शीर्षक: कोरोनाभाइरस: ब्रिटेनमा पूर्व गोर्खाको मृत्युपछि परिवारै आइसोलेशनमा, अन्त्येष्टि केहीदिनपछि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सङ्खुवासभाका ६६ वर्षीय लीलाबहादुर राईको गत मङ्गलवार लन्डनस्थित नर्थवीक पार्क अस्पतालमा निधन भएको हो।

स्वर्गीय राईका छोरा विकास राईले बाथ रोगबाट पीडित आफ्ना बुवालाई झन्डै तीन साता अस्पतालमा राखेपछि गत साता अस्पतालले डिस्चार्ज गरेको बताए।

उनले भने, "त्यसको ३-४ दिन पछि उहाँको स्वास्थ्य बिग्रियो, सास फेर्न गाह्रो भयो। त्यसपछि हामीले उहाँलाई मङ्गलवार दिउँसो फेरि अस्पताल पुर्‍यायौँ, तर त्यहीँ बेलुका उहाँको निधन भयो।"

कसरी भयो सङ्क्रमण?

उनले अस्पतालले फोन गरेर आफ्ना बुवाको निधन कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट भएको जानकारी दिएको पनि बताए।

स्वर्गीय राईको झन्डै २५ वर्ष अघि भारतमा मृगौला प्रत्यारोपण गरिएको थियो।

सन् २००८ देखि उनी बेलायतमा बसोबास गर्दै आएका थिए।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट नेपालीले ज्यान गुमाएको औपचारिक जानकारी सार्वजनिक भएको थिएन।

उनमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण कसरी भयो भन्ने आधिकारीक जानकारी दिइएको छैन।

तर छोरा विकास राईले आफ्नो बुवा अस्पतालमै सङ्क्रमित भएको हुनसक्ने आशङ्का गरेका छन्।

परिवारका सदस्य आइसोलेशनमा

अहिले स्वर्गीय राईको परिवार आफ्नो घरभित्रै अलग्गै (आइसोलेशनमा) बस्दै आएको छ ।

विकास राईले भने, "हामीहरू घरभित्रै बसेर तातो पानी, सुप आदि खाइरहेका छौं, घर बाहिर कतै निस्केका छैनौं।"

सबै प्रक्रिया पूरा भएपछि बुवाको अन्त्येष्टि ब्रिटेनमै गर्ने योजना रहेको पनि उनले सुनाए।

नेपाली समुदायमा कसैको घरमा परिवारका सदस्यको देहावसान भए घरमै गएर सहानुभूति तथा समवेदना व्यक्त गर्ने प्रचलन छ।

तर सङ्खुवासभा समाज यूकेले आफ्ना सदस्यहरूलाई समवेदना व्यक्त गर्न स्वर्गीय राईको घरमा नजान भनेको छ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणका कारण त्यस्तो सावधानी अपनाउनु परेको समाजले जनाएको छ।

'देशले दिइरहेको छ, दिने पालो हाम्रो'

ब्रिटेनमा रहेका नेपाली सङ्घसंस्थाहरूले खासगरी भूतपूर्व गोर्खा वृद्धवृद्धाहरूलाई लक्षित गरेर स्वयम्‌सेवी समूहहरू बनाएका छन् ।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरू र तिनका परिवारको बाक्लो बसोबास रहेको अल्डरशट क्षेत्रमा वृद्धवृद्धाहरूलाई सम्पर्क गरी आवश्यक सामग्री किनेर ढोकामै छाडिदिने गरेको शिव सांस्कृतिक तथा सामुदायिक केन्द्रका बिक्रम भट्टराईले बताए।

सोही ठाउँमा एक रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गरिरहेका एनआरएन यूकेका पूर्व उपाध्यक्ष शेरबहादुर सुनारले अशक्त तथा वृद्धवृद्धहरूकालागि  खाने कुरा पकाएर घरमै पुर्‍याउने अभियान...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारत फर्कन लागेका पर्यटकलाई नाकामा रोक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सुनौली नाका हुँदै कैयौँ पर्यटक खासगरि लुम्बिनी घुम्न नेपाल आउने गर्छन्

सो प्रतिबन्धका कारण त्यही बाटो हुँदै फर्किने गरी नेपाल आएका सयौँ पर्यटकहरूले अनपेक्षित झमेला बेहोर्नु पर्ने अवस्था आएको नेपाली अधिकारीहरूले बताएका छन्।

काठमाण्डू जान सुझाव

नेपाल घुमेर भारतको बाटो हुँदै आफ्नो देश फर्कन लागेका केही पर्यटकहरूलाई भारतीय अध्यागमन कार्यालय सुनौलीले भारत प्रवेशमा रोक लगाएपछि ती पर्यटकहरूलाई काठमाण्डू पठाइएको अध्यागमन कार्यालय वेल्हियाका प्रमुख गिरिराज खनालले बताए।

उनले भने, "भारतले नेपाल आउने पर्यटकलाई धमाधम पठाइरहेको छ।

"तर यताबाट भारत जान हिँडेका कोरोनासङ्क्रमित मुलुकका पर्यटकलाई भने त्यहाँको अध्यागमन कार्यालयले नेपालतर्फ नै फर्काइदिएको छ।"

"त्यहाँबाट फर्काइएका पर्यटकलाई हामीले काठमाण्डू जान सल्लाह दिएका छौँ," उनले थपे।

नेपाल पस्ने क्रम जारी

अध्यागमन कार्यालयको रेकर्डमा वेल्हिया नाकाबाट मात्रै गत पाँच दिनको अवधिमा कोरोनाभाइरस प्रभावित चीन, दक्षिण कोरिया, जापान र इटली लगायतका मुलुकका करिब ७० जना पर्यटकहरू नेपाल प्रवेश गरेका छन्।

भारतीय अध्यागमन कार्यालयका एक अधिकारीका अनुसार नेपाल पसिसकेका त्यस्ता मुलुकका पर्यटकहरू अब स्थलमार्गबाट भारत प्रवेश गर्न पाउने छैनन्।

ती अधिकारीले भारत सरकारले उनीहरूको प्रवेश अनुमतिपत्र पनि रद्द गरिसकेको बताए।

सरकारले अति आवश्यक कामको लागि सम्बन्धित मुलुकका दूतावाससँगको सहमतिमा बाहेक सङ्क्रमित मुलुकका नागरिकलाई भारत प्रवेश दिने काम अहिलेलाई स्थगित गरेको आफ्नो नाम उल्लेख नगर्न भन्दै ती अधिकारीले बीबीसीलाई बताए।

नेपालमा १० मार्चदेखि रोकिने

वेल्हियाबाहेक नेपालका अरू केही ठूला नाकाहरूबाट पनि भारतको बाटो हुँदै तेस्रो मुलुकका पर्यटकहरू नेपाल आउने गर्छन्।

अध्यागमन प्रमुख खनालले त्यस्ता पर्यटकहरू अब उच्च सतर्कता भएको क्षेत्रबाट मात्र फर्कन सक्ने विश्वास व्यक्त गरे।

उनी भन्छन, "उनीहरूलाई आफ्नो गन्तव्यमा पुग्न त पर्‍यो नै, तर त्यसको लागि उनीहरूलाई थप झमेला आइलाग्न सक्छ।"

भारतले कोरोना सङ्क्रमित मुलुकका नागरिकको लागि यसै सातादेखि प्रवेश अनुमतिमा कडाइ गरेको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले बताएका छन्।

नेपालले भने आउँदो साता अर्थात १० मार्चदेखि मात्र कोरोनाभाइरस प्रभावित मुलुकका नागरिकलाई नेपाल भित्रिने बेलामा लिन पाइने 'अन अराइभल भिसा' दिने काम स्थगन गर्ने सूचना स्वास्थ्य तथा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारत लकडाउन भएपछि यी मजदुरले पत्नीलाई साइकलमा राखेर ७०० किमि यात्रा गरे\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो भनाइ न कुनै महान् दार्शनिकको हो, न कुनै उपन्यासको कुनै पात्रको। बरु एउटा मजदुरको हो जसले साइकलमा आफ्नी पत्नीलाई बसाएर पाँच दिनमा ७०० किलोमिटरको यात्रा पूरा गर्दै आफ्नो घर पुगे। राघोराम उनै हजारौँ मानिसमध्ये एक हुन् जो कोरोनाभाइरस महामारीका कारण देशभरि अचानक लगाइएको लकडाउनका कारण भारत हरियाणाको रोहतकबाट उत्तर प्रदेशको बलरामपुर फर्किनुपरेको थियो।

उनका भनाइमा कोरोनाभाइरस र आफ्नो अस्तित्व सङ्कटको त्रासले त्यो अभूतपूर्व आँट दियो।

उनले काम गर्ने कम्पनीमा केही दिनअघि नै बन्द भएको थियो। ठेकेदारलाई फोन गर्दा कुनै सहयोग गर्न नसक्ने उत्तर पाएको उनको भनाइ छ। घरपतिले  बस्यो भने भाडा दिनुपर्ने सुनाए। राघोराम भन्छन्, "त्यहाँ बस्ने चिनेजानेका केही मानिस घरतर्फ जाँदै थिए र मैले पनि फर्किनु नै उचित देखेँ। गाउँघर पुगेपछि कम्तीमा भोकले त मरिँदैन।"

पाँच महिनाअघि उनी रोहतक गएका थिए। ठेकेदारमार्फत् उनले एउटा निजी कम्पनीमा केही दिनअघि काम पाएका थिए। मासिक तलब ९,००० भारु थियो। तर मार्च २७ को बिहान उनी पत्नीलाई लिएर हिँडे। चार दिनपछि अर्थात् ३१ मार्चमा उनी गोन्डा जिल्ला पुगे। हामीसँग बीबीसीसँग पहिलो पटक कुरा हुँदा त्यहाँको जिल्ला अस्पतालमा उनी पत्नीसहित जाँच गराउन जाँदै थिए।

सकसपूर्ण यात्रा

राघोरामका अनुसार रोहतकबाट निस्किँदा उनको खल्तीमा १२० रुपैयाँ मात्र थियो। दुइटा झोलामा केही कपडा र सामानबाहेक अरू केही थिएन। पहिलो पटक साइकलमा यात्रा गरिरहेकाले बाटोबारे पनि जानकारी थिएन।

उनी भन्छन्, "सोनीपत भन्ने ठाउँसम्म पुग्दा भोकले सताउन थाल्यो। ठाउँठाउँमा प्रहरीले रोके, तर हाम्रो बाध्यता बुझेर छोडिदिए। सोनीपतपछि राजमार्गमा पुगेपछि कतै नअलमलिएर गाजियाबाट, बरेली, सीतापुर, बहराइच हुँदै गोन्डा पुग्यौँ।"

त्यहाँको अस्पतालमा स्वास्थ्य जाँचपछि उनलाई घर जाने अनुमति प्राप्त भयो। उनको गाउँ बलरामपुरको रेहरा क्षेत्रमा पर्छ, तर ससुराली गोन्डा जिल्लामा छ। रात परेकाले उनी ससुरालीमै बास बस्न गए। दोस्रो दिन पत्नीका साथ आफ्नो गाउँ पुगे।

उनले यात्रा थालेको हरियाणाको रोहतकबाट बलरामपुरसम्को सडकमार्गको दूरी झन्डै ७०० किलोमिटर छ।

राघोरामका अनुसार यति लामो बाटो उनले कहिल्यै साइकल चलाएका थिएनन्। गाउँबाट कहिलेकाहीँ मात्र बलरामपुरसम्म जाने गर्थे।तर कोरोनाभाइरसले 'मनमा यति त्रास उत्पन्न गरिदियो' कि त्यही डरले त्यति लामो बाटो तय गर्ने शक्ति आएको उनी...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतको अस्पतालबाट भागेका सङ्क्रमित नेपाली फेला परे\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तबलिगी जमातीका दुई समूहका २७ जना क्वारन्टीनमा राखिएको भारतको प्रहरीले जनाएको छ

धार्मिक ज्ञान आदानप्रदानका लागि तबलीगी जमाती समूहसँग भारत गएका उनी सुनसरीस्थित भोक्राहाका भएको भारतीय प्रहरीले जनाएको छ।

शुक्रवार उनमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको पुष्टि भएपछि उनलाई उत्तर प्रदेशको खेकडास्थित लेभल वान अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।

तर सोमवार राति अस्पतालको झ्यालको सिसा फुटाएर उनी भागेको भन्दै उनलाई खोज्न सघाउन बागपतस्थित प्रहरीले सार्वजनिक सूचना जारी गरेको थियो।

सङ्क्रमित सुनसरीका: भारतीय प्रहरी

बीबीसी नेपालीसँग कुरा गर्दै बागपतका प्रहरी सुपरिन्टेन्डेन्ट प्रताप गोपेन्द्र यादवले भने, "हामीले १० टोली परिचालन गरेका थियौँ। अहोरात्र काम गर्यौँ र अहिले पनि हामी फिल्डमा नै छौँ।"

"भर्खरै हामीलाई उनी फेला परेको जानकारी प्राप्त भएको छ। ती व्यक्तिलाई हामीले खेकडा क्षेत्रमै रहेको इँटाभट्टा नजिकैबाट नियन्त्रणमा लिएका छौँ।"

उनका अनुसार ६५ वर्षका ती व्यक्तिलाई जिल्ला अस्पतालमा कोभिड-१९ को उपचार गरिनेछ।

बागपतका प्रहरी प्रमुख यादव भन्छन्, "हामी उनी किन भागे भनेर बुझ्न खोज्छौँ। उनी पीडित हुन्, हामी उनको स्वास्थ्यको हेरविचार गर्छौँ।"

"हामीलाई चिकित्सकहरूले दिएको जानकारी अनुसार उनको स्वास्थ्य अवस्था ७० प्रतिशत ठीक छ। तर तनाव वा अरू कारणले उनी भागेको हुन सक्छ।"

खेकडाको अस्पतालमा कोभिड-१९ को उपचार गराइरहेका उनी एक मात्र व्यक्ति भएको प्रहरीको भनाइ छ।

खेकडा अस्पतालमा एक्लो सङ्क्रमित बिरामी भएपछि उनी भागेको हुन सक्ने र अब जिल्ला अस्पतालमा उनलाई पठाइने यादव बताउँछन्।

ती व्यक्ति २८ जना सम्मिलित जमातको साथ लागेर भारत पुगेका थिए।

उक्त समूहका २७ जनामा सङ्क्रमण नदेखिए पनि उनीहरू बागपतमा नै क्वारन्टीनमा रहेको स्थानीय प्रहरी प्रमुखले जानकारी दिए।

उनीहरू सबै जना सुनसरीकै रहेको भारतीय प्रहरीले जनाएको छ।

यसै महिना भएको कार्यक्रममा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणलाई लिएर चिन्ता व्यक्त भएका थिए

यसअघि प्रहरीले अस्पतालबाट भागेका ती व्यक्तिले अरूमा पनि सङ्क्रमण गराउन सक्ने भन्दै उनलाई देख्नेबित्तिकै सूचना दिन अनुरोध गरेको थियो।

भारतको राजधानी दिल्लीबाट बागपत झण्डै ५० किलोमिटर टाढा पर्छ।

कोभिड-१९ विरुद्ध लकडाउन घोषणा भएपछि २,१०० भन्दा बढी नेपाली भारतमै क्वारन्टीनमा रहेको प्रधानमन्त्री केपी ओलीले मङ्गलवार आफ्नो सम्बोधनमा उल्लेख गरेका थिए।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतको जनता कर्फ्युका कारण सीमावर्ती नेपाली भूभाग पनि प्रभावित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतीय सीमार्वती शहर भिठामोड

केही जिल्लाहरूमा नाका खुला रहेपनि भारतमा आइतवार 'जन कर्फ्यु' लगाइएकाले सबै नाकाहरू बन्द भएका छन्।

त्यसको प्रभावले सीमा क्षेत्रका नेपाली बजारहरू समेत बन्द भएका छन् ।

पर्सा जिल्लाको नाकाहरूबाट आउजाउ गर्न शनिवारसम्म दिइएपनि आइतवार पूर्ण रुपमा आवागमन बन्द गरिएकोछ।

भारतले नेपालसित खुला  गरेको चारवटा प्रमुख नाकाहरू मध्ये बीरगञ्ज-रक्सौल नाकापनि हो।

तर भारतीय क्षेत्रमा नाका बन्द गरिएपछि नेपालबाट मानिसलाई जान दिइएको छैन।

बारा जिल्लाको पनि सबै नाकाहरू बन्द भएका छन्।

बारा जिल्लाको पनि सबै नाकाहरू बन्द रहेको रुद्रप्रसाद पण्डितले जनाए।

अन्य दिनमा समान्य जाँचपछि आवतजावत गर्न दिएपनि आइतवार पूर्ण रुपमा बन्द भएको छ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाराले भारतीय पक्षबाट नै आउजाउमा रोक लगाइएपनि नेपालीहरूपनि त्यस तर्फ जान पाएका छैनन्।

रौतहट जिल्लाका पनि सबै नाकाहरू बन्द गरिएका छन्।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी बासुदेव घिमिरेले ८ वटै नाका बन्द गरिएको बताए।

मुख्य नाका बैरगनिया बन्द भएपछि गौर नगरको बजारपनि नराम्ररी प्रभावित भएका छन्। गौरका अधिकांश पसलहरू बन्द भएका छन्।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय रौतहटका अनुसार सीमा क्षेत्रमा नेपाली पक्षबाटपनि उच्च सतर्कता अपनाइएकोछ।

सर्लाही जिल्लाको २३ वटा नाका मध्ये मलङ्गवा र बलरा नाका खुला राखिएकोछ।

तर आइतवार त्यसबाटपनि आउजाउ भएको छैन।

सर्लाहीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहनबहादुर जीसीका अनुसार सीमा क्षेत्रमा हेल्थ डेस्क लगायत सुरक्षा व्यवस्थालाई सुदृढ बनाइएको छ।

आउजाउ गर्ने मानिसहरुलाई तापक्रम जाँच गर्ने र शङ्कास्पद देखिएका मानिसहरूलाई तत्काल जिल्ला अस्पतालमा पठाइने गरिएको जीसीले जनाए।

सप्तरी जिल्लाको ९ नाका मध्ये ८ वटा बन्द रहेका छन्।

एकमात्र कुनौली भन्सार खुला रहेको सप्तरी जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुनिल खनालले जनाए।

अनिवार्य स्वास्थ्य परीक्षण

भारतमा 'जनता कर्फ्यु' लगाइएपनि अत्यावश्यक काम भएका व्यक्तिहरूलाई आउजाउ गर्न दिइएको उनले बताए।

आउजाउ गर्ने मानिसहरुको स्वास्थ्य परीक्षण अनिवार्य रूपमा भइरहेको खनालले बताए।

सिराहा जिल्लाको ६ वटा नाका मध्ये ४ वटा नाका बन्द रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सरोज गुरागाईँले बताए।

माडर खटोका र ठाडी नाका भने खुला  रहेको उनले बताए।

तर त्यस नाकाबाटपनि मानिसको आवतजावत अत्यन्त कम रहेको गुरागाईँले बताए।

महोत्तरी जिल्लाको ६ वटा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतमा कोभिड-१९ बाट पीडित अर्को व्यक्तिको पनि मृत्यु भएको पुष्टि, ८० जनाभन्दा बढीमा सङ्क्रमण\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अहिलेसम्म दक्षिण एशियामा भारतमा मात्र कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको पुष्टि भएको हो। तर सबै देशमा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका छन्।

दिल्लीकी ६८ वर्षीया महिलालाई उनको छोराबाट भाइरस सरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। ती महिलामा स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य समस्याहरू पनि थिए ।

उनका छोरा गत महिना युरोपको भ्रमण गरेर फर्किएका थिए। सुरुमा सङ्क्रमणको कुनै लक्षण नदेखिएको भए पनि एक दिनपछि उनलाई ज्वरो आएको सरकारले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

त्यसपछि पूरै परिवारको परीक्षण गरियो तथा आमा र छोरालाई अस्पताल भर्ना गरियो।

पहिलो मृत्यु

भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण पहिलो व्यक्तिको भएको पुष्टि बिहीवार मात्रै भएको थियो।

मृत्यु हुने व्यक्ति दक्षिण भारतको कर्नाटक राज्यका एक ७६ वर्षीय पुरुष हुन्। उनी साउदी अरबमा एक महिना बसेर फेब्रुअरी २९ मा स्वदेश फर्किएका थिए।

राज्यका स्वास्थ्यमन्त्रीका अनुसार ती व्यक्तिको सम्पर्कमा आएका सबै मानिस पत्ता लगाउने र तिनलाई क्वारन्टीनमा राख्ने प्रयास भइरहेको छ।

ती वृद्धको मृत्यु मङ्गलवार भएको थियो। तर उनको परीक्षणको प्रतिवेदन बिहीवार सार्वजनिक गरियो।

अधिकारीहरूका अनुसार साउदी अरबबाट फर्किँदा विमानस्थलमा उनलाई जाँचिएको थियो। तर त्यति बेला उनमा कोभिड-१९ का कुनै लक्षण देखिएको थिएन।

तर एक हप्तापछि अर्थात् मार्च ५ मा उनमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या देखा पर्‍यो। त्यसपछि उनलाई अस्पताल लागियो।

भारतको स्थिति के छ?

भारतमा अहिलेसम्म ८० जनाभन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको सरकारले जनाएको छ।

भारतीय स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार शुक्रवार मध्यरातसम्म ८२ जनामा कोभिड-१९ भएको पुष्टि भएको छ। तीमध्ये ६५ जना भारतीय नागरिक र बाँकी विदेशी नागरिक हुन्।

सरकारका अनुसार १० सङ्क्रमित व्यक्ति निको भएका छन्।

अहिलेसम्म ११ लाख ७० हजारभन्दा बढी मानिसको विमानस्थलमा परीक्षण गरिएको बताइएको छ।

भारतले मास्क निर्यातमा रोक लगाएको छ

दक्षिण एशियाको स्थिति के छ?

दक्षिण एशियाका सबै देशमा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार अन्य देशमा पुष्टि भएका सङ्क्रमणको सङ्ख्या यस्तो छ -

नेपालमा फेला परेका सङ्क्रमित व्यक्ति चीनबाट फर्किएका थिए र पूर्ण रूपमा स्वस्थ भइसकेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नेपालले विभिन्न देशका नागरिकलाई अन-अराभरल भिसा दिन छोडेको छ

गत साता भुटान गएका...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतमा कोभिड-१९ बाट पीडित एक व्यक्तिको मृत्यु भएको पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतले मास्क निर्यातमा रोक लगाएको छ

मृत्यु हुने व्यक्ति दक्षिण भारतको कर्नाटक राज्यका एक ७६ वर्षीय पुरुष हुन्।

उनी साउदी अरबमा एक महिना बसेर फेब्रुअरी २९ मा स्वदेश फर्किएका थिए।

राज्यका स्वास्थ्यमन्त्रीका अनुसार ती व्यक्तिको सम्पर्कमा आएका सबै मानिस पत्ता लगाउने र तिनलाई क्वारन्टीनमा राख्ने प्रयास भइरहेको छ।

भारतमा अहिलेसम्म ७३ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको सरकारले जनाएको छ।

ती वृद्धको मृत्यु मङ्गलवार भएको थियो। तर उनको परीक्षणको प्रतिवेदन बिहीवार सार्वजनिक गरियो।

अधिकारीहरूका अनुसार साउदी अरबबाट फर्किँदा विमानस्थलमा उनलाई जाँचिएको थियो। तर त्यति बेला उनमा कोभिड-१९ का कुनै लक्षण देखिएको थिएन।

तर एक हप्तापछि अर्थात् मार्च ५ मा उनमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या देखा पर्‍यो। त्यसपछि उनलाई अस्पताल लागियो।

भारतको स्थिति के छ?

भारतले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रकोप नियन्त्रण गर्न विभिन्न उपायहरू अवलम्बन गरेको छ।

बुधवार राति प्रकाशित सूचनाअनुसार शुक्रवारदेखि लागु हुनेगरी अधिकांश प्रवेशाज्ञा स्थगित गरिएको छ। एक महिनापछि यो निर्णयको समीक्षा गरिनेछ।

भारत प्रवेश गर्न पाउने मानिसले पनि १४ दिन क्वारन्टीनमा बस्नुपर्नेछ। सरकारले अनावश्यक यात्रा नगर्न सुझाव दिएको छ।

कोरोनाभाइरस फैलिन नदिन राजधानी दिल्लीमा मार्च महिनाको अन्त्यसम्म सबै शैक्षिक संस्था र चलचित्रघर बन्द हुने घोषणा दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले गरेका छन्।

प्रकोप नियन्त्रण गर्न विभिन्न सरकारी निकायहरूले समन्वय गरिरहेका छन्।

बिहीवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आत्तिनुपर्ने स्थिति नभएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतमा जुम्ल्याहाका नाम कोरोना र कोभिड\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ती जुम्ल्याहा बालक र बालिका भारतमा जारी लकडाउनको समयमा जन्मिएका हुन्।

उनीहरूका अभिभावकले विश्वले भोगिरहेको अप्ठेरो समयमा जन्मिएका हुनाले त्यसलाई सम्झिरहन सन्तानहरूका नाम त्यसरी राखेको बताएका छन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई दिएको अन्तर्वार्तामा ती जुम्ल्याहाकी आमाले बच्चा जन्माउँदा निकै कठिनाइ भएको बताइन्।

सङ्घर्षपूर्ण प्रसूति

"हामीले धेरै चुनौती खेप्यौँ, म र मेरा श्रीमान् यो दिनलाई विशेष बनाउन चाहन्थ्यौँ।"

उनले आफूलाई मार्च २६ तारिखका दिन बेथा लागेको बताएकी छन्।

लकडाउनको अवधिमा अस्पताल आउन निकै सङ्घर्ष गर्नुपरेको उनले भारतीय सञ्चारमाध्यमलाई बताएकी छन्।

उनले  मार्च २७ मा जुम्ल्याहा जन्माएकी थिइन्।

"यो भाइरस खतरनाक छ, तर यसकै कारण मानिसहरूले स्वास्थ्य र राम्रो आनीबानीमा ध्यान दिन जोड दिइरहेका छन्। त्यही भएर हामीले यी नाम छानेका हौँ।"

अस्पतालका कर्मचारीलेहरूले ती जुम्ल्याहा जन्मिएलगत्तै कोरोना र कोभिड भनेर बोलाउन थालिएको र त्यसले उनीहरूका अभिभावकलाई उक्त निर्णय लिन सजिलो भएको जनाएका छन्।

ती जुम्ल्याहा रायपुरस्थित डा. बीआर अम्बेडकर मेमोरियल अस्पतालमा जन्मिएका थिए।

उक्त अस्पतालका जनसम्पर्क अधिकारीले आमा र सन्तान दुवै हालै डिस्चार्ज भएको र उनीहरूको अवस्था राम्रो रहेको जानकारी दिएका छन्।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतमा सङ्क्रमितको सङ्ख्यामा वृद्धि, बिहारमा 'पहिलो मृत्यु'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यहाँको मेडिकल रिसर्च एशोसियसनले उक्त जानकारी दिएको हो।

जसअनुसार आइतवार मुम्बईमा छजना र पुणेमा चारजना गरी महाराष्ट्र राज्यमा थप १० जना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेका हुन्।

महाराष्ट्रको स्वास्थ्य विभागका अनुसार त्यहाँ ७४ जनामा सङ्क्रमण भेटिएको छ र एकजनाको मृत्यु भएको छ।

आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार भारतमा अहिलेसम्म छजनाको मृत्यु भएको छ।

कतारबाट पुगेकाको मृत्यु

नेपालको सिमाना जोडिएको बिहार राज्यमा दुईजना नयाँ सङ्क्रमित फेला परेको र एकजनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ।

राजधानी पटनाको एम्स अस्पतालमा ती व्यक्तिको मृत्यु भएको हो।

स्थानीय पत्रकार नीरज सहायका अनुसार हालसालै ती व्यक्ति कतारबाट फर्किएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ।

उनको मृत्यु शनिवार भएको थियो र पछि प्राप्त रिपोर्टमा उनमा कोरोनाभाइरस पोजेटीभ देखिएको बताइएको छ।

अस्पतालमा उपचार गराइरहेका अर्का सङ्क्रमित व्यक्ति हालै स्कटल्यान्डबाट फर्किएका थिए।

आइतवारभन्दा अघि बिहारमा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परेका थिएनन्।

इटलीबाट ल्याइए भारतीय विद्यार्थी

इटलीको रोमबाट २६३ जना भारतीय विद्यार्थीलाई भारत पुर्‍याइएको छ।

एयर इन्डियाको एउटा विशेष विमानबाट उनीहरूलाई आइतवार बिहान स्थानीय समयअनुसार करिब सवा नौ बजे दिल्ली पुर्‍याइएको हो।

उनीहरू सबैलाई क्वारन्टीनमा राखिएको छ।

अहिलेसम्म विदेशमा रहेका १६ सयजना भारतीयलाई स्वदेश फर्काइएको छ।

इटली कोरोनाभाइरसबाट निकै प्रभावति हुन पुगेको देश हो।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतले निर्यातमा नियन्त्रण गर्ने घोषणा गरेपछि विश्वभरि औषधिको अभाव हुने भय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जनेरिक औषधिको सबभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता भारतले औषधि निर्माणमा प्रयोग हुने २६ थरी सामग्री अनि तिनबाट बन्ने औषधिको निर्यातमा नियन्त्रण गर्ने बताएपछि त्यसले संसारभरि औषधि अभाव हुने त्रास बढेको छ।

अहिलेसम्म चीनबाहेक ८० वटा देशमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित व्यक्ति फेला परिसकेका छन्। एशियाबाहेक युरोप, अमेरिका र अफ्रिकाम पनि सङ्क्रमण फैलिएको छ।

नब्बे हजारभन्दा बढी व्यक्तिमा सङ्क्रमण र झन्डै ३,२०० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

सिटामोल पनि

भारतले नियन्त्रण गर्ने घोषणा गरेका औषधिमा प्यारासिटामोल पनि पर्छ। यो औषधि शरीरको दुखाइ कम गर्न विश्वभरि सबभन्दा धेरै प्रयोग गरिने औषधि हो।

भारतको यो घोषणा औषधिको  कच्चा पदार्थ उत्पादन गर्ने चिनियाँ कम्पनीहरू बन्द भइएको वा सीमित क्षमतामा सञ्चालित भएको बेला आएको हो।

भारतका औषधि निर्माताहरू ७० प्रतिशत कच्चा पदार्थका निम्ति चीनमा निर्भर छन्। औषधि उद्योगका विज्ञहरूले प्रकोप जारी रहे तिनले अभाव झेल्नुपर्ने चेतावनी दिइसकेका थिए।

"चीनमा नबन्ने औषधिका कच्चा पदार्थ पनि चीनबाटै मगाइन्छ। यदि भारत र चीन दुवै प्रभावित भए भने विश्वभरि नै अभाव हुनसक्छ," चाइना मार्केट रिसर्च ग्रूपका विश्लेषक शउन रेनले बताए।

निर्यात नियन्त्रणका निम्ति सूचीकृत भएका सामग्री र औषधि भारतीय औषधि उत्पादकहरूको कुल निर्यातको १० प्रतिशतजति हुन्छ। यसमा टिनिडाजोल र इरिथ्रोमाइसीन जस्ता एन्टीबायोटिक, हर्मोन प्रोजेस्टरोन र भिटामिन बी१२ पर्छन्।

अक्सफोर्ड इकोनोमिक्सका अगुवा अर्थविद् स्टीभन फोरम्यानले बीबीसीसँग कुरा गर्दै यी घटनाक्रमले बजारमा सामग्रीको अभाव र मूल्यवृद्धि देखिइसकेको बताए।

"भारतमा सामग्रीको आपूर्तिमा कमी हुनासाथ त्यहाँ मूल्य बढेको सङ्केत पाइसकिएको छ," उनले भने।

नेपालमा 'आत्तिनुपर्दैन'

नेपाल फार्मसूटिकल्स असोसिएशनका अध्यक्ष शशिकान्त चौधरीका अनुसार नेपालमा अहिले आत्तिनुपर्ने अवस्था छैन।

नेपालमा झन्डै ६० वटा कम्पनीले औषधि उत्पादन गर्छन्।  प्रत्येक कम्पनीसँग तीनदेखि छ महिनासम्म औषधि उत्पादन गर्न पुग्ने कच्चा पदार्थ मौज्दात रहेको हुनुपर्ने उनले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

"चीनबाट आयात घटेको र भारतले केही सामग्रीको निर्यातमा कडाइ गरेका कारण केही समस्या उत्पन्न हुन सक्ने भए पनि अहिले नै आत्तिनुपर्ने अवस्था छैन," चौधरीले भने।

बजारमा देखा परेको अभाव कम गर्न विभिन्न निकायले घरटोलमा पुगेर जनचेतना बढाउनुपर्ने उनको...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: भारतीय महिलाले बनाइन् परीक्षण किट, कोभिड-१९ विरुद्धको सङ्घर्षमा नयाँ आशा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर एकजना गर्भवती महिला भाइरसविद्ले बच्चा जन्माउनु केही घन्टाअघि परीक्षण कीट निर्माण गरेकाले अब स्थितिमा परिवर्तन हुने देखिएको छ।

भारतमा पहिलोपटक बनेको कीट बजारमा बिहीवारदेखि पुगेको छ। त्यसले मानिसहरूमा कोभिड-१९ भए नभएको पुष्टि गर्ने परीक्षणको दर बढाउन सकिने आशा जगाएको छ।

पश्चिमी सहर पुणेस्थित माइल्याब डिस्कभरी परीक्षण कीट बनाउने र बेच्ने अनुमति पाउने भारतको पहिलो कम्पनी भएको छ। उसले पुणे, मुम्बई, दिल्ली, गोवा र बङ्गुलुरूस्थित प्रयोगशालाहरूमा १५० वटा पहिलो परीक्षण कीटको पहिलो उत्पादन पठाएको छ।

माइल्याब डिस्कभरीका मेडिकल मामिला निर्देशक डा. गौतम वानखेडेले बीबीसीलाई भने, "हाम्रो उत्पादन समूहले हप्ताभरि नै काम गरिरहेको छ र अर्को खेप पनि पठाउँछौँ।"

एचआईभी र हेपाटाइटिस बी र सीका निम्ति परीक्षण कीट बनाउने गरेको मोलिक्युलर डाइगनोस्टिक कम्पनीले पनि कोभिड-१९ को परीक्षण कीट एक सातामा एक लाखसम्म आपूर्ति गर्न सक्ने जनाएको छ।

आवश्यकता परेमा दुई लाखसम्म निर्माण गर्न सक्ने उसको भनाइ छ।

माइल्याबले बनाएका प्रत्येक कीटले एक सयवटा नमुना परीक्षण गर्न सक्छन् र त्यसको मूल्य १२ सय भारतीय रूपियाँ पर्छ। भारतले बाहिरबाट ल्याउने कीटको मूल्य ४५ सयको तुलनामा त्यो करिब एक चौथाइ हुन आउँछ।

कीट बनाएलगत्तै बच्चा जन्माइन्

माइल्याबकी अनुसन्धान र विकास प्रमुख रहेकी भाइरसविद् मिनल दखावे भोसले भन्छिन्, "आयात गरिने कीटले सात-आठ घन्टामा परीक्षणको परिणाम दिन्छ जबकी हाम्रो कीटले अढाई घन्टामै परीक्षणको परिणाम दिन्छ।"

भोसलेले पाथो डिटेक्ट नाम दिइएको परीक्षण कीट तयार गरेको समूहको नेतृत्व गरेकी थिइन्। उनले कीर्तिमानी ढङ्गले छ हप्तामै कीट बनाएको बताइन्।

उनको आफ्नै समयसीमाका कारण वैज्ञानिकहरूले सङ्घर्ष गरिरहेका थिए। किनकि उनले गत साता मात्रै छोरी जन्माइन्। गर्भाधानसँग सम्बन्धित जटिलता उत्पन्न भएका कारण अस्पताल भर्ना भएर त्यहाँबाट निस्किएको केही दिन लगत्तै गत फेब्रुअरी महिनामा काम सुरु गरिएको थियो।

"यो निकै सङ्कटकालीन स्थिति थियो त्यसैले मैले त्यसलाई चुनौतीको रूपमा लिएँ। मैले मेरो देशको सेवा गर्नुपर्छ," उनले परियोजना सफल तुल्याउन समूहका १० जना सदस्यले निकै कडा परिश्रम गरेको सुनाउँदै भनिन्।

अन्तिममा उनले बच्चालाई जन्म दिनु एक दिनअघि मार्च १८ मा न्याश्लन इन्स्टीच्युट अफ भाइरोलोजी (एनआईभी) समक्ष मूल्याङ्कनको निम्ति कीट बुझाइन्।

त्यही साँझ...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मङ्गलवारदेखि नेपालमा आठवटा देशका नागरिकलाई 'अन-अराइभल' भिसामा रोक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अघिल्लो साता सङ्क्रमण धेरै देखिएका चीन तथा चीन प्रशासित क्षेत्र, इरान, दक्षिण कोरिया, जापान र इटली रहेकोमा थप तीन देशहरूका नागरिकलाई 'अन-अराइभल' भिसा बन्द गर्न लागिएको अध्यागमन विभागले जनाएको हो।

अध्यागमन विभागका महानिर्देशक ईश्वरराज पौडेलका अनुसार  नेपालतर्फको यात्रा गर्नुअघि नै  भिसा अर्थात प्रवेशाज्ञा नलिकन आउने स्पेन, फ्रान्स र जर्मनीका नागरिकलाई पनि  विमानस्थल वा अन्य सिमानाकाबाट अन-अराइभल भिसा  नदिइने प्रावधान लागु गर्न  लागिएको हो।

अब यो निर्णय अनुसार यी ८ देशका नागरिकले नेपाल आउनुपर्ने भएमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नभएको र यात्रा गर्न सक्ने भन्ने प्रमाणपत्रसहित सम्बन्धित नेपाली दूतावास वा नियोगमा आवेदन दिनुपर्ने बताइएको छ।

प्रावधान

हाल विश्वका १३ वटा देशका नागरिकबाहेक सबैलाई नेपालले   त्रिभुवन अनर्राष्ट्रिय  विमानस्थल र अन्य  सिमानाकामा नै  'अन-अराइभल' भिसा दिँदै आएको थियो।

पर्यटकका रुपमा नेपाल आउने विश्वका धेरै देशका नागरिकहरूले त्रिभुवन विमास्थलमा उत्रिएपछि र नेपालका विभिन्न नाकास्थित अध्यागमन कार्यालयबाट नेपाल प्रवेश गर्ने अनुमति लिन पाउने प्रावधान रहेको छ।

उक्त सुविधाका कारण नेपाल आउने पर्यटकले सम्बन्धित देशमा नेपालको दूतावास खोज्नुपर्ने र आवेदन दिनुपर्ने झन्झट नहुँदा धेरै पर्यटक नेपालको भ्रमणकालागि आकर्षित हुने गरेको बताइन्छ।

तर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण बढ्दै गएपछि सरकारले त्यस्तो व्यवस्था तत्कालका लागि केही देशका नागरिकका निम्ति स्थगन गर्ने निर्णय गरेको हो।

जसको कार्यान्वयन भोलि मङ्गलवारदेखि  आठवटा देशबाट सुरु हुने महानिर्देशक पौडेलले बताए।

स्थलमार्गमा रोक

भोलिदेखि यी आठ देशका नागरिकले नेपाल प्रवेश गर्नका लागि स्थल नाका प्रयोग गर्न नपाइने बताइएको छ।

"अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाहेक कुनै पनि स्थलमार्गस्थित अध्यागमन कार्यालयबाट पनि उनीहरू आउन पाउने छैनन्," महानिर्देशक पौडेलले भने।

कोभिड-१९ नाम दिइएको नयाँ कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण अहिलेसम्म विश्वका १ सय ९ वटा मुलुकमा देखिइसकेको छ।

तर सङ्क्रमण देखिएका र केहीको मृत्यु नै भइसकेका अन्य देशका नागरिकमाथि भने 'अन-अराइभल' भिसामा रोक लगाइएको छैन।

त्यसबारे जानकारी दिँदै महानिर्देशक पौडेल भन्छन्, "उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेल नेतृत्वको उच्च स्तरीय संयन्त्रले गरेका निर्णय अनुसार हामीलाई प्राप्त भएको निर्णयको अधीनमा रहेर पछिल्लो सूचना जारी गरिएको...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मर्सिडिज फर्मूला वानले कोभिड-१९का बिरामीको लागि सास फेर्न सघाउने उपकरण बनाउँदै\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यूनिभर्सिटी कलेज लन्डनका इन्जिनियरहरूले त्यहाँको अस्पताल र मोटरकार निर्माता कम्पनी मर्सिडिजको फर्मूला वानसँग मिलेर त्यो यन्त्र बनाएका हुन्। त्यसले फोक्सोमा अक्सिजन पठाउने भेन्टिलेटर भन्ने यन्त्र प्रयोग नगरिकनै फोक्सोमा अक्सिजन पठाउन सक्छ।

कन्टिनिअस पोजिटिभ एअरवे प्रेसर (सीपीएपी) नाम गरेका उपकरणहरू यसअघि पनि अस्पतालहरूमा प्रयोग हुने गरेको छ। तर तिनको पर्याप्त आपूर्ति हुन सकेको छैन।

चीन र इटलीमा कोभिड-१९का बिरामीको उपचारमा ती उपकरणको प्रयोग गरिएको छ।

अहिले बनाइएका ४० वटा नयाँ सीपीएपी उपकरण युनिभर्सिटी कलेज अफ लण्डनको अस्पताल र अन्य तीन अस्पतालमा पठाइएको छ। अहिले जारी परीक्षण सफल भए मर्सिडिज एएमपी एचपीपीले प्रतिदिन १,००० का दरले त्यस्तो उपकरण बनाउन सक्नेछ।

ब्रिटेनको औषधि तथा स्वास्थ्यउपचार सामग्री नियामक निकाय एमएचआरएले तिनको प्रयोग गर्न आवश्यक स्वीकृति दिइसकेको छ।

द्रुत प्रतिक्रिया

युनिभर्सिटी कलेज लण्डनको हेल्थकेयर इन्जिनियरिङकी प्राध्यापक रेबेका शिप्लेले बीबीसीसँग भनिन्: "चिकित्सा उपकरण निर्माण गर्न सामान्य अवस्थामा वर्षौँ लाग्छ तर यसपटक हामीले केही दिनमै बनाउने उपाय निकालेका छौँ। अहिले नै चलनचल्तीमा रहेको उपकरणलाई फेरि चलाएर छिटो र धेरै उत्पादन गर्न सक्ने भएका छौँ।"

त्यसक्रममा बिरामीले प्रयोग नगरेको सीपीएपी उपकरणको नक्कल गरेर त्यसको प्रारूप र ढाँचामा सुधार गरेर धेरै मानिसले प्रयोग गर्ने गरि उत्पादन गर्न लागिएको बताइएको छ।

इटलीको लोम्बार्दी क्षेत्रमा सीपीएपी उपकरण लगाइएका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित बिरामीहरू मध्ये ५० प्रतिशतलाई शरीरमा यान्त्रिक भेन्टिलेशन दिने भेन्टिलेटरको आवश्यकता नपरेका विवरण प्राप्त भएका छन्।

युनिभर्सिटी कलेज लन्डन अस्पतालकी सघन उपचार परामर्शदाता प्राध्यापक मेर्भिन सिङ्गर भन्छिन्: "यी उपकरणले सामान्य अक्सिजन मास्क र बिरामीलाई लठ्याएर दिइने यान्त्रिक भेन्टिलेशनको बीचमा रहेर काम गर्छन्।

"यी उपकरणले भेन्टिलेटर भन्ने उपकरण अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्ने वातावरण बनाउन सहयोग गर्छन्।"

सीपीएपीले कसरी काम गर्छ?

सीपीएपीले बिरामीको मुख र नाकबाट हावा र अक्सिजनको निरन्तर प्रवाह गर्छन्।

दबावसहित त्यसो गर्दा फोक्सो खुला रहन्छ र त्यहाँबाट छिर्ने अक्सिजनको परिमाण बढ्न जान्छ।

कोभिड-१९ का बिरामीहरूमा फोक्सोभित्र रहने अक्सिजन लिने स्याक भनिने स्याना कोठाहरू बन्द भएर श्वासप्रश्वासमा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारी नियन्त्रण गर्न स्पेनमा सङ्कटकाल, फ्रान्समा थप प्रतिबन्ध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्यारिस्थित आईफल टावर बन्द भएको छ

स्पेनले सर्वसाधारण नागरिकहरूलाई अत्यावश्यक सामग्री र औषधि किन्न वा काममा जाँदाबाहेक घरबाहिर निस्किन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

स्पेनमा अहिलेसम्म १९१ जनाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण अर्थात् कोभिड-१९ बाट मृत्यु भइसकेको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले युरोप अहिले कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु बनेको जनाएको छ।

महामारीबाट सर्वाधिक प्रभावित देशमध्ये इटलीपछि स्पेन आउँछ।

फ्रान्समा ९१ जनाको मृत्यु भएको छ। त्यहाँ क्याफे, रेस्टुराँ, चलचित्रघर र अधिकांश पसलहरू बन्द भएका छन्।

इटलीमा १,४४० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको छ। सोमवारदेखि त्यहाँ देशव्यापी प्रतिबन्ध लागु गरिएको छ।

डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले महामारी नियन्त्रण गर्न आक्रामक कदम चाल्न, समुदायलाई परिचालन गर्न र मृत्यु हुन नदिन मानिसहरूबीच दूरी कायम राख्न आग्रह गरेका छन्।

यूकेमा २४ घण्टामा मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या दोबर भएको छ। अहिलेसम्म त्यहाँ २० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

दुई सय जनाभन्दा बढी वैज्ञानिकहरूले सरकारलाई महामारी नियन्त्रण गर्न कडा उपायहरू अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको उद्गमस्थल मानिएको चीनमा स्थानीय मानिसमा भन्दा बाहिरबाट आउने मानिसमा सङ्क्रमण बढी देखिन थालेको छ।

स्पेनमा कस्ता उपाय?

चार करोड ६७ लाख जनसङ्ख्या भएको स्पेनमा ६,३०० जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको छ।

शनिवार राति प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजी पत्नी बेगोना गोमेजलाई  पनि सङ्क्रमण भएको पुष्टि भयो।

प्रधानमन्त्री सान्चेज र पत्नी गोमेज

सरकारका अनुसार दुवै जना मड्रडस्थित प्रधानमन्त्रीको निवासमा बसिरहेका छन् र उनीहरू अवस्था ठिकै छ।

शुक्रवार साँझ थप १,८०० जनामा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भयो।

तीमध्ये अधिकांश मानिस राजधानीमा छन्।

स्पेनमा खाद्यपदार्थ तथा अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तु बेच्ने पसल खुला रहनेछन्

सङ्कटकाल घोषणा भएकाले सरकारले नागरिकहरूलाई आवश्यक उपभोग्य सामग्री र औषधि किन्न वा काममा जानबाहेक घरबाहिर निस्किन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

सबै सङ्ग्रहालय, सांस्कृतिक केन्द्र, खेलकुदस्थल बन्द हुनेछन्। रेस्टुराँ र क्याफे होम डेलिभरी मात्र गर्न पाउनेछन्।

ब्याङ्क र इन्धन भर्ने स्टेशनहरू खुला रहनेछन्। देशभरि विद्यालयहरू बन्द भइसकेका छन्।

प्रधानमन्त्रीले सबैलाई आफ्ना सैद्धान्तिक मतभिन्नतालाई बिर्सेर...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारी फैलिएको वुहान सहरमा यसरी गुन्जियो एकताको गीत\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यहाँ एक करोडभन्दा बढी मानिसहरू घरबाट बाहिर निस्किएका छैनन्। तर यस्तो बेला पनि उनीहरूले आफ्नो आत्मबल त्यागेका छैनन्।

चिनियाँ सामाजिक सञ्जालहरूमा प्रेषित भिडिओमा वुहानवासीहरूले एकताको स्वरमा आफू बस्ने भवनका झ्यालझ्यालबाट गीत गाएको सुनिन्छ।

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारी फैलिएको हुबेबाट नेपाली नागरिकलाई स्वदेश फर्काउन दुई वायुसेवाका विमान 'तम्तयार अवस्थामा'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपाली दूतावासका अनुसार १८० नेपाली स्वदेश फर्किन आवेदन दिएका छन्

चीनको राजधानीस्थित नेपाली दूतावासका नियोग उपप्रमुख सुशीलकुमार लम्सालका अनुसार हुबेमा रहेका १८० जना नेपालीबाट उद्धारका लागि आवेदन प्राप्त भएको छ।

स्वदेश फर्किन इच्छुक व्यक्तिहरू कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दुमा रहेको वुहान र वरपरका स्थानमा बस्दै आएका छन्।

वुहानबाट सुरु भएको भनिएको नयाँ कोरोनाभाइरसको प्रकोप फैलिएपछि चीनमा अहिलेसम्म ४२५ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने २०,००० मानिसमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

अन्य एक दर्जनभन्दा बढी देशका १५० भन्दा बढी मानिसमा पाइएको सङ्क्रमणमा चीनबाहिर फिलिपिन्समा एक र हङ्‌कङमा एक जनाको मृत्यु भएको छ।

बेइजिङको बन्दोबस्त

"नेपालबाट निर्देशन प्राप्त हुनासाथ हामी उहाँहरूलाई नेपाल फिर्ता पठाउँछौँ," मङ्गलवार लम्सालले बीबीसी न्यूज नेपालीसँग भने।

तर हुबेका विभिन्न स्थानमा छरिएका नेपालीहरूलाई वुहान ल्याउन एकदेखि दुई दिनसम्म लाग्ने बताइएको छ।

लम्सालले भने, "कुनै स्थान वुहानदेखि १० घन्टासम्म बस यात्रा गनु पर्ने दूरीमा छन्। उहाँहरूलाई वुहान ल्याउन हामीलाई केही समय चाहिन्छ।"

अध्ययन तथा काम गर्न गएका नेपालीहरूले आफूलाई उद्धार गरी स्वदेश फिर्ता गर्न सरकारसँग आग्रह गरेका थिए।

झन्डै २०० जना नेपालीहरू वुहान र त्यसवरपर बस्ने भए पनि दूतावासले उद्धारका लागि सूचना प्रकाशित गर्दा कुल १८० जनाले मात्र आवेदन दिएका थिए।

राख्ने ठाउँबारे निर्णय हुन बाँकी

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका प्रवक्ता राजकुमार क्षेत्रीका अनुसार नेपाल वायुसेवा निगम र हिमालय एअरलाइन्सका दुई विमान चीनको वुहानबाट ती नेपालीको उद्धार गर्न "तम्तयार अवस्थामा" छन्।

तर चीनबाट ल्याइने नेपालीलाई केही दिनसम्म कहाँ अलग्गै निगरानीमा राख्ने भनेर सरकारले अहिलेसम्म निर्णय गरिसकेको छैन।

यसअघि अमेरिका, ब्रिटेन, अस्ट्रेलिया, भारत  र अन्य देशले वुहान र वरपर रहेका आफ्ना नागरिकलाई फिर्ता लगेका थिए।

पछिल्लो विवरणअनुसार ताइवानले पनि वुहानबाट आफ्ना झन्डै ५०० नागरिकको उद्धार गरेको छ।

उनीहरू ताइपेई पुगिसकेका छन् र उनीहरूलाई दुई सातासम्म अलग्गै राखेर स्वास्थ्य परीक्षण गरिने बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस: चीनमा यसरी बन्यो १० दिनमा अस्पताल


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारी फैलिरहेको बेला मानसिक स्वास्थ्यको रक्षा कसरी गर्ने, चिन्ता कसरी हटाउने?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसले मानिसको मानसिक स्वास्थ्यमा प्रभाव पारिरहेको छ। अझ चिन्ता र अब्सेसिभ कम्पल्सिभ् डिस्अर्डर (ओसीडी) जस्ता मानसिक स्वास्थ्यका समस्या खेपिरहेका धेरैलाई त्यस्ता समाचारले थप विचलित बनाइदिन सक्छ।

यस्तो बेला हामीले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यको समस्या कसरी समाधान गर्न सक्छौँ?

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिरहेको बेला विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मानसिक स्वास्थ्यको हेरविचार गर्न सल्लाह दिएपछि त्यो कदमलाई धेरैले स्वागत गरेका छन्।

ब्रिटिश परोपकारी संस्था एङ्जाईटी यूकेका निकी लिड्बेटरका विचारमा अनियन्त्रित हुने र अनिश्चितता खेप्न नसकिने हो कि भन्ने अवस्थाको भयले मानिसको चिन्तासम्बन्धी मानसिक समस्यालाई अझै गम्भीर बनाइदिन सक्छ।

त्यसैले अहिले चिन्ताजन्य मानसिक समस्या भोगिरहेका धेरैले अहिलेको अवस्थामा विभिन्न चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्।

यस्तो बेला आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यको रक्षा कसरी गर्ने?

१. समाचारलाई सीमित तुल्याउनुहोस् र आफूले पढ्ने सामग्रीबारे विचार पुर्‍याउनुहोस्

२. समाजिक सञ्जालबाट टाढै बस्नुहोस् र चिन्ता बढाउने सामग्री बन्द गरिदिनुहोस्

सामाजिक सञ्जालबाट टाढै बसेर मानसिक शान्ति पाएका धेरै मानिस हाम्रो समाजमा छन्। यो बेला तिनको अनुसरण गर्नुहोस्।

३. हात धुने गर्नुहोस्, तर अति नगर्नुहोस्

ओसीडीजस्ता मानसिक समस्या भएका मानिस अहिले कोरोनाभाइरसको विश्वव्यापी महामारीका कारण त्रसित भएको पाइएको छ।

बारम्बार हात धोइराख्न सल्लाह दिइयो भने उनीहरूलाई झर्को लाग्न सक्छ।

उनीहरूलाई एक्लै राख्नु पनि उचित हुँदैन।

त्यसैले मानसिक समस्या भएका मानिसको अवस्था विचार गरेर सावधान हुन सिकाउनुहोस्।

४. अरू मानिससँग सम्पर्क गरिराख्नुहोस्

आउने दिनमा धेरै मानिसहरू एक्लै बस्ने अवस्थामा पुग्न सक्छन्।

त्यसैले आफूलाई मन पर्ने र माया गर्ने मानिसको टेलिफोन नम्बर र अन्य सम्पर्कको सूची बनाउनुहोस्।

एकान्तवास गर्नुपर्ने अवस्थामा पनि कुनै दैनिकी बनाएर त्यसैअनुसार चल्ने गर्नुहोस्। प्रत्येक दिनमा विविधता होस् भन्ने प्रयत्न गर्नुहोस्।

दुई हप्तासम्म एक्लै बस्नुपर्ने अवस्था आएमा त्यसलाई उत्पादनशील बनाउन सकिन्छ। त्यसबारे सोच्नुहोस्।

दुई हप्ताको अवधिमा तपाईँले धेरै सिर्जनशील काम गर्न सक्नुहुन्छ। तपाईँले आफूले गर्नुपर्ने कामको सूची बनाउन सक्नुहुन्छ। वा आफूले लामो समयअघिदेखि पढ्छु भनेको पुस्तक पढेर सिध्याउन सक्नुहुन्छ।

५. तर आफूलाई धपेडी हुने काम...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारीका बेला नेपालका चिकित्सकहरू के कुरामा चिन्तित छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर अग्रमोर्चामा रहेका त्यस्ता जाँच र सङ्क्रमितको उपचारमा संलग्न हुने चिकित्सक एवम् स्वास्थ्यकर्मीहरू के सुरक्षित छन्? भन्ने प्रश्न अहिले नेपालमा टडकारो भएको छ।

डब्लूएचओका अनुसार शनिवारसम्म विश्वका २०१ देश तथा क्षेत्रमा यो रोग पुगिसकेको छ।

नेपालमा समेत चार जनामाऔपचारिक विवरणमाझ सावधानीका उपायहरू निरन्तर अवलम्बन नगरे जतिखेर पनि स्थिति नियन्त्रणबाहिर जानसक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिँदै आएका छन्।

प्रस्तुत छ यिनै बिषयमा नेपाल चिकित्सक सङ्घका अध्यक्ष डा. लोचन कार्कीर्सँग प्रदीप बस्यालले बीबीसीको 'नेपाल सन्दर्भ' कार्यक्रममा गरेको कुराकानी।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारीको 'उच्च अवस्था'सँग जुझ्न अमेरिका सक्षम रहेको ट्रम्पको दाबी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसबेलासम्म अन्य राज्यहरूलाई भेन्टिलेटर र अरू स्वास्थ्य सामग्री पठाउन सकिने अवस्थामा पुगिने उनको दाबी छ।

ह्वाइटहाउसमा सोमवार आयोजित नियमित पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले भने: "अहिले हामीकहाँ कम्तीमा १० कम्पनीहरूले भेन्टिलेटरहरू बनाइरहेका छन्।"

अमेरिकाले के गरिरहेको छ?

ट्रम्पका अनुसार अहिलेसम्म आठ हजार एक सय भेन्टिलेटरहरू निर्माण गरेर पठाइसकिएको छ।

"मिसिगनमा थप चार सय, न्यूजर्सीमा तीन सय, इलिनोइ र लुजिआना प्रत्येकमा १५० र कनेटिकटमा ५० को सङ्ख्यामा भेन्टिलेटर पठाइनेछ।"

एक दिनअघि भने ट्रम्पले गभर्नरहरूलाई महत्त्वपूर्ण स्वास्थ्य उपकरणहरू लुकाएर राखेको आरोप लगाएका थिए।

कोरोनाभाइरसका कारण अमेरिकामा 'दुई लाखको मृत्यु हुन सक्ने' ट्रम्प कार्यदलका एक अग्रणी विज्ञले चेतावनी दिएका छन्।

तर ट्रम्पले पुन: भने: "केही राज्यहरूले आफूहरूलाई चाहिनेभन्दा बढी सामग्री थुपारेर राखेका छन्।"

फोर्ड मोटर कम्पनीले सय दिनभित्रै ५० हजार नयाँ भेन्टिलेटरहरू बनाउने ट्रम्पको भनाइ छ।

सहायताको योजना

भाइरसले फोक्सोमा असर गर्दै श्वासप्रश्वाससम्बन्धी गम्भीर समस्याहरू सिर्जना गर्ने भएकाले त्यस्तो बेला बिरामीका लागि भेन्टिलेटर अत्यावश्यक मानिन्छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकालाई चाहिनेभन्दा बढी उत्पादन भएपछि त्यस्ता उपकरणहरू देशबाहिर पठाउने आफ्नो योजना समेत सुनाए।

न्यूयोर्कको सेन्ट्रल पार्कमा अस्थायी अस्पताल बनाइएको छ।

सामग्री पठाइने देशमा उनले उच्च प्रभावित इटली, फ्रान्स र स्पेनको नाम लिएका थिए।

इटलीका हकमा भने उनले १० करोड डलर बराबरका 'सर्जिकल र मेडिकल' सामग्री पठाइने बताएका छन्।

सामाजिक दूरीमा जोड

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आउँदा तीस दिनलाई निकै महत्त्वपूर्ण भन्दै सामाजिक दूरी कायम राखेर दश लाखभन्दा बढी अमेरिकीको जीवन बचाउन सकिने बताएका छन्।

उनले अहिलेसम्म अमेरिकामा १० लाख भन्दा बढीमा भाइरस जाँच गरिएको भन्दै त्यो अन्य कुनै पनि देशमा भन्दा बढी रहेको दाबी गरे।

तर पत्रकारहरूले उनलाई प्रतिव्यक्ति जाँचमा अमेरिका किन दक्षिण कोरियाभन्दा पछाडि रह्यो भनेर सोधेका थिए।

जबाफमा ट्रम्पले भने आफ्नो प्रशासनले गरेको प्रगतिका लागि आफूलाई बधाई दिनुपर्ने बताए।

अमेरिकामा रहेको मास्कको अभावबारे बोल्दै ट्रम्पले एउटा मास्कलाई २० पटकसम्म किटाणुमुक्त पारेर प्रयोग गर्न सकिने भन्दै त्यसका लागि आवश्यक उपकरणहरू मुख्य-मुख्य केन्द्रमा पठाइने बताए।...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारीको त्रासका कारण नेपालमा पनि 'अन्धविश्वास बढिरहेको छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कतिपयले त्यसो गर्दा लाभ हुने कुनै वैज्ञानिक आधार नभएको भन्दै त्यसो गर्नेलाई "अन्धविश्वासी" भनिरहेका छन् भने कतिले त्यसको प्रतिरक्षा पनि गरेका छन्।

केहीले भने रोग नियन्त्रणका लागि सरकारले अत्यावश्यक काममा बाहेक अरू बेला घरमै बस्नु भनेकाले बढ्दो मानसिक तनाव कम गर्न "त्यस्ता गतिविधिमा सहभागी लिएको" प्रतिक्रिया जनाएका छन्।

विज्ञहरूले भने विश्वभरि कोरोनाभाइरससँग जोडेर विभिन्न खाले मिथ्या कुराहरू फैलाउने क्रम बढेको भन्दै नेपालमा भइरहेका यी गतिविधिलाई पनि त्यस्तै क्रियाकलापसँग जोडेर हेर्नुपर्ने बताएका छन्।

नेपालमा कस्ता क्रियाकलाप

सामाजिक सञ्जालमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सुरु भएदेखि नै मानिसहरूले विभिन्न धार्मिक अनुष्ठान गरेका तस्बिर र भिडिओहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्।

केहीअघि नेपालकै कतिपय स्थानमा कोरोनाभाइरस नेपालमा भित्रिन नदिन भन्दै यज्ञ र पूजाआजा गरिएका भिडिओ सार्वजनिक भएका थिए।

सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक ती भिडिओको आधिकारिकता बीबीसीले स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भने गर्न सकेको छैन।

त्यस्तै कास्कीमा एक इसाई पादरीले कोरोनाभाइरस भगाउन भन्दै चिच्याएर गरेको प्रार्थना सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको थियो।

उनले आफ्नै ट्विटरमा पनि त्यस्ता सामग्रीहरू राखेका थिए। त्यसैका आधारमा कोरोनाभाइरसबारे भ्रम फैलाएको भन्दै उनलाई स्थानीय प्रशासनले कारबाही गरेको खबर पनि सार्वजनिक भएको थियो।

केही दिनअघिदेखि मध्यतराई तथा पश्चिम नेपालका केही क्षेत्रमा मानिसहरूले घरको मूल ढोकाको ठिक अगाडि आँगनमा खनेर त्यहाँबाट निस्केको कालो माटोको टीका लगाएको भिडिओ सामाजिक सञ्जालमा व्यापक भइरहेको छ।

त्यस्तो टीका लगाउँदा कोरोनाभाइरस नलाग्ने दाबी गरिएका ती भिडिओको आधिकारिता पनि बीबीसीले पुष्टि गर्न सकेको छैन।

यसै बीच सामाजिक सञ्जालमार्फत् नै मानिसहरूले आह्वान गरेका आधारमा आइतवार साँझ धेरै नेपालीहरूले घरमा दीपावली र शङ्खध्वनि गरेका छन्।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको आह्वानमा आइतवार नै भारतमा पनि कोरोनाभाइरस विरुद्ध एकताबद्ध हुन भन्दै उस्तै खाले दीपावली गरिएको थियो।

नेपालमा भने आइतवार "रवि प्रदोष व्रत"का रूपमा दीपावली गरिएको कतिपय त्यस्तो कार्यमा सामेल हुनेहरूले बताएका छन्।

केहीले दीपावलीका साथ ताल समेत ठटाएका भिडिओहरू सामाजिक सञ्जालमा बाँडिएका छन्।

के भन्छन् विज्ञ?

सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेका यस्ता गतिविधिबारे बीबीसीले समाजशास्त्री,...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: महामारीबीच जलवायु सम्मेलन यो वर्ष आयोजना नहुने\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

महत्त्वपूर्ण वार्ताहरूको आतिथ्यता गर्न लागेको ग्लास्गोको स्कटिस इभेन्ट्स क्याम्पस अब कोभिड-१९ का बिरामीका लागि अस्थायी अस्पतालको रूपमा परिवर्तन गरिँदैछ

ब्रिटेन र संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अधिकारीहरूले इन्टरनेटमार्फत् एउटा भर्चुअल बैठक गरेपछि संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै यस्तो घोषणा गरेका हुन्।

यसै वर्षको नोभेम्बर ९ बाट सुरु हुने बताइएको राष्ट्रसङ्घीय वार्षिक भेला कोप-२६ मा दर्जनौँ विश्व नेताहरू सहभागी हुँदैथिए।

अब सन् २०२१ मा

अब उक्त सम्मेलन सन् २०२१ को मध्यसम्ममा हुने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्वभरि भाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहँदा पछिल्ला साता यो सम्मेलन पनि पर सारियोस् भन्ने आवाजहरू सुनिन थालेका थिए।

स्कटल्याण्डको ग्लास्गो शहरमा सम्मेलनको लागि प्रतिनिधिहरू, पत्रकार र वातावरण अभियानकर्ता गरेर झण्डै ३० हजारको सङ्ख्यामा मानिसहरू भेला हुँदैथिए।

सम्मेलनको प्रस्तावित अध्यक्ष ब्रिटिश मन्त्री आलोक शर्माले निकट भविष्यमा भेलाको नयाँ मिति तय हुने बताए

महत्त्वपूर्ण वार्ताहरूको आतिथ्यता गर्ने ग्लास्गोको स्कटिस इभेन्ट्स क्याम्पस अब कोभिड-१९ का बिरामीका लागि अस्थायी अस्पतालको रूपमा परिवर्तन गरिँदैछ।

भाइरसले देशहरूका प्राथमिकतामा बदलाव ल्याउन पारेको बाध्यात्मक अवस्था समेत स्पष्ट रूपमा देखिन्छ।

कोप २६ को महत्त्व

जलवायु परिवर्तनबारे निकै महत्त्वपूर्ण प्यारिस सम्झौता भएको पाँच वर्षपछि देशहरूले परिस्कृत जलवायु रणनीति ग्लास्गो सम्मेलनमा प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो।

वातावरणवादी समूहहरूले यो टार्न नसकिने निर्णय भएको बताएका छन्।

यद्यपि यस सम्मेलन यसअघि नै यूके र स्कटिस सरकारबीचको असहज अवस्थाले विवादित बनिसकेको थियो।

त्यसको एउटा कारण वार्ताहरू सञ्चालन गर्ने जिम्मा पाएकी मन्त्री क्लेअर ओ'निललाई प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले बर्खास्त गरिदिनु रहेको थियो।

'अवसर'

द इन्स्चिच्युट फर न्यू इकोनोमिक थिङ्किङका अडयर टर्नर भन्छन्: "यस महामारीले कोप २६ का लागि हाम्रा प्राथमिकताका तहलाई पुर्नव्यवस्थित गर्नेछ।"

"कार्बन कम उत्सर्जन गर्ने नयाँ प्राथमिकता अब अर्थतन्त्रलाई पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने अवस्थामाझ अवसरका रूपमा देखिनेछ।"


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: माथिल्लो तामाकोशीको सकिनै आँटेको निर्माण कार्य प्रभावित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसअघि विभिन्न कारण पटकपटक आयोजनाको काम रोकिँदा निर्माण अवधि र लागत बढेर झण्डै दोबर भएको थियो।

भाइरसको प्रभाव

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण देशमा 'लकडाउन' भएसँगै माथिल्लो तामाकोशी आयोजनाको काममा पनि असर पुगेको हो।

९९ दशमलव ४ प्रतिशत काम सम्पन्न भइ आउँदो असारदेखि विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ काम भइरहेको भनिएको आयोजना निर्माणको अन्तिम चरणमा आएर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको जोखिम बढेपछि प्राय: बाँकी काम रोक्नुपरेको आयोजनाले जनाएको छ।

आयोजनाका प्रवक्ता गणेश न्यौपानेले भने, "केही अति महत्त्वपूर्ण काम बाहेक ठेकेदारले अन्य सबै बाँकी काम रोकेको अवस्था छ।"

के के काम रोकिए?

अहिले आयोजनाको बाँधस्थलको पानी घटाउने काम बाहेक अन्य सबै काम रोकिएको न्यौपानेले बताए।

खासगरि दुवै पेनस्टक पाइपको जडान, त्यसमा कंक्रिट भर्नु पर्ने केही काम, बाईफर्केशन भनिने पाइपहरूको जडान र सुरूका केही खण्डमा 'केमिकल ग्राउटिङ'को काम बाँकी रहेको बताइएको छ।

यसअघि विनाशकारी भूकम्प, भारतीय नाकाबन्दी अनि लामोसाँघु जिरी सडकको स्तरोन्नतिका कारण आयोजनाको काम पटकपटक प्रभावित हुँदा निर्माण अवधि र लागत बढेर दोबर पुग्ने बताइएको थियो।

अब फेरि कोरोनाभाइरसको जोखिमले काम रोकिँदा असर पुग्ने देखिएको भन्दै न्यौपानेले भने, "सरसामानको ढुवानीमा समस्या अनि तेलको अभावजस्ता कारणले असर परिरहेको छ। लकडाउन कति लामो रहन्छ त्यसैमा यहाँको निर्माणकार्य भर पर्नेछ।"

३५ अर्ब २९ करोड लागतमा निर्माण सक्ने भनिएको ४५६ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजना निर्माणका लागि हालसम्म करिब ४९ अर्ब रुपैयाँ खर्च भइसकेको आयोजनाले जनाएको छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मानिसहरू अनुहार नछोईकन किन बस्न सक्दैनन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

आफूले थाहै नपाई अनुहार छोइराख्ने स्वभाव भएको सम्भवत: हामी एकमात्र प्रजाति हौँ।

त्यो स्वभावले कोरोनाभाइरस (कोभिड-१९) जस्ता रोग फैलाउन सघाउँछ।

हामी किन यस्तो गर्छौँ र हामीले यस्तो स्वभाव कसरी हटाउन सकिन्छ?

हाम्रो बानी कस्तो छ?

हामीले बारम्बार आफ्नो अनुहार छोइराखेका हुन्छौँ।

सन् २०१५ मा अस्ट्रेलियामा चिकित्साशास्त्रका विद्यार्थीहरूको स्वभावको अध्ययन गरियो। त्यति बेला उनीहरूमा समेत अनुहार छोइराख्ने बानी रहेको पाइयो।

चिकित्साशास्त्रका विद्यार्थीहरू जोखिमबारे अरूभन्दा बढी सचेत हुनुपर्ने हो।

तर सहभागीहरूले एक घण्टामा कम्तीमा २३ पटकसम्म आफ्नो मुख, नाक वा आँखा छोएको पाइयो।

विज्ञहरूका अनुसार त्यसरी अनुहार छोइराख्ने बानी खतरनाक हुन सक्छ।

कोभिड-१९ बाट जोगिन हामीले आफ्ना हातलाई विश्राम दिने, धेरै नचलाउने र धेरै सफा गरिरहने सुझाव दिइएको छ।

हामी किन बारम्बार अनुहार छुन्छौँ?

मानव र वानर प्रजातिका केही सदस्यले हात नचलाई बस्नै नसक्ने गरेको पाइएको छ। हामी त्यसैगरी बनेका हुन सक्छौँ।

केही प्रजातिले अनुहार राम्रो बनाउन वा कीरा धपाउन अनुहारमा हात लैजाने गर्छन्।

मानव र केही वानरजातिले विभिन्न कारणले अनुहारमा हात लगिरहन्छन्।

यूसी बर्कलीका मनोविज्ञानका प्राध्यापक ड्याचर केल्ट्नरका विचारमा अनुहारलाई सहज बनाइराख्न हामीले हात प्रयोग गर्ने गरेका हुनसक्छौँ।

तर अरू बेला हामीले थाहै नपाई अनुहार छोएर "जिस्किने वा सामाजिक नाटकको एक चरणबाट अर्को चरणमा प्रवेश गरिरहेका हुन्छौँ।"

अन्य विज्ञहरूले हामीले आफैँलाई छोएर आफ्ना संवेग र ध्यानलाई नियन्त्रणमा लिन खोज्ने गरेको निष्कर्ष निकालेका छन्।

लाईप्सिग विश्वविद्यालय जर्मनीका मनोवैज्ञानिक एवं प्राध्यापक मार्टिन ग्रुन्वाल्ड भन्छन्, "यो हाम्रो प्रजातिको आधारभूत स्वभाव नै हो।"

"आफैँलाई छुने स्वभाव कसैले कुनै सन्देश दिनको लागि बनाएको होइन, यो त प्राय: थाहै नपाई हुने गर्छ," ग्रुनवाल्डले बीबीसीसँग भने।

"यो स्वभावले हाम्रो सबै चेतनशील र संवेगात्मक प्रक्रियामा प्रमुख भूमिका खेल्छ। यो सबै मानिसमा हुने गर्छ।"

आफैँलाई छुने यस्तो स्वभावको एउटा समस्या के हो भने हाम्रा आँखा, नाक र मुखबाट खराब वस्तु वा कीटाणु सहजै हाम्रो शरीरभित्र पस्न सक्छ।

उदाहरणका लागि कोरोनाभाइरस कुनै सङ्क्रमित व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा ससाना बिन्दुको रूपमा नाक वा मुखबाट सहजै प्रवेश गर्न सक्छ।

हामीले त्यो...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मुम्बईस्थित गरिबहरू बस्ने झुपडीबस्तीको सङ्क्रमण किन खतरनाक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट ज्यान गुमाउनेमा एकजना ५६ वर्षीय व्यक्ति पनि छन् जो एशियाको सबैभन्दा ठूलो झुपडीबस्ती धारावीका बासिन्दा हुन्।

त्यसपछि धारावीमा अर्का व्यक्तिमा भाइरसको सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

मुम्बई प्रशासनले सयौँ फ्ल्याट र पसलहरू बन्द गरिदिएका छन्। कैयौँ मानिसहरूलाई क्वारन्टीनमा पठाइएको छ।

यस्ता घटनाक्रमकाबीच उक्त इलाकामा खटिएका डाक्टरहरूको समूहमाथि हमला भएको खबर छ। प्रश्न उठेको छ, बाक्लो बसोबास रहेको धारावीमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुग्नुको अर्थ के हुन्छ?

झुपडीबस्ती सङ्क्रमण विस्तार

मुम्बईको गरिबहरूको बस्तीमा सङ्क्रमित व्यक्ति भेटिएको पहिलो पटक होइन। यसअघि अर्को झुपडीबस्ती क्षेत्रमा पनि एक महिलामा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो।

त्यसपछि मुम्बईको वर्ली कोलिवाडी क्षेत्रलाई पनि घेराबन्दी गरिएको छ। महाराष्ट्र सरकारमा एक मन्त्री आदित्य ठाकरेले पनि ट्वीटरमार्फत् त्यसको जानकारी दिँएका छन्।

उनका अनुसार त्यस क्षेत्रमा पछिल्लो ७२ घन्टामा १९ जना सङ्क्रमित भेटिएका छन्।

राज्य सरकारले त्यस इलाकामा आवागमन गर्न प्रतिबन्ध घोषणा गरेको छ।

धारावीमा सङ्क्रमण: स्वास्थ्यमन्त्री चिन्तित

धारावीमा पसल चलाउने ती व्यक्तिको मृत्यु त्यसै दिन भयो जुन दिन उनी कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित रहेको पुष्टि भएको थियो। महाराष्ट्रका स्वास्थ्य मन्त्री राजेश टोपेले त्यसप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

उनले भनेका छन्, "अहिलेसम्म सङ्क्रमण एउटा वर्ग विशेषमा सीमित थियो। यो आम मानिसमा फैलिनु हुँदैन थियो। हाम्रो प्रयासको उद्देश्य पनि त्यही थियो। तर धारावी जस्ता घना बस्तीमा सङ्क्रमण देखिनु चिन्ताको विषय हो।

मुम्बई प्रशासन मृतक र सङ्क्रमित महिला दुवैसँग सम्पर्कमा पुगेका मानिसहरू पत्ता लगाउने प्रयासमा छ।

तर निकै बाक्लो बसोबास रहेको त्यस बस्तीका मानिस एक दिनमा हजारौँ मानिसहरूसँगको सम्पर्कमा पुग्न सक्छन्। त्यसैले सरकारले ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरूलाई 'आइसोलेशन' वा क्वारन्टीनमा राख्नुपर्ने देखिन्छ। भाइरस

सङ्क्रमणको परीक्षण पनि ठूलै मात्रामा गर्नुपर्छ। तर अहिलेसम्म भारत सरकारले देशभरी करिब ३८ हजार नमुनाको मात्र परीक्षण गर्न सकेको छ। धारावी त्यस्तो क्षेत्र हो जहाँ दुई वर्ग किलोमिटर क्षेत्रभित्र १० लाखभन्दा बढी मानिस बस्छन्।

एशियाको सबैभन्दा ठूलो झुपडीबस्ती

भारतमा त्यति मानिसको बसोबास ११२ वर्ग किलोमीटर क्षेत्रफल रहेको बनारस, ११४ ...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: मृतकको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेपछि इटलीमा १० दिन विद्यालय बन्द\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यहाँ विद्यालय र विश्वविद्यालयहरू मार्च १५ सम्म बन्द हुने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण इटलीमा हालसम्म १०७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। त्यो युरोपको सबैभन्दा गम्भीर सङ्क्रमण हो।

प्रधानमन्त्री जुजेप्पे कोन्टेले देशको स्वास्थ्यसेवा जोखिममा रहेको बताएका छन्।

देशको उत्तरी क्षेत्रमा ३,००० भन्दा बढी मानिसमा सङ्क्रमण देखिएको छ। तर इटलीका अन्य २० मध्ये १९ क्षेत्रमा पनि सङ्क्रमण फैलिएको पुष्टि भइसकेको छ।

विश्वभरि कस्तो स्थिति छ?

विश्वभरिमा झन्डै ३,२०० जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने ९०,००० बढी मानिस सङ्क्रमित भएका छन्।

बिरामी र मृतकको सर्वाधिक सङ्ख्या चीनमा छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले हालसम्म कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई विश्वव्यापी महामारीका घोषणा गरेको छैन। तर बुधवार जर्मनीका स्वास्थ्यमन्त्रीले अब उक्त भाइरस सङ्क्रमणलाई महामारीको परिभाषामा राख्न सकिने बताएका छन्।

येन्स स्पानले भने, "अवस्था तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेको छ…। के चाहिँ स्पष्ट हो भने अझै हामी महामारीको चरमोत्कर्षमा पुगेका छैनौँ।"

अहिलेसम्म ८१ देशमा सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ। चीनबाहिर इटली, इरान र दक्षिण कोरिया धेरै सङ्क्रमण पाइएका देश हुन्।

इटलीले के गरिरहेको छ?

शिक्षामन्त्री लुचिया चोलिनाले विद्यार्थीले चाँडै कक्षा सुरु गर्नेमा आफू विश्वस्त रहेको बताइन्।

"मेरो प्रतिबद्धता भनेको हाम्रा सबै विद्यार्थीलाई आवश्यक सार्वजनिक सेवाको सुनिश्चितता गर्नु हो," उनले भनिन्।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमले स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू तथा इटलीको स्वास्थ्य मन्त्रालय विद्यालय बन्द गर्ने पक्षमा रहेको जनाएका छन्।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू फुटबल प्रतियोगिताहरू पनि बन्द ढोकाभित्र खेलियोस् भन्ने चाहन्छन्।

कतिपय खेल प्रतियोगिताहरू पहिले नै स्थगित भएका छन्।

इटलीको नागरिक सुरक्षा निकायले बुधवार कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या २८ बाट १०७ पुगेको जनाएको थियो।

मिलाननजिकै अवस्थित लोम्बार्ड्री क्षेत्र र उत्तरी भेगका बोलोग्ना र भेनिसनजिकैका ठाउँमा सबैभन्दा धेरै जनाको मृत्यु भएको छ।

यसअघि मिलाननजिकैका ११ वटा नगरमा झन्डै ५०,००० मानिसलाई क्वारन्टीनमा राखिएको भए पनि सङ्क्रमण फैलिन रोकिएन।

सामाचारसस्था रोएटर्सका अनुसार इटली सरकारले अब सिनेमाघर र नाट्यशाला तथा सार्वजनिक कार्यक्रममा पनि रोक लगाउने तयारी गरिरहेको जानकारी पाइएको छ।

सरकारले मस्यौदा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यसरी जाँचियो विमानस्थलमा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र र पूर्वरानी कोमलको शरीरको तापक्रम\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अहिले विदेशबाट आउने विमानको सङ्ख्या घटेको भए पनि दैनिक औसत ७,००० यात्रुको परीक्षण हुने गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

भारतबाट फर्किएका पूर्वराजदम्पतीको परीक्षण गरिएको भिडिओ अहिले सामाजिक सञ्जालमा देखा परेको छ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र र पूर्वरानी कोमल आइतवार नयाँ दिल्लीबाट नेपाल फर्किएका हुन्।

सुरुमा चीन, थाईल्यान्ड, मलेशिया, सिङ्गापुर र दक्षिण कोरियाबाट आउने यात्रुको परीक्षण गरिएको भए पनि अहिले अन्य देशबाट आएका मानिसहरूको  पनि परीक्षण गर्न थालिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

आइतवारदेखि 'थर्मल गन' नामक उपकरण प्रयोग गरेर सबै यात्रुको शरीरको तापक्रम जाँच्न थालिएको तथा  उनीहरूको शरीरमा लिक्विड स्यानिटाइजर एजेन्ट स्प्रे गर्ने व्यवस्था मिलाइएको विमानस्थलका महाप्रबन्धक देवेन्द्र केसीले जनाएका छन्।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यस्ता छन् नेपाली मास्क उत्पादकका समस्या\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अस्पताल र साधारण प्रयोगमा ल्याउन सकिने सर्जिकल मास्क नेपालमा उत्पादन गर्ने व्यवसायीहरूले कच्चा पदार्थको मूल्यमा बढी भन्सार लाग्ने हुँदा आफूहरूलाई चीनबाट आयात गरिने मास्कहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न  गाह्रो भईरहेको बताए।

नयाँ कोरोना भाइरस सङ्क्रमणको समाचारले नेपालमा पनि  विभिन्न खाले सत्य र अर्धसत्य कुराहरूले चर्चा पाइरहँदा नाकमुख ढाक्ने गरी लगाएर भाइरस सङ्क्रमणबाट केही हदसम्म सुरक्षित रहन सकिने  विश्वास गरिएको मास्कको पर्याप्त उपलब्धताका बारेमा  विभिन्न  कोणबाट बहस भैरहेको छ।

नेपालमा त्यस्तो सर्जिकल मास्कको अभाव हुन लागेको हो कि भन्ने सन्दर्भमा  उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका एक अधिकारीले नेपाली बजारको माग धान्ने गरी देशभित्रै मास्कहरू उत्पादन हुने अवस्था रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

साथै उनले कच्चापदार्थको भन्सार शुल्क घटाएर नेपालमा उत्पादन हुने मास्कलगायत सामाग्रीको बजार प्रवर्द्धन गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको पनि दाबी गरे।

के भन्छन् उद्योगी?

धुलिखेलस्थित मास्कसहित झोलाहरू मेसिनबाट उत्पादन गर्ने  एक उद्योग क्लिन सिटी प्रालीका सञ्चालक सुकदेव जोशी कच्चा पदार्थका लागि भन्सार शुल्क बढी तिर्नुपर्दा आफ्नो व्यवसाय घाटामा गइरहेको बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "हाम्रो फ्याक्ट्री एक हिसाबले डुबिसकेको छ किनभने हामीले उत्पादन लागतको आधा पैसामा मास्कहरू बेच्नुपर्छ। हामीले ३५ प्रतिशतसम्म कच्चापदार्थका लागि भन्सार शुल्क तिर्छौँ तर आयातकर्ताहरूले तयारी अवस्थाको मास्कका लागि १५ प्रतिशत भन्सार तिरे पुग्छ।"

उनी थप्छन्, "हाम्रो उत्पादन मूल्य लगभग तीन रुपैयाँ जति पर्छ। उताबाट ल्याएको डेढदेखि दुई रुपैयाँसम्ममा बिक्री हुँदै आएको थियो। हामीले घाटा खाएरै बेच्ने गरेका थियौँ। नोक्सान भएकाले काम गर्न खान सकिदैँन कि भनेर प्लान्ट नै बेचिदिनेबारे पनि हामीले सोचिरहेका छौँ।"

यसै साता सरकारले बोलाएर मास्क उत्पादन बढाउन आग्रह गरेको उनले बताए।

"नेपालमा साना साना उद्योगहरूले मात्रै मास्क उत्पादन गर्दै आएका छन् जसले दिनको दुई/तीन हजारवटासम्म मास्क बनाउने गरेका छन्। हामीले हाम्रो ग्राहक रहेका अस्पताल र बिक्रेताहरूलाई उपलब्ध गराउनुपर्छ। सरकारलाई सङ्कट नै पर्‍यो भने एक दुई बाकस तत्कालै उपलब्ध गराउँछौँ भनेका छौँ।"

दैनिक ६ हजार मास्क उत्पादन गर्दै आएको आफ्नो उद्योगसँग लामो समयका लागि कच्चा पदार्थ नरहेको जोशी बताउँछन्।

स्थानीय...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यस्तो हुनेछ चीनबाट फर्किएका नेपालीको दुईहप्ते क्वारन्टीन बास\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

दुई सातापछि दोहोर्‍याएर परीक्षण गरेर उनीहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नभएको पुष्टि गरिने  स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले जानकारी दिएका छन्।

शनिवार राति उद्धार गरी वुहानबाट नेपाल ल्याइएका १७५ जनालाई दैनिक दिनको दुईपटक ज्वरो नाप्न भनिएको छ।

नेपाली सेनाको नेतृत्वमा स्वास्थ्यकर्मीको टोली राखिएको र कुनै लक्षण देखिए चिकित्सकहरू सम्पर्कमा रहने गरी नियन्त्रण कक्ष समेत बनाइएको श्रेष्ठले बीबीसीलाई बताए।

क्वारन्टीनमा रहँदा सङ्क्रमणका लक्षण देखिएमा तत्काल आइसोलेसन वार्डमा राखेर उपचार गर्नका लागि शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पताल, पाटन अस्पताल र सशस्त्र प्रहरी बलको अस्पतालमा बेडहरू तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

क्वारन्टीनमा भएकाहरूको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य उचित राखिनुपर्ने मापदण्ड अनुरूप खरिपाटीमा विभिन्न व्यवस्थाहरू गरिएको बताइएको छ।

प्रवक्ता श्रेष्ठले भने: "त्यहाँका चारवटा ब्लकहरूमा उद्धार गरिएका नेपालीहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र विज्ञका सुझावका आधारमा राखेका छौँ।"

उद्धार भएर चीनबाट आउनेमा १३४ जना पुरुष र ४१ जना महिला छन्।

उनीहरूबीच पनि निकटको हेलमेल गर्न नमिल्ने गरी मापदण्ड बनाइएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

कस्तो छ खरिपाटी क्वारन्टीनमा व्यवस्थापन

अधिकारीहरू र क्वारन्टीनमा रहेका व्यक्तिहरूका अनुसार खरिपाटीमा यस्तो व्यवस्था छ:

सरकारी समाचार संस्था राससका अनुसार क्वारन्टीनमा प्रयोग हुने शौचालयको सेफ्टीट्याङ्कीदेखि बढी भएको खाना व्यवस्थापन गर्न जमिनमुनि छुट्टै संरचना बनाइएको छ।

शुक्रराज ट्रोपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका डा. अनुप बास्तोलाका अनुसार एउटै कोठाभित्र एकभन्दा बढीलाई राखिए पनि उनीको दुरी, मास्सको प्रयोग एवम् सँगै हिंडडुल नगर्ने केही नियम बनाइएका छन्।

डा. बास्तोलाले भने: "सुक्ष्म निगरानीबीच उच्च मापदण्ड पुर्‍याएरै राखिएको हुँदा हावाको वेगसँगै फैलनेजस्ता डर स्थानीयबासीले राख्नु पर्ने आवश्यकता छैन।"

मास्कको माग बढ्दो, तर भाइरसबाट जोगिन कति प्रभावकारी


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: यी हुन् मिथ्या वा खराब स्वास्थ्य सुझाव\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसमा अनुपयोगीदेखि जोखिमरहित र जोखिमपूर्ण किसिमका चेतावनीहरू रहेका छन्।

मदिरा सेवनले भाइरसलाई रोक्दैन

यो निरन्तर आइरहेको मिथ्या अनि सम्भावित रूपमा जोखिमपूर्ण सूचना हो।

एकजना राजनीतिज्ञले भारतमा लकडाउनको अवधिमा बन्द भएका मदिरा पसलहरू तत्कालै खुलाउनुपर्ने माग गरेका थिए।

राजस्थान राज्यका कंग्रेस पार्टीका सांसद भरत सिंह भन्छन्, "जब कोरोनाभाइरसलाई रक्सीको प्रयोग गरी हात धोएर हटाउन सकिन्छ भने मदिरा पिउँदा हामीले भाइरसलाई घाँटीबाटै अवश्य पनि हटाउन सक्छौँ।"

तर यसको कुनै वैज्ञानिक प्रमाण छैन।

र, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले मदिरा सेवन भाइरस रोकथामको उपाय नभएको जनाएको छ अनि त्यसले अरू स्वास्थ्य समस्या बढाउने उल्लेख गरेको छ।

डब्ल्यूएचओ र अरू स्वास्थ्य निकायका अधिकारीहरूले हात सफा गर्न प्रयोग गरिने स्यानिटाइजर जस्ता झोलमा रहेका रक्सीको मिश्रण प्रयोग गर्न सुझाव दिएका छन्।

सास रोकेर तपाईँलाई सङ्क्रमण छ कि छैन थाहा पाउन सकिँदैन

धेरै देशमा सास रोकेर कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भए वा नभएको थाहा हुने भन्ने दाबी फैलिएको छ।

भारतका लोकप्रिय योगगुरु रामदेवले वयस्क व्यक्तिले स्वस्थ्य रहन पूरै एक मिनेट र ज्येष्ठ नागरिकले ३० सेकेन्ड सास रोक्नुपर्ने बताएका थिए।

उनले यदि कसैले त्यसरी सास रोक्न सकेन भने त्यसले भाइरस रहेको सङ्केत गर्छ भनेका छन्। तर यो दाबीको कुनै वैज्ञानिक आधार छैन।

तोरीको तेल प्रभावकारी उपचार होइन

बाबा रामदेवले नै नाकको प्वालमा तोरीको तेलको केही थोपा हालेर श्वासप्रश्वासको परीक्षण गर्न सुझाएका छन्।

साथै उनले तेलले भाइरसलाई श्वासप्रश्वास प्रणालीबाट तल पेटमा पठाउने र त्यहाँको अम्लीय पदार्थले भाइरसलाई नष्ट पारिदिने बताएका थिए।

भारतमा लोकप्रिय रामदेवले कैयौँ उत्पादन गर्ने विशाल व्यापारिक साम्राज्य खडा गरेका छन्।

भारत सरकारको आफ्नै तथ्यजाँचले उनको भनाइलाई खारेज गरिदिएको छ।

निःसङ्क्रमण गर्ने वस्तु (डिसइन्फेक्ट्यान्ट) र पराबैजनी किरणसम्बन्धी दाबी

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्डले यो अवधारणा अघिल्लो महिना पत्रकार सम्मेलनका क्रममा निःसङ्क्रमण गर्ने वस्तु (डिसइन्फेक्ट्यान्ट) बिरामीको शरीरमा सुईमार्फत् लगाउन सकिने बताएका थिए।

त्यसपछि त्यो कुरा कैयौँ देशमा उठेको छ र सामाजिक सञ्जालमा पनि यो विषय बारम्बार दोहोर्‍याइएको छ।

डिसइन्फेक्ट्यान्टले सतहमा रहेका भाइरसहरू मात्रै मार्ने गर्छ। यसलाई सेवन गर्नु वा सुईबाट शरीरमा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: युरोपमा महामारीबाट मृत्यु हुने बिरामीको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्यो, एक दिनमा अहिलेसम्मकै सर्वाधिक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यूकेमा पनि एकै दिनमा ज्यान गुमाउने बिरामीको सङ्ख्या सर्वाधिक पुगेको छ। आइतवार १४ जनाको मृत्यु भएपछि मृतकको सङ्ख्या ३५ पुगेको छ।

महामारी नियन्त्रण गर्ने प्रयासस्वरूप युरोपका देशहरूले नागरिकहरूको हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएका छन् तथा सीमामा कडाइ गरेका छन्।

जर्मनीले सोमवार बिहानदेखि फ्रान्स, स्विट्जरल्यान्ड, अस्ट्रिया, डेनमार्क र लक्सम्बर्गसँगको सीमामा नियन्त्रण गर्न लागेको छ। पोर्चुगलले पनि स्पेनसँगको सीमा बन्द गर्दैछ।

चेक सरकारले काममा जान, आवश्यक सामग्री किनमेल गर्न र कसैलाई आकस्मिक रूपमा भेट्नुपरेमा मात्र जान पाइनेगरी आइतवार मध्यरातिदेखि हिँडडुलमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। उक्त प्रतिबन्ध मार्च २४ सम्म लागु हुनेछ।

अस्ट्रियामा पाँच जनाभन्दा बढी मानिस भेला हुन पाउनेछैनन्। रिपब्लिक अफ आयरल्यान्डमा मार्च २९ सम्म सबै मदिरालय बन्द गर्न निर्देशन दिइएको छ।

युरोपभरि विद्यालयहरू बन्द रहनेछन्।

चीनबाट फैलिएको कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु अहिले युरोप भएको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले जनाएको छ। उसले कोभिड-१९ लाई प्यान्डेमिक अर्थात् विश्वव्यापी महामारी घोषणा गरिसकेको छ।

कोरोनाभाइरस कहाँकहाँ फैलिएको छ?

सङ्कट कति गम्भीर छ भन्ने कुराको सङ्केत स्विट्जरल्यान्डमा २४ घण्टा भित्र सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या ८०० बाट २,२०० पुग्नुबाट पाइन्छ। त्यहाँ अहिलेसम्म कोभिड-१९बाट १४ जनाको मृत्यु भएको छ।

सर्वाधिक सङ्क्रमण इटलीमा भेटिएको छ। त्यहाँ लोम्बर्डीमा मात्र २४,७४७ जना सङ्क्रमित भएका छन् र १,२१८ जनाको मृत्यु भएको छ।

गत सोमवारदेखि सरकारले इटलीभरि मानिसहरूको आउजाउमा प्रतिबन्ध लगायो। त्यहाँ खाद्यान्न र औषधि पसलबाहेक अन्य सबै व्यावसायिक केन्द्र बन्द छन्। विद्यालय, व्यायामशाला, सङ्ग्रहालय, रात्रिक्लब र अन्य स्थान त्यसअघि नै बन्द गरिएको थियो।

स्पेनमा ७,७५३ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ भने फ्रान्समा ५,४०० जनामा।

युरोपका दुई ठूला राष्ट्र स्पेन र फ्रान्सले इटलीको अनुसरण गर्दै कोरोनाभाइरस महामारी अझ फैलिन नदिने उद्देश्यले आपत्कालीन प्रतिबन्धहरू लागु गरेका छन्।

सङ्कटकाल घोषणा गर्दै स्पेनले सर्वसाधारण नागरिकलाई अत्यावश्यक सामग्री र औषधि किन्न वा काममा जाँदाबाहेक घरबाहिर निस्किन प्रतिबन्ध लगाएको छ।

शनिवार रातिदेखि फ्रान्समा रेस्टुराँ, क्याफे, चलचित्रघर र रात्रिक्लब तथा अत्यावश्यकबाहेक अन्य सबै व्यवसायहरू बन्द भएका छन्।

अन्यत्र कस्तो स्थिति...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: युरोपसहित कैयन् देशका यात्रुहरूलाई मार्च २० देखि आगमनमा प्रतिबन्ध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेलको नेतृत्वमा रहेको कोरोनाभाइरस रोकथामसम्बन्धी उच्चस्तरीय समन्वय समितिले बुधवार २५ जनाभन्दा धेरै मानिस अब भेला नगर्न आह्वान गरेको छ।

समितिले मानिसहरूको भिडभाड हुनसक्ने ठाउँहरू पनि अबको डेढ महिना बन्द गर्न निर्देशन दिने निर्णय गरेको छ।

"सिनेमा हल, सांस्कृतिक केन्द्र, रङ्गशाला, खेलस्थल, जिम, हेल्थ क्लब, पौडी पोखरी, डान्सबार आदि स्थलहरू आगामी वैशाख १८ गते (३० एप्रिल) सम्म बन्द गर्ने निर्णय गरेका छौँ," उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेलले बीबीसीलाई बताए।

यसको अनुगमन गर्न पनि निकायहरू तोकिएको उनले बताए।

त्यसका साथै २५ जनाभन्दा धेरै भेला हुने कुनैपनि धार्मिक, सामाजिक वा सांस्कृतिक कार्यक्रम पनि रोक्न निर्देशन दिइएको उनले बताए।

"अत्यावश्यक काममा बाहेक बाहिर डुलफिर गर्ने काम पनि अब रोक्नुपर्छ भनेर हामीले ध्यानाकर्षण गराएका छौँ," पोखरेलले भने।

कैयन् देशका यात्रु आगमनमा प्रतिबन्ध

बुधवार बसेको समितिको बैठकले कतिपय देशहरूबाट विमानबाट यात्रु आउनमा पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ।

"युरोपका सबै मुलुकहरू, पश्चिम एसियालगायत खाडी क्षेत्रका मुलुकहरू इरान, मलेसिया, दक्षिण कोरिया, जापान आदि देशबाट आउने वा ती देशलाई ट्रान्जिट बनाइ आउने सबै यात्रुहरू (नेपाली नागरिकसहित) लाई २० मार्च मध्यरातदेखि लागु हुनेगरि १५ एप्रिल सम्म आगमनमा प्रतिबन्ध लगाएका छौँ," उनले भने।

उक्त प्रतिबन्धको निर्णयसम्बन्धी सूचना सम्बन्धित निकायहरूमा पठाइने उनले बताए।

परीक्षण विस्तार गरिने

नेपालमा हालसम्म करिब पाँच सयजनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको परीक्षण गरिएको विवरण आएका छन्।

कतिपय विज्ञले यसलाई अत्यन्त न्यून सङ्ख्या भन्दै त्यसैले गर्दा सङ्क्रमण भएको नदेखिएको हुनसक्ने बताउँदै आएका छन्।

त्यसबारे उपप्रधानमन्त्री पोखरेलले भने, "हाम्रो उपकरण, जनशक्ति वा सामाजिक चेतनाको सीमाले गर्दा केही कमजोरी भएका होलान्। तर त्यसो भन्दैमा कुनै सङ्क्रमण नभेटिएकोमा चिन्ता प्रकट गरेको जस्ता टिप्पणी भएका छन्। त्यसमा के भन्नु र?"

उनले परीक्षण विस्तार गर्ने आवश्यकता महसुस भएको र अब सातवटै प्रदेशमा चाँडै त्यो सुविधा विस्तार गर्ने तयारी भइरहेको बताए।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: युरोपेली देशबाट अमेरिकामा हुने हवाई उडानमा प्रतिबन्ध\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केहीबेर अघि टेलिभिजन सम्बोधनमार्फत उनले घोषणा गरेको नियम ब्रिटेनको हकमा भने लागु हुने छैन।

उता, इटलीमा कोरोनाभाइरसको प्रकोप नियन्त्रण गर्न किराना र औषधीबाहेक सबै पसलहरू बन्द गर्ने घोषणा गरिएको छ।

औषधी र किराना पसल खुला रहने छन्

युरोपको सबैभन्दा कडा प्रतिबन्धहरू घोषणा गरिएको उक्त देशमा सङ्क्रमितहरू र मृतकको सङ्ख्या निरन्तर बढ्दै गएपछि त्यस्तो निर्णय लिइएको हो।

प्रधानमन्त्री जुजेप्पे कोन्टेले बार, रेन्टुरेन्ट, कपाल काट्ने पसल र अति आवश्यकीयबाहेका सबै किनमेल केन्द्र बन्द हुने बताए।

सामान घरमै पुर्‍याउन भने रोकिने छैन।

इटलीले के गर्दैछ?

टेलिभिजनमा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री कोन्टेले त्यो प्रतिबन्ध बिहीवारदेखि २५ मार्चसम्म लागु हुने बताए।

नयाँ सङ्क्रमणको दरलाई लिएर कडा तुल्याइएका प्रतिबन्धहरूको परिणाम केही सातामा देखिने उनको विश्वास छ।

इटलीमा स्कुल, व्यायामशाला, सङ्ग्राहलय, रात्रिक्लब र अन्य सार्वजनिक स्थलहरू यसअघि नै बन्द गरिएका छन्।

त्यहाँ १२ हजारभन्दा बढीमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने ८२७ जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) का आपतकालीन प्रमुख मिसेल रियनका अनुसार इटलीमा करिब नौ सयजना सङ्क्रमितहरू सघन उपचार कक्षमा भर्ना गरिएका छन्।

उनले इरान र इटलीले अहिले बेहोरिरहेको सङ्कटको जस्तो स्थितिको सामना छिट्टै अन्य देशहरूले पनि गर्नुपर्ने चेतावनी दिए।

डब्ल्यूएचओले के भन्यो?

यसअघि डब्ल्यूएचओले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण विश्वव्यापी बनेको घोषणा गरेको छ।

डब्ल्युएचओका प्रमुख टेड्रस एड्हानोम गेहब्रेयससले दुई सातामा चीन बाहिर सङ्क्रमण १३ गुणा बढेको बताए।

उनले त्यसलाई सङ्क्रमणको खतरनाक तह भन्दै त्यसले आफूलाई गम्भीर रूपले चिन्तित तुल्याएको उल्लेख गरे।

विश्वव्यापी भन्नुको अर्थ रोग एकै समयमा विश्वभरी थुप्रै देशहरूमा फैलिनु हो।

डा. टेड्रोसले सङ्क्रमणलाई विश्वव्यापी भनेर डब्ल्युएचओले देशहरूलाई गर्नुपर्ने कामबारे दिएको सुझाव परिवर्तन गर्न नलागेको बताए।

उनले सरकारहरूलाई प्रकोप नियन्त्रणका निम्ति तत्काल र आक्रामक कदम चाल्न आग्रह गरे।

उनले भने, "यो भाइरसलाई नियन्त्रण र दमन गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा कैयौँ देशहरूले देखाइसकेका छन्।"


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: युवाहरू जोखिममुक्त नभएको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको भनाइ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युवाहरूको व्यवहार 'अन्य व्यक्तिको लागि जीवन र मरणबीचको फरक हुनसक्ने' डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले बताएका छन्।

संसारभर कोभिड-१९ का कारण ११,००० भन्दा धेरै मानिसको ज्यान गएको छ।

झण्डै २५०,००० मानिसहरूमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको छ।

कोरोनाभाइरसबाट युवाहरूलाई जोखिम कम भएको विवरणबीच धेरै देशहरूमा युवाहरूले स्वास्थ्य सुझाव पालना नगरेको समाचार आएपछि डब्ल्यूएचओका प्रमुखको भनाइ आएको हो।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण चीनबाट सन् २०१९ को डिसेम्बरमा शुरू भएपनि अहिले युरोप यसको केन्द्रविन्दु बनेको छ।

सबैभन्दा धेरै मानिसको ज्यान इटलीमा गएको छ जहाँ शुक्रवारसम्म ४,०३२ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

शुक्रवार धेरै देशहरूले यसको प्रकोप कम गर्न विभिन्न नयाँ उपायहरू अपनाएका छन्:

डब्ल्यूएचओको भनाइ

अनलाइन पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै डा. टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले भने: "धेरै उमेरका मानिसहरूलाई बढी प्रभावित पारेपनि यसबाट युवा जोखिममुक्त छैनन्"

"मसँग युवाहरूको लागि सन्देश छ: तपाईँहरू जोखिममुक्त हुनुहुन्न, यो भाइरसले तपाईँलाई हप्तौँसम्म अस्पतालमा राख्न सक्छ र मार्न पनि सक्छ। तपाईँ बिरामी नभएपनि तपाईँको के गर्ने भन्ने निर्णय अन्य व्यक्तिका लागि जीवन वा मरणको सवाल बन्न सक्छ।"

उनले वुहानमा नयाँ सङ्क्रमण नदेखिएको भन्दै चिनियाँ सहरको प्रशंसा गरे।

उनले यसले बाँकी विश्वका लागि आशा पैदा गरेको बताए।

के युवा जोखिममुक्त छन्?

अध्ययनहरूले सबै उमेरका मानिसहरूलाई यो भाइरसको सङ्क्रमण हुनसक्ने देखाएको छ। तर वृद्धवृद्धा र अन्य स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरूमा यो सबैभन्दा घातक देखिएको छ

इटलीमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको औसत उमेर ७८.५ रहेको छ।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार चीनमा ५० वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिको मृत्युदर एक प्रतिशतभन्दा कम छ। तर ८० वर्ष उमेर नाघेका १५ प्रतिशत मानिसमा यो घातक छ।

रोयटर्सका अनुसार डब्ल्यूएचओले यसको सङ्क्रमण रोक्न सामाजिक दूरीभन्दा पनि शारीरिक दूरी राख्नुपर्ने नयाँ सुझाव दिन थालेको छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: युवाहरूलाई जोखिम के हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

ब्रिटेनमा लेबर पार्टीकी सांसद डा. रोसेना अलिन-खानले बीबीसीलाई कोभिड-१९ वृद्धवृद्धामा र अन्य रोग भएका मानिसहरूमा सीमित नभएको बताएकी छन्।

इङ्गल्यान्डमा एक १८ वर्षीय व्यक्तिको कोरोनाभाइरसको कारण मृत्यु भएको छ।

अन्य स्वास्थ्य समस्या भएका उनी सो भाइरसका कारण ज्यान गुमाउने यूकेका सबैभन्दा कान्छा व्यक्ति भएको बताइएको छ।

डा. आलिन-खानले आफूले ३० देखि ५० वर्षका उमेरका स्वस्थ्य व्यक्तिहरूलाई कोरोनाभाइरसको उपचार गरिरहेको र ती अहिले आईसीयूमा जीवनमृत्युको दोसाँधमा रहेका बताएकी छन्।

फरक उमेरका जोखिम

तर बढी उमेरका व्यक्तिहरू सामान्यतया बढी जोखिममा रहेका छन्।

इम्पीरीयल कलेज लन्डनका अध्ययनकर्ताहरूले उमेर र कोरोनाभाइरसका कारण अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्थाबीच स्पष्ट सम्बन्ध रहेको पाएका छन्।

जति उमेर बढी भयो उति अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने र भर्ना भएपछि सघन उपचार कक्षमा बस्नुपर्ने सम्भावना बढी हुन्छ।

कोरोनाभाइरस कहिले रोकिन्छ?

कोरोनाभाइरस शरीर बाहिर कति बाँच्छ?

पचास वर्षभन्दा कम उमेरका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूमध्ये पाँच प्रतिशत मात्रै अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्था छ भने ७० देखि ७९ वर्षको उमेर समूहमा त्यो सम्भावना २४ प्रतिशत हुन्छ।

अस्पताल भर्ना भएकामध्ये ४० वर्षमुनिका पाँच प्रतिशतलाई मात्रै सघन उपचारको आवश्यकता पर्छ भने ६० देखि ६९ वर्षका २७ प्रतिशत र ७० देखि ७९ वर्षका ४३ प्रतिशतलाई सघन उपचारको आवश्यकता पर्छ।

असी वर्ष उमेर नाघेकाहरू भने ७१ प्रतिशतलाई सघन उपचार चाहिने चीन र इटलीको तथ्याङ्कबाट देखिन्छ।

अमेरिकाको सेन्टर्स फर डीजीज कन्ट्रोल एन्ड प्रीभेन्सन (सीडीसी) को तथ्याङ्क अनुसार अस्पताल पुगेका ५३ प्रतिशत मानिसहरू ५५ वर्ष उमेरभन्दा माथिका छन्।

यसको अर्थ अस्पताल पुगेका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितमध्ये झण्डै आधा त्यसभन्दा कम उमेर समूहका छन्।

तर सघन उपचार आवश्यक पर्ने वा ज्यान गुमाउनेहरूमध्ये ८० प्रतिशत ६५ वर्षभन्दा माथि उमेर भएका त्यहाँको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

व्यक्ति औसत होइनन्

यो औसत हो र यसभित्र त्यस्ता युवाहरू पनि छन् जो यो रोगको गम्भीर अवस्थाको शिकार हुन्छन् र कुनै अवस्थामा यो घातक पनि हुन सक्छ।

इटलीमा ४० वर्षसम्मका ०.४ प्रतिशत व्यक्तिका लागि यो रोग घातक देखिएको छ भने अमेरिकामा ०.७ प्रतिशत व्यक्तिका लागि घातक बनेको अनुमान छ।

अमेरिकाको न्याश्नल हेथ्थ इन्स्टीट्यूटका निर्देशक एन्थोली फौसीका अनुसार मृत्यु हुनेहरूको ठूलो...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रुसद्वारा मिथ्या सूचना फैलाएको आरोप अस्वीकार\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकी अधिकारीहरूले रुससँग सम्बन्ध भएका सामाजिक सञ्जालका अकाउन्टहरूले कोरोनाभाइरसले अमेरिकाले शुरू गरेको मिथ्या सूचना फैलाएको बताएका थिए।

उनीहरूले ट्विटर, फेसबुक र इन्स्टाग्रामका हजारौँ अकाउन्टहरूबाट सो मिथ्या सूचना फैलाइएको दाबी गरेका छन्।

शनिवार सो सम्बन्धमा बोल्दै रुसको विदेश मन्त्रालयले सो दाबी नै मिथ्या भएको बताए।

"यो जानाजान फैलाइएको मिथ्या कुरा हो," विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले रुसको तास समाचार संस्थालाई बताएकी छन्।

रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले अमेरिकाको आरोप मिथ्या भएको बताइन्

चीनको हुबे प्रान्तमा गत वर्ष शुरू भएको कोरोनाभाइरस २६ देशमा फैलिसकेको छ र चीनबाहिर १,४०० भन्दा बढी सङ्क्रमित भएको र ११ जनाको मृत्यु भएको छ।

चीनका स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार शनिवार यसको नयाँ सङ्क्रमण र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या घटेको छ।

तर त्यहाँ अहिलेसम्म ७६,३९२ सङ्क्रमण र २,३४८ मृत्यु पुष्टि भइसकेको छ।

यसअघि अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारी फिलिप रिकरले कोरोनाभाइरसको उत्पत्तिका बारेमा रुसका केहीले मिथ्या जानकारी दिने प्रयास गरिरहेको बताएका थिए।

चीनविरुद्धको आर्थिक युद्ध शुरू गर्ने अमेरिकी प्रयास कोरोनाभाइरस रहेको भन्ने एउटा मिथ्या सूचना विभिन्न भाषाका सामाजिक सञ्जालमा देखिएको छ।

"रुसीहरूले कोरोनाभाइरसको सम्बन्धमा मिथ्या सूचना फैलाएर विश्वभर यस भाइरसविरुद्ध भइरहेको प्रयासबाट ध्यान मोडेर जनस्वास्थ्यमा खेलबाड गर्न खोजिएको छ," रिकरले एएफपीलाई बताएका छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण २,००० भन्दा धेरैको ज्यान गएको छ

सो मिथ्या सूचनामा माइक्रोसफ्टका सह-संस्थापक बिल गेट्सले पनि भाइरस फैलाउन सहयोग रहेको दाबी गरिएको छ।

मिथ्या सूचनाको बाढी ज्यानुअरीको मध्यबाट शुरू भएको अमेरिकी अधिकारीहरूले थाहा पाएको एएफपीले लेखेको छ।

त्यस्तो सूचना फैलाइएका अकाउन्टहरू पहिले रुसी सन्देशहरू फैलाउन प्रयोग गरिएका अकाउन्ट भएको बताइएको छ।

रुसका टिभीहरूमा पनि कोरोनाभाइरसका लागि पश्चिमा धनीहरूको हात रहेको कुरा दाबी गरिरहेको बताइएको छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रुसले बनाएको खोपबारे सबैतिर चिन्ता, रुस भन्छ- 'चिन्ताहरू आधारहीन'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

रुसले मङ्गलवार देशको नियामक निकायले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणविरूद्ध रुसमै विकसित एउटा खोपलाई स्वीकृति प्रदान गरेको बताएको थियो।

उक्त खोप दुई महिनाभन्दा कम समय मात्रै मानिसहरूमा परीक्षण गरिएको थियो।

तर विज्ञहरूले रुसले यति चाँडै खोप बनाएकोप्रति सन्देह व्यक्त गरेका छन्।

त्यस्तो सन्देह व्यक्त गर्ने देशहरूको सङ्ख्या बढिरहेको छ।

जर्मनी, फ्रान्स, स्पेन र अमेरिका सबैले यो खोपलाई लिएर सतर्क रहन भनेका छन्।

रुसको प्रतिक्रिया

त्यसपश्चात् बुधवार रुसका स्वास्थ्य मन्त्री मिखाइल मुराश्कोले रुसी समाचार एजेन्सी इन्टरफ्याक्ससँग भने, "यस्तो देखिदैछ कि हाम्रा विदेशी मित्रहरूलाई रुसी औषधि प्रतिस्पर्धामा अगाडि जाने कुराको फाइदाबारे जानकारी भयो र उनीहरू यस्तो कुरा गरिरहेका छन् जुन बिल्कुलै आधारहीन छ।"

उनले खोप चाँडै नै उपलब्ध हुने बताए। उनले आउँदो दुई सातामा खोपको पहिलो खेप आउने र त्यो सुरुमा चिकित्सकहरूलाई दिइने जानकारी दिए।

रुसी अधिकारीहरूले आगामी अक्टोबरदेखि ठूलो सङ्ख्यामा मानिसहरूमा खोप लगाउन सुरु गरिने योजना रहेको बताएका छन्।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले मङ्गलवार खोप बनेको घोषणा गरेका थिए।

उनले उक्त खोप प्रभावकारी भएको र त्यसले प्रतिरोध क्षमतालाई बलियो बनाएको दाबी गरेका थिए।

उनले आफ्नी एउटी छोरीलाई पनि उक्त खोप दिइएको बताए।

खोपप्रति प्रश्न

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यो खोपबारे समीक्षा गर्न आफूले रुसी अधिकारीहरूसँग सम्पर्क गरिरहेको बताएको छ।

मस्कोले उक्त खोपको नाम स्पुत्निक राखिने जनाएको छ।

उक्त खोप विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले तेस्रो चरणको परीक्षणमा पुगेका भनी सूचिकृत गरेका ६ वटा खोपहरूको सूचिमा रहेको छैन।

रुसी खोपबारे विशेषगरी अमेरिका र युरोपमा प्रश्न उठिरहेको छ।

जर्मनीका स्वास्थ्य मन्त्री येन्स स्पानले भनेका छन्, "लाखौँ मानिसहरूलाई खोप लगाउन सुरु गर्नु एउटा खतरनाक कुरा हो किनकी यदि त्यसमा केही खराबी भएमा मानिसहरूको खोपप्रतिको विश्वास नै उड्नेछ।"

"हामीलाई जेजति जानकारी छ, त्यसका आधारमा के थाहा हुन्छ भने खोपको उचित परीक्षण भएको छैन… पहिले खोप बनाउनेको होइन, जरुरी त के छ भने एउटा सुरक्षित खोप विकास होस्।"

फ्रेन्च न्याशनल सेन्टर फर साइन्टिफिक रिसर्चकी अनुसन्धानकर्ता इसाबेल इम्बर्टले ला पेरिसियो अखबारलाई यति चाँडो उपचारको दाबी गर्नु निकै खतरनाक हुनसक्ने बताएकी छन्।

अमेरिकाका वरिष्ठ भाइरस रोगका चिकित्सक डा....


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रोग फैलिएर मानिसहरूको मृत्यु भएपछि दक्षिण कोरियामा एउटा धार्मिक सम्प्रदायका प्रमुखमाथि छानबिन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

राजधानी सोलको स्थानीय सरकारले सिन्चन्जी चर्चका संस्थापक ली मान-ही र अन्य ११ जनाविरुद्ध मुद्दा दायर गर्न निर्देशन दिएको छ।

उनीहरूलाई कोभिड-१९  को प्रकोप फैलिनुअघि नै सङ्क्रमण भएका मानिसको परिचय लुकाएको आरोप लागेको छ।

चीनबाहिर दक्षिण कोरियामा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित मानिस फेला परेका छन्।

त्यहाँ अहिलेसम्म ३,७३० जनाभन्दा बढीमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ भने २१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

सङ्क्रमण भएकामध्ये अधिकांश व्यक्ति सिन्चन्जी चर्च अफ जीजस नामक एउटा सानो सम्प्रदायका अनुयायी हुन्।

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त सम्प्रदायका मानिसले एकअर्कालाई दक्षिणी सहर डेगुमा कोरोनाभाइरस सारेका थिए। उनीहरूबाटै उक्त भाइरस अन्यत्र फैलिएको बताइन्छ।

उक्त सम्प्रदायका वरिष्ठ सदस्य किम शिन-चाङले बीबीसीलाई भाइरस फैलिएकोमा उक्त चर्च दु:खी भएको बताएका छन्।

पहिला केही सदस्यहरू आफ्नो परिचय खुलाउन डराएको उनले स्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार अहिले चर्चले ती सबैसँग सम्बन्धित सूचना दिइसकेको छ।

"सुरक्षाका कारण हामी ती सदस्यसँग सम्बन्धित जानकारी सार्वजनिक गर्ने विषयमा चिन्तित थियौँ। तर अहिले हाम्रो विश्वास के छ भने हाम्रो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण काम भनेको सरकारलाई पूर्ण रूपमा साथ दिनु हो," उनले भने।

दक्षिण कोरियामा के हुँदैछ?

आइतवार सोलको स्थानीय सरकारले उक्त सम्प्रदायका १२ नेताविरुद्ध कानुनी अभियोग लगाउन आवश्यक कदम चालेको थियो।

उनीहरूविरुद्ध हत्या र सरुवा रोग तथा नियन्त्रण गर्न बनाइएको छुट्टै कानुनअन्तर्गत कारबाही सुरु गरिएको हो।

त्यो चर्चका सबै २३०,००० सदस्यको अन्तर्वार्ता लिइएको छ। तीमध्ये झन्डै ९,००० जनाले आफूमा कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएको बताएका थिए।

उक्त चर्चकी एक ६१ वर्षीय महिलालाई गत साता सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको थियो।

चर्चका सदस्यमा सङ्क्रमण देखिएको त्यो नै पहिलो घटना थियो।

सुरुमा उनले अस्पताल जान अस्वीकार गरेकी थिइन् र सङ्क्रमणको पुष्टि हुनुअघि चर्चले आयोजना गरेका थुप्रै भेलामा सहभागी भएकी थिइन्।

उक्त सम्प्रदायका नेता ली मान-हीले आफू 'मसीहा' अर्थात् मुक्तिदाता भएको दाबी गर्ने गरेका छन्। उनको पनि स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ।

तर त्यसको परिणाम आउन भने बाँकी छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रोग फैलिने त्रासमा पाँच देशले रोक्न नदिएको पानीजहाजलाई क्याम्बोडियामा स्वागत\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

एमएस वेस्टर्ड्याम नाम गरेको पानीजहाजलाई एशियाका पाँच बन्दरगाहमा रोकिन अनुमति दिइएको थिएन। त्यसलाई सिँहानुकभिल बन्दरगाहमा आउन दिएपछि अहिले क्याम्बोडियाका प्रधानमन्त्रीको सर्वत्र प्रशंसा भइरहेको छ।

त्यसअघि त्यो पानीजहाजलाई क्याम्बोडियाको भन्दा राम्रो स्वास्थ्यप्रणाली भएका जापान, ताइवान र थाईल्यान्ड, द फिलिपिन्स र गुआमजस्ता राष्ट्रले आफ्नो बन्दरगाहमा आउन दिएका थिएनन्।

क्याम्बोडियाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले त्यो पानीजहाजमा रहेका २,००० यात्रु मध्येबाट २० जनाको नमुना जाँच गरेको छ। ती मध्ये कसैमा पनि कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नभएको बताइएको छ।

क्याम्बोडिया आइपुगेका पानीजहाजका यात्रुलाई आगामी दिनमा भाडामा लिइने विशेष विमानबाट आफ्ना देश पठाउने योजना बनाइएको छ।

पछिल्लो विवरणअनुसार नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको कुल सङख्या फेब्रुअरी १३ तारिखसम्ममा ५५,००० नाघिसकेको चीनको राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले जनाएको छ।

डाइमन्ड प्रिन्सेस जहाजमा के भइरहेको छ?

डाइमन्ड प्रिन्सेस नामक अर्को पानीजहाज जापानको योकोहामामा क्वारन्टीनमा राखिएको छ। त्यसमा ३७०० यात्रु छन्।

तीमध्ये सबैको स्वास्थ्य परीक्षण गरिसकिएको छैन।

यात्रीहरू त्यत्तिकै समय बिताउन बाध्य भएका छन्

त्यो पानीजहाजमा थप ४४ जनामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण भेटिएपछि त्यहाँका सङ्क्रमित मानिसको कुल सङ्ख्या २१८ पुगेको छ।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पाइएका यात्रुहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको छ। तर जहाजभित्र रहेकाहरू आफ्ना क्याबिनमै रहन बाध्य छन्।

बिहीवार जापान सरकारले जहाजमा रहेका सङ्क्रमण नभएका ८० वर्ष उमेर नाघेका यात्रुलाई जहाजबाट बाहिर निस्किन अनुमति दिइने बताएको थियो।

स्वास्थ्यमन्त्री कात्सुनोबु कातोले त्यस्ता यात्रुलाई शुक्रवार जहाजबाट बाहिर आउन दिइने जापान टाइम्स पत्रिकाले जनाएको छ।

पछिल्लो अवस्था

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) का अनुसार कोरोनाभाइरसको प्रकोप चीनमा फैलिने क्रम जारी रहँदा त्यो भाइरस नियन्त्रण गर्ने दिशामा अझै उल्लेखनीय प्रगति हुन सकिरहेको छैन।

डब्ल्यूएचओका अनुसार नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण हुने मृत्युदर र रोगको सघनतामा कुनै उल्लेखनीय परिवर्तन भइसकेको छैन।

चीनमा थप १२१ जनाको मृत्यु भएपछि मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्या १३८० पुगेको छ।

तीमध्ये हुबे प्रान्तमा मात्रै थप ११६ जनाको ज्यान गएको र ४,८२३ नयाँ सङ्क्रमण भेटिएको बताइएको छ।

कोरोनाभाइरस...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रोगको त्रास फैलिएको बेला हङ्‌कङमा सुपरमार्केटबाट ट्वाइलेट पेपर लुटियो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हङ्‍कङमा अहिले ट्वाइलेट पेपरको अभाव छ

कोरोनाभाइरसको सन्त्रास फैलिएको बेला मानिसहरूले ट्वाइलेट पेपर किनेर घरमा थुपारेको हुनाले त्यहाँ अहिले त्यसको चरम अभाव छ।

मोङ्‌कक क्षेत्रको एकटा सुपरमार्केटअगाडि चक्कु बोकेका मानिहरूले एक कर्मचारीबाट ती ट्वाइलेट पेपर लुटेका हुन्।

प्रहरीले दुई जनालाई समातेर लुटिएका केही ट्वाइलेट पेपर जफत गरेको त्यहाँको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

यो पनि पढ्नुहोस्

उक्त घटना सोमवार बिहान हङ्‍कङमा अपराध बढी हुने भनेर चिनिएको एउटा स्थानमा भएको बताइएको छ।

कसरी भयो घटना?

लुटेराहरूले वेलकम सुपरमार्केटबाहिर गाडीबाट ट्वाइलेट पेपर निकाल्दै गरेका कर्मचारीलाई चक्कु देखाएर तर्साएका थिए।

एउटा सञ्चारमाध्यमका अनुसार ६०० रोल ट्वाइलेट पेपर लुटिएको थियो।

हङ्‍कङका पसलमा ट्वाइलेट पेपर पाउन गाह्रो हुन थालेको र पाइने पसलमा मानिसहरूको ताँती लाग्न थालेको बताइएको छ।

सरकारले आपूर्ति सहज भएको दाबी गरेको भए पनि मानिसहरूले अनावश्यक मात्रामा ट्वाइलेट पेपर थुपार्न छोडेका छैनन्।

"चक्कु बोकेका तीन मानिसले एक कर्मचारीलाई तर्साएर १३० अमेरिकी डलर बराबरको ट्वाइलेट पेपर लुटेका छन्," प्रहरीका एक प्रवक्ताले बताए।

त्यहाँ फेसमास्क र हात धुने स्यानिटाइजरको पनि अभाव देखिएको छ।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: रोगबाट जोगिन हात मात्र हैन, फोन पनि सफा गर्नुपर्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

त्यसका लागि हात बेलाबेलामा धुनुपर्छ। त्यसबाहेक मानिसले प्राय: जहाँ जाँदा पनि आफूसँगै लैजाने गरेको स्मार्टफोनलाई पनि सफा राख्नुपर्छ।

हातेफोनलाई कुनै क्षति नपुर्‍याईकन कसरी सफा गर्न सकिन्छ त?

सूक्ष्मजीव वैज्ञानिकहरूले सामान्य साबुन र पानी प्रयोग गरेर फोन सफा गर्दा त्यसबाट कीटाणुको परिमाण घटाउन सकिने बताएका छन्। हेर्नुहोस् फोन सफा गर्ने उपाय, यो भिडिओमा।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: लकडाउन कडा पार्ने, विदेशबाट आएका व्यक्तिको परीक्षणमा तीव्रता दिने नेपाल सरकारको निर्णय\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालभित्रै सङ्क्रमण सरेको पहिलो घटना पुष्टि भएपछि तथा भारतबाट फर्किएका अन्य दुई व्यक्तिमा सङ्क्रमण भेटिएपछि मन्त्रिपरिषद्को बैठक शनिवार अपराह्ण बसेको थियो।

मन्त्रिपरिषद्ले कोरोनाभाइरस रोकथाम र नियन्त्रणका लागि सरकारले चालेका कदमको समीक्षा गरेको र सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या थोरै भएकोमा सन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण रोकथाम र नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले सरकारले लकडाउनलाई अझ कडा बनाउने निर्णय गरेको जानकारी सरकारका प्रवक्ता डा. युवराज खतिवडाले दिए।

साथै मन्त्रिपरिषद्ले कैलाली, कञ्चनपुर र बागलुङ जिल्लामा क्वारन्टीनमा राखिएका व्यक्तिहरू तथा विदेशबाट फर्किएका व्यक्तिहरूको परीक्षणमा तीव्रता दिने निर्णय गरेको छ। अहिले भेटिएका अधिकांश सङ्क्रमित व्यक्ति ती तीन जिल्लाका हुन्।

नेपाल टेलिभिजनमा प्रत्यक्ष प्रसारणमार्फत् मन्त्रिपरिषद्को निर्णयबारे जानकारी दिँदै डा. युवराज खतिवडाले स्वास्थ्यकर्मीलाई सुरक्षा प्रदान गर्ने व्यवस्था सरकारले मिलाउने बताए।

उनका अनुसार मन्त्रिपरिषद्को अर्को बैठकले लकडाउनबारे निर्णय गर्नेछ।

यसअघि सुरुमा चैत ११ गतेदेखि १८ गते बिहानसम्मको निम्ति लगाइएको प्रतिबन्ध एक साता थपेर चैत्र २५ गते मध्यरातसम्म पुर्‍याइएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा वैशाख ३ गतेसम्म रोक लगाइएको छ।

मन्त्रिपरिषद्का निर्णय

'सङ्क्रमण दोस्रो चरणमा'

नेपालमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमितको सङ्ख्या नौ पुगेको छ।

लाजिम्पाटमा कीटनाशक औषधि छर्किँदै एक कर्मचारी

एक जना निको भइसकेका छन् भने उपचाररत अन्यको स्वास्थ्यस्थिति सामान्य रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सुदूरपश्चिम प्रदेशका थप तीन जनामा सङ्क्रमण भएको शनिवार पुष्टि गरिएको थियो।

तीमध्ये विदेशबाट आएका आफन्तबाट एक महिलामा भाइरस सरेको बताइएको छ।

त्यससँगै कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण नेपालमा दोस्रो चरणमा प्रवेश गरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अन्य आठजना सङ्क्रमित भारत र अन्य मुलुकबाट नेपाल आएकाहरू हुन्।


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: लक्षण नदेखिएका सङ्क्रमितहरूको लापरबाहीले कसरी जोखिम बढ्दैछ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सङ्क्रमण पुष्टि भएपनि लक्षण नदेखिनु र दुई हप्ता अलग्गिएर आइसोलेसनमा बसी सकुशल घर फर्किएको देख्दा व्यक्तिगत रूपमा सजगता अपनाउन छाडिएको देखिएको स्थानीय बासिन्दा बताउँछन्।

नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ६ की  रञ्जना रानाले लकडाउनको समयमा समेत नास्ता पसल चलाउँदै आएको बताइन्।

उनी भन्छिन्, "मान्छेहरू चाउमिन खान आइराख्छन् पसल नखोलेर पनि के गर्नु? यही पसलले जीवन धान्ने हो।  कोरोना भनेको यस्तै रैछ बुढापाका मात्र मरेको समाचारमा सुनिन्छ अरू सबै निको हुँदा रहेछन्।"

पहिले विदेशतिरको समाचार सुन्दा निकै डर लाग्ने गरेको तर नेपालगञ्जमा सबैजसो सङ्क्रमित निको भएको देख्दा डर हराइसकेको उनी बताउँछिन्।

"सुरु सुरुमा पसलमा बस्दा मास्क लगाइन्थ्यो अचेल मास्क पनि कता फालियो थाहै छैन," उनले भनिन्, "न केटाकेटीले लाउँछन् न मैले।"

रञ्जना जस्ता धेरै स्थानीय बासिन्दाहरूले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट बच्न सावधानी अपनाएको देखिँदैन।

टोलछिमेकमा सङ्क्रमित भेटिए पनि दुई हप्तामा सङ्क्रमण मुक्त भइहाल्ने र अरू कसैलाई असर नगर्ने भ्रम रहेको पाइन्छ।

परिवारमा सङ्क्रमण देखिएपछि सावधानी

यही असावधानीले गर्दा पुनः सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढ्न थालेपछि सङ्क्रमितका परिवारले भने सजगता अपनाएको पाइन्छ।

नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्बर एकका वडा अध्यक्ष प्रमोद रिजाललाई सामान्य लक्षण सहितको सङ्क्रमण देखिएपछि उनका परिवारले घरमा हरेक क्रियाकलापमा सावधानी अपनाएको बताउँछन्।

अध्यक्ष रिजालकी भाइ बुहारी अमिता रिजालले घरमा परिवारका सदस्यबीच भौतिक दूरी कायम गर्नुका साथै खाने कुरामा समेत ध्यान दिइएको बताइन्।

दाजु भाइहरूको घर अलग अलग भएपनि कम्पाउण्ड एउटै भएकोले परिवारको एकजना सदस्यलाई सङ्क्रमण देखिनासाथ सबैले सावधानी अपनाएको उनले बताइन्।

जेठाजुलाई सङ्क्रमण देखिएपछि परिवारका सबै सदस्यको परीक्षण गर्दा भाइको ११ वर्षीय छोरामा लक्षण बिनाको सङ्क्रमण देखिएपछि अहिले सानो सानो कुरामा पनि ध्यान दिइरहेको उनले बताइन्।

"परिवारकै सदस्यबीच कुरा गर्दा पनि कम्तीमा दुई मिटरको दूरी कायम गर्छौँ, मास्क पनि प्रयोग गरेका छौँ, फ्रीजको पानी खानै छोड्यौँ।"

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणबाट सबैभन्दा वृद्धवृद्धलाई जोगाउन मुस्किल हुने सुनेको बताउँदै सासु सुगरको बिरामी भएकाले अहिले थप सजगता अपनाइएको उनले बताइन्।

घरका दुईजना सदस्य आइसोलेसनमा बसिरहेको अवस्थामा आफूहरूले पनि खानपानमा विशेष...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: लुक्लामा फसेका पर्यटकको खाने, बस्ने खर्च 'वडाले बेहोर्ने'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पदयात्रामा गएका विदेशी पर्यटकहरू लकडाउनमा परेको प्रहरीले जनाएको छ

लकडाउनको तेस्रो दिन बिहीवार लुक्ला क्षेत्र रहेको पासाङ लामु गाउँपालिका वडा नं २ ले एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै लकडाउन अवधिभरि सबै पर्यटकको खाने तथा बस्ने खर्च आफूले नै बेहोर्ने जनाएको छ।

पदयात्राको क्रममा सगरमाथा आधारशिविर, गोकियो, कालापत्थर, मेरापिक लगायतका क्षेत्रमा पुगेका विदेशी पर्यटकहरू लकडाउनमा परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सोलुखुम्बुले जनाएको छ।

कोरोनाभाइरससका कारण सरकारले पर्वतारोहणका सम्पूर्ण गतिविधि स्थगित गरेको भए पनि पदयात्रामा रमाउने पर्यटकहरू सगरमाथा क्षेत्रमा गएका थिए।

तयारी

उनीहरू भ्रमण सकेर फर्कने तयारीमा रहेको र केही पर्यटकहरू बीच बाटोमा नै लकडाउनमा परेको सोलुखुम्बुका प्रहरी प्रमुख टेकुनन्द इवालिम्बुले बताए ।

उनी भन्छन्, "लुक्ला आएर होटेलहरूमा बसिरहेका छन्। उनीहरू सुरक्षित छन् र कतै पनि विपत्‌को अवस्थामा छैनन्।"

कोरोनाभाइरस सङ्कटपछि नेपालमा फसेका ब्रिटिश नागरिकहरूको अनुरोध

इलाका प्रहरी कार्यालय लुक्ला र गाउँपालिकाले बाटोमा फसेकाहरूको विवरणबाहेक १२५ जना पर्यटक लुक्लामा लकडाउनमा फसेको तथ्याङ्क सङ्कलन गरेको छ।

कोरोनाभाइरसका कारण पर्यटन व्यवसाय नराम्ररी प्रभावित भएको व्यवसायीहरू बताउँछन्

उनीहरू अमेरिका, अष्ट्रेलिया, जापान, क्यानडा, चीनका रहेका छन् ।

लकडाउनमा फसेकामध्ये एक आईटेक नेपालका पथप्रदर्शक सोनाम शेर्पा भन्छन्, "कति मान्छे चाहिने मात्र खर्च बोकेर आएका हुन्छन्। लकडाउन भन्ने बित्तिकै काठमाण्डूबाट विमान आएन। समस्या त्यही हो।"

प्रहरीका अनुसार पदयात्राको क्रममा लेक लागेर बिरामी भएका पर्यटकको उद्धार गरिएको छ।

सहयोग

तर अवस्था सामान्य रहेकाहरू भने सरकारले तोकेको लकडाउन अवधिभरि यथास्थानमा नै बस्नुपर्ने प्रहरी प्रमुख इवालिम्बुले बताए।

लकडाउनमा परेका विदेशी पर्यटकहरूको उद्धारका लागि खुम्बु पासाङ लाह्मु गाउँपालिकाले पर्यटन विभाग र गृह मन्त्रालयलाई जानकारी गराइसकेको र सुरक्षित गाँस तथा वासका लागि होटलहरूलाई आग्रह गरिएको गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष टासील्हामु शेर्पाले बतइन्।

उनी भन्छिन्, "होटलहरूले सेवाको भावनाले के के गर्न सकिन्छ सकेसम्म गरिदिन होटलहरूलाई अध्यक्षजीले अनुरोध गर्नुभएको छ। सबैबाट उहाँहरूलाई सहयोग मिल्छ।"

पर्यटकको सुरक्षामा लागि भन्दै गाउँपालिकाले प्रतिव्यक्ति दुई हजारका दरले पर्यटक प्रवेश शुल्क लिँदै आएको...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: वयोवृद्ध र बिरामी सङ्क्रमणको बढी जोखिममा रहेको हालसम्मकै ठूलो अध्ययनको निष्कर्ष\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चीनको सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनको तथ्याङ्कले ८० प्रतिशतभन्दा बढी सङ्क्रमणमा मध्यम तहका समस्या देखिएको र बिरामी तथा वयोवृद्धमा बढी जोखिम देखाएको हो।

उक्त अनुसन्धानले स्वास्थ्यकर्मीहरू पनि उच्च जोखिममा रहेको सङ्केत गर्छ।

मङ्गलवार वुहानमा उपचारका क्रममा एकजना अस्पताल निर्देशकको मृत्यु भएको थियो।

एक्काउन्न वर्षीय लियो झामिङ उक्त सङ्क्रमणको केन्द्रमा रहेको एउटा प्रमुख अस्पतालका निर्देशक थिए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण ज्यान गुमाउने उनी हालसम्मका सबैभन्दा वरिष्ठ स्वास्थ्य अधिकारी हुन्।

वुहान भएको हुबे प्रान्तमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण सबैभन्दा खराब स्तरमा फैलिएको छ।

चिनियाँ सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनको तथ्याङ्कले उक्त प्रान्तमा २.९ प्रतिशत मृत्युदर रहेको र अन्यत्र ०.४ प्रतिशत मात्रै मृत्युदर रहेको देखाएको छ।

उक्त अध्ययनले समग्रमा कोभिड-१९ को मृत्युदर २.३ प्रतिशत रहेको जनाएको छ।

मङ्गलवार सार्वजनिक गरिएको चीनको पछिल्लो अधिकारिक तथ्याङ्कले ७२,४३६ सङ्क्रमणका घटनामा १,८६८ जनाले ज्यान गुमाएको जनाएको छ।

अधिकारीहरूले त्यसमा ९८ वटा नयाँ मृत्युका घटनाहरू समेटिएको र अघिल्लो दिन सङ्क्रमणको केन्द्रमा रहेको हुबे प्रान्तमा १,८८६ वटा नयाँ घटना भेटिएको उल्लेख गरेका छन्।

चिनियाँ अधिकारीहरूका अनुसार १२,००० भन्दा बढी मानिसहरूलाई निको भएको छ।

अध्ययनले के भन्छ?

सोमवार प्रकाशित तथ्याङ्क चीनको इपिडिमियोलोजीसम्बन्धी जर्नलमा प्रकाशित भएको हो।

त्यसमा चीनभर फेब्रुअरी ११ सम्म पुष्‍टि भएका, शङ्का गरिएका र कुनै संङ्केत नदेखिएका तर कोभिड-१९ पहिचान गरिएका सबै ७२,३१४ घटनाको विवरण उल्लेख गरिएको छ।

उक्त अध्ययनले भाइरस र सङ्क्रमणको फैलावटबारे विगतकै व्याख्यालाई पुष्‍टि गरेको छ।

अध्ययनमा ४४,६७२ वटा सङ्क्रमणका घटनाको विस्तृत विवरण समावेश छ।

उक्त अध्ययनका केही निष्कर्ष निम्न बमोजिम छन्:

कोरोनाभाइरसबारे थाहा पाउनुपर्ने पाँच कुरा

उक्त अध्ययनमा हालसम्म ३,०१९ जना स्वास्थ्यकर्मीहरूमा सङ्क्रमण देखिएको र त्यसमध्ये फेब्रुअरी ११ सम्म पाँच जनाको ज्यान गएको उल्लेख छ।

यसले भविष्यका बारेमा के भन्छ?

उक्त अध्ययनले कोभिड-१९ को प्रकोप २३ देखि २६ जनवरीसम्म बढेको र त्यसपछि ११ फेब्रुअरीसम्म घटेको उल्लेख गरेको छ।

उक्त अध्ययनले प्रकोप घट्नुका पछाडि कैयौँ सहरहरूलाई एकअर्कासँग सम्पर्कविच्छेद गरिनु,  हात धुने,...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: वाशिङटन राज्यमा कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु भएको अमेरिकाद्वारा पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प 'आतङ्कित हुनुपर्ने कारण नरहेको' बताएका छन्

पहिले नै केही स्वास्थ्य समस्या रहेका पाँचको दशकको उमेर भएका पुरुषको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अरू पनि त्यस्ता सङ्क्रमितहरू 'देखिन सक्ने' भन्दै अमेरिका कुनै पनि परिस्थितिका लागि तयार रहेको बताए।

अधिकारीहरूले अति प्रभावित इटली र दक्षिण कोरिया पछि इरानका लागि पनि यात्रा प्रतिबन्ध थप्न लागिएको जनाएका छन्।

संसारभर ८५ हजारमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भइसकेको र  ३,००० जनाको मृत्यु भइसकेको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले जनाएको छ। कोरोना भाइरस पहिलोपटक देखा परेको चीनमा धेरैजसो सङ्क्रमण र मृत्यु हुनेको सङ्ख्या रहेको छ।

अमेरिकामा के भइरहेको छ?

वाशिङटन राज्यको किङ काउन्टीमा पाँचको दशकका उमेर रहेका व्यक्तिको मृत्यु भएका स्थानीय स्वास्थ्य अधिकारीले  शनिवार  पुष्टि गरेका छन्। ती व्यक्तिले कुनै पनि उच्च खतरा भएको क्षेत्रमा यात्रा नगरेको उनीहरूले बताए।

एकजना सङक्रमितलाई उपचार गर्न तयारी गरिरहेका स्वास्थ्यकर्मी

वाशिङटन गभर्नर जे इन्सलीले नयाँ सङ्क्रमण सन्दर्भमा राज्यमा सङ्कटकाल घोषणा गरेका छ्न्।

क्यालिफोर्निया ओरेगन र वाशिङटनका अधिकारीहरूले प्रकोप भएका क्षेत्रमा नगएका मानिसहरू वा सङ्क्रमण भएका सँग कुनै सम्पर्क नभएका मानिसहरूमा पनि सङ्क्रमण देखिन थालेको भन्दै चिन्ता जाहेर गरेका बेला यो मृत्यु भएको छ।

वाशिङटन राज्यका अधिकारीहरूले एउटा स्थानीय नर्सिङ होममा कोरोनाको सङ्क्रमण फैलिएको हुन सक्ने सम्भावनामाथि अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

 वाशिङटनको सियाटल र किङ काउन्टीका लागि स्वास्थ्य अधिकारी डा. जेफ्री डचीनले भने, "नर्सिङहोममा एकजना स्वास्थ्यकर्मी र अर्की सात दशकको उमेर रहेकी स्थानीय बासिन्दामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।"

 डा. डचिनले थप २७ जना नर्सिङ होममा बस्नेहरू र २५ जना कर्मचारीमा "केही लक्षण जस्तो" पाइएको बताएका छन्। अधिकारीहरूले सङ्क्रमितको सङख्या बढने ठानेका छन्।

डब्लुएचओका अनुसार अमेरिकामा अहिलेसम्म जम्मा ६२ जनामा सङक्रमण पुष्टि भएको छ।

यस अघि एकजना अमेरिकीको कोरोना पहिलोपटक देखिएको चीनको वुहानमा मृत्यु भएको थियो।

ट्रम्पले के भने?

नयाँ सङ्क्रमित हुने सङख्या बढ्न सक्ने ठानिएको ट्रम्पले बताए।

उनले भने, "विदेशमा सङक्रमण सुरु हुने वित्तिकै मेरो प्रशासनले सङ्क्रमणसँग जुझ्न आधुनिक इतिहासकै...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विज्ञ भन्छन्, 'सके घरै बस्नूस्, नसके सुरक्षित यात्रा गर्नूस्'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

काठमाण्डू आएर पढ्ने विद्यार्थीका साथै अन्य मानिसहरू घर फर्कन थालेको अवस्थामा विज्ञहरूले सामाजिक दूरी कायम गर्न र व्यक्तिगत सुरक्षाका उपाय अपनाएर मात्रै यात्रा गर्न सुझाएका छन्।

कोरोनाभाइरस फैलिन नदिन विश्वका प्रमुख सहरहरूमा हाल यात्रामा प्रतिबन्ध लगाइनुका साथै अत्यावश्यक बाहेकको अवस्थामा घरबाहिर ननिस्कन भनिएको छ।

कोरोनाभाइरस नियन्त्रण गर्न सफल भएको बताइरहेको चीनले पनि सङ्क्रमण नफैलियोस् भनेर हुबे प्रान्तको आवागमनका साथै अन्य गतिविधिहरूमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

बाहिरिनेको सङ्ख्या

महानगरीय ट्राफिक महाशाखाका अनुसार बिहीवार काठमाण्डू उपत्यकाका विभिन्न नाकाबाट भित्रिनेभन्दा बाहिरिने सवारीसाधनको सङ्ख्या बढेको छ।

महाशाखाका अनुसार काठमाण्डूमा बिहीवार १५,१४० सवारीसाधन भित्रिएका छन् जसमा ८३,१३९ यात्रु सवार थिए।

बाहिरिएका १८,५५४ सवारीसाधनमा १,०८,४५८ जना यात्रु रहेको महाशाखाले जनाएको छ।

बुधवार भने काठमाण्डूबाट बाहिरिनेभन्दा भित्रिने सङ्ख्या धेरै रहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

विज्ञको सुझाव

सरुवा रोग विशेषज्ञ डा. अनुप सुवेदी विद्यमान परिस्थितिमा आवतजावत कम गर्दा ठीक हुने बताउँछन्। तर आवतजावत ठप्पै पार्न नहुने उनको भनाइ छ।

"यो कति संवेदनशील अवस्था हो भन्ने कुराको जानकारी हुन पाएको छैन। यस विषयमा सूचना अन्य मुलुकमा जस्तै नेपालमा पनि दिइनुपर्छ। त्यसपछि मात्रै सुसूचित जनताले सरकारलाई सहयोग गर्न सक्छन्," सुवेदीले बीबीसीलाई भने।

उनका अनुसार कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण रोक्न भिडभाड कम भएको वा जनघनत्व कम भएको राम्रो हो।

"काठमाण्डूबाट बाहिरिँदै गर्दा यदि यहाँ फैलिसकेको रहेछ भने बाहिर पनि त्यो फैलिएला भन्ने डर जायज हो। तर काठमाण्डूबाहिर पो पुगिसक्यो कि भन्ने हामीलाई थाहा छैन।"

डा. सुवेदी अहिले सकेसम्म व्यापक रूपमा कोरोनाभाइरसको परीक्षण गरिनुपर्ने बताउँछन्।

"परीक्षण गर्दा पोजीटीभ देखिए आइसोलेसन अर्थात् एक्लाएर राख्ने व्यवस्था कसरी मिलाउने हेर्नुपर्छ," उनले भने।

त्यस्तै उनीहरूसँग सम्पर्कमा आएका व्यक्ति कसरी पहिचान गर्ने भन्नेतर्फ पनि ध्यान केन्द्रित गरिनुपर्ने उनी सुझाउँछन्।

जनस्वास्थ्य अनुसन्धानकर्ता तथा वैज्ञानिक समीर दीक्षित हालको 'असामान्य परिस्थिति'मा 'जो जहाँ छौँ त्यही बसौँ'भन्ने अवधारणा अपनाउनुपर्ने बताउँछन्।

मास्क लगाएर मात्रै यात्रा

आवतजावतबाट कोरोनाभाइरस सर्ने डर हुने भन्दा पनि मास्क लगाएर मात्रै बसको यात्रा...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विदेशमा फैलिएका षड्यन्त्रका कुरा र हल्लाका पछाडि नेपाली नेता पनि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

हालैका दिनमा नेपालका दुई वामपन्थी नेताहरूले कोरोनाभाइरसको प्रकोपलाई अस्वाभाविक मान्दै सार्वजिनक टिप्पणी गरेका छन्। उनीहरूले भनाइमा "चीनको विकासको वेग रोक्ने प्रपञ्च पनि हुन सक्ने' भाव झल्किन्छ।

उनीहरूले बोलेको कुराबारे सामाजिक सञ्जालमा पनि चर्चा भएको छ।

चीनबाट सुरु भएको उक्त भाइरस विभिन्न देशमा फैलिएको छ। चीनमा सङ्क्रमित व्यक्तिको सङ्ख्या ४०,००० नाघेको छ भने त्यहाँ सङ्क्रमणबाट आइतवारसम्म ९०८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

के भने प्रचण्डले?

केही दिनअगाडि बोल्दै सत्ताधारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका अध्यक्ष एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले चीनमा फैलिएको प्रकोपसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण घटनामा 'राजनीति मिसिएको' अर्थपूर्ण टिप्पणी गरे।

उनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबारे "चीनलाई नरुचाउने वा मन नपराउनेहरूले" प्रचार गरेको दाबी गरे।

"यसको प्रचारमा चाहिँ चीनलाई नरुचाउने शक्तिहरूले राजनीति गरेर वातावरणलाई त्रसित बनाइदिन खोजेको पनि हुन सक्छ," उनले भने।

के भने बिजुक्छेले?

उनीभन्दा अझ अघि बढेर नेपाल मजदूर किसान पार्टीका अध्यक्ष नारायणमान बिजुक्छेले त सोझै यो प्रकरणलाई चीनलाई तल खसाल्ने पश्चिमा षड्यन्त्रसँग तुलना गरेका छन्।

आइतवार भक्तपुरमा बोल्दै उनले पश्चिमा देश विशेषत: अमेरिकालाई चीनले विकासमा पछार्न लागेकाले दु:ख दिने उद्देश्यका साथ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण गराएको हुन सक्ने बताए।

"अबको २५ वर्षमा त हामीलाई पछार्छ र पुँजीवाद खत्तम हुन्छ भन्ने थाहा पाएर चीनलाई अब कसरी दु:ख दिने हो भन्ने तिनीहरूको मनमा परेको छ। सम्भवत: अहिले यो अचानक जुन कोरोनाभाइरस भनेर फैलाएको छ त्यो उनीहरूले नै फैलाएको हो कि भन्ने लाग्छ," बिजुक्छेले भनेका थिए।

दुवै नेताले आफ्ना आशङ्का पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण भने दिएनन्।

संसारभरि कस्ता हल्ला?

चीनमा फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणले विश्वभरि नै षड्यन्त्र, आशङ्का र अफवाह फैलाउन मलिलो आधार प्रदान गरेको पाइएको छ।

इन्टरनेटका प्राय: सबै माध्यममा हल्ला फिँजिएको छ।

रुसमा त त्यस्ता हल्लाले प्राइमटाइम टेलिभिजन कार्यक्रममा समेत स्थान पाएका छन्।

साथै ती रुसी प्रचारबाजीको एउटा उल्लेखनीय पक्ष चाहिँ तिनले अज्ञात पश्चिमा र अझ खासगरी अमेरिकालाई लगातार यसमा दोषी देखाउन खोजेका छन्।

त्यहाँको एक मुख्य राष्ट्रिय टेलिभिजन नेटवर्क च्यानल वनले कोरोनाभाइरससम्बन्धी षड्यन्त्रका विषयवस्तु समेटेर विशेष कार्यक्रम...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विदेशमा रहेका नेपालीलाई उच्चसतर्कता अपनाउन र अत्यावश्यक बाहेक नेपाल नआउन आग्रह\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शुक्रवार अपरान्ह अध्यागमन विभागले एउटा सूचना जारी गर्दै विदेशी नागरिकलाई 'अन अराइभल' प्रवेशाज्ञा रोक्नेदेखि नेपाली नागरिकलाई अत्यावश्यक अवस्था बाहेक नेपालमा नआउन भनिएको जनाएको हो।

उक्त निर्णय विदेशस्थित नेपाली नियोगहरूमा जानकारी गराइएको अध्यागमन विभागका महानिर्देशकले बीबीसीलाई बताए।

उनले भारतसँग रहेका सीमा नाकाहरूमध्ये अध्यागमन र भन्सार कार्यालय जस्ता पूर्वाधार भएका नाकाबाहेक अरूको सञ्चालनमा रोक लगाउन सक्ने पनि उल्लेख गरे।

भ्रमणमा नजान आग्रह

उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोख्रेलको नेतृत्वमा रहेको उच्चस्तरीय समितिले बिहीवार साँझ गरेको निर्णयलाई कार्यान्वयन गर्ने क्रममा अध्यागमन विभागको पछिल्लो घोषणा आएको हो।

११ बुँदे उक्त सूचनामा विदेशमा बसेका सबै नेपालीहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन भनिएको छ।

अध्यागमन विभागका महानिर्देशक ईश्वरराज पौडेल भन्छन्, "हामीले उहाँहरूलाई आफैँ चनाखो हुनुहोस् र अत्यावश्यक अवस्थामा बाहेक नेपाल वा अन्य कुनै पनि मुलुकमा यात्रा नगर्नुहोस् भनेका हौँ। अहिले विश्वले कोरोनाभाइरसविरूद्ध जुन रणनीति बनाइरहेको छ त्यसै अनुसार हामीले त्यस्तो कुरा गरेका हौँ।"

उनले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लूएचओले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणलाई महामारी भनेको उल्लेख गर्दै 'विदेशमा पनि सुरक्षित उपाय अवलम्बन गर्न' नेपालीहरूलाई अनुरोध गरिएको जानकारी दिए।

विदेशमा कति नेपालीहरू छन् भन्ने यकिन तथ्याङ्क नरहे पनि वैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वकृति लिएर गएका नेपालीको सङ्ख्या ४० लाखको हाराहरीमा रहेको बताइन्छ।

अनौपचरिक रूपमा वैदेशिक रोजगारीमा रहेकाहरूको सङ्ख्या जोड्दा त्यो लगभग ५० लाख पुग्ने बताइन्छ।

अध्यागमन विभागले आफ्नो पछिल्लो सूचना शनिवारदेखि एप्रिल ३० तारिखसम्म लागु हुने जनाएको छ।

गैरआवसीय नेपालीलाई पनि कडाइ

सो अवधिमा नेपालमा आइसकेपछि विदेशी नागरिकलाई प्रवेशाज्ञा उपलब्ध गराउने पुरानो व्यवस्था स्थगित गरिएको सरकारले जनाएको छ।

विगतमा नै नेपालको प्रवेशाज्ञा लिएका विदेशीहरूले अवतरण हुनुभन्दा बढीमा ७ दिनअघि गरिएको खकारको परीक्षणको प्रमाणपत्र त्रिभूवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रहेको अध्यागमन कार्यलयमा बुझाउनुपर्नेछ।

गैरआवासीय नेपालीको हकमा पनि त्यस्तो प्रमाणपत्रलाई अनिवार्य बनाइएको छ र उनीहरूलाई पनि नेपाल आइसकेपछि 'अन अराइभल भिसा' उपलब्ध गराउने व्यवस्था स्थगित गरिएको जनाइएको छ।

शनिवारबाट नेपालमा प्रवेश...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विदेशीको आवागमन नियन्त्रण गर्ने नेपालको निर्णयपछि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट ५३ जना विदेशी फिर्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सन् २०१९ मा दैनिक औसतमा ११ हजारभन्दा बढी यात्रुले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको प्रयोग गरेका थिए

त्यसरी फिर्ता हुनेमध्ये ४४ जनालाई स्वाब टेस्टको प्रमाणपत्र नल्याएको कारण र नौ  जनालाई 'अन अराइभल भिसा' अर्थात् नेपाल प्रवेश गरेपछि तत्कालै प्रवेशाज्ञा नदिने सरकारी निर्णयका कारण फिर्ता गरिएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अध्यागमन कार्यलयका प्रमुखले बीबीसीलाई बताए।

शनिवार मध्यरातबाट लागु हुने गरी नेपाल सरकारले विदेशीहरूलाई 'अन अराइभल भिसा' नदिने र नेपाल प्रवेश गर्नका लागि स्वास्थ्य प्रमाणपत्र पेश गर्नुपर्ने निर्णय गरेको थियो।

उक्त निर्णय भएयता त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हुँदै नेपाल आउने विदेशीहरूको सङ्ख्या ह्वातै घटेको छ र नेपाल प्रवेश गरेका केही सय विदेशीमध्ये अधिकांश भारतीय नागरिक छन्।

विमानस्थलबाटै फिर्ता

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अध्यागमन कार्यालयका प्रमुख सागर आचार्यका अनुसार मार्च १५ देखि कार्यान्वयन भएको नयाँ व्यवस्था पालना नगरेका ५३ जनालाई विमानस्थलबाट फिर्ता गरिएको छ।

उनले स्वाब टेस्टको प्रमाणपत्र नल्याएकोमा विमानस्थलबाट फिर्ता गरिएका ४४ विदेशी नागरिक चीन, इटली, हङ्‌कङ, जापान, फ्रान्स, अस्ट्रेलिया, ब्रिटेन, अमेरिका, मेक्सिको, इजरेल र भुटानका रहेको बताए।

त्यसैगरी अन अराइभल भिसा नदिने निर्णय अनुसार द नेदरल्याण्ड्स, चीन, फ्रान्स, इजरेल, चेक गणतन्त्र र ब्रिटेनका नागरिकलाई फिर्ता गरिएको उनले उल्लेख गरे।

आचार्य भन्छन्, "कतिपयलाई सम्बन्धित वायुसेवाले नै फर्काएको देखिन्छ। जुन फ्लाइटबाट आएको हो त्यसैमा हामी फर्काउन सक्छौँ। कतिपयले चाहिँ आफैँ टिकट काटेर गएका छन्।

न्यून आगमन

मार्च १५ यता त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमार्फत् बुधवारसम्म तेस्रो देशबाट १७४ जना र भारतबाट ६०६ जना नेपाल आएका उनले बताए।

बुधवार अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमार्फत् अन्तराष्ट्रिय विमानका चालक दलका सदस्यसहित जम्मा २२ जना मात्रै यात्रु नेपाल भित्रिएका थिए।

भारतबाट नेपाल आउने र नेपालबाट भारत जाने यात्रुका हकमा भने स्वास्थ्य जाँचको प्रमाणपत्र हालसम्म हेर्ने व्यवस्था लागु नगरिएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अध्यागमन कार्यालयका प्रमुख आचार्य बताउँछन्।

यसअघि अधिकारीहरूले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अन्तर्राष्ट्रिय आगमन कक्षबाट सन् २०१९ मा दैनिक औसतमा ११ हजारभन्दा बढी...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विभिन्न कीटाणुबाट जोगिन यसरी हात धुनुपर्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

उक्त भाइरस र अन्य कीटाणुबाट जोगिन राम्ररी हात धुनुपर्छ। तर के हामीले हात धुने तरिका प्रभावकारी छ त?

व्यक्तिगत सफाइका लागि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले हात धुने तरिकासम्बन्धी आफ्नो पर्चा अद्यावधिक गरेको छ।

हेर्नुहोस् बिरामी हुनबाट जोगिन कसरी हात धुनुपर्छ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन भन्छ, 'सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्न प्रत्येक देशसँग छुट्टै तरिका हुनुपर्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डब्ल्यूएचओका प्रमुख डा. टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले उक्त भाइरस "अद्वितीय" भएको तर उपयुक्त उपाय अवलम्बन गरेर त्यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिने बताए।

विश्वभरि कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या ३,००० नाघेको छ। सङ्क्रमण र मृत्यु हुने अधिकांश मानिस चीनका हुन्।

तर केही सातायता चीनबाहेक अन्यत्र कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण नौगुना भएको छ।

कसरी नियन्त्रण गर्न सकिन्छ?

डा. गेहब्रेयससले जोड दिँदै उक्त  भाइरसलाई परास्त गर्न सकिने बताए।

रोग आफैँभन्दा पनि बिरामीलाई लाग्ने लाञ्छना र उनीहरूसँग गरिने व्यवहार धेरै डरलाग्दो भएको उनको टिप्पणी थियो।

उनले कोभिड-१९ को विश्वव्यापी विकास "एकतर्फी बाटो" बाट नभएको र यदि देशहरूले चाँडो र प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रणका उपाय अवलम्बन गर्न सके त्यसलाई परास्त गर्न सकिने बताए।

"अहिले काम गर्नुबाहेक अन्य कुनै विकल्प छैन," उनले भने।

चीनबाहिर सबैभन्दा धेरै सङ्क्रमण फैलिएका देशमध्ये इटलीमा सोमवार मृतकको सङ्ख्या ३४ बाट बढेर ५२ पुगेको छ।

डब्ल्यूएचओले के भन्यो?

कोभिड-१९ सँग सङ्घर्ष गर्न सबैलाई काम लाग्ने एउटै उपाय नभएको भन्दै डा. गेहब्रेयससले सबै देशलाई आफ्नो अवस्थाबारे विचार गर्न सुझाव दिएका छन्।

"प्रत्येक देशको आफ्नै तरिका हुनुपर्छ तर थालनी भने नियन्त्रणबाट  गरिनुपर्छ," उनले भने।

अहिलेसम्म ६२ देशले सङ्क्रमण भएको जानकारी दिएका र तीमध्ये ३८ देशमा १० भन्दा कम व्यक्तिमा सङ्क्रमण देखिएको उनले बताए।

"झन्डै आठवटा देशले दुई सातादेखि नयाँ सङ्क्रमण भएको जानकारी दिएका छैनन् र रोकथाम गर्न सफल भएका छन्," उनले भने।

धेरै सङ्क्रमण भएको भए पनि चीनले पनि रोकथाम सम्भव छ भन्ने देखाएको उनले बताए।

कोरोनाभाइरसलाई विश्वव्यापी महामारी भन्ने वा नभन्ने बारे डब्ल्यूएचओले निरन्तर निगरानी गरिरहेको उनले बताए।

दक्षिण कोरिया, इटली, इरान र जापानमा फैलिएको सङ्क्रमण अहिले मुख्य चिन्ताको विषय बनेको छ।

इरानमा डब्ल्यूएचओका एक कर्मचारीमा पनि सामान्य लक्षणसहित कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएको उनले बताए।

उनले भने, "इमानदारीपूर्वक भन्दा बिरामीलाई लाग्ने लाञ्छना भाइरसभन्दा खतरनाक छ। त्यसलाई वास्तवमै ध्यान दिऔँ। लाञ्छना सबैभन्दा खतरनाक शत्रु हो।"

विश्वको अवस्था कस्तो छ?

अहिलेसम्म चीनसहित विश्वभरि झन्डै ७० देशमा ९०,००० मानिसमा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ।

झन्डै ९० प्रतिशत सङ्क्रमण चीनमा पाइएको छ।

चीनको पनि हुबे...


शीर्षक: कोरोनाभाइरस: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले गर्‍यो सङ्क्रमण गर्ने चिनियाँ प्रयासको प्रशंसा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरस: चीनमा यसरी बन्यो १० दिनमा अस्पताल

डब्ल्यूएचओका महानिर्देशकले चीनको कदम 'उपयुक्त' भएको टिप्पणी गरे।

प्रकोपलाई सुरुकै अवस्थामा रोक्न नसकेको भन्दै चिनियाँ अधिकारीहरूको आलोचना भइरहँदा डब्ल्यूएचओको त्यस्तो प्रशंसा आएको हो।

जिनिभामा बोल्दै डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस एड्हानोम गेहब्रेयससले चीनले प्रकोप सुरु भएको ठाउँमा गरिरहेको कामलाई त्यसलाई थप फैलिन नदिने र नियन्त्रण गर्ने अवसरका रूपमा हेर्नुपर्ने बताए।

चीनको शीर्षस्थ नेतृत्वले घातक कोरोनाभाइरसको प्रकोपसँग जुझ्ने क्रममा 'सरकारी कमजोरी र अपूर्णता' पाइएको स्वीकारेको एक दिनपछि राष्ट्रसङ्घीय स्वास्थ्य निकायको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो उसकै शब्दमा महामारीको अवस्थामा नपुगेको जनाएको छ

चीन सरकारले सुरुमा यस भाइरसको संवेदनशीलतालाई कम आकलन गरेको र त्यसकै कारण यसको समाचार लुकाउन खोजेको आरोप समेत झेलेको थियो।

जिनिभास्थित राष्ट्रसङ्घका लागि चिनियाँ राजदूत चेन छुले भने कतिपय प्रतिबन्धहरू डब्ल्यूएचओको सुझावविपरीत रहेको भन्दै यस प्रकोपबारे देशहरूले उग्र प्रतिक्रिया जनाउन आवश्यक नरहेको बताएका छन्।

'प्रतिबन्धको समीक्षा आवश्यक'

महानिर्देशक टेड्रोसले चीनमा यात्रा र व्यापार प्रतिबन्धहरू नलगाउन विभिन्न देशहरूलाई आग्रह गरे।

अहिलेसम्म २२ देशहरूले त्यस्तो निर्णय गरेकोमा टेड्रोसले ती 'छोटो समयका लागि र निरन्तरको समीक्षाबीच आवश्यकताका आधारमा' हुनुपर्ने बताए।

अहिलेसम्म यस भाइरसको सङ्क्रमणबाट ४९२ जना मानिसहरूको मृत्यु भइसकेको छ भने विश्वभरि २४,००० भन्दा धेरै मानिसमा यसको सङ्क्रमण फेला परेको पुष्टि भएको छ।

कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम

डब्ल्यूएचओले यस प्रकोपलाई विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल भने पनि त्यो 'महामारीको अवस्थामा नपुगेको' जनाएको छ।

यो नयाँ भाइरसबारे ज्यानुअरी ३० तारिखमा विश्वव्यापी स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरिएको थियो।

पछिल्लो अवस्था

मुख्यभूमि चीनबाहिर अहिलेसम्म हङ्‌कङ र फिलिपिन्समा समेत एक-एक जनाले ज्यान गुमाएका छन्।

अमेरिकाले आफ्ना अत्यावश्यक बाहेकका सबै नागरिक र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई सबैभन्दा पहिले भाइरस देखापरेको चीनको वुहान सहरबाट फर्किन निर्देशन दिएको छ।

ब्रिटेन र फ्रान्सले समेत आफ्ना नागरिकहरूलाई सकेसम्म चीन छाड्न भनेको छ।

ताइवानले शुक्रवारबाट मुख्यभूमि...