कम लालायित हुने गरेको पाए।

"बीस वर्षअगाडि स्वस्थ जीवनशैलीलाई उदेकलाग्दो रूपमा हेरिन्थ्यो। अहिले स्वस्थ हुनुलाई सही...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: महिलालाई परिवार नियोजनका साधन पाउनै सकस\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यूएनएफपीएको एउटा प्रतिवेदनमा भनिएको छ, "मध्यम र न्यून आय भएका ११४ देशका चार करोड ७० लाख महिलाहरूले आधुनिक परिवार नियोजनका साधनमा पहुँच नपाउन सक्छन्।"

"यदि ६ महिनासम्म लकडाउन भयो भने ७० लाख महिलाहरू अनिच्छामै गर्भवती बन्नेछन् र स्वास्थ्य सेवामा ठूलो व्यवधान आउनेछ।"

"हरेक तीन महिना लम्बिने लकडाउनले थप २० लाख महिलाहरू आधुनिक परिवार नियोजनका साधनबाट वञ्चित हुनेछन्।"

यसले विशेषगरी फिलिपिन्सजस्तो गर्भपतन अवैध भएको र परिवार नियोजनका साधनहरूका लागि महिलाहरू सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्रहरू तथा परिवार नियोजन सम्बन्धी कार्यक्रमहरूमा भर पर्ने स्थानमा चिन्ता बढाएको छ।

"कोभिड-१९ का कारण फिलिपिन्समा १२ लाख महिलाहरूले अनिच्छामै गर्भधारण गर्नुपर्ने हुनसक्छ," फिलिपिन्सस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय समूहका प्रतिनिधि डा. जोसेफ माइकल सिंहले भने।

यो एकदमै खराब अवस्थाको चित्रण हो। त्यहाँ कोरोनाभाइरस महामारीका कारण प्रमुख परिवार नियोजनका सेवामा ५० प्रतिशतले कमी आएको छ।

अनिच्छित गर्भाधारणसँगै नर्स, सुसारे र आकस्मिक सेवाको कमीका कारण अधिक मातृमृत्युदर हुनसक्ने समूहले चेतावनी दिएको छ।

मौज्दातमा कमी

एउटा गैरसरकारकी समूह रूट्स अफ हेल्थकी प्रमुखले कण्डोम सहित विभिन्न खाले परिवार नियोजनका अस्थायी साधनहरूको मौज्दात कम भएको बताइन्।

फिलिपिन्सका कतिपय दुर्गम र ग्रामिण क्षेत्रहरूमा उनको संस्थाले सित्तैमा प्रजनन् स्वस्थ्य सेवा प्रदान गर्ने गर्छ।

तर ढुवानी सेवा र उडानहरूमा आएको कमीका कारण अहिले उनीहरूको आपूर्तिमा कमी आएको छ।

सरकारको राष्ट्रिय परिवार नियोजन कार्यक्रमले बीबीसीलाई आफूहरूसँग आवश्यक अस्थायी साधनहरू रहेको तर सबै प्रदेशहरूमा पुर्‍याउन समस्या भएको बताएको छ।

"हामीलाई भेट्नका लागि एकजना महिलाले १० किलोमिटर हिड्नुपर्‍यो र हरेक पटक आउँदा चेकप्वाइन्टहरूमा किन उनी यहाँसम्म आउनु पर्‍यो भन्ने जानकारी दिनुपर्‍यो," पालावान प्रान्तको सहरी स्वास्थ्य कार्यालयमा कार्यरत एनालिजा हेरेराले भनिन्।

पालावानसहित फिलिपिन्सका केही क्षेत्रहरूमा लकडाउनका बेला एक परिवारलाई एउटा मात्र क्वारन्टीन पास दिइएको छ।

त्यो पासकै आधारमा महिलाहरूले परिवार नियोजन सेवा लिन पाउँछन् भन्ने निश्चित नभएको बताइन्छ।

आफ्नो श्रीमान्‌लाई थाहा नदिइकन परिवार नियोजनका साधन प्रयोग गर्नेहरूका लागि त त्यो झन् त्यसले केही काम गर्दैन।

यद्यपि पालावानलगायत केही क्षेत्रमा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: मानसिक स्वास्थ्य राम्रो बनाउन के-के खाने?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सही तरिकाको पोषण खान सके यस्तो समयमा आफ्नो मानसिक स्वास्थ्य राम्रो बनाउन सकिने र तनाव समेत घटाउन सकिने पोषणविद्हरू बताउँछन्।

हेर्नुस् पोषणविद् सुप्रिया भट्टराईसँग सृजना श्रेष्ठले कुराकानी गरेर बनाएको एक भिडिओ।

अनि यो पनि हेर्नुहोस्:


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: यी १० देशमा कोभिड-१९ छिर्न सकेको छैन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पलाउ होटल सन् १९८२ मा खोलिएको हो। चारैतिर नीलो समुद्रले घेरिएको यो सानो देशमा त्यतिखेर व्यापक रूपमा पर्यटन सुरु भएकै थिएन।

सन् २०१९ मा पलाउमा ९०,००० पर्यटक आए। उक्त सङ्ख्या त्यहाँको जनसङ्ख्याको पाँचगुना बढी हो। सन् २०१७ मा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले त्यहाँको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा पर्यटनको ४० प्रतिशत योगदान रहेको जनाएको थियो।

तर त्यो सबै अब कोभिडभन्दा पहिलेको समय हो। गत मार्च महिनादेखि नै पलाउका सीमा बन्द गरिएका छन्।

पलाउ विश्वभरिका १० देशमध्ये पर्छ जहाँ अहिलेसम्म एउटा पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छैन।

तर एक जनामा पनि सङ्क्रमण नभईकनै भाइरसले यो देशलाई आघात पारिरहेको छ।

पलाउ होटल मार्चदेखि बन्द रहेको छ। त्यहाँका रेस्टुराँ रित्ता छन्। कोसेली बेच्ने पसलहरू बन्द छन्। होटलका पाहुना भनेका स्वदेश फर्किएर क्वारन्टीनमा राखिएकाहरू मात्र छन्।

"संसारमा अन्यत्रभन्दा यहाँका समुद्र राम्रा छन्," पलाउ होटलका सहसंस्थापक ब्रायन ली भन्छन्।

यही नीलो सागरले ब्रायनलाई व्यस्त राख्थ्यो। कोभिडभन्दा पहिले उनको होटलका ५४ कोठामध्ये ७० देखि ८० प्रतिशत भरिन्थे। तर अहिले खाली छन्।

आफ्ना २० जना कर्मचारीलाई हाल पालिरहेको उनले बताए। अर्को छ महिना धान्न सक्ने उनको विश्वास छ। त्यसपछि भने होटल बन्द गर्न बाध्य हुनसक्ने उनी बताउँछन्।

उनी सरकारलाई दोष दिन चाहँदैनन्। कम्तीमा भाइरस छिर्न नदिएकोमा खुसी छन्।

त्यहाँका राष्ट्रपतिले हालै सेप्टेम्बर १ तारिखदेखि आवश्यक हवाई यात्रा सुरु गर्ने बताएका छन्। साथै ताइवानबाट पर्यटक ल्याउनेबारे कुराकानी भइरहेका छन्।

त्यो छिटो भइदिए हुन्थ्यो भन्ने ब्रायनलाई लाग्छ। न्यूजील्यान्ड तथा अन्य त्यस्तै देशसँग यात्रा सम्पर्क थाल्नुपर्ने उनको धारणा छ। नत्र जीविका अप्ठ्यारोमा पर्ने उनी बताउँछन्।

करिब ४,००० किलोमिटर पूर्वमा रहेको मार्शल आईलन्ड्स पनि भाइरसमुक्त छ। तर पलाउजस्तै भाइरस नहुँदैमा प्रभाव नपरेको चाहिँ छैन।

त्यहाँका होटलहरूको पनि हालत उस्तै छ। देशभरिमा ७०० जागिर गुम्ने ठानिएको छ। जुन सन् १९९७ यताकै खराब अवस्था हो। तीमध्ये २५८ जागिर होटल तथा रेस्टुराँ क्षेत्रका हुन्।

जताततै असर

मार्शल आईलन्ड्स चाहिँ पर्यटनमा पलाउभन्दा कम निर्भर छ। यहाँको ठूलो समस्या मत्स्य उद्योगमा देखिन्छ।

देशलाई कोभिडमुक्त पार्न सङ्क्रमित देशमा पुगेका पानीजहाजलाई फिर्ता हुन दिइएको छैन। इन्धन बोक्ने जहाज तथा कन्टेनर जहाजलाई...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: विश्वभरि कोभिड-१९ सङ्क्रमितको सङ्ख्या तीन करोड नाघ्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चीनको वुहानमा गत वर्ष पहिलो पटक देखिएको कोरोनाभाइरसबाट हालसम्म मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या नौ लाख नाघेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

कोरोनाभाइरसबाट विश्वमै सबैभन्दा धेरै सङ्क्रमण र मृत्यु अमेरिकामा भएको छ।

हालसम्म त्यहाँ ६६,६९,३२२ भन्दा बढी सङ्क्रमित भएका छन् भने १,९७,५८९ जनाको मृत्यु भएको उक्त विश्वविद्यालयले जनाएको छ।

गम्भीर स्थिति

दोस्रो धेरै सङ्क्रमित भारतका छन् भने तेस्रो बढी सङ्क्रमित रहेको देश ब्राजिल हो।

मृतकको सङ्ख्याको हिसाबले चाहिँ ब्राजिल दोस्रो स्थानमा छ भने भारत तेस्रो स्थानमा छ।

ब्राजिलमा १,३४,१०६ जनाले कोरोनाभाइरसबाट ज्यान गुमाएका छन् भने भारतमा हालसम्म ८३,१९८ जनाको मृत्यु भएको छ।

रुस १०,८१,१५२ सङ्क्रमितसहित चौथो स्थानमा छ भने पाँचौँ स्थानमा रहेको पेरुमा ७,४४,४०० व्यक्ति सङ्क्रमित छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कोरोनाभाइरसबाट हालसम्म सबैभन्दा नराम्ररी प्रभावित देशका रूपमा अमेरिका, भारत र ब्राजिल रहे पनि पछिल्ला हप्तामा युरोपमा बढ्दो क्रममा सङ्क्रमण देखिएको छ।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा भएका पाँच कुरा

उत्तरी गोलार्द्धमा पर्ने देशहरूमा हिउँद याम शुरू हुन लाग्दा नराम्ररी प्रभावित देशहरूमा सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्न थालेको छ।

डब्ल्यूएचओका युरोप निर्देशक हान्स क्लूगाले सङ्क्रमणमा देखिएको वृद्धिलाई "सजग गराउने घटना" को रूपमा लिइनुपर्ने बताए।

उनका अनुसार विगत दुई साताभित्र युरोपेली सङ्घ (ईयू)का आधाभन्दा बढी सदस्य राष्ट्रमा नयाँ सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा दुई गुणाले वृद्धि भएको देखिएको छ।

उनले भने, "हामी सामु एकदमै गम्भीर स्थिति उत्पन्न भएको छ।"


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: विश्वव्यापी रूपमा अहिले नेपाल कस्तो अवस्थामा छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केही हप्तादेखि सङ्क्रमण पुष्टि हुने दर बढेको छ। अहिलेको कुल सङ्ख्याका आधारमा जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीले नेपाललाई ६७ औँ स्थानमा राखेको छ।

कोभिड-१९ बारे विवरण निरन्तर अद्यावधिक भइरहने हुँदा त्यो स्थान भने केही तलमाथि भइरहन्छ।

गत वर्ष चीनको वुहान प्रान्तबाट सुरु भएको महामारी १८८ देश र क्षेत्रमा फैलिसकेको अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्कमा देखिन्छ।

नेपालसँग सयौँ किलोमिटर लामो खुला सीमा भएको भारत अहिले सर्वाधिक प्रभावित देशमध्ये चौथो स्थानमा छ।

केही हप्तायता नेपालमा प्रत्येक दिन सरदर ५०० जना नयाँ सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्। अहिलेसम्म मृत्यु हुनेको सङ्ख्या २६ पुगेको छ।

नेपालको अवस्था के छ?

सङ्क्रामक रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदी विश्वव्यापी रूपमा तुलना गर्दा धेरै देश फरकफरक अवस्थामा रहेको विषय ख्याल गर्नुपर्ने बताउँछन्।

विश्वका अरू देशसँग तुलना गर्दै उनले भने, "कहीँ सङ्क्रमण चरम बिन्दुमा पुगेर घट्न थालेको छ, कहीँ लगभग नियन्त्रणमा आएर लकडाउन खुकुलो पार्दै लगिएको छ।"

"हाम्रोमा सङ्क्रमण बढ्दो चरणमा छ। नेपालमा विभिन्न सङ्केत हेर्दा सङ्क्रमण समुदायमा फैलिएको जस्तो देखिन्छ।"

विश्वव्यापी रूपमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सबैभन्दा बढी अमेरिकामा देखिएको छ।

तेइस लाख ८० हजारभन्दा बढी सङ्क्रमितहरू रहेको अमेरिकामा एक लाख २१ हजार जनाभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ। करिब ५४ हजारको मृत्यु भएको ब्रजिलमा १२ लाखको हाराहारीमा सङ्क्रमितहरू छन्।

सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्याका हिसाबले तेस्रो स्थानमा रुस छ। चीनमा सङ्क्रमण फैलिने क्रम सुस्ताएको छ। सङ्क्रमितको सङ्ख्याका हिसाबले हेर्दा चीन २१ औँ स्थानमा छ।

नेपालमा कति सङ्क्रमित थपिएलान्?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार सरकारले नेपालमा अगस्ट महिनाको पहिलो हप्तासम्ममा ३० देखि ४० हजार सङ्क्रमित हुने प्रक्षेपण गरेको छ।

त्यसको आधारमा उपचारको तयारी भइरहेको उनी बताउँछन्।

"सङ्ख्या बढी भयो भने रणनीति परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ," उनले भने, "तीस हजारका लागि भने काम भइरहेको छ।"

केही समययता भारतबाट नेपाल फर्किने मानिसको सङ्ख्या घटिरहेको हुँदा अब क्वारन्टीनमा थप ५,००० सङ्क्रमित भेटिन सक्ने सम्भावना भएको उनी बताउँछन्।

"क्वारन्टीन लगभग खाली हुँदासम्म सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या १७,००० देखि १८,००० पुग्ने देखिन्छ," उनले भने।...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारी: संसारभरि खिचिएका साताका केही उत्कृष्ट तस्बिर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

क्यानडाको ओन्टेरीओमा प्लास्टिकको पर्दा राखेर अङ्कमाल गर्दै आमाछोरी

अपाङ्गता भएकी खेलाडी सोफिया गोन्जालेज स्विट्जरल्यान्डस्थित आफ्नो घरको बगैँचामा अभ्यास गर्दै

कोलकातामा चक्रवात अम्पनको प्रभावका कारण वर्षा हुँदा आफ्ना छोरालाई लिएर हिँड्दै एक महिला

फ्लोरिडामा आफ्नो केश कटाउँदै एक व्यक्ति

अमेरिकाका कृषिमन्त्री सनी पर्ड्यू ह्वाइट हाउसमा मास्क लगाउन खोज्दै

इन्डोनेशियाको मध्य जाभा प्रान्तमा प्लास्टिकको पर्दाले छेलिएर प्रार्थना गर्दै इस्लाम धर्मावलम्बीहरू

जापानको टोक्योस्थित एउटा पबमा प्रवेश गर्नुअघि नि:सङ्क्रमण गरिँदै

काबुलको सडकछेउ एउटा पसलमा आलु मिसाइएको विशेष किसिमको रोटी बनाइँदै

उत्तर प्रदेशमा एउटा रेल स्टेशनबाहिर बस कुरिरहेकि एक महिला। भारतमा केही रेलहरू पुन: सञ्चालनमा आएका छन्

लन्डनको ग्रेनिच उद्यानमा घाम ताप्दै एक महिला

काठमाण्डूस्थित वीर अस्पतालअगाडि आफ्नो रिक्सामा निदाएका एक रिक्साचालक। लकडाउनका कारण काठमाण्डूमा अन्य सार्वजनिक सवारीसाधन चलेका छैनन्

सबै तस्बिरको सर्वाधिकार माथि उल्लेख गरिएअनुसार सुरक्षित


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीको कोभिड-१९ खोप परीक्षण फेरि सुरु हुँदै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यूकेमा एक स्वयंसेवी बिरामी परेपछि खोपका कारण प्रतिकूल प्रभाव परेको आशङ्कामा केही समय परीक्षणको प्रक्रिया रोकिएको थियो।

एस्ट्राजेनेकाले ती व्यक्तिको अस्वस्थता र खोपको सम्बन्धबारे अध्ययन गर्न परीक्षण रोकिएको मङ्गलवार बताएको थियो।

तर शनिवार अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले खोप सुरक्षित भएको निष्कर्ष निकाल्दै परीक्षणलाई निरन्तरता दिइने घोषणा गरेको छ।

यूकेका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यान्ककले फेरि खोप परीक्षण हुने समाचारको स्वागत गरेका छन्।

"यो विरामले हामी सुरक्षालाई पहिलो स्थानमा राख्छौँ भन्ने देखाएको छ। हामी आफ्ना वैज्ञानिकहरूलाई यथाशीघ्र सुरक्षित रूपमा एउटा प्रभावकारी खोप तयार पार्न सघाउँछौँ," उनले भने।

उक्त विश्वविद्यालयले एउटा विज्ञप्तिमा ठूला परीक्षणहरूमा अहिलेको जस्तै "केही सहभागीहरूलाई बिसन्चो हुनसक्ने" उल्लेख गरेको छ।

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला

उसका अनुसार एउटा स्वतन्त्र समिति र यूकेको नियामक निकायले उक्त खोपको सुरक्षाबारे समीक्षा गरेपछि परीक्षण फेरि सञ्चालन हुने भएको छ।

गोपनीयता कायम राख्नुपर्ने भएकाले अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले बिरामी परेका व्यक्तिबारे केही बताएको छैन।

तर न्यूयोर्क टाइम्सले ती व्यक्तिमा 'ट्रान्स्भर्स माईलाईटस' नामक मेरुदण्डको जलन हुने समस्या देखिएको थियो। भाइरल सङ्क्रमण हुँदा उक्त समस्या उत्पन्न हुन्छ।

कोभिड-१९ विरुद्धको खोप विकासमा हामी कति नजिक?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार अहिले झन्डै १८० वटा खोपको परीक्षण भइरहेको छ। तर कुनैको पनि अन्तिम परीक्षण सम्पन्न भएको छैन।

अक्सफर्डको संलग्नता भएको यो खोप दुई चरणका परीक्षणहरूमा सफल देखिएको थियो। यो चाँडै बजारमा आउन सक्ने धेरैले ठूलो आशा गरेका छन्।

यसको तेस्रो चरणको परीक्षणमा यूके, अमेरिका, ब्रजिल र दक्षिण अफ्रिकामा ३०,००० स्वयंसेवीहरू सहभागी छन्।

खोपको तेस्रो चरणको परीक्षणमा विश्वभरि हजारौँ मानिसहरू सहभागी हुन्छन् र त्यस्ता परीक्षणहरू वर्षौँसम्म चलिरहन्छन्।

सङ्गठनले सुरक्षित तरिकाले परीक्षण गर्न समय लाग्ने भएकोले यो वर्ष नै कुनै पनि खोपले अनुमति पाउने अपेक्षा आफूले नराखेको बताएको छ।

प्रभावकारिता र सुरक्षा निर्देशिका पूरा गरेर अनुमति पाउन कुनै पनि खोपलाई समय लाग्ने उसले बताएको हो।

परीक्षणको पहिलो र दोस्रो चरण सफलतापूर्वक पार गरिसकेकोले एस्ट्राजेनेका-अक्सफर्ड विश्वविद्यालयले बनाइरहेको खोपलाई अग्रपङ्क्तिमा रहेको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः के यो सङ्कट संसार परिवर्तन गर्ने अवसर हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पहिला भएका महामारीहरूले संसारमा अनपेक्षित रूपमा ठूला परिवर्तनहरू ल्याइदिएका थिए।

उसोभए के हो सङ्कट हाम्रा लागि एउटा अवसर हो? हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि:


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः कोभिड-१९ किन यति सजिलै फैलिरहेको छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरसले हामीलाई सङ्क्रमण गर्ने शैली, बिरामी बनाउने अवधि र हामीले कसरी अरूलाई सार्छौँ भन्ने कुराले पनि यो रोग फैलाउन सघाएका छन्।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः खाद्यपदार्थ राखेको खोलबाट सङ्क्रमण सर्ने खतरा कति?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसले खाद्यपदार्थ राख्न प्रयोग गरिने खोलबाट कोरोनाभाइरस सर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्न फेरि उत्पन्न भएको छ।

सम्भावना कति छ?

सिद्धान्तत: खाद्यपरदार्थ प्याक गर्ने सामग्रीबाट कोभिड-१९ सर्ने सम्भावना हुन्छ।

प्रयोगशालामा आधारित अध्ययनहरूका अनुसार खाद्यवस्तु राख्न प्रयोग हुने धेरै किसिमका प्लास्टिक र कागजका केही सामग्रीमा भाइरस धेरै दिनसम्म नभए पनि घण्टौँसम्म भने बाँच्न सक्छ।

कम तापक्रममा भाइरस थप स्थिर रहन सक्छ र त्यसरी कम तापक्रममा राखेर नै धेरै खानेकुराहरू एक ठाउँबाट अन्यत्र पुर्‍याइन्छ।

यद्यपि केही वैज्ञानिकहरूले भने प्रयोगशालाबाहिर पनि यस्तै परिणाम आउन सक्नेबारे प्रश्न उठाएका छन्।

यूनिभर्सिटी अफ लेस्टरमा कार्यरत श्वासप्रश्वास विज्ञानका सहप्राध्यापक डाक्टर जुलियान ट्याङ बाहिरी संसारमा पर्यावरणीय अवस्था एकदमै छिट्टै परिवर्तन हुने र त्यसले गर्दा भाइरस लामो समयसम्म बाँच्ने बताउँछन्।

रट्गर्ज यूनिभर्सिटीमा सूक्ष्मजीव विज्ञानका प्राध्यापक इम्यानुअल गोल्डम्यानले  जुलाईको द ल्यान्सेटमा लेखेका छन्: "मेरो विचारमा निर्जीव सतहबाट सर्ने सम्भावना एकदमै न्यून हुन्छ। तर सङ्क्रमित व्यक्तिले कुनै ठाउँमा खोक्यो वा हाच्छिउँ गरेको छ र त्यहाँ अर्को कुनै व्यक्तिले दुई घण्टाभित्र छोयो भने सम्भावना रहन्छ।"

भाइरस कसरी सर्न सक्छ?

प्याकिङको काम गर्ने ठाउँमा कामदारले सङ्क्रमित ठाउँमा छोएर नाक मुख र आँखामा त्यही हातले छुँदा सङ्क्रमण सर्ने खतरा बढी हुने अनुमान गरिन्छ।

वैज्ञानिकहरू भने अहिले कोभिड-१९ सर्ने यो मुख्य तरिका नभएको ठान्छन्।

"भाइरस भएका कुनै सामान वा भुइँ छुँदा त्यसबाट मानिसलाई कोभिड-१९ सर्ने सम्भावना छ," अमेरिकी स्वास्थ्य निकाय सेन्टर फर डिजीज कन्ट्रोलले आफ्नो वेबसाइटमा लेखेको छ। तर उसले थपेको छ, "भाइरस फैलिने मुख्य तरिका नै यही हो भन्ने चाहिँ ठानिँदैन।"

व्यक्तिबाट व्यक्तिमा निम्न लिखित तरिकाबाट सर्ने र फैलिने बताइन्छः

प्याक गर्दा नै कुनै व्यक्तिलाई भाइरस सर्‍यो भन्ने प्रमाणित गर्न गाह्रो हुने डा. ट्याङ बताउँछन्।

खानेकुरा पोको पार्दा नै सङ्क्रमण भएको हो भन्ने कारण पत्ता लगाउनका लागि त्यो व्यक्ति अन्य कुनै ठाउँमा गएको छैन वा उसले सम्भावित ठाउँमा छोएको छैन र लक्षण नभएका व्यक्तिहरू नजिक पनि पुगेको छैन भन्ने यकिन हुनुपर्छ।

आफू सुरक्षित कसरी रहने?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार खानेकुरा वा प्याक गरिएको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः घरमै राखेर सङ्क्रमित व्यक्तिको हेरचाह कसरी गर्ने?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनीहरूसँग अघिपछिको जस्तो उठबस गर्नुहुँदैन।

कोभिड-१९ भएका व्यक्तिको हेरचाह गर्दा सङ्क्रमण नभएका व्यक्तिहरू अतिरिक्त  सावधान हुनुपर्छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः चीनले कसरी आवाज दबायो र कोभिड-१९ को इतिहासको पुनर्लेखन गर्‍यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर सन् २०२० को अन्त्यसम्म सरकारद्वारा नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमलाई गहिरिएर हेर्ने हो भने दुवै चुनौती अब नियन्त्रण आइसकेको जस्तो देखिन्छ।

बीबीसीका केरी इलन र जाओयिन फेङले कसरी चीन सरकारले नकारात्मक समाचारलाई अङ्कुश लगायो अनि त्यो अवस्थामा कसरी केही नागरिकले त्यहाँको जानकारी प्रवाह गर्न सके तथा सरकारी संयन्त्रले त्यसको प्रतिवादमा फरक धारणा बनायो भन्ने विषयको समीक्षा गरेका छन्।

अनलाइनमा आक्रोश

वर्षको आरम्भतिरै अप्रत्याशित कुरा हुन थालेको स्पष्ट भइसकेको थियो।

चीनको सामाजिक सञ्जालमा मानिसहरूका हजारौँ सन्देशले कोलाहल सिर्जना गरेका थिए।

उनीहरूले कतै स्थानीय सरकारले 'सार्स'जस्तो भाइरस लुकाउने प्रयास गरिरहेको त छैन भनी प्रश्न गरिरहेका थिए।

'सीना वेइबो' जस्ता सामाजिक सञ्जालमा सरकारविरोधी पोस्ट सेन्सर गरिन्छ। तर यस पटक सन्देशको बाढी आएकाले केही सामग्रीमा सेन्सर नभएको देखियो।

कैयौँ सञ्चारमाध्यमले ज्यानुअरी र फेब्रुअरीमा अवसर छोपेर खोजमूलक विवरण प्रकाशन गरे। ती विवरणहरू सामाजिक सञ्जालमा निकै फैलिएपछि बेइजिङ दुष्प्रचारमा ओर्लियो र ती समाचार दबाइयो।

ज्यानुअरीको मध्यतिर चीनका राष्ट्रपति सी जिन्पिङ अचानक त्यहाँका सञ्चारमाध्यमका समाचारबाट ओझेल परे।

उनी कुनै सार्वजनिक कार्यक्रममा सहभागी भएनन्। 'पीपल्स डेली'जस्ता परम्परागत सरकारी सञ्चारमाध्यमको पहिलो पृष्ठमा पनि उनको तस्बिर छापिएन।

उनी दोषमुक्त हुन भौतिक रूपमा ओझेल परेको आशङ्का गरियो।

तर एक हप्तापछि अवस्था केही फेरियो।

सरकारका उच्च अधिकारीले स्थानीय सरकारलाई यदि आफ्नो इलाकामा कोरोनाभाइरसको विषय लुकाए ऐतिहासिक लज्जा हुने चेतावनी दिन थाले।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा वुहानले किन तत्काल मानिसहरूलाई भनेन भनेर त्यहाँको नेतृत्वलाई दोष दिँदै अस्वाभाविक टिप्पणीहरू आए।

त्यसपछि फेब्रुअरीमा राष्ट्रपति सी आत्मविश्वास र शक्तिको स्तम्भको रूपमा फेरि देखा परे।

चिकित्सकलाई नियन्त्रण गर्ने नीति

थुप्रै भ्रमका बीच एक चिकित्सकको आवाज दबाउनु नहुने थियो भन्ने स्पष्ट भयो। लि वेन्लियाङले सार्सजस्तो एउटा सरुवा रोग भयावह स्थितिमा फैलिरहेको चेतावनी दिएका थिए।

उक्त रोगकै कारण  फेब्रुअरी ७ मा उनको मृत्यु भयो।

'मिथ्या टिप्पणी' गरेर 'सामाजिक सुव्यवस्था बिथोलेको' आरोपमा उनीमाथि अनुसन्धान भइरहेको थियो भन्ने कुरा प्रकाशमा आयो।

उनको मृत्युपछि १० लाखभन्दा धेरै प्रयोगकर्ताले...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः तपा‌ईँले फालेको मास्कले ह्वेलको ज्यान लिन सक्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर प्रयोग गरिएका मास्क, पन्जा तथा अन्य सामग्री जथाभावी फाल्दा ती अन्ततः ठूला नदी हुँदै समुद्रमा पुग्छन्। अहिले त्यस्तो फोहोरले समुद्री जीवको जीवन खतरामा पारिदिएको छ।

तपाईँले फालेको एउटा मास्कले विशाल समुद्री जीव ह्वेलको ज्यान पनि जान सक्छ भन्ने ख्याल राख्नुपर्ने संरक्षणकर्मीहरू बताउँछन्। हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः नेपाल कोभिड-१९ प्रभावित देशमध्ये ३४औँ स्थानमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरस महामारीसम्बन्धी तथ्याङ्कको अभिलेख राख्दै आएको अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीका अनुसार संसारभरि १२.५७ लाख मानिसको कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु भइसकेको छ।

नेपालमा १,१२६ सङ्क्रमितको मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या दुई लाख पुग्न लागेको नेपाल कोरोनाभाइरस प्रभावित देशको सूचीमा ३४ औँ स्थानमा भएको  जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर धेरै देशमा पर्याप्त परीक्षण नगरिएकाले कोरोनाभाइरसबाट प्रभावित मानिसको सङ्ख्या अझै बढी हुनसक्ने बताइन्छ।

विश्वभरि एकचौथाइ सङ्क्रमितहरू महामारीको दोस्रो लहरमा थपिएको समाचारसंस्था रोएटर्सले जनाएको छ।

एक करोड २५ लाखभन्दा बढी सङ्क्रमित भेटिएको र तीमध्ये ३,०५,७०० जनाको मृत्यु भएको युरोप महादेशमा फेरि सङ्क्रमण व्यापक रूपमा फैलिएको छ। यो वर्षको आरम्भतिर पनि युरोप कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु थियो।

अमेरिकामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक करोड पुग्न लागेको छ। अमेरिकामा तीन दिनदेखि दैनिक वृद्धि १,२५,००० रहेको छ।

अमेरिकामा राष्ट्रपति-निर्वाचित जो बाडइनले उक्त महामारी नियन्त्रण गर्न आक्रामक उपाय अवलम्बन गर्ने वाचा गरेका छन्। पदासीन राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले कोभिड-१९ को प्रकोपलाई कम आँक्ने गरेका थिए।

उनले भौतिक दूरी र मास्क लगाउने कुराको पनि विरोध गरेका थिए।

फ्रान्समा गत सातादेखि दोस्रो चरणको लकडाउन सुरु भएको छ।

त्यहाँ डिसेम्बर १ सम्म विभिन्न गतिविधिमा रोक लगाइएको छ। मानिसहरूले काममा जानै पर्ने हुँदा, अत्यावश्यक सामान किन्न जाँदा, औषधोपचारका लागि र दैनिक एक घण्टा व्यायाम गर्नबाहेक घरबाट बाहिर निस्किन पाउँदैनन्।

युरोपमा यूकेमा सर्वाधिक मानिसको कोभिड-१९ का कारणले मृत्यु भएको छ।

कोरोनाभाइरसबाट नराम्ररी प्रभावित देशमध्ये अमेरिकापछि भारत र ब्रजिल दोस्रो र तेस्रो स्थानमा छन्।

भारतमा अहिलेसम्म ८५.५३ लाख मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ भने १,२६,६०० भन्दा केही बढी मानिसको मृत्यु भएको छ।

दक्षिण एशियामा भारतपछि सङ्क्रमितको सङ्ख्याका आधारमा बाङ्ग्लादेश, पाकिस्तान र नेपाल छन्।

सोमवार नेपालमा २,५७१ सङ्क्रमित थपिएको र १८ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अहिले नेपालमा ३६,१७४ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ भने १,९७,०२४ सङ्क्रमितमध्ये १,५९,७२४ जना निको भइसकेका छन्।

सोमवार काठमाण्डूमा १,१३६ जनासहित अतिप्रभावित राजधानी उपत्यकामा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः नेपालमा खपत बढ्यो, तर बेसार सेवन गर्दा जान्नैपर्ने पाँच मुख्य कुरा यस्ता छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर अत्यधिक मात्रामा बेसार सेवन गर्दा तथा बजारमा बेचिने मिसावट भएको बेसार प्रयोग गर्दा शरीरलाई लाभभन्दा हानि बढी हुनसक्ने विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।

आफ्नो शरीरको तौलअनुसार कति बेसार खानु हुन्छ भन्ने विषय थाहा पाउनु आवश्यक भएको उनीहरू बताउँछन्। नेपाली भान्साको अपरिहार्य उक्त 'मसाला'को गुणस्तरबारे पनि सर्वसाधारणहरू सजग रहनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

आयुर्वेद र वैकल्पिक चिकित्सा पद्धतिमार्फत् कोरोनाभाइरसको रोकथामका उपाय र व्यवस्थापनसम्बन्धी सरकारी निर्देशिकामा पनि दैनिक रूपमा खानामा बेसार प्रयोग गर्न सुझाइएको छ।

बेसारले शरीरमा उत्पन्न विषाक्ततालाई नष्ट गर्ने निर्देशिकामा उल्लेख छ।

भन्सार विभागको तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा पछिल्लो समय बेसारको आयात ह्वात्तै बढेको देखिन्छ जसको सीधा साइनो खपतसँग जोडिएको जानकारहरू बताउँछन्।

अत्यधिक सेवन गरे के हुन्छ?

तर विज्ञहरू भने पर्याप्त ज्ञानबिनै बेसार प्रयोगले विभिन्न किसिमका समस्या उत्पन्न हुन सक्ने बताउँछन्।

आयुर्वेदमा पनि रुचि राख्ने त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत औषधि चिकित्सा विज्ञान विभागका सहप्राध्यापक डा. सम्मोद आचार्य हजारौँ वर्षदेखि नेपालका अधिकांश स्थानसहित दक्षिण एशियाका विभिन्न क्षेत्रमा बेसार सेवन गरिँदै आएको भए पनि यसको मनपरी प्रयोग निकै घातक हुनसक्ने बताउँछन्।

बेसारले कोरोनाभाइरस मार्छ वा त्यसको सङ्क्रमण हुन दिँदैन भन्ने दाबीको वैज्ञानिक प्रमाण छैन

"रुघाखोकी लागेका बेला एकदुई दिन बेसारपानीमा राखेर पिउँदा समस्या हुँदैन। तर धेरै बेसारपानी अनियन्त्रित रूपमा खाँदा भने यसले राम्रो गर्छ भन्न सकिँदैन," उनले भने।

अझ बजारमा पाइने मिसावटयुक्त बेसारले त क्यान्सरसहित अन्य विभिन्न जटिल रोगको खतरा रहने उनी बताउँछन्।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको जैविक प्रविधि केन्द्रीय विभागका प्राध्यापक गङ्गाप्रसाद खरेल पनि आचार्यसँग सहमत छन्।

उनी भन्छन्: "मानव शरीरमा बेसारको महत्त्वबारे धेरै अनुसन्धान गरिएको छ र यसले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली सुदृढ गर्छ भन्ने कुरा विभिन्न अध्ययनले पनि देखाएका छन्। तर बेसारको अत्यधिक प्रयोगले भने दीर्घकालीन रूपमा समस्या उत्पन्न गराउन सक्छ।"

तराई र पहाडी जिल्लामा भान्सामा तरकारी र दालमा प्रयोग हुने बेसारको मात्रा ठिक रहेको विज्ञहरू बताउँछन्।

अत्यधिक बेसार सेवनले मिर्गौलामा समस्या भएकाहरूलाई खतरामा पार्ने तथा एलर्जीदेखि क्यान्सरसम्मको जोखिम रहने...


शीर्षक: कोरोना भाइरस महामारीः सङ्क्रमणपछि एन्टीबडीमा 'तीव्र गतिमा ह्रास'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोषहरूभित्र भाइरसविरुद्ध लड्न शरीरले तयार पार्ने तत्त्‍व एन्टीबडी हाम्रो रोग प्रतिरोधी क्षमताको एउटा महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो।

इम्पेरिअल कलेज लन्डनका अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएका मानिसहरूमा जून महिनादेखि सेप्टेम्बर महिनाको बीचमा २६ प्रतिशतले एन्डीबडी घटेको पाइएको छ।

रोग प्रतिरोधी क्षमता कम भएको र कोरोनाभाइरसले धेरै पटक सङ्क्रमित बनाउने जोखिम देखिएको उनीहरूले बताएका छन्।

निष्कर्ष

यूकेमा अक्टोबर महिनाको तेस्रो सातातिर कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुने मानिसहरूको सङ्ख्या ६० प्रतिशतले बढेको विवरण राष्ट्रिय तथ्याङ्क निकायले सार्वजनिक गरेकै समयमा पछिल्लो अध्ययनको निष्कर्ष आएको हो।

रिएक्याट-टू नामक अध्ययनका क्रममा साढे तीन लाख मानिसहरू एन्टीबडी परीक्षणमा सामेल भएका थिए।

जून महिनाको अन्त्यतिर र जुलाई महिनाको शुरूतिर गरिएको परीक्षणका क्रममा एक हजारमध्ये ६० जनामा एन्टीबडिज पत्ता लगाउन सकिने अवस्थामा देखिएको थियो।

कोरोनाभाइरस रोक्ने खोप कहिले आउला

तर सेप्टेम्बर महिनामा गरिएको परीक्षणका क्रममा एक हजारमध्ये ४४ जनामा मात्रै त्यस्तो अवस्था देखियो।

यसले गर्मी र शरद यामको बीचमा एक चौथाइभन्दा बढीले एन्टीबडिज घटेको देखाउँछ।

अध्ययनमा सहभागीमध्ये एक प्राध्यापक हेलेन वार्डले भनिन्, "रोग प्रतिरोधी क्षमता एकदमै तीव्र गतिमा घटिरहेको देखिन्छ। पहिलो परीक्षण गरिएको अहिले तीन महिना पुगेको छ र हामीले एन्टीबडिजमा २६ प्रतिशतले कमी आएको देखिरहेका छौँ।"