सारांशका लागि कागजात:  भारतीय समयानुसार राति ९:२० बजे अभिनन्दन वर्तमानलाई हस्तान्तरण गरिएको हो।

पाकिस्तानले एउटा भारतीय लडाकु विमानलाई बुधवार आफ्नो भूमिमा खसालिदिएको थियो। सो विमानका चालक अभिनन्दन वर्तमान त्यसपछि उसको कब्जामा परेका थिए।

 उनलाई पाकिस्तान र भारतको वाघा-अटारी सीमामा भारतीय पक्षलाई बुझाइएको हो।

चिकित्सकीय परीक्षण

उनलाई लिएर पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयकी अधिकारी फारेहा बुट्टी आएकी थिइन्।

सेनाको प्रचलनअनुसार उनलाई चिकित्सकीय परीक्षणका लागि लगिँदैछ।

मुक्त हुनुअघि वर्तमानले पाकिस्तानी टीभीलाई पाकिस्तानी सेनाबाट आफू "धेरै प्रभावित" भएको बताएका थिए।

उनलाई विमानमा राखेर इस्लामाबादबाट लाहौर लगिएको थियो। त्यहाँबाट पाकिस्तानी सेनाका गाडीहरू उनलाई लिएर स्थलमार्गबाट वाघा पुगेका थिए।

भारतीय वायुसेनाका अधिकारीहरू पनि हस्तान्तरण कार्यक्रममा उपस्थित थिए।

वर्तमानलाई स्वागत गर्न हजारौँ भारतीयहरू सीमावर्ती अटारीमा जम्मा भएका थिए। उनीहरूले हातमा मिष्ठान्न, विभिन्न नारा लेखिएका ब्यानर र माला बोकेको देखिन्थ्यो।

तीमध्ये एक जनाले समाचारसंस्था एएफपीलाई भने, "हाम्रा नायक आफ्नो देश फर्किन लागेकाले हामी धेरै खुसी छौँ।"

अभिनन्दन वर्तमानलाई स्वागत गर्न भारतको पन्जाब राज्यका मुख्यमन्त्री अमरिन्दर सिंहले पनि जाने इच्छा राखेका थिए। तर मर्यादा भङ्ग होस् भनेर उनी सीमामा गएनन्।

उनी मुक्त हुनुभन्दा अगाडि भारतका प्रधानमन्त्रीले  तमिलनाडुको कन्याकुमारीमा बोल्दै तमिलनाडु निवासी वर्तमानप्रति आफू गौरवान्वित भएको बताएका थिए।

किन गर्‍यो पाकिस्तानले मुक्त?

फेब्रुअरी १४ मा भारत प्रशासित कश्मीरमा एउटा आत्मघाती आक्रमण भएपछि भारत र पाकिस्तानबीच तनाव चुलिएको थियो।

कम्तीमा ४० जना भारतीय सुरक्षाकर्मीहरूको ज्यान गएको सो घटनामा पाकिस्तान संलग्न भएको आरोप भारतले लगाएको छ।

तर पाकिस्तानले त्यसको खण्डन गरेको छ। सो घटना गराएको दाबी गर्ने लडाकु समूह जैश-ए-मोहम्मदको शिविर रहेको भन्दै भारतले पाकिस्तानको बालाकोटमा हवाई आक्रमण गरेको थियो।

यसै क्रममा भारतले आफ्नो वायुसेनाका विमानहरू प्रयोग गरेर विभिन्न कारबाही गरेको थियो। त्यसको आफूले प्रतिरोध गरेको पाकिस्तानले बताएको छ।

बढ्दो तनाव मत्थर पार्ने प्रयासस्वरूप पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीले भारतलाई वार्ताका लागि आह्वान गरेका छन्।

भारतलाई शान्तिको सन्देश दिन उनले भारतीय वायुसेनाका विमानचालकलाई मुक्त गर्ने घोषणा...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

पाकिस्तानले आफ्नो कब्जामा भएका भारतीय वायुसेनाका विमानचालकलाई मुक्त गरेको छ।


सारांशका लागि कागजात:  शुक्रवार एउटा मुद्दाको निर्णय सुनाउँदै न्यायाधीश कनिकन फिएन्चनाले पाँच मुस्लिम पुरुषहरूलाई सफाइ दिएका थिए।

न्यायपालिका निष्पक्ष हुनुपर्ने भन्दै न्यायिक शपथ वाचन गरेका ती न्यायाधीशले अकस्मात् पेस्तोल निकालेर आफ्नो छातीमा गोली हानेका थिए।

तर ती न्यायाधीशको ज्यान जोगियो। उनी अहिले एउटा अस्पतालमा स्वास्थ्यलाभ गर्दैछन्।

आफ्नो निर्णय सुनाउनुअघि लेखिएको भन्ठानिएको एउटा विज्ञप्तिले ती न्यायाधीशले आत्महत्या गर्न खोज्नुको कारण उक्त मुद्दामा बाह्य हस्तक्षेप भएको हुन सक्ने सङ्केत पाइएको छ।

अदालतमा के भयो?

यला विद्रोहबाट नराम्ररी प्रभावित भएको दक्षिणी थाईल्यान्डमा पर्छ।

कनिकन फिएन्चना त्यहीँको अदालतमा न्यायाधीश छन्।

हत्या र अवैध बन्दुक राखेको मुद्दामा उनले पाँच जनालाई प्रमाण नपुगेको भनेर सफाइ दिए। त्यसपछि उनले आफ्नो इजलासमा भावुक हुँदै सम्बोधन गरे।

उनले आफ्नो सम्बोधन फेसबुकमा प्रत्यक्ष प्रसारण गरेका थिए।

"कसैलाई दण्ड दिन स्पष्ट र विश्वसनीय प्रमाण चाहिन्छ। यदि तपाईँ निश्चित हुनुहुन्न भने दण्ड नदिनुहोस्," उनले भने।

"यी पाँच प्रतिवादीले अपराध गरेका हैनन् भनेर म भनिरहेको छैन। उनीहरूले गरेका हुन सक्छन्।"

"तर न्यायिक प्रक्रिया पारदर्शी र विश्वसनीय हुनुपर्छ... गलत व्यक्तिलाई दण्ड दिँदा उनीहरू बलिको बोका मात्र हुन्छन्।"

त्यसपछि फेसबुकको प्रसारण अवरुद्ध भयो। तर अदालतमा उपस्थित प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार अनि उनले दिवङ्गत थाई राजाको तस्बिरअघि एउटा न्यायिक शपथ वाचन गरे।

लिखित शपथ वाचन गरेपछि उनले पेस्तोल निकालेर आफैँलाई गोली हाने।

त्यसपछि उनलाई अस्पताल लगियो। अहिले उनको अवस्था स्थिर रहेको बताइएको छ।

किन न्यायाधीशले त्यसो गरे?

न्यायाधीश फिएन्चनाले किन आत्महत्याको प्रयास गरे भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।

न्यायिक सेवा हेर्ने कार्यालयका प्रवक्ताले समाचारसंस्था एएफपीलाई उनले "व्यक्तिगत तनाव" का कारण आफूलाई गोली हानेको बताएका छन्।

तर स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले भर्खरै आफूले निर्णय सुनाएको मुद्दालाई इङ्गित गर्दै उनले सम्बोधन गरेको हुन सक्ने जनाएका छन्।

उनले लेखेको र गोली हान्नुअघि उनले नै फेसबुकमा प्रेषित गरेको भन्ठानिएको एउटा सन्देशमा प्रमाण नभए पनि ती प्रतिवादीलाई दोषी ठहर गर्न आफूलाई दबाव दिइएको उल्लेख छ।

उनले लेखेका छन्, "हिजोआज क्षणमा देशभरि मुद्दा पहिला हेर्ने अदालतमा न्यायाधीश साथीहरूलाई मलाई जसरी नै व्यवहार...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

थाईल्यान्डमा एक न्यायाधीशले देशको न्यायिक प्रणालीप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै अदालतभित्र आफैँलाई गोली हानेका छन्।


सारांशका लागि कागजात: "त्यसैले मेरो विचारमा शिक्षा मन्त्रालय वा सम्बन्धित निकायले विज्ञहरूसँग परामर्श गरेर परीक्षाहरूबारे सकेसम्म छिटो निर्णय लिँदा उपयुक्त हुन्छ।"

यो सुझाव मुलुककै सबैभन्दा जेठो विश्वविद्यालय त्रिभुवन विश्वविद्यालयका भूतपूर्व उपकुलपति केदारभक्त माथेमाको हो।

कोरोनाभाइरस महामारीबीच विभिन्न तहका परीक्षाबारे अन्योल लम्बिँदै गइरहेका बेला विद्यार्थी र उनीहरूका अभिभावकमा समेत त्यसको मानसिक असर पर्ने भन्दै तत्काल टुङ्गो लगाउनुपर्ने शिक्षाविद्‌हरूको सुझाव छ।

शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले सकेसम्म परीक्षाहरू गराउने सरकारको मनसाय रहेको उल्लेख गर्दै विकल्पहरूबारे छलफल भइरहेको बीबीसीलाई बताए।

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण एसईई, कक्षा ११ र १२ का साथै विश्वविद्यालयका विभिन्न तहका परीक्षाहरू पूर्वनिर्धारित समयमा हुन पाएका छैनन्।

सरकारले चाहेमा अनेक विकल्पहरू रहेको बताउँदै त्यसका लागि इच्छाशक्ति महत्त्वपूर्ण हुने शिक्षाविद्‌हरूको तर्क छ।

प्रस्तुत छ शिक्षाविद्‌हरूले परीक्षाका सन्दर्भमा सुझाएका केही प्रमुख विकल्प -

१. आन्तरिक मूल्याङ्कनबाट

शिक्षाविद्‌हरू केदारभक्त माथेमा, विद्यानाथ कोइराला र सुशन आचार्य तीनै जना आन्तरिक मूल्याङ्कनका आधारमा एसईई, कक्षा ११ र १२ का विद्यार्थीलाई माथिल्लो तहमा पठाउन सकिनेमा सहमत छन्।

बीबीसीसित माथेमाले भने, "अहिलेलाई आन्तरिक मूल्याङ्कनका आधारमा कक्षा चढाएर पछि परीक्षा लिन सकिन्छ।"

कोरोनाभाइरसको महामारीबीच विश्वको स्थापित विश्वविद्यालले समेत आन्तरिक मूल्याङ्कनबाट कक्षा चढाउने भनिसकेको पृष्ठभूमिमा त्यसलाई पछ्याउन सक्ने डा. आचार्यको तर्क छ।

विद्यार्थीहरूको मूल्याङ्कनका लागि अघिल्लो जाँचमा उनीहरूले प्राप्त गरेको अङ्कलाई आधार बनाउन सकिने डा. कोइराला बताउँछन्।

२. विद्यालयले नै परीक्षा लिने

सम्बन्धित विद्यालयलाई नै विद्यार्थीहरूको जाँच लिन लगाउने अर्को उपयुक्त विकल्प हुन सक्ने शिक्षाविद्‌द्वय कोइराला र आचार्यको सुझाव छ।

कोइराला थप्छन्, "सम्बन्धित स्कूलका शिक्षकलाई लिन लगाउने, शिक्षक आफैँले प्रश्नपत्र बनाउँछन् र दूरी कायम राख्दै जाँच लिन्छन्।"

"उत्तरपुस्तिका शिक्षकले जाँच्ने हुन्, मन्त्री वा सचिवले होइन। अतः शिक्षकलाई पत्याउनुपर्‍यो।"

आन्तरिक मूल्याङ्कन र विद्यालयले लिएको परीक्षामा विद्यार्थीको प्राप्ताङ्क जोडेर उत्तीर्ण गराउँदा हुने आचार्य बताउँछिन्।

नेपालमा कोरोनाभाइरसको...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

"परीक्षा भनेको विद्यार्थीका लागि ठूलो कुरा हो र मनमा यसले गहिरो प्रभाव पारेको हुन्छ। यो उमेरमा पनि म जाँचमा ढिलो भएको र दौडिँदै जाँचमा गइरहेको बेलाबेला सपना देख्छु।"


सारांशका लागि कागजात: "निर्वाचनमा धाँधलीले भएकोले उनले जिते," रिपब्लिकन पार्टीका राष्ट्रपतिले ट्विटरमा लेखेका छन्।

त्यसको एक घण्टापछि उनले नोभेम्बर ३ को निर्वाचनमा आफूले हारेको स्वीकार नगर्ने भन्दै ट्वीट गरे।

उनले महत्त्वपूर्ण राज्यहरूमा निर्वाचनमा धाँधली भएको  भनेर  केही मुद्दा हालेको भए पनि त्यससम्बन्धी प्रमाण दिएका छैनन्। उनका सबै कानुनी चुनौतीहरू अहिलेसम्म असफल भएका छन्।

शुक्रवार निर्वाचन अधिकारीहरूले चुनाव 'अमेरिकी इतिहासमै सबैभन्दा सुरक्षित' रहेको र 'कुनै मत मेटिएको वा हराएको वा परिवर्तन भएको वा अन्य कुनै गडबड भएको प्रमाण नभेटिएको' बताएका  थिए।

अहिलेको निर्वाचन अवस्था

अहिलेको अवस्थामा बाइडन  आगामी राष्ट्रपति-निर्वाचितको रूपमा छन्।

उनले ३०६ इलेक्टलर कलेज मत जितेका छन् जुन राष्ट्रपतिमा निर्वाचित हुन आवश्यक २७० भन्दा बढी हो।

पुन: मतगणना वा कानुनी चुनौतीले यो नतिजालाई असर पार्ने आकलन गरिएको छैन।

कुल मतसङ्ख्यामा पनि बाइडनले ट्रम्पलाई ५० लाखभन्दा बढी मतले पछाडि पारेका छन्।

तर ट्रम्पले त्यो ट्वीट गर्नुअघिसम्म बाइडनको  जितका बारे कतै उल्लेख गरेका थिएनन्।

शुक्रवारको एक पत्रकार सम्मेलनमा पनि ट्रम्पले 'भविष्यमा कुन प्रशासन आउँछ भन्ने कुरा कसलाई के थाहा' भनेका थिए।

हारको स्वीकारोक्ति?

बीबीसी सम्वाददाता विल ग्रान्टका अनुसार बाइडनका केही समर्थकहरूले राष्ट्रपतिको भनाइलाई एक प्रकारको हारको स्वीकारोक्तिका रूपमा लिएका छन्।

ट्वीटको पहिलो दुई शब्द  अंग्रेजीमा 'उनले जिते' भन्ने छ र त्यसपछि ट्रम्पले  निर्वाचनमा धाँधली भएको आरोप दोहोर्याएका  छन्।

त्यसपछि फेरि पर्यवेक्षकहरूले प्रवेश नपाएको कारण बाइडनले जितेको लेख्दै सञ्चारमाध्यमलाई आरोप लगाएका छन्।

त्यसको केही घण्टामा उनले सच्याउँदै यस्तो लेखे: "उनले  मिथ्या समाचार सञ्चारमाध्यमको आँखामा मात्रै जितेका हुन्। म हार स्वीकार गर्दिन।"

ट्रम्पले हार स्वीकार नगर्दा ज्यानुअरी २० मा हुनुपर्ने प्रशासन हस्तान्तरण प्रक्रिया अलमलमा परेको छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पहिलोपटक "जो बाइडनले जितेको स्वीकार गरेको" देखिए पनि राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा आफूले हारेको नमान्ने बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: "मलाई थाहा छ यो क्रूर हो, तर यस्ता मानिसलाई सार्वजनिक स्थानमा ल्याएर मारिनुपर्छ," जया बच्चनले संसद्‌मा बोल्दै भनिन्।

विभिन्न राजनीतिक दलका अन्य कैयौँ सांसदहरूले पनि उक्त क्रूर सामूहिक बलात्कार र हत्याको निन्दा गरे।

हराइरहेकी पीडित महिलाको जलेको शरीर गत साता फेला परेपछि भारतभरि विरोध प्रदर्शन भएका छन्।

प्रहरीका अनुसार उक्त घटनामा चार पुरुषलाई पक्राउ गरिएको छ।

महिलाविरुद्ध हिंसाका विभिन्न चर्चित घटनामा सार्वजनिक रूपमा चर्को आक्रोश देखिए पनि भारतमा बलात्कार तथा हिंसा निकै उच्च छ।

सोमवार सडकको आक्रोश संसद्‌मा पनि प्रतिविम्बित भयो। कैयौँ सांसदले महिलाका निम्ति देश सुरक्षित बनाउन सरकारले के गरिरहेको छ भन्ने प्रश्न गरे।

बलिवुडकी पूर्वनायिका जया बच्चन महिला अधिकारका विषयमा प्रखर वक्ता मानिन्छिन्। उनले सांसदहरूको तर्फबाट ती प्रश्न र कडा कारबाहीको मागको नेतृत्व गरेकी थिइन्।

"मलाई लाग्छ समय आएको छ …. जनता चाहन्छन् कि सरकारले उचित र दृढ उत्तर देओस्," उनले भनिन्।

यही महिना फाँसीको माग

दक्षिणी राज्य तमिलनाडुकी एक सांसद विजिला सात्यनान्थले देश महिला तथा बालबालिकाका निम्ति सुरक्षित नभएको भन्दै भनिन्, "ती चार पुरुष जसले यो अपराध गरे तिनलाई डिसेम्बर ३१ अगावै फाँसी दिनुपर्छ। ढिलो न्याय दिनु भनेको न्याय नदिनु हो।"

रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले भने, "यो घटना सम्पूर्ण देशका लागि लज्जास्पद भएको छ। सबैको मन दुखेको छ।" उनले घटनाको निन्दा गर्ने उचित शब्द आफूसँग नभएको समेत बताए।

सन् २०१२ मा दिल्लीमा एक महिलाको बसभित्र भएको सामूहिक बलात्कार र हत्याको घटनापश्चात् ल्याइएका कडा कानुनले महिलाविरुद्धका अपराध कम गराउने अपेक्षा गरिएको उनले बताए।

तर त्यसो नभएकाले सिंहले भने, "सरकार महिलाविरुद्धका अपराधको मुद्दामा संसद्‌मा छलफल गर्न तयार छ। साथै त्यस्ता घटना रोक्न कडा कानुनको सम्भावना विचार गर्न पनि तयार छ।"

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले उक्त घटनाबारे अझै केही टिप्पणी गरेका छैनन्।

के भएको थियो हैदराबादमा?

गत साता बुधवार साँझ स्थानीय समयानुसार ६ बजेतिर २७ वर्षीया ती महिला आफ्नो स्कूटरमा डाक्टरकहाँ जाने भन्दै घरबाट निस्किएकी थिइन्।

पछि उनले आफ्नो स्कूटर पन्चट भएको, र एक ट्रक ड्राइभर सहयोग गर्न अघि सरेको जानकारी बहिनीलाई फोनबाट दिएकी थिइन्।

उनले आफू एउटा टल प्लाजा (सडकमा आवागमनका लागि पैसा तिर्ने ठाउँ) मा पर्खिरहेको बताएकी...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

भारतकी एक सांसदले हैदराबादमा २७ वर्षीया महिला पशुचिकित्सकलाई बलात्कार र हत्या गर्ने पुरुषहरूलाई 'भिडले मारिदिनुपर्छ' भनेकी छन्।


सारांशका लागि कागजात: 'जनताका लागि नभई माफियाहरूको लागि ऐन बनाएको'आरोप लगाउँदै उनले सरकारले आफूसँग गरेका सम्झौता पालना नगरे आफ्नो सङ्घर्ष प्रधानमन्त्री केपी ओली र नेकपाकै अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड विरुद्ध हुने अभिव्यक्त‌ि पनि दिएका छन्।

संघीय संसद्को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिमा रहेका सत्तापक्षीय सांसदहरूले भने विधेयकमा डा. गोविन्द केसीसँग भएका सम्झौताका अधिकांश कुरा समेटिएको भन्दै त्यसलाई 'डा. केसीको जित' भनेका छन्।

के कारण 'जित'?

केही विषय व्यावहारिक कारणले मिलाउनु परेको सत्तापक्षीय सांसदहरूको तर्क छ।

समितिका सदस्य नेकपाका सांसद खगराज अधिकारीले डा. गोविन्द केसीसँगको सहमति अनुसार नै विधेयकलाई समितिले अन्तिम रूप दिएको बताए।

"उपत्यकाबाहिर जाँदा सरकारले सहजीकरण गर्ने र सहुलियत उपलब्ध गराउने सहमति मै छ। सरकार भनेको अविछिन्न उत्तराधिकारी संस्था भएको हुनाले कि ती कलेजहरू किन्न सक्नुपर्‍यो या उनीहरू बेच्न नै सहमत हुनुपर्‍यो। यस्तो अवस्थामा आयोगले योग्य ठहर्‍यायो भने मापदण्ड पूरा गरेकाले मात्र उपत्यका बाहिर मेडिकल कलेज खोल्न पाउँछन्।"

डा. केसीसँग १० साउनमा भएको ९ बुँदे सम्झौतामा काठमाण्डू उपत्यका बाहिर आयोगले नीति निर्माण गरी निर्णय गरे बमोजिम नयाँ मेडिकल कलेज खोल्ने व्यवस्था हुने भनिएको थियो।

केही व्यावहारिक कठिनाइ हुने विषयलाई मिलाइएको, बाँकी सबै विषय डाक्टर केसीसँगकै सहमति अनुरूपको  भएको शिक्षा मन्त्री गिरिराजमणी पोख्रेलले पनि दाबी गरेका छन्।

"विधेयकमा थपिएका केही कुरा सहमतिलाई सहयोग पुग्ने रूपमै आएका छन्। उपत्यकाबाहिर लगानी गरिसकेकाहरूको हकमा यो ऐन बनाउँदा नै सहमति गर्न आवश्यक छ।"

डाक्टर गोविन्द केसीसँग

नेपाली कांग्रेसको फरक मत

मूल समितिमा सहमतिको प्रयास विफल भएपछि बुधबार बहुमतका आधारमा विधेयकलाई संसद् बैठकमा पेस गर्नका लागि अन्तिम रूप दिइएको हो।

जसमा विपक्षी कांग्रेस सांसदहरुले फरक मत राखेका थिए।

यसअघि संसद्को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समिति अन्तर्गतको उपसमितिमा समेत सहमति जुट्न सकेको थिएन।

सीटीईभीटीबाट सञ्चालित प्रमाणपत्र तहभन्दा मुनिका विषयहरू पाँच वर्षभित्रमा हटाइसक्ने भन्ने विषयलाई अहिले कुनै समयसीमा नराखी पारित गरिएको छ।

कांग्रेस सांसदहरूले चिकित्साक्षेत्र सुधारसम्बन्धी केदारभक्त माथेमाको कार्यदलको सिफारिस कार्यान्वयन यो विधेयकको आधार भए पनि प्रस्तावनामै त्यो नराखेर चिकित्सा विश्वविद्यालयजस्ता नयाँ कुराहरू उठाइएले...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

संसद्को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिले आफूसँग गरेको सम्झौताविपरीत चिकित्सा शिक्षा विधेयक अनुमोदन गरेको भन्दै प्राध्यापक डाक्टर गोविन्द केसीले बुधवारबाट इलाममा १६औँ चरणको अनशन सुरु गरेका हुन्।


सारांशका लागि कागजात: 'द ल्यान्सेट' भन्ने जर्नलमा प्रकाशित विश्लेषण यस प्रकारको सबैभन्दा ठूलो हो र यसले २०० भन्दा बढी देशहरुमा मोटोपनाको अध्ययन गरेको थियो।

ब्रिटेनमा ५ देखि १९ उमेर समूहका केटाकेटीमा प्रत्येक १०मा एकजनामा मोटोपना देखियो।

मोटोपना भएका बच्चाहरु वयस्क हुँदा पनि मोटा नै हुने सम्भावना हुन्छ र उनीहरुमा गम्भीर खालका स्वास्थ्य समस्या देखिने विज्ञहरुले बताएका छन्।

सतर्क

विश्व मोटोपना दिवसको दिन बुधबार ल्यान्सेट विश्लेषण सार्वजनिक भएको हो।

'वर्ल्ड ओबेसिटी फेडेरेसन'का अनुसन्धाताहरुले मोटोपनाका कारण लागेको स्वस्थ्य समस्या समाधानकालागि सन् २०२५ बाट प्रत्येक वर्ष ९ सय २० अर्ब पाउण्ड बढ्ने भन्दै सतर्क गराएका छन्।

उच्च आम्दानी भएका ब्रिटेनसहितका युरोपेली मुलुकहरुमा बाल मोटोपना दर स्थापित हुन थालेको देखिएपनि विश्वका अन्य देशहरुमा पनि सतर्क हुनुपर्ने गरी मोटोपना बढिरहेको उक्त अनुसन्धानका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता तथा इम्पेरियल कलेज लण्डनका प्राध्यापक मजिद इज्जतीले बताए।

मोटो बनाउने सस्ता खानाहरु जताततै पाइनु नै मोटोपनाको एक प्रमुख कारण भएको अनुसन्धानकर्ताहरुको ठम्याइ छ।

पूर्वी एशियाका बालबालिका र किशोरकिशोरीमा धेरै संख्यामा मोटोपना बढेको देखिएको छ।

चीन र भारतमा हालैका वर्षहरुमा मोटोपनाको दर उल्लेख्य मात्रामा बढेको छ।

पोलिनेसिया र माइक्रोनेसियामा जनसंख्यामध्य करिब आधा बालबालिका र किशोरकिशोरीमा बढी तौल वा मोटोपना देखिएको छ जुन विश्वको सबैभन्दा उच्च दर हो।

अनुसन्धाताहरुले यदि यही प्रवृत्तिले निरन्तरता पाए मोटोपना कम वजन भन्दा छिट्टै बढी सामान्य हुनेछ।

कम वजन भएका बालबालिकाहरुको संख्या सन् २००० यता क्रमश घट्दै गइरहेको छ।

कम वजन र मोटोपना

सन् २०१६ मा १९ करोड २ लाख बालबालिकाहरुमा कम वजन देखिएको थियो जुन अझै पनि मोटोपना भएका बालबालिकाहरुभन्दा उल्लेख्य रुपमा बढी हो।

 तर अब त्यो प्रवृत्तिमा परिवर्तन हुने देखिएको छ।

पूर्वी एशिया, ल्याटिन अमेरिका र क्यारेबियन देशहरुले केही दशकको अवधीमा कमवजनबाट मोटोपनामा परिवर्तन भएको देखेका छन्।

विश्वभर,  सन् २०१६ मा थप २१ करोड ३ लाख बालबालिकाहरुमा ज्यादा तौल देखियो तर त्यो मोटोपनाका लागि तोकिएको सीमाभन्दा कम नै हो।

सहायक अनुसन्धाता तथा लण्डन स्कुल अफ हाइजिन एण्ड ट्रपिकल मेडिसिनका डाक्टर ह्यारी रटरले यो ठूलो समस्या भएको र थप खराब हुने बताए।

"दुब्ला व्यक्तिहरु पनि १० वर्ष पहिला...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

एउटा नयाँ अनुसन्धान अनुसार बितेको चार दशकमा बालबालिका र किशोरकिशोरीमा मोटोपनाको मात्रा दश गुणाले बढेको छ जसको अर्थ हुन्छ विश्वभर १२ करोड ४० लाख केटाकेटीहरु असाध्यै मोटा छन्।


सारांशका लागि कागजात: Turkish-backed forces enter the border town of Tel Abyad

त्यसको केहीअघि सिरियाको सरकारी सञ्चारमाध्यमले सरकारी फौज देशको उत्तरी सीमामा पठाइएको बताएको थियो।

सिरियामा जिहादी समूह इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्ने अमेरिकी अभियानमा कुर्द नेतृत्वको सिरियन डेमक्रेटिक फोर्सेस (एसडीएफ) ले सघाएको थियो।

तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले एउटा विवादास्पद कदमका रूपमा त्यहाँको जटिल परिस्थितिमा आफ्नो सेना फिर्ता गर्ने निर्णय गरेका थिए।

सहमति

कुर्द नेतृत्वको प्रशासनका अनुसार सिरियासँग भएको सहमतिअनुरूप उत्तरी सिरियाको पूरै सीमामा सिरियाली सैनिकहरू परिचालित हुनेछन्।

सिरियाली सेनाले एसडीएफलाई टर्कीको आक्रमणको प्रतिकार गर्न तथा टर्कीको सेना तथा उसले खटाएका अन्य लडाकुलाई हटाउन सघाउने उसको अपेक्षा छ।

कुर्द प्रशासनले यो कदमले "टर्कीले कब्जा गरेका सिरियाली सहरहरूलाई मुक्त गर्न सघाउने" बताएको छ।

अमेरिकाको संरक्षण गुमाएपछि कुर्दहरूले सिरियासँग गरेको यो गठबन्धनलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

तर सिरिया सरकारले उनीहरूसँग कस्तो वाचा गरेको छ त्यसबारे थाहा भइसकेको छैन।

आक्रमण

अमेरिकी सेना सिरियाबाट फर्किएपछि टर्कीले गत साता कुर्दहरूविरुद्ध आक्रमण सुरु गरेको हो।

टर्कीको सेनाले एसडीएफको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रमा स्थल तथा हवाई आक्रमण गरिरहेको छ।

सिरियामा जिहादी समूह इस्लामिक स्टेटलाई हराउने क्रममा कुर्दहरू मुख्य अमेरिकी सहयोगीका रूपमा थिए

यो सप्ताहान्तमा सिरियाका सीमावर्ती मुख्य दुई सहरमा टर्कीले नियन्त्रण कायम गरेको छ।

सङ्घर्षका क्रममा दुवैतिर दर्जनौँ सर्वसाधारण र लडाकुहरू मारिएका छन्।

सिरियन अब्जर्भटरी फोर ह्यूमन राइट्सका अनुसार अहिलेसम्म ५० सर्वसाधारण र १०० सय भन्दा बढी कुर्द लडाकु मारिएका छन्।

टर्कीले ४४० कुर्द लडाकुको मृत्यु भएको दाबी गरेको छ। आफूतर्फ १८ जना सर्वसाधारण र चार सैनिक मारिएको उसको भनाइ छ।

एसडीएफले भने आफ्ना ५६ लडाकुको मृत्यु भएको बताएको छ।

सङ्घर्ष चर्किएकै बेला आइतवार इस्लामिक स्टेट (आईएस) का सदस्यका ८०० नातेदारहरू ऐन इस्सास्थित एउटा शिविरबाट भागेका छन्।

टर्की के चाहन्छ?

सन् २०११ मा सिरियामा गृहयुद्ध सुरु भएपछि उत्तरी सिरियाको अधिकांश भाग सिरियाली सरकारको नियन्त्रणमा छैन। सन् २०१५ देखि त्यहाँ एसडीएफको नियन्त्रण थियो।

इस्लामिक स्टेट समूहविरुद्ध अमेरिकाले गरेको सङ्घर्षमा एसडीएफले सघाएको थियो। तर...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

सिरियाको उत्तरी सीमामा टर्कीले गरेको आक्रमणको प्रतिकार गर्न बशर अल-असदको सरकार सेना परिचालन गर्न सहमत भएको सिरियाली कुर्दहरूले बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: US President Donald Trump and North Korea's Kim Jong-un are meeting for a second day of talks.

ट्रम्प र किम भियतनामको हनोईमा परमाणुनिरस्त्रीकरणबारे छलफल गर्न भेला भएका थिए। यो उनीहरूको दोस्रो शिखर वार्ता थियो।

पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै ट्रम्पले प्रतिबन्धकै विषयमा कुरा नमिलेको बताए।

उनले भने, "उनीहरू प्रतिबन्धहरू पूरै हटाइयोस् भन्ने चाहन्थे तर हामीले त्यसो गर्न सकेनौँ।"

तेस्रो शिखरवार्ताको कुनै योजना नबनाइएको उनले बताए।

ह्वाइट हाउसले तयार पारेको बुधवारको कार्यतालिकामा "संयुक्त सहमति हस्ताक्षर समारोह" र दुई नेताबीच दिवाभोजनको कार्यक्रम राखेको थियो।

तर नेताहरूबीच सहमति हुन नसक्दा दुवै कार्यक्रम स्थगित भए।

आशावादी

वार्ता विफल भएपछि ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता स्यारा स्यान्डर्सले एउटा विज्ञप्तिमा भनिन्, "यसपटक कुनै सहमति हुन सकेन। तर दुवै पक्षका टोली भविष्यमा थप बैठकका लागि आशावादी छन्।"

यो वार्तामा दुई नेताहरूबीच कुनै किसिमको सहमति हुने केही आशा गरिएको थियो।

वार्तामा आफ्नो उपस्थितिले उत्तर कोरिया परमाणु निरस्त्रीकरणका लागि तयार रहेको सङ्केत गर्ने किम स्वयंले उल्लेख गरेका थिए।

"यदि म त्यो चाहन्न थिएँ भने म यहाँ आउने थिइनँ," बिहीवार नै उनले सम्वाददाताहरूलाई बताएका थिए।

सो जबाफ सुनेर ट्रम्पले "यो तपाईँहरूले सुनेकोमध्येकै उत्तम उत्तर होला" समेत भनेका थिए।

वाशिङ्टनले यसअघि उत्तर कोरियाले एकपक्षीय रूपमा परमाणु अस्त्र त्यागेपछि मात्र आर्थिक प्रतिबन्ध खुकुलो पार्न सकिने बताएको थियो।

तर उत्तर कोरियाका निम्ति उक्त शर्त स्वीकारयोग्य भएन।

वार्ताअघि बोल्दै ट्रम्पले आफूले सही सहमति चाहेको भन्दै गत वर्षको सिङ्गापुर शिखरवार्ताको उपलब्धिबारे उत्पन्न निराशाजनक टिप्पणीहरू पन्छाउन खोजेका थिए।

"मैले सुरुदेखि नै भन्दै आएको थिएँ कि मेरो निम्ति गति सबभन्दा महत्त्वपूर्ण होइन। परमाणु रकेट र क्षेप्यास्त्रजस्ता अस्त्रको परीक्षण रोकिएकोमा म खुसी छु।"

उनले किमप्रति आफूमा उच्च सम्मान रहेको पनि बताएका थिए।

तीस मिनेटजति वार्ता भएपछि उनीहरू केही समय विश्राम लिएर हिँड्न बाहिर निस्किएका थिए।

वार्ताको सम्भावित परिणामबारे एक विदेशी पत्रकारले सोधेको प्रश्नको उत्तर दिँदै किमले आफूलाई राम्रो परिणाम आउने लागेको बताएका थिए।

किमले ट्रम्प र आफूलाई सँगसँगै देख्दा मानिसहरूलाई चलचित्र हेरिरहेकोजस्तो लाग्ने बताएका थिए।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकाले आफूविरुद्ध लगाएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाउने उत्तर कोरियाको मागबारे सहमति हुन नसक्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प तथा उत्तर कोरियाली नेता किम जङ-अन बीचको शिखरवार्ता विनासहमति टुङ्गिएको छ।


सारांशका लागि कागजात: US President Donald Trump: 'We're no longer the suckers, folks'

उनीहरूले क्रिस्मसको राति ढिला त्यहाँ पुगेर अमेरिकी फौजलाई उनीहरूको सेवा, सफलता र त्यागको लागि धन्यवाद दिएको ह्वाइट हाउसले बताएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले त्यहाँबाट अमेरिकी फौज हटाउने योजना नभएको रोयटर्सले जनाएको छ।

भ्रमणको कारण

अमेरिकी रक्षामन्त्री जिम म्याटिसले सो क्षेत्रमा रणनीतिक विभाजनका कारण राजीनामा दिएको केही दिनपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले सो यात्रा सुरु गरेका हुन्।

इराकमा इस्लामिक स्टेट समूह आईएसको अवशेषसँग लड्न अझै पाँच हजार अमेरिकी सैनिकलाई  परिचालन गरिएको छ।

इराकी प्रधानमन्त्री अदेल अब्देल मादीको कार्यालयका अधिकारीहरूका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति र इराकी प्रधानमन्त्रीबीच हुने भनिएको भेटघाटबारे उत्पन्न विवादमा सहमति हुन नसकेपछि ती दुई नेताबीचको फोनवार्ता मात्रै भएको छ।

ट्रम्पको भ्रमणले सिरियाबाट अमेरिकी सेना फिर्ता गर्ने उनको निर्णयको प्रतिरक्षा गर्ने ठानिएको छ।

घोषणा

उनले अमेरिका अब 'विश्व सुरक्षामा खटिने प्रहरी नबन्ने' घोषणा गरेका छन्। कसैलाई उनीहरूको सहयोग चाहिए त्यसको लागि 'तिर्नु पर्ने' उनले बताए।

राष्ट्रपति ट्रम्प उनकी पत्नी र सुरक्षा सल्लाहकार जोन बोल्टन अमेरिकी सैनिकहरूलाई भेट्न इराकको राजधानी बगदादको पश्चिममा रहेको अल असाद एयरबेसको एउटा रेस्टुरेन्टमा पुगेका थिए।

'मेक अमेरिका ग्रेट अगेन' लेखिएको टोपीमा हस्ताक्षर गर्दै ट्रम्प

उनीहरूलाई अमेरिकी सैनिकहरूले उभिएर सम्मान व्यक्त गरे।

आफ्नो राष्ट्रपतीय कालमा सो क्षेत्रमा पहिलोपटक पुगेका राष्ट्रपति ट्रम्पले सबैसँग भेट्दै, तस्बिर खिचाउँदै र अटोग्राफ दिँदै तीन घण्टा बिताए।

उनको सो भ्रमण इस्लामिक स्टेट समूहलाई हराउन अमेरिकी सैनिकहरूले गरेको सहयोगको लागि व्यक्तिगत रूपमा धन्यवाद दिन भएको राष्ट्रपति ट्रम्पले बताए।

सिरियाबाट फिर्ता हुने विषय किन विवादमा?

गतहप्ता ट्रम्पले सिरियाबाट अमेरिकी सेना फिर्ता हुने निर्णय गरिएको घोषणा गरे।

तर उनको रिपब्लिकन दलका वरिष्ठ नेताहरू र अमेरिकासँग सहकार्य गर्दै आएका अन्य शक्तिराष्ट्रहरूले सिरियामा आईएस पराजित भइसकेको दाबीलाई पत्याएका छैनन्। उनीहरूले अमेरिकी सेना सिरियाबाट फिर्ता हुँदा त्यहाँ फेरि विद्रोह हुन सक्ने शङ्का व्यक्त गरेका छन्।

जनरल म्याटिसले आफ्नो राजीनामामा राष्ट्रपति ट्र्म्पको दृष्टिसँग आफू सहमत हुन नसकेको उल्लेख गरेका छन्।

केही...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पले ईसाइहरूको पर्व क्रिस्मसको अवसरमा इराकस्थित अमेरिकी फौजको आकस्मिक  भ्रमण गरेका छन्।


सारांशका लागि कागजात: WATCH: How AI can speed up diagnosis

यस पद्धतिमा पार्किन्सन्स रोगका लक्षणको गम्भीरता खुट्याउन एउटा क्यामेराले बिरामीले हात चलाएको दृश्य खिचिराख्छ।

चिकित्सकले परीक्षण गरिसकेका बिरामीका उपलब्ध भिडिओ प्रयोग गरेर अनुसन्धान टोलीले यो कम्युटरमा आधारित कृत्रिम प्रणालीको विकास गरेको हो।

त्यसका लागि लन्डनस्थित किङ्स कलेज हस्पिटलसँग पनि सहकार्य भएको थियो।

"बिरामीले कुनै सेन्सर वा उपकरण बोक्नुनपर्ने गरी पार्किन्सन्स रोग बिग्रिएको पत्ता लगाउन हामी एआई प्रयोग गर्छौँ," टेन्सेन्ट मेडिकल एआई ल्याबका प्रमुख डा. वेई फानले भने।

प्राय: आधा घण्टाभन्दा बढी समय लाग्ने 'मोटर फङ्शन' निर्धारण प्रक्रियाको गति बढाउनु यसको उद्देश्य हो।

मेडोप्याडले विकसित गरेको स्मार्टफोन प्रविधि प्रयोग गरेर  अस्पताल नै नगई तीन मिनेटभित्र बिरामीको परीक्षण गर्न सकिन्छ भन्ने अपेक्षा छ।

मेडोप्याडले विभिन्न रोग भएका बिरामीको परिस्थिति निगरानी गर्न एप्स र लगाउन मिल्ने उपकरणहरू विकसित गरेको छ।

सो मेडिकल कम्पनी तीव्र गतिमा ठूलो हुँदैछ। तर चीनमा एआईको क्षेत्रमा विशाल लगानी भएको टेन्सेन्टसँग तुलना गर्दा यो अझै सानो नै छ।

मेडोप्याडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डान भाडाटका भन्छन्, "संसारभरि रहेका करोडौँ बिरामीलाई प्रभाव पार्ने हाम्रो लक्ष्य हो। र, त्यो परिस्थितिसम्म पुग्न हामीले अन्तर्राष्ट्रिय पहुँच भएका साझेदारसँग काम गर्नु आवश्यक हुन्छ।"

पारदर्शिता

अहिले अमेरिका र चीन आर्टिफिशल इन्टेलिजन्सको क्षेत्रमा नेतृत्व लिने प्रतिस्पर्धामा छन्।

यही परिप्रेक्ष्यमा स्वास्थ्यसेवाको क्षेत्रमा एउटा ब्रिटिश फर्मले विशाल चिनियाँ कम्पनीसँग सहकार्य गर्नु कति बुदि्धमत्तापूर्ण हुन्छ भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ।

वेई फान भन्छन् - यो सबैका लागि उपयोगी हुने खुल्ला र पारदर्शी योजना हुनेछ।

उनका अनुसार चीन, अमेरिका र अन्य देशमा यसको परीक्षण गर्ने योजना छ।

उनी भन्छन्, "हामी स्थानीय नियम कानुनको अक्षरश: पालना गर्नछौँ। र नतिजा आएपछि त्यसले एउटा देशलाई मात्र नभएर पूरै संसारलाई लाभ पुग्नेछ।"

पार्किन्सन्स रोगका बिरामीको उपचारका लागि योबाहेक अरू नयाँ प्रविधि पनि उपलब्ध छन्।

स्विट्जर्ल्यान्डको इन्स्टिट्युट फर रोबटिक्सका दुई अनुसन्धानकर्ताले एउटा स्मार्टफोन एप विकसित गर्दैछन्।

त्यो एपले बिरामीले विभिन्न शारीरिक अभ्यास गरेपछि कम्युटरको प्रयोग गरेर परिणामको विश्लेषण गर्छ।

के हो...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

चिनियाँ प्रविधि कम्पनी टेन्सेन्ट र लन्डनस्थित मेडिकल फर्म मेडोप्याडले पार्किन्सन्स रोग निदानका लागि 'आर्टिफिशल इन्टेलिजन्स'(एआई) प्रयोग गर्न सहकार्य गरेका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अग्नि सापकोटा

दुई अध्यक्षहरूको आइतबार बिहानको कुराकानीमा जुटेको सहमतिलाई अपरान्ह सचिवालय बैठकले अनुमोदन गरेको हो।

पूर्वएमाले र पूर्वमाओवादीबीच सभामुख पद तानातान हुँदा प्रतिनिधि सभाको बैठक एक महिनादेखि बस्न सकेको छैन।

सोमवारका लागी बोलाइएको बैठकको कार्यसूचीका रूपमा सभामुखको निर्वाचन राखिएको छ।

सभामुख पदमा नेकपाले आफ्नो उम्मेदवार तय गरेसँग उपसभामुख शिवमाया तुम्बाहाङ्फेको पनि उपसभामुख पद खोसिने भएको छ।

सभामुख र उपसभामुख फरक दलको हुनु पर्ने संवैधानिक व्यवस्थाका कारण उनले उपसभामुख पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने छ।

उनले राजीनामा नदिए नेकपाले सभामुख पदका लागि उम्मेदवारी दिन पाउने छैन।

सभामुख पदको दावेदारी गर्दै आएकी तुम्बाहाङफेलाई सापकोटाको नाममा सहमति जुटाएपछि राजीनामाका बारेमा कुरा गर्न अध्यक्ष केपी ओलीले तुम्बाहाङ्फेलाई बोलाएका थिए।

ओलीसँगको भेटपछि तुम्बाहाङफेले कुनै प्रतिक्रिया दिएकी छैनन्।

नेकपा महासचिव विष्णु पौडेलले भने: "उहाँले राजीनामा गर्नु हुन्छ भन्ने विश्वास लिएका छौँ। सचिवालयले अग्नि सापकोटालाई सभामुखको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरी सकेको छ।"

उपसभामुख फरक पार्टीको हुने भए पनि कुन दलको उम्मेदवारलाई समर्थन गर्ने भन्ने बारेमा नेकपाले कुनै निर्णय गरेको छैन।

प्रमुख प्रतिपक्ष नेपाली काङ्ग्रेसले सभामुख र उपसभामुख पदको उम्मेदवारीका बारेमा निर्वाचन कार्यतालिका प्रकाशन भएपछि मात्रै निर्णय लिने बताएको छ।

प्रतिनिधिसभामा नेकपाको स्पष्ट बहुमत छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका दुईजना अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डबीच एक महिनाभन्दा लामो छलफल पछि अन्ततः अग्नि सापकोटा सभामुखको उम्मेदवार बन्ने भएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अघिल्ला महिनामा त्यहाँबाट आउने रेमिट्यान्सको अनुपातमा पछिल्लो महिना करिब ६० करोड रुपियाँ कम भएको राष्ट्र ब्याङ्कले जनाएको छ।

केही महिना यता नेपाली मुद्राको तुलनामा डलर महँगो भएका कारण अन्यत्रबाट आउने रेमिट्यान्स रकम भने बढिरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

मलेशिया नेपाली कामदारहरूको निम्ति सबैभन्दा आकर्षक वैदेशिक रोजगार गन्तव्यमा पर्छ।

तुलना

रेमिट्यान्स आप्रवाह घट्योःराष्ट्र ब्याङ्क

नेपालसँग श्रम सम्झौता गर्न मलेशिया ‘इच्छुक’

मलेशिया जाँदा अवैध रूपमा नेपाली श्रमिकहरूसँग शुल्क उठाउने विषयमा विवाद भएपछि जेठबाट त्यहाँ नेपाली कामदार जाने क्रम ठप्प भएको छ।

जसले गर्दा नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्समा असर पर्न थालेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

राष्ट्र ब्याङ्कका कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापाका अनुसार मलेशियामा श्रमिक जान बन्द भए पनि जेठ र असार महिनामा खासै नकारात्मक प्रभाव परेको देखिएन।

तर साउनमा भने त्यहाँबाट आउने रेमिट्यान्समा फरक परेको उनले बताए।

"मलेशियाबाट जेठमा ६ अर्ब ६५ करोड रुपियाँ रेमिट्यान्स आएको थियो। असारमा आएर ६ अर्ब ९६ करोड रुपियाँ पुग्यो तर त्यसको तुलनामा साउनमा करिब ६० करोड रुपियाँ रेमिट्यान्स घटेको देखिन्छ।"

अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत वर्ष ८.६ प्रतिशतले वृद्धि हुँदै साढे सात खर्ब रुपियाँ रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिएको थियो।

कारण

गत वर्ष भित्रिएको कुल रेमिट्यान्समा मलेशियाको योगदान करिब एक तिहाइ रहेको सरकारी आँकडाले देखाउँछ।

डलरको भाउ बढेका कारण पनि मलेशियाबाट आएको पैसामा त्यत्ती धेरै कमी नदेखिएको जानकारहरू बताउँछन्।

त्यस्तै मध्येका एक थापा भन्छन्, "नेपाली रुपियाँ कमजोर हुँदा विदेशबाट पठाउने रकम पठाउँदा फाइदा हुने भएकाले पहिलेदेखि सञ्चित गरेर राखेको सबै कमाइ पठाए त्यसैले असारमा मलेशियाबाट पठाएको रेमिट्यान्स अलि बढी भएको हो। यस्तै तेलको मूल्य पनि बढिरहेकोले साउदी अरेबियालगायतका खाडी मुलुकमा काम गरिरहेका नेपालीले अलि बढी कमाएको जस्तो देखिएको छ।"

भिसा शुल्क र स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने नाममा नेपाली श्रमिकहरूसँग अवैध रूपमा अतिरिक्त शुल्क उठाउने संस्थाहरूविरुद्ध कारबाही थालिएपछि नेपाल सरकारले मलेशिया जाने प्रक्रियानै रोकिदिएको छ।

मलेशियासँग सरकारी स्तरबाटै श्रम सम्झौता गरेर मात्र श्रमिक पठाउने प्रयास गरिरहेको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

नेपाली श्रमिकहरू मलेशिया जान बन्द भएयता उक्त देशबाट आउने रेमिट्यान्समा पनि निकै नकारात्मक प्रभाव परेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अत्यन्त शक्तिशाली भनिएको टाउटे तुफान पश्चिमी राज्य गुजरातको तटमा झन्डै २०० किलोमिटर प्रतिघण्टासम्मको वेगमा बज्रिएको छ।

दोहोरो सङ्कट

कोभिड-१९ का कारण भारतीय अस्पतालहरू थेग्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका बेला यो तुफान आएको छ।

सोमवार अबेर भारतीय मौसम विभागले गुजरातमा उक्त तुफान बज्रिन लागेको बताएको थियो।

तुफानको केन्द्रबिन्दु तटसम्म आइपुग्न कैयौँ घण्टा लागेको थियो। कतैकतै हावाको वेग १८५ किलोमिटर प्रतिघण्टा पुगेको र त्यसले समुद्रमा १३ फिटसम्म छाल उचालिन सक्ने बताइएको थियो।

सो क्षेत्रमा बजारिएको यो सन् १९९८ यताकै सबभन्दा शक्तिशाली तुफान हो।

गुजरात एवम् छिमेकी महाराष्ट्र राज्य उच्च सतर्कतामा रहेका छन्।

कोभिडका मामिला दुवै राज्यमा केही समययता घटिरहेका छन्। तर पनि त्यसले पारेका घातक असरहरू अझै अनुभूत भइरहेका छन्।

फसेकाहरूको उद्धार

यसबीच महाराष्ट्रको राजधानी मुम्बईको तटपारि व्यापारिक जहाजमा चार सयभन्दा धेरै मानिस फसिरहेको र तीमध्ये ३८ जनाको उद्धार गरिएको नौसेनाले शनिवार साँझ बताएको थियो।

उसले उद्धारका दुईवटा बेग्लाबेग्लै अनुरोधहरूको सुनुवाइ गर्दैछ। एउटा तटभन्दा १७० किलोमिटर पर तेल क्षेत्रमा रहेको बार्जबाट र अर्को तटभन्दा १४ किलोमिटर पर रहेको पानीजहाजबाट उद्धार गरिनुपर्ने बताइएको छ।

यसैबीच करिब दुई लाख मानिसलाई तल्ला तटीय क्षेत्रबाट सारेर आश्रयस्थलमा पुर्‍याइएको छ।

त्यसो गर्दा आगामी साताहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण बढ्ने चिन्ता गरिएको छ।

साथै केन्द्र सरकारले कैयौँ तटीय नगरहरूमा खोप वितरण स्थगन गरेको छ। अस्पतालहरूले पनि थप चुनौती बेहोरेका छन्।

सप्ताहान्तमा तुफानका कारण आएका वर्षाले केरला, कर्नाटक एवम् गोआ राज्यमा ६ जनाको ज्यान गएको थियो।

महाराष्ट्रमा सोमवार थप ६ जनाको ज्यान गएको थियो। घरहरू भत्किएको एवम् बिजुलीको लाइन बिग्रिएको बताइएको छ।

सो क्षेत्रमा सन् १९९८ मा आएको तुफानका कारण ४ हजार मानिसको ज्यान गएको थियो।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

भारतमा कोभिड महामारीको सङ्कट झेलिरहेका पश्चिमी राज्यहरूमा शक्तिशाली समुद्री तुफानको प्रकोपका कारण कम्तीमा २० जनाको ज्यान गएको र दुई लाख मानिस विस्थापित भएका विवरण आएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अदालतका दस्तावेजमा प्रहरी अधिकारी डेरेक शोभिनविरुद्ध पूर्वयोजना विनाको आशययुक्त हत्याको अभियोग लगाइने भएको छ।

शोभिनविरुद्ध यसअघि विना पूर्वयोजना र विना आशय पारिस्थितिक कारणले हत्या भएको अभियोग लगाइएको थियो। यी पुराना अभियोगबारे पनि अभियोगपत्रमा उल्लेख गरिनेछ।

यसअघि अभियोग नलागेका अन्य तीन प्रहरीमाथि गैरकानुनी काममा उक्साएको र मतियार बनेको आरोप लागेको छ।

देशभरि प्रदर्शन

फ्लोइडको मृत्युले अमेरिकाभर जातिवाद र अश्वेत अमेरिकीमाथिको प्रहरी बर्बरतालाई लिएर ठूला प्रदर्शनहरू भएका छन्।

विगत आठ दिनदेखि भएका त्यस्ता प्रदर्शनहरू धेरैजसो शान्तिपूर्ण छन् तर केही हिंसक पनि बनेका छन् र थुप्रै सहरहरूमा कर्फ्यू लगाइएको छ।

प्रहरी अधिकारीहरूमाथि नयाँ अभियोगहरूको घोषणा गर्दै मिनेसोटा राज्यका महान्यायाधिवक्ता किथ एलिसनले ती अभियोगहरू न्यायको पक्षमा भएको बताए।

मिनेसोटाका सिनेटर एमी क्लोबसारले ट्वीटरमा कम्तीमा यी अभियोगहरू "न्यायका लागि अर्को महत्वपूर्ण कदम" भएको बताएकी छन्।

फ्लोइडको परिवारका वकिल बेन्जामिन क्रम्पले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्: "न्यायको मार्गमा यो एउटा महत्त्पूर्ण कदम हो र जोर्ज फ्लोइडको अन्तिम संस्कारअघि नै यो महत्त्वपूर्ण कदम चालिएकोमा हामी कृतज्ञ छौं।"

तर त्यसको केहीपछि सीएनएनसँग बोल्दै उनले डेरेक शोभिनविरुद्ध पूर्वनियोजित आशययुक्त हत्याको अभियोग लगाउनुपर्ने परिवारले ठानेको उनले बताए।

दोषी साबित गर्न कठिन

क्रम्पले थप अनुसन्धान भइरहेको र शोभिनविरुद्धको अभियोग अझै पनि परिवर्तन हुनसक्ने आफूहरूलाई बताइएको पनि जानकारी दिए।

महान्यायाधिवक्ता एलिसनले पूर्वप्रहरी अधिकारीहरूविरुद्ध सफलतापूर्वक अभियोजन गर्न निकै कठिन हुने कुराबारे आफूमा कुनै भ्रम नरहेको बताए।

महान्यायाधिवक्ता एलिसनले पूर्वप्रहरी अधिकारीहरूविरुद्ध सफलतापूर्वक अभियोजन गर्न निकै कठिन हुने कुराबारे आफूमा कुनै भ्रम नरहेको बताए।

"दोषीसिद्ध गर्न कठिन हुनेछ। विगतका घटनाहरूले स्पष्ट चुनौतीहरू रहेका देखाउँछन्," उनले भने।

मिनेसोटा राज्यमा सर्वसाधारण मारेको घटनामा जम्मा एकजना बहालवाला प्रहरी अधिकारी मात्रै दोषी साबित भएका छन्।

अभियोगहरूको अर्थ

मिनेसोटाको कानुन अनुसार फर्स्ट र सेकेण्ड डिग्री हत्यामा प्रतिवादीले हत्याको आशय राखेको प्रमाणित गर्नुपर्छ।

फर्स्ट डिग्रीमा धेरैजसो हत्याको पूर्वयोजना हुनुपर्छ भने सेकेण्ड डिग्रीमा हत्याको आशय हुनुपर्छ...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अफ्रिकी-अमेरिकी पुरुष जोर्ज फ्लोइडको मिनियापलिसमा भएको मृत्युलाई लिएर बर्खास्त गरिएका चारजना प्रहरी अधिकारीविरुद्ध नयाँ अभियोगहरू घोषणा गरिएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अदालतको आदेशलगत्तै प्रहरीद्वारा सोमबार गिरफ्तार भएपछि पनि भोक हडताल जारी राखेका डा. केसीलाई बयानपछि वीर अस्पतालभित्र 'सुरक्षा नियन्त्रण'मा राखिएको छ।

तीव्र प्रतिक्रिया जन्माइदिएको डा. केसीको गिरफ्तारीको भोलिपल्ट अदालतमा उनको बयान पूरा भएको छ।

'अदालतप्रति सम्मान'

उनले अदालतको अवहेलना गरेको भन्ने आरोपको सर्वोच्च अदालत समक्ष दिएको बयानमा प्रतिवाद गरेका छन्।

सर्वोच्चका सहायक प्रवक्ता नगेन्द्र कालाखेतीले भने, "म स्वास्थ्य शिक्षा क्षेत्रमा सुधारका लागेको मान्छे हुँ, अदालतप्रति सम्मान छ, अपमान गरेको होइन भन्ने बयान छ।"

त्रिवि चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थानको डिन नियुक्तिबारे सर्वोच्चको एउटा आदेशपछि डाक्टर केसीले सोमबार अनशन शुरु गरेका थिए।

त्यसक्रममा उनले गरेका टिप्पणीबाट अदालतको अवहेलना भएको प्रतिवेदनको आधारमा सर्वोच्चले उनलाई पक्राउ गरी आफूसमक्ष पेश गर्न आदेश दिएको थियो।

केसीको गिरफ्तारीविरुद्ध प्रदर्शन समेत भएको छ

प्रश्न

बयानमा डाक्टर केसीले प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुलीको निजी मामिला र उनको न्यायसम्पादनबारे समेत प्रश्न उठाउँदै विभिन्न आरोप लगाएको विवरणहरु आएका छन्।

त्यसबारे सहायक प्रवक्ता कालाखेतीले भने, "प्रधानन्यायाधीशको काम-कारवाहीको छानबिन गर्ने संसद्ले हो, उहाँले के आधारमा छानबिन भन्नुभयो उहाँलाई नै थाहा होला।"

डा. केसीलाई प्रहरीले गिरफ्तार गरे लगत्तैदेखि सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न टिप्पणीहरु आएका छन् भने उनको समर्थनमा सडक प्रदर्शन समेत भएको छ।

पूर्वप्रधानमन्त्री, पूर्वमन्त्री एवं वरिष्ठ राजनीतिकर्मी लगायत विभिन्न क्षेत्रका प्रतिष्ठित व्यक्ति केसीको गिरफ्तारीविरुद्ध वा उनको समर्थनमा उभिएका छन्।

एकजना पूर्वप्रधानन्यायाधीशले इतिहासमा न्यायपालिका यस्तो गम्भीर विवादमा यसअघि कहिल्यै नतानिएको टिप्पणी गरेका छन्।

'विवेक र धैर्यका साथ त्यो सुल्झाउनु पर्ने' उनको सुझाव थियो।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अदालतको अवहेलना गरेको आरोपमा डा. गोविन्द केसीसँग बयान लिएको सर्वोच्च अदालतमा बुधबारदेखि त्यस प्रकरणमा बहस हुने भएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अधिकांश सङ्क्रमितहरू अमेरिकी महादेशका राष्ट्रहरूमा फेला परेका हुन्। त्यसपछि दक्षिण तथा दक्षिणपूर्वी एशियामा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढी छ।

यो अवधिमा विश्वभरि ५,२८५ जनाको कोभिड-१९ का कारण मृत्यु भएको तथ्याङ्क प्राप्त भएको छ। तीमध्ये अधिकांश अमेरिकी महादेशमा बसोबास गर्ने मानिस हुन्।

दक्षिण एशियाको भारतमा मात्र केही दिनयता प्रत्येक दिन २०,००० भन्दा धेरै सङ्क्रमित पाइन थालेको छ।

आइतवार त्यहाँ २८,००० जनाभन्दा धेरैमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको र ५५१ जनाको ज्यान गएको सरकारले जनाएको छ।

अहिलेसम्म विश्वभरि एक करोड २९ लाखभन्दा बढी मानिसमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको छ।

तीमध्ये ५,६८,००० जनाको मृत्यु भएको विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

दक्षिण एशियाको स्थिति के छ?

दक्षिण एशियाका दुई देश भारत र पाकिस्तान शीर्ष १५ स्थानमा छन्।

अमेरिका र ब्रजिलपछि सर्वाधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला परेको भारत विश्वभरि तेस्रो स्थानमा छ। तर मृतकको सङ्ख्याको आधारमा भारत आठौँ स्थानमा छ।

सङ्क्रमितको सङ्ख्या बढिरहेको पाकिस्तान दक्षिण एशियामा दोस्रो र विश्वभरिमा बाह्रौँ स्थानमा छ।

एक लाख त्रियासी हजारभन्दा बढी सङ्क्रमित भेटिएको बाङ्ग्लादेश दक्षिण एशियामा चौथौ स्थानमा र विश्वमा पाकिस्तानभन्दा चार स्थानमुनि छ।  बाङ्ग्लादेशमा २,३५२ जनाको मृत्यु भएको छ।

अफगानिस्तानमा ३४,००० भन्दा बढी व्यक्ति सङ्क्रमित छन् भने त्यहाँ मृतकको सङ्ख्या १,००० नाघेको छ।

नेपालमा पुष्टि भएका सङ्क्रमितको सङ्ख्या १७,००० हाराहारी पुग्न लाग्दा ३८ जनाको मृत्यु भएको छ।

माल्दिभ्समा २,७३१ सङ्क्रमितमध्ये १३ जनाको र श्रीलङ्कामा २,६१७ मध्ये ११ जनाको मृत्यु भएको छ।

अहिलेसम्म भुटानमा सङ्क्रमितको सङ्ख्या १०० मुनि नै छ। त्यहाँ कसैको मृत्यु भएको छैन।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार आइतवार विश्वभरि २,३०,००० भन्दा बढी मानिसमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। यो अहिलेसम्म २४ घण्टामा पुष्टि भएको सर्वाधिक सङ्ख्या हो।


सारांशका लागि कागजात: अधिकारीअरूका अनुसार मङ्गलवार मात्रै ३,२८६ जना व्यक्तिको ज्यान गएको छ।

यो महामारी शुरू भएयताकै एक दिनमा मृत्यु भएको सबैभन्दा उच्च सङ्ख्या भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

स्वतन्त्र विश्लेषकहरूका अनुसार भारतमा कोभिड-१९ का कारण ज्यान गुमाउने मानिसहरूको सङ्ख्या सरकारले बताउने गरेको भन्दा दोब्बर हुनसक्छ।

सरकारी आँकडा

भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार अन्तिम संस्कार गरिएका आँकडा हेर्दा ज्यान गुमाउनेहरूको सङ्ख्या दोबर हुनसक्ने देखिन्छ।

भारतमा अस्पतालमा भएका मृत्युहरूलाई मात्र गणना गरिएको छ।

सङ्क्रमणमा देखिएको पछिल्लो वृद्धिले भारतको स्वास्थ्य प्रणालीलाई घुँडा टेकाइदिएको छ।

गत एक साताभित्र मात्र २० लाख कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित थपिएको तथ्याङ्क छ।

मृतकको हिसाबले संयुक्त राज्य अमेरिका,  ब्रजिल र मेक्सिकोपछि भारत चौथो स्थानमा रहेको छ।

यद्यपि ती मुलुकहरूमा भारतमा जस्तो अहिले देखिएको सङ्कट चाहिँ नरहेको बताइएको छ।

थुप्रै देश तथा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले भारतमा खासगरी अक्सिजनको सहायता पठाउँदैछन्।

अस्थायी प्रबन्ध

अस्पतालमा शय्या तथा अक्सिजन नपाएर कतिपय बिरामीले ज्यान गुमाउनुपरेको छ भने बिरामीहरूको चाप थेग्न अस्पतालहरूलाई हम्मेहम्मे भएको छ।

मसानघाटमा शव जलाउन ठाउँको अभाव हुँदा दिल्लीमा अस्थायी खालको संरचना बनाइँदैछ।

दिल्लीमा २४ घण्टाको अवधिमा सबैभन्दा धेरै ३८१ जनाको कोभिड-१९ का कारण ज्यान गएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

शव जलाउनका लागि दाउरा पूर्ति गर्न अधिकारीहरूले पार्कका रूखहरू काट्न थालेका विवरण आएका छन्।

मृत्यु हुने मानिसहरूको सङ्ख्या बढ्ने क्रम जारी रहँदा शव जलाउनका लागि दाउरा जम्मा पार्न तथा अन्तिम संस्कारका कतिपय पाटोमा सघाउनका लागि मृतकका आफन्तहरूलाई आग्रह गर्न थालिएको छ।

'शव जलाउने ठाउँ पनि छैन': भारतमा कोभिडले सिर्जना गरेको भयावह स्थिति

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

भारतमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण तीव्र गतिमा बढिरहँदा कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या मङ्गलवार दुई लाख नाघेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अधिकारीहरुका अनुसार भारतीय पक्षले चाहिँ नेपालमा भारतीय लगानी र लगानीकर्ताको सुरक्षाबारे चासो राखेको छ।

प्रत्येक ६ महिनामा बस्ने प्रावधान रहेपनि झण्डै तीन वर्षको अन्तरालपछि बसेको सचिवस्तरीय उक्त बैठकमा मुख्यतः नेपालले बेहोर्दै आएको व्यापार घाटा न्यून गर्ने र निर्यात बढाउने विषयमा छलफल भएको सहभागी अधिकारीहरुले बताएका छन्।

बैठकमा सहभागी नेपाली दूतावासका काउन्सलर हरि ओडारीले भने, “भन्सार विन्दुहरुलाई कसरी सजिलो बनाउने, ट्रान्जिट ट्राफिकको गतिविधिलाई कसरी थप सहजीकरण गर्ने, व्यापार घाटा बेहोरिरहेको परिस्थितिमा निर्यात बढाउने तरिकाहरु के के हुन सक्छन्, विशाखापटनम बन्दरगाह प्रयोग गर्नका लागि थप गर्नुपर्ने कामहरु के के हुन्? यी विषयहरु मुख्य रुपमा उठे।”

लगानी

१४ सदस्यीय नेपाली टोलीको नेतृत्व वाणिज्य मन्त्रालयका सचिव ङइन्द्रप्रसाद उपाध्यायले गरेका छन् भने भारतबाट वाणिज्य सचिव रिता टोटियाको टोली छलफलमा सहभागी छ।

उनीहरुले नेपालमा भारतीय व्यापारीको लगानी र सुरक्षामा बढी चासो दिएको काउन्सलर ओदारीले बताए।

उनले भने, “भारतले चाहिँ लगानीकर्ताको सुरक्षा, लगानीको सुरक्षा, लगानीको वातावरण, बौद्धिक सम्पति र श्रम कानुन लगायतको विषय उठायो।”

पछिल्लो समय नेपालको भारतसँगको व्यापार घाटा निकै बढेको तथ्यांक छ।

नवीकरण

भारतबाट वार्षिक ५०० अर्बको आयात हुने भएपनि नेपालबाट निर्यात ५० अर्बको हाराहारीमा मात्र रहेको ओडारीले बताए।

नेपाल-भारतबीचको व्यापार सन्धि नवीकरण हुनु पाँच महिनाअघि भएको यो बैठकलाई महत्वका साथ हेरिएको छ।

आगामी अक्टोबरमा नेपाल-भारत व्यापार सन्धिको नवीकरण हुँदैछ।

अन्तर-सरकारी समितिको बैठक बुधबार सकिंदैछ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

नयाँ दिल्लीमा जारी अन्तर-सरकारी समितिको बैठकमा भारतसँगको बढ्दो व्यापार घाटालाई कम गर्न भारतीय पक्षसमक्ष प्रस्ताव गरेको नेपाली अधिकारीहरुले बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अधिकारीहरुले डढेलोका कारण स्थिति झन् खराब हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन्।

उत्तर क्यालिफोर्नियास्थित प्रसिद्ध अंगुर बगान क्षेत्रमा फैलिएको डढेलोपछि सयौं मानिसहरु अझै हराइरहेका छन्।

आठ हजारभन्दा बढी अग्निनियन्त्रकहरु डढेलो नियन्त्रणमा लिने प्रयासरत छन्।

विस्थापित

डढेलोका कारण ३५ सयभन्दा बढी भवनहरु ध्वस्त भएका छन् भने २५ हजार मानिसहरु विस्थापित भएका छन्।

अधिकारीहरुका अनुसार सोनोमा काउण्टीमा १५ जना, मेण्डोसिनो काउण्टीमा आठजना, युवा काउण्टीमा चारजना र नापा काउण्टीमा दुईजनाको ज्यान गएको छ।

पछिल्लो डढेलो क्यालिफोर्नियामा लागेको सन् १९३३ यताकै सबैभन्दा विनाशकारी भएको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

सन् १९३३ मा लस एन्जलसमा डढेलो लाग्दा २९ जनाको मृत्यु भएको थियो।

संकट

क्यालिफोर्निया राज्यका आपतकालीन सेवासम्बन्धी निर्देशकले डढेलोले निम्त्याएको संकटबाट निस्किन लागेको अवस्था आइनसकेको बताएका छन्।

शनिवार रातिदेखि शुरु भएको डढेलोको कारण अहिलेसम्म थाहा हुन नसके पनि  अधिकारीहरुले शक्तिशाली हुरीका कारण बिजुलीबाट आगलागी भएको हुनसक्ने अनुमान गरेका छन्।

डढेलोले मानव जीवनलाई सबैभन्दा बढी खतरा नापा काउण्टीको कालिस्टोगा नगरमा निम्त्याएको छ।

उक्त नगरका सबै ५ हजार बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान अधिकारीहरुले निर्देशन दिएका छन्।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकाको क्यालिफोर्निया राज्यमा लागेको डढेलोमा परी ज्यान गुमाउने मानिसहरुको संख्या २९ पुगेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अधिकारीहरूले कालो धनविरुद्धको अनुसन्धानमा नेपाली निकायहरूको क्षमता अभिवृद्धिका लागि यो तालिम फलदायी हुने विश्वास लिएका छन्।

क्षमता अभिअभिवृद्धि अभियान अन्तर्गत तीन चरणमा सन् २०१९ भित्र ६० जना नेपाली अधिकारीहरूले भारतमा तालिम लिने बताइएको छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका एक अधिकारीले सम्पत्ति शुद्धीकरण र वित्तीय अपराध नियन्त्रण गर्ने निकायको अनुसन्धान क्षमता बलियो बनाउन अहिलेको तालिमले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको बीबीसीलाई बताए।

तालिम

नेपाल सरकारको अनुरोधमा भारतको फरिदाबादस्थित एनएसीआइएन भनिने भन्सार, अप्रत्यक्ष कर र लागूऔषधसँग जोडिएको राष्ट्रिय एकेडेमीमा छ दिने तालिम शुरू भएको हो।

एनएसीआइएन अवैध धनको कारोबारसहितका वित्तीय अपराध अनुसन्धानको विषयमा तालिम उपलब्ध गराउने भारतको सर्वोच्च संस्था हो।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका सहसचिव यमलाल भुसालले भने, "अहिले पहिलो चरणको तालिम आरम्भ भएको हो र यसमा विभिन्न निकायका उपसचिव र अधिकृतहरू समावेश छन्।"

"वित्तीय अपराधको अनुसन्धानमा भारतको अनुभवबाट सिक्ने उद्देश्यले यो तालिम लिइएको छ।"

काठमाण्डूस्थित भारतीय दूतावासले एउटा विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपाल सरकारको अनुरोधमा सन् २०१९ भित्र नेपालका ६० जना कर्मचारीले यस्तो तालिम लिने जनाएको छ।

दोस्रो चरणको तालिम यसै वर्षको अक्टोबरमा र अन्तिम चरणको तालिम डिसेम्बरमा हुने भनिएको छ।

यस अभियानले सम्पत्ति शुद्धीकरण र आतङ्कवादसम्बन्धी गतिविधिमा वित्तीय लगानी नियन्त्रण गर्ने प्रयासमा नेपाली निकायहरूको क्षमता बढाउने विश्वास लिएको भारतीय दूतावासको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

रणनीति

यसअघि अघिल्लो हप्ता नेपालले सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतङ्कवादी क्रियाकलापमा वित्तीय लगानी निवारणसम्बन्धी राष्ट्रिय रणनीति र कार्ययोजना सार्वजनिक गरेको थियो।

त्यसमा अनुसन्धान तथा नियामक निकायको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने र सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग बाहेक प्रहरीसहित अन्य निकायहरूलाई पनि कालो धनविरूद्धको अनुसन्धानमा परिचालन गर्ने उल्लेख गरिएको छ।

गत महिना बीबीसीसँग कुरा गर्दै सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागका महानिर्देशकले वित्तीय अपराधको अनुसन्धानका लागि दक्ष जनशक्ति आवश्यक पर्ने र त्यसका लागि तालिमसहितका क्षेत्रमा लगानी हुनुपर्ने आवश्यकता रहेको बताएका थिए।

आगामी वर्ष अवैध धनको कारोबार नियन्त्रण र सम्भावित आतङ्कवादी गतिविधिमा वित्तीय...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतङ्कवादी गतिविधिमा वित्तीय लगानी नियन्त्रणसम्बन्धी विषयमा नेपालका २० जना अधिकारीहरूको तालिम भारतमा शुरू भएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अधिकारीहरूले बुलबुल आँधीबाट बच्न मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेका छन्।

शनिवार साँझ बाङ्लादेशको तटीय क्षेत्र आइपुग्ने अनुमान गरिएको आँधीले सात फिट अग्लो छाल ल्याउने ठानिएको छ।

समुन्द्री सतहभन्दा तल रहेका करिब एक दर्जन तटीय जिल्लाहरू उक्त आँधीको बाटोमा पर्ने बताइएको छ।

समुद्री बन्दरगाहरू मोङ्ला र चित्तगङलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ।

बुलबुलले सुन्दरवन नजिकै जमिनमा प्रहार गर्ने ठानिएको छ जुन संसारकै प्रख्यात जङ्गल हो जहाँ खतरामा परेका बाघ प्रजाती बेङ्गल टाइगरको बसोबास छ।

बाङ्लादेशको मौसम विभागका अनुसार यो आँधी करिब १२० किलोमिटर प्रतिघण्टाका दरले हावा चल्नेछ र समुन्द्रमा उच्च छाल आउनेछ।

हजारौँ स्वयंसेवीहरू घरघरै पुगेर आँधीबारे सतर्क गराइरहेका छन्।

बाङ्लादेशमा यसअघि पनि आँधी आउँदा हजारौँ मानिसले ज्यान गुमाएका थिए तर पछिल्ला वर्षहरूमा पूर्व तयारी गर्दा ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या निकै घट्न पुगेको छ।

आँधीको पूर्वसूचना प्रणालीमा सुधार गरिएको छ जसले अधिकारीहरूलाई मानिसहरू प्रभावित हुने ठाउँबाट हटाउन समय मिल्ने गरेको छ।

आँधीबाट प्रभावित हुनेहरूका लागि शिविरहरू पनि बनाइएको छ।

स्थानीय अधिकारीहरूले शिविर बाहेक  विद्यालय भवन र मस्जिदलाई पनि मानिसहरू उद्दार गरेर राख्ने ठाउँका रूपमा प्रयोग गर्न आदेश दिइएको बताएका छन्।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

समुद्री आँधी बुलबुलबाट बच्न बाङ्लादेशका अधिकारीले एक लाख मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा जान आदेश दिएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड सहित बसेको ९ सदस्य सचिवालय बैठकले विदेश, स्कुल, सङ्गठन, प्रचार र नीति तथा प्रतिष्ठान सहित अन्य सङ्गठन प्रमुख र उपप्रमुखको नाम तय गरेको हो।

सचिवालय बैठक अनुसार विदेश विभागको नेतृत्व पूर्व प्रधानमन्त्री तथा वरिष्ठ नेता माधव कुमार नेपालको पोल्टामा परेको छ।

त्यस्तै शीर्ष स्तरकै नेताहरूको दाबी रहेको स्कुल विभागको नेतृत्व अन्ततः सचिवालय सदस्य समेत रहेका ईश्वर पोखरेलको हातमा परेको छ।

वामदेव गौतम सङ्गठन प्रमुख बनेका छन्। उनलाई पार्टीको उपाध्यक्ष मनोनयन गर्ने प्रस्ताव सचिवालय बैठकमा पेस गरिएको र त्यसबारे निर्णय स्थायी समिति बैठकले गर्ने बताइएको छ।

नेकपाको स्थायी समितिमा ४५ सदस्य छन्।

बीबीसी न्यूज नेपालीसँग कुरा गर्दै नेकपाका पार्टी प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले सबै प्रदेशमा एक एक इन्चार्ज र सह इन्चार्ज रहेका अवस्थामा सह इन्चार्जमा थप दुई जनाको टुङ्गो लगाएको जानकारी दिए।

पार्टी सङ्गठनको नेतृत्वबारे निकै विवादित बनेको स्कुल कमिटी बारे शुक्रवारको बैठकमा बिना कुनै विवाद निर्णय भएको श्रेष्ठले दाबी गरे।

उक्त विभागमा तपाईँको आफ्नै पनि दाबी थियो नि भन्ने बीबीसीको जिज्ञाशामा उनले भने, "सबै कुरामा अडान लिन थाल्यो भने एकता प्रक्रिया टुङ्गोमा पुग्न समय लाग्ने हुँदा छलफलबाट निष्कर्षमा पुगिएको हो। स्कुल विभाग नेता कार्यकर्ता प्रशिक्षण गर्ने र वैचारिक काम गर्ने थलो भएकाले त्यस विषयमा रुचि हने साथी हरूले दाबी गर्नु स्वाभाविक नै हो।"

शुक्रवारको बैठकले श्रेष्ठलाई प्रचार विभाग प्रमुख चयन गरेको छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

शुक्रवार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको (नेकपा) सचिवालय बैठकले विभिन्न विभागमा नेतृत्व चयन गरेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अध्ययनले आमाबुवाहरू खासगरी आफ्ना छोराछोरीको स्वास्थ्यप्रति चिन्तित रहेको देखाएको छ।

एङ्जाइटी हुँदा के हुन्छ र कसरी त्यसबाट मुक्त हुन सकिन्छ?

एङ्जाइटी के हो?

एङ्जाइटी भनेको तनावग्रस्त हुनु वा चिन्तित हुनुभन्दा फरक हो।

साधारण अवस्थामा हामीलाई कहिलेकहीँ यी सबै हुने गर्छ र त्यस्तो कहिलेकहीँ हुनु राम्रो कुरा पनि हुन सक्छ।

तर निरन्तरको एङ्जाइटी त्रासको रूपमा बस्छ र मनबाट त्यस्तो भाव लामो समय गएन र झन् गाढा भयो भने त्यसले तपाईँको जीवनलाई असर पार्न थाल्छ।

तपाईँ दैनिक गर्नुपर्ने कामबाट टाढिनुहुन्छ, काम रोक्नुहुन्छ।

एङ्जाइटी हुँदा तपाईँ जतिखेर पनि चिन्तित हुनुहुन्छ, थाक्नुहुन्छ र कुनै कुरामा केन्द्रित हुन सक्नुहुन्न। यसले तपाईँको निद्रामा समस्या ल्याइदिन्छ र तपाईँलाई मानसिक अवसादको स्थितिमा पुर्‍याइदिन सक्छ।

तपाईँको शरीरमा असर पार्ने अरू लक्षणहरू पनि हुन सक्छन्। जस्तो कि  मुटुको अति तीव्रचाल वा सास फेराइ, पसिना आउने, रिङटा लाग्ने पखाला लाग्ने वा बिरामी महसुस गर्ने आदि।

एङ्जाइटी विभिन्न प्रकारका हुन सक्छन् र मध्यमदेखि गम्भीर लक्षण देखाउने हुन सक्छ।

दश जनामा एकजनालाई कुनै समयमा एङ्जाइटी या कुनै कुरादेखि डरलाग्ने समस्या हुन सक्छ तर धेरैजसोले त्यसको उपचार खोज्दैनन्।

सहयोगका लागि कहाँ जाने ?

द रोयल कलेज अफ साइकियाट्रिष्ट यूकेले आफैँले आफूलाई सहयोग गर्न यस्ता उपाय सुझाएको छ:

•साथी वा नातेदारसँग कुराकानी गर्ने

•सेल्फ हेल्प अथवा अनलाइन सहयोग समूहमा सदस्य बन्ने

•तनाव कम गर्ने उपायहरू सिक्ने

योग वा कसरत गर्दा, किताब पढ्दा र सङ्गीत सुन्दा मद्दत मिल्न सक्छ।

मदिरा सेवन कम गर्दा वा चुरोट खान छोड्दा पनि एङ्जाइटी कम गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।

यस्ता समस्याबाट मुक्तिका लागि आफैले पढ्न सकिने किताबहरू पनि पाइन्छन्।

कग्निटिभ बिहेभियरल थेरापी (सीबीटी) एउटा त्यस्तै किताब हो।

यसमा आफूसँग भएका धेरै समस्यालाई पहिला खण्डित गर्न सिकाइन्छ।

यो व्यग्रताका गम्भीर लक्षण भएका बच्चाहरूलाई पनि सहयोगी हुन सक्छ र आमाबुवालाई त्यस्तो थेरापी कसरी गराउने भन्ने सिकाउन सकिन्छ।

एङ्जाइटी यूकेकी निकी लीडबेटर भन्छिन्, "चुपचाप बसेर त्यसबाट पीडित हुनु हुँदैन।"

उनले डाक्टरकहाँ जाने र आफ्ना लक्षण भन्न सुझाव दिइन्।

उनी भन्छिन्, "तर सबैका लागि एउटै उपाय काम नगर्न पनि सक्छ।"

बच्चा र युवा पनि प्रभावित छन् कि?

अक्सफर्ड...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

गएको ६ महिनामा हाम्रो जीवनमा धेरै नाटकीय परिवर्तन भएका छन् र त्यसले हामीमा चिन्ता र एङ्जाइटी बढाएको एउटा नयाँ अध्ययनले देखाएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अनुसन्धान प्रयोगशालाहरू र औषधि उत्पादन गर्ने कम्पनीहरूले त्यस्तो प्रकारको प्रभावकारी खोप पत्ता लगाउने, तयार पार्ने, परीक्षण गर्ने र  उत्पादन गर्ने सम्बन्धमा स्थापित यसअघिका नियममा ठूलै परिवर्तन गरिरहेका छन्।

संसारभरि नै कोरोनाभाइरसको खोप पुर्‍याउन सकियोस् भनेर अभूतपूर्व कदमहरू चालिँदैछन्। तर त्यस्तो खोप सबैभन्दा पहिला प्राप्त गर्ने होडमा धनी देशहरू नै अगाडि रहनेछन् र सबैभन्दा कमजोरहरू पछाडि पर्नेछन् भन्ने विषयमा चिन्ताहरू व्यक्त भइरहेका छन्।

उसोभए कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप सबैभन्दा पहिले कस्ले लगाउन पाउँछन् त? अनि त्यसको मूल्य कति पर्ला र यो विश्वव्यापी महामारीको समयमा कोही पनि खोप लगाउन पाउने अवसरबाट वञ्चित नहोऊन् भन्नका लागि के गर्नुपर्छ?

सङ्क्रामक रोगहरूविरुद्धको खोप तयार पार्न, परीक्षण गर्न र जनमानसमा वितरण गर्न सामान्यतया निकै लामो समय लाग्छ।

तैपनि तिनको प्रभावकारिताका बारे कुनै सुनिश्चितता हुँदैन।

हालसम्मको अवस्थाको कुरा गर्ने हो भने खोप लगाएर मात्र एउटा सङ्क्रामक रोगलाई निर्मूल गर्न सकिएको छ। त्यो हो बिफर। तर त्यसका लागि २०० वर्ष लाग्यो।

पोलियो, टेटानस, दादुरा र क्षयरोगजस्ता बाँकी सङ्क्रामक रोगहरूसँग हामी खोपको प्रयोगबाट जोगिएर बाँचिरहेका छौँ।

कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप कति चाँडै प्राप्त गर्न सकिएला?

कोरोनाभाइरसका कारण हुने श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग कोभिड-१९ बाट कुन खोपले जोगाउन सक्छ भन्ने पत्ता लगाउन हजारौँ मानिसहरू संलग्न भएका परीक्षणहरू अहिले जारी नै छन्।

अनुसन्धानको चरणदेखि उत्पादन र वितरणको चरणसम्म पाँच देखि १० वर्ष लाग्ने प्रक्रियाको अवधिलाई केही महिनामा झारिएको छ।

प्रभावकारी खोप उत्पादनका लागि लगानीकर्ता र उत्पादकहरूले अर्बौँ डलर दाउमा लगाएका छन्।

रुसले उस्को स्पूत्निक-भी खोपको परीक्षणहरूले कोभिड-१९ का बिरामीमा रोगप्रतिरोधी क्षमता जगाउन सकेको सङ्केत देखाएको बताएको छ।

अनि अक्टोबर महिनाबाट सामूहिक रूपमा मानिसहरूलाई खोप दिन सुरु गर्ने जनाएको छ।

चीनले आफूले पनि एउटा सफल खोप तयार पारेको र त्यो पहिले आफ्ना सैनिकहरूलाई दिइने बताएको छ। तर जुन गतिमा ती खोपहरू तयार पारिए त्यसबारे विभिन्न चिन्ता र शङ्काहरू व्यक्त गरिँदैछ।

ती दुवैथरीमध्ये कुनै पनि खोप विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले तयार पारेको तेस्रो चरणको मेडिकल परीक्षणमा रहेका खोपहरूको सूचीमा छैनन्, जुन चरणमा नयाँ खोपलाई मानिसहरूमा...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

वैज्ञानिकहरूले जुन बेला कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप तयार पार्न सफलता पाउलान् त्यसबेला संसारका सबै जनाका लागि पुग्नेगरी त्यस्तो खोप उपलब्ध नहुन सक्छ।


सारांशका लागि कागजात: अपोलो ११ चन्द्रयान चन्द्रम नजिक पुग्दाको क्षण

तर अहिले पनि मान्छेले चन्द्रमामा कहिल्यै पाइला नहालेको जिद्दी गर्ने मानिसहरू पनि छन्।

अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाका अनुसार विभिन्न सर्वेक्षणमा झन्डै पाँच प्रतिशत अमेरिकीहरूले चन्द्रमामा पाइला टेकेको भन्ने कुरा नक्कली थियो भन्ने विश्वास गर्ने गरेको पाइएको छ।

यो सङ्ख्या सानो जस्तो लाग्छ तर षड्यन्त्रको सिद्धान्त (कन्स्पिरसी थीअरी) जीवितै राख्न यो सङ्ख्या पर्याप्त छ।

'द मून होक्स' अभियान

सन् २००५ मा दिवङ्गत बिल केसिङ 'द मून होक्स'का प्रणेता थिए

चन्द्रमामा नक्कली अवतरण भन्ने सिद्धान्त मान्नेहरूको मुख्य तर्क के हो भने सन् १९६० मा अमेरिकी अन्तरिक्ष कार्यक्रमसँग चन्द्रमामा पुग्न सफल हुनका लागि आवश्यक प्रविधि थिएन।

उनीहरूको तर्क छ -  यो असम्भव कुरा भन्ने बुझेपछि नासाले रुससँग अन्तरिक्षमा जाने होडको प्रतिस्पर्धामा निर्णायक  धक्का पुर्‍याउन  कतै नक्कली अवतरण गरेको थियो। त्यसबेला सोभियत सङ्घ चन्द्रमामा जाने कुरामा अमेरिकाभन्दा अगाडि थियो र उनीहरूको यान चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गर्ने क्रममा दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो।

नील आर्मस्ट्रङको "मानवका लागि एक पाइला तर मानवताका लागि ठूलो फड्को" भन्ने उक्तिको आधिकारिताबारे प्रश्न गर्ने किसिमका कथाहरू अपोलो ११ घर फर्किएदेखि फैलिन थाले।

'वी नेभर वेन्ट टु द मून: अमेरिकाज् थर्टी बिलियन डलर स्विन्डल' नामक पुस्तक सन् १९७६ मा प्रकाशित भएपछि अमेरिका चन्द्रयात्राको कथा मिथ्या भएको विश्वास गर्नेको सङ्ख्या बढ्यो।

 त्यो बिल केसिङ नामक पत्रकारले लेखेका थिए। उनी नासासम्बद्ध एक निकायमा जनसम्पर्क अधिकृतका रूपमा कार्यरत थिए।

 उक्त पुस्तकमा थुप्रै तर्कहरू प्रकाशित थिए जुन पछि कोही पनि चन्द्रमामा पुगेको छैन भन्ने तर्क गर्नेहरूले प्रयोग गर्न थाले।

'हावा नभएको ठाउँमा' झण्डा कसरी फरफरायो

आर्मस्ट्रङ र एल्ड्रिनले गाडेको झण्डामा मुजा पर्नुको कारण लट्ठी गाडिएकाले हो भन्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ

 त्यो सूचीमा पत्रकारहरूले उपलब्ध गराएको "प्रमाण" संलग्न छ - चन्द्रमाको सतहको पृष्ठभूमिमा ताराहरू देखिन्नन् र हावा नभएको वातावरणमा अमेरिकी झण्डा फहराएको छ।

युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्नियाका अन्तरिक्ष अनुसन्धानकर्ता माइकल रिच यो दाबी काट्ने वैज्ञानिक आधार भएको बताउँछन्।

आर्मस्ट्रङ र बज एल्ड्रिनले झण्डा गाड्न चन्द्रमाको सतहमा लगाएको बलका कारण झण्डा...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

सन् १९६९ को जुलाई महिनामा पहिलो पटक चन्द्रमामा मानवले पाइला टेकेको दृष्यको प्रसारण संसारभरि दशौँ लाख मानिसले हेरेका थिए।


सारांशका लागि कागजात: अब देशभरि पुष्टि भएका सङ्क्रमितको कुल सङ्ख्या १७,४४५ पुगेको छ।

तीमध्ये ११,५३४ जना सङ्क्रमितहरू भाइरसमुक्त भएर घर फर्किएको र ४० जनाको मृत्यु भएको मन्त्रालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ।

विगत २४ घण्टामा २८५ जना निको भएर घर फर्किएको जानकारी मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. जागेश्वर गौतमले दिएका छन्।

उनका अनुसार अहिले सङ्क्रमण भएका कुल ५,८७१ मानिस देशभरि आइसोलेशनमा छन्।

गत असार १९ गते सर्वाधिक ७४० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो। त्यसपछि दैनिक पुष्टि हुने सङ्क्रमितको सङ्ख्या घटिरहेको छ।

बिहीवार १६७ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

भारतबाट घर फर्किने मानिसको सङ्ख्या घटेकाले क्वारन्टीनमा चाप घटेको र परीक्षणको सङ्ख्या स्वतः कम हुँदा सङ्क्रमित व्यक्ति फेला पर्ने क्रम पनि घटेको सरकारको भनाइ छ।

को हुन् मृतक?

मृतक सप्तरी निवासी ७३ वर्ष पुरुष भएको मन्त्रालयले जनाएको छ।

डा. गौतमका अनुसार मुटुको दीर्घ रोगबाट पीडित थिए र श्वासप्रश्वासमा समस्या भएपछि उनलाई धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा गत असार ३१ गते भर्ना गरिएको थियो।

त्यहाँ परीक्षण गर्दा उनमा कोभिड-१९ पुष्टि भएको थियो।

भेन्टिलेटरमा राखी उपचार भइरहँदा उनको साउन १ गते राति मृत्यु भएको हो।

अरू तथ्याङ्क के छ?

विगत २४ घण्टामा पीसीआर विधिबाट ४,६८८ वटा परीक्षण भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। अहिले ३,०८,४९८ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ।

साउन २ गते शुक्रवार अपराह्ण ४:३० बजेसम्मको तथ्याङ्क

१७,४४५कुल सङ्क्रमण

२८५ २४ घण्टामा भाइरसमुक्त

विगत २४ घण्टामा  पीसीआर परीक्षण  ४,६८८

सक्रिय सङ्क्रमित५,८७१

देशभरि क्वारन्टीनमा२२,७५६

अहिलेसम्म निको११,५३४

शुक्रवार पुष्टि भएका सङ्क्रमितमध्ये लमजुङका २२, रोल्पाका १३ र बर्दियाका १०  जना छन्।

अहिले देशभरिका क्वारन्टीनमा मानिसको सङ्ख्या २२, ७५६ मात्रै छ।

अधिकांश सङ्क्रमितहरू भारतबाट आई क्वारन्टीनमा बसेका वा तिनको संसर्गमा आएका व्यक्ति हुन्।

अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसबाट प्रदेश नं २, प्रदेश नं ५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सर्वाधिक सङ्ख्यामा मानिसहरू सङ्क्रमित भएका छन्।

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?

के कोरोनाभाइरस प्रतिरोध गर्ने क्षमता बन्न सक्छ?

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

विगत २४ घण्टामा नेपालका विभिन्न जिल्लामा थप १०१ व्यक्तिमा सङ्क्रमण पुष्टि र एक जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले जनाएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिका र इजिप्टका पुरातत्त्वविद्हरूको संयुक्त टोलीले मरुभूमिस्थित अबाइडस क्षेत्रमा सो कारखाना भेटेका हुन्। सो स्थानमा प्राचीन समाधिस्थल पनि छ।

बीअर बनाउन अन्न र पानी मिसाउनका लागि प्रयोग भएका झन्डै ४० वटा भाँडासहित विभिन्न भागहरू पुरातत्त्वविद्हरूले भेटेका छन्।

उक्त कारखाना राजा नार्मरको शासनकालको हुनसक्ने अनुमान इजिप्टको पुरातात्त्विक निकायको छ।

अबाइडसमा फेला परेको स्थानमा "ठूलो मात्रामा बीअर उत्पादन हुने संसारकै सबैभन्दा पुरानो कारखाना" भएको उसले जनाएको छ।

राजा नार्मरले ५,००० वर्षभन्दा अघि शासन गरेका थिए।

उनको राजवंशले इजिप्टलाई एकीकरण गरेको विश्वास गरिन्छ।

के छ बीअर कारखानाको विशेषता?

उक्त कारखानामा आठवटा ठूला भाग छन्। प्रत्येक भागको लम्बाइ २० मिटर छ।

यो स्थानमा हजारौँ लिटर बीअर उत्पादन हुने गरेको अनुमान छ

प्रत्येकमा ४० वटा माटोका भाँडाहरू दुई लहरमा मिलाएर राखिएको इजिप्टको पुरातात्त्विक परिषद्का महासचिव मोस्तफा वाजिरीले बताए।

अन्न र पानीलाई ती भाँडाहरूमा राखेर तताउँदा तिनको पीँधलाई माटोको उत्तोलकमा राखिने गरेको उनले बताए।

केका लागि धेरै परिणाममा बीअर?

त्यहाँ एक पटकमा २२,४०० लिटर बीअर उत्पादन गरिएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

राजाहरूको अन्तिम संस्कारका लागि गरिने कर्मकाण्डका लागि आवश्यक मदिरा उपलब्ध बनाउन यो स्थानमा बीअर उत्पादन कारखाना बनाइएको हुन सक्ने जानकारी पुरातत्त्वविद् तथा खोज अभियानका सहप्रमुख म्याथ्यू  एडम्सले दिएका छन्।

उनी न्यूयोर्क यूनिभर्सिटीसँग आबद्ध छन्। इजिप्टको पर्यटन मन्त्रालयले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा एडम्सको भनाइ उद्धृत गरिएको छ।

ती स्थानमा उत्खनन गर्दा परम्परागत विधिविधानमा बीअर प्रयोगको प्रमाण फेला परेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

दक्षिणी इजिप्टमा पर्ने अबाइडस एउटा प्राचीनतम नगर हो।

त्यहाँ धेरै मन्दिर र चिहानहरू छन्।

दुई साताअघि एलेक्जेन्ड्रियामा सुनको जिब्रो भएका २,००० वर्ष पुराना ममीहरू फेला परेका थिए।

तपाईँलाई यो पनि मन पर्न सक्छ

१७,००० वर्षपछि बजेको शङ्खबाट यस्तो ध्वनि आयो

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

इजिप्टमा पुरातत्त्वविद्हरूले झन्डै ५,००० वर्ष पुरानो एउटा बीअर उत्पादन स्थल फेला पारेका छन्। उनीहरूका अनुसार त्यहाँ भएको कारखाना ठूलो मात्रामा बीअर उत्पादन गर्ने संसारकै सबैभन्दा पुरानो कारखाना हुनसक्छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिका-इरान तनाव अझ चर्किँदै गए त्यसको असर नेपाली अर्थतन्त्रमा पनि पर्ने विज्ञहरूले बताएका छन्।

इरानमा नेपालीहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य नभए पनि अमेरिकासँग जारी तनावको असर पूरै मध्यपूर्वमा पर्ने हुँदा खासगरी त्यहाँ काम गर्ने लाखौँ नेपालीहरू प्रभावित हुने र त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपाली अर्थतन्त्रमा पनि पर्ने विज्ञहरूको मत छ।

मध्यपूर्वमा विकसित घटनाक्रमबारे आइतवार परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र श्रममन्त्री रामेश्वर राय यादवले छलफल गरेका छन्।

नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता भरतराज पौड्यालका अनुसार सम्भावित खतरामा पर्न सक्ने क्षेत्र हेर्ने नेपाली दूतावासलाई नेपाली नागरिकहरूको अवस्था बुझी तदनुरूप आवश्यक रणनीति बनाउन सूचित गरिएको बताएका छन्।

"नेपालीहरू रहेका स्थानको पहिचान गर्न र उनीहरूलाई दूतावासको सम्पर्कमा रहन भनिएको छ," उनले बीबीसीलाई भने।

नेपालमा कस्तो असर

इरानले आफ्ना सैन्य जनरलको मृत्युको बदला लिइने बताइरहँदा इरान र अमेरिकाबीच चर्को वाक्युद्ध भइरहेको छ। कतै युद्ध पो हुने हो कि भन्ने चिन्ता अन्य देशमा देखिएको छ।

यूकेका विदेशमन्त्रीले इरानलाई तनाव घटाउन कूटनीतिक मार्ग अवलम्बन गर्न आग्रह गरेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका लागि नेपालका पूर्वराजदूत प्रा. जयराज आचार्य दुई देशबीच खुला युद्ध हुने अवस्था सिर्जना भयो भने त्यो 'सम्हालिनसक्नु' हुने बताउँछन्।

इराकको राजधानी बग्दादमा अमेरिकाले आक्रमण गरेर इरानका वरिष्ठ सैन्य कमान्डर कासिम सुलेमानीलाई मारिदिएपछि तेहरानमा च्यातिएको अमेरिकी झण्डापछाडि देखिएका एक व्यक्ति।

उनी भन्छन्, "मध्यपूर्वको सम्बन्ध निकै जटिल छ। इरान र साउदी अरबकै सम्बन्ध राम्रो छैन। इजरेल र इरानको सम्बन्ध पनि राम्रो छैन। त्यो बहुकोणात्मक द्वन्द्व हुन सक्ने क्षेत्र भएकाले नेपालीहरू त्यसको मारबाट उम्किन सक्दैनन्।"

इरानले हाल अमेरिकी प्रतिबन्धहरू सामना गरिरहेको भए पनि उसको भारत, चीन, जापानसँग इरानको राम्रो सम्बन्ध र व्यापार छ।

"तसर्थ ती देशकै अर्थतन्त्रमा पनि नराम्रो असर पर्न सक्ने भएकाले उनीहरूको मध्यस्थता र दबावले खुला युद्ध हुने अवस्था चाहिँ म देख्दिनँ," उनी भन्छन्।  "तर खुला युद्ध नभएको अवस्थामा आतकङ्कारी गतिविधि बढ्न सक्छ र भयको अवस्था झन् पीडादायी हुन्छ।"

युद्ध नभए पनि सम्भावित प्रभाव

इरान र अमेरिकाबीच मध्यपूर्वका विभिन्न देशमा छद्म युद्ध भइरहेको बताइन्छ।

प्रत्यक्ष युद्ध नभए...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकाले इरानका एक वरिष्ठ सैन्य नेतालाई इराकमा मारिदिएपछि अब युद्ध हुन्छ कि भन्ने चिन्ताका कारण पूरा विश्वको ध्यान अहिले ती दुई देश जारी तनाव परेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उनका फ्रान्सेली समकक्षी एमानुएल माक्रोँबीच वासिङ्टनमा सो एजेण्डामा छलफल हुनु केही घण्टापूर्व रुहानीको यस्तो चेतावनी आएको हो।

इरान र साउदी अरेबियामध्ये को शक्तिशाली?

'इरान सम्झौताको पक्षमा उभिन्छौं'

धम्की

ट्रम्पले उक्त सम्झौतालाई भंग गरिदिने भनेर दिदैँ आएको धम्कीलाई कार्यान्वयन गरे रुहानीले, उनकै शब्दमा, त्यसका गम्भीर परिणामहरू हुने बताएका छन्।

इरानले प्रतिवादमा कस्ता खालका कदम चाल्नेछ भनेर रुहानीले केही खुलाएनन्।

विश्व शक्ति राष्ट्रहरु र इरानबीच सन् २०१५ मा परमाणु कार्यक्रमबारे एक सम्झौता भएको थियो। जस अन्तर्गत इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रमलाई सीमित तुल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको थियो।

बदलामा ऊ विरुद्ध लगाइएका विभिन्न प्रतिबन्धहरु हटाइएका थिए।

फ्रान्सका राष्ट्रपति माक्रोँले ट्रम्पलाई सो सम्झौताबाट पछि नहट्नका लागि दबाब दिने ठानिएको छ। रुस तथा चीन दुवैले यसका लागि निरन्तर समर्थन पनि जनाइरहेका छन्।

बीबीसीका संवाददाता जनाथन मार्कस भन्छन्- आगामी हप्ताभित्र राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको परमाणु कार्यक्रमप्रति समर्थन जनाइराख्ने वा नराख्ने बारे निर्णय लिनैपर्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सो सम्झौतालाई सधै "खराब सम्झौता" भन्दै आएका छन्।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

इरानका राष्ट्रपति हशन रुहानीले अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु सम्झौताबाट पछि नहट्न भन्दै संयुक्त राज्य अमेरिकालाई कडा चेतावनी दिएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकाभर अहिले ५,२०,००० जना कोभिड-१९ बाट सङ्क्रमित बनेका छन्

अमेरिकाले यसअघि सबैभन्दा धेरैले ज्यान गुमाएको तथ्याङ्क भएको इटलीलाई उछिनेको हो।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयले तयार पारेको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार अमेरिकामा २० हजार भन्दा धेरैले ज्यान गुमाएका छन्।

अवस्था

कोभिड-१९ का कारण एकैदिनमा दुई हजारभन्दा धेरैले ज्यान गुमाउने पहिलो देशको रूपमा अमेरिका देखा परेको केहीबेरमै धेरैलाई चिन्तित पार्ने यस्तो तथ्याङ्क बाहिर आएको हो।

न्यू योर्कका गभर्नर एन्ड्र्यू कोउमोले शनिवार आफ्नो राज्यमा मृत्युको सङ्ख्या स्थिरतातर्फ गइरहेको देखिएको बताएका थिए।

कोरोनाभाइरसविरुद्धको औषधी परीक्षणको परिणाम 'उत्साहजनक'

लकडाउन चाँडो खुला गरे कोरोनाभाइरसको घातक पुनरुदय हुने चेतावनी

पछिल्लो २४ घण्टामा ज्यान गुमाएका ७८३ जनाको मृत्युलाई देखाउँदै उनले पछिल्ला केही दिनदेखि मृत्यु त्यही सङ्ख्याको आसपासमा रहेको जनाएका थिए।

विशेषज्ञका अनुसार केन्द्रविन्दुको रूपमा रहेको न्यू योर्कमा सङ्क्रमण कम हुन थालेको छ

गभर्नर कोउमोले भने: “यी क्षति र पीडा चित्रण गर्ने अपत्यारिला सङ्ख्या हुन्।”

केन्द्रविन्दु न्यू योर्क

अमेरिकामा यस महामारीको केन्द्रविन्दु न्यू योर्क राज्य बनेको छ।

अमेरिकाभर ५ लाख २० हजारभन्दा बढि सङ्क्रमित रहेकामा १ लाख ८० हजारभन्दा बढि न्यू योर्क राज्यमा छन्।

ट्र्याक्टर ट्रेलरलाई न्यूनतम तापक्रममा राखेर अस्थायी शवगृह बनाइएको छ

शनिवारसम्म यस महामारीसँग जुझ्नका लागि सबै अमेरिकी राज्यले सङ्कटकाल घोषणा गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले लागु गरेको सामाजिक दूरी कायम गर्ने सुझावहरू हाललाई एप्रिल ३० सम्म तोकिएका छन्।

दबाब

म्यानहटनमा सर्वसाधारणले स्वास्थ्यकर्मीका लागि ताली बजाउँदै

महामारीकैबीच पछिल्ला सातामा अमेरिकाको बिग्रँदो अर्थतन्त्रका कारण जागिर गुमाउने कम्तीमा एक करोड ६० मानिसहरूको दबाब खेपिरहेका छन्।

ट्रम्पले शुक्रवार भने अवस्था सामान्यिकरण गर्नका लागि एक साताभित्रै व्यापार र स्वास्थ्य सम्बन्धी सूचि सहितको 'आफूले गर्नुपर्ने अहिलेसम्मकै ठूलो निर्णय' लिने बताएका थिए।

के गर्मी महिनामा कोरोनाभाइरस महामारी कम होला

कोरोनाभाइरसविरुद्ध बन्ने खोप धनी देशले थुपार्ने सम्भावना कति

अमेरिकी संसद् कङ्ग्रेसमा कोभिड-१९ सँग जुझ्ने अर्को तहको आर्थिक राहतबारे बहस भइरहँदा ट्रम्पको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

डेमोक्र्याटहरूले...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

कोरोनाभाइरस सङक्रमणका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या विश्वभरमै अमेरिकामा सबैभन्दा उच्च पुगेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकामा शुक्रवार ८३ हजार भन्दा बढीमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ

कोभिड ट्र्याकिङ प्रोजेक्टले जारी गरेको तथ्याङ्क अनुसार शुक्रवार अमेरिकामा ८३ हजार १० जनामा सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

अमेरिकाका सर्जन जनरल जेरोमी एडम्सले अस्पतालमा भर्ना हुने सङ्ख्या बढिरहेको चेतावनी दिएका छन्।

तर बिरामी ज्यान गएको दर भने राम्रो उपचारका कारण कम भएको बताइएको छ।

विशाल औषधि कम्पनीहरू एस्ट्राजेनेका र जोन्सन एन्ड जोन्सनले नियामकहरूबाट खोप परीक्षण अनुमति पाएर पुन: परीक्षण गरिरहेका बेला पछिल्लो विवरण आएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पनि उत्तरी गोलार्द्धका मुलुकहरू "कठिन अवस्थामा" रहेको चेतावनी दिएको छ।

महानिर्देशक टेड्रोस एडहानमले सञ्चारकर्मीहरूलाई भने, "आउँदा केही महिना असाध्यै कठिन छन् र केही मुलुकहरू खतरनाक बाटोमा छन्।"

अमेरिकी पछिल्ला तथ्याङ्क कस्ता छन्?

कोभिड ट्र्याकिङ प्रोजेक्टका अनुसार अमेरिकामा महामारी शुरू भए यता ८५ लाख मानिसहरू कोरोनाभाइरस सङ्क्रमित भएका छन्।

शुक्रवारको सङ्ख्या यस अघिको सर्वाधिक सङ्ख्या जुलाई १७मा रहेको ७६ हजार ८ सय ४२ भन्दा ६ हजारले बढी छ।

गत एकहप्तामा ४ लाख ४१ हजार भन्दा बढीमा सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ। जुन जुलाई यताको सबभन्दा धेरै साप्ताहिक सङ्ख्या हो।

कोभिड-१९ का कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पनि गत ६ दिनमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। तर त्यो एप्रिलमा दैनिक २०००को मृत्यु भएको भन्दा कम छ।

अस्पताल भर्ना हुनेहरूको सङ्ख्या बढ्दो छ।

शुक्रवारको तथ्याङ्क अनुसार ४१ हजार ४८५ मानिसहरूको अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

यो अगष्ट यताको सबभन्दा उच्च सङ्ख्या हो तर एप्रिल र जुलाईको भन्दा कम।

कुन राज्य बढ्ता प्रभावित?

अमेरिकाको मध्यपश्चिम क्षेत्र सबभन्दा प्रभावित छ। नर्थ डेकोटा, मोन्ट्याना र विसकन्सिनमा सङ्ख्या अत्यधिक बढिरहेको छ।

आसन्न राष्ट्रपतिय चुनावमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने ओहायो राज्यमा अधिकारीहरूले तेस्रो दिनपनि अत्यधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित फेला पारेको बताएका छन्।

इलिनोइ र इन्डियानामा पनि शुक्रवार अहिलेसम्मकै धेरै सङ्ख्यामा सङ्क्रमित भेटिएका छन्।

त्यसैगरी दक्षिण पश्चिमी उटाहमा पनि अत्यधिक सङ्ख्यामा सङ्क्रमित पुष्टि गरिएको छ।

बोस्टनमा एक महिला कोरोनाभाइरस परीक्षणका लागि स्वाब लिँदै

उटाहका गभर्नर ग्यारी हर्बर्टले भाइरसले स्थानीय अस्पतालको क्षमतामा नराम्ररी प्रभाव पारेको बताएका छन्।...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको नयाँ लहर आउँदा एकैदिनमा ठूलो सङ्ख्यामा  सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकाले यो तस्वीरमा देखाइएको जस्तो ड्रोनले समुन्द्रको पानीको नुनिलोपन, तापक्रम र पानीको पारदर्शिता नापिरहेको थियो भनेको छ

चीनले बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय पानीबाट अमेरिकी यान आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो।

चीनले किन कब्जामा लिएको बताएको छैन। चीनले अमेरिकालाई उक्त घटना बढाइ चढाइ गरेको आरोप लगाएको छ।

राष्ट्रपति निर्वाचित डोनल्ड ट्रम्पले चीनलाई चोरी गरेको आरोप लगाएका छन्।

सैन्य विवाद

उनले आफ्नो ट्वीटमा भनेका छन्, "चीनले चोरी गरेको ड्रोन हामीलाई चाहिँदैन भन्दिए हुन्छ।"

ट्रम्पले यस अघि पनि यो महिनाको शुरुमा चीन ताइवान द्वन्द्वबारे अमेरिकी प्रचलन तोड्दै ताइवानकी राष्ट्रपतिसँग फोन कुराकानी गरेका थिए।

यो घटना दशकौं यताकै दुई देशबीचको प्रत्यक्ष सैन्य विवाद हो।

पेन्टागने भनेको छ अनम्यान्ड अण्डरवाटर भेहिकल (यूयूभी) भनिने ड्रोन कब्जामा लिइँदा उक्त यानले वैज्ञानिक अनुसन्धान गरिरहेको थियो। हामीले चीनलाई त्यो यान तत्काल फिर्ता दिन भनेका छौं।

भविष्यमा यस्तो कारवाही नगर्न पेन्टागनले चीनलाई चेतावनी दिएको बताइएको छ।

शनिबार पेन्टागनका एकजना प्रवक्ताले चीनसँग सहमतिमा पुगेको बताए।

सहमति

पेन्टागन प्रवक्ता पीटर कुकले विज्ञप्तीमा भनेका छन्, "चिनिया अधिकारीहरुसँग प्रत्यक्ष संलग्न भएर गरिएको कुराकानीपछि चीनले उक्त ड्रोन अमेरिकालाई फिर्ता गर्नेबारे हामीले एउटा सहमति गरेका छौं।"

यूसएन बोडिच पानी जहाज उक्त क्षेत्रमा अनुसन्धान गर्न गएको थियो

चिनिया रक्षा मन्त्रालयले उक्त यान 'उपयुक्त तवर'ले फिर्ता गरिने बताएको छ। त्यो कहिले हुन्छ स्पष्ट भनिएको छैन।

उसले अघिल्लो अमेरिकी प्रतिक्रियालाई 'अनुपयुक्त र असहयोगी' भन्दै आलोचना गरेको थियो।

चिनिया सैनिकको पानी जहाजले बिहीबार फिलिपिन्स नजिकै साउथ चाइना सीबाट मानव रहित ड्रोन कब्जा गरेको थियो।

उक्त घटनाबारे अमेरिकाले चीनसमक्ष औपचारिक विरोध गरेको थियो।

पर्यवेक्षकहरुले कब्जालाई दुई देशबीच सन २००१ यताकै महवपूर्ण सैन्य घटना भनेका छन्।

सन २००१ मा आकाशमै अमेरिकी सेनाको सुपरिवेक्षण विमान र चिनिया लडाकू जेट एकापसमा ठोक्किँदा एकजना चिनिया चालकको मृत्यु भएको थियो।

पछिल्लो घटनाले साउथ चाइना सीमा चीनको बढ्दो सैन्य उपस्थितिप्रति अमेरिकाको चिन्ता झन बढ्न सक्छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

साउथ चाइना सीबाट चीनले कब्जामा लिएको पानीभित्र चल्ने ड्रोन फिर्ता लिने विषयमा 'समझदारी बनेको' पेन्टागनले बताएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकाले शनिवार भएका आक्रमणमा इरानको संलग्नता भएको आरोप लगाउँदै आएको छ। ती आक्रमणमा प्रयुक्त ड्रोन र क्रूज क्षेप्यास्त्रका भग्नावशेष देखाउँदै साउदी सरकारले पनि इरानमाथि नै औँला ठड्याएको छ।

ती आक्रमणको कसरी प्रतिक्रिया दिने भनेर अमेरिकासँग धेरै विकल्प भएको ट्रम्पले बताएका छन्।

साउदी राजकुमार मोहमद बिन सलमानलाई भेटेपछि पोम्पेओले इरानका कदमहरू सहन नसकिने बताएका हुन्।

इरानको सन्दर्भमा माइक पोम्पेओ निकै आक्रामक देखिन्छन्। उनी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पभन्दा पनि कठोर विचार राख्ने गर्छन्।

तर बुधवार जेद्दाहमा अवतरण गर्नेबित्तिकै पोम्पेओले शनिवारका आक्रमणलाई युद्धसँग तुलना गरेका थिए।

इरानसंलग्न भएको दाबी

पोम्पेओले शनिवारको घटनाले विश्वव्यापी इन्धन आपूर्तिलाई जोखिममा पारिदिएको बताए।

साउदी अरबलाई तेल र ग्यास उत्पादन कटौती गर्न बाध्य हुनेगरी भएका आक्रमणमा १८ वटा ड्रोन र सातवटा क्षेप्यास्त्र हानिएको साउदी रक्षा मन्त्रालयले बताएको छ।

इरानको समर्थनप्राप्त यमनका हूथी विद्रोहीले ती आक्रमण आफूले गरेको दाबी गरेका छन्।

तर साउदी अरबले ती अस्त्र यमनतिरबाट नभएर अर्कै दिशाबाट आएको दाबी गरेको छ।

बुधवार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताले ती प्रमाणले आक्रमणहरू उत्तर दिशाबाट भएका र तिनलाई "निस्सन्देह इरानले प्रायोजित गरेको" दाबी गरे।

तर इरानले आफू ती आक्रमणमा संलग्न नभएको दाबी गर्दै आएको छ।

बीबीसीका प्रतिरक्षा तथा कूटनीतिक संवाददाता जोनाथन मार्कस भन्छन्, "साउदी अरबको सैन्य ब्रिफ्रिङमा चार्ट र आक्रमणमा प्रयोग गरिएका सामग्रीको भग्नावशेष प्रयोग गरिएको भए पनि तिनले सबैभन्दा मूल प्रश्नलाई खासै सम्बोधन गरेनन्।"

हूथीहरूले आफ्नो संलग्नताबारे अस्वाभाविक दाबी गरेको तर्क गर्दै पोम्पेओले तिनको अस्त्रभण्डारमा हुँदै नभएको अस्त्र साउदी अरबविरुद्ध प्रयोग भएको बताए।

"यदि हूथीहरूको 'मिथ्या दाबी' सत्य नै हो भने पनि त्यसले संसारभरि इन्धन आपूर्तिलाई जोखिममा पार्ने [इरानका नेता]आयातोल्लाहको संलग्नता फेरिँदैन।"

चेतावनी

उसोभए के साउदी तेल प्रशोधन केन्द्रमा हमला गर्न प्रयोग गरिएका ती अस्त्रहरू इरानी भूमिबाटै प्रहार गरिएका थिए त?

मार्कसका अनुसार अस्पष्ट नै रहनेगरी केवल ती अस्त्र उत्तरबाट प्रहार गरिएको मात्रै भनिएको छ।

इरानले बुधवार साउदी अरबले लगाएको आरोपबारे आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन।

तर उसले आफ्नो संलग्नता...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

साउदी तेल खानी र प्रशोधन केन्द्रमा भएका आक्रमणलाई "युद्धको कदम" को सङ्ज्ञा दिँदै अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले साउदी अरबसँग तिनको रक्षा गर्ने अधिकार भएको बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी अध्यागमन एवम् भन्सार एजेन्सी आईसीईले यो नियम नमान्ने व्यक्तिहरूलाई देशनिकाला पनि गर्न सकिने बताएको छ।

कोरोनाभाइरस महामारीका कारण थुप्रै अमेरिकी विश्वविद्यालयले कक्षाहरू अनलाइन सञ्चालन गर्न थालेका छन्।

यो नियमबाट कति विद्यार्थीलाई असर पर्छ भन्ने स्पष्ट छैन।

नेपाली विद्यार्थी कति?

अमेरिकामा सन् २०१९ मा १३,००० भन्दा बढी नेपाली विद्यार्थी रहेको र त्यहाँ रहेका कुल विदेशी विद्यार्थीहरूको सङ्ख्याको आधारमा नेपाल बाह्रौँ स्थानमा छ।

प्रत्येक वर्ष ठूलो सङ्ख्यामा विदेशी विद्यार्थीहरू अध्ययनका लागि अमेरिका जाने र पूरा शुल्क तिर्ने हुँदा ती विश्वविद्यालयको महत्त्वपूर्ण आर्थिक स्रोत हुन्।

हार्भर्डले नयाँ शैक्षिक सत्रमा सबै कक्षाहरू अनलाइन गर्ने बताएको छ।

आईसीईको स्ट्यूडन्ट एन्ड एक्स्चेन्ज भिजिटर प्रोग्र्यामले यो वर्ष सेप्टेम्बरसम्म सबै कक्षा अनलाइन भए पनि विदेशी विद्यार्थीहरूलाई आवासीय अनुमति कायम राखेको छ।

को प्रभावित हुन्छन्?

सोमवारको घोषणामा भने सेप्टेम्बरदेखि अनलाइन कक्षामात्रै लिने विद्यार्थीहरूलाई अध्यागमन नियमानुसार देशबाट हटाइने प्रक्रिया सहितको कारबाही गरिने बताइएको छ।

यो नियम एफवन भनिने अध्ययन भिसा र एमवन भनिने व्यावसायिक तालिमका विद्यार्थी भिसा भएकाहरूलाई लागु हुनेछ।

अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयका अनुसार सन् २०१८ मा विदेशी विद्यार्थीहरूले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा ४५ अर्ब डलर योगदान गरेका थिए।

आईसीईको उक्त निर्णयको धेरैतिरबाट आलोचना भएको छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकामा अध्ययन गरिरहेका विदेशी विद्यार्थीहरूको कक्षा पूर्ण रूपमा अनलाइन हुने भए उनीहरूको भिसा अगामी सेप्टेम्बरदेखि रद्द गरिने बताइएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्स र विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले युद्ध रोक्ने प्रयास गर्न भन्दै टर्की जाने तयारी गरिरहँदा एर्दोआनको त्यस्तो भनाइ आएको हो।

एर्दोआनले यस विषयमा रुससँग समेत कुरा गरेका छन्।

क्रेम्लिनले सिरियाली सेनामाथि आक्रमण हुन नदिने बताएको छ।

'अस्वीकार्य'

सिरियाका लागि मस्कोका विशेषदूत अलेक्जान्डर लभ्रेन्तेभले सैन्य आक्रमण "अस्वीकार्य" भएको बताएका छन्।

सिरियाली नेता बशर अल असदको रुस मुख्य सैन्य साझेदार हो।

सन् २०१५ यता सिरियामा रुसी सेना परिचालित छ।

रुसी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार उसका सेनाहरूले सिरिया र टर्कीका सेनाको जम्काभेट हुन सक्ने ठाउँमा गस्ती गरिरहेको छ।

युद्ध रोक्ने उपायबारे छलफल गर्न अङ्करासँग आफू सम्पर्कमा रहेको मस्कोले जनाएको छ।

अमेरिकाको आलोचना

गत साता उक्त क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता लैजानले निर्णयले टर्कीलाई उत्तरी सिरियामा आक्रमण गर्ने बाटो खोलिदिएको बताइन्छ।

तर मङ्गलवार अबेर पेन्टागनले आफ्ना लडाकु विमान र हेलिकप्टर त्यसतर्फ पठाएको बताइएको छ।

अङ्कारा हाल टर्कीमा रहेका ३० लाखभन्दा बढी सिरियाली शरणार्थीलाई पुर्नस्थापित गराउन चाहन्छ जसमध्ये धेरैजसो गैरकुर्द छन्

सिरियाको ऐन इस्सामा रहेका आफ्नो स्थलसेनानजिक टर्कीसमर्थित फौज पुगेपछि त्यसो गरिएको अमेरिकाले जनाएको छ।

एक अमेरिकी सैन्य अधिकारीका अनुसार टर्कीसमर्थित फौजले अमेरिकी सेनालाई तारो नबनाउने सम्झौताको उल्लङ्घन गरेको छ।

सिरियामा जिहादी समूह इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्ने अमेरिकी अभियानमा कुर्द नेतृत्वको सिरियन डेमक्रेटिक फोर्सेस (एसडीएफ) ले सघाएको थियो।

तर टर्कीले एसडीएफलाई टर्कीविरुद्ध विद्रोहको समर्थन गर्ने "आतङ्कवादी" मान्छ। अमेरिकी सैनिक फर्किएपछि टर्कीले कुर्दहरूलाई लक्षित गर्दै स्थल तथा हवाई आक्रमण थाल्यो।

मस्कोको मध्यस्थता

रुसी विशेषदूत लभ्रेन्तेभले सिरियाली कुर्द र दमास्कसबीच सम्झौता गराउन रुसले सघाएको पुष्टि गरेका छन्।

अलेक्जान्डर लभ्रेन्तेभले यसअघिको सम्झौताअनुसार सिरियामा टर्की पाँचदेखि १० किलोमिटर भित्र मात्र जान पाउने बताएका छन्।

Watch as Syrian government forces enter town of Ain Issa

टर्कीले भने ३० किलोमिटरसम्म भित्र सिरियामा छिरेर त्यहाँबाट कुर्द लडाकुहरूलाई धपाउँदै आफ्नो "सुरक्षित क्षेत्र" निर्माण गर्न खोजेको छ।

टर्कीले कुर्दहरूमाथि सैन्य आक्रमण गरेपछि अमेरिकाले त्यसको सशक्त विरोध...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

टर्कीका राष्ट्रपति रेजेप ताइयिप एर्दोआनले उत्तरी सिरियामा युद्धविरामका लागि अमेरिकाले गरेको आग्रहलाई अस्वीकार गरिदिएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी जासुसी भूउपग्रहहरूले खिचेका तस्बिरहरू विश्लेषण गरेका न्यूयोर्कको कोलम्बिया विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले अघिल्लो २५ वर्षको तुलनामा गत दुई दशकमा हिमनदीहरूको बरफ पग्लने दर दोबर बढेको पत्ता लगाएका छन्।

वैज्ञानिकहरूले अमेरिकी जासुसी भूउपग्रहले विगतमा खिचेका तस्बिरसँग हालसालैका अन्तरिक्ष यानका तस्बिर दाँज्दा सो क्षेत्रमा गत ४० वर्षमा हिमनदी दोबर दरले पग्लिएको निचोड निकालेका छन्।

सन् २००० यता हिमनदीका उचाइ प्रति वर्ष औसतमा आधा मिटरले कम हुँदै गएको सो अध्ययनले देखाएको छ।

कारण के?

"यस अध्ययनमार्फत् हामीले हिमालयका हिमनदीहरूमा भएका परिवर्तनको सबभन्दा स्पष्ट तस्बिर देखेका छौँ," अनुसन्धानकर्ता जोसुआ मररले बताए।

सो अनुसन्धान साइन्स एडभान्सेस नामक जर्नलमा प्रकाशित भएको छ।

जलवायु परिवर्तनलाई अनुसन्धानकर्ताहरूले यसको मुख्य कारण बताएका छन्।

उक्त अनुसन्धानको अगुवाइ गरेका जोसुआ मरर भन्छन् दक्षिण एसियाका मानिसहरूमाथि यसको गम्भीर असर पर्न सक्छ।

"हिमनदीहरू खुम्चँदै जाँदा तिनले नदी प्रणालीलाई पुर्‍याउने योगदान कम हुँदै जानेछन्। यसले तल्लो तटमा बस्ने करोडौँ मानिसहरूका लागि पानी आपूर्तिमा असर पर्छ। साथै थप सुख्खा क्षेत्र हुनेछन् किनकि मनसुन सक्रिय नभएका बेला यिनै हिमनदीले पानी प्रवाह गर्छन्," मररले बताए।

कसरी पत्ता लगाइयो?

सन् १९७० तथा १९८० ताका एक अमेरिकी जासुसी कार्यक्रम थियो जसको गोप्य नाम हेक्जागन राखिएको थियो।

सो कार्यक्रम अन्तर्गत २० वटा भूउपग्रह पृथ्वीको गोप्य फोटोहरू खिच्न अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो।

ती फोटोहरू फिल्मका रोलमा खिचिएका थिए जसलाई भूउपग्रहले पृथ्वीको वायुमण्डलमा खसालिदिन्थ्यो र तिनलाई सैनिक विमानहरूले सङ्कलन गर्थे।

ती गोप्य तस्बिरलाई सन् २०११ मा खुला गरियो।

तिनलाई अमेरिकी भौगर्भिक सर्वे निकायले डिजिटल फर्म्याटमा ढालेर वैज्ञानिकहरूको प्रयोगका लागि उपलब्ध गराइएको थियो।

ती तस्बिरमा हिमालयका तस्बिर पनि रहेका छन्।

ती तस्बिर हालसालै नासा तथा जापानी अन्तरिक्ष निकायले खिचेका तस्बिरसँग दाँज्दा अनुसन्धानकर्ताहरूले सो क्षेत्रमा भएका परिवर्तन पत्ता लगाए।

कोलम्बिया विश्वविद्यालयको टोलीले २ हजार किलोमिटरमा फैलिएका ६५० हिमनदी अध्ययन गरे।

टोलीले पत्ता लगायो कि सन् १९७५ र २००० को बीचमा प्रत्येक वर्ष औसत ४ अर्ब टन बरफ पग्लन्थ्यो।

तर सन् २००० र २०१६ को बीचमा त्यो दर दोबर भयो र ८ अर्ब टन...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

शीतयुद्धकालीन जासुसी भूउपग्रहहरूले खिचेका तस्बिरहरूले हिमालयका हिमनदीहरूमा भइरहेको परिवर्तनको नाटकीय स्तर देखाएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ट्वीट गरेर चीनको आलोचना गरेका छन्।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ताले उत्तर कोरियालाई अवैध रूपमा तेल आपूर्ति गराउन आफूले दिएको भन्ने आरोपको कडा शब्दमा खण्डन गरेकी छन्।

दक्षिण कोरियाले लाइटहाउस विनमोर नामक उक्त पानीजहाजलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध विपरीत तेल आपूर्तिमा संलग्न भएको शंकामा गत महिना कब्जामा लिएको जनाएको हो।

कब्जा

अधिकारीहरूका अनुसार उक्त पानीजहाजले उत्तर कोरियाली जहाजलाई ६०० टन प्रशोधित तेल गोप्य रूपमा आपूर्ति गरेको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्को प्रस्ताव अनुसार प्योङयाङलाई आपूर्ति हुने गरी कुनै पनि वस्तु त्यसरी जहाजबाट जहाजमा सार्न पाइँदैन।

बीबीसीकी एसिया प्यासिफिक सम्पादक सेलिया ह्याटन भन्छिन्, "सोलस्थित अधिकारीहरूका अनुसार उक्त लाइटहाउस विनमोर भन्ने जहाजलाई उनीहरूले केही समय कब्जामा लिइ निरीक्षण गरेका थिए। सो जहाजले अन्तर्राष्ट्रिय जल क्षेत्रमा १९ अक्टोबरमा गोप्य रूपमा ६ सय टन तेल उत्तर कोरियाली जहाजमा सारेको उनीहरूले आरोप लगाएका छन्।"

उक्त पानीजहाज खासमा ताइवानतर्फ जाँदै गरेको भनिएकोमा त्यसले समुद्रमै एउटा उत्तर कोरियाली जहाजसहित तीनवटा जहाजमा तेल सारेको आरोप लगाइएको छ।

आलोचना

उत्तर कोरियामाथि संयुक्त राष्ट्रसंघले निकै कडा प्रतिबन्धहरू लगाएको छ।

सो घटनालाई सोलले सार्वजनिक गरे लगत्तै अमेरिकी राष्ट्रपतिले चीनले त्यसो गर्न अनुमति दिएको भनी बेइजिङको आलोचना गरेका थिए।

तर चीनले त्यस्तो आरोपलाई ठाडै अस्वीकार गरेको छ।

अस्वीकार

उत्तर कोरियामा अवैध रूपमा तेल निर्यात गर्ने कार्यलाई आफूले स्वीकृति दिएका भन्ने विवरणहरूको उसले कडा शब्दमा अस्वीकार गरेको छ।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी एक प्रवक्ता हुआ चुनयिंगले प्रश्नको घेराभित्र रहेको सो पानीजहाज गत अगस्ट महिनायता चिनियाँ बन्दरगाहमा आएर नरोकिएको बताइन्।

उनले भनिन्, "हालैका केही विवरणहरू तथ्यसंगत छैनन्। उत्तर कोरियासँग सम्बन्धित सबै राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्का प्रस्तावलाई चीनले सधैँ पूर्ण रूपमा मानिआएको छ।"

आलोचना

उनको सो भनाइ अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले बिहीवार ट्वीटमार्फत चीनरंगे हात पक्राउ परेको भन्ने शैलीमा आलोचना गरेपछि आएको हो।

त्यसको जोडदार खण्डन गर्दै चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ताले भनिन्, "हामी कहिल्यै पनि चिनियाँ नागरिक तथा कम्पनीलाई सुरक्षा परिषद्को प्रस्ताव विपरीत...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

दक्षिण कोरियाले हंगकंगमा दर्ता भएको एक पानीजहाजलाई उत्तर कोरियामा अवैध रुपले तेल आपूर्तिमा संलग्न भएको शंकामा गत महिना कब्जामा लिएको बताएपछि त्यसले तीव्र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया जन्माएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले युनाइटेड नेशन्स रिलिफ एण्ड वर्क्स एजेन्सी अन्रा 'सच्याउन नमिल्ने गरी त्रुटिपूर्ण' रहेको जनाएको छ।

मन्त्रालयकी प्रवक्ता हिथर नार्टले भनिन्, "अमेरिकी प्रशासनले सो विषयलाई सावधानीपूर्वक समीक्षा गरेको छ र अन्रालाई अब थप योगदान पुर्‍याइने छैन।"

प्यालेस्टिनी राष्ट्रपति महमुद अब्बासका एकजना प्रवक्ताले अमेरिकी कदम प्यालेस्टिनी जनतामाथिको 'ठाडो आक्रमण' भएको बताएका छन्।

दण्डात्मक

नाबिल अबु रुदैनाले समाचार संस्था रोयटर्सलाई भने, "यस्तो दण्डात्मक कदमले यो क्षेत्रमा संयुक्त राज्यको भूमिका अब नरहेको र ऊ समाधानको एउटा हिस्सा नरहेको तथ्यलाई बदल्न सक्ने छैन।"

उनले अमेरिकी निर्णय राष्ट्रसंघीय संकल्प प्रस्तावहरूप्रतिको एउटा अवज्ञा भएको समेत बताए।

'इजरेलप्रति राष्ट्रसंघको व्यवहार पक्षपातपूर्ण'

‘जेरुसलेमलाई मान्यता दिए शान्ति प्रक्रिया अन्त्य’

अन्राका एकजना प्रवक्ता क्रिश गुनेजले शृङ्खलाबद्ध ट्वीटमार्फत् सो निकायको बचाउ गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, "अन्राका विद्यालय, स्वास्थ्य केन्द्र र आपत्‌कालीन सहायता कार्यक्रमहरू सच्याउनै नमिल्ने गरी त्रुटिपूर्ण रहेको आरोपको सम्भावित सबैभन्दा कडा शब्दमा अस्वीकार गर्दछौँ।"

गत ज्यानुअरीमा अमेरिकाले अन्रालाई दिइने आधा जति रकम रोक्ने घोषणा गरेपछि पछिल्लो कदम चालेको हो।

स्थापना

खासमा सन् १९४८ को अरब-इजरेल युद्धका कारण विस्थापित हुन पुगेका हजारौँ प्यालेस्टिनीहरूको रेखदेख गर्न अन्राको स्थापना गरिएको थियो।

सो निकायले अहिले वेस्ट ब्याङ्क, गाजा र इजरेलका छिमेकी देशहरूमा ५० लाखभन्दा बढी मानिसलाई स्वास्थ्य, शिक्षा र सामाजिक सेवाको क्षेत्रमा सहयोग गर्दछ।

जेरुसेलम विवाद

अमेरिका सो निकायलाई सबैभन्दा बढी सहायता उपलब्ध गराउने दाताको रूपमा रहिआएको छ।

उसले सो क्षेत्रमा अन्राको करिब ३० प्रतिशत जति कामका लागि एक्लै सहयोग गर्दै आएको छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

संयुक्त राज्य अमेरिकाले प्यालेस्टिनी शरणार्थीहरूलाई सहायता उपलब्ध गराउने संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायलाई गर्ने सबै सहयोग बन्द गर्न लागेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अमेरिकी सरकारले उपलब्ध गराएको खर्चमा सुरु गर्न लागेको यो परीक्षणमा ४५ जना वयस्क अमेरिकी स्वयंसेवीहरू सहभागी हुँदैछन्। खोप परीक्षण अमेरिकाको सीयाटलमा सोमवार हुँदैछ।

ती स्वयंसेवीहरूले सङ्क्रमित नभईकनै खोपका विभिन्न मात्रा लिनेछन्।

उक्त खोपमा वास्तविक कोरोनाभाइरसको कुनै अंश छैन। त्यसमा मेसिन्जर आरएनए (mRNA) को सानो भाग भएको बताइएको छ।

बिरामीको कोषलाई भाइरसको सङ्क्रमणबाट जोगाउन वा रोगविरुद्ध लडेर निको पार्न आवश्यक प्रोटीन उत्पादन गर्न सक्रिय बनाउने वैज्ञानिकहरूको योजना छ।

पहिलो चरणमा कोरोनाभाइसविरुद्धको भ्याक्सीनको मात्राले प्रतिरक्षा प्रणालीले कुनै प्रतिक्रिया जनाए वा नजनाएको जाँच हुनेछ।

परीक्षण गर्न लागिएको भ्याक्सीनलाई नाम mRNA-1273 नामकरण गरिएको छ।

त्यसलाई मोडेर्ना नाम गरेको निर्माताले बनाएको छ।

त्यो नयाँ परीक्षण सीयाटलको काइसर पर्मानन्ट वाशिङ्टन हेल्थ रिसर्च इन्स्टिट्यूटमा हुन लागेको हो।

यो पनि हेर्नुहोस्

रोगबाट जोगिन हात मात्र हैन, फोन पनि सफा गर्नुपर्छ

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

विश्वव्यापी महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट जोगाउन विकास गरिएको खोप पहिलो पटक मानवमा  परीक्षण हुन लागेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अरब सागरनजिकै ग्वादारमा रहेको जाभेर पर्ल कन्टिनेन्टल होटल शनिवार अपराह्ण छिरेका तीन बन्दुकधारीसँग सुरक्षाकर्मीको भिडन्त भएको थियो।

भिडन्तमा ती तीन जना आक्रमणको पनि ज्यान गएको थियो। घटनामा अन्य छ जना घाइते भएका छन्।

होटलका प्रवक्ताका अनुसार रमजानको बेला भएकाले होटलमा अतिथि थिएनन् र कर्मचारीहरू पनि थौरै सङ्ख्यामा थिए।

पृथक्तावादी समूह बलोचिस्तान लिबरेशन आर्मीले आक्रमणको जिम्मेवारी लिँदै चिनियाँ र अन्य लगानीकर्तालाई लक्षित गरिएको बताएको छ।

सो होटल अर्बौँ डलर चिनियाँ लगानीमा बनेको एउटा परियोजनामा पर्छ।

विदेशी लगानीबाट स्थानीय जनतालाई लाभ नपुगेको भन्दै बलोच लडाकुहरूले विदेशी लगानीको विरोध गर्ने गरेका छन्।

ज्यान जाने को हुन्?

पाकिस्तानी सेनाको सञ्चार शाखा इन्टर सर्भिसेज पब्लिक रिलेशन्स (आईएसपीआर) का अनुसार आक्रमणकारीहरूले होटलका एक सुरक्षाकर्मी र अन्य तीन कर्मचारीलाई मारिदिएका थिए।

आक्रमणकारीविरुद्ध सञ्चालन गरिएको कारबाहीमा पाकिस्तानी जलसेनाका एक सैनिकको पनि मृत्यु भयो।

उनको नाम अब्बास खान भएको बताइएको छ।

घाइतेमध्ये दुई सैन्य अधिकृत, दुई जलसेनाका सैनिक र दुई होटल कर्मचारी छन्।

घटना कसरी भयो?

सैन्य पोसाक लगाएका र हतियार बोकेका तीन व्यक्ति शनिवार स्थानीय समयानुसार दिउँसो ४:५० बजे सो होटलमा छिरे।

होटलका एक सुरक्षाकर्मीले रोक्न खोज्दा आक्रमणकारीहरूले  उनलाई गोली हानेर मारिदिए।

त्यसपछि आक्रमणकारीहरू होटलको माथिल्लो तल्लातिर गए। पाकिस्तानी सेनाका अनुसार उनीहरूको उद्देश्य होटलमा बसेका अतिथिलाई बन्दी बनाउनु थियो।

माथि जाने क्रममा उनीहरूले होटलका कर्मचारीलाई गोली हानेर मारिदिए।

आईएसपीआरका अनुसार आक्रमणकारीहरूले सीसीटीभीको तार काटिदिएका थिए तथा चौथो तलामा अरूलाई आउन नदिन बम राखेका थिए।

चौथो तलामै सुरक्षाकर्मीहरूले उनीहरूलाई मारिदिएका हुन्।

आक्रमणबारे सञ्चारमाध्यमले सीमित सूचना मात्र प्रवाह गरेर आक्रमणकारीलाई सुरक्षा कारबाहीसम्बन्धी विस्तृत जानकारी उपलब्ध नगराएकोमा सेनाले धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ।

प्रतिक्रिया के छ?

प्रधानमन्त्री इमरान खानले ग्वादारको आक्रमण बलोचिस्तानको समृद्धि विफल पार्ने प्रयास भएको बताएका छन्।

उक्त होटल अरब सागरमा रहेको ग्वादर बन्दरगाहनजिकै एउटा डाँडामा अवस्थित छ।

चीनसँग यातायात र पारवहन जोड्ने उद्देश्यका साथ चाइना-पाकिस्तान इकोनोमिक करिडोर (सीपीईसी) अन्तर्गत चीनले उक्त परियोजनामा...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

पाकिस्तानको बलोचिस्तान प्रान्तस्थित एउटा विलासी होटलमा शनिवार आक्रमण गरेर एउटा सशस्त्र समूहले सो होटलका चार कर्मचारी र एक सैनिकलाई मारिदिएको पाकिस्तानी सेनाले बताएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अरू कसैको उम्मेदवारी नपरेको हुँदा महरा निर्विरोध निर्वाचित हुने भएका छन्

अरू कसैको उम्मेदवारी नपरेको हुँदा महरा निर्विरोध निर्वाचित हुने भएका छन्।

हार्ने निश्चित हुँदाहुँदै वाम गठबन्धनकी उम्मेदवार एवम् बहालवाला राष्ट्रपतिविरुद्ध उम्मेदवार उठाएको नेपाली कांग्रेस किन सभामुखको निर्वाचनमा मौन बस्यो त?

"आफूले गर्नु पर्ने काम नगरेर विवादित काम गरेको व्यक्तिलाई नै पुन: राष्ट्रपतिमा वाम गठबन्धनले उम्मेदवार बनाएकाले हामीले आफ्नो उम्मेदवारी दिएका थियौँ," कांग्रेस प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले भने।

उनका अनुसार सभामुखमा 'संसद्को अभिभावकको भूमिका निभाउन सक्ने उपयुक्त व्यक्ति उम्मेदवार' भएकाले कांग्रेसले सहयोगी भएर 'संसद्लाई एकताबद्ध बनाएर जाने निर्णय' गरेको हो।

निर्वाचनका लागि शनिवार अपराह्ण १ बजे बोलाइएको प्रतिनिधिसभा बैठकमार्फत् संघीय संसद्को सचिवालयले उनी निर्वाचित भएको औपचारिक घोषणा गर्ने छ।

को हुन् महरा?

महराले  नयाँ संविधान जारी भएपछिको दोस्रो सभामुखका रूपमा शनिवारदेखि नै आफ्नो कार्यकाल सुरु गर्ने छन्।

संयोगवश उनी पनि पूर्वसभामुख ओनसरी घर्ती जस्तै रोल्पामै जन्मिएका हुन्।

उम्मेदवारी दर्तालगत्तै संचारमाध्यमहरूलाई प्रतिक्रिया दिँदै महराले संविधानअनुकूलका कानुन निर्माणमा आफूले भूमिका निभाउने बताए

विक्रम सम्वत् २०१५ असारमा रोल्पाको लिवाङमा जन्मिएका महरा विद्यार्थी जीवनदेखि नै वामपन्थी राजनीतिमा लागेका थिए।

पूर्वशिक्षक समेत रहेका महरा २०४८ सालमा पनि संयुक्त जनमोर्चाबाट सांसद भएका थिए।

त्यसपछि सशस्त्र विद्रोहमा होमिएका उनी २०६३ पछि पुनर्स्थापित संसद्‌मा फेरि आए।

दुई पटक नै संविधानसभा निर्वाचन जितेका उनले यसपटक दाङ जिल्ला क्षेत्र नम्बर २ बाट जितेका हुन्।

'असन्तुष्टि'

पटकपटक उपप्रधानमन्त्रीदेखि आकर्षक मन्त्रालयका जिम्मेवारी लिएका महरा माओवादी शान्तिप्रक्रियामा आएपछि पद पाइराख्ने माओवादी नेतामध्ये अग्रपंक्तिमा रहेका मानिन्छन्।

शुक्रवार बिहान बसेको पार्टी बैठकमा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालकै प्रस्तावमा महरालाई उम्मेदवार बनाउने निर्णय भएको माओवादी केन्द्रकी प्रवक्ता पम्फा भुषालले बताइन्।

महरालाई छानिएकोमा माओवादीभित्र केही असन्तुष्टि देखिएको केही नेताहरू बताउँछन्।

तर भुषालले भनिन्, "त्यस्तो हैन, हामी पनि भए हुन्थ्यो भन्ने केही नेताहरू पनि हुनुहुन्थ्यो। महराजीले आफू बन्छु भन्नु भयो। अनि अध्यक्षले नै...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

राष्ट्रपति पदमा उम्मेदवारी दिएको प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधिसभाको सभामुख पदका लागि नेकपा माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार कृष्णबहादुर महरालाई परोक्ष सहयोग गरेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अलग्गिएका सबै सम्भावित परिस्थितिमा ब्रिटेनले मूल्य चुकाउनुपर्ने भए पनि अव्यवस्थित तरिकाले ईयूबाट बाहिरिए 'त्यसको नकारात्मक परिणाम आउनसक्ने' आईएमफले बताएको छ।

चुनौतीहरू भएको भन्दै सहमतिका लागि सम्भावना पनि कम पनि उसले जनाएको छ।

यूरोपेली संघ (ईयू) बाट ब्रिटेन  बाहिरिने (ब्रेक्जिट) सम्बन्धी  विस्तृत सम्झौता भए सन् २०१८ र २०१९ दुवै वर्षमा ब्रिटेनको अर्थतन्त्रमा १ दशमलव पाँच प्रतिशतले वृद्धि हुने आईएमफले आकलन गरेको छ।

आकलन

ब्रिटेनको अर्थतन्त्रसम्बन्धी आईएमफले गरेको पछिल्लो वार्षिक आकलनका क्रममा त्यस्तो बताइएको हो।

लण्डनमा एउटा पत्रकार सम्मेलनमा आईएमफकी प्रमुख क्रिस्टिन लगार्डले यी आकलनहरूसँगै समयमा नै ईयूसँग ब्रिटेनले बृहत् व्यापारिक सम्झौता गर्ने तथा तुलनात्मक रुपमा व्यवस्थित ब्रेक्जिट प्रक्रिया थालिने ठानिएको बताइन्।

ब्रेक्जिट वार्ता निर्देशिकामा सर्वसम्मति

ब्रेक्जिट पश्चात दुई वर्षे संक्रमणकालको प्रस्ताव

तर सहमति नभए युरोपेली संघका राष्ट्रहरूको अर्थतन्त्रलाई ब्रिटेनको तुलनामा कमै असर पर्ने आईएमफले बताएको छ।

ब्रिटेन औपचारिक रूपमा बाहिरियो भने केही सकारात्मक हुन्छ त भन्ने प्रश्नमा उनले सम्भावित नकारात्मक विषयहरूको लामो सूची दोहोराइन्।

आफू आशावादी व्यक्ति भएको बताउँदै सम्झौता हुने अपेक्षा पनि उनले गरिन्।

चेतावनी

ब्रिटेनका अर्थमन्त्रीले आईएमफबाट आउने सबै स्पष्ट चेतावनीहरू ब्रिटेनको सरकारले सुन्नुपर्ने बताएका छन्।

ईयुबाट ब्रिटेन औपचारिक रूपमा बाहिरिनका लागि ब्रेक्जिटसम्बन्धी सम्झौताको धेरैजसो हिस्सामा सहमति भइसकेको छ।

संक्रमणकालीन अवधि ब्रिटेन औपचारिक रूपमा ईयूबाट बाहिरिने मिति सन् २०१९ को मार्च २९ बाट शुरू हुनेछ।

सो अवधि ईयु-ब्रिटेनबीचको भावी दिनमा बन्ने स्थायी सम्बन्धको मार्ग सहज गर्नेतर्फ लक्षित छ।

सङ्क्रमणकालीन अवधिमा युरोपेली न्यायालयमा ब्रिटेनको भूमिका के हुने, ईयूको सदस्य नभएका देशहरूसँग ब्रिटेनले भावी व्यापार सम्झौता गर्न पाउने वा नपाउने साथै ब्रेक्जिटपछि जिब्रल्टर भनिने ब्रिटेनशासित क्षेत्रसम्बन्धी अन्य विषयमा दुई पक्षले सहमति गर्नुपर्ने हुन्छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमफ) ले विश्व व्यापार संगठनको प्रावधान अनुसार ब्रेक्जिट सहमति हुन नसके ब्रिटेनको अर्थतन्त्रले 'ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने' चेतावनी दिएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अवैध मदिरा उत्पादन नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले प्रहरीले शनिवार १०० ठाउँमा छापा मारेर अवैध रूपमा मदिरा उत्पादन गर्न प्रयोग गरिने सामग्री जफत गर्दै २५ जनालाई पक्राउ गर्‍यो।

केही दिनयता विषाक्त  मदिराका कारण मृत्यु हुने मानिसको सङ्ख्या निरन्तर बढिरहेको छ।

भारतमा अवैध तरिकाले उत्पादन गरिने तथा गुणस्तरहीन मदिराका कारण प्रत्येक वर्ष सयौँ मानिसको मृत्यु हुने गरेको छ।

शुक्रवार पन्जाबका मुख्यमन्त्री अमरिन्दर सिंहले मदिराका कारण मानिसहरूको मृत्यु भएको विषयमा छानबिन गर्न निर्देशन दिएका थिए।

भारतका विभिन्न राज्यमा अवैध मदिरा ठूलो परिणाममा उत्पादन हुने र स्थानीय व्यापारीमार्फत् उपभोक्तासम्म पुग्ने बताइएको छ।

आन्ध्र प्रदेश राज्यमा मदिरा भनेर स्यानिटाइजर पिएपछि गत शुक्रवार १० जनाको मृत्यु भएको थियो।

स्थापित ब्रान्डका मदिरा महँगो हुने भएकाले ग्रामीण भेगमा अवैध मदिराको बेचबिखन हुने गरेको छ। तर विषाक्त मदिरा सेवन गर्दा धेरै मानिसले ज्यान गुमाएका छन्।

प्रायः उत्पादकहरूले मदिरालाई कडा बनाउन मेथनल प्रयोग गर्छन्।

मेथनल सेवन गर्दा आँखाको ज्योति गुम्ने, कलेजो बिग्रिने र मृत्यु हुने पनि हुनसक्छ।

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

भारतको उत्तरी राज्य पन्जाबमा केही दिनयता विषाक्त मदिरा सेवन गरेका कारण कम्तीमा ८६ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: असामान्य चिसो हावापछि टोकियोमा यो नोभेम्बरमा हिउँ परेको छ

यो समयमा सामान्यतया १० देखि १७ डिग्री सेल्सियसको बीचमा तापक्रम हुने भएकोले टोकियोवासीले हिउँ पर्नुलाई आश्चर्यजनक रूपमा हेरेका छन्।

सन् १८७५ मा तथ्याङ्क राख्न थालिएयता टोकियोको जमिनमा पहिलो पटक हिउँ देखिएको हो।

असामान्य चिसो हावापछि परेको हिउँका कारण सार्वजनिक यातायात सेवा केही समय ढिला भएको थियो।

हिउँमय

जापान टाइम्सका अनुसार जापानी मौसम निकायले सडक हिउँमय हुन सक्ने, बिजुलीका तार तथा रूखमा हिउँ नै हिउँ र प्लास्टिकका हरितगृहहरू हिउँको बोझले भत्किन सक्ने चेतावनी दिएको छ।

पछिल्लो समय सन् १९६२ को नोभेम्बरमा टोकियोमा हिउँ परेको थियो…

टोकियोमा शरदका रङ्गहरूसँग हिउँको रङ्ग थपिएको छ

हिमपातले गर्दा कतिपय मानिसलाई सार्वजनिक यातायातमा यात्रा गर्न कठिन भएको थियो

इम्पेरियल दरबार बाहिरी भाग हिउँ परेको सीसाबाट हेर्न सकिन्थ्यो

हिउँ परेको मौसमले सेन्सो-जी पवित्र स्थलमा पर्यटकहरूलाई फोटो खिच्ने अप्रत्यासित अवसर जुराइदिएको थियो

र, हिमपातले धेरैले लगाउने जस्तै अन्य मानिसहरूलाई पनि परम्परागत पोशाक लगाउनुपर्ने चुनौती थपिदियो

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

जापानको राजधानी टोकियोमा ५४ वर्षपछि पहिलो पटक नोभेम्बर महिनामा हिउँ परेको छ।


सारांशका लागि कागजात: अस्ट्रेलियामा पनि एक नेपाली विद्यार्थी सङ्क्रमित भएका र उनको स्थिति सामान्य रहेको बताइएको छ।

यूएईको स्वास्थ्य मन्त्रालयले थप १४ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि गर्दै तीमध्ये दुई जना नेपाली भएको सोमवार साँझ जनाएको थियो।

उक्त सूचना आएपछि सङ्क्रमित नेपाली नागरिकबारे चासो राखेर उनीहरूको पहिचान गर्ने र सम्पर्कमा पुग्ने प्रयास गरिएको राजदूत कृष्णप्रसाद ढकालले बीबीसीलाई बताए।

मङ्गलवार बिहान बीबीसीसँग कुराकानी गर्दै उनले भने, "दुईजना नेपाली सङ्क्रमित भएको भन्ने सूचना जारी भयो। हिजो होली भएकाले हाम्रो दूतावास पनि बन्द थियो। सूचना जारी हुँदा यहाँका कार्यालयहरू पनि बन्द भइसकेका थिए।"

"तर त्यसपछि हामीले चासो राखेर ती नेपाली को हुन् भन्ने जानकारी लिन खोजिरहेका छौँ। आज कार्यालय सुरु भएपछि त्यसबारे जानकारी हुनेछ। हामी थप जानकारी लिने र केही सहयोग गर्न सकिने भए सहयोग गर्ने भन्ने तयारीमा छौँ," ढकालले भने।

अन्य नेपालीलाई सतर्क हुन आह्वान

राजदूत ढकालले यूएईमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण फैलिन थालेपछि नेपालीहरूलाई आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको जानकारी दिए।

कामदारका रूपमा यूएईसहित विभिन्न अरब देशमा गएका नेपाली कामदारहरू ठूलो सङ्ख्यामा एउटै कोठामा बस्ने गरेका छन्।

त्यसैले उनीहरूमा सङ्क्रमण फैलिन सक्ने जोखिममा भएको भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

सबैले बुझून् भनेर नेपाली भाषामा नेपालीहरू सम्बद्ध सङ्घसंस्थामार्फत् चेतनामूलक जानकारी दिइएको राजदूत ढकालले बताए।

नेपाली दूतावासले कोरोनाभाइरसको लक्षण देखिएमा तत्कालै यूएईस्थित त्यहाँको स्वास्थ्य मन्त्रालयका विभिन्न निकाय वा नेपाली दूतावासमा सम्पर्क गर्न सूचना जारी गरेको छ।

राजदूत ढकालका अनुसार हाल यूएईमा दुई लाख ७५ हजारभन्दा बढी नेपाली कामदार कार्यरत छन्।

उनले भने, "हामीले आवश्यक सूचना प्रवाह गर्नुका साथै चाहिनेभन्दा बढी त्रास पनि सिर्जना नहोस् भनेर सतर्क रहेका छौँ। आवश्यक सहयोगको अपील पनि गरेका छौँ।"

अस्ट्रेलियाको दूतावास सङ्क्रमित नेपालीको सम्पर्कमा

अस्ट्रेलियामा पनि एक नेपालीलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको छ।

ती व्यक्तिसँग आफू नियमित सम्पर्कमा रहेको र उनको स्वास्थ्य सामान्य रहेको अस्ट्रेलियास्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

दूतावासकी कन्सुलर दुरपदा सापकोटाले भनिन्, "तास्मानियाको होबर्टमा एक नेपाली विद्यार्थीमा सङ्क्रमण भेटिएको हो। उनीसँग हामी नियमित...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) मा कार्यरत दुई नेपालीमा नयाँ कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएपछि त्यहाँ स्थित नेपाली राजदूतवासले उनीहरूसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास भइरहेको बताएको छ।


सारांशका लागि कागजात: अस्पतालबाट एम्बुलेन्समा राखेर उनीहरूलाई क्वारन्टीनतर्फ लगिएको छ

उक्त प्रदेशमा ३१ जना सङ्क्रमित फेला परेका थिए। सबैलाई विराटनगरस्थित कोशी अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।

पीसीआर विधिबाट तीन चोटि परीक्षण गर्दा तीमध्ये  छ जनाबाट सङ्कलित नमुनामा कोरोनाभाइरस नभेटिएपछि उनीहरू सङ्क्रमणमुक्त भएको निष्कर्ष निकालिएको थियो।

त्यसैले बुधवार बिहान उनीहरूलाई अस्पतालबाट बिदा गरिएको प्रदेश नं १ का सामाजिक विकासमन्त्री जीवन घिमिरेले बीबीसीलाई बताए।

अब नेपालमा सङ्क्रमितको कुल  सङ्ख्या ९९ पुगेको छ। बुधवार अपराह्ण स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले थप १७ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि गरेको छ।

को हुन् सङ्क्रमणमुक्त हुने व्यक्ति?

उदयपुरको त्रियुगा नगरपालिका वडा नं ३  भुल्केस्थित एक मस्जिदमा बसेका बेला सङ्क्रमण पुष्टि भएका १६ मध्ये छजना कोरोनाभाइरसमुक्त भएका हुन्।

उनीहरू सबै भारतीय नागरिक हुन्।

उनीहरूमा गत वैशाख ५ र ६ गते सङ्क्रमण पुष्टि भएको थियो।

उदयपुरस्थित मस्जिदमा बसेकामध्ये कतिपयमा सङ्क्रमण पाइएको थियो

कोशी अस्पतालको कोभिड-१९ उपचार केन्द्रमा  १९ दिनदेखि उनीहरूको उपचार भइरहेको थियो।

मन्त्रालयका अनुसार यसअघि सङ्क्रमणमुक्त भएका भनिएका तीन जनामा फेरि कोरोनाभाइरस देखिएको छ।

त्यसैले उपचारपछि निको हुनेको सङ्ख्या २२ बाट १९ मा ओर्लिएको छ।

अब कहाँ जान्छन्?

अस्पतालबाट बिदा भएपछि पनि उनीहरूले क्वारन्टीनमा बस्नुपर्ने भएको छ।

लकडाउनका कारण सीमानाका बन्द रहेका कारण उनीहरूलाई भारत पठाउन समस्या भएपछि विराटननगरकै एउटा मस्जिदमा क्वारन्टीनमा बस्ने व्यवस्था मिलाइएको प्रदेश सरकारका अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

अस्पतालबाट एम्बुलेन्समा राखेर उनीहरूलाई क्वारन्टीनतर्फ लगिएको थियो।

प्रदेश नं १ मा हालसम्म पुष्टि भएका ३१ सङ्क्रमितमध्ये अब दुई महिलासहित २५ जनाको उपचार भइहेको छ। सबैको स्वास्थ्यस्थिति राम्रो रहेको बताइएको छ।

तीमध्ये उदयपुरमा सङ्क्रमण पुष्टि भएका २२ जना, झापाका दुईजना र भोजपुरका एकजना छन्।

यो पनि हेर्नुहोस्

कोरोना भाइरस: मानिसमा कीटनाशक छर्ने कार्यको आलोचना

\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

नेपालमा अहिलेसम्म सर्वाधिक कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण पुष्टि भएको प्रदेश नं १ मा छजना कोभिड-१९ मुक्त भएर अस्पतालबाट घर फिर्ता भएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अस्पतालमा दुई दिन बिताएर फर्किनुअघि ओलीले अस्पताल बाहिर सञ्चारकर्मीहरू सामु दुवै हात हल्लाएर आफू ठिक भएको सङ्केत गरेका थिए।

स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि बुधवार बिहान त्यो अस्पताल भर्ना भएका ओलीको दुई दिनमा दुई पटक डायालिसिस गरिएको जानकारी उनको उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरूलाई उद्धृत गर्दै नेकपाका अर्का अध्यक्ष प्रचण्डले बिहीवार दिउँसो दिएका थिए।

प्रधानमन्त्रीको उपचारबारे प्रधानमन्त्रीको सचिवालय, अस्पताल र उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरूले नियमित परीक्षण मात्रै भएको बताइरहेका बेला उनलाई भेट्न गएका प्रचण्डले प्रधानमन्त्रीको पछिल्लो अवस्थाका बारेमा जानकारी दिएका थिए।

प्रचण्डको भनाइ आएको केही समयपछि नै प्रधानमन्त्रीको उपचार भइरहेको ग्रान्डी अस्पतालका निर्देशक डा. चक्रराज पाण्डेले पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरेर प्रधानमन्त्री ओलीको डायालिसिस गरिएको, उनको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको र उनलाई  बिहीवार नै अस्पतालबाट निवास फर्काउने तयारी भइरहेको भन्ने जानकारीको पुष्टि गरेका थिए।

डायालिसिस फेरि पनि हुन सक्ने

यसअघि सचिवालय र अस्पतालले प्रधानमन्त्रीलाई भएको समस्या र जारी उपचारका बारेमा वास्तविक जानकारी नदिँदा विभिन्न खालका अड्कलबाजीहरू भएका थिए।

प्रचण्डले भने,"मैले प्रधानमन्त्रीजीसँग पनि कुरा गरेँ। उहाँले 'अलि समस्या छिटोछिटो देखा पर्‍यो। तर अहिले ठिक भएको र आजै अस्पतालबाट फर्काउने कुरा छ। अरू त ठिकै छ' भन्नु भयो।"

डायालिसिस फेरि पनि गर्ने हो भन्ने सञ्चारकर्मीहरूको जिज्ञासामा प्रचण्डले भने, "अब गर्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। डाक्टरको भनाइअनुसार भोलि र पर्सिसम्मको स्थिति हेरेर भन्न सकिन्छ। नियमित गर्नुपर्ने भन्ने अहिले टुङ्गो लागेको छैन।"

यसअघि अस्पतालमा भेट्न गएका नेकपाका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ र भीम रावल प्रधानमन्त्रीलाई नभेटी फर्किएका थिए। डायालिसिस भइरहेकाले भेट्न नसकिएको नेता रावलले बताएका थिए।

उपचार

बाह्र वर्षअघि भारतमा मिर्गौला प्रत्यारोपण गराएका प्रधानमन्त्री ओलीको स्वास्थ्यमा बेला बेला समस्या देखिँदै आएको छ।

साउन र भदौ महिनामा दुई पटक उनको सिङ्गापुरमा उपचार भएको थियो।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा नियमित जाँच गर्ने गरेका प्रधानमन्त्री ओलीलाई पहिलो पटक उपचारका लागि राजधानीको एउटा निजी क्षेत्रको स्वास्थ्य केन्द्र ग्रान्डी अस्पतालमा भर्ना गरिएको हो।

प्रधानमन्त्रीको उपचारमा उनको निजी चिकित्सक पनि रहेकी वरिष्ठ...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

काठमाण्डूको ग्रान्डी अस्पतालमा उपचारका लागि भर्ना गरिएका प्रधानमन्त्री केपी ओली बिहीवार साँझ अस्पतालबाट निवास फिर्ता भएका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अहमदाबादमा ओर्लिएर पहिले सावरमती आश्रम घुमेका ट्रम्प लगत्तै आगरा पुगेका हुन्।

अहमदाबादमा ट्रम्पलाई भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भव्य स्वागत गरेका थिए।

दुई नेताबीच मङ्गलवार कूटनीतिक वार्ता हुनेछ।

भव्य स्वागत

आगरामा ट्रम्प दम्पतीलाई नाचगानका साथ भव्य स्वागत गरिएको थियो।

त्यहाँ उनलाई उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथले स्वागत गरेका थिए।

त्यसपछि ट्रम्प दम्पतीले १७ औँ शताब्दीमा मुगल बादशाह शाहजहाँले रानी मुमताज महलको स्मृतिमा निर्माण गराएको सङ्गमरमरको ताजमहल भ्रमण गरेका थिए।

ताजमहल भारतको सबभन्दा प्रख्यात स्मारकमध्ये पर्छ र यो प्राय: विदेशी पाहुनाहरूको भ्रमण रोजाइमा पनि पर्छ।

ट्रम्पले गरे मोदीको प्रशंसा

यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो भव्य स्वागत गरिएकोमा भारतलाई धन्यवाद दिएका थिए।

गुजरातस्थित मोतेरा रङ्गशालामा एक लाखभन्दा धेरै मानिसहरू सहभागी भएको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उनले भारतलाई 'संसारकै सबभन्दा गजबको देशमध्ये एक' भने।

साथै, उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निकै प्रशंसा गरे।

"उनलाई (मोदीलाई) सबैले मनपराउँछन्। तर म भन्न चाहन्छु उनी निकै कडा पनि छन्। तपाईँ गुजरातको गौरवमात्र हुनुहुन्न, तपाईँ त कठिन परिश्रम गरेमा भारतीयले जे चाहे पनि हासिल गर्न सक्छन् भन्ने कुराको जिउँदो प्रमाण हुनुहुन्छ," ट्रम्पले भने।

"नमस्ते," भन्दै उनले सुरु गरेको भाषण सुनेर दर्शकले ताली पिटेका थिए।

भारतीय शब्द उच्चारणमा भयो समस्या

आफ्नो भाषणमा ट्रम्पले भारतका क्रिकेट खेलाडीदेखि बलिवुड अनि इतिहासका प्रसङ्ग कोट्याए।

तर कतिपय भारतीय शब्दको भने उनले सही उच्चारण गर्न सकेनन्।

अहमदाबाद शहरको नामदेखि स्वामी विवेकानन्द अनि वेदको उच्चारण उनले बिगारेका थिए।

पहिले मोदीले भाषण गरेपछि ट्रम्पले भाषण गरेका थिए।

तर कतिपय मानिस उनको सम्बोधनको बीचमै बाहिरिन थालेको बीबीसीकी सम्वाददाता रजिनी वैद्यनाथनले बताइन्।

ट्रम्पको भारत भ्रमण मोदीको निम्ति भने उचित समयमा भएको छ।

यतिखेर सरकारका केही विवादास्पद निर्णयहरूका कारण मोदीको सरकारमा धेरैको ध्यान केन्द्रित भइरहेको छ।

डिसेम्बरमा भारतले एक विवादास्पद नागरिकतासम्बन्धी कानुन पारित गरेयता त्यहाँ ठूल्ठूला विरोध प्रदर्शन भइरहेका छन्।

आलोचकहरूले मोदी सरकारको निर्णयले भारतका बीस करोड मुसलमान समुदायलाई सीमान्तकृत गर्ने आरोप लगाएका छन्। सरकारले भने ती आरोप अस्वीकार...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

अमेरिकी राष्ट्रपतिको रूपमा पहिलोपटक भारत भ्रमणमा आएका डोनल्ड ट्रम्प सोमवार अपरान्ह भारतको आगरास्थित प्रसिद्ध ताजमहल पुगेका छन्।


सारांशका लागि कागजात: अहिले देशभरि २,६०० वटा आईसीयू शय्या र ९०० वटा भेन्टिलेटर रहेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन्।

गम्भीर अवस्थामा भएका बिरामीको जीवनरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने ती सघन उपचारसम्बन्धी संरचना अधिकांशतः काठमाण्डू उपत्यकामै  सीमित रहेको र राजधानीबाहिरका अस्पतालमा एकदमै कम भएको विज्ञहरूको भनाइ छ।

उनीहरूले कतिपय अस्पतालमा सघन उपचार सेवा सञ्चालनका लागि दक्ष प्राविधिक जनशक्ति पनि आवश्यक पर्ने उल्लेख गरेका छन्।

सघन उपचारको जोहो के छ?

साउन २७ गतेसम्मको तथ्याङ्कअनुसार देशभरि उपलब्ध आईसीयू शय्या र भेन्टिलेटरमध्ये १,१३४ वटा शय्या र ५७६ वटा भेन्टिलेटर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितका लागि छुट्याइएको छ।

मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारी भन्छन्, "कोभिड-१९ का लागि अस्पतालहरूलाई तयार अवस्थामा राख्न आवश्यक पूर्वाधार, स्वास्थ्य सामग्री, मानवीय तथा वित्तीय स्रोतको व्यवस्था गरिएको छ।"

उनका अनुसार गम्भीर प्रकृतिका १,५०० बिरामीहरूको उपचारका लागि औषधि र आईसीयूका सामग्रीहरू मौज्दात  छन्।

साउन १४ गते भेन्टिलेटरर आईसीयूमा राखिएका बिरामीको सङ्ख्या २२ रहेकोमा साउन २७ गते अपराह्णसम्म बढेर ८८ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्याङ्क छ।

तीमध्ये सर्वाधिक सङ्ख्या प्रदेश नं २ र वाग्मती प्रदेशमा छ।

लकडाउन घोषणा गर्नुभन्दा अघि देशभरि भएका अस्पतालका आईसीयूमा १,५५० वटा शय्या र ७७० वटा भेन्टिलेटर थिए।

मन्त्रालयका अनुसार अस्पतालहरूलाई ४०० भन्दा बढी आईसीयू शय्या र १६० वटा भेन्टिलेटर कोरोनाभाइरस सङ्क्रमितको उपचारका लागि मात्रै छुट्याउन विगतमा निर्देशन दिइएको थियो।

के उपलब्ध स्रोत र साधन पर्याप्त हुन्छ?

सघन उपचारसम्बन्धी स्वास्थ्यकर्मीहरूको समूह 'नेप्लिज सोसाइटी अफ क्रिटिकल केअर मेडिसिन'का महासचिव डा. हेमराज पनेरू सघन उपचारको क्षेत्र नेपालमा विकास हुने क्रममा रहेको र यसका लागि आवश्यक जनशक्ति, स्रोत तथा साधन अपर्याप्त रहेको बताउँछन्।

उनका अनुसार तीन महिनाअघि गरिएको अध्ययनले काठमाण्डूमा ५३० को हाराहारीमा सघन उपचार शय्या र झन्डै ३०० वटा भेन्टिलेटर रहेको देखाएको थियो।

उनी भन्छन्, "काठमाण्डूमा आईसीयू र भेन्टिलेटर दुवै चाहिने ३०० जति बिरामी भए भने हाम्रो क्षमताले थेग्नै सक्दैन। सरकारी अस्पताल अहिले नै व्यस्त छ। म काम गरिरहेको शिक्षण अस्पतालमा शय्याहरू भरिएका छन्, खाली नभई हामी केही गर्न सक्ने अवस्थामा...\nकागजात जस्तै भाषामा सारांश:

कोरोनाभाइरसका कारण गम्भीर बिरामी भएर सघन उपचार आवश्यक हुने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या बढ्दै जाँदा सङ्क्रमण अझ व्यापक स्तरमा फैलिए आईसीयू र भेन्टिलेटरको अभाव हुने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।