सामग्री: गगनदीप सिंग

तेही नोकरीला लागून केवळ सहा महिनेच झालेले असताना. त्यांनी आपलं कर्तव्य पार पाडलं. परंतु हिंदू, मुस्लीम, कथित लव्ह जिहाद आणि त्यांचं शीख असणं हे सगळं एकत्र आलं आणि 27 वर्षीय तरुण उपनिरीक्षकाच्या जीवनात वादळ आलं.

हे वादळ सोशल मीडियामध्ये जोरदार घोंगावलं आणि हा पोलीस अधिकारी हिरो झाला. आता मात्र त्यांना माध्यमांसमोर येणं अडचणीचं वाटत आहे.

जेव्हा बीबीसीनं त्यांच्याशी फोनवर संपर्क साधला आणि प्रत्यक्ष भेटून नेमकं काय घडलं ते जाणून घेण्याची इच्छा व्यक्त केली, तेव्हा त्याबद्दल वरिष्ठांशी बोलावं लागेल असं ते म्हणाले.

गगनदीप यांची भेट झालीच नाही

नैनितालचे वरिष्ठ पोलीस अधीक्षक जन्मेजय खंडुरी यांनी गगनदीप सिंग यांची भेट घडवून आणण्याचं आश्वासन बीबीसीला दिलं होतं. परंतु दिवसभर वाट पाहिल्यावरही ती भेट होऊ शकली नाही.

खंडुरी यांच्याशी बोलणं झाल्यावर आम्ही दिल्लीहून नैनीतालला पोहोचलो. तिथं पोहोचल्यावर खंडुरी यांनी आम्हाला पोलीस अधीक्षक सती यांची भेट घेण्यास सांगितलं. तिथं गगनदीप यांच्याशी बोलणं होईल, असंही म्हणाले.

सती यांनीही भेट होईल असं म्हटलं. परंतु काही तासांनी त्यांनी फोनवर सांगितलं की, "गगनदीप सिंगचा ठावठिकाणा लागत नाहीये. तो त्याच्या खोलीत नाही आणि पोलीस स्टेशनमध्येही नाही. आम्ही त्याचा शोध घेत आहोत."

अवघ्या एका दिवसापूर्वी ज्या पोलिसाचं सगळा देश कौतुक करत होता, त्याचा त्या क्षणी काहीच पत्ता लागत नव्हता. पोलिसांशी बोलत असताना, या सगळ्यात काहीतरी गडबड आहे याचा अंदाज येत होता.

माध्यमांकडून अचानक आलेल्या या झोतामुळे वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांना अडचणीत येण्याची भीती वाटणं, हे समजण्यासारखं होतं.

रजेवर पाठवलं...

एसपी जन्मजय खंडुरी यांनी त्यांच्या कार्यालयात आम्हाला सांगितलं की, "मी गगनदीपशी बोललो आहे आणि आता तो माध्यमांशी बोलू शकत नाही, त्यांचं काउंसिलिंग करण्याची गरज आहे."

गगनदीप यांचं सोशल मीडियावर जेवढं कौतुक होत होतं, तेवढाच त्यांना अपशब्दांचाही सामना करावा लागत आहे. हे सगळं सहन करण्याची त्यांची मानसिक तयारी नाही. अर्थात, त्यांच्या पोलिसी प्रशिक्षणामुळे ते जमावाचा सामना करू शकले. पण सोशल मीडियावर ट्रोल होण्याचा मात्र त्यांना अनुभव नाही.

त्यांचं जाहीर कौतुक करणाऱ्यांमध्ये फरहान अख्तर, अदिती राव हैदरी, रिचा चढ्ढा आदींचा समावेश होता. परंतु, तो आनंद साजरा करण्याची संधीच गगनदीप यांना मिळाली नाही....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नैनितालमधल्या रामनगरच्या तुजिया मंदिराबाहेर आक्रमक हिंदू तरुणांच्या जमावापासून एका मुस्लीम युवकाला वाचवणारे पोलीस उपनिरीक्षक गगनदीप सिंह यांना आपण रातोरात चर्चेत येऊ असं वाटलं नव्हतं.


सामग्री: गजानन मारणे फरार झाल्यापासून पुणे पोलीस त्याच्या मागावर होते. पोलिसांना चकवा देऊन तो कुठे फरार झाला याची कुणालाच कल्पना नव्हती. शेवटी बातमी आली की गजानन मारणे सातारा पोलिसांच्या ताब्यात.

गजानन मारणे कसा सापडला याची सर्वत्र चर्चा झाली. तुरुंगातून सुटका झाल्यावर तीनशे-साडे तीनशे एसयुव्ही घेऊन फिरणारा गजा मारणे पोलिसांच्या तावडीत कसा सापडला याचं औत्सुकदेखील शिगेला पोहोचलं होतं. सातारा पोलिसांनी 7 मार्चला रात्री गजानन मारणेला पुणे पोलिसांच्या हवाली केलं. त्यानंतर लगेचच गजानन मारणेची रवानगी येरवाडा तुरुंगात करण्यात आली.

कसा अडकला गजानन मारणे पोलिसांच्या जाळ्यात

गजानन मारणेला कसं पकडण्यात आलं याविषयीची सविस्तर माहिती साताऱ्याचे पोलीस अधीक्षक अजय कुमार बन्सल यांनी बीबीसी मराठीला दिली. ते सांगतात "गजा मारणेला पकडण्यासाठी आम्हाला केवळ खात्रीलायक टिपची गरज होती. गजा मारणे सातारा परिसरात असल्याची माहिती पुणे पोलिसांना मिळाली होती. त्याचवेळी सातारा पोलिसांना देखील कळले की गजा मारणे गेल्या 2 ते 3 दिवसांपासून सातारा परिसरात कुठे फिरत आहे."

त्यानुसार पोलीस अधीक्षकांनी परिसरातील पोलीस ठाण्यांना सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या होत्या महाबळेश्वर, पाचगणी, मेढा या भागात नाकाबंदी सुरू केली होती.

साताऱ्याचे अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक धीरज पाटील तसेच उप-पोलीस अधीक्षक शीतल जानवे खराडे यांनी आपल्या टीम्स सज्ज केल्या.

गजानन मारणेला अटक करणाऱ्या टीमचे प्रमुख सहायक पोलीस निरीक्षक अशोक माने यांनी बीबीसी मराठीला सांगितले की "6 मार्चला गजानन क्रेटा या वाहनातून फिरत आहे ही माहिती मिळाल्यानंतर आम्ही त्याच्या वाहनाच्या मागावर होतो. डोंगरावरूनच गजानन मारणेची गाडी आम्ही स्पॉट केली. नंतर आमच्या दोन पोलीस गाड्यांनी त्याच्या गाडीचा पाठलाग केला योग्य वेळ साधून एका गाडीने त्याच्या गाडीला ओव्हरटेक केले. पाठीमागे दुसरी गाडी असल्यामुळे तो ब्लॉक झाला."

"नंतर मी गाडीची चावी काढली. पण तरीही समोरचे लोक ओळख सांगत नव्हते. अशा परिस्थितीत गर्दीचा होण्याची शक्यता असल्याने पुढचा धोका ओळखून गजानन मारणे याला पोलिस गाडीत बसवलं आणि काही मिनिटात त्याला पोलिस ठाण्यात आणलं. त्यानंतर एलसीबी आणि शस्त्रास्त्रधारी क्यू आर पथक मेढा पोलीस ठाण्यात पोहोचले," माने यांनी सांगितले.

गजानन मारणेच्या झाडाझडतीत त्याच्याजवळ 6 मोबाईल आणि दीड लाख रुपये रोख रक्कम सापडली. विशेष...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

तळोजा तुरुंगातून सुटका झाल्यानंतर तीनशेहून अधिक एसयुव्ही वाहनांचा ताफा पुण्याला घेऊन गेल्यानंतर गॅंगस्टर गजानन मारणेची खूप चर्चा झाली. सोशल डिस्टन्सिंगचे उल्लंघन करणे, गर्दी जमवणे असे आरोप त्याच्यावर झाले. त्या प्रकरणात त्याला जामीन मिळाला आणि गजानन मारणे फरार झाला.


सामग्री: गझनवी क्षेपणास्त्र

पाकिस्तानी लष्कराच्या प्रवक्त्यांनी आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून क्षेपणास्त्र चाचणीच्या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे. त्यांनी या चाचणीचा एक व्हीडिओही ट्वीट केला आहे.

गझनवी हे क्षेपणास्त्र 290 किलोमीटर अंतरापर्यंत मारा करू शकतं, असं या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे. या क्षेपणास्त्रावरुन हत्यारं वाहून नेता येतात. हे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणारं क्षेपणास्त्र आहे, अशीही माहिती या ट्वीटमधून दिली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे, की गझनवीच्या यशस्वी प्रक्षेपणानंतर पंतप्रधान इमरान खान यांनी पूर्ण टीमचं अभिनंदन केलं आहे.

काय असतं बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र?

या क्षेपणास्त्राचा आकार प्रचंड मोठा असतो आणि ते मोठ्या वजनाचे बाँब वाहून नेऊ शकतात. एकदा सोडल्यानंतर हे क्षेपणास्त्र नष्ट करता येत नाही.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रासोबत त्याचं इंधनही असतं आणि त्यात वापरला जाणारा ऑक्सिजनही सोबतच असतो.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र सोडल्यानंतर हवेमध्ये अर्धचंद्राकार मार्गानं आगेकूच करतं आणि रॉकेटसोबत त्याचा संपर्क तुटल्यानंतर त्यावर असलेला बाँब गुरूत्वाकर्षणाच्या प्रभावामुळं जमिनीवर पडतो.

याच कारणामुळं एकदा सोडल्यानंतर या क्षेपणास्त्राच्या लक्ष्यावर कोणतंच नियंत्रण राहत नाही.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वापर हा मुख्यत्वे अणुबाँब वाहून नेण्यासाठी होतो, मात्र कधीकधी पारंपरिक हत्यार वाहून नेण्यासाठीदेखील ही क्षेपणास्त्रं वापरली जातात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

भारतानं काश्मीरला विशेष दर्जा देणारं कलम 370 हटवल्यानंतर हा मुद्दा सातत्यानं आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठासमोर मांडण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या पाकिस्ताननं बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र गझनवीची चाचणी घेतली आहे.


सामग्री: गणेशोत्सवासाठी अनेक अटी आणि नियम सरकारने घालून दिलेले आहेत. गणेशोत्सवासाठी मुंबईतून कोकणात जाणाऱ्यांची संख्या दरवर्षी पाच ते सहा लाखांपेक्षा अधिक असते.

यंदा या प्रवाशांची संख्या कोरोनाच्या सावटामुळे लाखांवरून हजारांवर आली असली तरीही सध्याच्या परिस्थितीत ती जास्त आहे.

चाकरमान्यांना कोकणात पाठवण्यावरून बरीच चर्चा झाली असली तरी तिथं पुरेशा वैद्यकीय सेवा उपलब्ध आहेत का? मुळातच गणेशोत्सवाच्या काळात कोकणात जाण्याची इतकी धडपड का असते?  हा प्रश्न उपस्थित होतो.

गणेशोत्सवात लोक कोकणात का जातात?

कोकणात इतर सणांपेक्षा गणपती आणि शिमगा या दोन सणांना जास्त महत्त्व आहे. कोकणातला माणूस गणपतीला मुंबईहून काहीही करून कोकणात पोहचतोच. ही जणू परंपरा झालीये. याची सुरुवात कशी झाली?

पंचांग अभ्यासक दा. कृ. सोमण सांगतात, "पूर्वी कोकणातल्या घरातला एक माणूस मुंबईत कापड गिरणीत काम करायचा. गावी मनिऑर्डर पाठवायचा. भाद्रपद महिन्यात भात शेतीच्या काढणीचा काळ असतो. त्यात घरात भरपूर अन्न यायचं पैसाही यायचा. त्यात मुंबईत असणारा घरचा मुलगा गावाला यायचा."

पुढे सोमण सांगात, "या काळात कोकणी माणसाकडे पैसे जमा होतात. मग मुंबईहून येणाऱ्यांचा पाहुणचार व्हायचा. माणसांनी भरलेलं घर आणि भातशेतीतून मिळालेले पैसे त्यात असणारा गणपती उत्सव हा दणक्यात साजरा केला जायचा.

"कोकणातलं गरीब-श्रीमंत सर्वांचं घर अन्नधान्य, पैसे आणि माणसांनी समृद्ध असायचं. मग हळूहळू गणपतीला गावी जाण्याची परंपरा सुरू झाली. जी आजही पाळली जाते. वाडीवाडीत गणपती उत्सव पारंपरिक पध्दतीने साजरा केला जातो म्हणून कोकणी माणसाला गणपती उत्सवाचं आकर्षण आहे," सोमण सांगतात.

हजारो लोक कोकणात रवाना..!

यंदाच्या वर्षीही कोरोनाच्या संकटामुळे क्वारंनटाईन आणि इतर गोष्टींमुळे 6 ऑगस्ट 2020 पासूनच गणेशोत्सवासाठी कोकणात जाऊ इच्छिणाऱ्या लोकांसाठी एसटीने मुंबई, ठाणे, पालघरच्याा प्रमुख बसस्थानकांवरून 125 बसेस सोडल्या. त्यासाठी 12 ऑगस्टपर्यंत ई-पास आणि कोव्हिड टेस्ट करणं हे बंधनकारक नव्हतं.

त्यामुळे 12 ऑगस्टपर्यंत एसटीमधून  10 हजार लोक कोकणात रवाना झाल्याची माहिती एसटी प्रशासनाकडून  देण्यात आली आहे. इतकंच नाही तर 12 ऑगस्टनंतरची बुकिंगही सुरू आहेत.

तिकडे संपूर्ण भारतात नियमित रेल्वे सेवा बंद असली तरी  मध्य रेल्वेने कोकणात जाण्यासाठी 162 गाड्या सोडल्या तर पश्चिम रेल्वेकडून 20 गाड्या सोडण्याची घोषणा करण्यात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

यंदा सर्व सण आणि उत्सवांवर कोरोनाचं सावट आहे. गणेशोत्सव अवघ्या काही दिवसांवर आला आहे. पण दरवर्षीसारखी लगबग खचितच पाहायला मिळतेय.


सामग्री: गर्दीच्या असलेल्या, बंदिस्त आणि कोंदट जागेच्या ठिकाणी हवेतून कोरोनाचा संसर्ग होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

हवेतून कोरोनाचा संसर्ग होत असल्याचे पुरावे सिद्ध झाले तर जागतिक आरोग्य संघटनेच्या कोरोनासंदर्भातील निर्देशांमध्ये बदल होऊ शकतो.

दोनशेहून अधिक शास्त्रज्ञांनी जागतिक आरोग्य संघटनेला यासंदर्भात पत्र लिहून कोरोनाचा हवेतून प्रसार धोका होऊ शकतो अशी भीती व्यक्त केली होती.

कोरोना हवेतूनही संक्रमित होत असल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेत कोव्हिड-19 संदर्भात टेक्निकल लीड म्हणून कार्यरत डॉक्टर मारिया वा केरखोव यांनी काही दिवसांपूर्वीच पत्रकार परिषदेत सांगितलं आहे.

कोरोना हवेच्या माध्यमातूनही पसरतो याचे संकेत मिळाले आहेत मात्र ठामपणे त्याबाबत सांगता येणार नाही, असं जागतिक आरोग्य संघटनेच्याच बेनेदेत्ता आल्लेग्रांजी यांनी सांगितलं.

सार्वजनिक ठिकाणी, विशेषत्वाने गर्दीच्या ठिकाणी संकुचित अशा जागेत कोरोना पसरू शकतो हे नाकारता येत नाही. यासंदर्भात पुरावे गोळा करण्याचं काम सुरू आहे. हे काम सुरू राहील असं त्यांनी सांगितलं.

तर बरंच काही बदलेल

आतापर्यंत कोरोनाचा संसर्ग संक्रमित व्यक्तीच्या नाकातून, तोंडातून बाहेर पडणाऱ्या तुषारांच्या माध्यमातून होत असल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं होतं.

माणसांमध्ये तीन फूटांचं अंतर असेल तर कोरोनाचा संसर्ग रोखणं शक्य असल्याचंही जागतिक आरोग्य संघटनेनं म्हटलं होतं. परंतु कोरोना हवेच्या माध्यमातून पसरत असेल तर एकमेकांमधील अंतर तसंच सोशल डिस्टन्सिंगचे नियमही बदलतील.

जागतिक आरोग्य संघटना येत्या काही दिवसात यासंदर्भात नवे नियम जाहीर करेल.

कोरोनाला रोखण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्नांची आवश्यकता आहे. केवळ सोशल डिस्टन्सिंग नव्हे तर मास्त आणि अन्य नियमांचंही पालन होणं अत्यावश्यक असं त्यांनी सांगितलं.

क्लिनिकल इंफ्केशिअस डिसिज जर्नलमध्ये सोमवारी प्रसिद्ध झालेल्या एका पत्रानुसार, 32 देशांच्या 239 वैज्ञानिकांनी कोरोना हा फ्लोटिंग व्हायरस म्हणजेच हवेच्या माध्यमातून पसरणारा व्हायरस असल्याचं म्हटलं होतं. कोरोना हवेत स्थिरावू शकतो आणि श्वास घेताना त्याचा संसर्ग होऊ शकतो असं त्यांनी म्हटलं होतं.

जागतिक आरोग्य संघटनेला लिहिलेल्या जाहीर पत्रात डॉक्टरांच्या समूहाने जागतिक आरोग्य संघटनेला कोरोनाच्या संसर्गाबाबत निश्चित करण्यात आलेल्या मानकांचा पुनर्विचार करण्याची मागणी केली होती.

हे वाचलंत का?...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

हवेत तरंगणाऱ्या अतिशय छोट्या अशा कणांमधूनही कोरोना व्हायरस पसरू शकतो यासंबंधीचे काही नवीन पुरावे समोर येत असल्याच्या गोष्टीला जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) दुजोरा दिला आहे.


सामग्री: गलवान खोऱ्याच्या सीमेवर चीनी सैन्याने टेंट उभारले असल्याचं भारताकडून सांगण्यात येत आहे. यामुळे भारतीय लष्करानं या ठिकाणी सैन्य दल वाढवले आहे. तर दुसऱ्या बाजूला भारताकडूनच गलवान खोऱ्यात बेकायदा हालचाली सुरू असल्याचा दावा चीननं केलाय.

मे महिन्यात वेगवेगळ्या ठिकाणी दोन्ही देशांचं सैन्य आमने सामने आलं होतं. 9 मे रोजी उत्तर सिक्कीमच्या नाकू ला सेक्टरमध्ये भारतीय आणि चिनी सैन्यामध्ये चकमक झाली. याचवेळी लदाखच्या सीमा रेषेवर चिनी सैन्याचे हेलिकॉप्टर फेऱ्या घालत होते. यानंतर भारतीय वायू सेनेकडूनही सुखोईसोबत इतर लढाऊ विमानांच्या साहाय्यानं पेट्रोलिंग सुरू केले.

वायुसेना प्रमुख आर. के. एस. भदौरिया यांनीही सोमवारी चीनचा उल्लेख केला होता. त्यांनी सांगितलं, "आम्ही त्याठिकाणी काही असामान्य हालचाली पाहिल्या. अशा हालचालींवर आमची बारीक नजर असते. आवश्यकता असेल तर आम्ही कारवाई करतो. अशा घटनांची जास्त काळजी करण्याची गरज नाही."

सीमा रेषेवर भारतीय सैनिकांची स्थिती कायम आहे अशी माहिती गेल्या आठवड्यात लष्कर प्रमुख जनरल एम एम नरवणे यांनी दिली होती. सीमावर्ती क्षेत्रात मूलभूत विकासाचे काम सुरू आहे.

दोन्ही देशांच्या सैन्यांमध्ये झालेली चकमक आक्रमक होती. यात काही सैनिक किरकोळ जखमी झाल्याचंही त्यांनी सांगितलं.

चीनचा भारतावर आरोप

या परिस्थितीला भारत जबाबदार असल्याचा आरोप चीनने केला आहे. चीनचे सरकारी वृत्तपत्र ग्लोबल टाईम्सने आपल्या लेखात गलवान खोरे भागातील तणावपूर्ण परिस्थितीला भारत जबाबदार असल्याचं म्हटलं आहे.

वृत्तपत्राने चिनी सैन्याच्या माहितीच्या आधारावर असे सांगितले की, "भारताने या भागात सुरक्षा संबंधी बेकायदेशीर बांधकाम केले. यामुळे चिनी सैन्याला याठिकाणी सुरक्षा वाढवावी लागली. भारताने या तणावाची सुरुवात केली. आम्हाला विश्वास आहे की 2017 मध्ये उद्भवलेली डोकलामसारखी परिस्थिती उद्भवणार नाही. कोव्हिड 19 मुळे भारतासमोर आर्थिक अडचणी आहेत. त्यामुळे जनतेचे लक्ष हटवण्यासाठी गलवान येथे तणावाचे वातावरण तयार केले जात आहे."

गलवान खोरे अक्साई चीनचा भाग आहे. त्यामुळे भारताकडून उचलण्यात येणारी पावलं भारत-चीन सीमा संबंधांचे उल्लंघन करणारी आहेत. असाही उल्लेख ग्लोबल टाईम्सने आपल्या लेखात केला आहे. शिवाय, मे महिन्याच्या सुरुवातीपासूनच भारत गलवान खोऱ्यात सीमा ओलांडत चीनच्या भागात घुसखोरी करत आहे. असंही ग्लोबल टाईम्सनं म्हटलंय.

गलवान...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गेल्या काही आठवड्यांपासून भारत आणि चीनच्या सीमेवर तणाव आहे. दोन्ही देशांनी आपआपल्या नियंत्रण रेषेवर सैनिकांची गस्त वाढवली आहे. गलवान खोऱ्यावरुन दोन्ही देशांमध्ये तणावाला सुरूवात झाली.


सामग्री: गांधीजींच्या विचारांबद्दल काय बोलतो महेंद्र सिंग धोनी

गांधीजींच्या स्मृतीला अभिवादन करून अनेक जण गांधीजींनी दाखवलेल्या मार्गावर चालायचा निश्चय करतात. अनेकांना त्यात यश येतं तर काही भरकटतात.

गांधीजींचे विचार आपल्या खेळात आणि व्यक्तिमत्त्वात अंगीकारणारं अनोखं उदाहरण म्हणजे भारतीय क्रिकेट संघाचा माजी कर्णधार महेंद्र सिंग धोणी. गांधी जयंतीच्या निमित्ताने धोणीने त्याच्या आयुष्यावरील गांधीजींचा प्रभाव उलगडून सांगितला.

माझ्यासाठी गांधी म्हणजे काय?

धोणीच्यामते त्याच्यासाठी महात्मा गांधी म्हणजे अहिंसा, प्रामाणिकपणा, जिद्द, चिकाटी आणि लढत राहण्याची ताकद.

जर आपण आपल्या आयुष्यात एखादं ध्येय ठेवलं असेल तर त्याच्या सिद्धीसाठी जीवतोड मेहनत घेणं आणि ते पूर्ण होईपर्यंत प्रयत्न करत राहणं हे धोणी गांधीजींकडून शिकलाय.

महात्मा गांधी हे नाव ऐकल्यावर किंवा त्यांचा फोटो पाहिल्यावर धोणीच्या मनात आलेले हेच पहिले विचार. आपल्या क्रिकेट करिअरमध्ये आणि खासगी आयुष्यात आपणही याच विचारांचा अवलंब करण्याचा प्रयत्न करतो असं धोनी सांगतो.

पण आजही महात्मा गांधींचे विचार समर्पक आहेत का?

वेळ आणि काळ जरी बदलला असला तरी महात्मा गांधींचे विचार मात्र आजही समर्पक असल्याचं धोणी सांगतो. त्याच्यासाठी गांधीजींची सर्वांत महत्त्वाची शिकवण म्हणजे 'वर्तमानात जगा'.

जे घडलंय त्यावर आपलं नियंत्रण नसतं आणि जे घडणार आहे त्यावरही नाही. पण वर्तमानावर, म्हणजे जे मी आत्ता करणार आहे त्यावर आपलं शंभर टक्के नियंत्रण असतं.

धोनीच्या जडण घडणीमध्ये गांधीजींच्या विचाराचा सिंहाचा वाटा आहे.

त्यामुळे भूतकाळात रमण्यापेक्षा किंवा भविष्याची अवाजवी चिंता करण्यापेक्षा, वर्तमानावर लक्ष केंद्रीत करावं. तसंच आपलं सर्वोत्तम देऊन भविष्य सुधारण्यावर आपला जोर असावा असं धोणी अगदी आवर्जून सांगतो.

आजचं जग हे खूप निकालदर्शी आहे. आपल्याला जर चांगले मार्क मिळाले किंवा एखाद्या गोष्टीचा निकाल चांगला लागला तरंच आपण ती व्यक्ती यशस्वी असल्याचं प्रमाण मानतो.

पण आपल्याला हे अजिबात पटत नसल्याचं धोणी सांगतो. 'पूर्ण समर्पण म्हणजेच पूर्ण यश' ही गांधीजींची शिकवण आपल्या आयुष्यात अत्यंत मोलाची असल्याचं धोणी सांगतो.

जर आपण आपल्याबाजून सर्व प्रयत्न केले असतील तर जो काही निकाल येईल तो आपण मान्य केला पाहिजे. इतकंच नाही तर निकालावरुन कोणाचीही पात्रता ठरवली जाऊ नये, असंही धोणी सांगतो.

विरोधातला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

२ ऑक्टोबरच्या निमित्ताने भारतीय क्रिकेट टीमचा माजी कॅप्टन महेंद्र सिंग धोणीने बीबीसी मराठीला विशेष मुलाखत दिली. ज्येष्ठ पत्रकार सुनंदन लेले यांनी धोनीला महात्मा गांधीजींबद्दल बोलतं केलं.


सामग्री: गारपिटीमुळे मक्याची झालेली अवस्था

औरंगाबाद जिल्ह्यातील लाडसावंगी गावात काल रात्री (17 फेब्रुवारी) अचानक गारपीट झाली. यामुळे गहू, ज्वारी, हरभरा, डाळींब, मका या पिकांचं नुकसान झालं आहे.

काल रात्री अचानक गारपीट झाली आणि त्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर पाऊस पडल्याचं लाडसावंगी येथील शेतकरी रमेश पडूळ (60) यांनी सांगितलं.

बीबीसी मराठीशी बोलताना ते म्हणाले, "रात्री गारपीट झाली आणि त्यानंतर खूप पाऊस पडला. यामुळे आमचं मोसंबी, गहू या पिकांचं नुकसान व्हायची शक्यता आहे. आमच्या शेतातल्या मोसंबीला आता चांगला बार लागला आहे. पण, त्याला गारीचा दणका बसला की फळ काळं पडतं. दुसरं म्हणजे गहू सोंगायला आले आहेत. आता गारपिटीमुळे ते पांढरे पडतील."

गारपिटीनं पाडसावंगी येथील गहू पिकाला झोडपलं आहे.

गेल्या वर्षी अतिवृष्टीनंतर झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे होऊनसुद्धा अजूनपर्यंत पीक विम्याची मदत मिळाली नसल्याची खंत ते पुढे बोलून दाखवतात.

लाडसावंगी येथील एका तरुण शेतकऱ्यानं सांगितलं, "काल रात्री गारपिटीला सुरुवात झाली. तेव्हा मी लगेच शेतात गेलो आणि सोंगलेली मका झाकून आलो. पण, 2 एकरावर गहू शेतात उभा होता, त्याला गारपिटीनं झोडपलंय. डाळिंबाच्या बागेचंही नुकसान झालं आहे."

बुलडाणा जिल्ह्यातही काही ठिकाणी पाऊस झाला आहे.

बुलडाणा जिल्ह्यातल्या मंगळूर नवघरे येथील शेतकरी श्रीकांत वाकडे सांगतात, "आमच्या भागात थोडा पाऊस झाला आहे. त्यामुळे नुकसान व्हायची शक्यता कमी आहे. गारपीट झाली असती तर खूप जास्त नुकसान झालं असतं. कारण अजून 75 टक्के पीक काढणी बाकी आहे."

सोलापूर जिल्ह्यातल्या पंढरपूर तालुक्यातील सरकोली गावचे शेतकरी कैलास भोसले यांच्या मनात सध्या भीतीचं वातावरण आहे.

प्रातिनिधिक फोटो

बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांनी सांगितलं, "काल रात्री जोरात पाऊस झाला. त्यामुळे द्राक्षांचं नुकसान व्हायची शक्यता आहे. नुकतंच द्राक्षांच्या मण्यामध्ये पाणी भरायला सुरुवात केली होती. आता गारपीट झाली किंवा जास्त पाऊस आला तर द्राक्षाच्या घडामध्ये पाणी जाईल आणि मनी क्रॅकिंग होईल. यामुळे मग पूर्ण घड खराब व्हायची शक्यता असते."

कैलास भोसले यांचा 3 एकर क्षेत्रावर द्राक्षाचा प्लॉट आहे.

आज सकाळी पावसाची भूरभूर सुरू असून ढगाळ वातावरण आहे. त्यामुळे मनात भीती असल्याचं भोसले सांगतात.

पावसाचा इशारा

पुणे आणि नाशिक शहरात 18 आणि 19 फेब्रुवारीला वादळी वाऱ्यासह अवकाळी पाऊस पडण्याची...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विदर्भ आणि मराठवाड्यासह महाराष्ट्रातल्या काही भागात अवकाळी पावसासह गारपीट झाली आहे. यामुळे रबी हंगामातील काढणीला आलेल्या पिकांचं नुकसान व्हायची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.


सामग्री: गावात नोकरी मिळत नाही, दोन वेळेच्या जेवणाचीही भ्रांत. त्यामुळेच हरजित सिंग यांनी इराकमध्ये नोकरीसाठी जाण्याचा निर्णय घेतला. त्यावेळी इस्लामिक स्टेटनं त्या देशावर ताबा मिळवण्यास सुरुवात केली होती. त्यांच्या ताब्यातून सुटून भारतात जिवंत परतलेले ते एकमेव आहेत.

शालेय शिक्षण पूर्ण केलेल्या हरजित यांना भारतात नोकरी मिळणं कठीण आहे, पण आखाती देशात नोकरीची संधी आहे. शिवाय, तेथून महिन्याला किमान 20 हजार रुपये घरी पाठवणं शक्य होईल. त्यामुळे त्यांनी अखेर आई-वडिलांकडून नोकरीसाठी परदेशी जाण्याची परवानगी मिळवलीच.

आपल्याला दुबईत नोकरी मिळेल अशी त्याला अपेक्षा होती, प्रत्यक्षात, ते पोहोचले इराकमध्ये. दुबईमध्ये पोहोचल्यावर त्यांच्या एका माहितीतल्या ट्रॅव्हल एजंटनं त्यांना इराकमध्ये जाण्यास प्रवृत्त केलं. हरजित यांच्या काही मित्रांनी त्यापूर्वी इराकमध्ये काम केलं होतं. हरजित यांनी दुबईला जाण्यासाठी सुमारे दीड लाखांचं कर्ज काढलं होतं, असं सांगितलं.

इराकमध्ये गेल्यावर तिथल्या कामाचं स्वरूप आणि पगार पाहून त्यांचा आत्मविश्वास दुणावला.

सुरुवातीचे काही महिने पगार नियमित मिळाला. परंतु नंतर त्यात अनियमितता आली. त्यांना एका बांधकाम कंपनीत मजुराचं काम मिळालं होतं.

त्यांनी सांगितलं की, इराकमध्ये त्यांच्यासारख्या कामगारांना कारखान्याच्या आवाराबाहेर जाण्याची परवानगी नव्हती. घरी पाठवण्यासाठी कारखान्याबाहेर जायचे असेल तर विशिष्ट ओळखपत्र दिले जात असे. तसंच, वेर्स्टन युनियनमध्ये जाण्यासाठी सोबत एखादी व्यक्तीही दिली जायची.

त्यांना कोणत्याही बातम्या कळण्याची सोय नव्हती. कधीतरी बाहेर संचारबंदी असल्याचं कळायचं किंवा बंदुकीच्या गोळ्यांचे आवाज येत.

हरजित सिंग यांच्या मते, पंजाबमध्ये फार स्थिती बदलेली नाही. अजूनही तरुणांना धोका पत्करून बाहेर जाण्याची तयारी असल्याचं ते सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

इराकमधल्या मोसूलच्या हत्याकांडातून बचावलेल्या हरजित सिंग एकमेव भारतीयानं सांगितली सत्य परिस्थिती.


सामग्री: गिरिजा देवी

घरचे, नातेवाईक आणि शिष्य परिवारात अप्पाजी या नावाने प्रसिद्ध होत्या. गिरिजा देवी म्हणजे उपशास्त्रीय संगीतातलं चालतं बोलतं विद्यापीठ. पूरब अंग गायनातला चौमुखी गायन गिरिजा देवींचा हातखंडा.

ख्याल-टप ख्याल, ध्रुपद-धमार, ठुमरी-दादरा, चैती-होली अशा विविधांगी गायन प्रकारांत त्यांचा दमदार आवाज भारून राहत असे. प्रत्येक प्रकाराचं सौंदर्य समजून घेऊन त्याचा भावार्थ श्रोत्यांपर्यंत पोहचवण्यात त्या वाकबगार होत्या.

सरजू प्रसाद मिश्र आणि श्रीचंद मिश्र हे गिरिजा देवींचे गुरू. बनारस घराण्याचे संस्कार पारंपरिक पद्धतीने शिकवणं ही या गुरुद्वयींची हातोटी.

महान कलाकार

गाणं हाच आत्मा झालेल्या गिरिजा देवींनी संगीत साधनेचा अनोखा वस्तुपाठ सादर केला आणि गुरूंकडून गाण्यातल्या दुर्लभ  गोष्टीही आत्मसात केल्या.

ठुमरी की रानी कही जाने वाली गिरीजा देवी की मौत पर बीबीसी विशेष

यामध्ये गुल, बैत, नक्श, रुबाई, कौल कलवाना आणि इतर घटकांचा समावेश होता. बनारस घराण्याच्या ठुमरी गायकीतील सौंदर्यस्थळं इतक्या प्रभावीपणे रसिकांसमोर मांडणाऱ्या गिरिजादेवी एकमेव गायिका असाव्यात.

आपल्या अनोख्या शैलीने त्यांनी गायनाची वेगळीच वाट चोखाळली. शुद्ध स्वर, रागांमधील भाव उलगडून दाखवणं आणि ठुमरी गायनाचं गुणवैशिष्ट्य असलेल्या पुकार ताना घेताना गिरिजी देवी जणू ईश्वराला साद घालत असत आणि श्रोतृवृंद भक्तिरसात न्हाऊन निघत असे.

गिरिजा देवी

बुढवा मंगलमध्ये कोण गाऊ शकतं?

पुस्तकाच्या लेखनादरम्यान बोलताना गिरिजा देवी म्हणाल्या होत्या, 'ठुमरीशिवाय मैफल रंगूच शकत नाही. अष्टनायिकांच्या भावविश्वाशी समरस झाल्याशिवाय ठुमरी किंवा दादरा खुलू शकत नाही. पूर्ण तयारीनिशी कौशल्यं घोटल्याशिवाय बुडवा मंगलच्या सोहळ्यात कोण गाऊ शकेल?'

या सगळ्या दुर्लभ गोष्टी गिरिजा देवी आपल्या शिष्यांना आवश्यक वाटेल तेव्हा सोप्या भाषेत समजावून सांगत. दिग्गजांकडून मिळालेले बाळकडू त्यांनी सहजतेनं सुनंदा शर्मा, अजिता सिंह, रुपान सरकार या शिष्यांना शिकवलं.

उत्कृष्ट बंदीश

पील, कौशिक ध्वनी, पहाडी, झिंझोटी, खमाज आणि भैरवी यासारख्या रागांचा नवा पैलू गिरिजा देवींनी मांडला. या राग संगीतातलं काठिण्य बाजूला सारत सुलभ सादरीकरणावर त्यांचा भर असे. त्यांची कारकीर्द भारतीय संगीतातलं अद्भुत पर्व आहे.

गिरिजा देवींची प्रसन्न मुद्रा

गिरिजा देवींमुळेच साहित्यिक रचनांचा उपयोग कजरी आणि झूला गायनात होऊ...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सेनिया बनारस घराण्याची पताका घेऊन कार्यरत गिरिजा देवी यांच्या निधनामुळे ठुमरी, दादरा, कजरी आणि चैती हे सगळे एकाचवेळी मुके झाले आहेत.


सामग्री: गिर्यारोहक निर्मल पुर्जा यांनी काढलेल्या फोटोतून आज जगातल्या सर्वांत उंच ठिकाणीसुद्धा अशी स्थिती नाही, हे दिसून येईल. एव्हरेस्ट शिखराजवळचा परिसर लोकांनी गजबजून गेलेला तुम्हाला दिसून येईल.

एव्हरेस्टजवळ या हंगामात 10 गिर्यारोहकांचा मृत्यू झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर निर्मल यांच्या फोटोंनी सर्व जगाचं लक्ष वेधून घेतलं आहे.

या फोटोंमुळे जगातील सर्वोच्च शिखराच्या जवळ गिर्यारोहक किती अवघड परिस्थितीचा सामना करतात, याचं एक उदाहरण समोर आलं आहे.

एव्हरेस्टजवळ अशी गर्दी का होते?

इथं अशी स्थिती गिर्यारोहणाच्या काळात नेहमी तयार होते, असं इथले गाईड सांगतात.

'सेव्हन समिट्स ट्रेक'चे अध्यक्ष मिंग्मा शेर्पा सांगतात की शिखरावर पोहोचण्यासाठी 20 मिनिटं ते दीड तास रांगेत थांबावं लागतं. वेगाने वाहणारे वारे टाळण्यासाठी आणि अनुकूल वातावरणासाठी गिर्यारोहकांना थांबून राहावं लागतं, असंही ते म्हणतात.

एखादा आठवडाभर चांगलं वातावरण असेल तर शिखराजवळ गर्दी नसते. पण कधीकधी फक्त दोन-तीन दिवसच चांगलं वातावरण असतं, अशावेळेस खूप गर्दी होते. सर्व गिर्यारोहक एकाचवेळेस शिखराजवळ पोहोचतात, असं शेर्पा यांनी बीबीसीला सांगितलं.

एव्हरेस्टवर गर्दी होण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. 2012 साली जर्मन गिर्यारोहक राल्फ जुमोवित्स यांनी काढलेल्या फोटोनं असंच लक्ष वेधून घेतलं होतं. त्यास कोंगा लाईन असं नाव देण्यात आलं होतं.

गर्दी कितपत धोकादायक?

जुमोवित्स यांनी 1992 साली एव्हरेस्ट पादाक्रांत केलं होतं. तसंच त्यानंतर सहा वेळा 8,000 मीटर्सपर्यंत त्यांनी चढाई केली.

अशी चढाई धोकादायक ठरू शकते, असं ते सांगतात. "जेव्हा लोक असं रांगेत थांबतात तेव्हा त्यांच्याकडील ऑक्सिजन संपू शकतो. खाली येताना त्यांना ऑक्सिजन अपुरा पडू शकतो," असं त्यांनी सांगितलं.

"1992 साली जेव्हा ते एव्हरेस्टवर गेले होते तेव्हा खाली उतरताना त्यांच्याकडचा ऑक्सिजन संपला होता. तेव्हा मला असं वाटतं होतं की कुणीतरी आपल्यावर हातोड्यानं आघात करतंय. आता काहीच करता येणार नाही असं वाटत होतं. पण थोड्याच वेळात मला बरं वाटू लागलं आणि मी सुरक्षित खाली उतरलो," अशा शब्दांमध्ये ते त्या प्रसंगाचं वर्णन करतात.

प्रतिताशी 15 किमीपेक्षा जास्त वेगानं वारं वाहातं, तेव्हा ऑक्सिजनशिवाय तुम्ही राहूच शकत नाही. शरीरातील खूप ऊर्जा निघून जाते.

याहून वाईट म्हणजे कधीकधी गिर्यारोहकांचे ऑक्सिजन सिलिंडर चोरीला जातात. "अशा अत्युच्च...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गर्दीपासून दूर जावं, हिमाच्छादित शिखरांचे फोटो काढावेत, असं तुम्हाला वाटत असेल तर थांबा...


सामग्री: गीताच्या पालकांचा शोध अजूनही सुरूच आहे.

2015 मध्ये पाकिस्तानातून भारतात परतलेल्या गीताला अद्याप तिचे कुटुंबीय भेटलेले नाहीत.

26 ऑक्टोबर 2005 रोजी गीता आपल्या कुटुंबीयांच्या शोधात भारतात दाखल झाली. इंदूर शहरातील मूकबधिरांसाठी काम करणारी बिगरसरकारी स्वयंसेवी संस्था हेच तिचं घर झालं आहे.

घरच्यांना शोधण्याचे तिचे आतापर्यंतचे सगळे प्रयत्न फोल ठरले आहेत. यादरम्यान दोन वेळा ती स्वयंसेवी संस्थेच्या परिसरातून गायबही झाली आहे.

गीताच्या पालकांना लवकरात लवकर शोधलं पाहिजे, असं इंदूरमधील मूकबधीर केंद्राचे संचालक ज्ञानेंद्र पुरोहित यांनी सांगितलं.

घरच्यांची भेट न झाल्याने गीता अस्वस्थ

गीताबाबत ज्ञानेंद्र पुरोहित म्हणतात, 'गीता मूकबधीर आहे. तिची आणि तिच्या पालकांची भेट व्हायला हवी. मन विचलित करणाऱ्या स्थितीत मूकबधीर मुलांना सांभाळणं आवश्यक आहे. अन्यथा त्यांची मानसिक स्थिती ढासळू शकते."

गीता भारतात आली तेव्हा आणि आताची स्थिती यामध्ये नक्कीच फरक आहे. फोटो पाहिले की हे लक्षात येतं, असंही ते म्हणाले.

पाकिस्तानमधून भारतात आल्यानंतर गीताच्या परिस्थितीत सुधारणा आहे.

याच महिन्यात अब्दुल सत्तार ईधी फाऊंडेशनच्या फैसल ईधी यांनी परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांना गीतासंदर्भात पत्र लिहिलं.

या पत्रात ते म्हणतात, 'गीताचे कुटुंबीय शोधण्यासाठी ज्ञानेंद्र पुरोहित यांची मदत घ्या. अशा स्वरुपाचं काम करण्याचा अनुभव त्यांच्याकडे आहे. गीता पाकिस्तानमध्ये असताना पुरोहित यांनी साईन लँग्वेजच्या माध्यमातून तिच्याशी संवाद साधला होता.

मात्र भारतात आल्यापासून गीता आणि पुरोहित यांचीही भेट होऊ शकलेली नाही.

घरच्यांची भेट न झाल्याने गीता अस्वस्थ असते. यामुळेच स्वयंसेवी संस्थेच्या आवारातून पळण्याचा तिने प्रयत्न केला.

गीताला आणणं हा मुत्सदीपणा

गीताच्या घरच्यांना शोधण्यासाठी पुरेसे प्रयत्न होत नसल्याचा आरोप जितेंद्र सिंह यांनी केला आहे. गीताच्या प्रश्नासंदर्भात इंदूरमध्ये जितेंद्र यांनी जनहित याचिका दाखल केली आहे. पाकिस्तानातून तिला भारतात आणण्यात आलं आणि इंदूर शहरात सोडून देण्यात आलं.

डावपेचांचा भाग म्हणून गीताला भारतात आणण्यातं आलं होतं.

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातले संबंध ताणलेले असताना मुत्सद्देगिरीचा भाग म्हणून गीताला भारतात आणण्यात आलं. न्यायलायने हेच कारण देत जितेंद्र यांची याचिका फेटाळली.

याप्रकरणी न्यायालय सरकारच्या कामकाजात...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

राजकीय मुत्सद्देगिरीचा भाग म्हणून मूकबधीर गीताला पाकिस्तानातून भारतात आणण्यात आलं. मात्र दोन वर्षांनंतरही गीता आणि घरच्यांची भेट होऊ शकलेली नाही.


सामग्री: गुगल डूडल

1. आनंदी गोपाळ जोशी यांना गुगलकडून अभिवादन

भारतातल्या पहिल्या महिला डॉक्टर आनंदी गोपाळ जोशी यांना गुगलनं डूडल साकारून मानवंदना दिली आहे. आज आनंदी गोपाळ जोशी यांची 153वी जयंती आहे. त्या निमित्तानं गुगलनं त्यांना अभिवादन केलं आहे, असं द इंडियन एक्सप्रेसनं म्हटलं आहे. याआधी गुगलनं भारतामध्ये वैद्यकीय व्यवसाय करणाऱ्या पहिल्या महिला डॉक्टर रखमाबाई राऊत यांना देखील मानवंदना दिली होती.

आनंदी जोशी या 19 व्या वर्षी डॉक्टर झाल्या होत्या. अमेरिकेतील पेनसिल्विनियातून त्यांनी वैद्यकीय पदवी मिळवली होती. भारतात येऊन महिलांचे वैद्यकीय कॉलेज काढण्याचा त्यांचा विचार होता, पण वयाच्या 22 व्या वर्षी त्यांचं निधन झाल्यामुळं त्यांचं हे स्वप्न अधुरं राहिलं.

2. 'चंदा कोचर या व्हीडिओकॉन कर्जाच्या मोठ्या लाभार्थी'

ICICI बॅंकेच्या मुख्याधिकारी चंदा कोचर यांचे पती दीपक कोचर हे व्हीडिओकॉननं दिलेल्या कर्जाचे लाभार्थी आहेत. पर्यायाने चंदा कोचरदेखील लाभार्थी आहेत, असा आरोप अरविंद गुप्ता यांनी केला आहे. गुप्ता हे इंडियन इन्व्हेस्टर प्रोटेक्शन काउंसिलचे विश्वस्त आहेत. "पुरावा असं सांगतो की चंदा कोचर आणि त्यांच्या पतींना व्हीडिओकॉनच्या कर्जाचा फायदा झाला आहे. सरकारनं त्यांच्याविरोधात चौकशी सुरू करावी," असं आवाहन गुप्ता यांनी केलं असल्याचं वृत्त इकॉनॉमिक टाइम्सनं दिलं आहे.

ICICI बॅंकेचे चेअरमन एम. के. शर्मा यांनी हे सर्व आरोप फेटाळले आहेत. पत्रकार परिषदेत ते म्हणाले, "या प्रकरणात बॅंकेची आणि चंदा कोचर यांची बदनामी केली जात आहे. व्हीडिओकॉनला देण्यात आलेल्या कर्जाची प्रक्रिया ही कायदेशीररीत्या झाली आहे."

3. '1992च्या करारानुसार मुत्सद्द्यांना वागणूक देऊ'

दूतावासातल्या अधिकाऱ्यांना देण्यात येणाऱ्या वागणुकीत सुधारणा करण्याचा निर्णय भारत आणि पाकिस्ताननं घेतला आहे. गेल्या आठवड्याभरापासून दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या अधिकाऱ्यांच्या विरोधात अनेक तक्रारी दाखल केल्या होत्या. आता 1992च्या करारानुसारच दोन्ही देशातील मुत्सद्द्यांना वागणूक दिली जाईल असं वृत्त हिंदुस्तान टाइम्सनं दिलं आहे. भारत आणि पाकिस्ताननं परस्परांच्या देशातील मुत्सद्द्यांना 1992च्या करारानुसार वागणूक देण्याचा निर्णय घेतला आहे, असं भारताच्या परराष्ट्र खात्यानं प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

दोन्ही देशातील परराष्ट्र खात्यानं परस्परांवर आरोप केले होते. "भारताचे...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आजच्या दैनिकांतील, वेबसाईटवरील 5 मोठ्या बातम्या पुढील प्रमाणे :


सामग्री: गुगल प्ले आणि अॅपलच्या अॅप स्टोअरवर ही अॅप्स उपलब्ध आहेत.

'For Sale' अशी पाटी नावापुढे लावून या स्त्रियांची ऑनलाईन विक्री केली जाते.

हे वाचलंत का?

'लोक न विचारता आमचे फोटो काढतात': तेजसच्या रेल होस्टेसची समस्या

निकाहच्या नावाखाली इराकी मौलवी करत आहेत मुलींची दलाली

'माझं अपहरण करून त्यांनी मला परदेशी वेश्याव्यवसायात ढकललं'

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विविध अॅप्सच्या माध्यमातून घरी काम करणाऱ्या स्त्रियांना कार, टीव्हीप्रमाणे विकलं जातं.


सामग्री: गुजरातमधून कंकणाकृती सूर्यग्रहण असं दिसलं

गेल्या सहा महिन्यांत दुसऱ्यांदा भारतातून कंकणाकृती सूर्यग्रहण दिसण्याचा दुर्मिळ योग आला आहे.

कंकणाकृती सूर्यग्रहण म्हणजे नेमकं काय प्रकरण आहे? ते कुठून दिसणार आहे? तुम्हाला ते कसं पाहता येईल?

महाराष्ट्रातून कंकणाकृती सूर्यग्रहण असं दिसलं.

कंकणाकृती सूर्यग्रहण म्हणजे काय?

अमावस्येला सूर्य, पृथ्वी आणि त्यांच्या मध्ये चंद्र एका सरळ रेषेत येतातत, तेव्हा चंद्रामागे सूर्य झाकला जातो. म्हणजे सूर्याला ग्रहण लागतं. ही ग्रहणं तीन प्रकारची असतात आणि शाळेत याविषयी आपण शिकलो आहोत. खग्रास, खंडग्रास आणि कंकणाकृती.

ग्रहणाच्या स्थितीत सूर्य, चंद्र आणि पृथ्वीमधलं अंतर किती आहे? ते नेमके सरळ रेषेत आहेत का? आणि तुम्ही पृथ्वीवर नेमके कुठे आहात? या तीन गोष्टींवर ग्रहणाचा प्रकार अवलंबून असतो.

सूर्यग्रहण तुम्ही या लिंकवर क्लिक करून पाहू शकता...

पृथ्वीवरून पाहताना सूर्य पूर्णपणे झाकला जातो त्याला 'खग्रास सूर्यग्रहण' असं म्हणतात. सूर्याचा केवळ काही भाग झाकलेला दिसतो, त्याला 'खंडग्रास सूर्यग्रहण' असं म्हणतात.

एरवी चंद्र सूर्यापेक्षा, अगदी पृथ्वीपेक्षाही खूपच लहान आहे. पण तो पृथ्वीपासून जवळ आहे. त्यामुळं त्यामुळं पृथ्वीवरून पाहताना आपल्याला सूर्य आणि चंद्र आकारानं एकसारखे दिसतात. आणि म्हणूनच खग्रास स्थितीत चंद्राचं बिंब सूर्यबिंबाला पूर्णपणे झाकू शकतं.

पण पृथ्वी आणि चंद्राच्या कक्षा काहीशा लंबगोलाकार आहेत. चंद्र या कक्षेत पृथ्वीपासून दूरच्या बिंदूजवळ असतो, अशा वेळी पृथ्वीवरून चंद्रबिंबाचा आकार सूर्यबिंबापेक्षा लहान दिसतो.

15 जानेवारी 2010 रोजी कन्याकुमारीतून दिसलेलं कंकणाकृती ग्रहण

याचदरम्यान जेव्हा सूर्यग्रहण होतं, तेव्हा चंद्र सूर्यबिंबाच्या मधोमध येतो; पण सूर्य पूर्णपणे झाकला जात नाही, तर एखाद कंकणासारखी म्हणजे बांगडीसारखी सूर्याची कडा दिसून येते. त्यालाच 'कंकणाकृती सूर्यग्रहण' म्हणतात.

सूर्याच्या या स्थितीला खगोलप्रेमींनी 'Ring of Fire', अग्निवलय, अग्निकंकण अशीही नावं दिली आहेत.

हे ग्रहण वेगळं का आहे?

एका वर्षात संपूर्ण पृथ्वीवरून किमान दोन ते पाचवेळा सूर्यग्रहणं पाहता येतात. त्यातलं एखादं दुसरंच खग्रास ग्रहण असतं आणि तेही सगळ्याच देशांतून दिसत नाही. आणि कंकणाकृती ग्रहण पाहण्याची संधी त्याहीपेक्षा दुर्मिळ.

भारतातून याआधी गेल्या वर्षअखेरीस, म्हणजे 26 डिसेंबर 2019 रोजी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

महाराष्ट्र आणि उत्तर भारतात कंकणाकृती सूर्यग्रहण दिसू लागलंय. महाराष्ट्रात दुपारी 3.04 वाजेपर्यंत हे सूर्यग्रहण दिसेल. राजस्थान, गुजरात, हरियाणा, उत्तराखंड या राज्यांमधूनही कंकणाकृती सूर्यग्रहण दिसू लागलंय.


सामग्री: गुजरातमध्ये गांधीनगर येथे काँग्रेसची सभेत राहुल गांधी यांनी मोदींवर टीकास्त्र सोडलं. छत्तीसगड, राजस्थान आणि मध्यप्रदेशमध्ये काँग्रेसचं सरकार आल्यानंतर आम्ही त्वरित कर्जमाफी केली. पण भाजपनं तसं केलं नाही.

सरकारनं 15 श्रीमंत व्यक्तीचे 3.5 लाख कोटी रुपये माफ केले पण त्यांनी देशातल्या शेतकऱ्यांचं कर्जमाफ केलं नाही. आम्हाला गुजरातमध्ये कर्जमाफी करायची होती पण तिथं सत्तेत न आल्यामुळे आम्ही ती करू शकलो नाहीत याची खंत राहुल यांनी व्यक्त केली.

आम्ही जे वचन देतो ते पूर्ण करतो. काँग्रेस पार्टीच शेतकऱ्यांचं कर्जमाफ करू शकते असं ते यावेळी म्हणाले.

दरवर्षी 2 कोटी लोकांना रोजगार देऊ अशी घोषणा मोदींनी केली होती. पण ते आपलं वचन पूर्ण करू शकले नाही. आज देशातला तरुण नोकरीसाठी वणवण भटकत आहे.

आता चौकीदार म्हटल्यावर पुढचं काही म्हणावं लागत नाही...

मुझे पंतप्रधान मत बनाओ, चौकीदार बनाओ अशी घोषणा की मोदींनी केली होती. याची आठवण राहुल गांधी यांनी गुजरातमध्ये प्रचारसभेत करून दिले.

राहुल गांधी यांनी चौकीदार म्हणताच लोकांनी घोषणा द्यायला सुरुवात केली. तेव्हा राहुल गांधी म्हणाले चौकीदार कहता हूं तर लोगही बोल देते है. चौकीदारही चोर है ऐसा कहते है.

मी चौकीदार म्हणताच लोक म्हणतात की चौकीदारही चोर है, असं राहुल म्हणाले.

GSTमध्ये सुधारणा

Goods and sales Tax किंवा GST ची गब्बर सिंग टॅक्स म्हणून राहुल गांधींनी हेटाळणी केली. या टॅक्समुळे एक करप्रणाली येऊन व्यापारांना दिलासा मिळेल असं वचन मोदींनी दिलं होतं. पण प्रत्यक्षात मात्र त्यांना त्रासच सहन करावा लागत आहे. काँग्रेस सत्तेत आल्यानंतर आम्ही GSTमध्ये आम्ही बदल घडवून आणू. असं आश्वासन राहुल गांधी यांनी दिलं.

भारताची विभागणी करण्याचा डाव

पंतप्रधान मोदी हे भारताची दोन विभागात भारताची विभागणी करत आहेत. एक भारत आहे सूट-बुटातला भारत आणि दुसरा भारत आहे सामान्यांचा भारत. पहिल्या गटातल्या लोकांना सर्वकाही मिळत आहे. आणि दुसऱ्या गटात आहेत शेतकरी, श्रमिक आणि शोषित वर्ग त्यांना नोटबंदीच्या झळा सोसाव्या लागत आहेत. असं राहुल गांधी म्हणाले.

प्रियंका गांधी काय म्हणाल्या?

प्रियंका गांधी यांनी आज वर्किंग कमिटीच्या बैठकीनंतर अवघी 5 ते 7 मिनिटांचं छोटं भाषण केलं. त्या म्हणाल्या की, "माझ्या भगिनींनो आणि बंधूंनो मी आपल्या प्रेमपूर्वक स्वागतासाठी आभारी आहे. मी पहिल्यांदाच गुजरातमध्ये आले आहे....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जेव्हा आपले एअरफोर्सचे पायलट पाकिस्तानमध्ये कारवाई करून आले त्याचदिवशी (26 फेब्रुवारी) गौतम अदानींना 5 विमानतळांच्या देखभालीचं काँट्रॅक्ट मिळालं, असं राहुल गांधी यांनी म्हटलं.


सामग्री: गुजरातमध्ये नवरात्र उत्सवात या तरुणाने जीव गमावला.

गुजरातमधील आणंद जिल्ह्यात पारंपरिक नवरात्र उत्सवादरम्यान एका दलित युवकाची दगडाने ठेचून हत्या करण्यात आल्याची घटना समोर आली आहे.

मृतांच्या नातेवाईकांनी तक्रार दाखल केल्यानंतर याप्रकरणी आठ जणांवर गुन्हा दाखल करण्यात आल्याचं पोलिसांनी बीबीसीला सांगितलं आहे.

आणंद जिल्ह्यातील भडारनिया गावात रविवारी पहाटे चार वाजता ही घटना घडली.

जयेश सोळंकी असं या तरुणाचं नाव आहे. तो 21 वर्षांचा  होता. दसऱ्याच्या निमित्तानं जयेश, भाऊ प्रकाश आणि इतर तिघांसह गरबा पाहायला गेला होता.

युवकाच्या मृत्यूनंतर शोकाकूल नातेवाईक

"देवळाजवळच्या पायऱ्यांवर आम्ही बसलो होतो. संजय पटेल नावाच्या माणसानं तुम्ही इथं काय करता आहात अशी विचारणा केली. आमच्या बहिणी आणि मुली गरबा खेळायला आल्या आहेत. त्यांना खेळताना पाहण्यासाठी आम्ही इथं आलो आहोत." असं जयेशचा भाऊ प्रकाशनं सांगितलं

त्यानं पुढे सांगितलं, "संजयनं आम्हाला शिवीगाळ करायला सुरुवात केली. आम्हाला उद्देशून जातीवाचक शेरेबाजी केली. तुम्ही इथं यायचं धाडस केलंच कसं असा प्रश्न त्याने विचारला."

पोलिसांनी दाखल केलेल्या गुन्ह्यानुसार दोन गटांमध्ये वाद झाला. या वादाचं पर्यावसान एकाचा मृत्यू होण्यात झालं.

या प्रकरणी खूनासह अॅट्रॉसिटी कायद्याचं उल्लंघन केल्याप्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.

मृताच्या नातेवाईकांना सुरक्षा पुरवण्यात आली आहे असं पोलीस उपअधीक्षक ए.एम. देसाई यांनी सांगितलं आहे.

जयेश त्याच्या पालकांचा एकमेव मुलगा होता. त्याला एक बहीण आहे. त्याची घरची स्थिती बेताची असून वडील शेतमजूर आहेत.

गेल्याच आठवड्यात गांधीनगर जवळच्या लिंबोडरा गावात मिशी ठेवल्याप्रकरणी दलित तरुणांना कथित मारहाण करण्यात आली होती.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

गुजरातमध्ये नवरात्र उत्सवा दरम्यान दलित तरुणाची हत्या करण्यात आल्यानं खळबळ उडाली आहे.


सामग्री: गुप्ता कुटुंबीय

मूळ भारतीय वंशाचे असलेल्या गुप्ता कुटुंबीयांवर राजकीय प्रभावाचा वापर करून भ्रष्टाचार केल्याचे आरोप अनेक दिवसांपासून होत आहेत.

अटक झालेल्या लोकांमध्ये गुप्तांच्या एका भावाचा समावेश आहे. तर आणखी एक व्यक्ती शरण येणार असल्याचं, पोलिसांनी एका निवेदनात म्हटलं आहे.

राष्ट्राध्यक्ष जेकब झुमा यांच्याशी संगनमत करून स्वत:चा फायदा करून घेतल्याचा आरोप गुप्ता कुटुंबीयांवर आहे. तर गुप्ता कुटुंबीयांनी या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

गुप्ता कुटुंबीयांच्या जोहान्सबर्ग कंपांउंडमध्ये गुप्तांचा शोध घेतला जात होता. या गोष्टीला Hawks या दक्षिण आफ्रिकेचं गुन्हे अन्वेषण विभागानं दुजोरा दिला आहे.

या विभागाने गुप्तांच्या इतर मालमत्तांवरसुद्धा छापे टाकले आहेत.

दक्षिण आफ्रिकेतील माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार 'व्रेडे फार्म' भ्रष्टाचार प्रकरणात या धाडी टाकण्यात आल्या आहेत. व्रेडे इथं एस्टिना डेअरी हा प्रकल्प गरिबांना मदत करण्यासाठी सुरू झाला होता. पण या प्रकल्पात गुप्ता कुटुंबीयांनी लाखो रुपयांचा घोटाळा केला असल्याचा संशय आहे.

राष्ट्राध्यक्ष झुमा दबावाखाली का आहेत?

भ्रष्टाचाराचे अनेक आरोप असलेले झुमा 2009पासून सत्तेवर आहेत. त्यांच्यावर वारंवार भ्रष्टाचाराचे आरोप झाले आहेत.

डिसेंबरमध्ये सिरिल रांफोसा यांनी पक्षाची सूत्रे झुमा यांच्याकडून स्वतःकडे घेतली आहेत. पण झुमा यांनी राजीनामा द्यायला नकार दिला आहे.

एका अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार 75 वर्षीय झुमा पुढच्या तीन ते सहा महिन्यात पायउतार होण्यास तयार आहेत. पण पक्षनेतृत्व त्यांना ताबडतोब पायउतार होण्यास सांगत आहेत.

गुप्ता कुटुंबीय कोण आहेत?

गुप्ता कुटुंबीयांचे दक्षिण आफ्रिकेत काँप्युटर, खाणकाम, हवाई प्रवास, उर्जा, तंत्रज्ञान आणि माध्यम अशा अनेक क्षेत्रांत उद्योगधंदे आहेत.

जेव्हा 1993साली श्वेतवर्णीय सत्तेचा अंत होत असतानाच्या काळात अतुल, राजेश आणि अजय हे तीन भाऊ भारतातून दक्षिण आफ्रिकेत गेले होते.

गुप्ता कुटुंबियांचं जोहान्सबर्ग कंपाऊंडमध्ये आज पोलिसांनी छापे घातले

राष्ट्राध्यक्ष झुमा यांचे ते मित्र आहेत.

दक्षिण आफ्रिकेत राजकीय प्रभावाचा गैरवापर करून त्याचा व्यापारात फायदा करून घेतला आहे, असा त्यांच्यावर आरोप होत आहे.

राष्ट्राध्यक्ष आणि या परिवाराचा काय घोटाळा आहे?

माजी उपपंतप्रधान मॅकबिसी जोनास यांनी 2016 साली गुप्ता कुटुंबीयांवर आरोप केले होते....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दक्षिण आफ्रिकेच्या एलिट पोलीस युनिटनं वादग्रस्त गुप्ता कुटुंबावर धाड टाकली आहे. सरकारी संस्था आणि खासगी कंपन्यां यांच्यातील संगनमताच्या संदर्भातील प्रकरणावरून ही कारवाई झाली आहे.


सामग्री: गुरुवारी (3 ऑक्टोबर) संध्याकाळी प्रसिद्ध केलेल्या यादीत नागपूर दक्षिण-पश्चिम मतदारसंघातून आशिष देशमुख यांना उमेदवारी देण्यात आली आहे. नागपूर दक्षिण पश्चिम हा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा मतदारसंघ आहे.  त्यामुळे आता इथे देवेंद्र फडणवीस विरुद्ध आशिष देशमुख अशी लढत पहायला मिळेल.

कणकवलीमधून सुशील राणे यांना उमेदवारी देण्यात आली आहे.

काँग्रेसनं आतापर्यंत चार याद्या प्रसिद्ध केल्या आहेत. पहिल्या यादीत 51, दुसऱ्या यादीत 52, तिसऱ्या यादीत 20 आणि चौथ्या यादीत 19 उमेदवारांची नावं जाहीर करण्यात आली आहेत.

गडकरींचे निकटवर्तीय चंद्रशेखर बावनकुळेंचं नाव भाजपच्या तिसऱ्या यादीतही का नाही?

विधानसभा निवडणूक: मराठवाडा कुणाला कौल देणार?

काँग्रेसनं आपल्या यादीत फार प्रयोग केल्याचं पहायला मिळत नाही. बहुतांश ठिकाणी प्रस्थापितांनाच संधी देण्यात आलीये.

भोकरमधून अशोक चव्हाण आणि सोलापूरमधून प्रणिती शिंदे यांना उमेदवारी देण्यात आलीये.

माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण कराड दक्षिण मतदारसंघातून लढणार आहेत. सातारा पोटनिवडणुकीच्या जागेसाठी त्यांचं नाव चर्चेत होतं.

यावेळी नव्या चेहऱ्यांना संधी मिळेल, तरुणांना वाव मिळेल असं काँग्रेसने वेळोवेळी म्हटलं होतं, पण 51 जणांच्या यादीत बहुतांश नावं ही प्रस्थापित राजकारण्यांचीच आहेत अशी चर्चा सुरू आहे. तसेच प्रणिती शिंदे, यशोमती ठाकूर, वर्षा गायकवाड आणि प्रतिभा धानोरकर यांच्याच नावाचा समावेश आहे.

काँग्रेसचे राष्ट्रीय सरचिटणीस आणि काँग्रेसच्या निवडणूक समितीचे प्रमुख मुकुल वासनिक यांनी ही यादी जाहीर केली आहे. काँग्रेसचे प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांचं नाव पहिल्या यादीत असून ते अहमदनगरमधील संगमनेर मतदारसंघातून रिंगणात उतरणार आहेत.

पळूस-कडेगावमधून विश्वजित कदम, तिवसामधून यशोमती ठाकूर, नागपूर उत्तरमधून डॉ. नितीन राऊत, ब्रम्हपुरीतून विजय वडेट्टीवार, लातूर शहरातून अमित देशमुख यांच्याही नावांचा पहिल्या यादीत समावेश आहे.

माजी मंत्री सतेज पाटील यांचे पुतणे ऋतुराज पाटील हेही निवडणुकीच्या रिंगणात उतरणार असून ते कोल्हापूर दक्षिणमधून काँग्रेसचे उमेदवार असतील.

माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्यासह विलासराव देशमुख यांचे पुत्र धीरज यांच्यासह 52 उमेदवारांची दुसरी यादी काँग्रेसने रात्री जाहीर केली.

काँग्रेसची दुसरी यादी

पृथ्वीराज चव्हाणांनी साताऱ्याची पोटनिवडणूक लढवावी असा आग्रह...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विधानसभा निवडणुकीसाठी काँग्रेसनं आपल्या 19 उमेदवारांची नवीन यादी जाहीर केली आहे. काँग्रेसनं आतापर्यंत आपले 140 उमेदवार जाहीर केले आहेत.


सामग्री: गुरुवारी रात्री भारतीय जनता पक्षानं आपल्या अधिकृत ट्वीटर हँडलवरुन या चित्रपटाचा जणू प्रचारच केला.

भाजपनं ट्वीट करताना लिहिलंय "एका कुटुंबानं एका देशाला दहा वर्षं कसं गहाण ठेवलं, याची ही कहाणी आहे. डॉ. मनमोहन सिंग पंतप्रधानपदाची खुर्ची फक्त गांधी घराण्याचा वारस राजकीयदृष्ट्या तयार होईपर्यंत सांभाळत होते का? अगदी निकटच्या माणसाच्या अनुभवावर आधारीत 'द अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर' फिल्मचा ट्रेलर नक्की बघा. ही फिल्म 11 जानेवारीला रीलीज होणार आहे."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

हा चित्रपट संजय बारु यांच्या पुस्तकावर आधारीत आहे. बारु 2004 ते 2008 या काळात डॉ.मनमोहन सिंग यांचे माध्यम सल्लागार होते.

फिल्मच्या ट्रेलरसोबतच डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या राजकीय करिअरचं विश्लेषणही सुरू झालं आहे. पण कदाचित आपल्याला माहिती नसेल, की डॉ. मनमोहन सिंग यांना राजकारणात आणण्याचं श्रेय जातं ते माजी पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव यांना.

1991 मध्ये नरसिंह राव यांचं राजकीय करिअर जवळपास संपलं होतं. रोजर्स रिमूव्ह कंपनीचा ट्रक त्यांच्या पुस्तकांची 45 खोकी घेऊन हैदराबादला रवाना झाला होता.

डॉ.मनमोहन सिंग यांच्या भूमिकेत अनुपम खेर

मात्र त्यावेळी नरसिंह राव यांना त्यांच्या एका मित्रानं ही पुस्तकं इथंच ठेवा, असा सल्ला दिला होता. ते प्रशासनात बडे अधिकारी होते. आणि हौशी ज्योतिषीही. त्यांनी नरसिंह रावांना सांगितलं होतं, की माझ्या अंदाजानुसार तुम्ही पुन्हा दिल्लीत येणार आहात. त्यामुळे ही पुस्तकं इथेच राहू द्या.

विनय सीतापती आपल्या 'हाफ लायन- हाऊ पी. व्ही. नरसिंह राव ट्रान्सफॉर्म्ड इंडिया' या पुस्तकात लिहितात की "राव रिटायरमेंट मोडमध्ये गेले होते. त्यांनी दिल्लीच्या इंडिया इंटरनॅशनल सेंटरच्या सदस्यत्वासाठी अर्ज केला होता. कधी दिल्लीत यावं लागलं तर राहण्याची अडचण होऊ नये, हा त्यामागे हेतू होता."

मात्र काहीच दिवसात सगळं चित्र पालटलं. 21 मे 1991 या दिवशी श्रीपेरंबदूरमध्ये राजीव गांधी यांची हत्या झाली. या घटनेनंतर बीबीसीचे पत्रकार परवेज आलम यांनी जेव्हा त्यांच्याशी संपर्क साधला, तेव्हा त्यांना दूरदूरपर्यंत असं वाटलं नव्हतं की राव पुढच्या काही दिवसांत देशाचे पंतप्रधान होणार आहेत.

नटवर सिंह यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, जेव्हा राजीव यांच्या हत्येनंतर विदेशी नेते आणि पाहुणे सोनियांना भेटून परतले त्यानंतर त्यांनी इंदिरा गांधींचे माजी मुख्य सचिव...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

माजी पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांच्या जीवनावरील 'द अॅक्सिडेंटल प्राईम मिनिस्टर' या चित्रपटाचा ट्रेलर रीलीज झाला, आणि राजकीय वातावरण तापू लागलं आहे.


सामग्री: गृहमंत्रिपदाची धुरा अनिल देशमुख यांच्या खांद्यावर, तर अर्थमंत्रालयाची जबाबदारी अजित पवार यांच्याकडे देण्यात आलीय.

 बाळासाहेब थोरात यांना महसूल खातं देण्यात आलं आहे. अशोक चव्हाण यांना सार्वजनिक बांधकाम, जयंत पाटील यांना जलसंपदा आणि लाभक्षेत्र विकास तर एकनाथ शिंदे यांना नगरविकास आणि सार्वजनिक बांधकाम (सार्वजनिक उपक्रम) हे मंत्रिपद मिळालं आहे.

काँग्रेस, राष्ट्रवादी आणि शिवसेना यांच्यासह मित्रपक्षांच्या महाविकास आघाडीनं राज्यात सत्ता स्थापन केली. मात्र, पहिला मंत्रिमंडळ विस्तार झाल्यानंतरही खातेवाटप झालं नव्हतं.

28 नोव्हेंबर रोजी उद्धव ठाकरे यांनी मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली, तर 30 डिसेंबर रोजी पहिला मंत्रिमंडळ विस्तार झाला. उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री, तर 43 कॅबिनेट आणि राज्यमंत्री असं महाराष्ट्राचं मंत्रिमंडळ आहे.

कॅबिनेट मंत्री आणि त्यांचं खातं

शिवसेना

कॅबिनेट मंत्री

1. उद्धव ठाकरे- मुख्यमंत्री, सामान्य प्रशासन, विधी-न्याय

2. सुभाष देसाई - उद्योग, खनिकर्म, मराठी भाषा

3. एकनाथ शिंदे - नगर विकास, सार्व. बांधकाम (सार्व. उपक्रम)

4. उदय सामंत - उच्च-तंत्र शिक्षण

5. दादाजी भुसे - कृषी

6. संजय राठोड - वने

7. गुलाबराव पाटील - पाणी पुरवठा

8. संदिपान भुमरे - रोजगार हमी, फलोत्पादन

9. अनिल परब - परिवहन, संसदीय कार्य

10. आदित्य ठाकरे - पर्यटन, पर्यावरण, राजशिष्टाचार

11. शंकराराव गडाख (अपक्ष) - जलसंधारण

राज्यमंत्री

1. अब्दुल नबी सत्तार - महसूल, ग्रामविकास, बंदरे, खार जमिनी विकास, विशेष सहाय्य

2.  शंभुराज शिवाजीराव  देसाई - गृह (ग्रामीण), वित्त, नियोजन, राज्य उत्पादन शुल्क, कौशल्य विकास व उद्योजकता, पणन

3.  राजेंद्र श्यामगोंडा पाटील यड्रावकर - सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण, वैद्यकीय शिक्षण, अन्न व औषध प्रशासन, वस्त्रोद्योग, सांस्कृतिक कार्य

4. ओमप्रकाश उर्फ बच्चू बाबाराव कडू - जलसंपदा व लाभक्षेत्र विकास, शालेय शिक्षण, महिला व बालविकास, इतर मागासवर्ग, सामाजिक व शैक्षणिक मागास प्रवर्ग, विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्ग कल्याण, कामगार

राष्ट्रवादी

कॅबिनेट

1. अजित पवार (उपमुख्यमंत्री) - वित्त, नियोजन

2. अनिल देशमुख - गृह

3. छगन भुजबळ - अन्न, नागरी पुरवठा

4. दिलीप वळसे पाटील - कामगार, राज्य उत्पादन शुल्क

5. जयंत पाटील- जलसंपदा

6. नवाब मलिक - अल्पसंख्याक कल्याण

7. राजेंद्र...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्या सरकारचं खातेवाटप जाहीर झालं आहे.


सामग्री: गृहमंत्री अनिल देशमुख, मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह आणि मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे

आरोप प्रत्यारोपांची राळ उठलीय. हा वणवा पेटतोच आहे तोच ज्येष्ठ आयपीएस अधिकारी रश्मी शुक्ला यांनी फोन टॅपिंग करून बदल्यांमध्ये घोटाळा होत असल्याच्या माहितीने आगीत तेल ओतले गेले. या सगळ्या प्रकारामुळे महाराष्ट्रातील पोलीस दल ढवळून निघालं आहे. पोलिसांच्या प्रतिमेवर पुन्हा एकदा जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. 100 कोटी या आकड्यावर विनोद, मीम्सचा पाऊस पडला आहे.

निलंबित सहायक पोलीस निरीक्षक सचिन वाझे यांच्यावर मुकेश अंबानी यांच्या घरासमोर स्फोटकं ठेवण्याच्या आरोपाखाली झालेली अटक आणि  त्यापासून सुरू झालेलं हे प्रकरण रोज नवीन वळणं घेत आहे. या सगळ्याचा पोलीस दलाच्या मनोधैर्यावर किती परिणाम होतो याचा आढावा आम्ही घेतला.

'संपूर्ण पोलीस दलाला धक्का'

निवृत्त पोलीस अधिकारी सुरेश खोपडे पोलिसांच्या प्रश्नांवर सतत सक्रिय असतात. या विषयावर बीबीसीशी बोलताना ते म्हणाले, "सुरुवातीला मला असं वाटत होतं की हे सगळं एका मंत्री आणि एपीआय पर्यंत मर्यादित आहे असं मला वाटत होतं. मात्र या संपूर्ण प्रकरणाचा धक्का पोलीस दलाला बसला आहे असं माझ्या पाहण्यात आलं आहे. मी महाराष्ट्रातल्या सगळ्या भागात काम केलं आहे. त्यामुळे मला अनेक अधिकाऱ्यांचे सतत फोन येत असतात. त्यांच्यात प्रचंड चीड आहे."

पोलीस आणि राजकारणी यांच्यात संघर्ष का होतो?

"सचिन वाझे प्रकरणामुळे पोलीस चिडलेले आहेतच मात्र परमबीर सिंह यांच्या पत्रामुळेही लोकांच्या मनात प्रचंड चीड आहे. पोलीस दलात दोष आहे हे पोलीसही मान्य करतात. मात्र ते दोष कोण दाखवतंय हेही तितकंच महत्त्वाचं आहे," खोपडे सांगतात.

खोपडे पुढे सांगतात, "परमबीर सिंह आणि रश्मी शुक्ला यांच्याबद्दल पोलीस दलातच अद्वातद्वा बोललं जातं. आता परमबीर सिंह कोर्टात गेले आहेत. कोर्टात गेलं की बाजू भक्कम असेल असा सामान्य लोकांचा समज असतो. मात्र परमबीर सिंह याची बाजू पडकी आहे याची पोलिसांना जाणीव आहे.

"या सगळ्या गोष्टींमुळे आपल्या सुख-दु:खाचं कारण पोलीसच आहेत असं सामान्य लोकांना वाटतं. पोलीस भ्रष्ट आहेत, शासन भ्रष्ट आहेत असंच लोकांना वाटतं. त्यामुळे पोलिसी कारवाया लोकांना आवडत नाही. सामान्य लोकांच्या कल्याणासाठी घातलेली बंधनं लोकांना आवडत नाहीत. यामुळे साहजिकच पोलिसांचं मनोधैर्य ढासळतं. त्यांचे कुटुंबीयही त्यांना प्रश्न विचारतात," खोपडे सांगतात....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शनिवारी 20 मार्चला मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमवीर सिंह यांनी लेटरबॉम्ब टाकला. त्यात गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर गंभीर आरोप केले. सचिन वाझे यांना प्रत्येक महिन्यात 100 कोटी गोळा करण्याचे टार्गेट दिल्याचा आरोप त्यांनी केला आणि एकच खळबळ उडाली. त्यावरून आता राजकारण तापलंय.


सामग्री: गृहिणी असलेल्या सुनीता चौधरी (बदललेलं नाव) त्यांच्या तक्रारीचा पाढा वाचत होत्या.

सुनीता यांचा मुलगा रोहित (बदललेलं नाव) पुण्यातील एका नामांकित शाळेत नववीत शिकतो. कोरोना लॉकडाऊननंतर गेल्या एका वर्षापासून त्याची दिनचर्याच बदलून गेली आहे.

रोहितचे ऑनलाईन क्लासेस सकाळी होतात. त्यानंतर युट्यूबवर व्हीडिओ पाहणं, फेसबुक, इन्स्टाग्रॅम, गेम खेळणं यामध्येच तो दिवसभर गुंतलेला असतो.

बाहेर खेळायला जाणं रोहितने कधीच सोडून दिलं. शिवाय, गेल्या काही दिवसांपासून तो आता घरातील व्यक्तींना उलटून उद्धट उत्तरंही देत असल्याचं सुनीता यांच्या लक्षात आलं.

कोरोना काळात सुनीता चौधरी यांच्या घरात निर्माण झालेली ही परिस्थिती देशातील अनेकांच्या घरात पाहायला मिळते.

लॉकडॉऊनच्या काळात मुलांचा स्क्रीनटाईम वाढला असून त्यामुळे इतर समस्यांना आता तोंड द्यावं लागत आहे. मात्र, प्रत्येक जण याकडे अशा प्रकारे गांभीर्याने पाहतोच, असं नाही.  याबाबत आपण तज्ज्ञांकडून सविस्त माहिती घेऊ.

मुलांची झोप उडाली

सतत मोबाईल वापरल्यामुळे शाळकरी आणि कॉलेजवयीन विद्यार्थ्यांच्या झोपेचं प्रमाण कमी झाल्याची माहिती मुंबईतील मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. सागर मुंदडा यांनी दिली.

त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "दहा ते वीस वर्षांच्या मुलांना रात्रभर मोबाईल पाहायची सवय लागली आहे. मुलांचा कुटुंबीयांशीही संवाद कमी झाला आहे. मोबाईल दिला नाही तर मुलं आक्रमक होतात, असंही पालक सांगतात."

आपण कमीत कमी सहा ते आठ तास झोप घेतली पाहिजे, असा सल्ला डॉक्टर नेहमी देताना दिसतात. पण झोप कमी झाल्यामुळे इतर आरोग्यविषयक तक्रारींमध्ये वाढ पाहायला मिळते.

लहान मुलांमध्ये झोपेच्या अभावाने चिडचिडेपणा वाढत जातो. भविष्यात ही समस्या अत्यंत गंभीर बनते, असं डॉक्टर सांगतात.

डोळ्यांचे विकार, मानदुखी, मणक्याच्या समस्या वाढल्या

कोरोना काळात आपल्यापैकी बहुतांश व्यक्ती घरातूनच काम करत होते. वर्क फ्रॉम होम शिवाय व्यायामही नाही, यांमुळे त्याचा आपल्या आरोग्यावर विपरित परिणाम झाला आहे, अशी माहिती औरंगाबाद येथील डॉ. सतीश मुंदडा यांनी दिली.

डॉ. सतीश मुंदडा हे ऑर्थोपेडीक तज्ज्ञ आहेत. ते सांगतात, "गेल्या काही दिवसांपासून मानेच्या तसंच मणक्याच्या तक्रारी घेऊन येणाऱ्या रुग्णांची संख्या वाढली आहे. त्यामध्ये डोळ्याबाबत समस्या, अंगठा सुजणं, हाताला मुंंग्या येणं, मानदुखी, पाठदुखी या तक्रारी सध्या वाढल्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

"लॉकडाऊन सुरू झाल्यापासून मुलाला कधीच मोबाईलशिवाय बसलेलं मला आठवतच नाही. त्याच्या हातात मोबाईल पाहून मलाच आता कंटाळा येऊ लागला आहे. घरात काय चाललंय, याकडे त्याचं लक्ष नसतं. खरंतर त्याला घराची काळजीच नसते. मोबाईल मिळाला की बास झालं. या मोबाईलच्या नादाने तो रात्रभर झोपतही नाही."


सामग्री: गेल्या अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या या चर्चेचं ठोस उत्तर शोधल्याचा दावा आता काही शास्त्रज्ञानी केला आहे.

"अशनी आदळल्यानेच हे झालं!" असं प्राध्यापक पॉल विल्सन यांनी बीबीसीला सांगितलं. विल्सन यांच्या नेतृत्वाखालील शास्त्रज्ञांच्या गटाने समुद्राच्या तळाशी असणाऱ्या गाळाच्या नमुन्यांचा अभ्यास केला.

भारतामध्ये झालेल्या ज्वालामुखींच्या मोठ्या उद्रेकामुळे घडलेल्या हवामान बदलाच्या घटनांतून डायनासोर नामशेष झाले नसल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे.

ज्वालामुखींचा उद्रेक होतो तेव्हा वातावरणामध्ये अनेक प्रकारचे वायू मिसळतात. यामुळे वातावरणात बदल घडून येतात. ग्रहाचं तापमान कमी होऊ शकतं किंवा वाढूही शकतं.

दख्खनचं पठारही प्रचंड मोठ्या ज्वालामुखीच्या उद्रेकातून तयार झालं. दख्खन भागातल्या या ज्वालामुखीय प्रदेशातल्या (Deccan Traps) उद्रेकातून बाहेर पडलेला लाव्हा पुढची हजारो वर्षं भूभागावर हजारो क्युबिक किलोमीटर्सपर्यंत पसरत राहिला.

काय आहे हे संशोधन?

अमेरिकेतल्या साऊदॅम्पटन विद्यापीठातील प्राध्यापक विल्सन आणि युरोप-अमेरिकेतील त्यांच्या सहकाऱ्यांनी याविषयी संशोधन केलं. या ज्वालामुखीच्या स्फोटाचा कालावधी आणि त्याचे परिणाम यामध्ये तफावत असल्याचं या संशोधनातून आढळलं.

त्यानंतर मग उत्तर अटलांटिक महासागराच्या तळाशी खोदकाम करून या गटाने अतिप्राचीन गाळ मिळवला.

प्राध्यापक विल्सन सांगतात, "समुद्रात खोलवर तळाशी असणाऱ्या या गाळामध्ये 'फोरामिनीफेरा' (Foraminifera) नावाचे अत्यंत सूक्ष्म समुद्री जीव मोठ्या प्रमाणावर आहेत. अगदी चमचाभर गाळामध्ये सुमारे एक हजार जीव आढळले. या जीवांच्या कवचाचा अभ्यास करून समुद्राची केमिस्ट्री आणि त्याचं तापमान याविषयीची अधिक माहिती आपल्याला मिळू शकते.

"डायनासोर नामशेष होण्याइतपत कोणते बदल वातावरणात घडले होते, याचा तपशीलवार अभ्यास आपल्याला यावरून करता येईल."

"आमच्या असं लक्षात आलं की आम्ही या नमुन्यांच्या अभ्यासावरून अंदाज बांधलेली हवामानाची वा पर्यावरणाची स्थिती तेव्हाच निर्माण होईल जेव्हा ज्वालामुखीय उद्रेक आणि त्यानंतर वायूंचं उत्सर्जन ही घटना काही हजार वर्षांपूर्वी घडून गेलेली असेल."

"डायनासोर नामशेष होणं आणि पृथ्वीवर लघुग्रह आदळणं या घटना समकाली असल्याचं आम्हाला आढळलं," त्यांनी सांगितलं.

यासाठी मेक्सिकोच्या आखातातील (Gulf Of Mexico) 200 किलोमीटर व्यासाच्या विवराचाही अभ्यास करण्यात आला. जो अशनी...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

6.6 कोटी वर्षांपूर्वी डायनासोर पृथ्वीतलावरून नामशेष झाले. पण त्यामागचं नेमकं कारण काय? पृथ्वीवर आदळलेला अशनी की प्रचंड मोठ्या ज्वालामुखीचा स्फोट?


सामग्री: गेल्या काही काळात, विशेषत: भाजपा विरोधी बाकांवर गेल्यानंतर त्यांच्या राजकारणाविषयी वक्तव्यांमुळे त्या केंद्रस्थानी आल्या आहेत.

अमृता फडणवीस यांच्या आदित्य ठाकरे - शिवसेना विरुद्ध ट्वीट्सचा अर्थ काय? सोपी गोष्ट

ट्विटरवर सक्रिय असणा-या अमृता या शिवसेनेबाबत, ठाकरे कुटुंबाबाबत आक्रमक झालेल्या पहायला मिळताहेत. त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांची पत्नी म्हणून यापूर्वी न पाहिलं गेलेलं व्यक्तिमत्त्व ठरलेल्या अमृता यांना राजकीय महत्वाकांक्षाही आहेत का अशी चर्चाही आता होऊ लागली आहे.

आदित्य ठाकरेंनी देवेंद्र फडणवीस यांच्या 'बांगड्या घातल्या नाहीत' या वक्तव्यावर टीका करतांना त्यांनी माफी मागावी असं म्हटलं. पण देवेंद्र यांच्या बाजूनं अमृता यांनी ट्वीट केलं. त्यावर अमृता फडणवीस यांनी आदित्य यांचं हेच ट्वीट रिट्वीट करत म्हटलंय, "कोषामध्ये राहणाऱ्या अळीला आयुष्यातलं गमक कधीच कळणार नाही."

आदित्य ठाकरे, तुमच्या पूर्वजांनी आरामात विणलेल्या रेश्माच्या जीवावर वैभवात राहून भरभराट झाल्यासारखं आहे तुमचं आयुष्य. देवेंद्र फडणवीस तुमच्या संघर्षाचा मला अभिमान आहे. भाजपच्या प्रत्येक कष्टकरी सदस्याचाही मला अभिमान आहे."

अनेकांना अमृता यांच्या या आक्रमक अंदाजाचं आश्चर्य वाटलं. याअगोदरही त्यांनी उद्धव ठाकरे यांच्यावर ठाकरे आडनावावरनं टीका केली होती.  "ठाकरे आडनाव लावल्याने कुणी ठाकरे होत नाही. त्यासाठी तत्त्वनिष्ठ असावं लागतं," असं त्या म्हणाल्या होत्या.

अमृता या ट्विटरवर आणि इतर समाजमाध्यमांवर सक्रिय आहेत. त्यांच्यावर टीका करणा-यांनाही त्या उत्तर देतात. पण आता राजकीय असणा-या मतप्रदर्शनावर आणि एकेकाळी मित्र असणा-या शिवसेनेवर टीका केल्यानंतर अमृता आता राजकीय भूमिका घेताहेत का यावर चर्चा सुरू झाली. सध्या शिवसेनेत गेलेल्या किशोर तिवारींनी थेट रा. स्व. संघाच्या भैय्याजी जोशी यांनाच पत्र लिहिल्यानंतर तर अधिकच कयास लावले गेले.

देवेंद्र आणि अमृता फडणवीस यांचं राजकीय आणि सामाजिक आयुष्य नागपूरमध्ये पहिल्यापासून जवळून पाहणा-या 'एबीपी माझा'च्या वरिष्ठ पत्रकार सरिता कौशिक यांच्या मते जी वक्तव्य अमृता यांच्याकडून येत आहेत ती त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची प्रतीकं आहेत, महत्त्वाकांक्षा दाखवणारी नाहीत.

"जरी त्या राजकीय भाष्य करत असल्या तरी त्यांना स्वत:ला काही राजकीय महत्वाकांक्षा असेल वाटत नाही. हे साहजिक आहे की त्या नागपूरहून मुंबईला गेल्यावर जो राजकीय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

विधानसभेतले विरोधी पक्षनेते आणि माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पत्नी अमृता फडणवीस पुन्हा एकदा चर्चेत आल्या आहेत. देवेंद्र हे मुख्यमंत्री असतांनाही गाण्यापासून ते रॅम्पवॉकपर्यंत अनेकदा त्या चर्चेत आल्या. पण ते विषय हे अराजकीय होते.


सामग्री: गेल्या काही दिवसांपासून राज्यात कोरोनावर यशस्वी मात केलेल्या लहान मुलांमध्ये 'Multisystem Inflammatory Syndrome in Children' (MISC) किंवा 'Paediatric Multisystem Inflammatory Syndrome (PIMS) या आजाराच्या केसेस वाढत आहेत. मुंबई, ठाणे, वाशीच नाही तर वैजापूरसारख्या भागातही कोव्हिड-19 मुक्त झालेल्या मुलांना हे इन्फेक्शन झाल्याचं आढळून आलं.

लहान मुलांना होणाऱ्या या इन्फेक्शनबाबत बोलताना मुंबईतील वाडिया बाल रुग्णालयाच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. मिनी बोधनवाला म्हणाल्या,

"गेल्या काही दिवसांपासून कोरोनामुक्त झालेल्या लहान मुलांमध्ये हे इन्फेक्शनचं आढळून येत आहे. वाडिया रुग्णालयात या आजारने ग्रस्त 14 मुलांना दाखल करण्यात आलं होतं. योग्यवेळी रुग्णालयात आल्याने 12 मुलांचा जीव वाचवता आला. पण, 2 मुलांचा रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतर एका तासात मृत्यू झाला."

"या आजाराचं प्रमुख कारण आहे मुलांच्या रोगप्रतिकार क्षमतेत अचानक बदल होणं. वाडिया रुग्णालयात कोव्हिड-19 ग्रस्त असलेल्या 700 पेक्षा जास्त मुलांवर उपचार करण्यात आले. ज्यातील 14 मुलांना हे इन्फेक्शन झालं." असं डॉ. बोधनवाला म्हणाल्या.

कोविसाकी आजार नक्की आहे काय?

डॉक्टरांच्या मते, हा आजार दुर्मिळ असला तरी लहान मुलांसाठी जीवघेणा ठरू शकतो. त्यामुळे आई-वडील आणि घरातील मोठ्या व्यक्तींनी मुलांवर लक्ष ठेवलं पाहिजे.

औरंगाबादच्या वैजापूर तालुक्यातील बालरोगतज्ज्ञ डॉ. अमोल अन्नदाते म्हणतात, "कोव्हिडनंतर होणाऱ्या या आजारात लहान मुलांच्या शरीरातील रक्तवाहिन्या आणि हृदयावर परिणाम होतो. रक्तवाहिन्यांमध्ये प्रचंड जळजळ सुरू होते. याला Inflamation of Blood Vessles असं म्हणतात. तर, हृदयावर परिणाम झाल्याने हृदयाची कार्यक्षमता कमी होते. ज्यामुळे मुलांच्या जीवाला धोका निर्माण होतो."

"या आजारात शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्ती आपल्याच शरीराविरोधात लढाई सुरू करते. ज्यामुळे अवयवांवर परिणाम होतो. साधारणत: कोरोनामुक्त झाल्यानंतर 15 दिवसांनी या आजाराची लक्षणं दिसू लागतात," असं डॉ. अन्नदाते पुढे म्हणतात.

ठाण्याच्या ज्युपिटर रुग्णालयातील पेडीअॅट्रीक रुमेटॉलॉजिस्ट डॉ. विजय विश्वनाथन यांनीदेखील गेल्या काही दिवसात या आजाराने ग्रस्त लहान मुलांवर उपचार केले आहेत.

डॉ. विश्वनाथन म्हणतात, "लहान मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती प्रौढांपेक्षा वेगळी असते. त्यामुळे मुलांमध्ये जास्त लक्षणं दिसून येत नाहीत....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोनामुक्त झालेल्या लहान मुलांना एक दुर्मिळ इन्फेक्शन होण्याची शक्यता आहे. डॉक्टरांच्या मते, कोव्हिड-19 नंतर होणाऱ्या या इन्फेक्शनच्या लक्षणाबाबत आई-वडीलांनी आणि घरातील सर्वांनी लक्ष ठेवलं पाहिजे. कोव्हिड-19 नंतर होत असल्याने डॉक्टरांनी या आजाराला 'कोविसाकी' असं नाव दिलं आहे.

कोव्हिड-19 नंतर होणारं इंन्फेक्शन  काय आहे ?


सामग्री: गेल्या काही महिन्यांपासून या दोन्ही देशांमध्ये व्यापार करारावरील वाटाघाटी सुरू आहेत. शुक्रवारी या करारावर स्वाक्षऱ्या होणं अपेक्षित होतं. मात्र मूळ प्रस्तावात चीनने काही महत्त्वाचे बदल केल्याचा आरोप अमेरिकेने केला आहे. चीनने या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

आता यावर तोडगा काढण्यासाठी चीनतर्फे मध्यस्थ म्हणून लियू ही यांना वॉशिंग्टनला पाठवण्यात आलं आहे. आता शेवटच्या क्षणी चीन आणि अमेरिकेत काही व्यवहार होतोय का, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरेल.

काही करार झाला नाही तर अमेरिका चीनवर मोठ्या प्रमाणात आयात कर लादू शकतं. असं झालं तर सुडाची कारवाई भोगण्याची तयारी ठेवा, असा इशाराही चीनने दिला आहे.

व्यापारावरून पेटलेलेल्या या युद्धाला आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यमं 'ट्रेड वॉर' म्हणत आहेत.

फायदा नक्की कुणाला?

ट्रंप यांची भूमिका काही मवाळ होताना दिसत नाही. बुधवारी रात्री एका जाहीर सभेत बोलताना ट्रंप म्हणाले की त्यांनी चीनवर कराराच्या मसुद्यात बदल केल्याचा आरोप लावला आणि आयात कर वाढवण्याची इच्छा व्यक्त केली.

त्यामुळे पुन्हा दोन्ही देशांमधील व्यापारी करार मोडण्याच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपलाय. मात्र असं झालं तर कोणत्या देशाला फायदा होईल?

गेल्या काही महिन्यांपासून चीनच्या अर्थव्यवस्थेवर मंदीचं सावट आहे. दुसऱ्या बाजूला अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेत सुधारणा झाली आहे. अमेरिका नेमका त्याचाच फायदा घेण्याच्या मन:स्थितीत आहे.

चीन सध्या अर्थव्यवस्थेत काही नवे प्रयोग करण्यास उत्सुक नाही. दोन्ही देशात व्यापारातील तोटा 300 अब्ज कोटींचा आहे. दोन्ही देशात 500 अब्ज कोटी डॉलरचा व्यापार होतो. त्यातील बहुतांश माल हा चीनमधून आयात होतो.

व्यापारातील तोट्याचा मुद्दा ट्रंप यांनी याआधीही उचलला होता. मात्र ज्या पद्धतीने ट्रंप प्रशासनाने कडक धोरण अवलंबलं आहे, तसं धोरण आधीच्या प्रशासनाने उचललं नाही.

मात्र दोन्ही देशांत ट्रेड वॉर हे एकमेव कारण नाही. चीन आपलं तंत्रज्ञान चोरतो, अमेरिकेचा गैरफायदा घेऊन व्यापाराचा अधिक लाभ मिळवतो, असंही अमेरिकेला वाटतं.

तंत्रज्ञानाचा झगडा

ट्रंप म्हणतात, "मी एकच असा राष्ट्राध्यक्ष आहे, जो चीनला कोणतीच संधी देत नाही. या आधीच्या राष्ट्राध्यक्षांनी असं केलं, मात्र मी अमेरिकेचं तंत्रज्ञान कुणालाही देणार नाही."

यामुळेच अमेरिकेने हुआवे या कंपनीवर अमेरिकेत बंदी आणली आहे. अमेरिका चीनची वाढ हर तऱ्हेने थांबवण्याचा प्रयत्न करत...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनच्या 200 अब्ज डॉलर किमतीच्या मालावर अमेरिकेने शुक्रवारपासून नवे आयात कर लादले आहेत. हा कर आधी 10 टक्के होता, जो आता 25 टक्के करण्यात आला आहे. त्यामुळे चीन आणि अमेरिकामधला तणाव वाढला आहे.


सामग्री: गेल्या काही वर्षांत लशींविरोधातल्या ऑनलाईन मोहिमा जोर धरु लागल्या होत्या. त्यातच आता कोरोनावरील लशीबाबतही अनेक दावे केले जातायत.

लशीचा डीएनएवर परिणाम?

सोशल मीडियावर सध्या एक व्हीडिओ चांगलाच व्हायरल होतोय. हा व्हीडिओ ऑस्टिओपॅथ कॅरी मडेज यांचा असल्याचं सांगितलं जातंय. यात कोरोना व्हायरसच्या लशीबाबत चुकीचे दावे करण्यात आलेत. या व्हीडिओमध्ये केलेल्या दाव्यानुसार कोरोनाची लस मानवी डीएनएमध्ये बदल करेल.

"कोव्हिड-19 लस शरीरात अनुवंशिक बदल करेल अशा पद्धतीनं बनवली जातीये," असं या व्हीडिओमध्ये म्हटलंय.

 इतकंच नाही तर या व्हीडिओमध्ये ही लस आपल्याला आर्टिफिशिलय इंटेलिजंसशी जोडेल, असा दावा कोणत्याही ठोस पुराव्याशिवाय करण्यात आलाय.

हा दावा पूर्णपणे चुकीचा

जगभरात सध्या 25 वेगवेगळ्या लशींची चाचणी सुरू आहे. यापैकी कोणतीही लस मानवी डीएनएशी संबंधित नाही. तसंच आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सशी त्याचा काही संबंध नाही, असं जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) स्पष्ट केलंय.

व्हायरसशी लढण्यासाठी मानवी शरीराच्या प्रतिकार क्षमतेला सक्षम बनवण्यासाठी लस तयार केली जाते.

कॅरी मडेज यांनी आणखी काही चुकीचे दावे केले आहेत. "लशीची चाचणी होत असताना ती सुरक्षित असल्याबाबत शास्त्रीय प्रोटोकॉल पाळला जात नाहीय," असंही त्या म्हणतायत.

बीबीसी ऑनलाईन आरोग्य संपादक मिशेल रॉबर्ट्स सांगतात, "लस प्रत्यक्षात वापरात आणण्यापूर्वी सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेतली जाते. तसंच मुल्यमापनाच्या प्रक्रियेचंही पालन केलं जातं."

बीबीसीने कॅरी मडेज यांना त्यांनी केलेल्या दाव्याबाबत संपर्क करण्याचा प्रयत्न केला. पण त्यांच्याकडून हा लेख प्रकाशित होईपर्यंत कोणतीही प्रतिक्रिया आलेली नाही.

सर्वप्रथम हा व्हीडिओला युट्यूबवर अपलोड करण्यात आला. 3 लाखांहून अधिक लोकांनी युट्यूबवर हा व्हीडिओ पाहिला आहे. आता फेसबुक आणि इन्स्टग्रामवरही हा व्हीडिओ पाहिला जातोय.

दक्षिण अफ्रिकेतील शास्त्रज्ञ सारा डाउन्स यांनी सांगितले की, हा व्हीडिओ सगळ्यांत आधी त्यांना त्यांच्या आईने दाखवला. त्यांची आई प्रार्थनेच्या एका ग्रुपशी जोडलेली आहे. तिथे हा व्हीडिओ शेअर केला होता.

याच ग्रुपवर सारा यांनी या व्हीडिओमध्ये करण्यात आलेले दाव्यांमधली वस्तुस्थिती उघड केली. त्यांनी योग्य माहिती ग्रुपवर शेअर केली. त्या सांगतात, "या ग्रुपवर आता सदस्यांपर्यंत योग्य माहिती पोहोचली आहे याचा मला आनंद आहे."

लशीच्या चाचणीबाबत इतर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

ऑक्सफर्ड विद्यापीठाकडून सुरू असलेल्या कोरोना लशीच्या मानवी चाचणीला मोठं यश मिळालं असलं तरी सोशल मीडियावर याबाबत उलट सुलट चर्चा सुरू आहेत. लशीच्या सुरक्षेबाबत गैरसमज पसरवणाऱ्या पोस्टही व्हायरल होत आहेत.


सामग्री: गेल्या तीन आठवड्यात चिकन विक्रीत घट झाल्यानं 1300 कोटी रुपयांचं नुकसान पोल्ट्री उद्योगाला सहन करावं लागल्याची माहिती रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनं दिलीय.

तर महाराष्ट्रातील पोल्ट्री उद्योगाला गेल्या 20 दिवसात तब्बल 100 ते 120 कोटींचं नुकसान झाल्याची माहिती पशुसंवर्धन विभागाचे अतिरिक्त आयुक्त डॉ. धनंजय परकाळेंनी अॅग्रोवनला दिली.

केवळ व्हॉट्सअॅप, फेसबुक यांसारख्या सोशल मीडियावर अफवा पसरल्यानं अनेकांनी चिकन खाणं बंद केलंय. मात्र, खरंच चिकन खाल्ल्यानं कोरोना व्हायरसची लागण होते का? बीबीसी मराठीनं या प्रश्नाचं उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न केला.

"कोरोना हा प्राणीजन्य रोग (Zoonotic Disease) आहे. त्यामुळे लोकांना तशी भीती वाटत असावी. मात्र, चिकन आणि कोरोना व्हायरसचा काहीच संबंध नाही," असं महाराष्ट्र आरोग्य सर्वेक्षण अधिकारी डॉ. प्रदीप आवटे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

चिकन किंवा कुठल्याही प्राण्यांच्या माध्यमातून कोरोना व्हायरस पसरत नसला, तरी काही गोष्टींची खबरदारी घेण्याचंही डॉ. प्रदीप आवटे सुचवतात.

'खबरदारी म्हणून मांस कच्चं न खाता, पूर्णपणे शिजवून खा'

"आपण फक्त एक काळजी घ्यायची की, कुठलंही मांस कच्च खाऊ नये. मांस पूर्णपणे शिजलेलं असावं. एवढी काळजी घ्यावी, बाकी चिकन, मटन, अंडी अशा कुठल्याही माध्यमातून कोरोना व्हायरस पसरत नाही. शाकाहारामध्येही फळे, पालेभाजी स्वच्छ धुवून घ्याव्यात," असं डॉ. प्रदीप आवटे सांगतात.

याचसंदर्भात इंडियन मेडिकल असोसिएशचे महाराष्ट्र राज्याचे अध्यक्ष डॉ. अविनाश भोंडवे यांच्याशीही बातचीत केली. त्यांनीही कोरोनाशी संबंधित पसरलेल्या अफवांच्या पार्श्वभूमीवर खबरदारीचे काही उपाय सुचवले.

कोरोनाच्या भीतीनं मांसाहार टाळण्याची काहीही आवश्यकता नसल्याचं सांगत डॉ. भोंडवे खबरदारी घेण्याचीही सूचना करतात.

कुठल्याही प्रकारचं मांस शिजवून खाण्याचा सल्ला ते देतात. कच्च्या मांसातून संसर्ग होतो, असं त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

"अनेकदा हॉटेल, रेस्टॉरंटमध्ये पूर्णपणे शिजवलेलं अन्न नसतं आणि खाताना ते आपल्या लक्षातही येत नाही. त्यामुळं बाहेरचा मांसाहार टाळावा आणि घरी मांस आणलंत तर पूर्णपणे शिजवलेलं खावं," असं डॉ. भोंडवे सांगतात.

55 डिग्री सेल्सिअसच्या वर अन्न शिजवल्यास, त्यात कुठलाही विषाणू शिल्लक राहत नसल्याचंही डॉ. अविनाश भोंडवे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं.

डॉ. प्रदीप आवटे आणि डॉ....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चिकन खाल्ल्यानं कोरोना व्हायरसची लागण होते, अशी अफवा सोशल मीडियावरून पसरल्याने महाराष्ट्रासह भारतातील पोल्ट्री उद्योगाला मोठा फटका बसला आहे.


सामग्री: गेल्या पावणेदोनशे वर्षांमध्ये महाराष्ट्रात स्वातंत्र्यलढ्यासह अनेक क्षेत्रांमध्ये बदल घडवण्यासाठी पत्रकारितेने योगदान दिलं आहे.

बाळशास्त्री जांभेकर यांच्या कार्याची ओळख ज्येष्ठ पत्रकार नीला उपाध्ये यांनी युगप्रवर्तक 'बाळशास्त्री जांभेकर - काळ आणि कर्तृत्व' या पुस्तकात करून दिली आहे. बीबीसी मराठीला त्यांनी 'दर्पण' वर्तमानपत्र, 'दिग्दर्शन' मासिक आणि जांभेकरांच्या आयुष्याबाबत माहिती दिली.

त्या सांगतात, "बाळशास्त्री जांभेकरांनी 6 जानेवारी 1832 रोजी 'दर्पण'ची सुरुवात केली. त्यांची नक्की जन्मतारिख उपलब्ध नसली तरी 20 फेब्रुवारी 1830 साली बॉम्बे नेटिव्ह एज्युकेशन सोसायटीत नोकरीचा अर्ज करताना आपलं वय 17 असल्याचे त्यांनी नमूद केलं होतं. त्यावरून त्यांच्या वयाचा अंदाज येतो.

"या नोकरीसाठी त्यांना 100 रुपये वेतन मिळायचं. त्यानंतर अक्कलकोटच्या युवराजांचे शिक्षक म्हणून प्रतिमहा 120 रुपयांवर ते नोकरी करू लागले आणि 20 महिन्यांनी ते एल्फिन्स्टन कॉलेजमध्ये पहिले एत्तदेशिय असिस्टंट प्रोफेसर म्हणून रुजू झाले."

...आणि दर्पण सुरू झाले

"बाळशास्त्री जांभेकरांनी मुंबईत काळबादेवी येथे 'दर्पण' सुरू केल्यानंतर त्याचे स्वरूप मुद्दाम द्विभाषिक ठेवले. सरकारविरोधी कोणतीही कृत्यं वर्तमानपत्रातून केली जात नाही, असं सांगण्याचा त्यांचा उद्देश असावा," असे उपाध्ये सांगतात. वर्षअखेरीपर्यंत 'दर्पण' विकत घेणाऱ्यांची संख्या 300 पर्यंत गेली होती.

"8 जुलै 1840 पर्यंत 'दर्पण' सुरू राहिला. 1 मे 1840 रोजी त्यांनी 'दिग्दर्शन' हे मासिक सुरू केलं. गणित, भूगोल, इतिहास अशा विविध विषयांवर त्यांनी ग्रंथ लिहिले होते. 1845 साली त्यांनी 'ज्ञानेश्वरी'ची मराठीतील पहिली संशोधित मुद्रित प्रत सिद्ध केली. त्यानंतर 'शून्यलब्धी आणि मूलपरिणती गणित', 'इंग्लंड देशाची बखर' यांसारखे अनेक ग्रंथ त्यांनी लिहिले," असं नीला उपाध्ये सांगतात.

पत्रकारितेत बदल

गेल्या पावणेदोनशे वर्षांमध्ये महाराष्ट्रात स्वातंत्र्यलढ्यासह अनेक क्षेत्रांमध्ये बदल घडवण्यासाठी पत्रकारितेने योगदान दिलं आहे.

आता 21व्या शतकात बदलत्या काळानुसार पत्रकारितेचे स्वरूप, पत्रकार आणि त्यांच्याकडे पाहाण्याची समाजाची दृष्टी यामध्ये काही बदल झाला का, याकडे तटस्थपणे पाहाण्याची वेळ आली आहे.

"जांभेकरांच्या काळामध्ये आणि आजच्या काळात पत्रकारिकेच्या उद्देशात बदल झाला आहे," असं मत नीला उपाध्ये व्यक्त...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

6 जानेवारी या दिवशी महाराष्ट्रात पत्रकार दिन साजरा केला जातो. 1832 साली याच दिवशी बाळशास्त्री जांभेकर यांनी 'दर्पण' वृत्तपत्राला सुरुवात केली होती.


सामग्री: गेल्या वर्षी झालेल्या लिलावामध्ये जयदेव उनादकटला राजस्थान रॉयल्सनेच 11.5 कोटी रुपयांना खरेदी केलं होतं. मुंबईचा अष्टपैलू खेळाडू शिवम दुबेसाठीही भरभक्कम बोली लावण्यात आली. रॉयल चॅलेंजर्स बेंगलोरने शिवम दुबेसाठी पाच कोटी रुपयांची किंमत मोजली आहे. अक्षर पटेललाही दिल्ली कॅपिटलने पाच कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे.

कॅन्सरवर विजय मिळवून मैदानात पुनरागमन करणाऱ्या युवराज सिंहवर शेवटपर्यंत कुणीही बोली लावली नव्हती. अगदी शेवटी मुंबई इंडियन्सने युवराजला बेस प्राईजला अर्थात 1 कोटी रुपयाला खरेदी केलं.

चेतेश्वर पुजारा आणि मनोज तिवारीलाही आतापर्यंत कोणत्याही संघाने खरेदी केलं नाहीए. मार्टिन गप्टिल आणि ब्रेंडन मॅक्क्लुम सारख्या खेळाडूंचीही बोली लागलेली नाही.

रॉयल चॅलेंजर्स बेंगलुरुने 50 लाख रुपयांची ब्रेस प्राईस असलेल्या वेस्ट इंडिजच्या शिमरॉन हॅटमेयरसाठी तब्बल 4.2 कोटी रुपयांची किंमत मोजली आहे. दिल्ली कॅपिटलनेही 50 लाख बेस प्राईस असलेल्या हनुमा विहारीला दोन कोटी रुपयांना खरेदी केलंय.

कोणत्या खेळाडूंसाठी किती किंमत?

किंग्ज इलेव्हन पंजाबने मोहम्मद शामीला 4.8 कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे. शामीची बेस प्राईस 1 कोटी रुपये होती.

श्रीलंकन खेळाडू लसिथ मलिंगाला मुंबई इंडियन्सने 2 कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे. मलिंगाची बेस प्राईस 2 कोटी रुपयेच होती.

चेन्नई सुपर किंग्जने मोहित शर्माला पाच कोटी रुपयांमध्ये खरेदी केलं आहे तर राजस्थान रॉयल्सने वरुण एरोनसाठी 2.4 कोटी रुपये किंमत मोजली.

किंग्ज इलेव्हन पंजाबने 75 लाख रुपये बेस प्राईस असलेल्या निकोलस पूरनला 4.2 कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे.

जॉनी बेयरस्टोला सनरायझर्स हैदराबादने 2.2 कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे. बेयरस्टोची बेस प्राईस 1.5 कोटी रुपये होती.

दिल्ली कॅपिटल्सने 1 कोटी बेस प्राईस असलेल्या ईशांत शर्माला 1.1 कोटी रुपयांत खरेदी केलं आहे.

मोइजेज हॅनरिक्सला किंग्ज इलेव्हन पंजाबने त्याच्या बेस प्राईसला म्हणजेच 1 कोटी रुपयांना खरेदी केलं आहे.

पंजाबचा युवा खेळाडू गुरकीरत सिंहला किंग्ज इलेव्हन पंजाबने पन्नास लाख रुपयांच्या बेस प्राईसलाच खरेदी केलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आयपीएलच्या 12 व्या सीझनसाठी जयपूर येथे सुरु असलेल्या लिलावामध्ये जयदेव उनादकटसाठी सर्वाधिक बोली लागली असून राजस्थान रॉयल्सने जयदेवला 8.40 कोटींना खरेदी केलं आहे. अर्थात, त्याच्यासाठी सर्वाधिक बोली लागण्याची ही पहिलीच वेळ नाही.


सामग्री: गेल्या वर्षीच्या तुलनेत हा आकडा सुमारे 36 लाखांनी वाढला आहे, 2019 मध्ये त्यांनी जाहीर केलेली संपत्ती 2.49 कोटींची होती.

जून 2020च्या संपत्तीकडे पाहिलं तर त्यापैकी 31450 कॅश आहे. त्यांच्या बचत खात्यात 3.38 लाख रुपये होते

तर त्यांच्या ठेवींचं मूल्य गेल्या वर्षीच्या सुमारे 1 कोटी 27 लाखांवरून आता 1 कोटी 60 लाखांवर पोहोचलं आहे.

नरेंद्र मोदी यांनी जाहीर केलेल्या इतर संपत्तीत त्यांच्याकडे चार सोन्याच्या अंगठ्या आहेत, ज्यांचं एकूण वजन 45 ग्राम किंवा साडेचार तोळे इतकं आहे. त्यांचं मूल्य दीड लाख रुपये सांगण्यात आलं आहे.

याशिवाय त्यांच्या नावे गांधीनगरमध्ये 1.1 कोटी रुपये मूल्याचा एक प्लॉट आहे, मात्र या प्लॉटचे त्यांच्या कुटुंबातील आणखी तीन व्यक्ती भागीदार आहेत.

3531 स्क्वेअर फुटाचा हा प्लॉट त्यांनी 2002 मध्ये विकत घेतला होता, तेव्हा त्याचं मूल्य 1.30 लाख रुपये होतं, असं सांगण्यात आलंय.

याशिवाय, त्यांच्या नावावर कोणतंही वाहन नाही, आणि त्यांनी कुठल्या शेअर्समध्येही गुतवणूक केलेली नाही.

या जाहीर केलेल्या संपत्तीतून असंही दिसतं की त्यांनी विमा, नॅशनल सेव्हिंग्स सर्टिफिकेट आणि इन्फ्रास्टक्चर बाँड्समध्ये गुंतवणूक केली आहे.

मोदींकडे आजच्या घडीला 8 लाख 43 हजार रुपयांचे नॅशनल सेव्हिंग्स सर्टिफिकेट आहेत, तसंच त्यांनी आजवर दीड लाख रुपयांचे विम्याचे प्रीमियम भरले आहेत.

त्यांनी L&T इन्फ्रास्टक्चर बाँड्समध्ये 2012 साली 20 हजार रुपये गुंतवले होते, ज्याची मॅच्युरिटी अद्याप झालेली नाही.

असं करून एकत्रितपणे मोदींकडे जवळपास 2 कोटी 85 लाख 63 हजार 618 रुपयांची संपत्ती आहे.

मोदींनी त्यांच्या या जाहीरनाम्यात त्यांच्या पत्नी म्हणून जसोदाबेन यांचं नाव लिहिलं आहे, मात्र त्यांच्या संपत्तीच्या सर्व रकान्यांमध्ये Not Known अर्थाता माहीत नाही, असं सांगण्यात आलं आहे. त्यामुळे जसोदाबेन यांच्याकडे काय संपत्ती आहे, त्याचं मूल्य काय, याची कल्पना यातून येत नाही..

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या मंत्रिमंडळातील इतर नेत्यांसोबत त्यांच्या संपत्तीचाही तपशील जाहीर केला आहे. त्यानुसार त्यांच्याकडे जूनच्या अखेरपर्यंत तब्बल 2.85 कोटी रुपयांची मालमत्ता आहे.


सामग्री: गैरवर्तणुकीच्या आरोपांमुळे गुगल हे पाऊल उचलत आहे, असं पत्र गुगलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुंदर पिचई यांनी कंपनीतल्या कर्मचाऱ्यांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे.

हे पत्र न्यूयॉर्क टाइम्सच्या एका वृत्ताला उत्तर देण्यासाठी लिहिण्यात आलं आहे.

अँड्रॉइडचे निर्माते अँडी रुबिन यांना त्यांच्यावरील लैंगिक शोषणाच्या आरोपांच्या बदल्यात 90 मिलियन डॉलरची भरपाई देऊन कामावरून काढून टाकण्यात आलं असं या वृत्तात म्हटलं होतं. या वृत्तातील दावा रुबीन यांच्या प्रवक्त्याने फेटाळला आहे.

रुबिन यांनी 2014मध्ये Playground हा नवीन उपक्रम सुरू करण्यासाठी कंपनी सोडली होती. त्यावेळी त्यांना जबरदस्त फेअरवेल पार्टी देण्यात आली होती, असं न्यूयॉर्क टाइम्सच्या वृत्तात म्हटलं आहे.

"न्यूयॉर्क टाइम्सचा रिपोर्ट वाचणं त्रासदायक आहे आणि याप्रकारच्या प्रकरणांबाबत गुगल खूपच गंभीर आहे. कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित असं कामाचं ठिकाण देण्यासाठी कंपनी प्रतिबद्ध आहे," असं पिचई यांनी म्हटलं आहे.

"लैंगिक शोषणाशी संबंधित प्रत्येक आरोपाची आम्ही चौकशी केली आहे आणि चौकशीनंतरच आम्ही हा निर्णय घेतला आहे," असं पिचई यांनी पत्रात स्पष्ट केलं आहे.

अँडी रुबिन

2013मध्ये एका महिलेनं रुबिन यांनी हॉटेलात गैरवर्तन केल्याचा आरोप केला होता. या आरोपांची निश्चिती केल्यानंतर गुगलचे तत्कालीन सीईओ लॅरी पेज यांनी रुबिन यांनी राजीनामा देण्यासाठी सांगितलं होतं, असं न्यूयॉर्क टाइम्सनं म्हटलं आहे.

गुगलने या वृत्ताला दुजोरा दिलेला नाही.

"मी कोणतंही गैरवर्तन केलेलं नाही आणि मी स्वत:हून गुगल सोडत आहे," असं रुबिन यांनी म्हटलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

लैंगिक शोषणाचे आरोप असलेल्या कर्मचाऱ्यांवर गुगलमध्ये कारवाई करण्यात आली आहे. 13 वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसह एकूण 48 कर्मचाऱ्यांना नोकरीवरून काढून टाकल्याची माहिती गुगलने दिली आहे. यांच्यावर गेल्या 2 वर्षांत लैंगिक शोषणाचे आरोप झाले होते.


सामग्री: गोकमन टानिस या व्यक्तीच्या शोधात आहेत.

हा दहशतवादी हल्ला असू शकतो, अशी शक्यता पोलिसांनी वर्तवली असून गोळीबार करणाऱ्या व्यक्तीचा दहशतवादविरोधी पथक कसून शोध घेत आहेत.

याप्रकरणी पोलीस टर्कीच्या 37 वर्षीय गोकमन टानिस या व्यक्तीच्या शोधात आहेत. संबंधित व्यक्तीशी कोणीही संपर्क करू नये, असं आवाहन पोलिसांनी केलं आहे.

"हा दहशतवादी हल्ला आहे की नाही हे सांगता येणार नाही. अन्य ठिकाणीही गोळीबार झाला आहे. परंतु आता ठोस काही सांगता येणार नाही," असं नेदरलँड्सच्या दहशतवादविरोधी पथकाचे समन्वयक पीटर जाप आलबर्सबग यांनी सांगितलं.

युट्रेट शहराच्या महापौरांनी दिलेल्या माहितीनुसार स्थानिक वेळेनुसार सकाळी पावणेअकराच्या सुमारास 24 ऑक्टोबरप्लेइन जंक्शन परिसरात हा गोळीबार झाला. मदतीसाठी तीन हेलिकॉप्टर्स पाठवण्यात आली आहेत.

घटनास्थळानजीकचं दृश्य

पंतप्रधान मार्क रट यांनी या घटनेने अतीव दु:ख झाल्याचं म्हटलं आहे. "आम्ही या हल्ल्याने हादरलो आहोत. हे भयानक आहे," असं ते म्हणाले.

एका प्रत्यक्षदर्शीने NU.nl या नेदरलँड्सच्या न्यूज वेबसाईटशी बोलताना सांगितलं की एका व्यक्तीने अंदाधुंद गोळीबार करायला सुरुवात केली.

गोळीबारात जखमी झालेल्या एका महिलेला पाहिल्याचं अन्य एका व्यक्तीने सांगितलं. या महिलेच्या हातावर आणि कपड्यांवर रक्ताचे डाग होते, असंही प्रत्यक्षदर्शीने सांगितलं.

मी तिला माझ्या गाडीतून हॉस्पिटलच्या दिशेने नेलं, असं मदत करणाऱ्या माणसाने सांगितलं. पोलीस मदतीसाठी आले तेव्हा ही महिला बेशुद्धावस्थेत होती, असं या व्यक्तीने सांगितलं.

जिथे घटना झाली ती जागा

युट्रेट विद्यापीठाच्या मेडिकल सेंटरला आपत्कालीन विभाग गोळीबारात जखमी झालेल्यांसाठी खुला करण्याचे आदेश सुरक्षा विभागाने दिले आहेत.

दरम्यान, शहरातील ट्राम वाहतूक पूर्णत: बंद करण्यात आली आहे. मदतकार्यात अडथळा येणार नाही म्हणून परिसरात गर्दी करू नये, असं आवाहन पोलिसांनी केलं आहे.

युट्रेट शहरातील ट्राम स्टेशनच्या जवळ असलेल्या चौकात पोलिसांनी नाकाबंदी केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

नेदरलँड्सच्या युट्रेट शहरात एका ट्राममध्ये झालेल्या गोळीबारात तीन जणांचा मृत्यू झाला आहे तर नऊ जण जखमी झाले.


सामग्री: गौतम गंभीर, शीला दीक्षित, अरविंद केजरीवाल

सहाव्या टप्प्यात बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, आणि पश्चिम बंगाल, दिल्ली आणि हरियाणा या सात राज्यात मतदान झालं.

हरियाणा आणि दिल्लीच्या लोकसभेच्या सर्व जागांसाठी आज (सोमवारी) मतदान झालं.

संध्याकाळी 8 वाजेपर्यंत एकूण मतदान 62.27 टक्के इतके झाले होते. सर्वाधिक मतदान पश्चिम बंगालमध्ये 80.16 इतके झाले आहे.

त्यापाठोपाठ हरयाणा 65.48 टक्के, झारखंडमध्ये 64.50, , मध्यप्रदेश 62.06, बिहारमध्ये 59.29 टक्के, दिल्लीमध्ये 58.01 टक्के, उत्तर प्रदेशात 54.24 टक्के इतके मतदान झाले.

आज मतदान होत असलेल्या 59 जागांबरोबरच पश्चिम त्रिपुरातील 168 मतदान केंद्रांवरही मतदान झाले.

11 एप्रिल रोजी झालेल्या मतदानात मतदान केंद्रावर ताबा मिळवण्यासह अनेक अनियमितता आढळून आल्या होत्या. त्यामुळे तिथेही मतदान झाले.

कुणी कुणी केलं मतदान?

दरम्यान आज सकाळपासून सामान्य नागरिकांपासून ते राजकारणी, क्रिकेटपटू आणि इतर सेलिब्रिटींनी मतदानाचा हक्क बजावला.

राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी राष्ट्रपती भवनातील मतदान केंद्रात मतदानाचा हक्क बजावला.

नवी दिल्लीमध्ये नीती आयोगाचे सीइओ अमिताभ कांत आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त सुनिल अरोरा यांनीही मतदान केले.

भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार विराट कोहलीने मतदान केलं. "राष्ट्रनिर्मितीसाठी मतदान करणं हा हक्क आणि जबाबदारी आहे," असं त्याने एका ट्वीटमध्ये लिहिलं.

भारताचा माजी क्रिकेटपटू आणि पूर्व दिल्लीतील भाजप उमेदवार गौतम गंभीरनेही ओल्ड रजिंदर नगर भागातील एका मतदान केंद्रात मतदान केलं. गौतम गंभीर दिल्लीतील सर्व उमेदवारांपैकी सर्वांत जास्त चर्चेत राहिलेला उमेदवार आहे.

हरियाणाचे मुख्यमंत्री मनोहरलाल खट्टर यांनी कर्नाल येथील एका केंद्रात मतदान केलं.

आपल्या वादग्रस्त वक्तव्यांनी राळ उठवणाऱ्या साध्वी प्रज्ञा सिंह यांनीही भोपाळ येथे मतदान केलं. त्या काँग्रेस नेते आणि मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री दिग्विजय सिंह यांचं आव्हान आहे.

राजधानीतल्या जागांबद्दल उत्सुकता

राजधानी दिल्लीतल्या सातही जागांवर आज मतदान झालं. 2014च्या निवडणुकीत भाजपने सातही जागांवर विजय मिळवला होता. या सातही जागा टिकवून ठेवणं हे भाजपसमोरचं आव्हान आहे.

त्यातही पूर्व दिल्लीतील भाजपचे उमेदवार गौतम गंभीर आणि आपच्या उमेदवार आतिशी यांच्यातील वाकयुद्ध चांगलंच चर्चेत होतं. गौतम गंभीर यांच्याशिवाय...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

आज 12 मे रोजी सात राज्यांच्या 59 लोकसभा जागांसाठी झालेल्या सहाव्या टप्प्यात एकूण 62.27 मतदान झालं आहे.


सामग्री: ग्रामीण भागात जनावरं पुराच्या पाण्यात वाहून गेली, पण पाणी ओसरल्याने या मृत जनावरांची विल्हेवाट लावणे गरजेचं आहे. मात्र तोपर्यंत दुर्गंधी येणं, किडे होणं, अशा समस्या उदभवल्या आहेत.

ज्यामुळं अनेक प्रकारचे आजार होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. अशा वेळी नेमकी काय काळजी घ्यावी लागेल, याबाबत डॉ अधिकराव जाधव यांच्याशी आम्ही चर्चा केली.

त्यानुसार अतिशय साधे सोपे आणि कमी खर्चाचे उपाय तुम्ही तुमच्या घरात आणि परिसरात करू शकता ज्यामुळे रोगराई पसरण्याला आळा घालणे शक्य होणार आहे.

1) निर्जंतुकीकरणासाठी ब्लिचिंग पावडरचा वापर अधिक प्रभावी आहे. यासाठी 1 लिटर पाण्यात 50 ग्रॅम ब्लिचिंग पावडर घालून द्रावण करावे. हे द्रावण परिसरात टाकल्याने रोगराई रोखणे शक्य होणार आहे. तसंच अशा पाण्याने हातपाय धुवून घेतल्याने देखील डासांचा त्रास होत नाही.

2) याचसोबत 50 ग्रॅम चुना 10 लिटर पाण्यात मिसळून त्याची फवारणी केल्याने देखील कीटक आणि डासांचा प्रादुर्भाव रोखता येऊ शकतो.

3) बंद घरात पुराच्या पाण्यासोबत सरपटणारे प्राणी येण्याची शक्यता अधिक असते. अशा वेळी या प्राण्यांना मारणं गरजेचं नाही. तर त्यांना वाट करून दिल्याने त्यांचा आपल्यावर हल्ला करण्याची शक्यता नसते.

4) पाणी साठून राहिल्याने कीटक, मच्छर,माशा यांचा मोठ्या प्रमाणात प्रादुर्भाव होतो डासांची संख्या वाढल्याने कीटकांचं प्रजोत्पादन वाढतं त्यामुळे साथीचे रोग होऊ शकतात. अशा वेळी साठलेल्या पाण्यात तेलाचे थेंब सोडल्याने ही उत्पत्ती रोखता येऊ शकते.

कोल्हापूरमधील फिजिशियन डॉ विद्या पाटील यांनी देखील नेमकी काय काळजी घ्यावी याबाबत सांगितलं.

पुराचं पाणी घर आणि परिसरात साठून राहिल्याने साथीचे रोग पसरू शकतात. घराच्या भिंती ओल्या असल्याने बुरशीजन्य रोग झपाट्याने होऊ शकतात.

5) त्यासाठी घराची दारं खिडक्या उघड्या ठेवून हवा खेळती ठेवणं गरजेचं आहे. साचलेल्या पाण्यात जाताना उघड्या पायांनी जाऊ नये. जखम असेल तर पूर्णपणे झाकूनच बाहेर पडावं.

6) पाणी उकळून पिणं गरजेचं आहे. पूर आल्याने गढूळ पाणी पुरवठा होतो हे पाणी वापरासाठी घेताना देखील काळजी घेणं गरजेचं आहे. त्यासाठी तुरटी फिरवून पाणी स्वच्छ करावं.

7) तसंच बाजारात क्लोरीनच्या गोळ्या मिळतात. त्यादेखील प्रमाणानुसार पाण्यात मिसळून ते पाणी वापरल्याने बऱ्याच प्रमाणात साथीचे रोग रोखता येऊ शकतात. अशा प्रकारे योग्य काळजी घेतली तर रोगराईपासून वाचता येऊ शकतं,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोल्हापूर आणि सांगली जिल्ह्यात पुराचं पाणी ओसरल्यानंतर आता जनजीवन हळूहळू पूर्वपदावर येत आहे. पण सलग काही दिवस पुराचं पाणी साठून राहिल्याने सगळीकडेच अस्वछता पसरलीय.


सामग्री: चित्त्याला शांत करण्यासाठी त्याला बाजेवर झोपवलं जाई. त्याच्या पाठीवरून सतत हात फिरवावा लागे.

अनेक शतकांपासून भारतात आढळणारा चित्ता विसाव्या शतकामध्ये भारतामधून पूर्णपणे नाहीसा झाला. आता मात्र सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या नव्या परवानगीनंतर भारतात हा वेगाने पळणारा प्राणी पुन्हा एकदा सर्वांना पाहायला मिळेल.

मुघल काळापासून भारतामध्ये राजे-महाराजांनी चित्ते पाळण्याचा आणि चित्त्यांकडून शिकार करून घेण्याचा छंद जोपासत.

मुघल शासकांप्रमाणेच अनेक संस्थानांमध्ये चित्ते पाळले जात. चित्ते पाळणे आणि नंतर चित्त्याकडून शिकार करून घेणे असा तो क्रम असे. या संस्थानांमध्ये कोल्हापूर, बडोदा, भावनगर यांचं नाव अग्रक्रमाने घेतलं जाई. बादशहा अकबराकडे अनेक चित्ते असल्याच्या नोंदी आहेत. त्यावेळच्या शिकारीची वर्णनं करणारी भरपूर चित्रं उपलब्ध आहेत. त्यात चित्ते दिसून येतात.

चित्तेवान नावाचा नवा समुदाय

कोल्हापूर संस्थानामध्ये राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज, त्यांच्यानंतर राजाराम महाराजांनी हा चित्त्याद्वारे शिकार करून घेण्याचा छंद जोपासला होता.

भावनगरचे राजे भावसिंहजी महाराज शाहू महाराज यांचे सहाध्यायी होते. एकदा भावनगर येथे चित्त्यांकडून केलेली शिकार शाहू महाराजांनी पाहिली आणि असेच चित्ते कोल्हापूरला आणून त्यांच्याकरवी शिकार करण्याचे त्यांनी निश्चित केले. कोल्हापूरला आल्यानंतर त्यांनी आपल्या शिकारखान्यातले लोक आफ्रिकेला पाठवले, असं 'आठवणीतील शिकार' या पुस्तकाचे लेखक आणि इतिहास अभ्यासक यशोधन जोशी सांगतात.

चित्ते पाळण्यासाठी, त्यांना शिकारीचं प्रशिक्षण देण्यासाठी कोल्हापूरमध्ये विशिष्ट समुदायच होता. त्यांना चित्तेवान अशीच ओळख मिळाली होती. संस्थान काळामध्ये इस्माईल चित्तेवान, धोंडी लिंबाजी पाटील असे काही प्रसिद्ध चित्तेवान कोल्हापुरात होते, अशी माहितीही यशोधन जोशी यांनी दिली. 1936 साली कोल्हापूरला भेट देणाऱ्या टॅक्सीडर्मिस्ट Botha Van Ingen यांनी तेव्हा कोल्हापूरमध्ये  35 चित्ते असल्याचं लिहून ठेवलं आहे.

इस्माईल रेहमान चित्तेवान

इस्माईल चित्तेवान यांचे नातू सलीम जमादार (चित्तेवान) यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना त्यांच्या आजोबांबद्दल माहिती दिली.

ते म्हणाले, "आमचे आजोबा, पणजोबा हे चित्ते सांभाळण्याचे काम करायचे. आम्ही चित्ते पकडून त्यांना पाळण्याचे काम करायचो म्हणून आम्हाला चित्तेपारधी म्हटलं जायचं. छत्रपती शाहू महाराजांनी ही कला...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

मार्च महिन्यात सर्वोच्च न्यायालयाने भारतामध्ये पुन्हा एकदा चित्ते आणण्यास  परवानगी दिली  आहे. त्यामुळे भारताला आता आफ्रिकेतून चित्ते आणण्याचा मार्ग खुला झाला आहे.


सामग्री: चीनची सरकारी टेलिकॉम कंपनी चायना मोबाईल, चायना युनिकॉम आणि चायना टेलिकॉम यांनी गुरुवारी आपल्या 5G डेटा प्लॅनची घोषणा केली.

चीन आणि अमेरिकेत व्यापारी आणि तंत्रज्ञानाबाबतचं वेगळंच युद्ध सुरू असताना ही घोषणा करण्यात आली आहे, हे विशेष.

चीनपूर्वी दक्षिण कोरिया, अमेरिका आणि इंग्लंडने यावर्षी 5G सेवा सुरू केली आहे. 5G अर्थातच पाचव्या पिढीचं मोबाईल नेटवर्क आहे. साहजिकच आपण अनुभवतो त्यापैक्षाही अधिक वेगवान इंटरनेट स्पीड 5G मध्ये लोकाना अनुभवता येणार आहे.

डेटा प्लॅनची किंमत

आधी चीनने 5G सेवेची सुरुवात पुढच्या वर्षी करण्याचं ठरवलं होतं. पण त्यांनी या प्रक्रियेला वेग दिला आणि याच वर्षी 5G सेवा सुरू केली आहे.

राजधानी बीजिंग आणि प्रमुख शहर शांघाय यांच्यासह चीनच्या 50 शहरांमध्ये ही सुपरफास्ट सेवा सुरू झाली आहे. चीनची सरकारी वृत्तसंस्था शिन्हुआने दिलेल्या माहितीनुसार 5G डेटा प्लॅनची किंमत 128 युआन (सुमारे 1,300 रुपये) ते 599 युआन (सुमारे 6,000 रुपये) आहे.

चीनमध्ये 5G सेवा सुरू करण्यासाठी नेटवर्कसंबंधित उपकरणांचा सर्वाधिक पुरवठा ख्वावे (Huawei) कंपनीने केला आहे. ही कंपनी इतर अनेक देशांत 5G नेटवर्क निर्माण करण्यासाठी महत्त्वाच्या भूमिकेत आहे.

विशेष म्हणजे ख्वावे ही कंपनी अमेरिकेच्या सुरक्षेला धोका असल्याचं म्हणत अमेरिकेने या कंपनीला काळ्या यादीत टाकलेलं आहे.

ख्वावेने त्यांच्यावरील सगळे आरोप फेटाळले आहेत. अमेरिकेचं हे पाऊल म्हणजे त्यांच्या व्यापारी युद्धाचा एक भाग असल्याचं चीनला वाटतं.

युरोपमध्ये काय स्थिती?

युरोपमध्ये 5G साठी  रेडिओव्हेव फ्रिक्वेन्सी मिळवण्यासाठी तंटा होण्याची शक्यता आहे. कारण या लहरींचे वाटप कसे व्हावे याबद्दल अधिकारी निर्णय घेणार आहेत.

युरोपीयन स्पेस एजन्सीनं या लहरी वापरल्यास हवामान बदलाचा अभ्यास आणि हवामानाचा अंदाज व्यक्त करण्यावर परिणाम होऊ शकतो अश भीती व्यक्त केली आहे.

परंतु मोबाईल कंपन्यांनी या दाव्यांना आधार नसल्याचं सांगितलं आहे आणि आपण मोबाईल नेटवर्कना अधिक वेग देण्यावर मर्यादा आणू असं स्पष्ट केलं आहे.

याबाबत पर्याय शोधण्यासाठी मंत्री आणि रेग्युलेटर्स चर्चा करणार आहेत.

5G लहरी कशाप्रकारे वापरल्या जाव्यात यासाठी जागतिक पातळीवर एकमत होण्यासाठी शर्म अल शेख येथे होणाऱ्या वर्ल्ड रेडिओकम्युनिकेशन कॉन्फरन्स 2019मध्ये प्रयत्न होणार आहेत.

5G तंत्रज्ञानाचं वेगळेपण काय?

पूर्वीच्या...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

चीनच्या टेलिकॉम कंपन्यांनी देशातील ग्राहकांसाठी 5G सेवा सुरू केली आहे. या सोबतच चीनने जागतिक स्तरावर तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत मोठी झेप घेतली आहे.


सामग्री: चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते वांग वेनबिन

चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते वांग वेनबिन यांनी गुरूवारी एका पत्रकार परिषदेत म्हटलं की 'बेल्ट अँड रोड इनिशिएटिव्ह' (BRI)  आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकार्यासाठी उचललं गेलेलं एक पाऊल होतं. ही योजना सगळ्या बाजूंची चर्चा, एकमेकांशी सल्लामसलत, संयुक्त योगदान आणि सगळ्यांचा एकत्रित फायदा या तत्त्वांवर आधारित होती. सर्वसमावेशकता, पारदर्शकता आणि उदारपणा या गोष्टींना यातून चालना मिळणार होती.

ते म्हणाले, "व्हिक्टोरिया प्रांतात चीनसोबत सहकार्य करण्याचा निर्णय BRIच्या अंतर्गत झाला होता जो जो दोन्हीकडच्या लोकांना फायदेशीर होता. व्हिक्टोरिया सरकार आणि चीनमधल्या कराराला ऑस्ट्रेलियाच्या केंद्र सरकारने व्हीटो वापरून रद्द करणं म्हणजे दोन्ही देशांमधल्या आदान-प्रदानात अगदी हास्यास्पद रितीने बाधा आणण्यासारखं आहे, दोन्ही देशांमधल्या संबंधांना आणि एकमेकांमध्ये असलेल्या उभयपक्षी विश्वासाला कमी लेखण्यासारखं आहे."

चीनसोबत हे दोन्ही करार ऑस्ट्रेलियाच्या व्हिक्टोरिया प्रांतानं 2018 आणि 2019 मध्ये केले होते.

चीनने म्हटलंय की या प्रकरणावर पुढे प्रतिक्रिया देण्याचा हक्क त्यांनी राखून ठेवला आहे.

वांग वेनबिन यांनी पुढे असंही म्हटलं की, "आमचं ऑस्ट्रेलियाला सांगणं आहे की त्यांनी शीतयुद्धाची मानसिकता सोडून द्यावी. दोन्ही देशांमधल्या उभयपक्षी सहकार्याकडे निष्पक्षपणे आणि तथ्यांवर आधारित दृष्टीकोनातून पाहावं. त्यांनी आपल्या चुका तातडीने सुधाराव्यात, स्वतःत बदल करावेत आणि चुकीचा मार्ग पत्कारण्यापासून स्वतःला थांबवाव. असं केलं तरच चीन आणि ऑस्ट्रेलियाचे आधीच बिघडलेले संबंध पुढे बिघडण्यापासून वाचतील."

ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन

ऑस्ट्रेलियानं नेमकं काय केलं?

ऑस्ट्रेलियानं चीनसोबतच्या आपल्या महत्त्वाकांक्षी 'बेल्ट अँड रोड' योजनेतील दोन करार रद्द केले आहेत.

बुधवारी (21 एप्रिल) ऑस्ट्रेलियाच्या परराष्ट्र मंत्री मेराईस पेन यांनी चीनसोबतचे 4 करार रद्द करण्याची घोषणा केली, पण यामध्ये बेल्ट अँड रोड योजनेतील दोन करारांची मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहे.

परराष्ट्र मंत्री पेन यांनी एक वक्तव्य जारी करत म्हटलं आहे,  देशाच्या परराष्ट्र संबंधांस प्रतिकूल म्हणून या मी या 4 करारांकडे बघते.

"हा निर्णय विदेशी संबंधांत स्थिरता सुनिश्चित करण्यासाठी घेण्यात आला आहे, यामुळे कोणत्याही देशावर...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

'बेल्ट अँड रोड' योजनेशी संबधित दोन करार ऑस्ट्रेलियाने रद्द केल्यानंतर चीनने म्हटलंय, ऑस्ट्रेलियाने शीत युद्धाच्या काळातली मानसिकता आणि वैचारिक पक्षपात सोडून द्यावा. हे करार रद्द करण्याचा निर्णय मागे घ्यावा नाहीतर याला जशास तसं प्रत्युत्तर दिलं जाईल.


सामग्री: चीनमधील लासा प्रांतातील शरीरविक्रय करणाऱ्या महिलेचा संग्रहित फोटो

चीनमध्ये वेश्याव्यवसाय करणाऱ्या महिलांना आणि त्यांच्या ग्राहकांना कोठडीत म्हणजेच कथित शिक्षण केंद्रात दोन वर्ष डांबून ठेवण्याची मुभा पोलिसांना देण्यात आली होती.

अटक करण्यात आलेल्या लोकांना सक्तीने खेळणी बनवणं तसंच घरगुती कामं करायला भाग पाडलं जात असे.

29 डिसेंबरपासून डिटेन्शन सिस्टम बंद होणार आहे. चीनच्या सरकारची माध्यमसंस्था झिनुआने दिलेल्या माहितीनुसार आता केंद्रात डांबण्यात आलेल्या लोकांची सुटका केली जाणार आहे. चीनमध्ये वेश्या व्यवसाय करणं बेकायदेशीर आहे.

वेश्या व्यवसाय करताना पकडलं गेल्यास 15 दिवसांकरता अटक तसंच 5,000 युआन दंडाची शिक्षा ठोठावली जाते.

का दिली जाते शिक्षा?

समाजातलं वातावरण नीट राहावं यादृष्टीने कोठडी आणि शैक्षणिक केंद्रात राहण्याची तरतूद 20 वर्षांपूर्वी करण्यात आली होती.

कालौघात ही व्यवस्था कालबाह्य आणि चुकीची ठरत गेली.

ही व्यवस्था खरंच उपयुक्त आहे का? यासंदर्भात 2013 मध्ये एशिया कॅटलिस्ट संस्थेने अभ्यास केला. दोन शहरातल्या शरीरविक्रय व्यवसायातील 30 महिलांना काही प्रश्न विचारण्यात आले.

कोठडीत ठेवलं गेलेल्या काळात महिलांना नवं कौशल्य शिकता आलं नाही. अटक करून कोठडीत डांबण्यात आलेल्या महिलांकडून श्रमाचं काम करवून घेण्यात येत असल्याचं मुलाखतींदरम्यान स्पष्ट झालं.

शरीरविक्रय करणाऱ्या महिलांना वेगवेगळ्या कामांसाठी डांबलं जात असे.

अहवालात म्हटल्याप्रमाणे कोठडीत डांबण्यात आलेल्या सर्व महिलांनी केंद्रातून सुटका झाल्यावर पुन्हा शरीरविक्रय व्यवसाय करू लागल्या.

2013 मध्ये ह्यूमन राईट्स वॉच यांनी शरीरविक्रय क्षेत्रातील महिला, त्यांचे ग्राहक, पोलीस अशा 140 माणसांच्या विविध मुलाखती घेण्यात आल्या.

कबुलीजबाब देण्याच्या सक्तीसाठी पोलिसांनी अनेक महिलांना मारहाण केल्याचंही स्पष्ट झालं.

माफीनामा लिहून देण्यासाठी भाग पाडल्याचं एका महिलेनं सांगितलं.

चीनमधील लासा प्रांतातील शरीरविक्रय करणाऱ्या महिलेचा संग्रहित फोटो

नाव लिहून द्यायचं आणि माझी चार-पाच दिवसात सुटका होईल असं सांगण्यात आल्याचं एका महिलेने सांगितलं. मात्र प्रत्यक्षात सुटका होण्यासाठी कस्टडी-एज्युकेशन सेंटरमध्ये सहा महिने डांबण्यात आलं.

शरीरविक्रय करणाऱ्या महिलांच्या हक्कांचे पालन होण्याच्या दृष्टीने डिटेन्शन सेंटरमध्ये महिलांना डांबून ठेवण्याची पद्धत बंद...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

शरीरविक्रय करणाऱ्या महिलांना कोठडीत असताना सक्तीचं कष्टाचं काम करण्याची पद्धत चीनमध्ये बंद करण्यात येणार आहे.


सामग्री: चीनमध्ये कोरोनाचे 10 नवे रुग्ण आढळले आहेत. राजधानी बीजिंगमध्ये दोनजण कोरोना पॉझिटिव्ह आढळले आहेत. बीजिंगमध्ये गुरुवारी (11 जून) प्रदीर्घ कालावधीनंतर कोरोनाचा रुग्ण आढळला. शुक्रवारी (12 जून) आणखी दोन रुग्ण आढळल्याने प्रशासन सतर्क झालं. 9 जून रोजी कोरोनाच्या शेवटच्या रुग्णाला हॉस्पिटलमधून घरी सोडण्यात आलं होतं. मात्र आता नव्याने रुग्ण आढळू लागल्याने प्रशासनाच्या चिंता वाढल्या आहेत. नवीन रुग्ण आढळू लागल्याने शाळा सुरू करण्याचा विचार प्रशासनाने रद्द केला आहे. दोन नवे रुग्ण हे फेंगताई जिल्ह्यातील चायना मीट फूड रिसर्च सेंटरचे कर्मचारी असल्याचं जिल्हा उपधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

चीन सरकारने सर्व आंतरराष्ट्रीय उड्डाणं रद्द केली आहेत. अन्य देशात अडकलेल्या चीनच्या नागरिकांना घेऊन येणारी विमानं अन्य शहरांकडे वळवण्यात आली. बाहेरून आलेल्या नागरिकांना आरोग्य चाचणी आणि 14 दिवस क्वारंटीनमध्ये राहणं अनिवार्य आहे. कोरोनाचे नवे रुग्ण आढळल्याने बीजिंग प्रशासनाने 1 ते 3 ग्रेडच्या शाळा सुरू करण्याचा निर्णय रद्द केला आहे. पॉझिटिव्ह आढळलेल्या दोन रुग्णांनी बीजिंग शहराबाहेर प्रवास केल्याचं स्पष्ट झालं आहे. त्यामुळे त्यांच्या संपर्कात आलेल्या व्यक्तींना शोधून काढण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.

दरम्यान गुरुवारी पॉझिटिव्ह आढळलेल्या रुग्णांच्या संपर्कात आलेल्या दोनजणांची न्यूक्लेकिक असिड आणि अँटिबॉडी टेस्टचे रिपोर्ट निगेटिव्ह आले आहेत. गुरुवारी चीनमधल्या क्षिचेंग प्रांतात हे रुग्ण आढळले होते. या रुग्णांचे कुटुंबीय आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या देखरेखीखाली असून, त्यांना कोणताही त्रास जाणवलेला नाही. 52 वर्षीय व्यक्तीला सातत्याने ताप येत असल्याने त्याने हॉस्पिटल गाठलं. चाचणीत कोरोना पॉझिटिव्ह असल्याचं निष्पन्न झालं. या माणसाचा मुलगा ज्या शाळेत शिकतो तिथल्या 33 मुलांना तसंच 15 शिक्षकांना घरी परतण्यास सांगण्यात आलं. अन्य दोन वर्गांना नव्या क्लासरुममध्ये हलवण्यात आलं आहे. शाळेने संपूर्ण परिसराला निर्जंतुक करण्याची प्रक्रिया हाती घेतली आहे.

चीनमध्ये अनेक मार्केट्स बंद

चीनची राजधानी असलेल्या बीजिंग शहरात कोरोना संसर्गाच्या केसेस सलग दुसऱ्या दिवशी समोर आल्याने स्थानिक प्रशासनाने 6 होलसेल फूड मार्केट पूर्ण तसंच आंशिक बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

इथे दोन माणसं कोरोना पॉझिटिव्ह आढळल्यानंतर मार्केट बंद करण्यात आलं. ही दोन माणसं त्या मार्केटमध्ये गेली...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

जगभरात फैलाव झालेल्या जीवघेण्या कोरोना विषाणूचं केंद्र चीन होतं. शिस्तबद्ध उपाययोजनांनंतर चीनमध्ये कोरोना विषाणू नियंत्रणात आला होता. मात्र तब्बल 56 दिवसांनंतर चीनमध्ये पुन्हा कोरोनाचे नवे रुग्ण आढळले आहेत.


सामग्री: जगभरात दीड कोटींहून जास्त जणांना कोरोना विषाणूची लागण झाली आहे तर 6 लाख लोकांचा मृत्यू झाला आहे. यातले 12 लाखांहून जास्त कोरोनाग्रस्त एकट्या भारतात आहेत. अशावेळी सगळ्यांची नजर कोरोनाच्या लशीकडे आहेत. भारतासह जगातल्या अनेक देशांमध्ये कोरोना विषाणूवरच्या लशीवर संशोधन सुरू आहे.

बरेच ठिकाणी लशीच्या चाचण्या सुरू आहेत. काही देशांमध्ये या चाचण्या दुसऱ्या टप्प्यात पोहोचल्या आहेत.

या वर्षाच्या अखेरपर्यंत एक तरी लस येईल, अशी आशा अनेकांना आहे. मात्र, लस आल्यावरही ती जगाच्या कानाकोपऱ्यात कशी पोहोचणार, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

लस राष्ट्रवादी (व्हॅक्सिन नॅशनॅलिझम)

कोरोना विषाणूच्या उद्रेकाने गरीब-श्रीमंत सगळ्यांच्याच मनात भीती आणि संशय निर्माण केला आहे. 'व्हॅक्सिन नॅशनॅलिझमने' भीती आणि संशयला अधिकच खतपाणी घातलं आहे.

कोव्हिड-19 ने जगभरात पाय रोवताच अनेक देशांत लस शोधण्यासाठी संशोधन सुरू झालं. अमेरिकेने तर दोन वेळा स्पष्ट इशारा केला आहे की अमेरिकेत लशीच्या संशोधनाला यश आलं तर सर्वात आधी अमेरिकी जनतेला लस पुरवण्याला प्राधान्य असेल.

रशियासारख्या देशानेही अप्रत्यक्षपणे असंच काहीसं म्हटलेलं आहे. स्वतःच्या देशाला प्राधान्य देणं, याला 'व्हॅक्सिन नॅशनॅलिझम' किंवा 'लस राष्ट्रवाद' असं नाव देण्यात आलं आहे. यापूर्वीही अशा घटना घडल्या आहेत.

2009 साली H1N1 संकटावेळी ऑस्ट्रेलियाने बायोटेक उत्पादनं निर्माण करणाऱ्या 'CSL' कंपनीला स्थानिकांना लसीचा पुरेसा पुरवठा झाल्यानंतरच ती अमेरिकेला देण्यात येईल, असं सांगितलं होतं. अशा परिस्थितीत केवळ गरीब आणि अप्रगत देशांचा प्रश्न नसतो तर ज्या देशांमध्ये वेगवेगळ्या लसींवर संशोधनं सुरू आहेत, त्यांचाही प्रश्न असतो.

इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च संस्थेचे माजी महासंचालक प्रा. एन. के. गांगुली यांच्या मते 'भारतानेही पूर्णपणे निश्चिंत असता कामा नये.'

ते म्हणतात, "आपण कदाचित उत्तम दर्जाची लस तयार करू शकणार नाही. भारतात सध्या होलसेल लशीच्या चाचण्या सुरू आहेत. आपल्याला बऱ्याच गोष्टींची माहिती नाही. आपली लस उत्तम नसेल तर इतर कुणाची लस वापरावी लागेल. त्यामुळे आपल्याला आतापासूनच तयारी करायला हवी. कारण कदाचित ज्या देशात लस तयार होईल ते इतर राष्ट्रांना लस देणार नाही."

जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक डॉ. टेड्रोस अॅडहेनॉम घेब्रेएसूस यांनीदेखील नुकतीच यासंबंधी चिंता व्यक्त केली आहे.

ते म्हणाले होते,...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

दुसरं महायुद्ध सुरू होतं तेव्हा संपूर्ण जगाची एकच इच्छा होती, एकच विचार होता तो म्हणजे - हे कधी संपणार? 75 वर्षांनंतर तशीच काहीशी परिस्थिती आहे. कोरोना विषाणू कधी नष्ट होणार याची आता सगळ्यांना प्रतीक्षा आहे.


सामग्री: जगभरात सात लाखांहून अधिक लोकांना कोरोना विषाणूचा संसर्ग झाला असून मृतांचा आकडा 33 हजारांहून अधिक झाला आहे. अर्थात, एक लाखांहून अधिक लोक बरेही झाले आहेत.

कोरोनाचा संसर्ग झालेल्या रुग्णांची सर्वाधिक संख्या अमेरिकेत आहे, तर इटलीमध्ये सर्वाधिक रुग्णांनी आपले प्राण गमावले आहेत.

इटलीमध्ये आतापर्यंत दहा हजारांहून अधिक रुग्णांचा मृत्यू झाला आहे.

कोरोना व्हायरसचा प्रादूर्भाव वाढायला लागल्यानंतर इटलीनं अनेक कठोर उपाययोजना केल्या. मात्र तरीही इटलीमध्ये करोनामुळे दररोज सरासरी सहाशे मृत्यू होत आहेत.

अँटोनिया मिलान शहरात राहतात. त्या कारमध्ये बसल्या असताना पोलिसांनी त्यांना हटकलं. त्यांनी कुठलाही नियम मोडलेला नव्हता. पोलीस त्यांच्याकडे आले होते त्यांना सांगण्यासाठी की, अँटोनिया यांच्यासोबत गाडीत बसलेल्या त्यांच्या मैत्रिणीने  मास्क लावावा आणि मागच्या सीटवर बसावं एवढंच सांगण्यासाठी तो पोलिस अधिकारी त्यांच्याकडे आला होता.

मिलान शहरातच राहणाऱ्या आणखी एका महिलेनं आम्हाला सांगितलं, की दोन लोक एकाच सीटवर बसू शकत नाहीत, अशी सक्त ताकीदच पोलिसांनी दिली आहे.  ही महिला आपल्या नातेवाईकाला भेटण्यासाठी हॉस्पिटलमध्ये जात होती.

महिलेचे नातेवाईक रुग्णालयात असले तरी त्यांना कोव्हिड-19 झालेला नाही. आरोग्यविषयक दुसऱ्या समस्येमुळे ते रुग्णालयात आहेत.

इटलीत सध्या लॉकडाऊन असल्याने तुम्हाला घराबाहेर पडायचं असेल तर त्यासाठी काही ठोस आणि योग्य कारण हवं.

लोकांवर अशाप्रकारचे निर्बंध घातल्यानंतरचा हा सहावा आठवडा आहे. तिथली परिस्थिती बघून असा प्रश्न पडणं स्वाभाविक आहे, की इतर देशांच्या तुलनेत इटलीतच मृतांचा आकडा एवढा जास्त का आहे?

तज्ज्ञांच्या मते यासाठी अनेक गोष्टी कारणीभूत ठरल्या आहेत.  यातलं एक महत्त्वाचं कारण म्हणजे इथं ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या जास्त आहे. जपानच्या खालोखाल इटलीमध्ये वृद्धांचं  प्रमाण सर्वाधिक आहे.

कोरोना व्हायरसबद्दल सध्या उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार, कोव्हिड-19 हा आजार वयोवृद्ध लोकांमध्ये जास्त लवकर पसरतो. दुसरं कारण निदानासाठी वापरलेली टेस्टिंग पद्धती हे आहे. इटलीमध्ये अजूनही नेमक्या किती लोकांना कोरोनाची लागण झाली आहे, हे स्पष्ट होत नाहीये.

आकड्यांची मोडतोड

मिलानमधील एका रुग्णालयात काम करणाऱ्या डॉ मासिमो गॅली यांच्या मते, इटलीत जितक्या लोकांवर चाचण्या झाल्या आणि त्यातून जे आकडे बाहेर आले ते पुरेसे नाहीयेत....\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

कोरोना व्हायरसचा पहिला रुग्ण गेल्या वर्षी डिसेंबर महिन्यात चीनमधील वुहान शहरात आढळला होता. त्यानंतर काही आठवड्यातच जगभरात या व्हायरसचा प्रादूर्भाव झाला आहे.


सामग्री: जगभरातली आंदोलनं

गेल्या वर्षी शेतकऱ्यांच्या आंदोलनानंतर सरकारने दुधाला प्रतिलीटर 27 रुपये भाव द्यावा, असं परिपत्रक काढलं होतं. असं असतानाही आज शेतकऱ्याच्या दुधाला केवळ 17 ते 19 रुपये दर दिला मिळतोय.

आमच्या दुधाला कमी भाव देण्यापेक्षा आम्हीच ते फुकट देतो, असं म्हणत या शेतकऱ्यांनी मग दूध मोफत वाटून वेगळ्या धाटणीचं आंदोलन केलं. काहींनी तर ते अक्षरशः रस्त्यावर टाकून दिलं.

दूध आंदोलनादरम्यान वाटपासाठी दूध तयार करताना

हे आंदोलन नेमकं का आणि कसं झालं, वाचा सविस्तर इथे.

याच आंदोलनासारखं प्रचंड गाजलेल्या जगावेगळ्या आंदोलनांचा हा लेखाजोखा.

1. प्रवाशांचा मोफत प्रवास, कंपनीला चुना

जपानमधल्या योकायामा शहरातील सार्वजनिक बस कर्मचारी मे 2018 मध्ये संपावर गेले. पण त्याचा फटका सामान्य जपानी बसायला नको म्हणून त्यांनी ठरवलं - दररोज कामावर जायचं, बस चालवायची. फक्त प्रवाशांकडून तिकिटांचे पैसे घ्यायचे नाही.

त्यांनी प्रवाशांकडून पैसे न घेता त्यांना प्रवास करू दिला, जेणेकरून इंधन आणि सेवा देण्यासाठी जो इतर खर्च येतोय, त्याचा फटका थेट प्रशासनाला बसला पाहिजे.

जपानी बस

बाजारात दुसऱ्या दुसऱ्या एका वाहतूक कंपनीमुळे त्यांच्यात स्पर्धा निर्माण झाली आहे. त्यामुळे या बस कर्मचाऱ्यांमध्ये त्यांची नोकरी धोक्यात असल्याची भावना आहे.

पण या आंदोलनामुळे बस मालकांचे धाबे दणाणले आहेत. बाजारातील स्पर्धेमुळे अगोदरच गोत्यात आलेल्या कंपनीला या आंदोलनामुळे आणखी नुकसान होणार आणि तिचा महसूल आणखी कमी होऊ शकतो. मग मदत कशी मिळणार, असा प्रश्न विचारला जातोय.

पण जपानच्या एका वेबसाईटनुसार, निदान या मोफत बस प्रवासामुळे संबंधित वाहतूक कंपनी आणि प्रवाशांचे संबंध तरी टिकून आहेत, हे विशेष.

2. युद्ध विराम नाही मग सेक्सही नाही!

सेक्सचा शस्त्रासारखा वापर करून महिला आपली कामं करवून घेतात, असा समज प्रचलित आहे. प्राचीन काळातले ग्रीक विनोदी नाटककार अॅरिस्टोफेन्स यांचं लायसिस्ट्राटा हे नाटक यावरच आधारीत आहे.

यात इसवी पूर्व पाचव्या शतकात झालेल्या पेलोपोन्नेसियन युद्धाला कंटाळलेल्या महिला मग स्वतः शांतता आणण्याचा प्रयत्न करतात. जोवर युद्धात लढणारी पुरुष मंडळी शस्त्र टाकून चर्चा करत नाही तोवर आम्ही त्यांच्यासोबत सेक्स करणार नाही, असा अट्टाहास त्या या नाटकात धरतात.

याच नाटकातून प्रेरणा घेत जगभरात अनेक महिलांनी यासारखीच आंदोलनं केली आहेत.

शांततेचं नोबेल पुरस्कार...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सध्या एक लिटर दूध हे एक लीटर पाण्याच्या बाटलीपेक्षाही कमी भावात विकलं जात आहे. हा कमीभावाने हतभल झालेल्या महाराष्ट्रातल्या दुग्ध उत्पादक शेतकऱ्यांनी प्रशासनाला एक पत्र लिहिलं.


सामग्री: जगभरातल्या 'सार्स-कोव्ह-2' विषाणूंचं एकत्रित आकारमान किती असेल याचं गणित मांडावं, असं मला बीबीसी रेडिओ-4च्या 'मोअर ऑर लेस'या कार्यक्रमादरम्यान सांगण्यात आलं. या प्रश्नाचं उत्तर काय असेल याची कल्पना मला तेव्हा नव्हती, हे कबूल करायला हवं.

ऑलिम्पिकमधील स्विमिंगपूलच्या आकाराइतकं जगभरातील कोरोना विषाणूंचं एकत्रित आकारमान असेल, असं माझ्या बायकोने सुचवलं. "तेवढं तरी असेल किंवा चहाच्या चमच्याइतकं असेल," असं ती म्हणाली. "अशा प्रश्नांचं उत्तर असंच कुठल्यातरी टोकावरचं असतं."

तर, कोरोना विषाणूचं एकत्रित आकारमान खरोखर किती आहे, याचा अंदाज कसा मांडायचा?

सुदैवाने, अशा प्रकारे मोठ्या प्रमाणातले ढोबळ अंदाज मांडण्याचा काहीसा अनुभव माझ्याकडे आहे. 'द मॅथ्स ऑफ लाइफ अँड डेथ' या माझ्या पुस्तकासाठी मी असे अनेक अंदाज नोंदवले होते.

या विशिष्ट आकडेवारीची मोजदाद सुरू करण्यापूर्वी हे मात्र स्पष्ट करायला हवं की, हा अंदाज अतिशय वाजवी गृहितकांवर आधारलेला आहे, पण त्यात काही ठिकाणी सुधारणेला जागा असू शकते, हे मी आनंदाने मान्य करेन.

मग सुरुवात कुठून करायची? जगभरात 'सार्स-कोव्ह-2'चे किती कण आहेत, हे आपण आधी मोजू. त्यासाठी किती लोकांना या विषाणूची लागण झाली हे माहीत करून घेणं गरजेचं आहे. (प्राण्यांपेक्षा मानवांमध्ये या विषाणूचा जास्त साठा असल्याचं आपण गृहित धरू).

'अवर वर्ल्ड इन डेटा' या वेबसाईटवरील आकडेवारीनुसार, दररोज पाच लाख लोकांना कोव्हिडची लागण झाल्याचं चाचण्यांमधून निष्पन्न होतं. पण अनेक लोकांना लक्षणं दिसत नसल्यामुळे किंवा त्यांनी चाचणी न करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे- किंवा त्यांच्या देशांमध्ये अशी चाचणी सहजी उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांचा समावेश या आकडेवारीत झालेला नसणार, हेही आपण लक्षात घेऊ.

दर दिवशी कोरोनाची लागण होणाऱ्या लोकांची खरी संख्या जवळपास 30 लाखांच्या आसपास असावी असा अंदाज सांख्यिकी व साथीच्या रोगांसंदर्भातील सूत्रांचा वापर करून 'इन्स्टिट्यूट फॉर हेल्थ मेट्रिक्स अँड इव्हॅल्यूएशन्स'ने वर्तवला आहे.

सध्या लागण झालेल्या प्रत्येक व्यक्तीमधील विषाणूंची संख्या - म्हणजेच Viral Load  त्यांना किती आधी लागण झाली यावर अवलंबून असते. साधारणतः संसर्ग झाल्यानंतर सहा दिवसांमध्ये विषाणू संख्या वाढते व सर्वोच्च पातळीला पोचते, त्यानंतर स्थिर गतीने ती खाली येते, असं मानलं जातं.

सध्या कोव्हिड पॉझिटिव्ह असणाऱ्या लोकांपैकी ज्यांना एका...\nमागील सामग्री खालीलप्रमाणे सारांशित केली जाऊ शकते:

सध्या जगभर धुमाकूळ घालणाऱ्या कोरोना व्हायरसचे म्हणजेच Sars-CoV2 चे संपूर्ण जगातले विषाणू गोळा केले, तरी ते कोल्डड्रिंकच्या एका कॅनमध्ये मावतील...असं का, याविषयीचा गणितज्ज्ञ क्रिस्टियन येट्स यांचा हा लेख.