शीर्षक: प्राकृतिक प्रकोप: तराईमा बाढी प्रभावितहरूको पीडा बुझ्न नसकेको सरकारले भुमरी पीडितलाई सहयोग गर्ला\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पाल नपाएका भुमरी पीडित वृद्धवृद्धा, केटाकेटी र जनावरको प्लाष्टिकको छहारीमा सहवास

तत्कालै फेसबुक र ट्वीटर जस्ता सामाजिक सञ्जालमा यसको व्यापक चर्चा भयो।

विध्वंशका तस्बिरहरू सार्वजनिक भए। सर्वसाधारणदेखि उच्च पदस्थसम्म सबैको ध्यान त्यतै मोडियो।

तर यस अघिका भुइँचालो या बाढी जस्ता प्राकृतिक प्रकोपमा जस्तै केही दिनमै पीडितहरूको अकल्पनीय पीडा पीडितहरूमै सीमित हुन सक्ने, सरकार या गैर सरकारी संस्थाहरूले आ-आफ्नो डम्फु बजाउने तर काम प्रभावकारी नहुने अवस्था आउन सक्ने भन्ने चिन्ता प्रकट हुन थालेको छ।

तत्काल केमा केन्द्रित हुने?

ललितपुरमा मङ्गलवार आयोजित विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी छलफल कार्यक्रममा सहभागीहरूले सरकार र सरोकारवालाहरूले तत्काल चार कुरामा केन्द्रित हुनुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

         १. खाद्यान्न,

         २. अस्थायी शिविर,

          ३. गम्भीर घाइतेको उपचार र

          ४. विद्यालय जाने बालबलिकाको व्यवस्थापन

खाद्यान्न

प्रभावित क्षेत्रमा रहेका हाम्रा संवाददाताहरू कमल परियार र माधुरी महतोका अनुसार धेरैजसो पीडितहरूले चिउरा र भुजाजस्ता सुक्खा खानेकुरा मात्र पाएका छन्।

सुख्खा खानेकुरा निल्न गाह्रो भएको वृद्धवृद्धा र केटाकेटीले बताएको हाम्रा संवाददाताहरूले जनाएका छन्।

घर रातारात सोत्तर हुँदा चउरमा पुगेका बाराका बासिन्दा

पीडितहरूलाई सोमवार बीरगञ्जका स्थानीय होटल व्यवसायीहरूले केही खानेकुरा पुर्‍याएका थिए।

तर कैयौंले चिउरा, भुजा, चाउचाउ या बिस्कुट चपाएर दिन गुजारे।

अब तत्काल विपद्‌बाट स्तब्ध र शोकमग्न पीडितहरूलाई दालभातजस्ता पोष दिने खाद्यान्न व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिएको बताइन्छ।

अस्थायी बसोबास

करिब दुई हजारदेखि २५ सय घरका मानिसहरूले खुला आकाशमुनि आइतवार र सोमवारको रात बिताएका थिए।

उनीहरूका लागि अस्थायी बसोबासको व्यवस्था तत्काल मिलाउनुपर्ने देखिएको छ।

दुई तीन महिनामै शुरु हुने मनसुन अगाडि उनीहरूका लागि आवास अनिवार्य रुपमा व्यवस्था गर्नुपर्ने विपद् व्यवस्थापन विज्ञहरू बताउँछन्।

भूकम्पका बेला जस्तो उनीहरूका नाममा आउने सहयोग कतै बन्द कोठा या सांसद या सरकारी अधिकारीका घरकोठामा थन्किन पुगेका दृष्टान्तहरू नदोहोरिउन् भन्ने आवाज उठ्न थालेको छ।

गम्भीर घाइतेको उपचार

नारायणी अञ्चल अस्पतालका भुइँमा हावाहुरीले घाइते मानिसहरूलाई लहरै राखेर उपचार गरिएको छ।

गम्भीर घाइते भएका आठ जनालाई शिक्षण...


शीर्षक: प्राचीन इजिप्ट: मरुभूमिमा रहेको एउटा सुन्दर समाधिस्थलमा मुसा, बिराला र बाजको पनि ममी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मानिसका दुईवटा ममीवरिपरि मुसा र अन्य दुई जीवका ममी भेटियो।

ती मानिसलाई समाधिस्थ गरिएको कक्षमा शवयात्रा गर्दाको चित्र विस्तृत रूपमा कोरिएको र अरू मानिसहरू खेतमा काम गर्दै गरेको देखिन्छ।

विज्ञहरूका अनुसार सो समाधिस्थल दुई हजार वर्षभन्दा पुरानो हो। टुटु नाम गरेका वरिष्ठ भारदार र उनकी पत्नीलाई त्यहाँ समाधिस्थ गरिएको उनीहरूको विश्वास छ।

तस्करहरूले पुरातात्त्विक वस्तुहरू उत्खनन गरेको थाहा पाएपछि सो स्थान गत अक्टोबरमा पत्ता लागेको थियो।

इजिप्टको पुरातत्त्व मन्त्रालयले सो स्थान पर्यटकीय गन्तव्य बन्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।

मरुभूमिमा रहेको सोहाग नगर नाइल नजिकै छ र राजधानी कायरोबाट ३९० किलोमिटर दक्षिणमा पर्छ।

भित्तेचित्र र साङ्केतिक चित्रहरूमा टुटु र उनका कर्मचारीहरूलाई देख्न सकिन्छ

इजिप्टको पुरातत्त्व परिषद्का महासचिव मोस्तफा वाजिरीले सो समाधिस्थललाई "सुन्दर र रङ्गीन एवम् अहिले सम्म सो क्षेत्रमा पत्ता लागेकामध्ये एउटा उत्साहप्रद स्थान" भनेका छन्।

सन् २०११ मा विद्रोह भएपछि देशमा व्याप्त राजनीतिक अस्थिरता र असुरक्षाका कारण इजिप्टको पर्यटन उद्योग नराम्ररी प्रभावित भएको छ।

यो समाधिस्थलले पर्यटकहरू बढ्ने आशा सरकारले गरेको छ।

टोलमी युगको भन्ठानिएका एउटी महिला र एउटा बालकको ममीलाई पनि सो समाधिस्थलबाहिर प्रदर्शन गर्न राखिएको छ।

मृत्यु हुँदा ती महिला ३५ देखि ५० वर्षकी र बालक १२ देखि १४ वर्षको विश्वास गरिन्छ।

महिला र बालकको ममीमा उनीहरूले आफ्नो एउटा हात छातीमा राखेको देखिन्छ

सो स्थानमा मुसा, बिराला र चराहरूका कम्तीमा ५० वटा ममी भेटिएको थियो।

टुटुको समाधिस्थलमा भेटिएका मुसा र बाजहरूका ममी

यहाँ एक पुरातत्त्वविद् बाजको ममीको परीक्षण गर्दैछन्।

सो समाधिस्थलमा भेटिएका मूल्यवान् वस्तुहरूमा चित्रकलाका टुक्रा र रङ्गीन मुखुन्डोहरू पनि छन्।

पुरातत्त्व मन्त्रालयले इजिप्टको प्राचीन सम्यता र पुरातात्त्विक वस्तुबारे संसारको ध्यानाकृष्ट गर्न भर्खरै पत्ता लागेको यो प्राचीन समाधिस्थलबारे जानकारी दिएको बताएको छ।

समाधिस्थलको भित्तामा यस्तो देखिन्छ।

यो समाधिस्थल एप्रिल ५ देखि सर्वसाधारणका लागि खोलियो।

सवै तस्बिरको प्रतिलिपिअधिकार सुरक्षित


शीर्षक: प्राचीन नोट्र-डाम कथिड्रलमा आगलागी हुँदा यस्तो देखियो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बाह्रौँ शताब्दीमा निर्मित उक्त कथिड्रलमा लागेको आगो नियन्त्रणमा लिन अग्निनियन्त्रकहरू प्रयास गरे।

आगोले निम्त्याएको विध्वंस हेर्न हजारौँ प्यारिसवासी र पर्यटकहरू सडकमा निस्किए।

कथिड्रलको शिखर एकछिनमै आगोको चपेटामा पर्‍यो

सो प्राचीन गिर्जाघरको शिखर एकछिनमै आगोको चपेटामा पर्‍यो।

गत वर्ष लिइएको एउटा तस्बिर (बायाँ) र सोमवारको आगलागीपछिको तस्बिर (दायाँ)।

साँझ परिसकेपछि पनि आगो नियन्त्रणमा आइसकेको थिएन।

धेरै टाढाबाट पनि कथिड्रलमा भएको आगलागी देख्न सकिन्थ्यो।

मध्ययुगीन सो भवनको प्रभाव फ्रान्सेली नागरिकहरूमा लामो समयसम्म रहिरहने बताइन्छ।

सबै तस्बिरको प्रतिलिपि अधिकार सुरक्षित


शीर्षक: प्राचीन भारतका हिन्दू साँच्चै सहिष्णु थिए?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्राध्यापक डीएन झाः ऐतिहासिक तथ्यहरूका अनुसार भारतमा कुनै स्वर्ण युग नै थिएन। प्राचीनकाललाई हामी सामाजिक सद्‌भाव र सम्पन्नताको कालखण्ड मान्न सक्दैनौँ। प्राचीन भारतमा कडा जातीय व्यवस्था रहेको कुराको पर्याप्त प्रमाण छन्।

गैरब्राह्मणहरूमाथि सामाजिक, कानूनी र आर्थिक रूपले कमजोर बनाउने कैयौँ प्रतिबन्ध लगाइन्थ्यो। खासगरी शूद्र अथवा अछूत त्यसको शिकार थिए। जसका कारण प्राचीन भारतीय समाजमा कटुता थियो।

अहिलेका अम्बानी वा अडानी जस्तै त्यतिबेलाका उच्च जातिका मानिसहरू, सामन्त र जमिन्दारहरू सम्पन्न र खुशी थिए। त्यस्ता मान्छेका लागि त सधैँ स्वर्ण युग रहिआएको छ।

प्राचीन भारतमा स्वर्ण युग थियो भन्ने धारणा १९औँ शताब्दीको अन्त्यतिर आएको हो।

२०औँ शताब्दीको शुरूतिर इतिहासकारहरूले गुप्त राजवंशले राष्ट्रवादलाई ब्युँताएको भन्न थाले। गुप्त शासकहरूको शासनकालमा स्वर्ण युग भएको बताइन्छ।

तर डीडी कोसांबीको शब्दमा भन्नुहुन्छ भने गुप्त राजवंशले राष्ट्रवादलाई पुनर्जीवित गरेको होइन। बरू राष्ट्रवादले गुप्त राजवंशलाई पुनः शक्तिशाली बनाएको हो।

खासमा इतिहासकारहरूले सामाजिक सद्‌भाव र सम्पन्नतासहिको स्वर्ण युगको  परिकल्पनाको भारतमा मात्रै नभइ संसारभरि दुरूपयोग गरेका छन्।

जहाँसम्म मध्यकालीन मुस्लिम शासकहरूको आतङ्क र अत्याचार भएको शासनको कुरा छ, मुस्लिम शासकहरूलाई दानवको रूपमा प्रस्तुत गर्ने क्रम पनि १९औँ शताब्दीको अन्त्यतिरै शुरू भएको हो।

किनकि त्यसबेलाका केही सामाजिक सुधारक र प्रभावशाली मानिसले मुस्लिमहरूको छवि बिगारेर पेश गर्ने कलाको आफूमा विकास गरेका थिए।

उदाहरणका लागि दयानन्द सरस्वती (१८२४-१८८३) ले आफ्नो किताब सत्यार्थ प्रकाशको दुईवटा अध्याय इस्लाम र ईसाइ धर्मलाई नराम्रो देखाउनमा समर्पित गरेका छन्।

त्यसैगरी विवेकानन्द (१८६३-१९०२) ले लेखेका छन्, "प्रशान्त महासागरदेखि एट्लान्टिकसम्म पाँच सय वर्ष पूरै विश्वमा रगत बगिरह्यो। यही हो इस्लाम धर्म।"

मुस्लिम शासकहरूलाई नराम्रो देखाएर, उनीहरूको छवि बिगारेर, उनीहरूलाई अत्याचारी साबित गर्ने सिलसिला त्यतिबेलै शुरू भयो र त्यो क्रम अहिले पनि जारी छ।

गुजरातमा सयौँ दलितले बौद्ध धर्म अँगाले

‘रखाइनमा हिन्दुहरुको सामूहिक चिहान’

हिन्दुत्वका विचारक र अनुयायीहरू मुस्लिम शासकलाई षड्यन्त्रकारी र हिन्दू धर्म परिवर्तन गराउने बताउने गर्छन्, ती शासक जसले मन्दिर भत्काए अनि हिन्दू महिलाहरूमाथि बलात्कार गरे।

तर...


शीर्षक: प्राचीन भारतमा इन्टर्नेट आविष्कार भएको दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको उत्तरपूर्वी राज्य त्रिपुराका मुख्यमन्त्री विप्लवकुमार देवले महाभारतकालमा भएको महायुद्धको प्रसङ्ग उद्‌धृत गरेका थिए

महाभारतकालमा कौरव र पाण्डवका सेनाबीच कुरुक्षेत्रमा भएको महायुद्धको प्रसङ्ग उद्‌धृत गर्दै उनले त्यति बेला इन्टर्नेटको मात्रै नभई भूउपग्रहको समेत प्रयोग हुने गरेका टिप्पणी गरेका हुन्।

त्रिपुरामा आयोजित एउटा कार्यशालालाई सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री देवले भने, "यो यस्तो देश हो जहाँ महाभारतमा सञ्जयले दरबारमै बसेर धृतराष्ट्रलाई युद्धस्थलका दृश्यहरू वर्णन गरेका थिए। यसको अर्थ के हो भने त्यो समयमा पनि प्रविधिको विकास भइसकेको थियो, इन्टर्नेट थियो, भूउपग्रह थियो।"

"नभए सञ्जयले घरमै बसीबसी कसरी हेर्न सक्थे?"

"यो काम तपाईँहरू (पाश्चत्य जगत्) ले पहिले गरेको होइन। यो देशमा लाखौँ वर्ष पहिले इन्टर्नेटको आविष्कार भइसकेको थियो।"

खिल्ली

मुख्यमन्त्री देवको उक्त भनाइको सामाजिक सञ्जालमा खिल्ली उडाइएको छ।

एक जना फेसबुक प्रयोगकर्ताले देवको भनाइ 'यो शताब्दीकै सबैभन्दा ठूलो ब्रेकिङ न्यूज' भएको भनेका छन्।

भारतीय जनता पार्टीका प्रदेश अध्यक्ष देव गत महिना त्रिपुराका मुख्यमन्त्री बनेका थिए।

पच्चीस वर्षदेखि रहेको वाम सरकारको अन्त्य गराउँदै भारतीय जनता पार्टीले त्यहाँ सरकार बनाएको थियो।

अर्को प्रयोगकर्ताले व्यङ्ग्य गर्दै लेखेका छन्, "महाभारतकालमा इन्टर्नेट थियो। यो कुराको पुष्टि त्रिपुराका मुख्यमन्त्री विप्लवकुमार देवले गरेका छन्।"


शीर्षक: प्राधिकरणद्वारा बिजुलीको भाउ बढाउने भारतीय प्रस्ताव अस्वीकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शुक्रवार भारतमा सम्पन्न दुईपक्षीय बैठकमा बिहारबाट खरिद हुँदै आएको विद्युतमा १५ देखि २० प्रतिशत मूल्यवृद्धिको प्रस्ताव भारतीय पक्षले गरेको थियो।

मूल्यमा सहमति जुट्न नसकेका कारण तत्काल विद्युत कटौती नगरीकनै अर्को बैठकमा समाधान खोज्ने सहमति भएको बताइएको छ।

असहमति

नेपालले भारतबाट खरिद गर्दै आएको करिब ४ सय ५० मेगावाट सम्मको विद्युत मध्ये ३ सय मेगावाट सम्म बिहारबाट खरिद गर्दै आएको छ।

१३२ केभिए क्षमताको प्रशारण लाइन मार्फत खरिद गर्ने विद्युतको मूल्य ५ रुपैया ५५ पैसा भारु र ३३ केभिए क्षमताको प्रशारण लाइनबाट खरिद भएको विद्युतको मूल्य ६ रुपैंया भारु रहेको छ।

जुन मूल्य पहिले नै बढी भएको भन्दै नेपालपक्षले त्यसलाई घटाउन माग गरिरहेका बेला भारतीयपक्षले मूल्य वृद्धिको प्रस्ताव गरेको र आफूहरु त्यसमा सहमत नभएको विद्युत प्राधिकरणका प्रवक्ता प्रबल अधिकारीले बताए।

उनले भने, "बिहारले मूल्य बढाउन गरेको प्रस्तावमा १ पैसा पनि मूल्य बढाउने अवस्था छैन भनेर नेपालीपक्षले अस्वीकार गर्‍यो। त्यहाँ मूल्य बढेको भन्दै हामीलाई दिने विद्युतमा मूल्य बढाउने प्रयास गरिएको हुनाले हामीले सहमति जनाउन सकेनौं।"

अर्को बैठक

नेपालले खरिद गर्दै आएको विद्युतको मूल्य प्रत्येक वर्ष स्वत: साढे ५ प्रतिशतको दरले बढ्ने पहिलेको सहमति गत वर्ष मात्रै नेपालको आग्रहमा सच्च्याइएको थियो।

विद्युतको मूल्यमा देखिएको फरक फरक प्रस्तावको समाधानका लागि छिट्टै अर्को बैठक हुने प्रवक्ता अधिकारीले बताए।

उनले भने, "अरु ग्राहकको जस्तै मूल्यमा नमिल्ने बित्तिकै लाइन काटिने अवस्था नहुने भएकाले यसमा थप छलफलको आवश्यक्ता देखिएको छ। त्यसैले विद्युत आदान प्रदान समितिको बैठक पुन: ३ महिनाभित्र गर्ने कुरा भएको छ।"

गत वर्षको ११ महिनामा नेपालले भारतबाट १३ अर्ब रुपैंया बराबरको विद्युत खरिद गरेको र हालकै मूल्यमा विद्युत दिन भारत तयार नभएमा डेढ अर्ब बराबरको थप भार विद्युत प्राधिकरणलाई पर्न सक्ने बताइएको छ।

नेपालले भारतको बिहार प्रदेश बाहेक भारतका अन्य विभिन्न उर्जा व्यापार गर्ने ट्रेडिङ कम्पनीहरूबाट ढल्केबर-मुजफ्फरपुर प्रशारण लाइनमार्फत १ सय २० मेगावाट र टनकपुरबाट ३० मेगावाट जति खरिद गर्दै आएको छ।

यसका अतिरिक्त उत्तर प्रदेशबाट १० मेगावाट र उत्तराखण्डबाट १ मेगावाट जति विद्युत खरिद गर्ने गरिएको बताइएको छ। नेपालमा हुने विद्युतको उत्पादन बढदो क्रममा रहेकाले भारतबाट खरिद गरिँदै आएको...


शीर्षक: प्राधिकरणमा नेतृत्व नहुँदा 'पुनर्निर्माणको काममा बाधा'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेतृत्व नहुँदा नयाँ आर्थिक वर्षदेखि प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग मिलेर पुनर्निर्माणको कामलाई गति दिने र असार मसान्तसम्मका लागि तोकिएको दोस्रो किस्ता लिने समय सीमाबारेमा नीतिगत निर्णय गर्न नसकिएको बताइएको छ।

सरकारका प्रवक्ताले प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नियुक्त गर्न केही समय लाग्ने बताएका छन्।

सिकार

झन्डै तीन वर्षअघि भूकम्पका कारण क्षति भएका निजी आवास, सम्पदा र विकास संरचना पुनर्निर्माण गर्ने निकायमा रुपमा राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण स्थापना गरिएको थियो।

प्रधानमन्त्री नेतृत्वको निर्देशक समिति रहे पनि पुनर्निर्माणका काम अगाडि बढाउने मुख्य जिम्मेवारी भने प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको हो।

जुन पद पटक-पटक सरकार फेरबदलको सिकार बन्ने गरेको छ।

गठन भएको तीन वर्ष नपुग्दै चारजना प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सरकार फेरबदलसँगै फेरिएका छन।

पछिल्लो पटक सरकारले युवराज भुषालको नियुक्ति खारेज गरेपछि २० दिनदेखि उक्त पद खाली छ।

यसका कारण नीतिगत निर्णय लिन समस्या भएको प्राधिकरणका प्रवक्ता कृष्णप्रसाद दवाडी बताउँछन्।

उनले भने, "नयाँ काम सुरु गर्न तथा कार्यविधिमा परिवर्तन गर्न कार्यकारी समितिको बैठक हुनुपर्छ। हामीले प्रदेश र स्थानीय सरकारलाई पनि पुनर्निर्माणमा काममा जिम्मेवारी दिएर सँगै अगाडि बढ्ने गरि पहिले बनेका नियम र निर्देशिका संशोधन गर्ने प्रस्ताव गरेका थियौं। त्यो अहिले रोकिएको छ।"

खाँचो

पुनर्निर्माणको काम तीव्र पार्न स्थानीय र प्रदेश सरकारलाई जिम्मेवारी दिन प्राधिकरणले ती निकायसँग छलफल गरिसकेको थियो।

निजी आवास निर्माणका लागी दोस्रो किस्ता लिन असार मसान्तको समयसीमा दिइएकोमा त्यसलाई पनि बजेट भाषण अनुरुप परिवर्तन गर्नु पर्ने खाँचो देखिन्छ।

प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा रहने निर्देशक समितिको बैठक पनि प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नहुँदा प्रभावित हुने पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले बताए।

उनले भने, "धेरै कामहरू प्रभावित हुन्छन्। प्राधिकरणको कार्यकारी समितिकै बैठक बसेर निर्णय लिनेदेखि निर्देशक समितिको बैठकमा विषयहरू लैजाने काम प्रमुख कार्यकारीको अनुपस्थितिमा हुन सक्दैन। त्यसैले जति सक्यो छिटो नियुक्त गर्न जरुरी छ।"

प्राथमिकता

सरकारले प्राथमिकताको सूचीमा राखेको भनिएको पुनर्निर्माणको काम प्रभावित हुँदा पनि उक्त पदमा तत्कालै नियुक्ति गरिहाल्ने सरकारको तयारी देखिन्न।

सरकारका प्रवक्ता सञ्चारमन्त्री गोकुल बास्कोटाले...


शीर्षक: प्रिमनसुन: के हिजोआज भइरहेको वर्षा स्वाभाविक नै हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बारा र पर्सामा ठूलो विध्वंस निम्त्याउनेगरी छ दिनअघि हावाहुरी आएको पृष्ठभूमिमा मौसममा देखिएको परिवर्तनबारे सामाजिक सञ्जालमा पनि धेरैले डर र चिन्ता व्यक्त गरेको देखियो।

तर मौसमविद्‌हरूले वर्षायाम सुरु हुनुभन्दा अगाडि हुने   'प्रिमनसुन' गतिविधि अलि बढी नै सक्रिय भएकोले मौसममा यस्तो परिवर्तन देखिएको हो।

नेपाल सरकारको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखामा कार्यरत मौसमविद् विभूति पोखरेल भन्छिन्, 'प्रिमनसुन' गतिविधि सधैँ यति नै सक्रिय हुन्छ भन्ने छैन।"

उनका अनुसार कहिलेकाहीँ यस्तो गतिविधि भए पनि पानी भने नपर्न सक्छ।

केही दिनदेखि पानी पर्ने र रोकिने क्रम चलेको छ। पोखरेलका अनुसार यो क्रम सोमवारसम्म रहनेछ।

बारा र पर्सामा गत आइतवार साँझ आएको भीषण हावाहुरीले कम्तीमा ३० जनाको ज्यान गएको थियो भने छ सयभन्दा बढी घाइते भएका थिए।

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार सो हावाहुरीका कारण कम्तीमा १९ सयवटा घर क्षतिग्रस्त भएको थियो।

'विविध कारण'

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार देशका धेरैजसो स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित वर्षा गराउने बादल विकसित हुनुका साथै काठमाण्डू उपत्यका र अन्य स्थानमा मेघगर्जनसहित पानी परिरहेको छ।

"पोखरादेखि पूर्व देशका धेरैजसो स्थानमा यस्तो अवस्था देखिएको छ," महाशाखास्थित अर्की मौसमविद् मञ्जु वासीले बताइन्।

नेपालमा मार्च, एप्रिल र मेसम्मको अवधिमा प्रिमनसुन गतिविधि हुने गर्छ।

मौसमविद्‌हरूका अनुसार सामान्यतया जुन १० बाट नेपालमा मनसुन आरम्भ हुन्छ।

अहिले भइरहेको वर्षाका कारणबारे जिज्ञासा राख्दा मौसमविद् पोखरेलले त्यसका विविध कारण भएको बताइन्।

"माथिल्लो वायुमण्डलमा पश्चिमी वायुको असर देखिएको छ। पूर्वी क्षेत्रनजिक न्यूनचापीय रेखा, बङ्गालको खाडीबाट जलवाष्पयुक्त हावा...त्यस्तै अहिले स्थानीय वायुको प्रभाव पनि धेरै हुन्छ।"

पूर्वानुमान गर्न गाह्रो

यस्ता विविध कारणले मौसम छिटोछिटो परिवर्तन हुने र पूर्वानुमान गर्न गाह्रो हुने पोखरेल बताउँछिन्।

"मनसुन अथवा जाडोयाममा जस्तो प्रिमनसुन गतिविधिबारे पूर्वानुमान गर्न पनि तुलनात्मक रूपमा गाह्रै हुन्छ।"

जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले बिहान पौने ९ बजे र साँझ पौने छ बजे वर्षाको मात्रा मापन गर्ने गरेको छ।

मौसमविद् वासीका अनुसार बिहान पौने ९ बजेको विवरण अनुसार सबैभन्दा बढी वीरेन्द्रनगरमा सात मिलिमिटर पानी परेको थियो।

काठमाण्डूको उत्तरी भेगमा असिना पनि परेको उनले...


शीर्षक: प्रियंका चोपडा र निक जोनासका थरीथरीका विवाह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसअघि आफूहरूले डिसेम्बर १ तारिखका दिन इसाई विवाह गरेको उक्त जोडीले बताएको थियो।

चोपडा र जोनासले आफ्ना साथीहरूमार्फत् एकअर्कालाई भेटेको बताइएको छ।

उनीहरू सन् २०१७ को 'मेट गाला'मा पहिलोपटक सार्वजनिक रुपमा सँगै देखिएका थिए।

तर सुरुमा भने उनीहरूले आफूहरूबीचको प्रेम सम्बन्ध अस्वीकार गरेका थिए।

प्रियंकासँग 'कुरा छिनिएका' युवक कस्ता छन्

जब सामाजिक सञ्जालमा सेलीब्रेटीहरूले उनीहरूबारे प्रतिक्रियाहरू जनाउन थाले त्यसपछि उनीहरूको सम्बन्धबारे बाहिर चर्चा हुन थालेको हो।

निकको पालो

जब प्रियंका निकको काकाका छोराको विवाहमा सरिक भइन् त्यसपछि उनीहरूको सम्बन्ध स्पष्ट रुपमा देखापरेको थियो।

प्रियंकाले निकको परिवारसँग पहिले नै भेटघाट गरी आफ्नो प्रभाव देखाइसकेकी थिइन्।

अब प्रियंकाको परिवार सामु राम्रो प्रभाव देखाउने पालो निकको हो।


शीर्षक: प्रियंका चोपडा: शान्तिदूत भएर पनि भारतीय सेनाको समर्थन गरेको भन्दै अमेरिकामा आक्रोश\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लस एन्जलसमा चोपडा सहभागी एक सौन्दर्य सम्मेलनमा सहभागी एक पाकिस्तानी-अमेरिकी महिलाले उनलाई आडम्बरीको सङ्ज्ञा दिइन्।

गत फेब्रुअरीमा प्रियंका चोपडाले ट्विटरमा लेखेकी थिइन्: "जय हिन्द #IndianArmedForces"।

त्यतिबेला परमाणुअस्त्र भएका ती दुई छिमेकी देशबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण थियो।

गत सप्ताहान्तमा चोपडा ब्यूटिकन नामक संस्थाले आयोजना गरेको कार्यक्रमको मञ्चमा थिइन्। त्यतिबेला दर्शकदीर्घामा बसेकी पाकिस्तानी-अमेरिकी महिला आयेशा मलिकले उनलाई प्रश्न गरिन्।

"तपाईँले मानवताको बारेमा कुरा गरेको सुन्न अलि कठिन भयो किनभने तपाईँको छिमेकी पाकिस्तानीको रूपमा मलाई थाहा छ तपाईँ अलि आडम्बरी हुनुहुन्छ," आयेशा मलिकले भनिन्।

उनले पछि एउटा भिडिओ ट्विटरमा पनि राखिन्।

उनले चोपडाले फेब्रुअरीमा लेखेको ट्वीटको प्रसङ्ग कोट्याउँदै भनिन्, "तपाईँ (राष्ट्रसङ्घीय बालकोष) युनिसेफको शान्तिदूत पनि हुनुहुन्छ र पनि तपाईँ पाकिस्तानविरुद्ध परमाणुयुद्धलाई उक्साइरहनु भएको छ। यसमा कसैको जित हुँदैन।"

मलिकले अझै बोलिरहने देखिएपछि उनको माइक खोसिएको थियो।

त्यसपछि सन् २०१६ देखि युनिसेफको सद्भावनादूत रहेकी चोपडाले मलिकलाई जबाफ दिइन्। उनले पाकिस्तानमा आफ्ना धेरै मित्रहरू रहेको बताउँदै आफू युद्धको पक्षमा नभएको बरु देशभक्त चाहिँ भएको बताइन्।

भारत-प्रशासित कश्मीरमा ४० जना भारतीय सैनिकको ज्यान जानेगरी भएको आक्रमणको जिम्मेवारी पाकिस्ताबाट सञ्चालन भएको मानिने एउटा आतङ्कवादी समूहले लिएपछि भारत र पाकिस्तानबीचको तनाव चरमोत्कर्षमा पुगेको थियो।

त्यसपछि भारतले पाकिस्तानी भूभागमा हवाई आक्रमण गरेपछि प्रियंकाले ट्वीट गरेकी थिइन्।

चोपडाले आयेशा मलिकको आरोपको जबाफ दिइन्, तर मलिकको बोल्ने शैलीको आलोचना गरिन्।

चोपडाले भनिन्, "पाकिस्तानमा मेरा धेरैधेरै साथीहरू छन्। म भारतबाट आएकी हुँ, तर मलाई युद्ध मन पर्दैन। तर म देशभक्त छु। मैले कसैको भावनामा चोट पुर्‍याएकी रहेछु भने क्षमाप्रार्थी छु। तर मलाई लाग्छ हामी सबैले हिँड्ने एउटा बीचको बाटो हुन्छ। त्यो तपाईँको पनि छ होला।"

चोपडाले भनिन्, "तपाईँ नचिच्याउनुहोस्। हामी सबै यहाँ प्रेमका लागि आएका छौँ। नचिच्याउनुहोस्। तपाईँको उत्साह, प्रश्न र आवाजका लागि धन्यवाद।"

मलिकले पछि आफूलाई चोपडाको जबाफ चित्त नबुझेको बताइन् र उनी ट्वीटरकी "खराब मान्छे" भएको प्रतिक्रिया दिइन्।


शीर्षक: प्रियंका चोपडासँग 'कुरा छिनिएका' युवक कस्ता छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

टेक्ससका गायक तथा जोनास ब्रदर्स नामक साङ्गीतिक समूहका पूर्व सदस्य रहेका जोनास र बलिवुड चर्चित अभिनेत्रीबीच शनिवार मुम्बइमा एउटा निजी कार्यक्रममा कुरा छिनिएको हो।

दुवैले भारतीय परम्परागत लुगा लगाएका थिए।

चोपडा र जोनासबीच इन्गेजमेन्ट हुने हल्ला करिब ३ सातादेखि चलेको थियो तर दुवैले त्यसबारे पुष्टि भने गरेका थिएनन्।

सामाजिक सञ्जालमा चर्चा

दुवैबीच विवाह हुने कुरा छिनिएपनि विवाह कहिले हुने भन्ने चाहिँ अहिलेसम्म घोषणा भएको छैन।

दुवैले आ-आफ्नो इन्स्टाग्राममा उस्तै खालका फोटो हालेका छन्। जोनासले चोपडा भविष्यकी पत्नी भनी लेखेका छन्।

रोक्का भनिने उक्त इन्गेजमेन्ट समारोहमा जोडीले एकअर्कालाई उपहार दिनेगर्छन् र परिवार पनि भेटाउँछन्।

चोपडा सन् २००० की विश्व सुन्दरी हुन् भने उनले ५० भन्दा बढी भारतीय चलचित्रमा अभिनय गरेकी छन्।

सलमान खान, शाहरुख खान, अभिताभ बच्चन जस्ता भारतका चर्चित अभिनेतासँग उनले अभिनय गरेकी छन्।

थुप्रै उपाधि र वाहवाही कमाएकी उनी बलिवुडमा धेरै आम्दानी गर्ने मध्येकी एक अभिनेत्री हुन्।

प्रेम प्रस्ताव

उनले दुई वर्षअघि टाइम पत्रिकाले संसारकै १ सय प्रभावशाली व्यक्तिहरूको सूचीमा राखेको थियो भने गत वर्ष फोर्ब्स पत्रिकाले उनलाई यस शक्तिशाली महिलाको सूचीमा राखेको थियो।

बलिवुडमा नाम कमाएकी उनले क्वान्टिको नामक अमेरिकी टिभी सिरियल हलिवुडमा प्रवेश गरेकी थिइन्। उनले भेन्टिलेटर, बे वाच र अ किड लाइक ज्याक जस्ता चलचित्रमा पनि अभिनय गरिसकेकी छन्।

सन् २०१८ मा ब्रिटेनका राजकुमार ह्यारीसँग हलिवुड नायिका मेगन मार्केलले विवाह गर्दा त्यसको एकजना निम्तालुमा चोपडा पनि थिइन्।

आफ्ना भाइहरु जो र केभिनसँगको ब्याण्डमा रहेका जोनासले भने डिस्नी च्यानलमा आउने क्याम्प रक जस्ता चलचित्रमा खेलेका छन्।

जोनासले अभिनय थाल्दा उनी सात वर्षका मात्रै थिए।

उनको जन्म अमेरिकाको टेक्सस राज्यस्थित ड्यालसमा भएको थियो।

को हुन् जोनास?

सन् २००६ मा जब उनको पहिलो एल्बम इट्स अबाउट टाइम आयो तब निक जोनासको उमेर मुस्किलले १३ वर्षको थियो।

सन् २०१४ मा आफ्नो ब्याण्ड टुटेपछि उनले २०१७ मा रिमेम्बर आइ टोल्ड यु निस्कियो जसमा ब्रिटेनकी कलाकार एनीमेरी पनि थिइन्।

उनी केही चलचित्रमा पनि देखा परेका छन्।

सन् २०१५ मा केयरफुल ह्वाट यु विस फर चलचित्रमा उनले अभिनय गरे।

२५ वर्षको उमेरमा विवाह गर्न लागेका उनी चोपडा भन्दा ११ वर्ष कान्छा छन्।

उनले...


शीर्षक: प्रीतम सिंह: ६० वर्षअघि राजा महेन्द्रलाई कश्मीरमा भेटेपछि नेपालमा व्यवसाय गर्न सहज बनाइदिने आश्वासन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसको मूलद्वारमा सुनौलो प्लेटमा लेखिएको छ - सिंह रेजिडन्स। अर्थात् प्रीतम सिंहको घर।

सोमवार अपराह्न त्यहाँ पुग्दा वातावरण चकमन्न थियो। अग्ला रूखहरूले छेकिएको सो घरमा घरधनी सिंह केही सहयोगीसँग बस्छन्।

ढोकामा पहरा दिएर बसेका एक अधबैँसे पुरुषले घरको माथिल्लो तलामा पुर्‍याउँदा दाह्री फुलेर सेतै भएका प्रीतम सिंह भेटिए। शिरमा दस्तार (सिखहरूले लगाउने फेटा) बाँधेका उनी हँसिलो मुद्रामा थिए।

प्रीतम सिंह अर्थात् काठमाण्डू उपत्यकामा बसोबास गर्ने सिख समुदायका नेता। जम्मू-कश्मीर राज्यमा ८४ वर्षअघि जन्मिएका उनी कसरी नेपाल आइपुगे र यही बसे भन्ने कथा रोचक छ।

सक्रियता

सन् १९५८ मा व्यवसाय गर्न नेपाल आएका अहिले पनि क्रियाशील छन्।

उनी दिनहुँजसो चोभारस्थित एउटा निजी विद्यालयमा जान्छन् र त्यसको रेखदेख गर्छन्।

नेपालमा बसोबास गर्न थालेको छ दशकपछि सिंहले एक पटक फेरि पुराना दिनहरू सम्झिए। त्यसो गर्दा कुनै बेला उनी भावुक बने त कुनै बेला रोमाञ्चित।

जम्मू-कश्मीरबाट संयोगले ढुवानी व्यवसाय गर्न नेपाल आइपुगेका उनी सन् १९६० को एउटा घटना सम्झ‍ँदा निक्कै पुलकित देखिन्थे।

त्यही घटनाले उनको जीवनमा नयाँ मोड ल्याइदियो। र, अहिले उनीसँग यसरी भेट गर्नुको सम्बन्ध पनि सोही दिनबाट विकसित घटनाक्रमसँग जोडिएको छ।

राजा महेन्द्रसँग कश्मीरमा भेट

सन् १९६० को  जुलाई दोस्रो साता भारत-प्रशासित कश्मीरको राजधानी श्रीनगरमा राजा महेन्द्रसँग प्रीतम सिंहको भेट भयो।

हुन त उनले त्यसको दुई वर्षअघि नै पहिलो पटक काठमाण्डूस्थित नारायणहिटी राजदरबारमा राजा महेन्द्रलाई भेटिसकेका थिए।

तर श्रीनगरको त्यो भेट उनका लागि विशेष थियो। उनलाई त्यहाँका तत्कालीन प्रधानमन्त्रीले निम्त्याएर राजा महेन्द्रसँग भेटघाट गराएका थिए।

राजा वीरेन्द्र र रानी ऐश्वर्यसँग प्रीतम सिंह

"म नेपालबाट आमाबुवालाई भेट्न भनेर श्रीनगर गएको थिएँ," त्यस बेलाको घटना सम्झदैँ उनले भने, "यस्तै जुलाईको ९-१० तारिखको कुरा हुनुपर्छ... म घरैमा थिएँ। एक्कासि त्यस बेलाको जम्मू-कश्मीरका प्रधानमन्त्री बक्सी गुलाब मोहम्मदबाट बोलावट भएको छ भन्ने खबर आयो।"

उनलाई राजा महेन्द्र कश्मीर भ्रणममा आएका छन् भन्ने जानकारी त थियो, तर उनैलाई भेट्न प्रधानमन्त्रीले बोलाएका हुन् भन्ने चाहिँ थाहा थिएन।

त्यहाँको मन्त्रिपरिषद्‌मा एक पटक मन्त्री बनिसकेका उनका भाइ रङ्गेल सिंहमार्फत् उनलाई खबर आएको थियो।

"म घरबाट त्यस्तै...


शीर्षक: प्रेम विवाह: 'दलितसँग बिहे गरेँ भनेर वर्षौँदेखि माइती बोल्दैनन्'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यस्ता कैयौँ महिलाले आफूहरू वर्षौँसम्म आफू जन्मेको घर फर्केर जान नपाएको बताएका छन्।

जातीय विभेद गर्न नपाइने कानून बने पनि मानिसहरूको मानसिकता अझै नबदलिएको मानवशास्त्रीहरू बताउँछन्।

झापाको अर्जुनधारा नगरपालिका ७ की राधिका थापाले अर्जुनधारा ५ का युवराज रसाइलीसँग केही महिनाअघि भागेर बिहे गरिन्।

'बोलचाल नै हुँदैन'

तर उनलाई माइतीपक्षले अहिलेसम्म बोलाएका छैनन्।

उनी भन्छिन्, "हामी भागेर बिहे गरेपछि प्रहरीमा लगियो। मैले श्रीमान्‌सँगै जान्छु भनेँ। अहिलेसम्म माइतीले बोलाएका छैनन्। बोलेका पनि छैनन्।'

जहाँ जातीय विभेदको ‘नामनिसान छैन’

दलित सांसदले भनिन्, ‘काठमाण्डूमा डेरा पाइनँ’

मेचीनगर नगरपालिका ११ की अञ्जु प्रसाईँले २०४७ सालमा मेचीनगर ११ कै केशर बर्देवासँग बिहे गरेपछि १० वर्षसम्म माइतीपक्षका कोहीसँग बोल्न समेत पाइनन्।

अहिले पनि उनले माइती घरको आँगन टेक्न पाएकी छैनन्।

तर उनको दाजुहरूसँग भने बोलचाल शुरू भएको छ।

प्रसाईँले भनिन्, "सहज छैन अझै पनि। माइतीमा कोहीले बोल्ने कोही नबोल्ने भएपछि झन् समस्या हुँदोरहेछ।"

मानसिकता

झन् चाडबाडका बेला आफूजस्ता कैयौँ महिला नयाँ नयाँ कपडामा सजिएर माइत गएको देख्दा आफूहरूलाई निकै पीडा हुने गरेको दलित भनिएको समुदायको पुरुषसँग २०५७ सालमा बिहे गरेकी सीता ढुंगानाले बताइन्।

उनले भनिन्, "हामीलाई पनि त माइत जान मनलाग्छ। मेरा बुवा हुनुहुन्छ। भेट्न मन लाग्छ। तर, अहँ, अहिलेसम्म त्यो वातावरण बनेन।"

राजीखुशी दलित भनिएका समुदायका पुरुषसँग बिहे गरेर छोराछोरी हुर्काएर ठूला बनाइसकेका महिलाहरूले परिवारबाटै विभेद गरिएका उदाहरणहरू हुन् यी। जातका आधारमा विभेद गर्न कानूनले बन्देज लगाएको छ।

मेची बहुमुखी क्याम्पस भद्रपुरका मानवशास्त्र विषयका विभाग प्रमुख सुशील खनाल भन्छन्, कानून बने पनि मानिसको मानसिकता बदलिएको छैन।

"कानून आए पनि मानिसको सोचमा परिवर्तन आएन। राज्यले पनि के गर्नसक्छ र यस्तो विषयमा?"

दलित भनिएका पुरुषसँग बिहे गरेका कतिपय महिलाका माइतीपक्षले छोरीको मृत्युपछि गरिने काजकिरियासमेत जिउँदै गरेको उदाहरणहरू समेत आफूसँग रहेको खनाल बताउँछन्।


शीर्षक: प्रेमलाल श्रेष्ठः जसले पारिश्रमिक नलिई श्रीपेच बनाए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर नयाँ बानेश्वरका ८४ वर्षीय प्रेमलाल श्रेष्ठका लागि उक्त श्रीपेचको छुट्टै महत्त्व छ।

उनले त्यो श्रीपेच बनाएको चार दशकभन्दा बढी भइसके पनि उनलाई हिजोजस्तै लाग्छ।

टोपी बनाउने आफ्नो पुर्ख्यौली व्यवसायलाई निरन्तरता दिने क्रममा उनले २०३१ सालमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको राज्याभिषेकका बेला श्रीपेच बनाउने मौका पाएका थिए।

तर त्यसको ज्याला भने नलिएको उनी बताउँछन्।

अन्य दुई कालिगडलाई समेत पैसा दिएर झण्डै डेढ महिनामा श्रीपेच तयार पारेको उनको भनाइ छ।

हाल उक्त श्रीपेच नारायणहिटी सङ्ग्रहालयमा राखिएको छ।

हेर्नुहोस् कमल परियारले बनाएको भिडिओ -

अनि यो पनि -


शीर्षक: प्रोटिन अनुसन्धान: तीन जनालाई २०१८ को नोबेल पुरस्कार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकी वैज्ञानिकहरू फ्रान्सेस आर्नोल्ड र जोर्ज पी स्मिथ र ब्रिटेनका वैज्ञानिक ग्रेगरी विन्टरले संयुक्त रूपमा सो पुरस्कार पाएका हुन्।

उनीहरूले 'डिरेक्टिड इभ्युलुशन' नाम दिइएको प्रविधि प्रयोग गरेर नयाँ प्रोटिनहरू बनाएका थिए। त्यसरी बनाइएका प्रोटिन नयाँ औषधिदेखि इन्धनसम्म बनाउन र विभिन्न क्षेत्रमा प्रयोग गरिन्छ।

प्यासडिनास्थित क्याल्टेकमा कार्यरत आर्नोल्डले पहिलो चोटि 'न्याचुरल सेलेक्शन' अर्थात् 'प्राकृतिक चयन' प्रक्रियाको अनुकरण गर्ने विधि प्रयोग गरेर विशेष काम गर्न सक्ने एन्जाइमहरू विकसित गरेकी थिइन्।

एन्जाइमहरू 'बायोलजिकल क्याटलिस्ट' अर्थात् जैविक उत्प्रेरक हुन्। तिनले जैविक कोषहरूमा हुने रासायनिक गतिविधिको गति बढाउँछन्।

प्राध्यापक आर्नोल्डले विकसित गरेको यो प्रविधि हिजोआज नयाँ एन्जाइमहरू बनाउन प्रयुक्त हुन्छ।

भाइरसको प्रयोग

जोर्ज पी स्मिथ र सर ग्रेगरी विन्टरले नयाँ प्रोटिनहरू बनाउन प्रयोग गर्ने 'फेज डिस्प्ले' नाम गरेको प्रविधि विकसित गरेका हुन्।

नयाँ एन्टिबडी उत्पादन गर्न उनीहरूले 'ब्याक्टेरिअफेज' अर्थात् ब्याक्टेरियालाई सङ्क्रमण गर्ने भाइरस प्रयोग गरे। हानिकारक जीवाणु र अन्य पदार्थलाई प्रभावहीन बनाउन शरीरको रोगप्रतिरोध प्रणालीले प्राकृतिक रूपमै एन्टिबडी बनाउँछ।

यस विधिबाट उत्पादित एन्टिबडी सन् २००२ मै औषधीय प्रयोगका लागि स्वीकृत भएको थियो। बाथ, सराइअसिस भनिने चर्मरोग र पेटमा शूल हुने विभिन्न रोगको उपचारमा त्यसको प्रयोग हुन्छ।

त्यसपछि 'फेज डिस्प्ले' विधि प्रयोग गरेर जैविक रूपमा बन्ने विषाक्त पदार्थलाई निष्प्रभावित बनाउने, आफ्नै रोगप्रतिरोध प्रणालीकै कारण हुने रोग र फैलिएको क्यान्सर नियन्त्रण गर्ने क्षमता भएका एन्टिबडीको उत्पादन गरिएको छ।

आर्नोल्डले ९० लाख स्वीडिश क्रोनर अर्थात् झन्डै १० लाख अमेरिकी डलर पुरस्कारराशिको आधा भाग पाउनेछिन् भने स्मिथ र विन्टरले बाँकी रकम बाँड्नेछन्।

यस वर्षका विजेता

सोमवार चिकित्साशास्त्र विधातर्फको नोबेल पुरस्कारको घोषणा भएको थियो।

शरीरको रोगप्रतिरोधी क्षमताको प्रयोग गरेर क्यान्सरको उपचारविधि पत्ता लगाएका अमेरिकाका प्राध्यापक जेम्स पी एलिसन र जापानका प्राध्यापक तासुकु होन्जोले चिकिस्ताशास्त्रतर्फ यस वर्षको नोबेल पुरस्कार संयुक्त रूपमा पाएका छन्।

लेजर फिजिक्सको क्षेत्रमा गरिएका आविष्कारका लागि एक महिला तीन वैज्ञानिकलाई भौतिकशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार दिने घोषणा...


शीर्षक: प्लास्टिक प्रदूषण: आर्क्टिकको हिउँ र हावामा सूक्ष्म कण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

वैज्ञानिकहरूले एक लिटर हिउँमा माइक्रोप्लास्टिक, रबर र फाइबर गरेर १० हजारभन्दा बढी कण फेला पारे।

प्लास्टिकका कण युरोप र एशियाबाट हावामा मिसिएर आर्क्टिकसम्म पुग्ने गरेको बताइन्छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: प्लास्टिक प्रदूषण: भूस्वर्ग मानिने इन्डोनेशियाली द्वीप सुमात्रामा जताततै प्लास्टिक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भूस्वर्ग मानिने सो द्वीपमा स्थानीय व्यवसायीहरूले विचारै नपुर्‍याई प्लास्टिक फ्याल्ने गरेका छन्।

सन् २०२५ सम्ममा प्लास्टिक प्रदूषण ७० प्रतिशतले घटाउने इन्डोनेशियाको लक्ष्य चुनौतीपूर्ण देखिन्छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: प्लास्टिक: मानिसले फालेको प्लास्टिकजन्य फोहोरले पृथ्वीलाई कति चोटि बेर्न पुग्ला?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पर्यावरणसम्बन्धी वेबसाइटहरूले प्रत्येक वर्ष फालिने प्लास्टिकजन्य फोहोरले पृथ्वीलाई चार पटक बेर्न पुग्ने दाबी गर्ने गरेका छन्।

के यो साँचो हो त? हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: फलफूल उपहार दिएको आरोप लागेपछि जापानी मन्त्रीको राजीनामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

राजीनामाको घोषणा गरेपछि इसु सुगावारा

इसु सुगावाराले टोकियोका आफ्ना मतदाताहरूलाई महँगो फलफूल र गँगटो उपहार दिएको पत्रपत्रिकाहरूले लेखेका थिए।

उनले एक समर्थकको परिवारलाई समवेदना जनाउन २० हजार जापानी येन दिन खोजेको बताइएको छ।

जापानको निर्वाचन कानुनले राजनीतिज्ञहरूलाई आफ्नो मतदाताहरूलाई चन्दा दिन रोक लगाएको छ।

साप्ताहिक पत्रिका शुकान बुन्सुनले सुगावाराको सहयोगीले एकजना मतदाताको मृत्यु भएपछि उनको परिवारलाई २० हजार येन दिन खोजेको लेखेपछि यी आरोपहरू सार्वजनिक हुन थालेका थिए।

जापानमा मृतकको परिवारलाई पैसा दिनु सामान्य चलन हो।

यो पनि पढ्नुहोस्

सो पत्रिकाले सुगावाराले पठाएको उपहारहरूको सूची र उनलाई धन्यवाद भनिएका पत्रहरू प्रकाशित गरेको थियो।

सुगावाराले शुक्रवार आफूले निर्वाचन कानुन तोडेको हो कि होइन भन्ने कुरा अध्ययन गरिरहेको तर राजीनामा गर्ने निर्णय गरेको बताएका छन्।

"म मेरो समस्याको कारणले संसद्‍मा हुने छलफल ढिला होस् भन्ने चाहन्न," सुगावाराले बताए।

प्रधानमन्त्री सिन्जो अबेले भने: "उनलाई नियुक्त गरेको जिम्मेवारी म लिन्छु। म जापानी नागरिकहरूसँग माफी चाहन्छु।"


शीर्षक: फागुनसम्म शुरू नभए योजना चैतदेखि 'रोक्ने'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बुधवार आर्थिक वर्षको अर्धवार्षिक समीक्षा र बाँकी अवधिमा गर्नुपर्ने सुधारबारे गरिएको छलफलमा शुरू हुन नसकेका योजनाका लागि विनियोजित बजेट अन्य आवश्यक योजनामा पठाइने अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ताले बताए।

बैशाखदेखि असार मसान्तसम्म हतारमा विकासको काम गरिँदा त्यस्ता कामहरू गुणस्तरीय हुनुभन्दा बजेट सिध्याउने उद्देश्यले मात्र गरिने हुनाले त्यसमा अंकुश लगाउन लागिएको अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरूले बताएका हुन्।

अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता अर्जुनप्रसाद पोखरेलले भने, "जुन आयोजनाहरू फागुन मसान्तसम्ममा पनि प्रारम्भिक कार्य गरिन्न तिनमा चैत्रबाट बजेट जाने बाटो बनाइँदैन।"

‘अनुत्पादक क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह कम गर’

विकास खर्च बढाउन स्थलगत अनुगमन

विप्रेषण

यसले आम जनताबाट भइरहेको आलोचना हट्ने तथा बजेटको दुरूपयोग नहुने उनले बताए।

त्यस्ता परियोजनाका बजेट बरू राम्रा योजनाहरूमा सारिने उनले बताए।

त्यस्ता योजनामा राष्ट्रिय गौरवका कार्यक्रमहरू भने समावेश नहुने बताइएको छ।

समीक्षामा चालू आर्थिक वर्षमा वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या १ दशमलव ८ प्रतिशतले तथा वैदशिक रोजगारमा जानेहरूले पठाउने रेमिट्यान्स अर्थात् विप्रेषण रकम ० दशमलव ५ प्रतिशतले घटेको देखिएको छ।

त्यस्तै आन्तरिक ऋण १ खर्ब १४ अर्ब उठाइ सकिएको छ।

राजश्व असुली

यो वर्ष आन्तरिक ऋण उठाउन सक्ने सीमा करिब १ खर्ब ४५ अर्ब रहेको छ।

अब बाँकी अवधिमा खासगरी राजस्व परिचालनमा ध्यान दिइने हुँदा आन्तरिक ऋण सीमाभित्रै रहने प्रवक्ता पोखरेलले बताए।

उनले भने, "राजश्वको लक्ष्य ९९ दशमलब ५५ प्रतिशत पूरा भएको सन्दर्भ र अब गरिने हाम्रा रणनीति र लक्ष्यभन्दा माथि उठेर राजश्व असुली गर्ने भन्ने र मितव्ययिता नीति ल्याइने हुनाले आत्तिहाल्नुपर्ने अवस्था छैन।"

चालू आर्थिक वर्ष २०७३/७४ को करिब १३ खर्ब रुपैयाँको बजेटमा अहिलेसम्म २३ प्रतिशत मात्र खर्च हुन सकेको बताइएको छ।

अब बाँकी रहेको चार महिनामा उक्त कूल बजेटमध्ये १ सय ७९ अर्ब खर्च हुनै नसक्ने प्रक्षेपण अर्थ मन्त्रालयको छ।


शीर्षक: फास्ट ट्र्याक: नेपाली सेनाको ताकेतापछि डीपीआर स्वीकृत, अबको प्रक्रिया यस्तो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

द्रुतमार्गको लम्बाइ ७२ किलोमिटरभन्दा केही लामो हुनेछ

"तिनका निर्माणका निम्ति अर्को १०/१२ दिनमा टेन्डरसम्बन्धी कागजपत्र तयार हुनेछन्," सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी विज्ञानदेव पाण्डेले बताए।

तीबाहेक अहिले पनि जारी रहेका कतिपय निर्माण कार्यले अब थप गति लिने उनले बताए।

सेनाले प्रस्ताव गरेको डीपीआरमा २०७९ सालको साउनमा द्रुतमार्ग तयार गरिने र त्यसका लागि कर सहित १ खर्ब ७५ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने उल्लेख छ।

"मन्त्रिपरिषद्ले पारित गरेको डीपीआर त मैले हेरिसकेको छैन, तर हामीलाई लाग्छ ती विषय परिवर्तन भएका छैनन्," पाण्डेले बताए।

उनका अनुसार आयोजना सम्पन्न गर्ने समयसीमा भने 'अलिकति महत्त्वाकाङ्क्षी' रहेको छ।

कस्ता हुनेछन् पुल र सुरुङ?

"हुन त केही छापामा हामीले प्रस्तावित गरेको डीपीआरमा पुल तथा सुरुङबारे उल्लेख नभएको भन्ने कुरा आएका छन्, तर हामीले तिनका बारे पनि उल्लेख गरेका छौँ," पाण्डेले भने।

द्रुतमार्गमा पर्ने ८७ मध्ये १६ वटा पुल जटिल प्रकृतिका हुने बताइएको छ (प्रतीकात्मक तस्बिर)

डीपीआरमा द्रुतमार्गका लागि ८७ वटा पुल तथा तीनवटा सुरुङ मार्ग आवश्यक रहेको उल्लेख छ।

तीमध्ये १६ वटा पुल चाहिँ जटिल प्रकृतिको बनाउनुपर्ने बताइएको छ। ती पुलहरू धेरै उचाइको तथा अन्य प्राविधिक जटिलतासहित बनाउनु पर्ने खालका छन्।

द्रुतमार्गको कुल लम्बाइ ७२ किलोमिटरभन्दा केही बढी भएकोमा पुलहरूको लम्बाइ मात्र नै करिब ११ किलोमिटर हुनेछ।

अब सेनाले प्राविधिकहरूमार्फत् कुनकुन पुल नेपालीहरू स्वयंले बनाउन सक्छन् भन्ने पहिचान गर्ने बताइएको छ।

साथसाथै द्रुतमार्गमा तीन ठाउँमा सुरुङ निर्माण गर्नुपर्नेछ जसको कुल लम्बाइ झन्डै साढे छ किलोमिटर हुनेछ।

सुरुङको हकमा तिनको निर्माण गरिने स्थलको भौगर्भिक अध्ययन, सुरक्षाका उपाय सहित डीपीआरमा उल्लेख गरिएको सेनाको भनाइ छ।

विगतमा विवाद उब्जिएको खोकनाको सिकाली मन्दिरक्षेत्रमा स्थानीय बासिन्दाको माग सम्बोधन गर्न द्रुतमार्गको केही भाग फेरि डिजाइन गरिएको उसले बताएको छ।


शीर्षक: फिलिपिनी राष्ट्रपति मृत्युदण्डको पक्षमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डुटरटेले राष्ट्रपति भवनलाई अस्पतालमा बदलिदिने वाचा पनि गरेका छन्

विवादस्पद अभिव्यक्तिका लागि चिनिएका उनले राष्ट्रपति भवनलाई अस्पतालमा बदलिदिने वाचा पनि गरेका छन्।

कडा

एउटा पत्रकार सम्मेलनमा डुटरटेले मृत्युदण्डको सजायको व्यवस्था फर्काउन संसदलाई मनाउने बताए।

फिलिपिन्समा सन् २००६ मा मृत्युदण्डको सजाय खारेज भएको थियो।

तर क्रिस्टिना पालाबे जस्ता अधिकारीहरुले उनको पछिल्लो अभिव्यक्तिको विरोध गरेका छन्।

क्रिस्टिना भन्छिन्, “गरिबीको विषय कुनै पनि हिसाबले सम्बोधन गरिएको छैन। यदि गरिबले अपराध गर्छ भने त्यो गरीबि, असमानताले निम्त्याएको निराशाले हो। मृत्युदण्डको सूत्रले असमानताले भरिएको प्रणालीको समस्या समाधान गर्न सक्दैन”।

अनौठो

उनले गिरफ्तारीको प्रतिरोध गर्न खोज्ने शंकास्पद अपराधीहरुलाई गोली हान्न सुरक्षाकर्मीलाई आदेश दिने पनि उल्लेख गरे।

दक्षिणी शहर डेभाओको मेयर हुंदा अपराधविरुद्ध कडा कदम चालेकाले उनलाई कारबाही गर्ने व्यक्ति ‘द पनिसर’को नामले पनि मानिसहरु चिन्दथे।

उनको कार्यकालमा सुरक्षाकर्मीहरुले त्यहां १ हजारभन्दा बढी अपराधीलाई मारिदिएको बताइन्छ।

रक्सीमाथि प्रतिवन्ध लगाउने वाचा पनि डुटरटेले गरे।

भवनहरुभित्र धूमपान गर्न नदिइनेबारे पनि उनले धारणा राखेका छन्।

अर्को अनौठो कुरा त उनले के गरेका छन् भने, मनिलास्थित राष्ट्रपति भवनलाई अस्पतालमा बदलिदिने वाचा समेत जनाएका छन्।

सबै सरकारी अधिकारीलाई विमानमा सस्तो मानिने ‘इकोनोमी क्लास’मा यात्रा गर्न आदेश दिने प्रतिवद्धता पनि उनले व्यक्त गरेका छन्।


शीर्षक: फिलिपिन्सको विमानस्थलमा तस्करले छाडे १५ सय वटा अवैध कछुवा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चारवटा बेवारिसे लगेजमा रहेका ती कछुवाहरू यदि बजारमा विक्रि गरिएका भए तिनीहरूको मूल्य झण्डै ८७ हजार अमेरिकी डलर जति हुन्थ्यो।

प्रहरीको विश्वासमा अवैध रूपमा कछुवा बोकेर ल्याउनेहरूले वन्यजन्तुको गैरकानुनी कारोबारका दोषीले कडा दण्ड सजाय भोग्नुपर्ला भन्ने डरले तस्करहरूले ती कछुवाहरू राखिएको झोला त्यतिकै छाडेर भागेको हुनुपर्छ।

ती तस्करहरू पक्राउ परेमा तिनीहरूले दुई वर्षको जेल सजाय भोग्नुका साथै र दुई लाख फिलिपीनी पेसो जरिवाना तिर्नुपर्ने हुनसक्छ।

रातो सूची

आइतवार मनिलाको निनोइ अक्विनो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आगमन क्षेत्रमा चारवटा बेवारिसे झोलामा विभिन्न प्रजातिका ती १५२९ वटा कछुवाहरू फेला पारिएको थियो।

तिनमा सुल्काटा टर्टोइसेस् प्रजातिको कछुवा पनि छ जसलाई आइयुसिएनले लोपोन्मुख जीवजन्तुको रातो सूचीमा राखेको छ।

फिलिपिन्सको भन्सार ब्यूरोले जनाए अनुसार ती कछुवाहरू हंगकंगबाट आएका एकजना फिलिपिनो यात्रुले छाडेर गएका हुन्।

ती कछुवाहरूलाई देशको वन्यजन्तु तस्करी निगरानी एकाइलाई हस्तान्तरण गरिएको छ।

एशियाका विभिन्न देशमा कछुवालाई घरमा पाल्ने गरिन्छ भने कतै कतै परम्परागत औषधि बनाउन पनि कछुवाको प्रयोग हुन्छ। कतै भने कछुवालाई विशेष परिकारका रूपमा खाने पनि गरिन्छ।

कछुवाको मासुले कतै कतै यौनवर्द्धकका रूपमा काम गर्ने विश्वास गरिन्छ भन् कछुवाको हड्डीको धुलोलाई औषधिमा प्रयोग गरिन्छ।

गत हप्ता सुंगुरको जस्तो थुतुनो भएको ३३ सय कछुवा डुङ्गामार्फत् मलेशियामा तस्करी गरिएको थियो। र मलेशियाको जल परिवहन निकायले त्यसलाई रोकेको थियो।


शीर्षक: फिलिपिन्सस्थित जिन ब्याङ्कमा एक लाख जातका धान संरक्षित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसका लागि फिलिपिन्समा स्थापित धानको सबैभन्दा ठूलो जिन ब्याङ्कले क्रप ट्रस्टबाट स्थायी कोष पनि जुटाइसकेको छ।

इन्टर्न्याश्नल राइस रिसर्च इन्स्टिट्युटको जिन ब्याङ्कमा सङ्कलित बीउ प्रयोग गरेर खडेरी र बाढी थेग्न सक्ने धान विकसित गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

तापमानवृद्धिका कारण खाद्यान्न आपूर्ति नबिथोलियोस् भनेर जिन ब्याङ्कहरूमा बीउ भण्डारण गरिँदै आएको छ।

कीरा र रोग अनि बाढी र सुख्खा थेग्न सक्ने गुण भएका नयाँ बाली विकसित गर्न धानमा आनुवंशिक विविधिता छ।

अन्तर्राष्ट्रिय गैरनाफामूलक संस्था क्रप ट्रस्टकी कार्यकारी निर्देशक मारिए हागा भन्छिन्, "धनको बीउमा चमत्कार छ। धानको प्राकृतिक विविधतामा तपाईँ आफूले खोजेको लगभग सबै गुण भेट्नुहुन्छ।"

उनका अनुसार धानको बीउ संरक्षण तुलनात्मक रूपमा सजिलो छ र कम तापक्रममा तिनलाई सयौँ वर्षसम्म सुरक्षित राख्न सकिन्छ।

धान र चामलबारे रोचक तथ्य

नेपाल धानमा आत्मनिर्भर कहिले होला

'यस वर्षको मनसुनले चामल आयात घटाउँछ'

सन् २०५० सम्ममा चामलको वार्षिक उपभोग ४२ करोड मेट्रिक टनबाट बढेर ५२ करोड ५० लाख मेट्रिक टन पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

फिलिपिन्सको लस ब्यानसस्थित इन्टर्न्याश्नल राइस रिसर्च इन्स्टिट्युटले बाढीग्रस्त क्षेत्रमा पनि सप्रिने एकथरी धान विकसित गरिसकेको छ।

'स्कूबा राइस' भनेर चिनाइएको सो धान एशियामा वितरित भइसकेको छ।

अफ्रिकामा रोप्न अहिले त्यसलाई अनुकूल बनाइँदैछ।

सो जिन ब्याङ्कका व्यवस्थापक तथा इभ्युलुशनरी बायोलजिस्ट रूरी स्याक्भिल-ह्यामिल्टन धान संरक्षण गर्ने कामबाट विश्वलाई फाइदा पुग्ने कुरा प्रमाणित भइसकेको बताउँछन्।

सङ्कलित र संरक्षित बीउबाट उन्नत जातका धान विकसित गर्न सकिने र उत्पादनमा भोग्नुपर्ने चुनौती एवम् उपभोक्ताको स्वादलाई विचार गरेर तिनको प्रयोग गर्न सकिने उनी बताउँछन्।

खानेकुरा जोगाउने प्रयास


शीर्षक: फुटबल खेलाडीमा घातक मुटुरोग 'सोचेभन्दा बढी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मुटुको मांसपेशीलाई असर गर्ने कार्डियोमायोप्याथिज भनिने केही रोगको कुनै लक्षण नै हुँदैन। तिनमा एक्कासि हृदयाघात हुन्छ।

अधिक शारीरिक अभ्यास, उच्च एड्रिनलिन तथा डिहाइड्रेशन अर्थात् शरीरबाट पानी कम हुनु सबै सम्भावित जोखिमका कारक हुन्।

यस्तो जोखिम कम उमेरका खेलाडी तथा पहिलेदेखि नै कुनै मुटु रोग भइसकेकाहरूलाई अझ धेरै हुने बताइन्छ।

आँकडा

बीस वर्षसम्म लगाएर ब्रिटेनका ११ हजार फुटबल खेलाडीहरूमा गरिएको उक्त अध्ययनले एक लाख खेलाडीमध्ये सात जनाको निधन मुटुको चाल बन्द भएर हुने गरेको देखाएको छ।

यसअघि प्रति एक लाख खेलाडी दुई जनाको त्यसरी ज्यान जान्छ भन्ने आकलन गरिएको थियो।

केही चर्चित खेलाडीको मृत्यु भएका उदाहरण छन्।

व्यस्तताका बीच व्यायाम

क्यामेरुनका लागि खेल्दै गर्दा २८ वर्षीय मार्क भिभियाँ फोए को ज्यान सन् २००३ मा गएको थियो भने स्पर्सका प्रशिक्षक रहेका ४४ वर्षीय इङ्ग्ल्यान्डका पूर्वरक्षक उगो एहिओगको निधन गत वर्ष भएको थियो।

चिकित्सकहरूका अनुसार खेलाडीहरूको जीवन रक्षा गर्नु सबैको कर्तव्य हो।

लन्डन विश्वविद्यालयमा गरिएको सो अध्ययनको नेतृत्व गरेका मुटुरोग विशेषज्ञ प्राध्यापक सञ्जय शर्मा भन्छन्, "हामीले सोचेको भन्दा धेरै मृत्युदर रहेको तथ्यप्रति हामीले आँखा खोल्नुपर्छ। हुन त अझै पनि सङ्ख्यात्मक रूपमा यी दुर्लभै हुन्।"

परीक्षण

बीस वर्षको परीक्षणका क्रममा फुटबल एकेडेमीमा खेल्न आएकामध्ये ४२ जना जोखिममा रहेको पत्ता लागेको थियो।

ती जोखिमको उपचार भनेको शल्यक्रिया वा औषधिसेवन हो। त्यसो गरेपछि ३० जनाले आफ्नो खेल जारी राखे भने बाँकीलाई प्रतिस्पर्धात्मक खेल नखेल्न भनियो।

तर त्यो परीक्षणले सबै जोखिममा परेकाहरू पत्ता लागिहाल्छ भन्ने होइन।

उदाहरणका लागि बोल्टन क्लबका खेलाडी फ्याब्रिस मुआम्बालाई परीक्षण गर्दा केही समस्या नदेखिए पनि एक एफए खेलका बेला उनको मुटु बन्द भयो र उनी ढले। तर उनलाई पछि उपचार गर्न सकियो।

चिकित्सकहरूका मुआम्बाको मुटु ७८ मिनेट बन्द भएको थियो

फुटबल सङ्घ एफएका अनुसार उससँग मुटुको रोग पत्ता लगाउने विस्तृत कार्यक्रम रहेको छ।

क्लबहरूका चिकित्सकीय टोलीलाई आपत्कालीन प्रशिक्षण पनि दिन सकिने उसले जनाएको छ।

एफएका एक प्रवक्ताले भने, "फुटबल खेल्नुको धेरै फाइदा हुन्छ। तर हामीलाई थाहा छ थोरै सङ्ख्याका केही मानिसहरूलाई भने कडा अभ्यासले हुने मुटुसम्बन्धी जोखिम अलि बढी हुनसक्छ। त्यसैले हामीले यो कार्यक्रम...


शीर्षक: फुटबल प्रशिक्षकको राजीनामा: चेतनारायणको नजरमा यु-१८ फुटबलमा चुक भएका क्षेत्र\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफ्नै भूमिमा तेस्रो उपाधि जित्दै ह्याट्रिक गर्ने लक्ष्य अनपेक्षित हारमा बदलिएपछि टोलीका मुख्य प्रशिक्षक चेतनारायण श्रेष्ठले पदबाट राजीनामा दिए।

राजीनामा दिने क्रममा उनले भने, " हारको सम्पूर्ण जिम्मा म लिन्छु। नैतिकताको आधारमा म पदमा बसिरहन मिल्दैन। यो एउटा परम्पराको थालनी समेत हो। अरूले यसबाट पाठ सिकून्।"

मुख्य प्रशिक्षक श्रेष्ठको अनुसरण गर्दै सहायक प्रशिक्षक सनोज श्रेष्ठ र गोलकीपर प्रशिक्षक छन्नुराम चौधरीले पनि राजीनामा दिएका छन्।

धेरैको भनाईमा यो अभ्याससँग नेपाली खेलकुद अभ्यस्त हुनै सकेको छैन।

हारको जिम्मा लिएर राजीनामा दिएको कम्तिमा नेपालको फुटबलको इतिहासमा भेटिँदैन।

विगत

नेपालमा नैतिकताको आधारमा राजीनामा दिएको सबैभन्दा ठूलो उदाहरण २०४५ सालमा दशरथ रङ्गशालामा भएको हावाहुरी काण्डको बेलाको प्रकरणलाई मानिन्छ।

प्रतियोगिताको दौरान हावाहुरी चलेपछि भएको भागदौडको क्रममा ७३ जना दर्शकले ज्यान गुमाएपछि तत्कालीन खेलकुदमन्त्री केशरबहादुर विष्ट,  राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्‍का सदस्य सचिव शरदचन्द्र शाह र फुटबल सङ्घका अध्यक्ष कमल थापाले राजीनामा दिएका थिए।

नैतिकताको यो घटना खेलकुदमा मात्र होइन, नेपालको अरू क्षेत्रका लागि उदाहरण मानिन्छ।

तर जिम्मेवारी लिने र राजीनामा दिने खेलकुदको अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलनले नेपालमा भने छोएको देखिएन।

त्यो फुटबलमा मात्र होइन, अन्य खेलमा पनि व्याप्त रहेको बताइन्छ।

प्राय: खेलमा प्रशिक्षकहरू ओलिम्पिक, एशियाली वा दक्षिण एशियाली खेलकुद प्रतियोगिताका बेला प्रशिक्षक बन्न हानथाप गर्छन्।

तर खेल सकिएपछि परिणामको जिम्मा लिनबाट पन्छिने गर्छन्।

चेतनारायण: अब्बल स्ट्राइकर

आफ्नो समयका अब्बल स्ट्राइकर चेतनारायण श्रेष्ठले सन् १९९३ देखि १९९८ सम्म ६ वर्ष राष्ट्रिय टोलीबाट खेले।

उनी राजु शाक्य, मणि शाह, उपेन्द्रमान सिंह, बालगोपाल महर्जनका समकक्षी हुन् ।

आरसीटी, जनकपुर चुरोट कारखाना, आरएनएसी, एनआरटी, मनाङ मर्स्याङदी, थ्री स्टार हुँदै उनले नक्साल क्लबबाट खेले। विश्रामपछि उनले आफ्नो फुटबल यात्रा प्रशिक्षकका रूपमा थालेका हुन्।

बालगोपाल महर्जन र श्रेष्ठले एएफसी फ्युचर कोचेज कोर्ष अन्तर्गत दक्षिण कोरिया, उज्वेकिस्तान र मलेसियामा  सन् २००७ देखि दुई वर्ष सँगै प्रशिक्षण लिएका थिए। सन् २०१६ मा उनले 'ए' लाइसेन्स प्राप्त गरे।

यस क्रममा उनले संकटा, स्वयम्भु र जावलाखेल युथ क्लबमा प्रशिक्षकको...


शीर्षक: फुटबल समर्थकहरूलाई खेलको बेला 'खतरनाक' तनाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको अध्ययनले ब्राजील-जर्मनीबीच सन् २०१४ को विश्वकप सेमीफाइनलको ऐतिहासिक खेलमा समर्थकहरूको थुकको परीक्षण गरेको थियो।

ब्राजील ७-१ गोलअन्तरले हारेका बेला ब्राजीलका सर्मथकहरूमा कोर्टिसोल हार्मोन अत्यधिक बढेको पाइएको थियो।

त्यस्तो हुँदा रक्तचाप बढ्ने र मुटुमा तनाव बढ्ने हुनाले त्यो अवस्था खतरनाक हुन सक्छ।

पुरुषहरू आफूले समर्थन गरेको फुटबल क्लबसँग धेरै लगाव राख्ने आमधारणा भएपनि खेलका बेला महिला र पुरुषमा हुने तनावको तहमा कुनै भिन्नता फेला नपरेको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

खतरा महसुस

"खासगरी आफ्नो टोलीसँग अति लगाव राख्ने र आफ्नो समूहकै अभिन्न अङ्ग ठान्नेहरूले खेल हेर्दा तीव्र तनाव झेल्छन्," अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको सेन्टर फर द स्टडी अफ सोसल कोहेसनकी अनुसन्धानकर्ता डा. मार्था न्यूसनले भनिन्।

"साधारण समर्थकहरूले पनि तनाव महसुस गर्छन् तर प्रतिबद्ध समर्थकको तुलनामा त्यो अत्यधिक हुँदैन।"

कोर्टिसोल हार्मोनको तह लामो समयसम्म धेरै रह्यो भने त्यसले:

कोर्टिसोल बढ्दा मानिसहरूमा खतरा आएको या उनीहरूको जीवन खतरामा परेको वा उनीहरू आक्रमणमा परेको महसुस हुन सक्छ।

यसअघि अनुसन्धानहरूले महत्त्वपूर्ण खेल भएका दिनहरूमा समर्थकहरूमा हृदयाघात हुने क्रम बढेको देखाएका छन्।

त्रासपूर्ण खेल

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले तीनवटा फुटबल विश्वकपका चालीस समर्थकहरूको खेल हुनुअघि, भइरहेका बखत र खेल सकिएपछि थुकको परीक्षण गरेका थिए।

सबभन्दा धेरै तनाव सेमीफाइनलका बेला भएको पाइयो।

डा. न्यूसनले बीबीसी न्यूजलाई भनिन्, "त्यो त्रासपूर्ण खेल थियो। त्यसैले धेरै मानिसहरू रुँदै बाहिर निस्किए।"

तर समर्थकहरूले ठट्टा गरेर र एक अर्कालाई अङ्कमाल गरेर तनावसँग झेल्ने उपाय पनि प्रयोग गरेका थिए।

यसले कोर्टिसोलको तह खेल सुरु हुनु अगाडिको अवस्थामा पुर्‍याइदिएको उनले बताइन्।

डा. न्यूसनले रङ्गशालाहरूले खेल सकिएपछि उज्यालो कम गर्न र शान्त बनाउने किसिमका सङ्गीत बजाउन सुझाव दिएकी छन्।

"क्लबहरूले खेलका बेला तनाव बढ्ने खतरामा रहने प्रतिबद्ध समर्थकहरूका लागि मुटु जाँच गराउने या अन्य किसिमका स्वास्थ्य जाँच सुविधा उपलब्ध गराउने गर्न सक्छन्," उनले भनिन्।


शीर्षक: फुटबल हिँसा: आर्जेन्टिनाको बोका जुनियर्स टोलीमाथि हमला\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

बोका जुनियर्स फुटबल टोली चढेको बसमा कट्टर प्रतिस्पर्धी रिभर प्लेट क्लबका समर्थकहरूले आक्रमण गरेपछि कोपा लिबरटेडरेस को फाइनल खेल सारिएको छ।

दक्षिण अमेरिकाको एकदमै महत्त्वपूर्ण र लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको उक्त खेल अगाडि भएको सो हिँसाका कारण कैयौँ खेलाडी घाइते भएका थिए।

दक्षिण अमेरिकी क्लब प्रतियोगिताको उक्त फाइनल खेल आर्जेन्टिनाको राजधानी ब्युनस आइरिजका दुई प्रतिद्वन्द्वी टोली बोका जुनियर्स तथा रिभर प्लेटबीच हुन लागेको थियो।

हमला कसरी?

तर रिभर प्लेटका समर्थकहरूले बोका जुनियर्सका खेलाडी चढेको बसमा हमला गरे।

भिडिओ फुटेजमा तिनले ढुङ्गा तथा ग्यास क्यानिस्टरले प्रहार गरेको देखिन्छ।

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बोका जुनियर्सका खेलाडी तथा म्यान्चेस्टर सिटी क्लबका पूर्व स्ट्राइकर कार्लोस टेभेजलाई हमलापछि रिँगटा लागेको तथा बान्ता भएको थियो। कप्तान पाब्लो पेरेज पनि घाइते भए।

यस्तो अवस्थामा दुवै टोलीका खेलाडी खेल्ने स्थिति नरहेको भन्दै दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघका प्रमुख आलेहान्द्रो डोमिँगेजले फुटबल मनोरञ्जन न कि युद्ध भएको बताए।

अब उक्त खेल पहिले तोकिएभन्दा एकदिन पछि आइतवार खेलाइनेछ।

लज्जास्पद

बोका जुनियर्सका केही खेलाडीलाई फुटेका सिसाले घाउ लागेको थियो भने केहीचाहिँ प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबाट प्रभावित भए।

बीबीसीको अमेरिका सम्पादक लियोनार्दो रोसाले भने "अर्जेन्टिनाको खेल इतिहासमै ती दुई ठूला क्लबहरूको खेलबारे निकै उत्सुकतापूर्वक हेरिएको थियो। पहिलो पटक यी दुई टोली फाइनलमा भिड्दै थिए। तर खेलाडीहरूमाथिको आक्रमणपश्चात ब्युनस आइरिजमा लज्जाबोध भएको छ।"

आर्जेन्टिनाका पूर्व स्ट्राइकर ग्याब्रियल बाटिस्टुटाले सो घटनालाई लज्जास्पद भनी ट्वीटरमा टिप्पणी गरेका छन्।

ती दुई क्लब बीचको खेल हेर्न तीन घन्टा पहिल्यै स्टेडियम दर्शकहरूले भरिभराउ भइसकेको थियो। तर खेलाडी आउलान् र खेल हेरूँला भनेर प्रतीक्षारत दर्शकहरू कुरेको कुर्‍यै भए।

विश्वका धेरै फुटबल प्रेमीहरू आर्जेन्टिनाको फुटबल खेल हेर्ने रुचाउने बताइन्छ।

आर्जेन्टिनाको फुटबलप्रतिको लगन, उत्सुक्ता, रङ्ग, पात्र सबैको प्रशंसक...


शीर्षक: फुटबल: तीन राष्ट्रबीचको प्रतियोगितामा नेपाल विजयी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पहिलो गोलपछिको क्षण

लामो समय देखि गोल गर्न चुकिरहेको नेपालका लागि  सञ्जोग राई र विशाल राईले गोल गरेका हुन्।

दुबै गोल 'पहिलो हाफ'मा भएको थियो।

खेलको १७ औं मिनेटमा कर्नर प्रहारमा विपक्षीले फर्काएको बलमा सञ्जोगले बाँया खुट्टाबाट गरेका कडा प्रहार गोलमा परिणत भएको थियो।

मध्यान्तर हुनु ३ मिनेट अगाडि विशाल राईले गोल गरे। रन्जित धिमालको पासमा उनले विपक्षी डि बक्स भित्र पाएको 'वान भर्सेस वान' अवसरमा गोल गरेका हुन्।

लिगमा राखिएका अभिषेक रिजाल र रवि पासवानलाई हटाएर पहिलो रोजाईमा विशाई राई र सुनिल बललाई राखेर नेपालले खेल  सुरु  गरेको थियो।

जहाँ टोलीले खेल  सुरु  भएदेखि नै  एकपछि अर्को आक्रमण बुनेको थियो।

'दोस्रो हाफ'मा पनि नेपाली खेलाडीहरुले आक्रमणलाई निरन्तरता दिएका थिए।

तर खेलको ८२ औं मिनेटमा बाङ्ग्लादेशका मेहबुब रहमानले कर्नरमा प्राप्त बलमा हेडबाट गोल फर्काए।

लिगको दुबै खेलमा नेपालले गोल गर्न नसकेपछि अग्रपंक्तिका खेलाडीका साथै प्रशिक्षक बालगोपाल महर्जनको आलोचना भएको थियो।

तीन राष्ट्र सम्मिलित प्रतियोगितामा कीर्गिस्तान (यु-२३) को टोली भने   बाङ्ग्लादेशसँग पराजित भएपछि प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो।

त्रिदेब गुरुङ, सञ्जोग राई र निशान खड्काले यसै प्रतियोगिताबाट पहिलो पटक राष्ट्रिय टोलीको जर्सी (डेब्यु) लगाएका छन्।

डेढ वर्षपछि गोल

नेपालले डेढवर्ष अगाडि चाइनिज ताइपेईलाई २ गोलले हराएपछि गोल गर्न सकेको छैन। त्यो दुबै गोल अञ्जन विष्टले गरेका थिए।

त्यसयता नेपालले ७ अन्तर्राष्ट्रिय म्याच खेलिसकेको छ ।

यसअघि दशरथ रंगशालामा नेपाल र   बाङ्ग्लादेशले दुईपटक फाइनल खेलिसकेका छन्। ।

जसमा १९८४ मा भएको दक्षिण एसियाली महासंघीय खेलकुद (साफ) को पहिलो संस्करणमा नेपाल ४-२ ले जितेको थियो ।

आठौं सस्करण (१९९९) को दक्षिण एसियाली खेलकुदमा भने नेपाल फाइनलमा नेपाल ०-१ ले हारेको थियो।

गतवर्ष कोरोना कालमा नेपालले  बाङ्ग्लादेशमा गएर दुई मैत्रीपूर्ण खेल खेलेको थियो। जसमा एक खेल गोलरहित बराबरी अनि अर्को खेलमा नेपाल ०-२ ले हारेको थियो।

सन्यास

यसै खेल मार्फत नेपालका सफल खेलाडी मध्येका एक विराज महर्जनले सन्यास लिए।

उनी ८७ औ  मिनेटमा त्रिदेव गुरुङको स्थानमा मैदानमा प्रवेश गरेका थिए।

१३ वर्ष राष्ट्रिय टोलीबाट खेलेका उनी ७३ पटक राष्ट्रिय जर्सीमा मैदानमा देखिए।

रक्षापंक्तिबाट खेल्ने उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि एक गोल समेत...


शीर्षक: फुटबल: ‘हेडिंगका कारण मस्तिष्कमा क्षति’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पहिलो पटक गरिएको उक्त अनुसन्धानले फुटबललाई निरन्तर टाउकोले हान्ने खेलाडीहरुमा उमेर ढल्कँदै गएपछि डिमेन्सिया भनिने स्मरणशक्ति गुम्ने रोग लाग्नसक्ने भन्ने विवरणलाई केलाएको थियो।

फुटबलका निकायहरुले उक्त विषयलाई थप नजिकबाट ध्यान दिने बताएका छन्।

तर विज्ञहरुले मनोरञ्जनका लागि फुटबल खेल्ने खेलाडीमा यस्तो समस्या देखिने सम्भावना नरहेको उल्लेख गरेका छन्।

मस्तिष्क

एउटा जर्नलमा प्रकाशित उक्त अध्ययनमा लन्डनको युनिभर्सिटी कलेज र कार्डिफ विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरुले पाँच जना व्यावसायिक खेलाडी र एक जना गैर व्यावसायिक फुटबल खेलाडीको मस्तिष्कको अध्ययन गरेका थिए।

उनीहरु सबैले औसतमा २६ वर्ष फुटबल खेलेका थिए र सबै ६ जनालाई उनीहरुको उमेर ६० को दशकमा पुग्दा डिमेन्सिया देखिएको थियो।

शव परिक्षण गर्दा चार जना खेलाडीको मस्तिष्कमा 'क्रोनिक ट्रम्याटिक इन्सेफ्यालोप्याथी' अर्थात सिटिइ भनिने एक प्रकारको चोटको संकेतहरु पाइएका थिए।

सिटिइका कारण स्मरण क्षमता कमजोर हुने, निराशा र डिमेन्सिया जस्ता मानसिक समस्या देखिन्छन्, जुन एकआपसमा सम्पर्कमा आएर खेलिने खेलका अन्य खेलाडीहरुमा पनि देखा पर्ने गर्दछ।

युनिभर्सिटी कलेज लन्डनका प्राध्यापक हु मोरिसले बीबीसीलाई भने, "शवको परिक्षण गर्दा हामीले पूर्व बक्सिङ खेलाडीमा देखिने जस्तो परिवर्तन ती फुटबल खेलाडीहरुमा पनि पायौँ। ती परिवर्तनहरु सिटिइ भनिने मस्तिष्कमा लाग्ने चोटहरुसँग सम्बन्धित छन्।"

उनका अनुसार ती फुटबल खेलाडीहरुको मस्तिष्कमा चोट देखिएको र सम्भवत: त्यसकै कारण उनीहरुलाई डिमेन्सिया भनिने मस्तिष्क सम्बन्धी रोग लागेको हुनसक्ने प्रमाण पहिलो पटक फेला परेको छ।

उक्त अनुसन्धानका लेखकहरुले आफूहरुले बालबालिकाले फुटबल खेल्दा गर्ने हेडिंगको विश्लेषण नगरेको प्रष्ट पारेका छन्।

स्वीकार

सन् २००२ मा दिवंगत भएका ब्रिटेनका पूर्व फुटबल खेलाडी जेफ एसलको बारेमा गरिएको अनुसन्धानले गह्रुङ्गो छालाको बलमा निरन्तर टाउकोले प्रहार गर्दा उनको मस्तिष्कमा चोट पुगेको पाइएको थियो।

त्यसयता उनको परिवारले थप अनुसन्धानका लागि जोड दिइरहेको छ।

उनकी श्रीमती लोरेइन भन्छिन्, "हामीले १५ वर्षदेखि त्यसका लागि माग गरिरहेका छौँ, खेलकै कारण उनको ज्यान गएको अनुसन्धानले देखाएको छ।"

लोरेइनले फुटबल एशोशियनले त्यसबारे कुनै ठोस प्रतिक्रिया नदिएकोमा आलोचना गरिन्।

जसरी चुरोट खानेहरुलाई संभावित क्षतिका बारेमा जानकारी...


शीर्षक: फुटबलको स्वर्ण नेपाललाई\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

योसँगै नेपालले चौथो पटक साग फुटबलको उपाधि जितेको हो।

अघिल्लो सागको विजेता टोली नेपाल आत्मविश्वासी टोलीका रूपमा मैदानमा उत्रिएको थियो।

योसँगै नेपालले चौथो पटक साग फुटबलको उपाधि जितेको हो।

भुटानविरुद्धको फाइनल

सुरुमा नेपालले भुटानविरुद्ध अग्रता लिएको थियो।

खेलको १६ औँ मिनेटमा नेपालका लागि अभिषेक रिजालले गोल प्रहार गरेका थिए।

तर ३७ औँ मिनेटमा भुटानका च्येन्चो ग्याल्त्सेनले आकर्षक गोल गर्दै खेललाई बराबरीमा ल्याएका थिए।

खेलको ५३ औँ मिनेटमा नेपालका लागि सुनिल बलले गोल गरेका थिए। उक्त गोल नै निर्णायक बन्न पुग्यो।

८९ मिनेटमा पनि नेपाल गोलको नजिक पुगेको थियो।

९४ औँ मिनेटमा भुटानले राम्रो प्रहार गरेपनि नेपाली गोलरक्षकले जोगाएका थिए।

ठूलो सङ्ख्यामा उपस्थित समर्थकहरूले नेपाली टोलीको हौसला बढाएका थिए।

अपराजित

यसअघि नेपालले लीग चरणको पहिलो खेलमै भुटानलाई ४-० ले हराएको थियो।

आफ्ना सबै खेलमा अपराजित रहँदै नेपाल साग फुटबलको फाइनलमा प्रवेश गरेको थियो।

यसअघि सन् १९८४, सन् १९९३ र सन् २०१६ मा गरी नेपालले तीन पटक दक्षिण एशियाली उपाधि जितिसकेको छ।

भुटान भने पहिलो पटक सागको फाइनलमा प्रवेश गरेको हो।

अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ फिफाको तालिकामा नेपाल र भुटान दुवै पुछारतिर रहेका छन्।

नेपाल १७० औँ स्थानमा छ भने भुटान १८९ औँ स्थानमा छ।


शीर्षक: फुटबलमा आर्सन भेङ्गरको योगदान कस्तो छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भेङ्गरले क्लबमा आएको दोस्रो वर्षमा नै लिग र कप सहित दोहोरो जित हासिल गरेका थिए

फ्रान्सेली नागरिक आर्सन भेङ्गरले क्लबसँगको उनको करार समाप्त हुनु एक वर्षअघि नै जिम्मेवारी छाड्न लागेका हुन्।

६८ वर्षीय भेङ्गरले तीनवटा प्रिमिएरशिप उपाधि र सातवटा एफए कप जितेका छन्, सन् १९९८ र २००२ मा दोहोरो जित सहित।

उनले आर्सनल फुटबल क्लब, इङ्ग्लिश प्रिमिएर लिग र सम्भवत: समग्र फुटबल जगत्‌मा नै क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने गरी गरेका केही कामहरूको एक चर्चा।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रान्ति

सन् १९९६ को शरद ऋतुमा भेङ्गरले ब्रुश रिओखलाई प्रतिस्थापन गरी प्रिमिएर लिगमा प्रवेश गरेका थिए। त्यसबेलाको लिग अब सन् २०१८ को मे महिनामा उनले छाड्न लागेको लिग भन्दा नितान्त भिन्न थियो।

अरू कुराका अतिरिक्त लिगमा खेल्ने बहुसङ्ख्यक खेलाडीहरू इङ्ग्लिश थिए। भेङ्गरले आफ्नो सबैभन्दा पहिलो खेलका लागि छानेका टोलीमा पनि त्यो कुरा झल्कन्छ। उक्त टोलीमा नौ जना इङ्ग्ल्यान्डवासी थिए, एक जना वेल्सका र एक जना मात्र विदेशी खेलाडी- प्याट्रिक भिएरा- थिए।

तर छिटै नै त्यो अवस्थामा परिवर्तन आयो। भेङ्गरको नियुक्तिको केही समय अघि मात्र 'बोसम्यान रुलिङ' भन्ने नियम लागु भएको थियो जसअन्तर्गत खेलाडीहरू युरोपभरि नै खुला रूपमा विभिन्न क्लबमा आबद्ध हुन पाउँथे। र भेङ्गरले युवा प्रतिभाशाली विदेशी खेलाडीहरूको पहिचान गर्ने कौशलमा आफूलाई अब्बल रूपमा प्रस्तुत गरे। उनले विशेषत: फ्रान्स र फ्रान्सेली भाषा बोल्ने अफ्रिकी देशहरूबाट खेलाडीहरूलाई आफ्नो टोलीमा समावेश गराए।

त्यसको नौ वर्षपछि  सन् २००५ मा क्रिस्टल प्यालेसलाई ५-१ को अङ्कले जित्ने बेला भेङ्गरको टोलीमा एकजना पनि इङ्ग्लिश खेलाडी थिएनन्। सन् २०१७ को आरम्भतिर आइपुग्दा त उनले १५० पटक चयन गरेका खेलको शुरुआत गर्ने टोलीमा एक जना पनि इङ्ग्लिश खेलाडी परेका थिएनन्।

खुराक

आर्सन भेङ्गर आर्सनलमा नियुक्त हुँदा लन्डन इभनिङ स्ट्यान्डर्ड पत्रिकाले - को आर्सन? भनेर समाचार छापेको थियो

आर्सनल फुटबल क्लबमा आबद्ध हुनुभन्दा पहिले भेङ्गर जापानको नागोया ग्र्याम्पस एट टोलीसँग सम्बद्ध थिए। उनले जापानमा "मोटो मान्छे देखेनन्।"

उनले बताए अनुसार "त्यहाँका मानिसहरूको खान्की उनले त्यस बेलासम्म खाएकोमध्ये सर्वोत्तम थियो।"

उनले भने,"जापानमा मानिसको जीवनशैली स्वास्थ्यसँग जोडिएको छ। तिनीहरूको खुराक भनेकै उसिनेको सागसब्जी, माछा र भात हो। इङ्ग्ल्यान्डमा...


शीर्षक: फेरि गरे बाबुराम भट्टराईले अर्का नेतालाई व्यङ्ग्य, ट्विटर प्रयोगकर्ताले दिए यस्ता सुझाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनले अर्का आफ्नै पूर्वसहयात्री तथा गत संसदीय निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गरेका पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठमाथि कटाक्ष गरेका छन्।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका प्रवक्ता पनि रहेका श्रेष्ठले केही दिनअघि भारतीय अध्यात्मिक गुरु सद्‌गुरु जग्गी वासुदेवलाई राजधानी काठमाण्डूमा भेटेका थिए।

उक्त भेटबारे नेपालखबर अन्लाइनमा प्रकाशित सामग्री श्रेष्ठले बुधवार ट्विटरमा प्रेषित गरेका थिए। त्यही ट्वीटमा भट्टराईले बिहीवार व्यङ्ग्यात्मक प्रतिक्रिया लेखे।

त्यसमा उनले लेखेका छन्, "मेरा प्रिय कमरेडको यो पोस्ट/फोटो पढे/हेरेपछि विद्यार्थीकालमा हेरेको पुरानो हिन्दी फिल्मको यो डायलग याद आयो- 'अब आया ऊँट पहाडका नीचे!'"

उनको उक्त ट्वीटमा धेरैले प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका छन्।

कतिपयले उनीप्रति नै कटाक्ष गरेका छन् भने कतिले चाहिँ सद्‌गुरुबारे पनि टिप्पणी गरेका छन्।

'कटाक्षमै जीवन'

पूर्वसचिव कृष्ण ज्ञवालीले लेखेका छन्, "कटाक्षमै जीवन बित्ने भो! आफूतिरै फर्कन सक्ने अस्त्र प्रहारमा किन त्यति साह्रो रुचि होला?"

एक ट्विटर प्रयोगकर्ताले चाहिँ भट्टराईले एउटा मन्दिरमा एक योगीको हातबाट टीका लगाउँदै गरेको तस्बिर ट्वीट गर्दै लेखेका छन्, "काकाको जय होस्।"

सरोज गौतमले भट्टराईलाई सद्‌गुरुसँग  भेट्न चुनौती दिँदै आफ्नो ज्ञानबाहिर पनि ज्ञान हुनसक्छ भन्ने कुरा अस्वीकर गर्ने बानी भएको औँल्याएका छन्।

कृष्ण घिमिरेले विदुरनीतिको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै भट्टराईलाई  आफ्नो बानी सुधार गर्न सुझाव दिएका छन्।

कटाक्षको शृङ्खला

भट्टराईले गत मङ्गलवार मात्र भूमिगत कालका आफ्ना सहयात्री भूतपूर्व प्रधानमन्त्री प्रचण्डले सङ्घीयताबारे गरेको एउटा भाषणप्रति त्यस्तै कटाक्ष गर्दै ट्वीट गरेका थिए।

प्रचण्डले सङ्घीयतालाई "हामीले रोपेको एउटा चिज थियो उम्रिन अर्कै खोजिराखेको छ" भनेकाप्रति भट्टराईले व्यङ्ग्य गर्दै  प्रतिक्रिया लेखेका थिए।

उनले लेखेका थिए, "कृषिमा स्नातक कमरेडलाई थाहा हुनुपर्ने जस्तो बीउ रोप्यो त्यस्तै विरुवा उम्रन्छ।"

उनको उक्त प्रतिक्रियामा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले विद्यमान असफलता प्रदेश सङ्ख्याका कारण नरहेको र नेपालले सङ्घीयता धान्न नसक्ने हुँदा यसबारे जनमत सङ्ग्रहमा जानुपर्ने धारणा प्रकट गरेका थिए।

त्यसअघि पनि भट्टराईले प्रधानमन्त्री ओलीलाई एउटा कथा लेखेर ट्विटरबाटै प्रत्युत्तर दिएका थिए।

ओलीले भट्टराईलाई लक्षित गर्दै...


शीर्षक: फेरि नाकाबन्दी भए नेपाल-भारत पाइपलाइनबाट तेल आयात हुन्छ कि हुँदैन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् २०१५ मा नेपालले नयाँ संविधान जारी गरेका बखत चार वर्षअघि भारतले अघोषित रूपमा नाकाबन्दी लगाउँदा त्यसको सबैभन्दा धेरै असर इन्धन आयातमा परेकाले पनि धेरैमा पाइपलाइनबाट हुने आपूर्तिबारे चासो उत्पन्न भएको हो।

भारतले भने आफ्नो कारणबाट नाकाबन्दी भएको स्वीकार गरेको छैन।

गत मङ्गलवार भारतको मोतिहारीदेखि नेपालको अमलेखगञ्जसम्म बनेको पेट्रोलियम पाइपलाइनको उद्घाटन भएको थियो।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दिल्ली र नेपाली प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले काठमाण्डूबाट रिमोट स्वीच थिचेर पाइपलाइनको उद्घाटन गरेका थिए।

औपचारिक कार्यक्रममा भिडिओ कन्फेरेन्सिङमार्फत् उनीहरूले परियोजनाबारे बोलेका थिए।

शङ्का

कतिपयले नाकाबन्दी वा दुई देशबीच युद्धको परिस्थिति सिर्जना भए एउटा स्वीच दबाएका भरमा आपूर्ति बन्द हुने परिस्थिति त सिर्जना हुँदैन भन्ने शङ्का पनि व्यक्त गर्ने गरेका छन्।

यसबारे बीबीसीले नेपाल आयल निगम र उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका अधिकारीहरूसँग कुराकानी गर्दा पाइपलाइनबाट हुने आयातका लागि नेपाल र भारतबीच छुट्टै कुनै सम्झौता नभएको जानकारी दिइएको छ।

उनीहरूका अनुसार नेपाल आयल निगम र भारतीय आयल निगमबीच सन् १९७४ मा पहिलोपटक भएको र त्यसपछि हरेक ५ वर्षमा नविकरण हुँदै आएको 'जेनेरल सप्लाई एग्रिमेन्ट' अनुसार नै पाइपलाइनबाट आयात हुनेछ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका एकजना सहसचिव नवराज ढकालले भने, "पाइपलाइनबाट आउने तेलका हकमा पनि जनरल सप्लाई एग्रिमेन्ट नै लागु हुन्छ।"

सम्झौता

उनले नेपाल आयल निगम र भारतीय आयल निगमबीच भएको त्यस सम्झौतामा पनि दुई देशबीच जुनसुकै परिस्थितिमा पनि आपूर्ति नरोकिने भन्ने खालको व्यहोरा उल्लेख भएको बताए।

"त्यो खासमा व्यापार गर्न दुईवटा संस्थाबीच भएको सम्झौता हो तर पनि इन्धन नेपालका लागि रणनीतिक कुरा भएकाले त्यस्ता कुराहरू त्यसमा समेटिएका छन्," उनल भने।

तर पाइपलाइनबाट हुने ढुवानी भाडाका सम्बन्धमा भने नेपाल र भारतबीच छुट्टै सम्झौता भएको उनले जानकारी दिए।

ढकालले भने, "व्यापार सम्झौता भए पनि आकस्मिक अवस्थामा आपूर्ति रोकिने भन्ने हुँदैन।"

नेपाल आयल निगमका अधिकारीहरू पनि दुई देशका आयल निगमबीच भएको सम्झौताले आकस्मिक परिस्थितिमा पनि इन्धन आपूर्ति रोकिने परिस्थिति नआउने बताउँछन्।

आयल निगमको भनाइ

गत जुलाई ३० मा बीबीसीसँग कुराकानी गर्दै आयल निगमका कार्यकारी निर्देशक सुरेन्द्रकुमार...


शीर्षक: फेरि पक्राउ गर्ने अमेरिकी आग्रह जिब्राल्टारले अस्वीकार, इरानी तेल ट्याङ्कर भूमध्यसागरतर्फ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ग्रेस-१ पानीजहाजलाई छाड्ने निर्णय भएको एक दिनपछि शुक्रवार अन्तिम समयमा अमेरिकाले त्यस्तो आग्रह गरेको थियो।

अहिले  उक्त पानीजहाज बन्दरगाहा छाड्दै भूमध्यसागरको पूर्वतर्फ अगाडि बढिरहेको छ।

अमेरिकी आग्रहबारे जिब्राल्टारले भनेको छ- फेरि पक्राउ गर्नुपर्ने कुनै कारण छैन किनकि इरानविरुद्धको अमेरिकी प्रतिबन्ध ईयूमा लागु हुँदैन।

अमेरिकी आग्रह

अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले उक्त जहाजको सम्बन्ध आफूले आतङ्ककारी मान्ने इरानको इस्लामिक रेभलूशनरी  गार्डसँग रहेको भन्दै पक्राउको आग्रह गरेको थियो।

जिब्राल्टारले भने आइतवार एउटा वक्तव्यमार्फत् उक्त आग्रहलाई स्वीकार्न नसक्नुमा रेभलूशनरी गार्डलाई ईयूले आतङ्कवादी सङ्गठन नमान्नु रहेको बताएको छ।

अमेरिका-इरान सम्बन्ध किन तीतो?

इरानले आवश्यक परेमा आफ्ना जलसेना उक्त पानीजहाजलाई सुरक्षा दिँदै अगाडि बढाउन तयार रहेको बताएको थियो।

उक्त पानीजहाजमा भारत, रुस, लाट्भिया र फिलिपिन्सका गरी चालकदल २९ सदस्य थिए।

सुनिश्चितता

पानीजहाजलाई ब्रिटिश जलसेनाको सहयोगमा जुलाई ४ मा पक्राउ गरिएको थियो।

जिब्राल्टारले उक्त कार्गो सिरिया नपुग्ने इरानले वचन दिएपछि जहाजलाई छाडिएको जिब्राल्टारले जनाएको छ।

इरानी पानीजहाजको नाम अहिले एर्डिएन डर्‍या-१ भएको छ र इरानी झण्डा फहराउँदै अगाडि बढेको छ।

ब्रिटिश झण्डावाल स्टेना इम्पेरो जहाजअझै इरानी कब्जामा छ।

इरानले उक्त जहाज सिरिया जानको लागि हिँडेको भन्ने कुरालाई सुरुदेखि नै अस्वीकार गर्दै आएको छ।

ब्रिटिश स्वशासित क्षेत्र जिब्राल्टारको सरकारले ईयूका प्रतिबन्ध भङ्ग गरेको आरोपमा  उक्त जहाललाई समातेको गरेको थियो।

तनाव

उक्त कदमले ब्रिटेन र इरानबीच केही सातायता तनाव चुलिएको थियो।

इरानले समेत ब्रिटिश झण्डावाहक र स्वीडनको स्वामित्वमा भएको स्टेना इम्पेरो जहाजलाई खाडीमा पक्राउ गरेको थियो। सो जहाज अझै इरानको नियन्त्रणमा छ।

इरानको आणविक कार्यक्रमका विषयमा इरान र पश्चिमा विश्वबीच तनाव बढेको छ।

गत वर्ष वाशिङ्‌टनले सन् २०१५ को इरानी परमाणु सम्झौताबाट बाहिरिएको थियो।

उसले इरानले अझै परमाणुअस्त्र बनाउन चाहेको आरोप लगाएको छ भने इरानले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ।

ब्रिटेन र अन्य युरोपेली देशहरू भने उक्त सम्झौतामा अझै कायम रहेको बताउँदै आएका छन्।


शीर्षक: फेरि बन्दैछ वत्सलाको मन्दिर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भक्तपुर दरबारअगाडि रहेको वत्सलादेवीको कलात्मक मन्दिर पनि सो भूकम्पमा भत्कियो। ढुङ्गा प्रयोग गरेर शिखरशैलीमा बनाइएको  सो मन्दिरको अहिले पुनर्निर्माण हुँदैछ।

आवश्यक सामग्री र शिल्पीको अभाव भएकाले भत्किएका मन्दिर र अन्य संरचनाहरूको पुरानै शैली र स्वरूपमा पुनर्निर्माण गर्न विलम्ब भएको बताइन्छ।

भिडिओ:  सृजना श्रेष्ठ


शीर्षक: फेरि मै प्रधानमन्त्री: देउवा, पौडेल पनि आकांक्षी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

देउवाले त्यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेकै दिन कांग्रेसकै वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले 'देश विकासको आफ्नो योजना कार्यान्वयन गर्ने अवसर पाउनुपर्ने' भन्दै आफूलाई प्रधानमन्त्रीको आकांक्षीको रुपमा प्रस्तुत गरेका छन्।

कांग्रेसले औपचारिक रुपमा भावी प्रधानमन्त्रीको रुपमा कसैलाई अघि सारेको छैन।

भविष्यवाणी

आफू सात पटक प्रधानमन्त्री हुने कुरा ज्योतिषीले बताएको सुनाउँदै देउवाले भने, "कांग्रेसले जित्यो भने म फेरि प्रधानमन्त्री बन्छु। सुदूरपश्चिममा कुनै पार्टीबाट प्रधानमन्त्री बन्नेवाला छैन। प्रधानमन्त्री बन्ने त मै हुँ नि।"

'प्रधानमन्त्रीको रुपमा देउवाको यो अन्तिम कार्यकाल' भनी नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले गरेको टिप्पणीबारे धनगढीमा पत्रकारसामू राखेको उक्त धारणा देउवाले गृहजिल्ला डडेलधुराको चुनावी सभामा पनि दोहर्याएका थिए।

प्रतिष्पर्धी उम्मेदवारतर्फ संकेत गर्दै उनले भने, "अरुले जिते मुस्किलले माननीय होलान्, मैले जिते प्रधानमन्त्री भइरहने छु।"

तर देउवालाई कांग्रेसभित्रैबाट वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले चुनौती दिने ठानिन्छ।

तनहुँमा चुनावी प्रचारको व्यस्तताबीच बीबीसीलाई संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै पौडेलले भने, "साथीहरु, रामचन्द्रलाई अघि सारे पार्टीलाई फाइदा हुन्छ भन्दै हुनुहुन्छ, त्यो पार्टी सभापतिले विचार गर्ने कुरा हो।"

अवसरको प्रतीक्षा

आफूले आफैलाई प्रधानमन्त्रीको रुपमा अघि नसारेको पौडेलको भनाई छ।

तर 'सबै नेता र तिनका कार्यशैली देखेको' बताउने नेता पौडेलले 'देश उन्नतिको निम्ति आफ्ना केही योजना र दृष्टिकोण रहेको' उल्लेख गर्ने क्रममा आफ्नो अपेक्षा लुकाएनन्।

उनले भने, "मेरा अवधारणाहरु कार्यान्वयन गर्ने गरी कुनै किसिमको अधिकारसम्पन्न अवसर मैले पाउनु पर्छ भन्ने मेरो भनाइ हो।"

कांग्रेस महामन्त्री शशांक कोइरालाले हालसालै बीबीसीलाई दिएको अन्तर्वार्तामा नेता पौडेललाई प्रधानमन्त्रीको सम्भावित उम्मेदवारको रुपमा प्रस्तुत गरेका थिए।

आन्तरिक सन्तुलन मिलाउन नसकेको जस्तो देखिने कांग्रेसको निम्ति अर्कोतर्फ प्रमुख चुनौतीको रुपमा वामपन्थी गठबन्धन खडा भएको छ।

बहुमत ल्याउने दाबी गरिरहेको उसले पनि आफ्नो भावी प्रधानमन्त्री उम्मेदवारबारे निर्णय सार्वजनिक गरेको छैन।


शीर्षक: फेला प-यो ‘संसारकै सबभन्दा स्वस्थ मुटु’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त समुदायका उमेर ढल्किसकेका मानिसमध्ये पनि विरलै कसैमा धमनीहरु अवरुद्ध भएको पाइएको ल्यान्सेट जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनले देखाएको छ।

"यो त एक गजबको समुदाय रहेछ जसको खानपान र जीवनशैली निकै फरक छ," अनुसन्धाताहरुले उल्लेख गरेका छन्।

ती समुदायजस्तो शिकार तथा संकलन अनि कृषिको प्राचीन कालको मानव जीवनशैलीमा बाँकी विश्वपनि फर्किन पर्छ भन्ने अपेक्षा गर्न नसकिने भएपनि तिनीहरुबाट सबैलाई केही पाठ भने मिल्ने अनुसन्धाताहरुले बताएका छन्।

चिमेने के हो?

बोलिभियाका तल्लो भेगमा अमेजन रेनफरेष्ट क्षेत्रको मानिकि नदी छेउछाउमा करिब १६ हजार चिमेने शिकार गर्ने, माछा मार्ने तथा कृषि कार्यमा संलग्न छन्।

उनीहरुको जीवनशैली हजारौं वर्ष पुरानो मानव सभ्यतासँग मेल खान्छ।

उनीहरु रहेको ठाउँमा पुग्नका निम्ति वैज्ञानिक तथा चिकित्सकहरुको टोलीले थुप्रै उडानका अतिरिक्त क्यानो डुंगामार्फत यात्रा गर्नुपरेको थियो।

चिमेनेको खानपान कस्तो छ?

•उनीहरुको खानेकुराको १७ प्रतिशत शिकारका मासु हुने गर्छन् (बंदेल, बंगुरकै आकारको स्थानीय तापीर भनिने जन्तु तथा केपिबारा भनिने ठूला आकारका मुसा)

•खानेकुराको ७ प्रतिशत चाहिँ स्थानीय पिरान्हा र क्याटफिस जस्ता खोलाका पानीमा पाइने माछा पर्छन्

•बाँकि खानेकुरामा खेती गरी उत्पादन गरिएका चामल, मकै, म्यानिओक रुट भनिने सख्खर खण्ड जस्तै वस्तु र प्लानटेन्स भनिने केरा प्रजातिका फल पर्छन्

•यी बाहेक उनीहरुले जंगलमा भेटिने फलफूल तथा नट्स पनि खाने गर्छन्

यसको मतलब हो:

•उनीहरुलाई ७२ प्रतिशत क्यालोरी कार्बोहाइड्रेट्सबाट प्राप्त हुँदोरहेछ जबकि अमेरिकामा यो आँकडा ५२ प्रतिशत छ

•त्यस्तै १४ प्रतिशत क्यालोरी चाहिँ फ्याट (चिल्लो पदार्थ) बाट प्राप्त हुँदोरहेछ जबकि अमेरिकीहरुमाझ यो आँकडा ३४ प्रतिशत छ। साथै चिमेनेहरुले निकै कम स्याचुरेटेड फ्याट सेवन गर्दा रहेछन्

•अमेरिकीहरु तथा चिमेने दुवैले प्रोटिनबाट १४ प्रतिशत क्यालोरी पाउँदारहेछन्। तर चिमेनेहरुले कम चिल्लो पदार्थ हुने मासु 'लिन मिट' बढ्ता सेवन गर्दा रहेछन्

उनीहरु कत्तिको ह्ष्टपुष्ट छन्?

तुलनात्मक रुपमा उनीहरु निकै धेरै सक्रिय हुने गर्छन्। पुरुषले औसतमा १७ हजार पाइला प्रतिदिन हिँड्छन् भने महिलाले १६ हजार हिंड्छन्। साठी वर्ष नाघेकाहरुको समेत औसत हिँडाइ १५ हजार माथि पाइएको छ।

आधुनिक समाजमा दिनको १० हजार पाइला हिंड्नुपर्छ भनी भन्दै आइएको कुरालाई समेत लागू गर्न कठिन भइरहेको...


शीर्षक: फेसएप प्रयोग गर्दा जासुसी हुन सक्ने अमेरिकी गुप्तचर निकायको चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फेसएपबारे अनुसन्धान हुनुपर्ने माग राखेका अमेरिकी सांसद चक शुमरलाई पठाएको पत्रमा एफबीआईले "प्रतिगुप्तचरीको सम्भावना" भएको उल्लेख गरेको हो।

अनुहारको तस्बिर सम्पादन गरेर युवा वा वृद्ध देखाइदिन सक्ने फेसएप केही महिनाअघि निकै चर्चित भएको थियो। त्यससँगै गोपनीयतासम्बन्धी प्रश्न पनि उठेको थियो।

अमेरिकामा विदेशी प्रविधि कम्पनीहरूका उत्पादनबाट सुरक्षा चुनौती हुन सक्ने भन्दै चासो व्यक्त भइरहेको बेला एफबीआईको यो टिप्पणी आएको हो।

कुनै पनि मोबाइल एप्लिकेशन वा रुसमा विकसित फेसएपजस्ता उत्पादनबाट जासुसी हुन सक्ने सम्भावना भएको एफबीआईले शुमरलाई पठाएको पत्रमा उल्लेख छ।

उक्त एपमार्फत् विदेशबाट राजनीतिक हस्तक्षेप भएको कुनै प्रमाण फेला परे कारबाही गर्ने उसले बताएको छ।

यस विषयमा फेसएपलाई प्रतिक्रियाका लागि अनुरोध गरिएको छ। तर उसले कुनै प्रतिक्रिया व्यक्त गरेको छैन।

सेन्ट पिटर्सबर्गस्थित वायरलेस ल्याब नामक कम्पनीले फेसएपको निर्माण गरेको हो।

उक्त कम्पनीले यसअघि प्रयोगकर्ताले सम्पादन गरेका तस्बिरहरू आफूले भण्डारण नगर्ने बताएको थियो।

फेसएपबाट अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा जोखिममा परेको र करोडौँ अमेरिकी नागरिकहरूको गोपनीयता खतरामा पर्न सक्ने भन्दै गत जुलाई महिनामा शुमरले छानबिनको माग राखेका थिए।

भर्खरै अमेरिकी सांसदहरूले एउटा चिनियाँ कम्पनीको स्वामित्वमा भएको भिडिओ शेअरिङ एप टिकटकबारे पनि कुरा उठाएका छन्।

संसारभरि टिकटक एपका करौडौँ प्रयोगकर्ता छन्।

टिकटकको लोकप्रियता र चिनियाँ स्वामित्वला कारण पश्चिमा विश्व सतर्क भएको देखिन्छ।

गत अक्टोबर महिनामा शुमर र अन्य सांसदहरूले चिनियाँ स्वामित्व भएका टिकटक र इन्टरनेटमा सामग्री राखिने अन्य प्लेटफर्मबाट अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षालाई खतरा भए वा नभएको अनुसन्धान गर्न गुप्तचर निकायलाई आग्रह गरेका थिए।


शीर्षक: फेसएप: तन्नेरी र बूढो देखिने तस्बिर बनाइदिने यो एपलाई कत्तिको विश्वास गर्न सकिन्छ?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त एप प्रयोग गरेर प्राप्त परिणाम हजारौँ मानिसले सामाजिक सञ्जालमार्फत् सार्वजनिक गरिरहेका छन्।

पछिल्ला केही दिनदेखि चर्चामा रहेको उक्त एपबारे कतिपयले भने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

उनीहरू एप निर्माण गरेको कम्पनीले प्रयोगकर्ताहरूको 'डेटा'प्रति त्यति धेरै सतर्कता नअपनाएको बताउने गरेका छन्।

तर फेसएपले भने एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रायः तस्बिर 'अप्लोड' भएको ४८ घण्टापछि आफ्नो सर्भरबाट हटाइने गरेको बताएको छ।

उक्त कम्पनीले प्रयोगकर्ताहरूले सम्पादन गर्न चाहेको तस्बिर मात्र आफूहरूले 'अप्लोड' गर्ने गरेको बताएको छ।

फेसएप के हो?

फेसएप नयाँ एप भने होइन। दुई वर्षअघि "जातीयतासम्बन्धी फिल्टर" ल्याएसँगै यो एप चर्चामा आएको थियो।

उक्त एपले कुनै निश्चित जातीय समूहका मानिसको अनुहार अर्को जातीय समूहमा परिवर्तन गर्ने प्रयत्न गर्थ्यो।

तर त्यो विशेषताबारे नकारात्मक प्रतिक्रिया आएपछि कम्पनी उक्त एपबाट पछि हटेको थियो।

उक्त एप चित्रमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ

फेसएपले भने रिसको भाव झल्केको अनुहारलाई हँसिलो वा अन्य कुनै भावमा परिणत गर्न सक्छ। र, यसले प्रयोगकर्ताको तस्बिरमा रहेको शृङ्गार शैलीमा पनि परिवर्तन ल्याइदिन सक्छ।

र, यो सब आर्टफिशल इन्टेलिजेन्स (एआई) को सहयोगले गरिन्छ।

त्यस्तो कार्य एल्गोरिदमको प्रयोगमार्फत् हुन्छ। जसले गर्दा कसैको मुहारमा हाँसो वा अन्य कुनै भाव प्राकृतिकजस्तै देखिने गरी प्राप्त गर्न सकिन्छ।

समस्या

एप निर्माता जोसुहा नोज्जीले ट्वीट गर्दै फेसएपले सर्वसाधारणको स्मार्टफोनबाट अनुमति नै नमागी "अप्लोड" गर्ने गरेको बताएपछि सुरक्षा र विश्वसनीयताबारे गम्भीर प्रश्नहरू उठेका थिए।

तर एक फ्रान्सेली साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताले भने उक्त दाबीबारे अध्ययन गर्दै त्यस्तो अवस्था नरहेको पत्ता लगाएका छन्।

उनको अनुसन्धानले फेसएपले प्रयोगकर्ताहरूले चाहेको तस्बिर मात्र लिने गरेको फेला पारेको थियो। फेसएपले पनि बीबीसीलाई आफूहरूले प्रयोगकर्ताहरूले पेस गरेको तस्बिर मात्र लिने गरेको बताएको छ।

अन्य कतिपयले भने फेसएपले प्रयोगर्ताहरूको तस्बिरको 'डेटा' प्रयोग गरेर अनुहार पहिचान गर्ने एल्गरिदमलाई थप विकसित गर्न प्रयोग गरेको हुन सक्ने शङ्का गरेका छन्। र, यो भने तस्बिर हटाइए पनि गर्न सकिन्छ।

"हामी फेशल रिकग्निशन ट्रेनिङ अर्थात् अनुहार पहिचान गर्नका लागि तस्बिरहरू प्रयोग गर्दैनौँ," फेसएपका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत...


शीर्षक: फेसबुक ट्रम्पको विरोधी होइनः जकरबर्ग\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जकरबर्गले फेसबुकले 'सबै मानसका निम्ति एउटा समुदाय बनाउने प्रयास जारी राख्ने' बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्पले फेसबुक 'षड्यन्त्रकारी' र आफूविरुद्ध भएको ट्वीटरमा आरोप लगाएका थिए।

विगतमा ट्रम्पले न्यूयोर्क टाइम्स र वाशिङटन पोस्ट पत्रिकामाथि पनि त्यस्तै आरोप लगाएका थिए।

उपस्थित

गत वर्षको राष्ट्रपतीय चुनावमा मस्कोले गरेको भनिएको हस्तक्षेपबारे छानबिन गरिरहेको संसदीय समितिलाई फेसबुकले ३,००० भन्दा बढी राजनीतिक विज्ञापनबारे विवरण उपलब्ध गराउँदैछ।

राष्ट्रपतीय चुनावका बेला ती विज्ञापनहरुका लागि सम्भवतः रुसी पक्षबाट रकम दिइएको फेसबुकको विश्वास छ।

चुनावमा रुसी हस्तक्षेपबारे आउँदो नोभेम्बर १ तारिखमा संसद्को गुप्तचर समितिलाई प्रश्नहरुको जवाफ दिन फेसबुक, ट्वीटर र गुगललाई भनिएको छ।

समितिमा उपस्थित हुन औपचारिक रुपम पत्र पाएको फेसबुक र गुगलले बताएका छन्।

यद्यपि समितिमा उपस्थित हुने वा नहुनेबारे उनीहरुले केही बताएका छैनन्।

मस्कोले राष्ट्रपतीय चुनावमा हस्तक्षेप गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।


शीर्षक: फेसबुक र ट्विटरजस्ता सामाजिक सञ्जालमा गरिने विज्ञापनको भुक्तानी सहज पारिँदै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले माघ मसान्तभित्र गरिसक्ने मौद्रिक नीतिको समीक्षा अघि नै त्यस्तो व्यवस्था मिलाउन लागेको उनीहरूले बताएका हुन्।

यो व्यवस्थाले नेपालबाट फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, युट्युबलगायतका सामाजिक सञ्जाल र इन्टरनेटमा गरिने विज्ञापनलाई नियमन गरिने बताइएको छ।

राष्ट्र ब्याङ्कका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले भने, "यो वर्षको मौद्रिक नीतिमै सामाजिक सञ्जालमा हुने विज्ञापनलाई औपचारिक माध्यममा ल्याउने नीतिगत कुरा समेटेका छौँ।"

"त्यसैका आधारमा राष्ट्र ब्याङ्कले एउटा निर्देशन जारी गरेर नयाँ व्यवस्था लागु गर्न लागेको हो।"

वैधानिक बनाउने कसरत

भट्टले अहिले निर्देशिका प्रारम्भिक चरणमा रहेको तर चाँडै त्यसलाई पूरा गरिने जानकारी दिए।

उनले भने, "हामी माघ मसान्तभित्र मौद्रिक नीतिको अर्ध-वार्षिक समीक्षा गर्छौँ। यसपालि त्यसअघि नै सामाजिक सञ्जालमा विज्ञापनसम्बन्धी निर्देशन जारी हुने सम्भावना छ।"

सरकारी मुखपत्र गोरखापत्रले बुधवार सामाजिक सञ्जालमा हुने विज्ञापन ब्याङ्किङ प्रणालीबाट मात्रै गर्ने व्यवस्था गर्न लागिएको समाचार प्रकाशित गरेको छ।

हाल अनौपचारिक माध्यमबाट सामाजिक सञ्जालमा विज्ञापन गर्न ठूलो रकम देशबाट बाहिरिने गोरखापत्रले दाबी गरेको छ।

"यस्ता माध्यमबाट बाहिरिने रकम बढेको र त्यसबाट ठूलो राजस्व गुमेको ठहर गर्दै नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले त्यसलाई वैधानिक बनाउने तयारी सुरु गरेको हो," गोरखापत्रले लेखेको छ।

विज्ञापन व्यवसायीहरूले भने मौद्रिक नीतिम भएको व्यवस्था अनुसार जारी गर्न लागिएको निर्देशनबारे आफूहरूसँग छलफल नभएको बताएका छन्।

तर हाल अनौपचारिक माध्यमबाट भइरहेको भुक्तानीलाई औपचारिक माध्यममा ल्याउँदा सरकार र व्यवसायी दुवैलाई फाइदा पुग्ने उनीहरूको धारणा छ।

भुक्तानी सहज हुने

नेपाल विज्ञापन सङ्घ आनका निवर्तमान अध्यक्ष सन्तोष श्रेष्ठ भन्छन्, "सामाजिक सञ्चालमा विज्ञापन बढिरहेको कुरा सबैलाई थाहा नै भएको कुरा हो। त्यो कसरी भइरहेको छ पनि सबैको जानकारीमा छ।"

"यस्तो अवस्थामा औपचारिक माध्यमबाट भुक्तानी गर्न पाइयो भने निकै सहज हुन्छ।"

तर राष्ट्र ब्याङ्कले व्यवसायीहरूसँग छलफल गरी नसकेकाले केही चासो सम्बोधन नहुने चिन्ता रहेको उनको धारणा छ।

"अहिले पनि विदेशबाट सामान किन्न र कतिपय शुल्कहरू तिर्नका लागि भन्दै राष्ट्र ब्याङ्कले निश्चित रकमको सीमा तोकिदिएको छ," उनी भन्छन्।

"सामाजिक सञ्जालमा हुने विज्ञापनका हकमा पनि...


शीर्षक: फेसबुक विवरण लिएको आरोपमा निलम्बित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केम्ब्रिज एनालिटिकाले हालै एउटा ब्रिटिश टेलिभिजनबाट गोप्य ढङ्गले रेकर्ड गरिएका प्रतिक्रियाहरूले आफ्नो मान्यतालाई प्रतिबिम्बित नगरेको जनाएको छ।

ब्रिटेनको च्यानल फोर टेलिभिजनले गोप्य रूपमा निक्सको भनाइ रेकर्ड गरेको थियो।

जसमा उनले केम्ब्रिज एनालिटिकाले राजनीतिज्ञहरूलाई अनलाइनमा कसरी अपजस दिन सक्छ भन्नेबारे उल्लेख गरेका छन्।

म्यानमारः रोहिंज्या नरसंहारमा 'फेसबुकको भूमिका'

गैरकानूनी

उनले उक्त कम्पनीले चलाएको लक्षित अभियानका कारण डोनल्ड ट्रम्पले सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनाव झिनो मत अन्तरले जितेको समेत बताएका छन्।

अरू कार्यकारीहरूले ट्रम्पको चुनावी अभियान र बाह्य समूहहरूबीच भएको समन्वयबारे गरिरहेको कुराकानी पनि गोप्य रूपमा रेकर्ड गरिएको थियो जुन काम सम्भावित गैरकानूनी गतिविधि भएको बताइएको छ।

मार्क जकरबर्ग

सहमति विनै पाँच करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत विवरण संकलन गरेको केम्ब्रिज एनालिटिकामाथि आरोप लगाइएको छ।

फेसबुक ट्रम्पको विरोधी होइनः जकरबर्ग

अमेरिकी, ब्रिटिश र युरोपेली संसद्हरूले फेसबुकका प्रमुख मार्क जकरबर्गबाट त्यसको जवाफ मागेका छन्।

'धोका'

फेसबुकले केम्ब्रिज एनालिटिकाबाट आफ्ना प्रयोगकर्ताहरूको व्यक्तिगत विवरण संकलन गरेर 'धोका' दिइएकोमा समग्र कम्पनी 'क्रुद्ध' भएको जनाएको छ।

अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित फेसबुकको मुख्यालयमा कम्पनीका वकिलहरूले उक्त विषयमा कर्मचारीहरूलाई जानकारी गराएका छन्।

संस्थापक मार्क जकरबर्ग र उनकी उपप्रमुख शेरिल साण्डबर्गले उपयुक्त कदम चाल्ने विषयमा चौबिसै घण्टा काम गरेको फेसबुकले जनाएको छ।

बुधवार उक्त कम्पनीले अमेरिकी कंग्रेसमा जवाफ दिनका लागि आफ्ना प्रतिनिधिहरू वाशिङटन पठाउँदैछ।

जकरबर्गलाई ब्रिटेनको एउटा संसदीय समितिसमक्ष पनि उपस्थित हुन भनिएको छ।


शीर्षक: फेसबुक सुरक्षा उल्लङ्घन: ५ करोड खातामा आक्रमण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फेसबुकले आफूले भर्खरै अनुसन्धान थालेकोले त्यस्तो आक्रमण कसले गरेको हो त्यो थाहा नभएको जनाएको छ। उसले कुनै खाताहरूको सूचना  दुरुपयोग गरिएको छ कि छैन भन्ने पनि पत्ता नलागेको जनाएको छ।

उक्त खतरा फेसबुकको "भ्यू ए्याज" नामक कोही अरूले आफ्नो फेसबुक प्रोफाइल कसरी हेर्नसक्छन् भन्ने गोपनीयतासम्बन्धी सुविधामा रहेको बताइएको छ।

उक्त सुविधामार्फत ह्याकरहरूले प्रयोगकर्ताको खातामा नियन्त्रण कायम गर्न सकेको पनि फेसबुकले जनाएको छ।

'रोजगारी विज्ञापनमा महिलामाथि विभेद'

कमजोरी

ह्याकरहरूले गरेको उक्त अतिक्रमणबारे मंगलबार जानकारी प्राप्त भएको र लगत्तै त्यसबारे प्रहरीलाई जानकारी गराइएको फेसबुकले जनाएको छ।

त्यसरी प्रभावित भएका सम्भावित प्रयोगकर्तालाई शुक्रबार आफ्नो खातामा पुन: लग इन गर्न भनिएको थियो।

फेसबुकले अहिले त्यस्तो कमजोरी सुधारिसकिएको र सबै प्रभावित खाताहरूलाई रिसेट गरिएको बताएको छ।

अन्य ४ करोड प्रयोगकर्ताबारे पनि पूर्व सावधानीका कदम चालिएको जनाएको छ।

‘फेसबुक तथ्याङ्कको चुनावी प्रयोग'

निरन्तर आक्रमण

शुक्रबार शेयर मुल्य तीन प्रतिशतले घटेको फेसबुकका मासिक प्रयोककर्ता दुई अर्ब भन्दा बढी रहेका छन्।

फेसबुक आफ्ना प्रयोगकर्ताका तथ्याङ्क सुरक्षित गर्न सक्षम छ भनेर अमेरिका र अन्यत्रका सांसदहरूलाई सहमत गराउन संघर्षरत रहँदा उसले पछिल्लो आक्रमणको सामना गर्नुपरेको छ।

शुक्रबार कनफेरेन्स कलमार्फत फेसबुकका संस्थापक मार्क जकरवर्गले फेसबुकमा निरन्तर आक्रमण भइरहँदा आफ्नो कम्पनीले प्रयोगकर्ताका तथ्याङ्क सुरक्षाको विषयलाई गम्भीर रूपमा लिएको बताएका  छन्।


शीर्षक: फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ह्वाट्सएपको तस्बिर समस्या समाधान\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सो समस्याका कारण विश्वभरि प्रयोगकर्ताहरू तस्बिर, भिडिओ र अन्य फाइलहरू फेसबुकमा राख्न वा हेर्न नसक्ने भएका थिए।

फेसबुक, इन्स्टाग्राम, मेसेन्जर र ह्वाट्सएप एपहरूमा सो समस्या देखिएको थियो।

"यो समस्या... समाधान भएको छ र हामी सबै प्रयोगकर्ताको लागि शत प्रतिशत सुविधासहित उपलब्ध भएका छौँ," फेसबुले ट्विट गरेको छ।

फेसबुकले नियमित मर्मतसम्भारको क्रममा दुर्घटनावश सो समस्या आएको बताएको छ।

फेसबुकका मासिक दुई अर्ब तीस करोड सक्रिय प्रयोगकर्ता छन् भने इन्स्टाग्रामका एक अर्ब प्रयोगकर्ता छन्।

केही प्रयोगकर्ताहरूले तस्बिरको स्थानमा खैरो बाकस देखेका थिए।

फेसबुकको प्रतिद्वन्द्वी ट्वीटरका प्रयोगकर्ताहरूले पनि सन्देशहरू आदानप्रदान गर्न वा नोटिफिकेशन प्राप्न गर्न असफल भएका थिए।

सो कम्पनीले पनि प्रयोगकर्ताहरूसँग माफी मागेको छ।

गत मार्चमा फेसबुक र इस्टाग्राम सबैभन्दा लामो समयका लागि राम्ररी नचल्ने भएको थियो भने एप्रिलमा ह्वाट्सएपमा समस्या आएको थियो।

मङ्गलवार क्वाउडफ्लेर नामक वेबसाइटलाई सुरक्षित बनाउने प्रविधिमा समस्या आएका कारण हजारौँ वेबसाइट हेर्न नसकिने भएका थिए।


शीर्षक: फेसबुक: '८ करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ताका विवरण दुरुपयोग'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती मध्ये ११ लाख प्रयोगकर्ता युकेका रहेको बीबीसीलाई बताइएको छ।

गोप्य जानकारी सार्वजनिक गरेका क्रिस्टोफर विलीले ५ करोड प्रयोगकर्ताको विवरण दुरुपयोग गरिएको यसअघि बताएका थिए।

फेसबुकका प्रमुख मार्क जकर्बर्गले प्रयोगकर्ताका विवरण चुहावटका विषयमा "अझै धेरै गर्न सकिन्थ्यो" भन्दै त्यसविषयमा "थप काम गरिने" बताएका छन्।

एक पत्रकार सम्मेलनमा जकर्बर्गले भने, "मलाई लाग्छ हामीले हाम्रो जिम्मेवारीको दायरा फराकिलो बनाउन आवश्यक छ।"

'जिम्मेवारी'

फेसबुक विवरण लिएको आरोपमा निलम्बित

अवैध रूपमा फेसबुक तथ्याङ्क लिएको आरोप

उनले फेसबुकको काम औजारहरू बनाउने मात्र नभई ती "औजारहरूलाई प्रयोगकर्ताहरूले कसरी प्रयोग गर्छन् र त्यसबाट के परिणाम निस्कन्छ भन्ने विषयमा समेत जिम्मेवारी" लिनुपर्नेमा जोड दिए।

जकर्बर्गको भनाइमा प्रयोगकर्ताका विवरण चुहिने सुविधालाई बन्द गरिसकेको छ र पछिल्लो प्रकरणका विषयमा फेसबुकले आउने दिनमा आन्तरिक छानबिन गर्नेछ।

फेसबुकमा तपाईँले राखेका व्यक्तिगत विवरणहरूको प्रयोग तेस्रो पक्षले कसरी गरिरहेको छ?

फेसबुकका प्रमुख प्रविधि अधिकृत माइक स्क्रोएफरको ब्लगमा प्रयोगकर्ताका विवरण कसरी चुहिन पुग्यो भन्ने विषयमा लेखिएको छ।

बीबीसीले बुझे अनुसार 'दिस इज योर डिजिटल लाइफ' भनिने प्रश्नोत्तर जडान गर्ने ३ लाख ५ हजार प्रयोगकर्ताको माध्यमबाट विवरणहरू चुहिएको फेसबुकको अनुमान छ।

ती मध्ये अधिकांश प्रयोगकर्ता अमेरिकाका भएको बताइएको छ। १६ प्रतिशतभन्दा केही बढी प्रयोगकर्ता चाहिँ अन्य देशका भएको अनुमान छ।


शीर्षक: फेसबुक: केम्ब्रिज एनलिटिका काण्डपछि अनुसन्धान गर्न दशौँ हजार एप निलम्बित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

झन्डै चार सय विकासकर्ताले बनाएका एपहरू निलम्बनमा परेका छन्

निलम्बित एपहरू झन्डै चार सय विकासकर्तासँग सम्बद्ध थिए।

फेसबुकले सबै एप प्रयोगकर्ताका लागि जोखिमपूर्ण नभएको बताएको छ।

सन् २०१८ मा केम्ब्रिज एनलिटिका नामक कम्पनीले बिनाअनुमति धेरै फेसबुक प्रयोगकर्ताको डेटा हेरेको खुलासा भएपछि फेसबुकलाई सुरक्षाको विषयमा ठूलो दबाव परेको थियो।

केम्ब्रिज एनलिटिका राजनीतिक परामर्श दिने कम्पनी हो। फेसबुकबाट व्यक्तित्वसम्बन्धी प्रश्नोत्तरमार्फत् हात पारेको डेटा उक्त कम्पनीले राजनीतिक विज्ञापन गर्दा उपभोक्ता खोज्न प्रयोग गरेको आरोप छ।

फेसबुकले उपभोक्ताको गोपनीयता भङ्ग गरेको ठहर गर्दै अमेरिका सरकारले गत जुलाई महिनामा उक्त विशाल कम्पनीलाई पाँच अर्ब डलर जरिबाना तिरायो।

फेसबुकले किन एप निलम्बन गर्‍यो?

केम्ब्रिज एनलिटिका काण्डमा करौडौँ मानिसको गोप्य विवरण चुहिएको थियो। त्यसबाट फेसबुकलाई ठूलो क्षति भयो।

फेसबुकमा तपाईँले राखेका व्यक्तिगत विवरणहरूको प्रयोग तेस्रो पक्षले कसरी गरिरहेको छ?

फेसबुकले त्यसपछि धेरै मुद्दा तथा अन्तर्राष्ट्रिय आलोचना खेप्नुपरेको छ।

उसले अहिले गोपनीयता सुनिश्चित गर्न र आफ्नो छवि सुधार्न खोजेको छ।

त्यसका लागि गत वर्ष मार्चमा फेसबुकले सयौँ वकिल, डेटा वैज्ञानिक तथा इन्जिनियरहरूलाई संलग्न गराएर आफ्नो माध्यममा प्रयोग हुने एपहरूको अनुसन्धान सुरु गर्‍यो।

आफ्नो समीक्षाले दुरुपयोगको शैली बुझ्न सहयोग पुर्‍याउने र त्यसबाट दुराशय भएका विकासकर्तालाई उन्मूलन गर्न सकिने फेसबुकले एउटा विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेको छ।

ती एपबारे के थाहा छ?

फेसबुकले निलम्बनमा परेका एप तथा शङ्कास्पद विकासकर्ताबारे एकदम न्यून जानकारी दिएको छ।

निलम्बनमा पर्दैमा एपले मानिसहरूलाई जोखिममा पार्ने सङ्केत नगर्ने फेसबुकले विज्ञप्तिमा जनाएको छ।

"हामीले निलम्बन गर्दा धेरै [एप] प्रयोगमा आइसकेका थिएनन् तर परीक्षणको चरणमा थिए," विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

फेसबुकबाट लिएको डेटा अरूलाई दिएको वा मानिसको परिचय खुल्नेगरी सार्वजनिक गरेको पाइएपछि केही एपलाई पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ।

फेसबुकका अनुसार त्यसरी प्रतिबन्धित हुनेमध्ये माईपर्सन्यालिटी नामक एपले अनुसन्धानकर्ता र कम्पनीहरूलाई जानकारी उपलब्ध गराएको तर अनुसन्धानमा सहभागी हुन अस्वीकार गरेको थियो।


शीर्षक: फेसबुकका चार एप गएको दशकमा 'सबैभन्दा धेरै पटक डाउनलोड'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती चार एपहरू फेसबुक, फेसबुक मेसिन्जर, ह्वाट्स्एप र इन्स्टाग्राम हुन्।

एप एनीले सन् २०१० देखि सन् २०१९ सम्म सबैभन्दा बढी डाउनलोड भएका एपको सूची प्रकाशित गरेको थियो।

तेस्रो स्थानमा रहेको ह्वाट्स्एपलाई फेसबुकले सन् २०१४ मा र चौथो स्थानमा रहेको इन्स्टाग्रामलाई सन् २०१२ मा किनेको थियो।

ती प्रत्येक एप एक अर्ब पटकभन्दा बढी डाउनलोड भएका छन्।

"यो राम्रो होइन," अक्स्फर्ड इन्टरनेट इन्स्टिट्यूटमा वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता रहेका ताहा यासेरी भन्छन्।

"सबैभन्दा धेरै चलाइने सामाजिक सञ्जाल र सञ्चारका चार एप एउटै कम्पनीको हुनु भनेको तथ्याङ्कमाथि एकाधिकार हो।"

यासेरी भन्छन्, "ती सबैमा भएको व्यक्तिको तथ्याङ्क जोड्दा कुनैपनि व्यक्तिको बानी र सोचबाट धेरै स्पष्ट कुरा थाहा हुन्छ। त्यो शक्तिको स्तर नियमन हुनुपर्छ।"

पाँचौ र छैटौँ स्थानमा स्न्यापच्याट र स्काइप छन् भने त्यसपछि  चिनियाँ कम्पनीका स्वामित्वमा भएका टिकटक र यूसी ब्राउजर छन्।

युट्युब र ट्विटर पनि शीर्ष १० मा परेका छन्।

शीर्ष १० मध्ये आठवटा अमेरिकी कम्पनीका एप हुन्।

यो दशकमै सबैभन्दा बढी डाउनलोड गरिएको खेल भने सबवे सर्फर्स हो जुन डेन्मार्कको किलूले बनाउँछ।

क्यान्डी क्रश सागा दोस्रो स्थानमा र टेम्पल रन २ तेस्रो स्थानमा छन्।


शीर्षक: फेसबुकको डिजिटल मुद्रा: अर्को वर्ष आउन सक्छ लिब्रा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त सोसल मिडिया कम्पनीका अनुसार त्यस्तो मुद्रामार्फत् मानिसहरूले उसको आफ्नै एप्स तथा ह्वाट्सएपबाट आर्थिक कारोबार  गर्न सक्नेछन्।

भविष्यमा उबर र भिसाजस्ता कम्पनीले समेत त्यसलाई स्विकार गर्न सक्ने फेसबुकले बताएको छ।

फेसबुकका अनुसार  इन्टरनेटको पहुँचमा भएका र स्मार्टफोन बोक्ने सबैले लिब्रा प्रयोग गर्न सक्नेछन्।

चासो

मानिसहरूले पैसाको बचत, लेनदेन र खर्च मोबाइलमा मेसेज पठाए जसरी नै सहज तरिकाले गर्न सकुन् भन्ने आफूहरूले चाहेको फेसबुकले बताएको छ।

डिजिटल मुद्रा अस्थिर हुनसक्ने भन्दै कतिपयले चिन्ता व्यक्त गर्ने गरेका छन्।

फेसबुकले भने अहिले प्रयोगमा रहेका बिट क्वाइन जस्ता डिजिटल मुद्राका अनुभवबाट सिक्दै लिब्रालाई परिष्कृत गरिने बताएको छ।

त्यसलाई स्वतन्त्र रूपमा व्यवस्थापन गरिने र वास्तविक सम्पत्तिसँग जोड्ने उसको योजना छ।

साझेदार

गुगल पे, एपल पे र सामसङ् पे जस्ता भुक्तानी सेवा बजारमा आइसकेको अवस्थामा फेसबुकको त्यस्तो भुक्तानी सेवासम्बन्धी योजना बाहिर आएको हो।

फेसबुकले भनेको छ- "कालान्तरमा हामीले मानिस र व्यवसायलाई थप सेवाहरू दिने अपेक्षा राखेका छौं। जस्तो: एउटा बटन थिचेर बिल तिर्ने, कोडको स्क्यान गरेर कफी पिउने अथवा नोट नबोकिकनै सार्वजनिक यातायात वा रेल चढ्ने।"

भुक्तान गर्न 'न्यूनदेखि शून्य' खर्च हुने बताइएको छ।

लिब्रालाई अरू कसले स्विकार गर्नेछन्?

बजार

फेसबुकले लिब्रालाई खासमा ब्याङ्क खाता नहुने विश्वभरका १.७ अर्ब युवाहरूलाई लक्षित गरिएको बताएको छ।

यस्तो मुद्रा विश्वव्यापी हुने र लिब्रा प्रयोग हुने एप्स र सेवा सम्बन्धित देशका नियम कानुनसँग जोडिने बताइएको छ।

अमेरिकाले यो मुद्रा सुरुवातका लागि सकारात्मक सङ्केत दिए पनि त्यसबारे कडा नियमन थालिएका भारतजस्ता ठूला बजारमा के हुने भन्ने निश्चित छैन।

मे महिनामा सार्वजनिक गरिएको एक रिपोर्टका अनुसार मुद्रा सार्वजनिक हुँदा १२ वटा बजार मात्र त्यसको लागि तयारी अवस्थामा हुने देखिएको छ।

डिजिटल मुद्राको बजारमा जान लागेको यो फेसबुकको पहिलो अभ्यास भने होइन।

एक दशकअघि नै उसले 'फेसबुक क्रेडिट्स' सुरु गरेको थियो जसले सामाजिक सञ्जालहरूमा एप्समार्फत सामग्रीहरू किन्न सघाउँथ्यो।

यद्यपि फेसबुकले उक्त काम खासै सफल नभएपछि दुई वर्षभन्दा कम समयमै बन्द गर्‍यो।


शीर्षक: फेसबुकबाट फेक न्यूज फैलाउनकै लागि नेता बन्दैछन् यी व्यक्ति\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सान फ्रान्सिस्कोका एड्रिएल ह्याम्प्टन फेसबुकको राजनीतिक विज्ञापन नीतिलाई चुनौती दिन खोज्दैछन्।

अन्य विज्ञापन दिँदा तिनमा भएको विवरण तथ्यपरक भए वा नभएको जाँच गरिने भए पनि राजनीतिक अभियानका विज्ञापनमा फेसबुकले त्यसो गर्दैन।

त्यसैले उनी नक्कली अभियान चलाएर त्यही नीतिलाई चुनौती दिने योजनामा छन्। उनी त्यसका लागि निर्वाचनमा सहभागी हुँदैछन्।

सन् २०२२ मा गभर्नर पदका लागि हुने निर्वाचनमा उनले क्यालिफोर्निया राज्यबाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्।

"यो अभियानको उत्पत्ति सामाजिक सञ्जाल नियमावलीका कारण भएको हो," उनले सीएनएन बिज्नसलाई भने, "यसको उद्देश्य तथ्यको जाँचबाट कसैले पनि छुटकारा नपाऊन् भन्ने हो। विशेषत: डोनल्ड ट्रम्पजस्ता नेताले जो ढाँट्न रुचाउँछन्।"

तर फेसबुक यी अभियानकर्तालाई मिथ्या सूचना फैलाएर उम्किन दिन तयार छैन।

प्रत्युत्तर

ह्याम्प्टन द रीअली अन्लाइन लेफ्टी लीगका सदस्य हुन्। उक्त समूहले आफूलाई ९९ प्रतिशत सर्वसाधारणका लागि "डिजिटल फर्स्ट राजनीतिक समिति" का रूपमा चिनाएको छ।

उसले आफ्नो उद्देश्य पैसाको आडमा अन्लाइन गतिविधिद्वारा परम्परावादी राजनीतिक दलहरूले आर्जन गरेको शक्तिलाई चुनौती दिनु रहेको बताएको छ।

"रुसको इन्टरनेट रिसर्च एजेन्सीदेखि ट्रम्पसम्मले डिजिटल ज्ञान भएकाहरू व्यक्तिमाथि गर्ने विश्वासले के देखाउँछ भने अन्लाइन सञ्चारमाध्यममा रूढीवादीहरू र अराजकता चाहनेहरूले प्रभुत्व जमाउँछन्। हामी त्यसविरुद्ध लडिरहेका छौँ," उनको वेबसाइटमा उल्लेख छ।

यो महत्त्वपूर्ण सङ्घर्ष हुने उनको आकलन छ।

"मेरो विचारमा सामाजिक सञ्जाल निकै शक्तिशाली छ। फेसबुकसँग निर्वाचन सार्न सक्नेसम्मको शक्ति छ भन्ने मलाई लाग्छ," उनले सीएनएनलाई भने।

फेसबुक दबावमा

न्यूयोर्क टाइम्सले जनाएअनुसार फेसबुकको राजनीतिक अभियानसम्बन्धी विज्ञापनका विषयमा चासो व्यक्त गर्दै २०० भन्दा बढी कर्मचारीले प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जकर्बर्गलाई हस्ताक्षर बुझाएको केही समयपछि ह्याम्पटनले आफ्नो योजना सार्वजनिक गरेका हुन्।

"स्वतन्त्र अभिव्यक्ति र पैसा तिरेर प्रचार गरिएको अभिव्यक्ति एकै हुन सक्दैनन्," उक्त पत्रमा उल्लेख छ।

फेसबुकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जकर्बर्ग

त्यसको केही घण्टापछि डेमोक्र्याट दलका सदस्य तथा सिनेट इन्टेलिजन्स कमिटीका वरिष्ठतम सदस्य मार्क वार्नरले जकर्बर्गलाई सम्बोधन गरिएको एउटा पत्र सार्वजनिक गरे।

पत्रमा उनले फेसबुकको...


शीर्षक: फेसबुकमा 'अपमानजनक टिप्पणी' गर्ने ब्रिटिश महिलालाई दुबईमा दुई वर्ष जेल हुन सक्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दोषी ठहरिए उनलाई दुई वर्ष जेल सजाय हुन सक्छ। लन्डन निवासी ५५ वर्षीया लालेह शाहराभेस आफ्ना पूर्वपतिको अन्तिम संस्कारमा सहभागी हुन दुबई गएका बेला विमानस्थलमा पक्राउ परेकी थिइन्।

उनका पूर्वपतिले सन् २०१६ मा अर्को विवाह गर्न लागेको थाहा पाएपछि  फेसबुकमा प्रेषित दुई तस्बिरमा लालेहले अपमानजनक टिप्पणी गरेको अभियोग छ।

ब्रिटेन सरकारको फरेन एन्ड कमनवेल्थ अफिस (एफसीओ) ले एक छोरी भएकी ती महिलालाई आफूले सहयोग गरिरहेको बताएको छ।

सम्बन्धविच्छेद

अभियानकर्ताहरूका अनुसार लालेह र उनका पूर्वपति १८ वर्षसम्म वैवाहिक सम्बन्धमा थिए।

त्यो बेला उनी आठ महिना संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा बसेकी थिइन्। केही समयपछि छोरीलाई लिएर उनी ब्रिटेन फर्किन्।

तर उनका पति भने यूएईमै बसे र उनीहरूको सम्बन्धविच्छेद भयो।

पूर्वपतिले अर्को विवाह गर्दैछन् भन्ने कुरा उनले फेसबुकमा हालिएको तस्बिर देखेपछि थाहा पाएकी थिइन्।

फारसी भाषामा उनले दुईवटा प्रतिक्रिया लेखिन्।

पूर्वपतिलाई इङ्गित गर्दै लेखिएको एउटा प्रतिक्रिया यस्तो थियो, "तिमी मूर्ख जमिनमुनि गाडिऊ भन्ने म कामना गर्छु। धिक्कार छ। यो घोडीका लागि मलाई छौड्यौ।"

यूएईको कानुन

यूएईको साइबर कानुनअनुसार सामाजिक सञ्जालमा हुने गालीगलौज र अपमानजनक टिप्पणी गरे जेल सजाय र जरिवाना हुन सक्छ।

'डिटेन्ड इन दुबई' नाम गरेको संस्थाका अनुसार ती महिलाले ब्रिटेनमा हुँदा फेसबुकमा त्यस्तो प्रतिक्रिया जनाएको भए पनि उनलाई दुई वर्षसम्म जेल र ५० हजार पाउन्ड जरिवाना हुन सक्छ।

घोडा भनिएकी महिलाले लालेहविरुद्ध उजुरी गरेकी थिइन्। उनी दुबईमा बस्छिन्।

हृदयाघातका कारण मृत्यु भएका पूर्वपतिको अन्तिम संस्कारमा सहभागी हुन छोरी लिएर लालेह मार्च १० मा यूएई पुगेकी थिइन्।

पक्राउ पर्दा उनी छोरी पनि सँगै थिइन्।

आमा पक्राउ परेपछि उनकी १४ वर्षीया छोरी एक्लै ब्रिटेन फर्केकी थिइन्।

'प्रतिशोधको भावना"

डिटेन्ड इन दुबईकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत राधा स्टर्लिङका अनुसार उनको संस्था र एफसीओले लालेहविरुद्ध लगाइएको आरोप फिर्ता लिन अनुरोध गरेका थिए र उजुरीकर्ताले त्यसो गर्न मानिनन्।

"उनको निर्णयमा प्रतिशोध देखिन्छ," स्टर्लिङले बीबीसीलाई भनिन्।

लालेहले जमानत पाए पनि उनको राहदानी जफत गरिएको छ र उनी हाल एउटा होटेलमा बसिरहेकी छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्

यूएईमा प्रचलनमा रहेको त्यस्तो किसिमको कानुनबारे "कसैलाई पनि थाहा नहुने" र एफसीओले पनि...


शीर्षक: फेसबुकमा 'लाइक'को सङ्ख्या नदेखाउने परीक्षण अस्ट्रेलियाबाट\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अस्ट्रेलियाका कतिपय प्रयोगकर्ताले शुक्रवारबाट अर्काको पोस्टमा गरिएका 'लाइक'को सङ्ख्या वा जनाइएका प्रतिक्रिया हेर्न पाउने छैनन्।

गत जुलाई महिनामा यो विवादास्पद परिवर्तनको परीक्षण इन्स्टाग्राममा शुरू गरिएको थियो।

प्रयोगकर्तामाझ सामाजिक दबाव घटाउने प्रयासस्वरूप 'लाइक'को सङ्ख्या घटाउन चाहेको फेसबुकको भनाइ छ।

गुणस्तर

आफ्ना पोस्टमा चाहिँ गरिएका 'लाइक'को सङ्ख्या प्रयोगकर्ताले हेर्न पाउने कम्पनीले जनाएको छ।

कम्पनीकी प्रवक्ता मिआ गार्लिकले अस्ट्रेलियन एसोशिएटेड प्रेसलाई भनिन्, "लाइक वा पोस्टमा जनाइएका प्रतिक्रियाको सङ्ख्यामा भन्दा अन्तरक्रिया तथा विषयस्तुको गुणस्तरबारे मान्छेले ध्यान दिऊन् भनेर हामीले सङ्ख्याको कुरा हामीले हटाउन लागेका हौँ।"

किशोरकिशोरीको गोप्य व्यक्तिगत जानकारी बटुल्दै फेसबुक

गोपनीयता विवादमा फेसबुकलाई हालसम्मकै ठूलो जरिवाना

विभिन्न एपले फेसबुकलाई तपाईँको 'यौन जीवनका जानकारी दिएका हुन सक्छन्'

यो परिवर्तनबारे आफूहरूले मानसिक स्वास्थ्यविज्ञ तथा एन्टिबुलिङ अर्थात् अर्कालाई होच्याउने कामविरुद्धका समूहहरूसँग छलफल गरेको गार्लिकले बताइन्।

यसै महिनाको शुरूतिर हङ्‍कङकी एकजना इन्जिनियरले आफ्नो ब्लगमा भनेकी थिइन्, उनले फेसबुकको एन्ड्रोइड एफमा आफूले एक प्रकारको कोड फेला पारेको बताएकी थिइन् जसअनुसार फेसबुकले 'लाइक'को सङ्ख्या हटाउने परीक्षण गरिरहेको थियो।

तर त्यति बेला फेसबुकले त्यसबारे प्रतिक्रिया दिन मानेन।

अस्ट्रेलिया, न्यूजिल्याण्ड, ब्राजिल, क्यानडा, जापान र आयरल्याण्डमा परीक्षण गरिरहेको इन्स्टाग्रामले त्यसबारे अहिलेसम्म कुनै तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको छैन।

'लाइक'को सङ्ख्या व्यापारिक प्रवर्द्धनका लागि महत्त्वपूर्ण पाटो भएको भन्दै कतिपय प्रभावशाली सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले परिवर्तन ल्याउने कदमको आलोचना गरे।

तर यो परिवर्तनसम्बन्धी परीक्षणको समय बढाइने वा त्यसलाई स्थायी बनाइने विषयमा उसले केही बताएको छैन।


शीर्षक: फेसबुकले आपत्तिजनक शब्द अनुवाद भएकोमा चिनियाँ राष्ट्रपतिसँग माफी माग्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

म्यानमारको राजकीय भ्रमणको दोस्रो दिन सीको नाम अनुवादमा भएको त्रुटि प्रकाशमा आएको हो।

शनिवार सीले म्यानमारकी नेतृ आङ साङ सू चीसँग भेट गरेका थिए र सो बारेमा फेसबुकको बर्मेली भाषामा राखिएको पोस्ट अङ्ग्रेजीमा अनुवाद गर्दा गल्ती भएको थियो।

सीको नाममा 'सीटहोल' अर्थात् शौचालय भन्ने भाव रहेको शब्द अनुवाद भएको थियो।

सू ची र उनको कार्यालयले गरेका फेसबुक पोस्टमा त्यस्तो गल्ती भएको हो।

फेसबुकले एउटा विज्ञप्ति मार्फत शनिवार त्यो घटनालाई सम्बोधन गरेको थियो र गलत अनुवादका लागि "प्राविधिक कारण"लाई जिम्मेवार ठहराएको थियो।

"हामीले बर्मेलीबाट अङ्ग्रेजी अनुवादमा असर पारेको प्राविधिक विषय हल गरेका छौँ," फेसबुकका प्रवक्ता एन्डी स्टोनले भने।

"यस्तो हुनु हुँदैन थियो र यो फेरि नहोस् भन्नका लागि हामी आवश्यक कदम चाल्दैछौँ।"

बर्मेली भाषा म्यानमारको आधिकारिक भाषा हो र यो भाषा त्यहाँ दुई तिहाइ जनसङ्ख्याले बोल्छन्।

बर्मेलीबाट अङ्ग्रेजीमा अनुवाद हुने डेटाबेसमा सीको नाम समावेश नगरिएको फेसबुकले स्वीकार गरेको छ।

कुनै शब्दबारे तथ्याङ्क फेला नपरेको खण्डमा फेसबुकको प्रणालीले त्यसको अनुवादको अनुमान लगाउँछ।

त्यसपछि अनुमान गर्न मिल्दोजुल्दो अक्षरहरूको प्रयोग गरिने फेसबुकले बताएको छ।

"हामी बर्मेलीबाट अङ्ग्रेजी अनुवादमा देखा परेको समस्याबारे जानकार छौँ र यसको हल चाँडोभन्दा चाँडो गर्न लागि परेका छौँ," स्टोनले थपे।

सूचना प्रवाहमा सरकारी नियन्त्रण रहेको चीनमा फेसबुकमा भएको त्यो गल्ती सेन्सर गरेको बताइएको छ।


शीर्षक: फेसबुकले बेहोर्‍यो हालसम्मकै सबभन्दा खराब समस्या\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपाली समय अनुसार बुधवार राति १० बजे आसपासबाट त्यस्तो समस्या देखिन थालेको बताइएको छ।

के हो कारण?

फेसबुक बाहेक म्यासेन्जर र इन्स्टाग्राममा समेत अवरोधहरु देखिएका थिए जसको कारण भने अहिलेसम्म केही सार्वजनिक गरिएको छैन।

फेसबुक खुले पनि त्यसमा सामग्रीहरु प्रकाशित हुन सकेका छैनन्।

म्यासेन्जरको मोबाइल एपले कतै कतै काम गरेको छ तर उसको डेस्कटप संस्करणमा भने समस्या देखिएको छ।

ह्वाट्सएपमा यसको असर देखिएको छैन।

"फेसबुकका विभिन्न एपहरूमा कतिपय मानिसले पहुँच पाउन नसकिरहेको बारे हामीलाई जानकारी छ। हामी ती समस्या छिटै समाधान गर्न प्रयास गरिरहेका छौँ," फेसबुकले एक विज्ञप्तिमार्फत जनाएको छ।

अन्य सामाजिक सञ्जालहरूमा फैलिएको हल्ला गलत भएको भन्दै डिडिओएस नामक एक किसिमको साइबर हमलाका कारण फेसबुकका सेवामा अवरोध नआएको उसले जनाएको छ।

अवरोध निगरानी गर्नेहरूका अनुसार फेसबुकमा समस्या विश्वभर नै देखिएको छ।

यो भन्दा पहिले फेसबुकले सन् २००८ मा यस्तो सेवा अवरोध बेहोरेको थियो। त्यतिखेर विश्वभर उसका प्रयोगकर्ता केवल १५ करोड थिए। अहिले त्यो संख्या बढेर मासिक दुई अर्ब तीस करोड प्रयोगकर्ता पुगिसक्यो।


शीर्षक: फेसबुकले हटायो ३२ वटा शंकास्पद खाता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कियर्स्टिन निल्सनले चुनावमा हस्तक्षेप गर्ने कुनै पनि प्रयास प्रजातन्त्रमाथि प्रत्यक्ष हमला भन्दै अमेरिकाले त्यस्तो कुनै दखल नसहने बताइन्।

फेसबुकले झण्डै १० हजार पोष्ट र १ सय ५० वटा विज्ञापन हटाएको हो।

सामाजिक सञ्जालको उक्त कम्पनीले अभियानको स्रोतबारे आफू पक्का हुन नसके पनि कतिपय झूटा पोष्ट क्रेम्लिनले प्रयोग गरेका खाताहरूसँग सम्बन्धित भएको जनाएको छ।

 चलाखी

उसले आफूहरू अनुसन्धानको निकै प्रारम्भिक चरणमा रहेको र ती पेजहरू कसले बनाएको भन्ने थाहा नभएको फेसबुकले जनाएको छ।

'८ करोड बढी फेसबुक प्रयोगकर्ताका विवरण दुरुपयोग'

सन् २०१६ को राष्ट्रपतीय चुनावमा भएको भनिएको रुसी हस्तक्षेपको तुलनामा यी खाता बनाउनेले आफ्नो परिचय लुकाउन निकै प्रयास गरेको बताइएको छ।

‘चुनावका लागि फेसबुक तथ्याङ्क’

कम्पनीले आफ्नो ब्लगमा भनेको छ उसले फेसबुकमा १७ वटा शंकास्पद प्रोफाइल र सातवटा इन्स्टाग्राम खाताहरू पहिचान गरेको छ।

उसले फेसबुकका ती खाताहरूले ९ हजार पाँच सय पोष्ट र इन्स्टाग्रामले एउटा पोष्ट गरेको जनाएको छ।

अनुसन्धान

२ लाख ९० हजार खाताले कम्तीमा एउटा त्यस्तो पेजलाई पच्छाएको उसले जनाएको छ।

फेसबुकले शंकास्पद खाताहरूले ११ हजार डलर बराबरका १ सय ५० वटा विज्ञापन फेसबुक र इन्स्टाग्राममा चलाइरहेको पनि जनाएको छ।

सबैभन्दा चर्चित त्यस्ता नक्कली खाताहरूमा ब्ल्याक इलिभेसन, माइन्डफुल बिङ्ग, रेसिस्टर्स लगायत छन्।

फेसबुकमा तपाईँले राखेका व्यक्तिगत विवरणहरूको प्रयोग तेस्रो पक्षले कसरी गरिरहेको छ?

तर फेसबुकले आफू अनुसन्धानको शुरूवाती चरणमै रहेकोले त्यसमा को जिम्मेवार छ भन्ने चाहिँ पक्का गर्न नसकिएको जनएको छ।

र, आफूहरूले रुसी इन्टरनेट प्रोटोकलको ठेगानाबारे पनि कुनै प्रमाण फेला नपारेको जनाएको छ।


शीर्षक: फोक्सोमा धूम्रपानले पुर्‍याएको क्षति निको पार्ने चमत्कारी क्षमता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर फोक्सोको चमत्कारी काम धूम्रपान त्यागेपछि मात्रै सम्भव हुने उनीहरूले बताएका छन्।

यसअघि फोक्सोमा क्यान्सर गराउने क्षति स्थायी प्रकृतिको हुने सोचिएको थियो।

तर नयाँ अध्ययनले क्षति नपुगेको कोषहरूले क्षतिग्रस्त कोषहरूलाई निको पार्न सहयोग गर्ने पाइएको छ।

नेचर जर्नलमा प्रकाशित शोधका अनुसार फोक्सोसँग धूम्रपानका कारण भएका आनुवंशिक क्षति निको पार्ने जादुमयी क्षमता हुन्छन् जुन धूम्रपान त्यागेमा सम्भव हुन्छ।

क्षति नभएका फोक्सोका थोरै कोषहरूले फोक्सोका क्षतिग्रस्त कोषहरूलाई निको हुन सघाउने त्यो अध्ययनबाट थाहा भएको छ।

चालिस वर्षसम्म दैनिक २० खिल्ली चुरोट पिउने व्यक्तिहरूमा समेत यस्तो सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ।

फोक्सोको क्यान्सरको जोखिम

अनुसन्धानकर्ताहरूले धूम्रपान त्याग्दैमा फोक्सोको क्यान्सरसँग सम्बन्धित सबै खतरा भने नटर्ने बताएका छन्।

स्याङ्गर इन्स्टीच्यूटका विज्ञ चिकित्सक पिटर क्याम्पबेलले बीबीसीसँग भने, "हामीले यस्तो नतिजा आउँछ भनेर विश्वासै गरेका थिएनौँ।"

सुर्तीमा भएका हजारौँ रसायनले हाम्रो फोक्सोमा भएका आनुवंशिक गुण बोक्ने डीएनएलाई बिगारिदिन्छन्। फलस्वरूप ती स्वस्थ कोषबाट क्यान्सरजन्य कोष बन्न थाल्छन्।

अनुसन्धानकर्ताहरूले फोक्सोका कति प्रतिशत कोष पुरानै रूपमा फर्कन सक्छन् भनेर आकलन गर्न बाँकी नै छ।

ब्रिटेनमा हरेक वर्ष ४७ हजार मानिसमा फोक्सोको क्यान्सर हुने गरेको छ। तीमध्ये झन्डै तीन चौथाइ धूम्रपानका कारण हुने गरेका छन्।


शीर्षक: फोहोर व्यवस्थापन सम्झौता "केही हप्तामा"\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शहरी क्षेत्रमा उत्पादन हुने फोहोरको उचित व्यवस्थापन हुन सकेको छैन

लगानी बोर्डले बारम्बार तत्काल टुङ्गो लाग्ने भन्दै आएपनि भाका सर्दै जाँदा काठमाण्डूमा फोहोर दीर्घकालीन समस्याका रुपमा रहँदै आएको छ।

राजधानी काठमाण्डूका सडकमा फोहोरको डङ्गुर देखिन थालेको हप्तौं बितिसकेको छ।

फोहोर व्यवस्थापनकालागि पटकपटकको पहल खेर गएपछि स्थानीय जनप्रतिनिधिहरुले यसअघि सरकारले अगाडि सारेको परियोजनालाई यथाशीघ्र टुङ्गोमा पुर्याउन ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

प्रतिकूल असर

उपत्यकाको फोहोर व्यवस्थापन वैज्ञानिक र दीर्घकालीन नभएको कारण उपत्यकाको सुन्दरता तथा उपत्यकावासीको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर परेको उनीहरुले बताएका छन्।

तर सरकारी अधिकारीहरुले भने करिव १३ अर्ब लागतको उक्त परियोजनाको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको बताउँदै परियोजनाको विभिन्न पक्षबारेमा सम्बन्धित कम्पनीसँग वार्ता जारी रहेको बताएका छन्।

नेपाल लगानी बोर्डका प्रवक्ता उत्तमभक्त वाग्लेले भने, ''काठमाण्डूको फोहोरलाई छुट्टयाउने, कम्पोष्ट मल बनाउने, अलिकति बिजुलीपनि निकाल्ने, सबै फोहोरको २० प्रतिशत मात्र नष्ट गर्ने र त्यो भन्दा अगाडि सबै फोहोर पुन: उपयोग गर्ने भन्ने प्राविधिक प्रस्ताव छ। यीनै विषयमा हाम्रो कुराकानी भईरहेको छ। सायद एक डेढ महिनामा केही निष्कर्षमा पुग्छौं।''

उक्त परियोजना छिट्टै कार्यान्वयनको आश्वासन दिँदै काठमाण्डू र ललितपुर महानगरपालिकालाई स्थानीय स्रोत साधनको प्रयोग गरेर फोहोर व्यवस्थापन गर्ने अन्य परियोजनामा लगानी नगर्न नेपाल लगानी बोर्डले सचेत गराएको जनप्रतिनिधिहरुले बताएका छन्।

हाल सिसडोलमा रहेको फोहोर फाल्ने ठाउँमा भक्तपुर नगरपालिका बाहेक उपत्यकाका १८ नगरपालिकाले दैनिक एक हजार टनभन्दा बढी फोहोर फाल्दै आएका छन्।

विकल्प

लगानी बोर्डको आश्वासनले स्थानीय तहलाई ढुक्क बनाउन भने सकेको छैन।

सरकारको परियोजनामा भर पर्न नसकिने र वैकल्पिक रुपमा फोहोर व्यवस्थापनकालागि आफूहरुले बुङमती नजिकैको फर्सिडोलमा फोहोर फाल्ने जग्गा किन्ने प्रकृया जारी रहेको ललितपुर महानगरपालिकाका मेयर चिरिबाबु महर्जनले बताए।

उनले भने, ''पटक-पटक फोहोर उठ्न नसक्दा जनप्रतिनिधिहरुले कुनै गल्ती नगरिकनपनि गाली खानुपर्ने अवस्था आयो। त्यसैले फोहोर व्यवस्थापनकालागि विकल्प स्वरुप एउटा समिति बनाएर ललितपुर महानगरपालिकामै जग्गा खोज्न थालिसकेका छौं।''

पछिल्ला केही दिनयता फोहोर फाल्ने सवारीचालकले फोहोर...


शीर्षक: फ्राङ्की जपाटा: पखेटारहित फ्लाईबोर्डमा उडेर पहिलो पटक इङ्ग्लिश च्यानल पार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चालीस वर्षीय जपाटा आइतवार बिहान जीएमटी ६:१७ बजे साङ्गाटबाट उडेका थिए।

उनले निर्माण गरेको फ्लाई बोर्डमा पाँचवटा टर्बाइन जडान गरिएका छन्। सो उपकरण चलाउन मट्टीतेल प्रयोग हुन्छ।

उक्त फ्लाईबोर्ड १९० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा उड्न सक्ने बताइएको छ।

जपाटा जेटस्कीका भूतपूर्व विजेता हुन्।

जपाटाको पहिलो प्रयास विफल भएको थियो।

उडानको बीचमा इन्धन भर्ने कुरामा समस्या उत्पन्न भएपछि गत जुलाईमा उनी लक्ष्यमा पुग्न सकेका थिएनन्।

यसपालि भने ३५.४ किलोमिटरको दुरी पार गर्न ठूलो आकारको डुङ्गा र त्यसमा इन्धन भर्ने व्यवस्था मिलाइएको थियो।

गत महिना प्यारिसमा सम्पन्न एउटा महत्त्वपूर्ण परेडका क्रममा उनले उक्त बोर्ड प्रदर्शन गरेका थिए। त्यसपछि यसको चर्चा चुलिएको थियो।

यो पनि पढ्नुहोस्

फ्लाईबोर्ड उडाउन प्रयोग गरिएको मट्टीतेल चालकले बोकेको झोलामा राखिएको छ।

सो उपकरणको आकार स्केटबोर्डकै जत्रो छ।

Inventor Franky Zapata gets the Bastille Day parade off to a flying start


शीर्षक: फ्रान्स बन्धक प्रकरण: बन्दुकधारी पनि मारिए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफू मारिनुअघि सो व्यक्तिले अरू तीन जनाको हत्या गरेको विवरणहरू प्राप्त भएका छन्।

सुपरमार्केटमा छिर्नुअघि उसले एउटा कार आफ्नो नियन्त्रणमा लिने क्रममा सो कारमा सवार एक जनाको हत्या गरेका र चालकलाई घाइते बनाएका थिए।

सो सन्दिग्ध बन्दुकधारीले आफू लडाकु समूह इस्लामिक स्टेटसँग सम्बन्धित भएको दाबी गरेका थिए। उनी मोरक्कोको नागरिक भएको भन्ठानिएको छ।

घटनास्थलमा पुगेका आन्तरिक मामिला मन्त्रीले ती आक्रमणकारी पहिला लागुपदार्थ र सानातिना अपराधमा संलग्न हुने गरेको भए पनि उग्रधारमा लागेको भन्ने सङ्केत प्राप्त नभएको बताएका छन्।

उनले एक जना प्रहरीसमेत कम्तीमा दुई जना अरूलाई घाइते बनाएको  बताइएको छ।

प्यारिस स्थित बीबीसी संवाददाता ह्यु स्कोफिल्ड् भन्छन्, "प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार सो बन्दुकधारी गोली चलाउँदै सुपरमार्केटभित्र प्रवेश गरेका  थिए। उनले आफू डायस् अर्थात् फ्रान्सेली भाषामा इस्लामिक स्टेट समूहको सदस्य भएको बताएका थिए।"

खार्खोसान्‌बाट लुटेको कार चढेर ऊ ट्रेब नगर आएको थियो।

"आतङ्कवादी कृत्य"

फ्रान्सका प्रधानमन्त्री इद्वार् फिलिप्‌ले ट्रेब नगरमा भएको घटनालाई आतङ्कवादी कृत्य भएको टिप्पणी गरेका छन्।

सुरक्षानिकायमा रहेका एक स्रोतले समाचार संस्था एएफपीलाई अधिकांश कर्मचारी र ग्राहकहरू सुपरमार्केटबाट सुरक्षित भागेको बताए।

सयौँ प्रहरीहरू परिचालित भएर सो स्थललाई घेरा हालेका थिए।

किन?

धेरै हतियार बोकेको सो व्यक्तिले प्यारिस आक्रमणमा बाँच्न सफल एक जना सन्दिग्ध सलाह आब्देस्लमको रिहाइको माग गरेका थिए।

सन् २०१५ देखि फ्रान्समा भयानक जिहादी आक्रमणहरू भएका छन्।

प्यारिसमा २०१५ को नोभेम्बरमा भएको आक्रमणमा १३० जना व्यक्ति मारिएका थिए।

सो घटना भएपछि फ्रान्समा एक महिनाका लागि सङ्कटकाल घोषणा गरिएको थियो।