सात वटा पुरातात्विक महत्वका क्षेत्रबाट संकलन गरिएका गेग्रानहरुमा आनुवंशिक वस्तुहरु फेला परेको अनुसन्धानकर्ताहरुको भनाइ छ।

आदिकालका मानवहरुको अवशेष प्रायजसो एकदमै दुर्लभ रहेका छन्।

तर नयाँ अनुसन्धानले परम्परागत सम्पदा भेटिएका स्थानका प्राचीन मानवको परिचय थाह पाउन मद्दत गर्ने जनाइएको छ।

प्रगति

'साइन्स' नामक जर्नलमा उक्त अनुसन्धानको नतिजा छापिएको छ।

स्पेनको नेचुरल साइन्स म्युजियमका वैज्ञानिक एन्टोनियो रोसास भन्छन्, "हाम्रो अनुसन्धानले एउटा निक्कै ठूलो क्रमभंग गरेको छ, अब हड्डी वा अस्थिपञ्जरको अवशेष फेला नपर्दा पनि हामी चट्टानहरुको अध्ययन गरेर कुनै मानवीय प्रजातिले गुफाहरुको प्रयोग गरेका थिए भनेर भन्न सक्छौँ।"

अनुसन्धानकर्ताहरुको टोलीले बेल्जियम, क्रोएसिया, फ्रान्स, रुस र स्पेनका सातवटा गुफाहरुको उत्खन्न गरी पछिल्लो निष्कर्षमा पुगेका हुन्।

उनीहरुले १४ हजार वर्ष देखि ५ लाख ५५ हजार वर्ष पुराना नमूनाहरु जुटाएका थिए।

त्यसक्रममा प्रयोगशालामा उनीहरुले जैविक कोषभित्रका 'मिटोकोन्ड्रियल डीएनए'का साना साना अंशहरुको खोजी गरेका थिए।

कोठाको तापक्रममा राखिएका गेग्रानका नमूनाहरुमा डीएनए पा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

इएको उनीहरुको भनाइ छ।

वैज्ञानिकहरुले अनुसन्धानका क्रममा १२ वटा स्तनधारी परिवारसँग सम्बन्धित विभिन्न जनावरहरुको डीएनए आफूले पत्ता लगाएको जनाएका छन्।

त्यसरी पत्ता लागेको भनिएका डिएनए लोप भइसकेका एक प्रकारको हात्ती, गैँडा र गुफामा बस्ने भालु र हाइनाका थिए।

प्रयास

वैज्ञानिकहरुले ती नमूनामा मानव जातिका डीएनए खोज्ने विशेष प्रयास गरेका थिए।

त्यसक्रममा उनीहरुले झण्डै ४ लाख देखि ४० हजार वर्ष पहिले अस्तित्वमा रहेका भनिएका नियानडर्टल भनिने मानवजातिको पुर्खाको डिएनए चार वटा गुफाहरुमा पाएका थिए जहाँ मानव अस्थिपञ्जरको अवशेष भने थिएन।

त्यसबाहेक वैज्ञानिकहरुले डेनिसोभेन्स भनिने झण्डै ५० हजार वर्षअघि अस्तित्वमा रहेका मानव प्रजातिका डीएनए पनि रुसमा फेला पारेका थिए।

वैज्ञानिकहरुले गुफामा भेटिएका ग्रेगानहरुको नियमित विश्लेषणले यस्ता लोप भइसकेका मानवप्रजातिका सीमित संख्यामा संरक्षित गरिएका अवशेषको वृद्धि र विस्तारमा मद्दत पुर्याउने बताएका छन्।


सानो स्तरमा गरिएको उक्त अध्ययनका क्रममा एकजना बिरामीमा क्यान्सरको सङ्केत पूर्ण रूपमा निर्मूल भएको र अन्य १४ जनामा क्यान्सर सम्बन्धी कोषहरू मरेको प्रमाण फेला परेको थियो।

ब्रिटेनस्थित युनिभर्सिटी अफ सरीका अनुसन्धानकर्ताहरूले उक्त भाइरसले क्यान्सरको उपचारमा ठूलो फेरबदल ल्याउन सक्ने र क्यान्सरको सङ्क्रमण दोहोरिने सम्भावना घटाउने विश्वास लिएका छन्।

मूत्रथैली सम्बन्धी क्यान्सरको क्षेत्रमा कार्यरत एउटा संस्थाले वृहत् अध्ययनबाट पनि यस्तै परिणाम आए त्यो निक्कै उत्साहप्रद हुने बताएको छ।

निशाना

ब्रिटेनमा हरेक वर्ष लगभग १० हजार एनएमआइबीसी भनिने थैली सम्बन्धी क्यान्सरका नयाँ बिरामी देखिने गर्छन् र त्यसलाई आम रूपमा देखिने क्यान्सरको सूचीमा दशौँ स्थानमा राखिएको छ।

हाल मूत्रथैलीको क्यान्सरको उपचार पद्धति निक्कै कडा छ र त्यस विधिले गम्भीर र विषाक्त असर समेत गर्ने गर्छ।

निको भइसकेपछि पनि क्यान्सर दोहोरिएको छ कि छैन भनेर गरिने नियमित जाँच समेत महङ्गो छ।

यो उपचारका क्रममा १५ जना बिरामीलाई ट्युमर हटाउने शल्यक्रिया गर्नु एक हप्ताअघि क्यान्सरको जीवाणु मार्ने सिभीएटुवान नामक भाइरस 'क्याथेटर' (प... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िसाब बाहिर निकाल्ने पाइप) मार्फत दिइएको थियो।

शल्यक्रियापछि तन्तुका नमुनाहरूको विश्लेषण गर्दा भाइरसले थैलीमा रहेका क्यान्सरका कोषहरूलाई निशाना बनाएको पाइएको थियो।

ती कोषहरू मरेपछि भाइरसले आफूलाई बिस्तार गर्दै अन्य क्यान्सर लागेका कोषहरूलाई नष्ट बनाउँदै लगेको तर अरू कोषहरूलाई जस्ताको त्यस्तै छाडिदिएको पाइएको थियो।

विशेष

अनुसन्धान टोलीका नेता प्राध्यापक हरदेव पाण्डाले भाइरसले जे गर्‍यो त्यो विशेष हो भनेका छन्।

उनले भने, "भाइरसले क्यान्सरका कोषहरूभित्र प्रवेश गरी त्यसलाई मार्ने क्रममा त्यहाँ प्रतिरोधी प्रोटिन निर्माण गर्छ जसका कारण अरू निरोगी कोषहरू उतिर आकर्षित हुन्छन् र जोडिन्छन्।"

साधारणतया मूत्रथैलीमा रहेका ट्युमरहरू 'चिसा' हुन्छन् किनभने तिनिसँग क्यान्सरसँग लड्ने प्रतिरोधी कोषहरू हुँदैनन्।

तर भाइरसको गतिविधिले त्यसलाई 'तातो' बनाउँछ जसले शरीरको प्रतिरोधी क्षमतालाई क्रियाशील बनाइदिन्छ।

प्राध्यापक पाण्डाले छालाको क्यान्सरमा यसअघि नै उक्त भाइरसको परीक्षण गरिएको तर मूत्रथैलीको क्यान्सरमा पहिलो पटक अध्ययन गरिएको बताए।

अध्ययनका क्रममा बिरामीहरूमा कुनै पनि किसिमको नकारात्मक प्रभाव नदेखिएको वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

अब रुघाखोकी निम्त्याउने उक्त भाइरसलाई निश्चित प्रकारको रोग प्रतिरोधी औषधी सहितको उपचार पद्धतिसँग मिसाएर थप बिरामीहरूमा अध्ययन गर्ने योजना बनाइएको छ।


सामाजिक संजाल ट्वीटरमा एक सन्देश राख्दै नभाल्नीले आफूलाई हिरासतमा लिइएको बताउँदै आफ्ना समर्थकहरुलाई देशव्यापी विरोधप्रदर्शनमा भाग लिन आह्वान गरेका छन्।

विपक्षी नेता नभाल्नीको ट्वीटर पेजमा राखिएको एक भिडिओमा प्रहरीले उनलाई हिरासतमा लिने क्रममा भुइँमा लडाएको देख्न सकिन्छ ।

ट्वीटरमा सन्देश राख्दै नभाल्नीले भनेका छन्, "एक व्यक्तिको गिरफ्तारी अर्थहीन छ यदि हामी धेरै छौँ भने। कोही आऊँ र मेरो ठाउँ लिऊँ।"

साथै उनले विरोध प्रदर्शनहरू जारी राख्नका लागि पनि आह्वान गरेका छन्।

कयौँ रुसी शहरहरूमा विरोध र्‍यालीहरू भएको बताइएको छ।

नियन्त्रण

हालसम्म १ सय ८० भन्दा बढी मानिसहरू देशका विभिन्न स्थानबाट नियन्त्रणमा लिइएको विवरणहरुमा उल्लेख छ ।

राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका सबैभन्दा कट्टर आलोचक नभाल्नीलाई मार्च १८ मा हुने राष्ट्रपतिय चुनावमा उम्मेदवारी दिनबाट रोक लगाइएको छ।

४१ वर्षीय नभाल्नीलाई राष्ट्रपति पुटिनलाई चुनौती दिनसक्ने एकमात्रै उम्मेद्वारका रुपमा हेरिएको थियो।

भ्रष्टाचारसम्बन्धी अभियोगमा दोषी ठहर गरिएको भन्दै रुसको केन्द्रीय निर्वाचन आयोगले नभाल्नी चुनाव लड्नका लागि अयोग्य घोषित गरेको थि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

यो।

मार्चमा हुने राष्ट्रपतीय चुनाव, उनकै शब्दमा, वर्तमान राष्ट्रपति भ्लालिमिर पुटिनलाई पुनः निर्वाचित गराउनका लागि गर्न लागिएको उनले बताउँदै आएका छन्।

नभाल्नीले भने आफूमाथि लगाइएको अभियोग राजनीतिक रुपमा अभिप्रेरित भएको बताउँदै आएका छन्।

साथै निष्पक्ष चुनाव भएमा आफूले पुटिनलाई पराजित गर्ने पनि उनले बताएका छन्।

रुसी अधिकारीहरूले भने राष्ट्रपतीय चुनाव निष्पक्ष र धाँधलीरहित हुने बताएका छन्।

त्यसअघि प्रहरीले मस्कोस्थित उनका कार्यालयहरूमा छापा मारेका थिए र उपकरणहरू नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ।


सामाजिक सञ्जालमा उक्त निर्णय र पीसीआर परीक्षणका लागि लाग्ने शुल्कबारे पनि विभिन्न मत सार्वजनिक भइरहेका छन्।

तर सरकारी अधिकारीहरूले भने "हालसम्म स्वेच्छाले परीक्षण गराउन चाहनेका लागि शुल्क तोक्नै बाँकी रहेको" जानकारी दिएका छन्।

उनीहरूका अनुसार सार्वजनिक स्वास्थ्य केन्द्रबाट यस्तो परीक्षण गराउने विषयमा निर्देशिका पनि बन्ने क्रममा रहेको छ।

यसअघि नै सरकारले आरडीटी परीक्षण भने अनुमति लिएर निजी स्वास्थ्यसंस्थाले समेत गर्न पाउने निर्णय गरिसकेको छ।

नीतिगत निर्णयमा के छ?

मङ्गलवार स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले गर्ने नियमित पत्रकार सम्मेलनमा प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले स्वेच्छाले परीक्षण गर्न चाहनेहरूलाई सार्वजनिक स्वास्थ्यसंस्थामा पीसीआर परीक्षण गर्न पाउने नीतिगत निर्णय भएको जानकारी दिएका थिए।

उनले पत्रकार सम्मेलनमा पीसीआर परीक्षणको दायरा बढाउनका लागि यस्तो निर्णय गरिएको जानकारी दिएका थिए।

कोरोनाभाइरस परीक्षण किन महत्त्वपूर्ण

उनले भने, "राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोशालाबाट तोकिएको मापदण्ड र सूचनाको गोपनीयता तथा नियमित रिपोर्टिङ गर्ने सर्त अनिवार्य पालन गर्नेगरी लक्षण नभएका आरडी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

टी/पीसीआर परीक्षण स्वेच्छाले गर्न चाहने स्वदेशी तथा विदेशी नागरिकहरूलाई तोकिएको सार्वजनिक स्वास्थ्यसंस्थाहरूमार्फत् तोकिएका दररेटमा (त्यो दररेट ती सार्वजनिक स्वास्थ्यसंस्थाहरूले आफ्नो मापदण्डअनुसार तोक्नेछन्) ती तोकिएका दररेटमा सशुल्क उपलब्ध गराउने नीतिगत निर्णय गरिएको छ।"

यसले पीसीआर विधिबाट हुने परीक्षणको दायरा बढ्ने उनले बताएका थिए।

आलोचना र समर्थन

निजी अस्पतालहरूले पनि अनुमति लिएर र सरकारले तोकेको मापदण्ड पूरा गरेर आरडीटी परीक्षण गर्न पाउने निर्णय गरिसकेको सरकारले शुल्क लिएर पीसीआर परीक्षण पनि गराउन सकिनेगरी गरेको निर्णयबारे सामाजिक सञ्जालमा आलोचना भएको छ।

कतिले यो परीक्षण नि:शुल्क हुनुपर्ने भनेका छन् भने कतिपयले परीक्षणको शुल्क महँगो पर्ने गुनासो गरेका छन्।

केहीले भने आवश्यक पर्नेको सरकारले नि:शुल्क परीक्षण गरिरहेको र पैसा खर्चिन सक्नेले शुल्क तिरेर गराउँदा केही फरक नपर्ने भन्दै निर्णयको बचाउ पनि गरेका छन्।

सरकारी अधिकारीहरूले शुल्क निर्धारण भइनसकेको बताइरहेका बेला केही व्यक्तिहरूले भने "एउटा नमुना परिक्षणको १५ हजार रूपैयाँ पर्ने" विवरणहरू पनि सार्वजनिक गरिरहेका छन्।

शुल्क निर्धारणबारे सरकारी भनाइ

स्वास्थ मन्त्रालय, स्वास्थ्य सेवा विभाग र राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका अधिकारीहरूले भने हालसम्म पीसीआर परीक्षणका लागि कुनै पनि शुल्क निर्धारण भइनसकेको बीबीसीलाई बताए।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले भने, "हाम्रो निर्देशिकाअनुसार सम्भावित सङ्क्रमित पाइएमा त्यस्तो व्यक्तिको सित्तैमा परीक्षण भइरहेको छ र हुन्छ। तर कसैले त्यस्तो कुनै लक्षण नै नभई जाँच गराउन चाहेमा चाहिँ सशुल्क जाँच गराउन सक्छ।"

उनले हाल नीतिगत निर्णय गरेको तर शुल्क भने प्रयोगशालाले नै तोक्ने जानकारी दिए।

उनले राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाले समन्वय गरिदिने र त्यसकै आधारमा अन्य प्रयोगशालाले शुल्क तोक्ने बताए।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाकी प्रमुख डा. रुना झाले पनि मङ्गलवारको नीतिगत निर्णयअनुसार सशुल्क पीसीआर परीक्षणको निर्देशिका बनाउन र शुल्क तोक्न बाँकी नै रहेको जानकारी दिइन्।

स्वास्थ्य सेवा विभागका महानिर्देशक महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठले पनि उक्त नीतिगत निर्णय कार्यान्वयनबारे थप पूरक निर्णयहरू हुन बाँकी रहेको बताए।

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण: निको हुन कति समय लाग्छ?

आरडीटी परीक्षणको शुल्क...


सामाजिक सञ्जालमा चर्चित भैरहेको एउटा भिडिओमा पवन कुमार नामका ती मतदाताले आफूले दूर्घटनावश सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीलाई मत हाल्न पुगेको बताएको देख्‍न सकिन्छ।

उनले खासमा एउटा क्षेत्रीय पार्टीलाई आफ्नो मत दिन चाहेका तर विद्युतीय भोटिंग मशिनमा धेरै नै चुनाव चिन्हहरू देखेर आफू अलमलमा परेको बताएका छन्।

मतदान गरिसकेपछि प्रत्येक मतदाताको चोरऔंलामा सजिलै मेट्न नसकिने मसीको चिन्ह लगाइदिने गरिन्छ।

भारतीय निर्वाचनको दोस्रो चरणमा ६१.१२ प्रतिशत मत खस्यो

भारतीय चुनावमा नेपालीको सक्रियता किन

मतदान

पवन कुमारले बिहीवारको निर्वाचनमा भारतको उत्तर प्रदेश राज्यको बुलन्द शहर क्षेत्रमा मतदान गरेका थिए।

भारतको आम निर्वाचनमा बिहीवार दोस्रो चरणको मतदान भएको थियो।

"म हात्ती चुनाव चिन्हमा मतदान गर्न चाहन्थेँ, तर मैले झुक्किएर फूल चिन्हमा मत हालेँ," पवन कुमारले यसो भनेको उक्त भिडिओमा सुन्न सकिन्छ।

सत्ताधारी भारतीय जनता पार्टीको चुनाव चिन्ह कमलको फूल हो भने, एउटा क्षेत्रीय शक्तिशाली पार्टी बहुजन समाज पार्टीको चुनाव चिन्ह हात्ती हो। उक्त पार्टीले अन्य दुई क्षेत्रीय पार्टीहरूसँग गठबन्धन गरेर भारतीय ज... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नता पार्टीलाई चुनौति दिइरहेको छ।

निर्वाचन

भारतको निर्वाचनमा पार्टीको चुनाव चिन्हको ठूलो अर्थ रहन्छ। धेरै भागमा साक्षरता दर कम रहेको उक्त देशमा चुनाव चिन्हका कारण पार्टी चिन्न मतदातालाई सहज हुने गर्छ।

भारतमा थुप्रै क्षेत्रीय पार्टी र गठबन्धनहरू पनि छन् जसले गर्दा मतदानका बेला मतदाता अन्योलमा पर्ने सम्भावना रहने गर्छ।

पवन कुमार दलित भनिने समुदायका सदस्य हुन् जुन समुदाय बहुजन समाज पार्टीको महत्त्वपूर्ण भोट ब्याङ्क मानिन्छ।

बिहीवारको मतदानलाई भारतका शक्तिशाली क्षेत्रीय पार्टीहरूका लागि महत्त्वपूर्ण हुने ठानिएको छ, जुन पार्टीहरूले आआफ्नो राज्यमा स्थानीय राजनीतिलाई आफ्नो पकडमा राखेका छन् र तिनका नेता चर्चित स्थानीय राजनीतिज्ञहरू छन्।

भारतमा सात चरणमा आम निर्वाचन भैरहेको छ र मे २३ तारिखका दिन मतगणना हुनेछ। यो निर्वाचनमा मतदानका लागि योग्य मतदाताको संख्या ९० करोड छ र यही कारणले पनि यो निर्वाचन संसारको सबैभन्दा ठूलो निर्वाचन हो।


सामाजिक सञ्जालसँग सम्बन्धित उक्त नियमबारे सामाजिक सञ्जालमै नेपालीहरू विभाजित देखिएका छन्।

केही प्रयोगकर्ताले त्यसको आलोचना गरेका छन् भने केहीले प्रतिरक्षा पनि गरेका छन्।

बीबीसीसँगको कुराकानीमा सरकारी अधिकारीहरूले उक्त नियमलाई "अपरिहार्य" र विज्ञापन व्यवसायीले "सकारात्मक कदम" भनेका छन्।

के हो नयाँ नियम?

नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागले शुक्रवार एउटा सूचना जारी गर्‍यो।

उक्त सूचनामा सामाजिक सञ्जाल र इन्टरनेटमार्फत् गरिने विज्ञापनको भुक्तानी अनौपचारिक माध्यमबाट गरिए त्यो गैरकानुनी हुने उल्लेख छ।

सूचनामा भनिएको छ, "फेसबुक, ट्विटर, युट्युबजस्ता सामाजिक सञ्जाल तथा इन्टरनेटमार्फत् गरिने विज्ञापनबापत अनौपचारिक माध्यमबाट विदेशमा पठाउने र विदेशबाट त्यसरी रकम प्राप्त गर्ने कार्य गैरकानुनी हो।"

राष्ट्र ब्याङ्कले शुक्रवार नयाँ सूचना जारी गरेर सामाजिक सञ्जालमा हुने विज्ञापनको भुक्तानी औपचारिक माध्यमबाट गरिनुपर्ने जनाएको छ

त्यस्तो कार्यबाट विदेशी विनिमय अपचलन हुने सूचनामा उल्लेख गरिएको छ।

"कसैले त्यसरी कारोबार गरेको पाइएमा विदेशी विनिमय (नियमन) ऐन, २०१९ र प्रचलि... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

त कानुनबमोजिम कारबाही हुने ब्यहोरा सबैको जानकारीका लागि यो सूचना प्रकाशित गरिएको छ," सूचनामा भनिएको छ।

अधिकारीहरू के भन्छन्?

नेपाल राष्ट्र ब्याङ्क विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक बमबहादुर मिश्रका अनुसार हाल गैरकानुनी रूपमा भइरहेको भुक्तानीलाई नियमन गर्न सूचना जारी गरिएको हो।

उनले भने, "प्रविधिको विकाससँगै विभिन्न खाले नयाँ प्रणालीहरू चलनमा आइरहेका छन्। सामाजिक सञ्जालमा हुने विज्ञापन पनि त्यस्तै हो। त्यसलाई औपचारिक माध्यममा ल्याउने पहिलो सुरुवातका रूपमा हामीले यो सूचना जारी गरेका हौँ।"

उनले विदेशी मुद्रा अपचलनबारे नियमन गर्ने कानुन निकै अघि लागु भएकाले यसलाई नयाँ नियम भन्न नमिल्ने दाबी गरे।

"खासमा यसको गलत ढङ्गले व्याख्या भइरहेको छ। हामीले सामाजिक सञ्जालमा विज्ञापन गर्न नपाइने भनेका छैनौँ। तर त्यो भुक्तानी प्रणाली औपचारिक बनाउने कुरा मात्र गरेका हौँ," उनले भने।

व्यवसायीहरूको धारणा के छ?

विज्ञापन व्यवसायीहरूले आफ्नो सुझावअनुसार नै नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कले कदम चालेको बताए।

तर अहिले पनि कतिपय व्यावहारिक समस्या रहेका र तिनलाई समाधान नगरी सूचना जारी मात्र गरेर नहुने उनीहरूको भनाइ छ।

नेपाल विज्ञापन एजेन्सी सङ्घका अध्यक्ष रवीन्द्रकुमार रिजालले भने, "सरकारले विज्ञहरू राखेर अलिकति गृहकार्य गरेर यो कदम चालिदिएको भए हुन्थ्यो। तर यसरी एक्कासि ल्याउँदा केही व्यावहारिक अप्ठ्यारा देखिएका छन्। तिनलाई समाधान गर्नुपर्छ।"

उनले अहिलेको व्यवस्थाले व्यावसायिक रूपमा सामाजिक सञ्जालमा विज्ञापन गर्ने वा विज्ञापन प्राप्त गरेकाहरूलाई भन्दा अन्य व्यवासायी वा पक्षालाई बढी असर गर्ने बताए।

उनले भने, "हामी यसलाई स्वागतै गर्छौँ। तर त्यसको कार्यान्वयनमा देखिएका समस्याहरूलाई सरकारले समाधान गरिदिनुपर्‍यो। त्यसका लागि सरकारले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई नेपालमै दर्ता गरियो भने सबैभन्दा सहज हुन्छ। त्यो सरकारले गरिदिए हुन्थ्यो।"

सङ्घका भूतपूर्व अध्यक्ष निर्मलराज पौडेल पनि सरकारले ल्याएको नयाँ नियमले गैरकानुनी रूपमा विदेश रकम पठाउनुपर्ने बाध्यताबाट व्यवसायी मुक्त हुने बताए।

उनले भने, "तर यो कार्यान्वयनका लागि कि नेपालमै सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरू दर्ता हुनुपर्छ वा नेपालमा त्यस्ता कम्पनीका लागि एजेन्सीहरू खुल्नुपर्छ। अनि मात्र कार्यान्वयनमा सहज हुन्छ।"

के भन्छन् सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ता?

सामाजिक सञ्जाल...


सिङ्गापुरमा डेढ साता बिताएर गत सोमवार प्रधानमन्त्री ओली स्वदेश फर्किएका थिए। फर्किएपछि उनले ट्विटरमा आफ्नो स्वास्थ्य सामान्य रहेको भन्दै परीक्षणमा संलग्न चिकित्सक तथा शुभेच्छुकलाई धन्यवाद दिएका थिए।

तर उनी अस्वस्थ भएको र पुन: उपचारका लागि बाहिर जाने तयारीमा रहेको समाचार विभिन्न सञ्चारमाध्यमले प्रकाशित गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री ओलीलाई बिहीवार ज्वरो आएपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सचिवालय बैठक स्थगित गरिएको थिए।

अब के हुन्छ?

एक दशकभन्दा अघि भारतमा मिर्गौला प्रत्यारोपण गराएका ओली स्वास्थ्योपचारका लागि भन्दै सिङ्गापुर गएपछि उनको स्वास्थ्यस्थितिबारे जनचासो बढेको छ।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार विष्णु रिमालले प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्य राम्रो रहेको र शुक्रवार पार्टीको सचिवालय बैठकमा उनी सहभागी हुने बताए।

प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार रिमाल भन्छन्, "हिजो वहाँलाई थाकेर ज्वरो आएको थियो, तर अहिले अवस्था ठिक छ। कतिपय निराधार समाचार बाहिर आएका छन्। आज पार्टीको बैठक हुँदैछ त्यसले उहाँको स्वास्थ्य अवस्थाबारे स्पष्ट पार्छ।"

विसं २०६४ साल साउनमा भारतको दिल्लीस्थित एप... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोलो अस्पतालमा ओलीको मिर्गौला प्रत्यारोपण भएको थियो। त्यसयता उनले नियमित रूपमा स्वस्थ्य परीक्षण गराउँदै आएका छन्।

पछिल्लो पटक सिङ्गापुरमा गरिएको परीक्षणले प्रधानमन्त्रीको मिर्गौलाको क्रियाशीलता राम्रो रहेको देखाएको रिमालले उल्लेख गरे।

उनले भने, "प्रधानमन्त्रीले नियमित औषधि सेवन गरिरहनु भएको सबैलाई थाहा छँदैछ। मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि जे गरिन्छ उहाँको हकमा पनि त्यही हो।"

"अप्ठेरो भएको बेला चिकित्सकहरूलाई बोलाएर देखाउने गर्दै आउनुभएको छ। आवश्यकता अनुसार पुन: जाँचका लागि कुनै पनि बेला जान सकिन्छ त्यसको टुङ्गो हुँदैन।"

गत राति सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा रिमालले सिङ्गापुरमा स्वास्थ्य परीक्षण गरेर फर्किएपछि पार्टी र सरकारको बाक्लो कामको धपेडीले प्रधानमन्त्री थकित भएको उल्लेख गरेका थिए।

उनले प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्यबारे "अडकलबाजीसहित निराधार" समाचार आएको भन्दै असन्तुष्टि पनि व्यक्त गरेका थिए।

मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि हुने जटिलता के हुन्?

मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका व्यक्तिले नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुपर्ने र अरूबाट लिइएको मिर्गौला आफ्नो शरीरले अस्वीकार नगरोस् भनेर आजीवन औषधि सेवन गर्नुपर्छ।

प्राय: तीन किसिमका औषधिहरू दिइने गरिएको त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालका मिर्गौलारोग विशेषज्ञ डा. महेशराज सिग्देल बताउँछन्।

उनी भन्छन्, "त्यस्ता औषधिको साइड इफेक्ट पनि हुन्छ। तिनले सङ्क्रमणको सम्भावना बढाउने र धेरै वर्षपछि गएर विभिन्न किसिमको क्यान्सरको जोखिम बढाउने हुन्छ।"

प्रत्यारोपणपछि सधैँ ती औषधि खाइरहनुपर्ने र बिरामीको अवस्था निरन्तर अनुगमन गरिरहनुपर्ने उनी उल्लेख गर्छन्।

मिर्गौलाले काम नगर्दा मानिसहरूमा सुनिने, अरुचि हुने, रक्ताल्पता हुने, शरीरमा अम्लीय पदार्थ बढ्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने आदि समस्या देखिने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

मिर्गौला 'फेल' भएको अवस्थामा प्रत्यारोपण नै गर्नुपर्ने हुन्छ।

प्रत्यारोपण गराएका व्यक्तिका मिर्गौलाको काम गर्ने क्षमता बिस्तारै ह्रास आउँदै जाने र पछि निष्क्रिय हुनेजस्ता जोखिम देखिन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

त्यसबाहेक प्रत्यारोपण गराएका व्यक्तिको अन्य रोग प्रतिरोध गर्ने क्षमतामा पनि कमजोर हुँदै जाने चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

प्रत्यारोपण कति चोटि सम्भव?

त्यस्तो अवस्थामा मुटु र हड्डीसम्बन्धी समस्या देखिन सक्ने, सङ्क्रमण हुन सक्ने,  रक्तचाप बढ्ने र रगतमा चिनीको मात्रा...


सिनफडि बजारमा काम गर्ने हजारौँ व्यक्तिको परीक्षण गर्ने बताइएको छ

सङ्क्रमणको प्रकोपलाई शहरको सबभन्दा ठूलो होलसेल बजारसँग जोडेर हेरिएको छ।

सिनफडि मार्केटमा ५१७ जनाको परीक्षण गर्दा ४५ जना कोभिड- १९बाट सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

उनीहरूमध्ये कसैमा पनि कुनै लक्षण देखिएको थिएन।

त्यसपछि उक्त बजार र वरिपरिका ११ वटा क्षेत्रमा लकडाउन गरिएको छ र उक्त बजारमा काम गर्ने १० हजार कर्मचारीको परीक्षण गर्ने भनिएको छ।

सिनफडि बजार बेइजिङको सबभन्दा ठूलो होलसेल बजार भएको बताइन्छ

अधिकारीहरूले पछिल्लो समयमा उक्त बजार पुगेकाहरू र वरिपरिको क्षेत्रका सबैको परीक्षण गर्न चाहेको बताएका छन्।

पचास दिनपछि बेइजिङमा पहिलोपटक यी सङक्रमितहरू भेटिएका हुन्।

नयाँ सङ्क्रमणबारे हामीलाई के थाहा छ?

बेइजिङको दक्षिण पश्चिमस्थित फेङटाइ जिल्लामा रहेको सिनफडि बजार गएका दुई पुरुषमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि उक्त बजार शनिवार बिहानदेखि बन्द गरिएको छ।

बजारमा गरिएको थप परीक्षणमा ४५ जना पोजिटिभ पाइएका थिए।

जिल्लाका सरकारी अधिकारी चु जुनवेइले भने, "आम जनताको स्वास्थ्यलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्ने सिद्धान्त बम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ोजिम हामीले सिनफडि बजार र वरिपरिको क्षेत्र बन्द गर्ने निर्णय गरेका छौँ।"

उनले त्यो जिल्ला "युद्धकालको जस्तो आपत्‌कालीन स्थितिमा राखिएको" बताए।

बीबीसीका चीन संवाददाता स्टेफन म्याकडोनेल भन्छन्-

चिनियाँ अधिकारीहरू बेइजिङको तरकारी र मासुको मागको ८० प्रतिशत उपलब्ध गराउने सिनफडि बजार कसरी नयाँ कोरोनाभाइरस प्रकोपको स्रोत बन्यो भन्नेमा निश्चित छैनन्।

पछिल्ला महिनाहरूमा चिनियाँ सरकारको रणनीति जुनसुकै शहरमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएमा तत्काल उक्त शहरलाई पूर्ण रूपमा आइसोलेशनमा लग्ने अर्थात् अन्यबाट एक्ल्याउने रहेको छ।

यस्तो रणनीतिले काम गरेको जस्तो देखिएको छ। तर भाइरस आपत्‌काल नियन्त्रणमा आएको देखिएका बेला बेइजिङ पूर्ण रूपमा लकडाउन गर्ने काम भने अधिकारीहरूले हतारमा गरिहाल्ने जस्तो देखिन्न।

सैयौँ सुरक्षाकर्मीहरू लकडाउन गरिएको क्षेत्रमा प्रवेश गरेका छन्। नजिकैका यातायात सञ्जालहरू र विद्यालयहरू बन्द गरिएका छन्।

बेइजिङभरि नै खेलकुद कार्यक्रमहरू रद्द गरिएका छन् र मुख्य सार्वजनिक सेवा केन्द्रहरू बन्द गरिएका छन्।

राजधानीमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहरको त्रास फैलिने  ठानिएको छ।

वुहान शहरमा सबभन्दा पहिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सुरु भएयता संसारकै कडा लकडाउन उपायहरू अपनाएर चीनमा कोरोनाभाइरस प्रकोप नियन्त्रणमा लिइएको थियो।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार चीनमा ४,६०० जना र संसारभर गरी ४,२६,००० भन्दा बढि मानिसहरूले कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाइसकेका छन्।


सिनेटले यसअघि सोही विषयमा भिन्न ढङ्गबाट डेमोक्र्याटिक पार्टीको बाहुल्यको तल्लो सदनले ल्याएको विधेयक अस्वीकृत गरेको थियो।

अस्वीकृत विधेयकमा अध्यागमन निकायमाथि प्रतिबन्धको व्यवस्था राखिएको थियो।

अब दुवै दलका सांसदहरू आफ्ना विधेयक परिमार्जन गर्नुपर्ने दबावमा छन्।

तस्बिरले तताएको बहस

आप्रवासीहरू मरिरहेका, कमजोर अवस्थामा उनीहरूलाई बन्दी बनाइएका र रेखदेखबिनै राखिएका बालबालिकाका समाचारले यस बहसलाई बल दिएको छ।

हालै अमेरिका छिर्ने प्रयासका रूपमा रियो ग्रान्ड नदी तर्न खोज्दा ज्यान गुमाएका एल साल्भडोरका बाबुछोरीको तस्बिर सार्वजनिक भएको पृष्ठभूमिमा आर्थिक व्यवस्था गर्ने प्रतिसपर्धी विधेयकहरू आएका हुन्।

एल साल्भडोरका ओस्कार मर्टिनेज रमिरेज र उनकी झन्डै दुई वर्षकी छोरी भलिराको शवको एउटा तस्बिरले आप्रवासीसम्बन्धी विषय पुन: तताएको छ।

ती बाबुछोरीको शव नदीको खासै गहिरो नभएको स्थानमा घोप्टो परेको भेटिएको थियो। बालिकाको टाउको आफ्ना बुवाको शर्टभित्र लुकेको थियो भने उनका हात घाँटी वरपर थिए।

खोला तर्ने क्रममा डुबेका उनीहरू पानीका भेलले बगाएर त्यहाँ पुगेको बताइएको छ।

सन् २०१८ मा अमेरिका-मेक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्सिको सीमामा कम्तिमा २८३ आप्रवासी मारिएको अमेरिकी सीमा सुरक्षा निकायको तथ्याङ्क छ। मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले त्यस्तो सङ्ख्या अझ बढि हुन सक्ने बताएका छन्।

आरोप

रिपब्लिकन र डेमोक्र्याटिक पार्टीको क्रमश: सिनेट र हाउस अप रेप्रिजेन्टटिभ्समा बाहुल्य छ। ती सदनमा प्रतिस्पर्धी विधेयकहरू पारित भएका छन्।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र तल्लो सदनकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले विधेयकमाथि पुर्नविचार हुने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।

बाबुछोरीको तस्बिर सार्वजनिक हुनुभन्दा केही दिनअघि आप्रवासी बालबालिका राखिने केही बन्दी गृहको नाजुक अवस्थाबारे समाचार प्रकाशित भएको थियो।

बुधवार अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले विकसित घटनाक्रमबारे बोल्दै डेमोक्र्याटहरूले खुला सीमा चाहेको प्रतिक्रिया दिएका थिए। उनले भने, "खुला सीमा भनेको थप मानिसहरू नदीमा डुब्नु हो।"

तर तल्लो सदनका एक वरिष्ठ डेमोक्र्याट सांसद निता लोरीले आफूहरूले ल्याएको विधेयक ट्रम्प प्रशासनका नीतिलाई चुनौती दिन आवश्यक रहेको बताएकी छन्।

रिपब्लिकन नेता मिच म्याक्कोनेलले डेमोक्य्राटहरू "निरन्तर अनुत्पादक देखिएका" र उनीहरूले "राजनीतिक दाउपेचभन्दा अन्य कुरामा रूचि नदेखाएको" आरोप लगाएका छन्।

अर्को हप्ता साताव्यापी बिदामा जानुअघि सांसदहरूले खर्च विधेयक टुङ्गो लगाउनुपर्छ।

अधिकारीहरूले सीमासम्बन्धी निकायका लागि पैसा सकिनै लागेको बताएका छन्।


सीएनएनसँग बोल्दै पोम्पेओले भने विमानस्थलमा मदुरोलाई लैजान विमान तयारी हालतमा राखिएको पनि थियो।

तर रुसले उनलाई देश नछाड्न दबाव दिएको पोम्पेओले बताए।

यसअघि अन्य अमेरिकी अधिकारीहरूले रक्षामन्त्री भ्लादिमिर पाद्रिनोसहित अन्य वरिष्ठ भेनेजुएलाली नेताहरूले मदुरोलाई हटाएर ग्वाइदोलाई समर्थन गर्न तयार भएको बताएका थिए।

सेना को समर्थन कसलाई?

तर त्यसयता जनरल पाद्रिनोले मदुरोप्रति सेनाको समर्थन दोहोर्‍याएका छन्।

विपक्षी नेता ग्वाइदोको आह्वानमा भेनेजुएलाका विभिन्न सहरमा हजारौँ प्रदर्शनकारीहरू सडकमा उत्रिएका छन्।

Opposition leader Juan Guaidó is appealing to the military for support

मङ्गलवार दिनभरि प्रदर्शनकारी तथा सुरक्षा फौजबीच हिंसात्मक झडपहरू भए।

झन्डै एक सय जना घाइते भएको बताइएको छ।

मदुरोको पक्षमा रुस, चीन र क्युबाजस्ता देश छन्।

ग्वाइदोलाई अमेरिका, थुप्रै युरोपेली देश र छिमेकी ल्याटिन एवम् दक्षिण अमेरिकी देशसहित दर्जनौँ राष्ट्रले मान्यता दिएका छन्।

'ट्याङ्क गुडाइयो'

बीबीसी संवाददाता केटी वाट्सन भन्छिन्, "राजधानी कराकसबाट प्राप्त दृश्यहरूमा अश्रुग्यास तथा गोली प्रहार भएका देखिन्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

छ। एक समय त प्रदर्शनकारीहरू भएको ठाउँमा सशस्त्र ट्याङ्क गुडाइयो।"

विपक्षी नेता ग्वाइदोले जेनुअरीमा संविधानको रक्षार्थ भन्दै आफैँलाई अन्तरिम राष्ट्रपति घोषणा गरेका थिए।

तर मदुरोले उनको घोषणा अस्वीकार गरिदिए।

त्यसयता उक्त ल्याटिन अमेरिकी देश राजनीतिक र आर्थिक सङ्कटको भुमरीमा परेको छ।

पहिला के भएको थियो?

मदुरो र ग्वाइदो दुवैले आफूलाई देशको संवैधानिक राष्ट्रपति दाबी गर्छन्।

ग्वाइदोले आफूलाई अन्तरिम राष्ट्रप्रमुख घोषणा गरेसँगै उनको सम्पत्ति रोक्का गरिनुका साथै देश छाड्न समेत प्रतिबन्ध लगाइएको थियो।

तर त्यसलाई उल्लङ्‍घन गर्दै मानवीय सहायता भित्र्याउने तथा मदुरोविरुद्धको आन्दोलनका लागि समर्थन जुटाउने उद्देश्य लिएर ग्वाइदो फेब्रुअरी महिनामा ल्याटिन अमेरिकी देशको भ्रमणमा गएका थिए।

उनी पक्राउ पर्नसक्ने जोखिममाझ मार्च महिनाको पहिलो साता स्वदेश फर्किए।

ग्वाइदो स्वदेश फर्कनुअघि अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले ग्वाइदोको सुरक्षा सुनिश्चित हुनुपर्ने भन्दै मदुरो प्रशासनलाई सचेत गराएका थिए।

के हो भेनेजुएलाको सङ्कट?

चरम आर्थिक सङ्कट खेपिरहेको भेनेजुएलामा राजनीतिक सङ्कट पनि थपियो।

केही महिनाअघि अमेरिका र अन्य पश्चिमा राष्ट्रहरूले हुवान गुवाइदोलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको रूपमा मान्यता दिएपछि त्यहाँको राजनीतिक सङ्कट झन् जटिल बनेको हो।

ह्युगो चाभेजको मृत्युपछि राष्ट्रपति निर्वाचित मदुरोको यो दोस्रो कार्यकाल हो।

तर उनको नेतृत्वमा भेनेजुएलाको अर्थतन्त्र धराशायीजस्तै हुन पुगेको छ।

चर्को मुद्रास्फीति, ऊर्जा र दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको अभाव त्यहाँका मुख्य समस्या हुन्।

राष्ट्रपति मदुरोले आफ्नो सत्ता हत्याउने प्रपञ्च गरिरहेको भन्दै विपक्षी दलविरुद्ध आपराधिक अनुसन्धान थाल्न सर्वोच्च अदालतलाई आदेश दिएका थिए। तर भेनेजुएलाका सैन्य फौजले मदुरोलाई आफ्नो समर्थन रहने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।

अमेरिका र अन्य पश्चिमा राष्ट्रले ग्वाइदोलाई समर्थन गरेका छन्

भेनेजुएलाभरि लाखौँ मानिसहरूले प्रदर्शन चर्काएपछि राष्ट्रिय सभाका प्रमुख गुआइदोले आफूलाई निमित्त नेता घोषणा गरेका हुन्।

मदुरोले भेनेजुएलामा हस्तक्षेप गर्न खोजेको भन्दै अमेरिका र उसका मित्रशक्तिको कडा आलोचना गरेका छन्। विदेशीको चलखेल गराएर गुआइदोले आफ्नो सत्ता हत्याउन खोजेको आरोप उनले लगाएका छन्।

उनले देशमा गृहयुद्ध हुन सक्ने चेतावनी उनले दिने गरेका छन्।

राष्ट्रसङ्घीय शरणार्थी...


सीमा बन्द गरिए आवतजावत अवरुद्ध हुनुका साथै अर्बौँ डलरले व्यापार खर्च बढ्नेछ।

मेक्सिकोको नाका भएर अमेरिका छिर्ने आप्रवासीहरूको सङ्ख्यामा वृद्धि भइरहँदा ट्रम्पको पछिल्लो चेतावनी आएको हो।

मेक्सिकोका राष्ट्रपति एन्ड्रेस म्यानवेल लोपेश ओबर्‍याडोरले यो विषयलाई लिएर आफू मुठभेडको स्थितिमा नफस्ने बताएका छन्।

विदेशमन्त्री मार्सेलो एब्रार्डले मेक्सिको अमेरिकाको ठूलो छिमेकी भएको र चेतावनीका आधारमा कदम नचाल्ने भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

के भने ट्रम्पले?

शुक्रवार पत्रकारहरूलाई ट्रम्पले भने, "अर्को हप्ता मैले सीमा बन्द गराउँछुजस्तो देखिन्छ र त्यसो गर्दा मलाई कुनै समस्या हुनेछैन।"

अमेरिका छिर्न खोज्ने मानिसहरूलाई रोक्ने काम सजिलो भए पनि मेक्सिकोले त्यसो नगरेको ट्रम्पको तर्क छ।

त्यसपछि सो विषयमा ट्रम्पले शृङ्खलाबद्ध ट्वीटहरू गरे जसमा उनले लागुऔषध तस्करी नियन्त्रणमा रकम खर्चिनुभन्दा सीमा बन्द गर्नु जाती हुने भनेका छन्।

मेक्सिकोको जवाफ के छ?

बिहीवार मेक्सिकोका राष्ट्रपति एन्ड्रेस म्यानवेल लोपेश ओबर्‍याडोरले आप्रवासनको विषय मेक्सिकोमै निर्भर नभएको बताए।

उनले मेक्सिकोबाट नभई मध्य अमेरिकी देशहरूबाट स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

मस्या सिर्जना भएको उल्लेख गरे।

"मेक्सिकोका मानिसहरूले अब अमेरिकामा काम खोज्दैनन्। अधिकांश आप्रवासीहरूमध्ये अमेरिकी देशका बासिन्दा हुन्छन्।"

मेक्सिकोका राष्ट्रपति ओबर्‍याडोर

शुक्रवार ट्रम्पका ट्वीटपछि मेक्सिकोका राष्ट्रपति ओबर्‍याडोरले आफ्ना समर्थकहरूको एउटा भीडलाई सम्बोधन गर्दै भने, "म स्पष्ट पार्न चाहन्छु कि हामी अमेरिकी सरकारसँग झगडा गर्न गइरहेका छैनौँ। शान्ति र माया।"

आप्रवासनलाई मानव अधिकारको रूपमा व्याख्य गर्दै उनले भने, "मध्य अमेरिकी देशका नागरिकसँग कुनै विकल्प छैन। अतः उनीहरू बाँच्ने उपाय खोज्छन्।"

किन ट्रम्प सीमा बन्द गर्न चाहन्छन्?

आन्तरिक सुरक्षा मामिलामन्त्री किर्टस्न निल्सनका अनुसार एल साल्भाडोर, होन्डुरस र ग्वाटेमालामा भएका हिंसाका कारण भागेर आउने आप्रवासीलाई सम्हाल्न सीमा सुरक्षा कर्मचारीलाई हम्मेहम्मे परिरहेको छ।

सो मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार मार्चमा पक्राउ पर्ने गैरकानुनी आप्रवासीहरूको सङ्ख्या एक लाख नाघ्ने ठानिएको छ। यो सङ्ख्या एक दशकयताकै ठूलो हुनेछ।

हिरासतमा लिइएकामध्ये आमाबुवाको साथमा नरहेका एक हजारभन्दा बढी बालबालिका छन्।

हिरासतमा रहेका ६,६०० आप्रवासी परिवारको हेरचार गर्दा निकै समस्या उत्पन्न भएको आन्तरिक सुरक्षा मामिलामन्त्री निल्सनले बताएकी छन्।

प्रवेशविन्दुहरू बन्द गर्दैमा अमेरिका छिर्न चाहने आप्रवासीहरूको सङ्ख्यामा कसरी कमी आउनेछ भन्ने स्पष्ट छैन।

अधिकांश आप्रवासीहरू अनौपचारिक विन्दुमा आइपुग्छन् र कानुनी सहायताका निम्ति औपचारिक प्रवेशविन्दुमा पुग्छन्।

सो मन्त्रालयका अनुसार प्रदेशविन्दुबाट साढे सात सय कर्मचारीलाई स्थानान्तरण गरेर औपचारिक प्रवेशविन्दुमा खटाइएको छ ताकि उनीहरूले शरण लिन चाहनेहरूलाई सघाउन सकून्।

के असर पर्न सक्छ?

मन्त्री निल्सनले अमेरिकीहरूले यो आपत्‌कालका असर महसुस गर्न सक्ने चेतावनी दिइन्। कर्मचारी अभावको असर पहिल्यैदेखि छ।

सीमा बन्द गरिए त्यसको ठूलो आर्थिक असर पर्न सक्छ, पर्यटनका साथै अमेरिका र मेक्सिकोबीचको व्यापारमा असर पर्न सक्छ।

अमेरिकी तथ्याङ्क अनुसार गत वर्ष दुई देशबीचको व्यापार ६१२ अर्ब डलर बराबरको थियो।

मेक्सिकोको तिजुआनास्थित सीसीई व्यापारिक समूहका प्रमुख कुर्ट होनोल्डले अर्बौँ डलर बराबरको घाटा हुनेछ।

"यो कुरा स्पष्ट कि उनले आफूले भन्ने कुराको मापन गरिरहेका छैनन्।"

यसको पृष्ठभूमि के हो?

सन् २०१५ को राष्ट्रपतीय चुनावी अभियानमा...


सीसीटीभी फुटेज

एल पासो सहरमा भएको उक्त घटना टेक्ससका लागि "इतिहासकै सबैभन्दा घातक दिनमध्येको एक रहेको" टेक्ससका गभर्नरले बताएका छन्।

घटना अमेरिका र मेक्सिकोको सीमाभन्दा केहीपर रहेको वालमार्ट स्टोरमा भएको हो ।

घटनामा संलग्न भएको भन्दै प्रहरीले एक २१ वर्षीय युवालाई हिरासतमा लिएको छ।

सन्दिग्ध व्यक्ति एल पासोभन्दा एक हजार ४६ किलोमिटर पूर्वमा पर्ने ड्यालस सहरका बासिन्दा भएको बताइएको छ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले उनको नाम प्याट्रिक क्रुसिअस रहेको बताएका छन्।

घटनामा परेका पीडितहरूको नाम भने हालसम्म खुलाइएको छैन।

मेक्सिकोका नागरिक पनि हताहत

मेक्सिकोका राष्ट्रपतिले आफ्ना तीन नागरिकको मृत्यु र ६ जना घाइते भएको बताएको रोएटर्स समाचारसंस्थाले जनाएको छ।

पछिल्लो एक सातामा अमेरिकामा भएको यो दोस्रो बन्दुक आक्रमण हो।

यसअघि क्यालिफोर्निया राज्यमा गोली लागेर तीन जनाको मृत्यु भएको थियो।

टेक्ससमा भएको यो घटना अमेरिकाको पछिल्लो कालखण्डको आठौँ घातक बन्दुक आक्रमण भएको बताइन्छ।

वालमार्टमा किनमेल गर्न गएका मानिसहरू स्तब्ध भएका थिए

के भएको थियो?

एल पासोका प्रहरी प्रमुख ग्रेग एलनका अनुसार बन्दु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क बोकेका सन्दिग्ध व्यक्तिबारे सूचना प्राप्त गरेको छ मिनेट भित्रै अधिकारीहरू घटनास्थलमा पुगेका थिए।

वालमार्टमा त्यतिखेर ग्राहकहरूको भिड थियो। घटनामा संलग्न भएका २१ वर्षीय सन्दिग्ध युवालाई पक्राउ गर्ने क्रममा प्रहरीले गोली नचलाएको बताइएको छ। उक्त घटनामा परेका पीडितहरूको विभिन्न उमेर समूहका  रहेको बताउँदै एलनले घटना 'भयानक' रहेको बताए।

पीडितहरूलाई तत्काल रगतको आवश्यकता रहेको भन्दै एल पासोको प्रहरीले रक्तदान गर्न आह्वान गर्दै एउटा ट्वीट गरेको छ।

गोली चलेको आवाज सुन्दै गर्दा कीयन्ना लङ आफ्ना श्रीमान्‌सँग वालमार्टमा थिइन्।

"मानिसहरू आत्तिएका थिए र दौडिँदै थिए," लङ्ले रोएटर्ससँग भनिन्। आफूहरू वालमार्टको सामान राखिएको कोठामा पुगेर अन्य ग्राहकसँगै लुकेको लङले बताइन्।

घटनाका अर्का प्रत्यक्षदर्शी ग्लेन्डोन एक्लीले सीएनएनलाई बताएअनुसार एक बालकले वालमार्टमा बन्दुकधारी प्रवेश गरेको सूचना उनीसहित नजिकैको अर्को शपिङ मलमा रहेका अरू व्यक्तिलाई दिएका थिए।

उनका अनुसार ती बालकको दाबीलाई कसैले पनि गम्भीरतापूर्वक नलिएको तर केही मिनेटमै आफूले दुई पटक गोलीको आवाज सुनिएको थियो।

प्रतिक्रिया

यो आक्रमणबारे अमेरिकामा व्यापक प्रतिक्रिया आएको छ।

यसबाट बन्दुक राख्न पाउने कानुनमा कडाइको माग फेरि जागेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प भने तटस्थ देखिएका छन्।

उनले एउटा ट्वीटमा सो स्थानबाट प्राप्त विवरण "निकै नराम्रो र धेरै जनाको मृत्यु भएको" बताएका छन्।


सुडान, नर्दर्न ह्वाइट प्रजातिका अन्तिम जीवित भाले गैंडा हुन्।

सुडान नाम गरेको ४५ वर्षे भालेको मृत्यु भएपछि गैँडाको उक्त उपजाति नै लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ।

बुढ्यौलीका कारण सुडान बिरामी थियो र उसको स्वास्थ्यस्थिति थप बिग्रिएपछि उसलाई सोमवार चिरनिद्रामा सुताइएको थियो।

 नर्दर्न ह्वाइट गैँडाको उपजातिमा अब सुडानका छोरी र नातिनी मात्रै जीवित छन्।

संरक्षणकर्मीहरूले नर्दर्न ह्वाइट गैँडा जोगाउने एउटै उपाय भालेहरूबाट सङ्कलन गरी सुरक्षित राखिएको वीर्य र जीवित पोथीहरूको डिम्ब प्रयोग गरी कृत्रिम निषेचन (इन् भिट्रो फर्टिलाइजेशन्) विधिको विकास हो भनेका छन्।

सखाप

मानिसको आयुसँग तुलना गर्दा सुडान ९० वर्षको उमेरको मान्छे बराबर मानिन्थ्यो। यही उपजातिको अर्को भालेको सन् २०१४ मा प्राकृतिक रूपमा मृत्यु भएको थियो।

सन् १९७० र १९८० का दशकहरूमा अवैध सिकारको चपेटामा परेर  नर्दर्न ह्वाइट गैँडाहरू मारिएका थिए।

परम्परागत चिनियाँ औषधि र यमनमा छुरी बनाउन खागको माग भएका कारण गैँडाको चोरीसिकारी बढेको थियो।

डीआर कङ्गोमा बाँकी रहेका केही दर्जन नर्दर्न ह्वाइट गैँडाहरू पछि सन् २००० को दशको पूर्वार्धमा मारिए।

व... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िश्व वन्यजन्तु कोषका अनुसार सन् २००८ सम्म आइपु्ग्दा सो उपजाति लोप भएको मानिएको थियो।

कसरी भयो मृत्यु?

बूढो सुडान मांसपेशी र हड्डीको समस्याबाट पीडित थियो। उसको छालामा पनि ठूला घाउहरू थिए।

अन्तिम २४ घण्टा उठ्न नसकेपछि र धेरै पीडामा परेको देखिएपछि सुडानलाई पशुचिकित्सकहरूले मारिदिएका थिए।

सुडान प्राकृतिक थलोमा जन्मिएको अन्तिम नर्दर्न ह्वाइट गैँडा थियो र ऊ सन् २००९ सम्म जङ्गलमै बस्थ्यो।


सुपुर्दगी विधेयक विपक्षमा हङकङमा हजारौँ मानिसहरू प्रर्दशनमा उत्रिएका थिए।

हङकङवासीको विरोधका बीच उनले यसअघि विधेयक रद्द गर्न अस्वीकार गरेकी थिइन्।

"विधेयकले समाजमा धेरै विभाजन ल्याएको छ" उनले प्रेस सम्मेलनमा बताइन्।

रोक्न र सोच्न सरकारलाई  गरिएको आग्रह आफूले सुनेको उनले बताइन्।

उनले भनिन् "संवाद र व्याख्यामा केही कमी भएको मैले स्वीकार गर्नुपर्छ।"

थप प्रदर्शनका योजना

क्यारी लामले आम विरोध प्रदर्शनपछि विधेयक स्थगित गरेको घोषणा गरिन्।

उनले थपिन् "हङकङको मुख्य चासो शान्ति र सुव्यवस्था कायम गर्नु हो।"

सरकारले ताइवानमा एक हत्याकाण्ड भएपछि सुपुर्दगी विधेयकले छिद्रहरू बन्द गर्ने र हङकङ अपराधीहरूका लागि सुरक्षित स्थल नहुने तर्क गरेको थियो।

ल्यामले भनिन्, यो संसद अधिवेशन अन्त्य हुनु अगावै विधेयक पारित गर्नुपर्ने हतार "शायद अब छैन।"

हजारौँ मानिसहरूले विधेयकको विरुद्ध प्रदर्शन गरेका थिए र आइतवारका लागि थप प्रदर्शन योजना थियो।

आलोचकहरूले चीनको त्रुटीग्रस्त न्याय प्रणालीमा हङकङका मानिसहरूलाई समस्यामा पार्ने बताएका थिए र त्यसले हङकङको न्यायिक स्वतन्त्रता थप खस्किने बताएका थिए।

हङकङ ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ब्रिटेनको उपनिवेश राज्य थियो र त्यसलाई सन् १९९७ मा चीनलाई "एक देश दुई प्रणाली"का रूमा फिर्ता गरिएको थियो।

विवाद के थियो?

परिवर्तनमा मूख्य भूमि चीन ताइवान र मकाउबाट अपराधिक सुपुर्दगीको अनुरोध आएमा हङकङ अदालतले हरेक मुद्दाका आधारमा गरेको निर्णयमा आधारित भएर सुपर्दगी गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

ताइवानमा विदा मनाउन गएका बेला हङकङका एक व्यक्तिले आफ्नी केटी साथीको हत्या गरेको आरोप लागेपछि ताइवान सुपुर्दगी गर्न नसकेको सन्दर्भ  पारेर यो विधेयक ल्याइएको थियो।

ल्याम सहित हङकङका अधिकारीहरूले शहरलाई अपराधीहरूबाट बचाउन त्यस्तो कानून आवश्यक रहेको बताउँछन्।

तर कैयौँले चिनियाँ राज्यका राजनीतिक विपक्षीहरूलाई लक्षित बनाउन प्रयोग हुन सक्ने त्रास व्यक्त गर्छन्।


सुप्रिम पिपल्स् असेम्ब्ली (एसपीए) भनिने सर्वोच्च जनसभामा सदस्यहरूले अनिवार्य रूपमा मतदान गर्नुपर्छ। तर मतदाताहरूले उम्मेदवार छान्न पाउँदैनन्। कुनै पनि प्रकारको विरोध सह्य हुँदैन।

मतदानमा प्रायशः करिब १०० प्रतिशत मतदाता सहभागी हुन्छन् र सबैले सत्तारुढ गठबन्धनलाई सर्वसम्मत रूपमा समर्थन गर्दछन्।

उत्तर कोरिया किम परिवारको वंशले शासन गरेको एक्लो देश हो। त्यहाँका नागरिकहरूलाई किम परिवार र वर्तमान नेताप्रति भक्तिभाव देखाउन बाध्य तुल्याइन्छ।

चुनाव कसरी हुन्छ?

चुनावको दिन १७ वर्ष उमेर पुगेका र त्योभन्दा माथि उमेरका सबै नागरिकलाई मतदान गर्न आह्वान गरिन्छ।

निर्वाचनको उत्सव

"सत्ता र सरकारप्रतिको बफादारी देखाउन मतदाताहरू बिहान सबेरै मतदान केन्द्रमा जाने गर्दछन्। त्यसको कारण के हो भने मतदाताहरूको लाइन लामो हुने गर्दछ," दक्षिण कोरियाको सोलस्थित उत्तर कोरिया विश्लेषक फ्योडोर टेर्टिस्की भन्छन्।

आफ्नो पालो आएपछि मतदाताले मतपत्र पाउँछन् र त्यसमा एउटा मात्र नाम हुने गर्दछ। त्यहाँ मत चिह्न लगाउने कुनै स्थान हुँदैन।

टिक लगाउने कुनै कोष्ठ पनि हुँदैन। त्यसपछि त्यो मतपत्रलाई मतपेटिकामा हालिन्छ जु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

न सबैले देख्ने ठाउँमा राखिएको हुन्छ।

मतदान स्थलमा गोप्य मतदान गर्ने व्यवस्था पनि हुन्छ, तर विश्लेषकहरू भन्छन्, गोप्य मतदान गर्दा मानिसहरू तुरुन्तै शङ्कालु बनिहाल्छन्।

त्यसो गर्ने अधिकार मतदाताहरूसँग हुन्छ। तर टेर्टिस्की भन्छन्, त्यसो गर्ने बित्तिकै प्रहरी गुप्तचरले समातेर मतदातालाई पागल भन्न सक्ने सम्भावना हुन्छ।

चुनाव उत्सव जस्तै

मतदानस्थल छोडेपछि मतदाताहरूलाई देशको नयाँ नेतृत्व चयनको लागि मतदान गर्न सफल भएको भन्दै बाहिर उपस्थित भिडले मतदातालाई स्वागत गर्दै बधाई दिने गर्दछ।

"सरकारी सञ्चारमाध्यमले चुनावलाई उत्सव जस्तै गरी प्रस्तुत गर्ने गर्छन्," उत्तर कोरियाबारेको समाचार सम्प्रेषण गर्ने एनके न्यूजकी विश्लेषक भन्छिन्।

निर्वाचन अनिवार्य हुने हुनाले त्यस्को परिणामबाट अधिकारीहरूले जनगणनाका बेला सङ्कलन गरिने जस्तै तथ्याङ्क पनि बटुल्ने गर्दछन्। यही बेला अधिकारीहरूले यदि कोही भागेर चीन गएको छ कि छैन भनेर पनि थाहा पाउने गर्दछन्।

सुप्रिम पिपल्स् असेम्ब्ली (एसपीए) भनिने सर्वोच्च जनसभाको चुनाव प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने गर्दछ। तर त्यो सँग कुनै शक्ति हुँदैन। टेर्टिस्कीको भनाइमा "सर्वोच्च जनसभाको अधिकार शून्य जस्तै हुन्छ।"

उत्तर कोरियाको कानुन पार्टीको संयन्त्रले बनाउने गर्दछ। एसपीएले चाहिँ तिनलाई पारित गर्ने औपचारिक भूमिका मात्र निभाउँछन्।

के उत्तर कोरियामा दलहरू छन्?

१७ वर्षमाथिका नागरिकले मत दिन पाउँछन्।

उत्तर कोरियामा एक मात्र दल छ भनी ठान्नुभएको होला। वास्तवमा त्यहाँको संसद्‌मा तीनवटा समूह रहेका छन्।

किम जङ अन नेतृत्वको वर्कर्स पार्टी सबैभन्दा ठूलो दल हो। तर केही सिट सोसल डिमोक्रयाटिक पार्टी र चान्दोइस्ट जोङ्गु पार्टीलाई पनि छुट्याइएको हुन्छ।

व्यवहारमा चाहिँ ती तीन दलबीच केही फरक हुँदैन। उनीहरूलाई सँगै मिलाएर कोरियाली एकीकरणका लागि डिमोक्र्याटिक फ्रन्ट भनिने अर्को मोर्चा बनाइएको छ।

परिणाम कहिले आउँछ?

परिणामको प्रतीक्षा व्यग्र हुने गर्दछ। तर त्यसको लागि केही दिन लाग्छ।

पहिला कति मतदाता सहभागी भए भनेर हिसाब निकालिन्छ। सन् २०१४मा ९९.९७ प्रतिशत मतदाता संसदीय चुनावमा सहभागी भएका थिए। केहीले बिरामी वा अशक्तताका कारण मत दिन नपाएका हुन सक्छन्।

तर उत्तर कोरियामा के भन्ने गरिन्छ भने चुनावको दिन कोही पनि बिरामी हुँदैन र कसैको मृत्यु पनि हुँदैन।

अर्को चरणमा नेता किमको चुनाव क्षेत्रको परिणाम सार्वजनिक...


सुरक्षासम्बन्धी बैठकले पनि विमानस्थलको सुरक्षा थप कडा पार्नेदेखि त्यस्ता दुर्घटना हुँदा प्रहरी, सेना लगायत उद्धारमा खटिने निकायबीच तत्काल सूचना आदानप्रदान र थप समन्वय गर्नेसम्मका निर्णय गरेको छ।

युएस-बांग्ला विमान दुर्घटनाका बेला दुर्घटनास्थलमा उद्धारमा खटिएका कर्मचारीबीच चुस्त समन्वय हुन नसकेको निचोडमा स्वयं सरकारी निकायहरू पुगेको देखिन्छ।

त्यसका अतिरिक्त सर्वसाधारण समेत विमानस्थलभित्र छिरेर धावनमार्ग आसपासको क्षेत्रमा पुगेका थिए।

विमान दुर्घटनापछि उद्धार

विमान दुर्घटनाको छानबिन गर्न आयोग

कमजोरी

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका विमानस्थल सुरक्षा प्रबन्धक छवि खनालले भने, "कतिपय अवस्थामा हाम्रो सुरक्षामा कमजोरी छ कि वा त्यो क्षेत्रलाई घेरा हाल्न नपुगेको हो कि? अथवा उद्धारकर्ताहरू बढी भए कि वा त्यहाँको निर्देशनमा केही भद्रगोल भयो कि भन्ने केही कमीकमजोरी मैले देखेको छु।"

हालै नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी तथा नेपाल प्रहरी र विमानस्थलका उच्च अधिकारीहरूको बैठकले पनि विमान दुर्घटनापछिको अवस्थाबारे समीक्षा गरेको छ।

त्यसले सुरक्षा कमजोरी भएको निष्कर्ष निकाल्दै सुधार्ने निर्णय पनि गरेको त्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िभुवन विमानस्थलका प्रबन्ध निर्देशक राजकुमार क्षेत्री बताए।

उनले भने, "यस्तो घटना विमानस्थलमा धेरै पछि भएकोले मलाई लाग्छ सेना, प्रहरीहरू सबै अतालिए। त्यो क्रममा केही सुरक्षा कमजोरी हुन पुगेको हो। बैठकले भएका कमीकमजोरीलाई सच्याउने निर्णय पनि भयो र त्यसलाई हामी कार्यान्वयन गर्नेछौँ।"

४९ जनाको ज्यान जाने गरी भएको युएस-बांग्ला विमान दुर्घटनापछिको उद्धार लगायतका कामप्रति कतिपयले प्रश्न उठाइरहँदा सरकारी निकायले त्यसमा सुधारको प्रयास थालेको बताएका छन्।


सुस्त गतिमा पुनर्निर्माण कार्य अघि बढ्दै गर्दा भूकम्पपछिको तेस्रो हिउँद अस्थायी टहरामै बिताउन बाध्य भएको उनीहरु बताउँछन्।

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले चाहिँ कतिपय विषयमा अलमलमा देखिएकाले उनीहरुलाई प्रशिक्षण दिन लागिएको जनाएको छ।

भूकम्पपछि आफ्नो अस्थायी टहरामै रात बिताउँदै आएका दोलखा बोसिम्फाका एकजना पीडित जितेन थामीलाई स्थानीय जनप्रतिनिधिहरु आएपछि आफ्नो दु:खको दिन सकिने र चाँडै घर बन्ने आशामा थिए।

पुनर्निर्माण कार्यको गतिप्रति चौतर्फी निराशा

पुनर्निर्माण: नेतृत्व परिवर्तनप्रति चिन्ता र चासो

'बेवास्ता'

तर पटक-पटक धाउँदा पनि स्थानीय नेताहरुले 'बेवास्ता' गर्दा अझैसम्म घर बनाउने काममा कुनै प्रगति नभएको उनको गुनासो छ।

उनी भन्छन्, "सदरमुकाम धाउँदा-धाउँदा थाकेँ, उनीहरु त एक पटक पनि आएका छैनन्। हामी हप्ता दुई हप्तामा गइरहेका छौँ तर केही सुनुवाइ भएको छैन।"

घर बनाउन पर्ने साढे सात लाख भूकम्पपीडितमध्ये कति घर बन्ने क्रममा नै रहेकोले अझै एक लाखभन्दा बढी पीडितहरु टहरामै रहेको पुनर्निर्माण प्राधिकरणको अनुमान छ।

स्थानीय तहमा हुनुपर्ने कतिपय कामहरु जनप्रतिनिधिको नहुँदा प्रभावकारी र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ुपमा हुन नसकिएको बताउँदै आएको प्राधिकरणले ६ महिनाअघि स्थानीय प्रतिनिधि चुनिएसँगै स्थानीय तहको समन्वयको जिम्मा दिएको थियो।

सक्कली भूकम्पपीडितको पहिचानदेखि नक्सा पास, लालपुर्जा वितरण, घर निर्माणको किस्ता वितरण र घर बनाउन आवश्यक सामग्रीहरु उपलब्ध गराउने जस्ता काममा प्राधिकरणले स्थानीय तहको संलग्नता खोजेको थियो।

अलमल

तर कतिपय स्थानमा सहकार्य सहज भएपनि अधिकांश जिल्लामा अलमलको स्थिति आएको प्राधिकरणका अधिकारीहरु बताउँछन्।

त्यसैले तिनीहरुलाई समन्वयका लागि आवश्यक प्रशिक्षण दिन लागिएको प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत युवराज भुसालले बताए।

उनले भने, "स्थानीय तहमा प्रशस्त अधिकार छ। ऐन, नियम, विधायनसम्बन्धी थुप्रै कामहरु छन् तर तौरतरिका र त्यसका आर्थिक व्यवस्थापनको समस्या छ। अभिमुखीकरण र चेतनाको समस्या म देख्छु। त्यसैले दुई-तीन दिनमै प्राधिकरणले स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि राखेर प्रशिक्षण दिनेछौँ।"

स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि र प्राधिकरणमा पनि नयाँ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत आए लगत्तै देश निर्वाचनमा होमिएका कारण पनि पछिल्लो समय काम प्रभावित भएको प्राधिकरण अधिकारी बताउँछन्।

हिउँद शुरु भएकोले भूकम्पपीडितले थप पीडा झेल्नुपर्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।


सेनाले सत्ता हत्याउने आशङ्कामा सरकार र सेनाबीच तनाव बढिरहेका बेला सू चीलाई पक्राउ गरिएको हो।

गत नोभेम्बरमा भएको चुनावमा (एनएलडी)ले सरकार गठनका लागि संसद्‌मा पर्याप्त हुने गरी सीट जितेको छ। तर सेनाले भने उक्त चुनावमा धाँधली भएको जनाएको छ।

सोमवार हुन लागेको संसद्को बैठकलाई पछि सार्न सेनाले सरकारलाई आह्वान गरिरहेको छ।

अन्य पनि पक्राउमा

पार्टी प्रवक्ता म्यो न्यूनले रोयटर्स समाचारसंस्थालाई फोनमार्फत् जानकारी दिँदै सू चीका साथै राष्ट्रपति वुइन मीयन र अन्य नेताहरूलाई पनि बिहान सबेरै "लगिएको" बताएका छन्।

"म हाम्रा मानिसहरूलाई जथाभावी केही नगरियोस् भन्न चाहन्छु र उनीहरूले कानुन अनुसार गरून् भन्ने चाहन्छु," उनले भने। उनले आफूलाई पनि पक्राउ गरिने ठानेको बताए।

बीबीसीका दक्षिण पूर्व एशिया संवाददाता जोनाथन हेडले राजधानी नेपिद्अ र मुख्य सहर यानगुनका गल्लीहरूमा सेनाहरू देखिएको बताएका छन्।

सडकमा सेनाको उपस्थिति

बीबीसी बर्मा सेवाका अनुसार राजधानीमा टेलिफोन र इन्टरनेट सेवा बन्द गरिएको छ।

सेनाले थुप्रै ठाउँहरूमा मुख्य मन्त्रीका घरहरूमा पनि पुगेर उनीहरूलाई लगेको परिवारका सदस्यहरूले बताएका छन... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

्।

सेनाले कू गर्न खोजेको भन्ने चासोहरू व्यक्त भएपछि गत शनिवार त्यहाँको सशस्त्र फौजले सेनाले संविधानको पालना गर्ने वाचा गरेको थियो।


सैद्धान्तिक विषयमा कुरा नमिलेपछि विफल भएको भनिएको एकता संयोजन समितिको बैठक आइतवार फेरि हुने भएको छ।

दुई दलका अध्यक्षबीचको छलफलले त्यो निचोड निकालेको हो।

'सहअध्यक्षको सूत्रमा एमाले-माओवादी एकता नजिक'

'प्रधानमन्त्री वा अध्यक्ष नपाए एकता असम्भव'

एमाले अध्यक्ष केपी ओलीका प्रेस संयोजक चेतन अधिकारीले भने, "भेटवार्तामा सरकार विस्तार र पार्टी एकतालाई तत्काल निचोडमा पुर्‍याउने विषयमा सकारात्मक छलफल भएको छ। आइतवार पार्टी एकता संयोजन समितिको बैठक गरेर दुबै विषयलाई टुंगोमा पुर्‍याउने कुरा भएको छ।"

राम्रो

आफ्नो समर्थनमा एमाले अध्यक्ष ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाएको माओवादी केन्द्र सरकारमा सहभागी छैन।

पार्टी एकता, सरकारमा सहभागिता र महत्वपूर्ण पदको बाँडफाँटमा एकसाथ सहमति गर्नुपर्ने भनाई राख्दै आएका माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले ओलीसँगको छलफल सकारात्मक भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

दुई अध्यक्ष संयोजन समितिमार्फत नै सहमति जुटाउन तयार भएकाले बैठक बोलाइएको माओवादी नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले बताए।

उनले भने, "शनिवारको छलफल राम्रो भयो। तर छलफल गरेर टुङगोमा पुग्नु पर्ने विषयमा संयोजन समितिमै कुराकानी हुन्छ।"
... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीचको एकता प्रयास एवं नेताहरुको व्यवस्थापनबारे नेता झलनाथ खनालसँग कुराकानी।

एकीकृत पार्टीको नाम र नेतृत्वमा करिब सहमति भइसकेको नेताहरुले बताउने गरेका छन्।

सैद्धान्तिक विषयमा मिलनबिन्दु खोज्न संयोजन समितिले कार्यदलले बनाउन सक्ने दुबै पक्षको भनाइ छ।


सैनिक अधिकारीलाई उद्धृत गरिएको उक्त संस्थाको समाचारमा होदो प्राय:द्वीपबाट स्थानीय समयानुसार बुधवार बिहान उक्त प्रहार गरिएको उल्लेख छ।

उत्तर कोरियाले अहिलेसम्म त्यसबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन।

जापानका रक्षामन्त्रीले कुनै प्रकारको क्षेप्यास्त्र आफ्नो भूभागसम्म नपुगेको बताएका छन्।

गत साता उत्तर कोरियाले दुईवटा छोटो दुरीका क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको बताइएको थियो।

इस्ट सी पनि भनिने सी अफ जापानमा खस्नुअघि दुवै क्षेप्यास्त्रले ४३० किलोमिटर दुरी पार गरेको समाचारमा जनाइएको थियो।

उत्तर कोरियाको चेतावनी

गत साता गरिएको भनिएको क्षेप्यास्त्र प्रहार उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबीच जुन महिनामा भएको भेटपछि पहिलो पटक गरिएको हो।

दुई कोरियालाई छुट्ट्याउने गैरसैनिक क्षेत्रमा विनापूर्वयोजना भएको भेटमा दुवै नेता पारमाणविक निरस्त्रीकरणसम्बन्धी वार्ता पुन: गर्न सहमत भएका थिए।

त्यो भेट प्योङ्याङले एउटा वार्षिक कार्यक्रमअन्तर्गत दक्षिण कोरिया र अमेरिकाबीच गर्ने योजना बनाइएको सैन्य अभ्यासलाई लिएर आक्रोश व्यक्त गरेपछि भएको हो। त्यो अभ्यास स्थगित गर्न दुवैले अस्वीका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

र गरेका छन्।

अभ्यासका कारण वार्ता पुन: गर्ने कुरा प्रभावित हुन सक्ने उत्तर कोरियाले चेतावनी दिएको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले जुलाईमा उक्त अभ्यास हुन सक्ने बताएका थिए।

अमेरिका र उत्तर कोरियाका अधिकारीहरूबीच थप औपचारिक वार्ता भएको छैन।

गत वर्ष नेता किमले उत्तर कोरियाले पारमाणविक परीक्षण रोक्ने र अन्तरमहाद्वीपीय बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार नगर्ने बताएका थिए।

प्योङ्याङले कडा आर्थिक नाकाबन्दीका बीच पनि नयाँ हतियार विकासको क्षमता प्रदर्शन पनि निरन्तरता दिइरहेको छ।


सो अवधिमा भारतमा अन्यत्रको भन्दा सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमितहरू फेला परेका थिए।

मङ्गलवार बिहान सार्वजनिक गरिएको तथ्याङ्कमा भारतमा सोमवार ५२,०५० जनामा कोभिड-१९ पुष्टि भएको उल्लेख छ।

यो वृद्धिसँगै भारतको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार भारतमा अहिले सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १८,५५,७४६ पुगेको छ। तीमध्ये ३८,९३८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।

भारतमा विगत छ दिनदेखि प्रत्येक दिन ५०,००० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

भारतमा महाराष्ट्र राज्य सबैभन्दा नराम्ररी प्रभावित भएको छ

पन्ध्र दिनदेखि सङ्क्रमणको दर ह्वात्तै बढिरहेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

तर भारत सरकारले बिरामीहरू निको हुने दर अन्य देशको तुलनामा राम्रो भएको तर्क गरेको छ। अहिलेसम्म १२,३०,५०९ जना निको भएको बताइन्छ।

कस्तो छ विश्वभरिको स्थिति?

अहिले अमेरिका र ब्रजिलपछि भारत सर्वाधिक सङ्क्रमण देखिएको देश हो।

तर कोभिड-१९ का कारण धेरै मृत्यु हुने सूचीमा अमेरिका, ब्रजिल, मेक्सिको र यूकेपछि मात्र भारत पर्छ।

अमेरिकास्थित जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्ककअनुसार अहिलेसम्म विश्वभरि १,८२,८८,७७३ जना सङ्क्रमित भएको पु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ष्टि हुँदा ६,९३,८०५ जनाको मृत्यु भएको छ।

उच्चपदस्थ व्यक्ति नै सङ्क्रमित

भारतमा उच्चपदस्थ व्यक्तिहरू पनि सङ्क्रमित भएका छन्।

आइतवार गृहमन्त्री अमित शाहले आफूलाई कोभिड-१९ भएको घोषणा गरेका थिए।

उत्तर प्रदेशमा एक मन्त्रीको मृत्यु भएको छ भने केही राज्यका राज्यपाल र नेताहरूमा सङ्क्रमण देखिएको छ।

भारतमा लकडाउन हटाइएपछि सङ्क्रमण दर बढेको छ।

महाराष्ट्र, तामिलनाडु, आन्ध्र प्रदेश, कर्णाटक र दिल्ली सर्वाधिक प्रभावित भएका छन्।

नेपालसँग सीमा जोडिएका राज्यहरूमा पनि सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहेको छ।

उत्तर प्रदेशमा सोमवार ४,४४१ जनामा सङ्क्रमण फेला पर्‍यो। त्यहाँ सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या ९७,००० नाघेको छ।


सो घटना गत आइतवार दिउँसो १ बजेतिर भएको प्रहरीले जनाएको छ। त्यतिबेला पूर्वयुवराज आफ्नी आमा पूर्वरानी कोमललाई बिदाइ गर्न आफ्ना छोरा र भान्जासहित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पुगेका थिए।

कोमल त्यतिबेला स्वास्थ्य परीक्षणका लागि थाई एअरवेजको उडानबाट थाईल्यान्डको राजधानी ब्याङ्कक जान लागेकी थिइन्।

पूर्वराजपरिवार बस्ने निर्मल निवासका एक अधिकारीका अनुसार पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र पनि केही समयदेखि थाईल्याण्डमै छन्।

विमानस्थलमा खैलाबैला किन भयो?

"उहाँ पछिपछि र छोरा अघिअघि भीभीआईपी (अतिविशिष्ट कक्ष) मा जाने बेलामा प्रहरीले पास खोज्नुभएछ," त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सुरक्षार्थ खटिएको नेपाल प्रहरी टोलीका प्रमुख डीआईजी सूर्य उपाध्यायले बीबीसीसँग भने।

"त्यतिबेला धकेलिएको रहेछ भन्ने हाम्रो प्रारम्भिक बुझाइ छ।"

"प्रहरी नै पीडित भएको देखिन्छ। तर यस्ता घटना अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा बारम्बार भइरहन्छन्। कहिले म भीआईपी हुँ भन्दै विभिन्न दलका नेता तथा कार्यकर्ताहरू आउँछन्। हामीले पास भए नभएको जाँच गर्नुपर्छ। यसलाई ठूलो बनाउन आवश्यक छैन।"

उनका अनुसार आइतवार भीभीआईपी कक्षबाहिर खटिएका प्रहरी... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ले पूर्वयुवराजको छोरा हृदयेन्द्रको पास भए नभएको जाच्ने क्रममा त्यो घटना भएको रहेछ।

उनले भने, "त्यहाँ खटिएका प्रहरीले पनि यसलाई ठूलो मानेका छैनन्। सामान्य घटना हो।"

पूर्वयुवराज पारस शाह वा पूर्वराजपरिवारले आइतवारको घटनाको विषयमा औपचारिक रूपमा प्रतिक्रिया दिइसकेका छैनन्। पूर्वराजपरिवार निवासका एक अधिकारीले आफूलाई त्यो घटनाको बारेमा केही थाहा नभएको बताए।

अतिविशिष्ट कक्ष के हो?

नेपालका राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख र प्रधान न्यायधीशजस्ता उच्च पदस्थ व्यक्तिले विमानस्थल भित्र जाँदा वा बाहिरिँदा भीभीआईपी कक्षको प्रयोग गर्छन्।

विदेशबाट त्यो दर्जाका अती विशिष्ट पाहुनाले पनि त्यो कक्षको प्रयोग गर्छन्।

"तर नेपालका पूर्वराजालाई पनि त्यो सुविधा दिने गरिएको रहेछ," उपाध्यायले भने।

अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको टर्मिनल भवनको दक्षिणतिरको पहिलो तल्लामा भीभीआईपी कक्ष रहेको छ।

"आइतवारको घटना त्यो कक्षदेखि मुनितिर भएको रहेछ, जहाँ पूर्वयुवराजका पछिपछि उनका अरू सहयोगी र समर्थकको पनि भिडभाड रहेछ," उपाध्यायले भने।

छानबिन कसरी हुँदैछ?

डीआईजी उपाध्यायका अनुसार एक समितिले आइतवारको घटनाको छानबिन गरिरहेको छ।

छानबिन गर्न त्रिभुवन विमानस्थलमै कार्यरत एक एसपीको संयोजकत्वमा समिति बनाइएको छ।

त्यो समितिले घटनाको बेला विमानस्थल कार्यालयले पूर्वयुवराज र उनका सुरक्षाकर्मी र अन्य व्यक्तिलाई पास दिए नदिएकोदेखि लिएर घटना के कसरी भयो जस्ता विषयमा आन्तरिक छानबिन गरिरहेको छ।

छानबिनको प्रतिवेदन कहिले आउँछ?

डीआईजी उपाध्यायका अनुसार छानबिन गर्न अझै केही दिन लाग्छ।

उनले भने, "यो धेरै ठूलो घटना त होइन। यसबारे अनावश्यक चर्चा भइरहेको छ। हाम्रो प्रहरी नै पीडित भएको देखिन्छ। तर हाम्रो आन्तरिक छानबिन चलिरहेको छ। त्यसको निष्कर्ष चाँडै आउँछ।"

पूर्वयुवराज पारसले प्रहरीलाई हातपात गरेको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा उनलाई केहीले कारबाही गर्नुपर्ने माग राखेका छन्।

केहीले भने प्रहरीले नै दुर्व्यवहार गरेकाले उनले आक्रामक रूपमा प्रतिक्रिया दिएको टिप्पणी गरेका छन्।

पारस शाहको नाममा खोलिएको एउटा फेसबुक पेजमा विमानस्थलको घटनामा पूर्वयुवराजले माफी माग्दै सन्देश लेखेको देखिन्छ। तर सो खाताको आधिकारिकता बीबीसीले पुष्टि गर्न सकेको छैन।


सो दुर्घटनाबारे प्रकाशित पहिलो प्रतिवेदनमा विमानलाई जोगाउन चालकहरूले बारम्बार बोइङले सिफारिस गरेका विधिहरू अवलम्बन गरेको उल्लेख छ।

तर प्रयास गरे पनि उनीहरूले विमानलाई नियन्त्रणमा राख्न नसकेको इथियोपियाका यातायात मामिलामन्त्री डाग्मवित मोगेसले बताइन्।

आदिस अबाबाबाट उडेको विमान ईटी३०२ केही मिनेटमै दुर्घटनामा पर्दा १५७ जनाको मृत्यु भएको थियो। तीमध्ये एक नेपालकी एकता अधिकारी पनि थिइन्।

बोइङले निर्माण गरेको ७३७ म्याक्स मोडलका दुईवटा विमान पाँच महिनामा दुर्घटनामा परे।

गत अक्टोबर महिनामा इन्डोनेशियामा पनि भएको दुर्घटनामा १८९ जनाको मृत्यु भएको थियो।

आदिस अबाबामा बिहीवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा यातायात मामिलामन्त्रीले भने, "चालकदलले विमाननिर्माताले उपलब्ध गराएका सबै विधि अवलम्बन गरे तर उनीहरूले विमानलाई नियन्त्रणमा राख्न सकेनन्।"

इथियोपियामा भएको दुर्घटनापछि संसारभरि  ७३७ म्याक्स मोडलका सबै विमानका उडानहरू स्थगित गरिएको छ। त्यसबाट कम्तीमा तीन सयवाट विमान प्रभावित भएका छन्।

दुर्घटनाको कारणबारे प्रतिवेदन के भन्छ?

प्रारम्भिक प्रतिवेदनले दुर्घटनाको कारण यही हो भनेर ठोकुवा गरेको छैन। त्यसम... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ा उडानको विस्तृत विश्लेषण पनि गरिएको छैन।

तर प्रतिवेदनले बोइङले विमानको नियन्त्रण प्रणालीको समीक्षा गर्नुपर्ने र उड्डयन अधिकारीहरूले त्यस्तो समस्याको समाधन ती मोडलका विमानहरू पुन: उडाइनुभन्दा अगाडि नै गर्नु पर्ने बताएको छ।

इथियोपियन एअरलाइन्सले एउटा विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै आफू आफ्ना विमानचालक र उनीहरूको उच्च तहको व्यावसायिकताप्रति गौरवान्वित भएको जनाएको छ।

"उनीहरूले विमानलाई तल खस्नबाट जोगान नसक्नु दुर्भाग्य थियो।"

अनुसन्धानकर्ताहरूले विमानको मन्युभ्रिङ क्यारिक्टरिस्टिक्स ओग्मेन्टेशन सिस्टम (एमसीएएस) सफ्टवेअरमा विशेष ध्यान दिएका थिए। बोइङले ७३७ म्याक्स मोडलको विमानलाई उड्दा उड्दै रोकिन नदिन सो(एन्टिस्टलिङ)  सफ्टवेअर विकसित गरेको थियो।

विमानको चुच्चोमा जडित सेन्सरहरूबाट सङ्केत प्राप्त भएपछि त्यो सफ्टवेअरले प्रतिक्रिया दिन्छ। विमान ठाडो कोण बनाउँदै अकासियो भने विमान रोकिन सक्छ।

दुर्घटनापछि बोइङ के गर्दैछ?

बोइङले विमानचालकहरूका लागि एमसीएएस व्यवस्थापन गर्न एउटा पुस्तिका प्रकाशित गरिएको छ।

उसले आफ्ना विमानमा प्रयोग हुने सुरक्षाप्रणालीलाई अद्यावधिक गर्न नयाँ सफ्टवेअर बनाएको छ।

विमानमा जडित सेन्सरहरूबाट विरोधाभासपूर्ण सङ्केत प्राप्त भए सो सफ्टवेअरले एमसीएएसलाई निष्क्रिय पारिदिन्छ।

यो सुधारअन्तर्गत बोइङले ७३७ म्याक्स मोडलका सबै विमानमा थप अर्को चेतावनी दिने प्रणाली हालिदिनेछ।

विमान दुर्घटना

सेन्सरहरूबाट अमिल्दो सङ्केत आए विमानचालकलाई सतर्क बनाउने यो प्रणाली ती विमानहरूमा अनिवार्य रूपमा जडित हुँदैनथे।

दुर्घटनामा परेका दुवै विमानमा पनि यो अतिरिक्त चेतावनी प्रणाली थिएन।

यो सुधारबाट चालकले विमानलाई पुन: नियन्त्रणमा लिन खोजे एमसीएएसलाई आफैँ सच्याउन दिनेछैन।

बोइङले चालकहरूलाई सो मोडलको विमानका विभिन्न प्रणाली र कार्यविधिबारे राम्रो ज्ञान होओस् भनेर तालिममा संशोधन गर्दैछ।

गत हप्ता बोइङले प्राविधिक सुधार गर्नुको अर्थ पहिला भएको प्रणालीका कारण दुर्घटनाहरू भएको स्वीकारोक्ति गरिएको हैन भनेको थियो।


सो सामाजिक सञ्जालले कहिल्यै आफ्ना प्रयोगकर्तासँग सम्बन्धित तथ्याङ्क नबेच्ने र विज्ञापनबाट नभई व्यक्तिगत चन्दादाताको उदारतामा भर पर्ने बताएको छ।

अहिलेलाई उक्त सञ्जालमा सहभागी हुन चाहनेहरूलाई प्रतीक्षाको सूचीमा राखेर अन्यलाई निम्तो पठाउन आग्रह गर्ने वा चन्दा दिएर चलाउन पाउने व्यवस्था गरिएको छ।

डब्ल्यूटी:सोशलले आफू समाचारमा केन्द्रित हुने र अनर्थक शीर्षक प्रयोगकर्ताहरूले नै सच्याउन सक्ने व्यवस्था गर्ने बताएको छ।

यसको टाइमलाइनमा आफ्नो सञ्जालमा रहेका अन्य प्रयोगकर्ताले शेअर गरेका नयाँ समाचार सामग्री पहिला देखिनेछ।

हाललाई यसको प्रयोगकर्ताहरूले मासिक १३ अमेरिकी डलर तिरेर यसका सबै सुविधा प्रयोग गर्न सक्छन्।

"हामी तपाईँहरूले कस्तो सामग्री हेर्ने भन्ने निर्णय गर्ने अधिकार तपाईँलाई नै दिनेछौँ र गलत शीर्षक सच्याउने वा खराब पोस्टबारे सचेत गराउने अधिकार दिनेछौँ," डब्ल्यूटी:सोशलको परिचयमा लेखिएको छ।

उसले खराब प्रयोगकर्तालाई स्थान नदिने जनाएको छ।

फाईन्यान्शल टाइम्सलाई दिएको एउटा अन्तर्वार्तामा वेल्सले ठूला सामाजिक सञ्जालहरूले रोजेको विज्ञापनमा आधारित व्यापारिक मोडल नै समस्याग्रस्त भएको बताएका... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थिए।

"यसले गर्दा निम्न स्तरका सामग्रीहरू विजेता बनेका छन्," उनले भनेका थिए।

वेल्सले सन् २०१७ मा मिथ्या समाचारलाई चुनौती दिन क्राउडसोर्सिङले चल्नेगरी विकिट्रिब्यून नामक समाचार साइट स्थापना गरेका थिए।

तर सन् गत वर्ष अक्टोबरमा व्यावसायिक पत्रकारहरूको समूह त्यसबाट अलग्गिएको थियो।

दुवैमा वेल्स संलग्न भए पनि डब्ल्यूटी:सोशल र विकिपीडिया भिन्न संस्था हुन्।

सामाजिक सञ्जालको विषयका परामर्शदाता जोइ केअर्न्जले  नयाँ सामाजिक सञ्जालले स्थापित संस्थाहरूलाई चुनौनी दिन छिटो प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या बढाउनुपर्ने बताइन्।

"मानिसहरू नि:शुल्क सामाजिक सञ्जाल चलाउन अभ्यस्त भइसकेका छन्। व्यावसायिक संस्थाहरूले यसका लागि पैसा तिर्न सक्लान्, तर सामान्य मानिसहरू औँलामा नि:शुल्क समाचार पाउन अभ्यस्त छन्," उनले बताइन्।


सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकले उनीहरुको माग सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै नेपाल चिकित्सक संघले देशभरका अस्पतालमा चार दिनयता जारी आपतकालीनबाहेकका सबै सेवा बन्दको कार्यक्रम, यथावत राखेको हो।

महत्वपूर्ण स्वास्थ्य सेवा बन्द हुँदा देशभरका हजारौं बिरामी प्रभावित भएका छन्।

व्यथा

स्थानीय औषधि पसलमा श्रीमतीको स्वास्थ्य परीक्षण गर्दा उनको फोक्सोमा पानी जमेको र छिट्टै उपचार गर्नुपर्ने सुझाव पाएको भोलिपल्टै गोरखाका हमबहादुर गुरुङ काठमाण्डूको महाराजगंजस्थित शिक्षण अस्पताल पुगे।

छिटो अस्पताल पुर्‍याउन भन्दै उनले बिरामी श्रीमतीलाई ठूलो रकम खर्च गरेर ट्याक्सीमा ल्याए तर आकस्मिक बाहेक अन्य सेवा ठप्प पारेका चिकित्सकहरुले उनको श्रीमतीको भर्ना नलिएको उनले बीबीसीका सम्वाददातालाई बताए।

काखमा रहेको १८ महिनाको छोरालाई सुताउने कोशिश गरिरहेका गुरुङ्ले भने, "आरुघाटमा जचाउँदा फोक्सोमा पानी जमेको छ, काठमाण्डू लग भन्यो। त्यसैले मैलै १५ हजार खर्च गरें, ट्याक्सीमा ल्याएँ। बिहान ४ बजे आइपुगेको तर अहिलेसम्म भर्ना लिएको छैन। खै, के गर्ने सोचिरहेको छु।"

नेपाल चिकित्सक संघको आह्वानमा शुक्रबारदेखि आकस्मिक सेवा बाहे... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

क सबै स्वास्थ्य सेवा बन्द छ।

त्यहाँ बीबीसी सम्वाददाताले भेटेकी अर्कि बिरामी काठमाण्डू जोरपाटीकी ४५ वर्षिया दुर्गा खतिवडाको टाउकोको शल्यक्रिया गर्ने दुई महिनाअघि तय भएको तर अहिले हड्ताल भन्दै फर्काइएको उनका छोराले बताए।

माग

उनले भने, "चार दिनदेखि आइरहेका छौं। सोमबार उहाँको टाउकोको शल्यक्रिया गर्ने भनिएको थियो। तर बिहान हामी आउँदा चिकित्सकहरुको हड्ताल छ, शल्यक्रिया हुँदैन, जाऊ भन्छन्।"

पछिल्लो समयमा चिकित्सकको लापरबाहीका कारणले बिरामीको मृत्यका घटना बढेकोले त्यसलाई व्यवस्थित गर्न सरकारले गत साता निर्देशन दिएको थियो।

यसको विरोधमा उत्रेका चिकित्सकहरुले संशोधन हुन लागेको ऐनले उनीहरुको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग राख्दै आन्दोलनमा उत्रेका हुन्।

चिकित्सकहरुमाथि आक्रमण गर्ने वा उनीहरुको अपमान गर्ने व्यक्तिलाई विना धरौटी जेल सजाय हुनुपर्ने माग उनीहरुले राखेका छन्।

आन्दोलन

चिकित्सकहरुको माग सम्बोधन गर्न भन्दै सोमबार बिहान मन्त्रिपरिषदको बैठक बसेको थियो।

उक्त बैठकले राष्ट्रसंघीय महासभामा भाग लिन अमेरिका पुगेका प्रधानमन्त्री फर्कैपछि आगामी मन्त्रिपरिषदको बैठकबाट चिकित्सकहरुको माग सम्बोधन गर्ने निर्णय गर्‍यो र चिकित्सकहरुलाई अविलम्ब हडताल फिर्ता लिन आग्रह गर्‍यो।

मन्त्रिपरिषदको निर्णयले उनीहरुलाई आश्वस्त पार्न नसकेको नेपाल चिकित्सक संघका महासचिव लोचन कार्कीले बताए।

उनले भने, "हाम्रो माग सम्बोधन भएको जस्तो लागेन। त्यो खाली आन्दोलन फिर्ता लिऊ भन्ने खालको अपीलजस्तो थियो । त्यसैले हामीले आन्दोलन जारी राख्ने निर्णय लिएका हौँ।"

गत साता मन्त्रिपरिषदको निर्णय पछि ७२ घण्टाको समयसीमा दिँदै चिकित्सकहरुले आन्दोलन शुरु गरेका हुन्।

यसबिच सरकारी पक्ष र आन्दोलनरत चिकित्सकबीच पटकपटक छलफल भए तर  ती वार्ता निष्कर्षमा पुग्न सकेका छैनन्।


सोमवार बेलुका ब्रिटेनको प्रतिष्ठित अक्स्फोर्ड विश्वविद्यालयस्थित विद्यार्थी युनियनले आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले आफ्नो दलभित्रको राजनीतिबारे टिप्पणी गरेका हुन्।

"के तपाईँ अढाई वर्षपछि सरकार छोड्नुहुन्छ?" भन्ने एक प्रश्नको उत्तरमा प्रधानमन्त्री ओलीले दुई वामपन्थी दलहरू एकीकरण गर्दा भएका सहमतिबारे अब सत्तारूढ दलले निर्णय गरेअनुसार हुने बताए।

दुई दलका शीर्ष नेताबीच भएको सहमतिअनुसार आलोपालो नेतृत्व गर्न सत्तारूढ  नेकपा (नेकपा) का अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले स्मरण गराइरहँदा ओलीको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

एमाले र माओवादीबीच एकीकरण भएर बनेको नेकपामा ओली र प्रचण्ड दुवै जना अध्यक्ष छन्। उनीहरूले आफूहरू एउटै विमानको सहचालक भएको बताउने गरेका छन्।

प्रवचन

अक्स्फोर्डमा "शान्ति, लोकतन्त्र र विकास" विषयमा प्रवचन दिँदै प्रधानमन्त्री ओलीले राजतन्त्रदेखि सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म नेपालको यात्राको चर्चा गरे।

उनले आर्थिक विकास गरी जनताको जीवनमा परिवर्तन नल्याएसम्म राजनीतिक परिवर्तन दीर्घकालीन हुन नसक्नेमा पनि जोड दिए।

यसअघि सोमवार नै ओलीले स्विट्जरल्यान्डको जिनेभामा अन्तर्राष्ट्रिय श्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रम सङ्गठन (आईएलओ) स्थापनाको सय वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधन गरेका थिए।

लन्डनमा मङ्गलवार उनले ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टरिजा मेसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

गत साता सत्तारूढ दलको नेताको पदबाट राजीनामा दिएकी मेले दलको नयाँ नेता चयन नभएसम्म प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छन्।

छलफल

दुई देशका प्रधानमन्त्रीको भेटवार्तामा द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी व्यापार, लगानी तथा  बहुपक्षीय चासोका विषयहरूबारे छलफल हुने लन्डनस्थित नेपाली दूतावासका प्रवक्ता शरदराज आरणले बताए।

ब्रिटिश सेनाबाट सेवानिवृत्त भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका गुनासाबारे पनि छलफल हुने बताइएको छ।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले निवृत्तिभरण आदि विषयमा भेदभाव भएको  बताउँदै आफ्ना माग सम्बोधन नगरिए फेरि नयाँ चरणको आन्दोलन थाल्ने चेतावनी दिएका छन्।

तर ब्रिटिश सरकारले भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूप्रति भेदभाव भएको भन्ने आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ। उसले गत मार्च महिनामा भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूको पेन्सन ३४ प्रतिशतसम्म बढाइने घोषणा गरेको थियो।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले भने सन् १९९७ भन्दाअघि सेवानिवृत्त भएका ब्रिटिश सैनिकहरुको तुलनामा आफूहरूले पाउने पेन्सन अझै निकै कम रहेको बताएका छन्।

भूमिगत रेलबाट फ्रान्स जाने

यसअघि गत सेप्टेम्बर महिनामा दुई नेताहरुबीच राष्ट्रसङ्घीय मुख्यालयमा भेटघाट भएको थियो।

नेपालमा छिट्टै रेल यातायात सुरु हुने बताउँदै आएका प्रधानमन्त्री ओली बुधवार रेलमार्ग हुँदै लन्डनबाट फ्रान्सको प्यारिसका लागि प्रस्थान गर्ने अधिकारीहरुले जनाएका छन्। ओली फ्रान्स र ब्रिटेनबीच समुद्रमुनि अवस्थित ब्रिटिश च्यानल भनिने बनाइएको युरो टनेल भनिने भूमिगत रेलमार्ग हुँदै फ्रान्स पुग्दैछन्।

प्रधानमन्त्री ओलीको बिहीवार फ्रान्सका प्रधानमन्त्रीसँग द्विपक्षीय भेटघाट हुने परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।

उनले शनिवार युरोपस्थित नेपाली राजदूतहरूलाई सम्बोधन गर्ने र सोही दिन नेपालका लागि प्रस्थान गर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।

आलोचना

आवश्यक तयारीबिना युरोपको भ्रमणमा निस्केको भनी सामाजिक सञ्जालमा प्रधानमन्त्रीको पछिल्लो विदेश भ्रमणको आलोचना गरिएको छ।

तर अधिकारीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनद्वारा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधनका साथै नेपालका महत्त्वपूर्ण मित्र राष्ट्रहरू ब्रिटेन तथा फ्रान्सको भ्रमण ती मुलुकहरुसँगको नेपालको...


सोमवारदेखि लागु हुने उक्त प्रतिबन्धमा कुनै विशेष पहिरनको उल्लेख गरिएको छैन। तर यस्तो प्रतिबन्ध मुस्लिम महिलाहरूले प्रयोग गर्ने पहिरनप्रति लक्षित रहेको देखिएको छ।

अधिकारीहरूको निर्णयानुसार अब कसैले पनि अनुहार छोपिने र पहिचानमा अवरोध हुने खालका पहिरन लगाउन पाउनेछैनन्।

श्रीलङ्काका राष्ट्रपति मैत्रीपाला सिरिसेनाले राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि आकस्मिक उपयाहरू अपनाइएको बताएका छन्।

कस्ता पहिरनमा प्रतिबन्ध?

यो प्रतिबन्धलाई पनि उनको त्यस्तै आकस्मिक उपायका रूपमा अर्थ्याइएको छ।

श्रीलङ्कामा रहेका बीबीसीका स्टीभ ज्याक्सनका अनुसार सोमवारबाट लागु हुने उक्त प्रतिबन्धले सबै किसिमका अनुहार ढाक्ने पहिरनलाई रोक लगाएको हो।

उनी भन्छन्, "घोषणामा मुस्लिम महिलाहरूले लगाउने बुर्का वा 'निकाब'बारे प्रस्ट उल्लेख छैन। तर यो उनीहरूप्रति नै लक्षित छ भन्ने स्पष्ट देखिन्छ।"

श्रीलङ्कामा धेरै मुस्लिम महिलाहरूले अनुहार छोपिने खालका पहिरन लगाउँदैनन्।

तर पछिल्ला वर्षहरूमा भने अनुहार ढाक्ने पहिरनप्रति आकर्षण बढेको बताइन्छ।

शृङ्खलाबद्ध आत्मघाती बम विस्फोटन हुनुभन्दा अघि पनि श्रीलङ्कामा अनुहार छोप्ने खालका परिहरनमा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रतिबन्ध लगाउने माग गरिँदै आएको थियो।

एप्रिल २१ को घटनापछि यस्तो प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने माग अझ प्रबल बनेको थियो।

प्रहरीले श्रीलङ्काको पूर्वी सहर कट्टनकुडीस्थित एउटा घरमा छापा मार्ने क्रममा मुख्य सन्दिग्धका आफन्तहरू मारिएको जनाएको छ

इसाईहरूको पर्व इस्टरका दिन गिर्जाघर र होटलहरूमा बम विस्फोटन गराइएको थियो। ती घटनामा परी कम्तीमा दुई सय ५० जनाको ज्यान गएको थियो।

उक्त घटना त्यहाँको अतिवादी इस्लामिक समूह न्याश्नल तौहिद जमातले गराएको सरकारको दाबी छ।

घटनापछि उक्त समूहका गतिविधिमाथि सरकारले प्रतिबन्ध लगाइसकेको छ।

सन्दिग्धका पिता र भाइ मारिए

ती घटनाहरूका मुख्य सन्दिग्ध मानिएका जहरान हशिमका पिता र उनका दुई भाइ शुक्रवार भएको एउटा सुरक्षा कारबाहीमा मारिएको जनाइएको छ।

प्रहरीका अनुसार जहरानकी आमाको पनि उक्त कारबाहीका क्रममा मृत्यु भएको छ।

श्रीलङ्का विस्फोटनका सन्दिग्ध नाइकेकी बहिनी यसो भन्छिन्

प्रहरीले श्रीलङ्काको पूर्वी सहर कट्टनकुडीस्थित उक्त समूहको मुख्यालयमा छापा मार्ने क्रममा मुख्य सन्दिग्धका आफन्तहरू मारिएको जनाएको छ।

जहरानको भने आत्मघाती आक्रमणमा कोलम्बोको एउटा होटल मृत्यु भइसकेको बताइएको छ।

बम विस्फोटनहरू पछि देशभर प्रत्येक आइतवार चर्चहरूमा हुने प्रार्थनाहरू रद्द गरिएको थियो।

यद्यपि बम हमलामा पूर्णरूपमा क्षतिग्रस्त एन्टोनी चर्चको बाहिरपट्टी आइतवार ठूलो सङ्ख्यामा मानिहरू भेला भएर प्रार्थना गरेका थिए।

कसरी मारिए सन्दिग्धका आफन्त?

श्रीलङ्काको प्रहरीका अनुसार शुक्रवार हशिमको गृहनगर कट्टनकुडीमा सुरक्षा फौजले कारबाही गरेको थियो।

त्यस क्रममा उनको घरमा प्रहरी पुग्दा अचानक सुरक्षाकर्मीमाथि आक्रमण भयो।

तीन जनाले बमले आफैँलाई उडाएको प्रहरीको दाबी छ।

त्यहाँ छ बालबालिका र एक महिलाको पनि मृत्यु भयो।  सरकारी पक्षका अनुसार गोली हानाहानमा अन्य तीन जनाको पनि मृत्यु।

प्रहरीस्रोतलाई उद्धृत गर्दै  रोएटर्सले जनाएअनुसार मारिने तीन जनामा मोहम्मद हशिम र उनका दुई छोराहरू जैनी हशिम र रिल्वान हशिम छन्।

तीनै जना सामाजिक सञ्जालमा अप्लोड भएको एउटा भिडिओमा देखिएका छन्।

त्यसमा उनीहरूले "अधर्मीविरूद्ध" अन्तिम युद्धको आह्वान गरेको देखिएको रोएटर्सले जनाएको छ।

श्रीलङ्कामा सन्दिग्ध आक्रमणकारी गिर्जाघर छिरेको भिडिओ


सोमवारदेखि हुने भनिएको बिम्स्टेक सदस्य राष्ट्रको उक्त सैन्य अभ्यासमा सहभागी हुने निर्णयलाई अन्तिम अवस्थामा आएर प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको निर्देशनमा उल्ट्याइएपछि उनीहरूले यस्तो बताएका हुन्।

सैन्य अभ्यासका लागि पाँच अधिकृत सहित ३० जनालाई पठाउने निर्णय गरेको नेपाली सेनाले सरकारको निर्देशनमा त्यसलाई रद्द गरेको पुष्टी गरेको छ।

आतंकवाद र संगठित अपराध नियन्त्रण एवं विपद् व्यवस्थापनका लागि हुन लागेको भनिएको उक्त सैन्य अभ्यासमा नेपाली सेनाले भाग नलिने निर्णय गरेको सैन्य अधिकारीहरूले बताए।

'भारतमा हुन लागेको सैन्य अभ्यासको आलोचना'

संसद्‌मा ओलीलाई भारतसँग सम्बन्धित प्रश्नैप्रश्न

विदेशी नेताले किन ल्याउँछन् आफ्नै सुरक्षाकर्मी

किन भेला हुँदैछन् भारतमा सात देशका सेना

तयारी

दक्षिण र दक्षिण पूर्वी क्षेत्रका सात मुलुकका सेना सहभागी हुने भनिएको त्यस अभ्यासमा पाँच जना अधिकृत सहित ३० जनालाई पठाउने यसअघि तयारी गरिएको थियो।

तर, सरकारले सहभागिता नजनाउनु भन्ने निर्देशन दिएपछि शनिवार भारत जाने तयारीमा रहेका उनीहरू त्यतातर्फ गएनन्।

नेपाली सेनाका प्रवक्ता गोकुल भण्डारीले भने, "बिम्स्टेक सैन्य... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

अभ्यासमा नेपाली सेना सहभागी नहुने सरकारी निर्णय भएकाले अहिलेचाहिँ नेपाली सेनाले भाग लिँदैन।"

गत साता मात्र सांसदहरूले राखेको प्रश्नको जवाफ दिँदै संसदमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपालले कुनै पनि सैन्य गठबन्धनमा सहभागी हुने निर्णय नगरेको बताएका थिए।

छनोट

तर, नेपाली सेनाले भने एक महिना अघि नै उक्त सैन्य अभ्यासमा पठाउनका लागि सहभागीहरूको छनोट गरिसकेको पुष्टी गरेको थियो।

भारतको सक्रियतामा हुन लागेको उक्त सैन्य अभ्यासलाई लिएर सत्तारूढ दलकै नेता सहित विपक्षी र नागरिक समाजले समेत असन्तोष व्यक्त गरेपछि सरकारले सहभागी नहुने निर्णय गरेको बताइएको छ।

पूर्व परराष्ट्रमन्त्री भेषबहादुर थापा सरकारले उक्त सैन्य अभ्यास बारे परिपक्व निर्णय गर्न नसक्दा अन्तिम अवस्थामा आएर निर्णय उल्ट्याउने स्थिति आएको बताउँछन्।

"अलि अपरिपक्वता कहाँ देखियो भने जुन विषयमा प्रवेश गर्ने हो त्यसका लागि निर्णयको प्रकृया आन्तरिकरूपमा पूर्ण भएको देखिएन," उनले भने, "सामरिक साँठगाँठको प्रादुर्भाव हुन लाग्यो भन्ने किसिमको आशंकाहरू देखियो, त्यसले निम्त्याएको निष्कर्ष हो अहिलेको अवस्था।"

सन्देश

यस्ता निर्णयहरूले कूटनीतिक रूपमा नकारात्मक सन्देश जानसक्ने भएकाले सरकार सचेत हुनुपर्ने उनको सुझाव छ।

नेपाली काँग्रेसका नेता सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री रहँदा उनका परराष्ट्र मामिला सल्लाहकार समेत रहेका एकजना पूर्व कूटनीतिज्ञ दिनेश भट्टराईले अहिलेको निर्णयले कूटनीतिक क्षेत्रमा नेपाल असंवेदनशील रहेको सन्देश दिने बताए।

उनले भने, "यसरी निर्णय गर्ने र अन्तिम अवस्थामा पछि हट्दाखेरी मुलुकको र हाम्रो सरकारको विश्वसनीयतामा प्रश्न उठ्छ।"

द्विपक्षिय, बहुपक्षिय र क्षेत्रीय कार्यक्रमहरू चयन गर्दा नै ध्यान नपुर्‍याउँदा यस्तो अवस्था आइपरेको विज्ञहरू बताउँछन्।

नेपालको पछिल्लो निर्णयलाई कतिपय भारतीय सञ्चारमाध्यमले भारतलाई बेवास्ता गरेको रूपमा समेत अर्थ्याएका छन्।

नेपालले 'सैन्य गठबन्धनलाई समर्थन गर्दैन'


सोलुखुम्बुका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्रकुमार रानाका अनुसार घटनामा परेर समिट एअरको विमानका एक सहचालक र विमानस्थल सुरक्षामा खटिएका नेपाल प्रहरीका दुई प्रहरी सहायक निरीक्षकको मृत्यु भएको हो।

उडान गर्न लाग्दा विमान धावनमार्गबाट चिप्लिएर हेलिप्याडतिर गएको लुक्ला विमानस्थलका प्रबन्धक इमनाथ अधिकारीले बीबीसी नेपालीलाई बताए। तर विमान धावनमार्गबाट चिप्लिनुको कारण खुलेको छैन।

दुर्घटनामा मनाङ एअरको हेलिकप्टर र समिट एअरको विमानका मुख्य चालक घाइते भएका थिए। उनीहरूलाई हेलिकप्टरबाट काठमाण्डू ल्याइएको थियो।

तीमध्ये समिट एअरका चालकलाई उपचारपछि अस्पतालबाट घर पठाइएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीले बीबीसीलाई बताए।

गत फेब्रुअरीको अन्तिम साता ताप्लेजुङमा हेलिकप्टर दुर्घटनामा हुँदा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्ड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहित सात जनाको मृत्यु भएको थियो।

दुर्घटनामा को परे?

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक राजकुमार क्षेत्रीका अनुसार दुर्घटनामा समिट एअरका सहचालक सुजित ढुङ्गाना र नेपाल प्रहरीका रामबहादुर खड्का तथा रुद्रबहादुर श्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रेष्ठको मृत्यु भयो।

उनीहरू दुवै जना प्रहरी सहायक निरीक्षक हुन्।

उनका अनुसार ढुङ्गाना र खड्काको लुक्लामै र श्रेष्ठको उपचारका लागि काठमाण्डू ल्याएपछि मृत्यु भएको हो।

दुई घाइतेमध्ये समिट एअरका क्याप्टेन आरबी रोकायालाई उपचारपछि घर फिर्ता गरिएको उनले बताए।

मनाङ एअरका क्याप्टेन चेतबहादुर गुरुङ भने अझै अस्पतालमै छन्।

कस्तो क्षति भयो?

धावनमार्गसँगै रहेको हेलिप्याडमा ती हेलिकप्टरहरू उडानका लागि तयारी अवस्थामा थिए।

विमान आएर मनाङ एअरको हेलिकप्टरमा ठोकिँदा दुवैमा क्षति पुगेको छ भने नजिकै रहेको श्री एअरलाइन्सको अर्को हेलिकप्टरमा पनि केही क्षति पुगेको छ।

विमान पहिले मनाङ र त्यसपछि श्री एअरलाइन्सको हेलिकप्टरमा ठोक्किएको अधिकारीले बताए।

"तर श्री एयरलाइन्सको हेलिकप्टरमा भने खासै धेरै क्षति पुगेको छैन," उनले भने।

यसअघि पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश आचार्यले तेन्जिङ-हिलारी विमानस्थलमा सो घटनाको पुष्टि गर्दै उद्धार समन्वय केन्द्रलाई परिचालित गर्न निर्देशन दिइएको बीबीसी नेपालीलाई बताएका थिए।

आइतवार बिहान ९:२२ बजे लुक्लाबाट रामेछाप उड्न लाग्दा नाइन-एन एमएएच कल साइन भएको उक्त विमानमा दुई चालक र एक परिचारिका रहेको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेको बीबीसी संवाददाता सुजाता तामाङले बताइन्।

के भन्छन् प्रत्यक्षदर्शी?

प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार विमानस्थलमा रोकिराखिएको हेलिकप्टरमा सो विमान गएर जोतिएको थियो।

प्रत्यक्षदर्शी विक्रम राजभण्डारीका अनुसार घटना हुँदा "बम पड्किएजस्तो ठूलो आवाज" सुनिएको थियो।

उनी भन्छन्, "त्यो सुनेपछि म दौडिँदै त्यहाँ गएँ। विमान दुईवटा हेलिकप्टरसँग ठोक्किएको रहेछ।"

"म त्यहाँ पुग्दा विमानबाट धुवाँको मुस्लो उडिरहेको थियो," राजभण्डारीले बीबीसी नेपाली सेवासँगको कुराकानीमा भने।

यहाँ प्रयोग गरिएका तस्बिरहरू राजभण्डारीले खिचेका हुन्।

उडान सुरु

सोलुखुम्बुस्थित बीबीसी संवाददाता सुजाता तामाङका अनुसार विमानस्थलमा अरू विमानको उडान सुरु भयो।

सोलुखुम्बुका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्रकुमार रानाका अनुसार लुक्लामा बिहान उडानका लागि मौसम अनुकूल नै थियो।

अहिले सगरमाथा आरोहण र पदयात्राको सिजन भएकाले लुक्लामा विमानको चाप बढेको छ।

सन् २००८ मा लुक्ला विमानस्थलमा भएको दुर्घटनामा १२ जर्मन नागरिकसहित १८ जनाको मृत्यु भएको थियो।

एकछेउमा सात सय मिटर अग्लो भीर भएको लुक्लालाई संसारकै अति डरलाग्दो...


स्थानीय निकायमा जान कर्मचारीले आनाकानी गर्दै आएका छन्

स्थानीय तहमा २१ हजार कर्मचारी आवश्यक रहेपनि अहिलेसम्म साढे ८ हजार जति मात्र जान तयार भएको बताइएको छ।

हाललाई आवश्यक न्युनतम संख्या त्यसबाट पूर्ति हुने सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको भनाइ छ।

केन्द्रमा मन्त्रालयको संख्या र कर्मचारी समायोजन सम्बन्धी विधेयक संसदमा अड्किँदा कर्मचारीको परिचालनमा अप्ठेरो परेको अधिकारीहरु बताउँछन्।

विधेयक संसदमा

कूल ७ सय ५३ स्थानीय तहका लागि कर्मचारी समायोजन गर्ने विधेयक र संघीय सरकारमा मन्त्रालयको संख्यासम्बन्धी विधेयक संसदको राज्य व्यवस्था समितिमा छ।

तर कर्मचारी व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यादेशमार्फत स्थानीय तहलाई आवश्यक पर्ने न्युनतम कर्मचारी आउँदो सातासम्म पूर्ति गरिने सामान्य प्रशासन मन्त्री टेक बहादुर बस्नेतले बताए।

उनले भने, "अहिले पठाउने कामको शुरुवात भएको छ। मैले यो मन्त्रालयको जिम्मेबारी लिँदा करिव ३ हजारको तथ्यांक मसँग थियो। अहिले त्यो ८ हजार ४ सय पुगेको छ।"

सरकारले बिभिन्न १२ मन्त्रालयका कर्मचारीलाई स्थानीय तहमा खटाउन निर्देशन दिएपनि उक्त निर्देशन पालना भएको देखिएको छैन।

स्थानीय तहमा गइसक... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ेका कतिपय कर्मचारी पनि फर्किन चाहिरहेको स्थानीय अधिकारीले बताएका छन्।

अलमल

मन्त्री बस्नेतका भनाईमा सुविधाभोगी प्रवृतिले समस्या जटिल भएको हो। तर निजामति कर्मचारीको आधिकारिक ट्रेड युनियनका अध्यक्ष पुण्य ढकालले कर्मचारी व्यवस्थापनमा सरकार नै अलमलिएको बताए।

उनले भने, "अहिले सम्म निर्वाचन सम्पन्न भएको ६सय १७ स्थानीय निकायमा कस्ता कर्मचारी राख्ने, कस्तो संस्था निर्माण गर्ने, र त्यहाँ कस्ता जनशक्ति  आवश्यक पर्छ भन्ने कुराको आँकलन नै गर्न सकेका छैनन्। "

स्थानीय तहमा कर्मचारीहरुको काम, मर्यादाक्रम, सुविधा जस्ता प्रशासनिक कुराको छिनोफानो हुन बाँकी रहेको अधिकारीहरु बताउँछन्।

स्थानीय तहमा बजेट पुगिसके पनि कर्मचारी समयमै नगएकाले कयौं स्थानीय तहमा तलब निकासा जस्ता सामान्य काममा समेत असर पर्न थालेको बताइएको छ।


स्मार्टफोनमा हुने व्यापक रुपमा प्रयोगमा आएको स्वास्थ्यसम्बन्धी एपमा "हरियो" कोड देखिएकाहरूले ज्यानुअरी २३ तारिखयता पहिलोपटक वुहान सहरबाट अन्यत्र जान पाउनेछन्।

लकडाउन हटाइएसँगै यातायातका सबै साधनहरू पनि पुन: सञ्चालनमा आएका छन्।

मङ्गलवार चीनमा कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या शून्य देखिएपछि कोरोनाभाइरसको प्रकोप सुरु भएको वुहान सहरमा लकडाउन हटाइएको हो।

निर्देशन

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण रोकथामका लागि अधिकारीहरूले वुहान सहरमा पहिला कहिल्यै नलगाइएका प्रतिबन्धहरू लगाएका थिए।

एक करोड १० लाख मानिसहरू रहेको उक्त सहरमा सबैजसो व्यापार-व्यवसाय बन्द गर्न निर्देशन दिइएको थियो।

गत महिना वुहानमा एक साताभर कोरोनाभाइरसका नयाँ सङ्क्रमित एकजना पनि नपाइएपछि किनमेल केन्द्रहरू खोलिएको थियो।

सङ्क्रमित नभएका आवासीय क्षेत्रका केही मानिसलाई पनि घरबाट दुई घण्टाका लागि बाहिर जान अनुमति दिइएको थियो।

बुधवारबाट स्वीकृति पाएका मानिसहरूले सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्न पाउँछन् तर त्यसका लागि उनीहरूले क्यूआर कोड स्क्यान गर्न दिनुपर्छ।

त्यस्तो कोड प्रत्येक मानिसका लागि फरक हुन्छ र त्यो उनीहरूको स्वास्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थ्यस्थितिसँग सम्बन्धित हुन्छ।

बेइजिङमा थप कडाइ

औषधी आपूर्ति र अन्य दैनिक उपभोग्य काममा संलग्न मानिसहरू आफ्नो काममा फर्किन पाउनेछन्।

विश्वव्यापी तथा राष्ट्रिय आपूर्ति सञ्जालसँग जोडिएका र त्यसमा असर पार्ने उद्योगहरू पनि पुन: खुल्नेछन्।

सीमित हवाइ सेवा हुँदा पनि बुधवार १० हजार यात्रु बोकेर दुई सय विमानहरू वुहान सहरबाट अन्यत्र जाने तय भएको छ।

चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले आकाशबाट खिचिएका भिडिओ सामाग्रीहरू देखाएका छन् जसमा झण्डै १०० वटा उच्च गतिका रेलहरू प्रस्थानका लागि तयार अवस्थामा छन्।

राजमार्गमा यातायातको आवतजावत रोक्नका लागि लगाइएका बन्देजहरू पनि हटाइएका छन्।

यातायातमा लगाइएका केही सीमितता कायमै रहनेछ र अर्को सूचना नआउँदासम्मका लागि विद्यालयहरू पनि बन्द नै छन्।

कोरोनाभाइरसका कारण बन्द वुहानको अवस्था

चीनका अन्य क्षेत्रमा भने लकडाउन जारी नै छ।

बेइजिङ्मा सोमवार कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण थप ३१ जनामा देखिएपछि उक्त सहरका अधिकारीहरूले थप कडा कदमहरूको घोषणा गरेका छन्।

सहर पस्ने जोकोहीले क्वारन्टिनमा बस्नुपर्छ र स्वास्थ्य उपचार गराउनुपर्छ।


स्रोतले बीबीसी नेपालीलाई बताएअनुसार पोलिटब्यूरो र स्थायी समिति भङ्ग गरी सचिवालय गठन गरिएको छ।

"अब पाँच सदस्यीय सचिवालय उहाँ (नेत्रविक्रम चन्द 'विप्लव') कै  नेतृत्वमा हुनेछ," स्रोतले भन्यो।

ती स्रोतका अनुसार १७ जना केन्द्रीय सदस्यलाई उनीहरूको जिम्मेवारीबाट हटाइएको छ।

नेकपाका उपत्यका ब्यूरो इन्चार्जसहित केही केन्द्रीय नेताहरू पक्राउ परिसकेको पृष्ठभूमिमा सो दलको यो निर्णय सार्वजनिक भएको हो।

पार्टीभित्र 'शुद्धीकरण' गर्न नेकपाले पोलिटब्यूरो र स्थायी समिति भङ्ग गरेको सञ्चारमाध्यमहरूमा सार्वजनिक विवरणमा उल्लेख छ।

हटाइएका कतिपय नेतामाथि पार्टीविरुद्ध 'सुराकी' गरेको आरोप समेत लगाइएको छ।

पक्राउ शृङ्खला

प्रहरीले यसै महिनाको पहिलो हप्तातिर नेकपाका उपत्यका ब्यूरो इन्चार्ज माइला लामालाई काठमाण्डूको गोठाटारबाट पक्राउ गरेको थियो। उनी नेकपाका केन्द्रीय सदस्य पनि थिए।

उनीमाथि चलाइएका मुद्दामध्ये ललितपुरको नख्खुमा गराइएको बम विस्फोनटको आरोपसम्बन्धी एउटा छ।

लामा पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा काठमाण्डू क्षेत्र नं. ९ बाट उठेका थिए र नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार ध्यानगोविन्द रञ्जितसँग पराजित भएका ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

थिए।

सरकारले चन्द नेतृत्वको नेकपाका 'हिंसात्मक गतिविधि' माथि प्रतिबन्ध लगाएयता प्रहरीले उसका ठूला नेतालाई पक्राउ गर्ने रणनीति लिएको देखिन्छ।

यसअघि नेकपाका मध्य केन्द्रीय कमान्ड इन्चार्ज तथा स्थायी समिति सदस्य हेमन्तप्रकाश ओली पक्राउ परेका थिए।

त्यसभन्दा पहिले नेकपाका प्रवक्ता खड्गबहादुर विश्वकर्मा पटकपटक पक्राउ पर्दै अदालतको आदेशमा छुटेका थिए।

राजनीतिशास्त्री तथा सुरक्षा मामिलाका जानकारले चन्द नेतृत्वको नेकपाले पोलिटब्यूरो तथा स्थायी समिति भङ्ग गर्नु र केही केन्द्रीय सदस्यहरूलाई हटाउनुका अनेक कारण हुन सक्ने औँल्याएका छन्।

राजनीतिशास्त्री तथा सुरक्षा मामिलाका जानकारहरूका अनुसार पाँचवटा प्रमुख सम्भावित कारण यस्ता छन्:

१. नयाँ रणनीति कार्यान्वयन गर्न

पूर्वगृहसचिव श्रीकान्त रेग्मीका अनुसार चन्दले नेकपाको नयाँ रणनीति कार्यान्वयन गर्न सहज होस् भनेर पछिल्लो कदम चालेको हुन सक्छ।

उनी भन्छन्, "सार्वजनिक भइनसकेको रणनीतिलाई कार्यान्वयन गर्न उपयुक्त खालको जनशक्ति भएन। त्यसैले विश्वासिला मान्छेसहितको सङ्गठन बनाउनुपर्छ र पार्टी सम्पूर्ण रूपमा मेरो पकडमै छ भन्ने सन्देश पनि दिनुपर्छ भन्ने मनसाय यो कदममा अन्तरनिहित छ।"

२. पार्टीलाई पुनर्सङ्गठित गर्न

जानकारहरूका अनुसार नेकपालाई नयाँ ढङ्गले अघि बढाउनका निम्ति चन्दले पुनर्गठनको रणनीति लिएको हुन सक्छन्।

"बदलिँदो परिस्थितिमा पार्टीलाई पुनर्सङ्गठित गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेर सचिवालय गठन र भोलिका दिनमा कुनै न कुनै हिसाबले विश्वास गर्न नसकेकै कारणले केही केन्द्रीय सदस्यलाई हटाएको हुनुपर्छ," रेग्मीले थपे।

३. वार्तासम्बन्धी रणनीति

सरकारले वार्तामार्फत् नै समस्याको समाधान गर्न चाहेको बताउँदै आएको छ। वार्ताका लागि उच्चस्तरीय वार्ता टोली पनि गठन गरिएको छ।

उक्त पृष्ठभूमिमा आफूले गरेको निर्णय कार्यान्वयन गर्न सजिलो होस् भनेर पनि चन्दले पछिल्लो रणनीति लिएको हुन सक्ने रेग्मीको ठम्याइ छ।

हेमन्तप्रकाश ओली भन्छन्, ‘नख्खुमा विस्फोट हामीले नै गराएका हौँ’

प्राध्यापक कृष्ण पोखरेल भन्छन्, "अहिले वार्ताको कुरा पनि चलिरहेको छ। त्यो अगाडि बढ्ने हो भने आफ्नै पकडमा सबै रहोस् भन्ने सोचाइ पनि हुन सक्छ।"

४. पलायन रोक्न

पछिल्लो समय चन्द नेतृत्वको नेकपाका कतिपय नेता, कार्यकर्ताले पार्टी परित्याग गरेर मूलधारको राजनीतिक दलमा प्रवेश गरेको विवरण आउने गरेका छन्।

त्यसमा प्राध्यापक...


स्वयंसेवी उद्धारकर्ताहरूको समूह ह्वाइट हेल्मेट्स्‌ले सिरियाको उक्त क्षेत्रमा पछिल्ला हमलाहरूमा १५० जनाभन्दा बढीको ज्यान गएको र सयौँ घाइते भएको जनाएको छ।

मारिनेहरूमा धेरैजसो महिला र बालबालिकाहरू रहेको उक्त समूहले बताएको छ।

मृत्यु हुनेहरूको संख्या बढ्न सक्ने पनि बताइएको छ।

सिरिया: हारपछि विद्रोहीहरू पूर्वी गूटा छोड्दै

सिरिया: '५०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु'

आरोप

तर त्यसको स्वतन्त्र पुष्टिको खबरहरू भने आएका छैनन्।

बीबीसीका मध्यपूर्व विश्लेषक एलन जोन्सटनले भन्छन्, "घटना भएको क्षेत्रमा रहेका एउटा फ्रान्सेली समाचार संस्थाका संवाददाताले उक्त क्षेत्रबाट सर्वसाधारणहरू भागिरहेको देखेको बताए। ह्वीलचेयरमा रहेका एकजना वृद्धले सहयोगका लागि याचना गरिरहेका थिए।"

राजधानी दमासकस नजिकैको विद्रोही नियन्त्रित क्षेत्रमा रहेका डाक्टरहरूले आफूहरूले क्लोरिन ग्यासले असर गरेका बिरामीहरूको उपचार गरिरहेको बताएका छन्।

सिरिया सरकारले भने त्यस्तो घातक रासायनिक ग्यासले हमला गरेको भन्ने आरोप अस्वीकार गरेको छ।

स्वंयसेवी उद्धारकर्ताहरूको समूह ह्वाइट हेल्मे‌ट्स्‌ले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा राखेको तस्वीरहरूमा थु... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

प्रै शव भुईँतल्लामा रहेको देखिन्छ।

सिरिया सरकारले रासायनिक हमलाको आरोपलाई 'मनगढन्ते' भनेको छ।


स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.जागेश्वर गौतमले नियमित प्रेस ब्रिफिङमा दिएको उक्त तथ्याङ्क अनुसार यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक वृद्धि हो।

पछिल्लो २४ घन्टामा ११ जनाको मृत्यु भएसँगै भाइरस सङ्क्रमित मृतकको सङ्ख्या ५२० पुगेको छ।

'काठमाण्डू उपत्यकामा ६० प्रतिशत'

काठमाण्डू उपत्यकामा मात्र एक हजार ६३८ जना सङ्क्रमित थपिएका छन्।

यसअघि देशभरी सङ्क्रमितहरूमध्ये आधा जति काठमाण्डू उपत्यकाभित्र सङ्क्रमित हुने गरेकोमा आजको तथ्याङ्कअनुसार त्यो सङ्ख्या ६० प्रतिशत पुगेको छ।

ती मध्ये काठमाण्डू जिल्लामा मात्र एक हजार २८० जना सङ्क्रमित भेटिएका हुन्।

त्यस्तै भक्तपुरमा १९६ र ललितपुरमा १६२ जना सङ्क्रमित थपिएका छन्।

देशभरी १४ हजार ७३९ वटा नमुना परीक्षण गरिएको थियो।

सक्रिय सङ्क्रमित २१ हजारभन्दा धेरै

गत भदौ २४ देखि उपत्यकामा प्रत्येक दिन १,००० भन्दा बढी सङ्क्रमित फेला परिरहेका छन्।

गत असोज २ गते एकै दिन २,०२० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

अहिले देशभर सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २१ हजार २३४ छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले यसअघि सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या २५ हजारभन्दा धेरै भएमा निश्चित क्षेत्... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

रमा अवस्था हेरेर लकडाउन गर्न सरकारलाई सिफारिस गरिसकेको छ।


स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले नियमित रूपमा सार्वजनिक गर्ने विवरण केलाउँदा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले बुधवार अपराह्णसम्म मृत्यु पुष्टि भएका ४९८ मध्ये २४० जना ६१ वर्ष वा त्योभन्दा माथिको उमेर समूहका भएको देखिन्छ।

तर कुल सङ्क्रमितमध्ये ६१ वर्षदेखि माथिका मानिसको सङ्ख्या ६.२ प्रतिशत छ।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता समिरकुमार अधिकारीले "खतरनाक अवस्था देखिएकोले धेरै सतर्क हुनुपर्ने स्थिति" देखिएको बीबीसीलाई बताएका छन्।

“जेष्ठ उमेर समूहमा हुने मान्यजनबाट टीका थापिने दशैँका लागि यो एउटा चेतावनी हो,” उनले भने।

के छ तथ्याङ्क?

देशभरि पुष्टि भएका ७७,८१७ सङ्क्रमितमध्ये अहिलेसम्म ०.६५ प्रतिशतको मृत्यु भएको छ।

तर ६१ वर्ष र त्यसमाथिका सङ्क्रमितमा मृत्युदर उच्च देखिएको छ। अहिलेसम्म सो वर्गमा ४.९२ प्रतिशत सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

अहिलेसम्म कोभिड-१९ का कारण वाग्मती प्रदेश विशेषगरी काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्ला सर्वाधिक प्रभावित भएका छन्।

वाग्मतीका १८७ मृतकमध्ये ११४ जना ६१ वर्ष वा त्योभन्दा माथिका छन्।

त्यसपछि प्रभावित प्रदेश नं २ मा अहिलेसम्म १३३ जनाले ज्यान गुमाएकोमा ६० जना सो... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

उमेर समूहका छन्।

प्रदेश नं ५ का ७६ मृतकमध्ये २९ जना उक्त उमेर समूहका छन्।

उच्च मृत्युदरको अर्थ के हो?

कोरोनभाइरस सबै उमेर समूहमा घातक हुनसक्ने भए पनि बुढ्यौलीसँगै देखा पर्ने शारीरिक तथा स्वास्थ्य समस्या र विभिन्न दीर्घरोगका कारण जेष्ठ नागरिकहरू सबैभन्दा जोखिमयुक्त वर्गमा पर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओले जनाएको छ।

नेपालमा महामारीको प्रारम्भिक चरणदेखि नै १ देखि २ प्रतिशतबीचमा ६१ वर्ष र माथिका सङ्क्रमितहरूले ज्यान गुमाएको देखिएको थियो।

कोरोनाभाइरसबारे थुप्रै महत्त्वपूर्ण अध्ययन गरिराखेको अमेरिकाको मिनिसोटास्थित एउटा मेडिकल अध्ययन संस्थान तथा अस्पताल मेयो क्लिनिकमा कार्यरत भाइरोलजिस्ट डा. सुदीप खड्काका अनुसार पाँच प्रतिशत हाराहारीमा मृत्युदर पुग्नुले सङ्क्रमणको विविध पक्षबारे सङ्केत गर्छ।

“देशभित्रै र बाहिर मुख्य श्रमशक्तिका रूपमा रहने युवा र पुरुषमा भाइरस धेरै देखिनु सुरुको अवस्थामा स्वाभाविक थियो। अहिले घरमै आराम वा सेवानिवृत्त जीवन व्यतीत गर्नेहरूमा त्यो फैलिएको छ,” डा. खड्का भन्छन्।

“अन्य उमेर समूहमा पुरुषहरू धेरै सङ्क्रमित भए पनि घरमै बस्ने खासगरी ६० वर्षमाथिका व्यक्तिमा महिला र पुरुष दुवैमा बराबरजसो यो सङ्क्रमण देखिएको छ। त्यसैले महिला पुरूषमा भाइरसको व्यवहार फरक छ भनेर सोच्नु गलत छ। त्यो हाम्रो सामाजिक संरचनाको असर मात्र देखिएको हो।”

विज्ञहरूका भनाइमा विश्वको क्रम हेर्दा ५० वर्ष उमेर समूहमा यसको मृत्युदर धेरै सङ्क्रमण भएका देशमा समेत ०.५ प्रतिशभन्दा कम हुनेगर्छ।

भाइरोलजिस्ट खड्का भन्छन्: “त्यसैले हामीले हेर्नुपर्ने जोखिमयुक्त समूहलाई हो। र त्यहाँ हेर्दा नेपालको भाइरस जोडिएको मृत्युदर धेरै नै हो।”

जनस्वास्थ्यसँग के सम्बन्ध छ?

कुल सङ्क्रमितमध्ये पाको उमेरका मानिसको सङ्ख्या ६.२७ प्रतिशत मात्र छ। तर त्यसको तुलनामा मृत्युदर धेरै छ।

एकसट्ठी वर्षमाथिका मानिसमा सङ्क्रमण बढ्दै जानुलाई समुदाय र घरघरमा कोरोनाभाइरस पुगेको सङ्केतका रूपमा लिएर अध्ययन र मापदण्डहरू बनाउनुपर्ने जनस्वास्थ्यविद्हरूको मत छ।

भाइरोलजिस्ट सुदीप खड्का भन्छन्: “युवा जनसङ्ख्या धेरै भएको नेपालमा वृद्धवृद्धामा जनसङ्ख्याको अनुपातमा बढी सङ्क्रमण हुन थाल्नु अर्को अस्वाभाविक लहरको सङ्केत पनि हो।”

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारी भन्छन्: “दशैँमा यो पटक जेष्ठ नागरिकमा कोरोनाभाइरस कोसेली बोकेर...


स्वास्थ्य मन्त्रालयको खोप शाखा प्रमुख डा. झलक गौतम जिल्लाहरूको लक्ष्यमध्ये ८२ प्रतिशतभन्दा बढीलाई पहिलो चरणमा खोप उपलब्ध गराउनु महत्त्वपूर्ण ठान्छन्।

खोपसम्बन्धी विज्ञ समूहका संयोजक डा. श्यामराज उप्रेती भर्खरै खोप अभियान थालिएकाले धेरै जना 'पर्ख र हेर' कै चरणमा रहेको बताउँछन्।

सङ्क्रामक रोगसम्बन्धी विज्ञले नयाँ खोपबारे पर्याप्त चेतना र आत्मविश्वास दिलाउन नसकिएकाले यो अवस्था आएको बताएका छन्।

दोस्रो चरणमा सोमवारबाट राष्ट्रसङ्घीय निकाय, कूटनीतिक नियोगमा कार्यरत कर्मचारी र पत्रकारहरूलाई खोप दिन थालेको छ।

'डर लागेर कुर्ने निर्णय लिएँ'

पहिलो चरणमा स्वास्थ्यकर्मी, अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारी, महिला स्वास्थ्य स्वयम्‌सेविका, सरसफाइ कर्मचारी र एम्बुलेन्स तथा शव वाहन चालकहरूलाई कोभिड-१९ विरुद्धको खोप उपलब्ध गराएको थियो।

चार लाख ३० हजार जनाले पहिलो चरणमा खोप लिने भनिएको भए पनि शनिवार साँझसम्म १ लाख ८४ हजार ८ सय ५७ जनाले मात्रै खोप लिएका थिए।

सेरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाको प्रयोगशालामा एस्ट्राजेनेकाको कोभिशील्ड खोप राख्ने सिसी

वीरगञ्जस्थित आँखा अस्पताल मात्रिका आइ फाउण्डेशनका चिकित्सक डा... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

. महेश सिंह धामीले सहकर्मीहरूसँग छलफल गरेर तत्कालै खोप नलिने मनस्थिति बनाएको बताए।

उनी भन्छन् “खोपको साइड इफेक्टका खबरहरू आएकोले हामीले एक दुई महिना हेर्ने कि भनेर सबैले सल्लाह गरेर नलिएको हो। मनमा डर नै भएर अहिले नलिएको हो।”

 स्वास्थ्य मन्त्रालयको कोभिड-१९ सम्बन्धी विज्ञ समितिले तयार पारेको एउटा दस्तावेज अनुसार खोप दिनुपर्ने स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी र अन्य कर्मचारीको सङ्ख्या झण्डै साढे तीन लाख रहेको छ।

जानकारी र खर्चको अभावमा खोप नलिएका महिला स्वयम्‌सेविका

सरकारले पहिलो चरणमा झण्डै ६० हजार महिला स्वयम्‌सेविकालाई खोप उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको थियो।

जुम्लाकी महिला स्वयम्‌सेविका मेनुकादेवी उपाध्याय भन्छिन्, “मलाई त थाहा नै भएन। बिरामी पनि थिएँ।"

"अस्पतालमा सल्लाह गरेर लाउन दिनुहुन्छ भने लगाउन माग गर्ने हो। दिनुभएन भने के गर्न सकिन्छ भनेर पनि सल्लाह गर्छौँ। सबैले लगाए राम्रो हुन्थ्यो भन्ने मेरो विचार हो।”

गाउँघरमा गएर मानिसहरूलाई विभिन्न स्वास्थ्यसम्बन्धी विषयहरूमा आफूहरूले सुनाउने गरेको भएपनि भएपनि आफूसँग खोपबारे पर्याप्त जानकारी नभएको उनको भनाइ छ।

भारतीय कम्पनी भारत बायोटेकले पनि छुट्टै कोभ्याक्सिन नामक खोप बनाएको छ

ताप्लेजुङको मौवाखोला गाउँपालिका ढुङ्गेसाँघुकी स्वयम्‌सेविका देवीमाया भट्टराई खर्चका कारण खोप लगाउन सदरमुकामसम्म आउन नसकेको बताउँछिन्।

उनले भनिन्, “गाउँबाट सदरमुकामसम्म जाँदा पाइलैपिच्छे खर्च हुन्छ। त्यहाँ पुग्दा र आउँदा खाने बस्नेमै कम्तीमा  हाम्रो पाँच हजार रुपैयाँ खर्च हुन्छ।"

"सरकारले दुर्गम क्षेत्रका महिला स्वयम्‌सेविकालाई राहत मिल्ने गरी दोस्रो चरणमा खोप उपलब्ध गराउला भन्ने आशा गरेकी छु।”

नेपालले दिइरहेको ‘कोभिशील्ड’ नामक खोप गर्भवती तथा स्तनपान गराइरहेका महिला र १८ वर्ष भन्दा कम उमेरका व्यक्तिहरूलाई उपलब्ध गराइएको छैन।

जिल्लाले निश्चित गरेका लक्ष्यको ८२ प्रतिशतले खोप लगाए

विराटनगरस्थित कोशी अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेन्डेन्ट चुमनलाल दासका अनुसार सुरुमा खोपप्रति अनिच्छा देखिएको जस्तो भएपनि उक्त अस्पतालका अधिकांशले खोप लिएको बताए।

उनका अनुसर विराटनगर महानगरपालिकाका निजी अस्पतालसहित गरेर कोशी अस्पतालको खोप केन्द्रबाट साढे २८ सय भन्दा बढीले खोप लिएका छन्।

उनी भन्छन्, “शत प्रतिशतले लिने परिस्थिति कहिल्यै हुँदैन। हाम्रो अस्पतालका अधिकांशले लिइसक्नुभएको...


स्वास्थ्य मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा ५,००१ जनाको कोभिड-१९ सम्बन्धी कारण मृत्यु भएको छ जुन उत्तरी छिमेकी चीनभन्दा बढी हो।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको तथ्याङ्क अनुसार चीनमा त्यही अवधिमा कोरोनाभाइरसका कारण ४,८४६ जनाको मृत्यु भएको छ।

बीबीसी भिजुअल एन्ड डेटा जर्नलीजम टीमले तयार पारेको रिपोर्ट अनुसार चीनमा प्रति एक लाखमा ०.३ को मृत्यु भएको छ।

नेपालमा भने प्रति एक लाखमा १५.९ को मृत्यु भएको छ जुन हाल एशियामै सर्वाधिक सङ्ख्या मध्येमा पर्छ।

सन् २०१९ को डिसेम्बर महिनामा चीनको वुहान सहरमा निमोनियाका क्लस्टर केसहरू फेला परेका थिए जसलाई पछि गएर कोरोनाभाइरसका रूपमा पहिचान गरिएको थियो।

नेपालमा अक्सिजनको अभाव देखिएको छ

सन् २०२०को ज्यानुअरी महिनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण विभिन्न देशहरूमा फैलिन सुरु भएको थियो।

सन् २०२०को मार्च ११मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यसलाई विश्वव्यापी महामारी घोषणा गरेको थियो।

चीनको जनसङ्ख्या १ अर्ब ४४ करोड भन्दा बढी छ भने नेपालको जनसङ्ख्या ३ करोडको हाराहारीमा छ।

कारण के?

नेपाल जनस्वास्थ्य प्रतिष्ठानका कार्यकारी प्रमुख महेशकुमार मास्के चीनमा भएका कोभिड स... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ङ्क्रमणका घटना र मृत्यु दुबैलाई हेरिनुपर्ने बताउँछन्।

भौगोलिक र जनसङ्ख्याका हिसाबले ठूलो राष्ट्र चीनमा पुष्टि भएका सङ्क्रमणका घटना नेपालमा भन्दा कम देखिन्छ।

बीबीसी भिजुअल एन्ड डेटा जर्नालीजम टीमले पछिल्लो पटक अद्यावधिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार चीनमा सङ्क्रमितहरूको कुल सङ्ख्या १०२,६८१ छ। उक्त समयमा नेपालमा ४३१,१९१ सङ्क्रमण पुष्टि भएको उल्लेख छ।

चीनमा कोभिडको पहिलो लहरका बेला सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या करिब ८६ हजार को हाराहारीमा रहेको र त्यसबेला त्यहाँ करिब ४ हजारको मृत्यु भएको मास्के बताउँछन्।

''केही थाहा नभएको बेला चीनले यो महामारीको सामना गर्नुपरेको थियो। चीनको सफलता के कुरामा हो भने उसले नयाँ केस (सङ्क्रमितहरू) बन्ने स्थिति नै रोक्न सफल भयो,'' उनले भने।

चीनको अनुसार, नियम र कानुन कडा रहेको र केन्द्रीय निकायले गर्ने नेतृत्व सबल रहेको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका पूर्वनिर्देशक डा. बासुदे पाण्डे बताउँछन्।

 ''हाम्रो कमजोरी भनेको कसले कसलाई के भन्ने हो भनेर भन्दा भन्दै जीवन गुमाउने सबैभन्दा ठूलो कुरा छ,'' उनले भने।

रोगको अनुगमन देखि कनट्याक्ट ट्रेसिङ लगायत सबै कुरामा चुस्त रूपमा नेपालले काम गर्न नसकेको कारण पछिल्लो परिस्थिति उत्पन्न भएको उनी बताउँछन्।

त्यसबाहेक नेपालमा अनुसन्धान र वैज्ञानिक तथ्य विना नै प्रतिरोधी क्षमता बढी भएको भनिएको र ती सबै कुराले पनि जोखिमपूर्ण अवस्थामा नेपाललाई ल्याइपुर्‍याएको उनको भनाइ छ।

'शासन प्रणालीको प्रभाव'

कोभिड-१९ हुँदा मान्छेको शरीरमा के हुन्छ?

चीनका लागि नेपाली राजदूत समेत रहिसकेका मास्के महामारी नियन्त्रणको सन्दर्भमा चिनियाँ शासन प्रणालीको समेत प्रभाव हुन सक्ने बताउँछन्।

सरकार शक्तिशाली रूपमा प्रस्तुत हुन सक्ने हुँदा र प्रविधिका हिसाबले समेत निकै अगाडि भएकाले कोभिड नियन्त्रणको काम नेपालमाभन्दा बढी प्रभावकारी रूपमा चीनमा भएको होला भन्न सकिने उनको भनाइ छ।

''चीन जस्तो ठूलो देशमा दोस्रो लहर त्यति साह्रो छैन। अहिले त्यति धेरै केसहरू छैन। भनेपछि हामीले हेर्नुपर्ने कुरा के हो भने पहिलो लहरपछि (चीनले) के अनुभव लिएर कसरी दोस्रोबाट बचाइरहेका छन् भन्ने कुराहरू हेर्न जरुरी छ,'' उनले भने।

''त्यो भनेको अहिले पनि उनीहरूले व्यक्तिगत दुरी कायम राख्ने र नियन्त्रणका उपाय नै अपनाएको देखिन्छ। धेरै भन्दा धेरै मानिसहरूलाई खोप दिएर प्रतिरोधी बनाउने उनीहरूको रणनीति...


स्वास्थ्यमन्त्री ढकालले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणलाई 'नपड्किएको एम्बुस' सँग तुलनागर्दै सवधानीको विषयलाई सरकारले उच्च प्राथमिकतामा राखेको बताएका छन्।

उनले कोभिड-१९ नियन्त्रणका लागि सतर्कता अपनाउन १५५ वटा एक्लै राखेर उपचार गर्न मिल्ने शय्याहरू तयार अवस्थामा राखिएको बताएका छन्।

उनले ७ वटा अस्पताललाई 'हब अस्पताल'का रूपमा विकास गरिएको पनि बताए।

कोरोनाभाइरस नियन्त्रणसम्बन्धी प्रयासबारे नेपाली कांग्रेसका सांसद गगन थापाले संसदमा राखेको जरूरी सार्वजनिक महत्त्वको प्रस्ताव र त्यसबारे सांसद्हरूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिँदै उनले यी विवरण सार्वजनिक गरेका हुन्।

सम्भावित सङ्कटको जोखिम

उनले ठूलो स्तरमा कोरोनाभाइरसको सङक्रमण नेपाल भित्रिएको अवस्थामा स्वास्थ्य क्षेत्रमा नै सङ्कटकाल लगाएर सबै स्वास्थ्य केन्द्रहरूलाई परिचालन गर्नुपर्ने अवस्था आउनसक्ने पनि बताए।

सांसदहरूले इरानमा जस्तै तहमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखा परे सरकारले के गर्छ भनेर प्रश्न सोधेपछि मन्त्री ढकालले उक्त जवाफ दिएका हुन्।

उनले त्यस्तो अवस्थामा स्वास्थ्य केन्द्रबाहेक अन्य संरचना समेत परिचालन गर्नुपर्ने उल्लेख गरे।

उक्त प्रस्त... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

ावमाथिको छलफलका क्रममा सांसद्हरूले कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणसँग जुध्न सरकारले चालेका कदम र अस्पतालहरूमा गरिएका व्यवस्थाका बारेमा प्रश्न गरेका थिए।

मन्त्री ढकालले देशभित्र संघ, प्रदेश अनि स्थानीय सरकारबीचको सहकार्यमा सबै खालका निकायलाई समेटेर अघि बढ्ने बताए।

स्वास्थ्य मन्त्रालय मातहत तीन तहमा रहेका ३३ हजार बढी कर्मचारी र झण्डै ५२ हजार स्वास्थ्य स्वयंसेविका आवश्यक परे खटाउन सकिने उनले उल्लेख गरे।

उनले विश्व स्वास्थ्य संगठन डब्लुएचओ र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूबाट पनि कोरोनाभाइरससँग जुध्न नेपालले मद्दत प्राप्त गरिरहेको बताएका थिए।

नेपाल सहितका देश कोरोनाभाइरसको उच्च जोखिममा रहेको डब्लुएचओले हालै बताएको थियो।

कोरोनाभाइरसलाई प्रवेश गर्न नदिने 'उच्च प्राथमिकता'

मन्त्री ढकालले सरकारले भारतसँगको सिमानामा रहेका भन्सार नाकाबाहेक अन्य ३७ ठाउँबाट पनि मानिसहरूलाई जाँच गरेर मात्रै नेपालमा प्रवेश गर्न दिने योजना बनाएको पनि उल्लेख गरे।

ती नाकामा भारतीय नागरिकलाई समेत नेपाल प्रवेश गर्नुअघि जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाइने पनि उनले उल्लेख गरे।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको जाँच सेवालाई थप प्रभावकरी बनाउन प्रि फ्याब कक्ष बनाउन लागिएको उनको भनाइ छ।

मन्त्री ढकालले सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिएर हालै चीनबाट फर्किएका १७५ विद्यार्थी राख्न प्रयोग गरिएको खरिपाटीको क्वारन्टीनको व्यवस्थालाई कायमै राख्ने बताए।

उनले चन्द्रगढि, जनकपुर, भरतपुर र धनगढीमा विमान चढ्नुअघि ज्वरो नापेर पठाउने व्यवस्था शुक्रबारबाट गरिएको जानकारी दिए।

भारतबाट औषधि आपूर्ति नरोकिने 'वचन'

कोरोनाभाइरसको सङक्रमणका कारण भारतले कतिपय औषधि र त्यसका कच्चापदार्थ आपूर्तिलाई नियन्त्रण गर्ने घोषणा गरेको छ।

त्यसको प्रभाव नेपालमा पनि केही महिनापछि पर्न सक्ने औषधि विक्रेताहरूले बताइसकेका छन्।

संसद्‍मा बोल्दै मन्त्री ढकालले त्यसबारे नेपाल सरकारले कूटनीतिक पहल गरेको जवाफ दिए।

उनले भने, "हामीले नेपाल सरकारले माग गरेको वस्तु नरोकिने वचनवद्धता भारत सरकारबाट प्राप्त गरेका छौँ।"

संसद्‌मा कोरोनाभाइरस नियन्त्रण प्रयासबारे छलफल चलिरहँदा त्यसका लागि गठित उच्चस्तरीय समितिका संयोजक उपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्री अनुपस्थित भएको भन्दै सांसदहरूले प्रश्न उठाएका थिए।

त्यसको जवाफमा मन्त्री ढकालले स्वास्थ्य मन्त्रालयसँग जोडिएको विषय भएकाले आफू उक्त छलफलमा उठेका...


हङ्कङबाट आएको उक्त आँधीबाट बच्न ग्वान्डङ प्रान्तले उच्च सतर्कता अपनाएको छ।

हङकङमा म्याङ्कुट टाइफुनले गगनचुम्बी घरहरू नै हल्लाइदिएको थियो र झ्यालहरू उडाइदिएको थियो।

फिलिपिन्समा म्याङ्कुट टाइफुनबाट मर्नेहरूको सङ्ख्या ४९ पुगेको छ।

प्रभाव

भीषण वर्षाका कारण गएको पहिरोले सबैभन्दा धेरै ज्यान लिएको बताइएको छ।

म्याङ्कुटलाई सन् २०१८ को सबैभन्दा शक्तिशाली आँधी मानिएको छ।

उक्त आँधी जेङ्मेन सहरनजिकै रहेको चिनियाँ तटमा स्थानीय समयानुसार आइतवार मध्याह्न प्रवेश गरेको सरकारी सञ्चारमाध्यले जनाएको छ।

हजारौँ मानिसलाई ग्वान्डङबाट हटाइएको छ र अधिकारीहरूले सबैभन्दा उच्च तहको सतर्कता जारी गरेका छन्।

हङ्कङमा पनि अधिकारीहरूले उनीहरूको सबैभन्दा उच्च तहको सतर्कता जारी गरेका छन्।

चेतावनी

आँधीले उडाएका सामानबाट जोगिन मानिसहरूलाई घरभित्रै बस्न चेतावनी दिइएको छ।

त्यहाँ ११७ किलोमिटर प्रतिघण्टाको वेगमा हावा चलिरहेको छ।

केही स्थानमा पानीको सतह साढे तीन मिटरसम्म माथि आएको छ र त्यहाँ जिउँदा माछाहरू सडकमा बगेका थिए।

अधिकांश पसलहरू र सा‍र्वजनिक सेवाहरू बन्द गरिएको थियो र हङ्कङ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थ... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

लमा ८०० भन्दा बढी उडानहरू रद्द गरिएको छ।

यसले गर्दा एक लाखभन्दा बढी यात्रुहरू प्रभावित भएका छन्। तर सबै जनाले जारी गरिएका चेतावनीलाई वास्ता गरेनन्।

हङ्कङका बासिन्दा हाओ चेनले समाचार संस्था एफपीसँग भने, "आज बिहान म कुद्न गएको थिएँ। मलाई ताजा हावा खान मनपर्छ र सडकमा कोही पनि थिएन, गाडीहरू पनि थिएनन्। सामान्य दिनमा हामीले यस्तो देख्न सक्दैनौँ।"

असर

छिमेकी मुलुक मकाउले उसको इतिहासमै पहिलो पटक उसका चर्चित जुवाघरहरू बन्द गर्न आदेश दिएको छ।

म्याङ्कुट आँधी मङ्गलवारदेखि कमजोर हुँदै जाने आशा गरिएको छ।

अधिकारीहरूका अनुसार फिलिपिन्समा मानिसहरूको मृत्युको प्रमुख कारण पहिरो रह्यो।

मृत्यु भएकाहरूमध्ये एकजना शिशु र एउटा बामे सर्ने बच्चा पनि रहेको बताइएको छ।

सडक र सञ्चारसम्पर्क विच्छेद भएका कारण विस्तृत विवरणहरू आउने क्रम अझै जारी छ।

म्याङ्कुट फिलिपिन्सको मुख्य द्वीप लुजोनबाट शनिवार प्रवेश गरेको थियो।

चिन्ता

पचास लाख मानिसहरू सो आँधीमा परेका थिए। टाइफुनले पारेको आर्थिक क्षतिबारे पनि चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

एक प्रमुख कृषि प्रान्त कागायानको खेतहरूमा म्याङ्कुटले व्यापक क्षति पुर्‍याएको छ।

फिलिपन्समा नियमित रूपमा टाइफुन आइरहन्छन्। तर म्याङकुटले त्यहाँको राष्ट्रिय अभिलेखमा रहेको हालसम्मकै सबैभन्दा शक्तिशाली हायान आँधीलाई सम्झाएको छ।

सन् २०१३ मा आएको उक्त टाइफुनले सात हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान लिएको थियो।

यद्यपि त्यसयता तयारी गर्ने र मानिसहरू हटाउने प्रक्रियामा सुधार आएको छ।

यसपटक त्यहाँ चेतावनीहरू जारी गरिएका थिए, विद्यालयहरू बन्द गरिएका थिए र सेनालाई तयारी अवस्थामा राखिएको थियो।


हङ्‌कङमा आयोजित जिनोम सम्मेलनमा बोल्दै प्राध्यापक ख जिएन्क्वेले एचआईभी लाग्न नसक्नेगरी दुई जुम्ल्याहा बालिकाको जिन सम्पादन गरेकोमा आफूलाई 'गर्व' लागेको बताएका छन्।

उनले केही दिनअघि घोषणा गरेको उक्त कार्यको स्वतन्त्र पुष्टि भने भइसकेको छैन।

धेरै वैज्ञानिकले उनको त्यस्तो घोषणाको निन्दा गरेका छन्। एक जनाले त त्यसलाई 'दानवीय' कार्य  भनेका छन्।

अधिकांश देशमा जिन सम्पादन अर्थात् मानव वंशाणुमा परिवर्तन गरी परीक्षण गर्ने कार्य प्रतिबन्धित छ।

प्राध्यापक ख कार्यरत चीनको शन्जनस्थित सदर्न युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलजीले त्यस्तो अनुसन्धान परियोजनाबारे आफूलाई थाहा नभएको र यस  विषयमा छानबिन गर्ने बताएको छ।

प्राध्यापक खले पनि आफूले विश्वविद्यालयलाई सो कामबारे जानकारी नदिएको र आफैले त्यसका लागि खर्च जुटाएको दाबी गरेका छन्।

उनले के दाबी गरेका छन्?

जुम्ल्याहा बालिकामा एचआईभी सङ्क्रमण नहुने गुण विकसित हुनेगरी तिनको भ्रूणमा डीएनए परिवर्तन गरिएको दाबी ती वैज्ञानिकले गरेका थिए।

विवाद सिर्जना भएको केही दिनपछि युनिभर्सिटी अफ हङ्‌कङमा आयोजित 'ह्युमन जिनोम एडटिङ समिट' मा बुधवार उनले पहिलोचोटि बोले... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

का थिए।

ह्युमन जिनोम एडटिङ समिटमा पत्रकारहरूको घुइँचो लागेको थियो

उनका अनुसार लुलु र नाना नाम राखिएका ती बालिकाहरू सामान्य रूपमै जन्मिएका थिए र अहिले स्वस्थ छन्।

उनीहरूलाई १८ वर्षसम्म निगरानीमा राख्ने योजना भएको उनले सुनाए।

एचआईभीको सङ्क्रमण भएका पिता र नभएका आमा सहितका आठवटा दम्पती स्वैच्छिक रूपमा त्यो प्रयोगका लागि तयार भएको उनको भनाइ छ। तर पछि एउटा दम्पती भने सहभागी भएनन्।

आफ्नो अनुसन्धान एउटा वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित गर्न पठाइएको दाबी उनले गरेका छन्।

उनका अनुसार सम्पादित जिन अर्थात् फेरिएको वंशाणुयुक्त भ्रूण भएको अर्को एउटा गर्भ  प्रारम्भिक चरणमा रहेको छ।

विवाद किन ?

खले आफूले जिन सम्पादन गर्न प्रयोग गरेको दाबी गरेको 'क्रिस्पर' नामक टुल सन् २०१२ मा विकसित गरिएको थियो।

यो प्रक्रियाअनुसार 'मलेक्युलर सिजर्ज' अर्थात् 'आणविक कैँची' प्रयोग गरेर डीएनएको निर्दिष्ट त्यान्द्रो काटी त्यसको स्थानमा अर्को टुक्रा राखिदिएर अथवा केही  मिलाएर परिवर्तन गर्न सकिन्छ।

जिन सम्पादनबाट भ्रूणमा समस्याग्रस्त भाग काटेर वा फेरेर वंशानुगत रोग रोक्न सकिन्छ।

तर भ्रूणको जिनोममा हेरफेर गर्दा जन्मिने बच्चा मात्र नभएर तिनका सन्ततिमा पनि  त्यस्तो परिवर्तन गरिएका वंशाणुहरू सर्ने भनेर विज्ञहरूले चिन्ता प्रकट गरेका छन्।

त्यसैले वैज्ञानिकहरूले प्राध्यापक खको घोषणाको  आलोचना गरेका छन्।

सयौँ चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले खको अनुसन्धानको निन्दा गर्दै र आफूहरू त्यसको विपक्षमा रहेको जनाउँदै हस्ताक्षर गरेर एउटा पत्र सामाजिक सञ्जालमा प्रेषित गरेका छन्।

युनिभर्सिटी अफ अक्स्फोर्डमा कार्यरत एथिक्स अर्थात् नैतिक मूल्यमान्यताका विशेषज्ञ जुलियन स्याभलेस्कू भन्छन्, "यदि सत्य हो भने यो प्रयोग दानवीय छ। जिन सम्पादन आफैँमा प्रयोगात्मक छ र अझै पनि यससँग अनपेक्षित म्युटेशन (आनुवंशिक विकृति) जोडिन्छन्।"

उनका अनुसार कृत्रिम रूपमा जिन सम्पादन गर्दा क्यान्सरलगायत अन्य आनुवंशिक समस्या उत्पन्न हुनसक्छ।

धेरै देशमा प्रजननका लागि मानिसमा जिन सम्पादन गर्न पाइँदैन।

कृत्रिम गर्भाधान गराउन तयार पारिएको  भए पनि पछि परित्याग गरिएका भ्रूणमा वैज्ञानिकहरूले जिन सम्पादनको प्रयोग गर्न पाउँछन्। तर तिनबाट बच्चा विकास नगराई तुरुन्तै नाश गर्नु पर्छ।


हजारौँ मानिस आफ्ना घर छाड्न बाध्य भएका छन्।

सो क्षेत्रको मौसमसम्बन्धी निकायका अनुसार गत चार दिनमा त्यहाँ झन्डै ४०० मिलिमिटर पानी परेको छ। सो निकायले अचानक बाढी आउन सक्ने र त्यसले ज्यान जोखिममा पार्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।

झन्डै एक लाख घरमा बिजुली गएको छ।

डढेलो निभ्दै

केही महिनायता न्यू साउथ वेल्स राज्यका ठाउँठाउँमा फैलिएको डढेलोलाई वर्षाले निभाइदिएको छ।

विगत ७४ दिनदेखि स्वालहेवन नगरनजिकै फैलिरहेको करोवान नामक डढेलो पनि निभेको छ। उक्त डढेलोले ५०० हेक्टर क्षेत्रफल प्रभावित पार्दै ३१२ वटा घर नष्ट गरिदिएको थियो।

मौसम विभागले डढेलो प्रभावित क्षेत्रहरू नै बाढीको बढ्ता खतरामा रहेका र तीव्र गतिमा बग्ने भेलले ठूलो परिमाणमा फोहोर बगाएर ल्याउने चेतावनी दिएको छ।

समुद्री तटमा ठूल्ठूला छाल आउने ठानिएको छ

हाल न्यू साउथ वेल्समा ३१ वटा छुट्टाछुट्टै डढेलो लागिरहेको थियो।

भीषण वर्षाका कारण वर्षौँदेखि सुक्खा बेहोरिरहेको सो क्षेत्रमा पानीको आपूर्ति प्रणालीमा भरथेग भएको छ।

सिड्नीको अधिकांश पानीको माग पूर्ति गर्ने वारागाम्बा बाँध ७० प्रतिशत भरिन लागेको बताइएको छ। गत सातामात्र त्यहाँ जम्मा ४२ प्र... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

तिशत पानी भरिएको थियो।

चेतावनी

अस्ट्रेलियाको सबभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको न्यू साउथ वेल्स राज्यको सम्पूर्ण तटीय क्षेत्रमा हाल मौसमसम्बन्धी कडा चेतावनी जारी गरिएको छ।

सिड्नीमा मात्र कम्तीमा २०० जना मानिसलाई आपत्कालीन सेवाका कर्मचारीहरूले उद्धार गरेका छन्।

सोमवार बिहान त्यहाँको रेल तथा डुङ्गा सेवा अवरुद्ध भएको छ।

सिड्नीको एउटा मुख्य स्टेशन सेन्ट्रलका कैयौँ प्ल्याटफर्म पानीमा डुबेका छन्। दर्जनौँ स्कूल बन्द रहेका छन्।

मानिसहरूलाई सकेसम्म घरमै बस्न भनिएको छ।

सहरका तल्ला भूभागमा बसिरहेकाहरूलाई त्यहाँबाट अन्यत्र जान वा जानको निम्ति तम्तयार रहन भनिएको छ।

सेन्ट्रल सिड्नीमा सोमवार पानी रोकिएको छ तर यो साताभरि थप वर्षाको पूर्वानुमान गरिएको छ।

आपत्‌काल ल्याउने अस्ट्रेलियाको डढेलो


हामी बच्चालाई दाहिने हातको प्रयोग गर्न सिकाउँछौँ किनकि मान्छेहरूले त्यही हातको बढी प्रयोग गर्छन्।

तर त्यसको बावजुद केही बच्चाहरू देब्रे हातकै प्रयोग गर्छन्। यदि तपाईँको बच्चाले पनि त्यस्तो गर्छ भने त्यसो गर्ने ऊ एक्लो होइन।

त्यस्ता धेरै बच्चा छन् जसले देब्रे हातको प्रयोग गर्छन्। हुन त संसारमा देब्रे हातको प्रयोग गर्नेहरूको सङ्ख्या थोरै नै छ।

असन्तुलन

संसारमा देब्रे हातको प्रयोग गर्ने बच्चाहरूको सङ्ख्या किन कम होला?

हाम्रो शरीरमा एउटा विशेष खालको असन्तुलन छ। फोनमा कुरा गर्दै केही लेख्नुपरेमा हामी देब्रे कानमा फोन राख्छौँ र दाहिने हातले लेख्छौँ।

बदलिएला मानव उत्पत्तिको सिद्धान्त?

अर्थात् हामीलाई जसरी सजिलो हुन्छ त्यसरी नै काम गर्छौँ। शरीरका अङ्गको पनि हामीले त्यसैगरी नै प्रयोग गर्छौँ।

सालाखाला ४० प्रतिशत मानिसले देब्रे कानको, ३० प्रतिशतले देब्रे आँखाको र २० प्रतिशतले देब्रे खुट्टाको प्रयोग गर्छन्।

तर हातको कुरा गर्नुपर्दा संसारमा केवल १० प्रतिशत मानिसले मात्रै देब्रे हातको प्रयोग गर्छन्।

त्यस्तो किन होला?

मान्छेले जस्तै जनावरले पनि कतिपय कामका लागि देब्रे र कतिपयका लागि दाह... थप 4000 वर्णहरूको लागि लेख जारी राख्नुहोस्:

िने हातको गर्छन्। उदाहरणका लागि चिम्पाञ्जी।

तर वैज्ञानिक अनुसन्धानबाट आधा सङ्ख्यामा चिम्पाञ्जीहरूले देब्रे हातको र आधा सङ्ख्यामा दाहिने हातको प्रयोग गर्ने गरेको देखिएको छ।

नियान्डर्थल मानव पनि कलाकार थिए

किन काउकुतीबाट रमाइलो लाग्छ?

मान्छेको कुरा गर्नुपर्दा १० जनामा एकजनाले मात्रै देब्रे हातको प्रयोग गर्छन्। मान्छेले दाहिने हातको प्रयोगमा कहिलेदेखि जोड दिन थालेका होलान्?

हामीले हाम्रा हातको प्रयोग शुरू गरेकोबारे जान्न मान्छेको विकासको इतिहास खोतल्नुपर्ने हुन्छ।

'नियान्डर्थल' मानवका दाँतबाट यसको सङ्केत मिल्छ। हातको प्रयोग मज्जाले सिकिसके पनि तिनीहरू केही अव्यवस्थित थिए।

दाँतले नै कोतरेर तिनीहरूले मासु खान्थे। मासु काट्नलाई तिनीहरूले अलि बढी बल चाहिने हातको प्रयोग गर्थे।

अनुमान

तिनीहरूले जसरी औजारको प्रयोग गर्थे त्यसको बनोट हेरेर तिनीहरूले कुन हातले खाना समाउँथे र कुन हातले औजारको प्रयोग गर्थे भन्नेबारे अनुमान लगाउन सकिन्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार 'नियान्डर्थल' मानवले पनि दाहिने हातको बढी प्रयोग गर्थे।

तिनीहरूमा पनि १० जनामध्ये एकजनाले मात्रै देब्रे हातको प्रयोग गर्थे। जुन प्रवृत्ति अहिले मान्छेमा देखिन्छ।

देब्रे वा दाहिने हातको प्रयोग गर्न मान्छेलाई केले प्रेरित गर्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाउन अनुसन्धानकर्ताले प्रयास जारी राखे पनि अहिलेसम्म उत्तर भेटिसकेका छैनन्।

प्रश्न यो पनि छ कि देब्रे हातको प्रयोग गर्ने मानिसहरूको जीवनमा के त्यसको कुनै असर हुन्छ? यो विषयमा लामो समयदेखि बहस चल्दै आएको छ।

हाम्रो देब्रेतिरको मस्तिष्कले दाहिने हातलाई र दाहिनेतिरको मस्तिष्कले देब्रे हातलाई नियन्त्रण गर्ने गरेको बताइन्छ।

युनिभर्सिटी कलेज लण्डनस्थित मनोविज्ञान विषयका प्राध्यापक क्रिश म्याकमेनसका अनुसार देब्रे हातको प्रयोग गर्नेहरू बढी क्षमतावान् हुन्छन्।

अरूभन्दा भिन्न

उनको यो बुझाइप्रति अरू अनुसन्धानकर्ता चाहिँ सहमत देखिँदैनन्। अक्सफोर्ड युनिभर्सिटीकी प्राध्यापक डोरोथी बिशप देब्रे हातको प्रयोग गर्छिन्। उनलाई लाग्छ उनी अरूभन्दा भिन्न छिन्।

उनी भन्छिन्, "डिस्लेक्सिया अर्थात् पढ्न-लेख्नमा हुने समस्या र अटिज्म जस्ता रोग देब्रे हात प्रयोग गर्नेहरूलाई हुने गर्छ भन्ने दावीहरू पनि छन्। अर्कोतर्फ सकारात्मक कुरा पनि छ- शिल्पकार र सङ्गीतकारहरूले धेरैजसो देब्रे हातको प्रयोग गर्छन्।"

विज्ञानले यतिसम्म फड्को मारिसकेको छ कि...