डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोमवारी देवेंद्र फडणवीस सरकारसोबत बैठक झाल्यानंतर हे आंदोलन मागे घेण्यात आलं. मात्र खासदार महाजन यांच्या वक्तव्याने आंदोलनाला नक्षली रंग देण्याचा प्रयत्न झाला आहे.

एका मराठी वृत्त वाहिनीवर 'लाँग मार्च'बद्दल प्रतिक्रिया देताना महाजन म्हणाल्या, "शहरी माओवाद्यांनी शेतकऱ्यांची दिशाभूल केली."

महाजन यांच्या वक्तव्याबाबत प्रश्न BBC मराठीच्या वाचकांना काय वाटतं. जाणून घेऊया...

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

काही वाचकांनी पूनम महाजन यांना "सत्तेचा माज" आला असल्याचं म्हणत त्यांच्यावर टीका केली, तर काहींनी त्यांच्या वक्तव्याला पाठिंबा देत, "ज्या आयोजकांनी हातात लाल झेंडा दिला त्यांनी पायात चपला का नाही दिल्या," असा सवाल उपस्थित केला आहे.

निखील वाघ यांनीही एक प्रश्न उपस्थित केला आहे - "ठीक आहे, काही काळ तसं समजूया. पण त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांची प्रखरता किंवा महत्त्व कमी होतं का?"

निखील वाघ पुढे लिहितात : "शेतकऱ्यांचे प्रश्नही या लोकांनी खोटेनाटे उभे केले आहेत का? मोर्चा कुणाच्या प्रेरणेतून निघाला यापेक्षा त्यात मांडलेल्या प्रश्नांकडे पाहण्याचा तुमचा दृष्टिकोन कसा आहे, यावर तुमची राजकीय प्रगल्भता दिसणार आहे. जर शेतकऱ्यांना अस्तित्त्वाचे प्रश्न भेडसावत नसते तर कुणी कितीही दिशाभूल केली असती तरी शेतातील कामे सोडून ते 200 किलोमीटर पायपीट करत आले नसते."

तर गौरव पवार यांनी पूनम महाजन यांच्या या वक्तव्याला पाठिंबा दिला आहे. ते म्हणतात, "पूनम महाजन अतिशय योग्य बोलल्या आहेत. ज्या आयोजकांनी शेतकऱ्यांच्या हातात लाल झेंडा दिला त्यांनी त्यांच्या पायात चपला का नाही दिल्या?"

गौरव पाटील यांच्या या प्रतिक्रियेला काहींनी पाठिंबा दिला आहे, तर त्यावर टीका केली आहे.

पूनम महाजनला असं वाटणं सहाजिक आहे, कारण त्यांच्या घरातच एकमेकांना नक्षल्यांसारखी गोळी घालण्याचे संस्कार आहेत, असं मत अदक मनोज यांनी व्यक्त केलं आहे.

तर निशांत भोईनालू म्हणतात, "सरकार विरोधात बोलणारी व्यक्ती म्हणजे सरसकट नक्षलवादी अथवा दहशतवादी ठरवण्याचा अजेंडा स्पष्टपणे दिसतो. अशा प्रवृत्तीलाच ठेचून काढलं पाहिजे."

शाहू जवानजल यांनी, पूनम महाजन यांना "सत्तेचा माज आला" असल्याचं म्हटलं आहे. ते म्हणतात, "शेतकऱ्यांची कळवळा न दिसता त्यांना फक्त शहरी माओवाद दिसला. त्यांची पायपीट, जखमा आणि चेहरे पाहूनही जर पूनम महाजन यांना काही वाटलं नाही, तर त्याला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अखिल भारतीय किसान सभेच्या नाशिक ते मुंबई झालेल्या शेतकऱ्यांच्या लाँग मार्चमधून शहरी माओवाद डोकवतोय, अशी टीका भाजप खासदार पूनम महाजन यांनी केली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोमालीलँडमध्ये बलात्कार पीडितेला गुन्हेगारासोबत लग्न करण्यास भाग पाडलं जात असे. या जाचक प्रथेविरुद्ध सोमालीलँडमध्ये कायदा मंजूर करण्यात आला आहे.

सोमालियाचा भाग असलेल्या सोमालिया लॅंडनं 1991मध्ये स्वतःला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून घोषित केलं आहे. सोमालियात अजूनही बलात्कारविरोधी कायदा अस्तित्वात नाही.

या नव्या कायद्यानुसार बलात्काराच्या गुन्हेगाराला तीस वर्षांची शिक्षा होणार आहे.

सोमालीलॅंडच्या संसदेचे अध्यक्ष बाशे मोहम्मद फराह यांनी बीबीसीला सांगितलं, "गेल्या काही वर्षांमध्ये बलात्कारांच्या घटनांचं प्रमाण वाढलं आहे. या नव्या कायद्यामुळे अशा प्रकारांना आळा बसेल अशी आशा आहे."

"सध्या सामूहिक बलात्काराचं प्रमाणही वाढले आहे. बलात्काराचं प्रमाण पूर्णपणे थांबलं पाहिजे असा या कायद्याचा उद्देश आहे," असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

महिला आणि बालहक्क कार्यकर्त्यांनी ही गेल्या काही वर्षांपासून या कायद्याची मागणी लावून धरली होती. त्यामुळेच या कायद्याची निर्मिती करण्यात आली असं म्हटलं जात आहे.

या नव्या कायद्यामुळे स्वयंघोषित रिपब्लिक ऑफ सोमालीलॅंडकडे पाहण्याचा जगाचा दृष्टिकोन बदलेल. तसंच या देशात लोकशाही जिवंत आहे आणि संस्थात्मक पातळीवर चांगलं काम होत आहे, असा संदेश यामुळे जगात जाईल असं बीबीसीच्या प्रतिनिधी अॅने सोय यांनी म्हटलं आहे.

हे वाचलं का?

हे पाहिलं आहे का?

व्हीडिओ पाहा : जपानमधल्या या गावात माणसांपेक्षा बाहुल्याच जास्त

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इतिहासात पहिल्यांदाच स्वयंघोषित रिपब्लिक ऑफ सोमालीलँड या ठिकाणी बलात्कार करणं हा गुन्हा ठरणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोलर एक्स्प्लोझिव्ह ही जगातील चौथी मोठी स्फोटक तयार करणारी कंपनी आहे. विहीर खोदणे आणि खाण कामासाठी ही स्फोटकं प्रामुख्याने पुरविली जातात

सोलर इंडस्ट्रीजचे चेअरमन सत्यनारायण नुवाल याविषयी  बीबीसी मराठीला अधिक माहिती दिली.

ते म्हणाले, "काल पहाटे 1.30 वाजता मुंबई पोलिसांच्या क्राईम ब्रांचच्या अधिका-यांचा आम्हाला फोन आला होता. मुकेश अंबानी यांच्या घरासमोर पार्क करून ठेवलेल्या कारमध्ये सापडलेल्या जिलेटीनच्या कांड्या सोलर एक्सप्लोझिव्ह मध्ये तयार झाल्या आहेत. अशी माहिती या अधिकाऱ्यांनी आम्हाला दिली."

"आम्ही प्रत्येक बॉक्सवर बार कोड लावतो त्याद्वारे जिलेटीन कुणी केले घेतले त्याचा कसा प्रवास झाला याची माहिती आमच्याकडे आणि Petroleum and explosive safety Organisation या संस्थेकडे कडे असते. मात्र, नुसत्या जिलेटीनच्या कांड्या पाहून त्यानुसार ते आले कुठून सांगता येणार नाही कारण त्यावर बारकोड नसतो," असं ते पुढे म्हणाले.

 मुकेश अंबानी  यांच्या घराजवळील वाहनात  सापडलेलं जिलेटिन सुटं  होतं. सोलर एक्सप्लोझिव्ह कंपनी सुट्या एक्स्पोजिव्ह  कांड्या  विकत नाही. येथील एक्स्प्लोझिव्ह कंपनी  पॅकिंग  बॉक्समध्येच त्यावर  संबधित  कारखानदार किंवा अन्य  कोळसा  उत्खनन  करणाऱ्या  कंपनी  संचालकांचे कोड टाकून जिलेटीनचे बॉक्स  विकतात. वाहनात आढळलेल्या   जिलेटीनच्या  कांड्या  कुठल्या  डब्यातील  आहे याचा शोध घेतला तर अधिक माहिती मिळू शकते, असंही त्यांनी म्हटलं.

नेमकं काय घडलं होतं?

उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील निवासस्थानाजवळ स्कॉर्पिओ गाडीत गुरूवारी (25 फेब्रुवारी) स्फोटकं सापडली. जिलेटीन स्फोटकाच्या 20 कांड्या या गाडीत सापडल्याची माहिती महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी दिली.

हा परिसर गावदेवी पोलीस ठाण्याच्या अंतर्गत येतो. या घटनेची माहिती मिळताच संबंधित पथकं घटनास्थळी दाखल झाली. तिथे तपास केल्यानंतर जिलेटीनच्या 20 कांड्या स्कॉर्पिओ गाडीत सापडल्या.

महाराष्ट्राचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्या माहितीनुसार, "उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या मुंबईतील घराच्या काही अंतरावर एका स्कॉर्पिओ गाडीमध्ये जिलेटीन स्फोटकाच्या 20 कांड्या सापडल्या आहेत."

"या घटनेची संपूर्ण चौकशी मुंबई गुन्हे शाखेचे पोलीस करीत असून चौकशीतून लवकरच सत्य समोर येईल," असंही अनिल देशमुख म्हणाले.

मुंबईतील पेडर रोडवर अँटिलिया हे मुकेश अंबानी यांचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुकेश अंबानी यांच्या घराजवळ सापडलेल्या कार मधील जिलेटीनच्या कांड्या नागपूर येथील इकॉनोमिक एक्सप्लोझिव्ह कंपनीत तयार झाल्याची माहिती मिळाली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यात राहणाऱ्या स्वाती (नाव बदललं आहे) या 13 वर्षाच्या निरागस मुलीचे हे शब्द. ग्रामीण भागातील हे भीषण वास्तव नजरेआड करता येणार नाही.

महाराष्ट्रातील 17 जिल्ह्यांमध्ये बालविवाह मोठ्या संख्येने होताना दिसतात. कोरोनाच्या संकटात तर ही परिस्थिती भयावह झाली आहे.

कोरोना लॉकडाऊन, ग्रामीण भागीतील कोलमडलेली अर्थव्यवस्था आणि शाळा बंद असल्यामुळे 13 ते 17 वर्षं वयोगटातील मुलींच्या बाल विवाहांची संख्या राज्यात प्रचंड वाढली आहे.

या समस्येचा आढावा घेण्यासाठी स्वतःचा बाल विवाह रोखून आयुष्यात पुन्हा उभं राहणाऱ्या मुलींशी बीबीसी मराठीने संवाद साधला.

'मी कोणताही गुन्हा केला नाही'

स्वातीप्रमाणेच सोलापूरच्या बॅकवर्ड क्लास गर्ल्स हॉस्टेलमध्ये राहणाऱ्या रियाची (बदललेलं नाव) जिद्द वाखाणण्याजोगी आहे. 15 व्या वर्षी जबरदस्तीने लग्न झालं. स्वत:च्या पायावर उभं रहाण्यासाठी नवऱ्याचं घर सोडलं. कुटुंबीयांनी, नातेवाईकांनी हालकून दिलं. पण, तिने धीर सोडला नाही.

रिया म्हणते, "मी काही गुन्हा केला नव्हता. शिकण्यासाठी मी बाहेर पडले. लोकांच्या नजरेत हा गुन्हा असेल. पण, आता आत्मविश्वास वाढला आहे. मी काहीतरी झाले. आता मी माझा अनुभव इतर मुलींना सांगते. खचून जायचं नाही. घर सोडताना मी विचार केला नाही. कोणाकडे मदत मागितली नाही. लोकांसमोर हात पसरले नाहीत."

हॉस्टेलमध्ये रिया कथक शिकली. योगा शिकली. एवढंच नाही तर चांगल्या मार्कांनी 10 वी पास झाली.

"माझं शिक्षण कर्नाटकात झालं. महाराष्ट्र माझ्यासाठी परदेशासारखा होता. लोकं, भाषा, रितीरिवाज वेगळे होतं. पण, जिद्द हरली नाही. मराठीतून शिकले. 10 वी नंतर नर्सिंगचा कोर्स केला. हेल्थ असिस्टंट बनले. मला माझ्या पायावर उभं रहायचं आहे. आता मी मागे वळून पहाणार नाही," असं ती पुढे म्हणते.

रियाला घडवण्यात मोलाची भूमिका बजावली बॅकवर्ड क्लास गल्स हॉस्टेलने. या हॉस्टेलच्या अधीक्षिका सुहासिनी कुलकर्णी म्हणतात, "सतत रडणारी, जगावर त्रागा करणारी, सर्व वाईट असं समजणारी, चेहऱ्यावर हसू नसणारी ही मुलगी स्वत:च्या हिमतीने बदलली आहे. आता ती स्वावलंबी आहे. मोठं होण्याचं तिचं स्वप्न आहे. तिच्यात शिकण्याची अफाट जिद्द आहे. गेल्या 2 वर्षात तिच्यात खूप बदल झाला आहे."

बाल विवाहाचे अनेक प्रयत्न

या समस्येबाबात बीबीसी मराठीशी बोलताना महिला बालकल्याण विभागाच्या सहाय्यक आयुक्त मनिषा बिरारिस म्हणाल्या,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मला पाहायला आले होते. साखरपुडा करण्याचं ठरलं होतं. लग्न पण ठरलं होतं. आज होणार होतं लग्न. मुलाकडच्यांनी म्हटलं की,  आमच्याकडे खूप जमीन आहे. फक्त मुलगी द्या. मला विचारलं पण नाही. पण आता लग्न मोडलं. लग्न करायचं नाहीये."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सौरव गांगुली

काही दिवसांपूर्वी हृदयविकाराचा सौम्य झटका आला होता. त्यानंतर त्यांना अपोलो हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. तिथे त्यांच्यावर अँजिओप्लास्टी करण्यात आली. त्यांची प्रकृती स्थिर असल्याने 7 जानेवारीला त्यांना घरी सोडण्यात आलं होतं.

हॉस्पिटलमधून निघताना सौरव यांनी फोटो ट्वीट केला होता. मी ठीक असून, लवकरच कामाला लागेन असं त्यांनी हॉस्पिटलबाहेर बोलताना सांगितलं होतं.

मात्र, 27 जानेवारीला सौरव गांगुली यांना पुन्हा अँजिओप्लास्टीसाठी हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. आज (31 जानेवारी) हॉस्पिटलमधून सोडण्यात आलं.

सौरव गांगुली आता पूर्णपणे बरे आहेत, असं अपोलो हॉस्पिटलचे डॉ. राणा दासगुप्ता म्हणाले.

यापूर्वी जेव्हा सौरव गांगुली यांना सोडण्यात आलं होतं, तेव्हा डॉक्टर रुपाली बसू यांनी सांगितलं होतं की, सौरव गांगुली तीन ते चार आठवड्यात दैनंदिन रूटीन सुरू करू शकतील.

काही दिवसांपूर्वी सौरव यांनी घरातल्या जिममध्ये व्यायाम करत असताना गांगुली यांना छातीत दुखू लागलं होतं. त्यानंतर त्यांना तातडीने हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं.

गांगुली यांच्याबाबतचं वृत्त पसरताच सोशल मीडियावर गेट वेल सूनच्या सदिच्छांचा पाऊस पडला आहे. प्रिन्स ऑफ कोलकाता अशी बिरुदावली लाभलेले गांगुली भारतीय संघाच्या यशस्वी कर्णधारांपैकी एक आहेत.

113 टेस्ट, 311 वनडेमध्ये भारताचं प्रतिनिधित्व केलेल्या गांगुली यांनी मॅचफिक्सिंगचं झाकोळ भारतीय क्रिकेटवर असताना नेतृत्वाची धुरा हाती घेतली.

अव्वल संघांविरुद्ध, प्रतिकूल खेळपट्यांवरही जिंकू शकेल असा संघ तयार करण्याचं काम गांगुलीने केलं.

वीरेंद्र सेहवाग, सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड, व्हीव्हीएस लक्ष्मण यांच्याबरोबरीने गांगुली यांनी अनोखं पंचक तयार केलं.

सौरव गांगुली

गांगुलीने असंख्य युवा खेळाडूंना संधी दिली. महेंद्रसिंग धोनी हे त्याचं उत्तम उदाहरण.

गांगुलीने विजयी संघाचा पाया रचला ज्यावर महेंद्रसिंग धोनी आणि नंतर विराट कोहली यांनी कळस चढवला आहे.

गांगुली यांनी पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय संघाचे माजी कर्णधार आणि बीसीसीआय अध्यक्ष सौरव गांगुली यांना अपोलो हॉस्पिटलमधून डिस्चार्ज देण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सौरव गांगुली भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचा (बीसीसीआय) नवा अध्यक्ष तर गृहमंत्री अमित शाह यांचे चिरंजीव जय शाह मंडळाचे नवे सरचिटणीस बनू शकतात, असं वृत्त आहे.

नामांकन दाखल करण्याचा शेवटचा दिवस सोमवारी आहे. पण निवडणूक न होण्याचीच शक्यता अधिक आहे. कारण आतापर्यंत कोणत्याच उमेदवाराने विरोधात अर्ज दाखल केलेले नाहीत. अथवा त्याची कोणतीही चर्चाही नाही. बीसीसीआयच्या मंडळाच्या पाच सदस्यांची निवड 23 ऑक्टोबर रोजी होणार आहे.

बीसीसीआय आणि कर्नाटक राज्य क्रिकेट असोसिएशनमद्ये काम केलेले माजी क्रिकेटपटू ब्रजेश पटेल यांना आयपीएलचे नवे अध्यक्ष बनवण्यात येऊ शकतं, असं सांगण्यात येत आहे.

47 वर्षीय गांगुली बंगाल क्रिकेट असोसिएशनचा विद्यमान अध्यक्ष आहे. त्याला 2020 च्या सप्टेंबर महिन्यात या पदावरून हटणं अनिवार्य आहे.

त्यानंतर तीन वर्षे त्याला कोणतंही पद स्वीकारता येणार नाही. बीसीसीआयच्या निवडणुकांच्या नव्या नियमांनुसार याला कुलिंग पीरिएड असं संबोधण्यात आलं आहे. त्यामुळे सध्या गांगुलीने बीसीसीआयचं अध्यक्षपद स्वीकारल्यास त्याला दहा महिन्यांचा कार्यकाळ प्राप्त होईल.

क्रिकेटपटू ते बीसीसीआयचा अध्यक्ष असा सौरव गांगुलीचा प्रवास असंख्य रंजक घडामोडींनी भरलेला आहे.

भारतीय क्रिकेटचा महाराजा

नव्वदीच्या दशकातली अखेरची वर्षं. जग विसाव्या शतकातून एकविसाव्या शतकात प्रवेश करत होतं. सगळ्याच ठिकाणी नव्या शतकातील वाटचालीच्या चर्चा सुरू असताना मात्र भारतीय क्रिकेटला फिक्सिंगचं ग्रहण लागलं होतं.

काही खेळाडूंवर मॅच फिक्सिंगचे आरोप झाल्यामुळे भारतीय क्रिकेट संघाचं कर्णधारपद सचिन तेंडुलकरकडे चालून आलं होतं. अपेक्षित कामगिरी न झाल्यामुळे काही काळानंतर त्यानेही राजीनामा दिला.

आता गरज होती भारतीय क्रिकेटला पुन्हा मान मिळवून देण्याची. याच घडामोडींतून भारताला सौरव गांगुलीच्या रुपात एक यशस्वी कर्णधार मिळाला.  गांगुलीने भारतीय क्रिकेटला खऱ्या अर्थाने कलाटणी दिली. भारतीय क्रिकेट रसिकांनी मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकरच्या बरोबरीनं जर कुणाला भरभरून प्रेम दिलं असेल तर ते सौरव गांगुलीच असं म्हणायला हरकत नाही.

भारताच्या क्रिकेटविषयी चर्चा करताना सौरव गांगुलीपूर्व आणि गांगुलीनंतर अशी विभागणी केली गेली तरी त्यात अतिशयोक्ती नाही. सचिन, द्रविड, लक्ष्मण, कुंबळे, सेहवाग, जहीर खान यांच्यासारख्या खेळाडूंचं नेतृत्व गांगुलीनं इतक्या यशस्वीपणे केलं की तो भारतातील...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराजा, बंगाल टायगर, प्रिन्स ऑफ कोलकाता, ऑफ साईडचा गॉड आणि दादा यांसारख्या अनेक नावांनी परिचित असलेल्या सौरव गांगुलीची बीसीसीआयच्या अध्यक्षपदी बिनविरोध निवड होण्याची शक्यता आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: सौरामधील आंदोलन

गृहमंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी याबाबत ट्वीट केलं आहे. या ट्वीटमध्ये प्रवक्ते लिहितात, "श्रीनगरमधील सौरा भागामध्ये झालेल्या घटनांबद्दल मीडियामध्ये बातम्या येत आहेत. 9 ऑगस्ट रोजी काही लोक स्थानिक मशिदीतून नमाज पढल्यानंतर घरी जात होते. त्यामध्ये काही उपद्रवी लोकही होते.

अशांतता पसरवण्यासाठी या लोकांनी सुरक्षारक्षकांवर दगडफेक केली परंतु सुरक्षारक्षकांनी संयमाने वागून कायदा सुव्यवस्था राखण्याचा प्रयत्न केला.

गृह मंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी केलेल्या ट्विटमध्ये म्हटलंय, "माध्यमांमध्ये श्रीनगरच्या सौरा परिसरातील घटनेच्या बातम्या आल्या आहेत. 9 ऑगस्टला काही लोक स्थानिक मस्जिदीतून नमाज पठण करून परतत होते. त्यांच्यासोबत काही उपद्रवी लोक सहभागी होते.

अशांतता माजवण्यासाठी या लोकांनी विनाकारण सुरक्षा दलांवर दगडफेक केली. पण सुरक्षा दलांनी संयम दाखवला आणि कायदा व सुव्यवस्था कायम राखण्याचा प्रयत्न केला. कलम 370 हटवल्यानंतर जम्मू काश्मीरमध्ये आतापर्यंत एकही गोळी चालवली गेली नाही, याचा आम्ही पुनरुच्चार करतो."

बीबीसीचा व्हीडिओ

याआधी, बीबीसीने एक व्हीडिओ प्रकाशित करून श्रीनगरच्या सौरा भागात शुक्रवारी सरकारचा निषेध करणारं मोठं आंदोलन झाल्याबाबत सांगितलं होतं.

आंदोलकांना पांगवण्यासाठी सुरक्षा दलाने अश्रुधूराच्या नळकांड्या आणि पॅलेट गनचाही वापर केल्याचं बीबीसीने सांगितलं.

पण अशा प्रकारचं कोणतंही आंदोलन झालं नाही, असा दावा त्यावेळी भारत सरकारचा केला होता. पण बीबीसीच्या विशेष व्हीडिओत लोक मोठ्या संख्येने रस्त्यावर उतरलेले पाहता येऊ शकतं.

बीबीसीच्या वतीने प्रकाशित केलेला व्हीडिओ पहा-

श्रीनगरच्या सौरामध्ये आंदोलक आणि सुरक्षा दलांमध्ये झालेल्या हाणामारीत किती जण जखमी झाले, याबाबत कोणतीच अधिकृत माहिती मिळू शकली नाही.

तर दुसऱ्या बाजूला निषेध आंदोलनात किरकोळ संख्येने लोक सहभागी झाले होते, असा दावा पहिल्यांदा भारत सरकारने केला होता.

गृह मंत्रालयाच्या प्रवक्त्यांनी ट्विट करून म्हटलं, "पहिल्यांना रॉयटर्स आणि नंतर डॉनमध्ये एक बातमी प्रकाशित झाली. श्रीनगरमध्ये एक निषेध आंदोलन झालं आणि त्यात दहा हजार जणांनी सहभाग घेतल्याचं या बातमीत म्हटलंय. ही पूर्णपणे काल्पनिक आणि चुकीची बातमी आहे.

श्रीनगर/बारामुल्लामध्ये काही लहान-मोठे आंदोलन झाले पण त्यात 20 पेक्षा जास्त लोकसुद्धा सहभागी नव्हते."

शुक्रवारी जुम्माच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या शुक्रवारी नमाज झाल्यानंतर श्रीनगरच्या सौरा भागामध्ये दगडफेक झाल्याचे भारत सरकारनं मान्य केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्टीफन हॉकिंग

स्टीफन हॉकिंग यांचा जन्म 1942 रोजी झाला होता. त्यांनी आधी ऑक्सफोर्ड आणि नंतर केंब्रिज विद्यापीठात विश्वविज्ञानाचं (Cosmology) शिक्षण घेतलं.

वयाच्या 21व्या वर्षी त्यांना मोटर न्युरॉन हा दुर्धर आजार झाला. त्याच वेळी त्यांची पहिली बायको जेन (वरील छायाचित्रात) यांच्याशी लग्न करण्याची तयारी करत होते. स्टीफन जास्त काळ जगणार नाही, असा अंदाज डॉक्टरांनी व्यक्त केला होता. ते 26 वर्षं एकत्र राहिले आणि त्यादरम्यान त्यांना तीन मुलंही झाली.

ते व्हीलचेअरचा वापर करायचे आणि व्हॉइस सिंथेसायझर शिवाय त्यांना बोलता येत नव्हतं. स्टीफन यांनी लिहिलेल्या A Brief History of Time या पुस्तकामुळे त्यांना  खूप प्रसिद्धी मिळाली. या पुस्तकाच्या एक कोटीहून अधिक प्रती विकल्या गेल्या.

हे थोर शास्त्रज्ञ 'डेझर्ट आयलंड डिस्क्स' या बीबीसी 4 च्या रेडिओच्या शोमध्ये सू लॉले यांच्याबरोबर 1992 झळकले होते. त्यांना कस्टर्ड खूप आवडायचं.

हॉकिंग यांनी पुढे चालून एलेन मेसन या त्यांच्या नर्सशी लग्न केलं. 11 वर्षं एकत्र राहिल्यानंतर त्यांचा घटस्फोट झाला.

2004 साली बेनेडिक्ट कंबरबॅश यांनी स्टीफन हॉकिंग यांची भूमिका पहिल्यांदा साकारली. बीबीसीतर्फे सादर करण्यात आलेल्या 'हॉकिंग' चित्रपट प्रचंड नावाजला गेला.

2007 साली झीरो ग्रॅविटीचा अनुभव देणाऱ्या विमानातून त्यांनी प्रवास केला. असा अनुभव घेणारे ते पहिले दिव्यांग व्यक्ती ठरले. "जर माणूस अवकाशात गेला नाही तर त्याचं भविष्य अंधारात असेल," असं वक्तव्य त्यांनी तेव्हा केलं होतं.

स्टीफन हॉकिंग यांनी अनेक विद्यापीठांमध्ये व्याख्यानं द्यायचे. वरील चित्रात 2008 साली ते जॉर्ज वॉशिंग्टन विद्यापीठात व्याख्यान देताना.

2008 साली हॉकिंग यांनी नेल्सन मंडेलांची जोहान्सबर्गमध्ये भेट घेतली. आपल्या कामासाठी ते एवढे प्रसिद्ध होते की त्यांनी जागतिक नेत्यांची भेट घेतली होती.

त्यांना गणित आणि विज्ञान क्षेत्रांतले अनेक पुरस्कार मिळाले होते. 2009 साली अमेरिकेचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी त्यांना प्रेसिडेंशिअल मेडल ऑफ फ्रीडम पुरस्कारानं सन्मानित केलं.

मग 2014 साली त्यांनी इंग्लंडच्या सेंट जेम्स पॅलेसमध्ये एका कार्यक्रमादरम्यान इंग्लंडच्या राणी एलिझाबेथ यांची भेट घेतली.

त्यांच्या आयुष्यावर 'द थिअरी ऑफ एव्हरिथिंग' हा चित्रपट 2014 साली प्रदर्शित झाला. त्यात एडी रेडमन यांची त्यांची मुख्य भूमिका साकारली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगद्विख्यात शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग यांनी मोटर न्युरॉन या दुर्धर आजाराशी लढा देत 76व्या वर्षी शेवटचा श्वास घेतला. आधुनिक आणि 20व्या शतकातल्या सर्वश्रेष्ठ लोकांमध्ये त्यांची गणना होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्टीव इस्टरब्रुक

स्टीव्ह यांचं हे नातं परस्पर संमतीचं असलं तरीही त्यांनी "काही चुकीचे निर्णय घेऊन" आणि "कंपनीचे नियम मोडले", असं मॅकडीतर्फे सांगण्यात आलं आहे.

स्टीव्ह यांनी एका ईमेलमधून कर्मचाऱ्यांबरोबर असलेल्या नातेसंबंधांबाबत कबुली देत, आपली चूक मान्य केली आहे.

"कंपनीच्या पॉलिसींचा विचार करता, मी कंपनीच्या मंडळाच्या मताशी सहमत आहे. मी आता इथून बाहेर पडण्याची वेळ आली आहे," असंही ते म्हणाले.

स्टीव इस्टरब्रुक

52 वर्षांचे स्टीव्ह घटस्फोटित आहेत. लंडनमधल्या मॅकडोनाल्ड्समध्ये ते 1993 सालापासून व्यवस्थापक म्हणून काम करू लागले.

यानंतर 2011 साली ते पिझ्झा एक्सप्रेस आणि वागामामा या आशियाई फूड चेनच्या प्रमुखपदी गेले. 2013 साली ते मॅकडोनाल्डला परतले आणि युके तसंच उत्तर युरोचे प्रमुख म्हणून काम पाहू लागले.

2015 साली स्टीव्ह यांची मॅकडोनाल्ड्स कॉर्पोरेशनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

मॅकडोनाल्ड्सच्या संचालक मंडळाने स्टीव्ह यांच्या गच्छंतीबद्दल शुक्रवारी मतदान घेतले. स्टीव्ह यांची रवानगी करत असताना त्यांना देण्यात येणारी मोठी रक्कम काय असेल, यावर सर्वांच अतिशय बारकाईनं लक्ष्य असेल.

स्टीव इस्टरब्रुक

कारण ही कंपनी आपल्या हॉटेलांमधील कर्मचाऱ्यांना देत असलेल्या पॅकेजवर टीका झाली होती. 2018 साली स्टीव्ह यांना वर्षाला 15 लाख 90 हजार डॉलर्सचं वेतन मिळत असल्याचं जाहीर झालं होतं, जे की एका सामान्य मॅकडी कर्मचाऱ्यांच्या 7,473 डॉलर्सच्या वेतनापेक्षा 2,124 पट जास्त होतं.

मॅकडोनाल्ड्स अमेरिकेचे प्रमुख ख्रिस केम्पिसिजन्स्की हे तातडीनं मॅकडोनाल्ड्स कॉर्पोरेशनची सूत्र स्वीकारतील.

केम्पिसिजन्स्की यांनी आपल्या निवेदनात स्टीव्ह ईस्टरब्रुक यांचे कंपनीतील योगदानाबद्दल आभार मानले आहेत. ते लिहितात की, "स्टीव्ह यांच्यामुळे मी मॅकडोनाल्ड्समध्ये आलो. त्यांनी मला नेहमीच चांगलं मार्गदर्शन केलं, सांभाळून घेतलं."

स्टीव्ह ईस्टरब्रुक यांच्या नातेसंबंधांबाबत कंपनीने अधिक तपशील देण्यास नकार दिल्याचं द न्यूयॉर्क टाइम्सने म्हटलं आहे.

गेल्याच वर्षी इंटेल या जागतिक काँप्युटर कंपनीचे प्रमुख ब्रायन क्रायनच यांना कंपनीच्याच एका कर्मचाऱ्याबरोबरच्या नातेसंबंधांमुळे पायउतार व्हावं लागलं होतं. मे 2013 पासून ते पदावर कार्यरत होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मॅकडोनाल्ड्स या जागतिक फास्टफुड ब्रँडचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) स्टीव्ह ईस्टरब्रुक यांची कंपनीतल्याच कर्मचाऱ्याबरोबर सूत जुळवल्यावरून हकालपट्टी करण्यात आलेली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्त्रियांचा मुद्दा जोरकसपणे लावून धरणाऱ्या नरेंद्र मोदी सरकारच्या मंत्रिमंडळात स्मृती इराणी, निर्मला सीतारमण आणि हरसिमरत कौर बादल या तीनच महिलांना मोठ्या खात्यांची जबाबदारी मिळाली आहे. मागच्या एनडीए सरकारच्या तुलनेत ही संख्या खूप कमी आहे.

गेल्या सरकारमध्ये या तिघींव्यतिरिक्त आणखीही चार महिला होत्या. परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज, महिला आणि बाल कल्याण मंत्री मनेका गांधी, जलसंसाधन, नदी विकास आणि गंगा स्वच्छता मंत्री उमा भारती आणि अल्पसंख्याक विषयाच्या मंत्री नजमा हेपतुल्ला.

2014च्या तुलनेत भाजपच्या महिला उमेदवारांची संख्या यावेळी जास्त होती. पक्षाने तिकीट दिलेल्या उमेदवारांमध्ये त्यांचं प्रमाण केवळ 12% होतं.

भाजपच्या एकूण 55 महिला उमेदवारांपैकी 41 उमेदवार निवडून आल्या. म्हणजेच 74%. मात्र, त्या प्रमाणात सरकारमध्ये प्रतिनिधित्व मिळालेलं नाही. एकूण तीन महिलांना मंत्रीपद तर तिघींना राज्यमंत्रीपद मिळालंय. मोदी सरकारमधल्या या महिलांच्या त्यांच्या राजकीय कारकीर्दीवर एक नजर टाकूया.

 निर्मला सीतारमण

59 वर्षांच्या निर्मला सीतारमण यांच्याकडे अर्थ आणि कॉर्पोरेट खात्याची मोठी जबाबदारी देण्यात आलीय. त्या राज्यसभेत खासदार आहेत. त्यांचा सलग दुसऱ्यांदा एनडीए सरकारच्या मंत्रिमंडळात समावेश करण्यात आलाय.

गेल्या सरकारमध्ये त्यांना वाणिज्य खात्याच्या राज्यमंत्रीपदाची जबाबदारी देण्यात आली होती. त्यानंतर त्यांना संरक्षण मंत्री करण्यात आलं. सीतारमण या देशाच्या दुसऱ्या महिला संरक्षण मंत्री ठरल्या. त्यांच्या आधी  इंदिरा गांधी यांनी हे खातं सांभाळलं आहे.

निर्मला सीतारमण भाजपच्या ज्येष्ठ प्रवक्त्यांपैकी एक होत्या. राजकारणात येण्यापूर्वी त्या बीबीसी वर्ल्ड सर्विससाठी काम करायच्या.

स्मृती इराणी

43 वर्षांच्या स्मृती इराणी या मंत्रिमंडळातल्या सर्वाधिक चर्चित चेहऱ्यांपैकी एक आहेत. त्यांनी काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी यांचा काँग्रेसचा गड मानल्या गेलेल्या अमेठीतून 55 हजारांहूनही अधिक मताधिक्याने पराभव केला.

स्मृती इराणी यांना महिला आणि बालकल्याण मंत्रालय आणि कापड उद्योग मंत्रालयाची जबाबदारी सोपवण्यात आलीय. त्या 2014 च्या केंद्रीय मंत्रिमंडळातही होत्या. आधी मनुष्यबळ विकास मंत्री आणि त्यानंतर खातेबदल करून कापड उद्योग मंत्रालयाची जबाबदारी त्यांना देण्यात आली होती.

कारकीर्दीच्या सुरुवातीला स्मृती इराणी टिव्ही मालिकांमधून लोकप्रिय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोदी 2.0 पर्व सुरू झालं आहे. मात्र, या सरकारमध्ये महिला मंत्र्यांची संख्या रोडावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्थलांतरित कामगार

कोरोना व्हायरसचा फैलाव रोखण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशभरात लॉकडाऊन जाहीर केले. लॉकडाऊन सुरू होऊन आता दोन महिने उलटले. पण अचानक जाहीर केलेल्या या निर्णयामुळे वाहतूक बंद झाली आणि विविध राज्यांमधील मजुरांना आपल्या घरी शेकडो किमीचे अंतर पायी चालत जावं लागलं. पण, यामुळे अनेकांना आपला जीव गमवावा लागला आहे. तर, या कामागारांना आपापल्या गावी जाण्यासाठी विशेष ट्रेन्स रेल्वेने सोडल्या. मात्र, या ट्रेन्समध्येही 80 जणांचा मृत्यू झालाय.

विशेष ट्रेन्समधून जाताना 80 जण गेले

9 मे ते 27 मे दरम्यान विशेष ट्रेन्सद्वारे आपापल्या गावी जाणाऱ्या 80 कामगारांचा मृत्यू झाला आहे. RPF ने सादर केलेल्या अहवालात याचा उल्लेख करण्यात आला आहे. लॉकडाऊनमुळे देशाच्या विविध भागात अडकलेल्या कामगार, मजूर, विद्यार्थी, भाविक यांना आपल्या गावी परतता यावं यासाठी रेल्वेनं श्रमिक स्पेशल ट्रेन्सची घोषणा केली होती. याच ट्रेन्समधून प्रवास करत असताना या 80 जणांचा मृत्यू झाला.

दरम्यान, या विशेष ट्रेन्स मार्ग भरकटल्यामुळे आपल्या इच्छितस्थळी उशिरा पोहचल्या आणि त्याचाही कामागारांना त्रास झाल्याचं बोललं जातंय.

बीबीसीने हा RPF चा अहवाल मिळवला असून यात मृत्यू झालेल्यांपैकी बहुतांश जण हे उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधले आहेत. 2001 च्या राष्ट्रीय जनगणनेनुसार, उत्तर प्रदेशातले 26 लाख, बिहारमधले 17 लाख कामगार इतर राज्यांमध्ये कामासाठी स्थलांतरित झाले आहेत. मृतांमधले 32 जण उत्तर प्रदेशचे, 25 जण बिहारचे आणि प्रत्येक 2 हे ओडीसा, नेपाळ आणि झारखंडचे आहेत.

मात्र, या आरोपांचं आणि तथ्याचं खंडन केंद्रीय रेल्वे मंत्री पियुष गोयल यांनी ट्विटरवर ट्वीट करून खंडन केलंय. गोयल यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे की, "संपूर्ण देशात एकाही विशेष ट्रेनला इच्छित ठिकाणी पोहोचताना 7-9 दिवस लागलेले नाहीत. तसंच, एकाही प्रवाशाचा भुक आणि तहानेने मृत्यू झालेला नाही. तसंच, 1.19 कोटी जेवणाची पॅकेट्स तर दीड कोटी पाण्याच्या बाटल्या या रेल्वेने या काळात 54 लाख कामगारांना रेल्वे प्रवासादरम्यान दिल्या आहेत. फक्त 1.75 टक्के वेळा विशेष ट्रेन्सच्या मार्गांमध्ये बदल झाला आहे."

24 मार्चपासून आतापर्यंत देशात विविध ठिकाणी रस्ते अपघातात मोठ्या संख्येने मजूर मृत्यूमुखी पडले आहेत. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार लॉकडाऊन सुरू झाल्यापासून रस्ते अपघात आणि प्रकृतीच्या कारणाने आतापर्यंत एकूण 304 मजुरांचा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

25 मार्चपासून देशात लॉकडाऊन लागू करण्यात आले. तेव्हापासून ते 28 मेपर्यंत दररोज सरासरी 4 मजुरांचा मृत्यू होतो आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्थलांतरितांचा प्रश्न जगभरात गंभीर झाला आहे.

जर्मनीने हा पर्याय अनुसरला आहे. अन्य देशामधून इथं स्थलांतरित झालेल्या, आश्रय घेतलेल्या लोकांनी मायदेशी परतावं म्हणून जर्मनी त्यांना आर्थिक प्रोत्साहन देत आहे. 28 फेब्रुवारी 2018 पर्यंत जर्मनी सोडणाऱ्यांना निर्धारित रकमेपेक्षा अधिक पैसे देण्याचीही जर्मनीची तयारी आहे.

मायदेशात घराची व्यवस्था व्हावी म्हणून जर्मनी प्रत्येक माणसाला वैयक्तिक 1,000 युरो तर एका कुटुंबाला 3,000 युरो देणार आहे.

स्थलांतरितांचे लोंढे युरोपातल्या विविध देशांसाठी समस्या ठरत आहेत. या प्रश्नातून मार्ग काढण्यासाठी जर्मनीचं अँगेला मर्कल सरकार स्थलांतरितांना हा लाचरूपी निधी पुरवत असल्याचं टीकाकारांचं म्हणणं आहे.

मात्र ही योजना मायदेशी परतण्याची इच्छा असलेल्या दु:खी, कष्टी स्थलांतरितांना उपयुक्त ठरेल, असा विश्वास मर्केल सरकारच्या पाठीराख्यांचं म्हणणं आहे.

दबाव वाढत आहे

चॅथम थिंक टॅकचे अभ्यासक डॉ. जेफ क्रिस्प सांगतात, "दुसऱ्या देशात आश्रय घेतलेल्या नागरिकांना स्वेच्छेने मायदेशी परतण्याचा पर्याय जगभरातले अनेक देश गेल्या वीस वर्षांपासून देत आहेत."

"अन्य देशात स्थायिक झालेल्या नागरिकांवर मायदेशी परतण्याचा दबाव वाढत आहे. युरोपमध्ये स्थलांतरितांचा प्रश्न गंभीर झाला आहे. ते मायदेशी परतल्याने अनेक देशांमधली स्थिती सुरळीत होत असल्याने आता युरोपामधले बहुतांशी देश अशा योजना अंगीकारत आहेत. नागरिक स्वेच्छेने परत जात असताना काही चुकीचं घडण्याची शक्यता कमी आहे."

पोलिसांनी म्युनिकच्या फ्रान्झ जोसेफ स्ट्रॉस विमानतळावर शरणार्थींना मज्जाव केला.

मायदेशी परतणाऱ्यांना निधी पुरवणाऱ्या International Organization for Migration (IOM) या संघटनेने दिलेल्या आकडेवारीनुसार 2016 मध्ये 39,000 नागरिकांनी पैसे किंवा अन्य प्रकारात मदत स्वीकारल्याचं स्पष्ट झालं आहे. या नागरिकांसाठी 3.27 कोटी डॉलरची मदत देण्यात आली आहे.

IOMने दिलेल्या माहितीनुसार 54 टक्के, म्हणजेच 54,006 लोकच जर्मनी सोडून मायदेशी परतत आहेत.

पण आपण स्थलांतरितांवर इतका प्रचंड पैसा खर्च करतोय, हे जर्मनी आपल्या मूळ नागरिकांना कसं सांगणार?

गेल्या दशकभरात स्कँडेनेव्हियन देशांमध्ये स्थलांतरितांचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. स्थलांतरितांना घरं पुरवण्याच्या खर्चापेक्षा त्यांना मायदेशी पाठवण्याचा खर्च कमी असल्याचं विविध देशांनी स्पष्ट केलं आहे.

स्वीडन एका स्थलांतरित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चांगलं, स्थिर आणि शांततेचं जीवन जगण्यासाठी तुम्ही दुसऱ्या एखाद्या देशात स्थायिक होता. पण आता तोच देश तुम्हाला मायदेशी परतण्यासाठी पैसे देणार असेल, तर तुम्ही काय कराल?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्थानिक वेळेनुसार सकाळी नऊच्या सुमारास ही घटना घडली. एका बेकरीमध्ये गॅस गळती झाल्यामुळे हा स्फोट झाला असावा, अशी शक्यता पोलिसांनी व्यक्त केली आहे.

बचाव कार्यात अडथळा येऊ नये, यासाठी नागरिकांना दुर्घटनास्थळापासून लांब राहण्यास सांगण्यात आले. स्फोट होताच रस्त्यावर दुकानांच्या काचांचा खच पडला. तर जवळच असलेल्या बेकरीला आग लागली.

घटनास्थळाची पाहणी केल्यानंतर परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे गृहमंत्री क्रिस्टोफे कॅस्टॅनर यांनी सांगितले.

फ्रान्समध्ये सध्या सरकारी धोरणांविरोधात 'येलो वेस्ट' आंदोलन सुरू आहे. याच आंदोलनाअंतर्गत येत्या शनिवारी पॅरिस आणि फ्रान्समधील इतर शहरांमध्ये मोर्चे निघणार आहेत.

त्यासाठी 80 हजार पोलीस तैनात करण्यात आले आहेत. मात्र स्फोटाचा या आंदोलनाशी संबंध नसावा असं अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

नेमके काय झाले?

ले परिशन वर्तमानपत्राने दिलेल्या वृत्तानुसार स्फोटावेळी 'द हुबर्ट' बेकरी बंद होती.

त्यानंतर एका इमारतीत वायू गळती होत असल्याची माहिती मिळाली. मात्र अग्निशमन दलाच्या गाड्या घटनास्थळी पोहोचणार इतक्यात स्फोट झाला.

हेलिकॉप्टरच्या मदतीने जखमींना बाहेर काढण्यात आले, अशी माहिती रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेने दिली आहे.

स्फोटाची तीव्रता आणि त्यामुळे झालेल्या प्रचंड नुकसानीची माहिती जवळूनच जाणाऱ्या स्थानिक पत्रकार इमिली मोली यांनी ट्वीट करून दिली.

याच भागात राहणारे किलिअन हे झोपले होते. त्याचवेळी स्फोटामुळे त्यांच्या घराच्या खिडक्यांच्या काचा फुटल्या. इमारतीतील सर्व रहिवासी उतरून खाली आले आणि सगळीकडे आरडाओरड सुरू झाल्याचे त्यांनी सांगितले.

या स्फोटात जवळच असलेल्या एका थिएटरचेही नुकसान झाल्याचे त्यांनी BFMTV या फ्रेन्च न्यूज चॅनलला सांगितले.

स्थानिक रहिवासी असलेल्या क्लेअर सॅलावुर्ड यांनी AFP वृत्तसंस्थेला सांगितले, "मी झोपले होते आणि स्फोटाच्या आवाजाने मला जाग आली."इमारतीतील सर्व खिडक्या फुटल्या. कड्या तुटल्याने दरवाजे पडले. मी दरवाज्यावरून चालत घरातून बाहेर पडले. मुलं खूप घाबरली होती. त्यांना त्यांच्या खोलीतून बाहेरही पडता येत नव्हते."

शेजारच्याच डिवा हॉटेलमध्ये रिसेप्शनिस्ट असलेल्या पाउला नागुई म्हणाल्या, "स्फोट इतका भीषण होता की त्यामुळे आमच्या खिडक्या फुटल्या."

स्फोटामुळे हॉटेलमधील पाहुणे घाबरले होते. मात्र हा अतिरेकी हल्ला नसल्याचे त्यांना सांगण्यात आले.

निदर्शनांसाठी एवढा बंदोबस्त...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्रान्सची राजधानी पॅरिसमध्ये आज सकाळी भीषण स्फोट झाला. या स्फोटात 12 जण गंभीर जखमी झाले. 9 अॅरॉनडिसेमेंट भागातील रु डी ट्रेवाईझ भागात झालेल्या स्फोटाची तीव्रता एवढी जास्त होती त्यामुळे आसपास उभ्या असलेल्या कार आणि इमारतींचे नुकसान झाले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्पेनच्या उपपंतप्रधान सोराया सेन्झ डी सांतामारिया यांच्याकडे आता कॅटलोनियाचा कारभार आहे.

"कॅटलोनियानं जाहीर केलेलं स्वातंत्र्य आपणास मान्य नाही," असं म्हणत स्पेननं या ठिकाणी आपलं प्रत्यक्ष नियंत्रण प्रस्थापित केलं आहे.

सरकारच्या वतीनं स्पेनचे उप-पंतप्रधान सोराया सेंझ दे सेंटामेरिया हे कॅटलोनियाचा कारभार पाहणार आहेत.

स्पेनच्या गृहमंत्र्यांनी कॅटलन पोलीस अधिकाऱ्यांना निलंबित करून त्या ठिकाणी नवीन अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली आहे.

कॅटलोनियातली परिस्थिती पूर्वपदावर आणण्यासाठी हे आवश्यक असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

कॅटलोनियनाचे नेते कार्ल्स  पुजडिमाँ आणि त्यांची कॅबिनेट दोन्ही बरखास्त करत असल्याचंही स्पेनच्या पंतप्रधानांनी सांगितलं.

स्पेन कॅटलोनियावर संपूर्ण सत्ता प्रस्थापित करण्याच्या बेतात असतानाच शुक्रवारी कॅटलन प्रादेशिक पार्लमेंटनं स्पेनपासून स्वतंत्र होण्याच्या बाजूनं मतदान केलं आणि त्यानंतर हा गोंधळ सुरू झाला.

135 सदस्यांच्या सभागृहात स्वातंत्र्याच्या बाजूने 70 मतं तर 10 मतं विरोधात पडली. विरोधी पक्षाच्या खासदारांनी मतदानावर बहिष्कार घातला होता.

स्पॅनिश पंतप्रधान मारिआनो रेजॉय यांनी कायदा, स्थिरता आणि लोकशाहीसाठी संपूर्ण नियंत्रण महत्त्वाचं आहे, असं सांगितलं होतं.

कॅटलोनियामधल्या लोकांनी गेल्या महिन्यात झालेल्या वादग्रस्त सार्वमतात स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केलं होतं.

कॅटलन सरकारचं म्हणणं आहे की, सार्वमतात भाग घेतलेल्या अंदाजे 43 टक्के मतदारांपैकी 90 टक्के मतदारांनी स्वातंत्र्याच्या बाजूने मतदान केलं होतं. पण स्पेनच्या संवैधानिक कोर्टाने हे मत अवैध ठरवलं होतं.

यानंतर लगेच रेजॉय यांनी स्पेनच्या नागरिकांना शांत राहण्याचं आवाहन करतानाचा कॅटलोनियाला स्वायत्ततेचं आश्वासन दिलं होतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कॅटलोनियानं स्पेनपासून स्वातंत्र्य जाहीर केल्यानंतर स्पॅनिश पंतप्रधान मारिआनो रेजॉय यांनी कॅटलोनियन पार्लमेंट विसर्जित झाल्याची घोषणा केली आहे. आता कॅटलोनिया प्रांतात थेट हस्तक्षेप करत तिथली सत्ता नियंत्रित केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्पेनमध्ये ड्रग्ज तस्करीसाठी एकाने चक्क कारखान्याच्या गोडाऊनमध्येच पाणबुडी तयार केली. एक-दोन किलो नाही तर तब्बल 2 टन ड्रग्ज वाहून नेण्याची क्षमता असलेली ही पाणबुडी अखेर पोलिसांनी जप्त केली आणि चोरही गजाआड गेला.

ही पाणबुडी 9 मीटर लांब आहे. स्पेनच्या दक्षिणेकडच्या मालागा शहरात एका वेअरहाऊसमध्ये ही पाणबुडी सापडली.

एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय रॅकेटला उद्ध्वस्त करण्यासाठी युरोपीय महासंघाची क्राईम एजंसी असणाऱ्या युरोपोल आणि इतर पाच देशांच्या पोलिसांनी मिळून ही मोहीम राबवली होती.

या मोहिमेअंतर्गत संपूर्ण स्पेनमध्ये छापे टाकण्यात आले. यात 52 जणांना ताब्यात घेण्यात आलं तर मोठ्या प्रमाणावर कोकेन आणि हशीश जप्त करण्यात आलं. अंमली पदार्थांची एक प्रयोगशाळाही बंद करण्यात आली आहे.

फायबर ग्लास आणि प्लायवुडपासून बनवलेल्या या पाणबुडीतून मोठ्या ड्रगसाठ्याची तस्करी करण्याची योजना होती. मात्र, पोलिसांनी ती आधीच उधळून लावली, असं तपास अधिकाऱ्यांचं म्हणणं आहे.

मात्र, स्पेनमध्ये तस्करीसाठी पाणबुडीचा वापर करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. अगदी दोनच वर्षांपूर्वी 2019 सालीसुद्धा स्पेनच्या वायव्येकडच्या भागात दोन हजार टन कोकेन भरलेली एक पाणबुडी रस्त्यावरून जात असताना पोलिसांनी जप्त केली होती. त्यावेळी दोन जणांना ताब्यात घेण्यात आलं होतं.

ती पाणबुडी कोलंबियाची असावी, असा त्यावेळी संशय व्यक्त करण्यात आला होता. तिथूनच हा कोकेनचा साठा स्पेनमध्ये आणण्यात आला आहे का, या दिशेने पोलिसांनी तपासही केला होता.

तस्करीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या पाणबुडीला 'नार्के-सब्ज' (नार्को-सबमरीन) असं म्हणतात. लॅटिन अमेरिकेहून अमेरिकेत ड्रग्जच्या तस्करीसाठीदेखील अशा नार्को-सब्जचा वापर होतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चोरीसाठी कोण काय करेल आणि कोणती क्लृप्ती लढवेल, सांगता येत नाही. असाच प्रकार पहायला मिळाला स्पेनमध्ये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वतंत्र कॅटलोनियाची मागणी करणारे पक्ष विजयाच्या मार्गावर आहेत.

दरम्यान, कॅटलोनियाची अर्धस्वायत्तता त्यांना परत मिळावी आणि हा भाग स्पेनमध्येच असावा, या विचारांची सिटीझन्स पार्टी या निवडणुकीत सगळ्यांत मोठा पक्ष म्हणून समोर आला आहे.

अशा समीकरणांमुळे आता कोणता पक्ष स्पेनमध्ये सरकार स्थापन करेल, हे स्पष्ट झालेलं नाही.

कॅटलोनिया प्रांताला स्वायतत्ता मिळावी की नाही, यासाठी ऑक्टोबर महिन्यात याच प्रदेशातल्या नागरिकांनी सार्वमत घेतलं होतं. कॅटलानचा दावा होता की 92 टक्के लोकांनी स्वातंत्र्य मिळण्याच्या बाजूने कौल दिला होता.

मात्र राजधानी माद्रिदने ही सार्वमत चाचणीच अवैध ठरवली होती. तसंच प्रशासनाने कॅटलोनियाची स्वायतत्ता रद्दबातल केली होती.

देशभरातली विविध ठिकाणची मतदान प्रक्रिया आटोपली असून, स्वतंत्र कॅटलोनियाच्या बाजूचे पक्ष मिळून सत्ता स्थापण्याची तयारी करत आहेत. Together for Catalonia' (JxCat), Republican Left of Catalonia (ERC) आणि Popular Unity (CUP) हे एकत्रित 70 जागा जिंकतील अशी शक्यता आहे. त्यामुळे बहुमत त्यांच्या बाजूने राहील.

स्वतंत्र कॅटलोनियाची मागणी रेटणाऱ्या पक्षांदरम्यान कॅटलोनिया प्रांताचे माजी अध्यक्ष कार्ल्स प्युजडिमाँ यांचा JxCat हा पक्ष मताधिक्यामध्ये ERCच्या पुढे आहे. ERC पक्षाचं नेतृत्व ओरिओल जुनक्युरस यांच्याकडे आहे.

कार्ल्स प्युइगमाँइट कॅटलानचे अध्यक्ष आहेत.

"कॅटलान रिपब्लिकचा विजय झाला असून, स्पेनचा पराभव झाला आहे," अशा शब्दांत स्वयंघोषित विजनवासात असलेल्या प्युजडिमाँ यांनी ब्रसेल्समधून बोलताना सांगितलं. सुधारणा, बदल आणि परतफेडीची वेळ आली आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

प्युजडिमाँ हे स्वतंत्र कॅटलोनिया पुकारण्यात आलेल्या बंडामागचा चेहरा होते. स्पेनने त्यांच्यावर देशद्रोहाचा आरोप लावला आहे.

जुनक्युरस यांच्यावरही अशाच स्वरूपाचे आरोप असून ते सध्या तुरुंगात आहेत.

सिटीझन्स (Cs) पक्षाला 25 टक्के मते मिळाली असून 135 सदस्यीय सभागृहात 37 जागा सिटीझन्स पक्षाकडे आहेत. पक्षप्रमुख इनेस अरिमादास यांनी बीबीसीला सांगितलं, "निवडणुकीत आम्ही विजयी ठरलो आहोत. पण युतीचं सरकार स्थापन करणं थोडं कठिण जाईल. पण आम्ही प्रयत्न करू."

अरिमादास सिटीझन्स पक्षाच्या प्रमुख आहेत.

कॅटलोनियाची स्वायतत्ता रद्दबातल ठरवणारे पंतप्रधान मारिआनो रहॉय यांना केवळ तीन जागा मिळतील, असा अंदाज आहे. दोन वर्षांपूर्वी झालेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्पेनमध्ये झालेल्या राष्ट्रीय निवडणुकांमध्ये स्वतंत्र कॅटलोनियाची मागणी करणारा पक्ष आघाडीवर आहे. या घडामोडीने स्पेन सरकारमध्ये आणि कॅटलोनियामध्ये त्यांच्या स्वायतत्तेचा संघर्ष आणखी वाढण्याची चिन्हं आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वतःच्या मुलीला नवरीच्या पोशाखात बघणं त्यांचं स्वप्न आहे. पण हरीसिंह असे पहिले वडील असतील, ज्यांना त्यांच्या मुलीच्या लग्नाच्या आधी मरण्याची इच्छा आहे.

गेल्या 23 वर्षापासून हरीसिंह HIVशी लढत आहेत. समाजाशी लढले आणि प्रत्येक आघाडीवर जिंकले. पण स्वत: च्या मुलीच्या सासरच्यांसमोर त्यांचा पराभव झाला.

2013साली त्यांनी आपल्या मुलीचं मोठ्या धुमधडाक्यात लग्न केलं. पण लग्नाच्या चार महिन्यांतच सासरच्यांना कळलं, की त्यांच्या सुनेचे वडील HIV पॉझिटिव्ह आहेत. तेव्हा त्यांनी सुनेला घराबाहेर काढलं. हरीसिंह यांची मुलगी HIV निगेटिव्ह आहे.

HIV आहे कसं कळलं?

बीबीसीशी बोलताना हरीसिंह ही घटना जशीच्या तशी सांगतात

ते दिवस आठवताना हरीसिंह सांगतात, "मी माझ्या बायकोच्या औषधोपचारासाठी रुग्णालयात गेलो होतो. डॉक्टरनी मला एचआयव्ही टेस्ट करायला सांगितलं. मी खासगी रुग्णालयात जाऊन टेस्ट केली. टेस्ट पॉझिटिव्ह आली. या आजाराबद्दल कळताच हरीसिंह यांच्या पायाखालची वाळूच सरकली."

हरीसिंह सांगतात, "23 वर्षापूर्वी या आजाराबद्दल ना कुणाला फारशी माहिती होती, ना तर औषधोपचार उपलब्ध होते."

हरीसिंह यांच्यामते, "1994 साली या आजाराबद्दल कळलं आणि 1995 साली माझ्या वडिलांचं निधन झालं. घरात कमावणारा कोणी नव्हतं. त्या दिवसांत 25 हजार रुपये माझ्या औषधावर खर्च होत होते. आमचं 200 चौरस फुटाचं घर होतं. औषधोपचारातच माझं अर्ध घर विकलं गेलं.

HIVपॉझिटिव्ह लोकांसाठी काम करणाऱ्या NACO च्या आकडेवारीनुसार देशभरात 21 लाख लोक HIV पॉझिटिव्ह आहेत. ज्यापैकी 11 लाख लोकांवर उपचार सुरू आहेत.

NACO चे आकडे सांगतात की, भारतात या आजाराच्या प्रमाणात वेगाने घट होत आहे. 2007-08 साली एचआयव्हीच्या सव्वा लाख केसेस समोर आल्या होत्या. तर त्यात घट होऊन 2015 साली 85000 नवीन केसेस समोर आल्या आहेत.

एचआयव्हीचा मोफत उपचार

आज देशात HIVवर उपचार मोफत होतात. पण आधी तशी परिस्थिती नव्हती.

सरकारच्या HIV आणि AIDS मोफत उपचाराची सुरूवात अँटी रेट्रो व्हायरल थेरेपी (ART) सेंटरपासून झाली. देशाच्या मोठ्या रुग्णालयात आज एकूण 535 अँटी रेट्रो व्हायरल थेरेपी सेंटर आहे.

पण या आजाराशी निगडित डॉक्टरांच्या मते भारतात HIVबद्दल जागरुकता फारच कमी आहे.

AIIMS (ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस) मधील एआरटी (ART) सेंटरचे डॉक्टर संजीव सिन्हा यांच्या मते, "लोकांच्या मनात आजही  या आजाराबद्दल भीती आहे. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मला असं वाटतं की मी माझ्या मुलीच्या दुसऱ्या लग्नाच्या आधी मी मरून जावं. म्हणजे तिचे वडील HIV पॉझिटिव्ह होते हे तिच्या सासरच्यांना कळणार नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वातंत्र्याच्या लढ्यात इंग्रजांच्या विरोधात दक्षिण महाराष्ट्रात क्रांतीसिंह नाना पाटलांच्या नेतृत्वाखाली उभ्या राहिलेल्या प्रतिसरकार( पत्री सरकार)ला  स्वातंत्र्यसेनानी जी. डी. बापू लाड, स्वातंत्र्यसेनानी शाहीर शंकरराव निकम आणि  नाना पाटलांच्या कन्या हौसाबाई पाटील या कार्यकर्त्यांचं  भक्कम  पाठबळ मिळालं होतं.

या पत्री सरकारला आवश्यक असणारा शस्त्र पुरवण्याचे काम त्याकाळात  हौसाबाईंनी केलं होतं. त्या वेळेच्या रोमांचक आठवणी त्या आजही तितक्याच कणखरपणाने सांगतात.

व्हीडिओ शूट - प्रविण राठोड

एडिटींग - गणेश पोळ

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रांतिसिंह नाना पाटील यांची लेक हौसाबाई पाटील यांनी प्रतिसरकारच्या मोहिमेत सक्रिय सहभाग नोंदवला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: स्वीडिश न्यूज चॅनल एसव्हीटी आणि काही मीडिया कंपन्यांनी स्वीडनची ट्रक आणि बस निर्माण करणारी कंपनी 'स्कॅनिया' ने भारतातील सात राज्यांमध्ये कॉन्ट्रॅक्ट मिळवण्यासाठी, 2013 ते 2016 मध्ये लाच दिली होती, असा आरोप केला.

कंत्राट देण्याच्या बदल्यात स्कॅनिया कंपनीने नितीन गडकरी यांच्या मुलाशी संबंधित कंपनीला बस लाचच्या स्वरूपात दिली होती.

गडकरी यांच्या कार्यालयाने हे आरोप फेटाळताना म्हटले आहे की "हे आरोप निराधार, बनावट आणि द्वेषयुक्त आहेत."

काय आहे प्रकरण?

ट्रक आणि बस निर्मिती करणाऱ्या 'स्कॅनिया'ने कॉन्ट्रॅट मिळवण्यासाठी लाच दिल्या प्रकरणी चौकशी अहवालाची माहिती दिली.

एसव्हीटीच्या रिपोर्टनंतर स्कॅनियाच्या अधिकाऱ्यांकडून गैरवर्तणूक झाल्याचे स्कॅनिया कंपनीने मान्य केल्याचं वृत्त रॉयटर्सने दिलं आहे. जे लोक या गैरव्यवहारात होते ते कंपनी सोडून गेल्याचं देखील स्कॅनियाने म्हटलं आहे.

नितीन गडकरींवर आरोप काय?

एसव्हीटीने आपल्या वृत्तात लिहिले आहे की "स्कॅनियाने एक खास बस, नितीन गडकरी यांच्या मुलाशी संबंधित एक कंपनीला दिली. ही बस वापरण्याचा हेतू, गडकरी यांच्या मुलीच्या लग्नासाठी होता. याचे पूर्ण पैसे देण्यात आले नाहीत."

गडकरींनी फेटाळले आरोप

केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी सर्व आरोप फेटाळून लावले आहेत. गडकरी यांच्या कार्यालयाने आरोपांचं खंडन करण्यासाठी एक पत्रक जारी केलं

•         नोव्हेंबर 2016 मध्ये स्कॅनियाने, एक लक्झरी बस नितीन गडकरी यांच्या मुलाशी अंत्यंत जवळचे संबंध असलेल्या कंपनीला दिली, हा आरोप निराधार, बनावट आणि द्वेषयुक्त आहे.

•         या बससाठी पूर्ण पैसे देण्यात आले नाहीत. ही बस गडकरी यांच्या मुलीच्या लग्नासाठी वापरण्यात आली. हे आरोप कल्पित आणि मीडियाची कल्पना आहेत

•         मंत्री आणि कुटुंबीयांचा बस खरेदी किंवा विक्रीशी काही संबंध नाही

•         ही बस विकत घेणारी किंवा विकणारी कंपनी, किंवा व्यक्ती यांच्याशी गडकरी कुटुंबाचा काही संबंध नाही

•         हे प्रकरण स्वीडनच्या कंपनीचं अंतर्गत प्रकरण आहे

•         त्यामुळे मीडियाने कंपनीची अधिकृत भूमिका समोर येईपर्यंत वाट पाहावी

गडकरी किंवा त्यांच्या कुटुंबीयांचा सहभाग नसल्याचा कंपनीकडून खुलासा

कंपनीने नितीन गडकरी यांना वापरासाठी कोणती बस दिल्याच्या वृत्ताचा इन्कार केलाय.

स्कॅनियाचे प्रवक्ते हान्सेक डॅनिल्सन म्हणतात, "ही बस 2016 मध्ये कंपनीच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी एका कंपनीला कंत्राट देण्याच्या बदल्यात बसच्या स्वरूपात लाच घेतली होती असा आरोप स्वीडिश न्यूज चॅनल एसव्हीटीने केला आहे. नितीन गडकरींनी हे आरोप फेटाळले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हनुमा विहारी आणि रवीचंद्रन अश्विन

मोजक्या शब्दांत हनुमा विहारीने दिलेल्या या उत्तरानंतर सोशल मीडियावर अनेक मीम्सही तयार करण्यात आली आहेत.

सिडनी कसोटीत चौथ्या डावात खेळताना हनुमा विहारीने 161 बॉल्समध्ये 23 रन्स काढल्या. यावरच टीका करणारं ट्वीट गायक आणि भाजपचे खासदार बाबुल सुप्रियो यांनी केलं. विहारीच्या लो स्ट्राईक रेटबद्दल त्यांनी ट्वीट केलं.

यात त्यांनी म्हटलं होतं, "7 धावा काढण्यासाठी 109 बॉल्स! हनुमा बिहारीने जिंकण्याची एक ऐतिहासिक संधी तर घालवलीच पण क्रिकेटचाही खून केला, असं म्हणणं वावगं ठरणार नाही...जिंकण्याची थोडी तरी शक्यता असू शकते असा विचारही न करणं गुन्हा आहे.

ता. क. : मला क्रिकेटविषयी काही कळत नाही, हे मला माहिती आहे.

बाबुल सुप्रियोंच्या या ट्वीटला हनुमा विहारीने दोन शब्दांत उत्तर दिलं : * हनुमा विहारी

बाबुल सुप्रियोंच्या मूळ ट्वीटमध्ये हनुमा विहारीचं नाव चुकलं होतं.

 विहारीने बाबुल सुप्रियोंना ज्या पद्धतीनं उत्तर दिलं त्यावरून ट्विटरवर प्रतिक्रियांचा पाऊस पडला.

एका ट्विटर युजरने म्हटलंय - "एखाद्या गोष्टीविषयी माहिती नसण्यात काही गैर नाही, पण ते असं उघडपणे जगाला जाहीर करणं भयानक आहे."

अशा प्रकारच्या टीकेकडे दुर्लक्ष करावं असं काहींनी म्हटलंय, तर काहींनी हनुमा विहारीचा आपल्याला अभिमान असल्याचं म्हटलंय.

हनुमा विहारीने मोजक्या शब्दांत घेतलेल्या समाचाराचंही अनेकांनी कौतुक केलंय.

तर या ट्वीटमुळे आपण हनुमाचे फॅन झाल्याचं काहींनी म्हटलंय.

अनेकांनी मीम्स पोस्ट करत आपली प्रतिक्रिया दिली आहे.

हनुमा विहारीची 'ती' खेळी

बॉर्डर - गावसकर ट्रॉफीच्या पहिल्या टेस्टमध्ये मानहानीकारक पराभव झाल्यानंतर मेलबर्न कसोटी जिंकत भारतीय संघाने पुनरागमन केलं होतं.

तिसऱ्या सिडनी कसोटीत भारतीय संघाला जिंकण्यासाठी चौथ्या डावात 407 धावांचं टार्गेट होतं. ऋषभ पंतच्या 97 धावांच्या खेळीच्या जोरावर भारतीय संघाने विजयाच्या दिशेने कूच केली होती. मात्र ऋषभ पंत आणि चेतेश्वर पुजारा ठराविक अंतराने बाद झाल्याने भारतीय संघाला कसोटी वाचवणंच क्रमप्राप्त होतं. टेस्ट मॅच वाचवण्यासाठी एका संयमी खेळीची आवश्यकता होती.

हनुमा विहारीने हॅमस्ट्रिंग म्हणजेच मांडीचे स्नायू दुखावलेले असतानाही 161 बॉल्समध्ये 23 रन्सची खेळी केली. पराभव समोर दिसत असताना मॅच अनिर्णित करण्याचं लक्ष्य होतं त्यामुळे धावांपेक्षाही खेळपट्टीवर ठाण मांडून टिकून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय क्रिकेटपटू हनुमा विहारीच्या खेळीवर टीका करणाऱ्या बाबुल सुप्रियो यांच्या ट्वीटला विहारीने दिलेलं उत्तर ट्विटरवर सध्या गाजतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हरमनप्रीत कौर

भारताची धडाकेबाज बॅट्समन हरमनप्रीत कौरची ही शंभरावी वनडे आहे. हा महत्त्वपूर्ण विक्रम नावावर करणारी हरमनप्रीत पाचवी भारतीय महिला क्रिकेटपटू आहे.

याआधी मिताली राज, झूलन गोस्वामी, अंजूम चोप्रा, अमिता शर्मा यांनी शंभरपेक्षा अधिक वनडे सामन्यात भारताचं प्रतिनिधित्व केलं आहे.

464 दिवसांच्या सक्तीच्या कोरोना विश्रांतीनंतर भारतीय महिला संघ मैदानावर खेळताना दिसतो आहे. लखनौतल्या अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियमवर ही मालिका होणार असून, मैदानाच्या एकूण क्षमतेच्या 10 टक्के प्रेक्षकांना याचि देही याचि डोळा मॅच पाहता येणार आहे.

भारतीय संघ या मालिकेत पाच वनडे खेळणार आहे. भारतीय संघाने शेवटची मॅच 8  मार्च 2020 रोजी खेळला होता.

दक्षिण आफ्रिकेच्या संघाने कोरोना नियमावलीचं पालन करत पाकिस्तानचा दौरा केला आहे.

भारतीय निवडसमितीने या मालिकेसाठी शिखा पांडे, तानिया भाटिया आणि वेदा कृष्णमूर्ती यांना विश्रांती देण्याचा निर्णय घेतला आहे. ट्वेन्टी-20 प्रकारात तडाखेबंद बॅटिंगसाठी प्रसिद्ध शेफाली वर्माला वनडे संघात स्थान मिळालेलं नाही.

भारतीय महिला संघ रेट्रो जर्सी परिधान करून मैदानात उतरला आहे. दक्षिण आफ्रिकेने टॉस जिंकून फिल्डिंगचा निर्णय घेतला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय महिला क्रिकेट संघ वर्षभरानंतर मैदानात उतरला आहे. भारत आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील वनडे मालिकेला रविवारपासून लखनौ इथे सुरुवात झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्लेखोराची ओळख डेव्हिड कट्झ अशी सांगण्यात आली आहे. तो 24 वर्षांचा असून बाल्टिमूरचा रहिवासी आहे. या घटनेनंतर त्यानं स्वतःवर गोळी झाडून घेतली. या घटनेत त्याचा कुणी भागीदार नसल्याचं पोलिसांनी सांगितलं. या घटनेत 11 जण जखमी झाले आहे.

जॅक्सनव्हिले लॅंडिंग या ठिकाणी व्हीडिओ गेम टुर्नामेंटच्या वेळी ही घटना घडली. जॅक्सनव्हिले लॅंडिंग हा मोठा मॉल आहे, त्या ठिकाणी दुकानं, रेस्तराँ आणि व्हीडिओ गेम्स पार्लर आहेत.

कट्झकडे फक्त हॅंडगन होती अशी माहिती पोलीस तपासातून समोर आली आहे. तो व्हीडिओ गेममध्ये हरला त्यानंतर त्यानं गोळीबार केला असं वृत्तांकन स्थानिक माध्यमांनी केली होते. पोलिसांनी या वृत्ताला दुजोरा दिलेला नाही.

गेल्या काही वर्षांत फ्लोरिडात गोळीबाराच्या अनेक घटना घडल्या आहेत. 2016मध्ये पल्स नाइटक्लबमध्ये गोळीबार झाला होता. त्यावेळी 49 जण ठार झाले होते. पार्कलॅंडमधल्या मार्जरी स्टोनमन डग्लस शाळेत फेब्रुवारी महिन्यात गोळीबार झाला होता. त्यात 17 जण ठार झाले होते.

त्या ठिकाणी व्हीडिओ गेम खेळण्यासाठी आलेल्या द्रिनीनं ट्वीट केलं आहे, "माझं नशीब बलवत्तर म्हणून मी वाचलो. गोळी माझ्या अंगठ्याला लागली. मी हे ठिकाण सोडून जात आहे. मी इथं परत कधीच येणार नाही."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फ्लोरिडातील जॅक्सनव्हिले इंटरटेनमेंट कॉम्प्लेक्समध्ये एका बंदूकधारी व्यक्तीनं गोळीबार केला. त्यात दोन जण ठार झाल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ल्याच्या ठिकाणी लोक फुलं वाहत आहेत.

या संशयित हल्लेखोराचं नाव ब्रेन्टन टरांट (28) असं आहे. तो ऑस्ट्रेलियातील असून गौर वर्णियांना उच्च मानणारा आहे.

या प्रकरणात आणखी 3 जणांना अटक केली असून त्यांचा यात सहभाग नसावा, असा पोलिसांचा अंदाज आहे. पण याबद्दल आताच काही निष्कर्ष काढता येणार नाही, असं पोलीस आयुक्त माईक बुश यांनी म्हटलं आहे.

हल्ल्यातील 2 जखमींची प्रकृती गंभीर आहे.

अल नूर आणि लिनवूड मशिदीतील मृतांची ओळख पटवण्याचं काम सुरू आहे, असं बुश म्हणाले. ही प्रक्रिया संवेदनशील आहे, असं ते म्हणाले.

न्यूझीलंडच्या पंतप्रधानांनी हे दोन्ही हल्ले दहशतवादी हल्ले असल्याचं सांगितलं

न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान जेसिंडा आर्डन यांनी यापूर्वी देशात बंदूक बाळगण्याच्या कायद्यात बदल केला जाईल असंही त्यांनी सांगितलं आहे.

हा हल्ला अतिशय सुनियोजित पद्धतीने करण्यात आला होता. हल्लेखोराजवळ शस्त्रांचा परवाना होता. हल्ल्यात पाच बंदुकांचा वापर करण्यात आला.

त्याचवेळी शस्त्रांसकट एका व्यक्तीला अटक करण्यात आलेल्या एका व्यक्तीला सोडून देण्यात आलं आहे. ही व्यक्ती पोलिसांना मदत करू इच्छित होती असं तपासाअंती लक्षात आलं आहे.

'आमचं शहर बदललं आहे'

क्राईस्टचर्च च्या महापौर लिएन डायझील  यांच्या मते मशिदीवर झालेल्या हल्ल्यामुळे शहराचा संपूर्ण चेहरामोहराच बदलला आहे.

शहरातील सगळे झेंडे अर्ध्यावर उतरवले जातील. तसंच शहरात होणाऱ्या खेळ आणि मनोरंजनाचे कार्यक्रम रद्द करण्यात आल्याचं त्यांनी सांगितलं.

हल्ल्याच्या ठिकाणी लोक फुलं वाहत आहेत.

महापौरांनी दिलेल्या माहितीनुसार पीडितांवर ज्या रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत तिथून जवळच असलेल्या बॉटनिकल गार्डनची भिंत श्रद्धांजली अर्पण करण्यासाठी समर्पित केली जात आहे.

जगभरातून श्रद्धांजली

क्राईस्टचर्च झालेल्या हल्ल्यात मारलेल्य गेलेल्या लोकांसाठी शोकसभा आयोजित करण्यात आली होती.

जॉर्डनची राजधानी अम्मानमध्ये न्यूझीलंडच्या दुतावासासमोर निदर्शन करणारी एक व्यक्ती कुराणाची एक प्रत दाखवत आहे.

संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रतिनिधींनी ही श्रद्धांजली वाहिली.

पॅरिसच्या मशिदीत सुरक्षाव्यवस्था कडक करण्यात आली होती.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

न्यूझीलंडमध्ये ख्राइस्टचर्च इथल्या 2 मशिदीतील हल्ला एकाच व्यक्तीने घडवला असू शकतो, असा पोलिसांचा कयास आहे. शुक्रवारी झालेल्या या गोळीबारात 50 लोकांचा बळी गेला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हल्ल्यात प्राण गमावलेल्या जवानांना श्रद्धांजली दिल्यानंतर आणि त्यांच्या पार्थिवाला खांदा दिल्यावर ते बोलत होते. पीडित कुटुंबियांची प्रत्येक प्रकारे मदत केली जाईल, असं त्यांनी सांगितलं आहे.

सर्व मोठ्या अधिकाऱ्यांशी बोलणी केल्यानंतर त्यांनी योग्य कारवाईचे आदेश दिले आहेत. आमच्या लष्कराचं मनोधैर्य प्रबळ आहे आणि दहशतवादाविरोधात आपला जो लढा सुरू आहे त्यात आपल्याला यश नक्की मिळेल, असं राजनाथ सिंह म्हणाले.

"सीमेपलीकडून जे लोक दहशतवाद पसरवण्याचं काम करत आहे त्यांचे मनसुबे कधी पूर्ण होणार नाहीत. सीमेपलीकडील जहालवादी संघटना आणि ISI यांच्यासोबत इथल्या काही संघटनांचं साटंलोटं आहे आणि त्यामुळे जम्मू काश्मीरच्या जनतेचं भवितव्य धोक्यात येऊ शकतं."

काश्मीरमधील फुटीरतावादी संघटनांचे नाव न घेता ते म्हणाले, पाकिस्तान आणि ISI कडून पैसे घेणारे काही घटक या ठिकाणी आहेत. पाकिस्तान आणि ISI कडून पैसे घेणाऱ्या लोकांना मिळालेल्या सुरक्षेचं अवलोकन व्हायला हवं.

जेव्हा काश्मीरमधून लष्कराचचा ताफा जाईल तेव्हा सर्वसाधारण ट्राफिक थांबवलं जाईल, असंही ते म्हणाले.

राजनाथ सिंह यांनी शांततेसाठी आवाहन केलं आहे. "अशा वेळी धार्मिक तणाव वाढवण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. असा प्रयत्न करू इच्छिणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल."

हल्ल्यात जखमी झालेल्या सैनिकांना त्यांनी रुग्णालयात जाऊन भेट दिली.

तर ओमर अब्दुल्ला यांनी मात्र सैन्याच्या तफ्याच्या प्रवासावेळी सामान्य वाहतूक रोखण्यापेक्षा रेल्वेचा वापर करावा असा सल्ला राजनाथ सिंह यांना दिला आहे.

दरम्यान या हलल्यात ठार झालेल्या जवानांची संख्या 46 वर गेली आहे. जैश-ए-मोहम्मद या जहालवादी संघटनेनी या हल्ल्याची जबाबदारी घेतली आहे.

या हलल्या नंतर भारतानं पाकिस्तानच्या उच्चायुक्तांना कडक शब्दांत समज दिली आहे.

परराष्ट्र सचिव विजय गोखले यांनी पाकिस्तानचे उच्चायुक्त सोहेल महमूद यांना शुक्रवारी दुपारी दोन वाजता परराष्ट्र मंत्रालयात बोलावून ही समज दिली.

त्यावेळी गोखले यांनी पुलवामा हल्ल्याचा पाकिस्तानशी असलेल्या संबंधांवरून महमूद यांची कानउघडणी केली. पाकिस्ताननं जैश-ए-मोहम्मदविरोधात कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी सुद्धा करण्यात आली आहे.

अशा कुठल्याही संघटनेला खतपाणी घालू नये तसंच या संघटनांना पाकिस्तानच्या भूमीवरून हालचाली करू देऊ नये, असं परराष्ट्र सचिवांनी महमूद यांना सांगितलं.

राजनाथ सिंह घेणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरच्या पुलवामा जिल्ह्यात सीआरपीएफच्या जवानांवर झालेल्या हल्ल्यानंतर शुक्रवारी गृहमंत्री राजनाथ सिंह यांनी पत्रकार परिषद घेतली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हवेच्या वाढत्या प्रदूषणामुळे लहान मुलांना वेगवेगळ्या प्रकारचे आजार होत आहेत. ज्यामुळे त्यांच्या शारीरिक आणि मानसिक वाढीत मोठे अडथळे निर्माण होऊ लागलेत.

प्रदूषणाचा लहान मुलांवर गंभीर परिणाम होत असल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) नुकत्याच सादर झालेल्या अहवालात म्हटलं आहे. या अहवालानुसार 2016 साली जगभरात प्रदूषणामुळे पाच वर्षांखालच्या लाखभराहून जास्त (101788.2) मुलांचा मृत्यू झाला आहे.

'Air Pollution and Child Health : Prescribing Clean Air', नावाने प्रसिद्ध करण्यात आलेला हा अहवाल वाढत्या प्रदूषणामुळे वाढत्या आजारांबद्दल सावध करतो.

भारतात पाच वर्षांखालच्या मुलांच्या मृत्यूंमधले जास्त मृत्यू हे हवेतल्या PM 2.5 या पार्टिक्युलेट मॅटरमुळे  झाले आहेत. पार्टिक्युलेट मॅटर म्हणजे हवेतले धूळ आणि घाणीचे अतिसूक्ष्म कण जे श्वासोच्छासाद्वारे शरीरात जातात.

मुलांसाठी घातक प्रदूषण

या प्रदूषणामुळे भारतात 60,987, नायजेरियात 47,674, पाकिस्तानात 21,136 तर कांगोमध्ये 12,890 मुलांचा मृत्यू झाला आहे.

यात लहान मुलींचं प्रमाण जास्त आहे. एकूण आकडेवारीच्या 32,889 मुली आणि 28.097 मुलं या प्रदूषणामुळे दगावली आहेत.

जन्माला आलेलीच मुलं नाही तर गर्भातल्या बाळांवरही या प्रदूषणाचा मोठा परिणाम होताना दिसतोय. या अहवालानुसार प्रदूषणामुळे वेळेआधीच प्रसुती (premature delivery), बाळामध्ये शारीरिक किंवा मानसिक व्यंग, कमी वजन आणि मृत्यूसुद्धा ओढावू शकतो.

प्रदूषण सर्वांसाठीच वाईट आहे. मात्र अहवालातली आकडेवारी बघितली तर लहान मुलं प्रदूषणाला सर्वाधिक बळी पडताना दिसतात. त्यामुळे प्रदूषण मुलांसाठी का घातक आहे आणि गर्भातल्या बाळावर त्याचा कसा परिणाम होतो, हे महत्त्वाचे प्रश्न आहेत.

नवजात बाळ आणि मोठी मुलं

प्रदूषणाचा नवजात बालकं आणि मोठी मुलं (बाहेर खेळू शकणारी) यांच्यावर वेगवेगळा परिणाम होतो, असं डॉक्टरांचं म्हणणं आहे. नवजात बालकं आजारांचा सामना करण्यासाठी फार सक्षम नसतात. ती जसजशी मोठी होतात त्यांची रोगप्रतिकार शक्ती वाढू लागते.

प्रिम्स हॉस्पिटलचे फुफ्फुसतज्ज्ञ डॉ. एस. के. छाब्रा सांगतात, "नवजात बालकांची रोगप्रतिकारक क्षमता कमी असते. त्यांची फुफ्फुसं पूर्णपणे विकसित झालेली नसतात. अशा परिस्थितीत प्रदूषणाचा त्यांच्यावर लगेच परिणाम होतो. हा परिणाम सर्दी-पडशासारख्या अलर्जीच्या स्वरुपात असू शकतो किंवा त्यामुळे दमा आणि श्वासाच्या समस्यांसारखे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुलं घराबाहेर खेळतील, वाढतील, मोकळ्या हवेत श्वास घेतील तर त्यांची शारीरिक वाढ उत्तम होते, असा समज आहे. मात्र हल्ली मोकळ्या हवेतला हाच श्वास लहान मुलांसाठी घातक ठरू लागला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा अहवाल अमेरिकेच्या संसदेत रविवारी सादर करण्यात आला. तब्बल दोन वर्षं रॉबर्ट मुलर या अहवालावर काम करत होते.

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी निवडणुकीत हस्तक्षेप केला की नाही या प्रश्नाचं कोणतंही ठोस उत्तर या अहवालात देण्यात आलेलं नाही. तसंच या अहवालात राष्ट्राध्यक्षांना अगदी क्लिन चीटही दिलेली नाही.

अमेरिकेचे अॅटर्नी जनरल विलियम ब्रार यांनी सादर केला. "राष्ट्राध्यक्षांनी हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केला की नाही हे सिद्ध करणारे फारसे पुरावे नाहीत." असं या अहवालात म्हटलं आहे.

हा अहवाल म्हणजे ट्रंप यांचा विजय समजला जात आहे. हा अहवाल सार्वजनिक होताच ट्रंप यांनी आनंद व्यक्त करणारं एक ट्विट केलं. ते लिहितात, "कोणत्याही प्रकारचे लागेबांधे नाहीत. पूर्णपणे दोषमुक्त."

अहवालात काय माहिती आहे?

2016 मध्ये झालेली राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीवर रशियाने हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप झाला होता. त्यासंबंधी करण्यात आलेल्या चौकशीचा हा अहवाल आहे.

अॅटर्नी जनरल म्हणाले, "कोणत्याही अमेरिकन नागरिकाने, ट्रंप यांच्या प्रचाराशी निगडीत अधिकाऱ्यांनी रशियाशी संधान बांधलं असं कुठेही आढळून आलेलं नाही."

या अहवालाच्या दुसऱ्या भागात न्यायप्रक्रियेत हस्तक्षेपाच्या मुद्द्यावर चर्चा करण्यात आली आहे.

अॅटर्नी जनरलने सांगितलं की या अहवालाशी निगडीत पूर्ण माहिती ते लवकरच सार्वजनिक करतील. सध्या काही गोष्टींवर बंदी आहे.

अहवालावर प्रतिक्रिया

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या वकील रुडी जुलियानी यांनी हा अहवाल अपेक्षेपेक्षा उत्तम असल्याचं सांगितलं आहे. त्याचप्रमाणे व्हाईट हाऊसच्या प्रवक्त्या सारा सँडर्स यांनी सांगितलं की ट्रंप यांना पूर्णपणे दोषमुक्त करण्यात आलं आहे.

डेमोक्रॅटिक पक्षाचे जॅरी नॅडलक यांच्या मते हा अहवाल जनतेसमोर ठेवायला हवा. पारदर्शकता असणं महत्त्वाचं आहे.

त्यांनी दावा केला की हा संगनमताचा प्रकार आहे. ट्रंप यांनी हस्तक्षेप केला या शक्यतेचा अटर्नी जनरलने इन्कार केला नाही. या गोष्टीकडे त्यांनी लक्ष वेधलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत 2016 च्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत रशियाशी लागेबांधे असल्याच्या आरोपांची वकील रॉबर्ट मुलर चौकशी करत होते. मात्र ट्रंप यांचे असे कोणत्याही प्रकारचे लागेबांधे नसल्याचा अहवाल त्यांनी दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा आहे तो सरडा

जर्मन-मॅडागास्कन शोध पथकातल्या शास्त्रज्ञांना मादागास्करमध्ये हे दोन पिटुकले सरडे आढळले. यापैकी नर सरड्याचं शरीर केवळ 13.5 मिमी लांबीचं आहे. तर डोक्यापासून शेपटीच्या टोकापर्यंतची लांबी 22 मिमी आहे.

सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या 11 हजार 500 प्रजाती आहेत. त्यातला हा सर्वांत छोटा सरडा आहे, असं म्युनिचमधल्या बॅव्हरियन स्टेट कलेक्शन ऑफ झुओलॉजीच्या संशोधकांचं म्हणणं आहे.

नराच्या तुलनेत मादी जरा मोठी आहे. मादीची लांबी 29 मिमी आहे. शोध पथकाला हे दोनच सरडे आढळून आले आहेत. बरेच प्रयत्न करूनसुद्धा अजूनतरी त्यांना या जातीचे इतर सरडे आढळलेले नाहीत.

सायंटिफिक रिपोर्ट जर्नलमधल्या वृत्तानुसार, "हा सरडा उत्तर मादागास्करमधल्या रेनफॉरेस्टमध्ये आढळला आहे आणि ही सरड्याची प्रजाती कदाचित नष्ट होण्याच्या मार्गावर असावी."

हॅम्बर्गमधल्या सेंटर ऑफ नॅचरल हिस्ट्रीमधले शास्त्रज्ञ ऑलिव्हर हॉलीचेक म्हणतात, "ज्या भागात हा छोटा सरडा आढळला आहे ते जंगल आता नष्ट होतंय. मात्र, तो भाग सध्या संरक्षित करण्यात आला आहे. त्यामुळे ही प्रजाती टिकेल."

सरडा

हे सरडे छोटे किडे खातात आणि रात्रीच्या वेळी शिकारी प्राण्यांपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी गवतांमध्ये लपून बसतात, असं संशोधकांना आढळून आलं आहे.

या शोध मोहिमेतील शास्त्रज्ञांपैकी एक डॉ. मार्क शेरज यांनी आपल्या ब्लॉगमध्ये "अत्यंत छोट्या जीवाचा नेत्रदीपक नजारा", असा या सरड्याचा उल्लेख केला आहे.

शास्त्रज्ञांनी सादर केलेल्या अहवालात या सरड्याच्या आणि त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाच्या संरक्षणासाठी इंटरनॅशनल युनियन फॉर कॉन्झर्व्हेशन ऑफ नेचरच्या (IUCN) धोक्यात असलेल्या प्रजातींच्या लाल यादीत यांचा समावेश करावा, अशी शिफारस केली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मादागास्करच्या जंगलात मटाराच्या दाण्याच्या आकाराएवढा सरडा आढळला आहे. हा जगातला सर्वांत छोटा सरपटणारा प्राणी असावा, असा अंदाज शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा आहे रायन. यूट्यूबवर त्यानं केली आहे कोट्यवधीची कमाई

त्याचा बँक बॅलन्स बघून तर मोठ्यांना भोवळच येईल. तो आठवड्यातून एकदा नवीन खेळ खेळतानाचा त्याचा व्हीडिओ यूट्यूबवर अपलोड करतो. याच्या जोरावर त्यानं 2017 या वर्षात अंदाजे 70 कोटी रुपये कमावले आहेत.

त्याच्या यूट्यूब चॅनलचं नाव आहे रायन टॉयज् रिव्ह्यू. स्टार अर्थातच रायन. आणि तो या चॅनलवर एखाद्या नवीन खेळण्याचा बॉक्स उघडतो. त्या खेळण्याशी खेळतो.

फोर्ब्स या अर्थविषयक नियतकालिकाच्या माहितीनुसार, सर्वाधिक कमाई असलेल्या यूट्यूब स्टार्सच्या यादीत रायनचा क्रमांक आठवा आहे.

मार्च 2015मध्ये रायननं म्हणजे त्याच्या वतीनं पहिला व्हीडिओ अपलोड केला गेला. तेव्हापासून आतापर्यंत त्याचे व्हीडिओ जवळ जवळ 1 अब्ज लोकांनी पाहिले आहेत.

रायनच्या चॅनलला 8 कोटी लोकांनी भेट दिली आहे

लोकांना रायन आणि त्याची खेळणी इतकी का आवडतात? रायन कोण आहे, तो कुठे राहतो याबद्दल फारशी माहिती उपलब्ध नाही.

कोण आहे रायन?

रायन यूट्यूबवर लोकप्रिय आहे. पण, त्याच्याबद्दल फारशी माहीती कुणालाही नाही. त्याचं आडनाव, तो कुठे राहतो हे गुलदस्त्यातच आहे.

रायनच्या पालकांनी पूर्वी एकदा एका माध्यमाला मुलाखत दिली होती. त्यात त्याच्या आईनं यूट्यूब व्हीडिओची कल्पना स्वत: रायनची असल्याचं म्हटलं होतं.

तीन वर्षांचा असताना ही कल्पना सुचली असं त्यांचं म्हणणं होतं.

"तो खेळ कसे खेळायचे याविषयीचे व्हीडिओ खूप बघायचा. एकदा त्यानं प्रश्न विचारला, मी असा एखादा कार्यक्रम करू का? मग आम्ही ठरवलं, हे करून बघितलं पाहिजे," असं रायनच्या आईनं ट्यूब फिल्टर या वेबसाईटला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं.

आपली स्वत:ची ओळख मात्र रायनच्या आईनं उघड केलेली नाही. तिनं ट्यूब फिल्टरला सांगितलेल्या कहाणीनुसार, "त्याची आवड आणि इच्छा बघून आम्ही त्याला खेळण्यांच्या दुकानात नेलं. त्यानं पहिलं खेळणं निवडलं ती एक लेगो ट्रेन होती. तिथून या उपक्रमाला सुरुवात झाली."

रायनची यूट्यूबवर दमदार एंट्री झाली. या व्हीडिओमध्ये रायननं एका प्लास्टिकच्या अंड्यातून शंभर खेळणी बाहेर काढली होती.

हा व्हीडिओ 80 कोटी लाख लोकांनी पाहिला.

गेल्या वर्षी जानेवारीत त्याच्या सबक्रायबर्सची संख्या दहा लाखांच्यावर गेली. आणि पुढे ओघ सुरूच राहिला. रायन टॉईज् रिव्ह्यूचे सबस्क्रायबर्स सध्या 1 कोटीच्या घरात आहेत.

यशाचं रहस्य

बहुतेक यूट्यूब सादरकर्ते पाठांतर करून बोलतात. रायन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रायन अवघ्या 6 वर्षांचा आहे. पण, दिवसभरात तो इतकी धमाल करतो आणि त्यातून चक्क पैसे कमावतो, हे ऐकून इतरांना त्याचा हेवा वाटेल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा कचरा स्थानिक गाईड जमा करतात आणि खाली आणतात.

या मोहिमेच्या पहिल्या दिवशी लुकला विमानतळावरून 1200 किलो कचरा काठमांडूला रिसायकलिंगसाठी नेण्यात आला. जेव्हा गिर्यारोहक माउंट एव्हरेस्टवर जातात तेव्हा त्यांच्याकडून टाकण्यात आलेला कचरा त्यांनी स्वतःसोबत परत आणणं अपेक्षित असतं. पण अनेक जण कचरा तिथेच टाकून खाली येतो.

हा कचरा स्थानिक गाईड जमा करतात आणि खाली आणतात. यावर्षी जमा करण्यात आलेल्या कचऱ्याचं रिसायकलिंग केलं जाणार आहे. खासगी विमान कंपनी येती एअरलाइन्सने या मोहिमेला सहकार्य करण्याचा संकल्प केला आहे.

रिकाम्या बीअरच्या बाटल्या, कॅन, पॅक्ड फूड आणि ट्रेकिंग एक्विपमेंट, ऑक्सिजनचे रिकामे सिलेंडर या गोष्टी माउंट एव्हरेस्टवर टाकून अनेक जण खाली येतात.

माउंट एव्हरेस्टवरचा कचरा स्थानिक गाईड्सकडून साफ केला जातो. एवढ्या उंचीवरचा कचरा उचलून परत येण्याचं काम शेर्पा करतात. त्यांना सागरमाथा पोल्युशन कंट्रोल कमिटीचं (SPCC) सहकार्य मिळत आहे.

गेल्या वर्षी अंदाजे 1 लाख लोकांनी माउंट एव्हरेस्टच्या परिसराला भेट दिली असं SPCCचं म्हणणं आहे. यापैकी 40,000 पेक्षा अधिक जण हे गिर्यारोहक होते.

त्याचबरोबर माउंट एव्हरेस्टवर मानवी मैला देखील आढळत आहे असं SPCCने सांगितलं. माउंट एव्हरेस्टवर असणाऱ्या कॅम्पवर SPCCनं पोर्टेबल शौचालयं उभी केली आहेत.

गेल्या वर्षीपासून परदेशी गिर्यारोहकांना एकट्याने माउंट एव्हरेस्ट चढण्यावर बंदी घातली गेली आहे. स्थानिक गाईडसोबतच त्यांना जावं लागतं. त्यामुळं माउंट एव्हरेस्टला भेट देणाऱ्यांची संख्या वाढली.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

माउंट एव्हरेस्टवर पडलेल्या शेकडो टन कचऱ्याचं काय करायचं हा प्रश्न होता. आता या कचऱ्याचं रिसायकलिंग करण्यात येणार आहे. हा कचरा विमानाने काठमांडूला नेण्यात येणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा क्षण ऑस्ट्रेलियन नागरिक सद्दाम अबूसालामू यांच्यासाठी अत्यंत विशेष क्षण होता. तीन वर्षांनी ते आपली पत्नी नादिला वुमाएर आणि तीन वर्षांचा मुलगा लुत्फीला भेटत होते.

एका मुत्सद्दी करारानंतर सद्दाम यांच्या कुटुंबाला चीन सोडण्याची परवानगी मिळाली. वुमाएर या सुद्धा चीनमधील अल्पसंख्यांक विगर मुस्लीम समुदायातील आहेत. त्यांना घरात नजरकैदेत ठेवण्यात आलं होतं, असं त्या सांगतात.

तीन वर्षांनी जेव्हा हे कुटुंब सिडनी विमानतळावर एकत्र आलं तेव्हा तो अत्यंत भावनिक क्षण होता. हा क्षण त्यांनी कॅमेरात बंदिस्त करून घेतला. 2017 साली जन्मलेल्या आपल्या मुलाला सद्दाम पहिल्यांदाच भेटत होते.

सद्दाम यांनी या आनंदाच्या क्षणी एक ट्वीट करुन सर्वांना धन्यवाद दिले. त्यांनी या ट्वीटमध्ये लिहिलं, 'आभार ऑस्ट्रेलिया, सर्वांचे आभार.'

तीन वर्षांच्या विरहाची कहाणी

सद्दाम गेली दहा वर्षं ऑस्ट्रेलियात राहात आहेत. 2016 साली ते आपली प्रेयसी वुमाएरशी लग्न करण्यासाठी चीनला गेले होते. त्यानंतर ते 2017 साली ऑस्ट्रेलियात परतले. स्पाऊस व्हीसा मिळण्यापर्यंत त्यांची पत्नी चीनमध्येच थांबली. त्याच वर्षी त्यांच्या मुलाचा जन्म झाला. मात्र चीन सरकारने त्यांना व्हीसासाठी परवानगी दिली नाही.

मुलाच्या जन्मानंतर काही काळातच वुमाएर यांना ताब्यात घेतलं गेलं. त्यांना दोन आठवड्यांनी सोडलं पण पासपोर्ट जप्त केला गेला. त्यांना घरातच नजरकैदेत ठेवण्यात आलं.

गेल्या वर्षी ऑस्ट्रेलियन सरकारने सद्दाम यांची पत्नी आणि मुलाला सोडण्यासाठी अनेकदा विनंती केली, मात्र त्यातून काहीच निष्पन्न झाले नाही.

सद्दाम यांच्या पत्नीला अद्याप ऑस्ट्रेलियाचं नागरिकत्व मिळालेलं नाही. परंतु सद्दाम यांनी विनंती केल्यानंतर त्यांच्या मुलाला ऑस्ट्रेलियाचं नागरिकत्व देण्यात आलं.

सद्दाम आणि वुमाएर यांचा विवाह चीनच्या कायद्यानुसार अमान्य आहे आणि वुमाएर यांनी चीनमध्येच राहाण्याची इच्छा दर्शवली आहे असं चिनी अधिकाऱ्यांनी याच वर्षी फेब्रुवारी महिन्यात सांगितलं होतं.

ही गोष्ट त्यांनी ऑसट्रेलियातील एका टीव्ही कार्यक्रमात सांगितल्यावर सद्दाम यांनी आपल्या पत्नी आणि मुलाचा एक फोटो ट्वीट केला. या फोटोत वुमाएर यांच्या हातातील कागदावर, 'मला जायची इच्छा आहे आणि मला पतीबरोबर राहायचं आहे,' असं लिहिलं होतं.

मात्र यानंतरही या जोडप्याला सहा महिने आणखी वाट पाहावी लागली. त्यांचे वकील मायकल ब्रेडली यांनी बीबीसीला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन वर्षांनंतर ऑस्ट्रेलियात एका विगर व्यक्तीला आपल्या पत्नी आणि मुलांना भेटता आलं आहे. त्यांची चीनच्या शिनजियांग प्रांतातून सुटका करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा प्रयत्न नक्कीच स्तुत्य आहे. या महत्त्वाच्या वर्षांत कमी मार्क मिळाले तर वाईट वाटतंच पण मार्क तितके महत्त्वाचे नाही हे सांगण्यात किती तथ्य आहे? हा प्रश्नही या निमित्ताने विचारात घेणं गरजेचं आहे.

दहावी आणि बारावी ही आयुष्यातील अतिशय महत्त्वाची वर्षं आहेत. कारण दहावीपर्यंत सगळे विद्यार्थी बोर्डाने निवडून दिलेल्या विषयांचा अभ्यास करतात. नंतर शाखा वेगळ्या होतात. आपल्या आवडीचा अभ्यासक्रम निवडण्याचं स्वातंत्र्य मिळतं.

मात्र आवडत्या शाखेतील उत्तमोत्तम कॉलेजमध्ये प्रवेश घ्यायचा असेल तर तुम्हाला चांगले गुण मिळवावे लागतात आणि त्याचा पाया दहावीच्या आणि बारावीच्या परीक्षांमधील मार्क असतात. ते चांगले नसतील तर जिथे प्रवेश मिळेल तिथे समाधान मानावं लागतं. म्हणजे प्रवेशापुरता का होईना हे गुण महत्त्वाचे असतात.

दहावीनंतर कला, विज्ञान, वाणिज्य अशा तीन शाखा ढोबळमानाने निवडल्या जातात. त्यात विज्ञान शाखेतील विद्यार्थ्यांचा ओढा अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय क्षेत्राकडे असतो. हल्ली कोचिंग क्लासेसमुळे महाविद्यालयाचे महत्त्व कमी झालं आहे.

त्यातही IIT, JEEसारख्या परीक्षा देणारे विद्यार्थी फक्त क्लासेसच्या बळावर बारावीच्या परीक्षेचा अभ्यास करतात. मात्र या परीक्षांचा पाया दहावी बारावीच्या अभ्यासक्रमात असतो. वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेत समजा समसमान गुण मिळाले तर बारावीच्या मार्कांवरच मेरिट लिस्ट ठरवली जाते. अशा परिस्थितीत मार्कांचं महत्त्व आहेच की.

वाणिज्य आणि कला शाखेत महाराष्ट्रात तितकीशी स्पर्धा नसली तरी दिल्ली आणि इतर मोठ्या शहरात या क्षेत्रातील नामांकित महाविद्यालयात प्रवेश मिळवायचा असल्यास चांगले मार्क हवेच हवे. पुढे स्पर्धा परीक्षांमध्ये विशेषत: बँकांशी निगडीत स्पर्धांमध्ये मार्कांचं बंधन असतं. त्यामुळे चांगले मार्क व्यावहारिकदृष्ट्या महत्त्वाचे आहेत.

कमी मार्क मिळाल्यावर काय होतं?

नववीची परीक्षा झाली की घराघरात दहावीचे वेध लागतात. एकदा पाल्य दहावीत गेला की अनेक परीक्षांचा मारा त्यांच्यावर होतो. बौद्धिक कुवत कितीही असली तरी चांगले मार्क मिळवण्याचं साहजिकच एक दडपण असतं. आता चांगले मार्क म्हणजे नक्की किती ही अपेक्षा व्यक्तिपरत्त्वे वेगळी असू शकते.

आपल्याला अपेक्षित असलेले मार्क मिळाले नाहीत तर दु:ख होतं. खूप वाईट वाटतं. कारण त्यासाठी वर्षभर कष्ट घेतलेले असतात. आईवडिलांच्या आणि स्वत:च्या अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी प्रयत्नांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दहावी बारावीचे निकाल जवळ आले की यशस्वी विद्यार्थ्यांच्या अभिनंदनाच्या पोस्टी सोशल मीडियावर लिहिल्या जातात. त्याचबरोबर अपयशी विद्यार्थ्यांचं सांत्वन करण्यासाठी किंवा धीर देण्यासाठी कमी मार्क मिळाले तर 'फारसं वाईट वाटून घेऊ नका कारण त्याचा पुढच्या आयुष्यात फारसा उपयोग नसतो' अशा शब्दांत धीर देण्याचा प्रयत्न केला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा फोटो जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचा विद्यार्थी नजीब अहमदचा आहे असा दावा काही उजव्या विचारसरणीच्या फेसबुक पेजवरून करण्यात येत आहे. बीबीसी फॅक्ट चेकच्या टीमने यामागचं सत्य काय आहे याची पडताळणी केली आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी #MainBhiChowkidar या नावाने सोशल मीडियावर कॅम्पेन सुरू केलं. त्यानंतर नजीब अहमद यांच्या आई फातिमा नसीन यांनी पंतप्रधानांना प्रश्न विचारला, की 'जर तुम्ही चौकीदार आहात तर माझा मुलगा कुठे गेला आहे त्याचं उत्तर द्या.'

पुढं त्या विचारतात, 'अद्याप आखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या सदस्यांना का अटक झाली नाही. माझ्या मुलाचा शोध लावण्यासाठी तीन एजन्सीजला अपयश का आलं.'

त्यांच्या या ट्वीटनंतर उजव्या विचारसरणीच्या फेसबुक ग्रुप्समध्ये व्हॉट्सअॅपवर एक फोटो शेअर केला जात आहे. हाच फोटो 2018मध्ये देखील फिरवला होता. त्यातही हाच दावा केला होता की नजीब हे आयसिसमध्ये सहभागी झाले आहेत.

अनेकांनी हा फोटो बीबीसीच्या फॅक्ट चेक टीमला पाठवला आणि या फोटोमागचं सत्य काय आहे असं विचारलं आहे.

बीबीसीच्या असं लक्षात आलं आहे की हा फोटो नजीब यांचा असू शकत नाही. कारण नजीब हे 14 ऑक्टोबर 2016च्या रात्री जेएनयूच्या हॉस्टेलमधून बेपत्ता झाले होते. तर जो फोटो व्हायरल होत आहे तो फोटो 7 मार्च 2015चा आहे.

रॉयटर्सचे प्रतिनिधी ताहिर अल-सूडानी यांनी इराकमधलं शहर अल-अलमजवळ असलेल्या ताल कसीबा या ठिकाणी हा फोटो घेतला होता. या फोटोतले सैनिक हे आयसिसचे लढवय्ये नाहीत तर इराकी सिक्युरिटी फोर्सेसला मदत करणारे शिया लढवय्ये आहेत.

इस्लामिक स्टेटचं नियंत्रण असलेल्या तिकरित शहराचा ताबा इराकी सेक्युरिटी फोर्सकडे आल्यानंतर हा फोटो घेण्यात आला आहे. इराकी सिक्युरिटी फोर्सेसनं 2 एप्रिल 2015 रोजी घोषित केलं होतं की तिकरित शहर हे आयसिसच्या ताब्यातून मुक्त झालं आहे.

नजीब 29 महिन्यांपासून बेपत्ता

नजीब हे बेपत्ता झाल्यानंतर 2 वर्षं विविध तपास संस्थांनी त्यांचा शोध घेतला पण त्यांना अपयश आलं. म्हणून शेवटी सीबीआयने नजीब यांची फाइल 2018 बंद केली.

नजीब यांच्या आईने सीबीआयच्या कार्यप्रणाली टीका केली होती. वेळ पडल्यास सुप्रीम कोर्टाचं दार ठोठावू असंही त्या म्हणाल्या होत्या. 14 ऑक्टोबर रोजी जेएनयूच्या माही मांडवी हॉस्टेलच्या विद्यार्थ्यांमध्ये भांडण झालं होतं. त्यानंतर नजीब बेपत्ता आहेत. या घटनेची सीबीआयकडून चौकशी व्हावी असे आदेश...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सोशल मीडियावर एक फोटो व्हायरल होत आहे. या फोटोमध्ये कथित इस्लामिका स्टेट ( IS किंवा आयसिस) झेंड्याच्या पार्श्वभूमीवर काही शस्त्रास्त्रधारी उभे आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा भाग वाइन बनवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

या आगीत दोन हजारांवर इमारती उद्ध्वस्त झाल्या आहेत. तसंच 150 जण बेपत्ता आहेत.

ही आग झपाट्याने रहिवाशी भागांमध्ये पसरत असून इथल्या लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याचे कार्य युद्धपातळीवर सुरू आहे.

नापा, सोनोमा आणि युबा या भागातून अंदाजे 20,000 लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आलं आहे. कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर जेरी ब्रॉन यांनी या भागात आणीबाणी जाहीर केली आहे.

या आगीत संपत्तीचे नुकसान झाले असून लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याचे कार्य अद्याप सुरू असल्याचे प्रशासनाने म्हटले आहे.

सोनोमा भागातील अकरा जण आगीचे भक्ष्य ठरले आहेत, तर नापा भागातील दोन जण मृत्यूमुखी पडले आहेत. मेंडिसोनो भागातील एक जण ठार झाला आहे.

आतापर्यंत हजारो एकर शेती जळून खाक झाली आहे. या भागातील 1500 पेक्षा जास्त घरं आणि वायनरीज जळाल्या असल्याचंही कॅलिफोर्नियाचे वन आणि अग्निशमन दल प्रमुख किम पिमलोट यांनी सांगितलं आहे.

रविवारी रात्रीपासून ही आग सुरू झालेल्या या आगीचे कारण अद्याप समजले नाही, असे अधिकाऱ्यांनी म्हटले.

सोसाट्याचा वारा, किमान आद्रता, कोरडे आणि उष्ण हवामानामुळे आग झपाट्याने पसरत आहे.

या भागातील वायनरीजमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांना हेलिकॉप्टरद्वारे सुरक्षित स्थळी सोडण्यात आले आहे.

या भागातील अंदाजे 20,000 लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आलं आहे.

जिथं आग लागली तिथून ती वेगाने पसरेल अशी धोक्याची सूचना राष्ट्रीय हवामान सेवेनी दिली आहे.

"माझी द्राक्षाची बाग जळून खाक झाली. पण मी आणि माझे कुटुंबीय त्या आगीतून बचावलो," असं केन मोहोल सीबर्ट या वाइन यार्डच्या मालकाने सांगितलं.

"सुरुवातीला वारा नव्हताच. नंतर सुसाट वारा आला. दुसऱ्या बाजूने देखील वारा आला आणि आम्हाला आगीने चोहोबाजूने घेरलं," असं सीबर्ट यांनी सांगितलं.

कॅलिफोर्निया अग्नी विभागाच्या वेबसाइटवरही या आगीमध्ये हजारो एकर जंगल भस्म झाल्याचं म्हटलं आहे. ही कॅलिफोर्नियात लागलेली आतापर्यंतची सर्वात भीषण आग असल्याचं त्यांनी म्हटलं आहे.

सप्टेंबर महिन्यात लॉस एंजेलिसच्या जंगलात भीषण आग लागली होती.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या कॅलिफोर्नियामध्ये वाइन रीजनमध्ये पेटलेल्या भीषण वणव्यात 22 जणांचा होरपळून मृत्यू झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हा व्हीडिओ व्हॉट्स अपवर मोठ्या प्रमाणावर शेअर होत आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

व्हीडिओमध्ये मुंबईच्या चांदिवली भागाचे आमदार नसीम खान एका व्यासपीठावर उभे आहेत आणि तिथं अन्य काही लोक बसलेले दिसत आहेत.

परंतु आम्ही तपासणी केली असता, असं लक्षात आलं की व्हीडिओतल्या ठरावीक भागात बदल करण्यात आलेला आहे आणि हा व्हीडिओ चुकीच्या संदर्भात व्हायरल करण्यात आला आहे.

नसीम खान यांनी काय म्हटलं होतं?

हा व्हीडिओ तीन वर्षं जुना असल्याचं बीबीसीने केलेल्या तपासणीत समोर आलं आहे.

व्हीडिओमध्ये 'मुशायरा मीडिया' नावाचं एक चिन्ह दिसत आहे. त्यावरून शोध घेतला असता यूट्यूबवर एक लिंक सापडते, ज्यावरून नसीम खान यांचं पूर्ण भाषण ऐकता येऊ शकतं.

व्हीडिओ प्रकाशित करणाऱ्या या अधिकृत पेजनुसार नसीम खान यांचा हा व्हीडिओ 13 मार्च 2016 रोजीचा आहे. मुंबईतील साकीनाका भागातील गुलिस्ताने उर्दू अदबद्वारे एका शायरीच्या कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. यात काँग्रेस पक्षाचे आमदार नसीम खान मुख्य अतिथी होते.

या कार्यक्रमात ते म्हणाले होते की, "दिल्लीमध्ये यमुना किनारी श्री श्री रविशंकर यांनी राजनाथ सिंह यांच्या उपस्थितीत 'पाकिस्तान जिंदाबाद'च्या घोषणा दिल्या होत्या. त्यांच्यावर देशद्रोहाचा खटला चालवणार का, असं मला मोदींना विचारायचं आहे. मोदी आणि राजनाथ सिंह यांच्यात हिंमत असेल तर त्यांनी देशद्रोहाचा खटला चालवून दाखवावं."

नसीम खान यांच्या या वक्तव्याची मोडतोड करून चुकीच्या संदर्भात तो सोशल मीडियावर व्हायरल करण्यात येत आहे.

या व्हीडिओबद्दल बीबीसीनं नसीम खान यांच्याशीही संपर्क साधला. ते म्हणाले की, "व्हायरल झालेला व्हीडिओ खोटा आहे. त्याविरोधात त्यांनी निवडणूक आयोगासह साकीनाका पोलीस ठाण्यात तक्रार दाखल केली आहे."

"विधानसभा निवडणुकांमध्ये माझी प्रतिमा मलीन करण्यासाठी विरोधी पक्षाकडून अशा प्रकारची कृती केली जात आहे," असं त्यांनी ठामपणे सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेस पक्षाचे आमदार नसीम खान यांचा एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे, यात नसीम खान आपल्या प्रचार सभेत 'पाकिस्तान जिंदाबाद'च्या घोषणा देताना दिसत आहेत, तसंच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी आपल्यावर देशद्रोहाचा खटला चालवून दाखवावा असं आव्हान देत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हाँगकाँगच्या मुख्य प्रशासकीय अधिकारी कॅरी लॅम यांनी सरकारविरोधातील असंतोष रोखण्यासाठी स्वातंत्र्यपूर्व काळातील आणीबाणी कायद्याचा वापर करण्याचं ठरवलं.

1 ऑक्टोबर रोजी झालेल्या आंदोलनात हिंसाचार घडल्यानंतर ही बंदी लागू करण्यात आली. मिळालेल्या माहितीनुसार आंदोलनादरम्यान 14 वर्षांच्या मुलाच्या पायाला गोळी लागली. सध्या त्याला तिएन मुन रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं असून त्याची प्रकृती गंभीर असल्याचं सांगण्यात येत आहे.

आंदोलनकर्यांनी पेट्रोल बॉम्बसह हल्ला केल्यामुळे केलेल्या प्रतिकारादरम्यान तरूण जखमी झाल्याचं पोलिसांनी म्हटलं आहे.

सध्या हाँगकाँगमधली निदर्शनं बऱ्यापैकी थांबली असली तरी काही भागात अजूनही तणावाचं वातावरण आहे.

शुक्रवारी काय घडलं?

मास्कवर बंदी घोषित झाल्यानंतर अचानक आंदोलनकर्ते रस्त्यावर गोळा झाले. निदर्शनात सहभागी होण्यासाठी अनेक जण आपल्या कार्यालयातून निघाले. पोलिसांनी अश्रुधुराचा मारा करताच काही कट्टर आंदोलनकर्त्यांनी रस्ते बंद केले. चिनी झेंड्याला आग लावली. तर मेट्रो स्टेशन, बाजारपेठा बंद करण्यात आल्या.

मास्कवर बंदी घातल्याच्य निर्णयाचा उघड विरोध दर्शवत आंदोलनकर्त्यांनाही मास्क घालण्यास प्रोत्साहित केले. परिस्थिती दिवसेंदिवस बिकट बनत चालली असून दर आठवड्याला होणारी ही आंदोलनं सरकारची डोकेदुखी बनत चालली आहेत. त्यामुळे शहर उद्ध्वस्त होत चाललं असून हे रोखण्यासाठीच स्वातंत्र्यपूर्व काळातील कायद्याचा वापर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

ओळख उघड होणार

70 वर्षांपासून सुरू असलेल्या कम्युनिस्ट सरकारचा विरोध करण्यासाठी एकत्र आलो असल्याचं संतप्त आंदोलकांचं म्हणणं होतं. शेकडो आंदोलकांनी चेहऱ्यावर मास्क लावलं होतं. पण इथून पुढे आंदोलक आपला चेहरा लपवू शकणार नाहीत. अनोळखी असणं ही या आंदोलनातली महत्त्वाची बाब होती. पण आणीबाणीच्या कायद्यामुळे त्यांच्यावर निर्बंध येणार असल्याचं अनेकांना वाटतं.

पण हे मास्क आले तरी कुठून? आणि प्रत्येक आंदोलनात एकसारखेच मास्क का दिसतात?

'व्ही फॉर व्हेन्डेट्टा' मास्कबद्दल थोडंसं

गाय फॉक्स (Guy Fawkes) मास्क हे 'व्ही फॉर व्हेंडेट्टा' चित्रपटापासून लोकप्रिय झाले. प्रस्थापित सरकारच्या विरोधाचं ते प्रतीक मानले जातात. जगभरात अनेक आंदोलनात याचा वापर करण्यात आला आहे. या मास्कमागची कहाणी जाणून घेऊ...

गाय फॉक्स (Guy Fawkes) मास्क हे 'व्ही फॉर व्हेंडेट्टा' चित्रपटापासून लोकप्रिय...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हाँगकाँग सरकारने आंदोलकांच्या मुखवटे किंवा मास्क घालण्यावर बंदी घातली आहे. त्यानंतर त्याचा निषेध करण्यासाठी लाखो आंदोलक रस्त्यावर उतरल्याचं चित्र शुक्रवारी पाहायला मिळालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हाँगकाँगला वादळाचा मोठा फटका आहे.

हाँगकाँगमध्ये या चक्रीवादळामुळे मोठं नुकसान झालं आहे. विशेषतः उंच इमारतींना या वादळाचा फटका बसला. इथं जखमींची संख्या 200 इतकी झाली आहे.

चीनमध्ये ग्वांगडूंग या शहरात हाय अलर्ट लागू करण्यात आला आहे. 2018मधील हा सर्वांत भयंकर चक्रीवादळ आहे. चीनमध्ये जवळपास 24 लाख लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आलं आहे.

फिलिपिन्सलाही या चक्रीवादळाचा तडाखा बसला. यात किमान 59 लोकांचा बळी गेला. शिवाय, सार्वजनिक वाहतूक, संपर्क व्यवस्था कोलमडली असून संपत्तीचीही मोठी हानी झाली आहे.

टुगौगारो या शहराला सर्वाधिक फटका बसला असून इथं प्रत्येक घराचं नुकसान झालं आहे. जवळपास 40 लाख लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आलं आहे.

कायागन या शेतीबहुल भागात पिकांचं नुकसान झाल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

यापूर्वी 2013मध्ये आलेल्या चक्रीवादळात फिलिपिन्समध्ये 7 हजार लोकांचा बळी गेला होता. यावेळी मात्र आपत्ती व्यवस्थापनात बरीच सुधारणा झाली आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फिलिपीन्स आणि हाँगकाँगनंतर आता मांगखुट हे चक्रीवादळ चीनमध्ये पोहोचलं आहे. या वादळाने वारे ताशी 162 किलोमीटर वेगाने वाहत आहेत, ज्यामुळे मुसळधार पाऊसही पडत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हाथरस पीडितेवर पोलिसांनी कुटुंबीयांच्या उपस्थितीविना अंत्यसंस्कार केले.

"योगी आदित्यनाथ यांचं सरकार अमानवी आहे. कुटुंबीयांच्या गैरहजेरीत मुलीवर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. हे वागणं अमानवी आणि दुर्देवी आहे. मुलींना जिवंतपणी सन्मान मिळतो ना मेल्यानंतर. योगी आदित्यनाथ वारंवार छत्रपती शिवाजी महाराजांचं नाव घेतात. केवळ महाराजांचं नाव घेण्यापेक्षा शिवाजी महाराजांच्या कार्यातून प्रेरणा घ्यावी.

उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्र्यांना न्याय, सन्मान आणि समतेचं राज्य निर्माण करता येत नसेल तर त्यांना छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नाव घेण्याचा अधिकार नाही", असं राष्ट्रवादीचे प्रदेशाध्यक्ष आणि जलसंपदा मंत्री जयंत पाटील यांनी म्हटलं आहे.

"उत्तर प्रदेशमध्ये आता कायद्याचं राज्य राहिलेलं नाही तर योगींच्या खास लोकांचं राज्य आलं आहे. योगी हे महाराज आहेत परंतु राज्य राजासारखं चालवत असून हे लोकशाहीला घातक आहे", अशा शब्दांत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते आणि राज्याचे अल्पसंख्याक मंत्री नवाब मलिक यांनी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यावर टीका केली आहे.

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यावर जोरदार टीका होते आहे.

शिवसेनेच्या नेत्या नीलम गोऱ्हे यांनी राष्ट्रपतींना याप्रकरणात लक्ष घालण्याची विनंती केली आहे. "हाथरस घटनेतील पीडितेवर पोलिसांनी कुटुंबीयांच्या अनुपस्थितीत परस्पर अंत्यसंस्कार केले. या भयंकर घटनेमुळे देशभरात चुकीचा संदेश गेला आहे. त्यामुळे या घटनेची सखोल चौकशी करण्याचे आणि आरोपींवर कठोर कारवाई करण्याचे आदेश द्यावेत", अशी विनंती करणारे पत्र शिवसेना नेत्या नीलम गोऱ्हे यांनी राष्ट्रपतींना लिहिलं आहे.

"आरोपींना जामीन मिळू नये, न्यायालयीन कार्यवाहीसाठी अनुभवी आणि कार्यक्षम सरकारी वकिलांची नियुक्ती करण्यात यावी, पुरेसे आणि योग्य पुरावे सादर करण्यात यावेत, न्यायालयात आरोपपत्र वेळीच दाखल करण्यात यावे, साक्षीदारांना पोलीस संरक्षण मिळावे, आरोपींना फाशी व्हावी यासाठी उत्तर प्रदेश सरकारने आपल्या वकिलांना कायदेशीर मदत द्यावी", अशा मागण्या नीलम गोऱ्हे यांनी केल्या आहेत.

"योगीजी तुम्हीही एका महिलेच्या पोटातून जन्म घेतला आहे. तुम्हाला इतरांच्या बहिणीमुलींना आपली बहीण-मुलगी मानायला हवं. तुम्ही त्यांचं संरक्षण करू शकत नसाल तर तुम्ही या पदापासून स्वत:च दूर व्हायला हवं.

तुम्ही स्वत:च राजीनामा द्यायला हवा. माझा 99...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ हे गेल्या काही महिन्यांपासून दुसऱ्या राज्यांना सल्ले देत बसले आहेत. यापेक्षा त्यांनी त्यांच्या राज्यातील गुन्हेगारीवर लक्ष केंद्रित करावं आणि जंगलराजवर कडक कारवाई करावी असा सल्ला राज्याचे गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी आदित्यनाथांना दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हाफिज सईद हा 2008 च्या मुंबई हल्ल्याचा मास्टरमाईंड होता असा दावा अमेरिका आणि भारताने केला आहे. सईद पाकिस्तानातील एक कट्टरवादी म्हणून ओळखला जातो.

हाफिज सईदने 1990च्या दशकात लष्कर-ए-तय्यबाची स्थापना केली. या संघटनेवर बंदी आल्यावर त्याने जमात-उत-दावा या संघटनेस 2002मध्ये नवसंजीवनी दिली.

2012मध्ये अमेरिकेने अटकेसाठी माहिती पुरवणाऱ्याला सुमारे 70 कोटी बक्षीस जाहीर केलं होतं. मात्र अनेक वर्षं ताब्यात असूनसुद्धा तो मोकाट होता.

पाकिस्तानमध्ये बंदी असलेल्या संस्थांच्या यादीतून आता या संस्थांची नावं वगळण्यात आली आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या एका ठरावानुसार पाकिस्तानच्या राष्ट्राध्यक्षांनी एक वटहुकूम जारी केला होता. या वटहुकूमाची मुदत संपली आहे, असं सईदच्या वकीलांनी गुरुवारी इस्लामाबाद उच्च न्यायालयात सांगितलं.

डेप्युटी अटर्नी जनरल राजा खलिद मेहमूद खान यांनी कोर्टात या घडामोडी झाल्याचा पुनरुच्चार केला असल्याचं PTI या वृत्तसंस्थेनं म्हटलं आहे.

फेब्रुवारी-2018मध्ये तत्कालीन राष्ट्रपती मनमून हुसैन यांनी वटहुकूम काढला होता. त्याद्वारे दहशतवादविरोधी कायदा 1997मध्ये दुरुस्त्या केल्या होत्या. त्यानुसार, 'जमात उत दावा' आणि 'फलाह-ए- इन्सानियत फाऊंडेशन' या संस्थांवर बंदी आली होती.

या वटहुकूमाला सईदने इस्लामाबाद उच्च न्यायालयात आवाहन दिलं. न्यायालयाने याचिका फेटाळली कारण वटहुकूमास मुदतवाढ देण्यात आली नाही किंवा पाक संसदेसमोरही तो मांडण्यात आला नाही.

कायदा विभागातील अधिकाऱ्यांनी या प्रकरणावर प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला. तसंच या प्रकरणी सरकारकडून कोणतीही प्रतिक्रिया आली नसल्याचं बीबीसीला सांगितलं.

याप्रकरणी सरकारने काहीही कारवाई का केली नाही अशी पुन्हा विचारणा केली असता नाव न सांगण्याच्या अटीवर काहीतरी कारवाई करण्यात येईल, असं त्यांनी सांगितलं. मात्र लगेच काहीही करण्यास त्यांनी नकार दिला.

पाकिस्तानवर दबाव

पैशाची अफरातफर आणि कट्टरतावाद्यांना वित्तपुरवठा याबाबतीत किती नियमन झालं हे तपासण्यासाठी काही दिवसांपूर्वी Financial Action Task Force (FATF) च्या टीमने इस्लामाबादला भेट दिली. गेल्या जूनमध्ये पाकिस्तानचा संशयास्पद देशांच्या यादीत समावेश करण्यात आला.

पैशाची अफरातफर आणि कट्टरतावाद्यांना वित्तपुरवठा या बाबींविरुद्ध लढण्याचं काम FATF ही संस्था आंतरराष्ट्रीय पातळीवर करते.

या संस्थेची पॅरिसला जूनमध्ये एक बैठक झाली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानात इस्लामाबाद उच्च न्यायालयाने हाफिज सईदच्या 'जमात-उत-दावा' आणि 'फलाह-ए-इन्सानियत फाऊंडेशन या संस्थांवरची बंदी हटवली आहे. त्यानंतर, या प्रकरणात 'काहीतरी कारवाई' नक्की केली जाईल, असं पाकिस्तान सरकारमधील सूत्रांनी बीबीसीला सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हार्दिक पटेल हे कायद्याची विद्यार्थिनी असलेल्या किंजल पटेल यांच्याशी लग्न करणार आहेत. हार्दिक आणि किंजल हे गेल्या सात वर्षांपासून एकमेकांना ओळखतात. हार्दिक पटेल आणि किंजल पटेल यांच्या परिवाराचे संबंध जिव्हाळ्याचे आहेत अशी माहिती बीबीसी गुजरातीला मिळाली आहे.

बीबीसी गुजरातीने हार्दिक पटेल यांची मुलाखत घेतली. किंजल आणि ते कसे जवळ आले याची सर्व हकीकत सांगितली.

किंजल आणि हार्दिक यांचं लग्न 27 जानेवारी रोजी सुरेंद्रनगर जिल्ह्यात दिगसर या ठिकाणी होणार आहे. हे लग्न साध्या पद्धतीनं होणार असून या लग्नाला अंदाजे शंभर जण उपस्थित राहतील असा अंदाज आहे.

"आम्ही दोघं गेल्या सात वर्षांपासून नात्यात आहोत. आमच्या कुटुंबीयांना मात्र ही गोष्ट गेल्या तीन चार वर्षांतच कळली," अशी कबुली हार्दिक पटेल यांनी बीबीसी गुजरातीला दिली. आमच्या दोघांचं लग्न व्हावं अशी दोन्ही कुटुंबाची इच्छा होती, त्यामुळे हे अरेंज मॅरेज आहे असं हार्दिक सांगतात.

हार्दिक आणि किंजल यांचा या महिन्याच्या 23 तारखेला साखरपुडा होणार आहे तर 27 तारखेला लग्न होईल.

"जेव्हा आंदोलन सुरू झालं आणि त्या आंदोलनात मला अटक होणार होती तेव्हा ही गोष्ट मी किंजललाच आधी सांगितली होती," अशी आठवण ते सांगतात.

"सुरुवातीला किंजलच्या कुटुंबीयांचं मत माझ्या राजकारणाशी अनुकूल नव्हतं पण नंतर स्थिती बदलली," असं ते सांगतात.

किंजल या उच्चविद्याविभूषित आहेत. त्यांनी पदव्युत्तर पदवीच शिक्षण घेतलं आहे. तसंच त्या नंतर ह्युमन रिसोर्समध्ये शिक्षण घेत होत्या पण नंतर त्यांनी ते सोडलं आणि आता त्या कायद्याचं शिक्षण घेत आहेत. अशी माहिती हार्दिक यांनी दिली.

हार्दिक पटेल आणि किंजल यांच्या आवडी निवडी कशा आहेत याबद्दल सर्वांनाच उत्सुकता आहे. किंजल यांना प्रवास आवडतो असं हार्दिक सांगतात. "मला विशेष काही आवड नाही. माझ्याजवळ वेळच नसतो. जर माझ्याकडे वेळ असेल तर तिच्यासोबत फिरायला जायला मला आवडेल," असं हार्दिक म्हणाले.

"किंजलला लिहिण्याची आणि वाचण्याची आवड आहे. ती नियमितपणे डायरी लिहिते आणि तिला कादंबऱ्या आवडतात," असं हार्दिक सांगतात.

हनीमूनला कुठे जाणार असं विचारलं असता हार्दिक पटेल म्हणाले, "मला या गोष्टींमधलं फारसं कळत नाही. सध्या माझं लक्ष्य लोकसभा निवडणुकांवर आहे."

हार्दिक पटेल यांचे वडील भारतभाई पटेल यांच्याशी बीबीसी गुजरातीनं बातचीत केली. ते म्हणाले, "समाजाच्या रीतीरिवाजाप्रमाणे साध्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाटीदार समाजाचे नेते हार्दिक पटेल हे विवाहबद्ध होणार आहेत अशी बातमी झळकली आणि ते कुणासोबत लग्न करणार आहेत याची चर्चा राजकीय वर्तुळात तसेच समाजमाध्यमांवर सुरू झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हिवाळ्यात पुरेसा सूर्यप्रकाश मिळण्यासाठी घराबाहेर पडण्याचा सल्ला डॉक्टर देतात.

अशा प्रकारचा अनुभव घेणारे तुम्ही एकटे नाही.  सामान्यत: सप्टेंबर महिन्यात उत्तर गोलार्धातील अनेकांना असा अनुभव येतो.

त़़ज्ज्ञांच्या मते, हिवाळ्याच्या सुरुवातीला हा अनुभव अधिक तीव्रपणे जाणवतो. वातावरण बदलामुळे आरोग्याशी निगडीत समस्यांना 'सप्टेंबर ब्लूज' असं म्हणतात.

या महिन्यात दिवस छोटा असतो. तसंच दक्षिणेकडील देशांच्या तुलनेत पश्चिमेकडच्या देशांत 'सप्टेंबर ब्लूज'चा परिणाम अधिक असतो.

पण, यापासून स्वत: ला कसं वाचवायचं हे तुम्हाला माहिती असेल तर या हिवाळ्याचा तुम्ही चांगल्याप्रकारे अनुभव घेऊ  शकता.

काय आहे नेमका एसएडी आजार?

वातावरणातील बदलामुळे होणाऱ्या या आजारांना सीझनल अॅफेक्टिव डिसऑर्डर (एसएडी)  असं संबोधलं जातं. दरवर्षी ऋतू बदलाच्या वेळी असे आजार अनेकांना होतात.  ब्रिटनच्या सरकारी आरोग्य सेवा 'एनएचएसतनुसार, 'ब्रिटनमध्ये दर 15 व्यक्तींमागे एक व्यक्ती या आजाराची शिकार झालेला असतो.'

यापासून कसे वाचाल?

'यापासून स्वत:चा बचाव करण्याकरता, आरोग्याशी संबंधित सगळ्या सवयी व्यवस्थितपणे पाळायला हव्यात', असं मानसोपचार तज्ज्ञ शेरिलिन थॉम्पसन सांगतात.

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वातावरण बदलतं, तसं तुम्हाला अस्वस्थ वाटत असेल, सर्व काही ठीक असूनसुद्धा काहीतरी हरवल्यासारखं वाटत असेल तर तुम्ही 'सप्टेंबर ब्लूज'चे शिकार असू शकता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही आहे ऐश्वर्या रेड्डीची कहाणी. अभ्यासात हुशार, पण परिस्थिती अत्यंत हलाखीची. या परिस्थितीनेच तिला टोकाचं पाऊल उचलायला भाग पाडलं. कधीकाळी शहरातली टॉपर असणारी ऐश्वर्यानं आर्थिक परिस्थितीशी दोन हात करताना आयुष्य संपवण्याचा निर्णय घेतला.

ऐश्वर्याने 2 नोव्हेंबर रोजी आत्महत्या केली. तिचे अखेरचे शब्द होते, "माझ्या घरातल्या बऱ्याच खर्चांचं कारण मी आहे. मी ओझं बनले आहे. माझं शिक्षण ओझं आहे. शिक्षणाशिवाय मी जगू शकत नाही."

हैदराबादपासून 50 किमी अंतरावरच्या शादनगरमध्ये ऐश्वर्या राहायची. आम्ही तिच्या घरी पोहोचलो तेव्हा 2 खोल्यांच्या तिच्या घराबाहेर मीडियाची झुंबड उडाली होती. पत्रकारांना ऐश्वर्याच्या आईशी बोलायचं होतं.

कुटुंबाचं सांत्वन करण्यासाठी नेते मंडळींचीही ये-जा सुरू होती. ऐश्वर्याचे वडील गांता श्रीनिवास रेड्डी मेकॅनिक आहेत. आई सुमती घरी शिवणकाम करते.

ऐश्वर्या लहानपणापासूनच अभ्यासात हुशार होती. बारावीपर्यंतचं तिचं शिक्षण मोफत झालं. बारावीत तिला 98 टक्क्यांहून अधिक गुण मिळाले होते. त्यावर्षी ती तिच्या शहरात ती पहिली आली होती.

दिल्लीत राहाण्याचा आणि शिक्षणाचा खर्च

तिचे बारावीतले गुण बघून एका नातेवाईकाने तिला दिल्लीत लेडी श्रीराम कॉलेजमध्ये अॅडमिशन घेण्याचा सल्ला दिला. त्यासाठी मदतही केली.

तिला लेडी श्रीराम कॉलेजमध्ये बीएससीला अॅडमिशन मिळालं. मात्र, या कॉलेजच्या नियमानुसार हॉस्टेल वर्षभरानंतर सोडावं लागतं. ऐश्वर्यालाही हा नियम माहिती होता आणि पुढच्या वर्षी काय करायचं, ही काळजी तिला लागून होती.

पदवीच्या शिक्षणानंतर प्रशासकीय सेवेत जाण्याचं तिचं स्वप्न होतं. मात्र, प्रशासकीय सेवेच्या कोचिंगसाठी तिच्या कुटुंबाकडे पैसे नव्हते. ऐश्वर्याचं शिक्षण सुरू रहावं, यासाठी तिचे आई-वडील दिवसरात्र मेहनत करायचे. मुलीच्या शिक्षणासाठी त्यांनी दागिनेही गहाण ठेवले.

दागिने ठेवले गहाण

ऐश्वर्याच्या आई सुमती सांगतात, "तिला दिल्लीला पाठवण्यासाठी मी दागिने गहाण ठेवून 80 हजार रुपये जमवले होते. पुढे होणाऱ्या खर्चाची तिला सतत काळजी असायची. आम्ही तिला प्रशासकीय सेवेच्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करायला सांगायचो. ती अभ्यास खूप हुशार होती."

"मात्र, ऐश्वर्या घर आणि दागिने गहाण ठेवायला विरोध करायची. मी तिला नेहमी म्हणायचे की तू एकदा मोठ्या पदावर गेलीस की आपण अशी 10 घरं घेऊ."

"ऑनलाईन क्लासेस सुरू झाल्यानंतर तिला लॅपटॉप हवा होता. 70 हजार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तिला प्रशासकीय सेवेत जायचं होतं. कॉलेजचं शिक्षण पूर्ण करायचं होतं. ऑनलाईन क्लास करायची तिची इच्छा होती. पण, त्यांच्याकडे कोचिंगसाठी पैसे नव्हते. वर्षभरानंतर हॉस्टेलमधून काढून टाकलं जाण्याची भीती तिला सतावत होती. शिवाय, ऑनलाईन क्लाससाठी लॅपटॉप खरेदी करण्यासाठी तिला बऱ्याच अडचणी येत होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही आहे पाकिस्तानची गली गर्ल' इव्हा बी. अनेकांच्या मर्जीविरुद्ध रॅप करते म्हणून तिला आजही स्वतःचा चेहरा झाकून ठेवावा लागतो.

पण तिला पुढे जाऊन मोठी रॅपर बनायचं आहे. कराचीमध्ये पैसे साठवून रॅप गाण्यांचे व्हीडिओ तयार करणाऱ्या ग्रुपची ही गोष्ट...

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानात एक मुलगी रॅप करते म्हटल्यावर भूवया उंचावल्या नसत्या तर नवलच.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही घोषणा शिवसेनेसाठीही राजकीयदृष्ट्या ऐतिहासिक आहे. 1966 मध्ये शिवसेनेच्या स्थापनेपासून ठाकरे कुटुंबातील कुणीही निवडणुकीच्या रिंगणात स्वतः उतरलं नव्हतं. ठाकरे कुटुंबीय निवडणूक लढवत नसल्यावरून विरोधक अनेकवेळा टीकाही करायचे. पण आता एक वेगळं चित्र आगामी निवडणुकीत पाहायला मिळणार आहे.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

"ठाकरे परिवारातला कुणी निवडणूक लढवणार नाही, हे जरी सत्य असलं तरी, इतिहास घडवताना कधीकधी नियम बाजूला ठेवावे लागतात. बाळासाहेबांनाही वाटायचं की समाजकारण व्यवस्थित करायचं असेल तर राजकारणाच्या खवळत्या समुद्रात स्वतःच उतरावं लागेल," असं शिवसेनेचे नेते आणि खासदार संजय राऊत शिवसेनेच्या विजय संकल्प मेळाव्यात आदित्य यांच्या घोषणेनंतर म्हणाले.

आधी आपल्या जनआशीर्वाद यात्रेद्वारे महाराष्ट्राचा दौरा करणारे आदित्य हे मुंबईच्या वरळी मतदारसंघात निवडणूक लढवणार आहेत.

शिवसेनेच्या स्थापनेपासूनच मुंबई हाच पक्षाचा बालेकिल्ला राहिला आहे. गेल्या 20 वर्षांपेक्षाही अधिक काळापासून मुंबई महापालिकेत शिवसेनेचीच सत्ता आहे. मुंबई तसंच कोकण पट्ट्यातूनच शिवसेनेचे जास्तीत जास्त आमदार निवडून येत असल्याची आतापर्यंतची आकडेवारी आहे.

मग वरळीचीच निवड का?

आदित्य ठाकरे यांच्या निवडणुकीच्या रिंगणात पदार्पणासाठी शिवसेनेने सेफ गेम खेळत वरळी विधानसभा मतदारसंघाचीच निवड केली. 2014 साली इथून शिवसेनेचे सुनील शिंदे विजयी झाले होते. 2009 साली राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते सचिन अहिर यांनी वरळीचे प्रतिनिधित्व केले होते. हेच सचिन अहिर आता शिवसेनेत सामिल झाले आहेत.

तसंच 1990, 1995, 1999, 2004 अशा सलग चार वेळा शिवसेनेचे ज्येष्ठ नेते दत्ताजी नलावडे या मतदारसंघातून निवडून आले होते. त्यामुळे हा मतदारसंघ शिवसेनेला सुरक्षित वाटत असल्याने आदित्य ठाकरे यांच्यासाठी या मतदारसंघाची निवड करण्यात आली असावी.

सचिन अहिर यांच्यासोबत आदित्य ठाकरे

मुंबईतील वरिष्ठ पत्रकार आणि "बाळ ठाकरे अॅंड द राईज ऑफ द शिवसेना" पुस्तकाचे लेखक वैभव पुरंदरे यांच्या मते, "आदित्य ठाकरे यांच्यासाठी शिवसेना साहजिकच सुरक्षित मतदारसंघाची चाचपणी करणार, यात शंका नाही. त्यामुळेच वरळीचा विचार केला गेला असावा."

"युती होवो किंवा न होवो, या मतदारसंघात आदित्य यांना उभं करायचं याची तयारी शिवसेनेने पूर्वीपासूनच केली होती. या भागात शिवसेनेचं कामही चांगलं आहे. इथली यंग ब्रिगेड शिवसेनेच्या पाठीशी असल्यामुळेच या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अखेर युवासेनेचे प्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी विधानसभा निवडणूक लढवणार असल्याची घोषणा केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही ममी असलेल्या 5 वर्षांच्या मुलीचं पोर्ट्रेट या ममीवर आहे.

ममीला गुंडाळण्यात आलेल्या कपड्याच्या आत काय आहे, याचं त्रिमितीय विश्लेषण करण्याचा प्रयत्न संशोधक यावेळी करत आहेत.

ही ममी एका पाच वर्षांच्या मुलीची आहे. या ममीचं वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये मृतदेह तर जतन करण्यात आला आहेच, याशिवाय या मुलीच्या चेहऱ्याचं चित्रही ममीच्या मुखावर लावण्यात आलं आहे. याला ममी पोर्ट्रेट म्हणतात.

ममी बनवण्याची इजिप्शियन पद्धती आणि पोर्ट्रेट रेखाटण्याची रोमन पद्धती एकाच प्रकारे ममी पोर्ट्रेटमध्ये दिसते. अशा प्रकारच्या 100 पोर्ट्रेट ममी सध्या सुस्थितीत आहेत.

हे पेंटिंगवरून ही मुलगी पूर्वी कशी दिसत असेल याचा अंदाज बांधता येतो. नव्या संशोधनात ममीला गुंडाळण्यात आलेल्या कापडाला धक्का न लावता, स्कॅनिंगची प्रक्रिया करण्यात येईल. यातून या मुलीचं आयुष्य आणि मृत्यू यावर अधिक प्रकाश टाकता येणार आहे.

या ममीमध्ये काय आहे, याचा शोध संशोधकांना घ्यायचा आहे.

मॅककॉर्मिक स्कूल ऑफ इंजिनीअरिंगमधले संशोधक मार्क वॉल्टन बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "या मुलीचा मृत्यू पाचव्या वर्षी झाला, हे पाहून वाईट वाटतं. आतापर्यंतचा अभ्यास सांगतो की, ही मुलगी सुदृढ होती. कोणत्यातरी आघाताने तिचा मृत्यू झाला असावा, असं वाटत नाही. मलेरिया किंवा गोवर अशा एखाद्या आजाराने तिचा मृत्यू झाला असण्याची शक्यता आहे."

या ममीचा शोध 1911मध्ये पुरातत्व संशोधक सर विल्यम फ्लिंडर्स पेट्री यांनी इजिप्तमधील हावारा इथ लावला होता. पुढच्या वर्षी ही ममी शिकागोमध्ये आणण्यात आली.

ही ममी सुरक्षितपणे जतन करून ठेवण्यात आली आहे. यावर्षी पहिल्यांदाच या ममीच्या आत काय आहे, याचा शोध घेतला जात आहे.

ही ममी नार्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटी कँपसमध्ये होती. ती प्राथमिक सिटी स्कॅनसाठी शिकागोमधल्या हॉस्पिटलमध्ये हालवण्यात आली. आता ती अरगॉन नॅशनल लॅबॉरिटीमध्ये नेण्यात आली आहे.

या स्कॅनिंगसाठी सिंक्रोट्रॉन एक्सरेचा वापर करण्यात येत आहे. या ममीची हाडं आणि दात यांचा अभ्यास करण्यात येणार आहे. ममीची प्रक्रिया करताना मेंदू काढण्यात येत असे. मेंदूच्या जागी काय ठेवलं जात होतं, याचाही अभ्यास संशोधकांना करायचा आहे.

ममी निर्मितीची प्रक्रिया, मृतदेह ठेवण्याची पद्धत यावरही संशोधकांना अभ्यास करायचा आहे.

ही ममी 1911ला शोधण्यात आली.

डोकं आणि पायांच्या भोवताली वायरसारखं काही असल्याचंही संशोधकांना आढळलं आहे. पण ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

इजिप्तमधील पिरॅमिड आणि ममी हा जगभरात आजही औत्सुक्याचा विषय आहे. नव्या संशोधनात उच्चक्षमतेच्या सिंक्रोटॉन एक्सरेचा वापर करून या ममीच्या अंतरंगाचा उलगडा करण्यात प्रयत्न संशोधक करत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही माहिती खरी आहे की नाही याची पडताळणी बीबीसीनं केली आहे.

मजकूर उपलब्ध नाही

Facebook पोस्ट समाप्त, 1

हा व्हीडिओ फेसबुक आणि ट्विटरवर हजारो जणांनी शेअर केला आहे.

हा व्हीडिओ त्याच माहितीसह गुरुग्राम काँग्रेसने आपल्या अधिकृत फेसबुक पेजवर शेअर केला आहे.

पण या व्हीडिओबरोबर करण्यात आलेला दावा चुकीचा असल्याचं आमच्या लक्षात आलं आहे.

म्हणजे हा व्हीडिओ खरा आहे, मात्र त्याबरोबर देण्यात आलेली माहिती खोटी आहे.

व्हीडिओमध्ये मोदी यांचा कोणत्याही पर्सनल मेक-अप आर्टिस्टकडून मेक-अप चाललेला नाही.

व्हीडिओची सत्यता

हा व्हीडिओ मार्च 2016 मधील आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची मेणाची प्रतिमा तयार करण्यासाठी मादाम तुसाँ गॅलरीमधील लोक त्यांच्या शरीराची व चेहऱ्याची मापं घेण्यासाठी आले होते.

व्हीडिओमधील लोक मोदींच्या चेहऱ्याचा मेक-अप करत नसून त्यांच्या चेहऱ्याची आणि शरीराची मापं घेत आहेत.

मादाम तुसाँचा अर्जही व्हीडिओत दिसत आहे.

आपण हा खरा व्हीडिओ मादाम तुसाँच्या युट्यूबवर पेज पाहू शकता.

माहिती अधिकारातील माहितीचे वास्तव

या व्हीडिओबरोबर एक मेसेज फिरत आहे. 'माहिती अधिकारातून मिळालेले उत्तर' असा तो मेसेज आहे. पण त्याला काही आधार नसल्याचे बीबीसीने केलेल्या पडताळणीत समजले आहे.

पंतप्रधानांच्या कपडे किंवा मेक-अप खर्चाशी निगडित कोणताही प्रश्न पंतप्रधान कार्यालयाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर माहिती अधिकाराबाबत दिलेल्या माहितीत सापडलेला नाही.

या कार्यालयाला साधारणपणे शैक्षणिक पात्रता, सुट्या, वायफायचा स्पीड, मोदींच्या दिवसाचे वेळापत्रक याबाबत प्रश्न विचारण्यात आले आहेत.

2018 साली माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार रोहित सभरवाल यांनी 1988 पासून झालेल्या पंतप्रधानांच्या कपडेखर्चाची माहिती मागवली होती. त्यात अटलबिहारी वाजपेयी आणि मनमोहन सिंग यांचाही समावेश आहे.

ही माहिती वैयक्तिक स्वरूपाची असल्यामुळे त्याची कार्यालयीन नोंद नाही. तसेच पंतप्रधानांच्या वेशभूषेचा खर्च सरकारी खात्यातून होत नाही असंही कार्यालयानं कळवलं आहे.

पंतप्रधानांच्या मेक-अपबाबत माहिती अधिकारातून कोणताही प्रश्न विचारल्याचं बीबीसीला सापडलेलं नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधानांचा मेक-अप सुरू असल्याचा एक व्हीडिओ सोशल मीडियावर सर्वत्र प्रसिद्ध झाला आहे. या व्हीडिओबरोबर 'माहिती अधिकारातून मिळालेल्या माहितीनुसार पंतप्रधानांनी ब्युटिशियनला दरमहा 80 लाख रूपये देण्यात येतात. असा मेसेज शेअर होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही मुलगी आणि आरोपी संबुलच्या मलिकपुरा गावात राहातात. या बलात्काराच्या विरोधात बांदीपुरा जिल्हा तसंच इतर भागात लोकांनी निदर्शनं केली. या घटनेनंतर दोन्ही ठिकाणी कर्फ्यू लावला आहे.

सुरक्षा यंत्रणांनी मलिकपुराकडे जाणारे सगळे रस्ते बंद केले आहेत. इतकंच नाही तर कोणत्याही मीडियाच्या व्यक्तीलाही तिथं जायची परवानगी नाहीये. कोणतीही अनुचित घटना घडू नये म्हणून मुख्य रस्त्यावरही मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा कर्मचारी तैनात केले आहेत.

बारामुल्लामध्ये या घटनेचे पडसाद उमटले आहेत. अनेक ठिकाणी हिंसक आंदोलनं झाली ज्यात अनेक तरुण जखमी झाल्याचं वृत्त आहे. एका आंदोलकाची परिस्थिती गंभीर असल्याचं सांगितलं जात आहे.

या घटनेने काश्मीर खोऱ्याचं वातावरण ढवळून निघालं आहे. पोलिसांनी आरोपीला अटक केली आहे आणि तपास सुरु आहे.

या मुलीचे वडीलांनी आरोप केलाय की त्यांच्या मुलीवर शाळेच्या बाथरूममध्ये बलात्कार झाला. ही शाळा त्यांच्या घराला लागूनच आहे. त्यांचं म्हणणं आहे की या प्रकाराचा त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबाला प्रचंड धक्का बसला आहे.

त्यांनी बीबीसीशी बोलतना सांगितलं की, "9 मे च्या संध्याकाळची गोष्ट असेल, कदाचित 7 वाजले असतील. मी रोजा सोडायला मशिदीत गेलो होतो. त्याचवेळेस माझी बायको माझ्या मुलीला शोधत शोधत घराबाहेर आली. तिने मुलीला खूप हाका मारल्या, पण तिच्याकडून उत्तर आलं नाही. तिथे एक लहानसा तलावही आहे. आम्हाला वाटलं आमची मुलगी पाण्यात बुडाली. पण सत्य परिस्थिती काही वेगळीच होती."

ते पुढे सांगतात, "आम्हाला वाटलं ती मेली की काय. आम्ही परत हाका मारल्या. बराच वेळ झाल्यानंतर शाळेकडून अस्फुट आवाज ऐकू आला. ती आई-आई हाका मारत होती. शाळेत गेल्यावर ती अत्यंत वाईट परिस्थितीत आम्हाला सापडली. आरोपीने तिथून पळून जाण्याचा प्रयत्न केला. पण मी आणि आमच्या शेजाऱ्यांनी मिळून त्याला पकडलं. माझ्या मुलीच्या कपड्यांवर रक्ताचे डाग होते आणि बाथरूमच्या फरशीवरही रक्त सांडलं होतं. आम्ही ताबडतोब आरोपीच्या भावाला आणि वडिलांना बोलवलं आणि दाखवलं की पाहा तुमच्या मुलाने काय केलं आहे."

पीडित मुलीच्या वडिलांनी आरोपीला पोलिसांच्या स्वाधीन केलं. "आम्ही आरोपीला लहानपणापासून ओळखतो. तो आमच्या शेजारी राहातो. तो आमच्या मुलीला अनेकदा फिरायला घेऊन जायचा. पण तो असं काही करेल असं स्वप्नातही वाटलं नव्हतं."

सुरक्षा दलांनी सगळे रस्ते बंद केले आहेत.

पोलिसांच्या तपासावर मुलीच्या वडिलांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरमधल्या बांदीपुरा जिल्ह्यात तीन वर्षांच्या एका मुलीवर कथितरित्या बलात्कार झाल्याचं वृत्त आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही योजना चार वर्षांतच गुंडाळली गेली. कॅगने त्यातील अनेक त्रुटींवर बोट ठेवले होतं पण थेट घोटाळा झाल्याचा आरोप केला नव्हता. जलयुक्तचा शेतकऱ्यांना किती फायदा झाला? यात नेमके काय राजकारण केलं जातंय? बीबीसी मराठीचा हा सविस्तर रिपोर्ट.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देवेंद्र फडणवीसांच्या जलयुक्त शिवार योजनेची आता ठाकरे सरकार SIT चौकशी करणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ही लस 95% पर्यंत संरक्षण देते आणि याचे कोणतेही मोठे दुष्परिणाम नसल्याचं ही लस विकसित करणाऱ्या संशोधकांनी म्हटलं होतं. पण तरीही या लशीच्या अजूनही मोठ्या प्रमाणात चाचण्या सुरू आहेत.

शनिवार-रविवारच्या दोन दिवसांमध्ये या लशीच्या दोन डोसपैकी पहिला डोस घेण्यासाठी हजारो लोकांनी नावं नोंदवली आहेत. पण रशिया या लशीचं नेमकं किती उत्पादन करू शकेल, हे अद्याप स्पष्ट नाही.

या लशीचे निर्माते 2020च्या अखेरपर्यंत लशीचे फक्त 20 लाख डोस तयार करू शकतील अशी शक्यता आहे.

रशियात काही आरोग्यसेवकांना ऑक्टोबरमध्येच लस देण्यात आलेली आहे.

मॉस्कोचे महापौर सर्गेई सोबयनिन यांनी या आठवड्याच्या सुरुवातीला ही लसीकरण मोहीम जाहीर केली.

मॉस्को शहरातल्या शाळा आणि आरोग्य सेवांमध्ये काम करणाऱ्या आणि समाजकार्य करणाऱ्या 1.3 कोटी लोकांना ही लस देण्यात येणार असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं.

जसजशी लशीच्या डोसेसची उपलब्धता वाढेल तशी ही लस देण्यात येणाऱ्यांची यादी वाढवण्यात येणार असल्याचं त्यांनी म्हटलंय.

कोव्हिडवरचे उपचार घेण्यासाठीची रांग रशियातल्या अनेक हॉस्पिटल्समध्ये पहायला मिळते.

मॉस्कोमधील तीन पेशांमध्ये काम करणाऱ्या 18 ते 60 वयोगटातल्या लोकांना ऑनलाईन नोंदणी करून शहरातल्या 70 क्लिनिक्समध्ये ही लस घेता येणार आहे.

मात्र ज्यांनी गेल्या 30 दिवसांत एखादं इंजेक्शन घेतलं असेल, वा ज्यांना श्वसनाचा विकार किंवा इतर व्याधी असणाऱ्या व्यक्तींना आणि गर्भवती, स्तनपान देणाऱ्या महिलांना ही लस दिली जाणार नाही. प्रत्येक व्यक्तीला या लशीचे दोन डोस 21 दिवसांच्या अंतराने दिले जातील.

पण या लशीमध्ये लोकांच्या मनात संमिश्र भावना आहे.

"मला लस घ्यायला आवडेल. कारण त्यामुळे ही साथ आटोक्यात येत संसर्गाचं प्रमाण कमी होण्याची शक्यता आहे," असं मॉस्कोतले रहिवासी आयगॉर क्रिवोबोकोव्ह यांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

पण त्याचवेळी लस घेण्याचा आपला इरादा नसल्याचं दुसरे रहिवासी सर्गेई ग्रिशिन सांगतात.

"या प्रक्रियेला खूप वेळ लागेल. आतापर्यंत कमी प्रमाणत लस उत्पादन झालेलं आहे. बाकीच्यांना लस घेऊ देत, जर ते जगले, तर मीही जगेन," ते सांगतात.

रशियामध्ये आतापर्यंत कोव्हिडचे 24 लाख 31 हजार 731 रुग्ण नोंदवण्यात आले आहेत. तर यामुळे 42 हजार 684 बळी गेले आहेत. शनिवारी रशियामध्ये 28,782 नवीन रुग्णांची नोंद झाली. मॉस्को शहरामध्ये आतापर्यंत सर्वाधिक रुग्ण आढळून आले आहे....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनावरील लस लोकांना द्यायला रशियाची राजधानी मॉस्को शहरातून सुरुवात करण्यात आलेली आहे. या रोगाचा धोका सर्वात जास्त असणाऱ्यांना प्राधान्याने लस देण्यात येणार आहे. यासाठी रशियामध्येच विकसित करण्यात आलेली स्पुटनिक-5 लस वापरण्यात येतेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: हुशेशन हॉस्पिटल नावाच्या या रुग्णालयात कोरोना विषाणूंची लागण झालेल्या रुग्णांवर उपचार केले जाणार असून कोरोना विषाणूशी लढण्यासाठी वाहिलेलं हे दुसरं रुग्णालय आहे.

मात्र आपले प्रयत्न कमी पडत असल्याची कबुली चिनी सरकारने दिला आहे.

सध्या या विषाणूमुळे 400 हून अधिक जणांचा मृत्यू झाला असून 17,000 लोकांना या विषाणूची लागण झाली आहे. चीनच्या बाहेर फिलिपिन्समध्येही एका जणाचा मृत्यू झाला आहे.

चीनच्या बाहेर या रोगामुळे मृत्यू झालेला हा पहिलाच व्यक्ती आहे. हा रुग्ण 44 वर्षीय असून तो वुहानचा रहिवासी आहे. फिलिपिन्सला येण्याआधी त्याला कोरोना विषाणूची लागण झाली होती.

चीनशिवाय जगाच्या इतर भागात आतापर्यंत 150 लोकांना या विषाणूची लागण झाली आहे. अनेक देशांनी चीनमधून येणाऱ्या नागरिकांवर बंदी घातली आहे.

चीनच्या नॅशनल हेल्थ कमिशनने जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार ज्या लोकांना लागण झाली आहे त्याशिवाय 21,558 लोकांना या विषाणूची लागण झाल्याचा संशय आहे, 152,700 लोकांवर लक्ष ठेवलं जात असून 475 जणांना रुग्णालयातून सोडण्यात आलं आहे.

नव्या रुग्णालयात काय आहे?

चीनच्या सरकारी प्रसारमाध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार या रुग्णालयाचं काम पूर्ण झालं असून सोमवारी या रुग्णालयाचं उद्घाटन होणार आहे.

1,400 चीनच्या लष्करी वैद्यकीय सेवेचे अधिकारी, काही रुग्ण सध्या या रुग्णालयात दिसत आहेत. लिश्नेशन भागातील दुसरं रुग्णालय बुधवारी बांधून पूर्ण होईल.

नॅशनल हेल्थ कमिशनचे प्रवक्ते जिओ याहुई यांनी रॉयटर्स वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं की आता शहरात एकूण 10000 खाटांचं रुग्णालय उपलब्ध असेल. त्यामुळे सध्याच्या संकटाशी सामना करण्यासाठी ही रुग्णालयं पुरेशी आहेत.

आकडेवारी वाढू शकते का?

हाँगकाँग विद्यापीठाने वर्तवलेल्या अंदाजानुसार अधिकृत आकडेवारीपेक्षा रुग्णांचा आकडा वाढण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञांच्या मते वुहान शहरातच 75000 लोकांना या विषाणूची लागण झाल्याची शक्यता आहे.

वुहान शहरात सध्या सर्व व्यवहार बंद असून काही अपवाद वगळता इतर शहरातीलसुद्धा व्यवहार बंद आहेत.

कोरोना विषाणूमुळे अनेक देशांनी चीनमधून येणाऱ्या नागरिकांवर बंदी घातली आहे.

कोरोना संसर्गाची लक्षणं

कोरोना व्हारसच्या संसर्गाची लक्षणं अगदी सामान्य आहेत. श्वास घेण्यात अडथळा, खोकला किंवा वाहतं नाक, ही मुख्य लक्षणं आहेत. मात्र कोरोना व्हायरसच्या काही प्रजाती अतिशय धोकादायक आहे. सार्स (Severe...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीनमध्ये सध्या कोरोना विषाणूने थैमान घातलं आहे. या विषाणूचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या वुहान शहरात अवघ्या 10 दिवसात हजार खाटांचं रुग्णालय बांधण्यात आलं. रुग्णांची संख्या अजूनही वाढतच आहे.