शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवाद: भारत-चीन भिडन्तमा प्रयोग भएका भनिएको हतियार कस्ता थिए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बीबीसीलाई यो तस्बिर भारतीय सेनाको एक उच्च अधिकारीले उपलब्ध गराएका हुन् जुन चिनियाँ सैनिकले भारतीय सैनिकसँगको भिडन्तमा प्रयोग गरेका बताइएको छ

गलवान उपत्यकामा भएको उक्त भिडन्तमा कम्तीमा २० जना भारतीय सैनिकहरूको ज्यान गएको थियो र त्यसपछि दुवै शक्ति राष्ट्रबीचको तनाव चुलिएको थियो।

उक्त भिडन्तमा आफ्नोतर्फ भएको सैन्य क्षतिबारे चीनले केही पनि स्वीकार गरेको छैन। दुवै पक्षले अर्को पक्षले सीमामा अतिक्रमण गरेको आरोप लगाएका छन्।

त्यस क्षेत्रमा दुवै राष्ट्रबीचको सीमा रेखा पक्कासँग अङ्कन गरिएको छैन र स्थानीय भौगोलिक परिवर्तनसँगै त्यसमा पनि परिवर्तन हुने गरेको छ।

बिहीवार सार्वजनिक भएको तस्बिरमा फलामको डन्डीमा किला ठोकेर बनाइएको घरेलु कच्चा हतियार देख्न सकिन्छ।

उक्त तस्बिर बीबीसीलाई भारत-चीन सीमामा तैनाथ भारतीय सेनाका एकजना वरिष्ठ अधिकारीले उपलब्ध गराएका हुन् र उनले ती हतियार चिनियाँ सैनिकहरूले प्रयोग गरेका बताएका छन्।

सामाजिक सञ्जालमा तस्बिर

उक्त तस्बिरलाई सर्वप्रथम इन्टरनेटको सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा राखेका एकजना प्रतिरक्षा विश्लेषक अजय शुक्लाले त्यस्तो प्रकारको हतियारको प्रयोगलाई "बर्बर" भनेका छन्।

त्यस क्षेत्रमा गोली, बन्दुक, बारुदजस्ता अस्त्रको प्रयोग गर्न नपाइने व्यवस्था सन् १९९६ मा दुवै पक्षबीच भएको सहमति अन्तरगत भएको छ। सीमाको विवादित क्षेत्रमा दुवै पक्षबीच आक्रामक गतिविधि नचर्कोस् भन्ने उद्देश्यले त्यस्तो सहमति गरिएको थियो।

भारतमा ट्विटरमा उक्त तस्बिरको व्यापक प्रयोग भएको छ र सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले आक्रोश व्यक्त गरिरहेका छन्।

त्यसबारेमा भारत र चीन दुवै पक्षका अधिकारीहरूले कुनै प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

समाचार विवरणहरूका अनुसार दुवै पक्षका सैनिकहरूबीच ४,२६७ मिटरको उचाइमा हिमाली क्षेत्रमा भिडन्त भएको थियो र त्यसक्रममा कतिपय सैनिकहरू भीरबाट शून्यभन्दा कम तापक्रममा तीव्र गतिमा बग्ने गलवान नदीमा खसेका थिए।

बुधवार लद्दाखतिर जाँदै भारतीय सेनाका गाडीहरू

सन् १९९६ को सहमतिअनुसार "लाइन अफ एक्चुअल कन्ट्रोल अर्थात् स्वीकार गरिएको अन्तिम सीमारेखाको दुई किलोमिटरभित्र उक्त सहमतिका कुनै पनि पक्षले गोली प्रहार गर्ने छैनन्……विस्फोटक सामग्री प्रयोग गर्ने छैनन् वा बन्दुक तथा बारुदको प्रयोग गरेर सिकार गर्ने छैनन्।"

तर चीन र भारतबीच आपसी सीमा क्षेत्रमा हालैका हप्ताहरूमा तनावपूर्ण भिडन्तहरू भएका छन्।

मे...


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवाद: भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्कर भन्छन्, 'भारत-चीन सीमामा शान्ति र स्थिरता नराम्ररी बिथोलिएको छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लद्दाखको सीमामा भारत र चीनबीच पाँच महिनादेखि तनाव जारी रहेको बेला जयशङ्करले सीमाको अवस्थाबारे त्यस्तो टिप्पणी गरेका हुन्।

अहिले भारत र चीन दुवै देशले विवादास्पद हिमाली सीमाक्षेत्रमा ५०,००० भन्दा बढी सैनिक खटाएका छन्।

जयशङ्करले शनिवार आफ्नो पुस्तक 'द इन्डिया वे - स्ट्र्याटजीज फोर एन अन्सर्टेन वर्ल्ड' बारे छलफल गर्न आयोजित बेविनारमा भारत-चीन सम्बन्धबारे महत्त्वपूर्ण कुराहरू भने।

दुई देशको सम्बन्धमा सुरुदेखि नै धेरै समस्या रहेको तर सन् १९८० पछि व्यापार, यात्रा, पर्यटन र विभिन्न सामाजिक गतिविधिका कारण केही सामान्य भएको उनले बताए।

"हामी सीमा विवाद समाधान हुनुपर्छ भनिराखेका छैनौँ। हामीलाई यो धेरै गाह्रो र जटिल विषय हो भन्ने थाहा छ। यस विषयमा विभिन्न तहमा वार्ताको प्रयास भएको छ।... दुई देशबीचको सम्बन्धका लागि यो निकै कठिन कुरा हो," उनले भने।

"म एउटा अत्यन्त आधारभूत मापकको कुरा गर्दैछु - वास्तविक नियन्त्रण रेखा भएको सीमावर्ती क्षेत्रमा सन् १९८० पछि भए जस्तै शान्ति र स्थिरता कायम हुनुपर्छ।"

भारत र चीनले विवाद कसरी समाधान गर्लान्?

जयशङ्करले भने, "यदि शान्ति र स्थिरता नराम्ररी प्रभावित छ भने दुवै देशको सम्बन्धमा प्रभाव पर्नु स्वाभाविक नै हो। हामीले अहिले त्यो देखिरहेका छौँ पनि।"

''भारत र चीन दुवै प्रगति गर्दैछन् र विश्वमा ठूलो भूमिका निर्वाह गर्ने आकाङ्क्षा पनि राख्छन्। तर दुवै देशले एकआपसमा कसरी तालमेल राख्छन् भन्ने  प्रश्न ठूलो हो।"

"मैले आफ्नो पुस्तकमा यिनै आधारभूत कुराबारे चर्चा गरेको छु।"

उनका अनुसार उनले पूर्वी लद्दाखमा तनाव उत्पन्न हुनुअघि गत एप्रिल महिनामै आफ्नो पुस्तक लेखिसकेका थिए।

भारत र चीन सीमामा लामो समयदेखि तनाव छ। पैँतालीस वर्षपछि सीमामा केही महिनाअघि पहिलो पटक गोली हानाहान पनि भयो।

तनाव चुलिएको बेला भारतले १०० वटाभन्दा बढी चिनियाँ एपलाई प्रतिबन्ध लगाइदियो।

विवाद कहिलेदेखि?

भारत र चीनबीच सीमामा लामो समयदेखि तनाव हुँदै आएको छ।

तर चार दशकभन्दा बढी समयपछि सैनिकको मृत्यु हुनेगरी सङ्घर्ष भएको हो।

दुई देशबीच सन् १९६२ मा युद्ध भएको थियो। त्यसमा भारत नराम्ररी पराजित भएको थियो।

चीनले आफ्नो ३८,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको भारतको आरोप छ। त्यसका लागि हजारौँ चिनियाँ सैनिक आएको उसको दाबी छ।

सीमाबारे दुई पक्षले तीन दशकमा पटकपटक वार्ता गरेका भए पनि कुनै समाधान फेला पारेका छैनन्।


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवाद: भारतीय सेनासँग हिंसक भिडन्तपछि चिनियाँ सैनिकलाई मार्सल आर्ट प्रशिक्षण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चिनियाँ सेना

आधिकारिक प्रतिक्रिया नजनाइए पनि सो निर्णय भारत र चीनका सेनाबीच सीमा क्षेत्रमा भएको हिंसापछि चालिएको कदम हो।

सन् १९९६ मा गरिएको एक सम्झौताका कारण सीमा क्षेत्रमा खटिएका भारत र चीनका सेनाले बन्दुक वा विस्फोटक पदार्थ बोक्न पाउँदैनन्।

हालै भारत र चीनका सेनाबीच सीमामा भएको बन्दुकजस्ता हतियार प्रयोग नगरिएको भिडन्तमा कम्तीमा २० भारतीय सैनिको मृत्यु र ७६ जना घाइते भएका थिए। हालसम्म चीनले आफ्नो पक्षको क्षतिको विवरण सार्वजनिक गरेको छैन।

हङ्‌कङका सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार मार्सल आर्ट प्रशिक्षक खटाइने समाचार चीनका आधिकारिक सञ्चारमाध्यमले जुन २० तारिखमा लेखेका थिए।

सरकारी सीसीटीभीका अनुसार एन्बो फाइट क्लबका २० जना प्रशिक्षक तिब्बतको राजधानी ल्हासामा रहने छन्।

तर उनीहरूले सीमा क्षेत्रमा खटिएका सैनिकलाई प्रशिक्षण दिने वा नदिने विषयमा भने सीसीटीभीले जानकारी दिएको छैन।

आणविक हतियार भएका चीन र भारतले लद्दाखको गलवान उपत्यकामा जुन १५ मा भएको घटनामा एक अर्कालाई दोषारोपण गरिरहेका छन्।

प्रतिकूल मौसम रहेको यो उच्च हिमाली भेग अक्साइ चीन भनिने विवादित क्षेत्रमा पर्छ जसमा भारतको दाबी भए पनि चीनको नियन्त्रणमा छ।

विवाद कहिलेदेखि?

भारत र चीनबीच सीमामा लामो समयदेखि तनाव हुँदै आएको छ।

तर चार दशकभन्दा बढी समयपछि सैनिकको मृत्यु हुनेगरी सङ्घर्ष भएको हो।

दुई देशबीच सन् १९६२ मा युद्ध भएको थियो। त्यसमा भारत नराम्ररी पराजित भएको थियो।

सन् १९६२ मा भारत र चीन युद्धको हल्टन आर्काइभको तस्बिर

चीनले आफ्नो ३८,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको भारतको आरोप छ। त्यसका लागि हजारौँ चिनियाँ सैनिक आएको उसको दाबी छ।

सीमाबारे दुई पक्षले तीन दशकमा पटकपटक वार्ता गरेका भए पनि कुनै समाधान फेला पारेका छैनन्।

गत मे महिनामा दुई देशका सेनाबीच सिक्किमको सीमामा पनि हात हालाहाल भएको थियो।


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवाद: लद्दाखमा दुई देशका सेनाबीच भिडन्त, कम्तीमा तीन भारतीय सैनिकको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फाइल तस्बिर

भारतले 'दुवै पक्षका वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरू स्थिति सामान्य बनाउन वार्तामा रहेको' बताउँदै दुवैतर्फ सैनिकको मृत्यु भएको जनाएको छ।

चीनले भारतलाई तनाव बढ्नेगरी एकपक्षीय रूपमा कुनै काम नगर्न आह्वान गरेको समाचारसंस्था रोएटर्सले जनाएको छ।

समाचारसंस्था एएफपीका अनुसार चीनले भारतलाई सीमा उल्लङ्घन गरेर चिनियाँ सैनिकमाथि आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ।

बीबीसी हिन्दीका अनुसार भारतीय सेनाले भारत-चीन सीमामा सोमवार राति भिडन्त हुँदा एक वरिष्ठ सैन्य अधिकारी र दुई सैनिकको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ।

भारतका अनुसार भारतीय सैनिकहरू सीमाबाट पछि हट्दा उक्त घटना भएको हो।

के भन्छ चीन?

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले भारतीय सैनिकले सीमा नाघेर 'चिनियाँ सैनिकलाई आक्रमण गरेर दुई पक्षका सीमा सुरक्षा बलबीच गम्भीर शारीरिक सङ्घर्ष भएको' बताएको समाचारमा जनाइएको छ।

बेइजिङले आफ्नो पक्षमा भएको क्षतिको पुष्टि गरेको छैन।

तर भारतीय सेनाले चिनियाँ सैनिकहरू पनि हताहत भएको दाबी गरेको छ।

भारतीय पक्षले यो घटनामा गोली नचलेको दाबी गरेको छ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमले "भारतीय सैनिकहरूको कुटीकुटी हत्या गरिएको" विवरण प्रकाशित गरेका छन्। तर सेनाले यसको पुष्टि गरेको छैन।

केही समययता लद्दाखको गलवान क्षेत्रमा चिनियाँ सेना प्रवेश गरेकाले विवाद बढेको भारतीय पक्षको भनाइ छ।

चीनको ग्लोबल टाइम्स पत्रिकाका अनुसार चिनियाँ विदेशमन्त्रालयले विद्यमान विवादलाई वार्ताबाट समाधान गरिने र त्यसका लागि दुवै देश तयार भएको जनाएको छ।

लद्दाखमा भारतले निर्माण गरेको एउटा सडकबारे विवाद उत्पन्न भएको छ

विवाद कहिलेदेखि?

भारत र चीनबीच सीमामा लामो समयदेखि तनाव हुँदै आएको छ।

तर धेरैपछि सैनिकको मृत्यु हुनेगरी सङ्घर्ष भएको हो।

दुई देशबीच सन् १९६२ मा युद्ध भएको थियो। त्यसमा भारत नराम्ररी पराजित भएको थियो।

चिनियाँ र भारतीय सैनिक जवानको फाइल तस्बिर

सन् १९६२ मा भारत र चीनबीच युद्ध भएको थियो। Hulton Archive को तस्बिर

चीनले आफ्नो ३८,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको भारतको आरोप छ। त्यसका लागि हजारौँ चिनियाँ सैनिक आएको उसको दाबी छ।

सीमाबारे दुई पक्षले तीन दशकमा पटकपटक वार्ता गरेका भए पनि कुनै समाधान फेला पारेका छैनन्।

गत मे महिनामा दुई देशका सेनाबीच सिक्किमको सीमामा हात हालाहाल भएको थियो।


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवादः भू-उपग्रहले खिचेका तस्बिरमा विवादित गलवान उपत्यकामा चीनले नयाँ संरचना बनाएको सङ्केत\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जुन २२ मा भू-उपग्रहले खिचेको यो तस्बिरमा गलवान उपत्यकामा सीमाको वास्तविक नियन्त्रणरेखानजिकै सडक र अन्य संरचना निर्माण भएको देखिन्छ

उक्त क्षेत्र जुन १५ तारिखमा राति भारतीय र चिनियाँ सैनिकहरूबीच हिंसक भिडन्त भएको स्थाननजिकै छ।

उक्त घटनामा २० जना भारतीय सैनिकको मृत्यु भएको थियो। चिनियाँ पक्षमा पनि मानवीय क्षति भएको भारतको दाबी छ। तर त्यसबारे बेइजिङले केही भनेको छैन।

गत महिना खाली देखिएको स्थानमा अहिले बङ्कर, पाल र सैन्य सामग्रीको भण्डार देखिन्छ।

भारत र चीनले यो विवाद मत्थर पार्ने प्रयास गरिहेका बेला ताजा तस्बिरहरू सार्वजनिक भएका हुन्।

ती तस्बिरहरू अन्तरिक्ष प्रविधि कम्पनी म्याक्सरले जुन २२ मा खिचेको हो।

जुन महिनाको सुरुमा आकाशबाट खिचिएका तस्बिरहरूमा गलवान नदी देखिने क्षेत्रमा चीनले बनाएका संरचनाहरू नभएको समाचारसंस्था रोएटर्सले जनाएको छ।

क्लिक गर्न मिल्ने

                भू-उपग्रहबाट प्राप्त तस्बिरमा गलवान उपत्यकामा चीनले नयाँ संरचना निर्माण गरेको सङ्केत गर्छन्

            २२ जुन २०२०

                २२ मे २०२०

(तस्बिर तुलना गर्न माउसले <> भएको चिह्न दायाँ-बायाँ गर्नुहोस्)

यस विषयमा भारत र चीन दुवैले टिप्पणी गरेका छैनन्।

गलवान उपत्यकामा भएको भिडन्तपछि दुवै देशले आरोप-प्रत्यारोप गरे पनि स्थिति सामान्य बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्।

तस्बिरमा के देखिन्छ?

भारतका रक्षा विश्लेषक अजय शुक्लले आफ्नो ट्वीटमा गलवान उपत्यकामा सीमा नियन्त्रणरेखाको १.५ किलोमिटर भारतपट्टि चीनको एउटा शिविर भएको उल्लेख गरेका छन्।

भारतीय सञ्चारमाध्यमले भारतीय सेनाका स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै जुन १५ पछि वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूबीच वार्ता हुनुअघिको समयमा नयाँ संरचना बनेको हुनसक्ने जनाएका छन्।

मे महिनामा खिचिएको तस्बिरमा उक्त विवादित क्षेत्रनजिक कुनै संरचना देखिँदैन।

तस्बिरहरूको तुलना गर्दा नयाँ संरचनाहरू जुन १५ को घटनापछि निर्माण गरिएको जस्तो देखिन्छ

लद्दाखमा गस्ती गर्दै भारतीय सैनिकहरूको एउटा टोली


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवादः लद्दाख घटनापछि नेपाल र भारतबीच उत्पन्न नक्सा विवादमा कस्तो असर पर्ला?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गत सोमवार राति चिनियाँ र भारतीय सैनिकबीच भिडन्त हुँदा कम्तीमा २० भारतीय सैनिकको मृत्यु भारतले पुष्टि गरेको छ। चीनतर्फ पनि केही सैनिक हताहत भएको भारतको दाबी भए पनि चीनले त्यसबारे केही बोलेको छैन।

नेपालले हालै जारी गरेको नयाँ नक्सा संविधान संशोधनमार्फत् निशान छापमा समेटिएको समयमै भारत र चीनबीच तनाव चर्किँदा नेपाल र भारतबीच विद्यमान सीमा विवादबारे सम्भावित वार्ता छायामा पर्न सक्ने देखिएको केही विज्ञले बताएका छन्।

अहिले भारत र चीनबीच विकसित घटनाक्रमले एशियाका दुई क्षेत्रीय शक्तिबीच 'युद्ध नभए पनि ठूलो विश्वासको सङ्कट' सिर्जना गरेको एकथरीको भनाइ छ।

चीनले सैन्य तथा कूटनीतिक माध्यमबाट कुराकानी भइरहेको र उक्त घटना भएको स्थानमा अवस्था स्थिर रहेको दाबी गरेको छ।

'आत्मसमीक्षा'

भारतका लागि नेपाली राजदूत भइसकेका नेपाली काङ्ग्रेसका नेता दीपकुमार उपाध्यायले नेपालसँगको सम्बन्ध कम्तीमा भारतका लागि 'चीन वा पाकिस्तानजस्ता उसका परम्परागत समस्याहरूबाट' निर्देशित नहुने ठान्छन्।

उपाध्याय भन्छन्, "नेपालले पटकपटक भारतका गतिविधिमाथि असन्तुष्टि जनाउँदा पनि नसुन्नु उसको कमजोरी थियो। त्यो नेपालले लिएको नक्सा जारी गर्ने बाध्यात्मक कदमपछि उनीहरूले अहिले आत्मसमीक्षा गरेको पनि देखिन्छ।"

नेपालले कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्र देखिनेगरी आफ्नो नयाँ नक्सा सार्वजनिक गरेपछि केही भारतीय उच्च अधिकारी र विज्ञले नेपाल चीनतर्फ ढल्किएको अभिव्यक्ति दिएका थिए।

अब कतै नेपालप्रतिको भारतीय दृष्टि झन् संशययुक्त त हुँदैन भन्ने प्रश्नमा उपाध्यायले त्यस्तो सम्भावना न्यून भएको बताए।

"यतिखेर विश्वासको सङ्कट उत्पन्न भएका बेला त्यसो लागेको मात्र हो। नत्र चीनतर्फ त हामीभन्दा बढी त भारतीयहरू नै ढल्केका छन्। प्रविधि, व्यापार वा कूटनीतिक संवादकै हेर्ने हो भने उनीहरूको अन्तर्क्रिया बढ्ता छ।"

अहिलेको अवस्था

पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री भेषबहादुर थापा पनि भारत-चीनबीच विद्यमान अवस्थालाई सन् १९६२ को युद्धसँग तुलना गर्न नहुने ठान्छन्।

"उतिखेर युद्ध नै थियो भने यतिखेर झगडा मात्र हो। दुई देशले नै संवादमार्फत् अवस्था मत्थर पार्न खोजिरहेका बेला हाम्रो प्रार्थना र सद्भाव समेत शान्तिकै लागि हुनुपर्छ।"

भारतसँगको सीमा विवाद सुल्झाउने प्रयासमा पनि यस घटनालाई नै जोडेर निराश हुनुनपर्ने  थापा  बताउँछन्।

उनको भनाइ छ, "यी अलगअलग समस्या हुन्। एकले अर्कोलाई असर गर्छ...


शीर्षक: भारत-चीन सीमा विवादः लद्दाखको सीमा क्षेत्रमा चिनियाँ सेनाले पहिला गोली चलाएको भारतको आरोप\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बरु उक्त दुर्गम हिमाली क्षेत्रमा दुई पक्षबीच तनाव उत्पन्न हुँदा चिनियाँ पक्षले हावामा गोली हानेको नयाँ दिल्लीले दाबी गरेको छ।

उसका अनुसार विवादित क्षेत्रमा सोमवार चिनियाँ सैनिकहरू भारतीय सैन्य इलाकानजिकै आउन खोजेका थिए।

प्रतिक्रियास्वरूप भारतीय सेनाले चिनियाँ पक्षलाई फिर्ता गराउन खोज्दा चिनियाँ सैनिकहरूले हावामा गोली हानेको उसको दाबी छ।

गत राति चिनियाँ सेनाले भारतीय सैनिकहरूले चेतावनी दिँदै गोली हानेपछि आफूले प्रतिकार गरेको बताएको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार सन् १९७५ पछि उक्त क्षेत्रपछि सीमामा गोली चलेको यो पहिलो पटक हो।

गत जुन महिनामा भारतीय र चिनियाँ सेनाबीच गलवान क्षेत्रमा भिडन्त हुँदा कम्तीमा २० भारतीय सैनिकहरूको मृत्यु भएको थियो। त्यो बेला गोली भने चलेको थिएन।

उक्त घटनामा आफूतर्फ कति सैनिक हताहत भए भन्नेबारे चीनले केही भनेको छैन।

के भन्छ भारतीय सेना?

भारतीय सेनाले आफ्नो एउटा वक्तव्यमा भनेको छ, "सेप्टेम्बर ७ सोमवार चिनियाँ सेना (पीएलए) का सेनाहरूले 'लाइन अफ एक्चूअल कन्ट्रोल' एलएसीस्थित भारततर्फ बढ्ने कोसिस गरेका थिए।"

"हाम्रा सैनिकहरूले उनीहरूलाई त्यहाँबाट लखेटे, उनीहरूले हावामा गोली चलाएर हाम्रा सैनिकहरूलाई तर्साउन खोजे।"

उसले चिनियाँ फौजले उक्साहटपूर्ण कार्य गरे पनि भारतीय सैनिकहरू संयमित भएको र परिपक्व एवम् जिम्मेवार व्यवहार गरेको जनाएको छ।

भारतीय सेनाले चीनका वेस्टर्न थिएटर कमान्डले वक्तव्यमार्फत् आफ्नै देशभित्र र अन्तर्राष्ट्रिय जगत्‌लाई झुक्याउने प्रयास गरेको आरोप पनि लगाएको छ।

के भन्छ चीन?

सन् १९९६ भएको एउटा सम्झौताअनुसार दुवै देशहरू विवादित मानिएको एलएसीमा हतियार प्रयोग गर्न पाउँदैनन्। तर त्यस क्षेत्रमा दुई देशका सेनाबीच झडपहरू हुने गरेका छन्।

चिनियाँ सरकारी समाचारसंस्था ग्लोबल टाइम्सका अनुसार भारतीय सेनाहरू "अवैध रूपमा एलएसी पार गरेर चिनियाँ भूभागमा प्रवेश गरेका थिए।"

पीएलएका एक प्रवक्तालाई उद्धृत गर्दै उसले यस्तो विवरण दिएको हो।

ग्लोबल टाइम्ससँग ती प्रवक्ताले यसले दुवै पक्षबीच बनेको सहमतिको उल्लङ्घन भएको र सीमामा तनाव उत्पन्न भएको बताएका छन्।

तर भारतीय सेनाको वक्तव्यमा भने सेना शान्ति कायम राख्न कटिबद्ध रहेको उल्लेख छ।

दुई देश विवाद साम्य पार्न के गर्दैछन्?

भारत र चीनबीचको पछिल्लो विवाद भारत र चीनका विदेशमन्त्रीबीच भेटघाट हुने बेलामा देखा परेको हो।

भारतीय विदेशमन्त्री...


शीर्षक: भारत-चीन सीमानजिकै हिउँमा फसेका तीन सय चौँरी मृत फेला परे\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सरकारी अधिकारी राज यादवका अनुसार ती पशुको शव शुक्रवार भेटिएको थियो।

ती चौँरी गाई उक्त क्षेत्रमा डिसेम्बर महिनादेखि फसिरहेका थिए।

उनीहरू खान नपाएर मरेको बताइएको छ।

जोगाउने प्रयास विफल

अधिकारीहरूले फसेका चौँरी गाईलाई हेलिकप्टरबाट आहारा झार्ने प्रयास पनि गरेका थिए।

तर खराब मौसमका कारण त्यो सम्भव हुन सकेन।

सो क्षेत्रमा हजारौँ वर्षदेखि चौँरी बसिरहेका छन्। तिनको प्रयोग दूध एवम् मासुका निम्ति मात्र नभई सरसामान ढुवानीका लागि पनि गरिन्छ।

"सो ठाउँमा पुग्ने बाटो बल्ल पाँच दिन अगाडि खुल्यो। त्यसपछि हाम्रो टोली पैदल सो ठाउँमा पुग्दा त्यो दु:खान्त घटना थाहा भयो," यादवले भने।

यो पनि पढ्नुहोस्

सिक्किम राज्यको उत्तरमा अवस्थित मुकुथाङ उपत्यकामा ती मरेका चौँरी गाई अधिकारीहरूले भेट्टाएका थिए।

हुन त बर्सेनि यसरी १० देखि १५ चौँरीले ज्यान गुमाउँछन्। तर यसपालि सङ्ख्या त अभिलेख राख्न थालेदेखिकै सबभन्दा धेरै हो।

अझै पनि सो ठाउँमा ५० चौँरी फसिरहेका र तिनीहरूसम्म तत्काल पुग्ने प्रयास भइरहेको छ।

चौँरीपालक परिवारलाई तीनवटा चौँरीसम्म प्रतिचौँरी भारु ३० हजार क्षतिपूर्ति दिइन्छ।


शीर्षक: भारत-चीनको चेपुवामा नेपाल\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् २०१७ भित्रै नेपालसँग पहिलो संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्ने घोषणा गरेको चीनका रक्षामन्त्री यसै साता तीन दिने भ्रमणमा नेपाल आए।

यो भ्रमणका बेला छिमेकी देशहरुलाई आफ्नो महत्वाकांक्षी 'वान बेल्ट, वान रोड' अर्थात एक क्षेत्र एक सडक परियोजनाको अङ्ग बनाउने चिनियाँ प्रयासबारे पनि छलफल भएको थियो।

पछिल्लो केही महिना यता चीनले यही विषयमा मात्रै तारन्तार टोलीहरु पठाएर नेपाललाई सो परियोजनामा सामेल गराउने कोसिस बढाएको छ।

यसरी बेइजिङ काठमाण्डूमा जोर लगाउन थालेपछि त्यसले दिल्लीमा बेचैनी बढेको त्यहाँको टिप्पणीकारहरुले बताउँदै आएका छन्।

प्रस्ताव

दक्षिण एसियाकै अर्को मुलुक श्रीलंका पुगेर नेपाल आएका चिनियाँ रक्षामन्त्रीको यो भ्रमणले रक्षा सम्बन्ध विस्तार गर्ने बाहेक चीनले लिएको 'ओबीओआर' भनिने 'वान बेल्ट, वान रोड'' परियोजनाको प्रवर्धन गर्ने उद्देश्य राखेको बताइन्छ।

'ओबिओआर' परियोजनाले युरोप र एशियालाई सडक, रेल लगायतका पूर्वाधारहरुले जोड्ने लक्ष्य राखेको छ।

त्यसका लागि उसले दक्षिण एसियाका विभिन्न देशमा बन्दरगाहा र विमानस्थल जस्ता ठूला संरचनाहरुको निर्माणमा लगानी गरिरहेको छ।

काठमाण्डूस्थित दक्षिण एसिया नीति अध्ययन केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक प्राध्यापक श्रीधर खत्री भन्छन्, "वान बेल्ट, वान रोडको अवधारणा व्यापक भयो, देश विशेषमा यो कसरी लागू गर्ने भन्नेमा चाँहि उनीहरुले बढी ध्यान दिइरहेका छन्। अहिलेको भ्रमणले पनि त्यो अवधारणा भित्र कसरी पार्ने भन्ने सल्लाह गर्ने लक्ष्य राखेको हुनसक्छ, मलाई लाग्छ यो पछिको लागि सम्झौताको प्रयास हो।"

तर आफ्नो परम्परागत प्रभाव क्षेत्रमा चीनले अघि बढाएको यस्तो प्रयासलाई भारतले निको मानेको जस्तो देखिंदैन।

दिल्लीबाट बीबीसीसँग कुरा गर्दै भारतीय सेनाका एक जना अवकाशप्राप्त जर्नेल अशोक मेहताले चीनसँगको सम्बन्ध विस्तार गरिरहँदा नेपाल र नेपाली अधिकारीहरुले भारतको सुरक्षा चासोलाई पनि ध्यान दिनुपर्ने बताए।

उनी भन्छन्, "म्यान्मार, पाकिस्तान, श्रीलंका अनि माल्दिभ्स सबैतिर चीनले आफ्नो प्रभाव बढाएर भारतलाई घेरा पारेको छ, नेपालले आफ्नो सम्बन्ध चीनसँग जति पनि बढाउनसक्छ तर उसले भारतको संवेदनशीलतालाई मध्यनजर राख्नुपर्छ।"

सुरक्षा

विशेषगरी नेपालको उत्तरमा तिब्बतसँग जोडिएको संवेदनशील सीमा सुरक्षालाई ध्यान दिएर चीनले सुरक्षा निकायसँग सम्पर्क बढाएको ठानिन्छ।

नेपाली सेनालाई अस्पतालका उपकरण, निर्माणमा प्रयोग...


शीर्षक: भारत-पाक तनावः 'रासन सकियो, हिउँ र जङ्गली साग खाएर लड्यौँ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यही फागुन पहिलो साता भारत प्रशासित कश्मीरमा भएको एउटा आत्मघाती आक्रमणमा ४० जनाभन्दा बढी सुरक्षाकर्मीको ज्यान गएपछि उनीहरूबीचको सम्बन्ध बिग्रिएको हो।

सोही तनावलाई लिएर कतिपयले भारत र पाकिस्तानबीच अर्को युद्ध हुनसक्ने अड्कल पनि काटिरहेका छन्।

युद्धको अड्कलबीच कतिपयले भने करिब दुई दशक अघि भारत र पाकिस्तानबीच उच्च हिमाली क्षेत्र कारगिलमा भएको युद्धको समेत सम्झना गरिरहेका छन्।

यसै सन्दर्भमा उक्त लडाइँका बखत कारगिलको अवस्था कस्तो थियो भन्ने बारे बीबीसी नेपाली सम्वाददाता विष्णु पोखरेलले सन् १९९९ मा कारगिल युद्धमा प्रत्यक्ष सहभागी नेपाली नागरिक भारतीय गोर्खा सेनाका एकजना भूतपूर्व सुवेदार गम्भीरजङ्ग राईसँग कुराकानी गरेका छन्।

कारगिल युद्धमा बच्न सफल राईको युद्ध संस्मरण उनकै शब्दमा:

भारतीय सेनामा प्रवेश

मेरो पुर्ख्यौली घर खोटाङ जिल्लाको निर्मलीडाँडा भन्ने स्थानमा हो। हाल भने म सुनसरीको इटहरीमा बसोबास गर्छु।

म सन् १९७६ मा भारतको दार्जिलिङ पुगी 'फ्रस्ट इलेभेन गोर्खा राइफल्स'मा भर्ना भएको थिए।

भारतीय सैन्य सेवामा मैले २७ वर्ष काम गरेँ र सुबेदार पदमा पुगेपछि सन् २००२ मा अवकास पाएँ।

सैनिक जीवनका २० वर्षजति म 'फिल्ड'मा नै खटिएर काम गरे।

त्यसक्रमममा म कश्मीर, नागाल्यान्ड र आसामका कतिपय सशस्त्र विद्रोहलाई कम गर्न गरिएका कारबाहीहरूमा पनि सहभागी हुन पुगेँ।

सात वर्षजति चाहिँ मैले दिल्ली र मुम्बई जस्ता सहरमा कार्यालयमा नै बसेर काम गर्ने अवसर पाएको थिएँ।

प्राय: सबै क्षेत्रमा खटिँदा हाम्रो जिम्मेवारी सशस्त्र समूहमाथि नियन्त्रण गर्नु नै रहेको थियो।

सियाचिनको सङ्कट

म कारगिलमा खटिनुभन्दा अगाडि सियाचिन हिमनदीको सैन्य शिविरमा काम गरेँ।

यो सन् १९९८ को कुरा हो। २७ हजार फिट माथिको सियाचिन सैन्य शिविरलाई विश्वकै कठिन भूभागमा रहेको मध्येको एउटा सैन्य शिविर भनिन्छ।

हाम्रो टोली त्यहाँ ४५ दिन बसेको थियो।

अक्सिजन एकदमै कम हुने उक्त क्षेत्रको शिविरमा बस्नु भनेको निक्कै कष्टकर कुरा भोग्नु हो।

हामीलाई सियाचिन जानुभन्दा अगाडि एक महिनाको तालिम दिइएको थियो।

त्यो तालिम हिमाल चढ्न दिइने तालिमजस्तै हो।

हिमनदीमा जानुभन्दा अगाडि सबै सैनिकको तौल लिएर पठाइएको थियो।

४५ दिन बसेर फर्कँदा सबैजसोको तौल आधाजति कम भएको थियो।

६० केजीका मान्छे ३० केजीको भएर फर्केका थिए। त्यसो हुनुको कारण भने त्यहाँको मौसम हो।

हामी हिँड्न मन पराउने...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व : 'भारत चकित पर्ने गरी अप्रत्याशित कारबाही गरिने'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पाकिस्तानी सेना सिमानामा भारतीय सेनाको आवतजावत निरीक्षण गर्दै

भारतले आफ्नो भूभागमा हवाई कारबाही गरेको बदलास्वरूप आफूले रोजेको समय र स्थानमा प्रतिक्रिया जनाउने चेतावनी पाकिस्तानले दिएको छ।

के गर्ला पाकिस्तानले?

सैनिक प्रवक्ता मेजर जनरल आसिफ गफूरले चकित पर्न तयार रहन भारतलाई सावधान गराए।

भारतले उसका लडाकु विमानले जैश-ए-मोहम्मद सङ्गठनको आत्मघाती हमलाकारीहरूको प्रशिक्षण शिविर ध्वस्त पारिदिएको बताएको छ।

पाकिस्तानले चाहिँ भारतीय विमानहरूलाई आफ्ना विमानले फर्कन बाध्य पारिदिएको र कुनै हताहती नभएको बताएको छ।

बालाकोटमा घटनास्थल निरीक्षण गर्दै पाकिस्तानी सेना तथा सञ्चारकर्मी

युरोपेली युनियन र चीनले दुवै देशलाई संयम अपनाउन आग्रह गरेका छन्।

पाकिस्तानको चेतावनीपछि त्यहाँको अवस्थाबारे मुम्बइस्थित बीबीसी सम्वाददाता योगिता लिमये भन्छिन्, "एउटा त्रासको वातावरण छ। खासगरि भारत प्रशासित कश्मीर तथा सीमामा रहेका भूभागमा अब के होला भन्ने त्रास र पाकिस्तानले अब के गर्ला? भन्ने चिन्ता व्याप्त छ।"

तनाव खतरनाक स्तरमा

इस्लामावादस्थित बीबीसीका सम्वाददाता एम इल्यास खानको विश्लेषण अनुसार पाकिस्तानी भूभागभित्र भारतीय हवाई सेनाले गरेको कारबाहीले तनावलाई खतरनाक स्तरमा उकासिदिएको छ।

सन् २०१६ को सेप्टेम्बरमा उरीस्थित भारतीय सेनाको अखडामा भएको हमलापश्चात् 'सर्जिकल स्ट्राइक' मार्फत प्रतिक्रिया जनाउने भारतको चेतावनीले पनि त्यस्तै अवस्था निम्त्याएको थियो।

भारतले त्यतिखेर विशेष फौजलाई विद्रोहीका शिविरमा हवाईमार्गबाट ओरालेर कारबाही गरेको भन्ने दाबीलाई केही बढाइचढाइ प्रस्तुत गरिएको पाइयो।

तर त्यतिखेर भारतीय फौजले नियन्त्रण रेखाभित्र केही ठाउँमा प्रवेश गरि केही हताहती गराएका थिए।

यतिखेर चाहिँ उनीहरूले पाकिस्तानको अन्तर्राष्ट्रिय सीमा नै पार गरेर कैयौँ वर्षदेखि त्यहाँ रहेका भनिएका कश्मीरी विद्रोहीको शिविरमा हमला गरेका छन्।

पाकिस्तानी सेनाले उक्त क्षेत्रलाई घेराबन्दी गरेको छ र स्थानीय प्रहरीलाई पनि त्यहाँ जान दिइएको छैन। विस्तृत विवरण केही समयपश्चात मात्र आउला।

साथै, पाकिस्तानी अधिकारीहरूले सो कारबाही नियन्त्रण रेखा पारि मात्रै भएको भन्दै स्थितिलाई सामान्यीकरण गर्न खोज्दैछन्।

पाकिस्तानले प्रतिक्रिया जनाउने बाचा त गरेको छ तर त्यो कूटनीतिक उपायमै सीमित हुन सक्छ।

तर केही विश्लेषकहरूले भनेजस्तै कश्मीरमा भारतीय फौजविरुद्ध...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: इमरान खानको दलले हिन्दूबारे आपत्तिजनक टिप्पणी गर्ने मन्त्रीलाई हटायो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यस्तो अभिव्यक्ति दिएपछि मुख्यमन्त्री सरदार उस्मान बुजदारले ती मन्त्री फैयाज अल हसन चौहानलाई डाकेका थिए। त्यसपछि चौहानको राजीनामा आयो।

प्रधानमन्त्री इमरान खानको दल पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआई) ले 'हिन्दू समुदायप्रति अपमानजनक शब्द प्रयोग गरेकोमा पन्जाब सरकारद्वारा उनी पदमुक्त गरिएको' जनाएको छ।

मुख्यमन्त्रीको तर्फबाट जारी गरिएको वक्तव्यमा इमरान खान नेतृत्वको दललाई कुनै पनि किसिमको भेदभाव सह्य नहुने कुरा उल्लेख छ।

एकजुट भई आलोचना

चौहानले हिन्दूहरूलाई "गाईको मूत्र पिउनेहरू" भन्दै भारतले पाकिस्तानसँग प्रतिस्पर्धा गर्न नसक्ने बताएका थिए।

त्यस्तो अभिव्यक्ति दिएको भिडिओ बाहिर आएपछि त्यसको निकै आलोचना भइरहेको थियो।

पाकिस्तानमा सामाजिक सञ्जालमा #SackFayazChohan र #Hindus ट्रेन्डिङमा थिए।

समाजिक सञ्जालमा मात्र होइन पीटीआई पार्टीका नेताहरूले पनि उनको चर्को आलोचना गरे।

'सह्य नहुने'

चौहानले फेब्रुअरी २४ मा लहोरमा आयोजित एउटा कार्यक्रममा उक्त विवादास्पद धारणा व्यक्त गरेका थिए। तर त्यसको भिडिओ सोमवार व्यापक भएको थियो।

प्रधानमन्त्री इमरान खानका राजनीतिक मामिला सल्लाहकार नईमुल हकले एउटा ट्वीट गर्दै भनेका थिए - चाहे सरकारकै वरिष्ठ सदस्य वा अरू कोहीले गरून्, यस्ता कुरा पीटीआईको निम्ति सह्य हुँदैन।

उनले भनेका थिए, "हिन्दू समुदायविरूद्ध पन्जाबका सूचनामन्त्री फैयाज चौहानको अपमानजनक भनाइलाई लिएर कडा कारबाही हुनुपर्छ। मुख्यमन्त्रीसँग सल्लाह लिएपछि उनीमाथि कारबाही गरिनेछ।"

विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. मोहम्मद फैसलले ट्विटरमा लेखेका थिए, "पाकिस्तानको झन्डामा जसरी गर्वका साथ हरियो रङ्ग सामेल छ, त्यहीँ गर्वका साथ सेतो रङ्ग पनि छ। त्यसले हिन्दू समुदायको योगदानको सम्मान गर्छ र उनीहरूलाई आफ्नो मान्छ।"

'देशप्रेमको बदलामा अपमान?'

मानवाधिकार मामिलामन्त्री शिरीन मजारीले पनि चौहानको आलोचना गर्दै ट्वीट गरेकी छन्।

"म त्यसको घोर निन्दा गर्छु। कसैको धर्ममा आक्रमण गर्ने अधिकार कसैसँग पनि छैन। हाम्रा हिन्दू नागरिकले आफ्नो देशको निम्ति बलिदान दिएका छन्। हाम्रा प्रधानमन्त्रीको सन्देश सहिष्णुता र सम्मानको निम्ति छ र हामी कुनै पनि किसिमको घृणालाई प्रोत्साहन दिन सक्दैनौँ," उनले लेखिन्।

बालाकोटमा भारतीय वायुसेनाको आक्रमणपछि पाकिस्तानी हिन्दूहरूको तर्फबाट समाजिक सञ्जालमा 'भारतको उक्त कारबाहीको आलोचना गर्नेहरूले हिन्दू धर्मलाई त्यसको...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: कस्तो छ सीमाका यी बस्तीहरूको हालत\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बीबीसीले कश्मीरस्थित नियन्त्रण रेखाको दुवै पट्टि रहेका समुदायहरू सम्म एक दुर्लभ पहुँच पाएको छ।

जब जब तनाव बढ्छ यिनै समुदायले सबभन्दा पहिलो मार खेप्नुपर्छ।

हेर्नुहोस् उनीहरूको अवस्थाबारे एक भिडिओ।

अनि यो पनि...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: जैश-ए-मोहम्मदको शिविर ताकेर पाकिस्तानमा 'भारतको हवाई आक्रमण'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतका विदेशसचिव विजय गोखलेका अनुसार मङ्गलवार बिहानको कारबाहीमा भारतीय वायुसेनाले लडाकु समूह जैश-ए-मोहम्मदको सबैभन्दा ठूलो शिविर नष्ट पारिदिएको छ।

यसअघि भारतीय वायुसेनाका विमान पाकिस्तानी आकाशमा छिरेका तर पाकिस्तानी पक्षले प्रतिकार गरेपछि ती विमानहरू भागेको दाबी पाकिस्तानी सेनाले गरेको थियो।

पाकिस्तानी सेनाका प्रवक्ता मेजर जनरल आसिफ गफूरका अनुसार "भाग्दै गर्दा हडबडाएर उनीहरूले केही बम खसाए जुन बालाकोटनजिकै खसे। त्यसबाट कुनै हानि या कोही हताहत भएको छैन।"

भारतीय विदेशसचिव गोखलले गुप्तचरी सूचनाका आधारमा सो कारबाही गरिएको बताएका छन्।

फेब्रुअरी १४ मा भारत प्रशासित कश्मीरमा भारतीय सुरक्षाकर्मीलाई लक्ष्य गरी जैश-ए-मोहम्मदले एउटा आत्मघाती आक्रमण गरेको थियो।

सो घटनामा ४६ भारतीय सुरक्षाकर्मीको ज्यान गएको थियो।

भारतीय वायुसेनाका सूत्रहरूले पनि बीबीसी हिन्दीसँग भारतीय वायुसेनाका विमानहरू नियन्त्रणरेखापारि गएका र केही स्थानमा आक्रमण भएको स्वीकारेका छन्।

वायुसेना अधिकारीहरूका अनुसार सो कारबाहीका लागि मङ्गलवार बिहान तडके अम्बालाबाट केही मिराज विमानहरू उडेका थिए।

तर अन्तर्राष्ट्रिय सीमा उल्लङ्घन नगरी लक्ष्यित स्थानमा बम खसालिएको उनीहरूको दाबी छ।

जैश-ए-मोहम्मदले भारतमा फेरि आत्मघाती आक्रमण गर्ने तयारी गरिरहेको सूचना पाएपछि सो कारबाही गरेको दाबी गोखलेको छ।

सो शिविरमा जैश-ए-मोहम्मदका उग्रवादी, प्रशिक्षक, कमान्डर र आत्मघाती आक्रमणका लागि प्रशिक्षण लिइरहेका लडाकुहरूलाई मारिएको र सर्वसाधारणलाई हानि नपुगोस् भनेर कारबाहीका बेला विशेष ध्यान पुर्‍याइएको उनले बताए।

भारतीय वायुसेनाले आक्रमण गरेको शिविर जङ्गलभित्र रहेको बताइएको छ।

किन चर्कियो तनाव?

कश्मीरको पुलवामामा भएको आक्रमण पाकिस्तानले गराएको आरोप भारतीय पक्षले लगाएको छ। त्यसपछि भारत र पाकिस्तानबीच तनाव चर्किएको हो।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आक्रमणकारी तथा षड्यन्त्रकारीहरूले महँगो मूल्य चुकाउनु पर्ने चेतावनी दिएका थिए।

पाकिस्तानले भने आक्रमणमा आफ्नो भूमिका रहेको भन्ने आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ।

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले आफ्नो देशमाथि आक्रमण भए प्रतिकार गर्ने बताएका थिए।

वार्ताबाट मात्र कश्मीरको विवाद समाधान गर्न सकिने तर भारतले सैन्य कारबाही गरे आफूले प्रत्युत्तर दिने उनले बताएका थिए।

कश्मीर विवादकै कारण दुई देशबीच सन् १९४७ र १९६५ दुईचोटि...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: दुई भारतीय लडाकु विमान खसालिएको पाकिस्तानी दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पाकिस्तानी सेनाका प्रवक्ता मेजर जनरल आसिफ गफूरले ट्वीट गर्दै भारत-पाकिस्तान वायुसीमा नाघेर पाकिस्तानी आकाशमा छिरेका ती भारतीय विमानलाई पाकिस्तानी वायुसेनाले खसालिदिएको दाबी गरेका हुन्।

उनका अनुसार एक भारतीय विमानचालकलाई पक्राउ गरिएको छ।

पाकिस्तानी वायुसेनाले कारबाही गरेपछि एउटा विमान पाकिस्तान प्रशासित कश्मीर र अर्को भारत प्रशासित कश्मीरमा खसेको उनले दाबी गरे।

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले भारतीय वायुसेनाका ती विमानमा प्राविधिक समस्या भएको र पाकिस्तानले दाबी गरेजस्तो नभएको जनाएका छन्।

तर एउटा पाकिस्तानी लडाकु विमान खसालिदिएको दाबी गरेको भारतीय पक्षले भने पाकिस्तानी दाबीबारे प्रस्ट जबाफ दिएका छैनन्।

कश्मीरमा आत्मघाती विस्फोटन गराउने लडाकु समूह जैश-ए-मोहम्मदको शिविर रहेको भन्दै मङ्गलवार भारतले पाकिस्तानको बालाकोटमा हवाई आक्रमण गरेको थियो।

सो आक्रमणमा लडाकुहरूको शिविर ध्वस्त भएको र धेरै जना मारिएको भारतको दाबी छ।

फेब्रुअरी १४ मा भारत प्रशासित कश्मीरको पुलवामामा भएको आत्मघाती आक्रमणपछि भारत र पाकिस्तानबीच सम्बन्ध बिग्रिएको छ।

भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूलाई लक्ष्य गरिएको सो आक्रमणमा पाकिस्तान संलग्न भएको आरोप भारतको छ। तर पाकिस्तानले त्यसको खण्डन गर्ने गरेको छ।

'प्रत्युत्तर हैन'

यसअघि विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले पाकिस्तानी वायुसेनाले आफ्नो आकाशभित्रै रहेर भारत-पाकिस्तान नियन्त्रणरेखापारि बम हानेको बताएका थिए।

तर यो भारतले मङ्गलवार गरेको आक्रमणको प्रत्युत्तर नभएको र त्यसैले धनजनको क्षति नहुनेगरी गैरसैनिक क्षेत्रमा कारबाही गरिएको मोहम्मद फैसलले बताए।

समाचारसंस्था पीटीआई र रोयटर्सका अनुसार पाकिस्तानी विमान भारतीय आकाशमा प्रवेश गरेका हुन्।

ती विमानहरू जम्मू-कश्मीरको राजौरी क्षेत्रमा छिरेको बताइएको छ।

पीटीआईका अनुसार भारतीय विमानहरूले पाकिस्तानी विमानहरूलाई भाग्न बाध्य पारिदिएका थिए।

भारतले आफ्नो आकाशमा विमानहरूलाई  केही रोक लगाउने घोषणा गरेको छ। कश्मीरको आकाशबाट उड्ने केही उडानहरू स्थगित गरिएका छन्।

मानवीय क्षति

नियन्त्रणरेखाको दुई तर्फ भएका यी हवाई आक्रमणहरू सन् १९७१ को युद्धपछि पहिलो पटक भएका हुन्।

दुईतिरैबाट गोली हानाहान पनि भइरहेको छ।

नियन्त्रणरेखावारिपारि मङ्गलवार भएको गोली हानाहानमा चार पाकिस्तानी गैरसैनिकहरू मारिएका र १० जना घाइते भएका छन्।

भारतपट्टि भने पाँच सैनिकहरू घाइते भएका अधिकारीहरूले...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: पाकिस्तानको कब्जामा परेका अभिनन्दन वर्तमान को हुन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती पाइलट भारतीय वायु विङ कमान्डर अभिनन्दन वर्तमान हुन्। उनले बुधवार बिहान लडाकु विमान मिग २१ उडाएका थिए।

भारतले पनि आफ्नो वायुसेनाले पाकिस्तानको लडाकु विमान एफ-१६ खसालेको दाबी गरेको छ।

तर पाकिस्तानले त्यो कुरा अस्वीकार गरेको छ।

अभिनन्दन अवस्था

अभिनन्दनले बुधवार बिहान उडाएको मिग २१ विमान पाकिस्तानी वायुसेनाले खसालिदियो र उनलाई आफ्नो नियन्त्रणका लियो।

पाकिस्तानी सेनाले अभिनन्दन आफूसँग सकुशल रहेको बताएको छ। उसले अभिनन्दनको एउटा भिडिओ पनि सामाजिक सञ्जालमा राखेको छ।

पाकिस्तानबाट पहिले सार्वजनिक गरिएको भिडिओमा अभिनन्दनको अनुहारमा रगत पोतिएको र उनी घाइते अवस्थामा देखिन्छन्।

एउटा भिडिओमा अभिनन्दनलाई केही मानिसले पिटिरहेको देखिन्छ। अर्को भिडिओमा अभिनन्दनको आँखामा पट्टी बाँधिएको छ।

त्यसमा उनले भनेका छन्, "मेरो नाम विङ कमान्डर अभिनन्दन हो। मेरो सेवा नम्बर २७९८१ हो। म विमान चालक र हिन्दू हुँ।"

अर्को भिडिओ पनि सार्वजनिक भएको छ। जसमा अभिनन्दनले चिया वा कफी पिइरहेको देखिन्छ।

त्यसमा कसैले प्रश्न सोधिरहेको र उनले उत्तर दिइरहेका छन्। अभिनन्दनले त्यस भिडिओमा आफूसँग निकै राम्रो व्यवहार भइरहेको र यदि भारत फर्किए भने पनि त्यही कुरा भन्ने बताएका छन्।

तीव्र प्रतिक्रिया

त्यस भिडिओमा अभिनन्दनले आफूलाई दक्षिण भारतको बासिन्दा भनेका छन्।

आफ्नो वैवाहिक स्थितिबारे सोध्दा उनले आफू विवाहित भएको बताएका छन्।

अभिनन्दनका बुवा पनि वायुसेनामै थिए। भाइ पनि वायुसेवामै छन्।

अभिनन्दनले  सन् २००४ मा वायुसेवामा सेवा थालेका हुन्।

उनी पाकिस्तानको कब्जामा परेको समाचार आएपछि भारतीय प्रयोगकर्ताहरूले सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न खाले प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका छन्।

कांग्रेस प्रमुख राहुल गान्धीले अभिनन्दन सुरक्षित फिर्ता हुने आशा व्यक्त गरेका छन्।

जम्मू-कश्मीरका पूर्वमुख्यमन्त्री उमर अब्दुल्लाले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई अभिनन्दन स्वदेश नआएसम्मका निम्ति सबै राजनीतिक कार्यक्रम रद्द गर्न आग्रह गरेका छन्।


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: पाकिस्तानले भारतीय लडाकु विमानका पाइलट फिर्ता गर्नुको अर्थ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतीय सेनाका अधिकारीहरूले उक्त कदमबाट आफूहरू 'निकै हर्षित' भएको बताएका छन्।

उनलाई शुक्रवार अपराह्ण दुवै देशका पन्जाब राज्यको वाघा-अटारी सीमामा भारतलाई हस्तान्तरण गरिने अपेक्षा गरिएको छ।

तर पाकिस्तानका गतिविधिहरूप्रति आफू सतर्क रहेको भारतीय सेनाले जनाएको छ।

कश्मीर क्षेत्रमा तनाव बढेसँगै अहिले नियन्त्रणरेखाका दुवैपट्टि दशौँ हजार सैनिकहरू तैनाथ छन्।

युद्धको त्रासले त्यस भेगका सयौँ बासिन्दाहरूले घर छाडिसकेका छन्।

'शान्तिको सङ्केत'

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले आफ्नो देशको संसदको संयुक्त सत्रमा बोल्दै त्यस कदमलाई 'शान्तिको सङ्केत'का रूपमा अर्थ्याएका थिए।

भारत-पाकिस्तान सीमानजिकै भारतीय सुरक्षाकर्मी र सञ्चारकर्मीहरू अभिनन्दनको प्रतीक्षा गर्दै

अभिनन्दन वर्तमानलाई मुक्त गराउने दबाव भारतीय अधिकारीहरूमाथि थियो। खानको घोषणाले उनीहरूलाई ठूलो राहत मिलेको बताइएको छ।

दिल्लीबाट बीबीसीका अन्बरसन एतिराजन भन्छन् - पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीको त्यस्तो कदमले दुवै पक्षलाई पछिल्लो तनाव सुरक्षित रूपमा अवतरण गर्न सघाउने ठानिएको छ।

"तर यसकै कारण तनाव रोकिइहाल्ने सम्भावना त छैन। तर थप चर्काउन समेत कठिन हुने देखिन्छ।"

पन्जाब राज्यका मुख्यमन्त्री अमरिन्दर सिंहले उनलाई स्वागत गर्न सीमामा जाने भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

कश्मीरको पुलवामा भएको आत्मघाती आक्रमणको झन्डै दुई सातापछि दुई देशले हवाई कारबाही गरेका थिए।

पाकिस्तानले खसालेको भनिएको भारतीय लडाकु विमानको अवशेषनजिकै पाकिस्तानी सैनिकहरू

भारतीय विमान पाकिस्तानी आकाशमा पुग्दा पाकिस्तानले आफ्नोतर्फ भारतीय वायुसेनाको एउटा विमान भुइँमा खसालिदिएको थियो र त्यसका चालकलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

भारतले आफ्नो सेनाले पनि एउटा पाकिस्तानी लडाकु विमान खसालिदिएको बताए पनि पाकिस्तानले त्यसलाई स्वीकारेको छैन।

के चाहन्छ पाकिस्तान?

पुलवामा घटनामा पाकिस्तानले आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गर्दै आएको छ।

उसले भारतीय विमान खसालेको घटनालाई आफ्नो सीमारक्षाको दायित्व भन्ने गरेको छ।

तर दुई देशबीच आरोपप्रत्यारोप चलिरहँदा पाकिस्तानले मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय हवाईमार्ग प्रभावित हुनेगरी हवाई प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

त्यस्तो अवरोध शुक्रबारबाटै हटाइन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

एक पाकिस्तानी विश्लेषक साद मोहम्मदले भनेका छन् - अभिनन्दन फिर्ता पठाउने कदमले पाकिस्तान र भारतबीच सम्बन्ध त राम्रो...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: पाकिस्तानले भारतीय वायुसेनाका पाइलटलाई शुक्रवार मुक्त गर्ने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारत र पाकिस्तानबीच बुधवार भएको हवाई आक्रमणमा भारतीय वायुसेनाका अभिनव वर्तमानलाई पाकिस्तानले समातेको थियो।

भारतले उनलाई सुरक्षित रूपमा फिर्ता गर्न माग गरेको थियो।

भारत र पाकिस्तानबीच चुलिँदो तनावलाई मत्थर पार्न ती विमानचालकलाई मुक्त गर्न लागिएको खानले बताए।

उनले संसद्‌मा भने, "शान्तिको सङ्केतका रूपमा उनलाई भोलि मुक्त गरिनेछ।"

पाकिस्तानले ती पाइलटलाई नियन्त्रणमा लिएको भिडिओ सार्वजनिक गरेपछि घाइते व्यक्तिको तस्बिर सार्वजनिक गरिनु 'लाजमर्दो' भएको भनी भारतले आपत्ति प्रकट गरेको थियो।

अभिनन्दनले बुधवार बिहान उडाएको मिग २१ विमान पाकिस्तानी वायुसेनाले खसालिदियो र उनलाई आफ्नो नियन्त्रणका लिएको थियो।

पाकिस्तानी सेनाले अभिनन्दन आफूसँग सकुशल रहेको बताएको छ। उसले अभिनन्दनको एउटा भिडिओ पनि सामाजिक सञ्जालमा राखेको छ।

पाकिस्तानले खसालेको भनिएको भारतीय लडाकु विमानको अवशेषनजिकै पाकिस्तानी सैनिकहरू

यसअघि पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री खानले टेलिभिजन सम्बोधनमा भनेका थिए, "पाकिस्तानी कारबाहीको जबाफ दिन हिन्दुस्तानका दुईवटा विमान पाकिस्तानी सीमाभित्र पसे। त्यसलाई झारिदियौँ। पाइलट हामीसँग छन्। म हिन्दुस्तानलाई भन्न चाहन्छु कि हामीले विवेक प्रयोग गर्न आवश्यक छ।"

दुवै देशसँग रहेका हतियारलाई ध्यानमा राख्दा 'कसैले पनि भूलको परिणाम थेग्न' नसक्ने भन्दै उनले सम्वादको माध्यमबाट विवाद सुल्झाउन आग्रह गरेका थिए।

पाकिस्तानका विदेश मन्त्री शाह महमूद कुरैशीले पनि ती भारतीय पाइलटलाई मुक्त गर्नेबारे भारतसँग छलफल गर्न तयार रहेको बताएका थिए।

पाकिस्तानी पत्रकार हामिद मीरले आफ्नो ट्वीटमा बताएअनुसार जियो न्यूजसँग एउटा अन्तर्वार्तामा विदेशमन्त्री कुरैशीले भने, ''पाकिस्तान र भारतबीच भइरहेको तनाव यदि विङ कमान्डर अभिनन्दनलाई मुक्त गरेर कम हुन्छ भने हामि यसबारे कुरा गर्न तयार छौँ।"

के भने इमरान खानले संसद्‌मा?


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: भारतीय आक्रमण हुन सक्ने पाकिस्तानी दाबी, दिल्ली भन्छ, 'युद्ध उन्माद'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त भनाइलाई भारतले भने पाकिस्तानको 'युद्ध उन्माद' भनेर प्रतिक्रिया दिएको छ।

पाकिस्तानका विदेशमन्त्री महमुद कुरेशीले आफूहरूसँग भारतीय योजनाबारे गुप्त सूचना भएको आइतवार बताएका थिए।

गत फेब्रुअरीमा भारत-प्रशासित कश्मीरको पुलवामामा ४० जनाभन्दा बढी अर्धसैनिकहरूको ज्यान जानेगरी एउटा आत्मघाती आक्रमण भएपछि दुई देशबीच तनाव बढेको थियो।

किन बढ्यो तनाव?

पुलवामामा आक्रमण गराउने जैश-ए-मोहम्मद समूहलाई पाकिस्तानले संरक्षण दिएको भारतको दाबी छ। तर पाकिस्तानले त्यसका यथेष्ट प्रमाण नभएको बताउने गरेको छ।

तर प्रतिक्रियास्वरूप  भारतले पाकिस्तानी भूमिमा हवाई आक्रमण गर्‍यो। उसले त्यहाँ सशस्त्र विद्रोहीको तालिम केन्द्र रहेको दाबी गरेको थियो।

त्यसको लगत्तै पाकिस्तानले एउटा भारतीय लडाकु विमानलाई पाकिस्तानी भूमिमा खसालेर त्यसका चालकलाई कब्जामा लिएको थियो।

भारतसँग तनाव नचाहेको भन्दै पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले उनलाई फिर्ता गर्ने घोषणा गरे। त्यसपछि स्थिति केही साम्य भयो।

कश्मीरमा भारत र पाकिस्तानलाई छुट्ट्याउने तर अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता नपाएको नियन्त्रणरेखा अर्थात् 'लाइन अफ कन्ट्रोल' भनिने सीमाक्षेत्रमा सन् १९७१ पछिको त्यो पहिलो हवाई आक्रमण थियो।

दक्षिण एशियाका यी दुई आणविक अस्त्रयुक्त मुलुकहरूले मुस्लिम बहुल कश्मीरलाई सन् १९४७ मा भारत र पाकिस्तान ब्रिटिश उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भएलगत्तै आफ्नो भूमोका रूपमा दाबी गर्दै आएका छन्।

तर त्यसको केही हिस्सामा मात्र उनीहरूको नियन्त्रण कायम छ।

के छ पाकिस्तानको दाबी?

गत फेब्रुअरीको उक्त घटनापछि यी मुलुकहरूको तनाव कम भएको जस्तो देखिएको थियो।

तर केही दिनअघि फाइन्यान्शल टाइम्स पत्रिकालाई दिएको अन्तर्वार्तामा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री इमरान खानले भारत 'युद्धको उन्माद'बाट ग्रसित भएको र भारतमा निर्वाचन हुन लागेकाले उसले पुन: केही गर्न सक्ने आशङ्का व्यक्त गरेका थिए।

अहिले उनका विदेशमन्त्रीले पाकिस्तानसँग भारतले गर्न लागेको आक्रमणबारे 'गुप्तचरी सूचना' भएको बताएका छन्।

गत फेब्रुअरीमा पाकिस्तानले एउटा भारतीय लडाकु विमानलाई आफ्नो भूमिमा खसालेर त्यसको चालकलाई कब्जामा लिएको थियो

कुरेशीले संवाददाताहरूसँग भने, "पाकिस्तानविरुद्ध अर्को आक्रमणको सम्भावना रहेको छ र हाम्रो सूचनाअनुसार त्यो एप्रिल १६ र २० तारिखबीच हुन सक्छ।"

उनले उक्त सूचना प्राप्त गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका साथसाथै...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: भारतीय सेनामा काम गरेका नेपाली भन्छन्, 'युद्ध नहोस्'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतीय सेनामा रहेर विभिन्न युद्धमा सहभागी ती नेपाली नागरिकहरूले दुवै देशले अहिलेको समस्या वार्ताबाट समाधान गर्नुपर्ने सुझाव दिएका हुन्।

उनीहरूका अनुसार 'जुनसुकै युद्ध समाप्त गर्नका लागि पनि अन्तिममा सम्झौता हुने' भएकाले भारत र पाकिस्तान दुवैले संयम अपनाउनु उचित हुन्छ।

ब्रिटेनको उपनिवेशबाट भारत स्वतन्त्र भएपछि गरिएको एउटा त्रिपक्षीय सन्धिअन्तर्गत नेपाली नागरिकहरू भारतीय सेनामा भर्ना हुने गरेका छन्।

'अन्त्यमा वार्ता नै गर्नुपर्छ'

सन् १९७१ मा भएको भारत-पाकिस्तान युद्धमा सामेल भारतीय सेनाका एक जना अवकाशप्राप्त हवल्दार लक्ष्मीकान्त पाण्डे युद्धले मानव सभ्यतालाई नै नोक्सान पुर्‍याउने ठान्छन्।

लक्ष्मीकान्त पाण्डे सन् १९७१ मा भएको भारत-पाकिस्तान युद्धमा सहभागी भएका थिए

उनी भन्छन्, "युद्ध कतै पनि जाती हुँदैन। नेपाली, भारतीय, पाकिस्तानी वा चिनियाँ जो मरे पनि मर्ने मान्छे नै हुन्।"

उनी सन् १९७१ मा तात्कालीन पूर्वी पाकिस्तान अर्थात् हालको बाङ्ग्लादेशमा लडाइँमा जाँदा घाइते भएका थिए।

युद्ध हुने वातावरण आउन नदिन राष्ट्रप्रमुखहरूले सोच्नुपर्ने उनको धारणा छ।

उनले भने, "दुईचार हजार मान्छे मारे पनि पछि समस्या समाधान गर्नका लागि वार्ता गर्नै पर्छ। बरु सुरुमै राष्ट्रप्रमुखहरूले विचार पुर्‍याउनुपर्छ।"

युद्धले सबैभन्दा धेरै असर सर्वसाधारणलाई गर्ने भएकाले कुनै पनि मुलुकले त्यसबाट खासै केही हासिल गर्न नसक्ने उनको तर्क छ।

सेनाबाट निवृत्त भएपछि आफूले वैकल्पिक चिकित्सामा विद्यावारिधि गरेको बताउने उनी भन्छन्, "नेताहरूले आफ्नो इगो साँध्न युद्ध गराउँछन्, तर आफूहरू आरामले गद्दीमा बसेका हुन्छन्। दु:ख पाउने सर्वसाधारणले हो।"

'युद्धमा कसैको जित हुँदैन'

भेषशङ्कर गिरीले सन् १९९९ मा कश्मीरस्थित कार्गिलमा भएको लडाइँलाई प्रत्यक्ष देखे।

भारतीय सेनाका भूतपूर्व सुबेदार पुरी भन्छन्, "युद्ध भएमा दुवै पक्षमा हताहत हुन्छ। एक पक्षको मात्र नोक्सान हुने होइन। कुनै पक्षलाई राम्रो हुँदैन त्यसैले युद्ध नहोस् भन्ने कामना गर्छु।"

भेषशङ्कर पुरीले कार्गिलमा भएको लडाइँ देखेका थिए

उनले आफू मानवीय हिसाबले युद्धको विपक्षमा उभिएको तर्क गरे।

पुरीले भने, "म फौजी भएको नाताले डराएर होइन मानवीय हिसाबले दुवै देशलाई युद्ध नगर्न आग्रह गर्छु।"

कार्गिलको लडाइँका बेला उनी लद्दाखको लेहस्थित भारतीय सेनाको 'रिजर्भ फोर्स'मा रहेर काम गरेका थिए।

कार्गिल...


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान द्वन्द्व: भारतीय हवाई हमलाको समयतालिका थाहा पाउने सात जना कोको थिए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजीत डोभाल

बिहान तीन बजेर ४० मिनेटदेखि ५३ मिनेटसम्म भएको हमलामा मिराज लडाकु विमान प्रयोग भएको पत्रिकाले लेखेको छ।

भारत प्रशासित कश्मीरको पुलवामामा सुरक्षाकर्मीमाथि भएको आत्मघाती आक्रमणपछि भारतले पक्कै पनि कुनै कारबाही गर्ने ठानिएको थियो।

को हुन् ती सातजना?

भारतको गुप्तचर निकाय 'र' लाई चरमपन्थीको शिविर निश्चित गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो। 'र' ले त्यस्ता छवटा शिविरबारे जानकारी दियो।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले हवाई आक्रमणको निम्ति १८ फेब्रुअरीमै अनुमति दिइसकेका थिए।

गुप्तचर निकायका अधिकारीहरूका अनुसार उक्त हमलाको समयबारे सातजना व्यक्तिलाई मात्र थियो।

जसमा प्रधानमन्त्री मोदी, उनका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभाल, स्थलसेना, वायुसेना, नौसेना, इन्टेलिजेन्स ब्यूरो तथा 'र' का प्रमुख छन्।

पाकिस्तानी सेनालाई भ्रममा पार्न भनेर भारतीय वायुसेनाले २२ फेब्रुअरीदेखि नै सीमानजिकै रहेका हवाई आधारमा आफ्ना लडाकु विमानको उडान राति गराउन थालेको थियो।

उच्च सतर्कता

त्यसको तीन दिनपछि जासुसी निकायबाट बालाकोटस्थित शिविरमा जैश-ए-मोहम्मदका तीन सयदेखि साढे तीन सयजना चरमपन्थी रहेको सूचना आयो। त्यसपछि वायुसेनालाई अघि बढ्ने सङ्केत दिइयो।

टाइम्स अफ इन्डियाका अनुसार पाकिस्तानको बालाकोटमा भारतीय आक्रमणपछि पाकिस्तानले जबाफी कारबाही गर्ने आशङ्कालाई दृष्टिगत गर्दै दिल्ली, मुम्बई र अन्य पाँच स्थानलाई आउँदो ७२ घण्टाको निम्ति उच्च सतर्कताको अवस्थामा राखिएको छ। पत्रिकाले सूत्रलाई उद्धृत गर्दै तीमध्ये पन्जाब, राजस्थान र गुजरात रहेको उल्लेख गरेको छ।

पन्जाबको गुरदासपुर, तरनतारन, अमृतसर, फिरोजपुर र फजिल्कामा पनि स्थानीय प्रशासनले सङ्कटको सामना गर्ने तयारी सुरु गरेको छ।

गुजरातका मुख्यमन्त्री विजय रुपाणीले मङ्गलवार एन्टी टेरोरिस्ट स्क्वाड र गुप्तचर संस्थाका अधिकारीहरूसँग बैठक गरेर अवस्थाको समीक्षा गरेको समाचारमा उल्लेख छ।

(बीबीसी हिन्दीबाट)


शीर्षक: भारत-पाकिस्तान विभाजनपछि भएका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू यस्ता छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

स्थापना कालदेखि नै यी दुई छिमेकी देशबीच कहिल्यैपनि सम्बन्ध सुमधुर हुन सकेन। सम्बन्धमा तिक्तताको केन्द्रमा सधैँ कश्मीर रह्यो।

यस अवधिमा दुई देशबीच कैयौँ यस्ता घटना भए जसले कहिले युद्ध नै निम्त्यायो त कहिले चर्को तनाव।

हाल भारत र पाकिस्तानमाझ पुन: चर्किएको तनावका माझ यी दुई दक्षिण एशियाली मुलुकहरूबीच यस अवधिमा भएका महत्त्वपूर्ण घटनाको सङ्क्षिप्त विवरण -

अक्टोबर १९४७: भारत र पाकिस्तानबीच पहिलो युद्ध। स्वतन्त्र भएको केवल दुई महिनापश्चात् दुई छिमेकी कश्मीरलाई लिएर युद्धमा होमिए।

भारतका जवाहरलाल नेहरु(बायाँ), ब्रिटिश इन्डियाका भाइसरोय लर्ड लुई माउन्टब्याटेन (बीचमा) र अल इन्डिया मुस्लिम लीगका अध्यक्ष महुम्मद अलि जिन्नाह(दायाँ) सन् १९४७ मा विभाजनबारे कुरा गर्दै

अगस्ट १९६५: कश्मीरलाई नै लिएर दुई छिमेकीबीच अर्को छोटो युद्ध।

डिसेम्बर १९७१: भारतद्वारा पूर्वी पाकिस्तान (वर्तमान बाङ्ग्लादेश) मा अतिक्रमण। इस्लामाबादको शासनविरुद्ध स्वतन्त्रताको लडाइँमा भारतको समर्थन। भारतीय वायुसेनाद्वारा पाकिस्तानी भूभागमा बम आक्रमण। बाङ्ग्लादेशको स्थापनासँगै युद्धको अन्त्य।

सन् १९८९: कश्मीर उपत्यकामा भारतीय शासनविरुद्ध सशस्त्र विद्रोहको थालनी।

फेब्रुअरी १९९९: भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीद्वारा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री नवाज शरिफसँग भेट्न र शान्ति सम्झौता गर्न बस चढेर पाकिस्तानको लाहोर प्रस्थान।

मे १९९९: पाकिस्तानी सेना तथा विद्रोहीद्वारा कार्गिल पर्वतमा रहेका भारतीय सैनिक शिविर कब्जा। सीमित द्वन्द्व सुरु। भारतद्वारा हवाई तथा स्थल आक्रमणपश्चात् अतिक्रमणकारीहरू फिर्ता।

मे २००१: भारतको आगरामा भारतीय प्रधानमन्त्री वाजपेयी र पाकिस्तानी राष्ट्रपति परवेज मुशर्रफको भेटवार्ता। कुनै सम्झौता हुन सकेन।

अक्टोबर २००१: श्रीनगरस्थित कश्मीरको विधानसभामा आक्रमण। ३८ जनाको मृत्यु।

१३ डिसेम्बर २००१: दिल्लीस्थित भारतीय संसद्‌मा भएको सशस्त्र आक्रमणमा १४ जनाको मृत्यु।

मुलुक विभाजन गर्ने रेखा

फेब्रुअरी २००७: भारत र पाकिस्तानबीच चल्ने सम्झौता एक्सप्रेस रेलमा बम विस्फोट। ६८ जनाको मृत्यु।

२६ नोभेम्बर २००८: विद्रोहीहरूद्वारा मुम्बईस्थित मुख्य रेलवे स्टेशन, विलासी होटलहरू तथा एक यहुदी सांस्कृतिक केन्द्रमा आक्रमण। ६० घण्टे घटनामा १६६ जनाको मृत्यु। भारतद्वारा पाकिस्तानमा रहेको लश्कर-ए-तइबा समूहमाथि दोष।

जेनुअरी २०१६: पठानकोटस्थित भारतीय...


शीर्षक: भारत: 'गोरक्षा' समूहबाट भएको हत्यामा ११ लाई जन्मकैद\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गाईको मासु ओसारपसार गरेको भन्दै ५५ वर्षीय अलिमुद्दिन अन्सारीलाई कुटपिट गरी मारिएको थियो।

भारतमा केही वर्षयता मासुको व्यापार गर्ने मुसलमानहरूमाथि आक्रमण हुँदै आएको भए पनि 'गोरक्षा' सम्बन्धित मुद्दामा अदालतले आरोपितलाई दोषी ठहर्‍याएको पहिलो पटक हो।

हिन्दूहरू गाईलाई पवित्र मान्छन् र झारखण्डलगायत कतिपय राज्यमा गोवध प्रतिबन्धित छ।

गाईको रक्षा गर्न भनेर हुने अप्रिय घटनाहरू भारतमा सामान्य जस्तै भएका छन्।

तर प्रहरीले गर्ने अनुसन्धानहरूपछि प्राय: अभियुक्तहरू दोषमुक्त हुने गरेका छन्।

अन्सारीको हत्याको अभियोगमा १२ जना पुरुषहरूलाई समातिएको थियो।

तर अदालतले बाह्रौँ अभियुक्तलाई नाबालक भएको भनेर सजाय सुनाएन।

"हामीले अधिकतम सजाय दिन अदालतसमक्ष अनुरोध गरेका थियौँ," अभियोजनकर्ता सुशील कुमार शुक्लाले 'इन्डिएन एक्स्प्रेस' पत्रिकालाई भने।

मृतकका छोरा शाभन अन्सारीका अनुसार उनको परिवार अदातलको निर्णयप्रति सन्तुष्ट छ। तर राज्य सरकारबाट कुनै क्षतिपूर्ति नपाएकोमा आफू निराश भएको उनले बताए।

अदालतबाहिर पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै अन्सारीकी पत्नी मरियम खातुनले आफ्ना पतिको मृत्यु वियोगपूर्ण भएको भए पनि आफूले थप रक्तपात नचाहेको बताएकी थिइन्।

उनका अनुसार उनी आफ्नो परिवारसँग शान्तिपूर्वक बस्न चाहन्छिन्।

सन् २०१४ मा हिन्दू राष्ट्रवादी दल भारतीय जनता पार्टी सत्तामा आएपछि 'गो रक्षा' गर्न भनेर बनेका समूहहरूलाई प्रोत्साहन दिने गरिएको छ। फलस्वरूप गाईको मासु खाने मुसलमान र दलित समुदायहरूमाथि आक्रमणका घटनाहरू हुने गरेका छन्।

त्यस्ता घटनाहरूमा हालसम्म झन्डै एक दर्जन मानिस मारिएका छन्।


शीर्षक: भारत: अन्तरिक्षमा मानव पठाउने चौथो देश हुने घोषणा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको ७२ औँ स्वतन्त्रता दिवसको उपलक्ष्यमा दिल्लीस्थित लालकिलाबाट परम्परागत सम्बोधन गर्ने क्रममा उनले महिला वा पुरुष अन्तरिक्षयात्रीले भारतको राष्ट्रिय झन्डा सो अभियानमा साथै लैजाने बताए।

यदि उक्त अभियान सफल भए अमेरिका, रुस र चीनपछि मानवसहितको अन्तरिक्ष यात्रा सञ्चालन गर्ने भारत चौथो देश हुनेछ।

अनुभव

भारतको अन्तरिक्ष निकायले चन्द्रमा तथा मङ्गल ग्रहको कक्षमा अन्तरिक्षयान पठाइसकेको छ।

उसले नियमित रूपमा भू-उपग्रहहरूको प्रक्षेपण समेत गर्दै आएको छ।

सो निकायले अन्तरिक्षको जानकारी लिने मात्र होइन त्यसका लागि विकास गरिएका प्रविधिलाई राष्ट्रिय विकासमा पनि प्रयोग गर्न लक्ष्य राखेको छ।

चार वर्षअगाडि भारतीय अन्तरिक्ष निकाय इस्रोले मङ्गलयान नामक अन्तरिक्षयानलाई उक्त ग्रहको कक्षमा सफलतापूर्वक प्रवेश गराएको थियो।

उक्त अभियानका निम्ति भारतले करिब सवा सात अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको थियो।

अन्य देशले त्यस्तै अभियानका निम्ति खर्च गरेको रकमको तुलनामा उक्त परिमाण निकै किफायती मानिएको थियो।

यसरी गरिन्छ अन्तरिक्षमा शौच


शीर्षक: भारत: आँधीबेहरीले ताजमहलका मिनारमा क्षति\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूका अनुसार १३० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा आएको आँधीले ती मिनारहरू ढालिदिएको थियो।

ताजमहलको मुख्य संरचनाका चार ठूला मिनारहरू भने यथावत् छन्।

वर्तमानमा विश्वभरिकै एउटा प्रसिद्ध पर्यटकीय आकर्षणका रूपमा रहेको ताजमहल सत्रौँ शताब्दीमा बनाइएको थियो। अहिले त्यहाँ दैनिक १२ हजार पर्यटकहरू पुग्ने गरेका छन्।

क्षति पुगेको एउटा मिनार ताजमहलको अवलोकन गर्न पर्यटकहरू पुग्ने शाही द्वारमा र अर्को चाहिँ दक्षिणी द्वारमा थिए।

क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माण गर्न काम थालिसकिएको अधिकारीरूले बताएका छन्।

जोखिम

भारतीय इतिहासका अनुसार मुगल शासक शाह जहाँले आफ्नी दिवङ्गत रानी मुमताजको सम्झनामा ताजमहल निर्माण गरेको हुन्।

ताजमहलमा भएका सेतो सिङ्गमर्मरका गुम्बजहरू एवम् रत्नजडित र बुट्टे मिनारहरूलाई मुगल कलाको उदाहरण मानिन्छ।

तर प्रदूषण र नयाँ निर्माणका कारण ताजमहलमा क्षति पुग्दै आएको छ।

भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षणले गत ज्यानुअरीमा बढ्दो प्रदूषणका कारण ताजमहलले आफ्नो तेज र संरचना गुमाउने जोखिम रहेको बताएको थियो।


शीर्षक: भारत: आन्ध्र प्रदेशमा एकै दिन ३७ हजार चट्याङ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तटीय राज्य आन्ध्र प्रदेशमा मङ्गलवार एकै दिनमा कम्ती ३७ हजार चट्याङ परेका थिए।

चट्याङ लागेर एक जना महिला र उनकी १० वर्षिया नातिनीसहित सात जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।

मृत्यु भएकामध्ये अधिकांश विपन्न गोठाला वा कृषिमजदुर थिए।

अहिले आन्ध्र प्रदेशका गाउँहरूमा सुरक्षा सतर्कता अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको छ।

भारतमा चट्याङका कारण प्रत्येक वर्ष करिब दुई हजार मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ।

चट्याङबाट प्रतिरोधी प्रविधिको आवश्यकता


शीर्षक: भारत: आसाममा नेपालीभाषीलाई 'अनागरिक' बनिने चिन्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनका सासूससुराले पनि आफ्ना पितापुर्खा पनि त्यसरी त्यहाँ पुगेको कथा सुनाउँथे।

४५ वर्षीया उनलाई न नेपालबारे धेरै जानकारी छ न त आफू भारतीय नागरिक नभएकोमा शङ्का।

तर भारतमै जन्मिएर पुस्तौँदेखि बसोबास गरिरहेका हजारौँ नेपालीभाषीलाई अहिले भने एकाएक नागरिकताबाट वञ्चित हुनुपर्ने पीरले सताएको छ। आसाममा करिब २५ लाख नेपालीभाषी रहेको बताइन्छ।

चिन्ता

फूलमायालाई यसरी नागरिकताबाट वञ्चित हुनुपर्छ कि भन्ने चिन्ताले सताउनुको कारण हो- उनको मतदाता परिचयपत्रमा सरकारले लगाइदिएको 'सन्दिग्ध मतदाता' (डिफल्ट अर्थात् डि-भोटर)को चिह्न।

भारत सरकारले शुरू गरेको नागरिकतासम्बन्धी राष्ट्रिय पञ्जीकरण (एनआरसी) का क्रममा यस्ता चिह्न लगाइएकाहरूलाई नागरिकता नपाउनेको सूचीमा राखिएको छ।

"नियमले त मेरोमा त्यस्तो नहुनुपर्ने हो," बीबीसी नेपाली सेवासँग टेलिफोन कुराकानीमा उनले भनिन्, "तर अब जे भएपनि नियमअनुसार चल्नै पर्‍यो, हामी त भगवान् भरोसामा छौँ।"

आसाममा ४० लाख मानिस ‘नागरिकताविहीन’

आसामको एक गाउँ निवासी फूलमाया जस्तै दशकौँदेखि त्यहाँ बसोबास गरिरहेका एक लाखभन्दा बढी नेपालीभाषीहरू अहिले आफूहरूलाई नागरिकताबाट वञ्चित गरिने हो कि भन्ने चिन्तामा छन्।

एनआरसीका क्रममा नागरिकता पाउनबाट वञ्चित हुने करिब ४० लाख मानिसको सूचीमा नेपालीभाषी समेत परेपछि उनीहरूले केन्द्र र राज्य सरकारलाई सचेत गराइसकेका छन्।

तर अझै पनि उनीहरू आफूहरूले नागरिकता पाउनेमा निश्चित भने हुन सकिरहेका छैनन्।

सरकारले गत ज्यानुवरीमा एनआरसीको पहिलो सूची सार्वजनिक गरेको थियो भने गत सोमवार दोस्रो सूची सार्वजनिक गर्‍यो।

दोस्रो सूची सार्वजनिक हुँदा पनि नागरिकता पाउनेको सूचीमा नपरेकाहरू भने अब दाबी विरोधका लागि दिइएको समयमा दाबी गरेर आफूहरू भारतको नागरिक बन्न सकिन्छ भन्ने आशामा बसेको त्यहाँका सरकारी अधिकारीहरूसँग सम्वाद गरिरहेकाहरूले जानकारी दिएका छन्।

विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा खेतीपाती र पशुपालन गरेर बसोबास गर्नेहरू नागरिकता नपाउने सूचीमा परेको आसामस्थित नेपालीभाषीको हकहितमा कार्यरत संस्थाका प्रतिनिधिहरूको दाबी छ।

कागजात

उनीहरूका अनुसार अधिकांशलाई एनआरसी बारे अन्योल हुँदा नागरिकता नपाउनेको सूचीमा समावेश भएका हुन्।

सन् १९७१ मार्च २५ तारिखभन्दा अगाडि आसाममा बसोबास गरेको खुल्ने कागजात पेस गर्नेहरू भने नागरिकता पाउनेको सूचीमा समावेश भएका छन्।

तर कतिपय नेपालीभाषीसँग यस्ता...


शीर्षक: भारत: इन्जिनबाट छुट्टिएर हजार यात्रु बोकेको रेल उल्टो कुद्यो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती डिब्बामा एक हजार जना यात्रु सवार थिए। उनीहरू सबै सुरक्षित छन्।

शनिवार राति सो घटना भएपछि चालकसहित रेलवे सेवाका सात जना कर्मचारी निलम्बनमा परेका छन्।

अहमदाबाद-पुरी एक्सप्रेसका ती डिब्बाहरूलाई रोक्न रेलवेका कर्मचारीहरूले पटरीमा ढुङ्गा थुपारेका थिए।

अनुसन्धान

राति १० बजेतिर इन्जिनबाट छुट्टिएको रेललाई झन्डै दुई घण्टापछि रोकिएको थियो।

भारतमा दैनिक दुई करोड बीस लाख मानिसहरूले रेल प्रयोग गर्छन्। उनीहरूलाई सेवा उपलब्ध गराउन त्यहाँ झन्डै नौ हजार रेलहरू चल्छन्।

मोबाइलबाट खिचिएको एउटा भिडिओमा रेलका डिब्बाहरू एउटा प्लेटफर्म हुँदै पछि कुद्दा प्रत्यक्षदर्शीहरू चिच्याएको देखिन्छ।

उल्टो कुदेको रेल

इस्ट कोस्ट रेलवेका अधिकारी ज्योति प्रकाश मिश्राका अनुसार निलम्बित कर्मचारीहरूले आवश्यक प्रक्रिया पूरा नगरेका र हेल्चेक्र्याइँ गरेकाले सो घटना भएको हो।

यसबारे अनुसन्धान सुरु भइसकेको उनले बताए।

डिब्बा छुट्याउँदा ब्रेक उपयुक्त ढङ्गमा प्रयोग नभएको वा त्यसबारे विचार नगरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

"भयानक दुर्घटना हुन पनि सक्थ्यो। तर सतर्क कर्मचारीहरूले त्यसो हुन दिएनन्," मिश्राले भने।

पुराना घटना

भारतमा त्यस्ता घटना पहिला पनि भएका छन्।

दैनिक दुई करोड बीस लाख यात्रुले प्रयोग गर्ने भए पनि अधिकांश रेलहरू पुराना छन्।

गत नोभेम्बरमा यात्रा गरिरहेका किसानहरूको एउटा समूहले आफू ब्युँझिदा आफू चढेको रेल उल्टो दिशातिर १६० किलोमिटरको गतिमा कुदिरहेको चाल पाएका थिए।

गत अगस्ट महिनामा उत्तर प्रदेशमा एउटा रेल पटरीबाट बाहिर निस्किँदा कम्तीमा २३ जनाको मृत्यु भएको थियो।


शीर्षक: भारत: एटीएममा छिरेर 'मुसाले काटे लाखौँ रुपैयाँ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

किनभने भारु १२ लाखभन्दा बढी मूल्यका नोटहरू काटिएको अवस्थामा भेटिए।

तीनसुकिया जिल्लास्थित स्टेट ब्याङ्क अफ इन्डियाको सो एटीएममा पाँच सय र दुई हजार दरका ती नोटहरू मुसाले काटेको शङ्का गरिएको छ।

हिन्दुस्तान टाइम्स पत्रिकाका अनुसार तार लैजान पारिएको एउटा प्वालबाट मुसाहरू छिरेको अनुमान प्रहरीको छ।

मुसाले काटेका नोटको थुप्रोका तस्बिरहरू धेरैले सामाजिक सञ्जालमा हालेका छन्।

त्यस्तै एउटा तस्बिरमा एउटा मरेको मुसो फोहोरको खातमा पल्टेको देखिन्छ।

एक जना प्रहरी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै हिन्दुस्तान टाइम्सले उक्त एटीएमले १२ दिनदेखि काम नगरेको बताएको छ।

प्राविधिकहरूले झन्डै १७ लाख भारतीय रुपैयाँ भने सकुशल निकालेको बताइएको छ।


शीर्षक: भारत: कर्मचारी 'मदिरा पिएर मातेपछि' रेलहरू रोकिए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतमा दुई करोडभन्दा बढी मानिसहरू दैनिक रेलयात्रा गर्छन्

दीप सिंह नाम गरेका ती स्टेशन मास्टरले फोन नउठाएपछि अधिकारीहरू मुर्शादपुर रेल स्टेशन जान बाध्य भएका थिए।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार सिंहको कार्यालयमा मदिराका रित्ता बोतलहरू थिए र उनी सुतिरहेको अवस्थामा भेटिएका थिए।

अनुसन्धान हुने

 शुक्रवार राति भएको सो घटनाको अनुसन्धान गर्न आदेश दिइएको छ।

अधिकारीहरूले सिंहको स्वास्थपरीक्षण गर्दा उनको रगतमा मदिराको मात्रा उच्च देखिएको छ।

"उनी पूरै मातेका थिए र उनी हिँड्न पनि सक्दैनथे," एक वरिष्ठ रेलवे अधिकारीलाई द हिन्दू समाचारपत्रले उद्धृत गरेको छ।

यो गम्भीर विषय भएको र यसको अनुसन्धान गरिने ती अधिकारी बताएका छन्।

सो रेल स्टेशनबाट अगाडि जाने अनुमति नपाएपछि लामो दूरीमा चल्ने धेरै रेलहरू त्यहीँ  रोकिएका थिए।

हेल्चेक्र्याइँ 'सामान्य'

भारतमा दुई करोडभन्दा बढी मानिसहरू दैनिक सात हजार रेल प्रयोग गरेर यात्रा गर्छन्।

मुर्शादपुरमा भएजस्तो घटना भारतमा असामान्य मानिँदैन।

उल्टो कुदेको रेल

गत एप्रिल महिनामा रेलको इन्जिनबाट २२ वटा डिब्बा छुट्टिएर विपरीत दिशातिर ११ किलोमिटर गुडेका थिए।

सो घटनामा हेल्चेक्र्याइँ गरेको भन्दै कर्मचारीहरू निलम्बनमा गरिएको थियो।

गत वर्ष नोभेम्बरमा यात्रा गर्दै गरेका कृषकहरूको एउटा समूहले राति बिउँझिदा आफू चढेको रेल उल्टो दिशामा १६० किलोमिटिर प्रतिघण्टाको गतिमा कुद्दै गरेको पाएको थियो।


शीर्षक: भारत: कस्ता थिए अटल बिहारी बाजपेयी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतका पूर्वप्रधानमन्त्री वाजपेयीको मृत्यु

उनी हालको सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीका संस्थापकमध्येका एक नेता थिए।

सो हिन्दू दक्षिणपन्थी पार्टीभित्र उनी नरम नेताका रूपमा चिनिन्थे।

वाजपेयी सन् १९९६ को १६ मे मा पहिलो पटक भारतको प्रधानमन्त्री बनेका थिए, तर लोकसभामा बहुमत सावित गर्न नसकेपछि उनले ३१ मे मा नै राजीनामा दिनु परेको थियो।

सन् १९९८ को आमचुनावमा उनी नेतृत्वको गठबन्धनले बहुमत हासिल गरेपछि उनी दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री चुनिएका थिए।

सत्ता सम्हालेको १३ महिनामा नै गठबन्धनको एक सदस्य दलले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि उनको सरकार फेरि ढल्न पुगेको थियो।

सन् १९९९ मा उनी फेरि गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गर्दै तेस्रो पटक भारतको प्रधानमन्त्री बनेका थिए।

उनलाई सर्वप्रिय कवि, कुशल वक्ता तथा समावेशी राजनीतिको पर्याय मानिन्थ्यो।

शिक्षा

सन् १९२४ डिसेम्बरमा ग्वालियरको एउटा निम्न मध्यमवर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनको शिक्षादिक्षा ग्वालियरको तत्कालीन भिक्टोरिया कलेज तथा कानपुरको डीएभी कलेजमा भएको थियो।

राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेपश्चात् उनले पत्रकारिता पनि गरेका  थिए।

एक प्रधानमन्त्रीको रूपमा उनको सबभन्दा ठूलो उपलब्धिमध्ये सन् १९९८ मा  भारतले गरेको परमाणु बम परीक्षणलाई लिइन्छ।

परमाणु शक्ति

त्यसपछि भारत एउटा परमाणु शक्तिसम्पन्न राष्ट्रका रूपमा स्थापित भयो।

त्योसँगै छिमेकी पाकिस्तानसँगको सो देशको द्वन्द्व झन् चर्कन सक्ने आशङ्का पनि चुलिएको थियो।

तर आफ्नो नेतृत्वको सरकारले गरेको परमाणुअस्त्र परीक्षणलगत्तै वाजपेयीले पाकिस्तानसँगको सम्बन्ध बिग्रन नदिन विशेष प्रयास गरेका थिए।

उनले पाकिस्तानका तत्कालीन प्रधानमन्त्री नवाज शरिफसँग शिखरवार्ता गर्न बस चढेर पाकिस्तानको लाहोर सहरसम्मको यात्रा गरेका थिए।

उनले तिब्बतलाई चीनको अङ्गका रूपमा स्वीकार गर्दै बेइजिङसँग दिल्लीको सम्बन्धलाई बलियो बनाउने प्रयास गरेका थिए र भारतीय अर्थतन्त्रमा चिनियाँ लगानी बढाउने कदम चालेका थिए।

उनको कार्यकालमा भएका अन्य महत्त्वपूर्ण घटनामा कारगिल युद्ध, काठमाण्डूबाट दिल्लीको लागि उडेको इन्डिएन एयरलाइन्स विमानको अपहरण, सन् २००१ मा भारतीय संसद्‌मा भएको आतङ्कवादी आक्रमण तथा सन् २००२ मा गुजरातमा भएको हिन्दू-मुस्लिम दङ्गालाई लिइन्छ।

सन् २००४ को निर्वाचनमा बीजेपी र उसका साझेदारहरूको गठबन्धन सोनिया गान्धीको कङ्ग्रेस पार्टीबाट पराजित भएका...


शीर्षक: भारत: खाडीमा 'बेच्न लागिएका' १६ नेपाली महिलाको उद्धार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चेलीबेटी बेचबिखनविरुद्ध काम गर्ने केआई नेपाल नामक संस्थाका सदस्यहरूले दिएको सूचनाका आधारमा नयाँ दिल्लीको मुनिरका भन्ने स्थानबाट उनीहरूलाई मङ्लवार मध्यरातपछि उद्धार गरिएको हो।

दिल्ली महिला आयोगकी अध्यक्ष स्वाती मालीवालले बीबीसी नेपाली सेवासँग टेलिफोनमा कुरा गर्दै बुधवार भनिन्, "नेपाली संस्थाबाट आएको सूचनाका आधारमा हामीले प्रहरीको  सहयोग लिई कुवेत र इराकमा बेच्न पठाउन लागिएका १६ नेपाली महिलाहरूलाई उद्धार गरेका छौँ।"

उद्धार गरिएका सबै महिलाको उमेर १८ देखि २२ वर्षसम्म रहेको उनले बताइन्।

ती महिलाहरूलाई मुनिरकाको एउटा घरमा राखिएको पाइएको थियो।

'बेच्न लागिएको'

केही वर्षदेखि नेपालले जोर्डनबाहेक अन्य खाडी मुलुकमा महिलाहरूलाई घरेलु कामदारका रूपमा काम गर्न जान अनुमति दिएको छैन।

"सबै महिलाको राहदानी दलालले लिएर उनीहरूलाई कुवेत र इराकमा बेच्न लागिएको रहेछ," मालीवालले भनिन्।

उनका अनुसार दलालहरूले सात जनालाई पहिले नै इराक र कुवेत पठाइसकेको जानकारी गरिएका उद्धार गरिएका महिलाहरूले दिएका छन्।

सबै नेपाली महिलालाई राम्रो काम लगाइदिने आश्वासन दिएर दलालले खाडी देशमा बिक्री गर्न लागेको पाइएको उनको दाबी छ।

तर कसैलाई पनि पक्राउ गरिएको छैन।

दिल्ली महिला आयोगका अनुसार प्रहरीमा उजुर दर्ता गरिएको छ र महिलाहरूलाई खाडी देशमा त्यसरी लैजाने गिरोहका सदस्यहरूको खोजी गरिने प्रहरीले आश्वासन दिएको छ।

स्वदेश फिर्ता गरिने

मालीवालले बुधवार नै भारतकी केन्द्रीय महिला तथा बाल विकास मन्त्री मेनका गान्धीलाई भेटेर नेपाल र भारत मिलेर नेपाली महिलालाई भारत हुँदै अवैध रूपमा विभिन्न देश पठाउने कार्य रोक्न सहकार्यका लागि आह्वान गरेको जानकारी दिइन्।

मालीवालले दिल्लीस्थित कार्यवाहक नेपाली राजदूत भरतकुमार रेग्मीलाई भेटेर उद्धार गरिएका महिलालाई नेपाल फिर्ता गर्ने प्रबन्ध मिलाउन आग्रह गरेकी छन्।

नेपाली राजदूतावासका प्रवक्ता हरिप्रसाद ओडारीले ती महिलाहरूलाई प्रक्रिया पुर्‍याएर स्वदेश फिर्ता गरिने बताए।


शीर्षक: भारत: तुवाँलोले क्रिकेट खेल प्रभावित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको राजधानी शहरमा वायु प्रदूषणको मात्रा विगत केही साताअघिदेखि निकै बढेको छ।

बीबीसीका वारेन बुल भन्छन्, "एउटा अभूतपूर्व कदम चाल्दै श्रीलंकाका खेलाडीहरुले मास्कले मुख छोपे र दुई जना खेलाडीले त बल फ्याक्नै अस्वीकार गरे, जसका कारण त्यो टेस्ट म्याच तीन पटक स्थगित गरियो।"

टिप्पणीहरु

सामाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रिया दिंदै केहीले दिल्लीमा वायु प्रदूषण बढेको बेला श्रीलंकाका खेलाडी सही कदम चालेको बताएका छन्।

केहीले भने भारतीय टोलीको दबाबबाट बेखुसी भएकाले "श्रीलंकाली टोलीले नाटक गरेको" टिप्पणी गरेका छन्।

त्यसअघि भारतीय टोलीले पहिलो इनिङ्स्‌मा ७ विकेटको क्षतिमा ५३६ रन जोडेको थियो।

कप्तान विराट कोहलीले आफ्नो खेल जीवनकै सर्वाधिक २४३ रन जोडेका थिए।

२९ वर्षिय कोहली छ पटक दोहोरो शतक प्रहार गर्ने पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय कप्तान बनेका छन्।

ती सबै सफलता उनले गएको १७ महिनामा हासिल गरेका हुन्।


शीर्षक: भारत: दाइजोका लागि 'बेहुला' बन्ने महिला पक्राउ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कृ्ष्णा सेन (बायाँ) ले पहिलो चोटि २०१४ मा विवाह गरेकी थिइन्

कृष्णा सेन नाम गरेकी ती महिला बुधवार भारतको उत्तराखण्ड राज्यबाट दाइजो मागेको आरोपमा पक्राउ परेकी हुन्। भारतमा दाइजो माग्नु कानुनविरुद्ध हुन्छ।

सोधपुछका क्रममा मात्रै उनी महिला भएको पत्ता लागेको प्रहरीले बीबीसीलाई बताए।

प्रहरीका अनुसार पहिला स्वीटी भनेर चिनिने  २६ वर्षीया सेनले सन् २०१४ मा पहिलो विवाह गरेदेखि पुरुषको भेषमा घुम्ने गरेकी छिन्।

"पहिला कृष्णाले भनेका कुरा हामीले बुझ्नै सकेनौँ," वरिष्ठ प्रहरी अधिकृत जनमेजय खान्डुरीले बीबीसीलाई बताए।

महिलाका लागि भारत कति सुरक्षित?

'श्रीमान्‌ले नै चोरे एउटा मृगौला'

प्रहरीले स्वास्थ्य परीक्षण गराएपछि मात्र उनी महिला रहेको पत्ता लाग्यो।

दाइजो

सेन आफ्नी पहिली श्रीमतीसँग विवाहलगत्तै छुट्टिएको र उनले अर्की महिलासँग गत वर्ष अप्रिलमा विवाह गरेको बताइएको छ।

तर भूतपूर्व ससुराली पक्षले सेनले दाइजोका लागि आफ्नी छोरीलाई उत्पीडन गरेको आरोप लगाउँदै प्रहरीमा उजुरी गरेको थियो।

उनीहरूले सेनले व्यापार गर्न भनी भारु आठ लाख ५० हजार सापट लिएको तर फिर्ता नगरेको आरोप पनि लगाएका छन्।

दक्षिण एसियामा बेहुलीका माइतीबाट बेहुलाको परिवारले पैसा, लुगा र गहना दाइजोका रूपमा लिने पुरानो चलन हो।

भारतमा यसलाई सन् १९६१ मै प्रतिबन्धित गरिएको भए पनि दाइजो प्रथाले निरन्तरता पाइराखेको छ।

कृष्णा सेनलाई बुधवार पक्राउ गरिएको हो

जीवनशैली

प्रहरीका अनुसार सेनले उनीहरूलाई आफू सधैँ पुरुष हुन र 'पुरुषकै जीवन' बाँच्न चाहेको बताइन्।

तर उनका बाबुआमालाई सेनका क्रियाकलापबारे थाहा भए नभएको भने स्पष्ट छैन।

उनले विवाह गरेका दुवै महिलालाई सेनबारे केही शङ्का नभएको जस्तो देखिएको छ।

उनका साथीहरू प्राय: पुरुष हुने गर्थे र उनी पुरुषकै शौचालय प्रयोग गर्ने गर्थिन् एवम् फरक शैलीमा बोल्ने गर्थिन्।

‘नराम्री युवतीलाई धैरै दाइजो’

भारतमा दुई करोड ‘अनिच्छित’ छोरीहरू

कतै केही शङ्का नहोस् भनेर उनी पुरुष साथीहरूसँगै धूमपान र मदिरापान गर्ने र मोटरसाइकल चलाउने गर्थिन्।

"पुरुषको जस्तै केश, लुगा र व्यवहारले कृष्णा पुरुष जीवन नै व्यतीत गर्ने गर्थिन्। कसैले कृष्णालाई शङ्का गरेनन्" अर्का प्रहरी अधिकृतले भने।

अझ उनी एउटा 'आत्मविश्वासपूर्ण पुरुष' जसरी हिँड्ने गर्थिन्, उनले बताए।


शीर्षक: भारत: प्रधानमन्त्री मोदीविरूद्ध मनमोहन सिंहको पत्र\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको दक्षिणपश्चिमी राज्य कर्नाटकको हुबलीमा मे ५ मा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भाषणमा प्रयोग गरेको भाषालाई लिएर कांग्रेस आईले आपत्ति जनाएको छ।

मोदीले अभद्र भाषा प्रयोग गरेको कांग्रेस आईको आरोप छ।

सोही विषयलाई लिएर भारतका पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्दलाई एउटा पत्र लेख्दै कडा शब्दमा मोदीको आलोचना गरेका छन्।

राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्द

प्रधानमन्त्री मोदीले पदीय मर्यादाको उल्लङ्घन गरेको कांग्रेस आईको निष्कर्ष छ।

राष्ट्रपतिलाई पठाइएको पत्रमा सिंहका साथै पार्टीका अन्य वरिष्ठ नेताले पनि हस्ताक्षर गरेका छन्।

पत्रका प्रमुख कुरा


शीर्षक: भारत: बलात्कारका घटनामा किन कमी आउँदैन?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती बालिका नौदेखि ११ वर्ष उमेरकी हुन सक्छिन्। उनको क्षतविक्षत शव पश्चिम गुजरातको सुरतमा फेला परेको थियो।

विश्वभर डायमन्ड सिटी भनेर चिनिने उक्त नगरको एउटा खेल मैदाननजिकै रहेको झाडीमा उनको शव भेटिएको हो। उनको शरीरमा ८६ वटा चोटहरू थिए।

शवको परीक्षण गरेका चिकित्सकले ती "चोटहरू उनको शव फेला परेको समयभन्दा एक हप्तादेखि एकदिनसम्म पुरानो" हुन सक्ने बताएका छन्।

ती बालिकालाई बन्धक बनाइएको र त्यसपछि यातना दिइएको अनि उनीमाथि दुर्व्यवहार गरिएको प्रहरीको विश्वास छ।

शव फेला परेको १० दिनभन्दा बढी समय बित्दा पनि उनको पहिचानबारे प्रहरीले केही पत्ता लगाउन सकेको छैन।

गुजरातमा हराइरहेका झन्डै आठ हजार बालबालिकाको सूची प्रहरीले जाँच गरेको भए पनि केही पत्ता लगाउन सकेन।

तर्साउने माध्यम?

स्थानीय प्रहरी प्रमुख भन्छन्‚ "शव फेला परेको स्थानमा सङ्घर्ष भएको जनाउने जस्तो कुनै पनि खाले सङ्केत भेटिएन।"

तर त्यस्तो अवस्थामा सङ्घर्ष गर्नु पनि त व्यर्थ छ, जतिबेला बलात्कारलाई शक्तिप्रदर्शन तथा कमजोरहरूलाई तर्साउने माध्यमको रूपमा प्रयोग भइरहेको छ।

कतिपयको धारणामा समुदायहरूलाई विभाजित पार्न तथा भोट बटुल्न घृणाको प्रयोग हुने पितृसत्तात्मक तथा बढ्दो रूपमा ध्रुवीकृत भारतको जस्तो समाजमा यस्तो अवस्था आइपर्नु आश्चर्यजनक होइन।

लैङ्गिक अनुपात

भारतमा एकदमै डरलाग्दो लैङ्गिक अनुपात छ र यसको अर्थ भारत पुरुषले भरिएको देश हो। यसो हुनुको कारण भनेको पेटभित्र रहेको शिशुको लिङ्ग छनोट गरी गरिने गैरकानुनी गर्भपतन हो।

भारतमा प्रत्येक ११२ छोरा जन्मिँदा १०० छोरी जन्मिन्छन्। वास्तवमा स्वाभाविक अनुपात भनेको १०५ छोरा जन्मिँदा १०० छोरी जन्मिनु हो।

छोरालाई प्राथमिकता दिँदा तथ्याङ्कगत हिसाबमा झन्डै छ करोड ३० लाख छोरीहरू 'हराइरहेका' देखिन्छन्।

कतिपयको यो विश्वास छ कि यस्तो अस्वाभाविक लैङ्गिक अनुपातले पनि महिलामाथि अपराध बढाइरहेको छ।

उत्तरी राज्य हरियाणामा सामूहिक बलात्कारका सबैभन्दा धेरै घटना भएका छन् र सबैभन्दा खराब लैङ्गिक अनुपात पनि त्यहीँ छ।

ज्यानुअरीमा मात्र एक जना ५० वर्षीय पुरुषलाई १० वर्षकी बालिकाको शरीरलाई क्षतविक्षत पारेको आरोपमा नियन्त्रणमा लिइएको थियो । त्यसै गरी एक जना १५ वर्षीय किशोरमाथि साढे तीन वर्षकी बालिकालाई बलात्कार गरेको आरोप लागेको थियो।

साथै एक जना २० वर्षीया विवाहित महिला दुईजना पुरुषबाट बलात्कृत भइन्‚ अनि एक २४ वर्षीय पुरुष एक...


शीर्षक: भारत: बलात्कृत बालिकाको गर्भपतन निवेदन अस्वीकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफ्नो नातेदारले बलात्कार गरेको भनिएकी ती बालिकाको गर्भ धेरै विकसित भइसकेको हुनाले त्यस्तो निर्णय लिएको अदालतले जनाएको छ।

ती बालिकाको ३२ हप्ताको गर्भ पतन गर्नु धेरै जोखिमपूर्ण हुने एउटा चिकित्सकको टोलीले अदालतलाई बताएको थियो।

त्यसै कारणले अर्को एउटा अदालतले पनि उनको गर्भपतन गर्ने निवेदनलाई अस्वीकार गरेको थियो।

आदेश

ती बालिकाले दुई हप्ताअघि पेट दुखेको भनेपछि उनका बाबुआमाले उनलाई अस्पताल लैजाँदा उनी गर्भवती भएको पत्ता लागेको थियो।

अदालतले उत्तरी शहर चण्डीगढस्थित एउटा सरकारी अस्पताललाई ती बालिकालाई राम्रो स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्ने आदेश दिएको छ।

साथै त्यस्ता मुद्दामा तत्कालै निर्णय लिन मद्दत गर्नका लागि भारत सरकारले प्रत्येक राज्यमा एउटा स्थायी चिकित्सकीय टोली स्थापना गर्ने सुझाव सर्वोच्च अदालतले दिएको छ।

'गम्भीर जोखिम'

ती बालिकालाई जाँच गरिसकेका चिकित्सकले उनको शरीर पूर्ण विकसित नभइसकेको हुनाले उनले सन्तान जन्माएमा उनी र उनको सन्तानको जीवन गम्भीर जोखिममा पर्ने बताएको भन्दै एकजना वकील अलख आलोक श्रीवास्तवले सार्वजनिक हितमा एउटा निवेदन दर्ता गरेका थिए।

अति विपन्न परिवारकी ती बालिकाका बाबु सरकारी जागिरे हुन् र आमा घरेलु कामदार हुन्।

ती बालिकाले उनलाई विगत सात महिनामा उनका नातेदारले बारम्बार बलात्कार गरेको आरोप लगाएकी छिन्।

संदिग्धलाई गिरफ्तार गरिएको छ।

कडा नियम

भारतमा आमाको जीवन खतरामा भएको चिकित्सकहरुले पुष्टि गरेमा मात्रै २० हप्तापछि गर्भपतन गर्न पाइन्छ।

गैर कानुनी र जोखिमपूर्ण गर्भपतन रोक्न र मातृ मृत्युदर घटाउनका  निम्ति सन् १९७१ मा त्यस्तो कडा कानून लागू गरिएको थियो।

तर पछिल्ला केही वर्षमा भने भारतीय अदालतमा २० हप्तापछि पनि गर्भपतन गर्न दिने थुप्रै निवेदन दर्ता गरिएका छन्।

धेरै निवेदन बलात्कारबाट पीडित बालिकाले गरेको बीबीसीकी गीता पाण्डे बताउँछिन्।

'महामारी'

भारत यौन दुराचारबाट पीडित सबैधन्दा धेरै बालबालिका भएको देश हो र केही अभियानकर्ताले त्यसलाई महामारी सरह भनेका छन्।

तर त्यो समस्याबारे कुरा गर्न भने धेरै मानिस हिच्किचाउँछन् र त्यसबारेमा सार्वजनिक बहस कमै हुने गर्छ।

धेरैजसो दुराचारी बालबालिकासँग परिचित अभिभावक नै हुने गरेको अनुसन्धानले देखाएका छन्।


शीर्षक: भारत: बालिकाको बलात्कार गराएको आरोपमा सौतेनी आमा पक्राउ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूका अनुसार ती बालिकाकी सौतेनी आमाले आफ्नो १४ वर्षीय छोरा र तीन जना अरूलाई आफ्नै अगाडि बलात्कार गर्न लगाएकी थिइन्।

पीडित बालिकाको शव आइतवार भारतप्रशासित कश्मीरको बारामुल्ला जिल्लास्थित एउटा जङ्गलमा भेटिएको थियो।

उनलाई यातना दिइएको र शरीरमा तेजाब खन्याइएको अधिकारीहरूले बताए।

'सौतेनी डाह'

बीबीसी उर्दूका अनुसार ती बालिका १० दिनदेखि हराइरहेकी थिइन्।

आफ्ना पतिले छोरीलाई धेरै माया गरेकामा ती अभियुक्त महिला असन्तुष्ट रहने गरेको बताइएको छ।

एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकारीलाई उद्‌धृत गर्दै एनडीटीभीको वेबइटमा प्रकाशित समाचारमा ती महिला "सौतेनी डाह" बाट ग्रसित थिइन्।

त्यसैले उनले आफ्नी सौता र र तिनका छोराछोरीसँग वैमनश्यता राखेको देखिएको ती अधिकारीले बताए।

ती अधिकारीका अनुसार सामूहिक बलात्कारपछि ती बालिकाको बन्चरो प्रहार गरेर हत्या गरिएको थियो। आरोपितमध्येका एक १९ वर्षीय युवकले उनको शरीर छिन्नभिन्न पारेका थिए।

दोस्रो घटना

भारतप्रशासित कश्मीरमा केही महिनाभित्रै बालिकाको सामूहिक बलात्कार र हत्या भएको यो दोस्रो घटना हो।

गत एप्रिल महिनामा कठुआ जिल्लामा एउटी आठ वर्षीया बालिकाको सामूहिक बलात्कारपछि हत्या भएको थियो।

सो घटनामा आरोपित भएकाहरूको समर्थनमा निकालिएको एउटा जुलुसमा सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टीका दुई मन्त्रीहरू सहभागी भएपछि भारतभरि आक्रोश व्यक्त भएको थियो।

सन् २०१२ मा दिल्लीमा २३ वर्षीया युवतीको सामूहिक बलात्कारपछि हत्या भएको घटनायता भारतमा यौनहिंसामाथि निगरानी राख्न थालिएको छ।

त्यसपछि भारतमा बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड दिने कानुन पनि बन्यो। तर महिला र बालबालिकासँगको दुर्व्यवहार भने रोकिएको छैन।


शीर्षक: भारत: बालिकाको बलात्कारपछि हत्या भएको मुद्दा अदालतमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर ती पुरुषहरूले आफू निर्दोष भएको बयान अदालतमा दिएका छन्।

एउटा घुमन्ते मुसलमान समुदायकी बालिकाको शव गत ज्यानुअरी १७ मा भारत-प्रशासित कश्मीरको कठुआ नगर नजिकैको जंगलमा भेटिएको थियो।

आक्रोश

उक्त घटनालाई लिएर भारतभरि आक्रोश बढेको छ।

यसैबीच भारतको पश्चिमी गुजरात राज्यमा अर्को बालिकाको बलात्कारपछि हत्या गरिएको घटनाबारे सोधपुछ थालिएको विवरणहरू आएका छन्।

उक्त घटनाकी पीडितको पहिचान भएको छैन। तर प्रहरीले ती बालिकालाई लागेका चोटहरूबारे आएका विवरणले देशभरि चर्चा पाएको छ।

विवाद

कठुआ घटनामा आरोपित आठ जना व्यक्तिलाई पक्राउ गरिएको विरोधमा दक्षिणपन्थी हिन्दूवादी समूहले प्रदर्शन गरेपछि सो बलात्कारसम्बन्धी मुद्दाले अघिल्लो हप्ता चर्चा पाएको थियो।

त्यहाँका स्थानीय हिन्दू समुदायका सदस्य र मुसलमान समुदायका सदस्यबीच भूमिसम्बन्धी विवाद थियो।

महिलाका लागि भारत कति सुरक्षित?

सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीबाट मन्त्री रहेका दुई जना नेताहरुले आरोपितहरूको समर्थनमा निकालिएको र्‍यालीमा सहभागिता जनाएपछि आक्रोश बढ्न पुग्यो।

उक्त घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा पक्राउ परेकामध्ये एक जना सेवानिवृत्त सरकारी अधिकारी, चार जना प्रहरी अधिकारी र एक जना किशोर रहेका छन्।

भारतको बालबालिकासम्बन्धी कानुनअनुसार ती किशोरमाथि छुट्टै कारबाही चलाइनेछ।

उक्त मुद्दाको लागि जम्मू-कश्मीर सरकारले दुई जना विशेष सरकारी अभियोजनकर्ताहरू नियुक्त गरेको छ।


शीर्षक: भारत: भूतपूर्व प्रधानमन्त्री वाजपेयीको निधन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उनको दिल्लीस्थित अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स) मा उपचार भइरहेको थियो। स्वास्थ्यस्थिति बिग्रिएपछि उनलाई जीवनरक्षा प्रणालीमा राखिएको थियो।

मधुमेहका बिरामी वाजपेयी गत जुन ११ तारिखदेखि अस्पतालमा भर्ना भएका थिए।

उनमा मिर्गौलाको सङ्क्रमण लगायत विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिएको थियो।

भारतीय जनता पार्टीमा  स्थापना कालदेखि नै संलग्न वाजपेयी विभिन्न समयमा तीन पटक गरी छ वर्ष भारतको कार्यकारी प्रमुख बनेका थिए।

वाजपेयीको स्वास्थ्य अवस्था निरन्तर खस्किएपछि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी तथा विपक्षी दलका नेता राहुल गान्धी उनलाई भेट्न अस्पताल गएका थिए।

उनलाई देशको सबैभन्दा ठूलो नागरिक सम्मान 'भारत रत्न'बाट पनि सम्मानित गरिसकिएको छ।


शीर्षक: भारत: मदिरा सेवन जाँचमा असफल भएका पाइलट निलम्बित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सरकारी स्वामित्वको एयर इण्डियाको 'डिरेक्टर अफ अपरेसन्स्' समेत रहेका क्याप्टेन अर्बिन्द कठपालियाले आइतबार दिल्ली-लण्डनको उडानलाई नेतृत्व गर्न लागेका थिए।

मदिरा सेवन परीक्षणमा असफल देखिएपछि उनको ठाउँमा अर्का पाइलटलाई ल्याइएको थियो।

विमानको ढोका बन्द गर्न लाग्दा कर्मचारी खसिन्

विमानभित्र यात्रुका नाक र कानबाट रगत

अस्वीकार

क्याप्टेन कठपालियाले भने आफूविरुद्ध लागेका अभियोगहरू अस्वीकार गरेका छन्।

उड्डयन निकायका अधिकारीहरूले गत वर्ष पनि त्यस्तै अभियोगमा उनलाई तीन महिनासम्म निलम्बित गरिएको बताएका छन्।

उड्डयन नियामक निकाय डिरेक्टोरेट जेनेरल अफ सिभिल एभिएसन (डिजीसिए) ले आफ्नो विज्ञप्तीमा भनेको छ, "नियममा भएको प्रावधानहरू अनुसार उनको अनुमतिपत्रलाई नोभेम्बर ११ तारिखबाट लागू हुने गरी तीन वर्षसम्मका लागि निलम्बित गरिएको छ।"

चुनौती

आइतवार क्याप्टेन कठपालियाले आफू एयर इण्डियाको आन्तरिक झगडाको पीडित भएको भन्दै उक्त परीक्षणको परिणामलाई चुनौती दिने बताएका छन्।

उड्डयन नियमले पाइलटहरूलाई उडान भर्नु १२ घण्टा अघिदेखि मदिरा सेवनमा प्रतिबन्ध लगाउँछ र उडानअघिको मदिरा सेवन परीक्षण बाध्यकारी प्रावधान हो।

गत ज्यानुअरीमा, विमानको ककपिटभित्र झगडा गरेको भन्दै डिजीसिएले एकजना महिला र एकजना पुरुष पाइलटलाई पाँच वर्षसम्म उडान भर्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

लण्डन-मुम्बई उडानक्रममा भएको उक्त घटनापछि निजी विमान कम्पनी जेट एयरवेजले ती पाइलटहरूलाई जागीरबाट बर्खास्त गरेको थियो।


शीर्षक: भारत: मस्जिद विस्फोटका आरोपित निर्दोष ठहर\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

निर्दोष ठहर भएकामध्ये एक जना हिन्दू अतिवादी स्वामी असीमानन्द पनि रहेका छन्।

यसअघि इस्लामवादी सङ्गठनहरूले गरेको भनेर आरोप लगाइएका कैयौँ अन्य हमलाहरूमा समेत उनको नाम मुछिएको छ।

सुनुवाइका क्रममा दुई सयभन्दा धेरै प्रत्यक्षदर्शीहरूसँग सोधपुछ तथा सयौँ दस्तावेजहरूको जाँच गरिएको थियो ।

तर प्रतिआतङ्कवादसम्बन्धी भारतीय निकायले सुनुवाइ खेपिरहेका ती पाँच व्यक्ति दोषी भएको प्रमाणित गर्न विफल भएको अदालतले बताएको छ।

सन् २००७ मा मक्का मस्जिदमा भएको विस्फोट र त्यसपछि भएका झडपहरूमा परी १४ जनाको ज्यान गएको थियो।

न्यायाधीशको राजीनामा

सन् २००७ मा भएको उक्त विस्फोटका आरोपितहरूलाई सफाइ दिएका राष्ट्रिय जाँच एजेन्सी (एनआईए) को विशेष अदालतका न्यायाधीशले राजीनामा दिएका छन्।

बीबीसी तेलुगू सेवाकी सम्वाददाा दीप्ति बथिनीका अनुसार न्यायाधीश रवीन्द्र  रेड्डीले आफ्नो राजीनामा उच्च अदालत पठाएका छन्।

राजीनामाको कारण स्पष्ट भएको छैन।

तर समाचार संस्था पीटीआईले रेड्डीले निजी कारण दर्शाएर राजीनामा दिएका छन् र यसको सम्बन्ध फैसलासँग छैन।


शीर्षक: भारत: महत्त्वाकांक्षी 'मोदीकेयर'का विशेषता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

'मोदीकेयर' नामले चिनिएको उक्त स्वास्थ्य योजना 'विश्वकै सबैभन्दा ठूलो स्वास्थ्य योजना' भएको ठानिएको छ।

भारतमा आगामी वर्ष हुने आमनिर्वाचनभन्दा अगाडि 'मोदीकेयर' योजना सुरु गरिएको छ।

हालै ल्याइएको 'आयुष्मान भारत मिशन' अन्तर्गतको उक्त कार्यक्रमलाई 'प्रधानमन्त्री जनआरोग्य योजना' पनि भनिएको छ।

'ऐतिहासिक दिन'

पूर्वी राज्य झारखण्डमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले स्वास्थ्यसेवासम्बन्धी कार्डहरू हस्तान्तरण गर्दै भारतका लागि ऐतिहासिक दिन भएको बताए।

भारतमा स्वास्थ्य सेवा लिन नपाएर वा त्यसमा पहुँच नभएर  वषेनी झण्डै१६ लाख मानिसले ज्यान गुमाउँछन्।

वार्षिक ७१०० डलरको स्वास्थ्य बीमामार्फत् त्यो स्थिति अन्त्य गर्ने अर्बौँ डलर खर्च गरिने 'आयुष्मान भारत स्वास्थ्य अभियान'को लक्ष्य रहेको छ।

भारतद्वारा महत्त्वाकांक्षी स्वास्थ्य योजना घोषणा

योजनामा के छ?

मोदीकेयर योजनाबाट देशको लगभग ४० प्रतिशत जनसङ्ख्याले स्वास्थ्य बीमा सेवा प्राप्त गर्नेछन्।

यस योजनाअन्तर्गत देशको १० करोड ७४ लाख परिवारहरूलाई पाँच लाख भारतीय रुपैयाँको स्वास्थ्य बीमा प्रदान गरिनेछ।

योजनाअन्तर्गत लाभ पाउने मानिसहरूको पहिचान सन् २०११ सालमा गरिएको सामाजिक, आर्थिक तथा जातिगत गणनामा आधारित छ।

लाभग्राहीहरूको सम्पूर्ण तथ्याङ्क अनलाइनमा राखिएको छ र करिब ८ हजार अस्पतालहरूलाई सो तथ्याङ्क उपलब्ध गराइएको छ।

सरकारले सबै ती अस्पतालहरूमा 'आयुष्मान केन्द्र' खोलेको छ जुन उक्त योजनाको हिस्सा हुन्। आर्थिक रूपले कमजोर मानिसहरू पहिचान केन्द्रहरूसँगै 'आयुष्मान केन्द्र' पनि जान सक्नेछन्।

त्यहाँ अधिकारीहरूले लाभग्राहीको सूचीमा तिनीहरूको नाम छ कि छैन भनेर जाँच गर्नेछन्।

भारतः सयघण्टे तालिमले डाक्टर?

आलोचना

स्वास्थ्य सेवाअन्तर्गत करिब १३ सय ५० स्वास्थ्य समस्यासम्बन्धी बीमा प्राप्त हुनेछ।

तर विश्वका धेरैजसो विश्वव्यापी जनस्वास्थ्य योजनाहरूजस्तो नभई, भारतीय स्वास्थ्य योजनाले सर्जरी वा क्यान्सर उपचारको मात्र खर्च मात्र बेहोर्नेछ।

अस्पतालमा भर्ना हुन नपर्ने, रुघाखोकी वा ज्वरो आएको अवस्थामा वा चिकित्सकहरूको सामान्य परामर्श लिनुपर्ने अवस्थामा भने उनीहरूले तिर्नुपर्ने शुल्क योजनामा सामेल गरिएको छैन।

झण्डै ८ हजार अस्पतालहरूले योजनाअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा दिनेछन् तर लामो समयदेखि स्वास्थ्यसेवाको पहुँचभन्दा बाहिर रहेका लाखौँ मानिसहरूलाई उपचार प्रदान गर्न त्यति अस्पतालहरू पर्याप्त...


शीर्षक: भारत: यौन दुर्व्यवहारको आरोप लागेका विदेश राज्य मन्त्रीको राजीनामा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भूतपूर्व सम्पादक समेत रहेका कनिष्ठ विदेशमन्त्री अकबर, भारतीय #मीटू अभियानअन्तर्गत यौन दुर्व्यवहार गरेको आरोप लाग्ने उच्च पदस्थ सरकारी अधिकारी हुन्।

"हिंसात्मक व्यवहार" देखि यौन आक्रमण गरेको आरोपहरू उनीमाथि लगाइएको छ।

उनले यसअघि शुरूमा उनीविरुद्ध यौन दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाएकी एकजना महिला पत्रकारविरुद्ध आपराधिक मानहानीको मुद्दा दायर गरेका थिए।

भारत: सञ्चार जगत्‌को #MeToo पछि अब के?

'आधाभन्दा बढी महिला यौन दुर्व्यवहार पीडित'

दबाब

एक विज्ञप्तिमार्फत् उनले, उनकै शब्दमा, आफूमाथि लगाइएका झुटा आरोपहरूका विरुद्ध चुनौती दिने निर्णय गरेकाले पद त्याग्नु उपयुक्त भएको बताएका छन्।

अकबरमाथि लगाइएका यौन दुर्व्यवहारका आरोपहरूबारे जवाफ दिन भारतीय सरकारमाथि दबाब बढिरहेका बेला उनको राजीनामा आएको हो।

भारतका एकजना प्रभावशाली सम्पादकमध्येका एक, अकबरले 'द टेलिग्राफ' तथा 'दि एसियन'जस्ता अङ्ग्रेजी भाषाका समाचारपत्रहरूको सम्पादन गरेका छन्।

गत हप्ता पहिलो पटक पत्रकार प्रिया रमानीले 'भोग' म्यागजिनका लागि एक वर्षअघि 'टु द हार्भी वाइन्सटिनस् अफ द वर्ल्ड' शीर्षकमा लेखिएको लेख सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा पुनः ट्वीट गरेकी थिइन्र सो लेख उनले कार्यक्षेत्रमा पहिलो पटक आफूले सामना गर्नुपरेको भनिएको दुर्व्यवहारबारे लेखेकी थिइन्।

समान अधिकारका लागि ‘रेड कार्पेट’मा विरोध

बनावटी आरोप

शुरूमा लेखिएको लेखमा रमानीले कसैको नाम उल्लेख गरेकी थिइनन् तथा एउटा ट्वीट सन्देशमा उनले सो लेख अकबरबारे भएको बताएकी थिइन्।

त्यसयता कैयौँ अन्य महिलाले पनि अकबरको नाम लिँदै उनीहरूले भोगेको अनुभव बाहिर ल्याएका छन्।

अकबरको राजीनामाप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै रमानीले अर्को ट्वीट सन्देशमा आफू "सही" भएको बताइन्।

शुरूमा जब अकबरमाथि आरोप लगाइएको थियो तब उनी विदेशयात्रामा थिए र सोमवार भारत फर्किएपछि उनले रमानीमाथि मानहानीको मुद्दा दायर गरेका थिए।

अकबरले नै ती आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै ती आरोपहरूलाई उनले, उनकै शब्दमा, झुटो तथा बनावटी भनेका थिए।

रमानीले उनीविरुद्ध दायर गरिएको मुद्दा लड्न आफू 'तयार' भएको बताएकी छिन्।


शीर्षक: भारत: विमानको ढोका बन्द गर्न लाग्दा कर्मचारी भुइँमा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सोमवार बिहान सो दुर्घटना हुँदा हर्षा लोबो भारतीय ध्वजावाहक एअर इन्डियाको बोइङ-७७७ को उडानका लागि तयारी गर्दै थिइन्।

सो घटनालाई दु:खद भन्दै एअर इन्डियाले एउटा विज्ञप्तिमा त्यसबारे अनुसन्धान हुँदै गरेको जनाएको छ।

उसका अनुसार ती कर्मचारी बोइङ-७७७ को ढोका लगाउन लाग्दा भुइँमा खस्न पुगेकी हुन्।

अस्पताल पठाउनुअघि उनलाई विमानस्थलमा चिकित्सकहरूले परीक्षण गरेका थिए।

विमानस्थलका एक अधिकारीले समाचारपत्र द हिन्दूलाई ती कर्मचारी होसमै रहेकी तर उनको दाहिने खुट्टाको हड्डी चर्किएको र उनलाई अन्यत्र पनि चोट लागेको बताएका छन्।

पुराना घटना

गत हप्ता दक्षिण भारतको त्रिचीबाट दुबईका लागि उडेको एअर इन्डियाको एउटा विमान धावनमार्गनजिकै रहेको एउटा पर्खालमा ठोक्किएको थियो।

त्यस विमानमा १३० यात्रु र चालकदलका छ सदस्य थिए।

सो विमानलाई मुम्बई पठाइएको थियो र त्यसले त्यहाँ सकुशल अवतरण गरेको थियो।

केही हप्ताअघि मध्यआकाशमा रहेको जेट एअरवेजका ३० भन्दा बढी यात्रुहरू विमानभित्र हावाको चापको समस्याका कारण बिरामी परेका थिए।

सो विमानका चालकहरूले चाप नियन्त्रण गर्ने एउटा स्विच थिच्न बिर्सिएका थिए।

चापको सन्तुलन नमिल्दा धेरै जनाको नाक र कानबाट रगत बगेको थियो।

उनीहरूको औषधोपचार गरिएको थियो।


शीर्षक: भारत: विमानभित्र यात्रुका नाक र कानबाट रगत बग्न थालेपछि...\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सो घटनाका कारण मुम्बईबाट जयपुरतर्फ उडेको जेट एयरवेज विमानमा कार्यरत कर्मचारीहरूलाई निलम्बित गरिएको छ।

सो घटनाबारे छानबिन भइरहेको बताइएको छ।

रगत

सामाजिक सञ्जालमा राखिएका जानकारीहरूमा यात्रुहरुले अक्सिजन मास्क लगाइरहेको देखिएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त असावधानीका कारण केही यात्रुहरुको नाक र कानबाट रगत बग्नुका साथै कतिपयको टाउको दुखेको थियो।

मुम्बई फर्काइएका यात्रहरूलाई चिकित्सकले उपचार गरेका थिए।

तीस जनाभन्दा धेरै यात्रुहरूलाई त्यसरी उपचार गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उक्त बोइङ ७३७ विमानमा १६६ यात्रु सवार थिए।

लन्डनबाट मुम्बईका लागि उडेको एउटा विमानको कक्पिटभित्र झगडा गरेको विविरण सार्वजनिक भएपछि गत ज्यानुअरी महिनामा जेट एयरवेजले आफ्ना दुई विमानचालकहरूलाई निलम्बन गरेको थियो।

तीन सय चौबीस यात्रु भएको सो विमानले सकुशल अवतरण गरेको थियो।


शीर्षक: भारत: विषाक्त रक्सी सेवनबाट १२ जनाको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अधिकारीहरूका अनुसार मृत्यु हुनेमा कानपुर नगर र ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरू छन्।

शनिवार कानपुर नगरको सचेण्डी क्षेत्रमा ६ जनाको र आइतवार कानपुरकै ग्रामीण क्षेत्र रूरामा ६ जनाको ज्यान गएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

विषाक्त रक्सी सेवनका कारण कैयौँ गम्भीर बिरामी परेका छन्।

पक्राउ

उनीहरूमध्ये अधिकांशको स्थानीय हैलट अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

विषाक्त रक्सी बेचेको आरोपमा प्रहरीले हालसम्म चारजनालाई पक्राउ गरिएको र त्यसमध्ये प्रमुख आरोपी विनय सिंह पनि रहेको जनाएको छ।

नष्ट गरिएको रक्सीका बोतल

सरकारले प्रतिमृतक परिवारलाई दुई/दुई लाख भारतीय रूपैयाँ दिने घोषणा गरेको छ भने बिरामी परेका प्रत्येक जनालाई ५०/५० हजार भारू उपलब्ध गराइने बताएको छ।

शनिवार हैलट अस्पताल पुगेका मुख्यमन्त्री दिनेश शर्माले दोषीलाई माफी दिन नसकिने बताए।

अनुसन्धान

प्रहरी अधिकारी अखिलेश कुमारले घटनाबारे विभिन्न स्तरमा अनुसन्धान भइरहेको बताएका छन्।

रक्सी विक्रेता र स्थानीय प्रहरीबीच साठगाँठको सम्भावनाबारे पनि अनुसन्धान भइरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अधिक मदिराले कलेजोसम्बन्धी गम्भीर रोग लाग्ने चेतावनी विज्ञहरुले दिने गरेका छन्।

लापरवाही गरेको आरोपमा एकजना सरकारी अधिकारीलाई निलम्बन गरिएको छ भने विक्रेतामाथि मुद्दा दायर गरिएको छ।

रक्सी विक्रेता एक पूर्व स्थानीय सांसदसँग निकटको भएको सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।


शीर्षक: भारत: व्यभिचार अब अपराध नमानिने अदालतको निर्णय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् १८६० मा बनाइएको कानुनमा व्यभिचारलाई अपराध मानिएको थियो

भारतको एउटा १५८ वर्षे उपनिवेशकालीन कानुनले विवाहित महिलासँग उनका पतिको अनुमतिविना यौनसम्बन्ध राख्नुलाई अपराध मानेको थियो।

सन् १८६० मा सो कानुन लागु भएपछि हालसम्म कति जनालाई व्यभिचारको अपराधमा दण्डित गरियो भन्ने तथ्याङ्क भने उपलब्ध छैन।

भारतीय दण्ड संहिताको व्यभिचारसम्बन्धी प्रावधान स्वेच्छाचारी रहेको र त्यसले पुरुष र महिलाबीच भेदभाव गरेको भन्दै गत वर्ष एउटा रिट दर्ता भएको थियो।

भारतका प्रधानन्यायाधीश दीपक मिश्रले व्यभिचार सम्बन्धविच्छेदजस्ता विषयका आधार बन्न सक्ने भएपनि अपराध भने नभएको निर्णय सुनाएका थिए।

भारतमा एक महिनाभित्रै खारेज भएको यो दोस्रो उपनिवेशकालीन कानुन हो। यसअघि समलैङ्गिक यौनलाई अपराध मान्ने १५७ वर्ष पुरानो अर्को कानुन पनि खारेज भएको थियो।

धेरै भारतीयलाई व्यभिचारसम्बन्धी त्यस्तो कानुन छ भन्ने जानकारी पनि थिएन। बिहीवारको निर्णयपछि त्यसबारे सामाजिक सञ्जालमा व्यापक चर्चा भएको छ।

अदालतले के भन्यो?

चुनौती दिने को हुन्?

इटलीमा बसोबास गर्ने भारतीय मूलका व्यापारी जोसेफ शाइनले व्यभिचारसम्बन्धी कानुन खारेज गर्नुपर्ने मागसहित गत वर्ष एउटा सार्वजनिक चासोको विषयमा रिट दर्ता गरेका थिए।

भारतीय दण्ड संहिताको धारा ४९७ अनुसार बनेको कानुनले व्यभिचारको मुद्दामा महिला र पुरुष दुवैलाई समान दण्ड दिनुपर्ने उनको माग थियो।

व्यभिचारमा महिला पुरुषभन्दा पृथक् परिस्थितिमा नहुने भन्दै ४१ वर्षीय शाइनले आफ्नो याचिकामा सो कानुनले महिलालाई त्रुटिपूर्ण रूपमा पुरुषको सम्पत्ति मानेर भेदभाव गरेको उल्लेख गरेका थिए।

पैँतालीस पृष्ठको रिट निवेदनमा शाइनले अमेरिकी कवि राल्फ वाल्डो एमर्सन, महिला अधिकारवादी म्यारी वोल्स्टन्क्र्याफ्ट र संयुक्त राष्ट्रसङ्घका पूर्वमहासचिव कोफी अनानका महिला अधिकार र लैङ्गिक समानताका विषयका उक्तिहरू उद्धरण गरेका छन्।

तर  भारतीय जनता पार्टीको नेतृत्वको सरकारले भने सो अर्जीको विरोध गरेको थियो। व्यभिचारलाई अपराध नै मानिनुपर्ने उसको अडान थियो।

मुद्दामा बहस गर्ने एक सरकारी वकिलले 'व्यभिचारसम्बन्धी कानुन निस्तेज पारिँदा त्यसले विवाहको पवित्रतामा असर पार्छ र व्यभिचारलाई कानुनी मान्यता दिइँदा त्यसले वैवाहिक सम्बन्धमा आघात पुग्छ' भन्ने तर्क गरेका थिए।

भारतीय संस्कृतिमा विवाहको प्रचलन र पवित्रतालाई ठूलो महत्त्व भएको उनको दाबी थियो।

कानुनमा के...


शीर्षक: भारत: सञ्चार जगत्‌को #MeToo पछि अब के?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसलाई कतिपयले भारतीय सञ्चार जग‌त्‌को #MeToo को रूपमा वर्णन गरेका छन्।

तर के यो अभियानले हलिवूडमा जस्तै शक्तिशाली पुरुषहरूलाई अप्ठेरो पार्ला?

हालसम्म आरोपितमध्ये एक, दुईजना बाहेक प्राय: धेरै ठूलो पदका छैनन्।

आधार

अमेरिकामा जस्तो 'हार्भी वाइन्सटिन' अझै सार्वजनिक भइसकेका छैनन्।

यो अभियान अब कसरी अगाडि बढ्नेछ त्यसैले यसको शक्ति देखाउनेछ।

तर यदि विगतको आधार मान्ने हो भने स्थिति धेरै आशाप्रद छैन किनकि विगतमा भएका यस्तै प्रयास धेरै सार्थक भएन।

प्राज्ञिक क्षेत्रका केही नाम आरोपित भए तर ट्विटरमा ती चर्चा सेलाइहाले।

धम्की

बलिवूडमा पनि आरोप लागे तर त्यो धेरै अघि बढ्न सकेन।

साथै जसले आरोप लगाएका छन् उनीहरूलाई पनि सहज वातावरण छैन। खासगरी यदि ती आरोप पुष्टि गर्ने प्रमाण छैन भने।

केही महिलाले आफ्ना आरोप पुष्टि गर्न सामाजिक सञ्जालमा भएका कुराकानी वा 'च्याट' का तस्वीर सार्वजनिक गरेका छन्।

तर जहाँ त्यस्ता प्रमाण छैनन् र जहाँ केवल आरोप छ, त्यहाँ कतिपय महिलामाथि मानहानी तथा कानूनी कारबाहीका धम्की दिइएका छन्।

कतिपयले आरोप लगाइएका ट्वीट हटाएका छन्।


शीर्षक: भारत: सबरीमाला मन्दिरमा महिलालाई प्रवेश दिन आदेश\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सो मन्दिरमा रजस्वला हुने उमेर भएका १० देखि ५० वर्षका महिलालाई प्रवेश गर्न दिइँदैनथ्यो।

रजस्वला हुँदा अपवित्र हुने मान्यताका कारण महिलाहरूले धार्मिक कृत्यमा सहभागी हुन वा मन्दिरमा प्रवेश गर्न पाउँदैनन्।

सो परम्पराबाट लैङ्गिक भेदभाव भएको भन्दै एउटा मुद्दा परेपछि अदालतबाट सो आदेश आएको हो।

रजस्वला नभएका महिलाले अधिकांश मन्दिरमा प्रवेश पाउने भए पनि सबरीमाला र अन्य केही मन्दिरमा भने निश्चित उमेरका महिलाहरूलाई प्रवेश गर्नै दिइँदैनथ्यो।

शुक्रवार निर्णय सुनाउँदै भारतका प्रधानन्यायाधीश दीपक मिश्रले 'प्रतिष्ठा र परिचयका लागि धर्म' भएको भन्दै 'धर्मको अनुसरण गर्ने अधिकार महिला पुरुष दुवैलाई भएको' बताएका छन्।

सेवानिवृत्त हुन लागेका मिश्रले केही समययता धेरै उदार निर्णयहरू गर्न थालेका छन्। ती निर्णयमा व्यभिचार र समलैङ्गिक यौनसम्बन्धलाई अपराध मान्ने उपनिवेशकालीन कानुन खारेज गर्ने आदेश पनि संलग्न छन्।

प्रधानन्यायाधीश मिश्रको सेवावधि मङ्गलवार सकिँदैछ।

सबरीमाला मन्दिरको मुद्दामा मिश्रको नेतृत्वमा बसेको पाँचसदस्यीय संवैधानिक इजलासको निर्णय भने सर्वसम्मत भएन।

इजलासमा सम्मिलित एक मात्र महिला न्यायाधीश इन्दु मलहोत्राले सो विषयमा असहमति व्यक्त गरिन्।

आफ्नो फरक मतमा उनले गहिरो धार्मिक भावना भएका विषयमा अदातलले हस्तक्षेप गर्नु हुँदैन भनेकी छन्।

उनका अनुसार अदालतको हस्तक्षेपले अन्य धार्मिक स्थलमा पनि प्रभाव पर्छ।

सबरीमाला मन्दिरको विशेषता

सबरीमाला भगवान् अयप्पाको मन्दिर हो। उनी ब्रह्मचारी थिए भन्ने मान्यता छ।

सो मन्दिरमा प्रत्येक वर्ष दशौँ लाख भक्तहरू जान्छन्।

मन्दिरभित्र प्रवेश गर्न १८ वटा खुड्किला चढ्नुपर्छ।

एकचालीस दिनसम्म कठोर व्रत नबसी ती खुट्किला चढ्न सकिँदैन भन्ने मान्यता भएको मन्दिरको वेब्साइटमा उल्लेख छ।

मन्दिरभित्र प्रवेश गर्न भक्तजनले केही नियम पालना गर्नुपर्छ। सबरीमालाजाने तीर्थयात्रीले कालो वा नीलो वस्त्र लगाउँछन्। तीर्थयात्रा सम्पन्न नभएसम्म दाह्रीजुँगा वा केश काट्न पाइँदैन।


शीर्षक: भारत: समलिङ्गी यौनसम्बन्ध अब ‘वैधानिक’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सर्वोच्चका पाँच न्यायाधीश रहेको बेन्चले समलिङ्गी यौनलाई 'अप्राकृतिक कसुर' मान्ने 'सेक्शन ३७७' भनेर चिनिने पुरानो कानुनी प्रावधानलाई सर्वसम्मतिले अन्त्य गर्ने फैसला गरेको हो।

टेलिभिजनमा उक्त सुनुवाइबारे खबर हेरिरहेका अभियानकर्मीहरूले फैसलाको समाचार आएलगत्तै उफ्रिएर खुसी प्रकट गरेका छन्।

सन् २०१३ मा सर्वोच्च अदालतले पुरानो कानुनलाई नै सदर गर्ने गरी गरेको फैसलाको ती न्यायाधीशहरूले पुनरवलोकन गरिरहेका थिए।

सङ्घर्ष

भारतका समलिङ्गी तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यक समुदायहरूले लामो समयदेखि पुरानो कानुनविरुद्ध सङ्घर्ष गरेका थिए।

यो फैसलासँगै अब व्यवहारमा के परिवर्तन हुन्छ भन्नेबारे अहिले केही भन्न सकिँदैन।

सेक्शन ३७७ को केवल संवैधानिक वैधताबारे फैसला दिइएका न्यायाधीशहरूले स्पष्ट रूपमा जनाएका छन्।

उनीहरूले विवाह वा पैतृक सम्पत्तिजस्ता अधिकारको दृष्टिकोणबाट यसलाई नहेरेको बताएका छन्।


शीर्षक: भारत: सुनको टिफिन बट्टाबाट जब चोरले खाजा खाए\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती सामग्री पहिलाको हैदरावाद राज्यका अन्तिम निजाम शासकको हो।

हीराजडित सुनको उक्त टिफिन बट्टा चोरीबारे छानबिन गरिरहेको प्रहरीले दुई पुरुषलाई पक्राउ गरेको छ।

ती सामग्रीको मूल्य ७० लाख डलर आकलन गरिएको छ।

सुरक्षा

हाल सङ्ग्रहालयमा परिणत निजामको दरबारमा राखिएका ती सामग्रीलाई चोरहरूले भेन्टिलेटर फोरेर भित्र पसी चोरेको बताइएको थियो।

तिनले सुरक्षार्थ राखिएका सीसीटिभी क्यामराहरूलाई पनि छक्याएको प्रहरीले बताएको थियो।

हैदरावाद राज्यका सातौँ र अन्तिम निजाम मिर ओसमान अली खान उनको समयमा विश्वकै सबभन्दा धनीमध्येका एक थिए।

प्रहरीका अनुसार चोरी गरेपछि ती दुवै पुरुष मुम्बईतिर भागेका थिए।

हैदरावादका निजाम ओसमान् अलि खान त्यतिखेर विश्वकै धनीमध्ये थिए।

त्यहाँ उनीहरूले ती सामानका सम्भावित ग्राहक भेट्टाउने आशा राखेका थिए।

केही दिन उनीहरू त्यहाँको पाँचतारे होटेलमा ठाँटका साथ बसे।

सो टिफिन बट्टाबाट उनीहरूले खाजा समेत खाएको प्रहरीले जनाएको छ।

तर उनीहरूले किन्ने मानिस भेटेनन् र हैदराबाद नै फर्किए। पछि प्रहरीले उनीहरूलाई भेट्टाइछाड्यो।

पहिचान

निजामको दरबारमा राखिएका ३२ वटा सीसीटिभी क्यामरा सबै उनीहरूले चोर्ने बेला बन्द गरिदिएकाले प्रहरीलाई उनीहरूको पहिचान यकिन गर्न कठिन भएको थियो।

तर एउटा क्यामराले चाहिँ उनीहरू एउटा मोटरसाइकलमा सवार दृश्य खिचेको रहेछ। पछि प्रहरीले सो मोटरसाइकल बरामद गर्‍यो र लगत्तै उनीहरूको पहिचान भयो।

सबै भेटिएका बहुमूल्य सामग्रीलाई निजाम सङ्ग्रहालयमा फर्काइनेछ।

मिर ओसमान अली खानको निधन सन् १९६७ मा भएको थियो।

उनको विशाल वैभव थियो जसमध्ये कैयौँ बहुमूल्य रत्नसहित अण्डा जत्रो आकारको एउटा हीरा विश्वप्रसिद्ध जेकब्स डाइमन्ड पनि एक हो।


शीर्षक: भारत: हावाहुरी र चट्याङले दर्जनौँ मानिसको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मङ्गलवार रातिको  हावाहुरी र चट्याङबाट धेरै गाउँहरू प्रभावित भएका छन्। घरका भित्ता भत्किँदा दर्जनौँ मानिसहरू घाइते भएका छन्।

बिहार राज्यमा मात्रै चट्याङमा परेर २० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भइसकेको छ।

उत्तर प्रदेशमा १५ जना र झारखण्डमा कम्तीमा पनि १२ जनाको ज्यान गएको अधिकारीहरूले बीबीसी हिन्दीलाई बताए।

समाचार संस्था पीटीआईका अनुसार ढलेको रूखले किच्दा उत्तराखण्ड राज्यमा तीन बालबालिकाको ज्यान गएको छ।

अधिकांश पीडितहरू घरमा सुतिराखेका बेला चट्याङ र हावाहुरीले घर भत्काएर पुरिएका थिए।

केही हप्ताअगाडि धूलोयुक्त आँधी र भीषण वर्षाका कारण उत्तरी राज्यहरूमा १०० जनाभन्दा बढी मानिसहरूको ज्यान गएको थियो।

पूर्वानुमान

मनसुनका बेला चट्याङ पर्नु भारतमा सामान्य नै मानिन्छ।

भारतको मौसम विभागका अनुसार आगामी हप्ताहरूमा उत्तर भारतमा तापक्रम ४७ डिग्री सेल्सिअससम्म पुग्नसक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।

त्यसो हुँदा तीव्र गतिमा हावाहुरी र आँधी आउने सम्भावना बढ्छ।

प्रतिकूल मौसमका कारण उत्तरी राज्यहरूमा बिजुली काटिनसक्ने पनि बताइएको छ।

सरकारी तथ्याङ्कले भारतमा सन् २००५ देखि प्रत्येक वर्ष कम्तीमा दुई हजार मानिसहरूको चट्याङमा परेर मृत्यु भएको देखाउँछ।


शीर्षक: भारत: ‘कर्नाटक सरकारको साँचो राज्यपालको हातमा’\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अन्तिम चरणमा पुगेको मतपरिणाम हेर्दा भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को बहुमत नआए पनि सबैभन्दा ठूलो दल बन्ने स्पष्ट देखिएको छ।

दोस्रो स्थानमा कांग्रेस आई र तेस्रो स्थानमा जनता दल (सेक्युलर) अर्थात् जेडीएस देखिन्छन्।

कसैको पक्षमा स्पष्ट बहुमत नआएमा कर्नाटक सरकारको भविष्य निर्धारण गर्ने जिम्मेवारी राज्यपालको हातमा पुग्ने बताइएको छ।

जानकारहरूका अनुसार राज्यपालले सरकार गठनको निम्ति कुन दललाई आमन्त्रण गर्नेछन् भन्ने कुरामा राज्य सरकारको भविष्य निर्भर हुनेछ।

भूमिका

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी १३ वर्षसम्म गुजरातको मुख्यमन्त्री रहँदा कर्नाटकका अहिलेका राज्यपाल ८० वर्षीय वजुभाई वाला उनको मन्त्रिमण्डलमा नौ वर्ष वित्त मन्त्री रहेका थिए।

सन् २००५-२००६ को बीच वजुभाई भाजपाका गुजरातका प्रमुख पनि थिए।

वजुभाईको नाममा एउटै वित्तमन्त्रीले १८ पटक राज्य सरकारको बजेट प्रस्तुत गरेको रेकर्ड पनि छ।

उनको गन्ती ती केही नेताहरूमा हुनेगर्छ जो गुजरातमा केशुभाई पटेलदेखि मोदीसम्म सत्ता हस्तान्तरण हुँदा पनि राजनीतिक भूमिकामा थिए।

कर्नाटकको सत्ता प्राप्त गर्न सबै राजनीतिक दलले आफ्नो पूरै बल लगाइरहेको देखिन्छ।

तेस्रोलाई समर्थन

२ सय २४ सिट भएको कर्नाटक विधानसभामा २ सय २२ सिटको लागि मतदान भएको थियो।

 २ सय २ सिटको नतिजा आइसक्दा भाजपाले ९२ सिट जितेको छ तथा १२ सिटमा अग्रता लिइरहेको  थियो।

७१ सिट कांग्रेसले आफ्नो बनाइसकेको छ। उसले पनि ४ सिट जित्ने आश गरिरहेको छ। चुनावी नतिजाका आधारमा तेस्रो पार्टीका रुपमा देखिएको जेडीएसले ३७ सिट जितिसकेको छ।

सरकार गठनमा जेडिएस निर्णायक हुने देखिन्छ।

त्यो भूतपूर्व प्रधानमन्त्री एचडी देवेगौडाको पार्टी हो।

दोस्रो स्थानमा देखिएको कांग्रेसले तेस्रो पार्टी जेडिएसलाई समर्थन गर्ने घोषणा गरिसकेको छ।

तर सत्ता नजिक पुगेको भाजपाले त्यसो हुन देला? धेरैलाई चासो छ।


शीर्षक: भारतः अन्तरिक्षमा जनावरको सट्टा रोबोट किन पठाउन चाहन्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् २०२१ को अन्त्यसम्म मानवलाई अन्तरिक्षमा पठाउने भारतको योजना छ।

त्यसअघि परीक्षणका लागि उसले जनावरको सट्टा मानव रोबोट पठाउन खोजिरहेको छ।

चन्द्रमाको 'पृष्ठभाग'मा के गर्दैछ चीनको यान

मङ्गल ग्रहमा ओर्लियो नासाको 'इन्साइट' रोबोट

इसरोका प्रमुख के शिवनले बीबीसीलाई भने, "अन्तरिक्षमा हुने जटिल परीक्षणमा कमजोर प्राणीको प्रयोग गर्ने हाम्रो कुनै योजना छैन।"

अनुसरण

गगनयान अभियान अन्तर्गत भारतीयलाई अन्तरिक्षमा पठाउने योजनामाथि काम भइरहेको भारत सरकार र इसरोले स्पष्ट पारिसकेका छन्।

अमेरिका, रुस र चीन जस्ता देशले अन्तरिक्षमा मानव पठाउनुअघि जनावरलाई पठाएर परीक्षण गरिसकेको पृष्ठभूमिमा भारतले चाहिँ तिनीहरूको अनुसरण किन गर्न नचाहेको होला?

जवाफमा इसरो प्रमुख के शिवनले भने, "भारतले सही कदम चालिरहेको छ। अमेरिका र रुसले जनावर पठाएका बेला अहिलेका अत्याधुनिक प्रविधि थिएनन्।"

"त्यतिबेला मानव रोबोटको पनि विकास भइसकेको थिएन, जसकारण ती मुलुकले परीक्षणका लागि अन्तरिक्षमा जनावर पठाए। तर अहिले त्यस्तो अवस्था छैन।"

भारतको गगनयान अभियान शुरू हुनुअघि इसरोले दुईवटा परीक्षण गर्नुपर्नेछ।

के शिवन, इसरो प्रमुख

तर जानकारहरूका अनुसार भारतीय प्रयोग खतरनाक पनि हुनसक्छ किनकि जीवित प्राणी र रोबोट समान हुन सक्दैनन्।

विज्ञान मामिलाका एकजना जानकार पल्लव बागलाका अनुसार यदि गगनगान अभियान अन्तर्गत इसरोले सिधै मानवलाई अन्तरिक्षमा पठाउन चाहयो भने त्यसअघिकै दुईवटा उडानका लागि उसलाई 'लाइफ-सपोर्ट सिस्टम' को आवश्यकता पर्नेछ।

इसरोका अनुसार गगनयान अभियानका लागि आवश्यक तयारी तीव्र गतिमा अगाडि बढिरहेको छ र यो वर्षको अन्त्यसम्म अन्तरिक्षयात्री चयन गरिसकिनेछ।

मोदीले गरेका थिए घोषणा

सरकारी आँकडाका अनुसार भारतको यो महत्त्वाकाङ्क्षी अभियानमा १० हजार करोड भारु खर्च हुनेछ।

सन् २०१८ मा भारतीय स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा दिल्लीस्थित लालकिलामा दिएको भाषणमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सो अभियानको घोषणा गरेका थिए।

विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका केही उच्च अधिकारीहरूका अनुसार सो अभियानमा कुनै प्रकारको अड्चन नआओस् भनेर इसरो र मन्त्रालय दुवैमाथि ठूलो दबाब छ।

इसरो प्रमुख के शिवन भन्छन्, "पहिलो मानवरहित यान सन् २०२० को डिसेम्बरसम्म र दोस्रो सन् २०२१ को जुलाइसम्म पठाउने योजना छ। मानवसहितको पहिलो भारतीय अन्तरिक्षयान चाहिँ सन् २०२१ को डिसेम्बरसम्ममा पठाउनेछौँ।"

यो...


शीर्षक: भारतः बाँदरको हातमा स्टेयरिङ ह्वील\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर अचम्म त के भने बाँदरलाई बस चलाउन दिएकोप्रति दक्षिण भारतीय राज्य कर्णाटकको उक्त बसमा सवार ३० मध्ये कसैले पनि गुनासो गरेका थिएनन्।

उक्त घटनाको भिडिओ सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि उक्त चालकलाई उनलाई रोजगारी दिने कम्पनीले कारबाही गर्‍यो।

सो कम्पनीका प्रवक्ताले भने, "बाँदरलाई चलाउन दिएर यात्रुहरूको सुरक्षामा कुनै खतरा पुर्‍याउन पाइँदैन।"

तर इन्टर्नेट प्रयोगकर्ताहरूमध्ये कतिपयलाई भने सो निर्णय अप्रिय लागेको छ।

लङ्गुर बाँदरलाई बस चलाउन दिएकोप्रति टिप्पणी गर्दै एक पराग हेदाले ट्वीटमा भनेका छन्, "किन जागिरबाट निलम्बन गर्नु? बरु आइन्दा त्यसो नगर भनेर छाडेको भए हुन्थ्यो।"

घटना विवरण

राज्य सरकारको यातायात निकायका अनुसार सो घटना सोमवार भएको हो।

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार सो बाँदर अन्य एक यात्रुसँगै बस चढेको थियो र उसले चालककै सिटमा बस्न रुचायो।

गोरिल्लाको बच्चाको दुर्लभ दृश्य

एम प्रकाश नाम गरेका ती चालक बाँदरले स्टेरिङ ह्वील समाउँदा आत्तिएनन्।

तर बस आफ्नै नियन्त्रणमा राख्न उनले आफ्नो एक हात भने स्टेरिङ ह्वीलमा राखिरहेका थिए।

विवरणहरूका अनुसार अन्तत: उक्त बाँदर आफ्नो गन्तव्यमा पुगेपछि ओर्लियो र बाँकी यात्रा उनै चालकको जिम्मा छाडिदियो।


शीर्षक: भारतः भिडले मारेको किसानको परिवारद्वारा न्याय नपाएसम्म लड्ने प्रण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गौरक्षक समूहका सदस्यहरूमाथि हत्याको आरोप लागेपछि उक्त विषय चर्चामा आएको थियो।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले गाईलाई पवित्र जनावर मान्ने गर्छन् जसका कारण कैयौँ राज्यमा गाई मार्नुलाई अवैध मानिन्छ।

"हामीलाई मारे मात्र हामी लड्न छाड्ने छौँ," उनका छोराले बीबीसी हिन्दीलाई भने।

अस्वीकार

खानको परिवारले फैसलाविरुद्ध उच्च अदालतमा अपिल गर्ने बताएको छ।

"म जिउँदो रहँदासम्म हामी लडिरहनेछौँ। सबै कुरा बेच्नुपर्‍यो भने पनि हामीले लड्नेछौँ," उनका छोरा इर्साद खानले भारतको उत्तरी राज्य हरियाणास्थित आफ्नो निवासमा बीबीसीलाई बताए।

मृत्यु भएको केही समयमै खानलाई उत्तर पश्चिमी राज्य राजस्थानमा पुरुषहरूको एउटा समूहले आक्रमण गरेको भिडिओ सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको थियो।

भिजिलान्ते समूह

तर अदालतले उक्त भिडिओको आधिकारिकता प्रमाणित नभएको भन्दै त्यसलाई प्रमाणको रूपमा स्वीकार गर्न मानेन।

बुधवार अदालतको फैसला सार्वजनिक भएदेखि आफ्नो परिवार शोकमा डुवेबो खानकी श्रीमती जैबुनाले बताइन्।

"रिहा गरिएकाहरू रमाउनका लागि खुला भए पनि हामीले सबै कुरा गुमाएका छौँ," उनले भनिन्।

क्षतिपूर्ति

खानको मृत्युपछि उनीहरूले कानुनी लडाइँ लड्नका लागि लाग्ने खर्च जुटाउन गाई बेचेका थिए।

बीबीसीसँग यसअघिको कुराकानीका क्रममा उनीहरूले आफूहरूले कुनै पनि किसिमको क्षतिपूर्ति नपाएको बताएका थिए।

सन् २०१४ मा भारतीय जनता पार्टी सत्तामा आएसँगै धेरै राज्यले गाई मार्न नपाइने नियम बनाएका छन्।

सरकारी निषेधबाहेक गाईको रक्षा गर्न विभिन्न समूह विभिन्न राज्यहरूमा सक्रिय रहेका छन्।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले त्यस्ता समूहले आफूलाई क्रुद्ध बनाउने बताए पनि आक्रमणका शृङ्खला भने रोकिएका छैनन्।


शीर्षक: भारतका एक नेपालविज्ञ भन्छन्, 'नेपालविरुद्ध लगाइएको भारतीय नाकाबन्दीका लागि जयशङ्करले पश्चात्ताप गर्नुपर्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतमा नरेन्द्र मोदीले प्रधानमन्त्रीको दोस्रो कार्यकाल सुरु गरेपश्चात् बुधवार नेपाल भ्रमणमा आउने उनी सबैभन्दा वरिष्ठ भारतीय नेता हुन्।

तर एस जयशङ्करको नामसँगै धेरै नेपालीहरू भारतले नेपालमा लगाएको पछिल्लो अघोषित नाकाबन्दी सम्झिन्छन्।

विदेशसचिव हुँदा सन् २०१५ मा दिल्लीका विशेष दूतको हैसियतमा काठमाण्डू आएका उनले संविधान जारी गर्ने मिति पर धकेल्न सरकारलाई आग्रह गरेको बताइन्छ।

तत्कालीन सरकार तथा प्रमुख प्रतिपक्षी दलले भारतीय आग्रहलाई ठाडै अस्वीकार गरेपछि रुष्ट बनेको दक्षिणी छिमेकीले नेपालमाथि अघोषित नाकाबन्दी लगाएको धेरैको बुझाइ छ।

आशङ्का चिर्ने अवसर

नाकाबन्दीसँगै नेपालमा भारतविरोधी भावना बढ्नुमा जयशङ्कर पनि जिम्मेवार रहेको भारतीय सेनाबाट अवकाशप्राप्त मेजर जनरल अशोक मेहता बताउँछन्।

"त्यसैले भारत-नेपालको विशेष सम्बन्धलाई अझै उचाइमा पुर्‍याउन अहिलेको भ्रमणमा उनले आफ्नो विगत बिर्साउने गरी विश्वसनीयता कायम गर्न सक्नुपर्छ।"

त्यसका लागि काठमाण्डूको कुनै बौद्धिक वा प्राज्ञिक मञ्च प्रयोग गरेर त्यस समयको कुरा गर्दै भएको क्षतिका लागि 'पश्चात्ताप गर्नु' हितकर हुने मेहताको भनाइ छ।

साथै दुवै देशका प्रतिनिधि सम्मिलित प्रबुद्ध समूहको बैठकको प्रतिवेदन अहिलेसम्म दुवै देशले बुझेका छैनन्।

"जसमा नेपाल पक्षले राखेका केही विषयमा भारतका असन्तुष्टि छन् जसलाई सच्याउन भारतको आग्रह छ।"

तर संशोधनको लागि दिइएको त्यो सुझाव के थियो भन्ने चाहिँ मेहताले खुलाएनन्।

नयाँ परिवेश

नेपालमा 'माइक्रोम्यानेजमेन्ट' भनिने देशका ससाना र आन्तरिक विषयमा समेत भूमिका देखाउने वा हस्तक्षेप गर्ने भन्दै आरोप खेप्ने गरेको भारत अहिले त्यस्तो अवस्थामा नरहेको मेहता ठान्छन्।

"नेपालमा पछिल्लो लगानी सम्मेलन हुँदा दुवै देशका विदेश सचिवहरूले भारतीय सहयोगका परियोजनाका बारेमा समीक्षा गरेका थिए जुन यसअघि कहिल्यै हुँदैनथ्यो।"

अहिले भारतले अन्य देशलाई दिने सहायता समेत भुटानपछि नेपालमा सबैभन्दा बढी छ। तर वर्षौँदेखि चर्चा भए पनि कतिपय महत्त्वाकाङ्क्षी परियोजना भने अझै अगाडि बढ्न नसकेका उदाहरण छन्।

पहिले गुप्तचर निकाय, कर्मचारीतन्त्र वा राजदूतका भरमा हुने संवाद अहिले मन्त्रीहरू र प्रधानमन्त्री तहमा भइरहनुलाई सकारात्मक मान्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

"नेपाल र भारतबीचको संयुक्त आयोगको बैठक समेत थुप्रै वर्ष नभएर पूर्वविदेशमन्त्री सुषमा स्वराजको पालामा सुरु भएको हो जसलाई...


शीर्षक: भारतका प्रधानमन्त्रीको प्रथम इजरेल भ्रमण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

इजरेल पुग्ने बित्तिकै बोल्दै  प्रधानमन्त्री मोदीले दुबै देश मिलेर आपसी समृद्धि निर्माण र आतंकवाद विरुद्धको संघर्षमा पुर्याउन सक्ने सहयोगका बारे कुरा गरेका थिए।

दुबै देशले कृषि, प्रतिरक्षा र अन्तरिक्ष प्रविधिका क्षेत्रमा साझेदारीको घोषणा गर्ने अनुमान गरिएको छ।

भारत र इजरेलबीच सन् १९९२ मा मात्र दौत्य सम्बन्ध स्थापित भएको थियो र हालसम्म कुनै पनि भारतीय प्रधानमन्त्रीले सो देशको भ्रमण गरेका थिएनन्।

यो हिसाबले पनि नरेन्द्र मोदीको इजरेल भ्रमण ऐतिहासिक बनेको छ।

असामान्य

भारतका प्रधानमन्त्रीको भ्रमणलाई इजरेलले दिएको उच्च महत्वलाई झल्काउने असामान्य कदमका रुपमा इजरेली प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहूले प्रधानमन्त्री मोदीको तीन दिने भ्रमणका क्रममा आयोजित थुप्रै कार्यक्रम र समारोहहरुमा उनीसंगै सहभागी हुने भएका छन्।

बीबीसीका दक्षिण एसिया सम्पादक चार्ल्स ह्याभिल्याण्ड भन्छन्, शितयुद्धको समयमा दिल्ली मस्को नजिक थियो र रुसजस्तै भारतपनि प्यालेष्टिनी राज्यको बलियो समर्थक रहेको थियो।

तर उनी भन्छन्, समय बित्दै जांदा यो सम्बन्धमा  परिवर्तन आएको छ।

सहयोग

इजरेलले अर्बौं डलर बराबरको हतियार भारतलाई बेचेको छ र विगतमा चीन र पाकिस्तानसंगको लडाईंका बेला इजरेलले भारतलाई प्रतिरक्षा सहयोग दिएको थियो।

अब एकजना हिन्दु राष्ट्रवादी प्रधानमन्त्री सत्तामा आएका बेला भारत र इजरेलबीचको सम्बन्ध पूर्णत: सामान्य अवस्थामा पुगेको छ।

इजरेली पर्यवेक्षकहरु भन्छन्, दुबै देशबीच इस्लामिक कट्टरपन्थ र चिनीयां प्रभाव विस्तारको अवस्थाप्रति समान चिन्ता विद्यमान छ।

भारतका मुसलमान राजनीतिज्ञहरुले भने प्रधानमन्त्री मोदीले प्यालेष्टिनी प्रशासनको मुख्यालय रमल्लाहको भ्रमणलाई आफ्नो एजेन्डामा नराखेको भन्दै उनको कडा आलोचना गरेका छन्।

प्रतिरक्षा प्रणाली

भारतले इजरेलबाट ड्रोन, रेडार, साइबर सुरक्षा तथा सन्चार प्रणालीहरु किनेको छ भने दुबै देशले मिलेर हवाइ प्रतिरक्षा प्रणाली पनि बनाएका छन्।

प्रतिरक्षा क्षेत्रबाहेक इजरेलले भारतमा कृषि उत्पादकत्व तथा खाद्य सुरक्षा बढाउनमा पनि सहयोग गरिरहेको छ।

बुधबार दुबै नेताहरुले इजरेल संग्रहालय तथा एउटा कृषि परियोजनाको संगै भ्रमण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।


शीर्षक: भारतका रेलमन्त्रीले नै तीव्र गतिको रेल भन्दै टाइम-ल्याप्स भिडिओ हालेपछि...\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

गोयलले वन्दे भारत एक्स्प्रेस 'बिजुलीको गति' कुदेको लेखेका थिए

रेलमन्त्री पीयूष गोयलले भिडिओसँगै ट्विटरमा सो रेल "बिजुलीको गतिमा" कुदेको उल्लेख गरेका थिए।

गोयलको ट्विटरमा प्रतिक्रिया दिँदै रेल सङ्कलक अभिषेक जयसवालले सो रेलको सक्कली भिडिओ प्रेषित गरे। उनका अनुसार आफ्नो रेलमार्गसँग सम्बन्धि सामग्री प्रकाशित गर्ने युट्यब च्यानलका लागि उनले सो भिडिओ गत डिसेम्बरमा खिचेका थिए।

जयसवालको भिडिओमा सोही रेल धेरै कम गतिमा गुडेको देखिन्छ।

मन्त्री गोयलले आफ्नो आधिकारिक ट्विटर खातामा लेखेका छन्, "यो पक्षी हो... यो विमान हो... हेर्नुहोस् 'मेक इन इन्डिया' अभियानअन्तर्गत बनाइएको भारतको पहिलो सेमी-हाई स्पीड ट्रेन, वन्दे भारत एक्स्प्रेस।"

भारतमा संसारकै चौथो ठूलो रेलमार्गको सञ्जाल छ र गोयल त्यसका प्रमुख हुन्।

ट्रेन १८ नाम दिइएको सो रेल भारतमा सञ्चालित अहिलेसम्कै तीव्र गतिको रेल हो। उक्त  रेल भारतको राजधानी दिल्ली र वाराणसीको रेलमार्गमा १३० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा कुद्छ।

गोयलको ट्वीटको जवाफ दिँदै जयसवालले युट्युबमा प्रकाशित आफनो भिडिओको लिङ्क दिएका छन्। सो स भिडिओ उनको युट्युब च्यानल 'द रेल मेल'  मा डिसेम्बर २० मा सार्वजनिक भएको थियो।

त्यसमा सो रेलको गति सुस्त देखिन्छ।

जयसवालका अनुसार उनले सो भिडिओ हरियाणा राज्यको असावती स्टेशनमा खिचेका हुन्।

भारतको एल्ट न्यूज वेबसाइटले ती दुवै भिडियोलाई सँगसँगै हेर्न मिल्नेगरी एक ठाउँमा राखिदियो।

त्यसपछि समाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले रेलमन्त्रीको खिल्ली उडाउन थाले। कसैकसैले  'तीव्र गतिको रेल' भन्दै भिडिओहरू पनि प्रेषित गरेका छन्।

कसैले चाहिँ भिडिओ सम्पादन गर्ने आफ्नो सीप पनि देखाएका छन्।

यसबारे कुनै प्रतिक्रिया नदिए पनि गोयलले सामाजिक सञ्जालमा रेलका भिडिओहरू हाल्न छोडेका छैनन्।

यो पनि पढ्नुहोस्