डॉक सारांशित करण्यासाठी: जपानी क्रुझवर अनेक नागरिक अडकले आहेत.

जपानी वृत्तसंस्था क्योडोने दिलेल्या बातमीनुसार, वेगळं ठेवण्यात आलेल्या क्रूझ डायमंड प्रिन्सेसमधून अमेरिकेच्या नागरिकांना घेऊन सोमवारी सकाळी अमेरिकेची दोन विमानं रवाना झाली.

या विमानांनी जपानची राजधानी टोकियाच्या हॅनेडा विमानतळावरून उड्डाण केलं आहे.

चीनमध्ये पसरलेल्या कोरोना व्हायरसचा प्रादुर्भाव वाढल्यानंतर अमेरिकेचे 400 नागरिक 3 फेब्रुवारीपासून जपानच्या एका क्रुझवर अडकून पडले होते.

अमेरिकेच्या 40 नागरिकांना कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात येत आहे. त्यांच्यावर जपानमध्येच उपचार करण्यात येतील.

अमेरिकेचं विमान

जपानच्या योकोहामा बंदरात डायमंड प्रिन्सेस नावाच्या बोटीवर 3,700 जणांना कोरोनाच्या भीतीमुळे वेगळं ठेवण्यात आलं आहे.

हाँगकाँगला उतरणाऱ्या एका व्यक्तीला कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं निष्पन्न झाल्यानंतर बोटीच्या कर्मचाऱ्यांना काही व्यक्तींना वेगळं ठेवावंच लागलं.

चीनच्या बाहेर हाँगकाँगमध्ये कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांची संख्या सर्वाधिक आहे. डायमंड प्रिन्सेस बोटीवरील कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या रुग्णांची संख्या 70हून 355 झाल्याचं जपानच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

अमेरिकेच्या काही नागरिकांनी क्रूझ सोडून जाण्यास नकार दिला. 19 फेब्रुवारीपर्यंत वाट पाहू असं या नागरिकांचं म्हणणं आहे. जपानच्या प्रशासनाने 19 फेब्रुवारीपर्यंत या रुग्णांना वेगळं ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याची शक्यता असलेल्या लोकांबरोबर विमान किंवा बसप्रवास करू इच्छित नाही असं बोटीवरील अमेरिकन वकील मॅट स्मिथ यांनी म्हटलं आहे.

मदतीसाठी आयफोनचं वितरण

अमेरिकेव्यतिरिक्त इस्राइल, हाँगकाँग आणि कॅनडा या देशांची विमानं आपापल्या नागरिकांची सुटका करण्यासाठी विमानं पाठवली आहेत. नेपाळचं एक विमान चीनच्या वुहान शहरातून 175 नागरिकांना घेऊन काठमांडूला पोहोचलं.

दरम्यान जपानी सरकारने डायमंड प्रिन्सेस बोटीवरील प्रवाशांना 2,000 आयफोन दिले आहेत. क्रूझवरच्या प्रत्येक केबिनसाठी एक आयफोन देण्यात आला आहे जेणेकरून जपानच्या आरोग्य मंत्रालयाने तयार केलेलं अॅप वापरून डॉक्टर आणि मानसोपचारतज्ज्ञांशी बोलू शकतील. मात्र जपानच्या बाहेर नोंदणीकृत फोनवरून अॅप अॅक्सेस करू शकत नाहीत.

चीनमधल्या 68,500 लोकांना कोरोना व्हायरसची लागण झाली आहे. चीनच्या बाहेर जवळपास 30 देशांमध्ये...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याची भीती असलेल्या जपानी बोटीवरील अमेरिकेच्या नागरिकांना घेऊन अमेरिकेची विमानं निघाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जमैकाची टोनी - अॅन सिंग ही 69 व्या 'मिस वर्ल्ड' स्पर्धेची विजेती ठरली. 111 देशांतील स्पर्धकांना मागे टाकत जमैकाच्या या 23 वर्षीय विद्यार्थिनीने विजय मिळवला. 'मिस वर्ल्ड'चा किताब मिळवणारी टोनी ही चौथी जमैकन तरुणी ठरली आहे.

मानसशास्त्र आणि महिलाविषयक अभ्यासक्रमात पदवी मिळवलेल्या टोनीला वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण करुन डॉक्टर बनायचं आहे.

स्पर्धा जिंकल्यावर तिनं ट्वीट करुन म्हटलं, "जमैकातल्या सेंट थॉमसमधल्या त्या लहान मुलीसाठी आणि जगभरातल्या सगळ्या लहान मुलींसाठी - स्वतःवर विश्वास ठेवा. लक्षात घ्या तुम्ही तुमची स्वप्न साकार करायला सक्षम आहात. तुमच्या आयुष्याला अर्थ आहे, ध्येय आहे."

गेल्या आठवड्यातच दक्षिण आफ्रिकेच्या झोझिबिनी टुन्झी हिनं 'मिस युनिव्हर्स' स्पर्धा जिंकली. आपले नैसर्गिक केस मिरवतानाच या सौंदर्यवतीने इंडस्ट्रीमधील सौंदर्याच्या निकषांवर उघडपणे टीका केली होती.

स्पर्धा जिंकल्यावर तिनं म्हटलं होतं, "मी ज्या जगात लहानाची मोठी झाले तिथे माझ्यासारख्या दिसणाऱ्या मुलीला - माझ्यासारखी कांती आणि केस असणाऱ्या मुलीला - कधीही सुंदर समजलं जायचं नाही."

जगातील पाच महत्त्वाच्या सौंदर्य स्पर्धांच्या विजेत्या

"मला वाटतं आज याला पूर्णविराम मिळेल. लहान मुलींनी माझ्याकडे, माझ्या चेहऱ्याकडे पाहिल्यावर त्यांना स्वतःचं प्रतिबिंब दिसावं, अशी माझी इच्छा आहे."

प्रसिद्ध टीव्ही मुलाखतकार ओप्रा विन्फ्री यांनी ट्वीट करत झोझिबिनीचं कौतुक केलं. त्यांनी म्हटलं, "अभिनंदन मिस साऊथ आफ्रिका, नवीन मिस युनिव्हर्स @zozutunzi ! मी तुझ्याशी सहमत आहे. आपण आपल्या तरुण मुलींना नेतृत्व कौशल्यं शिकवणं महत्त्वाचं आहे."

त्याआधी याच वर्षात अमेरिकेमध्ये झालेल्या तीन सौंदर्यस्पर्धांचं विजेतेपद कृष्णवर्णीय तरुणींना मिळाल्यामुळे भेदभावाचे आरोप झालेले होते.

सप्टेंबरमध्ये निया फ्रँकलिनने 'मिस अमेरिका' हा किताब जिंकला. पाठोपाठ कलिआ गॅरिसने 'मिस टीन युएसए' आणि चेस्ली क्राईस्टने 'मिस युएसए' स्पर्धा जिंकली.

1940 च्या दशकापर्यंत 'व्हाईट रेसच्या' म्हणजे गौरवर्णीय नसलेल्या महिलांना 'मिस अमेरिका' स्पर्धेत भाग घेण्यास मनाई होती. त्यानंतर नियमांत बदल करण्यात आला. पण 1970 पर्यंत कृष्णवर्णीय महिला 'मिस अमेरिका' स्पर्धेत सहभागी झाल्या नाहीत.

मिस वर्ल्ड टोनी अॅन सिंग

'मिस वर्ल्ड' स्पर्धेत मिस जमैकाने बाजी मारली आणि सोशल मीडियावर ताबडतोब प्रतिक्रिया उमटल्या....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगातील महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या पाच सौंदर्यस्पर्धांसाठी यंदाचं वर्षं खूप खास ठरलं. कारण या पाचही स्पर्धांमध्ये कृष्णवर्णीय तरुणींनी बाजी मारली आहे. सौंदर्यस्पर्धांच्या आजपर्यंतच्या इतिहासात हे पहिल्यांदाच घडलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जय किशोर सिंह यांचं वय केवळ 22 वर्षं होतं

भारत आणि चीनच्या वादग्रस्त सीमेवर 45 वर्षांनी पहिल्यांदाच इथं कुणाचा तरी जीव गेला आहे.

या संघर्षात जीव गमावलेल्या जवानांमध्ये गणेश हांसडा हेसुद्धा होते. गणेश हे पूर्व सिंहभूम जिल्ह्यातील बहरागोडा तालुक्यातील बांसदाचे मूळ रहिवासी होते.

गणेश हाँसडा

मंगळवारी रात्री उशिरा सैन्यदलातील अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या कुटुंबीयांना फोन करून त्यांच्या मृत्यूची दुःखद बातमी दिली.

झारखंडचे माजी मुख्यमंत्री बाबू लाल मरांडी यांनी त्यांच्या मृत्यूबाबत शोक व्यक्त केला आहे.

या चकमकीत मारले गेलेले कुंदन कुमार बिहारच्या सहरसा जिल्ह्यातील सत्तरकटैय्या तालुक्यातील आरणगांवचे होते. त्यांचे वडील शेतकरी आहेत.

कुंदन कुमार

कुंदन कुमार यांची पत्नी बेबी देवीला सैन्याकडून फोन आला आणि त्यांना सदर बातमी कळवण्यात आली.

चीन - भारत तणावामुळे लेहचे नागरिक का घाबरलेत?

कुंदन यांना सहा वर्षांचा रोशन आणि चार वर्षांचा राणा अशी दोन मुलं आहे.

कांकेरच्या आदिवासी समाजातून येणारे गणेश राम कुंजाम हे सुद्धा मारले गेले आहेत. ते 2011 मध्ये सैन्यात भरती झाले होते. इतर लोकांप्रमाणेच कुंजाम कुटुंबीयांनाही फोनवरच गणेश यांच्या मृत्यूची बातमी मिळाली.

गणेश राम कुंजाम

भारत आणि चीन सैन्यांमध्ये झालेल्या झटापटीत एका भारतीय कर्नल पदावरील अधिकाऱ्याचाही मृत्यू झाला.

तेलंगणाच्या सूर्यापेट जिल्ह्यातले मूळचे असलेले कर्नल संतोष बाबू गेल्या दीड वर्षांपासून भारत-चीन सीमेवर तैनात होते.  कर्नल संतोष हे 16-बिहार रेजिमेंटमध्ये होते. त्यांना पत्नी व दोन मुलं सध्या दिल्लीत राहतात.

कर्नल संतोष यांच्या आई मंजुळा सांगतात, भारतीय सैन्याने सोमवारी दुपारी त्यांना ही माहिती दिली होती.

कोण आहेत जवान?

झारखंडमधील साहिबगंजच्या डिहारीमधले मूळचे असलेले कुंदन ओझा बिहार रेजिमेंटमध्ये होते.

कुंदन मारले गेल्याची माहिती कुटुंबीयांना फोनवरूनच सांगण्यात आली.

कुंदन ओझा

माजी मुख्यमंत्री यांनी ट्विटरवरून कुंदन यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

तामीळनाडूचे जवान के. पलानी यांचासुद्धा चकमकीत मृत्यू झाला.

पलानी यांच्या भावाने याबाबत माहिती दिली आहे. पलानी गेल्या 22 वर्षांपासून भारतीय सैन्यदलाच्या सेवेत होते.

तामीळनाडूचे मुख्यमंत्री ई. के. पलानीस्वामी यांनी ट्वीट करून पलानी यांच्या जवानाच्या मृत्यूबाबत दुःख व्यक्त केलं आहे.

पलानी यांचे भाऊसुद्धा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पूर्व लडाखच्या गलवान खोऱ्यामध्ये सोमवारी रात्री उशिरा झालेल्या भारत आणि चीनच्या सैन्यदलांच्या चकमकीत भारतीय लष्करी सेवेतील एका अधिकाऱ्यासह 19 जवानांचा मृत्यू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जयपूर येथील प्रचारसभेमध्ये बोलताना पंतप्रधान मोदी यांनी हे वक्तव्य केले होते. मोदी म्हणाले होते, "आपल्या देशात काँग्रेसने असे सरकार चालवले, जेथे जन्म न झालेली मुलगी विधवाही झाली आणि तिला विधवा पेन्शनही सुरू झाली. हे रुपये कोणती विधवा घेत होती? काँग्रेसची अशी कोणती विधवा होती जिच्या खात्यामध्ये हे रुपये जात होते?''

पंतप्रधानांचा बोलण्याचा रोख सोनिया गांधी यांच्याकडे होता, अशी टीका काँग्रेससह सोशल मीडियावर अनेकांनी केली.

पण महिलांवर अशा पद्धतीने वक्तव्य होण्याचा हा पहिलाच प्रकार नाही. यापूर्वीही अशा प्रकारची वक्तव्य झालेली आहेत.

'वसुंधरा राजे जाड झाल्या आहेत'

राजस्थानात निवडणुकीत प्रचारसभेत बोलताना माजी केंद्रीय मंत्री आणि लोकतांत्रिक जनता दलाचे नेते शरद यादव यांनी राजस्थानच्या मुख्यमंत्री वसुंधराराजे यांच्यावर टिप्पणी केली होती. "वसुंधराना आराम द्या, त्या खूप थकल्या आहेत. खूप जाड झाल्या आहेत. आधी बारीक होत्या," असं ते म्हणाले होते.

हा केवळ विनोद होता, असा खुलासा शरद यादव यांनी केला. पण वसुंधरा राजे यांनी त्यावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली होती. "या विधानामुळे आपण अपमानित झालो आहोत," असं त्या म्हणाल्या होत्या. अशी वक्तव्यं करण्याची शरद यादव यांची पहिलीच वेळ नाही.

वसुंधरा राजे

1997साली संसदेमध्ये महिला आरक्षण विधेयकावर झालेल्या चर्चेत बोलताना त्यांनी शहरी महिलांचा उल्लेख परकटी (केस कापलेल्या) महिला असा केला होता. "परकटी शहरी महिला ग्रामीण महिलांचे कसे प्रतिनिधित्व करतील," असे विधान यादव यांनी केले होते.

2017मध्येही त्यांनी असेच वक्तव्य केले होते. "मताची अब्रू तुमच्या मुलीच्या अब्रूपेक्षा अधिक असते. जर तुमच्या मुलीची अब्रू गेली तर फक्त गाव आणि गल्लीची अब्रू जाईल. मात्र एकदा मत विकले गेले तर देश आणि प्रांताची अब्रू जाईल," असं ते म्हणाले.

50 कोटींची गर्लफ्रेंड

2012 साली नरेंद्र मोदी यांनी राजकीय प्रचारसभेला संबोधित करताना शशी थरूर यांच्या दिवंगत पत्नी सुनंदा यांच्याबाबत, 'वाह! काय गर्लफ्रेंड आहे? तुम्ही कधी पन्नास कोटींची गर्लफ्रेंड पाहिली आहे का?' असे वक्तव्य केले होते.

त्यावर शशी थरूर यांनी ट्वीटरवर उत्तरही दिले होते. "मोदीजी, माझी पत्नी 50 कोटींची नाही तर अनमोल आहे. पण तुम्हाला हे समजणार नाही कारण तुम्ही कोणाच्या प्रेमास लायक नाही," असं उत्तर थरूर यांनी दिलं होतं.

डेंटेड-पेंटेड महिला

2012 साली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोनिया गांधी यांचा उल्लेख 'काँग्रेस की विधवा' असा केल्याने वादाला तोंड फुटलं आहे. पण महिला नेत्यांवर पुरुष नेत्यांनी अशा प्रकारे टीका करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. अशा टीका करणारे नेते हे कोणत्याही एका पक्षाचे नाहीत, कोणातच पक्ष याला अपवाद नाही, असं चित्र आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जळगावमध्ये ट्रक अपघात 16 मजुरांचा मृत्यू

या ट्रकमधून मजूरही प्रवास करत होते. एकूण 21 मजूर होते. यापैकी 16 मजुरांचा मृत्यू झाला असून इतर गंभीर जखमी आहेत. पोलीस अधीक्षक चंद्रकांत गवळी यांनी याप्रकरणी माहिती दिली आहे.

ते म्हणाले, "किनगावजवळ पपईने भरलेला ट्रक उलटला आणि ट्रकमध्ये बसलेल्या मजुरांचा मृत्यू झाला आहे. यात सहा महिला, सात पुरुष आणि दोन लहान मुलं आहेत. यावल-बऱ्हाणपूर राज्यमार्गावरून हा पपईचा ट्रक जात होता. रात्री 1 वाजता रस्त्याच्याकडेला ट्रक उलटला."

प्राथमिक माहितीनुसार, धुळे जिल्ह्यातील नेर इथून एक ट्रक पपई भरून रावेरच्या दिशेने येत होता. यावल तालुक्‍यातील किनगावजवळील मनूदेवी मंदिराच्या परिसरात हा ट्रक अचानक उलटला.

जळगावमध्ये ट्रक अपघात 16 मजुरांचा मृत्यू

स्थानिक पोलीस घटनास्थळी पोहोचले आहेत. अपघातात मृत्यू झालेले मजूर रावेर तालुक्यातील आभोडा, केऱ्हाळा तसंच रावेर शहरातील आहेत.

या अपघातात आभोडा येथील 12 , केऱ्हाळामधील 2 आणि रावेरमधील 2 असे 16 जण मृत्यूमुखी पडले आहेत तर 5 जणांची प्रकृती चिंताजनक आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जळगाव जिल्ह्यातील यावल तालुक्यात झालेल्या भीषण अपघातात 16 मजुरांचा मृत्यू झाला आहे. किनगावजवळ हा अपघात झालाय. पपई वाहून नेणारा ट्रक उलटल्याने हा अपघात झाल्याचं प्रथमदर्शनी सांगितलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जस्टिन ट्रुडो आणि पंजाबचे मुख्यमंत्री अमरिंदर सिंग

1. 'कॅनडा फुटीरवादी चळवळींना थारा देणार नाही'

फुटीरतावादी चळवळींना कॅनडा थारा देणार नाही, असं कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांनी पंजाबचे मुख्यमंत्री कॅप्टन अमरिंदर सिंग यांच्याशी झालेल्या भेटीत सांगितल्याचं वृत्त 'द हिंदू' नं दिलं आहे.

अमरिंदर सिंग यांनी ट्रुडो यांची बुधवारी भेट घेत विविध विषयांवर 40 मिनिटं चर्चा केली. तेव्हा सिंग यांनी खलिस्तानचा मुद्दा ट्रुडो यांच्यासमोर मांडला. त्यावर ट्रुडो यांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिला.

"आपण कुठल्याही फुटीतावादी शक्तीला पाठबळ देणार नाही, या ट्रुडोंनी दिलेल्या आश्वासनानं आपण समाधानी आहोत," असं सिंग यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे.

2. PNB घोटाळ्यात गरज पडली तरच सुप्रीम कोर्टाचा हस्तक्षेप

नीरव मोदी यांनी केलेल्या पंजाब नॅशनल बँकेच्या 11,000 कोटीच्या घोटाळ्यासंबंधी स्वतंत्र तपास व्हावा, अशा आशयाच्या एका जनहित याचिकेला केंद्र सरकारने सुप्रीम कोर्टात विरोध केला आहे.

"या प्रकरणी FIR दाखल झाला असून चौकशी सुरू झाली आहे," असं सरकारतर्फे महाधिवक्ता के के वेणुगोपाल यांनी सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्या खंडपीठासमोर म्हटलं आहे.

'NDTV' ने दिलेल्या बातमीनुसार, सुप्रीम कोर्टानेही या प्रकरणी सरकारला मुक्तहस्ते चौकशी करू दिली पाहिजे, असं मत व्यक्त केलं आहे. जर तपास संस्थांनी व्यवस्थित चौकशी केली नाही तरच आम्ही हस्तक्षेप करू, असं सुप्रीम कोर्टाने स्पष्ट केलं आहे.

दरम्यान, या प्रकरणी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांनी या प्रकरणावर नरेंद्र मोदी का काही बोलत नाही आहेत, अशी विचारणा करणारी टीका केली आहे.

तुम्ही आपल्या 'मन की बात' कार्यक्रमात चर्चा करण्यासाठी लोकांकडून विषय मागवता. यंदा तुम्ही नीरव मोदी आणि राफेल घोटाळ्याबाबत 'मन की बात'मध्ये भाष्य करावं, अशी मागणी गांधींना ट्विटरवरून केली आहे.

3. संपामुळे नागपुरात शहर बससेवा ठप्प

नागपुरातील आपली बस कर्मचाऱ्यांच्या संपावर महाराष्ट्र शासनाने, अत्यावश्यक सेवा परिरक्षण अधिनियम 2011 (Essential Services Maintenance Act किंवा ESMA) च्या तरतुदीनुसार मंगळवारी बंदी घातली, असं वृत्त 'लोकमत'ने दिलं आहे.

त्यानंतर शिवसेनाप्रणित भारतीय कामगार सेनेने संप अखेर मागे घेण्यात आल्याची घोषणा केली होती. सकाळी 10 पर्यंत शहरात बस वाहतूक बंदच होती. त्यानंतर काही बसेस सुरू झाल्या.

या वृत्तानुसार दुपारी 3...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जागतिक हवाई नियमांतर्गत या दुर्घटनेच्या चौकशीचं नेतृत्त्व करण्याचा अधिकार इराणला आहे.

मात्र, अशा तपासामध्ये विमान बनवणारी कंपनी साहाजिक सहभागी होत असते. शिवाय ब्लॅक बॉक्सचं विश्लेषण करण्याचं तंत्रज्ञान जगातल्या मोजक्या देशांकडेच असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

अमेरिकेत बनवलेल्या बोईंग विमानाचा जगभरात कुठेही अपघात झाल्यास त्या चौकशीत अमेरिकेची नॅशनल ट्रान्सपोर्टेशन सेफ्टी बोर्ड ही संस्था सहभागी होत असते. मात्र, त्यासाठी संबंधित देशाची परवानगी बंधनकारक असते.

इराणच्या मेहर या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार इराणच्या हवाई उड्डाण संघटनेचे प्रमुख अली अॅबेदझाहेद यांनी म्हटलं आहे, "आम्ही ब्लॅक बॉक्स उत्पादक किंवा अमेरिकेला देणार नाही."

"इराणची हवाई उड्डाण संघटनाच या विमान अपघाताचा तपास करेल. युक्रेन मात्र, यात सहभागी होऊ शकेल."

मात्र, ब्लॅक बॉक्सचं परीक्षण कोणत्या देशाकडून करण्यात येईल, हे इराण अजून स्पष्ट केलेलं नाही.

तपासात लागणाऱ्या कुठल्याही प्रकारच्या मदतीसाठी आपण तयार असल्याचं बोईंग कंपनीकडून सांगण्यात आलं आहे. तर कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टीन ट्रुडो यांनीही तांत्रिक सहाय्य करण्याची तयारी दाखवली आहे.

 इराणचे सर्वोच्च लष्करी अधिकारी कासीम सुलेमानी यांच्या हत्येनंतर अमेरिका आणि इराण यांच्यात संघर्ष पेटला आहे. या हत्येनंतर इराणने इराकमधल्या अमेरिकी सैन्याच्या दोन तळांवर हवाई हल्ले केले होते. मात्र, सुलेमानी यांची हत्या आणि विमान दुर्घटना यात काही संबंध असल्याचं अजूनतरी निष्पण्ण झालेलं नाही.

काय घडलं?

युक्रेन इंटनॅशनल एअरलाईन्सचं फ्लाईट क्रमांक PS752 हे विमान बुधवारी 176 प्रवाशांना घेऊन तेहरानच्या विमानतळावरून युक्रेनची राजधानी किव्हला जात असताना उड्डाणाच्या काही मिनिटातच कोसळलं. विमानात बहुतांश प्रवासी कॅनडा आणि इराणचे होते.

युक्रेनच्या तेहरानमधल्या दूतावासाने सुरुवातीला या अपघातचं कारण इंजिनात झालेला बिघाड असल्याचं म्हटलं होतं. मात्र, काहीवेळाने तपास आयोगाच्या अहवालानंतरच विमान दुर्घटनेचं नेमकं कारण सांगता येईल, असं म्हणत त्यांनी पत्रक माघारी घेतलं होतं.

विमानाने उड्डाण घेतलं तेव्हा व्हिझिबिलिटी (दृश्यमानता) चांगली होती आणि विमान चालक दलही अनुभवी होता.

कुठलाही अधिकृत अहवाल येत नाही तोवर या दुर्घटनेमागे घातपाताची शक्यता वर्तवू नये, असा इशारा युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोदिमीर झेलेन्स्की यांनी दिला आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युक्रेनचं 176 प्रवाशांना घेऊन जाणारं बोईंग-737 हे विमान बुधवारी (काल) इराणमध्ये कोसळलं. या विमान दुर्घटनेचा तपास आता सुरू आहे. मात्र, या विमानाचा ब्लॅक बॉक्स विमान बनवणाऱ्या बोईंग कंपनीला किंवा अमेरिकेला द्यायला इराणने नकार दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जामिया मिलिया विद्यापीठ परिसरात गोळीबार झाला होता का?

सध्या दिल्लीच्या जाफ्राबाद भागात पोलीस आणि आंदोलकांमध्ये संघर्ष पेटला आहे. आंदोलकांनी दगडफेक केली असून काही बसेसची तोडफोड केल्याचं ANI वृत्तसंस्थेने सांगितलं आहे. त्याला उत्तर देत पोलिसांनी जमाव पांगवण्यासाठी अश्रुधुराच्या नळकांड्या फोडल्याचंही ANIने सांगितलं आहे.

त्यामुळे दिल्लीत सध्या तणाव कायम आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

दरम्यान, रविवारी जामिया मिलिया विद्यापीठामध्ये झालेल्या हिंसक झटापटींमध्ये आपल्याला गोळी लागल्याचा दावा तीन जणांनी केलाय. पण आपण आंदोलकांवर गोळीबार केलाच नाही, असा दावा दिल्ली पोलिसांनी केला आहे. मात्र अश्रुधुराची नळकांडी (कॅनिस्टर) लागल्याने हे लोक जखमी झाल्याचं पोलिसांचं म्हणणं आहे.

यापैकी एकाचे मेडिकल रिपोर्ट बीबीसीने पाहिले. या व्यक्तीच्या मांडीतून 'foreign body' (शरीराबाहेरील वस्तू) काढण्यात आल्याचं डॉक्टरांनी रिपोर्टमध्ये म्हटलेलं आहे.

जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठाच्या जवळ असलेल्या सराय जुलेना आणि मथुरा रोड भागामध्ये रविवारी संध्याकाळी आंदोलन करण्यात आलं. नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या विरोधातील या आंदोलनादरम्यान अनेक बसेस पेटवून देण्यात आल्या.

ही आग विझवण्यासाठी आलेलं अग्निशमन दल आणि पोलिसांच्या वाहनांचीही तोडफोड करण्यात आली. दिल्लीच्या सराय जुलेना आणि मथुरा रोडवर आंदोलक आणि पोलिसांदरम्यान झटापट झाली. जामिया मिलिया इस्लामियाच्या विद्यार्थ्यांसोबतच स्थानिक लोकही सराय जुलेनाजवळ निदर्शनं करत होते.

रविवारी झालेल्या हिंसाचारामध्ये किमान तीन लोकांना पोलिसांच्या गोळ्या लागल्याचं वृत्त आहे.

जामियाच्या विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनादरम्यान झालेल्या हिसांचारात 'गोळ्या' लागलेल्या दोघांवर दिल्लीच्या सफदरजंग हॉस्पिटलमध्ये उपचार सुरू असल्याचं PTI वृत्तसंस्थेने सूत्रांचा दाखला देत म्हटलंय. पण पोलिसांनी ही गोष्ट फेटाळून लावली आहे.

मोहम्मद तमीन या तिसऱ्या जखमी व्यक्तीचे मेडिकल रिपोर्ट्स बीबीसीने पाहिले. आपण आंदोलन करत नव्हतो, फक्त त्यावेळी तिथून जात होतो, असं तमीन यांचं म्हणणं आहे. पोलिसांनी आपल्या डाव्या पायावर गोळी झाडल्याचा त्यांचा दावा आहे. ऑपरेशननंतर त्यांच्या शरीरातून 'foreign body' काढण्यात आल्याचं रिपोर्ट्समधून स्पष्ट होतं.

तमीन यांनी काय सांगितलं?

"रविवारी साधारण चार वाजताच्या सुमारास मी घरातून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याच्या विरोधात राजधानी दिल्लीसह देशभरात अनेक ठिकाणी निदर्शनं होत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जिओ कार्डधारकांकडून अन्य जिओ ग्राहकांना फोन करण्यासाठी मात्र कोणतंही शुल्क आकारले जाणार नाही.

जिओ ग्राहकांना दुसऱ्या नेटवर्कवर फोन करण्यासाठी 10 रुपयांपासून 100 रुपयांपर्यंतचं रिचार्ज व्हाउचर उपलब्ध करून देण्यात आलं आहे. या व्हाउचरमुळे जिओ ग्राहकांना IUC मिनिटं मिळणार आहेत.

जिओ ग्राहक जितकी IUC व्हाउचर घेतील तितका डेटा त्यांना जिओ कंपनीतर्फे विनामूल्य दिला जाणार आहे.

IUC रिचार्ज काय आहे?

IUC म्हणजेच इंटरकनेक्शन यूजेज चार्ज. दोन टेलिफोन कंपन्या आपल्या ग्राहकांच्या फोनकॉलसाठी जी रक्कम आकारतात तिला IUC म्हणतात.

सोप्या शब्दांत सांगायचं झालं, तर तुमच्याकडे जिओचं कार्ड आहे आणि तुमच्या मित्राकडे एअरटेलचं कार्ड आहे. जेव्हा तुम्ही जिओवरून एअरटेलवर फोन लावता तेव्हा तुम्हाला IUC अंतर्गत प्रति मिनिटासाठी 6 पैसे शुल्क आकारलं जाणार आहे.

रिलांयस कंपनीने जिओ लाँच केल्यानंतर IUC साठी अन्य टेलिकॉम कंपन्यांना 13,500 कोटी रुपये दिले होते.

जिओ नेटवर्कवर दिवसाला 25 ते 30 कोटी मिस्ड कॉल येतात.

तसंच जिओ नंबरवर दररोज 65 ते 75 कोटी मिनिटांचे कॉल दुसऱ्या नेटवर्कवर केले जातात, अशी माहिती रिलायन्सनं दिली.

जिओनं हे पाऊल का उचललं?

टेलिकॉम रेग्युलेटरी अथॉरिटी ऑफ इंडियाच्या (ट्राय) बदलत्या धोरणांमुळे IUC शुल्कांमधले हे बदल करावे लागले, असं जिओतर्फे सांगण्यात आलं.

जिओ दीर्घकाळापासून IUC शुल्कासाठी मोठी रक्कम दुसऱ्या कंपन्यांना देत आहे, तसंच 2019 सालानंतर IUC शुल्क संपुष्टात येईल असा विश्वास जिओला वाटतो आहे. ट्रायनं सर्व भागधारकांकडून या विषयावर मतं मागवली आहेत.

IUC शुल्काचा इतिहास पाहिला तर 2011 सालापासून IUC शुल्क संपुष्टात आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याचं समजतं. 2017 साली ट्रायने प्रति मिनिट 14 पैसेवरून 6 पैसे IUC शुल्क आकारायला सुरुवात केली.

याबरोबरच 1 जानेवारी 2020 सालापर्यंत IUC शुल्क पूर्णपणे बंद केले जाईल, असंही ट्रायनं म्हटलं होतं. परंतु यावर पुन्हा एकदा विचारविनिमय करण्यात येईल, असंही ट्रायनं नमूद केलं होतं.

2016 साली जिओ लाँच करताना कुठल्याही नेटवर्कवरच्या फोनसाठी ग्राहकांकडून पैसे आकारले जाणार नाहीत, असं जिओनं म्हटलं होतं.

जिओकडे सध्याच्या घडीला देशातील सर्वांत जास्त ग्राहकाधार आहे, असं असूनही जिओनं हा निर्णय का घेतला असा प्रश्न उपस्थित होतो.

टेलिकॉम क्षेत्रातले तज्ज्ञ प्रशांतो बॅनर्जी सांगतात की, रिलायन्स जिओ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही जिओ वापरत असाल, तर 10 ऑक्टोबरपासून म्हणजेच आजपासून एअरटेल किंवा व्होडाफोनसारख्या इतर कंपन्यांना फोन करण्यासाठी प्रति मिनिट दराने सहा पैसे आकारले जाणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जिगर बरासरा हा गुजराती तरुण जगप्रवास करत आहे.

गुजरातच्या एका तरुणानंही हिम्मत दाखवली आणि आपलं कुतूहल शमवण्यासाठी थेट उत्तर कोरियात फिरून आला.

जामनगरचा जिगर बरासरा याला सोलो ट्रिपिंग, अर्थात एकटंच फिरायला आवडतं. 30 वर्षांच्या जिगरनं आजवर उत्तर कोरियासह जगभरातल्या 68 देशांमध्ये भ्रमंती केली आहे.

आणि काही दिवसांपूर्वी जिगर राजधानी प्योंगयांगला गेला. 'अनेक प्रतिबंध असलेला देश', अशी धारणा असलेल्या या कोरियात त्याला मुक्तसंचार करता आला, फोटोही काढता आले.

या अनुभवाविषयी जिगरनं बीबीसीशी खास बातचीत केलेली -

उत्तर कोरियाबद्दल मला नेहेमीच कुतूहल वाटतं. मी दक्षिण कोरियात पोहोचलो तेव्हा माझ्या मित्रांनी मला एकाप्रकारे आव्हानच दिलं, "इथं गेलास ते ठीक आहे. पण उत्तर कोरियात पाऊल ठेवलंस तर मानू."

मी हे आव्हान स्वीकारलं आणि मग गेलो तिथं.

उत्तर कोरियात प्रवेश मिळवणं सोपं नव्हतं, कारण या देशाचा व्हिसा सहजासहजी मिळत नाही. चीनमधल्या एका खास एजन्सीमार्फत व्हिसा दिला जातो.

तो मी कसंतरी मिळवला आणि मग या रहस्यमयी देशात दाखल झालो.

राजधानी प्योंगयांगच्या विमानतळावर पोहोचलो तेव्हाच तो खरंच एक वेगळा देश असल्याचं प्रकर्षानं जाणवलं. दक्षिण कोरिया किंवा इतर कुठल्याही देशापेक्षा हे जग वेगळंच होतं.

राष्ट्राचे सर्वेसर्वा किम जोंग-उन यांनी या राज्यातल्या नागरिकांच्या मनावर कसलं तरी गारूड केलेलं आहे. असं वाटतं, जणू त्यांनी इथल्या जनतेचा आवाजही दाबून टाकला आहे.

तुम्ही उत्तर कोरियात दाखल झालात, की तुमचंही थो़डं तसंच होतं. इथं इंटरनेट, मोबाईल वापरण्यावर बंदी आहे. त्यामुळे जगाशी आपला संपर्कच तुटतो.

प्रवास केवळ सरकारी वाहनानंच.

या देशात नियमांचं सक्तीनं पालन होतं, आणि नियमानंच काम चालतं. जवळपास एकसारख्या दिसणाऱ्या भल्या मोठ्या इमारती आहेत. रस्त्यावर फक्त सरकारी वाहनंच दिसतात आणि लोकंही त्याच सार्वजनिक वाहनांमधून प्रवास करतात.

दक्षिण कोरियाची एक मोठी कंपनी म्हणजे ह्युंदाई. ती इतकी मोठी की भारतासह अनेक देशांमध्ये त्यांची वाहनं आहेत.

पण उत्तर कोरियाचं तसं नाही. इथं तर त्यांची अशी कंपनी तर सोडाच, कोणाकडे स्वत:ची गाडीही नाही. कारण इथं स्वत:चं वाहन खरेदी करता येत नाही. लोक सायकलचा वापर मोठ्या प्रमाणावर करतात

या देशात घर विकत घ्यायचं असेल तर सरकारकडून परवानगी घ्यावी लागते. आणि बहुतांश दुकानं सरकारी आहेत.

सायकलचा वापर

इथं कोणीही फोटो काढू...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर कोरिया हा देश रोज चर्चेत असतो. किम जोंग उन यांच्या या देशात कधी अणू चाचण्या होतात तर कधी क्षेपणास्त्रं सोडली जातात. पण या बंदिस्त देशात लोकांचा राहणीमान काय, ते खातात काय, याविषयी बाहेरच्या देशांमध्ये फारशी माहिती नाही. म्हणून कुतूहलही तितकंच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जितकं ब्रिटिश लोक टिप ठेवणं गंभीरपणे घेतात तितकं ही गोष्ट जगात कुणी गंभीरपणे घेत असेल का याबद्दल शंकाच आहे. असं म्हटलं जातं की 'टिप'चा शोध हा ब्रिटिशांनीच 17व्या शतकात लावला आहे.

उमराव लोक त्यांच्यापेक्षा 'छोट्या लोकांना' छोट्या-मोठ्या भेटवस्तू देत असत त्याचंच हे रूप आहे. टिप देणं हे युकेमध्ये रुजलं आहे आणि इथल्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग बनलं आहे.

पण तुम्हाला माहीत आहे का?

काही देशात टिप देणं हे त्या व्यक्तीला अपमानास्पद वागणूक दिल्यासारखं समजलं जातं.

चला तर जाणून घेऊया.... कोणत्या देशात काय आहेत टिपबद्दलचे नियम?

तुम्हाला वाटेल की युनायटेड किंगडमच्या राजकारण्यांना ब्रेक्झिट व्यतिरिक्त काही बोलण्यासाठी फुरसतच नाही.

पण सध्या युकेमधले दोन्ही मुख्य पक्ष एका वादावर तोडगा काढण्यासाठी चर्चा करत आहेत.

युकेच्या बार आणि रेस्तराँमध्ये टिप ठेवण्यावर बंदी यावी यावर चर्चा होत आहे.

अमेरिका

अमेरिकेत असं गमतीनं म्हटलं जातं की केवळ इन्कम टॅक्स रिटर्न भरण्याची प्रक्रिया ही टिप देण्यापेक्षा किचकट आहे. इथं टिप देण्याची संस्कृती 19व्या शतकात आली.

जेव्हा अमेरिकन लोक युरोपमध्ये फिरायला जाऊ लागले तेव्हा त्यांनी टिप देतात हे पाहिलं. हा प्रकार लोकशाहीविरोधी समजला जात असे. टिप देणाऱ्यांच्या दानावर जगणारा एक वर्ग निर्माण केला जात आहे, अशी टीका टिप देणाऱ्यांवर होत असे.

आता आपण 21व्या शतकाबद्दल विचार करू. टिप द्यावी की देऊ नये याबद्दल अजून अमेरिकन लोक वाद घालताना दिसतात. पण टिप देणं आता अमेरिकन लोकांच्या मानसिकतेचा एक भाग झाल्याचं म्हटलं जातं. अर्थतज्ज्ञ ऑफर अझार म्हणतात, "2007मध्ये रेस्तराँ व्यवसायात सेवा देणाऱ्या लोकांना 42 अब्ज डॉलर देण्यात आले असावेत. टिप म्हणजे मिळणाऱ्या पगाराला पूरक गोष्ट आहे असं मानलं जातं."

चीन

इतर आशियाई देशांप्रमाणे चीनमध्ये टिप दिली जात नसे. अनेक दशकं तर टिपवर बंदी होती आणि ती लाच देण्याप्रमाणे मानली जात असे. अजूनही टिपचं प्रमाण वाढलेलं दिसत नाही. ज्या ठिकाणी स्थानिक लोक जातात त्या रेस्तराँमध्ये टिप दिली जात नाही.

पण जिथं विदेशी पर्यटक येतात अशा हॉटेलमध्ये टिप दिली जाते. विदेशी पर्यटक जेव्हा हॉटेलमध्ये येतात तेव्हा जे लोक सामान उचलतात त्यांना टिप देणं हे सर्रास आढळतं. टूर गाईडला आणि टूर बस ड्रायव्हरला टिप देण्यात काही गैर मानलं जात नाही.

जपान

जपानमध्ये शिष्टाचाराचे नियम खूप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही ठिकाणी टिप दिली तर आपण अडचणीत येऊ, तर काही ठिकाणी नाही दिली तर वेगळ्याच नजरेनं पाहिलं जाईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जिन्नांचे संग्रहित छायाचित्र.

'कायदे आजम' म्हणून ओळखले जाणारे पाकिस्तानचे संस्थापक मोहम्मद अली जिन्ना यांचा आज 141वा जन्मदिवस.

सार्वजनिक क्षेत्रातल्या तसंच सत्तेत असलेल्या उजव्या विचारसरणीच्या घटकांना 'बिगर-इस्लामिक' किंवा 'पाश्चात्य' सणाला सुटी देण्याची कल्पना रुचत नसल्याने जिन्नांच्या स्मरणार्थ सार्वजनिक सुटी जाहीर करणं सोयीचं ठरतं.

आजच्या पाकिस्तानची ओळख सांगताना धर्म हा त्यातला महत्त्वाचा घटक आहे, हे लक्षात घ्यायला हवं. पण ही ओळख जिन्नांना अभिप्रेत असणाऱ्या पाकिस्तानच्या कल्पनेशी सुसंगत आहे का?

धार्मिक नीतिनियमांवर आधारलेलं राष्ट्र त्यांना हवं होतं का? की नागरिकांच्या धर्माचा विचार न करता त्यांना सामावून घेईल, असं राष्ट्र जिन्नांना उभं करायचं होतं? की त्यांना पूर्णतः धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र हवं होतं?

नेहरू, माउंटबॅटन आणि जिन्ना.

इतिहासकार यासीर लतिफ हमदानींच्या मते, "आपल्या 33 भाषणांमधून जिन्नांनी नागरी सत्तेचं वर्चस्व, लोकशाही आणि अल्पसंख्यांकांसाठी समान हक्क, यांचा उल्लेख केलेला दिसून येतो. इस्लामबद्दल बोलताना देखील त्यांनी इस्लामची तत्त्वं समानतेवर आधारित आहेत, असंच सांगितलं होतं."

"पण आज पाकिस्तानात जे काही होतं आहे, ते जिन्नांना अभिप्रेत नव्हतं," असंही हमदानी म्हणाले.

फैजाबाद इंटरचेंजजवळ झालेली निदर्शनं.

'तहरीक-ए-लबैक या रसूल अल्लाह' या पक्षाने ईश्वरनिंदेच्या मुद्द्यावरून नुकत्याच इस्लामाबादजवळच्या फैजाबाद इंटरचेंज येथे केलेल्या निदर्शनांबद्दल बोलताना यासीर हमदानी म्हणतात, "जिन्नांना हव्या असलेल्या पाकिस्तानच्या पूर्णत: विरुद्ध असं हे चित्र होतं."

इतिहासकार मुबारक अलींच्या मते, पाकिस्तानी इतिहासकारांनी जिन्ना हे संत होते किंवा ते अत्यंत धार्मिक वृत्तीचे होते, अशी त्यांची प्रतिमा उभी केली आहे. सध्याच्या उजव्या विचारसरणीच्या कट्टर धर्मवादी शक्तींच्या विचारांना जिन्नांच्या विचारांशी सुसंगत ठरवता यावं, म्हणून हे हेतूपूर्वक केलं गेलं, असंही ते म्हणतात.

"जिन्ना धर्मनिरपेक्षता, भारतीय राष्ट्रवाद आणि ब्रिटीशविरोध ही मूल्यं मानत नव्हते, असा आभास निर्माण करण्याचे प्रयत्न हे कथित इतिहासकार करत आहेत," असं अली म्हणतात.

हे 'नवे जिन्ना' मूळ जिन्नांपेक्षा पूर्णतः वेगळे असून ते आपलं ऐतिहासिक महत्त्व गमावून बसले आहेत, असं अलींना वाटतं.

फाळणीत दोन राष्ट्रांची निर्मिती झाली. एकीकडे महात्मा गांधी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

25 डिसेंबरचं पाकिस्तानसाठी विशेष महत्त्व आहे. इतर अनेक देशांप्रमाणेच पाकिस्तानातही आजच्या दिवशी सुटी असते. पण ख्रिसमसनिमित्त नाही, तर जिन्नांचा जन्मदिवस म्हणून.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जिल्ह्यातील सर्व नद्या दुथडी भरून वाहत आहेत. पंचगंगा नदीला पूर आला आहे. राधानगरी धरणाचे सातही दरवाजे उघडल्याने पाण्याचा विसर्ग वाढला आहे, त्यामुळे पंचगंगा नदीची पाणीपातळी झपाटयाने वाढली आहे.

मुसळधार पावसानं शहरातल्या सखल भागात पाणी साचले आहे. त्यामुळे अनेक कुटुंबांना स्थलांतरित करावे लागले आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोल्हापूर जिल्ह्यात गेले काही दिवस मुसळधार पाऊस सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जीडीपी देशाच्या आर्थिक स्थितीचं प्रतीक असतं.

गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत 'जीडीपी' ग्रॉस डोमेस्टिक प्रॉडक्ट अर्थात 'सकल राष्ट्रीय उत्पन' या संकल्पनेची नेहमीच चर्चा असते. पण हे जीडीपी नक्की असतं तरी काय?

कोणत्याही देशाच्या आर्थिक आरोग्याचं सकल राष्ट्रीय उत्पन्न द्योतक आहे. एका विशिष्ट कालावधीत देशातल्या वस्तू आणि सेवांच्या उत्पादनाची किंमत म्हणजेच जीडीपी होय.

जीडीपीची आकडेवारी दर तिमाहीला प्रसिद्ध होते.

कृषी, उद्योग आणि सेवा या तीन आघाड्यांवर उत्पादन वधारलं किंवा घटण्याच्या सरासरीद्वारे जीडीपीचा दर ठरवला जातो.

जीडीपीचा दर देशाच्या आर्थिक प्रगतीचं प्रतीक असतं. सोप्या शब्दांत, जीडीपीचा दर वधारला असेल तर आर्थिक विकासाचा दर उंचावला असं म्हणता येतं. जीडीपीचा दर घटला असेल तर देशाची आर्थिक स्थिती खालावली असं म्हटलं जातं.

जीडीपीचा दर कसा ठरवला जातो?

जीडीपी दोन पद्धतींनी निश्चित केला जातो. कारण चलनवाढीसह उत्पादन खर्चात घट होते. हे प्रमाण 'कॉन्स्ट्ंट प्राइज' अर्थात कायमस्वरुपी दर आहे. यानुसार जीडीपीचा दर आणि उत्पादनाचं मूल्य एका वर्षासाठीच्या उत्पादनासाठी येणाऱ्या खर्चानुसार ठरतं.

दर तिमाहीला जीडीपी जाहीर केला जातो.

म्हणजे 2010 वर्ष प्रमाण मानलं तर त्याआधारे उत्पादनाच्या मूल्यात वाढ किंवा घट होते.

दुसऱ्या पद्धतीनुसार करंट प्राइज अर्थात सध्याच्या मूल्यानुसार जीडीपीचा दर निश्चित केला जातो. त्याअंतर्गत उत्पादन मूल्यामध्ये महागाईचा दरही सामील असतो.

केंद्रीय सांख्यिकी संस्थेतर्फे उत्पादन आणि सेवा या दोन्हींच्या मूल्यांकनासाठी एक वर्ष निश्चित केलं जातं. त्या वर्षातल्या किंमतींना प्रमाण मानून उत्पादन आणि सेवांसाठीचे किमतींचं परीक्षण केलं जातं. त्याआधारे तुलनात्मक वाढ किंवा घट यांची गणना केली जाते.

प्रमाण वर्ष कोणतं?

भारतात कॉन्स्टंट प्राइस अर्थात कायमस्वरुपी दरांच्या गणनेसाठी 2011-12 हे वर्ष प्रमाण मानण्यात येतं.

उदाहरणार्थ 2011 मध्ये शंभर रुपये किमतीच्या तीन वस्तू तयार झाल्या तर एकूण जीडीपी 300 रुपये होतो. 2017 वर्षापर्यंत उत्पादन दोनवर आलं मात्र किंमत दीडशे रुपये झाली तर नॉमिनल जीडीपी तीनशे रुपये झाला. मात्र प्रत्यक्षात देशाची आर्थिक वृद्धी झाली का?

औद्योगिक उत्पादन देशासाठी नेहमीच महत्त्वाचं असतं.

अशावेळी प्रमाण वर्षाचा फॉर्म्युला कामी येतो. 2011 या प्रमाण वर्षानुसार कॉन्स्टंट किंमत 100 याप्रमाणे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोमवारी (31 ऑगस्ट) एप्रिल ते जून या तिमाहीसाठी जीडीपीची आकडेवारी जाहीर केली जाणार आहे. कोरोनाच्या काळात अर्थव्यवस्था कशी आहे आणि पुढे दिशा कशी असेल याचं हे निदर्शक ठरणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जुबैदा आणि हुमैरा इंद्रीसी

हे शब्द आहेत मुंबईच्या नागपाडा परिसरात रहाणाऱ्या 23 वर्षांच्या जुबैदा इंद्रीसीचे.

जन्मत:च शारीरिक वाढीसाठी लागणारे 'ग्रोथ हॉर्मोन' कमी असल्याने जुबैदाची वाढ सामान्य मुलांसारखी झाली नाही. जुबैदाची उंची आहे फक्त 3.5 फूट.

तिची सख्खी बहीण 22 वर्षाची हुमैरासुद्धा तिच्यासारखीच आहे तिचीही उंची फक्त 3.9 फूट आहे.

नियतीने दोघींनाही शारीरिकरीत्या कमकूवत केलं. पण, यशाचं शिखर गाठण्याची जिद्द आणि मानसिक शक्तीच्या बळावर या बहिणींनी वैद्यकीय शिक्षणाच्या 'नीट' या प्रवेश परीक्षेत घवघवीत यश प्राप्त केलं आहे.

'डॉक्टर होण्याचं स्वप्न पूर्ण  होणार'

जुबैदाला जळगावच्या सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयात MBBS साठी प्रवेश मिळालाय.

बीबीसीशी बोलताना जुबैदा सांगते, "डॉक्टर होण्याचं स्वप्न पहिल्यापासूनच होतं. पण, घरची परिस्थिती पहाता शिक्षण घेता येईल? स्वप्न पूर्ण होईल असं वाटलं नव्हतं. आता, माझं ध्येय माझ्या डोळ्यासमोर आहे. खूप मेहनत करायची आहे. मागे वळून पाहायचं नाही."

तर, हुमैरा मुंबई महापालिकेच्या टोपीवाला नायर मेडिकल कॉलेजमध्ये वैद्यकीय शिक्षण घेणार आहे.

"स्वत:वर विश्वास ठेवला तर यश नक्की मिळतं. अभ्यास आणि शारीरिक उंची यांचा काय संबंध? उंची अभ्यासात कधीच अडथळा बनू शकत नाही. खूप मेहनत आणि मनापासून प्रयत्न फार महत्त्वाचे आहेत," असं हुमैरा सांगते.

NEET परिक्षेचा खडतर प्रवास

वैद्यकीय प्रवेशाच्या नीट परिक्षेला देशभरातून लाखो मुलं बसतात. ही परिक्षा तशी सोपी नाही.

जुबैदा सांगते, "आम्ही NEET परिक्षेसाठी Differently Abled म्हणजे 'वेगळ्या प्रकारे सक्षम' या कॅटेगरीमध्ये फॉर्म भरला होता."

दोन्ही बहिणींची शारीरिक स्थिती 'वेगळ्या प्रकारे सक्षम' या विभागाअंतर्गत मोडत होती. त्यामुळे आपलं स्वप्न पूर्ण करण्याची संधी जुबैदा आणि हुमैराला मिळाली. आपल्या जिद्दीच्या जोरावर त्यांनी या संधीच सोनं केलं.

पण, NEET पर्यंतचा त्यांचा प्रवास सोपा नव्हता. हा प्रवास सुरू झाला एका डिस्पेन्सरीमधून.

जुबैदा आणि हुमैरा औषधं आणण्यासाठी नागपाड्यातील एका डिस्पेन्सरीमध्ये जायच्या. एक सामाजिक संस्था या ठिकाणी गरजूंना औषधं देण्याचं काम करते. याच ठिकाणी त्यांची भेट अश्फाक मूसा यांच्याशी झाली. अश्फाक यांनी या दोन बहिणींना पुढच्या शिक्षणासाठी मदत केली.

अश्फाक सांगतात या मुली पहिल्यांदा मला भेटल्या तेव्हा "सहा फुटाच्या व्यक्तीला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"यशाचं उंच शिखर गाठायचं असेल तर मनात जिद्द पाहिजे. स्वत:वर विश्वास असला पाहिजे. ध्येय साध्य करताना अडचणी येतीलच. त्यांचा धीराने सामना केला पाहिजे. स्वप्नांचा पाठलाग करताना शारीरिक अडचणींना कधीच अडसर म्हणून समजू नका."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जुलै 2008 मध्ये अहमदाबाद येथे प्रवचनात बोलताना आसाराम बापू.

आसाराम आणि त्याचा मुलगा नारायण साई यांच्यावर जोधपूर, अहमदाबाद आणि सुरतमधल्या न्यायालयांमध्ये सुरू असलेल्या तीन महत्त्वाच्या खटल्यांमध्ये राहुल सगळ्यांत महत्त्वाचे साक्षीदार आहेत.

नोव्हेंबर 2015 मध्ये ते बेपत्ता झाले, तेव्हा ते 41 वर्षांचे होते. 2003 ते 2009 या कालावधीत आसाराम यांचे खासगी सचिव म्हणून राहुल काम पाहत होते.

फेब्रुवारी 2015 साली जोधपूर न्यायालयात साक्ष दिल्यानंतर राहुल यांच्यावर जीवघेणा हल्ला झाला होता. त्यात ते बचावले होते. या हल्ल्याच्या नऊ महिन्यानंतर एका रात्री लखनौच्या केसर बाग बस स्टँडवरून ते गायब झाले.

आसाराम आणि नारायण साई यांच्याशी निगडित प्रकरणात अमृत प्रजापती (मे 2014), अखिल गुप्ता (जानेवारी 2015) आणि कृपाल सिंह (जुलाई 2015) यांची हत्या झाली आहे. अन्य सहा साक्षीदारांवर जीवघेणे हल्ले झाले आहेत.

हत्येची शंका

अलाहाबाद उच्च न्यायालयात राहुलच्या बेपत्ता होण्यासंदर्भातला खटला बेनेट कॅस्टेलिनो हे वकील सध्या लढत आहेत.

न्यूझीलंड आणि भारतात काम करणाऱ्या बेनेट यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "आसाराम बापूचा खाजगी सचिव असल्यामुळे राहुलना आसाराम बापूबद्दल सगळी माहिती होती. आसारामांच्या दिनचर्येचा बारीकसारीक तपशील त्यांना ठाऊक होता. तसंच आसाराम यांच्या आवडीनिवडी आणि आगामी वाटचालीबद्दल त्यांना संपूर्ण माहिती होती."

बलात्कार आणि अल्पवयीन मुलींच्या लैंगिक शोषणप्रकरणी आसाराम बापू यांना अटक करण्यात आली होती.

बेनेट सांगतात, "म्हणूनच जोधपूरसोबतच अहमदाबाद येथे सुरू असलेल्या सुनावणीसाठी ते सगळ्यांत महत्त्वाचे साक्षीदार आहेत. त्यांच्या जीवाला धोका आहेच."

बेपत्ता होण्याआधी त्यांनी सुरक्षेसाठी त्यांनी अर्ज दाखल केला होता. त्या अर्जात त्यांनी जीवाला धोका आहे हे स्पष्ट केलं होतं. मरण्याच्या आधी सगळ्या न्यायालयात आपली साक्ष पूर्ण करण्याची इच्छा आहे असंही त्यांनी न्यायालयाला सांगितलं होतं.

पोलिसांच्या सुरक्षेवर विश्वास नव्हता

ऑगस्ट 2015 साली बेनेट यांनी सर्वोच्च न्यायालयात राहुलचं प्रतिज्ञापत्र दाखल केलं. हे प्रतिज्ञापत्र या खटल्यात अतिशय महत्त्वपूर्ण आहे.

प्रतिज्ञापत्रात राहुल म्हणतात, "माझं आयुष्य रोज माझ्या हातून निसटतं आहे. मी न्यायाच्या बाजूने उभा राहिलो जेणेकरून यापुढे स्त्रियांवर आणि मुलींवर अत्याचार होऊ नये. ज्या गतीनं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुरुंगवासात असलेला स्वयंघोषित धर्मगुरू असुमल सिरुमलाणी उर्फ आसारामचे खाजगी सचिव राहुल सचान दोन वर्षांपासून बेपत्ता आहे. मात्र याप्रकरणी तपास संथ गतीने सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जून महिन्यात गलवान खोऱ्यात घडलेल्या घटनेनंतर दोन्ही देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची ही पहिलीच बैठक आहे. गेल्या चार दशकांत प्रथमच प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर गोळीबार केला गेला. 45 वर्षांत दोन्ही देशांमध्ये इतके तणावपूर्ण संबंध कधीच नव्हते.

राजकीय पातळीवरील बोलणी अयशस्वी ठरल्याने मंत्र्यांमध्ये चर्चा सुरू करण्यात आली. तज्ज्ञांच्या मते, यातून मार्ग निघाला नाही तर दोन्ही देशांच्या पंतप्रधानांना मध्यस्थी करावी लागेल. पण कित्येक महिन्यांपासून दोन्ही देशांच्या पंतप्रधानांमध्ये संवाद नाही.

सीमेवरील तणावाची परिस्थिती लक्षात घेऊन अनेकदा दोन्ही देशांमधला संवाद बंद असतो. पण एक माध्यम असे आहे जिथला संवाद कधीच बंद होत नाही. तिथे कायम बोलणे सुरू असते. ते म्हणजे 'हॉटलाईन'

हॉटलाईन म्हणजे काय?

तणावाच्या काळात दोन्ही देशांमध्ये हॉटलाईनवर चर्चा झाली अशी हेडलाईन अनेकदा आपण वृत्तपत्रांमध्ये वाचतो. याचा अर्थ शांततापूर्ण वातावरणात हॉटलाईनवरील संवाद बंद असतो असे नाही.

हॉटलाईन हे दोन देशांच्या सैनिकांसाठी थेट संवादाचे एक माध्यम आहे. सामान्य भाषेत आत्मविश्वास निर्माण करण्याचा एक मार्ग म्हणून त्याकडे पाहिले जाते. दोन्ही देशांच्या सीमेवर तैनात असलेल्या सैनिकांमध्ये संवादाचे हे साधन आहे.

भारतातील हॉटलाईनची संपूर्ण यंत्रणा मिलिटरी ऑपरेशन्सच्या महासंचालकांच्या अखत्यारित म्हणजेच डीजीएमओ यांच्या अंतर्गत काम करते. हॉटलाईनवर संदेश पाठवण्याची विशिष्ट यंत्रणा आहे.

निवृत्त लेफ्टनंट जनरल  विनोद भाटिया यांनी भारताचे डीजीएमओ म्हणून काम केले आहे. बीबीसीशी बोलताना त्यांनी हॉटलाईन कशा प्रकारे काम करतात हे सविस्तर सांगितले.

सध्या भारत-चीनच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर पाच ठिकाणी हॉटलाईन कार्यरत आहेत.

हॉटलाईनचा वापर कसा करतात?

हॉटलाईन ही एक फोन लाईन आहे जी दोन देशांतील सैनिकांना सीमेवर एकमेकांच्या संपर्कात राहण्यासाठी मदत करते.

हॉटलाईनवर अधिकाऱ्यांची नियमीत ड्युटी लागते. हॉटलाईनवर फोन खणखणताच तो फोन सीमेच्या पलीकडून आला आहे हे सीमेवर तैनात असलेल्या सैनिकांना समजते. मेसेज घेणाऱ्याला संदेश पाठवला जातो आणि  दुस-या बाजूचे सैनिक हॉटलाईवरुनच त्या संदेशाला प्रतिसाद देतात.

भारतात नियंत्रण रेषेवर तैनात असलेल्या लष्करी पथकाच्या कमांडरला हॉटलाईनवर संदेश पाठवण्याची अधिकृत जबाबदारी देण्यात आली आहे.

हॉटलाईनवर कोणत्या प्रकारचे संदेश पाठवता येतात याचे एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारत-चीन सीमेवरील तणाव कमी करण्यासाठी दोन्ही देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची  बैठक पार पडली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जेफ बोजेस

ऑनलाईन रिटेल क्षेत्रातली दिग्गज असणारी अॅमेझॉन कंपनी आणि भारतामध्ये मजबूत पाळंमुळं रुजलेली रिलायन्स कंपनी यांच्यातल्या या कायदेशीर वादातून जे निष्पन्न होईल त्याचा भारतातल्या येत्या काळातल्या ई कॉमर्सवर परिणाम होणार असल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

"माझ्यामते हे मोठं आहे. अॅमेझॉनला आतापर्यंत कोणत्याही बाजारपेठेत इतका मोठा स्पर्धक मिळालेला नाही," फॉरेस्टर कन्सल्टन्सीचे सीनियर फोरकास्ट अॅनालिस्ट सतीश मीना यांनी बीबीसीला सांगितलं.

अॅमेझॉन या कंपनीमुळे तिचे संस्थाप जेफ बेझोस हे जगातले सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले (आता हा विक्रम त्यांच्या नावावर नाही) आणि या कंपनीचं रूपांतर एका जागतिक रिटेल कंपनीत झालं.

पण भारतातले सर्वात श्रीमंत व्यक्ती असणाऱ्या रिलायन्स प्रमुख मुकेश अंबानींना एखाद्या क्षेत्रातमध्ये उलथापालथ करण्याबद्दल ओळखलं जातं.

रिटेल क्षेत्रासाठीच्या त्यांच्या योजना या अॅमेझॉनसाठी आणि वॉलमार्टच्या मालकीच्या फ्लिपकार्टसाठीही आव्हान ठरणार असल्याचं या क्षेत्रातल्या तज्ज्ञांना वाटतं.

मुकेश अंबानी

भारतातली ई कॉमर्स बाजारपेठ झपाट्याने विस्तारतेय आणि याचा फायदा घेण्यासाठी अॅमेझॉन भारतामध्ये विस्तार करण्याचा आक्रमकपणे प्रयत्न करत आहे. ई कॉमर्स आणि किराणा व्यापार अशा दोन्ही पातळ्यांवर विस्तार करण्याची रिलायन्सचीही योजना आहे.

फ्युचर ग्रुपवरून काय वाद आहे?

किशोर बियानींच्या फ्युचर समूहाने त्यांच्या रिटेल व्यवसायाचा काही भाग 3.4 अब्ज डॉलर्सला रिलायन्सला याच वर्षाच्या सुरुवातीला विकला.

2019 सालामध्येच अॅमेझॉनने फ्युचर समूहाच्या फ्युचर कूपन्समध्ये 49 टक्के हिस्सा घेतलाय. यामुळे अॅमेझॉनला फ्युचर रिटेलमध्ये अप्रत्यक्ष मालकी मिळते. हा हिस्सा खरेदी करतानाचा फ्युचर समूहाला रिलायन्ससह काही निवडक भारतीय कंपन्यांना हिस्सा विकण्यासाठी मनाई करणारी अट घालण्यात आली होती, असा अॅमेझॉनचा दावा आहे.

प्रामुख्याने दुकानांमधून होणाऱ्या विक्रीवर फ्युचर रिटेलचा उद्योग अवलंबून आहे. पण कोरोनाच्या साथीचा या व्यवसायाला मोठा फटका बसला. कंपनी टिकवून ठेवण्यासाठी रिलायन्ससोबतचा करार आवश्यक असल्याचं फ्युचर रिटेलचं म्हणणं आहे.

याच मुद्द्यावर कोर्टात वाद सुरू आहे. आधीच्या कोर्टाने रिलायन्ससोबतच्या विक्रीचा हा व्यवहार स्थगित केला होता. पण सोमवारी दिल्ली हायकोर्टाने ही स्थगिती उठवली आणि निर्णय फ्युचर समूहाच्या बाजूने दिला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्युचर ग्रूप या भारतीय रिटेल कंपनीसोबत केलेल्या दोन स्वतंत्र करारांवरून आता जेफ बेझोस आणि मुकेश अंबानी एकमेकांच्या विरोधात उभे ठाकले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जेफच्या आणि माझ्या घटस्फोटाची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. या काळात आम्ही एकमेकांना पूर्णपणे पाठिंबा दिला याबद्दल मी आभारी आहे, असं मॅकेन्झी बेझोस यांनी म्हटलं.

त्यांच्या पोटगीच्या रकमेवर शिक्कामोर्तब झालं असून ही घटस्फोटानंतर मॅकेन्झी यांना 35 अब्ज डॉलर्स, म्हणजे जवळजवळ 2.41 लाख कोटी रुपयांची पोटगी मिळेल.

या व्यतिरिक्त मॅकेन्झी यांच्याकडे अमेझॉनमधले 4 टक्के शेअर्स राहतील, पण त्यांनी 'वॉशिग्टन पोस्ट' आणि जेफ यांची स्पेस फर्म ब्लू ओरिजिनमधला हक्क सोडून दिला आहे.

घटस्फोटाची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर मॅकेन्झी यांनी ट्वीट करून याची माहिती सगळ्यांना दिली. "जेफच्या आणि माझ्या घटस्फोटाची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. या काळात आम्ही एकमेकांना पूर्णपणे पाठिंबा दिला याबद्दल मी आभारी आहे," असं त्यांनी लिहिलं.

जानेवारी महिन्यात जेफ आणि मॅकेन्झी यांनी आपण वेगळं होत असल्याची घोषणा केली. त्यावेळी दोघांनीही यासंदर्भात ट्वीटरवर सविस्तरपणे लिहिलं होतं.

"अनेक वर्षं एकमेकांच्या प्रेमात राहिल्यानंतर तसंच काही महिने एकमेकांपासून दूर राहिल्यानंतर आम्ही वेगळं होण्याचा निर्णय घेतला आहे. आम्ही एकमेकांचे चांगले मित्र नक्कीच असू," अशा आशयाचं ट्वीट दोघांनी केलं होतं.

गेल्या अनेक महिन्यापासून जेफ आणि फॉक्स टीव्हीच्या माजी होस्ट लॉरेन सँचेस यांच्या नात्याची चर्चा आहे. जेफ यांचे सँचेस यांच्याशी विवाहबाह्य संबंध होते आणि त्याची भरपूर चर्चा अमेरिकेतल्या टॅब्लॉईड मासिकांमधून झाली.

54 वर्षीय जेफ यांनी 25 वर्षांपूर्वी अॅमेझॉनची मुहूर्तमेढ रोवली होती. ब्लूमबर्गने तयार केलेल्या जगातल्या श्रीमंत व्यक्तींच्या यादीत जेफ अव्वल स्थानी आहेत. जेफ यांची एकूण संपत्ती 137 अब्ज डॉलर्स एवढी आहे.

काही महिन्यांपुर्वीच अॅमेझॉन कंपनीने मायक्रोसॉफ्टला मागे टाकत जगातील सगळ्यांत श्रीमंत कंपनी होण्याचा मान मिळवला होता.

जेफ यांच्या पत्नी 48 वर्षीय मॅकेन्झी साहित्यिक आहेत. त्यांनी दोन पुस्तकं लिहिली आहेत. 2005 मध्ये 'The Testing of Luther Albright' तर 2013 मध्ये 'Traps' ही त्यांची पुस्तकं प्रसिद्ध झाली आहेत.

"आम्ही दोघं अतिशय नशीबवान आहोत. आम्ही एकमेकांचे जोडीदार झालो, एकमेकांना साथ दिली. इतकी वर्ष संसार केला. आम्ही एकमेकांचे आभारी आहोत. आम्ही एकत्र उत्तम आयुष्य जगलो. आम्ही भविष्याची काही स्वप्नं पाहिली. आईवडील, मित्र, जोडीदार म्हणून अनेक भूमिका निभावल्या. अनेक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगातली सगळ्यात श्रीमंत व्यक्ती जेफ बेझोस आणि त्यांच्या पत्नी मॅकेन्झी गुरुवारी 25 वर्षांच्या संसारानंतर वेगळे झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जेम्मा वॉटनं सोशल मीडियावर स्वत:ची ओळख 16 वर्षांचा 'जेक वॅटन' अशी करून दिली होती.

जेमा वॉट या मुलीनं सोशल मीडियावर 16 वर्षांचा 'जेक वॅटन' असं नाव धारण केलं. त्यानंतर अनेकांना ती इंग्लंडमधल्या वेगवेगळ्या ठिकाणी भेटली. भेटीपूर्वी तिनं इतरांशी अश्लील फोटो शेयर केले.

21 वर्षीय वॉट 4 मुलींचं लैंगिक शोषण केल्याप्रकरणी Winchester Crown Courtनं दोषी ठरवलं आहे. तिला 8 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आलीय.

तिनं आतापर्यंत 50 जणांना आपल्या जाळ्यात ओढल्याचा अंदाज पोलिसांना व्यक्त केलं आहे.

Scotland Yard च्या मते, "वॉटनं तिचा स्वत:चा फोटो स्नॅपचॅट आणि इन्स्टाग्रामवर 'जेक' म्हणून वापरला आणि 13 ते 16 वर्षांच्या मुलींचे प्रोफाईल फोटो लाईक करून त्यांना टार्गेट केलं."

या मुलींना भेटण्यापूर्वी तिनं आधी अश्लील मेसेज आणि मादक फोटो त्यांच्यासोबत शेयर केले.

वॅट्सनं अनेक फेक सोशल मीडिया अकाऊंट तयार केले होते.

केस बांधलेले, बेसबॉल कॅप, जॉगिंग बॉटम्स आणि हुडी हा वेश तिनं परिधान केला होता.

जोपर्यंत वॉट ही एक महिला आहे, हे पोलिसांनी जाहीर केलं नव्हतं, तोपर्यंत तिच्याशी चॅटिंग केलेल्या सगळ्या मुलींना वाटत होतं की, त्या एका किशोरवयीन मुलासोबत रिलेशनशिपमध्ये आहेत.

या मुलींपैकी काहींच्या पालकांसोबत तिनं 'जेक' म्हणून वेळ घालवला होता.

या अनुभवामुळे दोन बळींनी आत्महत्येचा प्रयत्न केल्याचं समोर आलं आहे.

'मी त्याच्यावर प्रेम करायचे'

वॉटबद्दल पोलिसांकडून सत्य कळाल्यामुळे माझा स्वप्नभंग झाल्याचं एका 14 वर्षांच्या मुलीनं सांगितलं.

"माझं जग संपलं होतं, माझा श्वास थांबला होता, मी त्याच्यावर खूप प्रेम करत होते..."असं पीडितेच्या निवेदनात म्हटलं आहे.

4 बळींपैकी एक 13 वर्षीय मुलगी प्लेमथ, दोन 14 वर्षांच्या मुली अनुक्रमे  सरे आणि हॅम्पशायर , तर एक 16 वर्षांची मुलगी वेस्ट मिडलँड येथील आहे.

फिर्यादीच्या वकील बर्नाबी शॉ यांनी सांगितलं की, "वॉटनं 3 महिन्यांच्या कालावधीत नियमितपणे रात्रभर या मुलींशी संवाद साधला.

एकदा आपण वॉटच्या जननेंद्रियाला स्पर्श करत आहोत, असं एकीला वाटलं. पण, तिथं "अनेक मोजे एकत्र जोडलेले असावेत" याची जाणीव झाल्यामुळे तिला फसवणूक झाल्यासारखं वाटलं," त्यांनी सांगितलं.

शिक्षा सुनावताना न्यायाधीश सुसान इव्हान्स क्यूसी म्हणाल्या की, वॉटनं स्वत:च्या समाधानासाठी तरुण मुलींना तयार केलं.

"या मुलींना तिनं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एका मुलीनं स्वत:ची ओळख तरुण मुलगा अशी करुन देत इतर मुलींचं लैंगिक शोषण केल्याची घटना उघडकीस आली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जेर बोलसोनारो

सोशल मीडियावर ब्राझीलचे हजारो नागरिक बोलसोनारो यांना फॉलो करतात. अनेकांना ते 'ब्राझीलचे ट्रंप' वाटतात.

माजी लष्करी अधिकारी असलेले जेर बोलसोनारो हे अनेक पोल्सनुसार माजी अध्यक्ष ल्युईझ इनासिओ लुला डीसिल्व्हा यांच्या मागे आहेत.

लुला हे भ्रष्टाचाराच्या आरोपांखाली सध्या तुरुंगात आहेत, त्यामुळे राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक लढवण्याची शक्यता कमी आहे.

वर्णभेदी आणि समलिंगी व्यक्तींसंदर्भात बोलसोनारो यांच्या वक्तव्यांनी ब्राझीलमध्ये खळबळ उडाली होती. मात्र गुन्हेगारीने वेढलेल्या देशाला वाचवण्यासाठी बोलसोनारो यांच्यासारख्या व्यक्तिमत्वाची आवश्यकता असल्याचं त्यांचे पाठीराखे सांगतात.

रिओ दी जानेरो शहरात झालेल्या एका सभेत 3,000 समर्थकांच्या साक्षीने बोलसोनारो यांनी राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीसाठी आपली दावेदारी जाहीर केली.

पण बोलसोनारो यांना राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकता येणार नाही असं काही लोकांना वाटतं. त्यांच्या काही वर्णद्वेषी आणि समलैंगिकांविरोधी विधानांनी लोक चिडले आहेत.

बोलसोनारो निवडणुकीत सोशल लिबरल पार्टीचे उमेदवार असतील. यामुळे टीव्हीवर निवडणूक प्रचारासाठी त्यांना फक्त 10 सेकंद मिळतील.

"आमचा पक्ष मोठा नाही. आमच्या पक्षाला निवडणूक निधी मिळत नाही. आम्हाला टीव्हीवर प्रचारासाठी पुरेसा वेळ मिळत नाही. मात्र आमच्याकडे ब्राझीलच्या लोकांचा पाठिंबा आहे, जो अन्य पक्षांकडे नाही," असं बोलसोनारो यांनी सांगितलं.

गुन्हेगारी रोखण्यासाठी देशातला बंदुकींसंदर्भातला कायदा शिथिल करण्याचा बोलसोनारो यांचा मानस आहे. गर्भपातविरोधी कायद्यासंदर्भात त्यांच्या ठाम भूमिकेमुळे त्यांना कट्टर ख्रिश्चनांचाही पाठिंबा आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्राझीलमध्ये कडव्या उजव्या विचारसरणीचे वादग्रस्त नेते जेर बोलसोनारो यांनी राष्ट्राध्यक्षांच्या निवडणुकीच्या रिंगणात उतरत असल्याचं जाहीर केलं. ऑक्टोबरमध्ये या निवडणुका होणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉन सुल्तान

दिल्लीतील उत्तम नगर इथल्या रोहिंग्या वस्तीत राहणारा जॉन सुल्तान आता स्वतःला ख्रिश्चन मानतो. तो आता मित्रांमध्ये आणि फेसबुकवर येशू ख्रिस्तांच्या संदेशांचा प्रचार करतो.

फक्त जॉन सुल्तानच नव्हे तर त्याच्या वस्तीतील जवळपास 120 लोक ख्रिश्चन धर्माचं पालन करतात. या वस्तीत एक चर्चही आहे. इथं दररोज येशू ख्रिस्तांची प्रार्थना केली जाते.

भारतात आल्यानंतर या समुदायात जन्माला आलेल्या सर्व नव्या मुलांची नावं ख्रिश्चन धर्मानुसार ठेवली गेली आहेत.

आता नमाज पठण नाही

वस्तीत राहणाऱ्या कबीरला रुबीना, फारमीन आणि सॅम्युअल ही तीन मुलं आहेत. रुबीनाचं वय 13 वर्ष आहे. फारमीन सात वर्षांचा आहे तर सात महिन्यांच्या सॅम्युअलचा जन्म भारतात झाला आहे.

या रोहिंग्या वस्तीत अनेक सीसीटीव्ही कॅमेरे लावण्यात आले आहेत.

याच वस्तीत राहणाऱ्या हकीम नावाच्या एका व्यक्तीनं सांगितलं की, भारतात आल्यावर त्यांना एक मुलगा झाला. ज्याचं नाव त्यांनी पीटर ठेवलं.

मुलाचं नाव हेच का ठेवलं, असा प्रश्न हकीम यांना विचारला असता त्यांनी सांगितलं की, "बायबलमध्ये या नावाचा उल्लेख असल्यान मी हे नाव ठेवलं. आम्ही लोक अजिबात नमाज पठण करत नाही. आम्ही येशू ख्रिस्तांची प्रार्थना करतो."

या वस्ती समोरच एक चर्च आहे. पण ही लोकं तिकडं नाही जात. त्यांच्या वस्तीत असलेल्या चर्चमध्येच प्रार्थना करतात.

झोपडीमध्ये उभारला चर्च

समोर असलेल्या चर्चमध्ये त्यांना प्रवेश नाही अस जॉन सुल्तान सांगतो.

बीबीसीशी बोलताना त्यानं सांगितलं की, "आमच्या वस्तीमध्येच झोपडीत चर्च आहे. आम्ही समोरच्या चर्चमध्ये जात नाही. तो चर्च कॅथलिक ख्रिश्चनांचा आहे. तर आम्ही प्रोटेस्टेंट आहोत. आम्ही येशू ख्रिस्तांना मानतो. तर ते मदरला मानतात."

करीमने सांगितलं की दर रविवारी झोपडीतल्या चर्चमध्ये प्रार्थना सभा आयोजित केली जाते.

याच वस्तीत राहणाऱ्या करीम यांनी सांगितलं की, वस्तीतील रहिवाशी दर रविवारी या झोपडीतल्या चर्चमध्ये एकत्र जमतात आणि प्रार्थना करतात.

जॉन फाडफाड इंग्रजी बोलतो आणि लिहतो सुद्धा. आपल्या फेसबुक प्रोफाईलवर तो इंग्रजीमध्येच स्टेटस टाकतो. त्याच्या फेसबुक पोस्ट जास्त करून रोहिंग्यावर होणारे हल्ले आणि ख्रिस्ती धर्माच्या प्रचाराशी संबधितच असतात.

स्वयंसेवी संस्थांची मदत

धर्म परिवर्तनाशी संबधित एक पोस्ट जॉन सुल्ताननं फेसबुकवर टाकली आहे. ज्यात एक हिंदू कशा पद्धतीनं ख्रिश्चन झाला याची कथा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

म्यानमारमधून भारतात पोहोचलेला मोहम्मद सुल्तान आता जॉन सुल्तान झाला आहे. पाच वर्षांपूर्वी तो त्याच्या कुटुंबासह दिल्लीत आला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जॉन हॉपकिन्स विद्यापीठात एक अशी पद्धत विकसित केली आहे ज्यामुळं आठ प्रकारच्या कॅन्सरचं निदान होऊ शकेल.

कॅन्सरचं लवकर निदान करता येईल आणि लोकांचा जीव वाचवता येईल अशी एक चाचणी तयार करण्याचं या संशोधकांचं ध्येय आहे.

हे अभूतपूर्व यश आहे, असं यूकेतल्या तज्ज्ञांनी म्हटलं आहे. असं असलं तरी या चाचणीवर अनेक अंगांनी अभ्यास होणं अद्याप बाकी आहे. महत्त्वाची बाब म्हणजे कॅन्सरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात या चाचणीचे निकाल कसे हाती लागतात यावर अजून खूप संशोधन होणं बाकी आहे.

काय आहे कॅन्सरसीक टेस्ट?

सायन्स या विज्ञानविषयक प्रकाशनात या कॅन्सरसीक (CancerSEEK) टेस्टबाबतची माहिती प्रसिद्ध झाली आहे.  जर कॅन्सर असेल तर ट्युमरमधून जनुकीय बदल घडलेल्या डीएनए आणि प्रोटीन्सचा स्राव होतो आणि तो रक्तात मिसळतो. कॅन्सर झाल्यावर 16 प्रकारच्या जीन्स आणि 8 प्रकारच्या प्रोटीन्सचा नियमित स्राव होतो. त्याचं निरीक्षण CancerSEEK टेस्टद्वारे करता येतं. त्यामुळे रक्ततपासणीतून कॅन्सर आहे की नाही, हे कळण्यास मदत होते.

या नव्या चाचणीमुळं अनेकांच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत.

अंडाशय, यकृत, स्वादुपिंड, पोट, अन्ननलिका, फुफ्फुस, स्तन आदी प्रकारचे कॅन्सर असणाऱ्या 1,005 रुग्णांची तपासणी या चाचणीद्वारे करण्यात आली. या रुग्णांचा कॅन्सर हा अद्याप पूर्णपणे विकसित झालेला नव्हता. या सर्व कॅन्सर प्रकारातील 70 टक्के कॅन्सरचं निदान एकाच रक्त चाचणीद्वारे होऊ शकलं.

जॉन हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटी स्कूल ऑफ मेडिसिनचे डॉ. क्रिस्तियन टॉमासेट्टी यांनी बीबीसीला सांगितलं की, कॅन्सर रुग्णांसाठी सुरुवातीचा काळ अतिशय महत्त्वपूर्ण असतो. त्यामुळे लवकरात लवकर निदान होणं आवश्यक असतं. या चाचणीमुळं रुग्णांच्या आयुष्यावर सकारात्मक प्रभाव पडू शकतो आणि त्यांचं आयुष्य वाढू शकतं.

लवकर निदान झाल्यास रुग्णाला फायदा

जितक्या लवकर कॅन्सरचं निदान होईल तितकी त्या रुग्णाला बरं होण्याची संधी अधिक प्रमाणात मिळेल. कारण कॅन्सरवरचे औषधोपचार लगेच सुरू करता येतात. नेहमी होणाऱ्या 8 पैकी 5 कॅन्सरच्या प्रकारांत निदान लवकर होण्यात अडचण येते.

सुरुवातीच्या टप्प्यात स्वादुपिंडाच्या (Pancreatic Cancer) कॅन्सरची लक्षणं ओळखू येत नाहीत आणि त्यांचं निदानही लवकर करता येत नाही. त्यामुळे स्वादुपिंडाचा कॅन्सर झालेले रुग्ण आजार कळल्यानंतर वर्षभरात दगावतात. रुग्ण दगावण्याचं हे प्रमाण 5 पैकी 4 रुग्ण एवढं मोठं आहे.

अशा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वैद्यकीय क्षेत्रात क्रांती घडेल असं एक मोठं पाऊल वैज्ञानिकांनी टाकलं आहे. केवळ एका रक्त तपासणीद्वारे कॅन्सरचं निदान होऊ शकेल असं तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या दृष्टीनं वैज्ञानिक प्रयत्न करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन

केवळ वॉशिंग्टनच नव्हे तर देशातील 50 राज्यांच्या राजधान्या देखील कडक सुरक्षेत आहेत.

कॅपिटल हॉलवर जशी हिंसा झाली तशा हिंसेची पुनरावृत्ती ट्रंप समर्थक करणार तर नाहीत अशी भीती अनेकांना सतावत आहे.

राजधानीकडे जाणाऱ्या रस्त्यांवर कडक पहारा देण्यात येत आहे. त्या ठिकाणी हजारो सैनिक पेट्रोलिंग करत आहेत. जागोजागी नाकेबंदी करण्यात आली आहे. चेहऱ्याला झाकलेले सुरक्षा रक्षक जाणाऱ्या येणाऱ्या गाड्यांची चेकिंग करत आहेत.

किमान 25 हजार नॅशनल गार्ड्स शहरात तैनात करण्यात आल्याचं माध्यमांनी सांगितलं आहे. इतकंच नाही तर सुरक्षा रक्षकांचीही तपासणी केली जात आहे कारण 6 जानेवारी रोजी झालेल्या हिंसाचारात त्यांनी देखील सहभाग घेतला होता अशा संशय आहे.

शपथ समारोहाच्या दिवशी सशस्त्र हल्ला होऊ शकतो अशी भीती काही माध्यमांनी व्यक्त केली आहे.

 पोलिसांच्या कार रस्त्यावर पेट्रोलिंगच काम करत आहेत तसेच हेलिकॉप्टरने देखील आकाशातून पाहणी केली जात आहे.

रस्त्यावर जागोजागी पांढऱ्या रंगाचे टेंट दिसत आहेत. ज्यामध्ये गेल्या काही दिवसांपासून सुरक्षा रक्षकांनी तळ ठोकला आहे.

कित्येक मेट्रो स्टेशन बंद करण्यात आले आहेत. कॅपिटल कॉम्प्लेक्स जनतेसाठी बंद करण्यात आलं आहे. 20 जानेवारीला जनता कॅपिटल ग्राउंडला भेट देऊ शकणार नाही.

पोलिसांनी आपल्या प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे की जर कुणी देखील कॅपिटल ग्राउंडचे कंपाउंड बेकायदेशीररीत्या ओलांडण्याचा प्रयत्न केला तर त्या व्यक्तीला अटक करण्यात येईल.

वॉशिंग्टनला इतर शहरांपासून जोडणारा व्हर्जिनिया पूलदेखील या काळात बंद ठेवण्यात येणार आहे.

ओसाड वॉशिंग्टन

नेहमी गजबजलेले वॉशिंग्टन शहर अगदी ओसाड पडले आहे. काही लोकांसाठी तर हा अनुभव रोमांचक ठरत आहे.

क्रिस अकोस्टा नावाचे स्थानिक गृहस्थ सांगतात की असं वाटतं आहे की एखादा चित्रपट सुरू आहे. सर्वजण नव्या राष्ट्राध्यक्षांच्या शपथविधीच्या तयारीत आहे आणि सर्व रस्ते मात्र ओसाड पडलेले आहेत.

जर्मन ब्रायंट म्हणतात की मला असं वाटतं की पहिला व्हर्च्युअल शपथविधी ठरेल. साधारणतः जेव्हा शपथविधी होतो तेव्हा वॉशिंग्टनमध्ये उत्साहाचे वातावरण असते पण आता तर असं वाटतं आहे की शहराला भुताची बाधा झाली आहे.

ब्रायंट यांच्या म्हणण्यात बऱ्याच अंशी तथ्य आहे. जेव्हा शपथविधी होतो तेव्हा समर्थक आणि विरोधक समोरासमोर येऊन नारेबाजी करताना दिसतात. हा प्रसंग देखील उत्सवासारखाच असतो....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

20 जानेवारी रोजी जो बायडन हे अमेरिकेच्या 46 व्या राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेतील. त्यांच्या शपथविधीच्या काही तासांआधीच अमेरिकेच्या राजधानीला छावणीचे स्वरूप आले आहे. अशी स्थिती ही अभूतपूर्वच आहे असं म्हणावं लागेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जो बायडन

डेमोक्रॅटीक पक्षाने जो बायडन यांना राष्ट्राध्यक्ष आणि कमला हॅरिस यांना उपराष्ट्राध्यक्ष पदाचे उमेदवार म्हणून घोषित केलं. त्यावेळी लंडनच्या किंग्ज कॉलेजमधले व्हिझिटींग प्रोफेसर टीम वालासी- विलसे यांनी 'गेटवेहाऊस डॉट इन' या वेबसाईटवर प्रकाशित आपल्या लेखामध्ये जो बायडन यांचेही नातेवाईक चेन्नईत असू शकतात असे संकेत दिले होते.

आता, जो बायडन अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान झाले आहेत. त्यामुळे टिम यांचा लेख चर्चेचा विषय ठरतो आहे.

अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष असताना जो बायडन जुलै 2013 साली मुंबईच्या दौऱ्यावर आले होते. त्यावेळी त्यांनी, माझे पूर्वज या शहरात राहिले असं वक्तव्य केलं होतं. 2015 साली वॉशिंग्टन डीसीमध्ये केलेल्या एका भाषणात बायडन यांनी त्यांच्या पणजोबांचे वडील ईस्ट इंडिया कंपनीत कॅप्टन होते अशी माहिती दिली होती.

1972 साली सिनेटर म्हणून निवडून आल्यानंतर त्यांना मुंबईतून लिहिण्यात आलेल्या एका पत्रात ही माहिती मिळाली होती.

जॉर्ज बायडन यांचं वंशज

ज्या व्यक्तीने त्यांना हे पत्र पाठवलं, त्यांचं नाव देखील 'बायडन' असल्याची माहिती जो बायडन यांनी दिली होती. त्यावेळी त्यांनी या पत्राकडे फारसं गांभीर्याने लक्ष दिलं नव्हतं. वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या चर्चेदरम्यान, त्यांनी मुंबई शहरात बायडन आडनावाचे पाच लोक राहत असल्याची माहिती दिली होती.

ईस्ट इंडिया कंपनीत कॅप्टन पदावर कार्यरत असलेल्या जॉर्ज बायडन यांचे ते वंशज असल्याची माहिती, त्यांनी दिली होती.

टिम विलासे यांनी आपल्या लेखात या सर्व संदर्भांची माहिती दिली आहे. टिम विलासे यांच्या माहितीनुसार, भारतात बायडन नावाच्या व्यक्तीचा रेकॉर्ड नाही. मात्र, ईस्ट इंडिया कंपनीत विलियन हेनरी बायडन आणि ख्रिस्तोफर बायडन नावाच्या दोन व्यक्तींनी काम केल्याचा उल्लेख ते करतात.

टिम विलासे यांच्या दाव्यानुसार, विलियन आणि ख्रिस्तोफर बायडन भाऊ-भाऊ होते. त्यांनी इंग्लंडहून चीनला जाणाऱ्या एका बोटीवर चतुर्थ श्रेणी कर्मचारी म्हणून काम केलं होतं.

भारताचा प्रवास

त्याकाळी दक्षिण अफ्रिकेच्या 'केप-ऑफ-गुड होप' ला वळसा घालून भारतात येणं अत्यंत जोखमीचं मानलं जायचं. मात्र, जोखमीसोबत या प्रवासात मोठा फायदा मिळत असे. त्यामुळे अनेकांना हा प्रवास करण्यात रस होता.

विलियन हेनरी बायडन पुढे जाऊन 'एना रॉबर्टसन' या बोटीचे कॅप्टन बनले. त्यानंतर त्यांनी गंगा आणि थालिया या बोटींवर कॅप्टन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आलेल्या कमला हॅरिस यांची नाळ भारतातील तामिळनाडू या राज्याशी जोडलेली आहे. मात्र, राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आलेल्या जो बायडन यांचं तामिळनाडूशी काही नातं आहे?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: जोरदार वारे आणि वीज पडून अनेक गावांचं प्रचंड नुकसान झालं आहे. अनेक ठिकाणी भिंत पडून माणसं जखमी झाल्याचे प्रकार घडले आहेत.

धुळीच्या वादळाने झालेलं नुकसान गेल्या 20 वर्षांतलं सर्वाधिक असल्याचं उत्तर प्रदेश आपत्ती निवारण आयुक्तालयाच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं.

वादळाचा फटका बसलेल्या मृतांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

शनिवार-रविवारपर्यंत उत्तर भारतातल्या आणखी काही भागांना धुळीच्या वादळाचा तडाखा बसण्याची शक्यता भारतीय हवामान विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी वर्तवली आहे.

लोकांनी सावधानता बाळगावी असं आयुक्तालयानं स्पष्ट केलं आहे.

धुळीच्या वादळाने झालेलं नुकसान.

उत्तर प्रदेश आणि राजस्थान या दोन राज्यांना धुळीच्या वादळाचा सर्वाधिक तडाखा बसला. वादळामुळे अनेक ठिकाणी वीजपुरवठा खंडित झाला होता. असंख्य ठिकाणी झाडं उन्मळून पडली होती.

आग्र्याच्या ताजमहाल परिसराला धुळीच्या वादळानं सर्वाधिक तडाखा दिला. राजस्थानमधल्या अल्वर, भरतपूर आणि धोलपूर या जिल्ह्यांना वादळाचा फटका बसला.

रात्रीच्या वेळी घरात झोपलेल्या अनेकांनी या वादळात जीव गमावले. धुळीच्या वादळानं घरांची भिंत कोसळून झालेल्या दुर्घटनेत अनेकांचा मृत्यू झाला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या दुर्घटनेत जीव गमावलेल्या व्यक्तींना आदरांजली वाहिली.

या दुर्घटनेत जीव गमावलेल्या पीडितांच्या कुटुंबीयांना मदत म्हणून 4 लाख रुपये देण्यात येणार आहेत, असं उत्तर प्रदेश सरकारनं जाहीर केलं. दरम्यान आंध्र प्रदेशलाही वादळाचा फटका बसला आहे.

मी गेली 20 वर्ष कार्यरत आहे. एवढ्या वर्षांतलं हे सगळ्यांत भयंकर असं धुळीचं वादळ आहे, असं राजस्थान आपत्ती निवारण व्यवस्थापनाचे सचिव हेमंत गेरा यांनी सांगितलं.

11 एप्रिललाही मोठ्या तीव्रतेचं धुळीचं वादळ आलं होतं. त्यात 19 जणांनी जीव गमावला होता. मात्र परवा आलेलं वादळ रात्री आलं. त्यामुळे पीडितांची संख्या वाढली. लोक जीव वाचवण्यासाठी घरातून बाहेर पडू शकले नाहीत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर भारतात 2 मेच्या रात्री आलेल्या धुळीच्या वादळानं सव्वाशे जणांचा बळी घेतला आहे. येत्या काही दिवसात धुळीचं वादळ पुन्हा अवतरण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्यांचे अभ्यासक्रम ऑनलाईन सुरू आहेत त्यांनी अमेरिका सोडून जावं, असा निर्णय ट्रंप प्रशासनाने जाहीर केला होता. मात्र आता हा निर्णय मागे घेण्यात आला आहे.

ट्रंप प्रशासनाने यासंदर्भात घोषणा केल्यानंतर मॅसाच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी आणि हॉवर्ड विद्यापीठांनी न्यायालयात दाद मागितली होती. मॅसाच्युसेट्सचे डिस्ट्रिक्ट जज एलिसन यांनी सांगितलं की याप्रकरणी सामंजस्याने तोडगा निघाला आहे.

न्यूयॉर्क टाईम्सच्या वृत्तानुसार, मार्च महिन्यात लागू करण्यात आलेलं धोरण अवलंबण्यात आलं आहे. याअंतर्गत ऑनलाईन क्लासेस असणारे विद्यार्थीही अधिकृतपणे विद्यार्थी व्हिसावर अमेरिकेत राहू शकतात.

दरवर्षी हजारो विद्यार्थी अमेरिकेत शिक्षणासाठी येतात. अमेरिकेसाठी कमाईचा हा मोठा स्रोत आहे.

कोरोना प्रादुर्भावाच्या पार्श्वभूमीवर ऑनलाईन वर्ग होतील असं हॉवर्ड विद्यापीठाने सांगितलं होतं. अमेरिकेतील एमआयटीसह अनेक शिक्षण संस्थांनी ऑनलाईन क्लासेस आयोजिक केले होते.

लॉकडाऊन आणि शारीरिक अंतराचं भान राखत शाळा-कॉलेज सुरू कसे करायचे, या प्रश्नावर तोडगा काढत अनेक अमेरिकन विद्यापीठांनी आता संपूर्णतः ऑनलाईन अभ्यासक्रम सुरू केले आहेत.

मात्र ट्रंप यांनी काही दिवसांपूर्वी काढलेल्या एका आदेशात म्हटलं होतं की, अमेरिकेत शिक्षणासाठी गेलेल्या कुठ्ल्याही विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांना आता जर त्यांचं शिक्षण ऑनलाईन पद्धतीने सुरू ठेवणं शक्य असेल, तर त्यांना अमेरिकेतून बाहेर पडावं लागणार आहे किंवा प्रत्यक्ष तिथे राहूनच शिक्षण घेणं शक्य असेल, अशा एखाद्या पर्यायी अभ्यासक्रमात शिक्षण सुरू करावं लागेल.

या आदेशाचं पालन न करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना अमेरिकेतून डिपोर्ट केलं जाईल, म्हणजेच सक्तीने मायदेशी पाठवलं जाईल, असंही युएस इमिग्रेशन आणि कस्टम्स एन्फोर्समेंट (ICE) विभागाने जारी केलेल्या एका पत्रकात म्हटलंय. आधी ICEच्या विद्यार्थी आणि एक्सचेंज व्हिजिटर कार्यक्रमाअंतर्गत विद्यार्थ्यांना यंदाचं वर्ष अमेरिकेतच पूर्ण करण्याची मुभा देण्यात आली होती.

या नव्या आदेशाचा परिणाम हजारो भारतीय विद्यार्थ्यांवर होणार होता, जे दरवर्षी उच्चशिक्षणासाठी अमेरिकेकडे कूच करतात. याचा परिणाम त्या विद्यापीठांच्या महसुलावरही होणार आहे, ज्यांना प्रत्यक्ष शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांकडून मोठी फी मिळते.

हा नवा आदेश F-1 आणि M-1 व्हिसांसाठी लागू होता, जो उच्चशिक्षण तसंच व्यावसायिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ऑनलाईन शिक्षणाची व्यवस्था झालेल्या विद्यार्थ्यांना अमेरिकेबाहेर काढण्याच्या निर्णयासंदर्भात ट्रंप प्रशासनाने यू टर्न घेतला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्यात शेतकऱ्यांच्या खात्यात थेट रक्कम, पाच लाखापर्यंतचं उत्पन्न करमुक्त करण्यासोबत इतर घोषणांचा समावेश आहे. पण यामुळे सरकारच्या तिजोरीवरचा भार वाढणार आहे. अर्थात यातील तरतुदी एप्रिलपासून लागू होणार असल्या तरी यासाठी पैसा कुठून येणार? हा प्रश्न विचारला जातो आहे.

अर्थमंत्री अरुण जेटली उपचारासाठी न्यूयॉर्कमध्ये आहेत. त्यांच्या अनुपस्थितीत प्रभारी अर्थमंत्री पियुष गोयल यांनी संसदेत अर्थसंकल्प मांडला.

यावेळी त्यांनी शेतकऱ्यांसाठी महत्वाची घोषणा केली. दोन हेक्टरपर्यंत शेतजमीन असणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या खात्यात वर्षाला 6 हजार रुपये सरकार जमा करणार आहे. 12 कोटी शेतकऱ्यांना याचा लाभ होईल. तर या योजनेसाठी 75 हजार कोटी रुपये खर्च येईल. यामुळे शेतकऱ्यांना दरमहा 500 रुपये मिळणार आहेत.

याशिवाय वयाची 60 वर्ष पूर्ण झालेल्या मजुरांना 3 हजार रुपये पेन्शन जाहीर करण्यात आली आहे.

या आणि इतर कल्याणकारी योजनांमुळे सरकारच्या तिजोरीवर मोठा भार पडण्याची शक्यता आहे.

मग आता हा पैसा सरकार कुठून आणणार? हा प्रश्न आहे.

सरकार पैसा आणणार तरी कुठून?

याबद्दल आम्ही अर्थतज्ज्ञ शंकर अय्यर यांच्याशी बातचित केली. ते म्हणाले की, "जेव्हा उत्पन्न आणि खर्च याचा ताळमेळ सरकार घालू शकत नाही, तेव्हा एकतर उधारी करायची म्हणजे कर्ज काढायचं किंवा मग सेस आणि इतर गोष्टींमधून लोकांवर कर लादायचा हा एवढाच पर्याय सरकारसमोर शिल्लक राहतो."

सरकारच्या जमाखर्चाबद्दल ते म्हणतात की, "मोदी सरकार आता दिवसाला 7627 कोटी रुपये खर्च करेल आणि उत्पन्न असेल 5414 कोटी. म्हणजे सरकारला दर दिवसाला 1 हजार 928 कोटी रुपये कर्ज काढावं लागेल"

शंकर अय्यर यांच्याप्रमाणेच लोकसत्ताचे संपादक गिरीश कुबेरही सरकार पैसा कुठून आणणार? याबद्दल चिंता व्यक्त करताना दिसतात. ते म्हणाले, "सरकारने खर्चाची तजवीज नीट करुन ठेवली आहे. पण उत्पन्नाचे रकाने रिकामे आहेत. गेल्या वर्षीची वित्तीय तूट म्हणजे उत्पन्न आणि खर्च यातलं अंतर 3.3 टक्के अपेक्षित होतं. ती तूट तेवढीच राहिली असती तर हा आकडा 6 लाख 24 हजार 276 कोटींवर गेला असता. पण 30 नोव्हेंबर 2018 च्या आकडेवारीनुसार सरकारने ही मर्यादा कधीच ओलांडली आहे. खर्चाचा आकडा 7 लाख 16 हजार 625 कोटींवर गेलाय. म्हणजे आर्थिक वर्ष पूर्ण होण्याआधी पाच महिने सरकारने 114 टक्के अधिकचा खर्च केला आहे."

अर्थात हे गणित पाहिलं तर खर्चाचा ताळमेळ बसणं थोडं अशक्य असल्याचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

निवडणुकीला अवघा दीड महिना बाकी असताना नरेंद्र मोदी सरकारने आपला हंगामी अर्थसंकल्प जाहीर केला. शेतकरी, मध्यमवर्ग, महिला आणि कामगारांना डोळ्यासमोर ठेऊन अनेक लोकप्रिय घोषणा करण्यात आल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्येष्ठ अभिनेते रजनीकांत हे भाजपमध्ये प्रवेश करणार असल्याच्या चर्चा गेल्या काही दिवसांपासून सुरू आहेत. या चर्चा रजनीकांत यांनी फेटाळल्या आहेत.

"भाजपनं मला पक्षात येण्याचं आमंत्रण दिलेलं नाही. मात्र काही माध्यमं आणि ठराविक लोक माझं भगवणीकरण करण्याचा प्रयत्न करतायत," असं रजनीकांत म्हणाले. एबीपी माझानं ही बातमी दिलीय.

भाजपचे ज्येष्ठ नेते पोन राधाकृष्णन आणि रजनीकांत यांची नुकतीच भेट झाली होती. त्यानंतर रजनीकांत यांच्या भाजपप्रवेशाची चर्चा सुरू झाली. मात्र, भाजपनंही रजनीकांत पक्षप्रवेश करणार असल्याचा दावा केला नाही, असं भाजपकडून स्पष्ट करण्यात आलंय.

2) यंदा ऑक्टोबरपर्यंत तब्बल 725 शेतकरी आत्महत्यांची नोंद

महाराष्ट्रात यंदा 725 शेतकरी आत्महत्या नोंदविण्यात आल्या आहेत. त्यातील 525 आत्महत्या शेतीच्या नापिकीमुळे आणि कर्जबाजारीपणामुळे झाल्या असल्याचे प्रशासकीय पडताळणीतही समोर आलंय. लोकसत्तानं ही बातमी दिलीय.

जानेवारी ते मार्च या कालावधीत 60 पेक्षा अधिक शेतकरी आत्महत्यांची नोंद होती. एप्रिलमध्ये 71 आत्महत्या झाल्या होत्या. मे, जून आणि जुलै या तीन महिन्यांत हा आकडा वाढत गेला. जुलैमध्ये सर्वाधिक 85 आत्महत्यांची नोंद झाली. ऑक्टोबरमध्ये 59 आत्महत्या झाल्या. म्हणजेच, ऑक्टोबरमध्ये हा आकडा काहीसा कमी झाल्याचे दिसून येत आहे.

चार वर्षांचा दुष्काळ आणि अतिवृष्टीमुळं शेतकरी त्रस्त झालाय. आता पाऊस पडल्यामुळे आशा वाढली आहे. नुकसान झाले असले तरी पाणी असल्यामुळे रब्बी हंगामात अधिक चांगले पीक घेता येईल किंवा भाजीपालासह आणखी एक नगदी पीक घेता येईल, असं शेतकरी ठरवताना दिसतंय. मात्र, त्यासाठी विजेची उपलब्धता हा प्रश्न उपस्थित होत आहे. त्यामुळं येत्या काळात पाणी उपसा करण्यासाठी विनाअडथळा वीज उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी होत आहे.

3) भाजप-सेनेत केवळ मंत्रिपदासाठी वाद सुरू - सुभाष देशमुख

भाजप आणि शिवसेनेत केवळ मंत्रिपदावरून वाद सुरू आहे. जास्त जागा असणाऱ्याचा मुख्यमंत्री आणि त्या जागांच्या तुलनेत मंत्रिपदं, हा युतीचा जुना फॉर्म्युला आहे, असं माजी सहकार मंत्री आणि भाजपचे वरिष्ठ नेते सुभाष देशमुख म्हणाले. टीव्ही 9 मराठीनं ही बातमी दिलीय.

भाजप-शिवसेनेतला सध्याचा वाद मंत्रिपदावरून असून, वरिष्ठ नेत्यांनी यात लक्षही घातलं आहे. त्यामुळं लवकरात लवकर तोडगा निघून सत्ता महायुतीचा मुख्यमंत्री होईल, असा दावाही सुभाष देशमुखांनी केला.

शिवसेना जर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजच्या विविध दैनिकांतील आणि वेबसाईटवरील प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :

1)  माझं भगवीकरण करण्याचा प्रयत्न - रजनीकांत


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आई माधवीराजे शिंदे यांना कोरोनाची लागण झाल्याची माहिती केंद्रीय वाणिज्य व उद्योग राज्यमंत्री सोम प्रकाश यांनी ट्विटरवर माहिती दिली.

PTI या वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, "ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आई माधवीराजे शिंदे यांच्या घशात खवखवत होतं, तसंच तापही जाणवत होता. त्यामुळे सोमवारी त्यांना हॉस्पिटलमध्ये भरती करण्यात आलं. आज दोघांच्याही प्रकृतीत सुधारणा दिसून येत आहेत. कालच दोघांच्याही कोरोनाच्या चाचणी घेण्यात आल्या."

भाजपचे राष्ट्रीय प्रवक्ते संबित पात्रा यांनी ट्विटरवरून ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आईची प्रकृती लवकारत लवकर बरी व्हावी म्हणून प्रार्थना केली.

काँग्रेसचे प्रवक्ते जयवीर शेरगील यांनीही ट्वीट करून ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आईच्या तब्येतीत सुधारणा व्हावी, अशी इच्छा व्यक्त केली.

काँग्रेसचे वरिष्ठ नेते दिग्विजय सिंह यांनीही ट्वीट करून ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आईच्या प्रकृतीत सुधारणेसाठी प्रार्थना केलीय.

काँग्रेस ते भाजप... ज्योतिरादित्य शिंदे यांचा प्रवास

ज्योतिरादित्य शिंदे हे ग्वाल्हेर संस्थानचे वंशज असल्यानं त्यांना मध्य प्रदेशात 'महाराज' म्हणूनच ओळखलं आणि संबोधलं जातं.

तीन महिन्यांपूर्वी म्हणजे मार्च महिन्यात ज्योतिरादित्य शिंदे यांनी काँग्रेसच्या सर्व पदांचा राजीनामा देत भाजपमध्ये प्रवेश केला. त्यांच्या भाजपप्रवेशामुळे मध्य प्रदेशातील काँग्रेसचं सरकारही कोसळलं. शिंदे यांच्या समर्थक आमदारांनी मध्य प्रदेशातील कमलनाथ सरकारचा पाठिंबा काढून घेतला.

वडील माधवराव शिंदे यांच्या निधनानंतर ज्योतिरादित्य शिंदे राजकारणात आले. ते साल होतं 2002. राजकीय प्रवेशापासूनच ते मध्य प्रदेशातील गुना मतदारसंघातून काँग्रेसचे खासदार राहिले. 2014 साली मोदी लाटेतही त्यांनी गुनाची जागा राखली होती.

केंद्रात काँग्रेसचं सरकार असतानाही त्यांनी केंद्रीय मंत्रिपदही सांभाळलं.

2018 साली मध्य प्रदेशात सरकार येण्यात त्यांचा वाटा महत्त्वाचा मानला जातो. त्यानंतर मुख्यमंत्रिपदासाठीही त्यांच्या नावाची चर्चा झाली. मात्र, काँग्रेसनं कमलनाथ यांच्याकडे मुख्यमंत्रिपदाची धुरा सोपवली. ते नाराज असल्याची त्यावेळीही चर्चा झाली होती.

त्यानंतर 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत गुना मतदारसंघातून ज्योतिरादित्य शिंदे यांचा पराभव झाला.

2019च्या मेनंतर ज्योतिरादित्य यांच्या हाती काहीच उरलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजपचे मध्य प्रदेशातील नेते ज्योतिरादित्य शिंदे आणि त्यांच्या आई माधवीराजे शिंदे यांना कोरोना व्हायरसची लागण झालीय. त्यांना दक्षिण दिल्लीस्थित साकेत येथील मॅक्स हॉस्पिटलमध्ये भरती करण्यात आलं असून, तिथं त्यांच्यावर उपचार सुरू करण्यात आलेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: झटपट अर्थात इन्स्टंट नूडल्सचं चीन हे माहेरघर समजलं जातं.

घरापासून दूर राहणारे विद्यार्थी, ट्रेन किंवा बसमधून जातानाचं झटपट जेवण, कामादरम्यान पटकन मिळेल आणि पोटभरीचं होईल असा कामगारांचा नाश्ता अशा विविध स्तरातल्या माणसांसाठी झटपट नूडल्स हा मोठाच आधार असतो.

भारतातही इन्स्टंट नूडल्सचे अनेक नवे ब्रॅण्ड गेल्या दोन- तीन वर्षांत दाखल झाले आहेत. पण चीनमध्ये परिस्थिती पालटत आहे.

2013 मध्ये चीन आणि हाँगकाँगमध्ये मिळून 42.2 अब्ज झटपट नूडल्सच्या पाकिटांची विक्री झाली होती.

2016च्या आकडेवारीनुसार ही विक्री घटून 38.5 अब्ज इतकी झाली आहे. 'वर्ल्ड इन्स्टंट नूडल असोसिएशन'नेच ही माहिती दिली आहे. झटपट नूडल्सची लोकप्रियता कमी होत आहे हे मान्य करावं लागेल असं संघटनेनं म्हटलं आहे. विक्रीत झालेली घट 17 टक्क्यांची आहे.

चीनच्या शहरी भागातही नूडल्सची लोकप्रियता उतरणीला लागली आहे.

जगभरात झटपट नूडल्स विक्रीचा अभ्यास केला असता, विक्रीदर गेली काही वर्षं साधारण स्थिर असल्याचं चित्र आहे.  (अपवाद : 2015 मध्ये भारतात मॅगी नूडल्सच्या विक्रीवर बंदी घालण्यात आली. त्यावेळी भारतात विक्रीदर झपाट्याने घसरला होता.)

मग आता नक्की काय घडतंय? नूडल्सची कर्मभूमी असणाऱ्या चीनमध्ये घटलेली विक्री बदलत्या सामाजिक दृष्टिकोनाचं द्योतक आहे का?

सकस अन्नाच्या शोधात

झटपट नूडल्स करण्याची पद्धत अगदीच सोपी. उकळतं पाणी घ्या, मसाला टाका, थोड्या भाज्या आणि हवं असेल तर चिकन, मटणही टाकू शकता. झाल्या तयार नूडल्स.

तोंडाला पाणी सुटेल आणि लगेच तयार होऊ शकेल असा हा पदार्थ. वाफाळत्या खमंग नूडल्स कोणाला आवडणार नाहीत?

'वर्ल्ड इन्स्टंट नूडल असोसिएशननं दिलेली ही आकडेवारी. चीनमधली झटपट नूडल्सची विक्री कमी होताना दिसते आहे.

मात्र या नूडल्स नकोशा होण्याची कारणं हळूहळू स्पष्ट होत आहेत. सकस, कसदार खावं असा विचार काही चायनीज मंडळी करू लागली आहेत.

'नूडल्सविक्रीतली घट चीनमधल्या ग्राहकांच्या बदललेल्या प्राधान्यक्रमाचं प्रतीक आहे', असं अकॅडमी ऑफ चायना काउन्सिल फॉर प्रमोशन ऑफ इंटरनॅशनल ट्रेंड संघटनेचे झाओ पिंग यांनी सांगितलं.

जगणं दर्जेदार आणि गुणात्मक असावं हा विचार ग्राहकांमध्ये रुजतो आहे, असं पिंग यांनी 'चायना डेली' वृत्तपत्राला सांगितलं.

ग्रामीण भागातले कामगार परतीच्या वाटेवर

एका गृहितकानुसार, स्थलांतरित कामगारांसाठी नूडल्स मोठा आधार आहे. दाटीवाटीच्या ठिकाणी ते राहतात....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'पिकतं तिथे विकत नाही' ही म्हण चीनच्या इन्स्टंट नूडल्सला लागू होताना दिसत आहे. स्वस्तात मस्त अन्नपदार्थ म्हणून इन्स्टंट नूडल्सची लोकप्रियता जगभर वाढत असताना चीनमध्ये नूडल्स विक्रीत घट झालेली पाहायला मिळते आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: झारा ब्रँडच्या लुंगीने नेटविश्वात धुमाकूळ घातला आहे.

तुम्ही कुठल्याही समाजाचं प्रतिनिधित्व करत असलात किंवा कुठेही राहत असाल तरी लुंगी तुम्हाला ठाऊक असेलच. तुमचे वडील किंवा आजोबांनी लुंगी नेसलेली तुम्ही पाहिलीच असेल. मशीद किंवा पॅगोडा अशा धार्मिक स्थळांच्या ठिकाणी तुमचे पाय उघडे असतील तर तुम्हाला लुंगीच दिली जाते.

ल्युंगी, लोंगी किंवा सारोंग अशा वेगवेगळ्या नावांनी प्रचलित आणि कालौघात फॅशनविश्वात मागे पडलेली लुंगी आता अचानकच व्हायरल झाली आहे.

लुंगी म्हणजे कमरेखाली नेसायचं वस्त्र आहे. कमरेभोवती घट्ट गुंडाळून परिधान करायची लुंगी ट्यूबच्या आकाराप्रमाणे असते.

भारतासह दक्षिण आशियात लुंगी हा लोकप्रिय वस्त्रप्रकार आहे.

आरामदायी आणि मोकळंढाकळं वावरू इच्छिणाऱ्यांसाठी लुंगी हा उत्तम पर्याय आहे. मुख्यत्वे पुरुषांसाठी असलेली लुंगी दक्षिण भारत दक्षिण आणि आग्नेय आशिया, पूर्व आफ्रिका तसंच मध्यपूर्वेतील देशांमध्ये प्रसिद्ध वस्त्रप्रकार आहे.

उष्ण कटिबंधातील मंडळींकरता वजनाला हलकी, मऊसूत आणि सुटसुटीत अशी लुंगी उपयुक्त ठरते. पायघोळ असल्याने सार्वजनिक ठिकाणी वावरतानाही लुंगी उपयोगी ठरते. साधारणत: चौकटीचौकटीची नक्षी असलेली लुंगी लोकप्रिय आहे. मात्र लुंगीच्या कापडांमध्येही वैविध्य पाहायला मिळतं.

सर्वसामान्यांना परवडणाऱ्या दरात लुंगी उपलब्ध असते.

फॅशनविश्वातला झारा हा लोकप्रिय ब्रँड.  झारा ब्रँडच्या कपड्यांनी बॉलीवूडपासून बड्या कॉर्पोरेट्सपर्यंत सगळ्यांना भुरळ घातली आहे.

झारा ब्रँडचे कपडे तसे महाग. सर्वसामान्यांच्या खिशाला चाट देणारे असतात. याच झारा ब्रँडने लुंगीसदृश ड्रेस बाजारात आणला आहे. या लुंगीस्टाइल ड्रेसने सध्या फॅशनविश्वात दणका उडवून दिला आहे.

पायघोळ असल्याने अनेक धार्मिक ठिकाणी लुंगी परिधान करायला दिली जाते.

झाराच्या अधिकृत वेबसाइटवर विक्रीस असलेला फ्लोविंग स्कर्ट थेट लुंगीसारखाच दिसतो. चौकड्यांच्या कापडात शिवलेल्या या स्कर्टला समोरच्या बाजूला स्लिट दिल्याने लुंगी लुक मिळाला आहे. पण स्कर्टसाठी वापरण्यात आलेल्या कापडामुळे झाराला ट्रोल करण्यात येत आहे.

भारतीय बाजारात तीनशे रुपयांपासून लुंगी मिळते. मात्र झारा लुंगीची किंमत जवळपास पाच हजार रुपये आहे. भारतीय लुंगीसारखी दिसत असूनही शेकडो पटींनी किंमत वाढवल्याने झाराला ट्रोल करण्यात येत आहे.

झारा ब्रँडनुसार हा 'चेक मिनी स्कर्ट' आहे. मात्र झाराचा स्कर्ट उर्फ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फॅशनविश्वात कोणती गोष्ट लोकप्रिय होईल हे सांगता येत नाही. दक्षिण भारतातल्या लुंगी या वस्त्रप्रकाराने इंटरनेटवर धुमाकूळ घातला आहे. लुंगी चर्चेत येण्याएवढं घडलंय तरी काय?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: झिंबाब्वेचे राष्ट्राध्यक्ष रॉबर्ट मुगाबे यांची पत्नी ग्रेस यांनी राष्ट्राध्यक्ष होण्याची इच्छा जाहीरपणे व्यक्त केली.

झिंबाब्वेमध्ये लष्करानं सत्ता ताब्यात घेतली आहे. 1980ला झिंबाब्वे स्वतंत्र झाल्यापासून झिंबाब्वेचे राष्ट्राध्यक्ष पद भूषवत असलेले 93 वर्षांचे रॉबर्ट मुगाबे यांनाही लष्कराने ताब्यात घेतलं आहे.

झिंबाब्वेच्या राजकारणात गेली काही वर्षं मुगाबे यांच्या पत्नी ग्रेस यांचं नाव सतत चर्चेत आहे. वादग्रस्त पण समाजसेवी कामात सहभागी म्हणून कौतुकास पात्र ठरणाऱ्या ग्रेस याच मुगाबे यांच्या वारसदार ठरतील, अशी अटकळ होती.

मुगाबे यांच्या कार्यालयातील टायपिस्ट ते राष्ट्राध्यक्षाची पत्नी आणि राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या दावेदार असा त्यांचा प्रवास लक्षवेधी आहे.

दोन उपराष्ट्राध्यक्षांची गच्छंती

इमर्सन म्नानगाग्वा यांना काही दिवसांपूर्वी उपराष्ट्राध्यक्ष पदावरून हटवण्यात आलं, त्यानंतर लष्करानं ही कारवाई केली. म्नानगाग्वा हेसुद्धा मुगाबे यांच्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष पदासाठी दावेदार आणि ग्रेस यांचे स्पर्धक होते.

ग्रेस मुगाबे झिंबाब्वेतील सत्ताकेंद्र म्हणून पुढे आल्या होत्या.

यापूर्वी ग्रेस यांच्या सांगण्यावरूनच 2014ला तत्कालीन उपराष्ट्राध्यक्ष जॉईस मुजुरू यांनाही पदावरून हटवण्यात आलं होतं.

झिंबाब्वेमधल्या या घडामोडींमाहे ग्रेस

स्टेनो ते फर्स्ट लेडी

पॉवरवुमन अशी प्रतिमा

ग्रेस स्वतःला फार पूर्वीपासून मुगाबे समर्थक मानतात. झिंबाब्वेमधले लोक मुगाबे यांच्या मृतदेहालाही मतं देतील, असं वक्तव्य त्यांनी केलं होतं.

ग्रेस यांनी आणखी एका मुलाखतीमध्ये मुगाबे आणि त्यांच्या भेटीबद्दल सांगितलं आहे.

"1980च्या दशकात आमची पहिली भेट झाली. ते माझ्याजवळ आले आणि त्यांनी माझ्या कुटुंबाबद्दल चौकशी केली," असं त्यांनी सांगितले.

खरंतरं ते मला वडिलांसमान होते. मला ही मुलगी आवडली, असं काही ते म्हणतील अशी मला अपेक्षाच नव्हती, असं त्यांनी या मुलाखतीमध्ये म्हटलं होतं.

मुगाबे यांच्याशी लग्नानंतर त्यांनी विविध व्यवसायांवर पकड मिळवत पॉवरवूमन अशी प्रतिमा निर्माण केली आहे.

त्या स्वतःला समाजसेविका म्हणवतात. तसेच एक अनाथ आश्रम ही चालवतात.

तिखट भाषणांसाठी त्या प्रसिद्ध आहेत. विरोधकांवर हल्ले करताना त्या मुगाबे यांचं समर्थनही करतात. पक्षातील वाद चव्हाट्यावर आणण्यामुळं त्यांच्यावर टीकाही झाली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कालपर्यंत झिंबाब्वेचे सर्वशक्तिमान नेते असलेले रॉबर्ट मुगाबे आज सत्तहीन आणि हतबल आहेत. त्यांच्या या अधःपतनाला त्यांची पत्नी तर जबाबदार नाही?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: झिम्बाब्वे सरकारने एका रात्रीत इंधनाचे दर दुपटीपेक्षा अधिक वाढवल्यामुळे आंदोलनाचा भडका उडाला असून त्यात अनेक आंदोलकांचा मृत्यू झाला आहे.

हरारे आणि बुलावायोमध्ये अनेक आंदोलक रस्त्यावर उतरले. शेकडो आंदोलकांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे. बसचा मार्ग आणि रस्ता अडवण्यासाठी आंदोलकांनी टायर जाळले.

इंधनाचा बेसुमार वापर आणि बेकायदेशीर व्यापार यामुळे इंधनदरात वाढ केली असल्याचं  राष्ट्राध्यक्ष इमरसन नंगावा यांनी सांगितलं आहे. सध्या झिम्बाब्वेचं प्रशासन देशाची आर्थिक घडी सावरण्याचा प्रयत्न करत आहे. तिथं सध्या महागाई वाढली असून रोजगाराची कमतरता आहे.

गृहमंत्री ओवेन निकुबे यांनी आंदोलकांच्या मृत्यूला दुजोरा दिला असला तरी नक्की आकडा किती आहे हे सांगितलं नाही.

त्यांनी हिंसाचारासाठी विरोधी पक्ष आणि काही राजकीय गटांना जबाबदार ठरवलं असून पुढील चौकशी सुरू असल्याचंही सांगितलं.

आफ्रिकेच्या दक्षिण भागात सध्या अमेरिकन डॉलरचा मोठा तुटवडा निर्माण झाला आहे. तिथं चलनसदृश्य असलेल्या बाँड नोट्सचा दर हा डॉलरइतकाच असतो. मात्र हा दरही सध्या अतिशय कमी झाला आहे.

या बाँड नोट्सला बॉलर असं म्हणतात. सध्या या बॉलरला काहीही किंमत उरलेली नाही. परकीय चलनाचा अभाव हे त्यामागचं मुख्य कारण आहे.

झिम्बाब्वेमधल्या स्थानिक कंपन्या पुरेसं उत्पादन करत नाहीयेत किंवा तिथल्या वस्तू निर्यात करून परकीय चलन मिळवण्याचाही प्रयत्न करताना दिसत नाहीत. उलट आयातीचं प्रमाण वाढलं आहे आणि थकबाकी चुकवण्यासाठी त्यांना अनेक अडचणी येत आहेत.

इंधन दरवाढीमुळे व्यापारी संघटनांनी तीन दिवसांचा संप पुकारला आहे, हरारेमधील बहुतांश व्यापार थंडावला आहे.

राजधानीत आणि बुलावायो शहरात पोलिसांचं दंगलविरोधी पथक तैनात करण्यात आलं आहे.

इंधनाची समस्या दुर होईल

शनिवारी देशाला उद्देशून दिलेल्या संदेशात राष्ट्राध्यश्र नंगावा म्हणाले की इंधन दरवाढीमुळे सध्या सुरू असलेली समस्या दूर होईल. सध्या सुरू असलेल्या इंधन समस्येमुळे पेट्रोलपंपाच्या बाहेर रांगाच रांगा बघायला मिळत आहेत.

परिस्थितीचा गैरफायदा घेऊन अशांततता पसरवणाऱ्या असामाजिक तत्त्वांवर कारवाई करण्यात येईल, असंही नंगावा पुढे म्हणाले.

पेट्रोलचे दर 1.24 डॉलरवरून थेट 3.31 वर गेले आहेत. तर डिझेलचे दर 1.36 डॉलरपासून 3.11 डॉलरपर्यंत वाढलेत.

झिम्बाब्वे मधील मुख्य मजूर पक्ष झिम्बाब्वे काँग्रेस ऑफ ट्रेड युनियन्सने आरोप लावला की या सरकारला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात इंधन दरवाढीविरोधात काही दिवसांपूर्वी आंदोलन करण्यात आलं होतं. फ्रान्समध्येही इंधनदरवाढीविरोधात झालेल्या आंदोलनात अनेक आंदोलकांचा मृत्यू झाला होता. याच घटनांची पुनरावृत्ती आता झिम्बाब्वेत होताना दिसत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टाइम्स ऑफ इंडियमधील एका बातमीनुसार, "या प्रकरणात एका पत्नीने आपला पती, सासू आणि सासरे यांच्याविरुद्ध हुंड्याच्या मागणीसाठी मारहाणीचा आरोप केला आहे. यासंदर्भातील तक्रार पंजाबच्या लुधियाना जिल्ह्यात जून 2020 मध्ये दाखल करण्यात आली होती.

"पती आणि सासऱ्याने क्रिकेट बॅटने जबर मारहाण केली. तोंडावर उशी दाबून श्वासोच्छवास रोखण्याचा प्रयत्न केला. मारहाणीनंतर आपल्याला रस्त्यावर फेकून देण्यात आलं. त्यानंतर वडील आणि भावाने आपल्याला तिथून आणलं," असं या महिलेने तक्रारीत म्हटलं आहे.

महिलेच्या वैद्यकीय चाचणीत तिच्या शरिरावर अनेक ठिकाणी जखमा असल्याचं निदर्शनास आलं आहे. यामध्ये एका मोठ्या वस्तूचा वापर झाल्याचंही अहवालात म्हटलं आहे.

या प्रकरणात पत्नीला बॅटने मारहाण मी नव्हे तर माझ्या वडिलांनी केली, असं सांगत पतीने जामिनासाठी अर्ज दाखल केला होता.

पण सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने यासाठी पतीही जबाबदार असल्याचं म्हटलं आहे.

"पत्नीला मारहाण करण्यासाठी बॅटचा वापर तुम्ही केला किंवा तुमच्या वडिलांना, हे या ठिकाणी महत्त्वाचं नाही. जर एखाद्या महिलेला तिच्या सासरी त्रास होतो, तर त्याची प्राथमिक जबाबदारी तिच्या पतीची असते," असं सांगत कोर्टाने पतीचा जामीन अर्ज फेटाळून लावला आहे.

सासरी होणाऱ्या महिलेच्या छळाबाबत पती प्राथमिक जबाबदार असतो, असं सुप्रीम कोर्टाने स्पष्टपणे म्हटलं. पण हे वक्तव्य सध्याच्या काही इतर तरतुदीही आहेत.

त्यामुळे फक्त संबंधित प्रकरणापुरतं हे वक्तव्य होतं की अशा प्रकरणांमध्ये अशाच प्रकरणाचा पायंडा पडेल, हे पाहणं आता महत्त्वाचं ठरणार आहे.

कलम 304ब अन्वये पतीची जबाबदारी

दिल्ली हायकोर्टात कार्यरत असलेल्या वकील अॅड. सोनाली कडवासरा सांगतात, "लग्नानंतर पत्नीला सांभाळण्याची जबाबदारी पतीची असते, असं निश्चित करण्यात आलेलं आहे. पण पत्नीवर अत्याचार होत असेल तर त्यासाठी पती किती जबाबदार आहे, हे पाहण्यासाठी तो गुन्हा कोणत्या स्वरुपाचा आहे, ते पाहावं लागेल. कोणतं कलम लावलं आहे आणि यात सिद्ध काय झालं, या गोष्टीही महत्त्वाच्या असतात.

हे समजावून सांगताना सोनाली कडवासरा भारतीय दंडविधान कलम 304ब या कलमाचं उदाहरण देतात.

304ब अंतर्गत हत्येचा गुन्हा दाखल केला जातो. या कायद्यानुसार लग्नानंतर सात वर्षांच्या आत महिलेचा मृत्यू झाल्यास आणि त्यामागे अनैसर्गिक कारण असल्यास तसंच मृत्यूपूर्वी तिचा हुंड्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हुंड्याच्या मागणीसाठी अत्याचार केल्याच्या एका प्रकरणात पतीने केलेला जामीन अर्ज सुप्रीम कोर्टाने नुकताच फेटाळून लावला. पत्नीला सासरी झालेल्या त्रासाबद्दल पती हा प्राथमिक स्वरुपात जबाबदार असतो. अशा प्रकरणात हा त्रास नातेवाईकांकडून जरी झालेला असला तरी पतीचीही त्यामध्ये जबाबदारी असते, असं कोर्टाने म्हटलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टिपू सुलताना जयंती साजरी करण्यावरून कर्नाटकात वातावरण पेटलं आहे.

1. कुमारस्वामी यांची भूमिका दुतोंडी-भाजप

टिपू सुलतान या माजी शासकाच्या जयंतीवरून कर्नाटकात वातावरण तापलं आहे. भारतीय जनता पक्ष तसंच काही हिंदुत्ववादी गटांनी टिपू सुलतानची जयंती साजरी करण्यावर आक्षेप घेतला असून, सरकारी कार्यक्रम उधळून लावण्याची धमकी दिली आहे. दरम्यान कर्नाटकचे मुख्यमंत्री एच.डी. कुमारस्वामी प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे सरकारी कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार नाहीत. या पार्श्वभूमीवर राज्यातील हुबळी आणि धारवाड या शहरांमध्ये पोलिसांकडून जमावबंदी लागू करण्यात आली आहे. कार्यक्रमातून माघार घेतल्यामुळे कुमारस्वामी यांचा दुतोंडी चेहरा उघड झाला आहे अशी टीका भाजपने केली आहे. NDTVने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

राज्य सरकारने यापूर्वीच टिपू सुलतान जयंतीनिमित्त राज्यातील धार्मिक वातावरण बिघडवणाऱ्या कडक कारवाई करण्याचा इशारा दिला आहे. भाजपच्या काही कार्यकर्त्यांनी कितीही आंदोलनं केली तरी कोणाच्याही हस्तक्षेपाशिवाय हा जयंतीचा कार्यक्रम होईल असं कर्नाटक सरकारने म्हटलं आहे.

राज्याच्या हितासाठी सरकारने हा कार्यक्रम थांबवायला हवा. टिपू सुलतानची जयंती साजरी करून सरकार केवळ मुस्लिम समाजाला संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न करत आहे असं कर्नाटकचे भाजप अध्यक्ष बी.एस. येडीयुरप्पा यांनी म्हटलं आहे.

2. भारतीय महिलांची विजयी सलामी

कर्णधार हरमनप्रीत कौरच्या तडाखेबंद शतकी खेळीच्या बळावर भारतीय महिला क्रिकेट संघाने न्यूझीलंडविरुद्ध 34 धावांनी विजय मिळवत वर्ल्डकप मोहिमेची दणक्यात सुरुवात केली. हिंदुस्तान टाइम्सने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

ट्वेन्टी-20 प्रकारात शतक झळकावणारी हरमनप्रीत कौर भारताची पहिली महिला खेळाडू ठरली

ट्वेन्टी-20 प्रकारात शतक झळकावणारी हरमनप्रीत कौर पहिली भारतीय महिला खेळाडू ठरली. महिला ट्वेन्टी-20 वर्ल्डकपमध्ये शतक साकारणारी हरमनप्रीत केवळ तिसरी खेळाडू आहे. तिने 51 चेंडूत 7 चौकार आणि 8 षटकारांसह 103 धावांची धुवांधार खेळी केली.

जेमिमा रॉड्रिग्जने 45 चेंडूत 7 चौकारांसह 59 धावा करत तिला चांगली साथ दिली. हरमनप्रीतच्या शतकाच्या बळावर भारतीय संघाने 194 धावांचा डोंगर उभारला. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना न्यूझीलंडने 160 धावा केल्या. सुजी बेट्सने सर्वाधिक 67 धावांची खेळी केली. भारतातर्फे हेमलता आणि पूनम यादव यांनी प्रत्येकी 3 विकेट्स घेतल्या. हरमनप्रीतला मॅन ऑफ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात -


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टीम इंडियाची नवी जर्सी

वर्ल्ड कप स्पर्धेत टीम इंडियाची बहुचर्चित ब्ल्यू ऑरेंज जर्सीचं काल अनावरण झालं. बीसीसीआयचं अपारल पार्टनर असलेल्या नाईके इंडिया तसंच खुद्द बीसीसीआयने या ब्ल्यू-ऑरेंज जर्सीचे फोटो ट्वीट केले.

थोड्या वेळानंतर टीम इंडियाच्या खेळाडूंचं या ब्ल्यू-ऑरेंज जर्सीत फोटोशूट झालं. त्याचे फोटो खेळाडूंनी शेअर केले.

नवी जर्सी ब्ल्यू आणि ऑरेंज रंगात आहे. पुढचा भाग गडद निळ्या रंगाचा आहे. बाह्या केशरी रंगाच्या आहेत. मागची बाजू संपूर्ण केशरी आहे.

टीम इंडिया

या जर्सीचे फोटो समोर आल्यानंतर पेट्रोल पंप हा हॅशटॅग ट्रेंड होऊ लागला.

टीम इंडियाची ब्ल्यू-ऑरेंज जर्सी हा रंग एका पेट्रोल निर्मिती आणि वितरण करणाऱ्या कंपनीच्या कपड्यांशी साधर्म्य साधणारा आहे.

यावरूनच पेट्रोल पंप हा हॅशटॅग बहरला. टीम इंडियाचे खेळाडू म्हणजे पेट्रोल पंपावरील कर्मचारी वाटत आहेत अशा पद्धतीने नेटिझन्स व्यक्त होऊ लागले.

युट्यूबर ध्रुव राठी यांनी टीम इंडियाचे खेळाडू पेट्रोल पंपावरील कर्मचारी वाटतात असं म्हटलं.

मी पेट्रोल पंपावर गाडीत पेट्रोल भरण्यासाठी गेलो. तिथे मला अख्खी टीम इंडिया भेटली. धन्य झालो

टीम इंडियासाठी पेट्रोल पंप युनिफॉर्म अशा शब्दांत नेटिझनने जर्सीचं वर्णन केलं आहे

टीम इंडियाची जर्सी पेट्रोल पंप कर्मचाऱ्यांसारखी का वाटते आहे? असा सवाल एका नेटिझनने केला आहे.

ही जर्सी कुठेतरी पाहिल्यासारखी वाटते असं एका नेटिझननं म्हटलं आहे.

पेट्रोल पंपावर काम करणाऱ्या मंडळींना फुल स्लीव्ह अर्थात पूर्ण बाह्यांचे कपडे असं एकाने म्हटलं आहे.

टीम इंडियाचा परफॉर्मन्स जबरदस्त आहे. म्हणूनच अशी जर्सी आहे

आयसीसीने वर्ल्ड कप पूर्वी सहभागी संघांना अवे जर्सी तयार ठेवण्याची सूचना दिली होती.

वर्ल्ड कपमध्ये सहभागी होत असलेल्या भारत, इंग्लंड, अफगाणिस्तान, श्रीलंका यांच्या जर्सीत निळा रंग आहे. यजमान असल्याने इंग्लंडला जर्सीत बदल करण्याची गरज नाही असं आयसीसीने स्पष्ट केलं.

ऑस्ट्रेलिया (पिवळा), वेस्ट इंडिज (मरून) आणि न्यूझीलंड (काळा) यांच्या जर्सीचा रंग कोणत्याशी संघाच्या जर्सीशी साधर्म्य साधत नसल्याने त्यांना अवे जर्सीची आवश्यकता भासली नाही.

भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका आणि दक्षिण आफ्रिका या संघांनी अवे जर्सी तयार केली.

वर्ल्ड कपपूर्वी टीम इंडियाच्या नेहमीच्या ब्ल्यू जर्सी लाँच करण्यात आली. मात्र ब्ल्यू-ऑरेंज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

टीम इंडिया आणि पेट्रोल पंप यांचं काय कनेक्शन आहे? सोशल मीडियावर पेट्रोल पंप का ट्रेंड होतंय?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टॅश नावाच्या तरुणीची कॅन्सर विरोधात लढाई चालू होती. तिची दुसऱ्यांदा किमोथेरपी झाली होती. पण डॉक्टरांनी शेवटी एक दु:खद बातमी त्यांना सांगितली. मृत्यू दारावर येऊन ठेपला होता.

तेव्हा तिने तिचं शेवटचं स्वप्न सांगितलं. तिला लग्न करायचं होतं. ते पुर्णही झालं. पण कसं? हे जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅन्सरशी लढा देणाऱ्या एका जोडप्याची ही एक गोष्ट आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टेक्सास राज्यातल्या एल पासो या संग्राहलयात Quit Bugging Me!!! नावाने हा व्हॅलेंटाईन फिव्हर साजरा केला जात आहे.

या झुरळांना नंतर भुकेलेल्या मीरकट प्राण्यांना खाऊ घातलं जात आहे. मीरकट या प्राण्याला झुरळं फार आवडतात.

एक्स पार्टनरची नावं मीरकट प्राण्यांच्या कुंपणाभोवती लावून ती सोशल मीडियावर प्रसिद्ध केली जाणार आहेत. पण ही नावं पूर्ण न लिहीता त्यांची अद्याक्षरं लिहिली जाणार आहेत.

"हा एक मजेशीर आणि हटके कार्यक्रम आहे," असं या कार्यक्रमाच्या आयोजक साराह बोरिगो यांनी सांगितलं.

फेसबुकवर हा कार्यक्रम लाईव्ह दाखवला जाणार आहे.

मीरकट

सोमवारी फेसबुकवर हा इव्हेंट पोस्ट केल्यानंतर सुमारे 1500 जणांनी त्यांच्या एक्स पार्टनरची नावं संग्राहलयाकडे दिली आहेत. काहींनी तर ऑस्ट्रेलिया आणि जर्मनीतूनही नावं पाठवली आहेत.

ट्विटरवरही लोक उत्साह दाखवत आहेत.

या इव्हेंटला चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. यातून असं दिसतं की अनेक लोक व्हॅलेंटाईन डेला वैतागले आहेत, असं बोरिगो यांचा दावा आहे.

अजूनपर्यंत या कार्यक्रमाविरोधात तक्रार आलेली नाही. पण याला विरोध होऊ शकतो, असंही त्यांना वाटत आहे.

ही झुरळं मीरकट आणि माकडांना खायला घातली जाणार आहेत.

"झुरळं म्हणजे मीरकट प्राण्यांसाठी मेजवानी असते," असं त्या सांगतात.

न्यूयॉर्कमधलं ब्राँक्स आणि UKमधलं हेमस्ले संवर्धन केंद्रांवरही असाच कार्यक्रम आयोजित केला गेला आहे.

झुरळांविषयी लोकांना माहिती देण्यासाठी व्हॅलेंटाईन डे ही एक चांगली संधी आहे, असं इथल्या आयोजकांना वाटतं.

एका झुरळाची किंमत जवळजवळ 140 रुपये (2 डॉलर) आहे.

"झुरळावर शिक्का मारताना एखाद्याचा व्हीडिओ शूट करा आम्ही तुम्हाला 4600 रुपये देऊ (500 पाउंड्स) देऊ अशी काही लोकांनी मागणी केली आहे. पण आम्ही तसं केलं नाही," असं आयोजक हेन्री विडन सांगतात.

ऑस्ट्रेलियातील प्राणी संग्राहलयाच्या आयोजकांनी तर एक पाऊल पुढं टाकलं आहे. सगळ्यांत विषारी सापाला तुमच्या एक्स पार्टनरचं नाव देण्याची स्पर्धा तिथं आयोजित करण्यात आली आहे.

पण त्यासाठी एक्स पार्टनरनं केलेलं सगळ्यांत वाईट कृत्याची माहिती आधी तिथं द्यावी लागणार आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या एका प्राणी संग्राहलयात झुरळांना ब्रेकअप झालेल्या पार्टनरचं नाव देऊन व्हॅलेंटाईन डे साजरा केला जाणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टेस्ला आणि स्पेस-एक्स या दोन कंपन्यांमुळे इलॉन मस्क यांना सर्वाधिक श्रीमंतांच्या यादीत पहिलं स्थान पटकावता आलंय. गुरुवारी, 7 जानेवारी 2021 रोजी टेस्लाच्या शेअर्सच्या किंमती वाढल्या आणि मस्क थेट श्रीमंतांच्या यादीत पहिल्या स्थानी पोहोचले.

याआधी 2017 सालापासून अमेझॉनचे संस्थापक जेफ बेजोस हे श्रीमंत व्यक्तींच्या यादीत पहिल्या स्थानी होते. मात्र, ते स्थान आता इलॉन मस्क यांच्याकडे आलंय.

जेफ बोजेस

इलॉन मस्क यांच्या टेस्ला या इलेक्ट्रिक कार कंपनीचं मूल्य यंदा प्रचंड वाढलंय. मंगळवारी (5 जानेवारी 2021) टेस्लाचं बाजारमूल्य (Market Value) पहिल्यांदाच 700 बिलियन डॉलरवर पोहोचलं.

विशेष म्हणजे, टेस्लाचं हे बाजारमूल्य टोयोटा, फोक्सवॅगन, ह्युंदाई, जनरल मोटर्स आणि फोर्ड यांच्या एकत्रित बाजारमूल्यापेक्षाही जास्त आहे.

जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती ठरल्यानंतर टेस्ला ओनर्स ऑफ सिलिकॉन व्हॅली या ट्विटर अकाऊंटवरून माहिती देणारं एक ट्वीट करण्यात आलं. त्यावर प्रतिक्रिया देताना इलॉन मस्क यांनी आपल्या नेहमीच्या शैलीतच या ट्वीटला दोन रिप्लाय दिले. पहिला रिप्लाय होता, 'हाऊ स्ट्रेंज' आणि दुसरा रिप्लाय होता, 'वेल, बॅक टू वर्क'.

यूएस सिनेटच्या आगामी सत्रामुळे तर इलॉन मस्कच्या पथ्थ्यावर पडलंय.

वेड्बश सिक्युरिटीजचे डॅनियल इव्ह्स म्हणतात, "ब्ल्यू सिनेट टेस्ला कंपनीसाठी 'गेम चेंजर' ठरेल. किंबहुना, इलेक्ट्रिक कारच्या निर्मिती क्षेत्रालाच महत्त्वाचं ठरेल."

इलेक्ट्रिक व्हेइकल टॅक्स क्रेडिटमुळे तर टेस्लाला फायदाच होईल आणि आता टेस्लाची बाजारावर असलेली पकड आणखी मजबूत होईल, असंही इव्ह्स म्हणतात.

दुसरीकडे, गेल्या काही वर्षांपासून सातत्याने जेफ बेजोस यांची संपत्ती वाढतच आहे. त्यात कोरोनाच्या काळात तर अमेझॉनला अधिक प्रतिसाद मिळाला. मात्र, जेफ बेजोस यांनी घटस्फोटानंतर पत्नीला आपल्या संपत्तीतला चार टक्के वाटा दिला. याच कारणामुळे इलॉन मस्क यांना बेजोस यांच्या पुढे जाता आलं.

नव्या नियमनांचा अर्थ असा की, अमेझॉनच्या स्टॉकमध्ये वाढ झाली नाही, जी इतरवेळी होण्याची शक्यता होती.

बीबीसीचे तंत्रज्ञानविषयक प्रतिनिधी रॉरी सेलान-जोन्स यांचं विश्लेषण

टेस्लाचे मालक इलॉन मस्क यांनी केवळ एका वर्षाचा नफाच मिळवला आहे आणि ते टोयोटो, अमेझॉनच्या तुलनेत अगदी नगण्य असूनही, सर्वात श्रीमंत ठरले आहेत.

2020 या वर्षात टेस्लाचे शेअर्स सातपटीने वाढले आणि त्यामुळे त्यांना जेफ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इलॉन मस्क हे जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती बनले आहेत. त्यांच्या एकूण संपत्तीनं 185 बिलियन डॉलरहून (13,579 अब्ज रुपयांपेक्षा जास्त) अधिक झालीय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टॉपलेस सनबाथ

फ्रान्समध्ये महिलांच्या टॉपलेस असण्यावरून वादाला तोंड फुटलं आहे. वाद वाढल्याने फ्रान्सच्या गृहमंत्र्यांना याप्रकरणी हस्तक्षेप करून भूमिका मांडावी लागली.

गेल्या आठवड्यात सेंट मैरी-ला-मेर समुद्र किनाऱ्यावर तीन महिला टॉपलेस स्थितीत सनबाथ अर्थात सूर्यस्नान घेत होत्या. त्यावेळी पोलिसांनी त्यांना टॉपलेस न राहण्याविषयी म्हणजेच शरीराच्या वरच्या भागाचे कपडे परिधान करण्यास सांगितलं.

एका कुटुंबांच्या तक्रारीनंतर पोलिसांनी या टॉपलेस महिलांना कपडे परिधान करण्याची सूचना केली.

याप्रकरणातील पोलिसांच्या भूमिकेवर जोरदार टीका झाली. व्यक्तिस्वातंत्र्याच्या मुद्यावरून खल सुरू झाला. अखेर गृहमंत्री यांनी महिलांच्या समर्थनार्थ बाजू घेतली. टॉपलेस स्थितीतील महिलांना कपडे घालण्यासंदर्भात सूचना करणं चुकीचं असल्याचं फ्रान्सच्या गृहमंत्र्यांनी म्हटलं आहे.

मंत्री जेराल्ड डर्मेन यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे की स्वातंत्र्य ही एक मौलिक गोष्ट आहे.

नेमकं काय घडलं होतं?

फ्रान्सच्या पाइरेनीस-ओरिएंटाल पोलिसांनी आपल्या फेसबुक पेजवर प्रेस रिलीज देत नेमकं काय घडलं हे स्पष्ट केलं आहे.

समुद्रकिनाऱ्यावर एक कुटुंब होतं, यामध्ये तीन मुलांचाही समावेश होता. त्यांनी पोलिसांना टॉपलेस महिलांविषयी सांगितलं. त्यानंतर पोलिसांनी टॉपलेस महिलांना शरीराचा वरचा भाग झाकेल असे कपडे घालण्याची सूचना केली.

हे प्रकरण वाढू नये याउद्देशाने पोलिसांनी कुटुंबीयांच्या सांगण्यावरून महिलांना शरीराच्या वरच्या भागाचे कपडे परिधान करण्याची सूचना केली.

म्युनिसिपल कायद्यान्वये सेंट-मैरी-ला-मेर समुद्रकिनाऱ्यावर टॉपलेस स्थितीत सनबाथ घेण्यास कोणीही रोखू शकत नाही.

पोलिसांनी अशी भूमिका घेतल्यानंतर सोशल मीडियावर त्यांच्यावर जोरदार टीका करण्यात आली.

पोलीस प्रवक्ते ले.कर्नल मैडी श्यरर यांच्या मते दोन पोलिसांच्या विनाकारण सूचनांमुळे हे प्रकरण वाढीस लागल्याचं सांगितलं.

त्यांनी लिहिलं की तुम्हाला मी नेहमी पोलिसांच्या गणवेशात दिसेन मात्र सेंट-मरी-ला-मेर समुद्रकिनाऱ्यावर टॉपलेस राहून सनबाथ घेण्यास अनुमती आहे.

गृहमंत्री जेराल्ड डर्मेन यांनीही महिलांना कपडे परिधान करण्यास सांगणं चुकीचं असल्याचं म्हटलं आहे.

प्रशासनाला आपली चूक लक्षात आल्यानंतर ती मान्य करणं ही सर्वसामान्य गोष्ट आहे असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

टॉपलेस सनबाथ

फ्रान्समध्ये टॉपलेस स्थितीत सनबाथ घेण्यावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महिलांना टॉपलेस राहू नका, कपडे घाला असं सांगणं चुकीचं असल्याचं फ्रान्सचे गृहमंत्री गेराल्ड डर्मानिन यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: टोसीलिजुमॅब आणि सरीलूमॅब अशी या औषधांची नावं आहेत.

NHS च्या इंटेसिव्ह केअर यूनिट (ICU) मध्ये या लशींवर चाचणी करणाऱ्या संशोधकांनी सांगितलं की, हे औषध ड्रिपद्वारे दिल जाते आणि उपचार सुरू असलेल्या 12 पैकी एका कोरोनाग्रस्ताचा जीव वाचतो.

तज्ज्ञांच्या मते, "या औषधाचा पुरवठा ब्रिटनमधून आधीपासूनच झालाय. त्यामुळे या औषधाचा वापर तातडीने होऊ शकतो. जेणेकरून शेकडो जणांचे प्राण वाचू शकतात."

ब्रिटनमधील हॉस्पिटलमध्ये 30 हजारांहून अधिक कोरोनाग्रस्त आहेत. एप्रिल 2020 च्या तुलनेत हा आकडा 39 टक्क्यांनी अधिक आहे.

टोसीलिजुमॅब आणि सरीलूमॅब ही औषधं कोरोनाग्रस्तांठी उपलब्ध व्हावेत, यासाठी ब्रिटन सरकार औषध निर्मिती करणाऱ्या कंपन्यांशी सातत्याने संपर्कात आहे.

या औषधांमुळे कोरोनाग्रस्ताचा जीव वाचतोच, सोबत कोरोनामुक्तही लववकर होतो. गंभीररित्या आजारी असलेल्या रुग्णाला केवळ एका आठवड्यासाठीच ICU मध्ये ठेवण्याची आवश्यकता भासते.

एका आठवड्याच्या हॉस्पिटलच्या खर्चापेक्षाही कमी किंमत

ही दोन्ही औषधं एकसारखीच परिणामकारक आहेत. त्यातही एस्टेरॉयड डेक्सामेथासोनसोबत तर अधिक परिणामकारक ठरतात.

मात्र, ही औषधं अधिक स्वस्त नाहीत. 750 पाऊंड ते 1000 पाऊंड म्हणजे भारतीय रुपयात 69,784 रुपये ते 99,649 रुपयांच्या दरम्यान या औषधाची किंमत आहे. डेक्सामेथासोनच्या पाच पाऊंड (जवळपास 500 रुपये) च्या कोर्सपेक्षा अधिक आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, हॉस्पिटलच्या दरदिवशीच्या खर्चापेक्षा या औषधांची किंमत कमीच आहे. हा खर्च ब्रिटनमधील ग्राह्य धरण्यात आलाय. कारण तिथं हॉस्पिटलचा प्रत्येक दिवशीचा खर्चा 2000 पाऊंड म्हणजेच जवळपास दोन लाखांवर जातो.

मुख्य संशोधक आणि लंडनमधील एम्पीरियल कॉलेजचे प्रो. अँथनी गॉर्डोन यांनी सांगितल्यानुसार, "प्रत्येक 12 रुग्ण जे या औषधामुळे वाचतील, ते एक आयुष्य वाचवलीत. हे औषध परिणामकारक आहे."

ब्रिटनसह सहा वेगवेगळ्या देशांमधील ICU तील जवळपास 800 रुग्णांवर रिमॅप-कॅप चाचणी घेण्यात आली. स्टँडर्ड केअरमध्ये ठेवण्यात आलेल्या जवळपास 36 टक्के रुग्णांचा मृत्यू झाला.

ICU मध्ये भरती झाल्यानंतर 24 तासांच्या हे औषध दिल्यानं रुग्णांचा मृत्यूदर एक चतुर्थांशानं 27 टक्के कमी झालं.

NHS च्या नॅशनल मेडिकल डायरेक्टर प्रो. स्टीफन पॉविस यांनी सांगितलं, "कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूचे आकडे कमी करण्यासाठी नवं औषध आल्याचा आनंद आहे आणि कोरोनाविरोधातल्या लढाईतलं हे सकारात्मक पाऊल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाग्रस्तांचा जीव वाचवण्यासाठी आणखी दोन औषधांचा शोध लावण्यात आलाय. ही औषधं कोरोनाग्रस्तांच्या मृतांचा आकडा एक चतुर्थांशाने कमी करू शकतात, असा दावा करण्यात आलाय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांच्या या निर्णयाचा पाकिस्तानवर काय परिणाम होईल, याचा मागोवा घेतला आहे बीबीसीचे प्रतिनिधी एम. इल्यास खान यांनी.

ट्रंप यांनी हे जाहीर केलं असलं तरी पाकिस्तानला दिल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीपैकी नेमकी किती मदत कापली जाणार आहे, हे अजून अमेरिकेनं स्पष्ट केलेलं नाही.

मात्र, 900 मिलियन डॉलर म्हणजेच 57 दशअब्ज रुपये एवढी रक्कम देणं अमेरिका बंद करणार आहे, सुरक्षाविषयक तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

अमेरिका पाकिस्तानला Foreign Military Financing (FMF) या निधीतून 255 मिलियन डॉलर म्हणजेच साधारणतः 16 दशअब्ज रुपये देते.

तर दहशतवादाच्या निर्मूलनासाठी दिला जाणारा Coalition Support Fund (CSF) हा निधी 700 मिलियन डॉलर म्हणजे 44 दशअब्ज रुपये इतका आहे.

मात्र दोन्ही स्वरूपाचे निधी अमेरिका पाकिस्तानला देणं बंद करणार आहे.

मात्र, अमेरिकेच्या नव्या धोरणामुळे पाकिस्तानला यापेक्षाही जास्त आर्थिक तोट्याला सामोरं जावं लागण्याची शंका तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. विशेष म्हणजे अमेरिकेच्या स्टेट विभागाने पाकिस्तानची इतर प्रकारची संरक्षण मदत कापण्यात येणार असल्याचं म्हटलं आहे. पण ही नेमकी रक्कम किती हे सांगण्यात आलेलं नाही.

अमेरिकेच्या मदतीवर पाकिस्तान कितपत अवलंबून?

अमेरिकेची केलेली ही आर्थिक बंदी पाकिस्तानी लष्कराच्या कार्यप्रणालीवर किमान नजीकच्या काळात बराच परिणाम करणारी ठरेल, असा कयास तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.

"अमेरिकेकडून येणारा ओघ आटला तर लष्करी साधनं अद्ययावत करणे आणि मनुष्यबळ निर्मितीच्या प्रक्रियेला खीळ बसेल," असं सुरक्षाविषयक तज्ज्ञ आणि'मिलिट्री, स्टेट अॅंड सोसायटी इन पाकिस्तान' या पुस्तकाचे लेखक प्रा. हसन अक्सारी रिझवी यांनी सांगितलं.

"तसंच पाकिस्तानला भविष्यकालिन परिणामांनाही सामोरं जावं लागणार आहे. कारण चीन किंवा दुसरा कोणताही देश अमेरिकची जागा घेऊ शकणार नाही. त्यामुळे पाकिस्तानला त्यांची लष्करी सामग्री अद्ययावत ठेवणं कठीण जाणार आहे," असंही रिझवी यांनी सांगितलं.

अमेरिकेच्या या भूमिकेनंतर पाकिस्तानी राजकीय नेत्यांनी अमेरिकेच्या या भूमिकेचा जाहीर निषेध केला. मित्रालाच ठार करणारा निर्णय, या शब्दांत पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री ख्वाजा असिफ यांनी या अमेरिकेच्या या भूमिकेचं वर्णन केलं.

तर पाकिस्तानचे संरक्षण मंत्री खुर्रम दस्तगीर यांनी अमेरिकेनं केलेली चेष्टा या शब्दांत याचं वर्णन केलं आहे.

पाकिस्तानमध्ये शांतता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानला संरक्षणासाठी दिली जाणारी जवळपास सर्व आर्थिक मदत थांबवण्यात येत असल्याचं, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी जाहीर केलं आहे. जोपर्यंत पाकिस्तान त्याच्या भूमीवर कार्यरत असलेलं दहशतवाद्यांचं जाळं संपवत नाही, तोपर्यंत ही मदत दिली जाणार नाही, असं ट्रंप प्रशासनाने म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्रंप यांनी अमेरिकेत आर्यात होणाऱ्या स्टील उत्पादनांवर 25 % तर अॅल्युमिनियम उत्पादनांवर 10 % आयात कर लावला आहे.

ट्रंप यांनी स्टील उत्पादनांवर 25% तर अॅल्युमिनियम उत्पादनांवर 10 % आयात कर लावला आहे. ट्रंप यांच्या निर्णयावर अमेरिका, युरोप, कॅनडा आणि मॅक्सिकोसह अनेक देशांनी टीका केली आहे.

ट्रंप यांच्या या निर्णयाचा ज्या देशांवर परिणाम होणार आहेत, ते देशही जशास तसं उत्तर देण्याच्या तयारीत आहेत. अमेरिकेतून आयात होणाऱ्या स्लीपिंग बॅग्ज, बॉल पॉइंट पेनसारख्या उत्पादनांवर आयात कर वाढवण्याचा हे देश आता विचार करत आहेत.

फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युअल मॅक्रॉन यांनी ट्रंप यांना फोन करून त्यांनी घेतलेला निर्णय अयोग्य असल्याचं म्हटलं आहे.

"युरोपियन महासंघ या निर्णयाचं तितकंच जोरदार प्रत्युत्तर देईल," असं मॅक्रॉन म्हणाले आहेत.

यावर ट्रंप यांचं मत आहे की "अमेरिकेत स्टील आणि अॅल्युमिनिअमचं उत्पादन होणं, हे राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी महत्त्वाचं आहे. विदेशातून होणाऱ्या स्टील पुरवठ्यामुळे अमेरिकेला धोका आहे."

भारताला तोटा

PTI वृत्तसंस्थेनुसार स्टील आणि अॅल्युमिनिअमवर आयात कर लागला तर भारतीय कंपन्यांना तोटा तर होईल, पण हा तोटा चीन आणि ब्राझीलच्या तुलनेत अतिशय कमी असेल. अमेरिकेत अॅल्युमिनिअम आणि स्टीलच्या एकूण निर्यातीत भारताची अंदाजे तीन टक्के भागीदारी आहे.

भारत अमेरिकेत करत असलेल्या स्टीलच्या निर्यातीत कायम उतार चढाव आहेत. पण अॅल्युमिनिअम क्षेत्रावर त्याचा निश्चित प्रभाव पडेल.

गेल्या काही वर्षांत अमेरिकेत निर्यात होणाऱ्या अॅल्युमिनिअमचं प्रमाण सातत्याने वाढलं आहे.

अॅल्युमिनिअमवर अमेरिकेत 10 टक्के आयात शुल्क च्या घोषणेमुळे निर्यातीत सुद्धा घट झाली आहे.

कॅनडा आणि ब्रिटिश पण विरोधात

ट्रंप यांच्या या तर्कात कॅनडाला कोणतंही तथ्य दिसत नाही. कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो म्हणाले, "कॅनडाकडून अमेरिकेला कोणत्याही प्रकारचा राष्ट्रीय सुरक्षेला धोका निर्माण होईल, ही गोष्ट माझ्या गळी उतरत नाही."

कॅनडाने सांगितलं की अमेरिकेतून आयात होणाऱ्या जवळजवळ 1,300 कोटी डॉलरच्या उत्पादनांवर ते 1 जुलैपासून 25 टक्के आयात कर लावतील. या उत्पादनात अमेरिकेतल्या स्टीलबरोबरच व्हिस्की, कॉफी आणि इतर वस्तूंचा समावेश आहे.

कॅनडा, मेक्सिको आणि युरोपमधून अमेरिकेला स्टीलचा सर्वाधिक पुरवठा होतो. 2017 साली अमेरिकेत आयात होणाऱ्या स्टील आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी व्यापार युद्धात पुन्हा एक नवा वार केला आहे. अमेरिकेत आयात होणाऱ्या स्टील आणि अॅल्युमिनियम उत्पादनांवरील कर वाढवण्याचा ट्रंप यांनी निर्णय घेतला आहे. यामुळे अमेरिकन कंपन्या विदेशातल्या स्वस्त स्टील उत्पादनांचा फायदा घेऊ शकणार नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ट्विटरचे संस्थापक जॅक डोर्सी

गुरुवारी राज्यसभेत बोलताना रविशंकर प्रसाद यांनी म्हटलं की, "कॅपिटल हिलवर झालेल्या हिंसेनंतर ट्विटरने केलेल्या कारवाईचं ते समर्थन करतात. आश्चर्य आहे की लाल किल्ल्यावर झालेल्या हिंसेच्या बाबतीत त्यांची भूमिका वेगळी आहे."

राज्यसभेत प्रश्नोत्तरांच्या तासात बोलताना रविशंकर प्रसाद यांनी सांगितलं की जर सोशल मीडियाचा वापर चुकीची माहिती आणि खोट्या बातम्या पसरवण्यासाठी केला जात असेल तर सरकार कायदेशीर कारवाई नक्कीच करेल.

प्रजासत्ताक दिनी दिल्लीच्या सीमांवर आंदोलन करत असणाऱ्या शेतकरी संघटनांनी 'ट्रॅक्टर परेड' आयोजित केली होती. या दरम्यान दिल्लीच्या अनेक भागांमध्ये हिंसक घटना घडल्या. पण यात सगळ्यात जास्त चर्चा झाली ती लाल किल्ल्यावर झालेल्या घटनेची. यानंतर सरकारने ट्विटरला जवळपास 1100 अकाऊंट ब्लॉक करण्याचे निर्देश दिले.

सरकारचा दावा आहे की यातले बरेचसे अकाऊंट खलिस्तान समर्थकांचे आहेत किंवा अशा लोकांचे जे अनेक महिन्यांपासून चालू असलेल्या शेतकरी आंदोलनाविषयी किंवा 26 जानेवारीला झालेल्या हिंसेविषयी चुकीची माहिती पसरवत आहेत.

कॉर्पोरेट लॉ विरुद्ध घटना

सरकारच्या निर्देशांनंतर ट्विटरने काही अकाउंट तर ब्लॉक केले, पण मग त्यांनी यातली अनेक अकाउंट्स पुन्हा सुरू केली.

याबाबत ट्विटरने जे निवेदन दिलं त्यात म्हटलं की त्यांनी माध्यमांशी संबधित लोक, पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते आणि राजकीय नेत्यांच्या अकाउंट्सवर कोणतीही कारवाई केली नाही.

या निवेदनात म्हटलं होतं, "आम्ही अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याची बाजू घेत राहू आणि आम्ही भारतीय कायद्यानुसार याचा मार्गही शोधत आहोत."

पण माहिती आणि प्रसारण मंत्री रविशंकर प्रसाद यांचं म्हणणं आहे की, "जेव्हा तुम्ही एखादा प्लॅटफॉर्म बनवता तेव्हा तुम्ही स्वतः त्याचे नियम आणि कायदे ठरवता की काय करता येऊ शकतं आणि काय नाही. जर या नियमांमध्ये भारताची घटना आणि कायद्यांना जागा नसेल तर हे चालणार नाही आणि यावर कायदेशीर कारवाई केली जाईल."

काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी नुकतंच आपल्या लेखात म्हटलं की आजकाल परदेशी वर्तमानपत्रांमध्ये भारतातलं शेतकरी आंदोलन, शेतकऱ्यांवर होणारा अन्याय, इंटरनेट बंदी आणि पत्रकारांच्या विरोधातले राजद्रोहाचे खटले याबद्दल रकानेच्या रकाने भरून लिहून येतंय. यामुळे देशाची प्रतिमा मलीन होतेय.

ट्विटरच्या निवेदनावर प्रतिक्रिया देताना बेंगळुरूमधून भाजपचे खासदार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स, माहिती तंत्रज्ञान आणि कायदा मंत्री रविशंकर प्रसाद यांच्यामते भारतात सोशल मीडिया कंपन्यांची दुतोंडी भूमिका आहे. त्यांचं म्हणणं आहे की जेव्हा अमेरिकेत कॅपिटल हिलवर हिंसा होते तेव्हा तिथला सोशल मीडिया तिथल्या राष्ट्रपतींचंही ट्विटर अकाऊंट बॅन करतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डायबेटिसचे दोन प्रकार आहेत, टाईप 1 आणि टाईप 2.  टाईप 1 डायबेटिसचं लहानपणीच निदान होतं तर टाईप 2 डायबेटिस आनुवांशिक असतो किंवा जीवनशैलीमुळे उद्भवतो. याचं निदान आयुष्यात उशिरा होतं.

डायबेटिसची लक्षणं म्हणजे थकवा, तहान लागणं, अंधुक दिसणं, जखम लवकर बरी न होणं. पण डायबेटिसला फक्त साखरच जबाबदार आहे, असा एक गैरसमज आहे.

हेही पाहिलंत का?

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात गेल्या चाळीस वर्षांत डायबेटिसचे रुग्ण चौपट झालेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: डिसेंबर 2016मध्ये 6.65 डॉलर, 2017च्या पूर्वार्धात 6.5 डॉलर, फेब्रुवारी ते एप्रिल 2018मध्ये 6.26 डॉलर अशी युआनची किंमत होती. त्यानंतर अमेरिका आणि चीनमधील ट्रेडवॉरचा परिणाम दिसू लागला.

ट्रंप सरकारचं मत असं आहे की निर्यात वाढावी यासाठी चीन सरकार जाणीवपूर्वक आपल्या चलनाचं मूल्य कमी ठेवतं.

तर चीनचं मत असं आहे की युआन स्थिर ठेवण्यासाठी हे प्रयत्न केले जातात.

या पार्श्वभूमीवर युआन काम कसं करतं आणि युआनचं मूल्य घसरण्याचे काय परिणाम होतील या प्रश्नांची उत्तरं शोधणं आवश्यक ठरतं.

युआनचं काम कसं चालतं?

महत्त्वाची बाब म्हणजे युआनची कार्यपद्धती आणि इतर देशांतील चलनाची कार्यपद्धती यात फार मोठा फरक आहे. त्यातील काही असे.

1. चीनची मध्यवर्ती बँक दररोज युआनची किंमत ठरवते.

2.  मिडपॉईंट नावाची एक कार्यपद्धती आहे, त्या माध्यमातून हे नियंत्रण ठेवलं जातं.

3. बाजारानुरूप विनियम दर असावा यासाठी हे धोरण स्वीकारण्यात आलं आहे.

4. युआन कमकुवत होणं म्हणजे चीनपासून निर्यात स्वस्त होणार.

चीन आणि अमेरिकेत सुरू आहे करांचं युद्ध

चीन हा अमेरिकेचा मोठा ट्रेडिंग पार्टनर आहे. अमेरिकेच्या एकूण व्यापारात चीनचा वाटा 16.4 टक्के आहे. पण गेली काही दिवस दोन्ही देश एकमेकांच्या वस्तूंवरील करांत वाढ करत आहेत. यातून व्यापारात अडचणी येत आहेत.  या करांच्या युद्धात एक देश दुसऱ्या देशाच्या वस्तूंवर कर लादतं. जेणेकरून स्थानिक वस्तूंच्या किंमतीच्या तुलनेत संबंधित देशांच्या वस्तूंच्या किंमती वाढतात आणि त्या बाजारात स्पर्धा करू शकत नाहीत.

युआनचं मूल्य कमी का ठेवलं जातं?

कन्स्ल्टन्सी कॅपिटल इकॉनॉमिक्सचे ज्युलियन इवान्स प्रिचर्ड सांगतात येत्या काही महिन्यात युआनवर दबाव असेल आणि त्याचं मूल्य 7 डॉलरपर्यंत जाईल.

अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्हने व्याजदरांत वाढ केली आहे, तसेच चीनची अर्थव्यवस्था मंदावली आहे. या आर्थिक वर्षांच्या तिसऱ्या तिमाहीत चीनचा जीडीपी 6.5% इतका - म्हणजे गेल्या 10 वर्षांत सर्वांत कमी, होता.

अमेरिका आणि चीनच्या चलन धोरणात फरक आहे. त्यामुळे चीन त्यांच्या नियंत्रणात असलेल्या एक्सचेंज दरात आवश्यक तसा बदल करत असतं.

विरोधाभास असा आहे की युआनचं मूल्य कमी असलं की चीनमधून निर्यात करणं इतर देशांना आकर्षक ठरतं.

पण चीन गोत्यात सापडला आहे. चीनने जर युआनची किंमत कमी होऊ दिली तर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेसोबत सुरू असलेलं ट्रेडवॉर आणि अर्थव्यवस्थेची मंदावलेली गती यामुळे चीनचं चलन युआन डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत झालं आहे. 1 नोव्हेंबरला ही किंमत 6.97 डॉलर प्रति युआन झाली होती. मे 2008नंतरची युआनची ही सर्वांत खालची पातळी होती.