डॉक सारांशित करण्यासाठी: पहिल्यांदाच तीन परराष्ट्र मंत्र्यांची बैठक बीजिंगमध्ये झाली आहे.

चीनच्या म्हणण्यानुसार या निर्णयामुळे शांतता प्रस्थापित होण्यास मदत होईल. बीजिंग येथे झालेल्या तीन देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीनंतर चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी सांगितलं की, इकॉनॉमिक कॉरिडॉरमुळे विकासाला आणखी गती मिळेल.

तीन देशात झालेली बैठक ही पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांच्यातलं शत्रुत्व कमी करण्याच्या दृष्टीनं एक महत्त्वाचं पाऊल समजलं जातं.

पाकिस्तान तालिबानला सातत्यानं प्रेरणा देत असल्याचं अफगाणिस्तानचं मत आहे. चीननं पाकिस्तानबरोबर इकॉनॉमिक कॉरिडॉरमध्ये जवळजवळ 57 अब्ज डॉलर (5700 कोटी) इतकी गुंतवणूक केली आहे.

या प्रकल्पाअंतर्गंत चीन रस्ते, रेल्वे आणि पाईपालाईनचं जाळं पसरवत आहे. हे काम पाकिस्तानी पोर्ट ग्वादर आणि पश्चिम चीनच्या कॅशगरच्या दरम्यान होत आहे.

अफगाणिस्तान, चीन, पाकिस्तान यांची अशा पद्धतीनं पहिलीच बैठक झाली आहे. दोन्ही देशांत मध्यस्थी करून तणाव कमी करण्याची चीनची इच्छा आहे.

जर चीन CPEC ( China Pakistan Economic Corridor) चा विस्तार अफगाणिस्तानपर्यंत करण्यात यशस्वी झाला, तर त्याचा भारत अफगाणिस्तान संबंधांवर आणि चाबाहार बंदरावर काय परिणाम होईल? या तीन देशात झालेल्या बैठकीनंतर भारतानं सतर्क होण्याची गरज आहे का? अफगाणिस्तानाच्या धोरणावर त्यांचा प्रभाव कसा राहील?

हे सर्व प्रश्न आम्ही जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाच्या दक्षिण आशियाई अध्ययन केंद्राच्या प्राध्यापक सविता पांडे यांना विचारले.

या प्रश्नावर त्यांचे उत्तर वाचा त्यांच्याच शब्दात.

पाकिस्तान आणि चीन यांच्या मैत्रीत अफगाणिस्तानचा समावेश हा अत्यंत गुंतागुंतीचा प्रश्न आहे. चीनचे अफगाणिस्तानात आर्थिक हितसंबंध आहेत. अफगाणिस्तानात चीनला तांब्याच्या उत्खननाचा प्रकल्प मिळाला आहे. पण अशांतततेमुळे तो पुढे जाऊ शकलेला नाही. सध्या हा प्रकल्प चीनच्याच ताब्यात आहे.

याशिवाय चीन आणि अफगाणिस्तान यांचे संबंध कधीही बिघडले नाहीत. पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान यांचे संबंध तणावपूर्ण आहेत. त्यामुळे आपलं निदान काम तरी चालू रहावं इतपत हे संबंध सुधारण्याचा चीनचा इरादा आहे.

CPEC ला अफगाणिस्तानात घेऊन जाणं हासुद्धा याच प्रयत्नाचा एक भाग आहे.

भारताच्या अडचणी वाढल्या

खरंतर CPEC मुळे अजूनही पाकिस्तान आणि चीनमध्ये अजुनही गुंतागुंत आहे. CPEC बाबत भारताला आक्षेप आहेतच, पण पाकिस्तानातही पण...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

चीन पाकिस्तान इकॉनॉमिक कॉरिडॉरला अफगाणिस्तानपर्यंत वाढवणार असल्याचं चीननं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानकडे अण्वस्त्र आहे पण पाकिस्तान एनएसजीचा सदस्य नाही.

अमेरिकेच्या या निर्णयानंतर पाकिस्तानच्या 'न्युक्लिअर सप्लायर ग्रुप' (NSG) मध्ये सामील होण्याच्या मनसुब्यांना सुरूंग लागण्याची शक्यता आहे.

मागच्या काही दिवसांत अमेरिकेनं बंदी घातलेल्या 23 परदेशी कंपन्यांमध्ये या कंपन्यांचासुद्धा समावेश आहे.

अमेरिकेच्या वाणिज्य मंत्रालयाच्या मते या सात कंपन्या अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा किंवा परराष्ट्र धोरणाला घातक असलेल्या कारवायांमध्ये सामील होत्या किंवा तसं करण्याचा त्यांचा डाव होता.

या सात कंपन्यांची नावं खालीलप्रमाणे

अमेरिकेच्या वाणिज्य मंत्रालयाच्या मते कराचीमधल्या मुश्को इलेक्ट्रॉनिक्स प्रायव्हेट लिमिटेडनं निर्बंध घातलेल्या काही कंपन्यांकडून उपकरणांची खरेदी केली आहे.

त्याचप्रमाणे लाहोरच्या सोल्युशन्स इंजिनिअरिंग कंपनीचा राष्ट्रीय सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरणाला घातक असल्याच्या आरोपावरून या यादीत समावेश करण्यात आला. त्यांच्या काही हलचाली या अमेरिकी सुरक्षेला धोका असल्याचं सांगण्यात आलं आहे.

या आधीच निर्बंध घातलेल्या पाकिस्तानी कंपन्यांसाठी या कंपन्या उपकरणांची खरेदी करत असल्याचं अमेरिकेचं म्हणणं आहे.

या सातही कंपन्या कराची, इस्लामाबाद आणि लाहोरमधल्या आहेत. मंत्रालयानं जारी केलेल्या सूचनेत या कंपन्यांच्या पत्त्याचा समावेश करण्यात आला आहे. या यादीत समावेश झाल्यानं आता त्यांना आंतरराष्ट्रीय व्यापार करता येणार नाही.

'एनटायटी लिस्ट' असं या यादीचं नाव आहे. कोणत्याही कंपनीचा या यादीत समावेश करण्यासाठी किंवा हटवण्यासाठी अमेरिकेच्या परराष्ट्र, संरक्षण, उर्जा आणि अर्थ मंत्रालयांमध्ये सहमती असावी लागते.

निर्बंध घातलेल्या 23 कंपन्यांमध्ये 15 कंपन्या दक्षिण सुदान आणि एक कंपनी सिंगापूरची आहे.

एनएसजीची (NSG) वाटचाल होणार कठीण

अमेरिका पाकिस्तानवर दहशतवादाविरुद्ध कडक पावलं उचलण्यासाठी दबाव टाकत आहे, अशा पार्श्वभूमीवर या घडामोडी घडत आहेत.

यामुळे पाकिस्तानच्या न्युक्लिअर सप्लायर ग्रुपमध्ये सामील होण्याच्या प्रयत्नांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

भारत आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशाकडे अण्वस्त्र असूनसुद्धा दोन्ही देश एनएसजीचे सदस्य नाहीत.

भारत या गटात सामील होण्याचा प्रयत्न करत आहे आणि त्यासाठी ब्रिटन, रशिया आणि ऑस्ट्रेलिया या देशांचा भारताला पाठिंबासुद्धा आहे.

पाकिस्ताननं या गटात सामील होण्यासाठी 2016 साली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेनं पाकिस्तानच्या सात कंपन्यांवर बंदी घातली आहे. त्यांच्यावर अण्वस्त्र व्यापार करण्याचा आरोप होता. म्हणून या कंपन्या राष्ट्रीय सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरणासाठी धोकादायक असल्याचं सांगण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानचे गृहमंत्री अहसन इक्बाल

पक्षाच्या एका सभेसाठी इक्बाल नरोवाल शहरात आले होते. त्यावेळी अज्ञात हल्लेखोरानं त्यांच्या खांद्यावर गोळी झाडली. या हल्ल्यानंतर त्यांना तत्काळ हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आलं.

त्यांचा जिवाला आता कोणताही धोका नसल्याचं सांगण्यात आलं.

त्यांच्यावर हल्ला करणारा हा विशीतला एक तरुण असून त्याला अटक करण्यात आली आहे. या हल्लेखोराची सध्या चौकशी सुरू आहे.

इक्बाल हे सध्या पाकिस्तानात सत्तेत असलेल्या पाकिस्तान मुस्लिम लीग (नवाझ) या पक्षाचे सदस्य आहेत. पाकिस्तानात येत्या जुलै-ऑगस्टमध्ये सार्वत्रिक निवडणुका होण्याची शक्यता आहे.

अहसन इक्बाल यांच्यावर एका स्थानिक हॉस्पिटलमध्ये शस्त्रक्रियेसाठी नेण्यात आलं आणि नंतर त्यांना एअर अँब्युलंसमधून लाहोरच्या सर्व्हिसेस इन्स्टिट्यूट रुग्णालयात हलवण्यात आलं.

त्यांनी रविवारी रात्री ट्विटरवर प्रार्थनांसाठी आपल्या समर्थकांचे आभार मानले.

हल्ल्याचा निषेध

पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहीद खाकन अब्बासी यांनी या हल्ल्याचा तीव्र शब्दांत निषेध केला आहे. तसंच, या प्रकरणाची तत्काळ चौकशी करून अहवाल सादर करावा, असे आदेश त्यांनी पंजाब प्रांताच्या पोलिसांना दिले आहेत.

काही ख्रिश्चन गटांसोबत बैठक आटोपून इक्बाल परत येत असताना हा हल्ला झाल्याचं एका वरिष्ठ सरकारी अधिकाऱ्यानं रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेला सांगितलं.

Ahsan Iqbal was taken to hospital after being shot at least once

इक्बाल यांच्या उजव्या खांद्याला गोळी लागली असल्याचं पंजाब सरकारचे प्रवक्ते मलिक अहमद खान यांनी AFP या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

"हल्लेखोर दुसरी गोळी झाडणारच होता, तितक्यात पोलीस आणि सभेतल्या लोकांनी त्याला अडवलं," असं खान यांनी स्पष्ट केलं.

हल्लेखोर कोण?

संशयित हल्लेखोराचं नाव अबिद हुसेन असून तो 21 वर्षांचा असल्याचं पाकिस्तानी मीडियाने सांगितलं आहे. तो कट्टरतावादी तेहरीक-ए-लबायक या रसूल अल्लाह पक्षाशी संबंधित आहे, असं रॉयटर्स वृत्तसंस्थेनं एका पोलीस रिपोर्टचा दाखला देत म्हटलंय.

पाकिस्तानच्या वादग्रस्त इश्वरनिंदेसाठीच्या कायद्याची धार कमी केली जात आहे, असा आरोप या धार्मिक कट्टरतावादी पक्षाने केला आहे.

पक्षाचे नेते खादिम हुसेन रिझवी यांनी एका प्रसिद्धीपत्रकात या हल्ल्याचा निषेध करत आपल्या कार्यकर्त्यांना शांत राहण्याचं, कुठल्याही शस्त्रांचा वापर न करण्याचं आवाहन केलं आहे.

हेही वाचलंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतात रविवारी झालेल्या गोळीबारात पाकिस्तानचे गृहमंत्री अहसन इक्बाल जखमी झाले आहेत. देशाच्या ईशान्य भागातील नरोवाल शहरांत इक्बाल गेले असता, हा हल्ला झाल्याचं वृत्त स्थानिक माध्यमांनी दिलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री कुरेशी आणि भारताचे पंतप्रधान मोदी

यवतमाळ परिसरातील अनेक विकासकामांचं ई-कोनशिला पद्धतीने नरेंद्र मोदी यांनी उद्घाटन केलं, तसंच अजनी (नागपूर)-पुणे या दोन शहरादरम्यान नव्याने सुरू झालेल्या 'हमसफर एक्सप्रेस'चे त्यांनी हिरवा झेंडा दाखवून उद्घाटन केलं.

तत्पूर्वी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी आणि देवेंद्र फडणवीस यांनी पंतप्रधानांचे नागपूर विमानतळावर स्वागत केलं. त्यानंतर पांढरकवड्यात बोलताना त्यांनी मराठीतून सांगितलं की "इथल्या लोकांना विशेषत: माता भगिनींना मला भेटायचंच होतं," असं . मोदींनी अनेकदा महाराष्ट्रात मराठी भाषेतून संवाद साधला होता.

माऊंट एव्हरेस्ट सर करणाऱ्या चंद्रपूरच्या मुलांचा आपल्या भाषणात उल्लेख केला. याआधी 'मन की बात' या कार्यक्रमातही त्यांनी या मुलांचं कौतुक केलं होतं.

प्रधानमंत्री आवास योजनेअंतर्गत 2022पर्यंत लोकांना घरं मिळतील. तसंच या घराची नोंदणी घरातल्या महिलेच्या नावावर व्हावी, यासाठी आम्ही प्रयत्नशील आहोत असंही मोदी यावेळी म्हणाले.

त्यानंतर त्यांनी पुलवामामध्ये 14 फेब्रवारीच्या हल्ल्यात मरण पावलेल्या जवानांना श्रद्धांजली वाहिली. "तुमचा आक्रोश मी समजू शकतो. महाराष्ट्रातील शहिदांच्या कुटुंबांचं दु:ख मी समजू शकतो. माझ्या संवेदना त्यांच्याबरोबर आहेत," असं ते म्हणाले.

"शहिदांचं बलिदान व्यर्थ जाणार नाही. दहशतवाद्यांनी कितीही लपण्याचा प्रयत्न केला तरी शिक्षा दिली जाईल. धीर धरा, जवानांवर विश्वास ठेवा. पुलवामाच्या गुन्हेगारांना कशी आणि केव्हा शिक्षा द्यायची याचा निर्णय जवानच घेतील," असं ते म्हणाले.

"एक असा देश जो फाळणीनंतर जन्माला आला, जिथे दहशतवादाला आश्रय दिला जातो, आज दिवाळखोर होण्याचा मार्गावर आहे, तो दहशतवादाचा दुसरा मार्ग झाला आहे," अशी टीका नरेंद्र मोदींनी पाकिस्तानचं नाव न घेता केली.

आम्ही जी विकासकामं करत आहोत त्यामागे अनेकांचं बलिदानसुद्धा आहे, असंही मोदी यावेळी म्हणाले.

पाकिस्तानचं प्रत्युत्तर

दरम्यान, पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरेशी यांनी या पुलवामा हल्ल्याचा निषेध केला आहे. मात्र "कुठल्याही प्रकारचा हिंसाचार पाकिस्तान सरकारचा मार्ग कधीच नव्हता न असेल," असंही ते म्हणाले.

पाकिस्तानच्या जियो न्यूजशी बोलताना ते म्हणाले, "ही दुःखद बाब आहे की या प्रकरणात कुठलाही तपास न करता भारताने थेट पाकिस्तानवर आरोप लावले आहेत. आरोप लावायला एक मिनिटही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"महाराष्ट्रातील शहिदांच्या कुटुंबांचं दु:ख मी समजू शकतो. त्यांचं बलिदान व्यर्थ जाणार नाही," अशा शब्दांमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पुलवामा हल्ल्यासंदर्भात यवतमाळ जवळील पांढरकवडा मध्ये भाष्य केलं. पाकिस्ताननेही या हल्ल्याचा निषेध केला असून भारताच्या आरोपांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानने त्यांना भारताकडे सुपूर्द करण्याआधी अभिनंदन डान्स करत होते, असा या व्हीडिओमध्ये दावा करण्यात आला आहे. आणि फक्त भारतातच नव्हे, पाकिस्तानमध्येही हा व्हीडिओ सध्या व्हायरल होतो आहे.

भारतात #WelcomeHomeAbhinandan तर पाकिस्तानमध्ये #PeaceGesture या हॅशटॅगसहीत हा व्हीडिओ पोस्ट केला जात आहे.

भारतात विशेषत: तेलुगूसहित इतर भाषांमधल्या मथळ्याखाली हा व्हीडिओ पोस्ट केला गेला. अभिनंदन मायदेशी परतल्यापासून हा व्हीडिओ हजारोवेळा शेअर करण्यात आला आहे.

पण बीबीसीच्या पडताळणीत हा दावा खोटा असल्याचं दिसून आलं आहे.

युट्यूबर दिसणारा धुसर व्हीडिओ हा काही वर्षांपूर्वीचा आहे, असं गुगल इमेज रिव्हर्स सर्च केल्यावर कळलं, कारण त्यात मूळ व्हीडिओही सापडला.

हा व्हीडिओ 23 फेब्रुवारी 2019ला पहिल्यांदा अपलोड करण्यात आला आहे. संपूर्ण व्हीडिओ हा 4 मीनिटांचा आहे. त्यामध्ये पाकिस्तानचे सैनिक डान्स करत आहेत.

पाकिस्तान हवाई दलाचे ऑफिसर्स एका यशस्वी कारवाईनंतर आनंद साजरा करतानाचा हा व्हीडिओ असल्याचं व्हीडिओसोबत दिलेल्या माहितीत म्हटलं आहे.

पाकिस्तानी लोकगीत 'चिट्टा चोला' या गाण्यावर ते डान्स करत आहेत.

अभिनंदन यांना पाकिस्तानने 27 फेब्रुवारी ताब्यात घेतलं होतं. पण हा व्हीडिओ 23 फेब्रुवारीला 2019 पोस्ट केला आहे. म्हणजे हा व्हीडिओ 23 तारखेपेक्षाही जुना असण्याची शक्यता आहे.

या व्हीडिओमध्ये डान्स करणाऱ्या व्यक्तीनं अभिनंदन यांनी घातलेल्या हवाई दलाच्या गणवेशासारखा हिरवा ड्रेस घातला आहे. बारकाईनं पाहिलं त्या व्यक्तीच्या डाव्या खांद्यावर पाकिस्तान हवाई दलाचे चिन्ह लावलेलं आहे.

शुक्रवारी हा जुना व्हीडिओ "अभिनंदन यांचा डान्स" असा दावा करत दोन्ही देशातल्या अनेक लोकांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर शेअर केला आहे.

(तुमच्याकडेही येणाऱ्या बातम्या, फोटो, व्हीडिओ संशयास्पद किंवा खोटे आहेत, असं तुम्हाला वाटत असेल तर त्यांची पडताळणी करायला +91-9811520111वर व्हॉट्सअॅप पाठवा. किंवा इथं क्लिक करून बीबीसीला पाठवा.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय वायुदलाचे विंग कमांडर अभिनंदन वर्तमान यांनी मायदेशी परतण्याआधी पाकिस्तानात खरंच डान्स केला का? कारण सोशल मीडियावर तसं दाखवणारा एक व्हीडियो सध्या पसरवण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानमधल्या ट्वीटर युजर्सनंही या वादात उडी घेतलीये.

शाहरूख खानच्या कंपनीनं नेटफ्लिक्ससाठी 'बार्ड ऑफ ब्लड' या सीरिजची निर्मिती केली आहे. ही सीरिज 27 सप्टेंबरला प्रदर्शित होणार आहे.

शाहरूख खाननं गुरुवारी ट्विटर अकाऊंटवरून या सीरिजचा ट्रेलर जाहीर केला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"बार्ड ऑफ ब्लड सीरिजचं स्वागत आहे. हेरगिरी, सूडाची भावना, प्रेम आणि कर्तव्य यांची ही एक रहस्यमय कथा आहे," असं शाहरूखनं लिहिलं होतं.

गफूर यांचं ट्वीट

एक दिवसानंतर आसिफ गफूर यांनी ट्रेलरच्या आधारे दावा केला की, "शाहरूख खान बॉलिवुड सिंड्रोमचे शिकार आहेत."

'बार्ड ऑफ ब्लड' ही अशा 3 भारतीय गुप्तहेरांची कथा आहे, जे एका रेस्क्यू मोहिमेकरता पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतात जातात. ट्रेलरमध्ये याला 'सुसाईड मिशन' म्हटलं आहे.

आसिफ गफूर यांनी शाहरूखच्या ट्वीटला रीट्विट करत सत्य जाणून घ्यायचा सल्ला दिला आहे.

'शाहरूख खान तुम्ही बॉलिवुड सिंड्रोममध्ये अडकले आहात. सत्य परिस्थिती जाणून घेण्यासाठी 'रॉ'चे हेर कुलभूषण जाधव, विंग कमांडर अभिनंदन आणि 27 फेब्रुवारी 2019ची स्थिती पाहा. याशिवाय तुम्ही काश्मिरमध्ये होणारा अत्याचार आणि जातीवादासाठी प्रयत्नरत असलेल्या राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विरोधात बोलून शांती आणि मानवतेला प्रोत्साहन देऊ शकता,' असं गफूर यांनी म्हटलं आहे.

गफूर यांच्या ट्वीटनंतर अनेकांनी यावर प्रतिक्रिया दिली आहे.

संदीप सप्रे नावाच्या ट्वीटर युझरनं लिहिलं आहे, "कुलभूषण यांच्याविरोधात पुरावे नाहीत, असं तुमच्या राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागारानं म्हटलं आहे."

"गफूर यांनी भारतातल्या त्या ट्विटर अकाऊंटला लक्ष्य केलं आहे, ज्याला जगभरातून सर्वाधिक लोक फॉलो करतात, असं ट्वीट शाहरूख खानच्या एका चाहत्यानं केलं आहे.

याव्यतिरिक्त अनेक युजर्सनी गफूर यांना टीकेचं लक्ष्य केलं. तर दुसरीकडे पाकिस्तानातील ट्विटर युजर्सनी गफूर यांना पाठिंबा जाहीर केला आहे.

शाहजहान मलिक यांनी म्हटलं आहे, की शाहरूख खानसारखे अनेक चांगले हीरो बॉलिवुडमध्ये आहेत. पण यापैकी कुणी सभ्य माणूस नाही याचं दु:ख आहे."

"सर, ही त्यांची मजबूरी आहे. नाहीतर ते ना इकडचे राहतील ना तिकडचे," असं ट्वीट सईदा बुशरा आमीर यांनी केलं आहे.

शाहरूख खाननं मात्र अद्याप गफूर यांच्या ट्वीटला उत्तर दिलेलं नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शाहरूख खानच्या कंपनीनं नेटफ्लिक्ससाठी तयार केलेल्या एका चित्रपटामुळे पाकिस्तानच्या लष्कराचे प्रवक्ते मेजर जनरल आसिफ गफूर आणि शाहरूख खानच्या चाहत्यांमध्ये ट्वीटरवर वाद सुरू झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानस्थित अफगाण इस्लामिक प्रेस या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या बातमीनुसार, अफगाणिस्तानच्या बागलान प्रदेशात अज्ञात शस्त्रधारी हल्लेखोरांनी KEC इंटरनॅशनल या भारतीय कंपनीच्या सात कर्मचाऱ्यांचं अपहरण केलं आहे. अपहरण झालेल्या सात जणांपैकी सहा भारतीय आहेत.

बागलान प्रदेशाचे पोलीस दलाचे प्रवक्ते जबिहुल्ला शूजा यांनी अफगान इस्लामिक प्रेसला (AIP) माहिती दिली की, "काही शस्त्रधारी लोकांनी बागलान प्रदेशाची राजधानी पुल-ए-खुमरी इथून समांगनकडे जाणाऱ्या रस्त्यावरून स्थानिक वेळेनुसार सकाळी दहा वाजता सात लोकांचं अपहरण केलं आहे."

अपहरण झालेल्या लोकांची ओळख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.

शूजा यांनी माहिती दिली की, हे लोक पुजा-ए-खुमरीच्या ख्वाजा अलवान परिसरातील एका विद्यूत उप-केंद्रावर काम करत होते. त्यांच अपहरण कारी नूरुद्दीनच्या विश्वासू तालिबान लढवय्यांनी केलं आहे.

भारताच्या परराष्ट्र विभागाचे प्रवक्ते रवीशकुमार यांनी या घटनेबाबत सरकारनं अफगाणिस्तानशी संपर्क साधल्याचं म्हटलं आहे.

तथापि तालिबान प्रवक्ता जबिहुल्ला मुजाहिद यानं या घटनेविषयी आपल्याला काहीही माहिती नसल्याचं म्हटलं आहे.

बागलान प्रदेशात अफगाण नॅशनल आर्मी

KEC इंटरनॅशनल लिमिटेडतर्फे विद्यूत पुरवठ्यासाठी टॉवर उभे केले जातात.

AIPच्या बातमीनुसार या कंपनीनं अफगाणिस्तान सरकारबरोबर अनेक करार केले आहेत. ही कंपनी अफगाणिस्तानमध्ये सेंट्रल एशिया साऊथ इशिया इलेक्ट्रिसिटी ट्रांसमिशन अँड ट्रेड प्रोजेक्ट (CASA-1000) सह इतर अनेक योजनांवर काम करत आहे.

तालिबाननं यापूर्वीही देशातील विद्यूत पूरवठ्याशी निगडीत पायाभूत सुविधांच्या प्रकल्पांना लक्ष्य केलं आहे.

मार्चमध्ये तालिबाननं एक निवेदन प्रसिद्ध करत अफगाणिस्तान सरकारला कुंदूज आणि बागलानमध्ये आपल्या नियंत्रणातील भागात विद्यूत पुरवठा सुरळीत ठेवण्याविषयी इशारा दिला होता.

या मागण्या पूर्ण झाल्या नाहीत, तर काबूलला होणारा विद्यूत पुरवठा बंद केला जाईल, अशी धमकीही दिली होती.

एप्रिल महिन्यात बागलानमध्ये विजेचा एक टॉवर तालिबाननं नष्ट केला होता. त्यामूळे काबूल दोन दिवस अंधारात होतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अफगाणिस्तानच्या बागलान प्रदेशात एका भारतीय कंपनीसाठी काम करणाऱ्या सात कर्मचाऱ्यांचं अपहरण करण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाकिस्तानी अभिनेत्री वीणा मलिकने सानियाला ट्विटरवर असंख्य सल्ले दिल्यानंतर वैतागलेल्या सानियाने तिला ब्लॉक करून टाकलं.

आता या सगळ्या वादात पाकिस्तानचा माजी जलदगती गोलंदाज शोएब अख्तरही उतरला आहे. सानिया एक पत्नी म्हणून 'दुर्दैवी' असल्याचं त्याने म्हटलंय.

शोएब अख्तर म्हणाला, "सानिया पत्नी म्हणून दुर्दैवी आहे. तिनं काहीही केलं तरी भारत आणि पाकिस्तानातून तिच्यावर टीका केली जाते. तिला विनाकारण लक्ष्य केलं जातं. जर ती तिच्या नवऱ्यासोबत जेवायला गेलीये आणि त्यांना लहान मूलही आहे, तर त्यात चूक काय आहे?"

शोएबनं आपल्या युट्यूब चॅनलवर म्हटलं आहे, की तिनं एका पाकिस्तानी मुलासोबत लग्न केलं म्हणून भारतात तिच्यावर टीका करण्यात आली. आता पाकिस्तानी टीम क्रिकेट मॅच हरल्याचा दोषही तिलाच दिला जातोय. तुम्ही कोणाच्या कुटुंबाबद्दल असं कसं बोलू शकता? गेले दोन महिने तिला तिच्या नवऱ्याला भेटताही येत नव्हतं. नवरा-बायको एकमेकांना भेटूही शकत नाहीत का?

शोएबनं पुढे म्हटलं आहे, "शोएब मलिकची कामगिरी चांगली होत नसेल तर यामध्ये सानियाचा काय दोष? तो सानियासोबत जेवला म्हणून पाकिस्तानचा पराभव झाला का? कोणाच्या बायकोला असं उगाच वादात ओढलं गेलं, की मला फार वाईट वाटतं. मॅचच्या आधी नवरा त्याच्या बायकोसोबत जेवू शकत नाही का?"

बॉलिवूडची अभिनेत्री सोनाली बेंद्रेसोबतच्या आपल्या नात्यासंबंधीच्या अफवांवरही पाकिस्तानच्या या माजी जलदगती गोलंदाजानं स्पष्टीकरण दिलं आहे.

शोएब म्हणतो, "मी सोनालीसोबत कधीच नात्यात नव्हतो. मी तिला कधी भेटलोही नाहीये. पण सोनालीच्या फिल्म्स मात्र मी पाहिल्या आहेत. ती खूप सुंदर आहे. पण मी काही तिचा फॅन नव्हतो. ती कॅन्सरला मोठ्या धिटाईने सामोरं गेली आणि जिंकली. त्यानंतर मी तिचा फॅन झालो. तिच्या जिद्दीला मी दाद देतो. "

पाकिस्तानच्या पराभवाविषयी बोलताना शोएब म्हणतो की भारतीय क्रिकेट टीम एक बलाढ्य टीम आहे. चांगलं खेळल्यामुळेच त्यांचा विजय झाला. पण पाकिस्तानी टीमचा कर्णधार मात्र निर्बुद्धपणे वागत असल्याचं दुःख आहे.

शोएब अख्तरनं म्हटलं, "पहिल्यांदा बॅटिंग करायची की बॉलिंग हे देखील पाकिस्तानच्या कर्णधाराला ठरवता येत नव्हतं. वर्ल्डकपनंतर आमच्या टीममधून किमान सातजण बाहेर पडतील. हे कुठलं प्लॅनिंग आहे? पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डाला नेमकं काय करायचंय? ज्यांनी या खेळाडूंची निवड केली त्यांचाही यात तितकाच दोष आहे. आता यात नवीन मुलांना घेऊन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

क्रिकेट वर्ल्ड कपमध्ये 16 जूनला भारतानं पाकिस्तानचा पराभव केल्यापासून टेनिस स्टार सानिया मिर्झावर पाकिस्तानमध्ये टीकेची झोड उठलीये.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाण्याची बाटली 20 वेळा रिसायकल करता येऊ शकते.

प्लास्टिकच्या वस्तू फारच कमी कालावधीसाठी वापरून नंतर त्या फेकून दिल्या जातात. त्यामुळं एकूण उत्पादनाच्या 70 टक्क्यांहून अधिक प्लास्टिक आज कचऱ्यात पडलेलं दिसून येतं.

"आपली वाटचाल वेगानं प्लास्टिक प्लॅनेटकडं होत आहे. यातून मुक्ती मिळवायला प्लास्टिकच्या वस्तूंचा पुनर्वापर करण्याबद्दल गंभीरपणे विचार करायला हवा," असं डॉ. रोलंड गेयर सांगतात.

डॉ. गेयर यांच्यासोबत पर्यावरण तज्ज्ञ सेंट बार्बरा आणि त्यांच्या इतर सहकाऱ्यांनी सायन्स अॅडव्हान्स या जर्नलमध्ये एक शोध निबंध सादर केला. यात प्लास्टिकसंबंधी करण्यात आलेले खुलासे आश्चर्यकारक आहेत.

प्लॅस्टिकचा भस्मासूर

प्लास्टिक कचऱ्याची त्सुनामी?

1950 च्या दरम्यान पॉलिमरच्या उत्पादनाला सुरूवात झाली. याच पॉलिमरनं आज आपलं जीवन व्यापलं आहे. शॉपिंग बॅग असो वा विमानाचे भाग, पॉलिमरचा वापर अनेक वस्तू बनवण्यासाठी केला जात आहे. पण आता याच प्लास्टिकमुळे काही प्रश्नही निर्माण झाले आहेत.

सामान्यत: वापरात येणाऱ्या प्लास्टिकचं जैविक विघटन होत नाही. त्यामुळं प्लास्टिकची विल्हेवाट करायची झाल्यास त्याला जाळण्याशिवाय पर्याय नसतो. या प्रक्रियेला पायरोलिसिस असं म्हणतात. पण, यातून निघणारा धूर शरीरावर विपरित परिणाम करतो.

"जोवर आपल्याला एखादं भयंकर वास्तव  कळत नाही तोवर आपण त्याबद्दल गांभीर्यानं विचार करत नाही. त्यामुळं आम्ही प्लास्टिकसंबंधीचं वास्तव आकडेवारीच्या माध्यमातून मांडायचं ठरवलं. त्याद्वारे आम्ही लोकांना ते काय करत आहेत हे दाखवण्याचा प्रयत्न केला," असं डॉक्टर गेयर सांगतात.

जॉर्जिया युनिव्हर्सिटीच्या जेना जॅमबेक आणि सी एज्युकेशन असोसिएशनच्या कॅरा लवेंडर लॉ यांनी केलेल्या अभ्यासानुसार, सागरी किनारपट्टीवर दरवर्षी आठ दशलक्ष टन एवढा कचरा प्लास्टिकमुळे साचलेला दिसून येतो.

डॉ. एरिक वॅन सेबिल हे नेदरलॅंड येथील समुद्रशास्त्रज्ञ आहेत. त्यांनी समुद्र किनाऱ्यांवरील प्लास्टिक कचऱ्याची नोंद ठेवली आहे. त्यांच्या मते, "सध्या आपल्याकडं प्लास्टिक कचऱ्याची त्सुनामी आली असून आपण त्यावर गांभीर्यानं विचार करायला हवा."

"प्लास्टिक कचऱ्याच्या संदर्भात आपण सर्वांनी एकत्र येऊन विश्व पातळीवर कार्य हाती घेणं गरजेचं आहे. जेणेकरून प्लास्टिकमुळं निर्माण होणाऱ्या कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावता येईल."

"प्लास्टिक पुनर्वापराचा सध्याचा वेग पाहता या संपूर्ण कचऱ्याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेतल्या शास्त्रज्ञांनी नुकत्याच केलेल्या अभ्यासानुसार गेल्या 65 वर्षांत 8.3 अब्ज टन एवढ्या प्रचंड प्रमाणात प्लास्टिकचं उत्पादन झालं आहे. या प्लास्टिकचं वजन 1 अब्ज हत्तींच्या वजनाइतकं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाबलो एस्कोबार

पाबलो एस्कोबारचा जन्म 1 डिसेंबर 1949 रोजी झाला होता. सहाजिकच इंटरनेटवर त्याच्या नावाची आज चर्चा होत आहे.

जगभरातल्या सर्वाधिक 10 श्रीमंतांपैकी एक होता, असा समज त्याकाळी होता.

त्याचं जीवन इतकं नाट्यमय होतं की त्याच्यावर अनेक चित्रपट, टीव्ही मालिका पुस्तकं आली आहेत. सध्या नेटफ्लिक्सवर 'नारकोस' नावाची मालिका उपलब्ध आहे. त्या मालिकेमुळं पाबलोचे नाव जगभरातल्या युवा पिढीपर्यंत पोहचलं आहे.

पाबलो एस्कोबारचा उल्लेख त्यावेळची वर्तमानपत्रं 'किंग ऑफ कोकेन' असा करत असत.  त्याच्या टोळीचं नाव मेडेलीन कार्टेल असं होतं. मेडेलीन हे कोलंबियातलं एक शहर आहे. त्यावरुन त्यांच्या टोळीला हे नाव मिळालं होतं.

असं म्हटलं जात की, त्याकाळी अमेरिकेतील 80 टक्के कोकेन पाबलो एस्कोबारची गॅंग पुरवत असे.

अशा कुख्यात गॅंगस्टरबद्दल जाणून घ्या या 6 गोष्टी.

1. शिक्षिकेचा मुलगा ते जगातील सर्वांत श्रीमंत गॅंगस्टर

पाबलो एस्कोबारचा जन्म 1 डिसेंबर 1949 रोजी दक्षिण अमेरिकेतील कोलंबियामध्ये झाला होता. त्याचे वडील शेतकरी होते तर आई शिक्षिका होती.

1990 च्या सुमारास 30 अब्ज डॉलर इतकी संपत्ती होती.

एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेल्या पाबलोकडे 1990 च्या सुमारास 30 अब्ज डॉलर इतकी संपत्ती होती.  म्हणजे आताच्या काळातील सुमारे 55 अब्ज डॉलर. तो त्या काळातील जगातील सातव्या क्रमाकांचा श्रीमंत व्यक्ती आहे, असं म्हटलं जात असे.

2. कोकेन तस्करीसाठी विमानाचा वापर

कोकेनच्या तस्करीसाठी पाबलो एस्कोबार विमानांचा वापर करत असे. कोलंबिया आणि पनामामधून अमेरिकेला विमानातून कोकेन जात असे, अशी माहिती 'द अकाउंटंट्स स्टोरी' या पुस्तकात देण्यात आली आहे.

पाबलो एस्कोबारच्या फार्महाऊसचं गेट

पाबलोनं 15 मोठी विमानं आणि 6 हेलिकॉप्टर्स खरेदी केले होते. त्यातून तो कोकेनची तस्करी करत असे. दर महिन्याला कोलंबियातून अमेरिकेत 70-80 टन कोकेनची तस्करी केली जात असे.

"पाबलो तस्करीसाठी दोन छोट्या पाणबुड्यांचा वापर करत असे," अशी माहिती पाबलो एस्कोबारचा भाऊ रॉबर्टो एस्कोबारने लिहिलेल्या या पुस्तकात देण्यात आली आहे.

3. पाबलो आणि  त्याच खासगी प्राणिसंग्रहालय

पाबलो एस्कोबारजवळ अमाप संपत्ती होती. 20 स्क्वेअर किलोमीटरच्या क्षेत्रफळावर त्याच फार्महाऊस होतं.

त्या ठिकाणी जगभरातून आणलेले प्राणी होते. हत्ती, पाणघोडे, विविध पक्षी, जिराफ, शहामृग असे किती तरी प्राणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ज्या काही गुन्हेगारांनी संपूर्ण जगाला हादरवून सोडलं त्यापैकी एक नाव म्हणजे पाबलो एस्कोबार. कोलंबियात जन्मलेल्या या ड्रग माफियानं गुन्हेगारी जगतावर एकेकाळी अधिराज्य गाजवलं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पारंपरिक पिकांचे शेकडो देशी वाण जतन करण्यासाठी राहीबाई यांनी मोठे योगदान दिले आहे. BAIF या संस्थेच्या मदतीने त्यांनी अहमदनगर जिल्ह्यातील कोंभाळणे गावात बियाणे बँक सुरू केली. त्यामुळे शाश्वत शेतीला मोठं वरदान मिळतंय.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

राहीबाईंच्या बँकेत आदिवासी परंपरेने जपलेल्या 53 पिकांचे 114 गावरान वाण आहेत. अहमदनगरच्या अकोलेसह चार तालुक्यात 50 टक्के शेतकरी गावरान बियाणे वापरतात.

2018मध्ये बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्यांनी आपल्या बॅंकेविषयी माहिती दिली. बॅंकेबाबत आपली जशी कल्पना असते तशी ही बॅंक नाही. मातीच्या घरावर काही पत्रं टाकून त्यांनी आपली बॅंक उभी केली. या बॅंकेत पैसे ठेवलेले नाहीत पण त्याहून अधिक अशी मूल्यवान बियाणं राहीबाईंनी जतन करून ठेवली आहेत.

कशी आहे राहीबाईंची बॅंक?

आत गेल्यावर राहीबाई आपल्याला उत्साहाने त्या बियाण्यांबद्दल माहिती देतात. हे सफेद वांगं आहे, हे गावठी हिरवं वांगं आहे, ही सफेद तूर आहे अशी कित्येक नावं त्या एकामागून एक घेत राहतात. आपण ज्या भाज्यांबद्दल कधी ऐकलंही नाही त्या भाज्यांचं वाण त्यांनी पारंपरिक पद्धतीनं जतन करून ठेवलं आहे.

राहीबाई सांगतात आपण जे खातो त्यानेच आपलं शरीर बनतं आणि मनही बनतं. शरीर सदृढ असेल तर मनही सदृढ राहील असा त्यांचा विश्वास आहे.

गावात आजारी लोकांचं प्रमाण त्यांनी पाहिलं आणि त्यांना वाटलं की आधी बाळ कधी कुपोषित दिसत नव्हते. पण आता जी बालकं जन्माला येत आहेत त्यांचं वजन कमी असतं. याचं कारण काय असावं यावर त्यांनी विचार केला.

हायब्रीड किंवा संकरित वाणांमुळे तर आपली रोग प्रतिकारक क्षमता तर कमी होत नाही ना असा विचार त्यांच्या मनात आला आणि त्यांनी यावर काहीतरी उपाय शोधण्याची खूणगाठ मनाशी पक्की बांधली.

आजकालच्या भाज्या आणि पीक हे रासायनिक खतावर येतात पण देशी बियाणं मात्र नुसत्या हवेवर आणि पाण्यावर येऊ शकतं असं त्या सांगतात. पण हायब्रीड बियाणांना रासायनिक खतांशिवाय येतच नाही असं त्यांचं निरीक्षण आहे.

'जुनं ते सोनं'

नाचणी, वरई, राळा आणि जुन्या वाणाचे भात आता वापरातच नाहीत याची खंत त्यांना वाटते.

आपल्या घराशेजारील बागेतच त्यांनी चारशे ते पाचशे झाडे लावली आहेत. कुठलंही औपचारिक शिक्षण न झालेल्या राहीबाई बियाण्यांबद्दल भरभरून बोलतात. मला माझ्या वडिलांची शिकवण लक्षात आली. ते म्हणायचे जुनं ते सोनं. त्यानुसारच मी वागत गेले असं त्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशी वाणांचं जतन आणि संवर्धन करणाऱ्या राहीबाई पोपेरे यांना केंद्र सरकारने पद्म पुरस्काराने सन्मानित केलं आहे. याआधी राहीबाई पोपेरे या ' बीबीसीच्या  100 वूमन' यादीत झळकल्या होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पालिकेने मुंबईतील शेकडो इमारती सील केल्या असून हजारो मजले आतापर्यंत सील करण्यात आले आहेत.

3 एप्रिल रोजी मुंबईत 9 हजार 90 नव्या रुग्णांची वाढ झाली तर 27 जणांचा मृत्यू झाला.

मुंबईतील वाढती रुग्णसंख्या पाहता आता रविवारीही लसीकरण केंद्र सुरू राहणार असल्याची माहिती पालिकेनं दिली आहे.

या पार्श्वभूमीवर मुंबई महानगरपालिकेकडून विशेषत: रहिवासी इमारतींसाठी म्हणजेच सोसायट्यांसाठी नियमावली जाहीर करण्यात आली आहे.

हे आहेत नवीन नियम

• घराबाहेर पडताना प्रत्‍येकाने सॅनिटायझर, मास्‍क आणि हँडग्लोव्ह्ज वापरावेत.

• सोसायटीतील लहान मुले, ज्‍येष्‍ठ नागरिक हे घराबाहेर विनाकारण जाणार नाहीत याकडे लक्ष द्यावे.

• सोसायटी/वसाहतीमध्‍ये दोन व्‍यक्‍तींमध्‍ये किमान सहा फूट अंतर राखूनच संवाद साधावा.

• सोसायटीतील प्रतीक्षागृहाचा शक्‍यतो उपयोग करु नये. ते बंदच ठेवावे.

• सोसायटीत दरवाजा, कठडे (हॅण्‍ड रेलिंग), लिफ्ट, बाकं, वाहनतळ अशा विविध ठिकाणी कुठेही हात लावणे टाळावे.

• सोसायटीतील लिफ्टचा उपयोग करताना हातात कागद ठेवावा. लिफ्टची बटणे दाबताना कागदी पट्ट्यांचा उपयोग करावा. असे कागदी तुकडे वापरानंतर लगेच काळजीपूर्वक कच-याच्‍या डब्‍यात टाकावेत.

• सोसायटीतून/वसाहतीतून पुन्‍हा घरात येताच कुठेही स्‍पर्श न करता सर्वात आधी  साबणाने हात स्‍वच्‍छ धुवावेत.

असे फलक कोरोना काळात सर्रास दिसू लागले.

• सोसायटीमध्‍ये किंवा परिसरात बाहेरील कोणत्याही व्यक्तिला थेट प्रवेश देऊ नये.

• बाहेरुन येणारे मदतनीस, वाहन चालक, कचरा संकलक, सफाई कर्मचारी यांच्‍यासाठी शारीरिक तापमान तपासणी, प्राणवायू तपासणी, हात स्‍वच्‍छ धुण्‍याची सोय आदी बाबी उपलब्‍ध असल्‍याची खातरजमा करावी.

• ऑनलाईन पार्सल मागवल्‍यानंतर,  ते थेट घरात न मागवता, सोसायटीच्‍या प्रवेशद्वारावर सुरक्षारक्षकाकडे / सुरक्षित अशा एकाच ठ‍िकाणी ठेवण्‍याची व्‍यवस्‍था करावी. तेथून निर्जंतुकीकरण करुन ते घरात न्‍यावे. शक्‍य असल्‍यास काही तास ते पार्सल खुल्‍या जागेत राहू द्यावे आण‍ि नंतर घरात न्‍यावे.

• सोसायटीतून बाहेर पडताना वाहनांना स्‍पर्श करण्‍यापूर्वी त्‍यांचे निर्जंतुकीकरण करावे.

• नजीकचे महापालिका आरोग्य केंद्र, रुग्णालय, विभागस्तरीय नियंत्रण कक्ष (वॉर्ड वॉर रुम), आदी महत्‍त्‍वाचे संपर्क क्रमांक इत्यादी ठळकपणे दिसतील अशारितीने सोसायटी परिसरात प्रदर्शित करावे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत कोरोना रुग्णांची विक्रमी नोंद गेल्या काही दिवसांपासून होत आहे. कोरोनाच्या पहिल्या लाटेत मुंबईतील छोट्या वस्त्या, झोपडपट्ट्या या भागांत कोरोना वेगाने पसरत होता. यावेळी मात्र मुंबईतील रहिवासी इमारतींमध्ये रुग्णसंख्या अधिक असल्याचं मुंबई महानगरपालिकेने सांगितलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ - 'आरक्षण असतं तर आज माझ्या मुलाला नोकरी लागली असती'

आपल्या घराबाहेर गावकऱ्यांच्या गराड्यात बसलेले काकासाहेब शिंदे यांचे भाऊ अविनाश शिंदे सांगतात. मराठा आंदोलनादरम्यान कायगाव टोक्याजवळील गोदावरी नदीपत्रात उडी मारल्यानंतर काकासाहेब यांचा मृत्यू झाला होता.

औरंगाबाद जिल्ह्यातल्या गंगापूरपासून 12 किलोमीटर अंतरावरील आगर कानडगावात शिंदे कुटुंबीय राहतात.

गंगापूर फाट्यावरून आमची गाडी कानडगावच्या दिशेनं वळली तोच दत्तप्रसाद शिंदे यांनी आम्हाला हाक मारली.

कुठे जाताय असं त्यांनी विचारलं आणि ते पुढे सांगायला लागले,"23 तारखेला माझा वाढदिवस होता. काकासाहेबचा फोन आला नाही म्हणून मीच त्याला फोन करत होतो.

पण तो काही फोन उचलत नव्हता. काही टाईमानं मला आमच्या चुलत्याचा (काका) फोन आला आणि काकासाहेबानं नदीत उडी मारली असं त्यांनी मला सांगितलं.

आम्ही कायगावला निघालो तर गंगापूरच्या ग्रामीण रुग्णालयात काकासाहेबला भरती केल्याचं आम्हाला समजलं. आम्ही तिथं पोहोचलो तर डॉक्टरांनी त्याला इंजेक्शन, सलाईन दिलं आणि पुढच्या 10 मिनिटांनी मृत म्हणून घोषित केलं."

दत्तप्रसाद शिंदे हे कानडगावातच राहतात.

काकासाहेब शिंदे यांच्या परिवारातल्या महिला शोक करताना.

रस्त्यातले खड्डे चुकवत आमची गाडी आगर कानडगावच्या दिशेनं जात होती. "रस्ता एवढा खराब आहे की काकासाहेबांच्या मौतीचा कार्यक्रम आम्हाला कायगावात ठेवावा लागला," दत्तप्रसाद पुढे सांगत होते.

कानडगावच्या अलीकडे असलेल्या ममदापूर गावातले तरुण 'काकासाहेब शिंदे, अमर रहे' या आशयाचं बॅनर लावण्याच्या तयारीत होते.

आगर कानडगावात पोहोचलो तेव्हा मात्र गावात भयाण शांतता होती. या भयाण शांततेत काळजाचा थरकाप उडवणारा आवाज एका गल्लीतून कानावर पडला.

"कमावणारे हात होते माय, पिवळे व्हायच्या आतच गेले वं...," असा तो आवाज होता.

गल्लीवर नजर टाकली तर एका घराबाहेर 40-50 पुरुष मंडळी जमलेली होती. हेच काकासाहेबांचं घर आहे, हे त्यावरून आम्हाला लगेचच समजलं.

घराजवळ गेलो तर पुरुषांच्या गराड्यात काकासाहेबांचे वडील दत्तात्रय शिंदे आणि भाऊ अविनाश शिंदे बसलेले होते. येणारा प्रत्येक जण त्यांचं सांत्वन करत होता.

काकासाहेब शिंदे यांच्या गावी जाण्याचा रस्ता एवढा खराब आहे की त्यांच्या अंतिम संस्काराचा कार्यक्म दुसऱ्या गावी ठेवावा लागला.

घरातील महिलांच्या रडण्याचा आवाज गल्लीभर घुमत होता. यात काकासाहेबांच्या आई...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"आरक्षणासाठी मी माझा भाऊ गमावलाय, आता आरक्षण मिळेपर्यंत स्वस्थ बसणार नाही."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ - रंगीबेरंगी झोपडपट्टी पाहिलीये का कधी?

कोणीही या परिसरात आल्यावर या झोपडपट्टीला भेट दिल्याशिवाय, घरांचे फोटो काढल्याशिवाय राहात नाही. याचं श्रेय 'चल रंग दे' या एनजीओला जातं.

या प्रकल्पाबद्दल माहिती देताना, 'चल रंग दे'च्या संस्थापक देदिप्या रेड्डी म्हणाल्या की, "या सर्व उपक्रमाचा उद्देश लोकांचा झोपडपट्टीकडे पाहाण्याचा दृष्टिकोन बदलणं, त्यांची मानसिकता बदलणं हा होता. येथील घरांवर काढलेली सर्व चित्रे ही एकतर येथील लोकांविषयी अथवा मुंबई विषयी काही तरी सांगतात."

त्या म्हणतात, "सुरूवातीला आम्ही इथे आलो, तेव्हा खूप घाबरलो होते. काय होईल याची काहीच कल्पना नव्हती. तसंच येथील लोक सुध्दा घाबरलेले होते. आम्ही कोण आहोत आणि हे सर्व काय करत आहोत, का करत आहोत असे असंख्य प्रश्न त्यांच्या मनात घर करून होते. आम्ही त्यांना आमचा उद्देश सांगितल्यावर त्यांनी आम्हाला मदत केली."

एवढी सुंदर वस्ती झाल्यानंतर येथील लोकांचेही विचार आता बदलले आहेत. लोक आता स्वतःहून वस्ती स्वच्छ ठेवण्यात पुढाकार घेत आहेत.

याबद्दल सांगताना येथील रहिवासी प्रियंका फाळके म्हणाल्या, "आता जे पेंटींग केलं आहे ते आम्ही तसंच ठेवू. हे कायमस्वरूपी असंच रहावं, जसं आज आहे पुढेही तसंच रहावं. यासाठी आम्ही नक्कीच प्रयत्न करू."

तर, येथील लहान मुलांनीही हे सर्व असंच टिकवण्याचा निश्चय केला आहे. या उपक्रमानंतर झालेल्या बदलाबद्दल सांगताना येथील रहिवासी अक्षता म्हणाली की, "पूर्वी खूप लोक पान खाऊन इकडे तिकडे थुंकायचे. आम्हाला खूप लाज वाटायची. पण आता इथे रंग लावल्यानं कोणीच थुंकायची हिंमत करत नाही. हे खूप छान वाटतं आणि आम्ही हे टिकवून ठेवू."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत घाटकोपरजवळच्या असल्फा वस्तीतल्या डोंगराचं सध्या रुप पालटलं आहे. या डोंगराच्या माथ्यापर्यंत असलेली सर्व घरे नव्या नवरीप्रमाणे नटली आहेत. विविध रंगांनी रंगवलेली ही घरं जाणाऱ्या येणाऱ्यांचं लक्ष वेधून घेतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ - व्हॉट्सअॅप मेसेज फॉरवर्ड करण्याआधी काय काळजी घ्याल?

अफवा आणि फेक न्यूजचा असा सुळसुळाट ही चिंतेची बाब बनली आहे तसंच त्याला आळा घालण्यासाठीही प्रयत्न होताना दिसत आहेत. काही पत्रकारांनी तर केवळ फेक न्यूजशी लढणं हेच आपलं मिशन बनवलं आहे.

खरी माहिती गोळा करणं, चुकीची माहिती बाजूला करणं आणि योग्य विश्लेषण लोकांसमोर मांडणं हे प्रत्येक पत्रकाराचं कामच आहे. पण सोशल मीडियाच्या युगात सगळेजण सगळ्यांसोबत कुठल्याही मॉडरेटर्सशिवाय माहिती शेअर करू शकतात. त्यामुळेच खऱ्या-खोट्याची शाहनिशा करण्याचं काम आणखी महत्त्वाचं ठरतं.

म्हणूनच व्हायरल व्हीडिओमागचं सत्य जाणण्याचा प्रयत्न करणारे टिव्ही शोज किंवा एखादी माहिती खरी आहे की खोटी हे तपासणारी वेबपेजेस सुरू केली आहेत. अर्थातच हे प्रयत्न पुरेसे नाहीत, त्यामुळेच केवळ fact-checking करणाऱ्या boomlive.in, factchecker.in, altnews.in यासारख्या वेबसाईट्स अस्तित्वात आल्या. एक प्रकारे हे आताच्या जमान्यातले Info-Warriors आहेत.

एखादी बातमी, एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीनं केलेलं विधान किंवा एखादा व्हायरल मेसेज खरा आहे की खोटा याची पडताळणी ही वेबपोर्टल्स करतात. ही प्रक्रिया कशी आहे, हे आम्ही boomliveचे व्यवस्थापकीय संपादक जेन्सी जेकब यांच्याकडून जाणून घेतलं.

फेक न्यूजशी लढाई

फेक न्यूजचा सामना करायचा, म्हणजे आधी फेक न्यूज हुडकून काढायला हवी. त्यासाठी हे इन्फो वॉरियर्स त्याच सोशल मीडियाचा वापर करतात जिथं अशा खोट्या बातम्या पसरवल्या जातात.

ते विविध वृत्तवाहिन्या, वेबसाईट्स आणि सोशल मीडियावर बारीक नजर ठेवून असतात, ट्रेण्ड्सचा आणि व्हायरल पोस्ट्सचा मागोवा घेतात. Fact-checking करणाऱ्या बहुतांश संस्थांची सोशल मीडिया अकाऊंट्स आहेत. एखादा व्हायरल मेसेज पडताळून पाहायचा असेल, तर लोक या संस्थांना टॅग करू शकतात किंवा तो संदेश व्हॉट्सअॅपवर त्यांना पाठवू शकतात.

भडकावू स्वरुपाचे किंवा मोठ्या प्रमाणात लोकांवर परिणाम करतील अशा मेसेजेसच्या पडताळणीला प्राधान्य दिलं जातं. त्यासाठी वेगवेगळ्या टूल्सचा आधार घेतला जातो.

बातमी कुठून आली?

कुठलीही माहिती मिळाल्यावर पत्रकार त्या माहितीचा स्रोत काय आहे, याचा तपास करतात. फेक न्यूजशी लढणाऱ्या info-warriorsचाही त्याला अपवाद नाही.

जेन्सी जेकब सांगतात, "सर्वांत आधी ती माहिती कुठून आली? एखाद्या विश्वासार्ह वृत्त संस्थेनं त्याविषयी काही बातमी केली आहे का?...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तीन महिने, अनेक राज्य, जमावानं केलेले हल्ले आणि किमान 25 जणांचा मृत्यू. यंदा व्हॉट्सअॅपवरून पसरलेल्या एका अफवेनं भारतात इतकं काही घडलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : BBC Innovators : 'सेहत कहानी'नं आतापर्यंत एक लाख 40 हजार लोकांना मदत केली आहे.

जगभरात गरोदरपणात होणाऱ्या मृत्यूंपैकी 99 टक्के मृत्यू रोखता येऊ शकतात, असं एक अंदाज सांगतो. फक्त गरजेच्यावेळी फातिमासारख्या प्रशिक्षित दाई किंवा एखादी डॉक्टर उपलब्ध असायला हवी.

गरोदरपणात किंवा प्रसूतीच्यावेळी निर्माण होणाऱ्या समस्यांमुळे पाकिस्तानात दर 20 मिनिटाला एका महिलेचा मृत्यू होतो, असं सेंटर फॉर एक्सलंस फॉर रुरल डेव्हल्पमेंटचं म्हणणं आहे.

सेहत कहानी

फातिमा 'सेहत कहानी' संस्थेसोबत काम करतात. ही संस्था दाईंना प्रशिक्षण देते आणि त्यांना व्हीडिओ लिंकद्वारे महिला डॉक्टरांशी जोडून देते.

व्हीडिओमार्फत मिळणाऱ्या अशा डॉक्टरी सल्ल्याला सुमारे 100 रुपये लागतात. यामुळे पाकिस्तानातल्या ग्रामीण भागात महिलांना एक परवडणारी आरोग्यसेवा उपलब्ध झाली आहे.

फातिमा आज रुबिना मुख्तियारच्या तपासणीसाठी त्यांच्या घरी आल्या आहेत. त्या इस्लामाबादच्या उत्तरेकडे 71 किलोमीटर दूर असलेल्या मनसेहरा शहरात राहतात.

रुबिना सांगतात, "अकाली प्रसूतीमुळे माझी दोन मुलं मरण पावली आणि चार वेळा प्रसूतीच्या वेळीच दगावली. मी आता दोन महिन्याची गर्भवती आहे."

या सगळ्यानंतरही आपण जिवंत आहोत, हे भाग्यच असल्याचं रुबिना मानते.

रुबिना यापूर्वी गरोदर असताना त्यांना डोकेदुखी व्हायची, हात-पाय सुजायचे आणि प्रचंड थकवा जाणवत होता. ही 'प्री-एकलाम्पसिया'ची लक्षणं होता. 'प्री-एकलाम्पसिया'मध्ये रक्तदाब खूप वाढतो, ज्यामुळे आई तसंच बाळाच्या जीवाला धोका असतो.

इस्लामाबादेतल्या रुग्णालयात पोहोचेपर्यंत खूप उशीर झाला होता. तिची जुळी मुलं दगावली होती.

रुबीना, मुलींसह.

"त्यांनी माझी सोनोग्राफी केली आणि मला सांगितलं की, माझी बाळं 15 दिवसांपूर्वीच गेली होती," रुबिनानं सांगितलं.

"मी बराच काळ वाट पाहत होते, मला मुलगा व्हावा... पण ही अल्लाहची मर्जी आहे,"असंही ती म्हणाली.

हे रुबीनाचं दहावं बाळंतपण आहे. पण प्रशिक्षित दाई आणि डॉक्टरच्या नियमित चाचण्या होण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

फातिमा रुबिनाचा रक्तदाब तपासते आणि आपल्या लॅपटॉपच्या स्क्रीनद्वारे त्याची माहिती डॉक्टरांना सांगते.

डॉक्टर सांगतात की सगळं काही नॉर्मल आहे.

डॉ. इफ्फत जफर आणि डॉ. सारा सईद

रुबिना सांगतात की त्यांच्या शेजारी राहणाऱ्या एक बाईनं त्यांना 'सेहत कहानी'ला संपर्क करण्याचा सल्ला दिला.

"या आधी झालेली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दगडी पायऱ्या उतरत फातिमा नावाच्या दाई आपल्या दवाखान्यापाशी पोहोचतात. "मी नऊ महिन्याची गरोदर आहे, अशात मला प्रवास करणं थोडं अडचणीचं आहे. पण मी माझ्या रुग्णांसाठी येते!" त्या सांगतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : असा आहे वॉलमार्ट-फ्लिपकार्ट करार?

वॉलमार्ट कंपनीतर्फे करण्यात आलेली ही सगळ्यांत मोठी गुंतवणूक मानली जात आहे.

पाच वर्षांपूर्वी अॅमझॉन या अमेरिकन ई-कॉमर्स कंपनीने भारतात पाय रोवल्यापासून फ्लिपकार्टवर दडपण वाढलं आहे. अॅमेझॉन फ्लिपकार्टला खरेदी करण्यासाठीही उत्सुक होती. मात्र वॉलमार्टने व्यवहारात बाजी मारली.

फ्लिपकार्टचे देशभरात 10 कोटी ग्राहक आहेत.

दहा वर्षांपूर्वी दोन तरुण अॅमेझॉनच्या ऑफिसमध्ये इंटर्नशिपमध्ये आले होते. मात्र अॅमेझॉनने त्यांना स्वत:चे कर्मचारी म्हणून ताफ्यात समाविष्ट करून घेतलं नाही.

फ्लिपकार्ट

पुढच्या काही वर्षात अॅमेझॉनला याच दोन कर्मचाऱ्यांनी स्थापन केलेल्या कंपनीशी टक्कर द्यावी लागेल, असं कोणाला स्वप्नातही वाटलं नव्हतं.

IITतून शिक्षण घेतलेल्या सचिन आणि बिन्नी बन्सल या जोडगोळीने भारतात परतल्यानंतर 2007 मध्ये फ्लिपकार्ट नावाच्या कंपनीची स्थापना केली.

वॉलमार्टचे प्रयत्न

वॉलमार्टचे गेल्या काही वर्षांपासून भारतातला पसारा वाढवण्याचे प्रयत्न कसोशीने सुरू होते. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी कॉर्पोरेट टॅक्समध्ये कपात करण्याच्या निर्णयानंतर वॉलमार्टच्या गंगाजळीत घसघशीत वाढ झाली होती.

फ्लिपकार्टमध्ये मायक्रोसॉफ्ट, टेनसेंट तसंच सॉफ्टबँक यांचीही भागीदारी आहे. यापैकी कोणत्याही कंपनीने आपला हिस्सा विकलेला नाही. सॉफ्टबँकेकडे सर्वाधिक म्हणजे 20 टक्के भागीदारी आहे.

ई-कॉमर्समध्ये भारत कुठे?

भारतात ऑनलाइन शॉपिंगचं पेव फुटतं आहे. मार्केट रिसर्च फर्म फॉरेस्टरच्या अभ्यासानुसार, गेल्या वर्षी ऑनलाइन कारभाराने 2100 कोटी डॉलरची वेस ओलांडल्याचं स्पष्ट झालं आहे.

अर्थ क्षेत्रातील अग्रगण्य मॉर्गन स्टॅन्ली कंपनीच्या नव्या संशोधनानुसार भारतात 2026 पर्यंत ऑनलाइन कारभाराची व्याप्ती 200 अब्ज डॉलर्सपर्यंत जाईल. याचा अर्थ पुढच्या आठ वर्षात आताच्या आकडेवारीत 9 ते 10 टक्क्यांनी वाढ होण्याची शक्यता आहे.

वॉलमार्टचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डग मॅकमिलन आणि फ्लिपकार्टचे सहसंस्थापक बिन्नी बन्सल

वॉलमार्टचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डग मॅकमिलन यांना भारतातल्या ऑनलाइन बाजाराच्या आकडेवारीची पूर्ण जाणीव आहे. भारतीय बाजारपेठेबाबत ते म्हणतात, "रिटेल बाजारपेठांमध्ये भारत ही सगळ्यांत आकर्षक अशी बाजारपेठ आहे. आकारमान आणि विकासदर या दोन्ही आघाड्यांवर भारतीय बाजारपेठ अव्वल आहे. ई-कॉमर्स क्षेत्रात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेची बलाढ्य ई-कॉमर्स कंपनी वॉलमार्टने भारतीय कंपनी फ्लिपकार्टमध्ये गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. वॉलमार्टची फ्लिपकार्टमधील गुंतवणूक 77 टक्के असणार आहे. दुसऱ्या शब्दांत वॉलमार्ट कंपनी या गुंतवणुकीसाठी फ्लिपकार्टला तब्बल 1,600 कोटी डॉलर म्हणजेच एक लाख 7 हजार कोटी देणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : इतर अभिनेत्री गप्प का आहेत ? : तनुश्री दत्ता

एकीकडे अमिताभ बच्चन, सलमान खान आणि आमिर खान यांनी या विषयावर बोलण्याचं टाळलं, तर दुसरीकडे फरहान अख्तर, स्वरा भास्कर, सोनम कपूर, ट्विंकल खन्ना, प्रियंका चोप्रा और अनुराग कश्यप असे कलाकार तनुश्री दत्ताच्या पाठीशी उभे राहिले आहेत. पाटेकर यांनी हे आरोप नाकारले आहेत. तसेच तनुश्रीवर कायदेशीर कारवाई करण्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे.

'आशिक बनाया आपने' या सिनेमापासून प्रकाशझोतात आलेल्या तनुश्रीने आरोप केला आहे की 'हॉर्न ओके प्लीज' या सिनेमाच्या चित्रिकरणादरम्यान नाना पाटेकरांनी तिच्याशी जवळीक साधण्याचा प्रयत्न केला, ज्यामुळे तिला आधी अवघडल्यासारखं झालं. तिने याचा विरोध केल्यावर सिनेमाच्या निर्मात्यांनी आणि नृत्य दिग्दर्शकाने काहीही केलं नाही, असंही तिने म्हटलं आहे.

तनुश्री दत्ता आता अमेरिकेत असते. गेले काही दिवस ती भारतात आलेली आहे. सिनेजगतापासून ती प्रदीर्घ काळ दूर आहेत. नाना पाटेकर आणि तनुश्री दत्ता 2009मध्ये प्रदर्शित झालेल्या हॉर्न ओके प्लीज त्यांनी एकत्र काम केलं होतं.

सोशल मीडियावर तनुश्री यांच्या बोलण्याला देशातील #metoo मोहीम असं म्हटलं जात आहे. महिलांच्या सुरक्षिततेबाबत चर्चा करणारे कलाकार या प्रकरणावर  मौन बाळगून आहेत.

या कलाकारांत 'पिंक' चित्रपटावेळी 'नो मीन्स नो' अर्थात 'नाही म्हणजे नाही' या डायलॉगचा पुनरुच्चार करणारे अमिताभ बच्चन यांचा समावेश आहे. आपल्या 'सत्यमेव जयते' या कार्यक्रमात महिलांच्या अधिकारांविषयी बोलणारे आमिर खान यांचाही समावेश आहे.

कोण काय म्हणतंय?

अमिताभ बच्चन यांना याप्रकरणाबाबत विचारण्यात आलं. त्यावर ते म्हणाले, "माझं नाव तनुश्री दत्ता नाही आणि नाना पाटेकरही नाही. मी तुमच्या प्रश्नाचं उत्तर कसं देऊ शकतो?"

आमिर खान यांनी सावध प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले, "कोणत्याही मुद्यावर पुरेशी माहिती नसताना मी बोलणं उचित ठरणार नाही. मात्र असं खरंच काही घडलं असेल तर ते निराशाजनक आहे. मात्र याप्रकरणाची चौकशी होईल, सत्य काय आहे ते समजेलच. आता त्यावर काही बोलणं योग्य होणार नाही."

सलमान खान म्हणाले, "मला या प्रकरणाची माहिती नाही. मला काही माहिती असतं तर तुम्हाला समजलं असतं. मला काहीच कल्पना नाही."  हा प्रश्न विचारणाऱ्या पत्रकाराला उद्देशून ते  म्हणाले, "ज्या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने तुम्ही आल्या आहात त्याबाबत प्रश्न विचारा. हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'हॉर्न ओके प्लीज'च्या चित्रीकरणावेळी नाना पाटेकरांनी माझ्याशी असभ्य वर्तन केलं होतं, असं अभिनेत्री तनुश्री दत्तानं म्हटलं आहे. पण तिच्या या आरोपांवरून बॉलिवुडमध्ये दोन गट पडल्याचं दिसून येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : कठुआमधल्या याच मंदिरात 'ती'च्यावर झाला बलात्कार

पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ८ वर्षांच्या त्या मुलीला मंदिराच्या गाभाऱ्यात कैद करण्यात आलं होतं. या गाभाऱ्यातच तिच्यावर आठवडाभर सामूहिक बलात्कार करण्यात आला. इतक्या वेळा की, गळा दाबून मारून टाकण्याच्या काही मिनिटं आधीसुद्धा तिच्यावर बलात्कार झाला होता. तिचा मृत्यू झाल्यावर मृतदेह जंगलात फेकून देण्यात आला.

१० जानेवारीला ती गायब झाल्यापासून १७ जानेवारीला तिचा गळा दाबून मृत्यू होईपर्यंत तिला वारंवार गुंगीचं औषध देण्यात आलं होतं. या दरम्यानच, आरोपींपैकी एकानं आपल्या नातेवाईकाला उत्तर प्रदेशातून 'मजा घ्यायची असेल तर ये' असं सांगून बोलावलं. ही सगळीच माहिती न्यायालयात सादर करण्यात आलेल्या चार्जशीटमध्ये नमूद करण्यात आली आहे.

क्राईम ब्रँचवर विश्वास नाही?

पण, ही गोष्ट इथवरच थांबली नाही. एका अल्पवयीन मुलीवरील बलात्काराच्या या प्रकरणात हिंदू-मुस्लीम वादानं शिरकाव केला आहे. इथून जवळच्याच एका बाजारात हिंदू महिलांचा एक गट १३ दिवसांपासून उपोषणाला बसला आहे. या घटनेचा तपास केंद्रीय गुन्हे अन्वेषण ब्युरोकडे (CBI) सोपवावा अशी या महिलांची प्रमुख मागणी आहे.

पिंपळाच्या मोठ्या झाडाखाली उपोषणाला बसलेल्या या महिलांजवळच बसलेले एक माजी सरपंच सांगतात की, "क्राईम ब्रांचच्या तपासावर आमचा विश्वास नाही." नवेद पीरजादा आणि इफ्तिखार वानी यांना तपास पथकात सहभागी करून घेतल्यामुळे ही मागणी केल्याचं ते सांगतात.

नवेद पीरजादा जम्मू-काश्मीर क्राईम ब्रँचमध्ये पोलीस उपअधीक्षक पदावर आहेत. पण, हा सगळा तपास वरिष्ठ पोलीस अधीक्षक रमेश जल्ला यांच्या देखरेखीखाली सुरू आहे.

जेव्हा मी उपोषणाला बसलेल्या महिलांना सांगितलं की, तपास पथकाचे प्रमुख तर काश्मीरी पंडित आहेत. तेव्हा त्या महिलांपैकी एक असलेल्या मधू यांनी रागात उत्तर दिलं. त्या म्हणाल्या, "त्यांना (रमेश जल्ला) काही माहीत नसतं. सगळे निर्णय घेऊन झाल्यानंतर त्यांच्यापर्यंत गोष्ट पोहोचते."

आरोपीला वाचवण्यासाठी तिरंग्याचा वापर

जम्मू-काश्मीरचे पोलीस प्रमुख एसपी वैद्य याबाबत सांगतात, "जर इथले पोलीस दहशतवाद्यांसोबत लढू शकतात तर ते या प्रकरणाचा छडा लावू शकत नाहीत का?"

याबाबत एका काश्मिरी तरुणानं आम्हाला सांगितलं की, "जेव्हा हेच पोलीस कट्टरतावाद्यांशी लढतात तेव्हा ते सगळ्यांना ठीक वाटतं. पण, जम्मूच्या एका भागात झालेल्या बलात्काराच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कुठआतल्या या गावातलं हे घर आता रिकामं झालं आहे. चूल विझली आहे, दरवाजावरील कुलूपावर लाल दोऱ्यातला हिरवा तावीज बांधून ठेवण्यात आला आहे. कदाचित, या तावीजकडून घराचं रक्षण व्हावं यासाठीच तो दारावर बांधला असावा. मात्र, तो तिचं रक्षण करू नाही शकला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : कोण आहेत अण्णांचे यंदाचे समर्थक आणि का?

कृषीमूल्य आयोगाला स्वायत्तता, कृषी अवजारांवरील जीएसटी 12 टक्क्यांवरून 5 टक्क्यांवर आणणे, लोकपाल नियुक्तीसाठी कालमर्यादा निश्चित करणे आणि निवडणूक सुधारणांबाबत सकारात्मक पाऊल उचणे, या अण्णांच्या मागण्या सरकारनं मान्य केल्या आहेत. मागण्यांच्या पुर्ततेसाठी अण्णांनी सरकारला सहा महिन्यांचा कालावधी दिला आहे.

यंदा अण्णांचे पाठीराखे कोण?

डोक्यावर 'मी अण्णा हजारे'ची टोपी, हातात तिरंगा आणि तोंडी अण्णा हजारेंचं नाव... दिल्लीतल्या रामलीला मैदानावर मार्च महिन्याच्या चढत्या उन्हात उपोषणाला बसलेल्या अण्णा हजारे यांच्या समर्थनासाठी विशेष गर्दी नव्हती. पण जमलेल्या समर्थकांमध्ये उत्तर भारतातल्या कार्यकर्त्यांचा समावेश लक्षणीय होता.

2011मध्ये दिल्लीत झालेल्या अण्णांच्या आंदोलनामुळे किंवा आंदोलनानंतर देशाच्या राजकारणाची दिशा बदलली होती. त्यावेळी अरविंद केजरीवाल यांच्या 'इंडिया अगेन्स्ट करप्शन' या संस्थेनं अण्णांच्या आंदोलनाला पाठिंबा दिला होता. अण्णांच्या समर्थनार्थ लाखो लोक रामलीला मैदानावर तळ ठोकून होते.

रामलीला मैदानात आंदोलनकर्त्यांची गर्दी या वेळी कमी होती.

2018च्या मार्च महिन्यात गेल्या आठवड्यात अण्णांनी आंदोलनाची हाक दिली, त्या वेळी 2011ची पुनरावृत्ती होईल, असा कयास अनेकांनी केला होता. पण यावेळी अण्णांच्या मागे ना केजरीवाल होते ना इतर कोणताही विरोधी पक्ष! त्यामुळे रामलीला मैदानावरची गर्दी तशी रोडावलेलीच होती.

तरीही अण्णांना पाठिंबा देण्यासाठी साधारण हजारभर लोक रामलीला मैदानात तळ ठोकून होते. हे लोक कोण होते, कुठून आले, अण्णांच्या मागे का आहेत?

अण्णांना पाठिंबा का?

या सगळ्यांशी बोलल्यानंतर जाणवलेली एक गोष्ट म्हणजे, त्यांना अण्णा हजारेंबद्दल प्रचंड आदर आहे. उत्तर प्रदेशमधल्या सीतापूर जिल्ह्यातून आलेल्या ग्यानवती यांची तर अण्णांवर श्रद्धा आहे.

अण्णांच्या मागण्या आहेत, त्याच आमच्या मागण्या आहेत. अण्णा त्यांच्यासाठी काहीच मागत नाहीत, ते आमच्यासाठीच मागतात, असं ग्यानवती सांगतात. आमच्या मागण्या पूर्ण होईपर्यंत अण्णा उपोषण सोडणार नाहीत, असा विश्वासही त्यांना होता.

ग्यानवती उत्तर प्रदेशमधून आंदोलनासाठी आल्या आहेत.

"अण्णांचं उपोषण सुरू आहे, तोपर्यंत आम्ही इथेच बसून राहणार आहोत. त्यांच्याबरोबर आम्हीही आंदोलन करत आहोत. ते सांगत नाहीत, तोपर्यंत आम्ही मागे हटणार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत अण्णा हजारे यांनी सातव्या दिवशी त्यांचं आंदोलन मागे घेतलं. देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते अण्णांनी जलप्राशन केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : बिहारमधला बिनबायकांचा तमाशा पाहिलात का?

"सर, तुम्ही या प्रसाधनगृहात जाऊ शकत नाही." गार्डचा मागून आवाज आला.

"भैय्या, माझं नाव राकेश आहे. ओळखलं नाही का? तिसऱ्या वर्षाचा विद्यार्थी! आता आमचा शो आहे. थिएटर ऑलिम्पिकमध्ये आम्ही लौंडा नाच करणार आहोत."

दिल्लीत यंदा पहिल्यांदाच थिएटर ऑलिम्पिक फेस्टिवल पार पडलं. जगभरातल्या जवळपास 30 देशांतल्या 25,000 कलाकारांनी यात सहभाग नोंदवला.

समारोप सोहळ्यात राकेश कुमार यांच्या 'लौंडा नाच'ने सर्वांची मनं जिंकली.

राकेश दिल्लीतल्या नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामामध्ये (NSD) शिकतात. हे तेच NSD आहे जिथे अनुपम खेर, पंकज कपूर आणि ओम पुरी यांच्यासारखे प्रसिद्ध अभिनेते शिकले आहेत.

जिद्द

राकेश मूळचे बिहारमधल्या सिवानचे. NSD मध्ये प्रवेश घेण्यासाठी त्यांना सलग पाच वेळा परीक्षा द्यावी लागली. लेखी परीक्षा उत्तीर्ण होणारे राकेश शेवटच्या राऊंडमध्ये मात्र नेहमी अयशस्वी होत. पण जिद्दीच्या जोरावर अपयशाचा पाडाव करता येतो. राकेश यांची जिद्द शेवटी त्यांना NSDमध्ये घेऊन आली.

आणि आज मुलीच्या वेशभूषेत राकेश यांनी दमदार लौंडा नाच केला.

लौंडा नाच आहे काय?

बिहारच्या ग्रामीण भागात लौंडा नाच खूप लोकप्रिय आहे. महाराष्ट्रातल्या बिनबायकांच्या तमाशाबद्दल तुम्ही ऐकलं असेल. हा बिहारमधला तसाच एक प्रकार.

यात स्त्रियांचा वेष परिधान करून पुरुष नृत्य करतात. भोजपुरीचे शेक्सपियर समजले जाणाऱ्या भिखारी ठाकूर यांना हे कलाकार आदर्श मानतात.

ठाकूर यांचं 'बिदेसिया' हे नाटक राकेश यांनी त्यांच्या गुरूंसोबत अनेक व्यासपीठांवर सादर केलं आहे. पण आता ही कला हळूहळू लयास जात आहे.

यात पुरुष महिलांप्रमाणे मेक-अप करून नाचतात. पण याला अश्लील संवाद आणि इशाऱ्यांसाठीही ओळखलं जातं.

NSD सारख्या व्यासपीठावर लौंडा नाच सादर करण्याची कल्पना राकेश यांना कशी सुचली?

"व्यावसायिकरीत्या लौंडा नाच करेन, असा विचार मी कधीच केला नव्हता. लहान असताना एखाद्याच्या लग्नाला गेलो की तिथे मुली नाचताना दिसायच्या. मग मी स्वत: त्यांच्यासोबत नाचायला लागायचो. घरी आल्यानंतर मात्र खूप मार खावा लागायचा. पण तरीही मी ऐकायचो नाही ," राकेश सांगतात.

राकेश यांची लौंडा नाचविषयीची आवड तिथूनच सुरू झाली.

बालपणीची एक घटना आठवत राकेश सांगतात, "सहावीत होतो तेव्हा एकदा मॅडमनी सांगितलं - 'ज्यांना ज्यांना नाटकात काम करायचं असेल त्यांनी हात वर करा'. मी नाटकात भाग...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एप्रिलचा महिना होता. रात्रीचे 8 वाजले होते. तिने विनाओढणी चोळी आणि लहेंगा घातला होता. ओठांवर लिपस्टिक होतं, डोळ्यांत काजळ, कपाळावर बिंदी आणि लांबसडक केसांवर रबरबँड होता. आणि ती दिल्लीतल्या 'नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा'मध्ये पुरुषांच्या प्रसाधनगृहात प्रवेश करण्याचा प्रयत्न करत होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ : मुंबईत आगीचं तांडव, 12 जणांचा मृत्यू

सोमवारी पहाटे चार वाजण्याच्या सुमारास साकीनाका परिसरातल्या खैराणी रोडवरच्या माखरिया कंपाऊंडमधल्या 'भानू फरसाण' या फॅक्टरीला आग लागली. या दुर्घटनेत फॅक्टरीमधला पोटमाळा आणि छतही कोसळलं.

अग्निशमन दलानं शर्थीच्या प्रयत्नांनी आग लवकर नियंत्रणात आणली. तसंच घटनास्थळी अडकलेल्या १२ जणांना घाटकोपरच्या राजावाडी रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. मात्र तिथं त्यांना मृत घोषित करण्यात आलं.

"पहाटे 4.17 ला अग्निशमन दलाला या दुर्घटनेची माहिती देणारा फोन आला. 4.34 वाजता अग्निशमन दलाच्या तीन गाड्या आणि 4 जंबो टँकर्स यांच्यासह अॅम्ब्युलन्स घटनास्थळी दाखल झाल्या," मुंबईचे मुख्य अग्निशमन अधिकारी प्रभात रहांगदळे यांनी बचावकार्याविषयी माहिती दिली.

"त्याआधी आग आणि धूर कोंडल्यानं १२ जण अडकले होते, परिणामी त्यांचा होरपळून मृत्यू झाला. दुकानाचा पोटमाळा आणि कंपाऊंडचं छतही कोसळलं." अशी माहिती रहांगदळे यांनी दिली आहे.

"हे सर्वजण फॅक्टरीतले कामगार होते आणि तिथंच पोटमाळ्यात राहात होते," असं स्थानिकांचं म्हणणं आहे.

अर्जुन गुप्ता यांना आपल्या भावाच्या मृत्यूविषयी राजावाडी हॉस्पिटलमध्ये कळलं

ओळख पटवणं कठीण

चेंबूरमध्ये राहात असलेल्या मिर्जा नसिम यांचा मुलगा आणि पुतण्या यांचा दुर्घटनेत मृत्यू झाला. मिर्जा नईम (वय १९) आणि मिर्जा वसिम (वय २१) अशी त्यांची नावं आहेत. हे दोघेही त्या फॅक्टीरीत काम करत होते.

उत्तर प्रदेशचे मिर्जा नसिम हे त्यांचा मुलगा आणि पुतण्यासह नोकरीच्या शोधात मुंबईत आले होते.

"आमच्या गावात काही रोजगाराचं साधन नाही. त्यामुळे मी मुंबईत आलो. माझे काही नातेवाईकही फरसाण फॅक्टरीत काम करत होते. त्यामुळे मी माझ्या मुलालासुध्दा इथं कामाला बोलावून घेतलं. तो सुध्दा या फॅक्ट्रीत राहात होता." मिर्जा नसिम सांगत होते.

मृत्यूमुखी पडलेल्या अनेकांचा चेहरा ओळखणं कठीण जात असल्यानं पीडितांच्या नातेवाईकांमध्ये अस्वस्थता होती. गेली ३ वर्ष फॅक्टरीत काम करणाऱ्या २० वर्षांच्या रामनरेश गुप्ताचाही या आगीत होरपळून मृत्यू झाला. त्याचा भाऊ अर्जुन गुप्ता यालाही आपल्या भावाला ओळखणं अवघड जात होतं.

'डोळ्यांसमोर होत्याचं नव्हतं झालं'

60 फूट X 30 फुटांच्या या कंपाउंडमध्ये प्रवेशद्वाराजवळच एक रहिवासी खोलीही होती. तुषार पवार आपला भाऊ तेजस आणि आईसह इथंच राहातो.

दुर्घटना घडली तेव्हा तेजस घरी नव्हता....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मुंबईत सोमवारी साकीनाका परिसरात लागलेल्या आगीच्या घटनेची चौकशी स्थानिक पोलीस आणि पालिका प्रशासनाकडून केली जात आहे. पण, स्थानिक माजी नगरसेवकांनी या प्रकरणी काही प्रश्न उपस्थित केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा व्हीडिओ: 'इथं आल्यापासूनच मला जात, धर्म, भाषा यांच्यावरुन भेदभावाचा सामना करावा लागला.'

हा मुलगा होता वैद्यकीय शाखेच्या तिसऱ्या वर्षात पदव्युत्तर पदवीचं शिक्षण घेणारा विद्यार्थी - डॉ. मारी राज. डॉक्टरच पेशंटच्या बेडवर? असं का?

डॉ. मारी राज यांनी नुकताच आत्महत्येचा प्रयत्न केला होता. कारण, त्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांचा चार-चौघात वरिष्ठांनी खूप अपमान केला होता. आणि त्यांचा हा अपमान त्यांच्या जातीवरून झाला असल्याचंही ते म्हणाले.

मूळ तामिळनाडूचे असलेले डॉ. राज यांनी, जून 2015 पासून आपल्याला जातीवरून भेदभाव आणि अपमानास्पद वागणूक मिळत असल्याचं बीबीसीला सांगितलं. यामुळे त्यांनी 9 डॉक्टरांविरुद्ध तक्रारही दाखल केली आहे.

"जातीवाद, वर्णद्वेष आणि भाषाद्वेषाला मी बळी पडलो. मला आता आपल्या घरी परत जाऊन अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करायचं आहे," असं डॉ. राज यांचं म्हणणं आहे.

डॉ. राज यांना गेल्या शनिवारीच हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं होतं. ते तामिळनाडूच्या तिरुनेलवेली जिल्ह्यातल्या एका शेतकरी कुटुंबातून वर आलेले आहेत.

डॉ. मारी राज

"देशातल्या कोणत्याही वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश मिळत असतानाही मी गुजरातमध्ये शिकायला आलो," ते सांगतात. "पण मला आता माझ्या घरी परत जायचं आहे." असं त्यांनी बीबीसी प्रतिनिधीशी बोलताना सांगितलं. या संभाषणादरम्यान खोलीत ते एकटेच होते.

"5 जानेवारी 2018ला वरिष्ठांनी जाहीररित्या माझा माझ्या जातीवरून अपमान केल्यानं मी आत्महत्येचा निर्णय घेतला," असं त्यांनी सांगितलं.

खूप साऱ्या झोपेच्या गोळ्या घेतल्यानं त्यांना तत्काळ हॉस्पिटलच्या अतिदक्षता विभागात हलवण्यात आलं होतं.

त्यांनी साहिबाग पोलीस ठाण्यात तक्रारही दाखल केली आहे. माझ्या जातीमुळे मला योग्य काम दिलं गेलं नाही, असं त्याचं म्हणणं आहे.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना महाविद्यालयात मारी राज काम करत असलेल्या विभागाचे प्रमुख डॉ. प्रशांत मेहता म्हणाले की,"राज यानीं केलेले सगळे आरोप निराधार आहेत. मी त्यांच्यासोबत गेल्या दोन महिन्यांपासून आहे. यात मला फार कमी वेळ त्यांच्याशी बोलण्यासाठी मिळाला आहे. बहुजन पार्श्वभूमीचे इतरही अनेक विद्यार्थी आमच्या महाविद्यालयात असून त्यांनी कधीही अशी वागणूक मिळाल्याची तक्रार केलेली नाही."

दरम्यान, सर्व नऊ आरोपींनी त्यांच्याविरोधातल्या तक्रारीला रद्द करण्याची मागणी करणारी याचिका बुधवारी गुजरात हायकोर्टात दाखल केली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अहमदाबादमधल्या सरकारी हॉस्पिटलमध्ये रुग्णांची उपाचारासाठी लांबच-लांब रांग नेहमीप्रमाणे होती. त्याच हॉस्पिटलमध्ये एका बेडवर एक तरुण दु:खात बुडालेला होता. हाताला सलाईन होतं, पण आसपास देखभाल करणारं कुणीही नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा संपूर्ण मुलाखत -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

राहुल गांधींनी म्हटलं की, सरकारमध्ये आमचं ऐकून घेतलं जात नाही. यावर देवेंद्र फडणवीसांनी असं म्हटलंय की, बहुदा काँग्रेस कोव्हिडचं सगळं खापर उद्धव ठाकरेंच्या नावावर फोडण्याचा प्रयत्न करतेय. याबद्दल तुमचं म्हणणं काय आहे?

मी राजकीय वक्तव्यांवर जाणार नाही. काँग्रेसनी जी पत्रकार परिषद घेतली, ती सगळ्यांनी पाहिली. राज्य सरकारवर सगळ्यांचा विश्वास आहे, हे स्पष्ट झालंय. मुख्यतः मी विरोधी पक्षांना सांगेन की यामध्ये राजकारण न करता आपण सगळ्यांनी एकत्र काम करणं गरजेचं आहे.

जसं देशात वातावरण आहे - कुठेही काही चुकीचं होत असेल तर आम्ही बोलत नाही, कारण विरोधी पक्ष असेल वा सत्ताधारी पक्ष असेल, आपण पक्षभेद विसरून आपण काम करणं गरजेचं आहे. लोकांची सेवा करणं गरजेचं आहे. कुठेही राजकीय मतभेद मध्ये न आणता एकमेकांची मदत करणं गरजेचं आहे.

टीका-टिप्पणी तर होतच राहील. याच्यासाठी आपल्याकडे खूप वेळ आहे. पण आता लोकांचे जीव वाचवणं महत्त्वाचं आहे.

पण राजभवनावरच्या अचानक फेऱ्या वाढणं, 'सरकार काम करत नाही, राष्ट्रपती राजवट लावा,' असं विरोधी पक्षांनी म्हणणं. याबाबत तुम्ही काय सांगाल?

कदाचित आपलंच एक राज्य आहे, जिथे विरोधी पक्ष अशा भावनेने काम करतोय जिथे महाराष्ट्र जर खाली गेला, जगाच्या मीडियात खाली दिसला तर त्यांना बरं वाटतं. जगात असं कुठेही होत नाहीये. ही खरंतर दुःखद घटना आहे. किंवा त्यांची ही भावना चुकीची आहे.

मुख्यतः त्यामागचं एकच कारण आहे - सत्ता हातात नसल्याचं अपचन. आणि याला डायजीन किंवा जेल्युसिल हेच चालू शकतं.

मुंबईतली परिस्थिती हाताबाहेर गेलीय का?

जागतिक साथीच्या आजारादरम्यान आपल्याला आकड्याला घाबरून चालणार नाही. या आकड्यांना आपल्याला सामोरं जावं लागेल. जेव्हा एखादी साथ असते तेव्हा तुम्ही आकडे किती ओळखता, त्या रुग्णांना शोधून त्यांना आयसोलेट करता, यात सरकारचं यश असतं.

आकडे जेवढे वाढतील, तेवढे लवकर आपण पीकच्या जवळ जाऊ. तेवढ्या लोकांना आयसोलेट करू शकू आणि बरं करू शकू. कारण हा विषाणू एकामधून दुसऱ्यामध्ये प्रादुर्भाव होतो. जेवढे आकडे आपण ओळखू ते लोकांना दिसेल, पण तितक्यांना बरं करून आपण साथ आटोक्यात आणू शकू.

फील्ड हॉस्पिटल्सची गरज का पडली? BKC, नेस्को ग्राऊंड्स, वरळीच्या डोममध्ये व्यवस्था उभारण्यात येत आहेत. महाराष्ट्रातली, विशेषतः मुंबईतली पालिकेची रुग्णालयं कुठे कमी पडली की...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्यात वाढणारा कोरोनाग्रस्तांचा आकडा, मुंबईतली कोरोनाची परिस्थिती आणि या सगळ्यातच राजकीय घडामोडींना सध्या आलेला वेग, या सगळ्याविषयी महाराष्ट्राचे पर्यटन मंत्री, मुंबईचे पालकमंत्री आणि युवासेना नेते आदित्य ठाकरे यांनी मयांक भागवत यांच्याशी केलेली ही एक्सक्ल्युझिव्ह बातचीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पाहा हा शपथविधी सोहळा -

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

राष्ट्रपती भवनासमोरील प्रांगणात झालेल्या या सोहळ्यात गेल्या सरकारमधल्या अनेक मंत्र्यांनी शपथ घेतली. यात राजनाथ सिंह, नितीन गडकरी, निर्मला सीतारामन, रविशंकर प्रसाद, हरसिमरत कौर बादल, रामविलास पासवान यांचा समावेश होता.

मोदी कॅबिनेट 2.0

भाजपसह शिवसेना, अकाली दलासारख्या रालोआतील इतर पक्षांचे सदस्यही त्यांच्या मंत्रिमंडळात समाविष्ट होणार आहेत.

सर्वांत ताजे अपडेट्स

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी शपथ घेताना

विविध क्षेत्रातील मान्यवरांनाही या कार्यक्रमाचं आमंत्रण दिलं गेलंय. पण या सगळ्या उत्सवी वातावरणापासून नरेंद्र मोदींच्या पत्नी जसोदाबेन या मात्र दूर आहेत आणि अलिप्तही. जसोदाबेन आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना शपथविधीचं आमंत्रण नाहीये आणि त्या टीव्हीवरही हा कार्यक्रम पाहणार नाहीयेत नाहीत. असं का? वाचा ही बातमी

मोदी यांच्या आई मोदी यांचा शपथविधी पाहताना

दरम्यान, मोदी यांच्या आई हिराबेन यांनी हा सोहळा त्यांच्या घरी पाहिला. भाजपने त्यांचा हा सोहळा पाहतानाचा फोटो शेअर केला आहे.

राजनाथ सिंह शपथ घेतल्यानंतर सही करताना

अमित शहा शपथ घेताना

नितीन जयराम गडकरी शपथ घेताना

निर्मला सीतारामन शपथ घेताना

पीयूष गोयल शपथ घेताना. यंदाचा अंतरिम अर्थसंकल्प त्यांनी सादर केला होता, त्यामुळे त्यांच्याकडे अर्थ खातं सोपवण्यात येऊ शकतं

स्मृती इराणी शपथ घेतल्यानंतर सही करताना

राष्ट्रपती भवनाच्या आवारात उपस्थित मंडळी

दरम्यान, बीबीसीचे कार्टुनिस्ट कीर्तीश यांना या शपथविधी सोहळ्याविषयी काहीतरी सांगायचंय...

मी शपथ घेतो की... - आजचं कार्टून

नितेश कुमार

मोदींच्या मंत्रिमंडळात महाराष्ट्रातील कोणते चेहरे?

गेल्या मंत्रिमंडळातील सदस्य नितीन गडकरी, पीयूष गोयल, सुरेश प्रभू, प्रकाश जावडेकर यांची मंत्रिपदे कायम राहातील असे सांगण्यात येते. त्याचप्रमाणे रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाचे एकमेव खासदार रामदास आठवलेसुद्धा या नव्या मंत्रिमंडळात असतील असं मानलं जात आहे.

गेल्या मंत्रिमंडळामध्ये महाराष्ट्राच्या वाट्याला भूपृष्ठ वहन, जहाजबांधणी, संरक्षण (राज्यमंत्री), रेल्वे, मनुष्यबळ विकास, नागरी हवाई उड्डाण, सामाजिक न्याय (राज्यमंत्री) अशी महत्त्वाची खाती आली होती.

आता शिवसेनेकडून अरविंद सावंत शपथ घेतील असे शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी स्पष्ट केले आहे. अरविंद सावंत दक्षिण मुंबई मतदारसंघातून सलग दुसऱ्यांदा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज राष्ट्रपती भवनात दुसऱ्यांदा पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली. त्यांच्या मंत्रिमडळात यंदा भाजप अध्यक्ष अमित शहा आणि माजी परराष्ट्र सचिव एस. जयशंकर यांचा समावेश करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीडितेला त्याच्यासोबत पाहून तिच्या आई आणि मुलानेच तिच्यावर हल्ला केला, असा आरोप आरोपीने लावला आहे.

याप्रकरणी हाथरसचे पोलीस अधीक्षक विनीत जसस्वाल यांच्याशी बीबीसीने बातचीत केली.

"सदर पत्राची प्रत व्हॉट्सअॅपवर मिळाली आहे. पण अधिकृतपणे अशा प्रकारचं कोणतंच पत्र मिळालं नाही. तुरुंगातून पाठवण्यात येणाऱ्या पत्रावर तुरुंगाधिकाऱ्यांचा शिक्का असेल, तेच पत्र आम्ही अधिकृत मानतो," असं जयस्वाल म्हणाले.

तसंच, कदाचित ते पत्र पोलीस अधीक्षक कार्यालयाकडे पाठवून देण्यात आलं असेल, अशी शक्यताही त्यांनी व्यक्त केली.

तुरुंगात कैदेत असलेले कैदी आपलं म्हणणं मांडण्यासाठी अशा प्रकारचे पत्र आधीपासून लिहितात, सुनावणीदरम्यान न्यायाधीशांसमोर आपल्याला मिळणाऱ्या वागणुकीबाबत सांगतात. अनेकवेळा कैदी पत्र लिहून आपली बाजू मांडण्याचा प्रयत्न करतात, असं जयस्वाल म्हणाले.

कथित पत्र हातानं लिहिण्यात आलं आहे. यावर मुख्य आरोपीसह इतर आरोपींची सहीसुद्धा आहे.

तर पीडित कुटुंबीयांनी आरोपीसोबत कोणत्याही प्रकारचे संबंध असल्याची बाब फेटाळून लावली. हे पत्र म्हणजे एक षडयंत्र असल्याचा आरोप त्यांनी केला.

यापूर्वी बातम्यांमध्ये आरोपी आणि पीडिता यांच्यातील एक कथित फोन कॉल रेकॉर्ड़िंग लीक करण्यात आली होती.

आरोपीने पीडितेच्या भावाला गेल्या सहा महिन्यात अनेकवेळा कॉल केला. यादरम्यान एकूण सर्व मिळून पाच तासांपेक्षा जास्त वेळ त्यांच्या दोघांमध्ये बोलणं झालं, असा दावा करण्यात आला आहे.

पण पीडितेच्या नातेवाईकांनी बीबीसीशी बोलताना ही गोष्ट फेटाळून लावली. त्यांच्यात आणि आरोपीमध्ये कधीच फोनवर बोलणं झालं नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. शिवाय, पोलिसांकडे रेकॉर्डिंग असल्यास त्यांनी ती जाहीर करावी, असं ते म्हणाले.

दरम्यान, फोन कॉलप्रकरणी पोलीस अधीक्षक जयस्वाल बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "मला याविषयी माध्यमांमधील बातम्यांमधूनच माहिती मिळाली आहे. याबाबत अधिक माहिती SITचं पथकच देऊ शकेल.

कॉल डिटेल्स तपासाचा भाग आहेत का, या प्रश्नाचं उत्तरसुद्धा SITच देऊ शकेल, असं जयस्वाल यांनी सांगितलं.

हाथरसमधील कथिक सामूहिक बलात्कार प्रकरणात अनेक दावे-प्रतिदावे करण्यात येत आहेत. आरोपी निर्दोष असून त्यांना अडकवण्यात आल्याचा आरोप त्यांच्या नातेवाईकांकडून केला जात आहे. तर पीडितेचे कुटुंबीय न्यायाची मागणी करत आहेत.

घाई-गडबडीत पीडितेचा मृतदेह जाळण्यात आल्यानंतर या प्रकरणात आणखी काही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशात हाथरसमध्ये झालेल्या कथित बलात्कार प्रकरणातील मुख्य आरोपीने तुरुंगातून लिहिलेलं एक कथित पत्र व्हायरल होताना दिसत आहे. घटनेच्या दिवशी आरोपी पीडित व्यक्तीसोबत होता. त्याची आणि पीडितेची बातचीतही झाल्याचं त्याने या पत्रात म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पीसी मोहन यांनी ट्वीट करून म्हटलं आहे, "बुऱ्हान वानीही 21 वर्षांचा होता. अजमल कसाबही 21 वर्षांचा होता. वय हा केवळ आकडा असतो. कोणीही कायद्यापेक्षा मोठा नाही. गुन्हा हा कायम गुन्हाच असतो."

या ट्वीटसोबतच त्यांनी #disharavi हा हॅशटॅग वापरला आहे आणि दिशा रवीचा फोटोही त्यांनी वापरला आहे.

पक्षाच्या प्रवक्त्या नुपूर शर्मा यांनीही याबाबत ट्वीट केलं आहे. त्यांनी म्हटलं आहे, "कोणत्याही अपराधाचा संबंध वयाशी किंवा व्यक्तीच्या लिंगाशी थोडाच असतो? राजीव गांधी हत्याकांडात सहभागी झालेल्या महिलांचं वयही कथितरित्या 17 की 24 असंच होतं. निर्भयावर बलात्कार करून तिची हत्या करणाऱ्यांपैकी एक जण 17 वर्षांचा होता."

दिल्लीतील एका न्यायालयानं 22 वर्षीय पर्यावरण कार्यकर्त्या दिशा रवी यांना पाच दिवसांची पोलिस कोठडी सुनावली आहे.

बंगळुरूमधील ज्येष्ठ पत्रकार इमरान कुरैशी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार दिशाला शनिवारी (13 फेब्रुवारी) दिल्ली पोलिसांच्या विशेष पथकानं 'टूलकिट' प्रकरणी अटक करण्यात आली होती.

दिशानं बंगळुरूमधील एका खाजगी कॉलेजमधून बीबीएची पदवी घेतली आहे आणि पर्यावरण संवर्धनासाठी काम करणाऱ्या 'फ्रायडे फॉर फ्युचर' या संस्थेच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक आहेत.

शेतकऱ्यांच्या समर्थनासाठी बनवलेलं एक वादग्रस्त टूलकिट सोशल मीडियावर शेअर केल्याचा आरोप दिल्ली पोलिसांनी दिशा यांच्यावर ठेवला आहे.

बंगळुरूमधील एका पोलिस अधिकाऱ्याने नाव न प्रसिद्ध करण्याच्या अटीवर बीबीसीशी बोलताना म्हटलं की, दिशा यांना टूलकिटबद्दल चौकशी करण्यासाठी ताब्यात घेण्यात आलं आहे.

रविवारी (14 फेब्रुवारी) दिल्ली पोलिसांचे एपीआरओ अनिल मित्तल यांनी म्हटलं की, "जे लोक टूलकिट एडिट करत होते, दिशा त्यांच्यापैकी एक होत्या."

दिल्ली पोलिसांनी काय म्हटलं?

दिल्ली पोलिसांच्या सायबर टीमनं अटक केलेल्या दिशा रवी या त्या टूलकिटच्या एडिटर आहेत.  ते टूलकिट तयार करण्याचा आणि सोशल मीडियावर सर्क्युलेट करण्याचा आरोप दिशा यांच्यावर आहे, असं दिल्ली पोलिसांनी आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून म्हटलं आहे.

ज्या व्हॉट्स अप ग्रुपवर टूलकिट बनविण्याचं काम होत होतं, तो दिशा रवी यांनीच बनविला असल्याचा दावा दिल्ली पोलिसांनी केला आहे. टूलकिटचा अंतिम मसुदा बनविणाऱ्या टीमसोबत त्या काम करत असल्याचंही दिल्ली पोलिसांनी म्हटलं आहे.

दिल्ली पोलिसांनी ट्विटरवर लिहिलं आहे की, "या प्रक्रियेत दिशा आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि बंगळुरू सेंट्रल मतदारसंघाचे खासदार पीसी मोहन यांनी पर्यावरण कार्यकर्ता दिशा रवीची तुलना मुंबईवरील 26/11 च्या हल्ल्यात पकडल्या गेलेल्या पाकिस्तानी कट्टरपंथी मोहम्मद अजमल आमीर कसाबसोबत केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढच्या 20 वर्षांत आशिया-पॅसिफिक भागात सगळ्यांत जास्त पायलट, कॅबिन क्रू स्टाफ आणि तांत्रिक कामगारांची गरज भासणार आहे, असा अंदाज बोईंग कंपनीने व्यक्त केला आहे.

झपाट्यानं आर्थिक वाढीस लागलेल्या आशियामध्ये तेवढ्याच गतीने लोकांकडील पैसा आणि त्यामुळे हवाई दळणवळण वाढणार आहे.

2037 पर्यंत आणखी दोन लाख 40 हजार पायलट आणि तीन लाख 17 हजार कॅबीन क्रूची गरज भासणार आहे. यापैकी निम्मे कर्मचारी हे एकट्या चीनमध्ये लागणार आहेत.

आधीच पायलटांचा दुष्काळ आणि ट्रेनिंगचा अभाव असलेल्या या क्षेत्रात नवीन कर्मचाऱ्यांचा ताण वाढणार आहे.

सध्या कार्यरत असलेले वरिष्ठ पायलट या दशकाच्या अखेरीस निवृत्त होणार आहेत. तर नव्या व्यावसायिक हवाई सेवा उदाहरणार्थ, हेलिकॉप्टर पर्यटन आणि खासगी जेट सेवा याची मागणी वाढणार आहे.

बोईंगच्या अंदाजानुसार चीनमध्ये 1,28,500 पायलट दक्षिण-पूर्व आशियामध्ये 48,500 पायलट आणि दक्षिण आशियात 42,750 पायलटांची गरज भासणार आहे. तसंच येत्या काळात आशिया-पॅसिफिकमध्ये नवीन विमानांची खरेदीही वाढणार आहे.

अमेरिकेतल्या विमान कंपन्यांच्या अंदाजानुसार नवीन विमानांपैकी 40% विमानं ही आशिया-पॅसिफिकमध्ये विकली जाणार आहेत.

'कुर्सी की पेटी बाँध ले'

बोइंगने पायलट ट्रेनिंगच्या उपक्रमाला गती दिली आहे. पण त्यानंतरही पायलटचा तुटवडा भासणार आहे.

"या भागात पायलटचा मोठा तुटवडा भासणार आहे आणि तो आणखी काही वर्षं तसाच राहणार आहे," असं बोइंग ग्लोबल सर्विसेसच्या ट्रेनिंग आणि व्यावसायिक सेवेचे अधिकारी क्येथ कुपर यांचं म्हणणं आहे.

अशा परिस्थितीमुळे हवाईसेवा क्षेत्राच्या वाढीवर विपरित परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा जाणकारांनी दिला आहे.

पुरेसे पायलट नसल्यास विमान जागीच पडून राहतील. पायलटांनी अधिक पगारीची मागणी केल्यास विमान कंपन्यांचा नफ्यातही घट होणार आहे.

पेचप्रसंगात आणखी वाढ होणार?

इंग्लड, फ्रान्स सारख्या देशात मजबूत कामगार संघटना आहेत. तिथे वाढीव पगार आणि भत्त्यासाठी वारंवार बंद पुकारले जातात, ज्यामुळे विमानसेवा ठप्प पडण्याची भीती असते.

जागतिक ट्रेड वॉरची झळ हवाईसेवा क्षेत्रालाही लागली आहे.

अमेरिका-चीन व्यापारी युद्धामुळे विमान निर्मितीचा खर्च वाढणार आहे, असं मत बोइंगचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डेनिस म्युलनबर्ग यांनी व्यक्त केलं आहे.

"मुक्त आणि खुल्या व्यापारावर हवाई सेवेची वाढ अवलंबून असते," असं म्युलनबर्ग यांचं म्हणणं आहे.

"विमानाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

येत्या काही वर्षांत तुम्हाला हमखास नोकरी पाहिजे असेल तर पायलट व्हा आणि चीनला जा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढच्या आठवड्यापासून 'कोरोनाविर' हे औषध रशियातल्या दुकानांमध्ये उपलब्ध होईल, अशी माहिती आर-फार्म कंपनीनं दिली आहे.

'प्रिस्क्रिप्शन ड्रग' म्हणून या औषधाला मंजुरी मिळाल्यानं डॉक्टरांचा सल्ला आणि शिफारस औषध खरेदीसाठी बंधनकारक असेल. डॉक्टरांच्या परवानगीनंतरच औषध खरेदी करता येईल.

याआधी म्हणजे मे महिन्यात रशियातच आणखी एका अशाच औषधाला मंजुरी देण्यात आलीय. 'एव्हिफाविर' (Avifavir) असं त्या औषधाचं नाव होतं.

तिसऱ्या टप्प्यात 168 रुग्णांवर चाचणी

कोरोनाविर आणि एव्हिफविर ही रशियातली दोन्ही औषधं जपानमध्ये तयार करण्यात आलेल्या 'फेव्हिपिरविर' (Favipiravir) या औषधाच्या फॉर्म्युल्यावर आधारित आहेत.

फेव्हिपिरविरसुद्धा अँटी-व्हायरल औषध असून, जपानमध्ये या औषधाचा वापर फ्लू आणि इतर साथीच्या आजारांवर औषध म्हणून केला जातो.

आर-फार्म कंपनीच्या माहितीनुसार, कोरोना व्हायरसची लागण झालेल्या 168 रुग्णांवर चाचणी केल्यानंतरच 'कोरोनाविर' औषधाला मंजुरी मिळाली आहे.

रशियन सरकारच्या अहवालानुसार, कोरोनाची लागण झाल्याने हॉस्पिटलमध्ये भरती झालेल्या रुग्णांवर चाचणीसाठी जुलैमध्ये 'कोरोनाविर' औषधाला परवानगी देण्यात आली होती.

सर्वात आधी औषध किंवा लस बनवण्याची स्पर्धा

कोरोनावरील औषध बनवल्याची घोषणा करत रशिया जागतिक स्तरावर स्वत:ला 'ग्लोबल लीडर' म्हणून पुढे आणू पाहते, असं जाणकारांना वाटतं.

याआधी रशियानं कोरोनाला रोखण्यासाठी 'स्पुटनिक-5' नावाची लस बनवली होती आणि ही लस इतर देशांमध्ये वापरासाठी देण्यासाठी मंजुरी मिळवण्याच्या प्रयत्नात आहे.

रशियातील कोरोनावरील लस भारतात आणण्याची तयारीही सुरू आहे.

रशा डायरेक्ट इनव्हेस्टमेंट फंड (RDIF) ने स्पुतनिक-5 लशीच्या वैद्यकीय चाचणी आणि 10 कोटी डोसच्या वितरणासाठी हैदराबादस्थित डॉ. रेड्डीज लॅब (DRL) सोबत करार केला आहे.

तसंच, या लशीच्या उत्पादनासाठी भारतातील पाच मोठ्या उत्पादकांसोबत चर्चाही सुरू आहे. हे उत्पादन केवळ भारतासाठी नव्हे, तर जगभरासाठी असेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा )

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसची सौम्य लक्षणं असणाऱ्या रुग्णांसाठी अँटी-व्हायरल औषधाला मंजुरी दिली आहे. कोरोनाविर' (Coronavir) असे या औषधाचे नाव आहे. 'आर-फार्म' नामक कंपनीने हे औषध तयार केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुढे अनिकेतने स्वतःला सावरलं, त्यात त्याला बराच वेळ लागला. पण त्याने नवीन मार्ग शोधला आणि स्वतःचं करिअर वेगळ्या वाटेनं घडवून दाखवलं.

ब्रेकअप आणि त्यातून होणाऱ्या हार्टब्रेकनंतर अनेक जण नैराश्यात जातात. बरेच जण व्यसन आणि निरर्थक रिलेशनशिपमध्ये अडकतात, आणि काही तर स्वतःला संपवण्याचाही विचार करतात.

पण या उलट काही जण ब्रेकअपनंतर स्वतःला यशस्वी करून दाखवण्याची मनाशी गाठ बांधून घेतात. अशी अनेक उदाहरणं आपल्या आजूबाजूला दिसतील.

अनिकेत म्हणतो, "खरं तरं ब्रेकअपनंतर त्रास फार झाला. पण मी परिस्थिती स्वीकारली. त्या आघाताने स्वतःला शोधण्याची एक संधी मिळाली. तिच्या निर्णयाचा मी आदर करतो, आजही तिच्याबद्दल माझ्या मनात चांगल्या भावना आहेत."

पण हे नेमक घडतं कसं? काय आहे यामागची सायकॉलॉजी?

नाकारलं गेल्याची भावना

प्रेमभंगानंतर यश मिळवणारे बरेच लोक आहेत, असं कोल्हापूरच्या काउन्सिलर डॉ. कल्याणी कुलकर्णी सांगतात. बीबीसी मराठीशी बोलताना त्या म्हणाल्या, "ब्रेकअप म्हणजे असतं तरी काय? ते एक प्रकारचे रिजेक्शन असतं, तुम्हाला कोणीतरी नाकारलं असतं. ही रिजेक्शनची भावना मोठी असते. चुकीच्या पद्धतीने वागवलं गेल्याबद्दल मनात संतापाची भावना तयार झालेली असते. प्रेम आणि तिरस्कार एकाच नाण्याच्या दोन बाजू असतात."

ज्या कारणांमुळे आपण नाकारले गेलो आहोत त्या गोष्टींपासून दूर करून स्वतःला सिद्ध करण्याच्या मागे यातूनच अनेकजण लागतात, असं डॉ. कुलकर्णी सांगतात. "ज्या कारणाने आपल्याला नाकारलं गेलं ते संपवण्याचा प्रयत्न सुरू होतो."

अनेक जण या रिजेक्शननंतर स्वतःच्या प्रगती करण्यामागे लागतात आणि त्यातून अनेकांचं करिअर उजळून निघतं.

इतिहासातही या संदर्भातील दाखले दिसून येतात. महाकवी कालिदास यांच्या संदर्भातली कथा प्रसिद्ध आहेत. त्यांचा विवाह राजकुमारी विद्योत्तमाशी झाला होता. पण कालिदास हे अशिक्षित असल्याने त्यांना घरातून हाकलून दिलं होतं आणि पंडित बनल्याशिवाय घरी येऊ नका असं सांगितलं होत. कालिदासांनी अभिज्ञानशाकुंतलम् सारख्या कितीतरी महान रचना नंतरच्या काळात केल्या आहेत.

उर्जेचा सकारात्मक वापर

"प्रेमात असताना मेंदूमध्ये काही हार्मोन्सची पातळी वाढलेली असते. त्यातून एक प्रकारची मानसिक ऊर्जा निर्माण झालेली असते, आणि प्रेमभंगानंतर तीच ऊर्जा कुठेतरी वळवता आली पाहिजे. काही जणांनाच हे शक्य होतं," असं डॉ. कुलकर्णी सांगतात.

होतं असं की, प्रेमात असताना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

एके सकाळी अनिकेत आणि प्रियाचं (नावं बदलली आहेत) ब्रेकअप झालं. प्रियानं अचानक घेतलेल्या या निर्णयाने अनिकेत सैरभर झाला. त्याच्यासाठी तीच तर सर्वकाही होती, फक्त प्रियाच त्याचं विश्व होती. मग तिने असं काय केलं असावं?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुण्यात आयोजित पत्रकार परिषदेत ते बोलत होते. सध्या पुण्यात सर्वाधिक चाचण्या करण्यात येत आहेत. आगामी काळात चाचण्यांची संख्या वाढवण्यात येईल. त्याचप्रमाणे आरोग्य सुविधाही वाढवली जाईल.

बेडची संख्याही वाढवण्यात येत आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा सर्वाधिक बेड वाढवण्यात येणार आहेत. 5 एप्रिलपर्यंत ही प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल, असं सौरभ राव यांनी सांगितलं.

रुग्णांचं प्रमाण वाढल्या तर काही रुग्णालये केवळ कोव्हिड उपचारासाठी ठेवण्यात येतील. जिल्ह्याबाहेरून येणाऱ्या रुग्णांची संख्या देखील अधिक आहे, त्यांच्यावर विशेष लक्ष ठेवण्यात येणार आहे.

गेल्या 10 दिवसात राज्यात सर्वाधिक लसीकरण पुण्यात झालं. याला अधिक गती दिली जाईल. प्रतिदिन 75 हजार नागरिकांना लस देण्याचं उद्दीष्ट प्रशासनाने ठेवलं आहे.

पुढील 100 दिवसांत 18 वर्षांच्या वरील नागरिकांचं लसीकरण करण्याबाबत विचार आहे. त्यासाठी आवश्यक ते प्रयत्न केले जातील, असंही राव म्हणाले.

काय सुरू, काय बंद राहणार?

गिरीश बापट यांच्या सूचना

पुण्याचे खासदार गिरीश बापट यांनी यावेळी प्रशासनाला काही सूचना केल्या.

सामान्य नागरिकांवर कारवाई करताना पोलिसांनी काळजी घ्यावी. ग्रुपने बसणाऱ्या लोकांनी कायदेशीर कारवाई करावी. पण त्यांनी मारहाण करू नये, अशी सूचना बापट यांनी दिली.

पोलिसांच्या मदतीला स्वयंसेवी संस्था, दक्षता समिती असेल. बेडसची संख्या वाढवण्यासाठी एमबीबीएस, रिटायर्ड डॉक्टर यांना मदतीला घ्यावे. केंद्र सरकार जेवढी लागेल तेवढी लस देईल. असंही बापट म्हणाले.

पीएमपीएल बंद करू नये, ती 40 टक्क्यांनी सुरू राहावी. कामगारांसाठी पीएमपीएमएल ची व्यवस्था करायला हवी.  हॉटेल्स बंद न करता उभे राहून खाण्याची व्यवस्था करावी. हातगाड्यांवर पाच पेक्षा जास्त लोक एकावेळी नको. संचारबंदी 8 नंतर सुरू ठेवायला हवी होती. दिवसभर जमावबंदी असावी, असं मत बापट यांनी मांडलं आहे.

यावर काय निर्णय होतो, हे पाहणं आता महत्त्वाचं ठरणार आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुणे जिल्ह्यात आजपासून (3 मार्च 2021 पासून) पुढच्या 7 दिवसांसाठी  दिवसभर जमावबंदी तसंच संध्याकाळी 6 ते सकाळी 6 पर्यंत संचारबंदी लागू करण्याचा निर्णय विभागीय आयुक्त सौरभ राव यांनी जाहीर केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुण्यामध्ये राष्ट्रीय गणेशोत्सव पारितोषिक वितरण समारंभात बोलताना ते म्हणाले की, "शेवटी या देशामध्ये बहुसंख्येने राहणारा जो हिंदू आहे, त्याला जे वाटतं त्याप्रमाणे देश चालणार. समजा आपल्या सगळ्यांना वाटत असेल की आपल्याला रात्री बारापर्यंत देखावे पाहायला मिळाले पाहिजेत. यामध्ये काही ना काही मार्ग काढता येईल. त्यामुळे ही भूमिका मनामध्ये नको की प्रशासन आपल्याला त्रासच द्यायला बसलंय. प्रशासन त्रास द्यायला बसलेलं नाही. तेही हिंदू मंडळी आहेत. तेही गणपती बघतायेत. सगळ्यांना हे हवं असतं."

'हे वक्तव्य बेकायदेशीर'

सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांनी म्हटलंय की हे चंद्रकात पाटील यांचे वक्तव्य बेकायदेशीर आहे. तसंच हे त्यांचं राजकीय अज्ञान असल्याचंही सावंत यांनी म्हटलंय.

बीबीसीशी बोलताना पी. बी. सावंत म्हणाले की, "चंद्रकांत पाटलांचे हे वक्तव्य म्हणजे त्यांचे राजकीय अज्ञान आहे. कारण राजकारणामध्ये राजकीय बहुसंख्या ही महत्वाची असते. धार्मिक किंवा जातीय बहुसंख्येला महत्त्व नसतं. घटनात्मकदृष्टीनं जर पाहिलं तर असं म्हणणं हे बेकायदेशीर आहे."

कायदेतज्ज्ञ अडव्होकेट असीम सरोदे यांनीही चंद्रकांत पाटलांचं वक्तव्य चुकीचं ठरवलं आहे. "विविधता हा आपल्या देशाचा आत्मा आहे. विविधता जोपासल्यामुळेच आपली अवस्था पाकिस्तानसारखी झालेली नाही. विविधता हे भारताचं वैशिष्ट्य नाही तर ती भारतीयत्वाची ताकद आहे," असं सरोदे म्हणाले.

पुढे ते म्हणतात, "दुसरी गोष्ट अशी की प्रत्येकाला धर्मस्वातंत्र्य आहे. पण धर्मस्वातंत्र्य किंवा कोणत्याही प्रकारचे मुलभूत हक्क हे निरंकुश नाहीत. त्यामुळे धर्माचं पालन करणे, उत्सव साजरा करणे हे कायद्याचं पालन करूनच केलं पाहिजे. ध्वनीप्रदूषणाचा कायदा आहे आणि त्याचं सगळ्यांनी पालन केलंच पाहिजे."

उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश अभय ठिपसे यांचं म्हणणं आहे की, "बहुसंख्यांच्या इच्छेने होणार असा काही लोकशाहीचा अर्थ नाहीये. लोकशाहीचं सार हे आहे की अल्पसंख्याकांच्या हक्काचं रक्षण करणं आणि त्यांचा मताचा आदर करणं. केवळ बहुमताच्या जोरावर सर्व गोष्टी करता येत नाहीत. काही गोष्टींना संरक्षण दिलेलं असतं कारण त्यात अल्पसंख्याकांच्या हक्काचा प्रश्न येतो. बहुसंख्य अल्पसंख्याकांचे हक्क हिरावून घेऊ शकत नाहीत. लोकशाहीचा अर्थ हा असून घटनेतही अशीच तरतूद आहे."

'संविधानाचे पालन करण्याची मंत्र्यांनी शपथ घेतली आहे'

पुण्याच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

हिंदूंना ज्याप्रमाणे वाटतं त्याप्रमाणेच देश चालणार असं वक्तव्य महसूलमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी केलं आहे. त्यांचं हे वक्तव्य सोशल मीडियावर चर्चेचा विषय ठरलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुतिन यांनी भेटीसाठी यावं यासाठीची चर्चा ही आधीपासूनच सुरू होती, असं ट्वीट सँडर्स यांनी केलं आहे.

अमेरिकी नागरिकांना रशियात प्रश्न विचारण्याची परवानगी मिळावी असा प्रस्ताव पुतिन यांनी ट्रंप यांना दिला होता. मात्र, हा प्रस्ताव ट्रंप यांनी फेटाळून लावला होता.

या दोन्ही नेत्यांमध्ये फिनलंडची राजधानी हेलसिंकी इथे गेल्या सोमवारी बैठक झाली होती. मात्र, या बैठकीतले फार थोडेच मुद्दे बाहेर आले आहेत.

मात्र, या दुसऱ्या भेटीबाबत रशियाकडून अजूनही कोणतंही अधिकृत उत्तर आलेलं नाही.

हेलसिंकी इथे झालेल्या परिषदेत ट्रंप यांनी अमेरिकन निवडणुकांबाबत केलेल्या वक्तव्यावर पुन्हा विरोधी मत व्यक्त केल्यानं वाद उफाळून आला आहे.

परंतु, गुरुवारी ट्रंप यांनी हेलसिंकी परिषदेत खूप मोठं यश मिळाल्याचं जाहीर करत ते पुन्हा दुसऱ्या बैठकीच्या प्रतीक्षेत आहेत, असं ट्वीट केली.

USच्या नॅशनल इंटिलिजन्सचे संचालक डॅन कोट्स यांनी एका मुलाखती दरम्यान या भेटीचं सूतोवाच केलं. अॅस्पेन सिक्युरिटी फोरमच्या कोलोरॅडो इथे झालेल्या कार्यक्रमात त्यांनी याबाबत माहिती दिली.

"ही भेट खूपच खास ठरेल," असं ते सूचकपणे यावेळी म्हणाले. तसंच, हेलसिंकी इथे झालेल्या बैठकीत ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात नेमकी कोणती चर्चा झाली याबाबतचा तपशील त्यांच्याकडेही नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. याबाबत केवळ या दोन्ही नेत्यांच्या दुभाषांकडेच ही माहिती उपलब्ध असल्याचंही ते म्हणाले.

अमेरिका आणि रशिया यांच्यात अनेक मुद्द्यांवर अनेक वर्षांपासून मतभेद आहेत. 2016मध्ये झालेल्या अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष पदासाठीच्या निवडणुकांमध्ये रशियानं हस्तक्षेप केल्याच्या आरोपांनंतर या दोन्ही देशांच्या संबंधांमध्ये कटुता अधिकच वाढली आहे.

पाहा व्हीडिओ : 'रशियाशी दुरावलेले संबंध हा मूर्खपणाच'

या पार्श्वभूमीवर गेल्या सोमवारी ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात महत्त्वपूर्ण बैठक झाली. पण, या परिषदेचा तपशील बाहेर न आल्यानं आणि ट्रंप यांनी बैठकीतील जाहीर वक्तव्याला छेद देणारी वक्तव्य केल्यानं त्यांच्या भेटीची उत्सुकता वाढली आहे.

USच्या सिनेटमधले डेमोक्रॅटिक नेते चक शूमर हे या भेटीबाबत म्हणाले की, "ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात नेमका काय संवाद झाला तो त्यांनी तत्काळ सांगावा. जोपर्यंत या भेटीचा तपशीला देशाला कळत नाही, तोवर ट्रंप यांनी पुतिन यांनी रशिया किंवा अमेरिका अशा कुठल्याही ठिकाणी भेटू नये."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी रशियाचे राष्ट्रपती व्लादिमिर पुतिन यांना वर्ष अखेरीस अमेरिका भेटीचं निमंत्रण दिलं आहे, अशी माहिती ट्रंप यांच्या प्रेस सेक्रेटरी सारा सँडर्स यांनी दिली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुदित कित्तीथ्रादिलोक नावाच्या 34 वर्षांच्या व्यक्तीने गुंतवणुकदारांना अवाजवी व्याजदराचं आमिष दाखवून फसवलं. सुमारे 40 हजार लोकांनी त्याच्या कंपनीमध्ये 1021 कोटींची गुंतवणूक केली.

बेकायदेशीर कर्ज देणं आणि अफरातफरीची 2,653 प्रकरणं, अशा दोन गुन्ह्यांमध्ये कोर्टानं पुदितला दोषी ठरवलं. आणि त्याला 13,275 वर्षांच्या तुरुंगावासाची शिक्षा सुनावली.

पण त्यानं स्वत:चा गुन्हा कबूल केल्यानं त्याची शिक्षा निम्म्याने कमी करून 6637 वर्षं करण्यात आली.

अर्थात, थायलंडमधल्या कायद्यानुसार, एका गुन्ह्यासाठी जास्तीत जास्त 10 वर्षांची शिक्षा देता येते.

थाई नियमांप्रमाणे अशा प्रकारच्या प्रत्येक दोन गुन्ह्यांसाठी 20 वर्षांची शिक्षा होते. पुदितच्या नावावर 2,653 गुन्हे आहेत. त्यामुळे त्याला दर दोन गुन्ह्यांसाठी 20 या न्यायाने 13,265 वर्षं शिक्षा ठोठावण्यात आली आहे.

सरकारी वकिलांनी कोर्टाला सांगितलं की, पुदीतची कंपनी वेगवेगळ्या विषयावरील चर्चासत्र आयोजित करायची.

त्यात तो सहभागी होणाऱ्यांना प्रॉपर्टी, वापरलेल्या गाड्या, सौंदर्य प्रसाधनं यांच्याशी निगडित व्यवसायात गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहन द्यायचा.

बँकॉक पोस्टनं दिलेल्या वृत्तानुसार, तो गुंतवणूकदारांना घसघशीत परताव्याचं आश्वासन द्यायचा, शिवाय आणखी सदस्यांना सोबत आणल्यास सवलती देण्याचं आमिषही दाखवायचा.

कोणत्याही पिरॅमिड योजनेप्रमाणे, नव्यानं आलेल्या पैशांतून तो जुनी देणी फेडायचा.

पुदितला ऑगस्टमध्ये अटक झाली होती. त्याला जामीन नाकारण्यात आल्यानं बँकॉकमधल्या तुरुंगात ठेवण्यात आलं होतं.

कोर्टानं त्याच्या दोन कंपन्यांना प्रत्येकी सुमारे 130 कोटींचा दंड ठोठावला. तसंच 2,653 जणांना 7.5 टक्के दरानं 108 कोटी रुपये परत करण्याचेही आदेश कोर्टानं त्याला दिले आहेत.

आणखी वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

थायलंडमधल्या कोर्टानं आर्थिक फसवणूक करणाऱ्याला एका व्यक्तीला तब्बल 13,275 वर्षांची शिक्षा सुनावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुन्हा थोड्या वेळाने तो दोरी तोडण्याचा प्रयत्न करतो. पण त्याचे हे प्रयत्नही निष्फळ जातात आणि शेवटी त्याची मान छाटली जाते. काही काळासाठी तो तडफडतो आणि नंतर शांत होतो.

न्यायालयाच्या फाइल्स, चार्जशीट, चौकशीच्या अहवालांचा अभ्यास केल्यावर आपल्या लक्षात येतं की एनकाउंटर हे नेहमीच काही खास निवडक अशा पोलिसांकडूनच करवून घेतले जातात.

त्याचं कारण स्पष्ट आहे, त्यावेळी नेमकं काय झालं याची गोष्ट बाकी कुणालाच कळू नये यासाठी ते खबरदारी म्हणून हा उपाय केला जातो.

एनकाउंटरची पद्धत

हिंदी चित्रपटातही एनकाउंटरची पद्धत दाखवली जाते. हे दृश्य तर अलीकडच्या काळात बऱ्यापैकी प्रसिद्ध झालं आहे. ज्या व्यक्तीचा एनकाउंटर करायचा आहे त्याला पोलीस नंबर प्लेट नसलेल्या गाडीतून नेतात. मग निर्जन रस्त्यावर ती गाडी थांबवली जाते. त्या व्यक्तीच्या हातातली हातकडी काढली जाते आणि म्हटलं जातं "पळ..."

त्या कैद्याला माहीत असतं, आता आपली वेळ आली आहे. तो गयावया करू लागतो. पण तो हा चान्स घेतो आणि सर्व शक्तिनिशी पळू लागतो. काही क्षणातच त्याच्यावर गोळ्या बरसतात.

दुसऱ्या दिवशी पेपरमध्ये बातमी येते पोलिसांसोबत झालेल्या चकमकीत कुख्यात गुंड/ नक्षलवादी/ अट्टल दरोडेखोर/ इंडियन मुजाहिदीनचा दहशतवादी ठार.

सोहराबुद्दीन शेख, त्याची पत्नी कौसर बी, तुलसीराम प्रजापती, इशरत जहां, माओवादी पार्टीचे पॉलिट ब्युरो सदस्य आझाद, उत्तराखंडचे पत्रकार हेम पांडे, उत्तर प्रदेशातील श्रीप्रकाश शुक्ला सारखे हिस्ट्री शीटर, भोपाळ जेल बंद सिमीचे आठ कार्यकर्ते हे खऱ्या किंवा खोट्या 'एनकाउंटर'मध्येच मारले गेले आहेत.

एकेकाळी गर्जना करणारे तोगडिया का पळाले?

विश्व हिंदू परिषदेचे कार्याध्यक्ष प्रवीण तोगडियांचं नाव देखील या लिस्टमध्ये आलं असतं का? ते तर टीव्हीवर रडून सांगत होते. माझा एनकाउंटर झाला असता म्हणून.

जर गेल्या सोमवारी राजस्थान पोलिसांच्या हाती ते लागले असते तर त्यांना देखील अहमदाबादबाहेरच्या एखाद्या छोट्याशा निर्जन वाटेवर पोलिसांनी मोकळं सोडलं असतं आणि म्हणाले असते का? जा तुम्ही स्वतंत्र आहात. लवकरात लवकर इथून पळून जा.

दहा वर्षं जुन्या एका प्रकरणात मला पकडण्यासाठी राजस्थान पोलीस आले होते, असं तोगडिया सांगतात. "पण ही गोष्ट आपल्याला आधीच कळली आणि झेड सुरक्षेचा गराडा सोडून आपण रिक्षात बसून पळून गेलो," असं ते सांगतात. दुसऱ्या दिवशी एका रुग्णालयात ते शुद्धीवर आले.

तोगडियांना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

खोट्या चकमकीसाठी एखाद्या व्यक्तीला घेऊन जात असतील, तर तिची अवस्था बळीच्या बकऱ्यासारखी असते. हा बळीचा बकरा मोठ्याने ओरडतो पण नंतर आपली सुटका नाही हे कळल्यावर चुपचाप खाली मान घालून गवत खातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुलवामा जिल्ह्यातल्या श्रीनगर-जम्मू महामार्गावर जहालवाद्यांनी IEDचा स्फोट घडवत केंद्रीय राखीव पोलीस दलाच्या (CRPF) जवानांच्या बसला लक्ष्य केलं.

CRPFचे हे जवान 76 बटालियनचे होते. CRPF (ऑपरेशन)चे महासंचालक झुल्फिकार हसन यांनी सांगितलं, "जवानांच्या ताफ्यात एकूण 70 गाड्या होत्या. यातील एका बसवर हल्ला झाला. जवानांचा ताफा जम्मूहून श्रीनगरला चालला होता. ज्या बसवर हल्ला झाला त्यामध्ये एकूण 39 जवान होते."

सहसा प्रत्येक ताफ्यात 1 हजार जवान असतात. मात्र यावेळी सुमार अडीच हजार जवान प्रवास करत होते. या ताफ्यात रस्ते मोकळे करणारं पथक होतं. तसंच बुलेट-प्रूफ वाहनंही होती.

1. CRPF म्हणजे काय?

देशाअंतर्गत सुरक्षा पुरवणारं CRPF हे देशातले सर्वांत मोठं केंद्रीय सुरक्षा दल आहे. देशात जेव्हा जहालवादी किंवा नक्षलवादी हल्ले होतात तेव्हा CRPFचे जवान ठार झाल्याचं वृत्त येतं.

"CRPFचे जवान हे अतिसंवेदनशील भागात राज्य पोलीस दलासोबत सगळ्यांत पुढं राहून कारवाई करतात. त्यामुळे त्यांचं काम सर्वांत जोखमीचं असतं आणि त्यांच्या जीवाला जास्त धोका असतो," असं बीबीसीचे सुरक्षा विषयक पत्रकार जुगल पुरोहित यांनी सांगितलं.

2. CRPFची स्थापना कधी झाली?

देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी 1939 साली केंद्रीय राखीव पोलीस दल स्थापन करण्यात आलं. तर 10 वर्षांनंतर डिसेंबर 1949 मध्ये CRPF कायदा करण्यात आला.  CRPFला 79 वर्षं पूर्ण झाली आहेत.  246 बटालियन सहित CRPF ही देशांतर्गत सुरक्षा पुरवणारी ही एक महत्त्वाची संस्था आहे.

3. CRPF काय काम करतं?

राज्य पोलीस दलासोबत देशाला अंतर्गत सुरक्षा पुरवणं ही CRPFची महत्त्वाची भूमिका राहिली आहे.

राज्य पोलीस दलासोबत नक्षलविरोधी कारवाया पार पाडणं, जम्मू-काश्मीरमध्ये भारतीय सैन्यासोबत अंतर्गत सुरक्षा पुरवणं, दंगलविरोधी कारवायात सहभाग घेणं, निवडणुका, व्हीआयपी व्यक्तींना सुरक्षा पूरवणं, UNच्या शांतता अभियानात सहभाग, नैसर्गिक आपत्तीच्यावेळी व्यवस्थापन अशी कर्तव्यं CRPF कडून चोख पार पाडली जातात.

सध्या महाराष्ट्रातल्या गडचिरोली, छत्तीसगड, झारखंड याठिकाणी नक्षलवादविरोधी अभियानात केंद्रीय राखीव पोलीस दलाचे जवान तैनात आहेत. नक्षलग्रस्त भागात गमिनीकाव्याद्वारे कारवाया पार पाडण्यात CRPF अग्रेसर आहे.

4. संस्थानांच्या विलीनीकरणावेळी शांतता प्रस्थापित करण्यात सहभाग

स्वातंत्र्यानंतर भारतात संस्थानांच्या विलीनीकरणासाठी आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुरूवारी जम्मू-काश्मीरमधील पुलवामा जिल्ह्यात जहालवाद्यांनी केलेल्या हल्ल्यात CRPFचे 34 जवान ठार झाले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पुलवामा जिल्ह्यातील मोहम्मद सुब्हान यांच्या याच घरात अबू दुजाना लपला होता.

कट्टरवाद्यांनी आसरा घेतल्याने ही घरं शेवटी गोळ्या आणि ग्रेनेडचे लक्ष्य ठरतात. आयुष्यभराचा ठेवा असलेल्या या घरांची अवस्था चकमकीमुळे 'भिंत खचली, कलथून खांब गेला' अशीच झाली आहे.

एक ऑगस्टचा दिवस मोहम्मद सुब्हान कधीही विसरणार नाहीत. सुब्हान पुलवामा जिल्ह्यातल्या हाकरीपोरा गावात राहतात.

आयुष्यभराची पुंजी एकत्र करून सुब्हान यांनी घर बांधलं होतं. मात्र एक ऑगस्टच्या रात्री सुब्हान यांच्या घराचा ताबा कट्टरवाद्यांनी घेतला.

त्यानंतर भारतीय सैन्य आणि कट्टरवादी यांच्यात झालेल्या चकमकीत सुब्हान यांचं घर उद्ध्वस्त झालं.

आयुष्यभराची पुंजी घालून उभारेलं घर एका चकमकीत असं नेस्तनाबूत होतं.

'रात्रीचे साडेदहा वाजलेले. आमची झोपायची वेळ झालेली. तेवढ्यात दोन कट्टरवादी आमच्या घरात घुसले. तुम्ही आत कसे आलात असा प्रश्न माझ्या मुलाने त्यांना विचारला', मोहम्मद सुब्हान सांगत होते.

'कट्टरवाद्यांचा शोध घेण्यासाठी आमच्या घरांवर छापे पडत असल्याचंही आम्ही त्यांना सांगितलं. मात्र भारतीय सैन्य आमच्या मागावर आहे आणि आम्ही इथून जाणार नाही असं त्या घुसखोरानीही निक्षून सांगितलं.'

'त्यांच्यांकडे शस्त्रास्त्रं होती. त्यामुळे आम्हाला त्यांचं ऐकण्यावाचून पर्यायच नव्हता', मोहम्मद सुब्हान सांगतात.

आणि अबू दुजाना मारला गेला

सुब्हानना तो दिवस जसाच्या तसा आठवतो. ते वर्णन करतात, 'त्या दिवशी पुढच्या दोन तासात सैन्याने आमच्या घराला वेढा दिला. तुम्ही इथून निघून जा असा इशारा सैन्याने कट्टरवाद्यांना दिला.

मात्र त्यांनी ऐकलं नाही. त्यामुळे सकाळ होईपर्यंत कट्टरवाद्यांच्या बरोबरीने आम्हीही घरात बसून राहिलो,' मोहम्मद सुब्हान सांगत होते.

'सकाळी साडेसात वाजता सैन्याने माझ्या मुलाला फोन केला. कट्टरवाद्यांना समर्पण करण्याचा निरोप त्यांनी मुलाकरवी दिला. मात्र त्यांनी हा निरोपही जुमानला नाही.'

'आठ वाजता सैन्याने आमची सुटका केली.  आम्ही घराबाहेर पडलो आणि शेजारच्या एका घरात आश्रय घेतला.'

'काही मिनिटांतच गोळ्यांच्या आवाजांनी परिसर निनादला. आमच्या घराच्या सर्व बाजूंनी धमाके होऊन धुरळा उडत होता. बघता बघता माझं घर नेस्तनाबूत झालं.'

'गोळ्या, ग्रेनेडच्या आवाजांत पत्त्याच्या बंगल्याप्रमाणं घर कोसळलं'

'गोळ्या, ग्रेनेड यांच्या आघातामुळे पत्त्याच्या बंगल्याप्रमाणे घर कोसळलं. आम्ही सर्वस्व...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतीय सेना आणि कट्टरवादी यांच्यातल्या चकमकी काश्मीरसाठी नव्या नाहीत. अशा चकमकींत काश्मीरमधल्या अनेकांची घरं कायमस्वरुपी उद्धवस्त झाली आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पूजा सकट

पुण्याजवळच्या भीमा कोरेगावात झालेल्या दंगलीच्या एका प्रकरणातील साक्षीदार होती पूजा सकट. रविवारी तिचा मृतदेह जवळच्याच शेतातील विहिरीत आढळला!

1 जानेवारीच्या दंगलीत वडगाव ठाणचे रहिवासी सुरेश सकट यांच्या घराचं नुकसान करण्यात आलं होतं. आपलं घर जाळलं जात असताना सकट यांची मुलगी पूजा आणि मुलगा जयदीप तिथं उपस्थित होते.

ही जाळपोळ या दोघांनी आपल्या डोळ्यांनी पाहिली होती. म्हणून त्यावेळी या दोघांना जमावाने मारहाणही केली होती. त्यावरून शिक्रापूर पोलीस स्टेशनमध्ये त्या जमावाविरोधात तक्रारही दाखल करण्यात आली.

"तेव्हापासून सातत्याने त्यांना धमक्या मिळत होत्या. दोघेजण नेहमी दहशतीखाली वावरायचे," पूजाचे चुलते दिलीप सकट सांगतात.

'पण ती परत आलीच नाही!'

"नेहमीप्रमाणं शनिवारी सकाळी सर्वांशी गप्पा मारल्या. दुपारच्या वेळेस घरातून खाली गेली. पण पुन्हा परत आलीच नाही. तिचा आम्ही खूप शोध घेण्याचा प्रयत्न केला. पण ती सापडली नाही," दिलीप सकट सांगतात.

त्यांनी पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रारही दाखल केली, स्वतः खूप शोधाशोध केली. पण काही हाती लागलं नाही.

अखेर शनिवारी दुपारी बेपत्ता झालेल्या पूजाचा मृतदेह घराजवळील एका विहिरीत रविवारी सकाळी सापडला.

याच विहिरीत पूजाचा मृतदेह आढळला.

भीमा कोरेगावच्या दंगलीत सकट कुटुंबीयाचं घर जाळण्यात आलं होतं. या धक्क्यातून सकट कुटुंब सावरत असतानाच रविवारी सकाळी ही बातमी आली. त्यानंतर गावात काही काळ तणावाचं वातावरण होतं.

"दंगलीच्या वेळी घर जाळले जात असताना जयदीप आणि पूजा हे प्रत्यक्षदर्शी होते. ती साक्षीदार असल्यानेच तिचा खून करून मृतदेह विहिरीत टाकण्यात आला," असा आरोप दिलीप सकट करतात. "तिने आत्महत्या केली नाही. तिचा खून करण्यात आली आहे!"

'सरकारी नोकरी करायची होती!'

"सर्वांशी हसतखेळत वागणाऱ्या पूजाला सरकारी नोकरी करायची होती. ते तिचं स्वप्न होतं. आता ते स्वप्नचं राहीलं," तिच्या आठवणींना उजाळा देत असताना दिलीप सकट यांना रडू कोसळलं.

या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर वडील सुरेश सकट यांनी जिल्हाधिकारी नवल किशोर राम आणि ग्रामीण पोलीस अधीक्षक सुवेज हक यांची भेट घेऊन दोषींवर कारवाई करण्याची मागणी केली.

कुटुंबियासमवेत पूजा

पुणे ग्रामीणचे पोलीस अधीक्षक सुवेज हक यांच्याशी संपर्क साधला असता त्यांनी या घटनेचा तपास सुरू असल्याचं सांगितलं. याप्रकरणी दिलीप सकट यांनी शिक्रापूर पोलीस स्टेशनमध्ये अॅड. सुधीर ढमढेरे, विलास...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"पूजा अभ्यासात हुशार होती. दहावीत तिला 65 टक्के मार्क मिळाले होते. नुकतीच तिने कला शाखेतून अकरावीची परीक्षाही दिली होती आणि पुढे चालून तिला सरकारी खात्यात नोकरी करायची फार इच्छा होती," असं दिलीप सकट भरभरून सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पूर्णमासी

मिर्जापूरच्या भरहुना गावचे रहिवासी 35 वर्षांचे पूर्णमासी यांचं मानसिक संतुलन ढासळलं आहे. 2009 साली ते चुकून सीमा ओलांडून पाकिस्तानच्या हद्दीत गेले. त्यांच्यावर पाकिस्तानातील लाहोर न्यायालयात खटलाही चालला. तेव्हापासून पूर्णमासी तिथल्याच तुरुंगात कैद होते.

काही दिवसांपूर्वी पाकिस्तान सरकारने भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाला याबाबतची माहिती दिली. पाकिस्तानकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारावर पूर्णमासी भारतातचेच नागरिक आहेत का, हे तपासण्यासाठी केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या परराष्ट्र विभागाने त्यांच्या कुटुंबीयांचा शोध सुरू केला.

स्थानिक पोलिसांकडून पूर्णमासी समहर पोलीस ठाण्यांतर्गत येणाऱ्या भरहुना गावचे रहिवासी असल्याची माहिती मिळाली.

पूर्णमासी यांच्या आई-वडिलांचं निधन झाल्याचं आणि त्यांच्या पश्च्यात पूर्णमासी यांच्या कुटुंबात कुणीच नसल्याचं मिर्जापूरचे पोलीस अधीक्षक अजय कुमार सिंह यांनी सांगितलं.

बहिणीने केले स्वागत

एसपी अजय कुमार सिंह यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, "पूर्णमासी यांना किरण नावाची बहीण आहे. त्या लालगंज पोलीस ठाण्यांतर्गत येणाऱ्या बेलहरा गावात राहतात. पूर्णमासी यांचे चुलत भाऊ जवाहीर यांनी फोटो बघून फोटोतली व्यक्ती पूर्णमासीच असल्याची खातरजमा केली. आम्ही इथून पूर्णमासी यांची बहीण आणि त्यांच्या पतीला एका कॉन्स्टेबलसह अमृतसरला पाठवलं. मंगलवारी संध्याकाळी उशिरा सर्वजण सुखरूप परतले."

केंद्र सरकारच्या प्रयत्नांमुळे 17 नोव्हेंबर 2020 रोजी पाकिस्तानने पूर्णमासी यांना पंजाबच्या अटारी सीमेवर बीएसएफच्या हवाली केलं. 14 दिवस विलगीकरणात राहिल्यानंतर त्यांना मिर्जापूरला पाठवण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले. त्यानंतर मिर्जापूर पोलिसांनी पूर्णमासी यांच्या बहीण किरण आणि त्यांचे पती मुन्नू यांच्यासोबत एका शिपायाला अमृतसरला पाठवलं.

बहिणीसोबत अमृतसरला गेलेले पोलीस शिपाई मनोज गौड यांनी बीबीसीला सांगितलं, "आम्ही मिर्जापूरहून 1 तारखेला वाराणासीला गेलो. तिथून बेगमपुरा एक्सप्रेस ट्रेनने अमृतसरला गेलो. कागदपत्रांची पूर्तता झाल्यानंतर नायब तहसीलदारांनी 35 वर्षीय पूर्णमासी यांना आम्हाला सोपवलं. त्यानंतर आम्ही मंगळवारीच ट्रेनने परतलो."

पुनर्वसनासाठी प्रशासन करणार मदत

मिर्जापूरला परतल्यावर जिल्ह्याच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत पूर्णमासी यांचं हार-फुलांनी स्वागत करण्यात आलं. प्रभारी जिल्हाधिकारी अविनाश सिंह आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातील मिर्जापूरचा राहणारा एक तरुण 11 वर्षांपूर्वी चुकून सीमा ओलांडून पाकिस्तानात गेला होता. दशकभराहूनही अधिक काळ पाकिस्तानाच्या तुरुंगात घालवल्यानंतर आणि अनेक क्लिष्ट कायदेशीर प्रक्रिया पार पाडल्यानंतर हा तरुण मंगळवारी रात्री आपल्या घरी परतला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पूल ओलांडायचा नसेल तर शाळेत जायचं कसं, असा प्रश्न इथल्या विद्यार्थिनींना पडला आहे. या नियमामुळे मुलांच्या हक्कांवर काम करणाऱ्या सामाजिक कार्यकर्त्यांमध्ये नाराजी पसरली आहे.

या निर्णयामुळे मध्य क्षेत्रातल्या अप्पर डेन्कायरा जिल्ह्यातल्या पूर्वेकडच्या भागातल्या विद्यार्थिनींना मासिक पाळीच्या काळात शाळेत जाता येणार नाही.

आफ्रिकेत आधीच मुलींना मासिक पाळीच्या काळात शाळेत पाठवण्यावरून संघर्ष सुरू आहे. आता हा संघर्ष तीव्र होण्याची शक्यता आहे.

युनिस्को संस्थेच्या मते, या भागातील दहापैकी एक मुलगी मासिक पाळीमुळे शाळेत जात नाही.  जागतिक बँकेच्या एका अहवालानुसार, घानातल्या 1 कोटी 5 लाख महिला स्वच्छतेसाठी आवश्यक असलेल्या सुविधांपासून वंचित आहेत.

'देवांकडून आपण उत्तरं मागायला हवी'

युनिसेफच्या मेन्स्ट्रुअल हायजिन अॅम्बेसेडर शमीमा मुस्लिम अलहसन यांनी बीबीसीला सांगितलं, "ऑफिन नदीवरील पुलाशी संबंधित जारी केलेले आदेश शिक्षणाच्या अधिकारांचं उल्लंघन करतात."

"असं वाटतं की, देव खरोखर खूपच ताकदवान आहे. नाही?" शमीमा विचारतात. "बऱ्याच वेळा मी विचार करते की, महिलांना अनेक गोष्टी करण्यापासून रोखण्याऱ्या देवांकडून आपण उत्तरं मागायला हवी. आपण त्यांना दिलेल्या जबरदस्त शक्तीचा बघा त्यांनी कसा उपयोग केला आहे."

घानातील मध्य क्षेत्राच्या मंत्री क्वामेना डंकन यांनी यासंबंधी स्थानिक मंत्र्याशी चर्चा करून मार्ग काढण्याचे संकेत दिले आहेत.

ऑफिन नदी अशांती आणि मध्य क्षेत्र यांमध्ये सीमा म्हणून काम करते.

बऱ्याच संस्कृतींमध्ये आजसुद्धा महिलांच्या मासिक पाळीशी संबंधित अनेक गैरसमज आहेत. मादागास्करमध्ये महिलांना मासिक पाळीच्या काळात अंघोळ करण्यास मनाई केली जाते. तसंच नेपाळमधील अनेक भागांत आजही महिलांना मासिक पाळीच्या काळात वेगळ्या झोपड्यांमध्ये राहण्याची जबरदस्ती केली जाते.

भारतीय कुटुंबांमध्येही मासिक पाळीशी संबंधित अनेक रूढी आहेत आणि या काळात महिलांचा वावर निषिद्ध मानला जातो.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

घानामध्ये मासिक पाळीदरम्यान स्त्रियांना नदी ओलांडण्यास मज्जाव करण्यात आला आहे. ऑफिन नदीवरच्या एका पुलाशी काही धार्मिक बाबी निगडीत असल्यानं असं करण्यात आल्याचं सांगण्यात येतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पृथ्वीराज चव्हाण

चव्हाण हे 9130 मताधिक्यानी जिंकले आहेत.

कशी झाली ही लढत?

कराड मतदारसंघात 1960पासून काँग्रेसचं वर्चस्व आहे. विधानसभेच्या 13 निवडणुकांमध्ये काँग्रेसनेच बाजी मारली आहे. मात्र यंदा कराडचा मुकाबला तिरंगी होतो आहे.

2014 मध्ये विलासराव पाटील यांना नमवणाऱ्या पृथ्वीराज चव्हाण यांनाच काँग्रेसने उमेदवारी दिली आहे. साताऱ्यात उदयनराजे भोसले यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसला सोडचिठ्ठी देत भाजपमध्ये प्रवेश केल्याने तिथे पोटनिवडणूक होत आहे.

उदयनराजेंविरुद्ध पृथ्वीराज चव्हाणांना तिकीट दिलं जाईल अशी शक्यता राजकीय वर्तुळात व्यक्त केली जात होती. मात्र तसं झालं नाही. खासदारकी ऐवजी पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या नावाचा आमदारकीसाठी विचार करण्यात आला आहे.

भाजपने याठिकाणी अतुल भोसले यांना उमेदवारी दिली आहे. पंढरपूरच्या मंदिर समितीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी काम पाहिलं आहे. 2014 मध्येही अतुल यांनी निवडणूक लढवली होती. मात्र त्यांना तिसऱ्या स्थानावर समाधान मानावं लागलं होतं.

दरम्यान पृथ्वीराज चव्हाण आणि अतुल भोसले यांच्याबरोबरीने उदयसिंह पाटील यांनीही उमेदवारी अर्ज भरल्याने मुकाबला चुरशीचा झाला आहे. उदयसिंह यांनी अपक्ष म्हणून अर्ज दाखल केला आहे.

विलासराव पाटील यांचे सुपुत्र असलेले उदयसिंह हे जिल्हा परिषद सदस्य होते तसंच रयत सहकारी मिलचे चेअरमन आहेत.

2014 मध्ये या तिघांमध्येच झालेल्या मुकाबल्यात पृथ्वीराज चव्हाणांनी 14 हजार मतांनी विजय मिळवला होता. त्यांना एकूण 76,831 मतं मिळाली होती. विलासराव पाटील यांना 60,413 तर अतुल भोसले यांना 58,000 मतं मिळाली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राज्याचे माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण हे रिंगणात असल्यामुळे कराड दक्षिण मतदारसंघातील लढत महत्त्वपूर्ण मानली गेली. या लढतीत पृथ्वीराज चव्हाण यांनी अतुल भोसलेंचा पराभव केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पेशाने वकील असलेल्या हॅरिस यांनी पोलीस खात्यातील सुधारणा आणि संस्थात्मक पातळीवरचा वंशवाद याविरोधात जोरदार लढा दिला आहे. आता त्या पहिल्या महिला, कृष्णवर्णीय, आशियन-अमेरकन उप राष्ट्राध्यक्ष होणार आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कमला हॅरिस लवकरच अमेरिकेच्या उप-राष्ट्राध्यक्ष पदाची सुत्रं हाती घेणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पैशाची गोष्ट - पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमती कमी होणार?

कारण त्यामुळे पेट्रोलचे दर महाराष्ट्रात आजमितीला 75 रुपयांच्या घरात पोहोचले आहेत. तर डिझेल 70 रुपयांच्या आसपास आहे. आणि सामान्य लोकांसाठी याचा अर्थ असा आहे की गाडी किंवा बाईकने प्रवास महागला आहे.

आणि वाहतूक खर्च वाढल्यामुळे भाज्या, दूध आणि फळं या वस्तूही महाग होतायत आणि आणखी महाग होण्याची शक्यता आहे.

पेट्रोल-डिझेल दरवाढीची कारणं

प्रथमदर्शनी बघितलं तर भारतातल्या वाढत्या किंमतींचा थेट संबंध जगभरातल्या खनिज तेलाच्या दरवाढीशी आहे. पेट्रोल, डिझेल ही प्रक्रिया केल्यानंतरची इंधनं आहेत. मूळ पदार्थ आहे खनिज तेल.

आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात सध्या खनिज तेलाच्या किंमती 73 अमेरिकन डॉलर प्रती बॅरल इतक्या आहेत. एका बॅरलमध्ये साधारण 162 लीटर खनिज तेल असतं.

2014च्या जूनमध्ये या किंमती 27 डॉलर पर्यंत उतरलेल्या होत्या. म्हणजे पाच वर्षांत झालेली वाढ अडीच पट आहे.

पेट्रोल, डिझेलच्या वाढत्या किंमतीमुळे महागाईची भीती

आयात केलेल्या खनिज तेलावर प्रक्रिया करून, त्यात केंद्र आणि राज्य सरकारचे दुहेरी कर जमा करता, भारतात मागच्या महिन्यात हा दर लीटरमागे 85 रुपयांच्या उच्चांकावर पोहोचला होता.

अर्थतज्ज्ञ डॉ. अभिजीत फडणीस यांनी खनिज तेलाच्या किमतींबरोबरच आणखी काही मुद्द्यांकडे लक्ष वेधलं. त्यांच्या मते या दरवाढीसाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर देशांमध्ये ताणलेले संबंधही कारणीभूत आहेत.

"तेल उत्पादक देशांची संघटना अर्थात OPECने संयुक्तपणे निर्णय घेत खनिज तेलाचं उत्पादन कमी केलं आहे. शिवाय सौदी अरेबियाला पुढच्या वर्षी सौदी अरामको या सरकारी तेल कंपनीचे शेअर बाजारात आणायचे आहेत. अशा वेळी तेलाच्या किंमती चढ्या असतील तर कंपनीच्या शेअरना किंमत मिळेल. या न्यायाने त्यांनीही तेलाच्या किमती वरच ठेवण्याची खबरदारी घेतली आहे," फडणीस यांनी खनिज तेलाच्या वाढत्या किमतींमागचं गणित समजावून सांगितलं.

आगामी काही कालावधीसाठी ही परिस्थिती अशीच कायम राहील, असंही त्यांनी बोलून दाखवलं.

पण त्याच वेळी, 2019 मध्ये परिस्थिती हळूहळू निवळेल, असा आशावादही त्यांनी व्यक्त केला आहे.

भारताला किमती कमी करता येतील का?

आंतरराष्ट्रीय कारणांमुळे सध्या पेट्रोलच्या किमतीवर ताण आलाय हे तर खरं. पण भारतातल्या किमतींच्या बाबतीत आणखी एक मुद्दा महत्त्वाचा आहे तो म्हणजे पेट्रोल, डिझेलवर लागणाऱ्या करांचा.

एकतर देशाच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या दोन महिन्यात पेट्रोलियम पदार्थांच्या सतत वाढणाऱ्या किमतींनी पुन्हा एकदा वर्तमानपत्रांत पहिल्या पानावर जागा पटकावली आहे. अर्थात ही बातमी सामान्य लोकांना सुखावणारी नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पॉवरलूममध्ये काम करणाऱ्या व्यक्तींना श्वसनाच्या विकारांचा धोका जास्त असतो.

14 एप्रिलच्या संध्याकाळपर्यंत कोव्हिड-19  बाधित रुग्णांची एकूण संख्या 29 तर संशयितांची संख्या 107 होती.

कोव्हिड-19 मुळे एका 53 वर्षीय व्यक्तीचा मृत्यू झाला तर मालेगावच्या तरुणीचा धुळे येथे मृत्यू झाला आहे.

मालेगावातील रुग्णांची संख्या अचानक वाढू लागल्यामुळे खळबळ माजली. त्यानंतर प्रशासनाला खडबडून जाग आली आणि कठोर उपाययोजनांना सुरुवात करण्यात आली.

लॉकडाऊनमध्येही पॉवरलूम सुरूच

राज्यात लॉकडाऊन असताना मालेगाव पूर्व भागातील परिसरात नित्य नियमित कामं सुरळीत चालू होती तर 'पॉवरलूम' नगरी म्हणून ओळख असणाऱ्या मालेगावात काही लूम चालू होते. पोलिसांनी यातील 7 लूमवर गुन्हे दाखल करत त्या सील केल्याची माहिती दिली आहे, तर संचारबंदी उल्लंघन केल्याप्रकणी 350 जणांवर गुन्हे दाखल केले आहेत .

पॉवरलूम प्रकरणी मालेगावचे अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक संदीप घुगे यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, की लॉकडाऊन सुरु झाल्यावर आम्ही प्रथमत: नाकेबंदी करून वाहतूक कमी करण्यावर भर दिला.

जेव्हा आम्हाला चालू असलेल्या पॉवरलूम विषयी समजले तेव्हा अधिकाऱ्यांच्या मदतीने आम्ही ते लूम सील केले व 7 लूम विरोधात गुन्हेही दाखल केलेत. लूम कुणाचे होते किंवा का चालू होते, यावर भाष्य करण्याचं त्यांनी टाळलं.

नेटवर्क 18 उर्दू चे स्थानिक पत्रकार जहूर खान सांगतात, की मालेगाव शहर खूप दाट लोकवस्तीचं आहे. तिथे मजूरी करून पोट भरणारे लोक खूप आहेत , जेव्हा लॉकडाऊन जाहीर झालं त्यानंतर 5-10% पॉवर लूम चालू होते.

"मालेगाव मध्ये 5 से 10% पॉवरलूम चालू होते हे खरंय, मजूर काम करत होते, यात राजकारण व इतर गोष्टी आहेत. सत्ता असलेला आणि गेलेला असे दोघेही गट आपली ताकद सिद्ध करण्यासाठी याचा वापर करत होते." खान पुढे सांगतात.

या प्रकरणाची दुसरी बाजू गंभीर आहे आणि  तिचा राजकीय फायदाही उचलला जातो.  लूममध्ये काम करणारे मजूर हे आठवड्याला पैसे कमावतात आणि जगतात. आता लूम बंद झाले तर हे कामगार बेरोजगार होत उपाशी राहणार म्हणून लूम चालू होते असा युक्तिवाद देत या कृतीचे समर्थन करण्यात आलं. राजकीय कनेक्शन असणाऱ्यांनी याच मुद्द्यावर लूम चालू ठेवले. कायदेशीरदृश्ट्या हे चुकीचं आहे असं ते सांगतात.

जहर खान पुढे सांगतात, "यामागे निरक्षरता आणि गरिबीसुद्धा कारणीभूत आहे. एकाच घरात 15-20 माणसं असतात. एक ग्रुप जेव्हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या काही दिवसात नाशिकमध्ये विशेषत: मालेगावमध्ये कोव्हिड-19 चा प्रादुर्भाव वाढू लागला आहे.  9 एप्रिल नंतर अचानक मालेगावमध्ये रुग्णांच्या संख्येत वाढ झाली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: पोलिसांनी आरोपीला अटक केली आहे.

17 जानेवारी रोजी त्या मुलीवर बलात्कार झाला. त्या दिवशी आणि त्या दिवसानंतर धानोरा तालुक्यातल्या मोहली गावात नेमकं काय घडलं हे पाहण्यासाठी भूमकाल संघटनेच्या कार्यकर्त्यांनी गावाला भेट दिली.

"महिलांशी निगडित गुन्हे करण्याची आरोपीची ही पहिलीच वेळ नव्हती, याआधी त्यानं दोनदा प्रयत्न केले होते," असं भूमकालच्या कार्यकर्त्या प्रा. रश्मी पारसकर यांनी बीबीसीला सांगितलं.

17 जानेवारीला काय घडलं?

शाळेत गॅदरिंग सुरू होतं. त्याच शाळेत कंत्राटी पद्धतीवर काम करणाऱ्या 40 वर्षीय अनिल मडावी यानं पीडितेला सांगितलं की तुझी आई आजारी आहे तुला घरी बोलावलं आहे.

आरोपी मडावी हा पीडितेचा शेजारी आहे. त्यामुळे पीडितेच्या शिक्षिकांनी तिला त्याच्यासोबत जाण्याची परवानगी दिली. आरोपीनं मुलीला घरी न नेता तलावाच्या बाजूला नेलं आणि त्याच ठिकाणी तिच्यावर बलात्कार केला.

मोहली गावातील लोकांशी बोलताना प्रा. रश्मी पारसकर आणि प्रा. दीपाली मेश्राम

या घटनेत ती मुलगी गंभीर जखमी झाली. त्यानंतर मुलीच्या पालकांनी जातपंचायतीचा सल्ला घेतला.

जात पंचायतीचा निर्णय

18 जानेवारी रोजी जातपंचायत बोलावण्यात आली. सरपंच गावडे, उपसरपंच खुशाल बागू पदा, रोहिदास पदा आणि त्या बरोबरच माडिया, गोंड समाजातील वरिष्ठ लोक या वेळी उपस्थित होते.

आरोपीनं त्यांच्यासमोर आपला गुन्हा कबूल केला. आरोपीला 12 हजार दंड आणि गावाला मटणाचे जेवण द्यावे अशी शिक्षा सुनावण्यात आली. निर्णयानुसार, आरोपीनं गावजेवण दिलं, मात्र दंडाची रक्कम पीडितेच्या पालकांना दिली नाही.

मुलीची प्रकृती गंभीर झाली. तिच्या उपचारासाठी पैसे हवेत म्हणून पालकांनी आरोपीकडे पैशांची मागणी केली. पण त्यानं ते दिले नाही. मुलीचे पालक पुन्हा जात पंचायतीकडे गेले आणि त्यांनी आरोपीची तक्रार केली. पण त्यांनी त्याकडे दुर्लक्ष केलं.

तक्रार नोंदवण्यास उशीर

या सर्व गोष्टींमध्ये पालकांचा महत्त्वाचा वेळ वाया गेला. त्यांनी शेवटी पोलिसांकडे जाण्याचा निर्णय घेतला.

"जर तुम्ही हे प्रकरण पोलिसांकडे नेलं तर तुम्हाला आम्ही बहिष्कृत करू असं जातपंचायतीच्या सदस्यांनी बजावलं. पीडितेच्या वडिलांनी तक्रार न नोंदवण्याचा निर्णय घेतला. पण पीडितेची आई मात्र आपल्या निर्णयावर ठाम होती. काहीही झालं तरी आपण पोलिसात जायचं असं त्या त्यांच्या पतीला म्हणाल्या," असं भूमकाल संघटनेच्या कार्यकर्त्या रश्मी पारसकर यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाचवीत शिकणाऱ्या मुलीवर बलात्कार करणाऱ्या व्यक्तीला 12 हजार रुपये दंड आणि गावजेवणाची शिक्षा देण्याचा निर्णय जात पंचायतीनं दिल्याची घटना गडचिरोली जिल्ह्यात घडली. या घटनेचे तीव्र पडसाद राज्यभरात उमटले.