यसको प्रतिक्रिया कसरी दिने भन्नेबारे निर्णय लिनुअघि वाशिङ्टनले थप प्रमाण खोजिरहेको उनले उल्लेख गरे।

तर युद्ध नहोस् भन्ने आफ्नो इच्छा भएको ट्रम्पले बताएका छन्।

समाचारसंस्था एएफपीका अनुसार इरानले नै ती आक्रमण गरेको जस्तो देखिएको भन्दै उनले  भने, "कसले गरेको हो हामी त्यो पत्ता लगाउन चाहन्छौँ।"

"हामी निश्चय पनि युद्ध नहोस् भन्ने चाहन्छौँ। म कसैसँग युद्ध चाहन्नँ तर हामी त्यसका लागि अरूभन्दा बढी तयार छौँ," एएफपीले ट्रम्पलाई उद्धृत गरेको छ।

बहराइनका युवराज  हमाद बिन इसा अल-खलिफालाई भेटेपछि ट्रम्पले ओभल अफिसमा पत्रकारहरूसँग कुराकानी गरेका थिए।

उनले अमेरिकाले साउदी अरब, यूएई र तिनका छिमेकी तथा आफ्ना मित्रराष्ट्रसँग कुराकानी गर्ने बताइ।

के भन्छ इरान?

यसअघि उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन नेटोका महासचिव एन्स स्टोल्टेनबेर्गले इरानले क्षेत्रीय अस्थिरता फैलाइरहेको आरोप लगाएका थिए।

स्टोल्टेनबेर्गले साउदी तेल केन्द्रमा गरिएका आक्रमणपछि तनाव चुलिन सक्ने भन्दै आफू निकै चिन्तित बनेको बताए।

ती आक्रमणपछि विश्वको कुल तेल उत्पादनको पाँच प्रतिशत घटेको छ।

अमेरिकाको आरोपको खण्डन गर्दै इरानले ती घ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टनामा आफ्नो संलग्नता नरहेको दाबी गरेको छ।

इरानका राष्ट्रपति हसन रूहानीले "प्रतिकारस्वरूप यमनका मानिसहरूले" आक्रमण गरेको बताएका छन्।

इरानको समर्थन रहेको यमनको हूथी विद्रोही समूहले आक्रमण आफूले गराएको दाबी गरेको छ।

तर आक्रमणका दिशा र क्षमतालाई लिएर हूथी विद्रोहीको सामर्थ्यमाथि अमेरिकाले आशङ्का व्यक्त गरेको छ।

साउदी आक्रमणमा इरान संलग्न भएको प्रमाण भएको अमेरिकी दाबीबारे तेहरानले केही बोलेको छैन।

तर इरानका परराष्ट्रमन्त्रीले पोम्पेओको आलोचना गर्दै आइतवार एउटा ट्वीट गरेका थिए। "अधिकतम दबावमा असफल भएपछि पोम्पेओ जालझेलमा लागेका छन्," उनले लेखेका थिए।

उनले ट्रम्प प्रशासनले सुरु भएको इरानविरुद्ध "अधिकतम दबाव अभियान" लाई सङ्केत गरेका हुन्।

इरानसँग गरिएको परमाणु सम्झौताबाट बाहिरिएपछि अमेरिकाले इरानविरुद्ध आर्थिक प्रतिबन्धमा कडाइ गरेको छ।

एएफपी समाचार संस्थासँगको अन्तर्वार्तामा स्टोल्टेनबेर्गले भने, "हामी सबै पक्षलाई फेरि पनि त्यस्ता आक्रमण हुन नदिन आग्रह गर्छौँ किनकि त्यसको समग्र क्षेत्रमा नकारात्मक असर पर्छ। र, तनाव चुलिन सक्ने कुरालाई लिएर हामी निकै चिन्तित छौँ।"

यसअघि आक्रमणमा इरान संलग्न भएको आफ्नो गुप्तचर निकायको भनाइ उद्धृत गर्दै अमेरिकाले प्रमाणस्वरूप भूउपग्रहबाट खिचिएका तस्बिर सार्वजनिक गरेको थियो।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार आक्रमणमा ड्रोन र क्रूज क्षेप्यास्त्र प्रयोग भएको हुन सक्ने अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। तर ती सबै अब्काइकस्थित प्रशोधन केन्द्र र खुरैसस्थित तेल खानीसम्म पुगेनन्।

हूथी विद्रोहीसँग साउदी अरबको शत्रुता किन?

सन् २०१५ देखि यमनमा युद्ध भइरहेको छ।

हूथी विद्रोहीले राष्ट्रपति अब्द्रबुह मन्सूर हादीलाई राजधानी सानाबाट भाग्न बाध्य पारेका थिए। साउदी अरेबियाले हादीलाई समर्थन गर्छ।

सो क्षेत्रका देशहरू हूथी विद्रोहीविरुद्ध एकबद्ध भएका छन्।

उनीहरूको गठबन्धनले दिनहुँजसो हूथीविरुद्ध हवाई आक्रमण गर्छन्। हूथीहरूले प्राय: साउदी अरेबियामा क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्छन्।

हूथी समूहका प्रवक्ताले आफूविरुद्ध नाकाबन्दी र आक्रमण जारी भए साउदी अरेबियामा थप आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएका छन्।


यसपालि माध्यमिक शिक्षा परीक्षा एसईईमा सहभागी विद्यार्थी कक्षा एकमा भर्ना हुँदा कुल १३ लाख ६२ हजार नौ सय २० विद्यार्थी भर्ना भएका थिए। तर एसईईसम्म आइपुग्दा विद्यार्थीको सङ्ख्या आठ लाख ८० हजारले घटेको  सरकारी तथ्याङ्कले देखाउँछ।

यो विशाल अन्तरलाई शिक्षाविद्हरूले विकराल समस्या मानेका छन्।

प्रा. विद्यानाथ कोइराला भन्छन्, "शिक्षाको गुणस्तर र परीक्षा नतिजामा धेरै छलफल हुन्छ। तर यति ठूलो सङ्ख्यामा हराएका बालबालिकाबारे छलफल भए पनि यस्तो गम्भीर विषयलाई हल गर्न सकिएको छैन।"

सरकारी अधिकारीहरू भने राज्यको प्रयासका कारण बीचमै शिक्षा प्रणालीबाट हराउने विद्यार्थीहरूको सङ्ख्या कम हुँदै गएको दाबी गर्छन्।

भयावह समस्या

यसवर्ष कुल चार लाख ७५ हजार तीन जना विद्यार्थीले एसईई परीक्षा दिएको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले जनाएको छ।

यो तथ्याङ्कले नेपालमा ड्रपआउट अर्थात् पढाइ नसकीकनै  विद्यालयबाट बाहिरिने बालबालिकाको समस्या कति भयावह छ भन्ने प्रष्ट पारेको शिक्षाविद्हरू बताउँछन्।

एसईईको परिणाम प्रकाशन भएसँगै शिक्षा प्रणालीबाट बाहिर रहेका ती विद्यार्थीका बारेमा चासो नदिइएको भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गर... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेका छन्।

छात्राको सङ्ख्या २,३८,५५८

छात्रको सङ्ख्या२,३६,४४५

नपढ्नेलाई 'बेवास्ता'

कोइराला भन्छन्, "को को मान्छेले थोरै पढेर छाडे - जस्तै कक्षा तीनसम्म पढ्ने, कक्षा सातसम्म पढेर छाड्ने भन्ने जानकारी कसैसँग छैन।"

"ती मान्छेहरूलाई पढिखाने हो भने के बाटो र गरिखाने हो भने के बाटो हो भन्ने जानकारी पनि कसैसँग छैन।"

यस्तै पढाइ र गराइ दुइटा जोड्ने हो भने कसरी लाने र त्यसको जिम्मेवारी स्थानीय सरकार वा विद्यालय कसको हो वा कुनै तरिकाबाट लग्ने प्रष्ट नभएको उनको भनाइ छ।

प्रतिनिधिसभाकी सांसद शान्ता चौधरी एसईई उत्तीर्ण भएकी छन्

यसरी पढाइ छाड्ने विद्यार्थीको पृष्ठभूमि खोज्न आवश्यक भएको र त्यसका लागि स्थानीय सरकार र विद्यालयले प्रभावकारी भूमिका खेल्नुपर्ने बताइन्छ।

कक्षा एकमा भर्ना भएकामध्ये झन्डै  ३० प्रतिशत विद्यार्थीले कक्षा १० नपुग्दै पढ्न छाड्ने गरेको शिक्षा मन्त्रालयले गत वर्ष प्रकाशित गरेको एउटा अध्ययनले देखाएको छ।

संसद्‌मा चासो

केही समयअघि संसद्‌मा बोल्दै प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका सांसद गगन थापाले २०६४ सालमा १३ लाख ३४ हजार विद्यार्थी भर्ना भए तर २०७६ सालमा १२ कक्षाको परीक्षा दिँदा दुई लाख ९० हजार विद्यार्थीमा बाँकी भएको भन्दै झन्डै १० लाख ४४ विद्यार्थी कहाँ हराए भनेर सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका थिए।

यसरी पढाइ छाड्ने बालबालिका को हुन् र उनीहरू के गरिरहेका छन् भन्नेबारे सरकारले चासो नदिएको उनको भनाइ थियो।

यस्तै सत्तारूढ दलकै सांसद योगेश भट्टराईले पनि पछिल्लो समयमा निकै सुधार भए पनि ड्रपआउटको समस्या चाहिँ टड्कारो रहेको बताएका थिए।

उनले संसद्‌मा सन् २००८ मा १३ लाख ३४ हजार विद्यार्थी एक कक्षामा भर्ना भएकोमा सन् २०१७मा जम्मा चार लाख ४६ हजारले मात्र एसईई दिएको र त्यसमध्ये सन् २०१९ मा जम्मा दुई लाख ९० हजारले मात्र १२ कक्षाको परीक्षा दिएको तथ्याङ्क प्रस्तुत गरेका थिए।

चिन्ता र चासो

भट्टराईले यो निकै चिन्तित हुनुपर्ने विषय भएपनि पर्याप्त छलफल नभएको बताएका थिए।

यस्तो आँकडाले राज्यको लगानीको औचित्यमाथि नै प्रश्न उठाएको जानकारहरू बताउँछन्।

कतिपय भने शिक्षामा पर्याप्त लगानी हुन नसकेको भन्ने गर्छन्।

तर सरकारी अधिकारीहरू भने उक्त समस्यालाई सम्बोधन गर्न सरकारले लिएका विभिन्न नीतिले विस्तारै प्रभाव पार्न थालेको बताएका छन्।

सरकारी बचाउ

शिक्षा विभागका प्रवक्ता दीपक शर्मा भन्छन्, "तथ्याङ्क...


यसरी सबै गतिविधि खुल्नुलाई नेपाल प्रहरीका प्रवक्ताले स्थिति "अब आफूहरू एक्लैको नियन्त्रणमा नरहेको" बताएका छन्।

एसएसपी वसन्तबहादुर कुँवरले बीबीसीलाई भने, "भौतिक दूरीसहित नेपाल सरकारले तोकेका स्वास्थ्य मापदण्डका कुरा कडा रूपमा पालना गराउन सकिने अवस्था छैन। किनकि यसबारे आमभावना अर्कै भइसकेको छ।"

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अधिकारीहरू नै आफूहरूले तोकेको मापदण्डको पालना नभएको देख्दा निराश छन् भने प्रहरी अधिकारीहरू सरकारबाट कडाइ गर्ने विषयमा "स्पष्ट भाषामा" निर्देशन नदिइएको बताउँछन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालय के भन्छ?

मन्त्रालयले यसअघि तोकेका कम्तीमा दुई मिटरको दूरी कायम राख्ने र २५ जना भन्दा धेरै मानिसहरू एक ठाउँमा जमघट नहुने भन्ने नियम आजपर्यन्त कायम रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ताले बीबीसीलाई बताएका छन्।

तर पछिल्ला केही सातामा खासगरी सरकारका पक्ष र विरोधमा भएका आन्दोलन एवं सभा, क्रिसमस र अङ्ग्रेजी नववर्ष २०२१ का अवसरमा सडक, रेस्टुराँ र क्लबहरूमा स्वास्थ्य मापदण्डको हेक्का नराखीकन भेला भएका मानिसको भिड चिन्ताको विषय भएको विज्ञहरू बताउँछन्।

प्रतिनिधिसभा विघटन भएपछि नेकपाका द... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुवै खेमाले आयोजना गरेका कार्यक्रममा शीर्षस्थ नेताहरू सहभागी हुने गरेका छन्

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बीबीसीलाई भने, "हाम्रो काम मापदण्ड बनाउने हो तर यदि त्यसलाई कसैले उल्लङ्घन गर्छ भने त्यहाँनेर अर्कैले काम गर्नुपर्छ।"

अझै देशभरि ५,००० भन्दा धेरैको सङ्ख्यामा कोरोनाभाइरस सक्रिय रहेका व्यक्तिहरू रहेको र दैनिक ५०० जनाजतिमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने क्रम रहेको भन्दै त्यसलाई सामान्य सोच्न नहुने उनको भनाइ छ।

"स्कूल नै खोले पनि कसरी खोल्ने भन्ने मापदण्ड छ। हामीले तिनको कार्यान्वयन हुनुपर्छ भन्नेमा अझै दृढ छौँ," प्रवक्ता गौतमले थपे।

कोभिडको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर प्रदर्शन गर्न गृह मन्त्रालयको सुझाव

सीसीएमसीको रणनीति के?

आइतवार बसेको कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन सञ्चालन केन्द्र (सीसीएमसी) मा अब खुल्न बाँकी सेवालाई बिस्तारै खुला गर्दै लगिनुपर्नेगरी कुरा उठेको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिव महेन्द्रप्रसाद गुरागाईँले बताएका छन्।

उनी भन्छन्, "वस्तुस्थिति फेरिएकाले केही परिमार्जन गर्न मन्त्रिपरिषद्‌मा सिफारिस गर्ने निर्णय भएको हो। जसमा स्कूल वा सिनेमा हल जे खुला गरिए पनि स्वास्थ्यका सर्त र मापदण्ड कायम राखिनेछ।"

नेपालका केही स्थानमा सीमित विद्यालयहरू खुलेका छन्

परिमार्जन गर्ने भनिएका मापदण्ड कस्तो हुने भन्ने टुङ्गो अझै नभइसकेको उनले बताए। तर जमघटका लागि तोकिएको २५ जनाको सीमालाई भने यस पटक मन्त्रिपरिषद्‌मा पठाइएको प्रस्तावमा उल्लेख नगरिएको सचिव गुरागाईँले बीबीसीलाई बताए।

"बार, क्लब र सिनेमाहलहरू समेत नेपाल सरकारका निर्णयका हिसाबले अझै खुलेका छैनन्। तर कतैकतै खुल्न थालिसकेको हामीले थाहा पाएका छौँ," सचिव गुरागाईँ भन्छन्।

"प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले जोखिम कम भएको ठानेर केही खुकुलो गर्न थालेका छन्, जसले भिडभाड बढाएको छ। तर हामी पनि अब सेवालाई नियन्त्रण गर्ने नभई नियन्त्रित हिसाबले सञ्चालन गर्नुपर्छ भन्ने सोचमा छौँ।"

के भन्छन् विज्ञ?

पछिल्ला केही सातामा कोरोनाभाइरस पुष्टि हुने मानिसहरूको सङ्ख्या एक हजारभन्दा कम सङ्ख्यामा देखिन थाल्नुलाई अधिकारीहरूले 'सुधारोन्मुख' भनिरहँदा विज्ञहरूले भने त्यसलाई जोखिम नै घटेको रूपमा बुझ्न नहुने ठान्छन्।

तिनैमध्येका एक शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवारोग अस्पतालका सङ्क्रामक रोगविज्ञ डा. शेरबहादुर पुन भन्छन्, "ठूला जमघट भनेकै कोरोनाभाइरस फैलिने राम्रो मञ्च...


यसलाई हङ्‌कङमा यो वर्षकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण राजनीतिक घटना हुने बताइएको छ।

हङ्‌कङको संविधानमा देशद्रोह र राज्य टुक्र्याउने गतिवधि रोक्न सुरक्षा कानुन बनाइने उल्लेख भए पनि यस्तो कानुन अहिलेसम्म बनाइएको थिएन। अहिले त्यही बुँदामा टेकेर चीनले नयाँ कानुन बनाउन खोजेको छ।

बर्सेनि हुने न्याश्नल पीपल्स कङ्ग्रेसलाई चीनको कम्युनिस्ट सरकारले लिइसकेका निर्णयहरूलाई वैधानिकता दिने माध्यमका रूपमा हेरिन्छ।

बीबीसीका चीन संवाददाता रोबिन ब्र्यान्टका अनुसार कङ्ग्रेसको प्रयोग गरेर चीनले सिद्धान्तत: हङ्‌कङका निर्वाचित सांसदहरूको सहमतिविना कानुन पारित गर्न सक्ने देखिएकाले परिस्थिति तातेको छ।

हङ्‌कङ चीनको विशेष प्रशासनिक क्षेत्र हो र सन् १९९७ मा ब्रिटेनले फिर्ता दिएपछि हङ्‌कङमा 'एक देश, दुई प्रणाली'का आधारमा केही विषयमा चीनमा भन्दा बढी स्वतन्त्रता छ।

प्रजातन्त्रवादी सांसदहरू चीनले कानुन बनाए हङ्‌कङ समाप्त हुने तर्क गरिरहेका छन्।

नयाँ कानुनले हङ्‌कङको विशेषाधिकार खारेज हुने उनीहरूको बुझाइ छ।

गत वर्ष हङ्‌कङमा प्रजातान्त्रिक सुधारको माग गर्दै हिंसात्मक आन्दोलन भड्किएको थियो र चीन यस्ता आन्दोलनलाई रोक्न ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सुरक्षा कानुन बनाउन चाहन्छ।

चीनको इच्छा

हङ्‌कङको कानुनले त्यहाँको सरकारले सुरक्षा कानुनलाई पारित गर्नुपर्छ। तर सन् २००३ मा यसलाई पारित गर्ने प्रयास पाँच लाख मानिसले सडकमा विरोध गरेपछि असफल भएको थियो।

यसलै अहिले फेरि यसलाई पारित गराउने प्रयासले प्रजातन्त्रवादीहरूलाई उत्तेजित बनाएको छ।

बिहीवार एक सांसदले यो कानुनलाई हङ्‌कङको हस्तान्तरणपछि सबैभन्दा विवादास्पद विषय भनेका छन्।

प्रजातन्त्रवादी नेताहरूले यस्तो कानुन ल्याउन खोज्नु हङ्‌कङको इतिहासको सबैभन्दा दु:खद घटना भएको बताएका छन्

प्रजातन्त्रवादीहरू चीनले यो कानुनलाई विरोधको स्वर निस्तेज पार्न प्रयोग गर्न सक्ने बताउँछन्।

सिभिक पार्टीका सांसद डेनिस क्वक भन्छन्, "यो कार्य भयो भने एक राष्ट्र दुई प्रणाली सिद्धान्तको अन्त्य हुनेछ। यो हङ्‌कङको अन्त्य हुनेछ।"

अमेरिकाले यो कार्यले हङ्‌कङमा अशान्ति बढाउन सक्ने बताएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले यो कानुन लागु भएका अमेरिकाले कडा प्रतिक्रिया दिने बताएका छन्।

हङ्‌कङमा अन्तिम ब्रिटिश गर्भनर क्रिस प्याटनले यो कार्यलाई सहरको स्वाधिनतामाथि प्रहार भनेका छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

हङ्‌कङमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच यसरी भयो भिडन्त


यससँगै अहिलेसम्म कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु हुने सङ्क्रमितको आधिकारिक सङ्ख्या ७० पुगेको छ।

बिहीवार पनि मन्त्रालयले पाँच जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको थियो।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार विगत २४ घण्टामा देशका विभिन्न स्थानमा ४६४ सङ्क्रमित फेला परेका छन्।

यो वृद्धिसँगै देशभरि सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या २२,२१४ पुगेको छ।

तीमध्ये ६,३३० जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ भने अहिलेसम्म १५,८१४ जना भाइरसमुक्त भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

को हुन् मृतक?

मन्त्रालयका अनुसार अहिले मृत्यु भएकामध्ये तीन जना पर्सा जिल्लाका र दुई जना सिराहा जिल्लाका हुन्। सबै जना पुरुष हुन्।

तीमध्ये दुई जनाको पाटन र एक जनाको धरानमा मृत्यु भएको हो।

को हुन् सङ्क्रमित?

शुक्रवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

तीमध्ये पर्साका १३८ जना र काठमाण्डू उपत्यकाका १०६ जना छन्।

उपत्यकामा अहिलेसम्मै एकैचोटि भेटिएका सङ्क्रमितको यो सर्वाधिक सङ्ख्या हो।

तीमध्ये काठमाण्डू जिल्लामा ९१ जना, ललितपुर जिल्लामा ११ जना र भक्तपुर जिल्लामा चार जना छन्।

अहिलेसम्म फेला परेका कुल सङ्क्रमितमध्ये २१... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

-६० उमेर समूहका मानिसहरूको सङ्ख्या सर्वाधिक भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

के छ अरू तथ्याङ्क?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ७,९२६ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

अहिले देशभरि विभिन्न स्थानमा १०,००० भन्दा बढी मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

प्रदेश नं २ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला परेका छन्। त्यसपछि सुदूरपश्चिम र प्रदेश नं ५ मा भेटिएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या धेरै छ।

प्रदेश नं २ मा मृतकको सङ्ख्या अन्य प्रदेशको भन्दा बढी छ।


यसै वर्षको सुरुवातमा न्युयोर्कस्थित अदालतले हत्याको षड्यन्त्र र कैयौँ टन कोकिन, हिरोइन र गाँजा तस्करीको आरोपमा उनलाई दोषी पाएको थियो।

सिनालोआ सञ्जाल

६० वर्षीय उनी सिनालोआ कार्टेल भनेर चिनिने लामो समयसम्म मेक्सिकोमा आतंक मच्चाएको एउटा हिंस्रक अपराधी समूहका नेता रहेका थिए।

सिनालोआ नामक उक्त सञ्जाल अमेरिकामा लागुऔषध तस्करी गर्ने सबभन्दा ठूलो आपूर्तिकर्ता रह्यो।

जेलबाट सुरुङ खनेर भागेका गुजमानलाई सन् २०१६ को जनवरीमा फेरि पक्राउ गरिएको थियो।

त्यसपछि उनलाई अमेरिका सुपुर्दगी गरियो।

के भने एल च्यापोले?

बुधवारको सजाय घोषणाभन्दा अगाडि अनुवादकको माध्यमबाट बोल्दै गुज्मानले उनलाई अमेरिकामा राखिएको कैदखाना 'चौबिसै घण्टा मनोवैज्ञानिक, भावनात्मक तथा मानसिक यातना' बराबर भएको बताएका थिए।

आफूमाथि अन्यायपूर्ण मुद्दा चलाइएको उनले बताए।

उनले पाएको अतिरिक्त ३० वर्षको जेल सजाय हतियारको अवैध प्रयोगका लागि हो।

साथै उनलाई साढे १२ अर्ब डलर जरीबाना पनि लगाइएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार गुज्मानलाई अत्यधिक सुरक्षा सहितको कोलोर्‍याडोस्थित जेलमा राखिने जनाएका छन्।

सजायविरुद्ध गुज्मानले अपिल गर्नेछन् वा छैन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न् भन्ने प्रस्ट छैन।


यसै साता राजधानी काठमाण्डूमा हुने दक्षिण र दक्षिणपूर्वी एशियाका सात मुलुकहरू सदस्य रहेको बिम्स्टेक शिखर सम्मेलनका बेला समेत भारतसहित अन्य केही देशका सरकार र राष्ट्र प्रमुखहरूले ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी र आफ्नै सवारीसाधन ल्याउने चर्चाबीच उनीहरूको त्यस्तो टिप्पणी आएको हो।

पछिल्ला वर्षमा विश्वभरि नै अतिविशिष्ट नेता लक्षित आक्रमण हुने गरेकाले पनि कतिपयले नेपाललाई समेत संवेदनशील मानेको हुनसक्ने उनीहरूको धारणा छ।

अन्तर्राष्ट्रिय सभा-सम्मेलनमा सहभागी हुन होस् वा द्विपक्षीय भ्रमणमा, विशेषगरी भारतबाट आउने विशिष्ट पाहुनाले ठूलो मात्रामा सुरक्षाकर्मी ल्याउने गरेको बताइन्छ।

संवेदनशीलता

विदेशी विशिष्ट पाहुनाले आफ्नो लागि गोली रोक्ने खालका सवारीसाधन पनि ल्याउने गर्छन्।

सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री हुँदा उनका परराष्ट्र सल्लाहकार समेत रहेका पूर्वकूटनीतिज्ञ दिनेश भट्टराई यसलाई नेपालभित्रको सुरक्षाप्रति उनीहरू पहिलेभन्दा थप गम्भीर र संवेदनशील हुन थालेको रूपमा अर्थ्याउँछन्।

उनले भने, "विभिन्न रिपोर्ट हेर्दा संवेदनशीलता बढेको देखिन्छ। तर, जेजति सुरक्षाकर्मी आए पनि आयोजक राष्ट्रकै सुरक्षाकर्मी म... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ातहतमा परिचालन हुने अन्तर्राष्ट्रिय चलन हो। उनीहरूले स्वतन्त्र रूपले भने सञ्चालन गर्नु हुँदैन।"

चार वर्षअघि काठमाण्डूमा भएको १८औँ सार्क शिखर सम्मेलनका बेला सबै सदस्य मुलुकबाट सुरक्षाकर्मी आएको र नेपाली सुरक्षाकर्मीको मातहतमा रहने गरि समन्वय गरिएको उनको भनाइ छ।

चलन

पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री भेषबहादुर थापा भने अहिले संसारभरि नै नेतृत्व तहमा रहेका नेताहरूमाथि आतंककारी आक्रमणको खतरा बढेकाले त्यसको असर नेपालमा पनि परेको बताउँछन्।

उनले भने, "हामीले जति सुरक्षित ठाने पनि उनीहरूले  आवश्यकता देखे भने सुरक्षाकर्मी ल्याएरै छाड्छन्। सुरक्षाका मामलामा अरूको केही जोर चल्दैन।"

बिम्स्टेकका लागि एकीकृत सुरक्षा योजना लागु भइसकेको र त्यसैअनुरूप सुरक्षा व्यवस्था मिलाइएको सरकारी अधिकारीहरूले जानकारी दिए।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता गोकुल भण्डारीले हाल भारतसहित अन्य सदस्य मुलुकबाट पनि सुरक्षाकर्मी आउन लागेको पुष्टि गरे।

स्वीकृति

तर उनले कोसँग कति सुरक्षाकर्मी आउँदै छन् भन्ने नखुलाएरै भने, "यसरी सुरक्षाकर्मी आउने कुरा अन्तर्राष्ट्रिय प्रोटोकलको नियम नै हो। हाम्रो सरकारले स्वीकृत गरेर नियमानुसार नै उहाँहरू आउने हो।"

अधिकारीहरू भने नेपाली उच्च नेतृत्वसँग पनि विदेश भ्रमण केही सुरक्षाकर्मी सँगै जाने गरेको बताउँछन्।

गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता रामकृष्ण सुवेदीले विश्वव्यापी चलनअनुसार नै बिम्स्टेक सम्मेलनमा विदेशी पाहुनाले केही सुरक्षाकर्मी ल्याउनु स्वाभाविक रहेको बताए।

नेपालका चारवटै सुरक्षाअङ्गबाट बिम्स्टेकका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी खटाइएको बताइएको छ।


यसै सिलसिलामा प्रदेश सरकार सञ्चालन गर्नका लागि भौतिक पूर्वाधारको समस्या परेको भन्दै केन्द्र सरकारसंग गुहार माग्न काठमाण्डू आएको कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले बताएका छन्।

प्रदेश सरकारको दैनिक काम चलाउन भौतिक पूर्वधारकै समस्या परेको गुनासा विभिन्न प्रदेशहरूबाट आएका छन्।

भएका भवनमा सबै कर्मचारीहरूलाई व्यस्थापन गर्नै गाह्रो परेको कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले बताए।

राष्ट्रपति छान्ने बेला प्रदेश 'मन्त्री, सांसदविहीन' हुने

प्रदेश सभाको पहिलो बैठकको रौनक

अवगत

यही समस्या समाधान गरिदिन प्रधानमन्त्रीलाई भेट्न आएको मुख्यमन्त्री शाही बताउँछन्।

उनले भने, "मुख्यमन्त्रीको कार्यालय र क्षेत्रीय प्रशासकको कार्यालय एउटै भवनमा छन्। यस्तै कार्यकक्ष नपुगेर गएका कर्मचारीले पनि काम गर्ने वातावरण छैन। अहिले सञ्चालन भइरहेका सबै क्षेत्रीय कार्यालय हामीलाई हस्तान्तरण गर्दा बित्तिकै सबै समस्या समाधान हुन्छ।"

केही समयअघि २ नम्बर प्रदेशका मुख्यमन्त्री मोहम्मद लालबाबु राउतले पनि प्रदेश सरकार सञ्चालन गर्न परेका यस्तै समस्याबारे प्रधानमन्त्रीलाई पत्र नै लेखेर अवग... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त गराएका थिए।

भौतिक पूर्वाधारको अभाव प्रदेश नम्बर ७ मा पनि रहेको र यसबारे केन्द्र सरकारलाई जानकारी गराउन लागिएको त्यहाँका मुख्य मन्त्री त्रिलोचन भट्टले बताएका छन्।

समस्या

उनले भने, "भौतिक संरचनाहरूको अभाव छ। हिजो आफ्नै तरिकाले बनेका कार्यालय भवनहरू छन्। कुनै कुनै संरचनामा त एउटा कार्यालयमा एउटा मन्त्रालय पनि नअटाउने अवस्था छ। दरबन्दी अनुसारका कर्मचारीहरू आए भने ती सबैलाई अटाउने ठाउँ पनि छैन।"

केन्द्र सरकारले प्रदेशसंग समन्वय गरेर यी समस्या हल गर्ने जनाएको छ।

सरकारी प्रवक्ता तथा महिला बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्री थपमाया थापाले भनिन्, "नयाँ संरचनामा जाँदा यस्ता समस्याहरू आइहाल्छन्। अब केन्द्र सरकारले प्रदेशसंग समन्वय गरेर यी समस्या हल गर्दै जानुपर्छ।"

प्रदेशको अर्को समस्या भनेको कर्मचारी अभाव हो।

केन्द्र सरकारले यस्ता विषयमा पहिले नै ध्यान पुर्‍याउन नसकेका कारण पनि  यस्तो समस्या परेको कतिपय प्रशासनका जानकारहरू बताउँछन्।


यसैबीच सोमबार साँझ एक विज्ञप्ती जारी गर्दै राजधानी काठमाण्डूमा आइतबार भएका बिष्फोटनका घटनामा ज्यान गुमाउने चारैजना आफ्नो कार्यकर्ता भएको विप्लव नेतृत्वको नेकपाले दावी गरेको छ।

पार्टीका महासचिव नेत्रविक्रम चन्द विप्लवद्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तीमा ति चारैजनाको नाम उल्लेख गरिएको छ।

तर ति विष्फोटका घटनाका बारेमा थप विवरण उल्लेख गरिएको छैन।

घटना कसरी भए भन्ने बारेमा "त्यसको सत्य तथ्य समेत जनतामा ल्याउने प्रतिबद्धता" विज्ञप्तीमा जनाइएको छ।

आइतबार राजधानीको  सुकेधारा, घट्टेकुलो र चन्द्रागिरी क्षेत्रमा बिष्फोटनका घटनाहरु भएका थिए र चारजनाको ज्यान गएको थियो।

व्यवस्थापन

गृह मन्त्री थापाले सोमबार संसदमा बोल्दै त्यो दललाई सरकारले व्यवस्थापन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

तर कसरी त्यो कार्य  अगाडि बढ्छ भन्ने बारेमा भने उनले थप खुलाएनन्।

मन्त्री थापाको भनाइमा  नेत्र विक्रम चन्द नेतृत्वको दलसँग "वार्ताको प्रयास" पनि जारी छ र सँगसँगै सरकार त्यो दलका गतिविधि समेत नियन्त्रण गर्न प्रतिबद्ध छ।

उनले भने, "नेकपा विप्लव भन्ने समूहका गतिविधिलाई राज्यले नियन्त्रण गर्ने र वार्ताद्वारा त्यो सम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ूहलाई मूलधारमा ल्याउन राज्य प्रतिबद्ध छ। यो प्रक्रियामा सरकार अगाडि बढिरहेको छ।"

विस्फोटमा कस्तो क्षति भयो?

संसदलाई जानकारी गराउँदै मन्त्री थापाले आइतबारका विष्फोटमा "कुनै सर्वसाधारण नमारिएको र विप्लव समूहका कार्यकर्ता नै मारिएको" दावी गरेका थिए।

अधिकारीहरूका अनुसार घटनास्थलमा दुई जना र अस्पताल लैजाँदै गर्दा दुई जनाको ज्यान गएको थियो। घटनामा संलग्न भएको आशंकामा १२ जना पक्राउ परेका छन्।

त्यो समूहका कैयौँ नेता सरकारको नियन्त्रणमा छन् भने चन्द लगायतका नेता सम्पर्कबाहिर अर्थात भूमिगत रहँदै आएका छन्।

पछिल्लो समय उक्त समूह संविधान र राज्य व्यवस्थाविरुद्ध "आगजनी, विस्फोट लगायतका हिंसात्मक गतिविधिमा सक्रिय बनेको" गृह मन्त्रीले बताए।

गृह मन्त्रालयले कुनै पनि शङ्कास्पद वस्तु वा गतिविधि देखेमा प्रहरीलाई सूचना दिन अनुरोध गरेको छ।

विफल प्रयासहरू

हिंसात्मक र अन्य गतिविधिमा संलग्न भएका समूहहरूलाई संविधानको दायराभित्र ल्याउने जिम्मा पाएको सरकारी वार्ता टोलीले यसअघि विभिन्न समूहसँग वार्ता गरेको थियो।

तर वार्ताको वातावरण बनेको भनिएपनि चन्द नेतृत्वको दलसँग भने औपचारिक वार्ता हुन सकेको थिएन।

संसदको बैठकमा भने प्रतिपक्षी दलका सांसदहरूले सरकारको "दम्भका कारण" वार्ता प्रभावकारी नबनेको टिप्पणी गरेका छन्।


यस्तो खाले कूटनीतिमा उपहारहरू लिने र दिने भइराख्छ। विभिन्न देशसँग जनावरहरू आदानप्रदान गर्ने काम नेपालका लागि नौलो होइन पनि।

तर नेपालभित्र अर्को ठूलो प्राणी उद्यान स्थापना नगरेसम्म विदेशबाट जनावरहरू उपहारकै रूपमा लिन समेत कठिन हुने विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।

कूटनीतिक सम्बन्ध र अनुसन्धानका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिने यस्तो अभ्यासबाट फाइदा लिन नेपालले अन्य देशमा पाइने जनावरहरू समेत ग्रहण गर्नसक्ने पूर्वाधार बनाउन ढिलो गर्न नहुने उनीहरूको मत छ।

अभ्यास

कूटनीतिक तहमा उपहारस्वरूप दिइने जनावरहरू अधिकांश उनीहरूको पूर्ण सुरक्षा सुनिश्चित हुनेगरी चिडियाखानाजस्ता क्रित्रिम संरक्षणगृहमा राखिन्छन्।

नेपालले अमेरिका, जर्मनी, सिङ्गापुर, जापान एवम् भारत र चीनलाई सबैभन्दा बढी सङ्ख्यामा गैँडा नै उपहार दिएको छ।

त्यसपछि भने घरियाल गोहीका अण्डा र बच्चा दिइएको सरकारी विवरणले देखाउँछ।

नेपालले भने थाइल्यान्डबाट हिप्पो अर्थात् जलगैँडा, चीनबाट गोही, मलेशियाबाट नेपालीमा वनमान्छे भनिएको सियामाङ, अस्ट्रियाबाट अस्ट्रिच, भारतबाट सिंहपुच्छ्रे बाँदरजस्ता विभिन्न जनावरहरू उपहार नै पाएर जाउलाखेलस्थित सदर चिडिय... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाखानामा राखेको छ।

चिडियाखानामा केही वर्षअघि सम्म जिब्रा र सिंह पनि थिए।

चुनौती

 झन्डै छ  हेक्टर क्षेत्रफलमा रहेको सदर चिडियाखाना अरू अन्तर्राष्ट्रिय चिडियाखानाको दाँजोमा सानै मानिन्छ।

चीनलाई गैँडा हस्तान्तरण

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागका महानिर्देशक मनबहादुर खड्का भन्छन्, "सूर्यविनायकमा हामी २४५ हेक्टरमा प्राणी उद्यान बनाउँदैछौँ। त्यो बनेपछि त बाहिरबाट जनावरहरू ल्याउनैपर्छ।"

कूटनीतिक अभ्यास बाहेक पनि विभिन्न देशका चिडियाखानाहरूले आफ्नोमा धेरै भएका जनावरलाई साटफेर गर्ने प्रचलन रहेको छ।

तर प्रस्तावित नयाँ प्राणी उद्यान नबनेसम्म त्यसो गर्न सम्भव नभएको चिडियाखानका अधिकारीहरू बताउँछन्।

भारतलाई सन् १९८५ मा गैँडा उपहार दिँदा नेपालले उताबाट पाएको हात्तीलाई कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षमा राखेको थियो।

तर उपहारमा पाइने सबै जनावहरूलाई प्राकृतिक वासस्थानमा छाड्न नसकिने अधिकारीहरूको मत छ।

अवसर

प्राकृतिक वासस्थानबाट लोप हुन लागेकालाई जोगाउन र उनीहरूको प्राकृतिक वासस्थानमा केही महामारी भएमा अन्यत्र वंशाणु सुरक्षित राख्न सकिने भएकाले समेत जनावरको आदानप्रदान बढेको पाइन्छ।

सदर चिडियाखानाको प्रमुख रहिसकेकी राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषकी कार्यक्रम निर्देशक सरिता ज्ञवाली भन्छिन्, "हाम्रो चिडियाखानाको ठाउँ धेरै सानो छ, त्यसैले अहिले हामी आफैले बाहिरबाट जनावर लिन खोजिरहेका छैनौँ।"

संसारभरिका चिडियाखानाहरू शैक्षिक केन्द्र, अध्ययन केन्द्रका रूपमा रहेका पाइन्छन्।

सदर चिडियाखानामा मात्र अवलोकनका लागि वार्षिक १० लाख भन्दा बढि मानिसहरू आउने गर्छन्।


यातायातको सुविधा पुगेपछि गाउँगाउँमा चामल र अन्य खाद्यान्न सजिलै पुग्न थालेका छन्

खासै धान खेती नहुने क्षेत्रका मानिसले चिनोकै भात खाने र चिनोकै टीका लगाउने चलन थियो।

डोल्पा, जुम्ला, मुगु, कालीकोटजस्ता जिल्लाका हुनेखाने मानिसले बाँके, बर्दिया वा सुर्खेततिरबाट भारी बोकाएर चाडपर्वका लागि चामल ल्याउँथे।

तर अहिले परिस्थिति फेरिएको छ। गाउँघरमै सजिलै चामल पाइन्छ।

दुर्लभ चामल

कतैबाट ऐँचोपैँचो गरी ल्याएको चामललाई दुर्लभ वस्तुकै रूपमा दशैँमा टीका बनाएर लगाउने गरेको कालीकोटका हंसबहादुर मल्ल सम्झिन्छन् ।

चामल यतिसम्म दुर्लभ थियो कि टीका लगाइदिँदा अक्षता नखाऊन् भनेर कतैकतै केटाकेटीको हात पनि बाँधिदिने गरेको बूढापाकाहरू सुनाउँछन्।

मल्ल आफूले पनि त्यो कुरा सुनेको बताउँछन्।

तर अहिले यातायातको सुविधाले गर्दा कर्णालीका गाउँबस्तीमा यस्तो अवस्था छैन। अहिले गाउँहरूले पनि आफैँ धान खेती गर्न थालेका छन्।

"पहिलाको जस्तो छैन," जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकाका अध्यक्ष लछिमन बोहरा भन्छन्, "अहिले गाउँगाउँमा सडक पुगेपछि चामल सजिलै पाइन्छ।"

झन्डै ३० वर्षअघि पातारासी गाविसको अध्यक्ष हुँदा अधिकांश जनता... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

चामलको सिफारिस माग्ने आउने गरेकोमा अहिले त्यो अवस्था नरहेको बोहरा बताउँछन् ।

पहिला चामल नपाउँदा चिनोको टीका लगाउने चलन थियो

अन्नपात कम उत्पादन हुने र बर्सेनि भोकमारीले सताउने  कर्णालीका गाउँमा सडक नपुगेको बेलासम्म भने सरकारले हवाईमार्गबाट ढुवानी गरेर चामलको आवश्यकता पूरा गर्दै आएको थियो ।

अहिले महत्त्व घट्यो

तर गाउँगाउँमा सडक पुगेपछि ३०-४० वर्षअघि चामलको जुन महत्त्व थियो, त्यो अहिले घटेको उनको धारणा छ।

चामल नपाउँदा चिनोको टीका बनाएर धेरै वर्ष दशैँ मनाएकी डोल्पाकी शोभा शाही जहाज चल्न थालेपछि केही कम भएको चामलको समस्या सडक पुगेसँगै अन्त्य भएको बताउँछिन्।

"पहिले हुनेखानेले बाहिरबाट जाक्नामा चामल ल्याएर गाउँलेलाई विक्री गर्ने र ऐँचोपैँचौ दिने गर्थे," उनी भन्छिन्, "अहिले पैसा भए  जुन भन्यो त्यही चामल घरमै पुग्छ।"

सडकसँगै कर्णालीका अधिकांश गाउँमा खाद्यान्न पसल र डिपो पुगेकोले चामल पाउन खासै समस्या नभएको सर्वसाधारण बताउँछन्।

चामलको अभावमा बाउबाजेको पालामा जस्तो हात बाँधेर दशैँको टीका लगाउनुपर्ने बाध्यताबाट मुक्ति पाइएको उनीहरूको भनाइ छ ।

त्यतिबेला बारीमै उत्पादन हुने चिनो-कागुनोबाट चामलको आवश्यकता पूरा गर्दै आएका मानिसहरू यातायात सुविधाले घरआगँनमै चामल आउन थालेपछि कसैको दैलो चहार्नु नपरेको सुनाउँछन्।

दशैँको लागि जोहो

कर्णालीका कतिपय गाउँलेले दशैँका लागि भनेर महिनौँ पहिलेदेखि नै चामलको जोहो गरी राख्ने चलन थियो ।

तर अहिले जतिबेला पनि चामल पाइने थालेपछि त्यस्तो चलन हटेको जुफाल डोल्पाका कुमार शाही बताउँछन् ।

सडक नपुग्दासम्म बर्सेनि खाद्यान्न सङ्कटबारे चर्चा भइरहने कर्णालीका गाउँबस्तीबाट अहिले त्यस्तो खबर हतपत आउँदैन।

आर्थिक, सामाजिक र राजनीतिकसँगै पछिल्लो समय सर्वसाधारण मानिसको जीवनशैलीमा पनि सुधार आएको देख्न सकिन्छ ।

कामको सिलसिलामा भारत वा अन्य देश जाने, गाउँमै पनि केही इलम गरेर बस्ने चलन बढ्न थालेपछि कर्णालीवासीको क्रयशक्ति पनि बढ्दै गएको पाइन्छ।

दुर्गम गाउँबस्तीहरू सडक सञ्जालमा जोडिएपछि भातको लागि पहिलाको जस्तो चाडपर्व नै पर्खिनुपर्ने अवस्था हटेको उनीहरू बताउँछन्।

चामल ढुवानीको लागि भरिया, घोडा, खच्चडको भर पर्नुपर्ने र थाप्लोमा भारी बोकेर पैदल हिँड्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य भएको छ।

घोडा, खच्चड र मान्छेले बोकेर ल्याएकोभन्दा यातायातका साधनबाट ढुवानी गरेको चामल सस्तो पर्छ।


यार्सा टिप्न डोल्पाका पाटनतिर जाँदै स्थानीय बासिन्दा

पैसा कमाएर वर्षभरिको गर्जो टार्ने योजनासहित उनी आफ्ना दाइसँगै पाटन पुगेका थिए।

"दिनभरि यार्सा टिपेर बस्ने ठाउँमा फर्केपछि टाउको दुख्यो भन्दा भन्दै जेठ १७ गते राति भाइको मृत्यु भयो," प्रेम विश्वकर्माले भने, "बचाउन धेरै प्रयास गरे पनि सकिएन। लास पाटनमै गाडेर घर फर्किएँ।"

सबिनसहित यो मौसममा यार्सा टिप्न उच्च हिमाली क्षेत्रमा पुगेका नौ जनाले ज्यान गुमाएको कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालय सुर्खेतले जनाएको छ।

लापरबाही

यार्सा पाइने ठाउँमा लेक लाग्छ भन्ने थाहा भए पनि तयारी केही नभएकोले भाइलाई गुमाउनु परेको प्रेमले बताए।

"लेक लाग्दा खाने भनेर घरबाट लसुन, टिमुर, खुर्सानी र मह लगेका थियौँ त्यसले पनि काम गरेन," प्रेमले भने।

यार्सा टिप्दा लेक लागेर बिरामी भई घर फर्किएका प्रवेश बानियाँले पाटनमा लेक लाग्छ भन्ने थाहा हुँदाहुदै पनि अधिकांश मानिस त्यत्तिकै जाने जाने गरेको बताए।

"पाटन चढ्दै जाँदा एकाएक दम बढ्यो। त्यसपछि असहज महसुस हुने बित्तिकै फर्किएर बाँचे, उनले भने, "यार्सा पाइने पाटनमा बोटबिरुवा हुँदैनन्। कतिपय ठाउँमा त हिउँ पन्छाउँदै यार... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्सा टिप्नुपर्छ। बादल लाग्ने बित्तिकै हिउँ पर्न थाल्छ।"

यार्सा खोज्दा प्रतिस्पर्धा हुने भएकोले स्वास्थ्यबारे खासै ध्यान नदिने गरेको यार्सा टिप्न तीन पटक डोल्पाका पाटन पुगेकी लक्ष्मी खड्का बताउँछिन्।

उनी भन्छिन्, "हेलचेक्र्याइँले गर्दा ज्यान गएको देखेकी छु। त्यसैले लापरबाही गर्नु हुँदैन।"

यार्सा टिप्न जानेले लेक लाग्नबाट जोगिन घरेलु औषधिको रूपमा खुर्सानी, टिमुर, मह, चिनी र लसुन लिएर गएका हुन्छन्।

"दम बढ्न थालेपछि त्यही लसुन औषधिको रूपमा खान्छन्। योबाहेक उनीहरुसँग अरू औषधी हुँदैन। बिरामी भइहाले डोल्पाको दुनैसम्म पुर्‍याउन धेरैजसो पाटनबाट हिँडेर तीनचार दिन लाग्छ," लक्ष्मीले भनिन्।

पाटनमै उपचारको व्यवस्था नहुँदा उपचारको लागि स्वास्थ्य चौकी भएका ठाउँमा ल्याउँदै गर्दा बिरामीको बीच बाटोमै मृत्यु हुने गरेको आफन्तले जनाएका छन्।

'सुनभन्दा महँगो' यार्सागुम्बा

डाक्टरको सल्लाह

पूर्वतयारी र सावधानीबिना नै पाटन जाने भएकाले उनीहरू बिरामी पर्ने र कतिपयले त ज्यानै पनि गुमाउने गरेका छन्।

यार्सा समुद्री सतहबाट ३,६५० हजार मिटरको उचाइमा पाइन्छ। पाटनमा जतिमाथि गयो त्यति नै अक्सिजन कम हुँदै जान्छ।

अक्सिजनको कमीले सास फेर्न कठिन हुने, टाउको दुख्ने, उल्टी हुनेजस्ता समस्या देखा पर्छन्।

डाक्टर अर्चना कार्की भन्छिन्, "सास फेर्न गाह्रो हुनेबित्तिकै जुन ठाउँमा हो त्यही ठाउँमा बस्नुपर्छ। तुरुन्तै तल फर्किनु हुँदैन। यस्तो बेला २४ देखि ४८ घण्टासम्म एकै ठाउँमा बस्नुपर्छ। त्यसपछि दुई-तीन घण्टा हिँड्दै अनि डेढ घण्टाजति आराम गर्दै तलतिर झर्नुपर्छ। आत्तिएर झर्न खोजे झन् जोखिम बढ्छ।"

यार्सा टिप्न जानु भन्दा तीन-चार महिना पहिलादेखि नै अग्लो पहाड चढ्ने अभ्यास गर्न र स्वास्थ्य चेकजाँच गराएर मात्र यार्सा टिप्न जान डा. कार्की सुझाव दिन्छिन्।

पाटन भरिभराउ

डोल्पा जिल्लाको कुनासा, कागमारा, जगदुल, फूलबारी, सागबारी, ग्यालबारा, सागर, नाउरे, छुताङ, धो, ताक्सी, सिसौल यार्सा पाइने मुख्य पाटनहरू हुन्।

यस्तै मुगुको चाल्ने, टाँके, ठूलोकोखी, छापाखोला, च्यार्कु, रिमार, नयाँ वन, झोपा लेक, इतिङ, रमानलगायतका पाटनमा पनि यार्सा पाइन्छ।

ज्यान हत्केलामा राखेर जाजरकोट, रुकुम, जुम्ला, डोल्पा, मुगु लगायतका जिल्लाका हजारौँ बासिन्दा यार्सा टिप्न डोल्पा र मुगुका पाटन पुगेका छन्।

तेह्र हजारभन्दा बढी मानिस अनुमति लिएर यार्सा सङ्कलनमा गएको डोल्पास्थित...


युरोपमा देखापरेका त्यस्ता ८६ वटा अवस्थाबारे अध्ययन गरेपछि युरोपियन मेडीसीन्स एजेन्सी (ईएमए)ले खोप लगाएपछिका जोखिमभन्दा फाइदा बढी रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।

उक्त प्रतिवेदनले करिब २ करोड ५० लाख युरोपेलीहरूलाई दिइएको खोपबारे तथ्याङ्क केलाएको थियो।

ईएमएले जोखिमका निश्चित कारक भने सूचीकृत गरेको छैन तर रगत जमेको अधिकांश अवस्था ६० वर्ष मुनिका महिलाहरूमा देखिएको बताइएको छ।

यूकेको खोपसम्बन्धी निर्देशन समितिले रगत जम्ने समस्याका कारण ३० वर्ष भन्दा मुनिका मानिसहरूलाई आस्ट्राजेनेकाको सट्टा अन्य खोप दिइनुपर्ने बताएको छ।

यूकेमा मार्च महिनाको अन्त्यसम्ममा खोप लगाएका ७९ जनामा रगत जम्ने दुर्लभ समस्या देखिएको थियो जसमध्ये १९ जनाको मृत्यु भयो।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले बुधवार रगत जम्ने समस्याको ''सम्भावना रहे पनि'' त्यसको ''पुष्टि नभएको'' र विश्वव्यापी रूपमा २० करोड मानिसहरूले आस्ट्राजेनेका खोप लगाएकामा त्यस्तो समस्या भने ''निकै दुर्लभ'' रहेको जनाएको छ।

हालसम्म विश्वव्यापी रूपमा कोरोनाभाइरसबाट १३ करोड २० लाख मानिसहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

जोन्स हप्किनस् विश्वविद्यालयका अनुसार कोभिड-१९ बाट २८ लाखभन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्दा बढीले ज्यान गुमाएका छन्।

ईएमएकी कार्यकारी निर्देशक इमर कुकले, ''उमेर, लिङ्ग वा रगत जम्ने समस्या पहिले नै भएको अवस्था जस्ता जोखिमका कुनै निश्चित कारक हुनसक्ने'' बारे भने कुनै प्रमाण फेला नपरेको बताएकी छन्।

सुरक्षाका विषयमा उनले भनिन् ''हाम्रो सुरक्षा समितिले पुष्टि गरेको छ कि आस्ट्राजेनेका खोपले कोभिड-१९ बाट बचाउने कुराले यसका असरलाई ओझेलमा पार्छ।''

उनले थपिन्: ''यो खोप निकै प्रभावकारी देखिएको छ। यसले गम्भीर बिरामी हुन र अस्पताल भर्ना हुनबाट जोगाउँछ र यसले ज्यान जोगाइ रहेको छ।''

कोभ्याक्स सुविधा के हो र कसरी काम गर्छ?


युरोपेली युनियनका नियामक निकायले अझै उक्त खोपका आँकडा अध्ययन गरिरहेको छ।

अमेरिकी फाइजर तथा जर्मन बायोएनटेक कम्पनीको खोपलाई आपत्‌कालीन प्रयोग अनुमति दिएसँगै आममानिसमा खोप प्रयोग गर्ने ब्रिटेन पहिलो देश बनेको छ।

ब्रेक्जीटको कारण?

कतिपय ब्रिटिश मन्त्रीले ब्रिटेनले छिटो अनुमति दिन सक्नुका पछाडि ब्रेक्जीट पनि एउटा कारण भएको बताएका थिए।

ब्रिटेनका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यानककले ब्रेक्जीटका कारण युकेमा युरोपेली युनियनका अन्य सदस्य राष्ट्रहरूभन्दा चाँडो कोभिड खोपको प्रयोग स्वीकृती दिन सकिएको बताएका थिए।

"हामी सम्पूर्ण सुरक्षा जाँच गर्छौँ र उस्तै प्रक्रिया पूरा गर्छौँ। तर ब्रेक्जीटका कारण हामीले ती सबै एकदमै छिटो गर्न सक्यौँ," टाइम्स रेडिओसँग बोल्दै उनले भने।

अनि हाउस अफ कमन्सका कन्जरभेटिभ नेता जेकब रिज-मगले पनि ट्वीट गर्दै भनेका छन्: "हामीले ईयू त्यागेकै कारण यति छिटो खोपलाई अनुमति दिन सकेका हौँ।"

तर ईयूका अधिकारीहरूले त्यस्ता भनाइलाई खारेज गर्दै ईयूद्वारा स्थापित संयन्त्र नै ब्रिटेनले पनि पछ्याएको र जुनसुकै सदस्य राष्ट्रले पनि त्यसो गर्नसक्ने बताएको छ।

ईयूको नियामक निकायले आफ्नो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रक्रियामा ढिलाइ हुनुको कारण त्यसमा सामेल कडा सुरक्षा परीक्षणका नियम रहेको जनाएको छ।

ब्रिटेनका निम्ति जर्मनीका राजदूत आन्द्रियास माइकेलिसले भाइरस विरुद्धको लडाइँ कुनै राष्ट्रिय मुद्दा नभएको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकता औँल्याएका छन्।

रुसमा पनि खोप लगाइने

यसैबीच रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आगामी सातादेखि आममानिसलाई खोप लगाउन अभियान शुरू गर्न स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई आदेश दिएका छन्।

कोभिड-१९ का  बिरामीहरूका निम्ति नयाँ अस्पतालहरूको भिडिओ कन्फरेन्समार्फत् उद्घाटन गर्ने कार्यक्रममा बोल्दै पुटिनले आगामी केही दिनमा रुसको स्पुटनीक फाइभ खोपको २० लाख मात्रा प्रयोगका निम्ति तयार हुने बताए।

रुसले गत अगस्टमै उसका नियामक निकायले खोप स्वीकृत गरेको बताएको थियो।

तर खोप परीक्षणमा महत्त्वपूर्ण मानिने तेस्रो चरणको सुरक्षा तथा प्रभावकारिता परीक्षण भने अहिले पनि भइरहेको छ।

रुसमा देशभरि खोप लगाउनका लागि आवश्यक परिमाणमा खोप उत्पादन भइसकेको छैन।

ब्रिटेनले खोपको आम प्रयोगको अनुमति दिएको केही घण्टामा पुटिनको उक्त भनाइ सार्वजनिक भएको छ।

कसरी बन्यो भाइरसविरुद्ध पहिलो खोप


यूकेको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा प्रणाली, न्याश्नल हेल्थ सर्भिसेजका चिकित्सकहरूलाई बालबालिकामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणसँग सम्बन्धित हुनसक्ने भन्दै एक प्रकारको 'दुर्लभ तर खतरनाक' लक्षणप्रति सावधान हुन निर्देशन दिइएको छ।

चिकित्सकहरूलाई पठाइएको महत्त्वपूर्ण पत्रमा लन्डन र यूकेका अन्य भागका अस्पतालहरूमा गम्भीर बिरामी भएर सघन उपचार कक्ष, आईसीयूमा उपाचाररत बालबालिकामा अनौठो लक्षण देखिएको बताइएको छ।

तिनमा रुघाखोकीका जस्ता लक्षणसँगै शरीरका विभिन्न अङ्गमा पीडा हुने गरेको पाइएको छ।

तीमध्ये केही बालबालिकामा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

सङ्ख्यात्मक रूपमा त्यस्तो लक्षण देखाउने बालबालिकाहरू कमै भएपनि कति जनामा त्यस्तो लक्षण देखियो भन्ने स्पष्ट छैन।

एनएचएस इङ्ग्ल्यान्डका स्वास्थ्य निर्देशक स्टीभन पाविसले बालबालिकामा  गम्भीर तर दुर्लभ  लक्षणहरू देखिएको विवरणहरू आएको बताए।

"विगत केही दिनमा त्यस्ता विवरणहरू आउन थालेका हुन्। हामीले हाम्रा विज्ञहरूलाई यो विषयमा आपत्कालीन अध्ययन गर्न भनेका छौँ।"

चिकित्सकहरूलाई पठाइएको पत्रमा कोरोनाभाइरससँग सम्बन्धित हुनसक्ने अथवा हालसम्म पत्ता नलागेको त्यस्तै अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्य सङ्क्रमणका कारण हुने दुखाइका लक्षण भएको समस्याबारे चिन्ता बढिरहेको बताइएको छ।

अहिलेसम्म कुन औषधि कोरोनाभाइरसविरुद्ध सबैभन्दा उपयोगी देखिएको छ

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि शरीरमा के हुन्छ

कस्ता लक्षण देखियो?

विभिन्न उमेर समूहका बालबालिका भए पनि त्यस्ता लक्षण देखिएकाहरू गम्भीर बिरामी परेको बताइएको छ। उनीहरूलाई उच्च ज्वरो आउने, रक्तचाप कम हुने,  जीउमा डाबर देखिने र सास फेर्न गाह्रो हुने समस्या देखिएको छ।

केहीमा पेट दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने वा दिसा लाग्ने जस्ता समस्या पनि देखिएको छ।

विज्ञहरूले यस्ता लक्षण शरीरले सङ्क्रमणसँग सङ्घर्ष गर्न गाह्रो हुँदा देखिने बताउँछन्।

चिकित्सकहरूलाई त्यस्ता लक्षण देखिएका बालबालिकाहरूलाई तुरुन्त उपचार आवश्यक पर्ने बताइएको छ।

तर विज्ञहरू विश्वभरिको तथ्याङ्क हेर्दा थोरै मात्र बालबालिका कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण गम्भीर बिरामी पर्ने बताउँछन्।

केम्ब्रिजस्थित बाल सघन उपचार चिकित्सक डा. नाजिमा पठानका अनुसार स्पेन र इटलीका चिकित्सकहरूले पनि त्यस्तै लक्षण देखिएको बताएका छन्।

"बिरलै लाग्ने रोगहरूमा देखिने यस्ता लक्षणहरू बालबालिकाहरूमा दुर्लभ हो," उनले भनिन्।

"समग्रमा कोरोनाभाइरसका कारण बालबालिकाहरूमा फोक्सोको सङ्क्रमण कम देखिएको छ र अहिलेसम्म सघन उपचार कक्षमा भर्ना भएका बालबालिकाहरूको सङ्ख्या कम छ।"

एनएचएसले यूकेमा २० भन्दा कम बालबालिकामा यस्तो लक्षण देखिएको बताउँदै अध्ययन हुने तर अहिलेसम्म यसको कोरोनाभाइरससँग कुनै स्पष्ट सम्बन्ध नदेखिएको बताएको छ।

कोरोनाभाइरसबारे तपाईँलाई थाहा हुनुपर्ने प्रमुख कुरा

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका लक्षण के हुन् र कसरी जोगिने

के भए तुरुन्त उपचार खोज्ने?

बालबालिकामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुने भए पनि त्यसले बिरलै गम्भीर स्वरूप लिने गरेको छ। बालबालिकाहरू बिरामी भए त्यो कोरोनाभाइरसको भन्दा पनि अन्य कारणले हुने सम्भावना धेरै हुन्छ।

ब्रिटेनस्थित रोयल कलेज अफ पीडीयाट्रिक्स एन्ड चाइल्ड हेल्थले बालबालिकामा निम्न लक्षण देखिएमा तुरुन्त आपत्कालीन उपचार खोज्न सुझाव दिएको छ:

- शरीर पहेँलो देखिएमा वा शरीर छुँदा अन्य समयभन्दा चिसो भएमा

- सास फेर्दा रोकिएर फेरेको जस्तो महसुस भएमा वा श्वासप्रश्वास अस्वाभाविक भएमा

- ओठ नीलो देखिएमा

- काम्ने गरेमा

- फकाउनै नसक्नेगरी रुने वा आँखा खोल्न अल्छी जस्तो भएमा

- थिच्दाखेरी नबिलाउने खालका  बिमिरा आएमा

- बालकहरू, विशेषगरी...


यूकेमा गरिएको परीक्षणले उक्त औषधिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट ज्यान जोगाउन सक्ने देखाएको छ।

यसलाई यूकेको स्वास्थ्यसम्बन्धी निकाय न्याश्नल हेल्थ सर्भिस एनएचएसले तुरुन्तै प्रयोग गर्न सकिने बताएको छ।

तर यो औषधि कस्तो हो? यसले कसरी काम गर्छ?

डेक्सामेथासोन के हो?

डेक्सामेथासोन स्टेरोइड हो।

यो एक प्रकारको औषधि हो जसले शरीरमा दुखाइ कम गर्ने हर्मोनले जस्तै काम गर्छ।

यसले कसरी काम गर्छ?

यो औषधिले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई ओसिलो बनाउँछ।

शरीरले कोरोनाभाइरस लड्ने क्रममा उक्त सङ्क्रमणले जलन उत्पन्न गराउँछ।

तर कहिलेकाहीँ प्रतिरक्षा प्रणाली अत्यधिक सक्रिय भइदिन्छ र यो प्रतिक्रिया घातक सिद्ध हुन सक्छ।

सङ्क्रमणसँग जुझ्नका बनेका प्रतिरक्षाले नै शरीरका कोषलाई आक्रमण गरिदिन्छ।

डेक्सामेथासोनले यसको प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्छ।

यो अस्पतालमा भर्ना गरिएका र अक्सीजन अनि भेन्टीलेटरको सहायता लिइरहेकाहरूका लागि मात्रै उपयुक्त छ।

सामान्य लक्षण देखिएका व्यक्तिमा यो औषधिले काम गर्दैन।

यो कत्तिको प्रभावकारी छ?

परीक्षणमा संलग्न वैज्ञानिकहरूका अनुसार औसतमा भेन्टीलेटरमा उपचारार्थ २५ जनामध्ये एकको... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मृत्यु हुनबाट जोगाउन सकिन्छ।

यो औषधिले अक्सिजन दिइएका आठ जनामा एक जनाको जीवन जोगाउने देखिएको छ।

श्वासप्रश्वासमा समस्या नदेखिएका बिरामीहरूमा भने खासै फाइदा देखिएको छैन।

परीक्षण कस्तो थियो?

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयले गरेको परीक्षणबाट यो नतिजा प्राप्त भएको हो।

उक्त अध्ययनले अन्य रोगका लागि प्रयोग गरिएका विद्यमान औषधि कोभिड-१९ सङ्क्रमणको उपचारका लागि उपयोगी हुन सक्छ कि सक्दैन भनेर परीक्षण गरिरहेको छ।

परीक्षणका क्रममा करिब २,१०० बिरामीहरूले १० दिनसम्म छ मिलिग्राम डेक्सामेथासोन दिइएको थियो।

उनीहरूको अवस्थालाई थप उपचार नगरिएका ४,३०० जनाबाट सङ्कलन गरिएको नमुनासँग तुलना गरिएको थियो।

वैज्ञानिकहरूले क्रमिक रूपमा डेक्सामेथासोनलाई अन्य औषधिहरूसँगै प्रयोग गर्न सकिने र त्यसले मृत्युदर घटाउन सक्ने आशा गरेका छन्।

यो औषधि वयस्कहरूका लागि पनि सिफारिस गरिएको छ।

तर गर्भवती वा स्तनपान गराइरहेका आमाहरूले भने यसको प्रयोग गर्न नहुने बताइएको छ।

औषधिको उपलब्धता कस्तो छ?

डेक्सामेथासोन सस्तो औषधि हो र यसको उत्पादन पनि राम्रै स्तरमा भइरहेको छ।

यूकेको सरकारले आफूसँग यसको पर्याप्त मौज्दात रहेको र त्यसले २००,००० मानिसको उपचार गर्न पुग्ने बताएको छ।

कोरोना भाइरस उपचार: चिकित्सकको सिफारिसबिना डेक्सामेथासोन प्रयोग नगर्न चेतावनी

नेपालमा भारतबाट धेरै आयात गरिए पनि एउटा स्वदेशी औषधि कारखानाले पनि उत्पादन गरिरहेको औषधि व्यवस्था विभागले जनाएको छ।

डेक्सामेथासोन सन् १९५७ मा बनाइएको थियो।

लामो समयदेखि यो औषधि प्रयोगमा रहेका कारण यसको सर्वाधिकार कसैसँग पनि छैन।

यसको अर्थ विभिन्न कम्पनीहरूले यसको उत्पादन गर्ने सक्छन् र यो औषधि विश्वभरि उपलब्ध छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले परीक्षणको नतिजालाई स्वागत गरेको छ।

यसको प्रयोग के-के मा हुन्छ?

डेक्सामेथासोन विभिन्न रोगको उपचारमा प्रयोग हुन्छ।

शरीर सुन्निनेदेखि दम र जोर्नीको दुखाइ कम गर्न यसको प्रयोग हुँदै आएको छ।

के यसका साइड इफेक्ट छन्?

डेक्सामेथासोनका निन्द्रा लाग्न गाह्रो हुने, तौल बढ्ने र शरीरमा तरल पदार्थ कम नहुने साइड इफेक्ट छन्।

कुनैकुनै अवस्थामा आँखामा समस्या देखिन सक्छ। दृष्टि कमजोर हुनुका साथै रक्तस्राव हुन सक्छ। तर यी दुर्लभ छन्।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितहरूले भने यसको कम मात्रा लिने हुँदा साइड इफेक्ट कम हुन्छ।

इङ्गल्यान्डका प्रमुख स्वास्थ्य अधिकृत भन्छन्:...


यो कदम सैनिक नेताहरू, उनीहरूका परिवारका सदस्य र सेनासँग सम्बद्ध व्यापार-व्यवसायप्रति लक्षित हुनेछ।

अमेरिकामा रहेको एक अर्ब डलर बराबरको सरकारी कोषमा सेनाको पहुँच रोक्ने कदम पनि चालिँदैछ।

कूविरुद्ध प्रदर्शनका क्रममा मङ्गलवार गोली लागेर घाइते भएकी एक महिला राजधानी नेपिद्‌अस्थित एउटा अस्पतालमा मृत्युसँग सङ्घर्ष गरिरहेका बेला अमेरिकाले पछिल्लो कदम चालेको हो।

प्रतिबन्धको अवज्ञा

मङ्गलवार प्रदर्शनकारीहरूलाई तितरबितर पार्ने क्रममा सुरक्षाकर्मीले पानीको फोहरा, रबरको गोली तथा ताकेरै गोली प्रहार गरेका थिए।

म्यान्मारमा गत साता सेनाले सत्ता कब्जा गरेयता त्यसको विरोधमा हजारौँ मानिसले प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।

नेत्री आङ सान सू चीको जननिर्वाचित सरकारलाई सत्ताबाट च्युत गर्दै सेनाले एक वर्षका लागि सङ्कटकाल घोषणा गरेको छ।

सू चीसहित कैयौँ वरिष्ठ नेतालाई सेनाले नजरबन्दमा राखेको छ।

तर ठूला जमघटहरू गर्न नपाइने नियम तथा रात्रिकालीन कर्फ्युको अवज्ञा गर्दै मानिसहरूले सेनाको विरोधमा प्रदर्शन गर्न छोडेका छैनन्।

बाइडनले के माग गरेका छन्?

अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडनले सेनालाई आफ्नो कदम फिर्ता लिन र सू चीसहि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त जननिर्वाचित नेताहरूलाई रिहा गर्न माग गरेका छन्।

आवश्यक परेको खण्डमा थप कदम चाल्ने बताउँदै बाइडनले भने, "म्यान्मारका जनताले आफ्नो आवाज सुनाउँदैछन् र विश्वले सबै हेरिरहेको छ।"

म्यान्मार कू: आङ सान सू ची र बर्मेली सेनाको बद्लिँदो सम्बन्ध

पहिलो चरणमा प्रतिबन्धको निशानामा पर्नेहरूको पहिचान यसै साता आफ्नो प्रशासनले गर्ने बाइडनले बताएका छन्।

यसअघि रोहिंज्या मुस्लिमहरूविरुद्ध दमन गरेको आरोपमा म्यान्मारका कैयौँ वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई अमेरिकाले कालोसूचीमा राखिसकेको छ।


यो गत सालको भन्दा ठूलो स्तरको आक्रमण हो। यसपालि एकै पटक तीन स्थानलाई निशाना बनाइएको छ।

त्यस बेला अमेरिका एक्लैले कदम चालेको थियो, अहिले ऊसँग फ्रान्सेली र ब्रिटिश साझेदारहरू पनि छन्।

गत वर्षको दाँजोमा सिरियाली निशानाहरूमा दोब्बरभन्दा बढी अस्त्रहरू प्रहार गरिएका छन् - १२० भन्दा बढी।

तर आधारभूत प्रश्न जस्ताको जस्तै छ।

के यो सबै अमेरिकाले आफ्नो लक्ष्य भन्ने गरेको उद्देश्य हासिल गर्न पर्याप्त छ त? उनीहरू राष्ट्रपति असदलाई फेरि पनि रासायनिक अस्त्र प्रयोग गर्नबाट रोक्न चाहन्थे।

असदको विजय

गत वर्षको एप्रिल महिनायता सिरियामा पीडाको अन्त्य भएको छैन। तर दुई आधारभूत कुराहरूमा भने परिवर्तन भएका छन्।

पहिलो, असदको शासनले त्यहाँको युद्धमा विजय हासिल गरेको छ र त्यस क्रममा गैरसैनिक नागरिकहरूलाई आतङ्कित पार्ने कार्यले त्यस्तो रणनीतिमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

सिरियाको समग्र भूभागमा राष्ट्रपति असदको पूर्ण नियन्त्रण रहेको छैन। तर रुस र इरानको समर्थनप्राप्त असद विरुद्ध उभिनसक्ने कोही पनि त्यहाँ छैन।  आफ्नो नियन्त्रण विस्तार गर्नका लागि उनीसँग जनशक्ति, उपकरण र क्षमताको अभाव रहेको छ।

दो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

स्रो, वाशिङ्टन र मस्कोबीचको सम्बन्ध - र सामान्यतया रुस र पश्चिमा देशबीचको सम्बन्ध- उल्लेखनीय रूपमा बिग्रन पुगेको छ। अवस्था यस्तो भएको छ कि वरिष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय अधिकारीहरू अब नयाँ शीतयुद्धको चर्चा गर्न थालेका छन्।

यिनै सन्दर्भका माझ राष्ट्रपति ट्रम्पले असद सरकारविरुद्ध दण्डात्मक सन्देश दिने निर्णय गरेका छन्। यही  सन्दर्भमा नै तिनीहरूले उक्त सन्देश हासिल गरेका हुनुपर्छ।

'सफ्ट टार्गेट'

अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनले हमलाका क्रममा गैरसैनिक र "विदेशी" हताहती (रुसी) नहोस् भनेर एकदमै बढी सतर्कता अपनाएको देखिन्छ।

निशाना बनाइएका तीन वटा स्थानको चयन रासायनिक अस्त्र कार्यक्रममा तिनको केन्द्रीय भूमिका र अरू वरपर हुन सक्ने अवाञ्छित क्षति पनि पनि कम होस् भनेर गरिएको थियो।

अब सिरियाका राष्ट्रपति असदले आफ्नो व्यवहार बदल्छन् भन्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर व्यापक सिरियाली द्वन्द्वका सम्बन्धमा के हुन्छ त?

यो क्रूर युद्धले समाप्त हुने कुनै लक्षण देखाएको छैन।

युद्धमा प्रयोग भइरहेका ब्यारेल बम, ठूला तोप र गोलीहरु नै सिरियामा भएका ठूलो सङ्ख्याको मृत्यु र घातक चोटपटकका लागि जिम्मेवार छन्, रासायनिक अस्त्रहरू होइनन् भनेर धेरैले औँल्याउने गरेका छन्। र रासायनिक अस्त्रको प्रयोगले नै पश्चिमा कारबाही निम्त्याएको छ।

तर ठूलो प्रश्न चाहिँ यी पछिल्ला आक्रमणले सिरियामा युद्धको स्थितिलाई कुन हदसम्म परिवर्तन गर्छ त भन्ने हो।

यो आक्रमणले त्यहाँको द्वन्द्वलाई अन्त्यको केही नजिक पुर्‍याएको छ त?

दु:खद जवाफ हो - छैन।


यो घाइते ज्यागुअरको तस्बिर प्यान्टनल आगलागी सम्बन्धित सबभन्दा धेरै शेअर भएको फोटोहरूमध्ये एक बनेको छ

यो उक्त क्षेत्रमा दशकौँ यताको सबैभन्दा खराब आगलागी हो। त्यसले जनावर र बोटबिरुवामाथि पारेको प्रभावबारे विश्वभरि चिन्ता व्यक्त भइरहेको छ।

उक्त सिमसार क्षेत्रमा आगो लप्काले २९,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा प्रभाव पारिसकेको ब्रजिलका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उक्त भूगोल न्यूयोर्क सिटीभन्दा तीनगुणा बढी र प्यान्टनलको कुल भूभागको १९ प्रतिशत हो।

उक्त क्षेत्रका बासिन्दाहरूले आर्थिक र स्वास्थ्य समस्याहरू खेपिरहेका छन् र सङ्कटमा रहेको ज्याग्यूअर (बाघ प्रजातिको एउटा जीव) जस्ता प्राणीले पनि बाँच्न सङ्घर्ष गरिरहेका छन्।

हजारौँ व्यक्तिहरूले उक्त क्षेत्रको पीडाका तस्बिरहरू शेअर गरिरहेका छन् र तीमध्ये तीनवटा फोटो इन्टरनेटमा भाइरल भएका छन्।

ती तस्बिर पछाडिका कथा जान्न बीबीसीले फोटोग्राफरहरूसँग कुरा गरेको थियो।

ढलिरहेको ज्याग्यूअर

प्यान्टनलमा वन्यजन्तु पहिचान गर्ने टोलीहरूको भ्रमणलाई प्रवर्धन गर्ने टोलीका मालिक एल्टन लाराले उक्त तस्बिर सेप्टेम्बर १५ मा खिचेकी हुन्।

ज्याग्यूअरको सङ्ख्या बढी पाइने क... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्षेत्रमा खिचिएको उक्त तस्बिरमा एउटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा उक्त जीव लडिरहेको देखिन्छ।

आगलागीमा फसेका जनावर उद्धार गर्ने प्रयत्न स्वयंसेवक र वन्यजन्तु संरक्षणमा संलग्न प्रहरीहरूले गरिरहेका छन्

उक्त निकुञ्जलाई आगोले लगभग पूर्ण रूपमा नष्ट गरेको छ र अधिकारीहरूले त्यहाँको १,०८,००० हेक्टर क्षेत्रमध्ये ८५ प्रतिशत भूमिमा डढेलो लागेको जनाएका छन्।

लाराले अरू स्वयंसेवकसहित घाइते वन्यजन्तु खोज्दै डुङ्गामा गइरहँदा आफूले उक्त भाले ज्याग्यूअर फेला पारेको बताएकी छन्।

"उक्त जीव पानीको छेउमा थियो तर हामी पुगिसकेपछि ऊ तीन-चार मिटर हिँड्यो र नदीछेउमा रहेको रूखको छहारीमा बस्यो। हामी उसलाई सम्मान गर्दै अलिकति परै बस्यौँ," उनले भनिन्।

लाराका अनुसार उक्त जीवले आफ्नो खुट्टाले भुइँलाई छुन सकिरहेको थिएन र माथि हावामा उठाइरहेको थियो। "उनीहरू आफ्ना पञ्जा जमिनमा राख्छन्। तर यसको पञ्जा जलेको थियो।"

उक्त जनावरलाई चोट लागेको र उसले अस्वाभाविक रूपमा सुतेर बसेकाले आफ्नो ध्यानाकृष्ट भएको उनले बताइन्।

डुङ्गामा रहेका मानिसहरूसँग उद्धार गर्ने सामग्री त्यो दिन थिएन। उनीहरूले स्थानीय पशुस्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्क गर्दा उक्त जनावर जङ्गलमा गइसकेको थियो।

खरानी बनेको जमिनमा रहेको गोहीको जलेको शरीर

"दोस्रो दिन हामी पुग्दा पशुस्वास्थ्यकर्मीले खरानीमा उक्त जनावरको सङ्केत फेला पारे। तर नजिकै उक्त जनावर भेटिएन। त्यसयता उसको बारेमा केही समाचार छैन। उक्त ज्याग्यूअर सुरक्षित होला भन्ने मेरो अपेक्षा छ।"

प्यान्टनलमा अरू कैयौँ ज्याग्यूअर घाइते र मृत अवस्थामा फेला परेका थिए। लाराको तस्बिर समाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा शेअर गरिएको थियो र एउटा ट्वीट हजारौँ पटक लाइक गरिएको थियो।

सबैथोक खरानी

गुस्ताभो फिगेरोआले खिचेको ड्रोन तस्बिर

भाइरल भएको अर्को तस्बिर एक जीवशास्त्री गुस्ताभो फिगेरोआले ड्रोनको मद्दतले खिचेका थिए।

एसओस प्यान्टनल इन्स्टिट्यूटमा काम गर्ने उनले खिचेको तस्बिरले निकुञ्जलाई आगलागीले पुर्‍याएको क्षति देखिन्छ।

"जब मैले ड्रोन क्यामराबाट हेरेँ, त्यसले मलाई स्तब्ध बनायो।"

"अघिल्लो साल म निकुञ्जमा हुँदा सबैथोक हरियो थियो। तर अहिले सबैथोक खरानी भएको छ।"

उनले आगलागीबाहेक पानी पिउन नपाएर पनि कैयौँ जनावरहरू मरेको हुनसक्ने भन्दै दु:ख व्यक्त गरे।

आगलागीबारेको उनको एउटा तस्बिरमा समाजिक सञ्जाल फेसबुकमा डेढ लाखभन्दा बढी मानिसले प्रतिक्रिया जनाएका...


यो भनाइ अनुसन्धानकर्ता ब्रुस डेज्लीको हो। उनी कार्यसंस्कारबारे अध्ययक गर्छन् र काममा कसरी खुसी हुन सकिन्छ भन्ने विषयमा लेख्छन् र पडकास्ट गर्छन्। उनी सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा काम गर्छन् र युरोप, मध्यपूर्व तथा अफ्रिका क्षेत्रको जिम्मेवारी हेर्छन्।

जीवनलाई कसरी धेरै तनावमुक्त पार्न सकिन्छ भन्ने निम्न उपाय उनले बीबीसी आइडियाज लाई बताए।

१. इमेल बन्द गर्नुहोस्

सबैभन्दा सजिलो उपाय इमेलको एपमा 'नपढिएका इमेलको सङ्ख्या नदेखिने' बनाउनु हो।

तनाव कम गर्ने यो सबैभन्दा सरल उपाय हो।

आफ्नो इमेल एपमा नपढिएका इमेलको सङ्ख्या नदेखिने बनाए कार्यालय समयपछि इमेल हेर्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ

कार्यालय समय अगाडि वा पछाडि इमेल हेर्ने बानी भएका आधाभन्दा बढी मानिसहरूमा उच्च तनावको सङ्केत देखिन्छ।

त्यसैले त्यो सरल काम तपाईँले गर्न सक्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हुनसक्छ।

२. खाजा समय निकाल्नुहोस्

परिवर्तन गर्न सकिने दोस्रो सबैभन्दा राम्रो र सहज बानी खाजा खाने समय निकाल्नु हो।

काम गर्ने ठाउँभन्दा टाढा गएर ऊर्जा लिनु क्रान्तिकारी कदमजस्तो नदेखिन सक्छ। तर काम गर्दै टेबलमा बसेर खाने बानी यति सामान्य भइसक्यो कि त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्यसले तनावको मात्रा बढाइरहेको छ।

अझै थुप्रै इमेलहरू हेर्न बाँकी भएको बेला आफ्नो टेबल छाडेर समय निकाल्ने सोच्न पनि गाह्रो हुन्छ।

तर अध्ययनकर्ताहरूले बेलाबेलामा टेबल छोड्नु काम गर्न फेरि ताजा महसुस गर्ने सबैभन्दा उत्तम उपाय भएको पत्ता लगाएका छन्।

३. भिक्षुको जस्तो व्यवहार

काम सम्पन्न गर्न हप्ताको दुई पटक शान्त स्थानमा जानु उपयोगी हुन्छ

हामीमध्ये धेरैलाई काम सम्पन्न गर्ने क्रममा थुप्रै अवरोधहरू आएको र काम सक्न कठिन भएको महसुस हुन्छ।

वाशिङ्टनस्थित जोर्जटाउन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक तथा डीप वर्क पुस्तकका लेखक वेल क्याल न्यूपोर्ट भन्छन् - हामीले बिहानको समयलाई भिक्षुले जसरी व्यतीत गर्ने विषयमा सोच्नुपर्छ।

भिक्षुले जसरी कसरी समय व्यतीत गर्न सकिन्छ त?

हप्ताको दुई पटकजति आवाज वा अवरोध नहुने शान्त स्थानमा जाने र एक पटकमा ९० मिनेट जति बस्ने।

त्यसपछि हामी सामान्य रूपमै कार्यालय जान सक्छौँ र बैठक एवम् इमेलजस्ता दैनिक काममा लाग्न सक्छौँ।

४. कुरा गर्नुहोस्

धेरै कम्पनीहरू कार्यालयभित्र कसरी नवीन र रचनात्मक वातावरण बनाउन सकिन्छ भनेर सोचिरहेका हुन्छन्।

गफ हुने कार्यालय रचनात्मक हुन सक्छ

म्यासचुसिट्स इन्स्टिट्युट अफ टेक्नोलजीले गरेको रोचक अनुसन्धानले कार्यालयमा सिर्जनशीलता र रचनात्मकता बढाउने सबैभन्दा उत्तम उपाय त्यहाँ हुने कुराको मात्रा भएजि देखाएको छ।

अनुसन्धानकर्ता बेन वाबर भन्छन् - तपाईँको कार्यालयमा सिर्जनात्मक वातावरण बढाउन त्यहाँको कफी बनाउने मशिनको स्थान सार्नु एउटा उत्तम उपाय हो।

कफी मशिन, पानी तताउने वा चिसो बनाउने मशिन राख्ने ठाउँ सार्दा धेरै कुराकानी र छलफल हुन सक्छ।

ती कुराकानी अघिल्लो रात टीभीमा आएको कार्यक्रम वा खेलकुदका बारेमा हुनसक्छ। तर सामान्यतया यस्ता कुराकानी कामसँग सम्बन्धित छलफलतर्फ उन्मुख हुन्छन्।

मानिसहरूलाई धेरै गफ गर्न प्रोत्साहित गरेर वास्तवमा कार्यालयमा अझ धेरै काम गर्न सक्छौँ भन्ने कुरा अनौठो लाग्न सक्छ। तर यस विषयमा भएका अनुसन्धानले धेरै गफ हुने कार्यालयहरू नै सबैभन्दा रचनात्मक हुने सुझाव दिएको देखिन्छ।

५. डिजिटल उपकरण नचलाउने दिन बनाउनुहोस्

हामीलाई काममा रचनात्मक हुन र नयाँ विचारहरू ल्याउन नदिने सबैभन्दा ठूलो अवरोध तनाव रहेको अध्ययनकर्ताहरूको निष्कर्ष छ।

र, मोबाइल फोन बोकेका हामीहरू पहिलेभन्दा धेरै तनाव महसुस गरिरहेका छौँ।

मोबाइल फोनले तनाव बढाउँछ

त्यसैले यो तनाव कम...


यो वर्ष भाइरस महामारीका कारण विप्रेषणको विश्वव्यापी मूल्य र आकारमा 'पछिल्लो इतिहासकै ठूलो सङ्कुचन' देखिने विश्व व्याङ्कले जनाएको छ

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार २० करोडभन्दा धेरै मानिसहरूले आफ्ना प्रियजनका लागि विदेशबाट पैसा पठाउँछन्। त्यसैलाई विप्रेषण भनिन्छ।

तर यो वर्ष भाइरस महामारीका कारण विप्रेषणको विश्वव्यापी मूल्य र आकारमा 'पछिल्लो इतिहासकै ठूलो सङ्कुचन' देखिने विश्व व्याङ्कले जनाएको छ।

विदेशमा काम गर्नेहरूले निम्न र मध्यम आय भएका आफ्ना देशका परिवारमा पठाउने पैसा सन् २०१९ मा रहेको ५५४ अर्बबाट २० प्रतिशतले कमी हुँदै यो वर्ष ४४५ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्नेछ।

विश्व व्याङ्कका अनुसार त्यसको कारण 'खासगरी आप्रवासी कामदारहरूको आम्दानी र रोजगारीमा आएको सङ्कुचन' हो।

"काम गरिरहेका देशका आर्थिक सङ्कटबीच आप्रवासी कामदारहरू आम्दानी र रोजगार गुमाउने सबैभन्दा बढी जोखिममा पर्ने देखिन्छ," विश्व व्याङ्कले थपेको छ।

औसत विप्रेषण प्रतिमहिना २०० देखि ३०० अमेरिकी डलरबीचमा रहेको पाइन्छ, केही निम्न र मध्यम आय भएका देशमा त्यति रकमले महिनाभर परिवार पाल्न पुग्छ

औसत विप्रेषण प्रतिमहिना २०० देखि ३०० अमेरिक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ी डलरबीचमा रहेको पाइन्छ।

त्यति रकमले थुप्रै निम्न र मध्यम आय भएका देशमा महिनाभर परिवार पाल्न पुग्छ।

यस्तो जीवन जोगाउने आर्थिक उपायबिना "हामी दशौँलाखको भविष्यबारे एउटा धुमिल चित्र मात्र देख्न सक्छौँ," भन्छन् केयर इन्टरन्याशनलका डेलफाइन पिनल्ड।

अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था केयर गरिबीसँग जुझ्ने परियोजनामा विश्वका झण्डै एक सय देशमा काम गरिरहेको संस्था हो।

त्यसो भए प्रभावित देशमा मानिसहरूले कसरी गुजारा चलाइरहेका छन् र सरकारले उनीहरूलाई गर्न सक्ने सहायता के हो?

बीबीसीले ६ देशका प्रभावित परिवारहरूसँग कुरा गरेको छ।

लेबननदेखि श्रीलङ्का, चन्द्रा, ५२

अन्य दुई महिलासँग मिलेर कोठा लिएकी चन्द्राले कोठाभाडा तिर्न मात्र नसकेकी होइनन्, खान समेत राहतबाट गुजारा चलाएकी छन्

चन्द्रा नायगे, ५२, ले डेढ दशकभन्दा बढि समयदेखि सरसफाइ कामदारको रूपमा लेबननमा काम गरिन्।

उनले कमाईबाट मासिक घर पठाउने झण्डै चार सय अमेरिकी डलरले श्रीलङ्कामा रहेका चिया कृषक श्रीमान, दुई छोरी र एक छोरालाई सघाएको थियो।

उनको त्यही कमाईले परिवारले जग्गा किन्न, घर बनाउन, छोरीहरू पढाउनदेखि उनीहरूको विवाहसम्म थेग्यो।

अक्टोवर महिनादेखिको अस्थिरताले त्यहाँको अर्थतन्त्र सङ्कटग्रस्त बनेको छ। डलरसँग लेबननको पाउन्ड आधाभन्दा बढीले कमजोर हुँदा उनले अहिले घर पैसा पठाउन सकेकी छैनन्।

यतिखेर अमेरिकी डलरसँग लेबननको पाउन्ड आधाभन्दा बढीले कमजोर भएको छ

अन्य दुई महिलासँग मिलेर कोठा लिएकी चन्द्रा कोठाभाडा तिर्न मात्र सकेका छैनन्, खान समेत राहतबाट गुजारा चलाएका छन्।

चन्द्राको चिन्ता भाइरस महामारीसँगै झन् बिग्रिएको अवस्थामा स्वदेश फर्कनुपर्ने अवस्था आउने अब १९ वर्षिय छोरालाई विश्वविद्यालयमा पढाउन नै पो नसकिने हो कि भन्ने छ।

स्पेनदेखि होन्डुरस, रेइना, ४५

रेइनाकी २९ वर्षिया छोरी डिक्सिना स्पेनमा बालबालिकाको स्याहार गर्ने काम गरेर मासिक झण्डै तीन सय डलर घर पठाउँछिन्

रेइना अरासेलीको एउटा सानो खाना खुवाउने व्यवसाय छ भने उनका श्रीमान होन्डुरसमा ट्याक्सी ड्राइभर हुन्।

रेइनाकी २९ वर्षिय छोरी डिक्सिना स्पेनमा बालबालिकाको स्याहार गर्ने काम गरेर मासिक झण्डै तीन सय डलर घर पठाउँछिन्।

त्यही कमाईले उनकी आमाको व्यवसाय सुरु भएको थियो भने मधुमेहका बिरामी बुवाको औषधिको गर्जो समेत त्यसबाटै टर्दै आएको थियो।

कोभिड-१९ को प्रभावले आन्ध्र महासागरको दुवैपट्टि परिवारमा ठूलो...


यो वर्ष राम्रो मुनाफा कमाएको बताएको निगमले तीन वर्षमा चार वटा ठूला विमान किन्ने र उडानलाई युरोपसम्म विस्तार गर्ने योजना बनाएको नेपाल वायुसेवा निगमका अधिकारीले बताएका छन्।

तयारी

चार वर्ष अगाडि बन्द गरिएको काठमान्डू दुबई उडान विहिबार रातीबाट पुन:शुरु भएको छ।

निगमले अब चांडै नै चीनको ग्वाङझाउमा उडान थप्ने तयारी गरेको निगमका प्रवन्ध निर्देशक सुगतरत्न कंसाकारले बताए।

उनले भने, "नवौं गन्तव्यको रुपमा आगामी अक्टोबरमा चीनको ग्वाङझाउको लागि प्रयास भइरहेको छ। ग्वाङझाउपछि हाम्रो लक्ष्य लामो दुरीका जापानको टोकियो, दक्षिण कोरियाको सोल, चीनको सांघाई र बेइजिङ जस्ता गन्तव्यमा पुग्नु रहेका छन्। "

विमान संख्या

फराकिलो योजना बुनेपनि निगमसंग भने हाल चार वटा ठूला जहाज मात्र छ, जसमा विग्रिएर रहेको एउटा जहाज बेच्ने प्रकृया शुरु भइसकेकाले बांकी तीनवटा जहाजले मात्र सेवा दिइरहेका छन्।

तर आगामी डेढ वर्षमा दुई वटा नयाँ जहाज थप्न लागिएकोले योजना अनुरुप काम हुने आशा प्रवन्ध निर्देशक कंसाकारको छ।

उनले थपे, "हाम्रो योजना अनुसार आगामी १२ देखि १३ महिनामा पहिलो जहाज आइपुग्नेछ। एकै पटक दुईवटा आउँदैन। चार पाँच महिन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ाको बीचमा अर्को आउनेछ। त्यो प्रकृया शुरु भइसकेको छ।"

गत आर्थिक वर्षमा अन्तर्राष्ट्रिय उडानबाट ७ अर्ब रुपियाँ आम्दानी गरेको निगमको थप जहाज खरिद प्रकृया बोर्डमा रहेको निगमका प्रवक्ता रामहरी शर्माले बताए।

उनले भने, "प्रकृया अहिले बोर्डमा छ। अर्थ मन्त्रालयमा हामीले लगानीको लागि अनुरोध गरेका छौं। सम्भवत: दुई हप्तामा राम्रै निर्णय आउनसक्छ।"

निगमले अन्तर्राष्ट्रिय उडानको संख्या बढाउन नसक्दा अहिले नेपालबाट हुने हवाई व्यापारको ९० प्रतिशत हिस्सा विदेशी जहाज कम्पनीहरुले ओगटेका छन्, जसले गर्दा नेपाल आउने पर्यटकहरुले महंगो मूल्य तिर्न वाध्य भइरहेको बताइएको छ।


यो वसन्त ऋतुमा नेपालका विभिन्न हिमाल आरोहणको क्रममा ज्यान गुमाउने वा हराउनेको संख्या १६ पुगेको विभागको भनाइ छ।

सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा मात्र अहिलेसम्म ८ जनाको ज्यान गइसकेको बताइएको छ। ती मध्ये चार जना आरोहीको मे २२ र २३ तारिखका दिन सगरमाथा शिखरदेखि केही तल बाल्कोनी अर्थात कौसी भनिने क्षेत्रमा ज्यान गएको थियो।

मौसम खुलेको बेला

त्यो अवधिमा मौसम खुलेकोले धेरै आरोहीहरू शिखरतर्फ लागेका र त्यसक्रममा त्यस क्षेत्रमा माथि जाने र तल झर्ने आरोहीहरूको भिड बढेका विवरणहरू सञ्चारमाध्यममा छ्याप्छ्याप्ती भएका थिए।

तर पर्यटन विभागका महानिर्देशकले आइतवार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तीमा भनिएको छ, "२२ र २३ मेमा सगरमाथाको चौथो शिविर र त्यो भन्दा माथि केही बाक्लो सङ्ख्यामा आरोहीहरू रहेको भएपनि  आरोहीहरूको  मृत्युको एक मात्र कारण 'आरोहण मार्गमा रहेको चाप मात्र हो' भन्ने धारणा राखी प्रचार गरिनु दु:खद छ।"

आरोहीहरूको मृत्युको कारण "वैज्ञानिक पद्धतिबाट मात्र पहिचान गर्न सकिने विषय" भएको बताउँदै पर्यटन विभागले "यस्ता विषयमा आफ्ना धारणा सार्वजनिक गर्नुअघि सबैले ध्यान पुर्‍याउन" अनुरोध गरेको छ।

उसले आरोहीहरू... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

को मृत्युप्रति गहिरो दु:ख व्यक्त गर्दै आरोहण सुरक्षित तुल्याउन सबै पक्षको सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेकोमा जोड दिएको छ।

सगरमाथाबाट ओर्लँदा ज्यान गुमाएकी भारतीय महिलाको सपना

सगरमाथामा ट्राफिक जाम हुने स्थिति राम्रो कि नराम्रो

कञ्चनजङ्घामा दुई पर्वतारोहीको मृत्यु, एक जना सम्पर्कविहीन


यो वृद्धिसँगै कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १०४ पुगेको छ भने सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको सङ्ख्या २६,६६० पुगेको छ।

मृत्यु हुनेमा पर्साका एक पुरुष र मोरङ्गकी एक महिला रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार अहिले ९,२२१ जनामा सक्रिय सङ्क्रमण छ भने १७,३३५ जना भाइरसमुक्त भएका छन्।

आइतवार पुष्टि भएकामध्ये सबैभन्दा बढी काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्ला गरी १७२ जना सङ्क्रमित रहेका छन्।

त्यस्तै प्रदेश नं १ मा ९५८ जना, गण्डकी प्रदेशमा २८० जना, प्रदेश नं ५ मा ८२१ जना, कर्णाली प्रदेशमा २२२ जना र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ७८२ जना सक्रिय सङ्क्रमित रहेका छन्।

अन्य ५०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित भएका जिल्लाहरूमा काठमाण्डू, मोरङ्ग, पर्सा, रौतहट र महोत्तरी रहेका छन्।

के छ अरू तथ्याङ्क?

गत २४ घण्टामा १२,२४७ वटा पीसीआर परीक्षण गरिएको छ।

हालसम्म ५,१७,९०७ जनाबाट सङ्कलित नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सो अवधिमा १३४ जना रोगमुक्त प्रमाणित भएका थिए।

अहिले देशभरि क्वारन्टीनमा १५,२४३ जना छन्। आइसोलेशनमा ८,७२४ जना र होम आइसोलेशनमा ४९७ जना छन्। सबै... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित प्रदेश नं २ मा ३,९६७ जना र वाग्मती प्रदेशमा २,१९१ जना रहेका छन्।


यो वृद्धिसँगै बिहीवार अपराह्णसम्म देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ८,२७४ पुगेको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बताएका छन्।

तीमध्ये १,४०२ जना निको भएका र २२ जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

सरकारले बिहीवार सर्वाधिक ६७१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको बताएको थियो।

के छ अरू तथ्याङ्क?

बिहीवार मनाङमा पनि सङ्क्रमित भेटिएपछि ७७ मध्ये ७४ जिल्लामा कोभिड-१९ पुगेको पुष्टि भएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार विगत २४ घण्टामा ६,२०३ वटा नमुनाको पीसीआर विधिबाट परीक्षण गरिएको थियो।

असार ४ गते बुधवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

८,२७४कुल सङ्क्रमण

७४प्रभावित जिल्ला

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ६,२०३

चिकित्सकीय निगरानीमा अलग्गै६,८५०

देशभरि क्वारन्टीनमा१,०९,४६१

अहिलेसम्म निको१,४०२

यससँगै कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि गर्न प्रयोग हुने उक्त परीक्षणको सङ्ख्या १,६१,७४९ पुगेको छ।

क्वारन्टीनमा भएका मानिसको परीक्षणमा तीव्रता दिइएकाले सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।

अहिले देशभरि १,०९,४६१ भन्दा बढी व्यक्ति क्वारन्टीनमा छन्। तीमध्ये अधिकांश भारतबा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ट फर्किएका हुन्।

सरकारको तथ्याङ्कअनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेश, प्रदेश नं ५, कर्णाली प्रदेश र प्रदेश नं २ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू क्वारन्टीनमा छन्।

अहिले प्रदेश नं २ र ५ मा सर्वाधिक सङ्ख्यामा कोभिड-१९ भएका व्यक्ति भेटिएका छन्।

कोरोना भाइरस उपचार: चिकित्सकको सिफारिसबिना डेक्सामेथासोन प्रयोग नगर्न चेतावनी


यो वृद्धिसँगै सङ्क्रमित व्यक्तिहरूको कुल सङ्ख्या ४२,८७७ पुगेको छ।

अहिलेसम्म २४,२०७ सङ्क्रमित निको भइसकेका छन् भने २५७ जनाको मृत्यु भएको छ।

बिहीवार अपराह्ण आयोजित दैनिक प्रेस ब्रीफिङमा मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले अहिले देशभरि १८,४१३ सक्रिय सङ्क्रमित भएको बताए।

तीमध्ये ७,७४२ जना घरमै र १०,६७१ जना संस्थागत आइसोलेशनमा छन्।

को हुन् मृतक र सङ्क्रमितहरू?

अहिले थपिएका सङ्क्रमित र मृतकहरू विभिन्न जिल्लाका हुन्।

मृतकमध्ये चार महिला र दुई पुरुष छन्।

रूपन्देहीमा दुई जना र चितवन, भक्तपुर, तनहुँ र सिन्धुपाल्चोकमा एक-एक जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। उनीहरूको उमेर ४० देखि ९२ वर्षसम्म थियो।

नयाँ सङ्क्रमितमध्ये काठमाण्डू उपत्यकाका ४४५ जना छन्।

तीमध्ये काठमाण्डूका ३५७ जना, ललितपुरका ४६ जना र भक्तपुरका ४२ जना छन्।

त्यसैगरी मोरङमा थप ४६ जना, सुनसरीमा २७ जना, धनकुटामा ६४ जना, पर्सामा ६५ जना, बारामा ७१ जना, रौतहटमा २९ जना  सर्लाहीमा १०९ जना, कास्कीमा ३१ जना, रूपन्देहीमा ५२ जना र चितवनमा ५६ जनामा पनि सङ्क्रमण देखिएको छ।

थपिएका सङ्क्रमितमध्ये ३९४ जना महिला र ८३४ जना पुरु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ष छन्।

के छ अरू तथ्याङ्क?

सो अवधिमा ९१७ सङ्क्रमित रोगमुक्त प्रमाणित भएको मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. गौतमले बताए।

अहिलेसम्म पुष्टि भएकामध्ये झन्डै ५६ प्रतिशत सङ्क्रमितहरू निको भइसकेका छन्।

देशभरि क्वारन्टीनमा ६,७४९ जना छन्।

एक हजारभन्दा बढी मानिसमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको यो छैटौँ पटक हो।

अघि भदौ १७ गते १,१२० जनामा, भदौ १४ गते १,२२१ जनामा र भदौ ११ गते १,१११ जनामा देखिएको पुष्टि गरेको थियो।

यसरी बढिरहेको छ सङ्क्रमण

त्यसअघि भदौ २ गते सङ्क्रमितको सङ्ख्या पहिलो पटक १,००० नाघेको थियो।

कोरोनाभाइरसबारे थाहा भएका पाँच कुरा


यो सँगै नेपालमा सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या ४ सय ४४ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले बिहीवार बिहान ६:५० बजे जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिका अनुसार धरानस्थित वि. पि. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र बिराटनगरको प्रादेशिक जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणपछि नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भएको हो।

झापा कचनाकवल गाउँपालिका,  धनकुटा र धरानका नमुनाहरूमा नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भएको बताइएको छ।

नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भएकामा १५ जना झापाको कचनकवल गाउँपालिकाका पुरुषहरू रहेका छन् भने धनकुटाका एकजना पुरुषमा र धरानकी एकजना महिलामा सङ्क्रमण पुष्टी भएको बताइएको छ।

प्रदेश १ को मन्त्रिपरिषदको कार्यालयका अनुसार नयाँ थपिएका झापाको कचनकवल गाउँपालिकाका १५ जना संक्रमितहरू सबै केही दिन अघि भारतबाट आएका हुन्।

उनीहरू  सबैलाई क्वारन्टीनमा राखिएको थियो। त्यहीँबाट स्वाब संकलन गरेर परीक्षणमा पठाइएको थियो।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले नियमित जस्तै भन्ने गरे अनुसार नयाँ सङ्क्रमितहरूको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको र सङ्क्रमितहरू सबै स्वास्थ्यकर्मीको सम्पर्कमा रहेका विज्ञप्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िमा जनाइएको छ।


यो समग्र विषयबस्तुबारे थाहा पाउनु पर्ने छ कुराहरू पढ्नुहोस्।

१. मतदान कतिखेर हुन्छ?

ब्रिटेनको स्थानीय समय अनुसार मंगलबार बेलुका संसदमा पूर्ण कार्यदिनको बहसपछि मतदान हुनेछ। सरकारले घोषणा नगरून्जेल मतदानको यकिन समय थाहा हुँदैन।

२. सांसदहरूले केमा मतदान गर्दैछन्?

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले युरोपेली संघसँग दुई वर्ष लगाएर गरेको छलफलपछि तयार पारेको मस्यौदा सम्झौतामाथि सांसदहरूले आफ्नो निर्णय दिनेछन्।

३. यो मतदान किन महत्वपूर्ण छ?

यो एकदमै ठूलो मतदानको क्षण हो। यदि सांसदहरूले प्रधानमन्त्री मेको प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेमा दुईमध्ये एक कुरा हुने निश्चित छ।

पहिलो आगामी मार्च २९ तारिखमा ब्रिटेन कुनै सम्झौता विना नै इयुबाट बाहिरिने छ। दोस्रो ब्रिटेन इयुबाट त्यसरी बाहिरिने मिति पछाडि धकेलिने छ।

सांसदहरूले प्रधानमन्त्री मेको सम्झौता प्रस्तावमा सहमति जनाए भने ब्रिटेन आगामी मार्च २९ तारिखमा इयुबाट बाहिरिने छ तर धेरैजसो कुराहरू भने सन् २०२० को डिसेम्बर महिनासम्म यथावत नै रहनेछन्।

त्यस अवधिमा दुवैपक्षले कुनै स्थायी प्रकृतिको व्यापारिक सम्झौता गर्ने प्रयास गर्नेछन्।

४. तर सांसदहरूले प्रधानम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न्त्री मे को बहिर्गमन सम्झौतालाई अस्वीकार गरिसकेको होइन्?

हो। र त्यो पनि ठूलो मत अन्तरले त्यसबेलाको प्रस्ताव अस्वीकृत भएको थियो।

५. उसोभए अहिले के फरक हुँदैछ त?

प्रधानमन्त्री मेले सांसदहरूले मतदान गर्नु एकदिनअघि सोमबार उनको  ब्रेक्जिट सम्झौताका सम्बन्धमा "कानुनीरूपमा बाध्यकारी हुने" परिवर्तनहरू सहितको सहमति हासिल गरिएको बताएकी छन्।

पहिलो परिवर्तन भनेको इयुले युकेलाई आयरल्याण्डको टापुमा खुलासिमाना कायमै राख्‍नका लागि गरिएको प्रावधानलाई लिएर अनिश्चितकालसम्म अलमल्याउने प्रयास गरेमा त्यसका विरुद्ध "औपचारिक विरोध" दर्ता गर्न पाइने छ।

दोस्रो भनेको इयु र युकेले जारी गर्ने "संयुक्त वक्तव्य" हो।

त्यसमा युके र इयुको भावी सम्बन्धका विषयमा हुने राजनीतिक वक्तव्य बाहेक पनि थप कुराहरू हुनेछन्।

र सन् २०२० को डिसेम्बरसम्मा ब्याकस्टप भनिने आयरल्याण्ड टापुस्थित खुला सिमानाको प्रावधानलाई प्रतिस्थापन गर्ने वैकल्पिक बन्दोबस्तप्रति प्रतिबद्धता जनाइनेछ।

६. सांसदहरूले यो सम्झौताको मस्यौदालाई फेरि पनि अस्वीकार गरेमा के हुन्छ?

बहिर्गमन सम्बन्धी प्रधानमन्त्री टरिजा मेको सहमति प्रस्तावलाई मंगलवार सांसदहरूले अस्वीकार गरेमा, तिनीहरूलाई विना कुनै सम्झौता इयुबाट युके बाहिरिने कि नबाहिरिने भन्ने विषयमा पनि मतदानको अवसर प्रदान गरिने वाचा गरिएको छ।


यो साता दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा आचार्यले सेरम इन्स्टिच्यूटका वरिष्ठ अधिकारी प्रकाश सिंहसँग कुराकानी गरेका थिए

त्यसैले नेपालले पनि आफ्नो प्रारम्भिक आवश्यकता भारतबाटै पूर्ति गराउने पहल भइरहेको दिल्लीस्थित नेपाली राजदूत नीलाम्बर आचार्यले बीबीसीलाई बताएका छन्।

नेपालले खोप हासिल गर्ने पहलका क्रममा दिल्लीस्थित दूतावासले त्यहाँका खोप निर्माता तथा सरकारी अधिकारीहरूसँग थालेको संवाद आशलाग्दो रहेको राजदूत आचार्यले बताएका छन्।

पश्चिमी देशहरूमा कोरोनाभाइरस विरुद्ध बनेका खोपहरूको प्रयोग हुन थालिसकेको बेला नेपालमा त्यसको आपूर्ति कहिले र कताबाट होला भन्ने जिज्ञासा बढिरहेको छ।

यसै मेसोमा यही साता भारतको खोप निर्माता कम्पनी सेरम इन्स्टिच्यूटका वरिष्ठ अधिकारी तथा भारतको नीति आयोगका प्रमुखसँग राजदूत नीलाम्बर आचार्यले कुराकानी गरेका थिए।

यूकेको अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले एस्ट्राजेनेका औषधि कम्पनीसँग मिलेर विकास गरेको खोप सेरम इन्स्टिच्युटले बनाउँदैछ। उक्त खोपको प्रभावकारिता ७० देखि ९० प्रतिशत हुने बताइएको छ।

पुनेस्थित सेरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाको प्रयोगशालामा एस्ट्राजेनेकाको कोभिशील्ड खोप राख्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ने सिसी निकाल्दै एक कर्मचारी

"सेरम इन्स्टिच्यूटको क्षमता निकै ठूलो छ। नेपालको आवश्यकता पनि उसले सम्बोधन गर्न सक्छ," राजदूत आचार्यले भने।

उनका अनुसार भारतले आफ्नो आवश्यकताको निम्ति उत्पादन गर्ने जति खोप हुन्छ त्यसमा नेपालको आवश्यकता पनि थपे उत्पादन गर्ने कम्पनीलाई भन्न  नेपाल पनि लाभान्वित हुनसक्छ।

"यही सन्दर्भमा सेरम इन्स्टिच्यूटसँग हाम्रो वार्ता भइरहेको छ। (सेरमका अतिरिक्त निर्देशक प्रकाश सिंह) सोमवार दूतावासमा आउनुभएको थियो। वहाँसँगको वार्ता आशादायी रह्यो," उनले भने।

भारतबाट कति परिमाणका खोप आउला?

गत महिना नेपाल भ्रमणमा आएका बेला भारतीय विदेशसचिव हर्ष शृंगलाले नेपालको खोप आवश्यकता भारतको प्राथमिकतामा रहने बताएका थिए।

बिहीवार राजदूत आचार्यले भारतको नीति आयोगका प्रमुख कार्यकारी अमिताभ कान्तसँग कोभिडविरुद्धको खोपको उत्पादन तथा उपलब्धताबारे कुराकानी गरेका थिए।

कान्तले पनि भारतको खोप सहयोगमा नेपाल प्राथमिकतामा पर्ने बताएको दूतावासले उल्लेख गरेको छ।

राजदूत आचार्यका अनुसार नेपालले सुरुमा आफ्नो जनसङ्ख्याको २० प्रतिशतलाई पुग्नेगरी खोप आपूर्ति गर्न खोजिरहेको छ जसमा अग्रमोर्चामा रहेर काम गर्ने तीन प्रतिशतलाई पहिलो चरणमा अनि जोखिम समूहमा रहेकाहरू १७ प्रतिशतलाई दोस्रो चरणमा खोप दिन खोजिएको छ।

"यो भनेको करिब ६० लाख मानिस वा एक करोड २० लाख मात्राको खोप हुन आउँछ। हामीले के आशा गरेका छौँ भने हाम्रो सुरुका यी आवश्यकता भारतबाटै सम्बोधन हुनसक्छ," उनले भने।

"तुरुन्तै सबै एकैचोटि आउने त होइन तर उत्पादन सुरु भएपछि त्यो परिमाण प्रष्ट हुँदै जान्छ।"

भारतको खोप किन धेरै उपयोगी होला?

नेपालको निम्ति विभिन्न कारणहरूले गर्दा भारत वा छरछिमेकमा बनेका खोपहरू नै लाभदायक हुनसक्ने विज्ञहरूले बताउने गरेका छन्।

विशेषतः भारतमा बनेका खोप सस्तो पर्ने अनि आपूर्ति सजिलो हुने उनीहरू बताउँछन्।

"वास्तवमा कोभिड खोपका निम्ति नेपालले पर जानैपर्दैन। अक्सफर्ड यूनिभर्सिटी-एस्ट्रजेनेकाको खोप भारतकै सेरम इन्स्टिच्युटमा बन्दैछ। त्यसको मूल्य पनि दुई डोजको १,५०० रुपैयाँ हाराहारीमा आउँछ," सेन्टर फर मलेक्यूलर डायनामिक्सका अनुसन्धान निर्देशक डा. समीरमणि दीक्षितले बताए।

पैसा सस्तो हुनुका साथै उक्त खोपलाई सामान्य चिसो तापक्रममा सुरक्षित भण्डारण गर्न सकिनु पनि महत्त्वपूर्ण फाइदा भएको उनले बताए।

"यो खोपलाई हामीसँग अहिले नै उपलब्ध सामान्य कोल्ड...


योसँगै नेपालमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १८ पुगेको छ।

शनिवार नै २७३ जनाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि नेपालमा कुल सङ्क्रमित सङ्ख्या ५,३३५ पुगेको छ। तीमध्ये

शनिवार सङ्क्रमण पुष्टि भएकामध्ये २४७ जना पुरुष र ३६ जना महिला रहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रा. डा. जागेश्वर गौतमले बताएका हुन्।

उनले असार १० गतेसम्म दैनिक परीक्षण क्षमता १०,००० पुर्‍याइने पनि बताए।

बालक सहित दुईको मृत्यु

वीरगञ्जको एक अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएको बालक र बेवारिसे अवस्थामा मृत फेला परेको पुरुषको पीसीआर परीक्षणमा सङ्क्रमण देखिएको बीबीसी सम्वाददाता माधुरी महतोले जनाएकी छन्।

बाराको निजगढ नगरपालिका वडा नम्बर ६, योजना टोलका पाँच वर्षीय बालकको शुक्रवार साँझ मृत्यु भएको बाराका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रुद्रप्रसाद पण्डितले बताएका छन्।

लगातार ज्वरो आउने क्रम नरोकिएका बालकको निजगढका विभिन्न अस्पतालमा उपचार गराइएको तर निको नभएपछि शुक्रवार बिहान वीरगन्ज लगिएको बताइएको छ।

हेल्थ केयर अस्पतालमा भर्ना गर्ने क्रममा आरडीटी परीक्षणमा पोजेटिभ देखिएको थियो।

प्रजिअ पण्डितका अनुसार मृतक बालकको शव कार्यविधि अनु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सार नेपाली सेनासहित सुरक्षाकर्मीको टोलीले अन्तिम संस्कार गरिएको छ।

यो सहित बारामा कोरोनाभारइरस सङ्क्रमणबाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या दुई पुगेको छ।

त्यस्तै वीरगन्जको घण्टाघर नजिकै विपी उद्यान परिसरमा जेठ २८ गते मृत अवस्थामा भेटिएका अन्दाजी २५ वर्षीय पुरुषमा पनि सङ्क्रमण देखिएको नारायणी अस्पतालका डा.उदय नारायण सिँहले बताएका छन्। ती पुरुषको पहिचान खुल्न सकेको छैन।

नरैनापुरका सबै निको

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको केन्द्र बनेको बाँकेको नरैनापुर क्वारन्टीनमा सङ्क्रमित ११८ जनामध्ये ११७ जना निको भई घर फर्किएको बीबीसी सम्वाददाता विमला चौधरीले जनाएकी छन्।

एक जनाको भने क्वारन्टीनमा मृत्यु भएको थियो।

बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामबहादुर कुरुङवाङले ११७ जनाकै परीक्षण नेगेटिभ आएपछि उनीहरु घर फर्किएको बताए।

रोजगारीका लागि भारत पुगेका धेरै नेपालीहरू लकडाउनको बीचमा घर फर्किएपछि नरैनापुरमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

क्वारन्टीनमा रहेका ११७ जना र एक प्रहरीमा सङ्क्रमण देखिएपछि निषेधाज्ञा जारी गरेर त्यहाँ सेना परिचालन गरिएको थियो।

सेना परिचालनपछि त्यहाँको अवस्था फेरिएको कुरुङवाङले बताए।

पछिल्लो समय भारतबाट आउने मानिसको सङ्ख्यामा कमी आएको र नरैनापुरमा नयाँ सङ्क्रमित नभेटिएको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेले जनाएको छ।

हाल नरैनापुरको क्वारन्टीनमा एक सयको हाराहारीमा मानिसहरू रहेको नरैनापुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष इस्तियाक अहमद शाहले जानकारी दिए।


रक्षामन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका पोखरेललाई उपप्रधानमन्त्रीमा बढुवा गरिएको हो।

राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार शुक्रवार नै स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्रीमा नियुक्त संघीय समाजावादी फोरम नेपालका अध्यक्ष यादवलाई पनि उपप्रधानमन्त्री बनाइएको छ।

प्रधानमन्त्रीपछिको दोस्रो मर्यादाक्रममा पोखरेल र त्यसपछिको तेस्रोमा यादव रहनेछन्।

पोखरेल र यादव दुवै यसअघि पनि उपप्रधानमन्त्री भइसकेका थिए।

यसअघि उपप्रधानमन्त्री नबनाउने भन्दै पोखरेललाई मन्त्री मात्र बनाइएको थियो।

सोमवार नेकपाका अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड तथा फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले दुई-बुँदे सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन्।

तर फोरम सरकारमा सहभागी भएसँगै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पोखरेल र यादवलाई उपप्रधानमन्त्री बनाउने निर्णय लिएका हुन्।

त्यसबारे प्रधानमन्त्री ओली, अध्यक्ष प्रचण्ड र यादवबीच छलफल लम्बिएकाले शपथ कार्यक्रममा ढिलाइ भएको बताइएको छ।

विस्तार र बढुवा

ओलीले मन्त्रिपरिषद् विस्तार गर्दा सञ्चार राज्यमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले पनि बढुवा पाएका छन्।

यादवसँगै फोरम नेपालबाट मोहम्मद इश्तियाक राई स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

हरी विकास मन्त्री नियुक्त भएका छन्।

राष्ट्रपति भवनमा राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले उपप्रधानमन्त्रीद्वय पोखरेल र यादव तथा दुई मन्त्रीहरूलाई पद तथा गोपनीयताको शपथ गराइन्।

यो विस्तारसँगै मन्त्रिपरिषद्‍मा सदस्यको सङ्ख्या २४ पुगेको छ।

यादवले प्रदेश २ बाट प्रतिनिधित्व गर्छन् भने इश्तियाक राई प्रदेश ५ का हुन्।

श्रेष्ठले पाएनन्

काठमाण्डूबाट प्रतिनिधित्व गर्ने फोरमका सहअध्यक्ष राजेन्द्र श्रेष्ठ पनि मन्त्री बन्न आकाङ्क्षी मानिएका थिए। तर पार्टीले उनलाई सरकारमा पठाएन।

हालै सम्पन्न निर्वाचनमा पहाडी जिल्लाबाट कम मत आएको भन्दै सरकारमा तराईकै नेतालाई अवसर दिनु पर्ने आवाज फोरमभित्र उठेको बताइन्छ।

श्रेष्ठ संघीय समाजवादी र फोरम नेपालबीचको एकीकरण भएपछि पार्टीको सहअध्यक्ष बनेका हुन्।

फोरमको भागमा दुई मन्त्री र एक राज्यमन्त्री परेको बताइएको थियो।

यादवको स्वास्थ्य मन्त्रालयमा नेकपाकी राज्यमन्त्री छन्।

कुल २५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् बनाउन सकिने संवैधानिक प्रावधानका कारण अब एक राज्यमन्त्री थप्न मिल्ने ठाउँ बाँकी छ।

संशोधनको सम्भावना

विश्वासको मत लिँदा संसद्‍मा प्रतिनिधित्व गर्ने दुईतिहाइ बहुमतको साथ पाएको सरकारमा अब सत्ताधारी दलकै दुईतिहाइ पुगेको छ।

अब फोरमसँग नेकपाले गरेको सहमतिपत्रमा उल्लेखित संविधान संशोधनको प्रतिवद्धता पूरा गर्ने बाटो खुलेको छ।

तर त्यसमा अझै समय लाग्ने बताउँछन् प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार विष्णु रिमाल।

संविधान संशोधनको माग गर्दै फोरमसहितले गरेको आन्दोनलका क्रममा भएको नाकाबन्दीका कारण नेपाल र भारतबीच तीव्र मतभेद देखिएको थियो।

भारतसँगको त्यो कटुता अन्त्य गरेका भनिएका प्रधानमन्त्री ओलीका निम्ति फोरमको सरकार प्रवेश अर्को महत्त्वपूर्ण सफलताको रूपमा देखिएको छ।

तर सत्तापक्षसँग उधारोमा सम्झौता गरेको भन्दै फोरमको भने आलोचना गर्नेहरू पनि छन्।

मन्त्रिपरिषद्को कार्य विभाजन

स्रोत: राष्ट्रपतिको कार्यालय


रबिना बोहरा, बागलुङ

हिमरेखा क्षेत्रमा बस्न रुचाउने लजालु र काँतर स्वभावका डाँफे चरा ढोरपाटन क्षेत्रमा पनि काग तथा बाजले जिस्काउने र लखेट्दा भाग्ने क्रममा ठोक्किएर मर्ने गरेको बताइएको छ।

हिमाली भेगमा पाइने रङ्गीचङ्गी डाँफे नेपालको राष्ट्रिय चरा हो।

जाडो याममा लालीगुराँस फुल्ने जंगल तथा गर्मीमा माथिल्लो बुकी क्षेत्रमा समूह बनाइ बस्ने डाँफेलाई काग तथा बाजले लखेट्दा भागेर ढोरपाटनको बेसी झर्ने क्रममा ठोक्किएर घाइते हुने र स्थानीय सिकारी कुकुरले समात्दा मर्ने गरेको ढोरपाटन सिकार आरक्षले जनाएको छ।

काग र बाजले लखेट्दा गएको बैशाखमा मात्रै तीनवटा डाँफे घाइते भएको र माथिल्लो क्षेत्रको यकिन तथ्याङ्क निकाल्न नसकिएको बताइएको छ।

लाटोकोसेरो चोरीको अनौठो कारण

कारण

हिमाल, पहाड र तराई तीनै प्रकृतिको भूगोल भएको ढोरपाटनमा डाँफेको बासस्थान रहेको पहाडी भेग र ढोरपाटन उपत्यकाको सीधा दूरी कम भएकाले पनि भाग्ने क्रममा मैदानमा आएर ठोक्किने गरेको आरक्ष कार्यालयका प्रमुख अणनाथ बरालले बताए।

वर्षा यामपछिको समय र वसन्त तथा ग्रीष्म ऋतुमा समेत सिकारीहरू र भेडागोठालाहरूले पासो थाप्ने र मार्ने गरेकाले नेपालमा यसक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ो संख्या कम हुदैँ गएको बताइएको छ।

विश्वमा यस चराको संख्या कति होला भनेर अनुमान गरिएको छैन तर नेपालमा यसको संख्या ३ हजार ५ सय देखि ५ हजारसम्म भएको अनुमान राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु विभागले गरेको छ।

७० सेन्टिमिटरसम्म लामो डाँफेको भालेको वजन २ हजार ३ सय ८० ग्राम तथा पोथीको वजन २ हजार १ सय ५० ग्रामसम्म हुन्छ।

प्वाँखको महत्त्व

डाँफे नेपाललगायत भारत, बर्मा, तिब्बत तथा अफगानिस्तानका उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पाइन्छ।

ढोरपाटन नगरपालिकाका स्थानीयबासी पानबहादुर बिकले पहिले भन्दा डाँफे कम देखिन थालेको बताउँछन्।

यसको प्वाँख विभिन्न धार्मिक परम्परामा अत्यन्त महत्त्वका साथ प्रयोग हुने गरेको छ।

डाँफेको स्वभाव नै कोही देख्यो भने लुकी हाल्ने, कसैले जिस्कायो भने डराइहाल्ने भएकाले स्वभाव अनुसारको बासस्थानको व्यवस्था गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको चरा विज्ञहरूले बताएका छन् ।


राजकुमार विलियम र उनकी श्रीमती केटका तीन बच्चा छन्

राजकुमार विलियम १५ वर्षको हुँदा सन् १९९७ मा प्यारिसमा आमा डायनाको कार दुर्घटनामा ज्यान गएको थियो।

श्रीमती केटबाट तीन बच्चाका बाबु बनेका ड्यूक अफ केम्ब्रिजले भने, 'त्रासदीपूर्ण' घटना आफू बाबु बन्दा फेरि सम्झना आउँदो रहेछ।

उनले मानसिक स्वास्थ्यबारे बीबीसीले तयार पारेको डक्युमेन्ट्रीमा त्यसबेलाको कुरा सम्झेर आफू कैयौँपटक 'भावविह्वल' बन्ने गरेको बताएका छन्।

ढाडस

राजकुमार विलियमले कठिन घडीहरूमा क्याथरिन र आफूले एक अर्कालाई ढाडस दिने गरेको बताए।

उनले फुटबलका पूर्वखेलाडी मार्भिन सर्डेलसँग पुरुषको मानसिक स्वास्थ्य र फुटबलमा केन्द्रित कार्यक्रममा कुराकानी गरेका हुन्।

बोल्टन वान्डरर्स क्लबका पूर्वस्ट्राइकर सोर्डेलले बाबु बनेको समय आफ्नो 'जीवनको सबैभन्दा कठिन' भएको बताए।

उनले आफू बाबुसँग नहुर्किएकाले कैयौँपटक आफूलाई असाध्यै गाह्रो हुने गरको बताए।

ड्यूक अफ केम्ब्रिजले भने, "बच्चा पाउनु भनेको साँच्नै नै जीवन नै फेरिदिने घडी हो। र म तपाईँसँग सहमत छु।"

"तपाईँ बाबुविना हुर्कनुपर्‍यो र म सानै छँदा मेरी आमाको मृत्यु भयो। जीवनम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा कुनै अवसादपूर्ण घटना भोग्नुपरेपछि कुनै-कुनै बेला आफ्ना भावना उर्लिएर आउँछन् किनभने यो जीवनको फरक चरण हो।"

प्रीन्सेस अफ वेल्स डायना आफ्ना छोराहरू ह्यारी र विलियमसँग

"र त्यहाँ तपाईँलाई सहयोग गर्न कोही पनि छैन जस्तो लाग्ने गर्छ। म साँचिकै कुनै-कुनै बेला भावविह्वल हुने गर्छु।"

त्यस्तो संवेदना पहिले नै भोगिसकेको सोचेपनि अचानक बेलाबखत आउने गरेको राजकुमार विलियमले बताए।

बाबुआमा बन्नुको जिम्मेवारीबारे उनले भने, "यो जीवनको अद्‌भुत समय हो, तर डरलाग्दो समय पनि हो।"

राजकुमार विलियम र उनका भाइ ह्यारी मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी अभियानमा सरिक हुने गरेका छन् र आफ्नी आमाको निधनबाट आफूलाई परेको असरबारे धेरै बोल्न थालेका छन्।


राजधानी दिल्लीका साथै मुम्बई, हैदराबाद र कोलकातामा ठूला प्रदर्शनहरू भएका छन्।

प्रहरीले बाटो बन्द गर्ने र बसमा आगो लगाउने काम भएपछि आइतवार प्रदर्शनकारीहरूलाई पक्राउ गर्नुका साथै अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो।

नयाँ कानुनले तीनवटा मुस्लिम बहुल देशबाट आएका केही गैरमुस्लिम आप्रवासीहरूलाई नागरिकताको हकदार बनाउँछ।

तर मानिसहरू सडक प्रदर्शनमा उत्रिनुको कारणबारे मत विभाजित छ।

भारतको आसाम र त्रिपुरा राज्यमा सेना परिचालन

केही आलोचकहरूले कानुन मुस्लिमविरोधी भएको ठान्छन्। जबकि खासगरी सीमा क्षेत्रका मानिसहरूमा ठूलो सङ्ख्यामा आप्रवासी भित्रिने डर देखिन्छ।

प्रधानमन्त्रीद्वारा आश्वस्त पार्ने प्रयास

दिल्ली र अन्य कैयौँ शहरमा सोमवार पनि प्रदर्शनहरू भएपछि प्रधानमन्त्री मोदीले प्रदर्शनकारीहरूलाई आश्वस्त पार्ने प्रयास गरेका छन्।

उनले ट्वीट गर्दै भनेका छन्, "म भारतीयहरूलाई स्पष्ट रूपमा आश्वस्त पार्न चाहन्छु कि नागरिकता संशोधन ऐनले भारतका जुनसुकै धर्मावलम्बी भए पनि उनीहरूलाई प्रभाव पार्दैन। यो कानुनलाई लिएर कुनै भारतीयले चिन्ता मान्नु पर्दैन। यो कानुन उनीहरूका निम्ति मात्र हो, जसले वर्षौँदेखि अन्यायको स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ामना गरे र उनीहरूको निम्ति भारतबाहेक अर्को ठाउँ नै छैन।"

उनले यो 'शान्ति, एकता र भाइचारा कायम राख्ने' समय भएको बताए।

भारतका उत्तरी र पूर्वी भागमा विस्तार हुनुअघि आसामबाट बिहीवारदेखि सुरु भएको प्रदर्शनका क्रममा छ जनाको ज्यान गइसकेको छ।

कोलकातामा ठूलो प्रदर्शन

अधिकारीहरूले इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध गर्दै प्रदर्शनहरू रोक्ने प्रयास गरेका छन्। तर देशभरिका विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले सोमवार पनि प्रदर्शनहरू ब्युँताएका छन्।

कोलकातामा मुख्यमन्त्री ममता बेनर्जी र उनको सत्ताधारी दल त्रिणमूल काङ्ग्रेसले नेतृत्व गरेको प्रदर्शनमा दशौँ हजारले भाग लिएका छन्।

अन्य कैयौँ शहरमा पनि थप प्रदर्शनहरू हुने ठानिएको छ।

राजधानी दिल्लीमा बसहरूमा आइतवार आगो लगाइएको थियो

कैयौँ वकिलले शौचालयमा विद्यार्थीहरूमाथि आक्रमण गर्ने अधिकारीहरूको नाम औँल्याउँदै सर्वोच्च अदालतलाई हस्तक्षेप गर्न आग्रह गरेका छन्। तर प्रधानन्यायाधीशले विद्यार्थीहरूले प्रदर्शन नत्याग्दासम्म कुनै पनि कदम चाल्न नसक्ने बताएका छन्।

अमेरिका, यूके र क्यानाडाले भारतको उत्तर-पूर्वी क्षेत्रमा भ्रमण गर्ने आफ्ना नगरिकहरूलाई सतर्कता अपनाउन चेतावनी जारी गरेका छन्।

दिल्लीमा के भयो?

दिल्लीस्थित एउटा प्रतिष्ठित विश्वविद्यालय जामिया मिल्लिया इस्लामियामा सोमवार प्रदर्शन भएको छ। त्यहाँका विद्यार्थीहरूले गरेको र्‍याली आइतवार प्रहरीसँगको भिडन्तमा पुगेर अन्त्य भएको थियो।

प्रहरीले करिब ३५ जना विद्यार्थीलाई आइतवार पक्राउ गरेर सोमवार बिहान छाडेको छ।

विश्वविद्यालयकी उपकुलपति नज्मा अख्तरले प्रहरी कारबाहीको भर्त्सना गर्दै उच्चस्तरीय छानबिनको माग गरिन् र प्रहरीविरुद्ध अदालतमा मुद्दा हाल्ने जानकारी सम्वददाताहरूलाई दिएकी छन्।

उनले विद्यार्थीहरूको मृत्यु भएको हल्लाको खण्डन गरिन्।

हिंसा कसले सुरु गरेको थियो भन्ने अझै अस्पष्ट छ, तर प्रहरीमाथि ढुङ्गा प्रहार भयो थियो जसले बदलामा अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले प्रहरी र विद्यार्थीसहित झण्डै ६० जना घाइते भएको उल्लेख गरेका छन्। कम्तीमा तीनवटा बस र कैयौँ मोटरसाइकलमा आगो लगाइएको छ।

हिंसाबाट आफूलाई टाढै राखेका विद्यार्थीहरू र केही प्रहरी अधिकारीहरूले हिंसाको पछाडि आशान्ति चाहने स्थानीय तत्त्वको हात रहेको अनौपचारिक रूपमा स्वीकार गरेका छन्।

विश्वविद्यालयले क्याम्पस हाताभित्र प्रहरी अनुमतिविना प्रवेश गरेको बताएको छ र भिडिओ...


राजनीतिक लाभका लागि केम्ब्रिज एनालिटिकाले गलत तरिकाले फेसबुक प्रयोगकर्ताहरूको सूचना लिएको आरोप लागेको छ।

केम्ब्रिज एनालिटिकाले पाँच करोड फेसबुक प्रयोगकर्ताहरूबाट विवरणहरू संकलन गरेको र ती मध्ये धेरैले आफ्ना विवरण दिन सहमति नजनाएको बताइएको छ।

केम्ब्रिज एनालिटिकाले ती विवरणहरू अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको चुनावी अभियानमा सघाउ पुर्याउन प्रयोग गरेको थियो।

फेसबुक विवरण लिएको आरोपमा निलम्बित

अवैध रूपमा फेसबुक तथ्याङ्क लिएको आरोप

प्रतिबद्धता

यो प्रकरणपछि फेसबुकका संस्थापक जकरबर्गले आफ्नो कम्पनीले गल्ती गरेको स्वीकारेका हुन्।

उनले यो प्रकरणपछि अब तेस्रो पक्षले एपमार्फत फेसबुक प्रयोगकर्ताको जानकारी लिनसक्ने कुरामा कडाइ गर्ने प्रतिबद्धतासमेत जनाएका छन्।

प्रयोगकर्ताहरूको विवरणको संरक्षण गर्ने जिम्मा आफ्नो भएको स्वीकार्दै फेसबुकमा भएका कुनै पनि गल्तीका लागि आफू जिम्मेवार भएको उनले बताए।

विश्वासघात

जकरवर्गले एप बनाउने एलेक्जेण्डर कोगन, केम्ब्रिज एनालिटिका र फेसबुकबीच जे भएको थियो त्यो विश्वासघात सरह भएको पनि बताए।

उनले फेसबुक र आफ्नो कम्पनीसँग आफ्ना जानकारी बाँड्ने प्रयोगकर्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ताहरूलाई विश्वासघात भएको बताएका हुन्।

फेसबुकमार्फत सूचना लिँदा जे गल्ती भयो त्यस्ता घटना फेरि नहोउन् भन्नका लागि भविष्यमा केही व्यवस्थाहरू गरिने उनले बताए।


राज्यद्वारा सञ्चालित चाइना मोबाइल, चाइना युनिकम र चाइना टेलिकमले बिहीवारदेखि फाइभ जी डेटा योजना सुरु गरेका हुन्।

प्रविधिको क्षेत्रमा चीन विश्वभरि अग्रणी बन्ने प्रयासमा छ।

व्यापार र प्रविधिमा अमेरिकासँग तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेको बेला चीनले द्रुत गतिको यो सेवा सञ्चालन गर्न थालेको हो।

दक्षिण कोरिया, अमेरिका र यूकेले यही वर्ष फाइभ जी सुरु गरिसकेका छन्।

के हो फाइभ जी?

फाइभ जी मोबाइल इन्टरनेटको पाँचौँ पुस्ता हो।

यसबाट सामग्री छिटै डाउनलोड र अपलोड हुन्छ। यसको कभरेज बृहत्तर हुन्छ तथा कनेक्शन अझ बढी स्थिर हुन्छ।

चिनियाँ दूरसञ्चार कम्पनीहरू आगामी वर्ष फाइभ जी सेवा सुरु गर्ने योजनामा थिए।

तर त्यो योजना परिवर्तन भयो र फाइभ जी चाँडै सञ्चालन आयो।

कहाँ उपलब्ध छ?

फाइभ जी सेवा बेइजिङ र शाङ्घाईसहित  चीनका ५० वटा सहरमा उपलब्ध छ।

सरकारी सञ्चारमाध्यम सिन्ह्वाका अनुसार १२८ यूआनदेखि ५९९ यूआन (करिब २,००० देखि ९,६०० नेपाली रुपैयाँ) प्रतिमहिना शुल्क तिरेर यो सेवा लिन सकिन्छ।

फाइभ जी सञ्जाललाई सबल बनाउन यो वर्षको अन्त्यसम्ममा १,३०,००० वटा बेस स्टेशनलाई क्रियाशील बनाइने सरकारले जनाएको छ।

त्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सो हुँदा यो संसारकै सबैभन्दा ठूलोमध्ये एउटा फाइभ जी सञ्जाल हुने बताइएको छ।

अमेरिकी प्रतिबन्ध किन?

प्रविधिको क्षेत्रमा चीन र अमेरिकाबीच भइरहेको सङ्घर्षमा चिनियाँ प्रविधि कम्पनी ह्वावेई पनि देखिएको छ।

ह्वावेईले चीनको फाइभ जी सेवाका लागि ठूलो परिमाणमा उपकरण उपलब्ध गराएको छ।

फाइभ जी सञ्जाल विस्तारका लागि आवश्यक उपकरणको विषयमा उसको अरू देशसँग पनि वार्ता भइरहेको छ।

तर उक्त कम्पनीको उपकरण प्रयोग गर्दा राष्ट्रिय सुरक्षा जोखिममा पर्ने भन्दै अमेरिकाले ह्वावेईलाई कालोसूचीमा राखेको छ। आफ्ना साझेदार राष्ट्रहरूले पनि ह्वावेईका उपकरण प्रयोग नगरून् भनेर अमेरिकाले चेतावनी दिने गरेको छ।

ह्वावेईले चीन सरकारका लागि जासुसी गर्न सक्ने अमेरिकी आशङ्का छ। तर ह्वावेईले अमेरिकी आरोप र आशङ्काको खण्डन गर्ने गरेको छ।

चीनको बढ्दो आर्थिक प्रभावका कारण अमेरिकाले चीनलाई निरुत्साहित पार्न ह्वावेईलाई प्रतिबन्ध लगाएको धेरै चिनियाँको विश्वास छ।


राष्ट्रपति  एर्दोआनले आफ्नो सत्ताधारी पार्टीका सांसदहरूलाई सम्बोधन गर्दै पत्रकार जमाल खशोग्जीको ज्यान लिने योजना निकै दिन अगाडि नै भएको हुनुपर्ने बताए।

उनले गत अक्टोबर २ मा इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्यदूतावासभित्र खशोग्जीको नियोजित र "क्रुर" हत्या भएको देखाउने  बलियो प्रमाण टर्कीसँग रहेको बताए।

एर्दोआनले खशोग्जीको मृत्यु दुर्घटनावश भएको भन्ने साउदी दावीको खण्डन गरेका  थिए।

प्रश्न

उनले खशोग्जीको शव कहाँ छ र उनको ज्यानलिने गरी भएको कारबाहीको आदेश कस्ले दिएको थियो भन्ने प्रश्नहरूको जवाफ पनि साउदी अरेबियाले दिनुपर्ने माग गरेका छन्।

बीबीसीका टर्की सम्वाददाता मार्क लोवेन भन्छन् राष्ट्रपतिको सम्बोधनअघि उनले यो घटना पछाडिका 'नग्न सत्य' सार्वजनिक गर्ने बताइएको थियो।

खशोग्जीको हत्या भएको हुनसक्ने प्रमाण छ: टर्की

तर उनले जे बताए त्यो यसअघि नै सार्वजनिक भएको विवरणभन्दा खासै फरक छैन।

तर उनले टर्कीसँग रहेको दावी गरिएका ती साउदी पत्रकारको हत्यासँग सम्बन्धित रेकर्डिंगहरूको कुनै चर्चा नै गरेनन्।

साउदी अरेबियाले ती पत्रकारको मृत्यु वाणिज्य दूतावासभित्र भएको पिटापिटका क्रममा भएको भन्दै यु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

वराज  मोहम्मद बिन सलमानको निर्देशन विना नै सक्रिय एजेन्टहरूलाई त्यसका लागि दोष दिएको  थियो।

संयम

टर्कीका राष्ट्रपतिले साउदीहरूको त्यस्तो दावीलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नपत्याउने पनि बताए।

उनले साउदी राजा सलमानको विश्वसनीयतामा शङ्का गर्ने आफूसँग कुनै कारण नरहेको पनि बताए। तर युवराजका बारेमा भने उनले कुनै उल्लेख गरेनन्।

साउदी वाणिज्य दूतावासमा खशाोग्जी प्रवेश गर्दै गर्दाको सीसीटीभी फुटेज

हाम्रा सम्वाददाता भन्छन् मुठभेडको अवस्थाबाट जोगिन नखोज्ने छवि भएका राष्ट्रपतिकालागि यो साउदी अरेबियासँगको कूटनीतिक सम्बन्ध जोगाइराख्‍ने एउटा प्रयास हुनसक्छ वा संयम अपनाउन रियाद अथवा वाशिङ्टनबाट परेको दबाबको नतिजा पनि।

थुप्रै विश्व नेताहरूले ति वाशिङ्गटन पोस्ट पत्रिकाका स्तम्भकारको हत्याको निन्दा गर्दै घटनाका सम्बन्धमा पूर्ण अनुसन्धानको माग  गरिरहेका छन्।


राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हस्ताक्षर गरेपछि कार्यान्वयनमा आएको तिब्बत नीति र समर्थन ऐन २०२० ले तिब्बतीहरूलाई समर्थन गर्ने उल्लेख गरेको छ।

उक्त कानुनले निर्वासनमा रहेका धार्मिक नेता दलाई लामाको उत्तराधिकारी नियुक्त गर्ने चिनियाँ अधिकारीविरुद्ध प्रतिबन्धसम्मका कदम चाल्न मिल्ने बाटो खोलेको विवरण आएका छन्।

चीनले तिब्बत आफ्नो आन्तरिक मामिला भएको भन्दै आफ्नो देशको स्वार्थलाई आघात पुर्‍याउने कुनै कदमले अमेरिका र चीनको सम्बन्धलाई थप बिगार्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।

नेपालसँग कसरी जोडिन्छ?

नयाँ कानुनले अमेरिकाले वर्षौँदेखि नेपालमा चासो प्रकट गर्दै आएको चीनबाट शरण खोज्दै नेपाल प्रवेश गर्ने तिब्बतीहरूको सवाल र नेपालमा लामो समयदेखि बसिरहेका तिब्बती शरणार्थीलाई परिचयपत्र उपलब्ध गराउनुपर्ने विषय समेटेको छ।

त्यसमा अमेरिकी विदेशमन्त्रीले शरण खोज्दै नेपाल प्रवेश गर्ने तिब्बतीलाई तेस्रो मुलुक जान सुरक्षित मार्ग उपलब्ध गराउन राष्ट्रसङ्घीय शरणार्थी निकायसँग नेपालले गरेको भद्र सहमतिको सम्मान गर्न लगाइनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

गएको वर्ष अमेरिकी संसद्को मानवअधिकार हेर्ने दुई सहअध्यक्ष सहित आठ जना सांसदले अ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मेरिकास्थित नेपाली राजदूतलाई पत्र लेखेर शरण खोज्दै आएका छ तिब्बतीहरूलाई नेपालले फिर्ता पठाइदिएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका थिए।

उक्त कानुनमा लामो समयदेखि नेपालमा बसिरहेका शरणार्थीहरूले परिचयपत्र प्राप्त गरी नेपालको आर्थिक र सामाजिक गतिविधिमा पूर्ण रूपमा सहभागी हुने अवस्था निर्माण गर्न अमेरिकी विदेशमन्त्रीले भूमिका खेल्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।

त्यसबाहेक भारत र नेपालमा बसिरहेका तिब्बती शरणार्थीलाई सन् २०२१ देखि सन् २०२५ सम्म प्रत्येक वर्ष ६० लाख डलर सहायता उपलब्ध गराउने पनि भनिएको छ।

उक्त रकम तिब्बती संस्कृति, शिक्षा, भाषा र नयाँ पुस्ताको नेतृत्वको विकास लगायतमा खर्च गरिने जनाइएको छ।

नेपाल-तिब्बत सम्बन्ध

नेपाल र चीनबीचको १,४१४ किलोमिटर लामो सीमा छ। सीमाको चीनतर्फको सम्पूर्ण भूभाग तिब्बत हो।

नेपालले एक चीन नीतिप्रति प्रतिबद्धता जनाउँदै आएको भए पनि तिब्बतलाई लिएर चीनले विशेष खालको सुरक्षा चासो राख्ने गरेको पाइन्छ।

त्यसमा नेपालमा विभिन्न समयमा भएका स्वतन्त्र तिब्बत पक्षधर गतिविधि कतिपय पश्चिमा देशको आडमा भएको विश्लेषण बेइजिङको रहने गरेको छ।

सन् २००५ मा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले दलाइ लामाको नेपालस्थित सम्पर्क कार्यालय बन्द गरेको थियो।

प्रतिनिधिसभा विघटनपछि आकस्मिक रूपमा नेपाल भ्रमण गरेको चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय विभागका उपमन्त्री नेतृत्वको प्रतिनिधिमण्डलसँगको भेटवार्तामा पनि नेपाली नेताहरूले एक चीन नीतप्रतिको प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका थिए।

नेपालमा कस्तो प्रभाव पर्ला?

अमेरिकाका लागि पूर्वराजदूत डा. शङ्कर शर्मा नेपालमा बसिरहेका तिब्बतीहरूप्रतिको अमेरिकी सरोकार पुरानै भएको उल्लेख गर्दै कानुनमा एकदमै नयाँ कुरा उल्लेख नगरिएको ठान्छन्।

तर अमेरिका र चीनबीच धुर्वीकरण झन् झन् चर्किँदै गएको अवस्थामा वासिङ्टन र उसका साझेदारहरूबाट तिब्बतीहरूको सवाल नेपालमा थप मुखरित हुनसक्ने उनको विश्लेषण छ।

डा. शर्मा भन्छन् "अमेरिकाको प्रभाव ठूला दातृ तथा बहुपक्षीय निकायहरूमा पनि छ। त्यस कारण मेरो विचारमा यसले केही मुद्दाहरूलाई भविष्यमा उठाउन सक्छ। तर नेपालको चीन र भारतसँग भएको सम्बन्धका कारणले त्यो विषयहरू अहिले नै त्यति ठूलो बन्दैन कि जस्तो लाग्छ।"

नेपालमा पनि चिनियाँहरू प्रभाव उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको र चीनको विपक्षमा अमेरिकाकै जस्तो हिसाबमा यूके जस्ता देशले नीति लिएको जस्तो सन्दर्भमा...


राष्ट्रपति भएपछि ७१ वर्षीय ट्रम्पले पहिलो पटक आफ्नो स्वास्थ्य परीक्षण गराएका हुन्।

शुक्रवार तीन घण्टा लगाएर सेनाका डाक्टरहरूले गरेको ट्रम्पको स्वास्थ्य परीक्षण "निकै राम्रो ढङ्गले" सम्पन्न भएको ह्वाइट हाउसका चिकित्सक रोनी ज्याक्सनले बताएका छन्।

'स्थिर र प्रतिभाशाली' व्यक्ति हुँ: ट्रम्प

ट्रम्पको मानसिक स्वास्थ्यको ‘बचाउ’

स्वास्थ्य परीक्षणबारे मंगलवार थप जानकारी गराइने उनले बताए।

अड्कलबाजी

अर्को चरणको परीक्षण ट्रम्पको शारीरिक स्वास्थ्यमै केन्द्रित हुने ह्वाइट हाउसले स्पष्ट पारेको छ।

ट्रम्पको मानसिक स्वास्थ्य परीक्षणको चाहिँ कुनै योजना नरहेको बताइएको छ।

तर माइकल वूल्फको एउटा विवादास्पद पुस्तकपछि ट्रम्पको मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी अड्कलबाजीले बढावा पाएको छ।

वूल्फको 'फायर एण्ड फ्युरीः इन्साइड द ट्रम्प ह्वाइट हाउस'मा दावी गरिएको छ- ह्वाइट हाउसभित्रका ट्रम्पका सबै सहयोगीले उनलाई 'बच्चाको रूपमा' हेर्ने गरेका छन् जसलाई 'तत्काल रिझाउनुपर्ने' हुन्छ।

खण्डन

ट्रम्पले वूल्फको किताब "झुटले भरिएको" प्रतिक्रिया दिएका थिए।

त्यसैगरी विदेशमन्त्री रेक्स टिलर्सनले राष्ट्रपतिको मानसिक स्वास्थ्य खस... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्किँदै गएको भन्ने दावीको खण्डन गरेका थिए।

ह्वाइट हाउसस्थित ट्रम्पका चिकित्सको घोषणा यसअघि लामो समय उनका निजी चिकित्सक रहेका हारोल्ड बर्नस्टिनको भनाइ जस्तै सुनिन्छ।

सन् २०१५ को डिसेम्बरमा बर्नस्टिनले ट्रम्प "अहिलेसम्मकै सबैभन्दा स्वस्थ्य अमेरिकी राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित हुने" बताएका थिए।


राष्ट्रपति भण्डारीले सर्वदलीय भेटघाटको आयोजना गरेकी हुन्

गत पुसमा प्रतिनिधिसभा विघटन भएपछि संसद् पुनर्स्थापनासहितका घटनाक्रम अघि बढिसक्दा मङ्गलवार पहिलो पटक राष्ट्रपति भण्डारीले सर्वदलीय भेटघाटको आयोजना गराएकी थिइन्।

प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्स्थापित संसद्‌ले अहिले प्रभावकारी भूमिका खेल्न नसकिरहेको भन्दै त्यो अवस्थामा ताजा जानदेशमा जानुपर्ने अवस्था आउनसक्ने धारणा बैठकमा राखेको उनका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले बताए।

उक्त बैठकमा राष्ट्रपति भण्डारीले अर्को हप्ता हुने बाङ्ग्लादेश भ्रमणसहितको विषयमा जानकारी गराएको नेताहरूले बताएका छन्।

प्रचण्ड र रामचन्द्रको प्रतिवाद

शीतलनिवासमा आयोजित भेटघाटमा प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्स्थापित संसद्‌बाट पनि निकास निस्कने सम्भावना नरहेको भन्दै ताजा चुनावमा जानुपर्ने धारणा राखेको बैठकमा सहभागी भएका कतिपय नेताले बताएका छन्।

तर उक्त प्रस्तावमा आफ्नो दलका अध्यक्ष प्रचण्डसहित नेपाली कांग्रेसका कतिपय नेताले पनि असहमति जनाएको नेकपा माओवादी केन्द्रका प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले बताए।

"प्रतिनिधिसभा पुनर्स्थापित भएपनि संसद् परिणाममुखी स्थिति छैन। सल्लाह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

गरेर चुनावमा जाऊँ भनेर प्रधानमन्त्रीले कुरा उठाउनुभयो। त्यसमा हामी दुइटा कोणबाट सहमति हुनसक्ने स्थिति थिएन। एउटा संवैधानिक र संसदीय प्रक्रियाबाट नै अघि बढ्नुपर्ने हन्छ। संसद् र संविधानबाट फैसला गर्ने हो। दोस्रो राष्ट्रपति कार्यालय यो विषयमा छलफल गर्ने उपयुक्त थलो पनि होइन।"

ताजा जनादेशमा जाने प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावप्रति नेपाली कांग्रेसका नेता रामचन्द्र पौडेलले विमति जनाएका थिए।

उनले भने, "अहिले पनि पाँच वर्ष सरकार चलाउने भनेर हामीले भनेकै थियो। ताजा जनादेशमा जाँदा अहिलेको जस्तै अवस्था दोहोरिँदैन भन्ने ग्यारेण्टी कसले गर्छ।"

यसअघि मङ्गलवार आयोजित एउटा सार्वजनिक कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले पुनर्स्थापित संसद्‌ले प्रभावकारी भूमिका खेल्न सक्ने अवस्था नदेखिएको र प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठकमा अध्यादेश प्रस्तुत हुने व्यवस्था कार्यान्वयन नगरेर सभामुखले आफ्नो संवैधानिक दायित्व पूरा नगरेको आरोप लगाएका थिए।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार थापा भन्छन्, "प्रधानमन्त्रीले कि त संसद् प्रभावकारी ढङ्गले चल्नुपर्‍यो नत्र ताजा जनादेशमा जानुपर्छ भनेर भन्नुभएको हो।"

सर्वोच्च अदालतको हालैको फैसलाले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी खारेज गर्दै नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रलाई ब्युताँइदिएपछि प्रधानमन्त्री ओलीले आफ्नो दलभित्रको असन्तुष्ट माधवकुमार नेपाल खेमाबाट विरोधको सामना गरिरहेका छन्।

सोमवार प्रधानमन्त्री केपी ओली र माधवकुमार नेपाल पक्षबीच छलफल भएको थियो

प्रतिनिधिसभाले सरकार दिन नसक्ने अवस्थामा चुनाव

शीतल निवासमा आयोजित बैठकमा सहभागी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष प्रकाशचन्द्र लोहनीका अनुसार प्रधानमन्त्रीले संसद् विघटन गर्ने र चुनावमा जाने आफ्नो पहिलेको निर्णय सही रहेको दोहोर्‍याएका थिए।

उनले भने, "संसद् चलाउने वातावरण बनाउनुपर्‍यो। प्रजातन्त्रमा जनादेशमा जाने कुरा पनि बेठिक होइन भनेर प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो। प्रजातन्त्रमा जनादेशमा जाने कुरा बेठिक हो भनेर कसैले भनेको छैन। तर जाने प्रक्रिया पनि संविधानले जुन निर्धारण गरेको छ त्यसलाई उछिनेर जान पाइँदैन नि।"

प्रतिनिधिसभा विघटन गरी वैशाखमा चुनाव गराउने सरकारको निर्णय सर्वोच्च अदालतले गत फाल्गुन ११ गते खारेज गरिदिएको थियो।

प्रतिनिधिसभाबाट नयाँ सरकार बन्न नसक्ने अवस्थामा संसद् विघटन गरी ६ महिनाभित्र अर्को चुनाव गराउनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ।


राष्ट्रपतिकी प्रवक्ताले ती आरोपविरुद्ध छानबिनका लागि संसदीय जाँच गराइनुपर्ने मागहरु खारेज गरेकी छन्।

यसअघि रेचल क्रुक्स, जेसिका लिड्स र समान्था होल्भेले राष्ट्रपति चुनिनु अघि ट्रम्पले आफूहरुलाई अश्लील ढंगले छोएको, जबरजस्ती चुम्बन गरेको र अपमान गरेको आरोप लगाएका छन्।

ह्वाइट हाउसले ती आरोपहरु झुटो भएको बताएको छ।

आरोप

न्यू योर्क शहरमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै ती तीन महिलाले राष्ट्रपति ट्रम्पले आफूहरुलाई यौन दुर्व्यवहार गरेको बताएका हुन्।

उक्त पत्रकार सम्मेलन ब्रेभ न्यू फिल्मस् नामक संस्थाले गरेको थियो जसले अघिल्लो महिना ट्रम्प र १६ महिला शीर्षकको डकुमेन्ट्री निर्माण गरेको थियो।

ती तीनै महिलाले अघिल्लो वर्षको राष्ट्रपति चुनावभन्दा एक महिनाअघि आफूहरुलाई राष्ट्रपति ट्रम्पले दुर्व्यवहार गरेको बताएका थिए।

आफूमाथि भएका दुर्व्यवहारबारे उनीहरुले प्रत्यक्ष टेलिभिजन कार्यक्रममा समेत विस्तृत रुपमा बोलेका छन्।

त्यस्तो अभियोग लगाउने मध्येकी एक रेचल क्रुक्स भन्छिन्, "म हामी अमेरिकीहरुले आफ्ना राजनीतिक मतहरु पर सारेर राष्ट्रपति ट्रम्पलाई गलत व्यवहारका लागि जवाफदेही बनाउनुपर्छ भन्नेमा विश्वस्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छु।"

खण्डन

ह्वाइटहाउसकी प्रवक्ताले चाहिँ चुनावी अभियानका क्रममा नै राष्ट्रपति ट्रम्पले ती महिलाहरुका आरोपबारे प्रत्यक्ष रुपमा जवाफ दिइसकेको बताइन्।

त्यसपछि चुनावमार्फत ट्रम्प अनुमोदित भएको उल्लेख गर्दै उनले ती आरोपहरु सम्बोधन भइसकेको उल्लेख गरिन्।

चुनावी अभियानका क्रममा ट्रम्पले ती आरोप अस्वीकार गर्दै कानूनी उपचार खोज्ने बताएका थिए।

तर उनले त्यस सम्बन्धी मुद्दा भन्ने अहिलेसम्म दायर गरेका छैनन्।


राष्ट्रमण्डलका सदस्य देशहरूको शिखर सम्मेलनको क्रममा लन्डनमा भेला भएका नेताहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरू तथा परोपकारी कार्यमा संलग्न बिल गेट्सले औलोविरुद्ध लड्न थप आर्थिक सहयोग गर्न आह्वान गरेका छन्।

सन् २०१६ मा विश्वको झन्डै आधा जनसङ्ख्या औलो रोगको जोखिममा थियो।

त्यो वर्ष ९१ देशमा औलो रोगबाट २० करोड १६ लाख रोगीहरू भेटिएका थिए। त्यो सन् २०१५ को तुलनामा ५० लाखले बढी हो।

विज्ञहरू भन्छन्, "थप लगानी तथा रोकथामसम्बन्धी कार्यविना औलो रोगका बिरामीहरू र औलोका कारण हुने मृत्यु अझ बढ्नेछन्।"

अमेरिकाका केही भागहरूमा‚ दक्षिण-पूर्वी एसिया‚ पश्चिमी प्रशान्त क्षेत्र तथा अफ्रिकामा औलो रोगको जोखिम बढिरहेको छ। तर अन्य धेरै क्षेत्रहरूमा सङ्क्रमणको स्तर कि स्थिर छ कि घट्दो छ।

'औषधिले काम गर्नै छाड्यो'

बीबीसीको रेडियो फोरको टुडे कार्यक्रममा बोल्दै बिल गेट्सले लामखुट्टेहरूले हावापानीअनुसार आफैँलाई परिवर्तन गर्दै गएको बताए। उनले मूल उद्देश्य यस्तो अवस्थालाई आधाले घटाउनु रहेको बताए।

"हामीले केही गरेनौँ भने‚ हामीले प्रयोग गर्ने कीटनाशक विषादीले काम गर्न छाड्छन् अनि औषधिले काम गर्न छाड्छ किनकि परजीवीले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

आफैँलाई विकास गराउँदै लैजान्छ। त्यसैले यो यस्तो खेल हो जहाँ तपाईँ कि त असफल बन्नुहुन्छ वा अगाडि बढ्नुहुन्छ।"

थप रकम‚ पहिलेको भन्दा राम्रो अनुगमन अनि "महान वैज्ञानिकहरू"ले औलोविरुद्ध कसरी लड्ने भनेर काम गरिरहेकाले आशा रहेको उनले बताए।

उनले अफ्रिकामा औलोले लाखौँ बालबालिकाको ज्यान लिने गरेको भन्दै त्यस क्षेत्रमा उपलब्धि हासिल गर्नु पर्ने खाँचो औँल्याए।

औलोका परजीवी र तिनलाई फैलाउने लामखुट्टेले औषधि एवम् कीटनाशक पदार्थको प्रतिरोध गर्ने क्षमता विकास गरेकाले समस्या बढेको हो।

नयाँ उपचार पद्धतिहरू पनि देखा पर्दैछन्।

अफ्रिकाका केही स्थानहरूमा बालबालिकालाई औलो रोगबाट बचाउन प्रयोगात्मक प्रयोजनका लागि ल्याइएको नयाँ सुई मस्क्युरिक्स प्रयोगमा ल्याइसकिएको छ। नब्बे प्रतिशत औलो रोगका बिरामीहरू र औलो रोगका कारण मारिने ९१ प्रतिशत घटना अफ्रिकामा नै हुनेगर्छ।

विज्ञहरूका अनुसार औलो रोगको सङ्ख्यालाई अबको पाँच वर्षभित्र आधामा झार्ने प्रतिबद्धता गरियो भने राष्ट्रमण्डलका देशहरूमा छ लाख ५० हजार जीवन बचाउन सकिन्छ।

'औलोको अन्त्य'

ब्रिटेन सरकारले भनेको छ अबको तीन वर्षका लागि औलो रोगविरुद्ध लड्नका लागि उसले ५० करोड पाउन्ड बराबरको लगानी गर्नेछ।

सन् २०२३ सम्म बिल तथा मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेशनले एक अर्ब डलरको थप सहयोग गर्नेछ।

प्रधानमन्त्री टरिजा मेले भनेकी छिन्‚ "काम अझै सकिएको छैन। दशौँ लाख मानिसहरू अझै पनि जोखिममा छन्। अर्थतन्त्रमा असर परेको छ अनि प्रत्येक दुई मिनेटमा औलोका कारण एउटा बच्चाको ज्यान गइरहेको छ। त्यसैले सन् २०२३ सम्म सदस्य राष्ट्रहरूमा औलो आधाले घटाउने वाचाको मैले समर्थन गरिरहेकी छु।"

मलेरिया नो मोर यूके नामक संस्थाका जेम्स विटिङले भने‚ "औलो उन्मूलनसम्बन्धी अभियान महत्त्वपूर्ण मोडमा आइपुगेको छ।"

"यो त्यो रोग हो जसले सम्भवतः अहिलेसम्म अरु रोगले भन्दा धेरै मानिसहरूको ज्यान लिएको छ।"


राष्ट्रसंघीय निकायहरूसँगको सहकार्यमा गोरखा र नुवाकोटमा आवास निर्माण गर्नेबारे भारतीय अधिकारीहरूले दुई दिनअघि साझेदारी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि भूकम्पको केन्द्रबिन्दु वरपर पुनर्निर्माण तीव्र हुने आशा बढेको हो।

तर पुनर्निर्माणमा ढिलाइ भइरहेको भनि बढ्दो चिन्तामाझ ती आवासहरूको निर्माण कहिले पूरा हुने हो प्रष्ट भइसकेको छैन।

भारतीय दूतावास र दुई राष्ट्रसंघीय नियोगबीच भएका पछिल्ला साझेदारी सम्झौता अनुसार गोरखा जिल्लामा करिब २७ हजार र नुवाकोट जिल्लामा करिब २३ हजार १ सय आवास निर्माणको लागि राष्ट्रसंघका टोलीहरूले आवास निर्माणका लागि आवश्यक सामाजिक तथा प्राविधिक सहयोग दिनेछन्।

सहयोग

प्राधिकरणका अधिकारीहरूका अनुसार पुनर्निर्माण सम्बन्धी प्रावधानलाई टेकेरै भारतले राष्ट्रसंघीय निकायको सहयोग लिन लागेको हो।

प्राधिकरणका प्रवक्ता यमलाल भुसालका अनुसार दुई जिल्लामा ५० हजार आवास निर्माणको लागि १५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको भारतीय सहयोग प्राप्त हुनेछ।

भुसालका अनुसार ती जिल्लामा आवास निर्माणको लागि भारत सरकारले पछि सट्टाभर्ना दिने शर्तमा नेपाल सरकारले यसअघि नै धेरै रकम खर्च गरिसकेको छ।

उनले भने, "हामी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले खर्च गर्दै जाने र त्यसबापत दातृ निकायसँग सट्टाभर्ना लिने ढाँचा अनुसारै हामी भारतबाट पनि खर्च भएको रकम पाउँदै छौं।"

उनका अनुसार आवास निर्माण बापत नेपाल अहिले भारत सरकारबाट ४ अर्ब रुपैयाँ पाउने क्रममा रहेको छ।

चुनौती

२०७२ सालका विनाशकारी भूकम्पपछि पुनर्निर्माणमा सहयोग गर्न भारत, चीन, जापान र अन्य मित्र राष्ट्रसँगै विश्व ब्याङ्क र एसियाली विकास ब्याङ्क जस्ता बहुपक्षीय दातृ निकाय अघि सरेका थिए।

पुननिर्माणको लागि ९ अर्ब अमेरिकी डलर भन्दा बढी खर्च लाग्ने आकलन गरिए पनि सबै रकमको जोहो भइसकेको छैन।

दक्षिणी छिमेकी भारत अहिले गोरखा र नुवाकोटमा आवास निर्माणका सहयोग गर्न उद्दत भएको छ भने उत्तरी छिमेकी चीनले चाहिँ काठमाण्डूको नौतले दरबार र नुवाकोटको साततले दरबार जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाको पुनर्निर्माण गर्ने अग्रसरता देखाइसकेको छ।

निजी आवासको हकमा भूकम्पले क्षति पुर्‍याएका सात लाख भन्दा बढी निजी आवास मध्ये अहिलेसम्म त्यसको आधा भन्दा कम अर्थात तीन लाख भन्दा बढी घरधनीले मात्र आवास पुनर्निर्माणको काम प्रारम्भ गरेको प्राधिकरणको भनाइ छ।

उसले आवास निर्माणको काम यहि आर्थिक वर्षभित्रै सक्ने लक्ष्य लिएको भएपनि त्यो निकै चुनौतीपूर्ण रहेको प्रष्ट छ।


राष्ट्रिय गौरवको यो परियोजना ठेकेदार कम्पनीको लापरवाहीका कारण ढिला भएको बताएको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले भने पुरानो कम्पनीलाई हटाएर नयाँ ठेकेदार कम्पनी मार्फत तीव्र रूपमा काम शुरू भइसकेको जनाएको छ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल विस्तारको जिम्मा पाएको ६ वर्षको अवधिमा २० प्रतिशत काम पनि सम्पन्न गर्न नसकेपछि तीन महिना अगाडि स्पेनको सानहोसे कन्स्ट्रक्टोरासंगको ठेक्का सम्झौता सरकारले रद्द गरेको थियो।

अहिले विस्तारको कामलाई चार भागमा विभाजन गरी छुट्टाछुट्टै कम्पनीलाई जिम्मा दिइएको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उडान सुरक्षाका लागि नयाँ रेडार

नयाँ रेडारले उडान 'थप सुरक्षित बनाउने'

प्रक्रिया

जसमा विमानस्थलको दक्षिण तिरको कोटेश्वर तर्फको ३ सय मिटर धावनमार्ग विस्तार गर्ने, टर्मिनल भवन बढाउने र अर्को एनसिलरी भवन विस्तारको काम चिनियाँ कम्पनीले शुरू गरिसकेको उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जिव गौतमले बताए।

उनले भने, "एनसिलरी भवन र टर्मिनल भवनको विस्तारको काम शुरू पनि भइसकेको छ। र, धावनमार्ग विस्तारको काममा ठेकेदार कम्पनी केही समयपछि परिचालित हुन्छ र यी सबै काम ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

सन् २०१९ भित्र सम्पन्न हुने गरी कार्य भइरहेको छ।"

९ वटा थप विमानहरू अट्ने गरी पार्किङस्थल विस्तार गर्ने मुख्य मानिएको कामको लागि भने अहिले फ्रान्सको कम्पनी एडीबीआईले अध्ययन गरिरहेको र त्यसपछिमात्र ठेक्का प्रक्रिया शुरू हुने बताइएको छ।

यी बाहेक प्राधिकरणले आफ्नो आन्तरिक स्रोतबाट समेत थप चारवटा विमान पार्किङ स्थल निर्माणको काम शुरू गरिएको पनि महानिर्देशक गौतमले बीबीसीलाई बताए।

अनुगमन

राष्ट्रिय गौरवको परियोजना अन्तर्गत रहेको विमानस्थल विस्तारको काम एसियाली विकास ब्यांङकको ६ अर्ब रूपैयाँको ऋण सहयोगमा सन् २०१२ मा थालिएको थियो।

कतिपयले विमानस्थलको साँघुरोपन, पार्किङको अभावलाई पनि विमान दुर्घटनाको कारण बताउने गरेका छन्।

तर प्राधिकरणका महानिर्देशक गौतम भन्छन्, "एयरपोर्टको पूर्वाधारको कारणले गर्दा दुर्घटना भएको चाहिँ होइन। दुर्घटनाका अरू कारणहरू हुन सक्छन्। त्यो छानबिन आयोगको प्रतिवेदनले नै औंल्याउने छन्। तर ठूला जहाजहरूको हकमा हाम्रो विमानस्थल साँघुरो भयो अथवा रनवे को कारणले गर्दा अहिलेसम्म दुर्घटना भएको अवस्था होइन। "

अर्को वर्षसम्ममा कम्तीमा १३ वटा थप पार्किङ स्थल बनाउने भनिएको विमानस्थलको कामको निरन्तर अनुगमन गर्ने संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका प्रवक्ता घनश्याम उपाध्यायले बताएका छन्।


राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारी राजेशकुमार गुप्ताका अनुसार अहिले प्रयोगशालामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भए नभएको परीक्षण गर्नका लागि २००० भन्दा बढी किट उपलब्ध  छन्।

उनका अनुसार थप किट आउने क्रममा रहेको छ।

गुप्ताले बीबीसी न्यूज नेपालीसँग भने, "हामीसँग अस्ति मगाएको २००० किट छ। त्यो भन्दा पहिलेको किट पनि स्टकमा छ। अझै थप आउने क्रममा रहेको छ।"

परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीका अनुसार छिमेकी चीन र भारतबाट पनि परीक्षण किट र स्वास्थ्यकर्मीका लागि आवश्यक सुरक्षा पोशाक तथा उपकरण आउने क्रममा रहेको छ।

हालै कतारको दोहा हुँदै फ्रान्सबाट नेपाल आएकी एक युवतीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएपछि उनको शुक्रराज अस्पताल काठमाण्डूमा उपचार भइरहेको छ।

उनी नेपालकी दोस्रो कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित हुन्।

पाँच साताअघि चीनको वुहानबाट आएका एक नेपालीमा पनि त्यो भाइरस देखिएको थियो। तर उनी उपचारपछि निको भएर आफ्नो घर फर्किइसकेका छन्।

परीक्षण सुविधाको विस्तार कहिले होला?

स्वास्थ्य मन्त्रालयले काठमाण्डूको जस्तै कोरोनाभाइरस परीक्षण प्रयोगशाला देशका सातै वटा प्रदेशमा विस्तार गर्ने योजना सार्वजनि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क गरिसकेको छ। तर त्यसले कहिले मूर्तरूप लेला त्यो अझै प्रष्ट छैन।

बिरामी वा सङ्क्रमण भएको शङ्का भएका व्यक्तिबाट सङ्कलित नमुनामा कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न पीसीआर विधि प्रयोग गरिन्छ

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका अधिकारीहरूका अनुसार कोरोनाभाइरस परीक्षण सुविधा "केही दिनभित्रै" वीर अस्पताल, धुलिखेल अस्पताल, पाटन अस्पताल र बीपी कोइराला अस्पताल धरानमा पनि विस्तार गरिँदैछ।

त्यसपछि क्रमिक रूपमा सातै प्रदेशमा त्यो सुविधा विस्तार गरिन लागेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

कोरोनाभाइरस परीक्षण किटसँगै सरकारले स्वास्थ्यकर्मीका लागि आवश्यक सुरक्षा उपकरण र पोशाक समेत चीन, भारत र अन्य छिमेकी देशबाट मगाउन लागिएको परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले बीबीसी न्यूज नेपालीलाई बताए।

परीक्षण कसरी हुँदैछ?

जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका सूचना अधिकारी एवं प्राविधिक गुप्ताका अनुसार प्रयोगशालामा अहिलेसम्म झन्डै ६५० नमुना परीक्षण भइसकेको छ। तीमध्ये जम्मा दुईवटा मात्र सङ्क्रमित पाइएका छन्।

काठमाण्डूको टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा चौथो व्यक्तिमा सङ्क्रमण भएको पाइएको हो

उनले भने, "हिजो र आज दैनिक ५० वटा जति नमुनाको परीक्षण भइरहेको छ। नमुनाहरू आउने क्रम अहिले बढेको छ।"

नमुना परीक्षणको नतिजा आउन २४ घन्टासम्म लाग्ने गरेको छ।

डब्ल्यूचओको मान्यताप्राप्त प्रयोगशालामा पीसीआर भनिने उपकरणको सहायताले नमुनाहरू परीक्षण हुने गरेको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन, डब्ल्यूएचओका अनुसार कोरोनाभाइरसको महामारी रोकथामका लागि मानिसहरू एकान्तबासमा बस्न जरुरी हुन्छ।

सँगसँगै बढीभन्दा बढी शङ्कास्पद व्यक्तिको घाँटीबाट निकालिएको तरल पदार्थको परीक्षण पनि उत्तिकै जरुरी हुन्छ।