शीर्षक: के ट्रम्पले मेक्सिकोसँगको सीमा बन्द गर्लान्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सीमा बन्द गरिए आवतजावत अवरुद्ध हुनुका साथै अर्बौँ डलरले व्यापार खर्च बढ्नेछ।

मेक्सिकोको नाका भएर अमेरिका छिर्ने आप्रवासीहरूको सङ्ख्यामा वृद्धि भइरहँदा ट्रम्पको पछिल्लो चेतावनी आएको हो।

मेक्सिकोका राष्ट्रपति एन्ड्रेस म्यानवेल लोपेश ओबर्‍याडोरले यो विषयलाई लिएर आफू मुठभेडको स्थितिमा नफस्ने बताएका छन्।

विदेशमन्त्री मार्सेलो एब्रार्डले मेक्सिको अमेरिकाको ठूलो छिमेकी भएको र चेतावनीका आधारमा कदम नचाल्ने भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

के भने ट्रम्पले?

शुक्रवार पत्रकारहरूलाई ट्रम्पले भने, "अर्को हप्ता मैले सीमा बन्द गराउँछुजस्तो देखिन्छ र त्यसो गर्दा मलाई कुनै समस्या हुनेछैन।"

अमेरिका छिर्न खोज्ने मानिसहरूलाई रोक्ने काम सजिलो भए पनि मेक्सिकोले त्यसो नगरेको ट्रम्पको तर्क छ।

त्यसपछि सो विषयमा ट्रम्पले शृङ्खलाबद्ध ट्वीटहरू गरे जसमा उनले लागुऔषध तस्करी नियन्त्रणमा रकम खर्चिनुभन्दा सीमा बन्द गर्नु जाती हुने भनेका छन्।

मेक्सिकोको जवाफ के छ?

बिहीवार मेक्सिकोका राष्ट्रपति एन्ड्रेस म्यानवेल लोपेश ओबर्‍याडोरले आप्रवासनको विषय मेक्सिकोमै निर्भर नभएको बताए।

उनले मेक्सिकोबाट नभई मध्य अमेरिकी देशहरूबाट समस्या सिर्जना भएको उल्लेख गरे।

"मेक्सिकोका मानिसहरूले अब अमेरिकामा काम खोज्दैनन्। अधिकांश आप्रवासीहरूमध्ये अमेरिकी देशका बासिन्दा हुन्छन्।"

मेक्सिकोका राष्ट्रपति ओबर्‍याडोर

शुक्रवार ट्रम्पका ट्वीटपछि मेक्सिकोका राष्ट्रपति ओबर्‍याडोरले आफ्ना समर्थकहरूको एउटा भीडलाई सम्बोधन गर्दै भने, "म स्पष्ट पार्न चाहन्छु कि हामी अमेरिकी सरकारसँग झगडा गर्न गइरहेका छैनौँ। शान्ति र माया।"

आप्रवासनलाई मानव अधिकारको रूपमा व्याख्य गर्दै उनले भने, "मध्य अमेरिकी देशका नागरिकसँग कुनै विकल्प छैन। अतः उनीहरू बाँच्ने उपाय खोज्छन्।"

किन ट्रम्प सीमा बन्द गर्न चाहन्छन्?

आन्तरिक सुरक्षा मामिलामन्त्री किर्टस्न निल्सनका अनुसार एल साल्भाडोर, होन्डुरस र ग्वाटेमालामा भएका हिंसाका कारण भागेर आउने आप्रवासीलाई सम्हाल्न सीमा सुरक्षा कर्मचारीलाई हम्मेहम्मे परिरहेको छ।

सो मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार मार्चमा पक्राउ पर्ने गैरकानुनी आप्रवासीहरूको सङ्ख्या एक लाख नाघ्ने ठानिएको छ। यो सङ्ख्या एक दशकयताकै ठूलो हुनेछ।

हिरासतमा लिइएकामध्ये आमाबुवाको साथमा नरहेका एक हजारभन्दा बढी बालबालिका छन्।

हिरासतमा रहेका ६,६०० आप्रवासी परिवारको हेरचार गर्दा निकै समस्या उत्पन्न...


शीर्षक: के भारतको नेपाल हेर्ने नीति फेरिएको हो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालले उक्त कार्यालय बन्द गर्न लिखित र बारम्बार मौखिक अनुरोध गर्दै आएको थियो। विराटनगरस्थित फिल्ड अफिसले गर्दै आएको काम बन्द हुने जानकारी भारतको विदेश मन्त्रालयले गत हप्ता दिएको थियो।

नाकाबन्दीका कारण बिग्रिएको काठमाण्डूसँगको सम्बन्धलाई सुधार्ने क्रममा भारतको सो निर्णयलाई आएको मान्यता केही विश्लेषकहरूको छ।

नेपालको पुरानो अनुरोध

नेपाल सरकारको बारम्बारको मौखिक र लिखित आग्रह रहेपनि भारतले विराटनगरमा खोलेको सो कार्यालय बन्द गरेको थिएन।

सो कार्यालय बन्द गर्न भारतलाई लिखित अनुरोध गरेका तत्कालीन परराष्ट्र मन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठ भन्छन्, "मैले लेखेको पत्रको औपचारिक जवाफ दिएनन्।  बरु उनीहरूले त्यसको क्षमता वृद्धि गरेर कन्सुलेट अफिस बनाउने प्रस्ताव नेपाल सरकारसँग गरे।"

उनका अनुसार नयाँ दिल्लीले नेपालको प्रस्तावलाई सकारात्मक रूपमा लिएको थिएन।

उनी भन्छन्, "पछिल्लो अवस्थामा मात्रै यो निर्णय लिइएको हो।"

भारतभित्रै आलोचना

झन्डै तीन वर्षअघि नेपालविरुद्ध अघोषित नाकाबन्दी लगाएपछि भारत सरकारको नीतिको भारतभित्रै आलोचना भयो।

त्यसका कारण भारतले नेपालमा आफ्नो लामो समयको प्रभाव गुमाउन पुगेको एवम्  'नेपाल भारतको मुट्ठीबाट फुत्किन पुगेको' भन्ने आवाज भारतभित्रै उठ्यो।

त्यो सच्याउन भारतले पछिल्लो समय नेपालप्रति नरम नीति लिएको र भारतका प्रधानमन्त्रीले नेपालको भ्रमण गरेको कतिपयको बुझाइ छ।

'फेरिएको सङ्केत'

फिल्ड अफिस बन्द गर्नेबाहेक भारतले सीमा क्षेत्रमा एकतर्फी रूपमा बाँध बनाउँदा डुबानमा परेको क्षेत्रको पुनरवलोन गर्न तयार भएको, नेपालमा भारतले उत्पादन गरेमात्र नेपालबाट बिजुली किन्ने भन्ने भारतीय विद्युत् खरिद निर्देशिका परिवर्तन गरी जसले उत्पादन गरेको भए पनि किन्नेबारे काम भइरहेको बताइएको छ।

त्यसैगरी प्रबुद्ध व्यक्तिहरूको समूह ईपीजीमार्फत् सन् १९५० को सन्धि पुनरवलोकन गर्न पनि भारत सकारात्मक हुनुलाई त्यसै अर्थमा लिइएको छ।

ईपीजीका एक सदस्य निलाम्बर आचार्य पछिल्लो समय भारत फेरिएको सङ्केत गर्दै भन्छन्, "हिजो जस्तो नेपाल पनि छैन। नेपालको क्षमता वृद्धि भएको छ। नेपालका सम्बन्धहरू विकसित भएका छन्। भारत पनि फेरिएको छ।"

नेपालमा पुरानो प्रभाव कायम राख्ने भारतीय मनोकाङ्क्षा रहेको कतिपयले ठानेपनि नेपालले उठाएका विषयहरू उचित भएका भन्दै स्वतन्त्र र सार्वभौम मुलुकको अधिकार स्थापित हुँदै गएको मान्नेहरू पनि छन्।


शीर्षक: के रोहिंज्या भारतका लागि सुरक्षा खतरा हुन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

म्यानमारबाहिर पनि उनीहरु मित्रविहीन छन्।

अहिले भारत सरकार भन्छ, त्यहाँ बसिरहेका रोहिंज्याहरुबाट राष्ट्रिय सुरक्षामा स्पष्ट रुपमा खतरा छ।

घोषणा

पहिला, यसै महिनाको शुरुतिर सरकारका एकजना मन्त्रीले भारतमा बसिरहेका सबै रोहिंज्यालाई देशनिकाला गरिने घोषणा गरेपछि त्यसले तहल्का मच्चिएको थियो ।

भारतमा बसिरहेका ठानिएका ४० हजार रोहिंज्यामध्ये १६ हजार जना राष्ट्रसंघको शरणार्थीसम्बन्धी निकायमा दर्ता भएका छन्।

म्यानमारका बहुसंख्यक बौद्धमार्गीहरुले रोहिंज्याहरुलाई बांग्लादेशबाट आएका गैरकानूनी आप्रवासी ठान्दछन्।

उत्पीडनमा पर्न थालेपछि सन् १९७० को दशकमा रोहिंज्याहरु म्यानमारबाट भागेर भारत आउन थाले र अहिले लगभग देशका सबै स्थानमा छरिएर बसिरहेका छन् तर धेरै कष्टकर अवस्थामा फोहोर शिविरहरुमा बसिरहेका छन्।

देशबाट निकाला गर्ने भारत सरकारको निर्णय अनुपयुक्त समयमा आएको धेरैको बुझाइ छ।

पश्चिमी रखाइन राज्यमा गत अगष्टयता भएको हिंसाका कारण ४ लाखभन्दा बढी रोहिंज्या बांग्लादेश पुगेका छन्।

भारतमा ४० हजारजति रोहिंज्या रहेको अनुमान गरिएको छ।

देश निकाला गर्ने सरकारी योजनाविरुद्ध रिट निवेदकहरु सर्वोच्च अदालत पुगेपछि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सकारले रोहिंज्या समुदायका कतिपय सदस्यहरुको एउटा पाकिस्तानीसहित अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादी संगठनसँग सम्बन्ध रहेको गोप्य जानकारी भएको जवाफ दियो।

उसले भन्यो- यहाँ बसिरहेका केही रोहिंज्या 'राष्ट्रविरोधी र गैरकानूनी गतिविधिमा संलग्न छन् र उनीहरुले धार्मिक तनाव निम्त्याउन सक्छन्।'

खतरा

विज्ञहरुको तर्क छ- म्यानमारमा हालसालै उदाएको रोहिंज्या लडाकु् समूह अराकान रोहिंज्या साल्भेसन आर्मीलाई कम सोच्नुहुँदैन।

विश्लेषक सुबीर भौमिक आकार र प्रभावबारे स्पष्ट भइसकेको अवस्था नभएपनि आर्सालाई सशक्त र उत्प्रेरित संगठनको रुपमा व्याख्या गर्छन्।

गत अगष्टमा सो समूहले १२ जना सुरक्षाकर्मीको ज्यान जानेगरी प्रहरी चौकीहरुमा आक्रमण गरेपछि अहिलेको संकट शुरु भएको थियो।

आर्सासँग ६ सय लडाकु रहेको बताइन्छ।

बांग्लादेशका अधिकारीहरुका अनुसार आर्साको सम्बन्ध प्रतिबन्धित जमात-उल-मुजाहिद्दीन बांग्लादेशसँग सम्बन्ध छ जुन समूहले सन् २०१६ को जुलाइमा ढाकास्थित एउटा क्याफेमा आक्रमण गरेको थियो।

सो आक्रमणमा बन्धक बनाइएका २० जना मारिएका थिए।

दिल्लीलाई आर्सा जस्ता समूहबाट क्षेत्रीय सुरक्षामा खतरा उत्पन्न हुनसक्छ भन्ने...


शीर्षक: केपी शर्मा ओली: 'सरकारको नेतृत्व परिवर्तनबारे पार्टीले निर्णय गर्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सोमवार बेलुका ब्रिटेनको प्रतिष्ठित अक्स्फोर्ड विश्वविद्यालयस्थित विद्यार्थी युनियनले आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै उनले आफ्नो दलभित्रको राजनीतिबारे टिप्पणी गरेका हुन्।

"के तपाईँ अढाई वर्षपछि सरकार छोड्नुहुन्छ?" भन्ने एक प्रश्नको उत्तरमा प्रधानमन्त्री ओलीले दुई वामपन्थी दलहरू एकीकरण गर्दा भएका सहमतिबारे अब सत्तारूढ दलले निर्णय गरेअनुसार हुने बताए।

दुई दलका शीर्ष नेताबीच भएको सहमतिअनुसार आलोपालो नेतृत्व गर्न सत्तारूढ  नेकपा (नेकपा) का अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले स्मरण गराइरहँदा ओलीको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

एमाले र माओवादीबीच एकीकरण भएर बनेको नेकपामा ओली र प्रचण्ड दुवै जना अध्यक्ष छन्। उनीहरूले आफूहरू एउटै विमानको सहचालक भएको बताउने गरेका छन्।

प्रवचन

अक्स्फोर्डमा "शान्ति, लोकतन्त्र र विकास" विषयमा प्रवचन दिँदै प्रधानमन्त्री ओलीले राजतन्त्रदेखि सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म नेपालको यात्राको चर्चा गरे।

उनले आर्थिक विकास गरी जनताको जीवनमा परिवर्तन नल्याएसम्म राजनीतिक परिवर्तन दीर्घकालीन हुन नसक्नेमा पनि जोड दिए।

यसअघि सोमवार नै ओलीले स्विट्जरल्यान्डको जिनेभामा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (आईएलओ) स्थापनाको सय वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधन गरेका थिए।

लन्डनमा मङ्गलवार उनले ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री टरिजा मेसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

गत साता सत्तारूढ दलको नेताको पदबाट राजीनामा दिएकी मेले दलको नयाँ नेता चयन नभएसम्म प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छन्।

छलफल

दुई देशका प्रधानमन्त्रीको भेटवार्तामा द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी व्यापार, लगानी तथा  बहुपक्षीय चासोका विषयहरूबारे छलफल हुने लन्डनस्थित नेपाली दूतावासका प्रवक्ता शरदराज आरणले बताए।

ब्रिटिश सेनाबाट सेवानिवृत्त भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका गुनासाबारे पनि छलफल हुने बताइएको छ।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले निवृत्तिभरण आदि विषयमा भेदभाव भएको  बताउँदै आफ्ना माग सम्बोधन नगरिए फेरि नयाँ चरणको आन्दोलन थाल्ने चेतावनी दिएका छन्।

तर ब्रिटिश सरकारले भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूप्रति भेदभाव भएको भन्ने आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ। उसले गत मार्च महिनामा भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूको पेन्सन ३४ प्रतिशतसम्म बढाइने घोषणा गरेको थियो।

भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूले भने सन् १९९७ भन्दाअघि सेवानिवृत्त भएका ब्रिटिश सैनिकहरुको तुलनामा...


शीर्षक: केपी शर्मा ओली: प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्यबारे नेकपाले स्पष्ट पार्ने, चिकित्सक भन्छन्: 'दोस्रो पटक पनि मिर्गौला प्रत्यारोपण गर्न मिल्छ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सिङ्गापुरमा डेढ साता बिताएर गत सोमवार प्रधानमन्त्री ओली स्वदेश फर्किएका थिए। फर्किएपछि उनले ट्विटरमा आफ्नो स्वास्थ्य सामान्य रहेको भन्दै परीक्षणमा संलग्न चिकित्सक तथा शुभेच्छुकलाई धन्यवाद दिएका थिए।

तर उनी अस्वस्थ भएको र पुन: उपचारका लागि बाहिर जाने तयारीमा रहेको समाचार विभिन्न सञ्चारमाध्यमले प्रकाशित गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री ओलीलाई बिहीवार ज्वरो आएपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सचिवालय बैठक स्थगित गरिएको थिए।

अब के हुन्छ?

एक दशकभन्दा अघि भारतमा मिर्गौला प्रत्यारोपण गराएका ओली स्वास्थ्योपचारका लागि भन्दै सिङ्गापुर गएपछि उनको स्वास्थ्यस्थितिबारे जनचासो बढेको छ।

बीबीसीसँग कुरा गर्दै प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार विष्णु रिमालले प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्य राम्रो रहेको र शुक्रवार पार्टीको सचिवालय बैठकमा उनी सहभागी हुने बताए।

प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार रिमाल भन्छन्, "हिजो वहाँलाई थाकेर ज्वरो आएको थियो, तर अहिले अवस्था ठिक छ। कतिपय निराधार समाचार बाहिर आएका छन्। आज पार्टीको बैठक हुँदैछ त्यसले उहाँको स्वास्थ्य अवस्थाबारे स्पष्ट पार्छ।"

विसं २०६४ साल साउनमा भारतको दिल्लीस्थित एपोलो अस्पतालमा ओलीको मिर्गौला प्रत्यारोपण भएको थियो। त्यसयता उनले नियमित रूपमा स्वस्थ्य परीक्षण गराउँदै आएका छन्।

पछिल्लो पटक सिङ्गापुरमा गरिएको परीक्षणले प्रधानमन्त्रीको मिर्गौलाको क्रियाशीलता राम्रो रहेको देखाएको रिमालले उल्लेख गरे।

उनले भने, "प्रधानमन्त्रीले नियमित औषधि सेवन गरिरहनु भएको सबैलाई थाहा छँदैछ। मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि जे गरिन्छ उहाँको हकमा पनि त्यही हो।"

"अप्ठेरो भएको बेला चिकित्सकहरूलाई बोलाएर देखाउने गर्दै आउनुभएको छ। आवश्यकता अनुसार पुन: जाँचका लागि कुनै पनि बेला जान सकिन्छ त्यसको टुङ्गो हुँदैन।"

गत राति सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा रिमालले सिङ्गापुरमा स्वास्थ्य परीक्षण गरेर फर्किएपछि पार्टी र सरकारको बाक्लो कामको धपेडीले प्रधानमन्त्री थकित भएको उल्लेख गरेका थिए।

उनले प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्यबारे "अडकलबाजीसहित निराधार" समाचार आएको भन्दै असन्तुष्टि पनि व्यक्त गरेका थिए।

मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि हुने जटिलता के हुन्?

मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका व्यक्तिले नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुपर्ने र अरूबाट लिइएको मिर्गौला आफ्नो शरीरले अस्वीकार नगरोस् भनेर आजीवन औषधि सेवन गर्नुपर्छ।

प्राय: तीन किसिमका औषधिहरू दिइने...


शीर्षक: केपी शर्मा ओली: बेसारसम्बन्धी प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिबारे चिकित्सक र सर्वसाधारण के भन्छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

प्रधानमन्त्रीमा कतिपय भनाइमा आमनागरिक र चिकित्सकहरूले आपत्ति जनाएर आफ्ना धारणा राख्ने गरेका छन्।

बिहीवार संसद्को माथिल्लो सदन राष्ट्रिय सभामा बोल्ने क्रममा प्रधानमन्त्रीले बेसारबारे बोलेका कुरा अहिले सामाजिक सञ्जालमा चर्चाको विषय बनेको छ।

उनले भनेका थिए, "कोरोनाभाइरस भनेको एउटा रुघाखोकी जस्तो हो। लागिहाल्यो भने हाँच्छियु साँच्छियु गर्नुपर्छ, तातो पानी खानुपर्छ, उडाइदिनुपर्छ।"

कोरोनाभाइरसको महामारीको बेला प्रधानमन्त्रीको पदमा बसेर हल्का र आफ्नो विज्ञता नभएको विषयमा टिप्पणी गरेको भन्दै उनको आलोचना भएका छन्।

बिहीवार नै उनले भनेका थिए, "बेसार पनि कुनै-कुनै अवस्थामा खान हुँदैन। जन्डिस लागेको छ भने रक्तअल्पत्ता भएको छ भने बेसार खानु हुँदैन।"

"गर्भवती र सुत्केरी महिलाले बेसार खान हुँदैन। आइरन र ब्लडको कमी छ भने बेसार खानु हुँदैन।"

उनको यो अभिव्यक्तिपछि वीर अस्पतालका प्रा. डा. सुधांशु केसीले प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई 'गलत सूचना' भन्दै ट्वीट गरेका छन्।

डा. केसीले बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दै त्यस्तो गलत सूचना प्रधानमन्त्री जस्तो जिम्मेवार पदमा रहेको मानिसले दिँदा त्यसले जनमानसमा गलत सन्देश जाने बताएका छन्।

उनले भने,"जण्डिस लागेका बेला बेसार खानुहुँदैन भन्ने कुरा सरासर गलत हो।"

"हामीले तरकारी पकाउँदा बेसारको प्रयोग गर्ने हो, त्यो सुत्केरीले पनि खान हुन्छ, शल्यक्रियाभन्दा अगाडि पनि खान हुन्छ।"

'हचुवामा बोल्नु हुँदैन'

प्रधानमन्त्री ओलीले बेसारले रगत पातलो बनाउँछ भन्दै शल्यक्रिया गर्नुभन्दा दुई-तीन दिनअघि देखि खान नहुने बताएका थिए।

बेसार खाएकै कारण कुनै बिरामीको शल्यक्रिया नै रोकिएको भन्ने आफूले अहिलेसम्म नसुनेको पनि डा. केसीले बताए।

"धेरै मात्रा भए खान नहुने हो। हामीकहाँ त्यस्तो छैन। प्रधानमन्त्रीले भनेको कुरा आममानिसलाई विद्यालयमा शिक्षकको कुरामात्रै बालबालिकाले मानेजस्तो हो।"

"गुगलमा लेखिएको वा पढेको कुरा कति आधिकारिक हो भनी नजाँची हचुवामा बोल्नु हुँदैन।"

सांसदमाथि प्रश्न

पत्रकार विजयकुमार पाण्डेले आफ्नो ट्वीटमा प्रधानमन्त्रीले बोलेको विषयमा सांसद्हरूले कुरा उठाउनुपर्ने बताएका छन्।

उनले लेखेका छन्, "माननीय सांसदहरू, हास्यचेत र मूर्खता फरक कुरा हुन्। पत्र-पत्र गरेर नेपालका संस्थाहरू पत्रु हुँदैछन।"

"ईम्युनिटी र बेसार पानीबारे संसद्‌मा त्यति लामो प्रवचन भइराख्दा, तपाईँको मनमा आएन कि...


शीर्षक: केपी शर्मा ओलीः प्रधानमन्त्रीबाट गणतन्त्र, सङ्घीयता र धर्मनिरपेक्षताविरोधी कति आशावादी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सडक सङ्घर्षमा ओर्लिएका प्रचण्ड र उनी पक्षका नेताहरूले सत्तामा रहेका ओलीमाथि वर्तमान संविधानमा प्रमुख तीन विशेषताहरू गणतन्त्र, सङ्घीयता र धर्मनिरपेक्षताकै विरोधमा गतिविधि गरेको आरोप लगाइरहेका छन्।

प्रधानमन्त्री ओलीले केही दिनअघि पशुपतिनाथको मन्दिर पूजा गर्नु र आफ्नो पार्टीको सभा गर्न तत्कालीन राजदरबार रहेको नारायणहिटी अगाडिको दरबारमार्ग रोज्नुलाई कतिपयले उनी फरक बाटोमा हिँड्न खोजेको सङ्केतको रूपमा अर्थ्याएको पाइन्छ।

उनकै निकट मानिने नेत्री निरू पालले बारम्बार सङ्घीयता खारेज गर्न प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरिरहेकै छिन्।

विसं २०६२ सालको जनआन्दोलनपछि भएको राजनीतिक व्यवस्थाले गरेका ती तीनवटा परिवर्तनको विरोधमा पटकपटक आवाज उठ्दै पनि आएको छ।

राजसंस्थावादीसँग समर्थन र सहकार्य कस्तो?

कतिपयले प्रधानमन्त्री ओलीको कदमबाट राजसंस्थाको पुनर्बहालीका पक्षपातीहरू खुसी रहेका र उनीहरू ओलीको पक्षमा लागेको समेत बताउने गरिएको छ।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का एकजना अध्यक्ष प्रकाशचन्द्र लोहनीले नेकपाभित्रको विवाद "सत्ताको लागि" भएको बताउँदै त्यसैले दुवै पक्षले आफूमाथि पर्न समयानुसार जे पनि भन्ने र गर्ने आरोप लगाए।

"तर प्रधानमन्त्री ओली वा प्रचण्डले भोलि नेपालमा अहिलेको अवस्थामा संवैधानिक राजसंस्था हुनुपर्छ वा नेपालको पहिचान हिन्दूराष्ट्र हुनुपर्छ भन्नु भयो भने हामीले त्यसको स्वागत नै गर्छौँ," लोहनी भन्छन्।

तर ओलीले "अधिनायकवादी प्रवृति देखाउँदै संविधानलाई व्यावहारिक रूपमा धुजाधुजा पारेको" उनको आरोप छ।

तीनवटा मुख्य विशेषता बोकेको संविधान तहसनहस भए ती विशेषताविरोधी दल खुसी हुनुपर्ने होइन र?

लोहनी भन्छन्, "हामीले पार्टीको अल्पकालीन स्वार्थमात्र हेर्ने होइन, देश अस्थिरता र अशान्तितर्फ जान्छ कि भन्ने चिन्ता मुख्य हो तर जसले हाम्रो मुद्दामा जसले साथ दिन्छ त्यसलाई समर्थन गर्छौँ र उसँग सहकार्य गर्छौँ।"

पशुपतिनाथ भ्रमण र पूजाको सन्देश के?

राप्रपा मात्र होइन, नेपाली कांग्रेसभित्र पनि धर्मनिरपेक्षताविरोधी धारणा राख्ने नेताहरू छन्।

त्यसको खेमाले त हिन्दू राष्ट्रको पक्षमा अभियान नै चलाउने गरेको थियो। तीनै मध्येका एक पूर्वमन्त्री लक्ष्मण घिमिरेले पशुपतिनाथ मन्दिरमा प्रधानमन्त्रीले गरेको पूजा अर्चनालाई अर्थपूर्ण रूपमा लिएका छन्।

उनी भन्छन्, "विगतमा कतिपय व्यक्तिमा भएको जस्तो मार्क्सवादी-लेनिनवादी प्रधानमन्त्रीमा पनि साँच्चिकै...


शीर्षक: केपी शर्मा ओलीः राम र अयोध्याबारे प्रधानमन्त्रीको 'वाणी-बम' सुनेर नेकपाकै नेताहरू चकित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतको सत्तारूढ दल भाजपाका प्रवक्ताले ओलीको अभिव्यक्तिको निन्दा गरिसकेका छन्।

उनको अभिव्यक्ति सुनेर कैयौँ नेताहरू अचम्म परेका छन्। तिनै मध्येका एक नेकपा स्थायी समिति सदस्य बेदुराम भुसाल भन्छन्, "त्यो सुनेपछि म आफैँ अचम्मित भएको छु। प्रधानमन्त्रीलाई कसले बोल्न लगाउँछ?"

" अनावश्यक विषयमा बोल्न लगाएर, को हो त्यहाँ सल्लाह दिने, केही बुझिँदैन।"

पार्टी बैठकमा प्रधानमन्त्रीको राजीनामा माग गरेका उनी वरिष्ठ नेता माधव नेपाल पक्षधर हुन्।

प्रधानमन्त्री निकटस्थहरूले विभिन्न अनुसन्धान र प्रमाणहरूबाट प्रधानमन्त्रीको दाबी पुष्टि हुने तर्क गरेका छन्।

'प्रधानमन्त्रीलाई फसाए'

 तर नेता भुसाल यदि कुनै नयाँ तथ्य पत्ता लागेको हो भने पनि अनुसन्धानको निष्कर्ष प्रकाशित गरेर सरकारले निर्णय गर्ने प्रक्रिया अपनाउनुपर्ने ठान्छन्।

"कुनै एक जनाले लेख लेखेर त हुँदैन। अकाट्य तथ्यमा आधारित हुनुपर्छ। आधार भए पनि सार्वजनिक रूपमा बोल्नुअघि त्यसबारे कसरी जाने भनेर एउटा टुङ्गो गरेर जानुपर्छ।"

आफ्नो  ठम्याइ सुनाउँदै भुसाल प्रतिप्रश्न गर्छन्, "हजारौँ वर्षदेखि अयोध्या त्यहाँ (भारतमा) हो भनेर मान्छे बसेका छन्। कुन चाहिँ फन्टुसले मैले अनुसन्धान गरेँ भनेर उहाँलाई बोल्न लगायो, फसायो। नत्र यस्तो कुरा पनि बोल्न हुन्छ?"

प्रधानमन्त्री

नेकपाका विदेश विभाग उपप्रमुख राम कार्कीलाई पनि प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्ति उपयुक्त लागेको छैन। उनका भनाइमा राम र अयोध्याको प्रसङ्ग इतिहासभन्दा पनि मिथक हो।

यो विश्वासको कुरा मात्रै भएको भन्दै उनी तर्क गर्छन्, "त्यसैले राजनेताहरूले त्यस्तो विषयमा नबोल्दा राम्रो हुन्छ। अरू कसैले आफ्नो ज्ञान प्रकट गरेको भए राम्रो हुन्थ्यो।"

प्रधानमन्त्री ओलीले पार्टी स्थायी समिति बैठक चलिरहेका बेला यसअघि भारततर्फ लक्षित गर्दै सरकार ढाल्न चलखेल गरिरहेको आरोप लगाए र त्यसमा स्वर मिलेको भन्दै पार्टीका नेताहरूतर्फ पनि सङ्केत गरेका थिए।

ओलीको ताजा 'वाणी-बम'

पार्टी बैठकमा त्यसको चर्को आलोचना भयो र प्रधानमन्त्रीको राजीनामा मागियो।

नेता राम कार्कीले 'पार्टीका नेताहरूले त्यो अभिव्यक्ति असान्दर्भिक भनेको' प्रसङ्ग उल्लेख गरे र त्यसलाई प्रधानमन्त्रीले राम्ररी ग्रहण गरेको नदेखिएको बताए।

प्रधानमन्त्रीको अघिल्लो अभिव्यक्तिपछि चर्किएको विवादकाबीच बैठक स्थगित छ।

यही बेला प्रधानमन्त्रीले दिएको यस पटकको अभिव्यक्तिलाई भारत लक्षित अर्को 'वाणी-बम'को...


शीर्षक: केसीलाई पूर्वप्रधानन्यायाधीश, कलाकार र वामपन्थी लेखकको साथ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सर्वोच्च अदालतका पूर्वप्रधानन्यायाधीश सडक प्रदर्शनमा उत्रिनुलाई दुर्लभ घटना मानिन्छ।

अनशन २२ औं दिन पुग्दा समेत डा. केसी पक्ष र सरकारबीचको वार्ता अवरुद्ध छ।

'सरकारी शर्तका कारण दोस्रो वार्ता पनि विफल'

'डा. गोविन्द केसीद्वारा उपचार गर्न अस्वीकार'

डा. केसीद्वारा १५ औं अनशन सुरु

डाक्टर केसीको जीवन रक्षाको माग गर्दै र उनका मागप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै नागरिक अगुवाहरू सहितको र्‍याली काठमाण्डूको माइतीघर मण्डलाबाट नयाँ वानेश्वर पुगेर सभामा परिणत भएको थियो।

लाठीचार्जपछि के भने डाक्टर केसीले?

२०६२/६३ सालको जनआन्दोलनमा नागरिक समाजको तर्फबाट अगुवाई गरेका अधिकारकर्मी कृष्ण पहाडी, वामपन्थी लेखकद्वय खगेन्द्र संग्रौला र श्याम श्रेष्ठका साथै चर्चित बलिउड नायिका मनिषा कोइराला समेत सहभागी र्‍यालीमा पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई सहित केही राजनीतिकर्मी पनि थिए।

सभालाई सम्बोधन गर्दै पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले भनिन्, "आम जनता सहित हामी त्यसै सडकमा आएका होइनौँ। सरकारको विरोधी पनि होइनौँ र सरकार ढलोस् भन्ने पनि हाम्रो चाहना होइन। तर सरकारले जनताले भनेको मान्नुपर्छ।"

देउवाको आपत्ति

नागरिक अगुवाहरूको कार्यक्रम भइरहँदा नजिकै प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसको भातृसंगठन तरुण दलले केसीका मागप्रति ऐक्यबद्धता जनाउन प्रदर्शन गरेको थियो।

त्यसक्रममा प्रदर्शनकारीसँग झडप हुँदा प्रहरीले अश्रुग्यास पनि प्रहार गरेको थियो। झडपमा परेर तरुण दलका अध्यक्ष जीतजंग बस्नेत लगायत दुवैतर्फ कैयौं घाइते भएका छन्।

घटनापछि कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले प्रधानमन्त्री केपी ओलीलाई भेटेर आपत्ति जनाएको बताइएको छ।

डा. केसीले अनशन २२ दिन पुग्दा स्वास्थ्य जाँच गर्न पनि दिएका छैनन्।

डा गोविन्द केसीका मागमा वार्ता सुरु

विवादित प्रावधानसहित 'चिकित्सा शिक्षा विधेयक'

उनका सहयोगी डा. विशद दाहालले भने, "जुम्ला घटना दमन भएको भन्दै परीक्षण गर्न दिनु भएको छैन। न मुटुको चाल अनुगमन गर्न सकिएको छ न रगत परीक्षण गर्न सकिएको छ। कर्णालीमा रहँदा मुटु र रगतमा निकै गडबडि देखिएको थियो। अहिले त्यसको अवस्था कस्तो छ भन्ने थाहा पाउन सकिएको छैन। कुनै पनि बेला एक्कासि समस्या बाहिर आउन सक्छ।"

केसीका मागलाई लिएर आज पनि वार्ता हुन सकेन।

सरकारीपक्षका वार्ता टोलीका संयोजक खगराज बरालले चिकित्सा शिक्षा विधेयक फिर्ता लिनु पर्ने अडान केसी पक्षले राखेका कारण वार्ता...


शीर्षक: केही दिनमै मलेशिया रोजगारीको प्रक्रिया शुरु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मलेशियाले सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूले पनि स्वास्थ्य परीक्षण गर्न पाउने गरी मापदण्ड पठाएपछि अब स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई सूचीकृत हुनका लागि आह्वान गर्न लागिएको उनीहरूको भनाइ छ।

यी प्रक्रियाका लागि एक महिना लाग्ने देखिए पनि पहिले नै भिसा आइसकेकाहरूको भने केही दिनमै प्रक्रिया शुरू हुने बताइएको छ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि नेपालीहरू जाने गन्तव्यमा मलेशिया पहिलो नम्बरमा पर्छ।

तर प्रक्रियामा सिन्डिकेट भएको र नेपालीले धेरै रकम तिर्नु परेको भन्दै नेपाल सरकारले रोक लगाएको झन्डै १० महिना भएको छ।

त्यसयता कामदार पठाउने विषयमा नेपाल र मलेशिया सरकारबीच श्रम सम्झौता भए पनि त्यो कार्यान्वयन हुन सकेको थिएन।

स्वास्थ्य परीक्षण मापदण्ड

मलेशियाले स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड पठाएपछि अब बल्ल काम अगाडि बढेको नेपाली अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अब सरकारी अस्पतालहरू पनि उक्त मापदण्ड अनुरूप सूचीकृत हुने र त्यसका लागि केही दिनमै सूचना निकालिने बताइएको छ।

श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्रालयका निमित्त सचिव रामप्रसाद घिमिरेले भने, "अब हामीले सबैलाई खुल्ला गर्छौं। मलेशिया सरकारबाट आएको मापदण्ड अनुकूल स्वास्थ्य परीक्षण गर्न सक्ने संस्थाहरूले आवेदन दिनुहोस् भनेर आह्वान गर्छौं। त्यस्ता आवेदनमा डाक्टरहरूको विज्ञ समितिले सिफारिस गरेपछि सूचीकृत गर्ने काम सकिन्छ। समय चाहिँ केही लाग्छ तर त्यसको प्रक्रिया अगाडि बढेको छ।"

स्वास्थ्य संस्था सूचीकृत हुनका लागि नियमावलीमा रहेको ३० दिनको समयलाई छोट्याएर १० दिनमा झारिएको र अब सबै प्रक्रिया सकिन एक महिना जति लाग्ने उनको भनाइ छ।

स्वास्थ्य संस्था सूचीकृत भए लगत्तै कामदार पठाउने प्रक्रिया सुरु हुने बताइएको छ।

कलिङ भिसा

तर पहिले नै कलिङ भिसा आइसकेकाको हकमा भने केही दिनमै टुङगो लाग्ने निमित्त सचिव घिमिरेले बताए।

उनले भने "जुन विषयमा हाम्रो असहमति भएको हो त्यो विषयलाई सम्बोधन हुने गरी आयो भने हामी उनीहरूलाई पठाउन तयार छौं भनेर मलेशिया सरकारलाई लिखित रुपमै भनेका छौं। हाम्रो राजदूतले पनि पहल गर्नु भएको छ सम्भवत त्यो केही दिनमै टुङ्गोमा पुग्ला।"

नेपालले विगतमा भिसाको काम गर्दै आएका संस्थाहरू विवादित भएको भन्दै त्यसको सट्टा दूतावास मार्फत अथवा अन्य संस्था मार्फत भिसाको काम गर्ने व्यवस्था मिलाइ दिन आग्रह गरेको बताइएको छ।

कलिङ भिसा आएर जान रोकिएका कामदारको संख्या झन्डै साढे ६ हजार रहेको...


शीर्षक: को हुन् उइगर र अमेरिकाले चीनमाथि उनीहरूको नरसंहारको आरोप किन लगाउँदैछ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

चीनले पछिल्ला केही वर्षभित्र १० लाखभन्दा बढी उइगर मुस्लिमलाई कैद गरेको मानव अधिकारवादी समूहहरूको विश्वास छ।

चिनियाँ सरकारले उनीहरूलाई "पुनः शिक्षा शिविरहरू" मा राख्ने गरिएको बताउने गरेको छ।

उइगरहरूलाई बलपूर्वक श्रम गर्न लगाइएको र बलपूर्वक महिलाहरूको बन्ध्याकरण गर्ने गरिएको प्रमाण भेटिएको छ।

उइगर मुस्लिमहरूमाथि दमन गरेर चीनले नरसंहार तथा मानवताविरुद्धको अपराध गरिरहेको संयुक्त राज्य अमेरिकाले उसमाथि आरोप लगाएको छ।

को हुन् उइगर?

चीनको उत्तर-पश्चिमी शिन्जियाङ क्षेत्रमा बस्ने उइगरहरूको जनसङ्ख्या झन्डै एक करोड २० लाख छ। उनीहरूमध्ये अधिकांश मुस्लिम छन्।

चीनमा शिन्जियाङ क्षेत्रलाई औपचारिक रूपमा शिन्जियाङ उइगर स्वायत्त क्षेत्र भनेर चिनिन्छ।

उइगरहरू आफ्नै भाषा बोल्छन् जुन टर्किशजस्तै हुन्छ। उनीहरू आफूलाई सांस्कृतिक तथा जातीय रूपमा मध्यएशियाली राष्ट्रहरूसँग नजिक ठान्छन्।

शिन्जियाङको कुल जनसङ्ख्यामध्ये करिब आधा उनीहरूकै सङ्ख्या रहेको छ।

पछिल्ला केही दशकमा हान चिनियाँ समुदायका मानिसहरू ठूलो सङ्ख्यामा शिन्जियाङ क्षेत्रमा बसाइँ सरेका छन्।

र, उइगरहरू आफ्नो संस्कृति तथा जनजीविका सङ्कटमा परेको महसुस गर्छन्।

कहाँ पर्छ शिन्जियाङ?

शिन्जियाङ पश्चिमोत्तर चीनमा पर्छ। त्यो चीनको सबैभन्दा ठूलो क्षेत्र पनि हो।

तिब्बतजस्तै शिन्जियाङ पनि स्वायत्त छ। सैद्धान्तिक रूपमा स्वायत्त सरकारसँग हुने केही अधिकारहरू उससँग पनि छन्।

तर व्यवहारमा यी दुवै क्षेत्रले केन्द्र सरकारबाट ठूलो प्रतिबन्धहरूको सामना गर्नुपर्छ।

शिन्जियाङ मुख्यतः मरुभूमि रहेको क्षेत्र हो र त्यसले विश्वमा पाँचौँ बढी कपास उत्पादन गर्छ।

बीसौँ शताब्दीको आरम्भतिर उइगरहरूले उक्त क्षेत्र स्वतन्त्र रहेको स्वघोषणा गरे।

तर सन् १९४९ मा त्यसलाई पूर्ण रूपमा मुख्य भूभाग चीनको नियन्त्रणमा ल्याइयो।

चीनमाथि कस्ता आरोप?

चीनले उइगरहरूमाथि नरसंहार गरेको संयुक्त राज्य अमेरिकाले आरोप लगाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिअनुसार नरसंहार भनेको "कुनै राष्ट्रियता, समुदाय, जाति अथवा धार्मिक समूहलाई समग्रमा अथवा हिस्साहिस्सामा नष्ट पार्ने उद्देश्य" हो।

चीनले उइगरहरूलाई शिविरहरूमा कैद गर्नुका साथै उनीहरूको जनसङ्ख्या बढ्न नदिन महिलाहरूको बलपूर्वक बन्ध्याकरण गर्ने गरेको र उइगर बालबालिकाहरूलाई उनीहरूको परिवारबाट अलग पार्ने गरेको प्रतिवेदनहरूले औँल्याएका छन्।

ट्रम्प प्रशासनअन्तर्गत आफ्नो...


शीर्षक: को हुन् गुरु राम रहीम?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

शुक्रबार हरियाणाको पंचकुलास्थित एक अदालतले दुई जना महिलाको १५ वर्ष अघि भएको बलात्कारमा उनलाई दोषी ठहर गरेको छ।

अदालतको फैसला लगत्तै त्यहाँ जम्मा भएका उनका समर्थकको भिडले हिंसात्मक प्रतिक्रिया दिएको थियो।

अनौठो व्यक्तित्व

डेरा सचा सौदाका प्रमुख गुरमीत राम रहीम सिंहको व्यक्तित्व अनौठो देखिन्छ।

गुरु दोषी भनिएपछि समर्थक भड्किए

उनी रंगीचंगी पोशाक लगाउँछन् अनि उनको छवि कुनै चर्चित रक गायकको जस्तो छ।

उनले आधा दर्जन म्युजिक भिडियो बनाएका छन्। उनी नियमित रुपमा सांगितिक समारोह 'रक कन्सर्ट'हरुमा सहभागी हुन्छन् जसमा दशौं हजार समर्थक भेला भएका हुन्छन्।

डेरा सच्चा सौदाको वेबसाइटमा सो संगठन मानवीय सेवा तथा परोपकारमा संलग्न सामाजिक कल्याण तथा धार्मिक संगठन भनिएको छ।

 समर्थक

सो संगठनले विश्वभर पाँच करोड समर्थक रहेको दावी गरेको छ।

उसले बालिका, शिशु, भ्रुणहत्या विरुद्ध अनि यौनकार्यमा संलग्न महिलाको सुधारका लागि अभियान चलाएको जनाएको छ। साथै सो समूहले स्कूल तथा अस्पतालहरु सञ्चालन गरेको बताएको छ।

पछिल्ला केही महिनामा डेरा प्रमुख विवादमा परेका थिए जब उनीमाथि आफ्ना चार सय समर्थकलाई ईश्वरसंग अझ निकट हुनका निम्ति नपुंसक बन्न बाध्य पारेको आरोप लाग्यो।

त्यो बाहेक उनीमाथि हत्याका मुद्दापनि छन्। ती आरोपहरुको सो समूहका प्रवक्ताले खण्डन गरेका छन्।

आलोचना

मूलधारका शिख नेताहरुले आस्थालाई बेइज्जत र अपमान गरेको भन्दै उनको आलोचना गरेका छन्।

स्थानीयस्तरको राजनीतिमा गुरमीत राम रहीम सिंहको उल्लेखनीय प्रभाव रहेको ठानिन्छ।

उनका भक्तहरुले राम रहीम सिंहलाई लेखक, आविष्कारक, वैज्ञानिक, दार्शनिक, परोपकारी, शान्ति अभियानकर्ता तथा सबैभन्दा महान मानवतावादी भन्ने गर्छन्।


शीर्षक: कोभिड खोप नेपाल: 'अवरुद्ध खोप अभियान फेरि सुरु हुने, चिनियाँ खोपको दोस्रो मात्रा जेठ लाग्नासाथ'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

तर अब जेठ २ गतेदेखि उक्त अभियान फेरि सञ्चालन गरिने स्वास्थ्य सेवा विभागअन्तर्गत खोप शाखाका प्रमुखले बताएका छन्।

वैशाख १६ गतेदेखि लकडाउन लागु भएपश्चात् खोप अभियान स्थगित भएको थियो। खोप केन्द्रहरूमा अचाक्ली भिड देखिएपछि चिन्ता बढेका थिए।

चिनियाँको दोस्रो मात्राबाट सुरु

"अब अवस्था यही कायम रहेको खण्डमा हामी जेठ २ गतेदेखि चिनियाँ भेरोसेल खोपको दोस्रो मात्रा लगाउन सुरु गर्छौँ," खोप शाखाका प्रमुख झलक गौतमले बीबीसीलाई बताए।

उक्त चिनियाँ खोप चैतको तेस्रो सातादेखि रसुवा, नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलान्चोक, काठमाण्डू, ललितपुर र भक्तपुर जिल्लामा वितरण गरिएका थिए। यिनै जिल्लामा पहिलो मात्रा लगाएका २ लाख ८८ हजार मानिसलाई अब दोस्रो मात्रा लगाइने गौतमले बताए।

चीनले ८ लाख मात्राको भेरोसेल खोप नेपाललाई अनुदानमा दिएको थियो। उक्त खोपलाई अघिल्लो साता विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पनि आपत्कालीन प्रयोगको अनुमति दिएको छ।

अब खोप लगाउने बेलामा भिडभाड नहोस् भन्ने हेतुले केन्द्रहरूको सङ्ख्या बढाइने, दैनिक कोटा तोकिने अनि स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा स्वयंसेवकहरूको सहयोग लिइने उनले बताए।

केन्द्रहरूबारे सार्वजनिक जानकारी दिइने उनले बताए।

कोभिशील्डको अझै अनिश्चय

भारत सरकारबाट अनुदानमा आएको १० लाख, सिरम इन्स्टिच्यूटसँग किनेको १० लाख र खोपसम्बन्धी विश्वव्यापी अभियान 'कोभ्याक्स'बाट उपलब्ध भएको तीन लाख ४८ हजार गरी अहिलेसम्म झन्डै साढे २३ लाख कोभिशील्ड खोप नेपाल भित्रिएको छ। भारतीय सेनाले नेपाली सेनालाई छुट्टै १ लाख मात्रा कोभिशील्ड खोप पनि दिएको छ।

तीमध्ये करिब पाँच लाखले मात्र दोस्रो मात्रा लगाउन पाएका छन् भने अधिकांशले एक मात्रा मात्र लगाएका छन्।

खोपको अभावका कारण उनीहरूले दोस्रो मात्रा लगाउने योजना अझै अनिश्चयमै रहेको छ।

तर अब सरकारले आफ्नो स्टकमा बाँकी रहेको कोभिशील्ड प्राथमिकता तोकेर ७७ वटै जिल्लामा पठाउन लागेको गौतमले बताए।

"थोरै थोरै मात्रामा सबै जिल्लामा पठाउँछौँ। भण्डारमा खोप राखिरहँदैनौँ। यसअघि छुटेका अग्रपङ्क्तिमा खटिनुपर्नेहरूलाई प्राथमिकता तोकेर खोप दिलाइनेछ," उनले भने।

दुई मात्राको अन्तराल बढ्दा कस्तो प्रभाव?

नेपालमा हाल खोपको दुवै मात्रा लिइसकेका मानिसहरूको सङ्ख्या ३ लाख ७० हजार रहेको छ।

कोरोनाभाइरस एकान्तवास: तनाव घटाएर स्वस्थ रहने पाँच उपाय

चिनियाँ भेरोसेल तथा आस्ट्राजेनेका कोभिशील्डको एक मात्रा मात्र...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: एक महिनाको निषेधाज्ञाले कोरोना भाइरस नियन्त्रणमा के खोजे जस्तै नतिजा दिन सक्यो?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डा. कृष्णप्रसाद पौडेल भन्छन्, "अवस्था सामान्य हुन समय लागिरहेको छ। निषेधाज्ञा र स्वास्थ्य मापदण्डको पालनामा अझै जोड दिनुपर्ने देखिएको छ।"

परीक्षण गराउन गएकामध्ये ३० प्रतिशतको हाराहारीमा अझै दैनिक सङ्क्रमित भेटिनु "उच्च जोखिमकै अवस्था" रहेको प्रवक्ता पौडेल बताउँछन्।

कोभिडका कारण दैनिक मृत्यु पुष्टि गरिने सङ्ख्या वैशाख २६ यता १०० नाघेकोमा यसबीचमा दुई दिन मात्र १०० भन्दा कम भएको देखिन्छ।

यसबीचमा एकैदिन करिब १० हजार नयाँ सङ्क्रमित भेटिएका बेला जेठ ५ मा अहिलेसम्मकै धेरै २४६ जनाले कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले ज्यान गुमाएको पुष्टि भएको थियो।

'उच्चबिन्दु पार'

स्वास्थ्य अधिकारी एवं जनस्वास्थ्य विज्ञहरूले यसबीचमा नेपालले कोरोनाभाइरस महामारीको दोस्रो लहरमा उच्चबिन्दु पार गरिसकेको औँल्याएका छन्।

निषेधाज्ञा भए पनि यतिखेर धेरै जिल्लामा सक्रिय सङ्क्रमितहरू छन्

काठमाण्डू विश्वविद्यालयमा जनस्वास्थ्य विभागकी सहप्राध्यापक डा. अर्चना श्रेष्ठले "अहिलेको समय प्राकृतिक रूपमै भाइरस कम फैलिने अवस्थामा" रहेको बताउँछिन्।

तर त्यसलाई जोखिम घटेको रूपमा बुझ्न भने नहुने उनको तर्क छ।

"हामीले जसरी घट्यो भन्ने सोचिरहेका छौँ, अवस्था त्यति सहज चाहिँ होइन। सहज अवस्था भन्नका लागि परीक्षण गराएकामध्ये ५ प्रतिशतभन्दा कममा सङ्क्रमण देखिनुपर्छ।"

यसअघि नेपालका स्वास्थ्य अधिकारीहरू एवं विज्ञले भारतमा सङ्क्रमण उच्चबिन्दुमा पुगेको एक महिनामा नेपालमा पनि सङ्क्रमणको सङ्ख्या उत्कर्षमा पुग्ने चेतावनी दिएका थिए।

"त्यो अवस्था चाहिँ हामीले पार गरिसकेको देखिन्छ। केही दिन लगातार ९,००० भन्दा धेरै सङ्क्रमित पाइएको समय हाम्रो उच्चबिन्दु थियो," इपिडिमियोलोजिस्ट समेत रहेकी डा. श्रेष्ठले बीबीसीलाई भनिन्।

"लकडाउन खुकुलो गर्दा व्यवस्थित उपायहरू अपनाएनौँ भने त्यो केही बढ्न सक्छ तर यो दोस्रो लहरमा सायद त्यस्तो उच्च सङ्क्रमण अब देखिँदैन।"

प्रभाव

यतिखेर नेपालका ४८ भन्दा धेरै जिल्लामा सक्रिय सङ्क्रमितहरू रहेको सरकारी विवरण छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. पौडेलले निषेधाज्ञा कहिलेबाट खुलाउने भन्ने निर्णय अस्पतालको नियमित क्षमताले बिरामीको चाप धान्न सक्ने अवस्था आएपछि लिइने बताउँछन्।

उनले अस्पतालमा चाप 'पछिल्ला दिनमा केही सहज' भए पनि सामान्य अवस्थामा आइनसकेको बताए।

यसबीचमा अधिकांश सरकारी अस्पतालहरू कोभिड अस्पतालका रूपमा तयार पारिएकाले त्यहाँ बहिरङ्ग र...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: गैरसरकारी संस्थाहरूले कुन क्षेत्रमा कस्तो सहयोग गरिरहेका छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय सरकारहरूमा मुख्यतः स्वास्थ्य सामग्रीसहित त्यस्तो सहयोग परिचालित भएको समाज कल्याण परिषद्का एक उपनिर्देशकले बीबीसीलाई जानकारी दिए।

नेपालका गैरसरकारी संस्थाहरूको छाता सङ्गठनका अध्यक्षले सरकारी निकायसँगको समन्वयमा पछिल्लो सहायता उपलब्ध गराइएकाले दुरुपयोगको सम्भावना नरहेको बताए।

उनका अनुसार महामारीकै अवस्था रहेको र जिल्लाहरूमा लकडाउन लगाइएको हुनाले गैरसरकारी संस्थाहरूले जनजीविकासँग जोडिएका विषयमा तत्कालै केन्द्रित हुन नसकिएको हो।

कस्तो सहयोग

समाज कल्याण परिषद्का उपनिर्देशक दुर्गाप्रसाद भट्टराईका अनुसार विभिन्न ७६ वटा संस्थाका एक अर्ब १५ करोड रुपैयाँ बराबरका कोभिड महामारीसँग जोडिएका कार्यक्रमहरूलाई स्वीकृति प्रदान गरिएको छ।

अघिल्लो महिना सरकारले सबै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूलाई कोभिड-१९ रोकथाम, नियन्त्रण र प्रतिकार्य कार्यक्रम सञ्चालन गर्न आह्वान गरेको थियो।

त्यसका लागि परिषद्ले ती संस्थाहरूले स्वीकृत गराएका कार्यक्रममा बजेट तोकिएको सीमाभित्र रहेर रकमान्तर गर्न सकिने पनि उल्लेख गरेको थियो।

भट्टराई भन्छन्, “अहिलेसम्म १० वटा जति नयाँ परियोजना आएका छन्। अरू चाहिँ हामीले रकमान्तरको लागि अनुमति दिएका परियोजना हुन्।”

उनले गैरसरकारी संस्थाहरूले अहिलेसम्म प्राप्त सहयोगमा स्वास्थ्य उपकरण र आइसोलेशन किटहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेको बताए।

कस्ता सामग्री हस्तान्तरण

समाज कल्याण परिषद्ले अघिल्लो साताको अन्त्यसम्ममा आइसोलेशन किट, अक्सिमिटर र पीपीई समेतका सामग्री १२ लाखभन्दा बढी परिमाणमा प्राप्त भएको जनाएको छ।

त्यस्तै अक्सिजन सिलिन्डर करिब दुई हजार थान र पीसीआर टेस्ट र लगभग १० हजार एन्टिजन टेस्ट र त्यसका लागि आवश्यक रासायनिक पदार्थ सङ्घसंस्थाहरूले उपलब्ध गराएको उल्लेख गरेको छ।

गैरसरकारी संस्थाहरूबाट आठवटा अक्सिजन प्लान्टका लागि सहयोग उपलब्ध गराइएको र साढे ४०० वटाभन्दा बढी अक्सिजन सहितको आइसोलेशन र अस्पताल बेड सञ्चालन गरिएको परिषद्को भनाइ छ।

उक्त सहयोगहरू सरकारी संयन्त्रहरूसँगको समन्वयमा कार्यान्वयन गरिएको र केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय सरकारहरू प्रत्यक्ष रूपमा सहभागी भएको परिषद्को अनुगमन एवं मूल्याङ्कन विभागका प्रमुख समेत रहेका भट्टराई बताउँछन्।

उनले थपे, “यो सहयोगको ठूलो हिस्सा सङ्घीय सरकारलाई नै हस्तान्तरण भएको छ। विभिन्न नगरपालिकाहरूसँग मिलेर आठवटा...


शीर्षक: कोभिड नेपाल: भारतीय भेरिअन्ट भेटिएको स्वास्थ्य मन्त्रालयद्वारा पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

देशका विभिन्न भागबाट गत हप्ता सङ्कलन गरिएका कोभिड-१९ सङ्क्रमितहरूका ३५ वटा नमुनालाई विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको समन्वयमा भारतस्थित प्रयोगशालामा जिन सिक्वेन्सिङ गर्दा ३४ वटा नमुनामा बी.१.६१७.२ भेरिअन्ट र एउटा नमुनामा बी.१.६१७.१ भेरिअन्ट पुष्टि भएको मन्त्रालयले बताएको छ ।

''यससँगै हालसम्म नेपालमा यो परिवर्तित भाइरससहित तीन किसिमका भेरिअन्ट रहेको पुष्टि भएको छ,'' मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

भारतीय भेरिअन्टको नामले पनि चिनिने यो भेरिअन्टलाई विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले २०२१ मेमा विश्वव्यापी चिन्ताको भेरिअन्ट भनी वर्गीकरण गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

''नयाँ भेरिअन्ट भेटिएको छ। यो कहाँ कहाँ भेटिएको थियो, कस्तो थियो, के के लक्षण दिनेछ, के के असर गर्छ यसलाई खोपले काम गर्छ गर्दैन यो अध्ययन हुनै बाँकी छ,'' स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले भने।

''नयाँ जात हो। त्यस कारण नेपालीहरू अलि होसियार हुनुपर्यो," उनले भने।

मन्त्रालयले यो भेरिअन्ट बढी सङ्क्रामक रहेको बताएको छ।

''हाल पत्ता लागेको नयाँ भाइरस सबै उमेर समूहमा धेरै सङ्क्रामक र जोखिमपूर्ण रहेको अध्ययनहरूबाट पाइएको छ," मन्त्रालयले भनेको छ।

"त्यसैले सङ्क्रमण रोक्न हामी सबै सचेत र जिम्मेवार बनी जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरूको पालना गर्न गराउन भूमिका बढाउन सबैको जानकारीका लागि विनम्र अपिल गर्दछौँ।"


शीर्षक: कोभिड नेपाल: स्वाब परीक्षणमा ढिलाइ हुँदा कोभिड-१९ 'झन् फैलियो'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको छ कि भनेर स्वाब दिन लाइनमा मानिसहरू

लमजुङ जिल्लाबाट पोखरास्थित प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा पठाइएको स्वाबको रिपोर्ट वैशाख ३० यताको नआउँदा  कतिपयको प्रारम्भिक लक्षणहरू हराएका त भने कतिपयले अवस्था जटिल हुने अवस्थाको सामना गर्नु परेको लमजुङ स्वास्थ्य कार्यालयका फोकल पर्सन दीपक बमजनको तीतो अनुभव छ।

उनका अनुसार लमजुङबाट दैनिक औसत १०० जनाको स्वाब परीक्षणका लागि पठाइन्छ तर एक हप्तादेखि  रिपोर्ट आएको छैन।

स्वास्थ्य कार्यालय स्याङ्जाका प्रमुख विष्णुप्रसाद सुबेदी पीसीआर परीक्षणको मात्र भर पर्दा प्रयोगशालाले भार थेग्न नसकेर यो अवस्था आएको हुँदा यो भार कम गर्न  एन्टिजन परीक्षण बढाउनु पर्ने  सुझाव दिन्छन्।

स्वाब परीक्षणको रिपोर्ट एक हप्तापछि आउँदा आफूले शारीरिक र मानसिक समस्या भोग्नु परेको पोखरा महानगरपालिकाकी माया बरालले दुखेसो पोखिन्।

गण्डकी प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका प्रमुख सपना सुवेदीले स्वाब परीक्षणमा ढिलाइ भएको स्विकार्दै जनशक्तिको अभाव प्रमुख समस्या भएको बताइन्।

प्रयोगशालाले प्रतिदिन बढीमा एक हजारको स्वाब परीक्षण गर्न सक्ने तर दैनिक १,८०० सम्म स्वाबको नमुना आउने गरेको जानकारी उनले दिइन्।

स्वाब परीक्षण गर्ने पीसीआर मेशिनको क्षमता दैनिक १५०० भएको हुँदा पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्न  जनशक्ति एक हप्ता भित्र थप्ने प्रक्रिया अघि बढिसकेको उनको भनाइ छ।

गण्डकी प्रदेशमा पूर्वी नवलपरासीको मध्य बिन्दु अस्पताल धवलागिरि अञ्चल अस्पताल र पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको मलिक्यूलर ल्यावमा पनि पीसीआर परीक्षण हुन्छ।

यो बाहेक पोखराको एउटा निजी ल्याबले पनि स्वाब परीक्षण गर्दै आएको छ।

यी सबैको क्षमता दुई हजार जति मात्र भएको हुँदा स्वाब परीक्षण क्षमता बढाउनु पर्ने भनी स्वास्थ्यकर्मीहरूले  औँल्याएका छन्।

एन्टिजन कीटबाट परीक्षण गर्ने दायरा बढाउनु पर्ने पनि उनीहरूको सुझाव छ ।

स्वाब परीक्षणको रिपोर्ट समयमा नआउँदा  कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणलाई झनै बढाउने मात्र होइन रिपोर्टको प्रतीक्षामा बसेकाहरूले पनि थप मानसिक र शारीरिक कठिनाइको सामना गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुने विज्ञहरू बताउँछन्।

स्वाब परीक्षणका लागि दिएपछि होम आइसोलेसनमा अनिवार्य रूपमा बस्नुपर्ने स्वास्थ्य मापदण्ड भए पनि यसको पालना भए नभएको हेर्ने निकाय छैन भने स्वाब परीक्षणका लागि दिएकाहरूले पनि मापदण्ड पालना नगर्दा कोरोनाभाइरस...


शीर्षक: कोभिड नेपालः के सङ्क्रमितको उपचारमा रेम्डेसिभिर र प्लाज्मा थेरापी नभई नहुने हो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमै पनि दिनहुँजसो मानिसहरूले रेम्डेसिभिर र रगतको उपलब्धताबारे सहयोग माग्ने गरेका छन्।

माग बढेसँगै व्यापारीहरूले रेम्डेसिभिरको मूल्य बढाएको गुनासोबीच स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले बुधवार रेम्डेसिभिरको काठमाण्डूस्थित आधिकारिक आयातकर्ताको सम्पर्क र मूल्यसहित एउटा सूचना नै जारी गर्नुपर्‍यो।

मन्त्रालयले प्रतिभाएल रेम्डेसिभिरको ४,९०० रुपैयाँ तोकेको छ।

औषधि लिन जान व्यक्तिले आफ्नो परिचयपत्रको प्रमाणसहित बिरामी रहेको अस्पताल तथा चिकित्सकको प्रेस्किप्शन देखाएर खरिद गर्न सक्ने उक्त सूचनामा उल्लेख छ।

रम्डेसिभिरको प्रयोग नभई नहुने हो?

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीको हकमा रेम्डेसिभिरको सशर्त प्रयोगको सिफारिस गरेको छ।

"रेम्डेसिभिरले कोभिड-१९ का बिरामीमा जीवन रक्षा गर्न सघाउने अन्य परिणाम दिने पुष्टि गर्न अहिले प्रमाण उपलब्ध नरहेको" डब्ल्यूएचओले जनाएको छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाको खाद्य तथा औषधिसम्बन्धी निकाय एफडीएले रेम्डेसिभिरको आपत्‌कालीन प्रयोग अनुमति दिएको छ।

उसको निर्देशिकामा भनिएको छः "अस्पतालमा भर्ना भएका अक्सिजन दिनुपर्ने बिरामीहरूमा यसको प्रयोगका लागि अनुमति दिइएको छ।"

"यद्यपि मेकानिकल भेन्टिलेशन आवश्यक पर्ने बिरामीको हकमा प्रयोग गर्न यो सामान्यतया सिफरिस गरिँदैन किनकि रोगको यस्तो चरम अवस्थामा यो उनीहरूका लागि फाइदाजनक हुन्छ भनेर देखाउने पर्याप्त तथ्याङ्क छैनन्।"

कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुनासाथ र कुनै लक्षण नदेखिए पनि बिरामीलाई रेम्डेसिभिर दिइहाल्नपर्ने औषधि नभएको पल्मोनरी एन्ड क्रिटिकल केअरसम्बन्धी विज्ञ प्राध्यापक डा. अर्जुन कार्की बताउँछन्।

"अक्सिजनको मात्रा नै घटेर नाकबाट अक्सिजन दिनुपर्ने चरणमा पुगेपछि रेम्डेसिभिर दिने हो। रोग गम्भीर अवस्थामा पुगिसकेपछि यसको धेरै प्रभावकारिता देखिएको छैन।"

"कोभिड हुनासाथ सबै बिरामीलाई यो लगाइहाल्नुपर्छ र यो लगाउने बित्तिकै सब ठिक हुन्छ भन्ने बुझाइ सत्य होइन," डा. कार्कीले थपे।

लक्षणसहित सङ्क्रमण देखिएका केही सीमित व्यक्तिमा रेम्डेसिभिरको केही फाइदा देखिएको आईसीयू फिजिसियन डा. हेमराज पनेरू बताउँछन्।

"सङ्क्रमित भएको हप्ता अथवा दश दिनपछि भेन्टिलेटरमा राखिएका विरामीलाई  दिँदा त्यो पनि प्रभावकारी देखिएको छैन। कोभिड हुनासाथ जसरी माग हुन थालेको छ त्यस्तो हुनुपर्ने होइन," बीबीसी न्यूज नेपालीसित उनले भने।...


शीर्षक: कोभिड नेपालः कोरोना भाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या घट्ने क्रम जारी, थप ११६ जनाको मृत्यु\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

विगत २४ घण्टामा पीसीआर परीक्षण गरिएका १४,७५२ वटा परीक्षणमा ४,३११ जनामा कोभिड पुष्टि भएको शनिवार मन्त्रालयले जनाएको छ।। त्यसैगरी एन्टिजन विधिबाट परीक्षणबाट थप १७६ जनामा पनि सङ्क्रमण पुष्टि भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

अहिले सङ्क्रमण पुष्टि हुनेभन्दा निको हुने मानिसको सङ्ख्या बढी देखिएको छ। चौबीस घण्टाको अवधिमा ६,०८०  जना सङ्क्रमणमुक्त भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

शुक्रवार कोरोनाभाइरसबाट ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या दुई हप्तापछि एक सयभन्दा कम भएको थियो।

महामारीको दोस्रो लहरका क्रममा दुई हप्ताअघि अहिलेसम्मकै धेरै २४६ जनाको मृत्यु भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको थियो।

गम्भीर समस्या भएका बिरामीहरू अस्पताल वा स्वास्थ्यसंस्थाना भए पनि एक लाख भन्दा अधिकांश सङ्क्रमितहरू घरमै छन्

मृतकको तथ्याङ्क

शनिवार प्रकाशित मृतकको तथ्याङ्कमा पनि नेपाली सेनाले विभिन्न मितिमा अन्तिम संस्कार गरिदिएका शवहरूको सङ्ख्या पनि समाविष्ट भएको मन्त्रालयको भनाइ छ।

अहिलेको वृद्धिसँगै नेपालमा कुल सङ्क्रमितको सङ्ख्या पाँच लाख ५३,००० नाघेको छ भने मृतकको सङ्ख्या ७,१६३ पुगेको छ।

वैशाख २६ गतेसम्म सार्वजनिक दैनिक विवरणमा मृतकको सङ्ख्या दैनिक १०० भन्दा कम थियो।

तर त्यसको भोलिपल्टको मन्त्रालयको विवरणमा १३९ जना सङ्क्रमितले ज्यान गुमाएको उल्लेख थियो।

वैशाख २८ गते त्यो सङ्ख्या २२८ पुग्यो। जेठ ५ गते भने अहिलेसम्मकै धेरै २४६ जनाको मृत्यु भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो।

त्यसपछि मृतकको सङ्ख्या घट्ने क्रम देखिएकोमा शनिवार पुन: १०० नाघेको छ।

काठमाण्डूमा अन्यत्रभन्दा बढी सङ्क्रमित भेटिने क्रम जारी छ

अहिले नेपालमा सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या एक लाख ११,००० भन्दा बढी भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

तीमध्ये झन्डै ७,८०९ संस्थागत आइसोलेशनमा र १,०३,७०० जना घरमै एकान्तवासमा भएको सरकारी तथ्याङ्क छ।

मन्त्रालयले प्रकाशित गरेको तथ्याङ्कअनुसार अहिले १,६१४ जना बिरामी आईसीयूमा र ४५७ जना भेन्टिलेटरमा छन्।

नेपालमा कोभिड भएर निको हुने दर ७८.६ प्रतिशत रहेको सरकारले जनाएको छ।

खोप ल्याउन के हुँदैछ?

शुक्रवार नेपालकी राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनलाई खोप सहायताको आग्रहसहित लेखेको पत्र वाशिङ्टनस्थित नेपाली राजदूतले त्यहाँको विदेश मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीलाई बुझाएको नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी र चिनियाँ राष्ट्रपति...


शीर्षक: कोभिड नेपालः नियमित हवाई उडान र अधिकांश नाका बन्द, यी हुन् पाइने र नपाइने कुरा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

फाइल तस्वीर

हवाई उडानबारे मन्त्रिपरिषद्‌ले यसै साता गरेको निर्णयलाई कार्यान्वयनमा ल्याइएको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले जनाएको छ।

गत आइतवार मन्त्रिपरिषद्‌को बैठकले वैशाख मसान्तसम्मका लागि आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू स्थगित गर्ने निर्णय गरेको थियो।

त्यसैगरी सरकारले अहिले भारतसँग ३५ मध्ये १३ वटा नाकाबाट मात्रै आवतजावत गर्न पाइने व्यवस्था गरेको छ।

कस्ता उडान गर्न पाइन्छ?

मन्त्रालयस्थित नागरिक उड्डयन तथा हवाई महाशाखाका सह-सचिव बुद्धिसागर लामिछानेका अनुसार नियमित उडानहरू स्थगन भए पनि केही उडान चाहिँ गर्न पाइन्छ।

"अन्तर्राष्ट्रिय हकमा कार्गो र मेडिकल चार्डर्ट उडान हुन्। यात्रुका लागि चार्डर्ट गर्न थाल्ने हो भने उडान गराउन राज्यले ठूलै संयन्त्र परिचालित गर्नुपर्ने हुन्छ।"

"त्यो कारणले यात्रु उडानको कुरा नगरिएको हो। अत्यावश्यक भएर कुनै मेडिकल चार्टर्ड नै गर्नुपर्ने अवस्थामा त्यो चाहिँ हुन्छ," लामिछनेले भने।

त्यसबाहेक नेपाल र भारतबीच 'एअर बबल स्कीम' अन्तर्गत हप्तामा दुई वटा उडान गर्न पाइने नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले जनाएको छ।

सहमतिअनुसार हप्तामा एक दिन नेपाल वायुसेवा निगमले र अर्को दिन एअर इन्डियाले काठमाण्डू र दिल्लीबीच दुईतर्फी उडान गर्न पाउनेछन्।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आन्तरिक टर्मिनल (फाइल तस्वीर)

त्यसरी हुने उडानमार्फत नेपाली र भारतीय नागरिकबाहेक तेस्रो मुलुकका व्यक्तिले यात्रा गर्न नपाउने मन्त्रालयले जनाएको छ।

आन्तरिक उडानको हकमा चार्टर्ड गर्ने हैसियत भएकाले सजिलै पाउने कतिपयले आरोप लगाइरहँदा त्यसो गर्न पाउने अवस्था नरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

"आन्तरिकको हकमा हिमालमा रहेका पर्यटकहरूका लागि र उनीहरूलाई चाहिने सामान ढुवानीका लागि चार्टर्ड उडान हुन्छ," सह-सचिव लामिछानेले भने।

"आवश्यकताअनुसार उद्धार उडान सधैँ भइरहन्छ। त्योबाहेक अरू उडान चाहिँ हुँदैन।"

हवाईयात्रीका लागि शर्त

हवाई मार्गबाट नेपाल आउने विदेशी नागरिकले यात्रा गर्नुअघि स्वाब सङ्कलन भएको ७२ घण्टा भित्रको कोभिड नेगेटिभ रिपोर्ट र १० दिन अनिवार्य होटेल क्वारन्टीनमा बस्ने गरी होटेल बुक गरेको प्रमाण पेस गर्नुपर्छ।

भारतबाट नेपाल आउने यात्रुको हकमा सरकारले १० दिने क्वारन्टीनका लागि काठमाण्डूस्थित आठ वटा होटेलहरू सूचीकृत गरेको छ।

हवाई मार्गबाट आउने नेपाली नागरिकले पनि त्यस्तै रिपोर्ट पेस...


शीर्षक: कोभिड भारत: किन एउटा देशको सङ्कटका कारण विश्वभरि उपलब्ध हुनुपर्ने खोप प्रभावित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

महाराष्ट्रको पुणेमा रहेको सीरम इन्स्टिट्यूट अफ इन्डियाले प्रत्येक महिना १० करोड मात्रा आस्ट्राजेनेका खोप उत्पादन गरेर विश्वका जोखिमयुक्त र गरिब समुदायलाई खोप लगाउने कार्यमा सघाउने वाचा गरेको थियो।

तर भारतमा दोस्रो लहर आएपछि सरकारले उक्त कम्पनीलाई निर्यात गर्न रोक लगाउँदै आफ्ना नागरिकका लागि खोपको जोहो गरेको छ।

ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय दबाव र छलफलपछि यूके निर्यात गर्न लागिएका ५० लाख मात्रा खोप गत मङ्गलवार मात्रै नरेन्द्र मोदीको सरकारले रोकिदियो।

भारतले मार्चको मध्यतिर गरेको निर्णयका कारण एशियाली र अफ्रिकी मुलुकहरूमा खोप अपुग भएको छ। भारतले कहिले निर्यात प्रतिबन्ध खोल्छ र निर्यात गर्न बाँकी रहेका खोपहरू कसरी पठाउँछ भन्ने कुरा स्पष्ट छैन।

मार्चदेखि एप्रिलसम्ममा कोभिड खोपको निर्यात ९३ प्रतिशतले घटेको भारतीय विदेश मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ। दुईकरोड ८० लाखबाट २० लाख मात्रामा घट्नुलाई भारतले आफ्नो खोप कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिन थालेको मानिएको छ।

भारतबाट खोप निर्यात कम भएपछि त्यसको प्रभाव विश्वभरि देखिएको छ। विश्वका ६० वटाभन्दा बढी देशलाई यसले प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको छ।

यो वर्षको अन्त्यसम्ममा कोभ्याक्स कार्यक्रमअन्तर्गत भारतसहित विश्वका कम आय भएका मुलुकलाई दुई अर्ब खोप बाँड्ने योजना सञ्चालन गर्ने ग्याभी त्यसका लागि आवश्यक खोप अन्यत्र खोज्न थालेको छ।

"कोभ्यासले भारतको सीरमले उत्पादन गरेको खोपको अपेक्षा गरिरहेको छैन," ग्याभीका एक प्रवक्ताले भने। "सीरमले फेब्रुअरीदेखि मेसम्म कोभ्यासलाई ११ करोड मात्रा दिने बताएको थियो जसमध्ये अहिलेसम्म दुई करोड मात्रा मात्रैप्राप्त भएको छ।"

यसले गर्दा मेमा आपूर्ति हुने भनिएका देशहरूमा कोभ्यासबाट खोप नआउने भएको छ। ती देशहरूलाई ग्याभीले निर्धारित समयभन्दा एक महिनापछि जुनको अन्त्यतिर खोप आउने अपेक्षा गर्न भनेको ती प्रवक्ताले बताए।

गत साता ग्याभीले मोडेर्ना र नोभाभ्याक्ससँग आठ करोड ५० लाख मात्रा प्राप्त गर्न सहमति गर्‍यो।

सीरममा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अदार पूनावालाले मन्त्री र व्यवसायीका नेताहरूजस्ता शक्तिमा रहेका व्यक्तिहरूले खोप दिन अनावश्यक दबाव दिएको बताएका थिए।

"धम्की भन्दा कम आँकिन्छ," उनले ब्रिटेनको द टाइम्स पत्रिकालाई भने। "अपेक्षा र आक्रोशको तह अभूतपूर्व थियो। त्यो थेग्नै नसकिने थियो। सबै जनालाई आफूले खोप पाउनुपर्छ भन्ने थियो। उनीहरू किन अरूलाई आफूभन्दा छिटो चाहिन सक्छ भन्ने...


शीर्षक: कोभिड भारत: कोरोना भाइरसको 'भारतीय भेरिअन्ट' लेखिएका सबै पोस्ट मेट्न सामाजिक सञ्जाल कम्पनीलाई निर्देशन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

बी.१.६१७ नाम दिइएको कोरोनाभाइरसको प्रकारले भारत प्रभावित भएको छ

सूचना प्रविधि मन्त्रालयका अनुसार विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) ले कोरोनाभाइरसको उक्त प्रकारलाई बी.१.६१७ को रूपमा सूचीकृत गरेको हुनाले त्यसलाई ‘भारतीय’ भन्नु गलत रहेको तर्क गरेको छ।

कोरोनाभाइरसका अन्य प्रकारलाई चिनाउन 'यूके भेरिअन्ट' र 'ब्रजिल भेरिअन्ट' जस्ता नाम पनि प्रयोग भइरहेका छन्।

कोभिड-१९ को अवस्थालाई व्यवस्थापन गर्ने विषयमा भारत सरकार आलोचित बन्दै आएको छ।

गत महिना दिल्लीले ट्विटरलाई महामारीका विषयमा आलोचना गरिएका केही सामग्रीहरू मेट्न आदेश दिएको थियो।

भारतको अवस्था के छ?

गत मार्च महिनायता भारत कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकारबाट नराम्ररी प्रभावित भएको छ।

कोरोनाभाइरस अतिप्रभावित देशको सूचीमा भारत अमेरिकापछि दोस्रो स्थानमा छ।

जोन्स हप्किन्स यूनिभर्सिटीको विवरणअनुसार भारतमा अहिलेसम्म दुई करोड ६० लाखभन्दा धेरै मानिस सङ्क्रमित भइसकेका छन्।

कोभिडसँग सम्बन्धित कारणले मृत्यु हुनेको सङ्ख्या तीन लाखजति पुगेको छ।

केही विज्ञहरूले वास्तविक सङ्ख्या औपचारिक तथ्याङ्कभन्दा बढी हुनसक्ने जनाएका छन्।

के भन्यो भारत सरकारले?

भारतको इलेक्ट्रोनिक्स तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई उक्त आदेश दिएको छ।

उक्त आदेशको ब्यहोरा सार्वजनिक नगरिए तापनि त्यो केही समाचारसंस्थाहरूले हेर्न पाएका थिए।

त्यसमा सामाजिक सञ्जालहरूलाई “कोरोनाभाइरसको ‘भारतीय भेरिअन्ट’ लेखिएका, त्यसबारे छलफल गरिएका वा इङ्गित गर्ने सबै सामग्री आफ्ना डिजिटल मञ्चबाट तत्काल हटाउन” भनिएको प्रेस ट्रस्ट अफ इन्डियाले आफ्नो समाचारमा लेखेको छ।

“हाम्रो जानकारीमा आएअनुसार अनलाइनमा कोरोनाभाइरसको ‘भारतीय भेरिअन्ट’ विभिन्न देशहरूमा फैलिरहेको भन्ने गलत सूचना फैलिरहेको छ। त्यो पूर्ण रूपमा गलत छ,” उक्त आदेशलाई एएफपी समाचारसंस्थाले उद्धृत गरेको छ।

उक्त आदेशमा डब्ल्यूएचओले ‘आफ्ना कुनै पनि प्रतिवेदनमा बी.१.६१७ लाई भारतीय भेरिअन्टका रूपमा उल्लेख नगरेको’ तर्क गरिएको छ।

एउटा सामाजिक सञ्जालका एक वरिष्ठ कर्मचारीले रोएटर्स समाचारसंस्थालाई बताएअनुसार विभिन्न स्वरूपमा ‘भारतीय भेरिअन्ट’ जोडिएका सबै पोस्टहरू हटाउने काम निकै नै जटिल हुनेछ।

भारतमा अहिले कोरोनाभाइरस महामारीको दोस्रो लहरले उग्र रूप लिएको छ

भारतले किन त्यसो भन्यो?

गत वर्ष पहिलोपटक भारतमा देखा परेको बी.१.६१७...


शीर्षक: कोभिड: दक्षिण एशियामा बढिरहेको कोरोनाभानइरस सङ्क्रमणले चिन्ता\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

नेपालको अवस्थाको बारेमा गम्भीर चिन्ता बढिरहेको छ

कमजोर स्वास्थ्य सेवाका कारण परिस्थितिसँग जुझ्न गाह्रो हुनेहुँदा यात्रा र अन्य प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाहरू लागु गरिएको छ।

सङ्क्रमण सङ्ख्या के छ?

भारतमा गत मार्च महिनाबाट दैनिक रूपमा कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित हुने र मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्न सुरु भएको थियो र त्यो पछि नाटकीय रूपमा झन् बढ्दै गयो।

भारतका छिमेकी राष्ट्रहरूमा पनि सङ्ख्या बढिरहेको छ।

विशेष रूपमा नेपालबारे चिन्ता बढी देखिन्छ जहाँ गत एप्रिल महिनादेखि सङ्क्रमित हुनेहरूको सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ।

नेपालको सरकारी तथ्याङ्क उद्धृत गर्दै रेडक्रसले परीक्षण गरिएकामध्ये ४० प्रतिशतभन्दा बढीमा कोभिड पोजेटिभ पाइएको जनाएको छ।

भारत र नेपालबीच १,८८० किलोमिटर लामो खुला सीमा छ र कैयौँ मानिसहरू व्यापार, पर्यटन र पारिवारिक कारण आवतजावत गर्ने गर्छन्।

नेपालका पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह भारतबाट फर्किए लगत्तै कोरोनाभाइरसबाट सङ्क्रमित भएको विवरणहरू सार्वजनिक भएका छन्।

तर उनी भाइरसबाट कहाँ सङ्क्रमित भएका थिए भन्ने विषय भने स्पष्ट छैन।

गत मार्चमा नेपालका सरकारी निकायहरूले सीमामा स्वास्थ्य जाँच बढाएका थिए र मे १ तारिखबाट भारतसँगको २० वटाभन्दा बढी सीमाबाट आवतजावत गर्नमा रोक लगाइएको छ।

एप्रिल २९ तारिखबाट काठमाण्डू उपत्यकामा प्रतिबन्धात्मक व्यवस्था लागु गरिएको छ।

बाङ्ग्लादेशमा मार्च महिनाको सुरुबाट सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या बढ्न थालेको थियो । त्यहाँ एप्रिल ५ बाट राष्ट्रव्यापी लकडाउन लागु गरियो।

लकडाउन मे १६ तारिखसम्मका लागि लागु गरिएको छ।

जमिनबाट जोडिएको भारतसँगको सीमा यात्रुहरूका लागि एप्रिल २६ देखि दुई हप्ताका लागि बन्द गरिएको छ। तर केही मानिसहरूलाई भने सीमा पार गर्न दिइएको छ।

त्यसयता बाङ्ग्लादेशमा दैनिक रूपमा थपिने सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा घटेको छ।

पाकिस्तानमा पनि सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या र मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या तीव्र गतिमा बढेको छ जसले त्यहाँको स्वास्थ्य सेवामा प्रभाव पार्ने सक्ने चिन्ता बढाएको छ।

त्यहाँ देशव्यापी लकडाउन गरिएको छैन तर प्रादेशिक निकायहरूले प्रतिबन्धात्मक व्यवस्थाहरू लागु गरेका छन्।

'छोटो समयमा धेरै शव व्यवस्थापन निकै चुनौतीपूर्ण': नेपाली सेना

सर्वसाधारणहरूलाई मास्क लगाउन भनिएको छ र कतिपय स्थानमा सेनाले पनि सहयोग गरिरहेको छ।

भारत, अफगानिस्तान र इरान आवतजावत गर्ने कार्यमा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस : प्रतिबन्ध कसरी खुला हुन सक्छ\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

लकडाउन कहिले खुल्छ भन्नेबारे निर्णय गर्ने जिम्मेवारी सरकारहरूको हो।

कहिले कदम चल्ने, कस्ता खालका नियमनहरू खुला गर्ने र त्यसको साटो कसरी भाइरस नियन्त्रण गर्ने अनि कसरी मानिसको जीवन बचाउने र समाजमा दिर्घकालीन क्षति कम गर्ने भन्ने उनीहरूले निर्णय गर्छन्।

यो लामो यात्रा हो त्यहि भएर यो केही हप्तामा नै सम्पन्न भइसक्छ भन्ने नठान्नुहोला।

"खासमा हामीसँग अरू खासै राम्रा विकल्पहरू छैनन्। एक दिनमा नै केही हुँदैन तर विस्तरै अवस्था फेरिनसक्छ," लण्डन स्कूल अफ हाइजीन एण्ड ट्रोपिकल मेडिसिनका डाक्टर एडम खुचार्स्की भन्छन्।

किन लकडाउन त्यसै खोल्न सकिँदैन्?

सङ्क्रमणको तह सर्वाधिक उच्च विन्दुमा पुगेपछि वा सर्वाधिक तल्लो विन्दुमा खसेपछि हामी स्वत: साधारण अवस्थामा फर्कन सक्दैनौँ।

युकेमा सङ्क्रमित भएका मानिसहरूको अनुमानित अनुपात जम्मा ४ प्रतिशत हो। वा अर्को अर्थमा ६ करोड ३० लाख भन्दा बढी मानिसहरू अझै पनि सङ्क्रमणको जोखिममा छन्।

यदी त्यहाँ लकडाउन खुल्ला गरियो भने अर्को विस्फोटक सङ्क्रमण अवश्यंभावी छ।

कोरोनाभाइरसको आधारभूत चरित्र अझै परिवर्तन भएको छैन। एकजना सङ्क्रमित व्यक्तिले लकडाउन नभएको अवस्थामा औसतमा तीन जनामा सङ्क्रमण फैलाउने बताइन्छ।

सङ्क्रमण ६० देखि ७० प्रतिशतले घटाउने हो भने मात्रै संख्या घटाउन सकिन्छ। त्यसको अर्थ अहिलेलाई हामीले त्यहि परिमाणमा हाम्रो मानव सम्पर्क पनि घटाउनुपर्छ।

खेल्न सक्ने ठाउँ?

तर यदि सङ्क्रमणको विस्तारको दरलाई देशहरूले ७० प्रतिशत भन्दा बढीले घटाउन सके भने अवस्था बदलिनसक्ने ठानिन्छ।

त्यसको प्रमाण रहेको उल्लेख गर्द डाक्टर खुचार्स्कीले लकडाउनको अवधिमा चीनमा सङ्क्रमणको विस्तार ८० देखि ९० प्रतिशतले घटेको बताए।

अहिलेको संख्यावृद्धि पछि सङ्क्रमणको संख्यालाई कममा झार्न उपयुक्त हुनसक्छ।

त्यसबाहेक सङ्क्रमणका घटनाहरूमा ठूलो वृद्धि नगराई त्यसबेला कायम केही प्रतिबन्धहरू हटाउने अवसर पनि त्यसले दिनेछ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमणको केन्द्रविन्दु रहेको चीनको वुहानमा कठोर र लामो लकडाउन लागू गरिएको थियो जसका क्रममा सार्वजनिक यातायतका साधन पनि बन्द गरिएका थिए।

अन्य देशसँग त्यस्तो चलखेल गर्नसक्ने क्षमता छ कि छैन भन्ने प्रष्ट भइसकेको छैन।

हामी किन व्यापक परीक्षण गर्न सकिरहेका छैनौँ ?

कोरोनाभाइरसको व्यापक परीक्षणले 'खोज र नष्ट गर' भन्ने रणनीति अँगालेको छ।

यसमा सङ्क्रमणका घटना पहिचान गर्ने र त्यस्ता...


शीर्षक: कोरोना भाइरस अपडेट: नेपाल सरकारले गरेका कडाइका थप प्रावधानहरू\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मन्त्रिपरिषद्को सोमबार बसेको बैठकले सङ्क्रमणको दर बढीरहेको भन्दै हवाई सेवा र सार्वजनिक यातायात  भदौ १६ गते यता खोल्न नदिने निर्णय गरेको बताइएको छ।

यसअघि भारतका २० वटा नाकाहरूबाट स्थलमार्गहुँदै नेपालीहरूले प्रवेश गर्न पाउने भनिएकोमा भारतमा कोभिड-१९ को सङ्क्रमण बढ्दै गएकाले १० वटा प्रवेश विन्दु तोकिएको सरकारका प्रवक्ता सञ्चार तथा सूचना  प्रविधि मन्त्री युवराज खतिवडाले जानकारी दिए।

उनका अनुसार सीमा क्षेत्रबाट स्वदेश आउनैपर्ने अवस्थामा रहेका नेपाली र मालसामानको ढुवानी बाहेकका गतिविधि स्थगित गर्ने अहिलेको व्यवस्था भदौ ३१ गतेसम्म लम्ब्याइएको छ।

कोरोना भाइरस नेपालः थप चार जनाको मृत्यु, ६३८ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि

सङ्क्रमितको दर बढ्दै जाँदा सरकारलाई विगतको कमजोरी नदोहोर्‍याउन विज्ञहरूको सुझाव

भारतसँगको नाकामा कडाइ

भारतबाट स्थलमार्ग हुँदै आउने नेपालीका लागि तोकिएका सीमाविन्दुमा झापाको काकड्भिट्टा, मोरङ्गको रानी, सिराहाको माडर, रौतहटको गौर र पर्साको वीरगञ्ज  छन्।

त्यसै गरी रूपन्देहीको वेलहिया, कपिलवस्तुको कृष्णनगर, बाँकेको जमुनाह, कैलालीको गौरीफन्टा र कञ्चनपुरको गड्डाचौकी सीमा प्रवेश विन्दु तोकिएको छ।

यसअघि जेठ १२ गते सरकारले २० वटा  अन्तर्राष्ट्रिय  सीमा नाकाबाट नेपालमा प्रवेश गर्न सक्ने भनिएकोमा मन्त्रिपरिषद्ले त्यसलाई संशोधन गरेको हो।

मन्त्री खतिवडाले ती प्रवेशविन्दु बाहेक अन्यत्रबाट प्रवेश गर्ने गराउनेलाई कडा कारबाही गरिने भन्दै सीमा नाकाबाट अवैध रूपमा प्रवेश गर्नेहरूलाई लुकाउने व्यक्तिहरूलाई पनि कारबाहीको दायरामा ल्याइने बताए।

सरकारले तोकेका नाकाबाहेक नेपाल भारत सीमा क्षेत्रका बस्ती र बजारमा किनमेल गर्न वा उद्योगका लागि आवश्यक जनशक्ति ल्याउन जिल्ला संकट व्यवस्थापन केन्द्रलाई निर्देशन दिइएको उनले बताए।

तोकिएका नाकाबाट नेपाल प्रवेश गर्नैपर्ने व्यक्तिहरूको अभिलेख राखिने र त्यहाँ प्रदेश सरकार र नेपाली सेनाकको समन्वयमा क्वारेन्टीनको व्यवस्था गरिने मन्त्री खतिवडाले जानकारी दिए।

२०० बढी सक्रिय सङ्क्रमित भएका जिल्ला लक्षित निर्णय

मन्त्रिपरिषद्ले काठमाण्डू उपत्यकका तीन जिल्ला सहित २०० भन्दा बढी सक्रिय सङ्क्रमित देखिएका जिल्लाबाट अन्य जिल्लामा स्थानीय प्रशासनको अनुमति नभई आवतजावत रोक्ने निर्णय गरेको छ।

त्यस्ता क्षेत्रमा रहेका सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय एवं अन्य संघ संस्थालाई विद्युतीय सेवा प्रवाह गर्न...


शीर्षक: कोरोना भाइरस अमेरिका: अर्थतन्त्रको चिन्ता गर्दा कोभिड-१९ झन् फैलिने चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डा. एन्थोनी फाउचीका अनुसार लकडाउन खुकुलो पार्दै लाने विषयमा सङ्घीय सरकारले जारी गरेको नियमहरूको पालना नगरिए साना वृद्धिका घटनाहरू चाँडै प्रकोप बन्न सक्छन्।

डा. फाउचीका अनुसार अमेरिकामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या आधिकारिक तथ्याङ्कभन्दा बढी हुनसक्ने सम्भावना छ।

अमेरिकामा हालसम्म ८० हजारभन्दा बढीले ज्यान गुमाइसकेको बताइएको छ।

उनको कुरा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने उत्सुकतासँग बाझिएको छ।

फाउचीले भिडिओमार्फत रिपब्लिकनहरूको नेतृत्व रहेको सिनेटको एउटा समितिसँगको अन्तरक्रियाका क्रममा त्यस्तो बताएका हुन।

अमेरिकामा हालसम्म अर्थतन्त्र चलायमान बनाइएका विभिन्न राज्यहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बढ्दो क्रममा रहेको बताइएको छ।

उनले नियन्त्रण नै गर्न नसक्ने किसिमको प्रकोप सुरु हुनसक्ने चेतावनी समेत दिएका छन्। त्यस्तो भएमा आर्थिक सुधारमा झन् धेरै बाधा पुग्ने र त्यसले धेरै 'मृत्यु र पिडा'तर्फ धकेल्ने बताएका छन्।

ह्वाइट हाउसले लकडाउन खुकुलो पार्ने विषयमा नियम बनाएको भए पनि त्यसतर्फ कसरी कदम चाल्ने भन्ने विषयमा निर्णय राज्यका गभर्नरहरूको हातमा रहन्छ।

पछिल्लो अवस्था

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार अमेरिकामा हालसम्म १३ लाख ५० हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित भइसकेका छन्। मृत्यु हुनेहरूको सङ्ख्या ८२ हजार नाघेको छ।

विश्वव्यापी रूपमा सङ्क्रमितहरूको सङ्ख्या ४२ लाख ५० हजार नाघेको छ भने दुई लाख ९१ हजारभन्दा बढीको ज्यान गएको छ।

यस वर्षको पहिलो त्रैमासिकको तथ्याङ्कअनुसार अमेरिकाको अर्थतन्त्रमा एक दशकयताकै सबैभन्दा गम्भीर सङ्कुचन देखा परेको छ।

कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलिन नदिनका लागि लकडाउन लगाइएपछि अर्थतन्त्रमा यस्तो सङ्कुचन पैदा भएको हो।

हालसालै सार्वजनिक गरिएको विवरणका अनुसार विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रमा ४.८ प्रतिशतको वार्षिक गिरावट आउने देखिएको छ।

यसले सन् २०१४ पश्चात् पहिलोपटक ठूलो आर्थिक सङ्कुचनलाई देखाएको छ र कीर्तिमानी विस्तारलाई रोकेको छ।

कोरोनाभाइरस: अर्थतन्त्र जोगाउने कि जनता भन्ने द्विविधा


शीर्षक: कोरोना भाइरस अमेरिका: अहिलेसम्मकै दैनिक सर्वाधिक कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अमेरिकामा शुक्रवार ८३ हजार भन्दा बढीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ

कोभिड ट्र्याकिङ प्रोजेक्टले जारी गरेको तथ्याङ्क अनुसार शुक्रवार अमेरिकामा ८३ हजार १० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

अमेरिकाका सर्जन जनरल जेरोमी एडम्सले अस्पतालमा भर्ना हुने सङ्ख्या बढिरहेको चेतावनी दिएका छन्।

तर बिरामी ज्यान गएको दर भने राम्रो उपचारका कारण कम भएको बताइएको छ।

विशाल औषधि कम्पनीहरू एस्ट्राजेनेका र जोन्सन एन्ड जोन्सनले नियामकहरूबाट खोप परीक्षण अनुमति पाएर पुन: परीक्षण गरिरहेका बेला पछिल्लो विवरण आएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पनि उत्तरी गोलार्द्धका मुलुकहरू "कठिन अवस्थामा" रहेको चेतावनी दिएको छ।

महानिर्देशक टेड्रोस एडहानमले सञ्चारकर्मीहरूलाई भने, "आउँदा केही महिना असाध्यै कठिन छन् र केही मुलुकहरू खतरनाक बाटोमा छन्।"

अमेरिकी पछिल्ला तथ्याङ्क कस्ता छन्?

कोभिड ट्र्याकिङ प्रोजेक्टका अनुसार अमेरिकामा महामारी शुरू भए यता ८५ लाख मानिसहरू कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका छन्।

शुक्रवारको सङ्ख्या यस अघिको सर्वाधिक सङ्ख्या जुलाई १७मा रहेको ७६ हजार ८ सय ४२ भन्दा ६ हजारले बढी छ।

गत एकहप्तामा ४ लाख ४१ हजार भन्दा बढीमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। जुन जुलाई यताको सबभन्दा धेरै साप्ताहिक सङ्ख्या हो।

कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पनि गत ६ दिनमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। तर त्यो एप्रिलमा दैनिक २०००को मृत्यु भएको भन्दा कम छ।

अस्पताल भर्ना हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्दो छ।

शुक्रवारको तथ्याङ्क अनुसार ४१ हजार ४८५ मानिसहरूको अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

यो अगष्ट यताको सबभन्दा उच्च सङ्ख्या हो तर एप्रिल र जुलाईको भन्दा कम।

कुन राज्य बढ्ता प्रभावित?

अमेरिकाको मध्यपश्चिम क्षेत्र सबभन्दा प्रभावित छ। नर्थ डेकोटा, मोन्ट्याना र विसकन्सिनमा सङ्ख्या अत्यधिक बढिरहेको छ।

आसन्न राष्ट्रपतिय चुनावमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने ओहायो राज्यमा अधिकारीहरूले तेस्रो दिनपनि अत्यधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पारेको बताएका छन्।

इलिनोइ र इन्डियानामा पनि शुक्रवार अहिलेसम्मकै धेरै सङ्ख्यामा सङ्क्रमित भेटिएका छन्।

त्यसैगरी दक्षिण पश्चिमी उटाहमा पनि अत्यधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित पुष्टि गरिएको छ।

बोस्टनमा एक महिला कोरोनाभाइरस परीक्षणका लागि स्वाब लिँदै

उटाहका गभर्नर ग्यारी हर्बर्टले भाइरसले स्थानीय अस्पतालको क्षमतामा नराम्ररी प्रभाव पारेको बताएका छन्।...


शीर्षक: कोरोना भाइरस अमेरिका: एकै दिनमा सर्वाधिक कोभिड-१९ बिरामीको मृत्यु, ट्रम्पद्वारा डब्ल्यूएचओको चर्को आलोचना\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

न्यूयोर्कको अस्पतालमा काम गर्ने एक स्वास्थ्यकर्मी

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका अनुसार यससँगै अमेरिकामा कोभिड-१९ भएर मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या करिब १३,००० पुगेको छ।

अमेरिकामा अहिलेसम्म झन्डै चार लाख मानिसमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।

विश्वभरि सङ्क्रमित मानिसको सङ्ख्या १४ लाखभन्दा बढी छ। देशहरूमध्ये अमेरिकामा सर्वाधिक सङ्क्रमण देखिएको छ।

एउटा पत्रकार सम्मेलनमा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिका सङ्क्रमणको सबैभन्दा उच्चबिन्दुमा पुगेको हुन सक्ने बताए।

यसअघि एप्रिल ४ मा अमेरिकामा १,३४४ जनाको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएको थियो। तीन दिनपछि मृतकको सङ्ख्या झन् बढेको हो।

केही राज्यबाट विवरण आउन बाँकी भएकाले उक्त सङ्ख्या अझै बढ्ने बताइन्छ।

गीतकार जन प्राइनकी पत्नीलाई पनि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको थियो तर उनी निको भइसकेको बताइएको छ

यसैबीच अमेरिकी गायक र गीतकार जन प्राइनको परिवारले कोरोनाभाइरससँग सम्बन्धित जटिलताका कारण उनको मृत्यु भएको पुष्‍टि गरेको छ।

मङ्गलवार ७३ वर्षको उमेरमा उनको निधन भएको थियो।

उनकी पत्नीमा पनि कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो तर उपचारपछि उनी निको भएकी थिइन्।

गत महिना लक्षणहरू देखिएपछि अस्पताल लगिएका प्राइनलाई भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गरिएको थियो।

न्यूयोर्कमा अवस्था के छ?

अहिलेसम्म सर्वाधिक मानवीय क्षति न्यूयोर्कमा भएको छ।

अमेरिकामा कोरोनाभाइरस महामारीको केन्द्रबिन्दु भनिएको त्यहाँ मङ्गलवार ७३१ जनाले ज्यान गुमाएका थिए।

न्यूयोर्कका गर्भनरले महामारीको उत्कर्षमा आफ्नो राज्य पुग्न लागेको बताएका छन्। त्यहाँ अस्पताल र सघन उपचार कक्षमा भर्ना लिने क्रम घटेको भनिएको छ।

गभर्नर एन्ड्रू क्वोमोले मानिसहरूलाई घरभित्रै बस्न र व्यक्तिगत दूरी कायम राखिराख्न सुझाव दिएका छन्।

सङ्क्रमण बढ्दै गएको र घरभित्रै बस्ने आदेशका माझ अर्को राज्य विस्कन्सनमा निर्वाचनको निर्धारित कार्यक्रम मङ्गलवार अघि बढेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले डब्ल्यूएचओबारे के भने?

पत्रकार सम्मेलनका क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले आफू थप छलफल गर्न अनिच्छुक भएको उल्लेख गर्दै विगतमा भनिएभन्दा केही समय पहिला नै अमेरिकाको अवस्था राम्रो हुन सक्ने बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्पको कार्यदलका अनुसार कोरोनाभाइरस महामारीका कारण २,४०,००० मानिसले अमेरिकामा ज्यान गुमाउन सक्ने अनुमान गरेको थियो।

उनले अमेरिका सङ्क्रमणको उत्कर्षमा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस अमेरिका: सल्लाहविपरीत राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प भन्छन्, 'मास्क अनिवार्य गर्न सकिँदैन'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

देशका प्रमुख सरुवा रोग विशेषज्ञ डा. एन्थोनी फाउसीले राज्य र स्थानीय नेताहरूलाई मानिसहरूलाई मास्क लगाउन प्रेरित गर्न यथासम्भव प्रयत्न गर्न आग्रह गरेपश्चात् ट्रम्पको यस्तो भनाइ आएको हो।

डा. फाउसीले मास्क लगाउनु "वास्तवमै महत्त्वपूर्ण रहेको" र "हामी सबैले त्यसलाई प्रयोग गर्नुपर्छ" भनेका थिए।

मास्क लगाउने कुरा अमेरिकामा निकै राजनीतीकरण भएको विषय बनेको छ।

राज्यहरूमा नियम

अधिकांश राज्यका गभर्नरहरूले अहिले घरबाहिर मास्क लगाउनुपर्ने नियमलाई अनिवार्य गरेका छन्।

त्यस्तो आदेश दिनेहरूमा रिपब्लिकन पार्टीबाट चुनिएकै गभर्नरहरू पनि छन्।

पहिले मास्क लगाउन अस्वीकार गरेका राष्ट्रपति ट्रम्पले गत शनिवार सार्वजनिक रूपमा पहिलो पटक मास्क लगाएका थिए।

तर शुक्रबार फक्स न्यूजसँग कुरा गर्दै उनले मास्क लगाउनैपर्छ भन्ने नियम देशभरि लागु गर्ने कुरामा आफू सहमत नभएको बताए।

उनले नागरिकसँग "निश्चित स्वतन्त्रता" हुनुपर्ने भन्दै त्यस्तो धारणा व्यक्त गरेका हुन्।

आग्रह

यसै साताको सुरुमा अमेरिकाको जनस्वास्थ्य निकाय सेन्टर्स फर डिजीज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्शन (सीडीसी) ले एउटा सूचना निकाल्दै सबैलाई मास्क लगाउन आह्वान गरेको थियो।

"हामी कोभिड-१९ विरुद्ध रक्षाहीन छैनौँ," सीडीसीका निर्देशक रोबर्ट आर रेड्फील्डले भने, "कपडाबाट बनेका मास्क सबैभन्दा शक्तिशाली हतियार हुन् जसले गर्दा कोरोनाभाइरसको विस्तारलाई हामी कम गर्न सक्छौँ, विशेषगरी समुदायस्तरमा सबैले त्यसलाई लगाएमा।"

दक्षिणी राज्य जोर्जामा रिपब्लिकन गभर्नर ब्रायन केम्पले त्यहाँका बासिन्दालाई आगामी महिनासम्म मास्क लगाउन आग्रह गरेका छन्।

अघिल्लो दिन उनले एट्लान्टाका नगरप्रमुख किशा लान्स बटम्सले मास्कलाई अनिवार्य गर्दा उनीविरुद्ध कानुनी कारबाही गरेपनि यस्तो आग्रह गरेका हुन्।

बटम्स चाहिँ आफैँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका छन्।

घरभित्र पनि मास्क लगाउन आग्रह

ओक्लाहोमा नगररका अधिकारीहरूले चाहिँ घरभित्र पनि अनिवार्य मास्क लगाउनमा जोड दिएका छन्। तर त्यहाँ राज्यभरि मास्कलाई अनिवार्य गरिएको छैन।

अमेरिकाका दक्षिणी राज्यहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि हुने क्रम बढिरहेको छ।

कोभिड-१९ सँग लड्न अधिकारीहरूलाई सहयोग गर्नका लागि टेक्सस र क्यालिफोर्नियामा सयौँ सैन्य स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई खटाइएको छ।

टेक्सस र एरिजोनामा शवहरू राख्नका लागि चिस्याउने सुविधा भएका ट्रकहरू पनि पठाइएको छ।

पछिल्ला...


शीर्षक: कोरोना भाइरस अर्थतन्त्र: विश्वभर विप्रेषणमा गिरावट आउँदा थुप्रै परिवारमा सास्ती\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो वर्ष भाइरस महामारीका कारण विप्रेषणको विश्वव्यापी मूल्य र आकारमा 'पछिल्लो इतिहासकै ठूलो सङ्कुचन' देखिने विश्व व्याङ्कले जनाएको छ

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार २० करोडभन्दा धेरै मानिसहरूले आफ्ना प्रियजनका लागि विदेशबाट पैसा पठाउँछन्। त्यसैलाई विप्रेषण भनिन्छ।

तर यो वर्ष भाइरस महामारीका कारण विप्रेषणको विश्वव्यापी मूल्य र आकारमा 'पछिल्लो इतिहासकै ठूलो सङ्कुचन' देखिने विश्व व्याङ्कले जनाएको छ।

विदेशमा काम गर्नेहरूले निम्न र मध्यम आय भएका आफ्ना देशका परिवारमा पठाउने पैसा सन् २०१९ मा रहेको ५५४ अर्बबाट २० प्रतिशतले कमी हुँदै यो वर्ष ४४५ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्नेछ।

विश्व व्याङ्कका अनुसार त्यसको कारण 'खासगरी आप्रवासी कामदारहरूको आम्दानी र रोजगारीमा आएको सङ्कुचन' हो।

"काम गरिरहेका देशका आर्थिक सङ्कटबीच आप्रवासी कामदारहरू आम्दानी र रोजगार गुमाउने सबैभन्दा बढी जोखिममा पर्ने देखिन्छ," विश्व व्याङ्कले थपेको छ।

औसत विप्रेषण प्रतिमहिना २०० देखि ३०० अमेरिकी डलरबीचमा रहेको पाइन्छ, केही निम्न र मध्यम आय भएका देशमा त्यति रकमले महिनाभर परिवार पाल्न पुग्छ

औसत विप्रेषण प्रतिमहिना २०० देखि ३०० अमेरिकी डलरबीचमा रहेको पाइन्छ।

त्यति रकमले थुप्रै निम्न र मध्यम आय भएका देशमा महिनाभर परिवार पाल्न पुग्छ।

यस्तो जीवन जोगाउने आर्थिक उपायबिना "हामी दशौँलाखको भविष्यबारे एउटा धुमिल चित्र मात्र देख्न सक्छौँ," भन्छन् केयर इन्टरन्याशनलका डेलफाइन पिनल्ड।

अन्तर्राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था केयर गरिबीसँग जुझ्ने परियोजनामा विश्वका झण्डै एक सय देशमा काम गरिरहेको संस्था हो।

त्यसो भए प्रभावित देशमा मानिसहरूले कसरी गुजारा चलाइरहेका छन् र सरकारले उनीहरूलाई गर्न सक्ने सहायता के हो?

बीबीसीले ६ देशका प्रभावित परिवारहरूसँग कुरा गरेको छ।

लेबननदेखि श्रीलङ्का, चन्द्रा, ५२

अन्य दुई महिलासँग मिलेर कोठा लिएकी चन्द्राले कोठाभाडा तिर्न मात्र नसकेकी होइनन्, खान समेत राहतबाट गुजारा चलाएकी छन्

चन्द्रा नायगे, ५२, ले डेढ दशकभन्दा बढि समयदेखि सरसफाइ कामदारको रूपमा लेबननमा काम गरिन्।

उनले कमाईबाट मासिक घर पठाउने झण्डै चार सय अमेरिकी डलरले श्रीलङ्कामा रहेका चिया कृषक श्रीमान, दुई छोरी र एक छोरालाई सघाएको थियो।

उनको त्यही कमाईले परिवारले जग्गा किन्न, घर बनाउन, छोरीहरू पढाउनदेखि उनीहरूको विवाहसम्म थेग्यो।

अक्टोवर महिनादेखिको अस्थिरताले त्यहाँको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस उपचार: कोभिड-१९ को खोप सबभन्दा पहिला कसले पाउला?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अनुसन्धान प्रयोगशालाहरू र औषधि उत्पादन गर्ने कम्पनीहरूले त्यस्तो प्रकारको प्रभावकारी खोप पत्ता लगाउने, तयार पार्ने, परीक्षण गर्ने र  उत्पादन गर्ने सम्बन्धमा स्थापित यसअघिका नियममा ठूलै परिवर्तन गरिरहेका छन्।

संसारभरि नै कोरोनाभाइरसको खोप पुर्‍याउन सकियोस् भनेर अभूतपूर्व कदमहरू चालिँदैछन्। तर त्यस्तो खोप सबैभन्दा पहिला प्राप्त गर्ने होडमा धनी देशहरू नै अगाडि रहनेछन् र सबैभन्दा कमजोरहरू पछाडि पर्नेछन् भन्ने विषयमा चिन्ताहरू व्यक्त भइरहेका छन्।

उसोभए कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप सबैभन्दा पहिले कस्ले लगाउन पाउँछन् त? अनि त्यसको मूल्य कति पर्ला र यो विश्वव्यापी महामारीको समयमा कोही पनि खोप लगाउन पाउने अवसरबाट वञ्चित नहोऊन् भन्नका लागि के गर्नुपर्छ?

सङ्क्रामक रोगहरूविरुद्धको खोप तयार पार्न, परीक्षण गर्न र जनमानसमा वितरण गर्न सामान्यतया निकै लामो समय लाग्छ।

तैपनि तिनको प्रभावकारिताका बारे कुनै सुनिश्चितता हुँदैन।

हालसम्मको अवस्थाको कुरा गर्ने हो भने खोप लगाएर मात्र एउटा सङ्क्रामक रोगलाई निर्मूल गर्न सकिएको छ। त्यो हो बिफर। तर त्यसका लागि २०० वर्ष लाग्यो।

पोलियो, टेटानस, दादुरा र क्षयरोगजस्ता बाँकी सङ्क्रामक रोगहरूसँग हामी खोपको प्रयोगबाट जोगिएर बाँचिरहेका छौँ।

कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप कति चाँडै प्राप्त गर्न सकिएला?

कोरोनाभाइरसका कारण हुने श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग कोभिड-१९ बाट कुन खोपले जोगाउन सक्छ भन्ने पत्ता लगाउन हजारौँ मानिसहरू संलग्न भएका परीक्षणहरू अहिले जारी नै छन्।

अनुसन्धानको चरणदेखि उत्पादन र वितरणको चरणसम्म पाँच देखि १० वर्ष लाग्ने प्रक्रियाको अवधिलाई केही महिनामा झारिएको छ।

प्रभावकारी खोप उत्पादनका लागि लगानीकर्ता र उत्पादकहरूले अर्बौँ डलर दाउमा लगाएका छन्।

रुसले उस्को स्पूत्निक-भी खोपको परीक्षणहरूले कोभिड-१९ का बिरामीमा रोगप्रतिरोधी क्षमता जगाउन सकेको सङ्केत देखाएको बताएको छ।

अनि अक्टोबर महिनाबाट सामूहिक रूपमा मानिसहरूलाई खोप दिन सुरु गर्ने जनाएको छ।

चीनले आफूले पनि एउटा सफल खोप तयार पारेको र त्यो पहिले आफ्ना सैनिकहरूलाई दिइने बताएको छ। तर जुन गतिमा ती खोपहरू तयार पारिए त्यसबारे विभिन्न चिन्ता र शङ्काहरू व्यक्त गरिँदैछ।

ती दुवैथरीमध्ये कुनै पनि खोप विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले तयार पारेको तेस्रो चरणको मेडिकल परीक्षणमा रहेका खोपहरूको सूचीमा छैनन्, जुन चरणमा नयाँ खोपलाई मानिसहरूमा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप : एकै मात्रा लगाउँदा हुने जोनसन एन्ड जोनसन खोप 'सुरक्षित र प्रभावकारी'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सम्भवत: केही दिनभित्रै अमेरिकामा आधिकारिकता पाउने यो कोभिडविरुद्धको तेस्रो खोप हुनेछ।

यो खोप फाइजर र मोडेर्नाकोभन्दा सस्तो र भण्डारण गर्न सहज हुनेछ।

यसलाई सामान्य रेफ्रिजेरेटरमा भण्डारण गर्न सकिन्छ।

जोनसन एन्ड जोनसनले गत महिना आफ्नो परीक्षणको नतिजा सार्वजनिक गरेको थियो।

उक्त औषधि उत्पादकको मालिक बेल्जियन कम्पनी जोनसनले परीक्षण नतिजाको विवरणले उसको उत्पादन गम्भीर रोगका लागि उच्च प्रभावकारी भएको देखाएको बताएको थियो।

जोनसन एन्ड जोनसनबारेको यो नयाँ खबर कोभ्याक्स कार्यक्रम अन्तर्गत खोप प्राप्त गर्ने घाना पहिलो देश बनेका बेला आएको हो।

किन कुनै देशले सन् २०२१ मा कोभिड खोप पाउँदैनन्

यूएस फुड एन्ड ड्रग एड्मिनिस्ट्रेसन (एफडीए) ले प्रकाशित गरेको विवरण पुस्तिकाले उक्त नियामकसमक्ष जोनसन एन्ड जोनसनले पेस गरेका विस्तृत विवरणहरूको जानकारी दिन्छ।

एफडीएको निष्कर्ष छ- लक्षण देखिएका र गम्भीर बिरामीलाई रोग घटाउन जोनसन एन्ड जोनसनको खोपका "देखिने फाइदाहरू" पाइएका छन्।

अमेरिका, दक्षिण अफ्रिका र ब्राजिलमा गरिएको परीक्षणमा भाइरसको सबैभन्दा खराब परिणाममा प्रभावकारिता "उस्तैखाले उच्च" रहेका थिए।

तर दक्षिण अफ्रिका र ब्राजिलमा समग्रमा रोगबाट बचाउने कुरामा यसको प्रभावकारिता कम देखिएको थियो किनकी त्यहाँ नयाँ प्रकारका कोरोनाभाइरसहरू देखिएका छन्।

परीक्षण विवरणले गम्भीर बिरामीलाई बचाउनका लागि उक्त खोप ८५ प्रतिशत प्रभावकारी रहेको देखाएको छ।

तर समग्रमा भने यो ६६ प्रतिशत मात्र प्रभावकारी देखिएको छ।

समग्रमा गरिएको परीक्षण नतिजामा खोप लगाएको २८ दिनपछिका मानिसहरू र सामान्यखाले लक्षण भएका मानिसहरूलाई हेरिएको थियो।

खोप लगाएको २८ दिनपछि सहभागीमध्ये कसैको पनि निधन भएन भने कोही पनि अस्पताल भर्ना हुनु पनि परेन।

विज्ञहरूको एउटा बाह्य समितिले शुक्रवार एफडीएले यो खोपलाई आधिकारिकता दिनुपर्छ कि पर्दैन भनेर सुझाव दिनेछ।

ह्वाइट हाउसका एक जना अधिकारीले बाइडन प्रशासनले आगामी साता कम्तिमा ३० लाख मात्रा जोनसन एन्ड जोनसनको खोप बाँड्ने अनुमान गरेका छन्।

कम्पनीले मार्च अन्त्यसम्ममा २ करोड मात्रा खोप आपूर्ति गर्ने योजनामा रहेको जनाएको छ।


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: चीनको सिनोभ्याक खोपले पनि पायो डब्ल्यूएचओको अनुमति\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

डब्ल्यूएचओको अनुमति पाउने यो दोस्रो चिनियाँ खोप हो।

अब विश्वभरि खोप वितरणका निम्ति स्थापित कोभ्याक्स कार्यक्रमले यो खोप पनि प्रयोग गर्ने ढोका खुलेको छ।

अठार वर्ष माथिकालाई दिन मिल्ने

सिनोभ्याक कम्पनीले बनाएको खोपलाई १८ वर्षमाथि उमेरका मानिसहरूलाई लगाउन मिल्ने सिफारिस गरिएको छ।

यो खोप पनि दुईदेखि चार साताको अन्तरालमा दुई मात्रा लगाउनुपर्छ।

आपत्‌कालीन प्रयोग अनुमतिको अर्थ उक्त खोपले 'सुरक्षा, प्रभावकारिता तथा उत्पादन'का अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड पूरा गरेकोडब्ल्यूएचओले जनाएको छ।

अध्ययनहरूका अनुसार सिनोभ्याकको खोपले खोप लगाएकाहरूमध्ये आधाभन्दा धेरै मानिसमा लक्षणसहितको बिमारी रोक्ने अनि शतप्रतिशत मानिसमा गम्भीर बिमारी र अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने अवस्था रोक्ने पाइएको उसले जनाएको छ।

सिनोभ्याकको यो खोप चीनका अतिरिक्त चिली, ब्राजिल, इन्डोनेशिया, मेक्सिको, टर्की र थाइल्यान्डमा यसअघि नै लगाउन थालिसकिएको थियो।

कोभ्याक्सलाई राहत

सिनोभ्याकका अनुसार उसले स्वदेश र विदेश गरी मे महिनाको अन्त्यसम्म ६० करोड मात्रा आपूर्ति गरिसकेको छ, जसमध्ये ४३ करोड मात्रा खोप लगाइसकिएको छ।

सिनोभ्याक खोपको एउटा मुख्य फाइदा भनेको यो खोप २ देखि ८ डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा सामान्य रेफ्रिजरेटरमा भण्डार गर्न सकिन्छ।

अर्थात् न्यून तापक्रममा ठूलो परिमाणमा खोप भण्डार गर्ने क्षमता नभएका विकासोन्मुख देशहरूका निम्ति यो सहज हुनेछ।

डब्ल्यूएचओको मान्यतापश्चात् गरिब देशहरूलाई खोप वितरण गर्ने कोभ्याक्स कार्यक्रमले यो खोपलाई पनि प्रयोग गर्ने बाटो खुलेको छ।

भारतले खोप निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाइदिएपछि कोभ्याक्सले गरिब देशहरूलाई आपूर्ति गर्न सकिरहेको थिएन।

गत महिना डब्ल्यूएचओले चीनको सिनोफार्म खोपलाई पनि अनुमति दिएको थियो।

चिनियाँ सिनोफार्म कम्पनीको भेरोसेल खोपले यसअघि नै अनुमति पाइसकेको छ

विश्वव्यापी अपील

विश्वका प्रमुख स्वास्थ्य तथा वित्तीय निकायहरूले कोभिड १९ महामारीको अन्त्य गर्न सघाउन ५० अर्ब डलरको लगानीको आह्वान गरेका छन्।

एउटा संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन, विश्व व्यापार सङ्गठन, विश्व ब्याङ्क तथा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले संसार खतरनाक बिन्दुमा पुगेको जनाएका छन्।

उनीहरूले खोप उत्पादन, अक्सिजन आपूर्ति, तथा कोभिड-१९ का उपचार तथा निदानमा प्रयोग हुने सामग्रीहरू र तिनको यथोचित वितरणका निम्ति स्रोतको खाँचो...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: नेपालको प्रारम्भिक आवश्यकता 'भारतबाट पूर्ति गराउन पहल'\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यो साता दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा आचार्यले सेरम इन्स्टिच्यूटका वरिष्ठ अधिकारी प्रकाश सिंहसँग कुराकानी गरेका थिए

त्यसैले नेपालले पनि आफ्नो प्रारम्भिक आवश्यकता भारतबाटै पूर्ति गराउने पहल भइरहेको दिल्लीस्थित नेपाली राजदूत नीलाम्बर आचार्यले बीबीसीलाई बताएका छन्।

नेपालले खोप हासिल गर्ने पहलका क्रममा दिल्लीस्थित दूतावासले त्यहाँका खोप निर्माता तथा सरकारी अधिकारीहरूसँग थालेको संवाद आशलाग्दो रहेको राजदूत आचार्यले बताएका छन्।

पश्चिमी देशहरूमा कोरोनाभाइरस विरुद्ध बनेका खोपहरूको प्रयोग हुन थालिसकेको बेला नेपालमा त्यसको आपूर्ति कहिले र कताबाट होला भन्ने जिज्ञासा बढिरहेको छ।

यसै मेसोमा यही साता भारतको खोप निर्माता कम्पनी सेरम इन्स्टिच्यूटका वरिष्ठ अधिकारी तथा भारतको नीति आयोगका प्रमुखसँग राजदूत नीलाम्बर आचार्यले कुराकानी गरेका थिए।

यूकेको अक्सफर्ड यूनिभर्सिटीले एस्ट्राजेनेका औषधि कम्पनीसँग मिलेर विकास गरेको खोप सेरम इन्स्टिच्युटले बनाउँदैछ। उक्त खोपको प्रभावकारिता ७० देखि ९० प्रतिशत हुने बताइएको छ।

पुनेस्थित सेरम इन्स्टिच्यूट अफ इन्डियाको प्रयोगशालामा एस्ट्राजेनेकाको कोभिशील्ड खोप राख्ने सिसी निकाल्दै एक कर्मचारी

"सेरम इन्स्टिच्यूटको क्षमता निकै ठूलो छ। नेपालको आवश्यकता पनि उसले सम्बोधन गर्न सक्छ," राजदूत आचार्यले भने।

उनका अनुसार भारतले आफ्नो आवश्यकताको निम्ति उत्पादन गर्ने जति खोप हुन्छ त्यसमा नेपालको आवश्यकता पनि थपे उत्पादन गर्ने कम्पनीलाई भन्न  नेपाल पनि लाभान्वित हुनसक्छ।

"यही सन्दर्भमा सेरम इन्स्टिच्यूटसँग हाम्रो वार्ता भइरहेको छ। (सेरमका अतिरिक्त निर्देशक प्रकाश सिंह) सोमवार दूतावासमा आउनुभएको थियो। वहाँसँगको वार्ता आशादायी रह्यो," उनले भने।

भारतबाट कति परिमाणका खोप आउला?

गत महिना नेपाल भ्रमणमा आएका बेला भारतीय विदेशसचिव हर्ष शृंगलाले नेपालको खोप आवश्यकता भारतको प्राथमिकतामा रहने बताएका थिए।

बिहीवार राजदूत आचार्यले भारतको नीति आयोगका प्रमुख कार्यकारी अमिताभ कान्तसँग कोभिडविरुद्धको खोपको उत्पादन तथा उपलब्धताबारे कुराकानी गरेका थिए।

कान्तले पनि भारतको खोप सहयोगमा नेपाल प्राथमिकतामा पर्ने बताएको दूतावासले उल्लेख गरेको छ।

राजदूत आचार्यका अनुसार नेपालले सुरुमा आफ्नो जनसङ्ख्याको २० प्रतिशतलाई पुग्नेगरी खोप आपूर्ति गर्न खोजिरहेको छ जसमा अग्रमोर्चामा रहेर काम गर्ने तीन प्रतिशतलाई पहिलो चरणमा अनि...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: ब्रिटेनले खोप अनुमति दिएपछि युरोपमा राजनीतिक तरङ्ग किन\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

युरोपेली युनियनका नियामक निकायले अझै उक्त खोपका आँकडा अध्ययन गरिरहेको छ।

अमेरिकी फाइजर तथा जर्मन बायोएनटेक कम्पनीको खोपलाई आपत्‌कालीन प्रयोग अनुमति दिएसँगै आममानिसमा खोप प्रयोग गर्ने ब्रिटेन पहिलो देश बनेको छ।

ब्रेक्जीटको कारण?

कतिपय ब्रिटिश मन्त्रीले ब्रिटेनले छिटो अनुमति दिन सक्नुका पछाडि ब्रेक्जीट पनि एउटा कारण भएको बताएका थिए।

ब्रिटेनका स्वास्थ्यमन्त्री म्याट ह्यानककले ब्रेक्जीटका कारण युकेमा युरोपेली युनियनका अन्य सदस्य राष्ट्रहरूभन्दा चाँडो कोभिड खोपको प्रयोग स्वीकृती दिन सकिएको बताएका थिए।

"हामी सम्पूर्ण सुरक्षा जाँच गर्छौँ र उस्तै प्रक्रिया पूरा गर्छौँ। तर ब्रेक्जीटका कारण हामीले ती सबै एकदमै छिटो गर्न सक्यौँ," टाइम्स रेडिओसँग बोल्दै उनले भने।

अनि हाउस अफ कमन्सका कन्जरभेटिभ नेता जेकब रिज-मगले पनि ट्वीट गर्दै भनेका छन्: "हामीले ईयू त्यागेकै कारण यति छिटो खोपलाई अनुमति दिन सकेका हौँ।"

तर ईयूका अधिकारीहरूले त्यस्ता भनाइलाई खारेज गर्दै ईयूद्वारा स्थापित संयन्त्र नै ब्रिटेनले पनि पछ्याएको र जुनसुकै सदस्य राष्ट्रले पनि त्यसो गर्नसक्ने बताएको छ।

ईयूको नियामक निकायले आफ्नो प्रक्रियामा ढिलाइ हुनुको कारण त्यसमा सामेल कडा सुरक्षा परीक्षणका नियम रहेको जनाएको छ।

ब्रिटेनका निम्ति जर्मनीका राजदूत आन्द्रियास माइकेलिसले भाइरस विरुद्धको लडाइँ कुनै राष्ट्रिय मुद्दा नभएको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकता औँल्याएका छन्।

रुसमा पनि खोप लगाइने

यसैबीच रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आगामी सातादेखि आममानिसलाई खोप लगाउन अभियान शुरू गर्न स्वास्थ्य अधिकारीहरूलाई आदेश दिएका छन्।

कोभिड-१९ का  बिरामीहरूका निम्ति नयाँ अस्पतालहरूको भिडिओ कन्फरेन्समार्फत् उद्घाटन गर्ने कार्यक्रममा बोल्दै पुटिनले आगामी केही दिनमा रुसको स्पुटनीक फाइभ खोपको २० लाख मात्रा प्रयोगका निम्ति तयार हुने बताए।

रुसले गत अगस्टमै उसका नियामक निकायले खोप स्वीकृत गरेको बताएको थियो।

तर खोप परीक्षणमा महत्त्वपूर्ण मानिने तेस्रो चरणको सुरक्षा तथा प्रभावकारिता परीक्षण भने अहिले पनि भइरहेको छ।

रुसमा देशभरि खोप लगाउनका लागि आवश्यक परिमाणमा खोप उत्पादन भइसकेको छैन।

ब्रिटेनले खोपको आम प्रयोगको अनुमति दिएको केही घण्टामा पुटिनको उक्त भनाइ सार्वजनिक भएको छ।

कसरी बन्यो भाइरसविरुद्ध पहिलो खोप


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोप: भारतले लगायो आस्ट्राजेनेका खोपको निर्यातमाथि अस्थायी रोक\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

देशको सबैभन्दा ठूलो खोप निर्माताले ब्राजिल र यूकेमा खोप पठाउने काममा ढिलाइ गरिसकेको छ

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहेकाले आउँदा साताहरूमा घरेलु माग बढ्ने र खोप भारतमै आवश्यक पर्ने उनीहरूले बताएका हुन्।

भारतको यो कदमले अप्रिलको अन्त्यसम्म आपूर्तिमा असर गर्ने ठानिएको छ।

यसले कोभ्याक्स योजनाअन्तर्गत रहेका करिब १९० राष्ट्रलाई असर गर्न सक्ने सम्भावना छ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनको नेतृत्वमा रहेको यो योजनाले सबै देशहरूमा खोप निष्पक्षरूपमा बाँडियोस् भन्ने उद्देश्य राखेको छ।

भारतको सबैभन्दा ठूलो खोप निर्माता सिरम इन्स्टिच्युट अफ इन्डिया (एसआइआइ)ले थुप्रै देशमा आस्ट्राजेनेका खोप पठाउने काममा ढिलाइ गरेको छ। हालैका दिनमा त्यसको मारमा यूके र ब्राजिल परेका छन्।

भारतले अहिलेसम्म ७६ देशमा गरी ६ करोड भन्दा बढी खोप निर्यात गरिसकेको छ र त्यसमा धेरै अक्सफर्ड-आस्ट्राजेनेकाकै खोप परेको छ।

भारतले यो कदम किन चाल्यो?

भारतभित्रै कोरोनाभाइरसका बिरामीहरू तीव्र रूपमा बढिरहेका बेला भारतले यो निर्णय गरेको छ। यो वर्ष सबैभन्दा धेरै सङ्क्रमित सङ्ख्या बुधवार देखियो जसमा ४७,००० भन्दा बढी नयाँ सङ्क्रमित छन् भने २७५ को मृत्यु भएको छ।

भारतले अप्रिल १ तारिखबाट ४५ वर्षमाथिकालाई खोप कार्यक्रम सुरु गर्न लागेकाले पनि अधिकारीहरूले माग बढ्ने ठानेका छन्।

"निर्यात रोक्ने अस्थायी उपाय हो। घरेलु मागले पहिलो प्राथमिकता पाउनुपर्छ," बीबीसीका सौतिक विश्वासलाई विदेशमन्त्रालयका एकजना स्रोतले भन्यो।

उनीहरूका अनुसार एप्रिलसम्म खोपको आपूर्ति रोकिने सम्भावना छ, तर मे महिनामा भने अवस्था केही हलुका हुनसक्छ। त्यतिबेलासम्म अर्को एउटा खोपले पनि आपत्कालीन प्रयोगका लागि स्वीकृति पाउने ठानिएको छ।

विदेश मन्त्रालयको वेबसाइट अनुसार बिहीवार यता भारतले कुनै निर्यात गरेको छैन।

"बाँकी सबै कुरा कम्तीमा अहिलेका लागि रोकिएको छ," मन्त्रालयका एक स्रोतले रोयटर्स समाचार संस्थालाई भनेका छन्। "भारतको अवस्था स्थिर नहुँदासम्म कुनै निर्यात हुँदैन।"

निर्णयबारे सरकार वा एसइइका अधिकारीले कुनै प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्।

पृष्ठभूमि के हो?

एसआइआइ - विश्वको सबैभन्दा ठूलो खोप निर्माता कम्पनी - ले यसअघि नै आस्ट्राजेनेका खोप पठाउने काम ब्राजिल, युके, साउदी अरेबिया र मोरोक्कोमा ढिला गरिसकेको छ।

गत साता, बीबीसीले ५० लाख खोप पठाउन चार साताका लागि रोकिएको भनेर समाचार लेखेको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस खोपः यी मानिस सङ्क्रमित भएर अनुसन्धानमा सघाउन चाहन्छन्\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

केही मानिसहरू त्यसो गर्न तयार छन्। अनि 'वन डे सूनर' नामक अभियान सञ्चानल गरेर उनीहरू चुनौतीका रूपमा त्यस्तो परीक्षण गर्न अनुमति पाइयोस् र कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप विकास र जाँच चाँडो होओस् भन्ने चाहन्छन्।

हामीले स्वेच्छाले त्यस्तो अभियानमा सहभागी हुन चाहने विभिन्न देशका छ जनासँग कुरा गरेका छौँ।

उनीहरू आफूलाई कोभिड-१९ बाट कम जोखिम हुने भन्ठान्छन् र मानवजातिको बृहत्तर लाभका लागि सघाउने खोजेको बताउँछन्।

तर मानवमा गरिने 'च्यालिन्ज ट्रायल' के हो र त्यसमा कस्तो जोखिम हुन्छ?

हेर्नुहोस् यो भिडिओ।

अनि यो पनि


शीर्षक: कोरोना भाइरस चीन: नयाँ सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि बेइजिङमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहरको त्रास\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

सिनफडि बजारमा काम गर्ने हजारौँ व्यक्तिको परीक्षण गर्ने बताइएको छ

सङ्क्रमणको प्रकोपलाई शहरको सबभन्दा ठूलो होलसेल बजारसँग जोडेर हेरिएको छ।

सिनफडि मार्केटमा ५१७ जनाको परीक्षण गर्दा ४५ जना कोभिड- १९बाट सङ्क्रमित फेला परेका थिए।

उनीहरूमध्ये कसैमा पनि कुनै लक्षण देखिएको थिएन।

त्यसपछि उक्त बजार र वरिपरिका ११ वटा क्षेत्रमा लकडाउन गरिएको छ र उक्त बजारमा काम गर्ने १० हजार कर्मचारीको परीक्षण गर्ने भनिएको छ।

सिनफडि बजार बेइजिङको सबभन्दा ठूलो होलसेल बजार भएको बताइन्छ

अधिकारीहरूले पछिल्लो समयमा उक्त बजार पुगेकाहरू र वरिपरिको क्षेत्रका सबैको परीक्षण गर्न चाहेको बताएका छन्।

पचास दिनपछि बेइजिङमा पहिलोपटक यी सङक्रमितहरू भेटिएका हुन्।

नयाँ सङ्क्रमणबारे हामीलाई के थाहा छ?

बेइजिङको दक्षिण पश्चिमस्थित फेङटाइ जिल्लामा रहेको सिनफडि बजार गएका दुई पुरुषमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि उक्त बजार शनिवार बिहानदेखि बन्द गरिएको छ।

बजारमा गरिएको थप परीक्षणमा ४५ जना पोजिटिभ पाइएका थिए।

जिल्लाका सरकारी अधिकारी चु जुनवेइले भने, "आम जनताको स्वास्थ्यलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्ने सिद्धान्त बमोजिम हामीले सिनफडि बजार र वरिपरिको क्षेत्र बन्द गर्ने निर्णय गरेका छौँ।"

उनले त्यो जिल्ला "युद्धकालको जस्तो आपत्‌कालीन स्थितिमा राखिएको" बताए।

बीबीसीका चीन संवाददाता स्टेफन म्याकडोनेल भन्छन्-

चिनियाँ अधिकारीहरू बेइजिङको तरकारी र मासुको मागको ८० प्रतिशत उपलब्ध गराउने सिनफडि बजार कसरी नयाँ कोरोनाभाइरस प्रकोपको स्रोत बन्यो भन्नेमा निश्चित छैनन्।

पछिल्ला महिनाहरूमा चिनियाँ सरकारको रणनीति जुनसुकै शहरमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण देखिएमा तत्काल उक्त शहरलाई पूर्ण रूपमा आइसोलेशनमा लग्ने अर्थात् अन्यबाट एक्ल्याउने रहेको छ।

यस्तो रणनीतिले काम गरेको जस्तो देखिएको छ। तर भाइरस आपत्‌काल नियन्त्रणमा आएको देखिएका बेला बेइजिङ पूर्ण रूपमा लकडाउन गर्ने काम भने अधिकारीहरूले हतारमा गरिहाल्ने जस्तो देखिन्न।

सैयौँ सुरक्षाकर्मीहरू लकडाउन गरिएको क्षेत्रमा प्रवेश गरेका छन्। नजिकैका यातायात सञ्जालहरू र विद्यालयहरू बन्द गरिएका छन्।

बेइजिङभरि नै खेलकुद कार्यक्रमहरू रद्द गरिएका छन् र मुख्य सार्वजनिक सेवा केन्द्रहरू बन्द गरिएका छन्।

राजधानीमा सङ्क्रमणको दोस्रो लहरको त्रास फैलिने  ठानिएको छ।

वुहान शहरमा सबभन्दा पहिले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सुरु...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: उदयपुरमा फेला परेका ६ जना सङ्क्रमणमुक्त भएर अस्पतालबाट बिदा\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अस्पतालबाट एम्बुलेन्समा राखेर उनीहरूलाई क्वारन्टीनतर्फ लगिएको छ

उक्त प्रदेशमा ३१ जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए। सबैलाई विराटनगरस्थित कोशी अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।

पीसीआर विधिबाट तीन चोटि परीक्षण गर्दा तीमध्ये  छ जनाबाट सङ्कलित नमुनामा कोरोनाभाइरस नभेटिएपछि उनीहरू सङ्क्रमणमुक्त भएको निष्कर्ष निकालिएको थियो।

त्यसैले बुधवार बिहान उनीहरूलाई अस्पतालबाट बिदा गरिएको प्रदेश नं १ का सामाजिक विकासमन्त्री जीवन घिमिरेले बीबीसीलाई बताए।

अब नेपालमा सङ्क्रमितको कुल  सङ्ख्या ९९ पुगेको छ। बुधवार अपराह्ण स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले थप १७ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि गरेको छ।

को हुन् सङ्क्रमणमुक्त हुने व्यक्ति?

उदयपुरको त्रियुगा नगरपालिका वडा नं ३  भुल्केस्थित एक मस्जिदमा बसेका बेला सङ्क्रमण पुष्टि भएका १६ मध्ये छजना कोरोनाभाइरसमुक्त भएका हुन्।

उनीहरू सबै भारतीय नागरिक हुन्।

उनीहरूमा गत वैशाख ५ र ६ गते सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

उदयपुरस्थित मस्जिदमा बसेकामध्ये कतिपयमा सङ्क्रमण पाइएको थियो

कोशी अस्पतालको कोभिड-१९ उपचार केन्द्रमा  १९ दिनदेखि उनीहरूको उपचार भइरहेको थियो।

मन्त्रालयका अनुसार यसअघि सङ्क्रमणमुक्त भएका भनिएका तीन जनामा फेरि कोरोनाभाइरस देखिएको छ।

त्यसैले उपचारपछि निको हुनेको सङ्ख्या २२ बाट १९ मा ओर्लिएको छ।

अब कहाँ जान्छन्?

अस्पतालबाट बिदा भएपछि पनि उनीहरूले क्वारन्टीनमा बस्नुपर्ने भएको छ।

लकडाउनका कारण सीमानाका बन्द रहेका कारण उनीहरूलाई भारत पठाउन समस्या भएपछि विराटननगरकै एउटा मस्जिदमा क्वारन्टीनमा बस्ने व्यवस्था मिलाइएको प्रदेश सरकारका अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

अस्पतालबाट एम्बुलेन्समा राखेर उनीहरूलाई क्वारन्टीनतर्फ लगिएको थियो।

प्रदेश नं १ मा हालसम्म पुष्टि भएका ३१ सङ्क्रमितमध्ये अब दुई महिलासहित २५ जनाको उपचार भइहेको छ। सबैको स्वास्थ्यस्थिति राम्रो रहेको बताइएको छ।

तीमध्ये उदयपुरमा सङ्क्रमण पुष्टि भएका २२ जना, झापाका दुईजना र भोजपुरका एकजना छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोना भाइरस: मानिसमा कीटनाशक छर्ने कार्यको आलोचना


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: के कोभिड-१९ नियन्त्रणका लागि बनाइएका नियम र मापदण्ड हटेका हुन्?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

यसरी सबै गतिविधि खुल्नुलाई नेपाल प्रहरीका प्रवक्ताले स्थिति "अब आफूहरू एक्लैको नियन्त्रणमा नरहेको" बताएका छन्।

एसएसपी वसन्तबहादुर कुँवरले बीबीसीलाई भने, "भौतिक दूरीसहित नेपाल सरकारले तोकेका स्वास्थ्य मापदण्डका कुरा कडा रूपमा पालना गराउन सकिने अवस्था छैन। किनकि यसबारे आमभावना अर्कै भइसकेको छ।"

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अधिकारीहरू नै आफूहरूले तोकेको मापदण्डको पालना नभएको देख्दा निराश छन् भने प्रहरी अधिकारीहरू सरकारबाट कडाइ गर्ने विषयमा "स्पष्ट भाषामा" निर्देशन नदिइएको बताउँछन्।

स्वास्थ्य मन्त्रालय के भन्छ?

मन्त्रालयले यसअघि तोकेका कम्तीमा दुई मिटरको दूरी कायम राख्ने र २५ जना भन्दा धेरै मानिसहरू एक ठाउँमा जमघट नहुने भन्ने नियम आजपर्यन्त कायम रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ताले बीबीसीलाई बताएका छन्।

तर पछिल्ला केही सातामा खासगरी सरकारका पक्ष र विरोधमा भएका आन्दोलन एवं सभा, क्रिसमस र अङ्ग्रेजी नववर्ष २०२१ का अवसरमा सडक, रेस्टुराँ र क्लबहरूमा स्वास्थ्य मापदण्डको हेक्का नराखीकन भेला भएका मानिसको भिड चिन्ताको विषय भएको विज्ञहरू बताउँछन्।

प्रतिनिधिसभा विघटन भएपछि नेकपाका दुवै खेमाले आयोजना गरेका कार्यक्रममा शीर्षस्थ नेताहरू सहभागी हुने गरेका छन्

मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले बीबीसीलाई भने, "हाम्रो काम मापदण्ड बनाउने हो तर यदि त्यसलाई कसैले उल्लङ्घन गर्छ भने त्यहाँनेर अर्कैले काम गर्नुपर्छ।"

अझै देशभरि ५,००० भन्दा धेरैको सङ्ख्यामा कोरोनाभाइरस सक्रिय रहेका व्यक्तिहरू रहेको र दैनिक ५०० जनाजतिमा सङ्क्रमण पुष्टि हुने क्रम रहेको भन्दै त्यसलाई सामान्य सोच्न नहुने उनको भनाइ छ।

"स्कूल नै खोले पनि कसरी खोल्ने भन्ने मापदण्ड छ। हामीले तिनको कार्यान्वयन हुनुपर्छ भन्नेमा अझै दृढ छौँ," प्रवक्ता गौतमले थपे।

कोभिडको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर प्रदर्शन गर्न गृह मन्त्रालयको सुझाव

सीसीएमसीको रणनीति के?

आइतवार बसेको कोभिड-१९ सङ्कट व्यवस्थापन सञ्चालन केन्द्र (सीसीएमसी) मा अब खुल्न बाँकी सेवालाई बिस्तारै खुला गर्दै लगिनुपर्नेगरी कुरा उठेको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिव महेन्द्रप्रसाद गुरागाईँले बताएका छन्।

उनी भन्छन्, "वस्तुस्थिति फेरिएकाले केही परिमार्जन गर्न मन्त्रिपरिषद्‌मा सिफारिस गर्ने निर्णय भएको हो। जसमा स्कूल वा सिनेमा हल जे खुला गरिए पनि स्वास्थ्यका सर्त र मापदण्ड कायम...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड- १९ विरुद्धको खोप ल्याउन के गर्दैछ सरकार?\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

जनसङ्ख्याको २० प्रतिशतलाई खोप लगाउनका लागि ग्लोबल भ्याक्सिन अलाइन्स (गाभी) र विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन मिलेर 'कोभ्याक्स सुविधा' अन्तर्गत नेपालमा अमेरिकी र जर्मन कम्पनीहरूले संयुक्त रूपमा विकास गरेको खोप सबैभन्दा पहिले आउन सक्ने सम्भावना बढेको बताइएको छ। तर यस विषयमा औपचारिक निर्णय भने भैसकेको छैन।

"जुन खोप कोभ्याक्स अन्तर्गत सहज रूपमा हामीलाई उपलब्ध हुन्छ त्यो लिँदै जाने गरी तयारी गरेका छौँ। फाइजर/बायोएनटेकले विकास गरेको खोप निकै कम तापक्रममा राख्नुपर्छ भन्ने छ। तर पहिलो चरणमा त्यही खोप प्राप्त हुने सम्भावना बढी छ। हामीसँग त्यसैबारे कुराकानी भएको छ," स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहायक प्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीले बीबीसीसँग भने।

"सबै जनसङ्ख्यालाई पुग्ने गरी माइनस ८० डिग्रीमा भन्दा तलको तापक्रममा राख्ने खोपको व्यवस्थापन नेपालमा त्यति धेरै सहज त हुँदैन। तर अग्रमोर्चामा काम गर्ने तीन प्रतिशत जतिकालागि हामीसँग केही अस्पतालहरूमा भएका भण्डारणमा खोप राख्न सकिन्छ।"

"हालसम्मको जानकारी अनुसार पहिलो चरणमा त्यही खोप (फाइजर/बायोएनटेकले विकास गरेको) आउँछ। त्यसभन्दापछि चाहिँ हामीसँग अलिकति मिल्दोजुल्दो र अनुमति वा प्रयोगका क्रममा अघि आएको भनिएको मोडेर्नाले बनाएको खोप हो। त्यसका लागि हामीले प्रयास गरिरहेका छौँ," सहायक प्रवक्ता डा. अधिकारीले बताए।

अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा 'कोभ्याक्स सुविधा' सञ्चालन गर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन तथा गाभीसँग मन्त्रालय छलफलमा रहेको सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन्।

भण्डारण क्षमताबारे संशय

कोभ्याक्स सुविधा अन्तर्गत आउने भनिएको करिब २० प्रतिशत खोपले नेपालको ६० लाख जनसङ्ख्यालाई पुग्ने स्वास्थ्य अधिकारीहरू बताउँछन्।

फाइजर/बायोएनटेकले विकास गरेको खोप निकै कम तापक्रममा राख्नुपर्ने र त्यस्तो सुविधा विकसित मुलुकहरूमा समेत सीमित मात्रामा रहेको विवरण प्राप्त भइरहेको अवस्थामा नेपालमा त्यसलाई भण्डारण गर्न सकिएला त भन्ने बीबीसीको प्रश्नमा अधिकारीले भने, "६० लाखलाई नै पुग्नेगरि त्यो खोप ल्याउने भनिएको होइन। सुरुवातमै त्यो खोपले (केही देशमा प्रयोगको) अनुमति प्राप्त गरेको हुँदा कोभ्याक्स अन्तर्गत आउने खोप त्यहीँबाट सुरु हुनसक्नछ भन्ने हो।"

 "हामीले पहिलो चरणमा आउने तीन प्रतिशत मध्ये केहीलाई लगाउने भनेका छौँ।"

त्यो तीन प्रतिशतका लागि पनि आवश्यक पर्ने खोप भण्डारण गर्न सकिने क्षमता नेपालको छ त?

अधिकारी भन्छन्:...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ भएका सिकिस्त बिरामीलाई आईसीयू र भेन्टिलेटर जुटाउन चुनौती\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

अहिले देशभरि २,६०० वटा आईसीयू शय्या र ९०० वटा भेन्टिलेटर रहेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन्।

गम्भीर अवस्थामा भएका बिरामीको जीवनरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने ती सघन उपचारसम्बन्धी संरचना अधिकांशतः काठमाण्डू उपत्यकामै  सीमित रहेको र राजधानीबाहिरका अस्पतालमा एकदमै कम भएको विज्ञहरूको भनाइ छ।

उनीहरूले कतिपय अस्पतालमा सघन उपचार सेवा सञ्चालनका लागि दक्ष प्राविधिक जनशक्ति पनि आवश्यक पर्ने उल्लेख गरेका छन्।

सघन उपचारको जोहो के छ?

साउन २७ गतेसम्मको तथ्याङ्कअनुसार देशभरि उपलब्ध आईसीयू शय्या र भेन्टिलेटरमध्ये १,१३४ वटा शय्या र ५७६ वटा भेन्टिलेटर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितका लागि छुट्याइएको छ।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारी भन्छन्, "कोभिड-१९ का लागि अस्पतालहरूलाई तयार अवस्थामा राख्न आवश्यक पूर्वाधार, स्वास्थ्य सामग्री, मानवीय तथा वित्तीय स्रोतको व्यवस्था गरिएको छ।"

उनका अनुसार गम्भीर प्रकृतिका १,५०० बिरामीहरूको उपचारका लागि औषधि र आईसीयूका सामग्रीहरू मौज्दात  छन्।

साउन १४ गते भेन्टिलेटरर आईसीयूमा राखिएका बिरामीको सङ्ख्या २२ रहेकोमा साउन २७ गते अपराह्णसम्म बढेर ८८ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

तीमध्ये सर्वाधिक सङ्ख्या प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छ।

लकडाउन घोषणा गर्नुभन्दा अघि देशभरि भएका अस्पतालका आईसीयूमा १,५५० वटा शय्या र ७७० वटा भेन्टिलेटर थिए।

मन्त्रालयका अनुसार अस्पतालहरूलाई ४०० भन्दा बढी आईसीयू शय्या र १६० वटा भेन्टिलेटर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचारका लागि मात्रै छुट्याउन विगतमा निर्देशन दिइएको थियो।

के उपलब्ध स्रोत र साधन पर्याप्त हुन्छ?

सघन उपचारसम्बन्धी स्वास्थ्यकर्मीहरूको समूह 'नेप्लिज सोसाइटी अफ क्रिटिकल केअर मेडिसिन'का महासचिव डा. हेमराज पनेरू सघन उपचारको क्षेत्र नेपालमा विकास हुने क्रममा रहेको र यसका लागि आवश्यक जनशक्ति, स्रोत तथा साधन अपर्याप्त रहेको बताउँछन्।

उनका अनुसार तीन महिनाअघि गरिएको अध्ययनले काठमाण्डूमा ५३० को हाराहारीमा सघन उपचार शय्या र झन्डै ३०० वटा भेन्टिलेटर रहेको देखाएको थियो।

उनी भन्छन्, "काठमाण्डूमा आईसीयू र भेन्टिलेटर दुवै चाहिने ३०० जति बिरामी भए भने हाम्रो क्षमताले थेग्नै सक्दैन। सरकारी अस्पताल अहिले नै व्यस्त छ। म काम गरिरहेको शिक्षण अस्पतालमा शय्याहरू भरिएका छन्, खाली नभई हामी केही गर्न सक्ने अवस्थामा...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोभिड-१९ भएका ६१ वर्षदेखि माथिका मानिसमा उच्च मृत्युदर, यसको अर्थ के हो\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले नियमित रूपमा सार्वजनिक गर्ने विवरण केलाउँदा कोभिड-१९ सँग सम्बन्धित कारणले बुधवार अपराह्णसम्म मृत्यु पुष्टि भएका ४९८ मध्ये २४० जना ६१ वर्ष वा त्योभन्दा माथिको उमेर समूहका भएको देखिन्छ।

तर कुल सङ्क्रमितमध्ये ६१ वर्षदेखि माथिका मानिसको सङ्ख्या ६.२ प्रतिशत छ।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता समिरकुमार अधिकारीले "खतरनाक अवस्था देखिएकोले धेरै सतर्क हुनुपर्ने स्थिति" देखिएको बीबीसीलाई बताएका छन्।

“जेष्ठ उमेर समूहमा हुने मान्यजनबाट टीका थापिने दशैँका लागि यो एउटा चेतावनी हो,” उनले भने।

के छ तथ्याङ्क?

देशभरि पुष्टि भएका ७७,८१७ सङ्क्रमितमध्ये अहिलेसम्म ०.६५ प्रतिशतको मृत्यु भएको छ।

तर ६१ वर्ष र त्यसमाथिका सङ्क्रमितमा मृत्युदर उच्च देखिएको छ। अहिलेसम्म सो वर्गमा ४.९२ प्रतिशत सङ्क्रमितको मृत्यु भएको देखिन्छ।

अहिलेसम्म कोभिड-१९ का कारण वाग्मती प्रदेश विशेषगरी काठमाण्डू उपत्यकाका तीन जिल्ला सर्वाधिक प्रभावित भएका छन्।

वाग्मतीका १८७ मृतकमध्ये ११४ जना ६१ वर्ष वा त्योभन्दा माथिका छन्।

त्यसपछि प्रभावित प्रदेश नं २ मा अहिलेसम्म १३३ जनाले ज्यान गुमाएकोमा ६० जना सो उमेर समूहका छन्।

प्रदेश नं ५ का ७६ मृतकमध्ये २९ जना उक्त उमेर समूहका छन्।

उच्च मृत्युदरको अर्थ के हो?

कोरोनभाइरस सबै उमेर समूहमा घातक हुनसक्ने भए पनि बुढ्यौलीसँगै देखा पर्ने शारीरिक तथा स्वास्थ्य समस्या र विभिन्न दीर्घरोगका कारण जेष्ठ नागरिकहरू सबैभन्दा जोखिमयुक्त वर्गमा पर्ने विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्ल्यूएचओले जनाएको छ।

नेपालमा महामारीको प्रारम्भिक चरणदेखि नै १ देखि २ प्रतिशतबीचमा ६१ वर्ष र माथिका सङ्क्रमितहरूले ज्यान गुमाएको देखिएको थियो।

कोरोनाभाइरसबारे थुप्रै महत्त्वपूर्ण अध्ययन गरिराखेको अमेरिकाको मिनिसोटास्थित एउटा मेडिकल अध्ययन संस्थान तथा अस्पताल मेयो क्लिनिकमा कार्यरत भाइरोलजिस्ट डा. सुदीप खड्काका अनुसार पाँच प्रतिशत हाराहारीमा मृत्युदर पुग्नुले सङ्क्रमणको विविध पक्षबारे सङ्केत गर्छ।

“देशभित्रै र बाहिर मुख्य श्रमशक्तिका रूपमा रहने युवा र पुरुषमा भाइरस धेरै देखिनु सुरुको अवस्थामा स्वाभाविक थियो। अहिले घरमै आराम वा सेवानिवृत्त जीवन व्यतीत गर्नेहरूमा त्यो फैलिएको छ,” डा. खड्का भन्छन्।

“अन्य उमेर समूहमा पुरुषहरू धेरै सङ्क्रमित भए पनि घरमै बस्ने खासगरी ६० वर्षमाथिका व्यक्तिमा महिला र पुरुष दुवैमा बराबरजसो यो...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: कोरोनाभाइरसको आरडीटी परीक्षण बन्द\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

मन्त्रालयका सह-प्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारी भन्छन्, "आरडीटी किट मौज्दातमा छैनन् र स्थानीय तहमा केही किट बाँकी रहे पनि कोरोनाभाइरस पहिचानका लागि त्यो प्रयोग नगर्ने निर्णय मन्त्रालयले गरेको छ।"

देशभर कुल ३,१८, ४६१ आरडीटी परीक्षण गरिएकोमा १८,९६३  पोजिटिभ देखिएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

विवादास्पद आरडीटी परीक्षण बन्द गरेर पीसीआर परीक्षण मात्रै गर्नुपर्ने माग राखेर युवाहरूले केही दिनदेखि सरकारविरोधी प्रदर्शन गरिरहेका थिए। यसै हप्ता मन्त्रालय र अनशनरत युवाहरूबीच आरडीटी प्रयोग स्थगित गर्ने सहमति पनि भएको थियो।

निगरानी र अनुसन्धान मात्रै

डा. अधिकारीले आरडीटी परीक्षण कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पहिचानका लागि नभई निगरानी राख्न र अनुसन्धान गर्न मात्रै प्रयोग गरिएको दाबी गरे।

उनले भने, "कोरोनाभाइरस परीक्षण गर्न आरडीटी हिजो पनि प्रयोग गरिएको थिएन, आज पनि गरिएको छैन र भोलि पनि गरिने छैन।"

उनले बाँकी रहेका आरडीटी किट अनुसन्धानका लागि प्रयोग गर्न सकिने बताए।

डा. अधिकारीका अनुसार मन्त्रालयले थप आरडीटी खरिद प्रक्रिया र त्यसको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा बन्द गरिसकिएको छ।

पीसीआर परीक्षण कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भए नभएको पत्ता लाग्छ

बैशाखदेखि परीक्षण

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिने जोखिम बढ्दै गएपछि परीक्षण विस्तार गर्न आरडीटी परीक्षण बैशाखमा पनि देशका ५६ जिल्लाहरूमा सुरु गरिएको थियो।

त्यतिबेलै त्यो परीक्षणले 'सङ्क्रमित व्यक्तिको नतिजा नेगेटिभ र सङ्क्रमण नभएका व्यक्तिलाई पोजिटिभ देखाएको' भन्दै विश्वसनीयतामाथि कतिपयले प्रश्न उठाएका थिए।

सरकारी अधिकारीहरूले भने आरडीटी र पीसीआर विधिले दिने परिणाम र उद्देश्यबारेको अनभिज्ञताले भ्रम परेको बताएको थियो।

कुन परीक्षणबाट के पत्ता लाग्छ?

पीसीआरले शरीरमा भाइरस छ कि छैन पत्ता लगाउँछ।

स्वास्थ्य सेवा विभागका पूर्वमहानिर्देशक महेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ भनाइमा सुरुको दुई हप्तामा पीसीआरमा भाइरस पोजिटिभ देखिन्छ।

उनी भन्छन्, "आरडीटीले भाइरस शरीरमा प्रवेश गरेपछि एन्टीबडी (शरीरले बाह्य पदार्थसँग लड्न बनाउने तत्व) बनेको छ कि छैन भनेर हेर्छ।"

आरडीटी परीक्षण के हो?

मानिसको शरिरमा भाइरस सङ्क्रमणको विरूद्धमा बनाएको एन्टीबडी रहे नरहेको हेर्न छिटो र सहज परीक्षण आरडीटी हो।

शरीरमा एन्टीबडी भएको अवस्थामा परीक्षणको नतिजा पोजिटिभ आउँछ तर पीसीआर परीक्षणमा त्यो व्यक्तिको नतिजा नेगेटिभ देखिन...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: क्वारन्टीनमा किन गरे यी चार जनाले आत्महत्या\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

महाकालीपारि झण्डै एक हजार नेपाली कामदारलाई भारतीय पक्षले नै खाने बस्ने व्यवस्थापन गरिदिएको थियो।

आत्महत्या गर्ने ती पाँचमध्ये तीनजना दलित समुदायका छन्।

एकजनाले पहिले पनि आत्महत्या प्रयास गरेको उनको परिवारका सदस्यले जानकारी दिएका छन्।

अर्का एकजनाले छोडेको 'सुसाइड नोट'मा उनलाई डिप्रेसनको समस्या रहेको उल्लेख छ।

देवबहादुर विक (४३), अर्घाखाँची

देवबहादुर विकले असार ३ गते बिहान रूखमा  झुण्डिएर आत्महत्या गरे।

भारत पञ्जाबबाट आएका अर्घाखाँची शीतगङ्गा नगरपालिकाका विक जेठ १० गते देखि क्वारन्टीनमा बस्दै आएका थिए।

उनको स्वाबको नमुना सङ्कलन करिब दुई सातापछि गरिएको थियो।

लकडाउनले नेपाल-भारत सीमामा दुई देशकै नागरिकको 'बिचल्ली'

कोरोनाभाइरस प्रभाव: वैदेशिक रोजगारी अनुमति केही समय बन्द

त्यसको रिपोर्ट आउन ११ दिन लाग्यो, जुन बेला उनले आत्महत्या गरिसकेका थिए।

उनको रिपोर्ट कोरोनाभाइरस पोजिटिभ आएको वडाध्यक्ष कमल पौडेलले बताए।

उनका दुई छोरा, दुई छोरी श्रीमती र दीर्घरोगी बाबु भएको बताइएको छ।

उनको आर्थिक अवस्था निकै कमजोर रहेको वडाध्यक्ष पौडेल बताउँछन्।

परिवारका अनुसार यसअघि उनलाई कुनै रोग भने थिएन ।

चन्द्रबहादुर परियार (५६), गुल्मी

जेठ १७ गते साँझ गुल्मीको छत्रकोटमा आत्महत्या गरेका चन्द्रबहादुर परियार सोही दिन बिहान दिल्लीबाट आएर गाउँमै सञ्चालन गरिएको क्वारन्टीनमा बसेका थिए।

सोही दिन उनको स्वाब सङ्कलन गरिएको र आत्महत्यापछि आएको रिपोर्टमा उनमा कोरोनाको सङ्क्रमण नदेखिएको पाइएको छत्रकोट गाउँपालिका वडा नम्बर-४ का वडाध्यक्ष डिलाराम न्यौपानेले बताए।

बिहान ८ बजे क्वारन्टीनमा आएका उनी साँझ ७ बजेतिर नजिकैको रूखमा झुण्डिएको अवस्थामा पाइएका थिए।

४ छोरा र श्रीमती भएका उनको आर्थिक अवस्था सामान्य रहेको बताइएको छ।

आशा मल्ल (२५), सुर्खेत

भारतबाट आएर गाउँकै क्वारन्टीनमा १४ दिन बिताएर घर गएको हप्ता दिनमै सिम्ता गाउँपालिका सुर्खेतकी  आशा मल्लले आत्महत्या गरिन्।

आरडीटी परिक्षण नेगेटिभ देखिए पनि आत्महत्यापछि गरिएको स्वाब परीक्षणमा उनमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको कर्णाली प्रदेश स्वास्थ्य सेवा महाशाखाले जनाएको छ।

आशाका श्रीमान् अर्जुन विगत ८ वर्षदेखि भारतको हिमाचलमा थिए।

गत पुष महिनामा श्रीमान्‌सँग भारत गएकी आशाले चार महिनादेखि हिमाचलकै एउटा निजी ब्याङ्कमा कार्यालय सहयोगीको रूपमा काम गर्थिन्।

लकडाउनअघि दुईजनाको...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: ठूलो सङ्ख्यामा परीक्षण नगरिए सङ्क्रमण नियन्त्रण बाहिर जान सक्ने चेतावनी\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

भारतसँगको सीमावर्ती जिल्लाहरूमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेको र जनस्वास्थ्यकर्मीले समुदायमै सङ्क्रमण फैलिएको आशङ्का गरेका बेला सरकारले मास टेस्टिङको काम थालिएको जनाएको हो।

विगतमा काठमाण्डू उपत्यकामा गरिएको मास टेस्टिङ अहिले नाकाहरूमा थालिएको र अब छिट्टै सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढेका जिल्लाहरूमा थालिने स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले बताए।

तर इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका पूर्वमहानिर्देशक डा. बाबुराम मरासिनीले 'मास टेस्टिङ' राम्रो विकल्प नभएको बताएका छन्।

स्थिति भयावह हुनसक्ने

सरकारले सुरुमा प्रतिदिन १०,००० पीसीआर परीक्षण गर्ने बताए पनि पछिल्ला दिन ४,००० को हाराहारीमा मात्रै परीक्षण भइरहेको छ।

त्यति सङ्ख्यामा परीक्षण हुँदा डेढ सयको हाराहारीमा सङ्क्रमित देखिनु सङ्ख्यात्मक हिसाबले धेरै भएको भन्दै परीक्षणको दायरा र सङ्ख्या बढाउनुको विकल्प नरहेको डा. मरासिनीले बताए।

डा. मरासिनीले भने: "दैनिक १०,००० को सङ्ख्यामा परीक्षण पुर्‍याइएन भने निकै भयावह अवस्था आउनेछ। अबको १५/२० दिनमै नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने गरी सङ्क्रमण देखिनेछ।"

तर सरकारी अधिकारीहरू भने अहिलेसम्म समुदायस्तरमा सङ्क्रमण पुगिनसकेको दाबी गर्दै आएका छन्।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. अधिकारी भन्छन्, "हामीले जुन मापदण्ड मानेर स्थानीय स्तरमा छ/छैन भन्ने यकिन गर्ने हो। त्यो हेर्दा समुदायस्तरमा देखिएको छैन।"

मास टेस्टिङ कसरी?

सरकारले करिब ४५,००० को मास टेस्टिङ गर्ने भन्दै काठमाण्डूमा परीक्षण थालेको थियो।

काठमाण्डूमा ५,००० परीक्षण गर्दा जम्मा तीन जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ।

काठमाण्डू प्रवेश गर्ने नाकाहरूमा परीक्षण गर्न भनेर दुई दिनदेखि काम सुरु भएको डा. अधिकारीले बताए।

उनले भने, "काठमाण्डू प्रवेश गर्ने नाकाहरूबाट परीक्षण गर्दा कुन क्षेत्रका मानिसमा सङ्क्रमण छ भन्ने थाहा पाएर कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ्ग गर्न सजिलो हुन्छ भनेर हामीले थालेका हौँ।"

"जुन क्षेत्रका स्थास्थ्य अधिकारीबाट सङ्क्रमणको विषयलाई लिएर चिन्ता बढेका छन् ती क्षेत्रमा मास टेस्टिङ गर्ने भनेर काम थालेका छौँ।"

उनका अनुसार प्राथमिकतामा राखिएका क्षेत्रहरूमा काठमाण्डू, मोरङ, कास्की, बाँके, रुपन्देही, बारा, पर्सा र सप्तरी छन्।

मास टेस्टिङ भनेको के हो?

 मानिसको सङ्ख्या धेरै र आवतजावत धेरै हुने सङ्क्रमण हुनसक्ने स्थानममा समुदायस्तरमा सङ्क्रमणको अवस्था जान्नका लागि...


शीर्षक: कोरोना भाइरस नेपाल: थप दुई जनाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणका कारण मृत्यु, २७३ जना सङ्क्रमित\nकाल्पनिक लेखको माथिको शीर्षक दिएर, लेखको कल्पना गर्नुहोस्।\n

योसँगै नेपालमा कोभिड-१९ बाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १८ पुगेको छ।

शनिवार नै २७३ जनाको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएपछि नेपालमा कुल सङ्क्रमित सङ्ख्या ५,३३५ पुगेको छ। तीमध्ये

शनिवार सङ्क्रमण पुष्टि भएकामध्ये २४७ जना पुरुष र ३६ जना महिला रहेको मन्त्रालयका प्रवक्ता प्रा. डा. जागेश्वर गौतमले बताएका हुन्।

उनले असार १० गतेसम्म दैनिक परीक्षण क्षमता १०,००० पुर्‍याइने पनि बताए।

बालक सहित दुईको मृत्यु

वीरगञ्जको एक अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएको बालक र बेवारिसे अवस्थामा मृत फेला परेको पुरुषको पीसीआर परीक्षणमा सङ्क्रमण देखिएको बीबीसी सम्वाददाता माधुरी महतोले जनाएकी छन्।

बाराको निजगढ नगरपालिका वडा नम्बर ६, योजना टोलका पाँच वर्षीय बालकको शुक्रवार साँझ मृत्यु भएको बाराका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रुद्रप्रसाद पण्डितले बताएका छन्।

लगातार ज्वरो आउने क्रम नरोकिएका बालकको निजगढका विभिन्न अस्पतालमा उपचार गराइएको तर निको नभएपछि शुक्रवार बिहान वीरगन्ज लगिएको बताइएको छ।

हेल्थ केयर अस्पतालमा भर्ना गर्ने क्रममा आरडीटी परीक्षणमा पोजेटिभ देखिएको थियो।

प्रजिअ पण्डितका अनुसार मृतक बालकको शव कार्यविधि अनुसार नेपाली सेनासहित सुरक्षाकर्मीको टोलीले अन्तिम संस्कार गरिएको छ।

यो सहित बारामा कोरोनाभारइरस सङ्क्रमणबाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या दुई पुगेको छ।

त्यस्तै वीरगन्जको घण्टाघर नजिकै विपी उद्यान परिसरमा जेठ २८ गते मृत अवस्थामा भेटिएका अन्दाजी २५ वर्षीय पुरुषमा पनि सङ्क्रमण देखिएको नारायणी अस्पतालका डा.उदय नारायण सिँहले बताएका छन्। ती पुरुषको पहिचान खुल्न सकेको छैन।

नरैनापुरका सबै निको

कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको केन्द्र बनेको बाँकेको नरैनापुर क्वारन्टीनमा सङ्क्रमित ११८ जनामध्ये ११७ जना निको भई घर फर्किएको बीबीसी सम्वाददाता विमला चौधरीले जनाएकी छन्।

एक जनाको भने क्वारन्टीनमा मृत्यु भएको थियो।

बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रामबहादुर कुरुङवाङले ११७ जनाकै परीक्षण नेगेटिभ आएपछि उनीहरु घर फर्किएको बताए।

रोजगारीका लागि भारत पुगेका धेरै नेपालीहरू लकडाउनको बीचमा घर फर्किएपछि नरैनापुरमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण देखिएको थियो।

क्वारन्टीनमा रहेका ११७ जना र एक प्रहरीमा सङ्क्रमण देखिएपछि निषेधाज्ञा जारी गरेर त्यहाँ सेना परिचालन गरिएको थियो।

सेना परिचालनपछि त्यहाँको अवस्था फेरिएको कुरुङवाङले बताए।

पछिल्लो समय भारतबाट आउने मानिसको सङ्ख्यामा कमी...