डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन पत्नी असल्यामुळे धनंजय मुंडे यांनी राजीनामा देण्याची मागणी भाजपच्या महिला मोर्चानं केली आहे. त्यासाठी रस्त्यावर उतरण्याचा इशारासुद्धा त्यांनी दिला आहे.

"धनंजय मुंडे यांनी स्वतः कबुल केलं आहे ही मला दोन पत्नी आहेत. 2 पत्नी हिंदू संस्कृतीत चालत नाहीत. त्यामुळे कायद्यानुसार त्यांनी त्यांच्या मंत्रिपदाचा ताबोडतोब राजिनामा द्यावा," असं भाजप महिला मोर्चाच्या प्रदेशाध्यक्ष उमा खापरे म्हटलं आहे.

दुसरीकडे धनंजय मुंडे यांनी फेसबुक पोस्टमध्ये आपले विवाहबाह्य संबंध मान्य केले आहेत. पण दुसरं लग्न केलं आहे की नाही हे मात्र स्पष्ट केलेलं नाही.

पण भाजप महिला मोर्चाच्या प्रदेशाध्यक्ष उमा खापरे यांनी उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांवरून द्विभार्या प्रतिबंधक कायद्याचाही चर्चा सुरू झाली आहे. नेमका काय आहे हा कायदा?

धनंजय मुंडे यांच्यावर काय आरोप करण्यात आले आहेत?

धनंजय मुंडे यांचे आपल्या बहिणीशी प्रेमसंबंध होते, घरात कुणी नसताना त्यांनी आपल्यावर बळजबरी केली, आपल्यला खोटी आश्वासनं दिली असा आरोप पीडित महिलेने केलाय. यावर उत्तर देत धनंजय मुंडे यांनी एका फेसबुक पोस्टद्वारे आपली बाजू मांडली.

आपले एका महिलेशी परस्पर सहमतीने संबंध होते आणि आपल्या पत्नीला आणि कुटुंबियांना याविषयी माहिती असल्याचंही त्यांनी या पोस्टमध्ये म्हटलंय.

भाजपची निवडणूक आयोगात धाव

धनंजय मुंडे यांच्यावर करण्यात आलेले आरोप आणि त्यांनी दिलेलं स्पष्टीकरण यावरून अनेक प्रतिक्रिया उमटल्या. धनंजय मुंडे यांनी दोन मुलांची जबाबदारी घेतली असली, तरी प्रतिज्ञापत्रात त्यांचा उल्लेख नसल्याने धनंजय मुंडेंची आमदारकी अडचणीत येण्याची शक्यता आहे का? यावरूनही चर्चा सुरू झाली.

धनंजय मुंडे यांनी पत्नी, अपत्य आणि मालमत्तेविषयीची माहिती लपवली असल्याचं म्हणत भाजप नेते किरीट सोमय्या यांनी निवडणूक आयोगाकडे तक्रार केली आहे. धनंजय मुंडे यांची दुसरी पत्नी असल्याचा त्यांनी या तक्रारीत उल्लेख केलाय.

तर महाराष्ट्र करणी सेनेने धनंजय मुंडे यांची पाठराखण केली आहे. मुस्लिम व्यक्ती 4 विवाह करू शकतात तर हिंदू व्यक्तीने दुसरं लग्नं केलं तर काय चुकलं असा सवाल महाराष्ट्र करणी सेनेच्या अजय सिंह सेंगर यांनी केल्याचं वृत्त टीव्ही 9ने दिलंय.

"भारताच्या राज्यघटनेने सर्व धर्म समभाव तत्त्वं स्वीकारलं आहे. तेव्हा द्विभार्या प्रतिबंधक कायदा निरर्थक ठरला आहे. त्यामुळेच सर्व धर्मांना विवाह बंधनाचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि राज्याचे सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांच्यावर करण्यात आलेले बलात्काराचे आरोप आणि विवाहबाह्य संबंधांविषयी त्यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे दिलेलं स्पष्टीकरण याविषयी चर्चा सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन महिन्यांच्या निरीक्षण आणि अभ्यासानंतर त्यांनी ही लस बनवल्याचं पुतिन यांनी नुकतंच सांगितलं. या लशीला रशियाच्या आरोग्य मंत्रालयानेसुद्धा मंजुरी दिल्याचं पुतिन म्हणाले.

या लशीची माहिती देण्यासाठी पुतिन यांनी पत्रकार परिषद घेतली होती. ही लस पुतिन यांच्या मुलीला आधीच दिली असून आता मोठ्या प्रमाणात लशी तयार करण्यात येणार असल्याचं पुतिन म्हणाले.

कोरोना व्हायरसची लस पुतिन यांच्या मुलीला देण्यात आल्याची माहिती मिळताच त्यांच्या मुलीबाबत आता जोरदार चर्चा होऊ लागली आहे. त्यांच्या कोणत्या मुलीला ही लस दिली गेली, हा प्रश्न विचारला जाऊ लागला आहे.

ब्लादिमीर पुतिन यांना दोन मुली आहेत. त्यापैकी कोणत्या मुलीला ही लस देण्यात आली, हे अद्याप स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही.

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष पुतिन हे आपलं खासगी आयुष्य लोकांपासून दूर ठेवत आले आहेत. त्यांचे कुटुंबीयही सार्वजनिक ठिकाणी फारच कमी वेळा पाहायला मिळतात.

पुतिन यांना दोन मुली असल्याचं अनेक बातम्यांमध्ये सांगण्यात आलं आहे.

या मुलींची मारिया पुतिना आणि येकातेरिना पुतिना अशी नावं आहेत.

पुतिन यांनी आतापर्यंत कधीच आपल्या मुलींबाबत सार्वजनिकरित्या उल्लेख केला नव्हता.

लहान मुलीची चर्चा

येकातेरिना त्यांची लहान मुलगी असल्याचं सांगितलं जातं. 2015 साली येकातेरिना पुतिना चर्चेत आली होती. त्यावेळी ती मॉस्कोमध्येच कॅटरिना तिखोनोव्हा नावाने राहत असल्याची माहिती समोर आली होती.

येकातेरिना एक अॅक्रोबॅटीक डान्सर आहे. तिने अनेक स्पर्धांमध्ये सहभागही नोंदवलेला आहे. शिवाय एका टीव्ही शोमध्येसुद्धा ती दिसली होती.

रॉयटर्स वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, 33 वर्षीय कॅटरिना तिखोनोव्हाला मॉस्को स्टेट युनिव्हर्सिटीमध्ये स्थापित नव्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स इंस्टिट्यूटच्या प्रमुखपदी नेमण्यात आलं होतं.

या युनिव्हर्सिटीत ती अनेक वर्षांपासून वरीष्ठ पदावर कार्यरत आहे. तिने फिजिक्स आणि गणित या विषयांमध्ये पदव्युत्तर पदवीचं शिक्षण घेतलेलं आहे.

येकातेरिनाने आपलं नाव बदलून कॅटरिना तिखोनोव्हा असं ठेवलं होतं.

येकातेरिनाने 2013 साली किरील शामालोव्ह यांच्याशी विवाह केला होता. किरील हे रोजिया बँकेचे सह-मालक निकोलाय शामालोव्ह यांचे चिरंजीव आहेत.

निकोलाय शामालोव्ह हे ब्लादिमीर पुतिन यांचे जुने मित्र असल्याचं सांगितलं जातं. किरील शामालोव्ह तेल आणि पेट्रोलियम उद्योग क्षेत्रातील मोठे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियाने कोरोना व्हायरसवरची लस शोधून काढल्याचा दावा राष्ट्राध्यक्ष ब्लादिमीर पुतिन यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन वर्षांपूर्वी 1 जानेवारी 2018 रोजी झालेल्या झालेल्या हिंसाचाराप्रकरणी संभाजी भिडे तसंच मिलिंद एकबोटे यांच्यावर आरोप ठेवण्यात आले होते.

सांगलीत एका पत्रकार परिषदेत या प्रवेशबंदीबद्दल विचारलं असता, ते म्हणाले, "(भीमा कोरेगाव प्रकरणात) मला निष्कारण गोवलंय. मला बदनाम करण्याचा धंदा आहे."

संभाजी भिडे कधी आपल्या वादग्रस्त वक्तव्यांमुळे तर कधी भीमा कोरेगाव प्रकरणातील चौकशीवरून चर्चेत, बातम्यांमध्ये राहतात.

काही महिन्यांपूर्वी, जूनमध्ये सोलापूरमध्ये एका कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी 'अमेरिकेने भारतीय कालगणनेनुसार एकादशीला यान सोडल्याने ते यशस्वी झाले,' असं वक्तव्य केलं होतं.

संभाजी भिडे यांच्याबाबत वेगवेगळे दावे सोशल मीडियावर केले जातात. वेगवेगळ्या व्हॉट्सअॅप पोस्टमधून त्यांची वेगवेगळी माहिती व्हायरल होत असते. ही माहिती आणि दावे किती सत्य आहेत, याची पडताळणी बीबीसीनं केली आहे.

दावा :संभाजी भिडे हे पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये विज्ञानाचे प्राध्यापक होते आणि त्यांना 100 पेक्षा जास्त राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आलं आहे. याशिवाय भिडे हे अॅटॉमिक फिजिक्समध्ये गोल्ड मेडलिस्ट आहेत, असा दावा करण्यात येत आहे.

हजारो अनुयायी असलेल्या 'भिडे गुरुजीं'बद्दल व्हायरल झालेल्या पोस्टमध्ये अनेक दावे केले जातात.

इतकंच नव्हे तर ते नासाच्या सल्लागार समितीत काम करायचे, असं सांगितलं जात आहे. यासोबतच डॉक्टरेट आणि पोस्ट डॉक्टरेटसाठीच्या 67 संशोधनांचे ते गाईड होते आणि आता ते महाराष्ट्रात समाजसेवा करत आहेत, असेही अशा पोस्टमध्ये लिहिलेलं दिसतं.

फॅक्ट चेक: बीबीसीनं भिडेंबाबतच्या सोशल मीडियावरील या मेसेजची पडताळणी केली. त्यांची संघटना श्री शिवप्रतिष्ठानचे प्रवक्ते नितीन चौगुले यांनी यापैकी काही दावे खोटे असल्याचं म्हटलं आहे. पुणे विद्यापीठानं संभाजी भिडे विद्यापीठातील कॉलेमध्ये प्राध्यापक किंवा विद्यार्थी असल्याची बाब फेटाळली आहे.

व्हायरल मेसेज काय?

संभाजी भिडे हे पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये विज्ञानाचे प्राध्यापक होते आणि ते अॅटॉमिक फिजिक्समध्ये गोल्ड मेडलिस्ट आहेत, अशी बातमी सोशल मीडियावर पसरवण्यात येत आहे. तसंच त्यांना 100 पेक्षा जास्त राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आलं आहे, असंही म्हटलं जात आहे.

पंतप्रधान मोदींसोबतचा भिडे यांचा फोटो शेयर करत ही माहिती पसरवली जात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भीमा कोरेगाव येथील विजय दिवसाच्या काही दिवसांपूर्वीच संभाजी भिडे यांच्यावर पुणे जिल्ह्यात प्रवेशबंदी करण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन वर्षांपूर्वी पंजाबमधील पठाणकोटच्या लष्करी तळावर झालेल्या ऑपरेशनमध्ये गार्ड कमांडो कॉर्पोरल गुरसेवक सिंग (वय 25) यांचा मृत्यू झाला होता. सुचा सिंग हे गुरुसेवक यांचे वडील.

मुलाच्या आठवणीनं नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला सिंग कुटुंबीय हताश होतं, पण आपला मुलगा गुरसेवक सिंगनं देशासाठी प्राण वेचले याचा मात्र त्यांना अभिमान वाटतो.

"मरण काय अगदी घरबसल्या येऊ शकतं, पण माझ्या मुलानं देशासाठी लढताना प्राणाची आहुती दिली आणि आम्हाला त्याचा अभिमान वाटतो," असं गार्ड कमांडो कॉर्पोरल गुरसेवक सिंग यांचे वडील सुचा सिंग सांगत होते. त्यांचं कुटुंब अंबाला येथील गर्नाला गावात राहतात.

"आमचं 1 जानेवारीला दुपारी तीन वाचताच्या सुमारास बोलणं झालं होतं. त्याचं पोस्टिंग जालंधर जवळ आदमपूरला होतं. मी त्याला कधी येणार असं विचारल्यावर 'लवकरच', असं त्यानं उत्तर दिलं." सुचा सिंह जड अंत:करणाने सांगत होते... "दुसऱ्याच दिवशी तो गेल्याचं आम्हाला कळलं."

काही आठवड्यांआधीच लग्न

गुरसेवकचं दीड महिन्याआधी लग्न झालं होतं. "त्याची पत्नी जसप्रीत आता दीड वर्षांच्या मुलीची आई आहे." वडील सांगत होते. "आम्ही तिचं नाव गुर्रीत ठेवलं आहे." त्या दोघांनी हे नाव आधीच ठरवून ठेवलं होतं. "गुरसेवक आणि जसप्रीत ही दोन्ही नावं यात येतात.. गुर्रीत."

"गुर्रीत अजून खूप लहान आहे. ती तिच्या वडिलांसारखी एअर फोर्समध्ये गेली तर मला खूप आवडेल," सुचा सांगत होते. सध्या ते शेतकरी असले तरी त्यांनीसुद्धा सैन्यात काम केलं आहे. त्यांचा मोठा मुलगा हरदीपदेखील सैन्यात अधिकारी आहे.

हरदीप म्हणाले, "गुरुसेवकच्या मृत्यूनं आम्हाला मोठा धक्का बसला होता. कट्टरवादी केवळ किती लोकांना मारू शकतात हे बघतात, आपण कोणाला मारतोय हे काही ते बघत नाहीत."

भारतीय लष्कराच्या वेशातील काही शस्त्रधारी व्यक्तींनी 1 जानेवारी 2016 रोजी पठाणकोट हवाईतळावर धुमाकूळ घातला होता. हा हवाईतळ पाकिस्तान सीमेच्या जवळ आहे.

भारताने या हल्ल्यासाठी जैश-ए- मोहम्मद या कट्टरवादी संघटनेला जबाबदार ठरवलं होतं. सहा शस्त्रधारी व्यक्ती आणि सात सुरक्षा दलाचे जवान या ऑपरेशनमध्ये मारले गेले असं सरकारनं सांगितलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"2016च्या नवीन वर्षाच्या पहिल्याच दिवशी 1 जानेवारीला तो आमच्याशी बोलला आणि दुसऱ्या दिवशी त्याला मृत्युनं गाठलं..." सुचा सिंग आठवणीने गदगदले... "पण माझ्या मुलानं देशासाठी प्राण वेचले. आम्हाला त्याचा अभिमान आहे," सुचा सिंग सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन वर्षांपूर्वी लालू प्रसाद यादव यांनी दोन मोर पाळले होते, तेव्हा भाजपनं त्यांच्यावर टीका केली आणि वन्यजीव संरक्षण कायदा, 1972 अन्वये कारवाईची मागणीही केली होती. आता राजदचे नेते श्याम रजाक यांनी भाजपला "दुटप्पी" म्हटलं आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

मोदींच्या मोरांनी निवडणुका लागलेल्या बिहारमध्ये राजकीय वाद निर्माण केला तर महाराष्ट्रात गतकाळातल्या घटनांना उजळा दिला.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांचं खासगी निवासस्थान असलेल्या 'मातोश्री' बंगल्याच्या आवारातही अनेक जंगली प्राणी-पक्षी पाळण्यात आले होते, हे ऐकून आज अनेकांना आश्चर्याचा धक्का बसू शकतो.

पण तिथे अनेक जंगली प्राणी पाळले होते आणि त्यावरून वादही निर्माण झाला होता.

'मातोश्री'तलं प्राणी संग्रहालय

हा प्रसंग 1970च्या दशकातला आहे. शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचे थोरले पुत्र जयदेव यांना प्राण्या-पक्षांची आवड होती.

 बीबीसी मराठीशी बोलताना जयदेव ठाकरे सांगतात, "मला लहानपणापासूनच पक्ष्यांची आणि प्राण्यांची आवड होती. माझ्या आजोबांना आणि वडिलांना (बाळासाहेबांना) आवड होती. एक पांढरं घुबड आमच्या हॉलमध्ये असायचं. मी बाळासाहेबांसोबत दौऱ्यावर जायचो, तेव्हा पक्षी शोधायचो आणि त्यांना घेऊन यायचो. मग घरी पाळायचो."

पण असं वन्य पक्ष्यांना पाळणं बेकायदेशीर नाही का, असं विचारल्यावर ते सांगतात, "हा कायदा तर 1972 साली आला. आणि मी नंतरही मी रीतसर परवानगी काढूनच गोष्टी केल्या. लोकांना कळलं की मला आवड आहे की ते स्वतःहून जखमी प्राणी आणून द्यायचे.

"एकदा एक गावठी भाषेत बोलणारा माणूस भेकराचं पिलू घेऊन आला. भेकर ही हरणाची एक जात. साहेब म्हणाले घ्यायचं नाही. मी म्हटलं घ्यायला तर पाहिजेच. तिचं नाव आम्ही स्विटी ठेवलं. मी तिला बाटलीने दूध पाजलं. ती घरात आणि पाठीमागे ग्राउंडमध्ये फिरायची."

पुढे जयदेव यांनी पक्षी आणि हरणासोबत इतरही प्राणी पाळले आणि त्यांच्यासाठी मातोश्री बंगल्याच्या मागच्या जागेत पिंजरे बांधले.

याला वांद्र्यातल्या कलानगर वसाहतीतल्या सदस्यांनी आक्षेप घेतला.

कलानगरमध्ये जंगली प्राण्यांवरून वाद

अनेक वर्षं शिवसेना आणि मनसेचं वृत्तांकन करणारे पत्रकार दिनेश दुखंडे यांनी झी चोवीस तासच्या वेबसाईटवर ब्लॉगमध्ये लिहिलंय की 'जयदेव ठाकरे यांनी विविध जातीचे साप, सरडे, हरणं, अगदी सुसरीचं पिल्लूही पाळलं होतं. दुर्मिळ जातीचं मार्मोसेट माकडही जयदेव यांच्याकडे होतं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मोरांसोबतचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर केल्यानंतर सर्वत्र चर्चा सुरू झाली. कुणी कौतुक केलं, तर कुणी टीका केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन वर्षांपूर्वी सफाई काम करत असताना बाजीराव यांच्या बोटाला जखम झाली होती. त्यात गँगरीन झाल्याने त्यांना त्यांचा डावा हात गमवावा लागला होता. असं असूनही ते केवळ एका हाताने कोल्हापूरच्या रस्त्यांवर सफाई काम करत होते. लॉकडाऊनमध्ये देखील त्यांनी आपलं काम थांबवलं नव्हतं. बीबीसी मराठीने त्यांच्या या कामाची बातमी दाखवली होती.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

पण लढवय्या असलेल्या बाजीराव यांच्यावर पुन्हा एक नवीन संकट उभं ठाकलं आहे.

काही दिवसांपूर्वी काम करत असताना त्यांच्या पायाला ठेच लागली त्यानंतर पाय सुजले आणि ताप आला. डॉक्टरांकडे तपासणी केल्यानंतर सेल्युलायटिस नावाच्या आजाराचा संसर्ग झाल्याचं डॉक्टरांनी सांगितलं.

सध्या त्यांच्यावर कोल्हापूरच्या छत्रपती प्रमिलाराजे सरकारी रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत. नुकतीच त्यांच्या दोन्ही पायांवर शस्त्रक्रिया करण्यात आली. पायाला झालेली जखम साफ करून त्यांच्यावर आता औषध उपचार करण्यात येत आहेत.

बाजीराव यांच्यावर सध्या कोल्हापूरच्या सीपीआर रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत.

बाजीराव यांनी आधीच एक हात गमावलेला आहे आता दोन्ही पायांवर  शस्त्रक्रिया झाल्यामुळे त्यांना आणखी काही काळ घरीच रहावं लागणार आहे. अशा परिस्थितीत त्यांच्यासमोर घर चालवण्याचं मोठं आर्थिक संकट उभं राहिलंय.

बाजीराव यांची पत्नी अंध असल्याने संसाराचा गाडा ओढण्यासाठी ते एकटेच झटत होते. त्यात आता शारीरिक संकट आल्याने बाजीराव यांना जगण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागणार आहे.

ऑक्टोबरमध्ये बीबीसी मराठीने बाजीराव यांचा लढवय्येपणा बातमीच्या माध्यमातून सर्वांसमोर मांडला होता. त्यावेळी कामगार अधिकारी सुधाकर चल्लावाड यांनी याबाबत योग्य ती मदत मिळवून देण्याचं आश्वासन दिलं होतं.

आज पुन्हा आम्ही त्यांच्याशी संपर्क साधला. कोल्हापूर महापालिकेने बाजीराव साठे यांना दिव्यांग भत्ता म्हणून 2200 रुपये तात्काळ सुरू केले असल्याचं त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं. तसंच 2018 मध्ये हात गमावल्यानंतर दिव्यांग असल्याचं प्रमाणपत्र सादर केल्यानंतर तेव्हापासूनची थकीत रक्कमही त्यांना देण्यात येणार आहे.

सध्या बाजीराव साठे यांच्यावर सीपीआर रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत याबाबत बोलताना त्यांनी  सांगितलं की, सरकारी निर्णयानुसार 27 हजार इतक्या आजारांना सरकारकडून वैद्यकीय मदत मिळण्याची तरतूद आहे. शासन आदेशानुसार रुग्णाला 3 लाख रुपयांची मदत मिळू शकते.

बाजीराव साठे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या काळातही एका हाताने सफाईचं काम सुरू ठेवणारे कोल्हापूर महापालिकेतले सफाई कर्मचारी बाजीराव साठे यांना पुन्हा एकदा एका मोठ्या संकटाला सामोरं जावं लागतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: दोन्ही देशांना वीज पुरवणाऱ्या एका प्रमुख कंपनीने आपण वीज पुरवठा करण्यास सक्षम नाही, असं घोषित केलं आहे.

अर्जेंटिनाच्या माध्यमांनी दिलेल्या माहितीच्या आधारे स्थानिक वेळेनुसार रविवारी सकाळी सात वाजता वीजपुरवठा ठप्प झाला. त्यामुळे रेल्वेवाहतूक थांबली आणि ट्रॅफिक सिग्नलही बंद झाले.

अर्जेंटिनाचे लोक स्थानिक निवडणुकांसाठी मतदान करण्यासाठी तयारी करत होते, नेमका तेव्हाच वीजपुरवठा ठप्प झाला.

इलेक्ट्रिकल इंटरकनेक्शन प्रणालीमध्ये आलेल्या एका मोठ्या अडथळ्यामुळे अर्जेंटिना आणि उरुग्वेमधील वीजपुरवठा ठप्प झाला आहे, असे वीजपुरवठा कंपनी एडेसूरने स्पष्ट केले आहे.

पाच कोटी लोक अंधारात?

दोन्ही देशांची लोकसंख्या जवळपास चार कोटी 80 लाख इतकी आहे. अर्जेंटिनाच्या सांता फे, सेन लुइस, फोरमोसा, ला रियोखा, शूबूत, कोर्डोबा, मेंडोसा प्रांतातील वीज पूर्णपणे गेली आहे.

देश अंधारात बुडाला मात्र वीज जाण्याचं कारण समजलं नसल्याचं अर्जेंटिनाच्या ऊर्जा सचिवांनी स्पष्ट केलं. वीज गेल्यानंतर सात-आठ तासांमध्ये वीजपुरवठा सुरळीत होईल, असं नागरिक सुरक्षा मंत्रालयाने सांगितलं होतं.

राजधानी ब्यूनॉस आयर्समधील काही भागांमध्ये वीजपुरवठा पूर्ववत झाल्याचं वीजकंपनीने सांगितलं. स्थानिक माध्यमांनी दिलेल्या माहितीच्यानुसार राजधानीतील दोन विमानतळ जनरेटरच्या मदतीने सुरू आहेत.

वीजपुरवठा ठप्प झाल्यामुळे विमानतळाच्या कामकाजावर परिणाम झाला आहे.

उरुग्वेची ऊर्जा कंपनी यूटीईने काही किनारी प्रदेशांमध्ये वीजपुरवठा सुरळीत झाल्याचं ट्वीट केलं आहे.

अर्जेंटिनामध्ये पाणीपुरवठा करणाऱ्या एका कंपनीने आपल्या ग्राहकांना पाणी जपून वापरायला सांगितलं आहे. वीज गेल्यामुळे पाणीपुरवठ्यावरही परिणाम झाला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मोठ्या प्रमाणात वीजेचा तुटवडा निर्माण झाल्यामुळे अर्जेंटिना आणि उरुग्वेमध्ये तब्बल 4.8 कोटी लोक अंधारात असल्याचं सांगितलं जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धक्कादायक गोष्ट म्हणजे, मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार 2 रुग्णांच्या मृत्यूचं कारण मलेरिया आणि कोव्हिड-19 हे दोन्ही आजार असल्याचं समोर आलं आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मलेरिया आणि कोव्हिड-19 यांचं को-इंन्फेक्शन ही मोठी चिंतेची गोष्ट आहे.

मुंबई आणि मलेरिया

मुंबईतल्या मलेरिया रुग्णांच्या वाढत्या संख्येबाबत बीबीसीशी बोलताना मुंबई महापालिकेच्या मुख्य आरोग्य अधिकारी डॉ. मंगला गोमारे म्हणाल्या, "पावसाळ्याच्या दिवसांत मुंबईत मलेरियाचे रुग्ण वाढतात. मात्र, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा मलेरियाचे जास्त रुग्ण आढळून आले आहेत. मार्च महिन्यापासून पालिकेच्या आरोग्य विभागाचे सर्व अधिकारी कोव्हिड-19 शी लढा देत आहेत. त्यामुळे मलेरियाकडे लक्ष देण्यात आम्ही कमी पडलो."

"ज्या दोन व्यक्तींचा मलेरियामुळे मृत्यू झाला त्यांना कोव्हिड-19 च इन्फेक्शन झालं होतं. त्यामुळे पालिकेच्या सर्व रुग्णालयांना आणि खासगी डॉक्टरांना कोव्हिड-19 सोबत पावसाळी आजारांवर लक्ष ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. कोव्हिड-19 सोबत पालिका रुग्णालयात तापसदृश आजाराने येणाऱ्या सर्व रुग्णांची मलेरिया आणि पावसाळ्याच्या इतर आजारांसाठी तपासणी करण्यात येत आहे," असंही डॉ. गोमारे पुढे म्हणाल्या.

मुंबईत पावसाळ्याच्या दिवसात मलेरिया, डेंग्यू, लेप्टोस्पायरोसिस, गॅस्ट्रो आणि स्वाईन-फ्लू यांसारख्या आजारांचे रुग्ण आढळून येतात. मात्र, यंदा मलेरियाच्या रुग्णांमध्ये खूप वाढ झाल्याचं दिसतंय.

पावसाळी आजारांची तुलना

(स्रोत - मुंबई महापालिका)

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होतं की मुंबई गेल्यावर्षीच्या तुलनेत यावर्षी इतर पावसाळी आजारांचं प्रमाण कमी आहे.

"मलेरियावर आळा घालण्यासाठी मुंबईतील सर्व बांधकाम साईटवर काम करणाऱ्या कामगारांची रक्त तपासणी करण्याची मोहीम सुरू करण्यात आहे. मुंबईत अनेक ठिकाणी धूर फवारणी करण्यात येत आहेत," असं डॉ. गोमारेंनी सांगितलं.

मलेरिया-कोव्हिड-19 ने झालेल्या मृत्यूंची माहिती

2 ऑगस्टला एका 27 वर्षांच्या व्यक्तीला रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. श्वास घेण्यात अडथळा आणि छातीत दुखण्याची या रुग्णाची तक्रार होती. 3 ऑगस्टला या रुग्णाचा मृत्यू झाला. रुग्णाचा मृत्यू मलेरिया आणि कोव्हिड-19 मुळे झाल्याचं स्पष्ट झालंय.

29 जुलैला 40 वर्षीय व्यक्तीला रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं. श्वास घेण्यास अडथळा आणि छातीत दुखण्याचीच तक्रार होती. तपासणी दरम्यान रुग्णाला मलेरिया...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोनाच्या मगरमिठीतून मायानगरी मुंबई हळूहळू सावरताना दिसत आहे. कोव्हिड-19 शी लढत असतानाच मुंबईवर आता मलेरियाचं संकट घोंघावत असल्याचं चित्र पाहायला मिळत आहे. याचं कारण मुंबईत ऑगस्टच्या पहिल्या 15 दिवसात मलेरियाचे तब्बल 592 रुग्ण आढळून आले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धक्कादायक बाब म्हणजे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी या प्रकरणाची चौशी करणारे वकील रॉबर्ट मुलर यांना हटवण्याचा प्रयत्न केला होता.

448 पानांच्या या रिपोर्टमध्ये ट्रंप यांच्या टीमला क्लीन चीट देण्यात आली आहे. त्यांनी रशियाशी हातमिळवणी केली नसल्याचं म्हटलंय. मात्र चौकशीत अडथळे निर्माण करण्याच्या आरोपांवर या रिपोर्टमध्ये कुठलाही ठोस निष्कर्ष दिल्याचं दिसत नाही.

गुरूवारी व्हाईट हाऊसनं 448 पानांच्या रिपोर्टमधील काही प्रमुख भाग सार्वजनिक केला. ट्रंप यांच्या कायदेशीर बाबी पाहणाऱ्या टीमनं हा रिपोर्ट म्हणजे आपला विजय असल्याचं म्हटलं आहे.

यानंतर राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी ट्वीटरवर एक फोटो टाकला आहे, आणि लिहिलंय की, "काही हातमिळवणी झाली नाही, काही अडचण नाही. खेळ संपला"

विशेष वकील रॉबर्ट मुलर यांनी दोन वर्षांच्या चौकशीनंतर हा रिपोर्ट तयार केला आहे.

रिपोर्ट जारी करताना अटर्नी जनल विलियम बार यांनी म्हटलं आहे की, "यामध्ये न्यायप्रक्रियेत अडथळे आणल्याचा जो आरोप होता त्यासंबंधी किमान 10 प्रकरणांची चौकशी करण्यात आली."

डेमोक्रॅट सदस्यांनी पूर्ण रिपोर्ट जारी करण्याची मागणी करत मुलर यांना काँग्रेससमोर हजर होण्याची मागणी केली आहे.

'अखेर विजय झाला'

रिपोर्टमध्ये स्पष्टपणे काही गोष्टी नमूद करण्यात आल्यात. ज्यात, "चौकशीत बऱ्याच ठिकाणी ट्रंप यांच्या प्रचारातील अनेक व्यक्ती आणि रशिया सरकारशी त्यांचे असलेले संबंध यांना आधोरेखित करण्यात आलं आहे. मात्र तो अपराध आहे, असं सिद्ध करण्यासाठी पुरेसे पुरावे नाहीएत."

ट्रंप यांच्या टीमनं या चौकशी समितीचा रिपोर्ट आणि त्यातून समोर आलेलं सत्य हे राष्ट्रपती ट्रंप यांचा विजय असल्याचं म्हटलं आहे. आम्ही सुरूवातीपासून जे म्हणत होतो, तेच रिपोर्टमध्ये आल्याचं ट्रंप यांच्या टीमनं म्हटलंय.

17 महिन्यांची चौकशी, 500 साक्षीदार आणि त्यांचे जबाब, 500 सर्च वॉरंट, 14 लाख पानांची तपासणी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांनी दिलेल्या सहकार्यानंतर हे स्पष्ट झालं आहे की, यात कुठल्याही प्रकारचा अपराध किंवा बेकायदेशीर गोष्टी घडलेल्या नाही.

रिपोर्टमध्ये आणखी काय आहे?

रिपोर्टमध्ये हे स्पष्टपणे म्हटलंय की डोनाल्ड ट्रंप यांनी मुलर यांना हटवण्यासाठी जून 2017 मध्ये व्हाईट हाऊसचे माजी वकील डॉन मॅकगॉन यांच्याशी संपर्क केला होता.

त्यावर आपली फसवणूक झाल्याची भावना झाल्याने आपण राजीनामा दिला होता, असं मॅकगॉन यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2016 च्या राष्ट्राध्यक्षांच्या निवडणुकीत रशियानं डोनाल्ड ट्रंप यांच्या टीमसोबत हातमिळवणी केली होती का?, या प्रकरणाच्या चौकशीचा रिपोर्ट गुरूवारी जारी करण्यात आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनगर समाजाने आरक्षणासाठी आग्रह धरला आहे.

1. अनुसूचित समाजाच्या 22 योजना धनगर समाजाला लागू

अनुसूचित समाजाच्या 22 योजना धनगर समाजाला लागू करण्याला राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मान्यता देण्यात आली. एसटी प्रवर्गाला असलेल्या सर्व सवलती धनगर समाजाला लागू होतील. 'लोकमत'ने यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

धनगर समाजाला अनुसूचित जमातीच्या आरक्षणासाठी सवलती द्याव्यात या मागणीसाठी धनगर समाजातील लोकांनी शासनाकडे अनेकदा विनंती केली होती. परंतु आरक्षणाबाबत शासनाने अद्याप कुठलीही ठोस भूमिका घेतलेली नाही. त्यामुळे राज्यातील धनगर समाज आक्रमक झाला होता. त्यामुळे शासनाने अनुसूचित जमातीच्या आरक्षणाच्या सवलती धनगर समाजाला लागू करण्याचा निर्णय घेतला.

2. राज ठाकरे ममता बॅनर्जी यांची भेट घेणार

ईव्हीएमच्या मुद्यावरून महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी तृणमूल काँग्रेसच्या अध्यक्षा आणि पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांची भेट घेणार आहेत.

'सकाळ'ने याबाबत बातमी दिली आहे. लोकसभेच्या निकालानंतर ईव्हीएमवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करण्यात आलं होतं. त्या पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे विरोधी पक्षातील नेतेमंडळीची भेट घेत आहेत.

राज ठाकरे

काही दिवसांपूर्वी राज यांनी ईव्हीएमच्या मुद्यावरून निवडणूक आयोगाच्या अधिकाऱ्यांची दिल्लीत भेट घेतली होती. निवडणूक आयोगाने त्यांच्या मागण्या धुडकावून लावल्या आहेत.

3. कोण कोणत्या पक्षात हेच कळत नाही- मुख्यमंत्री

कोण कोणत्या पक्षात आहे हेच कळत नाही. वृत्तपत्रांमध्ये वेगवेगळी नावं येतात. ते वाचून अमुक आपल्या पक्षात येणार आहेत हे कळतं असं सांगत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांना चिमटा काढला.

काँग्रेस नेते हर्षवर्धन पाटील यांच्या विधानगाथा पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात मुख्यमंत्र्यांनी कोपरखळ्या लगावल्या. 'लोकसत्ता'ने बातमी दिली आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

दरम्यान छोटी शस्त्रक्रिया होऊनही कार्यक्रमाला आलो. नाहीतर गिरीश महाजन यांच्याबरोबर अमित शहा यांना भेटायला गेलो असा समज झाला असता असा टोला राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी हाणला.

विधान भवनाच्या मध्यवर्ती सभागृहात झालेल्या या कार्यक्रमाला मुख्यमंत्री फडणवीस, शरद पवार यांच्यासह सुशीलकुमार शिंदे, पृथ्वीराज चव्हाण, अशोक चव्हाण, गिरीश महाजन, विनोद तावडे, दिवाकर रावते,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वेगवेगळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धनुष तोफ

हा निर्णय होता भारतीय शस्त्रास्त्र निर्मिती कारखाना म्हणजेच ऑर्डिनन्स फॅक्ट्रीला 155 मिलीमीटर 45 कॅलिबरच्या 114 'धनुष' तोफांची ऑर्डर देण्याचा. त्या दिवशी संरक्षण मंत्रालयाकडून ऑर्डिनन्स फॅक्ट्री बोर्डाला (OFB) या तोफांसाठी 'बल्क प्रॉडक्शन क्लिअरन्स (BPC)'  देण्यात आले.

आणि एका औपचारिक समारंभात या ऑर्डरची पहिली खेप भारतीय लष्कराला सुपूर्द करण्यात आली.

संरक्षण मंत्रालयाचा हा निर्णय दूरगामी का आहे, याविषयी माहिती करून घेण्याआधी जरा त्याची पार्श्वभूमी बघूया.

भारतीयांनी पहिल्यांदा टीव्हीवर बघितलेले युद्ध म्हणजे 1999 सालचे कारगिल युद्ध. या युद्धाची जी प्रतिमा आपल्या मनावर कोरली गेली ती धनुषची कथा समजून घेण्यात महत्त्वाची आहे.

अतिशय उंचीवरच्या प्रदेशात युद्ध सुरू होते. बर्फाच्छादीत डोंगराळ भागात शिरकाव केलेल्या पाकिस्तानी घुसखोरांना हाकलून लावण्यासाठी भारतीय तोफा एकापाठोपाठ एक तोफगोळ्यांचा मारा करत होत्या. त्या तोफा होत्या 'बोफोर्स'.

हे नाव संरक्षण क्षेत्रातील भ्रष्टाचारासाठी कुप्रसिद्ध झालं असलं तरी बोफोर्सनेच लक्ष्याचा अचूक भेद घेणाऱ्या तोफा, काय साध्य करू शकतात, हेदेखील दाखवून दिले होते.

बोफोर्सची हीच यशोगाथा आणि या युद्धानंतर उद्भवलेल्या परिस्थितीतून धनुषचा जन्म झाला.

भारताने 1980 साली बोफोर्स तोफेचे 410 सुटे भाग विकत घेतले. मात्र त्यावेळी करण्यात आलेल्या तंत्रज्ञान हस्तांतरण कराराची (ट्रान्सफर ऑफ टेक्नॉलॉजी-ToT) कागदपत्रं अपुरी होती. बोफोर्स खरेदीत भ्रष्टाचाराचे आरोप झाले आणि त्यामुळे पुढच्या तंत्रज्ञान विकासाला खीळ बसली.

आणि अशाच परिस्थितीत अचानक कारगिल युद्ध पेटले.

या युद्धाने तोफेचे यश अधोरेखित केले असले तरी याच युद्धात भारतीय तोफखान्याची शान असलेल्या बोफोर्सचे तंत्रज्ञान किती कालबाह्य आहे, हेदेखील दिसले. कारण 155 मिमी. दारुगोळा क्षमता असणाऱ्या या 39 कॅलिबर तोफेची भेदक क्षमता केवळ 29 किलोमीटरपर्यंतच होती. या तंत्रज्ञानात सुधारणा करून ती 45 कॅलिबर करण्यात आली. यामुळे तिचा पल्ला वाढला.

बोफोर्स तोफांना अपग्रेड करण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांना यश मिळाले. मात्र तरीदेखील या तोफेची मारक क्षमता 30 किलोमीटरच्या पुढे जाऊ शकली नाही.

अखेर ऑक्टोबर 2011 मध्ये संरक्षण मंत्रालयाने 'धनुष' निर्मितीचा मार्ग मोकळा केला.

या तोफेची निर्मिती आणि भारतीय लष्कराला त्याचा पुरवठा, यावर धनुषचे यश अवलंबून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

14 फेब्रुवारी रोजी पुलवामात झालेल्या भीषण हल्ल्याने सारा देश हादरला. संरक्षण मंत्रालयाच्या कार्यालयात या हल्ल्याची गंभीरता आणि त्याला कशा प्रकारे प्रत्युत्तर द्यावे, यावर खल सुरू होता. मात्र त्यासोबतच त्याच कार्यालयात 18 फेब्रुवारी रोजी एक महत्त्वाचा निर्णयही घेण्यात आला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: धर्मसभेसाठी आलेल्या कार्यकर्त्यांच्या हातात असे फलक होते.

विश्व हिंदू परिषदेने नवी दिल्लीतल्या रामलीला मैदानावर आयोजित केलेल्या धर्मसभेच्या व्यासपीठावरील फलकावर अयोध्येत राम मंदिर निर्माणासाठी कायदा आणा असं मोठ्या अक्षरात लिहिलं होतं. तर व्यासपीठाच्या समोरच्या बाजूला 'पूज्य संतो का आवाहन जल्द हो मंदिर निर्माण' अशी वाक्य होती.

आठवडा भरापूर्वी याच रामलीला मैदानावर देशभरातले शेतकरी एकत्र आले होते. इथूनच त्यांनी संसदेवर मोर्चा काढला होता. कृषी प्रश्नावर चर्चा करण्यासाठी तीन आठवड्यांचं स्वतंत्र अधिवेशन बोलवा, शेती मालाला हमी भाव द्या, शेतकऱ्यांची कर्जमाफी करा या काही त्यांच्या प्रमुख मागण्या होत्या.

सभेला जमलेल्या गर्दीमध्ये स्फूरण निर्माण करण्याचं काम अधूनमधून होत होतं.

रविवारी त्याच रामलीला मैदानावर विश्व हिंदू संघटनेच्या बॅनरखाली हिंदू संघटना, साधू-संत एकत्र आले होते. त्यांची मागणी होती, संसदेत राम मंदिरासाठी कायदा आणा.

रामलीला मैदानावर जमलेल्या गर्दीसमोर राष्ट्रीय स्वंयसेवक संघाचे सरकार्यवाह सुरेश जोशी यांनी सरकारला उद्देशून राम मंदिर निर्माणासाठी आता कायदा आणणं हाच एक पर्याय असल्याचं सांगितलं. सत्तेत बसलेल्यांनी आश्वासन दिलं होतं, ते पूर्ण न केल्याबद्दल त्यांनी भाजप सरकारलाच दोषी धरल्याचं त्यांच्या भाषणातून जाणवत होतं.

त्याचवेळी विश्व हिंदू परिषदेचे अध्यक्ष व्ही. एस. कोकजे यांनी न्यायालयात प्रकरण प्रविष्ट असल्यानं प्रतीक्षा करायला हवी, असा सबुरीचा पवित्रा घेतला.

धर्मसभेसाठी उभारलेले स्टेज.

ऑक्टोबर महिन्यापासून देशभरात परिषदेतर्फे राम मंदिर निर्माणासाठी धर्मसभा आयोजित करण्यात येऊ लागल्या आहेत. निवडणुकांवेळीच राम मंदिर कसं आठवलं? असा विरोधकांचा आणि लोकांचा प्रश्न आहे. या गर्दीसमोर त्याचं स्पष्टीकरण देण्याची वेळ कोकजे यांच्यावर आली. याचा निवडणुकीशी संबध नाही असं त्यांना सांगावं लागलं.

संघ आणि परिषदेचे नेते त्यांची बाजू लाऊन धरत असताना व्यासपीठावर बसलेले साधू- संत राम मंदिरासाठी आग्रही दिसले. काही सरकारच्या बाजूने होते. तर काहींनी सरकारवर नाराजी व्यक्त केली. "राम मंदिर होणार नसेल तर मोदींना खुर्चीवर बसू देणार नाही. हम चमचे नहीं हैं," अशा शब्दांत काहींनी सुनावलं.

व्यासपीठावर उपस्थित असलेले अनेक जण हे अयोध्येत बाबरी मशीद पाडतांनाही उपस्थित होते. त्यावेळेचीच मागणी ते इतक्या वर्षांनी या व्यापीठावरून करत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संसदेच्या हिवाळी अधिवेशनाच्या तोंडावर नवी दिल्लीत आयोजित केलेल्या धर्मसभेला जमलेल्या गर्दीला राम मंदिर निर्माणाविषयी ठोस आणि नवं काहीतरी ऐकायला मिळेल अशी अपेक्षा होती. पण या धर्मसभेतून राम मंदिर निर्माणाचा जुनाच संकल्प करत कार्यकर्ते आल्यापावली परत फिरले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नक्षलवाद्यांकडून हस्तगत करण्यात आलेला शस्त्रसाठा

रविवारी सकाळी १० च्या सुमारास ही चकमक झाली. तब्बल दीड ते दोन तास ही चकमक सुरू होती. या चकमकीनंतर मोठ्या प्रमाणात शस्त्रसाठा जप्त करण्यात आला. त्यात एसएलआर आणि एके-४६ या आधुनिक बंदुकांचा समावेश आहे.

या चकमकीत, माओवाद्यांच्या विभागीय समितीचा कमांडर साईनाथ ऊर्फ डोलेश मडी आत्राम आणि श्रीणू ऊर्फ श्रीकांत ऊर्फ रोवूथू विजेंद्र नरसिम्हा रामडू या मूळच्या तेलंगणातल्या माओवादी नेत्यांचा मृत्यू झाला आहे.

गडचिरोली जिल्ह्यातल्या नक्षलवादी चळवळीच्या 38 वर्षांच्या इतिहासात ही एक मोठी पोलीस कारवाई आहे. चकमकीत इतक्या मोठ्या प्रमाणात नक्षलवाद्यांचा मृत्यू होण्याची ही अलीकडच्या काळातील पहिलीच घटना आहे.

या चकमकीनंतर आता पुढे काय होणार, याचे परिणाम काय होणार, माओवादी या कारवाईला प्रत्युत्तर देणार का? पोलिसांनी केलेली ही कारवाई कितपत महत्त्वाची आहे?

गडचिरोली जिल्ह्यातील ताडगाव पोलीस स्थानक.

नक्षलवाद्यांच्या मोठ्या हल्ल्याची शक्यता?

'इंडियन एक्स्प्रेस'चे ज्येष्ठ पत्रकार विवेक देशपांडे यांच्या मते, ''रविवारी पोलीस दल आणि माओवाद्यांमध्ये झालेल्या या चकमकीत तब्ब्ल १६ माओवाद्यांचा मृत्यू झाल्यानं, या गटात बदला घेण्याची भावना निर्माण होण्याची शक्यता आहे."

"माओवादी या घटनेमागील कारणं शोधून त्वरित नवीन पर्याय शोधून, पोलीस पथकांवर हल्ला करण्याच्या प्रयत्नात असतील. पण ज्यापद्धतीची कारवाई पोलिसांनी केली आहे, ती माओवाद्यांना मोठा धक्का देणारी आहे हे निश्चित," असं ते पुढे सांगतात.

'दैनिक लोकमत'चे जेष्ठ पत्रकार नरेश डोंगरे सांगतात, "या घडामोडींमुळे आधीच बॅकफूटवर गेलेल्या गडचिरोलीतल्या माओवादी चळवळीला जोरदार हादरा बसला आहे. त्यामुळे या भागातल्या माओवाद्यांचं मनोबल ढासळण्याची भीती लक्षात घेत ते जोरदार प्रत्युत्तर देण्याची शक्यता आहे. यापूर्वी जेव्हा जेव्हा अशा घटना घडल्या तेव्हा तेव्हा माओवाद्यांनी पोलिसांवर हल्ले करून घातपात घडविले आहेत. हे लक्षात घेता सुरक्षा दलानं अधिक सतर्क होण्याची आवश्यकता आहे."

"भविष्यात एखाद्या नेत्याचे किंवा अधिकाऱ्याचे अपहरण अथवा हत्या करण्याचं षडयंत्र माओवादी रचू शकतात. त्यादृष्टीनेही सुरक्षा दलानं खबरदारी घेण्याची आवश्यकता आहे. दुसरं म्हणजे, या घडामोडींनी बिथरलेले माओवादी गावकऱ्यांवर सूड उगवण्याची भीती जास्त आहे. त्यामुळे गावकऱ्यांना संरक्षण देण्याला सुरक्षा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र पोलिसांचं सी-६० पथक आणि सीआरपीएफच्या नवव्या बटालियननं केलेल्या संयुक्त नक्षलविरोधी कारवाईत 16 नक्षलवाद्यांचा खात्मा करण्यात आल्याची माहिती पोलिसांनी दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नगरपालिकेच्या कर्मचाऱ्यांचा एक व्हीडिओ शुक्रवारी (29 जानेवारी) सर्वत्र व्हायरल झाला. या व्हीडिओत नगरपालिकेतील काही कर्मचारी रस्त्याच्या बाजूला राहणाऱ्या वयोवृद्ध बेघर आणि भिकाऱ्यांना एका डंपरमध्ये भरून शहराबाहेर सोडायला जात असल्याचे दिसते. स्थानिकांच्या विरोधानंतर त्या वयोवृद्ध बेघरांना दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यात आलं.

मिळालेल्या माहितीनुसार, नगरपालिकेचे कर्मचारी वयोवृद्ध भिकाऱ्यांना इंदूर शहराच्या सीमेच्या पलिकडे क्षिप्रा नदीजवळ सोडणार होते. स्थानिक लोकांनी जेव्हा हे पाहिलं, तेव्हा यावर आक्षेप घेतला. त्यानंतर नगरपालिकेचे कर्मचारी तिथून निघून गेले.

व्हायरल होणारा व्हीडिओ पाहिल्यास नगरपालिकेची असंवेदनशीलता दिसून येते. वयोवृद्ध बेघर लोक या व्हीडिओत दिसतात. हे लोक चालण्याच्या स्थितीतही नाहीत. अशा स्थितीतल्या लोकांना नगरपालिकेचे कर्मचारी डंपरमध्ये भरून नेत होते.

इंदूरसह संपूर्ण मध्य प्रदेशमध्ये सध्या प्रचंड थंडीचं वातावरण आहे. अशा वेळी बेघरांना आश्रयगृहांमध्ये नेण्याऐवजी शहराबाहेर सोडण्यासाठी नगरपालिकेचे कर्मचारी नेत होते.

मुख्यमंत्र्यांकडून उपायुक्तांसह दोन कर्मचारी निलंबित

या घटनेचं वृत्त जसं सर्वत्र पसरू लागलं, त्यानंतर काँग्रेससह सगळ्यांनी आक्षेप नोंदवण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर संध्याकाळी उशिरा मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी एका अधिकाऱ्याला निलंबित केलं आणि दोन कर्मचाऱ्यांची हकालपट्टी करण्याचे आदेश दिले.

शिवराज सिंह यांनी नाराजी दर्शवणारं ट्वीट केलं आणि म्हटलं, "आज इंदूर नगरापालिकेच्या कर्मचाऱ्यांद्वारे वयोवृद्धासोबत अमानवी व्यवहार करण्यात आल्याची माहिती मला मिळाली. या घटनेला जबाबदार असणाऱ्या नगरपालिकेचे उपायुक्त यांच्यासह दोन कर्मचाऱ्यांना तातडीने निलंबित केलं. तसंच, इंदूरच्या वयोवृद्धांच्या देखभालीचे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना दिले."

मुख्यमंत्र्यांच्या आदेशानंतर नगरपालिकेचे उपायुक्त प्रताप सोलंकी यांना निलंबित करण्यात आलं. त्याचसोबत इतर दोन कर्मचाऱ्यांची हकालपट्टी करण्यात आलीय.

या घटनेच्या चौकशीचे आदेशही सरकारकडून देण्यात आले आहे. कुठल्या अधिकाऱ्याने या वयोवृद्धांना शहराबाहेर सोडण्याचे आदेश दिले होते, हे या चौकशीत तपासले जाईल.

विरोधकांचा सरकारवर निशाणा

मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री कमलनाथ यांनी या घटनेवरून मध्य प्रदेश सरकारवर निशाणा साधलाय.

कमलनाथ यांनी ट्वीट करून म्हटलं, "इंदूर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात स्वच्छतेत प्रथम क्रमांक पटकावणाऱ्या इंदूर नगरपालिकेच्या काही कर्मचाऱ्यांची एक कृती सध्या टीकेचं केंद्र बनलीय. नगरपालिका प्रशासनावरही या प्रकरणावरून जोरदार टीका होत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह ही जोडगोळी 2019 मध्येही भाजपला यश मिळवून देणार का?

गोरखपूर आणि फुलपूर हे दोन्ही उत्तर प्रदेशातील संवेदनशील मतदारसंघ आहेत. लोकसभा निवडणुकांच्या समीकरणात उत्तर प्रदेश हा गड मानला जातो. 2014 मध्ये नरेंद्र मोदी प्रणित भारतीय जनता पक्षाने उत्तर प्रदेश निवडणुकांमध्ये वर्चस्व गाजवत देशाची सत्ता काबीज केली होती. चार वर्षांनंतर याच राज्यातील पोटनिवडणुकांमध्ये झालेला पराभव भाजपसाठी धोक्याची नांदी आहे.

प्रत्येक निवडणूक वेगळी असते. एकच निकषातून विभिन्न निवडणुकांना तोलणं उचित ठरणार नाही. या पोटनिवडणुका होत्या आणि मतदानाचं प्रमाण अतिशय कमी होतं. या निवडणुका स्थानिक मुद्यांवर लढवण्यात आल्या. या निवडणुकांसाठी नरेंद्र मोदी किंवा अमित शहा यांनी प्रचार केला नाही.

दुसरीकडे समाजवादी पक्ष आणि बहुजन समाजवादी पक्ष या निवडणुकांवेळी एकत्र आले. उत्तर प्रदेशात बहुजन समाज पार्टी आणि समाजवादी पार्टीची व्होटबँक प्रत्येकी 20 टक्के आहे. हे दोन पक्ष एकत्र आले तर समोर उभं ठाकणाऱ्या प्रतिस्पर्धी पक्षाला बाजी मारणे कठीण आहे.

पोटनिवडणुकींच्या निकालाच्या निमित्ताने सामाजिक न्यायाच्या लढाईला नव्याने तोंड फुटलं आहे असं म्हणणं थोडं घाईचं ठरेल. काही ठोस मांडण्याकरता विधानसभा निवडणुकांमध्ये विजय मिळवणं आवश्यक आहे.

मतदार खूश का नाहीत?

मात्र गोरखपूर मतदारसंघात भाजपचा पराभव हा उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यासाठी मोठा राजकीय धक्का आहे. स्वत:च्या बालेकिल्यात त्यांची हार झाली आहे. साधारण वर्षभरापूर्वी त्यांनी उत्तर प्रदेशचं मुख्यमंत्रिपद स्वीकारलं. अवघ्या वर्षभरात स्वत:च्या मतदारसंघात पक्षाचा पराभव होणं म्हणजे मतदार खूश नसल्याचं लक्षण आहे.

पोटनिवडणुकांवेळी मतदार मत देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर केंद्रावर पोहोचले का नाहीत याचा विचार योगी यांना करावा लागेल. जे मतदार घराबाहेर पडले त्यांनी समाजवादी पक्षाला का मत दिलं याचं आत्मपरीक्षण योगी यांना करावे लागेल. हीच गोष्ट केशव प्रसाद मौर्य यांनाही लागू आहे.

उत्तर प्रदेशच्या पोटनिवडणुकांमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांची जादू चालली नाही.

गोरखपूर आणि फुलपूरव्यतिरिक्त भारतीय जनता पक्षाला बिहारमधल्या अररियामध्येही पराभवाला सामोरं जावं लागलं. याठिकाणी लालूप्रसाद यादव यांच्या 'राष्ट्रीय जनता दल' पक्षाला यश मिळाले. नितीश कुमार आणि भाजप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

उत्तर प्रदेशातल्या गोरखपूर आणि फुलपूर या ठिकाणी झालेल्या पोटनिवडणुकांमधला पराभव भारतीय जनता पक्षाला बसलेला मोठा दणका मानला जात आहे. कारण याच मतदारसंघातून मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्री लोकसभेच्या निवडणुकीत तीन-तीन लाखांच्या मताधिक्याने निवडून आले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नरेंद्र मोदी आणि डोनाल्ड ट्रंप

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचं भारतात जोरदार स्वागत होईल असा अमेरिकेत सूर आहे. भारतात एखाद्या विदेशी राष्ट्रप्रमुखाला मिळणारं सगळ्यात मोठं स्वागत असेल.

ट्रंप यांचा दोन दिवसीय भारत दौरा दोन्ही देशांदरम्यानच्या व्यापारी संबंधांमधील दुरावा कमी करेल असं ट्रंप प्रशासनातील अधिकाऱ्यांना वाटतं.

व्हाईट हाऊस प्रवक्त्याने सांगितलं की, लोकशाही आणि धार्मिक स्वातंत्र्यासंदर्भात अमेरिकेची काय परंपरा आहे यासंदर्भात सार्वजनिक पातळीवर तसंच वैयक्तिक चर्चेतही बोलतील. धार्मिक स्वातंत्र्याच्या मुद्यावर ते भर देतील. ट्रंप प्रशासनासाठी हा मुद्दा महत्त्वाचा आहे.

व्यापारी चर्चा

भारतात नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा आणि नॅशनल सिटिझनशिप रजिस्टर या दोन्हीला मुस्लीमधर्मीयांकडून होणारा विरोध आणि ट्रंप यांचं वक्तव्य हे एकमेकांशी निगडीत असल्याचं जाणकारांना वाटतं.

"लोकशाही मूल्यांची परंपरा आणि धार्मिक अल्पसंख्याक समाजाचा सन्मान यांचं पालन करण्यासंदर्भात जगाचं भारताकडे लक्ष आहे. अर्थात याचा उल्लेख भारतीय राज्यघटनेत आहे. धार्मिक स्वातंत्र्य, धार्मिकदृष्ट्या अल्पसंख्य समाजाच्या हक्कांचं रक्षण आणि सर्व धर्मांना समानतेचा दर्जा", असं अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनी म्हटलं आहे.

राजकीय आणि डावपेचात्मक पातळीवर भारत आणि अमेरिका यांचे संबंध सलोख्याचे आहेत. मात्र काही महिन्यांपासून भारत आणि अमेरिकेने एकमेकांवर व्यापारी शुल्क लागू केलं होतं.

याप्रश्नी तात्पुरता तोडगा निघावा यासाठी दोन्ही देशांचे अधिकारी प्रयत्नशील आहेत. मात्र यावर ठोस असं काही निघू शकलेलं नाही.

मतभेदाचे मुद्दे

भारतातील मोठे पोल्ट्री उद्योग आणि डेअरी बाजारात शिरकाव करण्यासाठी अमेरिका उत्सुक आहे. त्यासाठी त्यांनी भारताकडे परवानगी मागितली आहे.

भारतात वैद्यकीय उपकरणांच्या किमती नियंत्रित केल्या जातात.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपन्यांनी डेटा स्टोरेज युनिट भारतात स्थापन करावं असं अमेरिकेचं म्हणणं आहे. मात्र यामुळे आमचा खर्च वाढेल असं या कंपन्यांचं म्हणणं आहे.

पंतप्रधान मोदी यांनी भारताला मिळणारी व्यापारी सवलती पूर्ववत सुरू कराव्यात अशी मागणी केली आहे. ट्रंप प्रशासनाने गेल्या वर्षी व्यापारी सवलती बंद केल्या होत्या.

भारताला कृषी उत्पादनं आणि औषधं अमेरिकेतील बाजारपेठेत विक्रीस ठेवायचं आहे. या मुद्यांवरून अमेरिका आणि भारत यांच्यातील संबंध...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप पहिल्यावहिल्या भारत भेटीदरम्यान धार्मिक स्वातंत्र्य आणि लोकशाही परंपरा या मुद्यांवर भर देणार आहेत. दोन्ही देशांच्या चर्चेच्या प्रस्तावित अजेंड्यासंदर्भात ट्रंप प्रशासनाने पत्रकार परिषद आयोजित केली होती.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नरेंद्र मोदी आणि बोरिस जॉन्सन

ते सांगतात, युकेचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन हे भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या इतके लोकप्रिय नाहीत पण त्यांच्यात वैचारिक समानता आहे त्यामुळे त्यांची तुलना अपरिहार्य होते.

त्यांना असं वाटतं की बोरिस जॉन्सन हे भविष्यातही निवडणुका जिंकू शकतात.

बोरिस जॉन्सन : पत्रकार ते पंतप्रधान होण्यापर्यंतचा प्रवास

कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाला गेल्या 25 वर्षांतला सर्वांत मोठा विजय मिळवून देण्यात बोरिस जॉन्सन यांचा सिंहाचा वाटा आहे. अर्थात या विचारांशी सगळेच सहमत असतील असं नाही.

ब्रॅडफर्ड येथील एका मंदिराच्या न्यासाचे प्रमुख मुकेश शर्मा सांगतात, "दोघांमध्ये काही समानता आहे असं आम्ही छातीठोकपणे तर सांगू शकत नाही. पण बहुतांश अनिवासी भारतीयांनी कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाला मतदान केलं त्यामुळे सध्या आम्ही खुश आहोत. पण काही लोक असेही आहेत की ज्यांनी बोरिस यांना नाकारलं आहे."

अनिवासी भारतीयांचं ब्रिटनच्या राजकारणात महत्त्वाचं स्थान आहे. त्यामुळे या समाजाला आकर्षित करण्याचे प्रयत्न बोरिस जॉन्सन यांनी केल्याचं दिसून आलं.

भारतीय वंशाच्या खासदारांच्या संख्येत वाढ

कंझर्व्हेटिव्ह पक्षात याआधी भारतीय वंशाचे पाच खासदार होते आता त्यांची संख्या सात झाली आहे. लेबर पार्टीतही सात भारतीय वंशाचे खासदार आहेत.

भारतीय वंशाच्या प्रीती पटेल या सध्या गृह खात्याचा कारभार सांभाळतात. हे खातं त्यांच्याकडेच राहण्याची शक्यता आहे. बोरिस यांच्या मंत्रिमंडळात तसेच विरोधी पक्षातही भारतीय वंशाच्या लोकांना महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावण्याची संधी आहे.

भारतीय वंशाच्या खासदारांमध्ये वाढ झाली आहे.

निवडणूक प्रचाराच्या वेळी जॉन्सन यांनी लंडनच्या निसडेन येथील मंदिराला भेट दिली. आम्ही भारतीय वंशाच्या लोकांच्या बाजूने आहोत हा संदेश देण्यासाठी तसेच भारतीय वंशाचे लोक माझे मित्र आहेत हे दाखवण्यासाठी जॉन्सन यांनी ही भेट दिल्याचं बोललं गेलं.

इंग्लंडच्या प्रगतीमध्ये भारतीय वंशाच्या 15 लाख लोकांचं मोठं योगदान आहे असं त्यांनी नीसडेन मंदिरात म्हटलं होतं. भारतीय वंशाच्या लोकांशी आपले जिव्हाळ्याचे संबंध आहेत असं देखील ते म्हणाले होते.

कालच युके निवडणुकांचे निकाल लागले. या निवडणुकीत कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळालं. असं म्हटलं जात आहे की 1987 नंतर हा कंझर्व्हेटिव्ह पक्षाचा सर्वांत मोठा विजय आहे.

ब्रेक्झिटच्या प्रश्नाचं काय?

बोरिस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बोरिस जॉन्सन हे 'ब्रिटनचे मोदी' आहेत असं आम्हाला वाटतं. हे विचार आहेत ब्रिटनमध्ये राहणाऱ्या एका अनिवासी भारतीयाचे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नरेंद्र मोदी डॉट इन नावाची पंतप्रधानांची वैयक्तिक वेबसाईट आहे. त्यांचं एक वैयक्तिक अप आहे- नमो अॅप. या वेबसाईटच्या न्यूज सेक्शनमध्ये रिफ्लेक्शन विभागात कॉन्ट्रिब्युटर्स कॉलममध्ये तसंच नमो अॅपवर 'नमो एक्सक्लुसिव्ह' सेक्शनमध्ये अनेक लोकांचे लेख प्रकाशित झाले आहेत.

यामध्ये जी 33 नावं आहेत, 32व्या क्रमांकावर अंखी दास यांचं नाव आहे. म्हणजेच अंखी दास या नरेंद्र मोदींची वेबसाइट तसंच अॅपसाठी लेख लिहितात. ही त्यांची अजून एक ओळख आहे.

एप्रिल 2017 पासून अंखी नमो अॅपशी संबंधित आहेत, पण त्यांचा एकच लेख इथं पहायला मिळतो. या लेखाचं शीर्षक आहे- पंतप्रधान मोदी आणि प्रशासनाची नवीन कला.

इथं त्यांचा परिचय करून देताना लिहिलं आहे- अंखी दास या भारत आणि दक्षिण तसंच मध्य आशियामध्ये फेसबुकच्या पब्लिक पॉलिसीच्या संचालिका आहेत. तंत्रज्ञान क्षेत्रामधील पब्लिक पॉलिसी या विषयात त्यांचा 17 वर्षांचा अनुभव आहे.

अंखी दास अन्य माध्यमांमधूनही लेख लिहायच्या हे इथं नमूद करायला हवं. इंडियन एक्सप्रेस या वृत्तपत्राच्या स्तंभलेखकांच्या यादीतही त्यांचं नाव आहे. त्या अमेरिकन वेबसाइट हफिंग्टन पोस्टच्या भारतीय एडिशनसाठीही लिहितात.

फेसबुक आणि त्याच्या आधी...

अंखी दास ऑक्टोबर 2011 पासून फेसबुकसाठी काम करत आहेत. त्या भारतात फेसबुकच्या पब्लिक पॉलिसी प्रमुख आहेत.

फेसबुकच्या आधी त्या भारतामध्ये मायक्रोसॉफ्ट कंपनीच्या पब्लिक पॉलिसी हेड होत्या. जानेवारी 2004 मध्ये त्या मायक्रोसॉफ्टमध्ये रुजू झाल्या. या कंपनीत जवळपास आठ वर्षे काम केल्यानंतर त्या फेसबुकमध्ये गेल्या.

त्यांनी दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातून आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि राज्यशास्त्र या विषयातून मास्टर्स डिग्री मिळवली. त्या 1991 ते 1994 दरम्यान जेएनयूमध्ये शिकत होत्या. कोलकात्यातील लॉरेटो कॉलेजमधून त्यांनी ग्रॅज्युएशन पूर्ण केलं.

विशेष म्हणजे या जगातील सर्वांत यशस्वी आणि प्रभावशाली कंपन्यांमध्ये गणना होणाऱ्या फेसबुकनं आपल्या फेसबुक इंडिया या पेजवर किंवा वेबसाइटवर भारतात काम करणाऱ्या अधिकाऱ्यांबद्दल कोणतीही माहिती दिली नाहीये.

अंखी आता चर्चेत का?

हे जाणून घेण्यासाठी आधी अंखी दास यांनी इंडियन एक्सप्रेसमध्ये छापलेल्या एका लेखाची चर्चा करायला हवी.

मुंबईवरील हल्ल्याला दहा वर्षे पूर्ण झाली तेव्हा म्हणजेच 24 नोव्हेंबर 2018 ला अंखी दास यांचा लेख प्रसिद्ध झाला होता. त्याचं शीर्षक होतं-...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अंखी दास कोण आहेत? या प्रश्नाची अनेक उत्तरं असू शकतात. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासाठी त्या महत्त्वाच्या आहेत आहे, ही एक गोष्ट त्यांची ओळख समजून घेण्यासाठी पुरेशी आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नरेंद्र मोदींच्या या विजयाचा महाराष्ट्राच्या विधानसभा निवडणुकीवर काय परिणाम होईल? मोदींसमोर पुढची 5 वर्षं काय आव्हानं असतील? आणि काँग्रेसने यापुढे काय करावं?

आम्हीही याच प्रश्नांना घेऊन शुक्रवारी बीबीसी मराठीवर एक विशेष चर्चा घडवून आणली. यात लोकसत्ताचे संपादक गिरीश कुबेर, राजकीय विश्लेषक सुहास पळशीकर, पत्रकार स्मृती कोप्पीकर आणि जयदीप हर्डीकर तसंच बीबीसी इंडियाचे डिजिटल संपादक मिलिंद खांडेकर यांच्याशी संवाद साधला बीबीसी मराठीच्या विनायक गायकवाड यांनी.

YouTube पोस्ट समाप्त, 1

याच चर्चतेून वरील प्रश्नांची ही काही उत्तरं समोर आली.

विधानसभा निवडणुकांवर परिणाम काय परिणाम होणार?

लोकसभा निवडणुकीतील भाजपच्या विजयाचा महाराष्ट्राच्या विधानसभा निवडणुकीवर काय परिणाम होईल, याविषयी लोकसत्ताचे संपादक गिरीश कुबेर सांगतात,  "भाजपच्या जागा इतक्या वाढल्या आहेत की शिवसनेला महत्त्व द्यायची त्यांना गरज वाटणार नाही. यामुळे शिवसेनेला आता जे काही ताटात पडेल ते स्वीकारण्याशिवाय पर्याय राहणार नाही.

"याशिवाय मराठी मतांच्या टक्क्याचा राज ठाकरे किती फायदा उचलतील, हेही पाहणं महत्त्वाचं आहे. कारण शिवसेनेला बसणारा फटका हा राज ठाकरेंना फायद्याचा ठरणार आहे. याशिवाय वंचित बहुमत आघाडीला इतकी मतं मिळवायची होती की राज्यात त्यांना स्वतंत्र पक्षाचा दर्जा मिळेल. त्यामुळे आता या पक्षाच्या भूमिकेवर विधानसभेची गणितंही अवलंबून असतील," असंही निरीक्षण ते करतात.

राजकीय विश्लेषक सुहास पळशीकर यांच्या मते, "आता ज्या प्रकारचं बहुमत भाजपला मिळालं आहे ते पाहिलं तर भाजपला विधानसभेच्या काळातच नाही तर इथून पुढच्या काळात शिवसनेची गरज संपलेली आहे. हे शिवसेना, जनता दल युनायटेड या सगळ्या घटक पक्षांना लागू होतं.

"भाजपला खऱ्या अर्थानं महाराष्ट्र आणि बिहार पादाक्रांत करायचे असतील तर प्रादेशिक मित्र खच्ची झाले पाहिजे, अशी भाजपची व्यूहरचना आहे. आणि त्याची पहिली टेस्ट महाराष्ट्र विधानसभेच्या वेळी लागेल. एकतर भाजप शिवसेनेला बाजूला ठेवेल, अन्यथा भाजपच्या अटींवर सेनेला निवडणूक लढवावी लागेल."

मोदींना हे यश का मिळालं?

मोदींना मिळालेल्या यशाचं विश्लेषण करताना पळशीकर सांगतात, "मतदारांना मोदींबद्दल जो विश्वास होता आणि मोदी काहीतरी करू शकतात, हा विश्वास होता. यामधून मग जी भाजपची पारंपरिक मतपेढी नाही, त्याऐवजी कितीतरी मतं भाजपला मिळाली आहे. भाजपनं 3 वर्षांपूर्वी निवडणुकीची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताच्या 17व्या लोकसभा निवडणुकीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखालील भारतीय जनता पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळालं आहे. एकट्या भाजपला या निवडणुकीत 300हून अधिक जागा मिळाल्या आहेत. त्यानंतर काही प्रश्नांवर सर्वत्र चर्चा होणं स्वाभाविक आहे -


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवज्योतसिंग सिद्धू

आधी भारतीय टीममध्ये क्रिकेटर, मग टीव्ही समालोचक, लाफ्टर शोचे परीक्षक आणि राजकारणी, अशा विविध भूमिकांसाठी नवज्योत सिंग सिद्धू ओळखले जातात. सध्या ते काँग्रेसचे नेते आणि पंजाबचे मंत्री म्हणून कार्यरत आहेत, तसंच सोनी टीव्हीवरील 'द कपिल शर्मा शो'मध्ये त्यांची विशेष उपस्थिती असते.

पुलवामा हल्ल्यानंतर माध्यमांशी बोलताना सिद्धू म्हणाले, "हिंसा निंदनीय आहेच आणि मी या हिंसाचाराचा निषेध करतो. दहशतवादाला धर्म नसतो. प्रत्येक देशात दहशतवादी असतात. जे वाईट असतात, त्यांना शिक्षा व्हायलाच हवी. पण काही दहशतवाद्यांनी घडवून आणलेल्या या घटनेसाठी पूर्ण देशाला जबाबदार धरता येणार नाही."

त्यांचं विधान मंत्रिमंडळातल्या नेत्यांना देखील आवडलं नसल्याची चर्चा सुरू झाली. शिवाय, या प्रतिक्रियेनंतर सोशल मीडियावर संतापाची लाट उसळली. सोशल मीडियावर सिद्धू यांच्याविरुद्ध #boycottsidhu ,  #boycottkapilsharmashow आणि  #BoycottSonyTV असे हॅशटॅग्स ट्रेंड होऊ लागले.

कपिल शर्मा शोच्या सेटवर सिद्धू

"जर सिद्धू परत तुमच्या शोमध्ये दिसले तर आम्ही सोनी टीव्हीवर पूर्णपणे बहिष्कार टाकू," असं ट्वीट जसप्रीत सिंग मान यांनी केलं आहे.

दुसरे एक ट्विटर युजर हितेश व्यास यांनी म्हटलं की "सिद्धू यांना द कपिल शर्मा शोमधून काढून टाकण्यात यावे. त्यांना या शोमधून काढून टाकणं ही मृत सैनिकांना श्रद्धांजली ठरेल."

त्यानंतर सोनी टीव्हीनं त्यांना काढून टाकण्याचा निर्णय घेतल्याचं वृत्त द इंडियन एक्सप्रेसनं दिलं आहे.

दरम्यान, आपण आजही आपल्या वक्तव्यावर ठाम आहोत. माझ्या वक्तव्याचे काही भाग दाखवून त्याचा विपर्यास करण्यात आला आहे, असं त्यांनी शनिवारी पत्रकार परिषदेत सांगितलं.

"काही दहशतवाद्यांमुळे आपण दोन्ही देशांमधले संबंध कायमचे धोक्यात आणू शकत नाही. करतारपूर साहीब कॉरिडॉरवर या काही लोकांमुळे का प्रश्नचिन्ह उपस्थित व्हावं," असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. काश्मीर प्रश्नावर आणि या हिंसाचारावर काहीतरी कायमस्वरूपी तोडगा काढावा, असंच मी म्हणालो होतो.

गत नोव्हेंबरमध्ये पाकिस्तानातील कर्तारपूर साहिब गुरुद्वारात जाण्यासाठी भारतीय भाविकांसाठी कॉरिडॉरचं भूमिपूजन झालं होतं. शीख समुदायासाठी महत्त्वाचं ठिकाण असलेलं कर्तारपूर साहिब भारत-पाकिस्तान सीमेपासून 100 मीटर अंतरावर पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतात आहे.

दरम्यान, 'द कपिल शर्मा शो'साठी सिद्धू यांच्या जागी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पुलवामा हल्ल्यानंतर नवज्योत सिंग सिद्धू यांनी केलेलं वक्तव्य सोशल मीडियावर वादाचा विषय ठरलं आहे. आणि वाद एवढा झालाय की सिद्धू यांची 'द कपिल शर्मा शो'मधून हकालपट्टी करण्यात आल्याचं वृत्त आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवऱ्यानं शिक्षणाचं आश्वासन न पाळल्यामुळं अंजुमने घेतला घटस्फोट

अल्लाउद्दीन सय्यद हे अंजुमचे वडील. सततच्या आजारपणामुळं त्यांना कामं करणं शक्य होत नाही. अंजुमची आई मजुरी करुन घर चालवते.

सय्यद यांना एकूण पाच अपत्य. अंजुम त्यातली एक. घरच्या गरिबीमुळं त्यांनी लहान वयात अंजुमचं लग्न केलं.

लग्न करताना अंजुमची मर्जी विचारात घेण्यात आली नाही.

"वयाच्या सतराव्या वर्षी माझं लग्न करण्यात आलं," असं अंजुम सांगते.

मेंदी, हळद आणि लग्न हे सर्व काही एका दिवसात उरकण्यात आले. अंजुम सासरी गेली.

लग्नानंतरचं आयुष्य

लग्नाच्या दुसऱ्याच दिवशी पतीला रातांधळेपणा असल्याचं अंजुमच्या लक्षात आलं. यामुळे तिच्या मनावर जबरदस्त आघात झाला.

अंजुम सय्यद

एकतर मनाविरुद्ध झालेलं लग्न आणि दुसरं म्हणजे नवऱ्याच्या आजाराविषयी न दिलेली कल्पना यामुळं ती हादरून गेली. आपली फसवणूक झाल्याचं तिच्या लक्षात आलं.

पण याही अवस्थेत ती नवऱ्यासोबत नांदायला तयार होती.

कारण लग्नानंतर तिचं शिक्षण सुरू ठेवण्याचं आश्वासन नवऱ्याच्या घरच्यांकडून तिला देण्यात आलं होतं.

पण अंजुमनं आपल्या शिक्षणाचा विषय काढताच,  'आता आपलं लग्न झालं आहे. आता काय गरज शिकायची? इथून पुढं मी जे म्हणेन तेच तू करायचं,' असं तिला नवऱ्याकडून सांगण्यात आलं.

तेव्हा मात्र लग्नाच्या जाचातून सुटण्याचा निर्णय अंजुमनं घेतला.

लग्नातून सुटका

अंजुमने तिच्या आई-वडिलांना नवऱ्याच्या रातांधळेपणाबद्दल सांगितलं. तेव्हा त्यांनाही धक्काच बसला. कारण, लग्नापूर्वी त्यांनाही नवऱ्या मुलाच्या घरातून याबाबत काहीच कल्पना देण्यात आली नव्हती.

'तुला नवऱ्याच्या घरी राहायचं आहे का?' असं अंजुमच्या वडिलांनी तिला विचारलं.  त्यावर तिनं ठामपणे 'नाही' म्हणून सांगितलं.

मग वडिलांनीही तिला पाठिंबा देत तिचा घटस्फोट घडवून आणला.

आई-वडिलांची बदलली मानसिकता

गरिबीमुळे अंजुमच्या आई-वडिलांनी तिचं लग्न केलं होतं. पण लग्नानंतर मुलीची अवस्था बघून त्यांना आपल्या निर्णयाचा पश्चाताप झाला.

नुसताच पश्चाताप नाही तर त्यांची मानसिकताही बदलली.

अंजुम आणि तिचे वडील अल्लाउद्दीन सय्यद

लग्नाबद्दल तिचे वडील सांगतात, "लहान वयात मुलीच्या लग्नाचा निर्णय योग्य नव्हता. तो निर्णय आम्ही घ्यायला नको होता. त्यामुळे मुलीचं नुकसान झालं."

तिचे वडील पुढे सांगतात, "आज ती शिकते आहे. तेव्हा आम्हाला तिचा अभिमानच वाटतो आहे. आता मला वाटतं... मला मुलं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अंजुम सय्यद ही अहमदनगरच्या शेवगाव इथ राहते. लग्नानंतर आठच दिवसांनी तिनं घटस्फोट घेतला. कारण, तिला शिकायचं होतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवालनी यांना विमानतळावर विष दिल्याची शक्यता याआधीच वर्तवण्यात आली आहे. "आता आम्हाला लक्षात आलंय की, विमानतळावर येण्यासाठी जिथे थांबले होते, तिथेच विषप्रयोग झाला होता," असं नवालनी यांच्या सहकाऱ्याने इन्स्टाग्रामवरील व्हीडिओ पोस्टमधून म्हटलंय.

ऑगस्ट महिन्यात रशियातील सायबेरिया प्रांतात हवाई प्रवासादरम्यान अलेक्सी नवालनी अचानक आजारी पडले. त्यानंतर त्यांना विमानानं बर्लिनमध्ये उपचारासाठी आणण्यात आलं. आता त्यांना शुद्ध आली असली, तरी अजूनही ते बर्लिनमध्येच उपचार घेत आहेत.

अलेक्सी नवालनी यांना 'नोविचोक नर्व्ह एजंट'द्वारे विष देण्यात आल्याचा दावा जर्मन सरकारनं केला आहे. लष्करी प्रयोगशाळेत करण्यात आलेल्या विषशास्त्राच्या चाचणीत नोविचोक एजंटचा एक 'अस्पष्ट पुरावा' दिसल्याचा दावा करण्यात येत आहे.

नवालनी यांच्या गटाच्या दाव्यानुसार, रशियाचे राष्ट्रपती पुतीन यांच्या आदेशानुसारच नवालनी यांच्यावर विषप्रयोग करण्यात आला. मात्र, क्रेमलीननं (पुतीन सरकार) हे आरोप फेटाळले आहेत.

इन्स्टाग्रामवर पोस्ट केलेल्या व्हीडिओत काय म्हटलंय?

अलेक्सी नवालनी यांच्या सहकाऱ्याने नवालनींच्या अकाऊंटवरून पोस्ट केलेल्या व्हीडिओत दाखवण्यात आलंय की, कथित विषप्रयोगाची घटना घडल्यानंतर नवालनींची टीम त्या हॉटेलमध्ये गेली होती. तिथे काही संशयास्पद पुरावे सापडल्याचा दावा त्यांनी केलाय. हे पुरावे त्यांनी जर्मनीला पाठवले. कारण त्यांच्या म्हणण्यानुसार, रशियन सरकारवर त्यांचा विश्वास नाहीय.

नवालनी थांबलेल्या रुममध्ये पाण्याच्या बाटल्या सापडल्या असून, या बाटलीवर जर्मनीतल्या प्रयोगशाळेला नोविचोकचे निशाण आढळले, असा दावा व्हीडिओतून करण्यात आलाय. मात्र, जर्मन प्रशासनाने या दाव्यांवर आणि आरोपांवर अद्याप कुठलीच प्रतिक्रिया दिली नाहीय.

अॅलेक्सी नवालनी रशियात परतणार?

काही दिवसांपूर्वी रशियातील विरोधी पक्षाचे नेते अॅलेक्सी नवालनी यांच्यावर कथित विषप्रयोग झाला होता. त्यानंतर उपचारासांठी नवालनी यांना उपचारासाठी जर्मनीला हलवण्यात आलं होतं.

या विषप्रयोगाच्या हल्ल्यातून अॅलेक्सी नवालनी बरे झाले असून लवकरच ते रशियात परतणार असल्याची माहिती त्यांच्या प्रवक्त्यांनी दिली आहे.

नवालनी यांच्यावर काही दिवसांपूर्वी रशियात विषप्रयोग झाल्याचं सांगण्यात येत होतं. पण अशा स्थितीतही एखादा व्यक्ती पुन्हा देशात परत येण्याचा निर्णय घेतो, याचं आश्यर्य वाटतं, असं त्यांच्या प्रवक्त्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रशियातील विरोधी पक्षाचे प्रमुख नेते अलेक्सी नवालनी यांना हॉटेलमधील पाण्याच्या बाटलीतून विष देण्यात आल्याचा दावा त्यांच्या सहकाऱ्याने केला आहे. विमानप्रवास करण्याआधी नवालनी हे एका हॉटेलमध्ये थांबले होते आणि तिथेच पाण्याच्या बाटलीतून विष दिल्याचा दावा करण्यात येत आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवी दिल्लीतल्या तालकटोरा स्टेडिअमवर व्हर्च्युअल पद्धतीने झालेल्या पुरस्कार सोहळ्यात या पुरस्काराची घोषणा करण्यात आली आहे.

हंपी सध्या जागतिक रॅपिड चेस स्पर्धेच्या विजेत्या आहे. तसंच केर्न्स कपही त्यांच्या नावावर आहे. हा पुरस्कार जिंकल्यानंतर प्रतिक्रिया देताना त्या म्हणाल्या, " हा पुरस्कार माझ्यासाठी नव्हे तर भारतीय बुद्धिबळ विश्वासाठी मोलाचा आहे. बुद्धिबळ हा क्रिकेटसारखा मैदानी खेळ नाही. मात्र या पुरस्कारामुळे जगाचं लक्ष बुद्धिबळाकडे वेधलं जाईल असा मला विश्वास आहे."

त्या पुढे म्हणाल्या, "आत्मविश्वास आणि इच्छाशक्तीच्या जोरावर मी अनेक स्पर्धा जिंकल्या. महिला खेळाडूंनी खेळाची साथ सोडू नये. लग्न आणि मातृत्व हा आयुष्याचा भाग आहे. त्यामुळे आयुष्याची दिशा बदलायला नको."

हंपी यांचा जन्म आंध्र प्रदेशात झाला. बुद्धिबळमधलं त्यांचं प्राविण्य त्यांच्या वडिलांनी लहानपणीच ओळखलं होतं. 2002 साली वयाच्या पंधराव्या वर्षी सर्वांत तरूण ग्रँडमास्टर हा खिताब मिळवून त्यांनी हे सिद्ध केलं होतं. चीनच्या होऊ युफान यांनी हा विक्रम 2008 मध्ये मोडला होता.

व्हर्च्युअल पद्धतीने झालेल्या या सोहळ्यात बीबीसीचे महासंचालक टीम डेव्ही यांनी विजेत्यांच्या नावाची घोषणा केली.

ते म्हणाले, "बीबीसीतर्फे दिला जाणारा इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर हा पुरस्कार जिंकल्याबद्दल कोनेरू हंपी यांचं खूप खूप अभिनंदन. कोनेरू हंपी यांचं बुद्धिबळातलं योगदान मोठं आहे आणि त्यामुळे त्या या पुरस्काराच्या खऱ्या मानकरी आहेत.

भारतीय महिला खेळाडूंचं यश जोखण्यात बीबीसी आघाडीवर आहे याचा मला आनंद आहे. बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर हा फक्त एक पुरस्कार नाही, तर समाजाच्या सर्व स्तरातील लोकांचं प्रतिनिधित्व मिळावं आणि त्या अनुषंगाने आपण ज्या जगात राहतो त्याचं प्रतिबिंब आमच्या पत्रकारितेत पडावं हा आमच्या संपादकीय धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे."

यावर्षीचा जीवनगौरव पुरस्कार अव्वल अॅथलिट अंजू बॉबी जॉर्ज यांना देण्यात आला. भारतातील खेळातलं महत्त्वाचं योगदान आणि प्रेरणादायी खेळाडूंच्या पिढ्या घडवण्यासाठी त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला आहे.

2003 मध्ये उंच उंडी या क्रीडाप्रकारासाठी घेण्यात आलेल्या जागतिक स्पर्धेतल्या त्या एकमेव भारतीय विजेत्या खेळाडू आहेत.

अंजू बॉबी जॉर्ज यांचा जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मान करण्यात आला.

"या प्रतिष्ठेच्या पुरस्कारासाठी माझी निवड झाली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बीबीसीतर्फे दिला जाणारा इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर हा पुरस्कार बुद्धिबळ खेळाडू कोनेरू हंपी यांना जाहीर झाला आहे. प्रेक्षकांनी दिलेल्या मतांच्या आधारावर हा पुरस्कार जाहीर झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवीन प्रकारच्या या कोरोना विषाणूच्या प्रसाराचा वेग प्रचंड आहे. हा नवा प्रकाराचा विषाणू 70 टक्के अधिक वेगाने पसरतो आणि म्हणूनच त्याला 'सुपर स्प्रेडर' असंही म्हटलं आहे.

मात्र, या नव्या प्रकाराच्या कोरोना विषाणूची लागण झालेली एकही व्यक्ती सध्यातरी भारतात आढळली नसल्याचं नीती आयोगाचे सदस्य व्ही. के. पॉल यांनी म्हटलं आहे. दिल्लीत घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत त्यांनी बदललेल्या स्वरुपाच्या कोरोना विषाणुविषयी माहिती दिली.

प्रत्येक विषाणू हा स्वतःमध्ये बदल करत असतो. त्याला म्युटेशन असं म्हणतात. विषाणू म्युटेट होऊन म्हणजेच स्वतःच्या संरचनेत काही बदल करून नवीन प्रकाराच्या विषाणूत रुपांतरित होतो. यालाच विषाणूचा नवा स्ट्रेन असं म्हणतात.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या डेटानुसार भारतात अॅक्टिव्ह कोरोनाग्रस्तांची संख्या 3 लाखांच्या खाली आली आहे. मंगळवारी अॅक्टिव्ह कोरोनाग्रस्तांची संख्या होती - 2,92,518. गेल्या 163 दिवसांतली ही सर्वांत कमी आकडेवारी आहे. मंगळवारी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने पत्रकार परिषदेत ही माहिती दिली.

पत्रकार परिषदेत बोलताना डॉ. व्ही. के. पॉल म्हणाले, "आपण चांगल्या स्थितीत आहोत आणि आपण हाच वेग कायम ठेवला पाहिजे. यापुढेही सावधगिरी बाळगून विषाणूवर आळा घालता येईल. युकेमध्ये विषाणूमध्ये बदल झाल्याचं आढळून आलं आहे."

ते पुढे म्हणाले, "युकेतील संशोधकांशी बोलल्यानंतर असं लक्षात आलं आहे की विषाणूमध्ये झालेल्या बदलामुळे त्यांची लागण होण्याची क्षमता मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. या विषाणूची संक्रमित करण्याची क्षमता 70% असल्याचं बोललं जातंय. त्यामुळे हा विषाणू 'सुपर स्प्रेडर' बनल्याचं आपण म्हणू शकतो."

"कोरोना विषाणूमध्ये काही बदल घडून आले असले तरी त्यामुळे आजाराची तीव्रता वाढलेली नाही. इतकंच नाही तर मृत्यूदर किंवा हॉस्पिटलायझेशनच्या दरावरही त्याचा परिणाम झालेला नाही. युकेमध्ये कोरोना विषाणूचा जो नवीन स्ट्रेन आढळला आहे तो सध्यातरी भारतात आढळलेला नाही. त्यामुळे चिंतेचं किंवा घाबरण्याचं कारण नाही. सध्या आपल्याला केवळ सावध रहायला हवं."

युकेमध्ये आढळलेल्या नवीन प्रकाराच्या विषाणूमध्ये एकूण 17 बदल दिसून आले आहेत. यापैकी N501Y या बदलामुळे विषाणूची मानवी पेशी संक्रमित करण्याची क्षमता वाढली आहे. नवीन विषाणूमुळे आजाराची तीव्रता वाढलेली नसली तरी विषाणू प्रसाराची क्षमता मोठ्या प्रमाणावर वाढल्याने पूर्वीच्या तुलनेत अधिक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी होत असताना या विषाणूमध्ये बदल झाल्याचं समोर आल्याने चिंता पुन्हा वाढली आहे. कोरोना विषाणूचा नवा प्रकार आढळून आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नवे सिनेमे, न्यायालयातून मोठे निर्णय, क्रिकेट वर्ल्ड कप आणि लोकसभा निवडणुकांचं वर्ष म्हणजे 2019

जमावाकडून झालेल्या हिंसक घटना, सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांनी घेतलेली पत्रकार परिषद, राफेल व्यवहारातील भ्रष्टाचाराच्या आरोपांवरून आक्रमक झालेले विरोधक, CBIमधील अंतर्विरोध आणि बरंच काही सरत्या वर्षात घडलं.

यापैकी काही मागे सोडून सर्वांनीच नव्या वर्षांच स्वागत केलं. यापैकी काहींचे पडसाद नव्या वर्षांतही उमटतील.

पण तोवर नवीन वर्षांत काय काय घडणार आहे, याकडे सगळ्यांचं लक्ष आहे. तेव्हा घेऊया 2019 मधल्या काही महत्त्वाच्या घटनांचा घेतलेला हा वेध...

लोकसभा निवडणूकः नवीन वर्ष मोदींचं की राहुल गांधींचं?

मोदींची लाट आणि 'अच्छे दिन'च्या आश्वासनांसह 2014 मध्ये केंद्रात भाजपचं सरकार प्रचंड बहुमतानं आलं. या सरकारला पाच वर्षं पूर्ण होताना पुलाखालून बरंच पाणी वाहून गेलं आहे.

यंदाचं वर्ष हे लोकसभा निवडणुकांचं आहे, म्हणजे पुन्हा देशाला कौल देण्याची संधी. अवघ्या काही महिन्यांवर येऊन ठेपलेल्या लोकसभा निवडणुकीत मोदींचा प्रभाव कायम राहणार की त्यांना कुठला पर्याय निर्माण होणार, हे 2019 मध्ये पहायला मिळेल.

2018 हे वर्ष राहुल गांधी आणि काँग्रेससाठी चांगलंच लाभदायक ठरलं. मात्र 2019 मध्ये त्यांच्या नेतृत्वाची परीक्षाच असेल. सर्व विरोधकांना एकत्र घेऊन भाजपविरोधी आघाडी उभी करण्याचं राहुल गांधींपुढे आव्हान आहे. तर नरेंद्र मोदींना आपला प्रभाव कायम ठेवण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतील.

विधानसभा निवडणुका

विधानसभा निवडणुकांच्या दृष्टीनं विचार केला तर काँग्रेस आणि भाजपसाठी गत वर्ष संमिश्र स्वरूपाचं ठरलं. कर्नाटक, मध्य प्रदेश, राजस्थान, छत्तीसगढ या राज्यांत सत्ता मिळवण्यात काँग्रेसला यश मिळालं तर ईशान्य भारतात भाजपनं विजयी झेंडा रोवला.

2019 मध्ये सात राज्यांत विधानसभा निवडणुका आहेत. हरियाणा, आंध्र प्रदेश, आसाम, ओडिसा, महाराष्ट्र, सिक्कीम, जम्मू-काश्मीर आणि अरुणाचल प्रदेश या राज्यांमध्ये विधानसभेच्या निवडणुका होतील. या निवडणुका जितक्या भाजप आणि काँग्रसेसाठी महत्त्वाच्या आहेत तितक्याच प्रादेशिक पक्षांसाठीही निवडणुकांतील विजय महत्त्वाचा आहे.

राम मंदिराचा मुद्दा

2019च्या लोकसभा निवडणुका जसजशा जवळ येत आहेत, तसतसा राम मंदिराचा मुद्दाही तापू शकतो. त्यातच राम मंदिर प्रश्नाची सुनावणी सर्वोच्च न्यायालयात सुरू आहे. 10 जानेवारीला या मुद्द्यावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजकारण, खेळ, चित्रपट, व्यापार, उद्योग अशा सर्वच क्षेत्रांसाठी 2018 हे वर्षं घडामोडींनी भरलेलं होतं. सुप्रीम कोर्टाचे अनेक मोठे निर्णयही सामाजिकदृष्ट्या महत्त्वाचे ठरले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नागपुरात संक्रांत म्हणजे पतंगबाजी

खरंतर जानेवारी महिन्याच्या सुरुवातीपासूनच संध्याकाळी 4 वाजले की नागपूरच्या विविध परिसरातून 'ओेsssकाट' आणि 'ओेsssपार'च्या आरोळ्या ऐकू येतात. जशीजशी संक्रांत जवळ येते तसा या आरोळ्यांनी नागपूरचा आसमंत निनादून जातो.

...आणि संक्रांतीच्या दिवशी तर उत्साह बघण्यासारखा असतो. पतंग शौकिनांसाठी हा सण एखाद्यापेक्षा उत्सवापेक्षा कमी नसतो. चला तर मग नागपुरातल्या संक्रांतीशी निगडित सात महत्त्वाच्या गोष्टी जाणून घ्या.

1. मांजा घोटणं

मांजा घोटणं म्हणजे पतंग उडवण्याच्या दोऱ्यावर काचेचा थर चढवणं, त्या दोऱ्याला धार लावणं. पतंगबाजांसाठी मांजा घोटणं एक मोठा सोहळा आणि प्रतिष्ठेचा प्रश्न असतो आणि त्यासाठी नागपूरचे मोठे रस्ते आणि तिथले विजेचे खांब नेहमीच कामास येतात.

आधी बाजारातून सीरस नावाच्या पदार्थ वितळवून त्याला काचेच्या चुऱ्यात गरम करतात. त्याला आवडीचा रंग दिला जातो. आणि मग थंड झाल्यावर या पातळ मिश्रणात पांढरा मांज्याचं बंडल बुडवतात. आणि मग दोन खांबांमध्ये हा मांजा ताणून त्याला वाळवतात संध्याकाळी सुरू होणारा हा कार्यक्रम रात्री उशिरापर्यंत चालतो. कधी कधी एक आठवड्यापूर्वीपासूनच मांजा घोटण्याची लगबग सुरू होते. संक्रांतीची सकाळ उगवली का दोन तीन चक्र्यांना हा मांजा गुंडाळून इथले वीर पतंगयुद्धावर निघतात.

मांजातही जितके जास्त थर, तितका  तो मजबूत आणि धारदार समजला जातो. हल्ली बाजारात 'तीन तार', 'नऊ तार' असे अनेक प्रकार मांज्यात येतात, पण घोटलेल्या मांज्याची एक वेगळी शान असते. घोटलेल्या मांज्याने पतंग कापली की पतंगबाजांचा उर अभिमानाने भरून येतो.

2. चिनी नायलॉन आणि बरेली

 पण खरं सांगायचं तर एखादी पतंग कटली आणि घोटलेला मांजा वाया गेला तर त्या दु:खाला पारावार नसतो. त्यातही ढीलवर पतंग कटली तर काही विचारूच नका. गच्चीवरच शोकसभा भरते.

 बदलत्या काळानुसार आता मांजाच्या उद्योगातही चीनने हात घातला आहे. काही वर्षांपूर्वी आलेल्या चीनी नायलॉन मांजानं देशी मांजाच्या पतंगी जास्त वेळ टिकत नव्हत्या. म्हणून लोकांचीही त्याला पसंती होती.

पण या न तुटणाऱ्या मांजानं गेल्या काही वर्षांत अपघातही वाढत गेले. म्हणून नायलॉनच्या मांज्यावर आता बंदी घालण्यात आली आहे. तरीसुद्धा सहा तार नऊ तार या मांज्याचं महत्त्व अजूनही कमी झालेलं नाही. तरीही पारंपरिक पतंगवीरांची पसंती ही घोटलेल्या मांजालाच असते. बरेली मांजा म्हणजे एक...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मकरसंक्रांतीला सूर्य मकरराशीत जातो. मात्र नागपुरात संक्रांतीला सूर्य उगवताच तमाम नागपूकरांची पावलं गच्चीकडे वळतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नाचो विडाल

उत्तर अमेरिकेतल्या एका दुर्मिळ बेडकाचं विष हुंगल्याने या फोटोग्राफरचा मृत्यू झाल्याचं स्पॅनिश पोलिसांनी म्हटलंय. एका गूढ विधीसाठी हे करण्यात आल्याचा संशय आहे.

गेल्या जुलै महिन्यात नाचो विडाल याच्या वॅलेंशिया शहरातल्या घरी हा विधी करण्यात आल्याचा संशय आहे.

मृत्यू दुर्दैवी असून आपला अशील निरपराध असल्याचा दावा विडाल यांच्या वकिलाने केलाय.

या फोटोग्राफरचं नाव होजे लुईस असल्याचं स्पॅनिश माध्यमांनी म्हटलंय. या फोटोग्राफरने हे पाईपद्वारे हे दुर्मिळ बेडकाचं विष हुंगलं.

हे विष बुफो अल्वेरिअस (Bufo Alvarius) प्रजातीच्या बेडकाच्या ग्रंथींमधून गोळा करण्यात आलं होतं.

याच बेडकाला कोलोरॅडो रिव्हर टोड असंही म्हटलं जातं. मेक्सिको आणि अमेरिकेच्या नैऋत्येकडील राज्यांमधल्या सोनोरन वाळवंटात आढळणारा हा बेडूक या विषाचा वापर स्वतःचा बचाव करण्यासाठी करतो.

बेडकाच्या ग्रंथींमधून निघणाऱ्या या द्रव्याला रसायनशास्त्रात 5-MeO-DMT नाव आहे. एखाद्या व्यक्तीने त्याचं सेवन केल्यास त्याने मन तीव्र उत्तेजित होतं. (Intense psychedelic state) म्हणूनच याला गॉड मॉलेक्यूल (God Molecule) असंही म्हटलं जातं.

हा पदार्थामध्ये अँक्झायटी आणि डिप्रेशन म्हणजेच नैराश्यवरच्या उपचारासाठीचे काही गुण आढळल्याचं 2019 मधल्या एका संशोधनात म्हटलं होतं. पण याचा माणसांवर नेमका काय परिणाम होतो याची मर्यादित माहिती उपलब्ध असल्याचंही यात म्हटलं होतं.

विडाल यांनी त्यांच्या युट्यूब व्हीडिओंमधून यापूर्वीही बेडकाच्या विषाच्या वापराचा सल्ला दिला होता, असं एल पेस (El País) नावाच्या स्पॅनिश वर्तमानपत्राने म्हटलंय.

आतापर्यंत शेकडो पॉर्न सिनेमांमध्ये काम करणाऱ्या या अभिनेत्याची गेल्या 11 महिन्यांपासून फोटोग्राफरच्या मृत्यूबाबत चौकशी सुरू असल्याचं स्पॅनिश पोलिसांनी सांगतलं.

मनुष्यवध आणि सार्वजनिक आरोग्यासाठीच्या नियमांचा भंग केल्याच्या आरोपाखाली विडाल आणि आणखी दोन संशियतांना अटक करण्यात आली आणि नंतर काही अटींवर त्यांना सोडण्यात आलं.

वैद्यकीय उपचारांच्या नावाखाली नियमितपणे बेडकाच्या विषप्रयोगाचे विधी केले जात असल्याचं तपास पथकांना आढळलंय.

पण 'वरवर निरुपद्रवी वाटणारा पारंपरिक विधी' आरोग्यासाठी गंभीर समस्या निर्माण करणारा असला तरी सहज एखाद्या गोष्टीवर विश्वास ठेवणारे वा एखाद्या रोगावर वा व्यसनावर विश्वास ठेवणारे लोक एक पर्याय म्हणून याकडे आकर्षित होत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

बेडकाचं विष हुंगल्याने एका फोटोग्राफरचा मृत्यू झाल्यानंतर स्पॅनिश पॉर्नस्टार नाचो विडाल याची पोलिसांकडून चौकशी करण्यात येतेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नातवंडांचा सांभाळ जबाबदारी की सक्ती?

"नातवंडाना मार्गदर्शन करणं, चुका सांगणं, पालन, पोषणात मदत करणं याला आजी-आजोबांची जबाबदारी म्हणता येईलही, पण त्यांचा सांभाळ करणं ही पूर्णत: आई-वडिलांचीच जबाबदारी आहे," असंही कोर्टाने पुढे म्हटलं आहे.

या पार्श्वभूमीवर बीबीसी मराठीने वाचकांना कोर्टाच्या या निर्णयाविषयी त्यांची मतं विचारली होती.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

वाचकांच्या अनेक प्रतिक्रिया आल्यात, त्यातल्याच या निवडक प्रतिक्रिया.

त्रिशिला लोंढे म्हणतात, "आजी आजोबा हे आपल्या नातवडांवर खूप प्रेम करतात. ते त्यांच्या प्रेमापोटी तो अपमानसुद्धा सहन करतात. पण तेच जर स्वतःला व्यवस्थित सांभाळू शकत नसतील तर त्यांच्यावर नातवंड सांभाळण्याची सक्ती करू नये."

"जबाबदारी शब्द आला की जबरदस्ती झालीच. स्वतःची नातवंड सांभाळणं यात कसली जबाबदारी? मग उद्या सुनेने सासू सासऱ्यांना सांभाळणं ही सुनेची जबाबदारी नाही, असं कोर्टाने सांगितलं तर पुन्हा नियम बदलणार," असं म्हटलं आहे नीता भुसारी यांनी.

पण संध्या सहस्त्रबुद्धे यांचं मत थोडं वेगळं आहे. त्या म्हणतात, "नातवंडाना सांभाळणं हा आजी आजोबांचा आनंद आहे."

अक्षय आल्ते म्हणतात, "जबाबदारी ही एखाद्यावर लादली की जबाबदारी रहात नाही. म्हणून स्वखुशीने जो जे-जे काही स्वीकारतो त्याला ते स्वीकारू द्यावं. आणि तेच आईवडिलांचा सांभाळ करण्यासाठी लागू व्हावं."

गौरी चौधरी यांनी सविस्तर प्रतिक्रिया दिली आहे. "सहसा आजी आजोबा नातवंडांच्या बाबतीत प्रेमळ असतात. (अर्थात काही दुर्मिळ अपवाद आहेत) तरीही जर त्यांनी ही जबाबदारी स्वखुशीने स्वीकारली तर ठीक अन्यथा ती लादण्यात येऊ नये."

"आपापसातील सामंजस्य महत्त्वाचे आहे. काही कारणांनी त्यांना जमत नसेल तर त्यांचा आदर करण्यातच हित आहे. कोणीही टोकाची भूमिका न घेणे श्रेयस्कर," असंही त्या पुढे म्हणतात.

प्रवीण भोसले यांनी वेगळंच मत मांडलं आहे. ते लिहितात, "(आजी आजोबांना) कोण सांगतंय सांभाळायला? आम्ही जन्म दिला आहे तर आम्ही सांभाळू ना. आम्हाला तरी कोणत्या आजी आजोबांनी सांभाळलं आहे? नाण्याची दुसरी बाजूही बघा."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"नातवंडांना सांभाळण्यासाठी आजी-आजोबांवर दबाव टाकता येणार नाही," असं पुण्यातील एका फॅमिली कोर्टानं एका खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान स्पष्ट केलंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नानक यांनी शीख धर्मात हिंदू आणि इस्लाम दोन्ही धर्माच्या गुणांचा समावेश केला. पण शीख धर्म केवळ हिंदू आणि इस्लामचे संकलन नाही.

गुरू नानक हे एक मूलभूत आध्यात्मिक विचारवंत होते. त्यांनी आपल्या कल्पना एका विशिष्ट काव्यशैलीत मांडल्या. हीच शैली धर्मग्रंथ 'गुरुग्रंथ साहेब'चीही आहे.

गुरू नानक यांच्या जीवनाविषयी लोकांना बऱ्याच गोष्टी माहिती नाही.

शीख परंपरेत त्यांच्याविषयी अधिक माहिती उपलब्ध आहे. गुरू नानक यांची शिकवण आपल्यापर्यंत जयंतीच्या माध्यमातून पोहचली आहे.

बालक नानक यांचा जन्म 1469 मध्ये लाहोरपासून 64 कि.मी. अंतरावर झाला.

नानक यांच्या जन्मानंतरची सुरुवातीची काही वर्ष विविध अंगांनी खास आहेत, असे शीख परंपरेनुसार सांगितले जाते. ईश्वर नानक यांना काहीतरी वेगळे करण्यासाठी प्रेरित केले गेले होते असेही सांगितले जाते.

नानक यांचा जन्म हिंदू कुटुंबात झाला होता. त्यांनी लहानपणीच इस्लाम आणि हिंदू धर्माचा व्यापक पद्धतीने अभ्यास सुरू केला. परिणामी, नानक यांच्याकडे लहानपणीच काव्यशैली आणि तत्त्वज्ञानाची अद्भुत क्षमता होती.

वयाच्या 11 व्या वर्षी त्यांनी बंडाचा पवित्रा घेतला अशी एक प्रसिद्ध कथा आहे. या वयात हिंदू मुलं पवित्र जानवं घालतात पण गुरू नानकांनी ते घालण्यास नकार दिला.

जानवं घालण्यापेक्षा लोकांनी आपल्या वैयक्तिक गुणांना प्रोत्साहन दिले पाहिजे असे त्यांचे म्हणणे होते.

नानक एक विद्रोही अध्यात्मिक रेषा आखत राहिले. त्यांनी स्थानिक साधू आणि मौलवी यांच्यावर प्रश्न उपस्थित करण्यास सुरुवात केली. ते हिंदू आणि मुसलमान यांच्यावर समान प्रश्न उपस्थित करत होते. नानक यांचा दबाव अंतर्गत बदलांसाठी होता. त्यांना बाहेरील दिखावा पसंत नव्हता.

गुरू नानक यांनी काही काळ शास्त्री म्हणूनही काम केले होते, पण लहान वयातच त्यांनी आध्यात्मिक विषयांचा अभ्यास सुरू केला. नानक यांच्यावर आध्यात्मिक अनुभवाचा खोलवर प्रभाव पडला आणि ते निसर्गात देव शोधू लागले.

ध्यान धारणा वाढवूनच अध्यत्माच्या मार्गावर पुढे जाता येते असे त्यांचे म्हणणे होते. त्यांचा असा विश्वास होता की आपल्या जीवनशैलीच्या माध्यमातून प्रत्येक माणूस आपल्या आत ईश्वराला शोधू शकतो.

1496 मध्ये नानक यांचा विवाह झाला. त्यांचे एक कुटुंब होते. नानक यांनी भारत, तिबेट आणि अरब येथून आध्यात्मिक प्रवासाची सुरुवात केली. हा प्रवास तब्बल 30 वर्षांपर्यंत चालला. या दरम्यान, क्रमाने गुरू नानक यांनी शीख...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज (30 नोव्हेंबर 2020) शीख धर्माचे संस्थापक गुरू नानक यांची जयंती आहे. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी त्यांचा जन्म झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नाशिकमधील एक दृश्य

त्यांच्या आजीचा, सुगंधा थोरात यांचा नाशिकमधल्या झाकीर हुसैन हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या ऑक्सिजन गळतीनंतर मृत्यू झालेला आहे.

या दुर्घटनेत आतापर्यंत 22 जणांचा मृत्यू झाल्याचं समोर आलं आहे. नाशिकचे कलेक्टर सुरज मांढरे यांनी या बातमीला दुजोरा दिला आहे.

"काल रात्रीपासून इथे ऑक्सिजनची कमतरता होती. आज सकाळी मी तिच्यासाठी सूप आणायला गेलो. तर त्यांचा (हॉस्पिटलचा) मला 9-9.30 वाजता फोन आला की तुमच्या पेशंटची कंडिशन क्रिटिकल झालेली आहे. मी धावतपळत पुन्हा इथे आलो. आजीची ऑक्सिजन लेव्हल डायरेक्ट 38 झाली होती. तिला दिला जाणाऱ्या O-2 ची लेव्हल डायरेक्ट शून्य झाली होती," जाधव सांगतात.

विकी जाधव

"मी त्यांना म्हटलं अहो टाकी बदला. तर ते म्हणे टाकी आमच्याकडे शिल्लक नाही. मी खाली येऊन त्या डॉक्टर मॅडमला विचारलं, म्हटलं मॅडम O-2 नाहीये, त्यामुळे आमच्या पेशंटची क्रिटिकल कंडिशन झालेली आहे. तर त्या म्हणाल्या की ऑक्सिजन हॉस्पिटलमध्ये शिल्लक नाहीये. ऑक्सिजन शून्य झालेला आहे.

"खरं सांगायचं तर काल रात्रीपासून यांच्याकडे ऑक्सिजनची कमतरता आहे. सकाळी चौकशी केली आणि मोजून पाच दहा मिनिटांत कळालं की इथे ऑक्सिजन लीक झालेला आहे. मी सांगतो जवळपास 50 पेशंट तरी इथे गेले असणार आहेत," विकी एका दमात सांगतात.

ही बातमी लिहित असताना एका मित्राचा फोन आला आणि म्हणाला, "अगं परिक्षितीचा भाऊ गेला. कोरोनाने नाही, ऑक्सिजन बंद पडल्याने."

आपल्या ओळखीतल्या कोणीतरी अशा दुर्घटनेत गेलं हे कळालं की काय करावं?

आमच्या ओळखीतला अजून एक जण, प्रकाश कांबळे तिथे होते. त्यांना विचारलं नक्की काय झालं, तर ते म्हणाले, "प्रमोद (वाळूकर) गेल्या 10 दिवसांपासून तिथे अॅडमिट होते. त्यांची आई पण अॅडमिट होती. परवा त्यांना डिस्चार्ज मिळणार होता आणि आज असं झालं. सकाळी 6 पासून थोडी थोडी गळती होत होती. पण त्याकडे कोणी लक्ष दिलं नाही."

नाशिकच्या झाकीर हुसेन रुग्णालयातील दृश्य

आता दुपारी झाकीर हुसेन हॉस्पिटलमध्ये शोकमग्न वातावरण आहे, लोक हॉस्पिटल तसंच प्रशासनावर चिडलेत. नाशिकचे कलेक्टर सुरज मांढरे यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं की, "झाकीर हुसैन हॉस्पिटलमध्ये जी ऑक्सिजनची सेंट्रलाईज टाकी होती, ती लिक झाली. त्यामुळे ऑक्सिजनचं प्रेशर एकदमच कमी झालं. त्यामुळे व्हेंटिलेटरवर जितके लोक होते त्यांना ऑक्सिजन मिळणं बंद झालं. यामुळे 22 लोकांचा मृत्यू झाला आहे."

ती टाकी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"काय मागणी करणार आम्ही? आमचा पेशंट तर जिवंत करून देणार नाही कोणी? आमची एकच मागणी आहे की आमचे पेशंट गेले आहेत, याची जबाबदारी घ्या कोणीतरी," नाशिकमधल्या झाकीर हुसेन हॉस्पिटलच्या बाहेर विकी जाधव बोलत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नासाच्या अधिकृत चॅनलवर सुरू असलेल्या प्रक्षेपणादरम्यान समालोचकाचे हे शब्द, जेव्हा अमेरिकेच्या केनेडी स्पेस सेंटरमधून SpaceXचं एक अंतराळयान दोन अंतराळवीरांना घेऊन झेपावलं.

बुधवारी खराब हवामानामुळे रद्द करण्यात आलेलं लाँचिंग अखेर शनिवारी यशस्वीरीत्या झालं.

या फाल्कन-9 रॉकेट आणि क्रू ड्रॅगन कॅप्सूलमधून नासाचे दोन अमेरिकन अंतराळवीर - डग हर्ले आणि बॉब बेंकेन हे स्पेस एक्समधून अंतराळातल्या इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशनकडे जाण्यासाठी झेपावले.

पण ही स्पेस एक्स मोहीम अनेक कारणांसाठी वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. कारण पहिल्यांदाच एक खासगी कंपनी नासाच्या मदतीने अंतराळवीर पाठवणार आहे.

स्पेस एक्स काय आहे?

स्पेस एक्स ही टेस्लासाठी प्रसिद्ध असणाऱ्या इलॉन मस्क यांची कंपनी आहे. 2002 मध्ये सुरू झालेल्या या कंपनीने आतापर्यंत पुन्हा वापरण्याजोगी म्हणजेच रियुजेबल रॉकेट लाँच सिस्टीम तयार केलेली आहे, अंतराळात कार पाठवलीय, उपग्रह त्यांच्या पृथ्वीभोवतीच्या कक्षेत पाठवले आहेत.

आता या कंपनीने नासासोबत भागीदारी केलीय ती अंतराळवीरांना पाठवण्यासाठी. म्हणजेच अंतराळात आणि इंटरनॅशनल स्पेस स्टेशनमध्ये माणसं पाठवणारी ही पहिली खासगी कंपनी ठरणार आहे.

अमेरिकेने त्यांच्याकडची स्पेस शटल्स वापरणं 2011 मध्ये बंद केलं. त्यानंतर अमेरिकन अंतराळवीरांना घेऊन जाणारी ही पहिली मोहीम आहे.

अमेरिकेच्या नासाने बोईंग कंपनीशीदेखील अंतराळवीरांना स्पेस स्टेशनपर्यंत नेण्यासाठी अशाच प्रकारचा करार केलेला आहे.

अंतराळवीरांच्या स्पेससूटचं वैशिष्ट्यं

बुधवारची मोहीम रद्द झाली, पण स्पेसएक्सने बनवलेल्या या अंतराळवीरांच्या सूट्सनी मात्र सगळ्यांचं लक्ष वेधून घेतलं. कारण आतापर्यंतच्या अंतराळवीराच्या स्पेस सूट्पेक्षा हे सूट्स वेगळे होते. या सूटना 'स्टारमन सूट्स' म्हटलं जातंय.

आतापर्यंतच्या बोजड सूट्सपेक्षा हे स्पेससूट सुटसुटीत होते. यातली हेल्मेट्स 3D प्रिंट करण्यात आली असून ग्लोव्हज टचस्क्रीन सेन्सिटिव्ह आहेत. म्हणजेच हे ग्लोव्ह्ज घालूनही अंतराळवीर टचस्क्रीन वापरू शकतील.

पण आतापर्यंतच्या स्पेस सूट्सप्रमाणेच याही सूट्सचा उद्देश तोच आहे - क्रू मेंबर्सना कमी दबावापासून वाचवणं. यामध्ये कॅपस्युलमधला हवेचा दाब कमी होतो. याशिवाय अंतराळवीरांना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत राहील आणि त्यांच्या शरीराचं तापमान काय राहील याचीही काळजी हे स्पेस सूट्स घेतात. या स्पेससूट्सना एका 'नाळेने' जोडलं जातं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"गो नासा. गो स्पेसएक्स. गॉड स्पीड बॉब अँड डग."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नासाने काढलेला फोटो

नासाने 26 सप्टेंबर रोजी हे फोटो ट्वीट केले आहेत. त्यापुढे असे लिहिले आहे की, ``आम्ही भारताच्या चांद्रयान 2च्या विक्रम लँडर उतरलेल्या ठिकाणाचे फोटो काढले आहेत. हे फोटो अंधारात काढले आहेत, त्यामुळे आम्हाला लँडरचा पत्ता लागलेला नाही. ऑक्टोबर महिन्यात जेव्हा प्रकाश वाढेल तेव्हा आणखी फोटो मिळवता येतील.''

चांद्रयान 2 च्या विक्रम लँडर सात सप्टेंबरला चंद्रावर आदळलं म्हणजेच हार्ड लँडिंग झाल्याची माहिती नासाने आपल्या वेबसाइटवर दिली आहे.

विक्रम दिसलं नाही

हे फोटो `ल्यूनार रिकॉन्सेस ऑर्बिटर कॅनेरा' (एलआरओसी)मधून घेतले गेले आहेत. 17 सप्टेंबर रोजी हा कॅमेरा लँडिंग साइटवरून गेला होता. तेव्हा 150 किलोमीटरच्या अंतरावरून फोटो घेण्यात आले आहेत.

नासाने काढलेला फोटो

आमच्या टीमला आतापर्यंत लँडर कुठे आहे ते दिसलेलं नाही, पण त्याचे काही फोटोही मिळालेले नाहीत, असंही नासाने म्हटलं आहे. तसंच फोटो घेतले त्यावेळी अंधार होता, त्यामुळे विक्रम लँडर अंधारत मोठ्या सावल्यांमध्ये कुठेतरी असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, असंही नासाने वेबसाइटवर म्हटलं आहे.

विक्रम कुठे उतरलं त्याचा पत्ता लागलेला नाही

स्पेसक्राफ्ट नक्की कुठे उतरलं याची माहिती हाती लागली नसल्याचंही नासानं सांगितलं आहे. भारताच्या चांद्रयान 2च्या विक्रम लँडरला 7 सप्टेंबरला चंद्रावर उतरायचं होतं. भारताने चंद्रावर सॉफ्ट लँडिंग करण्याचा पहिला प्रयत्न केला होता, तो यशस्वी होऊ शकला नाही. विक्रम लँडरने सपाट जमिनीवर उतरण्याचा प्रयत्न केला, पण अपेक्षेनुसार ते साध्य झाले नाही आणि त्याचा इस्रोबरोबर असलेला संपर्क तुटला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेच्या अंतराळ संशोधन संस्था नासाने इस्रोच्या चांद्रयान 2 उतरलेल्या ठिकाणाचे काही नवे हाय रिझोल्यूशन फोटो प्रसिद्ध केले आहेत आहेत. नासाने हे फोटो त्यांच्या वेबसाइट आणि सोशल मीडिया अकाउंटवरून शेअर केले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: निकोल पिटरकीनच्या एका मैत्रिणीने तिला इन्स्टाग्रामवरच्या तिच्या एका वेगळ्या सोशल मीडिया अकाउंटविषयी विचारणा केली आणि निकोलच्या पायाखालची जमीनच सरकली.

स्कॉटलँडच्या अॅबर्डिनशायरमध्ये राहणारी 20 वर्षांची निकोल रिटेल वर्कर आहे. तिला तिच्या मैत्रिणीने एका सोशल मीडिया अकाउंटची माहिती दिली. या अकाउंटवर निकोलचे फोटो होतो आणि सेक्ससाठी मुली पुरवण्याची जाहिरात त्यावरून सुरू होती.

बीबीसी स्कॉटलँडच्या The Nine Programme या कार्यक्रमात बोलताना निकोल म्हणाली, "मी ते बनावट अकाउंट बघितलं आणि हादरलेच. माझ्या घरच्यांना कळलं तर काय होईल, माझ्या शाळेतल्या मैत्रिणींना, मी ज्या ठिकाणी काम करते तिथल्या माझ्या सहकाऱ्यांना कळलं तर काय होईल, हा पहिला विचार माझ्या मनात आला."

निकोलने तिच्या खाजगी इन्स्टाग्राम अकाउंटवर पोस्ट केलेले तिचे फोटो एका बनावट सोशल मीडिया प्रोफाईलमध्ये वापरले जात होते. या तोतया अकाउंटवर एका बनावट वेबसाईटची जाहिरात करण्यात आली होती आणि पैशाच्या बदल्यात निकोल यांचे खाजगी फोटो देण्यात येतील, असंही म्हटलं होतं.

निकोल सांगते, "अशा प्रकारचा व्यवसाय करणाऱ्यांविरोधात मी नाही. पण, मी स्वतः असं काही करते, असं लोकांना वाटू नये."

बनावट प्रोफाईल

आपण आपल्या साईटवर खोट्या खात्यांना परवानगी देत नाही आणि दररोज लाखो बनावट खाती ब्लॉक करत असल्याचं इन्स्टाग्रामचं म्हणणं आहे.

मात्र निकोलच्या बाबतीत जे घडलं त्यासाठी केवळ सोशल मीडिया आणि मोफत वेबसाईट सर्व्हिसचा वापर झाला. एकटी निकोलच नाही तर अनेक तरुण मुली आज अशा प्रकारच्या स्कॅमला बळी पडत आहेत.

यात स्कॅम करणारे सोशल मीडियावर सहज उपलब्ध होणारे तरुणींचे फोटो शोधत असतात. मग असे फोटो डाऊनलोड करून बनावट प्रोफाईल तयार करून त्यावर पोस्ट करतात.

Wix सारख्या फ्री बेवसाईट सर्व्हिसेसच्या मदतीने एक पेज तयार केलं जातं आणि ते OnlyFans, AdmireMe अशा नावांनी सेक्स वर्क साईट म्हणून लोकांपुढे आणलं जातं. निकोलसारखे चोरलेले फोटो या वेबसाईटवर टाकून पैसे आणि यूजरची खाजगी माहिती देण्याच्या मोबदल्यात तरुणींचे अश्लील फोटो देण्याचं आश्वासन दिलं जातं. खरं तर असे अश्लील फोटो मुळात अस्तित्वातच नसतात.

हे घोटाळेबाज इन्स्टाग्रामसारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सचा वापर करून खऱ्या अकाउंटवरून फोटोंची अशी तोतयागिरी करून स्वतःच्या पेजची जाहिरात करतात.

ज्यावेळी निकोल यांच्या अकाउंटवरून त्यांचे फोटो चोरून...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मी पूर्णपणे हादरले… लोक काय विचार करतील, असं मला वाटलं."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नितीन गडकरी

1. टोल कधीच माफ होणार नाही - नितीन गडकरी

"चांगल्या सुविधा हव्या असतील, तर टोलसाठी पैसे मोजावेच लागतील," असं विधान केंद्रीय परिवहन मंत्री नितीन गडकरी यांनी केलं आहे. लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

टोल वसुलीवरून लोकसभेत विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना ते म्हणाले, "ज्या भागातल्या जनतेची टोल देण्याची क्षमता आहे, त्या भागातच टोल वसुली केली जाते. टोलच्या पैशांतून ग्रामीण आणि डोंगराळ भागात रस्ते बांधले जातात. 5 वर्षांत 40 हजार किलोमीटर लांबीचे राज्यमार्ग तयार करण्यात आले.

"पण आता सरकारकडे विकासकामांसाठी पैसा नाही. चांगले रस्ते हवे असतील तर टोल द्यावाच लागेल. टोल कधीच बंद होऊ शकणार नाही. गरजेनुसार, त्यात थोडाफार बदल होऊ शकतो."

दरम्यान, यापुढे शहिदांच्या कुटुंबीयांना 1 कोटींची मदत देण्याचा निर्णय फडणवीस सरकारनं घेतला आहे.

"सीमारेषेवर लढताना अथवा युद्धजन्य परिस्थितीत शत्रुशी सामना करताना हौतात्म्य पत्करणाऱ्या शहीद जवानाच्या कुटुंबीयास राज्य सरकारकडून 1 कोटींची मदत दिली जाणार आहे. तसंच जखमी जवानांनाही 20 ते 60 लाखांपर्यंत मदत केली जाईल. राज्य सरकारनं याबाबतचा निर्णय घेतला आहे," अशी माहिती मुख्यमंत्र्यांनी  माध्यमांना दिली आहे.

2. कुलभूषण जाधव प्रकरणी आज  निकाल

पाकिस्तानच्या कैदेत असलेले भारताचे माजी नौदल अधिकारी कुलभूषण जाधव यांच्या सुटकेप्रकरणी हेग येथील आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ) आज (17 जुलै) निकाल देणार आहे.  लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

कुलभूषण जाधव

पाकिस्तानच्या लष्करी कोर्टाने हेरगिरीच्या आरोपांर्तगत कुलभूषण जाधव यांना फाशीची शिक्षा सुनावली आहे.

दरम्यान, या शिक्षेविरोधात भारताने ICJकडे धाव घेतली आहे. या प्रकरणाची सुनावणी करताना न्यायालयानं मे 2017मध्ये जाधव यांच्या फाशीच्या शिक्षेला स्थगिती दिली होती आणि निर्णय सुरक्षित ठेवला होता.

3. राज्यात 60 % महिला लैंगिक संसर्गाच्या शिकार

महिलांमध्ये लैंगिक संबंधांतून संक्रमित होणाऱ्या आजाराचे प्रमाण ६० टक्के असल्याची माहिती पुढे आली आहे. महाराष्ट्र टाइम्सनं ही बातमी दिली आहे.

केंद्र सरकारच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या दोन वर्षांत राज्यात आणि मुंबईत पुरुषांमध्ये अशा आजारांचे प्रमाण अनुक्रमे 35 आणि 30 टक्के, तर महिलांमध्ये 60 आणि 65 टक्के आढळून आलं आहे. स्त्रियांमध्ये गेल्या 5 वर्षांत विविध प्रकारचे लैंगिक आजार संक्रमित...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नितीन गडकरी

1. नितीन गडकरी अधिकाऱ्यांना म्हणाले, 'मला तुमचं अभिनंदन करायचीही लाज वाटते'

केंद्रीय परिवहन मंत्री नितीन गडकरी  बुधवारी (28 ऑक्टोबर) झालेल्या एका कार्यक्रमात भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाच्या कामात झालेल्या ढिलाईमुळे अधिकारी वर्गावर संतापले. महाराष्ट्र टाईम्सनं ही बातमी दिली आहे.

"250 कोटी रुपयांचा हा प्रकल्प 2008 मध्ये निश्चित झाला होता. या प्रकल्पाचे टेंडर 2011 मध्ये मंजूर करण्यात आले. त्यानंतर 9 वर्षांनंतर हा प्रकल्प पूर्ण झाला. हा प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी दोन सरकारे आणि 8 चेअरमन लागले. विद्यमान चेअरमन आणि सदस्यांचा याच्याशी काहीही संबंध नाही. मात्र ज्या महान व्यक्तिमत्त्वांनी हे काम करण्यासाठी 2011 ते 2020 हा 9 वर्षांचा कालावधी लावला त्यांचे फोटो नक्कीच या कार्यालयात लावा. याच लोकांनी हा प्रकल्प पूर्ण करण्यास 9 वर्षे लावली हे कळावे," असं गडकरी म्हणाले.

ते पुढे म्हणाले, "आपण अभिमानानं सांगत असतो की 80 हजार ते 1 लाख कोटी रूपयांच्या निधीतून तयार करण्यात येणारा दिल्ली-मुंबई महामार्ग तीन वर्षांत पूर्ण करणार आहोत. मग जर एवढ्या मोठ्या निधीतून उभारण्यात येणाऱ्या या मोठ्या कामाला फक्त तीन साडेतीन वर्ष लागणार असतील, तर या दोनशे कोटींच्या कामासाठी आपण दहा वर्षं घालवली. हे अभिनंदन करण्यासारखं आहे का?

"हे काम पूर्ण झालेलं बघण्यासाठी 3 सरकारं बदलली. हे पाहता मी तुमचं काय अभिनंदन करणार. मला तुमचं अभिनंदन करायचीही लाज वाटत आहे," असं नितीन गडकरी म्हणाले.

2. 'शिवसेना भगवा एकहाती फडकवणार, हे मी 30-35 वर्षांपासून ऐकतोय'

"महाराष्ट्रावर शिवसेनेचा एकहाती भगवा फडकेल या दृष्टीनं आतापासूनच तयारीला लागा," असे आदेश शिवसेना पक्षप्रमुख आणि मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी पक्षाच्या जिल्हाप्रमुखांना दिल्याचं सांगितलं जात आहे. उद्धव ठाकरे यांनी व्हिडीओ कॉन्फरन्सच्या माध्यमातून मंगळवारी (27 ऑक्टोबर) रात्री जिल्हाप्रमुखांशी संवाद साधला.

दरम्यान उद्धव ठाकरेंच्या वक्तव्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रमुख शरद पवार यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. ते नाशिकमध्ये पत्रकारांशी बोलत होते.

"कोणत्याही पक्षाचा प्रमुख हेच सांगत असतो. त्यात काही नवीन नाही. शिवसेनेचा भगवा फडकवा हे भाषण मी गेले 30 ते 35 वर्ष ऐकतोय. आपल्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांना प्रोत्साहित करण्याची ही पद्धत आहे. त्याच्यातून वेगळा अर्थ काढण्याची गरज नाही," असं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


डॉक सारांशित करण्यासाठी: निर्मला सीतारामन

सीमेनजीकच्या भागात चकमकी सुरू असतात. कुणीही देशात घुसखोरी करणार नाही, याची तजवीज लष्कराने कडेकोट बंदोबस्त करून केल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं.

सीतारामन यांच्या विधानानंतर मोठा वाद निर्माण झाला. दहशतवादी हल्ला म्हणजे काय? मोठा हल्ला म्हणजे काय? यावरून उलटसुलट चर्चांना उधाण आलं. कारण या चार-साडेचार वर्षात हल्लेसदृश अनेक घटना घडल्या आहेत.

दावा: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील भाजप सरकार सत्तेत आल्यापासून भारतात एकही दहशतवादी हल्ला झालेला नाही.

निष्कर्ष: अधिकृत आणि स्वतंत्र यंत्रणा भारतात 2014 नंतर झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यांची माहिती पुरवतात. सरकारी कागदपत्रांनुसारच मोदींचं सरकार सत्तेत आल्यापासून किमान दोन "मोठे" हल्ले झाले आहेत.

विरोधी पक्षांची भूमिका

"संरक्षण मंत्री भारताचा नकाशा हाती घेऊन पठाणकोट आणि उरी कुठे आहे हे दाखवू शकतात का?" असा सवाल विचारणारं ट्वीट माजी अर्थमंत्री पी.चिदंबरम यांनी केलं आहे.

दोन वर्षांपूर्वी म्हणजेच 2016 मध्ये इथल्या लष्करी तळावर झालेल्या दोन हल्ल्यांचा त्यांनी संदर्भ दिला.

पंजाब जिल्ह्यातील पठाणकोट येथे वायूदलाच्या तळावर झालेल्या हल्ल्यात सात भारतीय सैनिक आणि सहा कट्टरवाद्यांनी जीव गमावला. पाकिस्तानस्थित एका संघटनेला या हल्ल्यासाठी जबाबदार धरण्यात आलं होतं.

भारतीय लष्कर

जम्मू-काश्मीरमधील काश्मीरमधील उरीमध्ये चार बंदूकधाऱ्यांनी हल्ला केला. या हल्ल्यात 17 जणांनी जीव गमावला.

सरकारी आकडे

संरक्षण मंत्रालयाअंतर्गत सुरक्षा प्रश्नांचं चार प्रकारात वर्गीकरण केलं जातं -

- काश्मीरमध्ये होणाऱ्या घटना

- इशान्य भारतातील राज्यांमध्ये होणारी बंडखोरी

- देशाच्या अनेक भागांमध्ये सक्रिय डाव्या जहालवादी गटांच्या हालचाली

- देशात इतरत्र होणारे दहशतवादी हल्ले.

आता गृह मंत्रालयाने संसदेत सादर केलेल्या आकडेवारीनुसार, 2015 तसंच 2016 मध्ये "देशाच्या मध्यवर्ती भागात" "मोठ्या हल्ल्यांची" नोंद झाली होती.

या माहितीनुसार नमूद करण्यात आलेले हल्ले वर उल्लेखीत करण्यात आलेल्या तीन गटांपैकी आहेत. मात्र "मोठा हल्ला" असा उल्लेख केवळ देशाच्या मध्यवर्ती भागात झालेल्या घटनांसंदर्भात करण्यात आला आहे.

मोठा हल्ल्याची नेमकी व्याख्या काय?

"कोणता हल्ला मोठा होता आणि कोणता नाही, हे नेमकं स्पष्ट करणारं सरकारचं कोणतंही धोरण नाही," असं संरक्षण विषयांचे तज्ज्ञ अजाय शुक्ला यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काही दिवसांपूर्वी भारतीय जनता पक्षाच्या कार्यकर्ता संमेलनात संरक्षणमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी एक धाडसी विधान केलं होतं. "2014 नंतर देशात कोणताही मोठा दहशतवादी हल्ला झालेला नाही," असं सीतारामन म्हणाल्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: निर्मात्याकडून हॉलीवूडमध्ये अभिनेत्रींचा लैंगिक छळ?

रोझ मॅकगोवनने हॉलिवूडचा निर्माता हार्वी वाईनस्टेन याने केलेल्या कथित लैंगिक अत्याचाराविरोधात आवाज उठवला होता. त्याच्याविरोधात पहिल्यांदाच कोणीतरी असं काहीतरी बोललं होतं.

रोझने यासाठी ट्विटरची मदत घेतली आणि या घटनेसंदर्भात ट्वीट करत एक फोन नंबर शेअर केला.

रोजने या ट्वीटमध्ये एक खाजगी फोन नंबर शेअर केला होता. हे आमच्या नियमांचा उल्लंघन आहे, असं म्हणत ट्विटरने तिचं अकाऊंट बारा तासांसाठी ब्लॉक केलं.

अकाऊंट ब्लॉक करताना ट्विटरने फक्त तिला डायरेक्ट मेसेज करण्याचीच सुविधा सुरू ठेवली होती. नंतर ट्विटरने रोजचं अकाऊंट पुर्ववत करत सांगितलं की फोन नंबर असलेलं ते ट्विट डिलीट करण्यात आलं आहे.

मॅकगोवनचं नाव न्यूयॉर्क टाइम्सच्या एका लेखात आलं होतं, ज्यात तरुण अभिनेत्रींवर काही दशकांपासून होणाऱ्या कथित लैंगिक अत्याचारांविषयीचा खुलासा करण्यात आला होता.

ट्विटरविरोधात उमटले पडसाद

ट्विटरने हॉलिवूड अभिनेत्रीचं अकाऊंट ब्लॉक केल्याचा प्रकार अनेकांना रुचला नाही. ट्विटरने एक महिलेला मदत करण्याऐवजी तिचाच आवाज दाबण्याचा प्रयत्न केला, अशी भावना ट्विटर वापरणाऱ्यांच्या मनात निर्माण झाली.

गेल्या दोन दिवसांपासून याचे पडसाद उमटत होते.

भारतातही गुरूवारी #WomenBoycottTwitter हा हॅशटॅग ट्रेंड व्हायला सुरूवात झाली आणि बघता बघता तो टॉप ट्रेंड झाला.

प्रसिद्ध पत्रकार बरखा दत्त यांनी शुक्रवारी सकाळी 9.40 वाजता या हॅशटॅगसह ट्वीट केलं - "या विरोधात एकत्र या आणि निषेधामध्ये सहभागी व्हा. आम्ही ट्विटरकडून अधिक चांगल्या छळवणूकविरोधी धोरणांची आणि चांगल्या लोकशाहीची मागणी करतो आहोत."

या ट्वीटवरही अनेकांनी त्यांना ट्रोल करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

रोझ मॅकगोवन हिनेही काही सर्मथकांचे ट्विट रिट्वीट केले आहे. या मोहीमेत आम्हीही सहभागी होत आहोत, असं त्यात म्हटलं आहे.

रोझ मॅकगोवन

अमेरिकन मॉडल ख्रिस्टीन टायगेन हिनेही या बहिष्कारात सहभागी होण्याचं आवाहन करत ट्वीट केलं -

"महिलांनो, चला ट्विटरवर बहिष्कार टाकूया. हे मी ट्विटरचा व्देष करते म्हणून नाही म्हणत आहे. उलट मला तर हे व्यासपीठ आवडतं आणि त्यामुळे यात सुधारणेला वाव आहे, असं मला वाटतं."

'बझफीड इंडिया' वेबसाइटच्या संपादक रेघा झा यांनीही ट्विट केलं - "अनेक वर्षांपासून अत्याचारविरोधी चांगल्या धोरणांची आवश्यकता आम्हाला भासत असताना ट्विटरने यात फारसं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

रोझ मॅकगोवन या हॉलिवूड अभिनेत्रीचं ट्विटर अकाऊंट बारा तासांसाठी बंद करणाऱ्या ट्विटरला आता महिलांचा रोष पत्कारावा लागत आहे. भारतातही शुक्रवारी सकाळी सुरू झालेला #WomenBoycottTwitter हा हॅशटॅग सर्वाधिक ट्रेंड करत होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: निवडणुकांसाठी फेसबुक होणार सज्ज

येत्या लोकसभा निवडणुकांत फेसबुकचा गैरवापर टाळण्यासाठी फेसबूकने एक टास्क फोर्स तयार केला आहे.

"2019च्या लोकसभा निवडणुकीत राजकीय पक्षांसोबत काम समन्वय साधण्यासाठी आम्ही तज्ज्ञ लोकांची टीम तयार स्थापन केली आहे," अशी माहिती फेसबुक जागतिक धोरणांचे उपाध्यक्ष रिचर्ड अॅलन यांनी दिली.

बिझनेस स्टँडर्ड वृत्तपत्राने दिलेल्या बातमीनुसार फेसबुकवर दिसणाऱ्या राजकीय जाहिरातींमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी कंपनी प्रयत्न करत आहे. यापुढं राजकीय जाहिरातीला पैसे देणऱ्यांचं नाव संबंधित जाहिरातीत दिसणार आहे.

2. तनुश्री दत्ताची पोलिसांकडे तक्रार

बॉलिवुड अभिनेत्री तनुश्री दत्ताने अभिनेते नाना पाटेकर यांच्याविरोधात लैंगिक छळाचा आरोप करणारी एक तक्रार ओशिवरा पोलीस ठाण्यात तक्रार केल्याची बातमी NDTV ने दिली आहे.

2008 मध्ये  एका चित्रपटाच्या सेटवर झालेल्या या प्रकरणात तिने तक्रार करताना नाना पाटेकर यांच्यासह कोरियोग्राफर गणेश आचार्य यांच्या नावाचाही उल्लेख केला आहे.

"तनुश्री यांनी तक्रार नोंदवली असून अद्याप या प्रकरणात FIR नोंदवलेला नाही," अशी माहिती अतिरिक्त पोलीस आयुक्त (पश्चिम विभाग) मनोज कुमार शर्मा यांनी PTI या वृत्तसंस्थेला दिली आहे.

नाना पाटेकर यांनी याआधीच हे आरोप फेटाळले असून तनुश्रीला कायदेशीर नोटीस पाठवली आहे.

3. मान्सूनचा राज्याला रामराम

राज्यातून परतीच्या पावसाने निरोप घेतल्याचे हवामान विभागाने शनिवारी जाहीर केलं. महाराष्ट्र टाइम्सने अशी बातमी दिली आहे.  जेमतेम चार महिने राज्यात मुक्काम करत मान्सूनने आता राज्यातून माघार घेतली आहे.

राज्याच्या उर्वरित भागात काही ठिकाणी परतीच्या पावसाने उपस्थिती लावली तरी त्या मानाने मुंबईतून मात्र नैऋत्य मौसमी वारे शांतपणे माघारी फिरले.

गोव्यामधूनही येत्या एक ते दोन दिवसात मान्सून माघार घेईल. महाराष्ट्रातून सर्वसाधारणपणे 1 ऑक्टोबरपर्यंत मान्सून परततो, असं या बातमीत म्हटलं आहे.

दरम्यान, मंत्रोच्चाराने पिकांच्या वाढीवर सकारात्मक परिणाम होतो, त्यामुळे कृषी विद्यापीठात हा प्रयोग घेण्यात येत आहे, असं विधान डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विलास भाले यांनी शुक्रवारी युवा महोत्सवात केलं.

त्यांच्या या वक्तव्यावर अंधश्रध्दा निर्मूलन समितीने आक्षेप घेतल्याची बातमी लोकमतने दिली आहे.

4. राज्यात औषधांचा तुतवडा

महाराष्ट्रातील जिल्हा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज वेगवेगळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या या आहेत पाच महत्त्वाच्या बातम्या :

1. निवडणुकां साठी फेसबुकने कसली कंबर


डॉक सारांशित करण्यासाठी: निवडणुकीचे निर्णय अशा पद्धतीने बदलणं हे अजिबात योग्य नाही. म्यानमारमधील लष्करी अधिकाऱ्यांना अशा प्रकारे देशावर राज्य करता येत नाही, हे कळलं पाहिजे असं ते म्हणाले.

संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेकडून म्यानमारच्या मुद्यावर प्रतिक्रिया येण्याची शक्यता आहे. पण, चीनकडून म्यानमारच्या लष्करी बंडाविरोधात येणाऱ्या प्रतिक्रियेला अडथळा निर्माण केला जाऊ शकतो.

म्यानमारच्या नेत्या आँग सान सू ची यांना लष्कराने म्यानमारची सत्ता काबीज केल्यानंतर अटक केली आहे.

सू ची यांच्यावर पोलिसांनी विविध आरोप लावले आहेत. सू ची यांना 15 फेब्रुवारीपर्यंत कोठडीत ठेवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

लष्कराने अटक केल्या दिवसापासून सू ची किंवा म्यानमारचे माजी अध्यक्ष विन माईंट यांना मीडियाशी किंवा लोकांशी बोलू दिलेलं नाहीत. त्यांची याबाबत प्रतिक्रिया आलेली नाही.

निषेध करताना लोक थ्री-फिंगर सॅल्यूट करताना दिसत आहेत.

म्यानमारच्या लोकनियुक्त सरकारविरोधात लष्करप्रमुख मिन अंग हलाइंग यांच्या नेतृत्वाखाली बंड पुकारण्यात आलं.

लष्कराने म्यानमारमध्ये एक वर्षांची आणिबाणी जाहीर केली आहे. गेल्यावर्षी नोव्हेंबर महिन्यामध्ये झालेल्या निवडणुकीत घोटाळा झाला, असं सांगत म्यानमारमध्ये लष्कराने सत्ता आपल्या हाती घेतली आहे.

नोव्हेंबर 2020 मध्ये झालेल्या निवडणुकीत सू ची यांच्या नॅशनल लीग फॉर डेमेक्रॅसीने निर्विवाद विजय मिळवला होता.

लष्कराने म्यानमारमध्ये फेसबूक बंद करण्याचे आदेश दिल्याची माहिती आहे. पण, याला अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही. सोशल मीडियामुळे म्यानमारमध्ये परिस्थिती चिघळत असल्याचं सांगत, फेसबूक बंद करण्यात आलं आहे.

गुरूवारी स्थानिक लोकांनी फेसबूक सुरू नसल्याची तक्रार केली होती. म्यानमार लष्कराने केलेल्या बंडाविरोधात लोकांना एकत्र करण्यासाठी सुरू झालेल्या फेसबूक पेजला हजारोंच्या संख्यने लाईक मिळाले होते.

हे मंजूर नाही...

संयुक्त राष्ट्रांनी म्यानमारमध्ये लोकशाही प्रस्थापित करण्यासाठी आवाहन केलं आहे. "मला आशा आहे की संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेत या मुद्यावर एकमत होईल," असं सरचिटणीस एन्टोनीओ गुटेरेस यांनी म्हटलं.

ते पुढे म्हणाले, "हे बंड अयशस्वी करण्यासाठी आम्ही सर्वतोपरी प्रयत्न करू. आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून म्यानमारवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न करू."

"मला वाटतं, म्यानमारच्या लष्कराने अशा प्रकारे राज्य चालवणं योग्य नाही. याची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस एन्टोनीओ गुटेरेस यांनी जागतिक समुदायाकडे म्यानमारमधलं लष्कराचं बंड मोडून काढण्यासाठी मदत मागितली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नुकताच सौदीमध्ये महिलांना वाहन चालवण्याचा परवाना देण्यात आला.

या देशात महिलांना आता फुटबॉलचे सामने पाहता येणार आहेत, लष्कर आणि गुप्तचर यंत्रणांमध्ये सहभागी होता येणार आहे. (युद्धभूमीपासून मात्र त्यांना सध्या दूरच राहावं लागणार आहे). तसंच, इथे नुकतीच खास महिलांसाठी सायकल स्पर्धाही भरवण्यात आली होती.

पण सगळ्यांत जास्त चर्चेत राहिला निर्णय होता तो महिलांना वाहन चालवण्यासाठी परवानगी देण्याचा. 24 जून पासून ही आता महिला ड्रायव्हिंग सीटवर दिसल्या तर त्यात काही गैर नसेल.

नुकतंच इथे महिलांना पहिल्यांदाच वाहन चालवण्याचा परवाना देण्यात आला. तर महिला हक्कांसाठी आंदोलन करणाऱ्या महिलांच्या एका गटाला गेल्या महिन्यात सुरक्षा आणि स्थैर्याला धोका म्हणून अटक करण्यात आली.

अजूनही पुरुषसत्ताकच...

सौदीचे 32 वर्षांचे राजपुत्र मोहम्मद बिन सलमान इथले प्रमुख नेते असून त्यांनी या देशाला आधुनिक बनवण्याचा निर्धार केला आहे. मध्यममार्गी इस्लामकडे देशाची वाटचाल करण्यात येणार असल्याचं सूतोवाचही त्यांनी केलं आहे.

महिलांबाबत सध्या घेतलेले निर्णय हे 'विजन 2030' या संकल्पनेअंतर्गत आखलेल्या मोठ्या कार्यक्रमाचा एक भाग आहे.

चॅथम हाऊस या थिंकटॅंकच्या वरिष्ठ संशोधक जेन किन्नीमाँट यांनी 2017 अखेरीस आपली काही निरीक्षणं मांडली. त्यांच्यामते या उचलेल्या पावलांचा आणि राजकारणातील उदारीकरणाचा तसा कोणताही ताळमेळ नाही.

सौदीचे प्रमुख नेते 32 वर्षांचे राजपुत्र मोहम्मद बिन सलमान आहेत.

महिलांच्या हक्कांवर बंधनं घालणाऱ्या प्रमुख देशांपैकी सध्या सौदी अरेबिया हा एक देश आहे. 'World Economic Forum 2017'च्या जागतिक लिंग तफावत निर्देशांकात सौदीचा 144 देशांपैकी 138वा नंबर लागतो.

या रुढीवादी विचारसरणीच्या देशात आजही अशा अनेक गोष्टी आहेत ज्या महिला स्वतःहून करू शकत नाहीत. उदाहरणार्थ या पाच गोष्टी -

१. बँकेत खातं उघडणे

सौदी अरेबियातल्या महिला त्यांच्या पतीच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही बँकेत खातं उघडू शकत नाहीत. पुरुष पालकत्वाची प्रथा सौदीमध्ये असल्याने हा नियम या देशात पाळला जातो.

सौदीच्या स्थापनेपासूनच वहाबी पंथाकडे हा देश झुकलेला आहे. वहाबी पंथ हा इस्लामच्या कठोर अमलबजावणीला प्राधान्य देतो.

दोन वर्षांपूर्वी मतदानाचा अधिकार मिळाल्यावर सौदीतल्या महिलांनी पुरुषांप्रमाणे मतदानाला हजेरी लावली.

वहाबी पंथानुसार, प्रत्येक महिलेला पुरुष पालक असणं आवश्यक असून तो...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गेल्या काही महिन्यांमध्ये सौदी अरेबिया हा देश महिलांना स्वातंत्र्य देण्याच्या नव्या निर्णयांमुळे सर्वच माध्यमांच्या बातम्यांमध्ये झळकला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नुकतीच NEET आणि JEE परीक्षांसंदर्भात काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्र, पंजाब, राजस्थान, छत्तीसगढ, पश्चिम बंगाल, झारखंड आणि पुदुच्चेरी या 7 राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांची  सात राज्यांची बैठक झाली होती.

या बैठकीदरम्यान सुप्रीम कोर्टात पुनर्विचार याचिका दाखल करण्याबाबत एकमत झालं होतं.

त्यानुसार शुक्रवारी (28ऑगस्ट) पुदुच्चेरी वगळता इतर सहा राज्यांनी सुप्रीम कोर्टात पुनर्विचार याचिका दाखल केली आहे.

देशात अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय शिक्षम घेण्यासाठी सर्वांत महत्त्वाची मानली जाणाऱ्या परीक्षा म्हणजे NEET आणि JEE.

लॉकडाऊनमध्ये शिथीलता देण्यात येत असताना NTA ने NEET आणि JEE परीक्षेची नवी तारीख जाहीर केली यानुसार NEET परीक्षा 12 सप्टेंबर आणि JEE ची परीक्षा 1 ते 6 सप्टेंबरदरम्यान होईल, अशी घोषणा करण्यात आली आहे.

पण या परीक्षांवरून सध्या राजकारण तापल्याचं दिसून येत आहे. विरोधी पक्षांनी कोरोनाचं कारण सांगत JEE आणि NEET परीक्षांना विरोध दर्शवला आहे. या मुद्द्यावर काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली एका व्हर्चुअल बैठकीचं आयोजन बुधवारी (26 ऑगस्ट) रोजी करण्यात आलं होतं.

या बैठकीत सात राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांनी जेईई आणि नीट या परीक्षांच्या मुद्द्यावर आपलं मत मांडलं. या बैठकीला मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे, ममता बॅनर्जी, पंजाबचे मुख्यमंत्री कॅप्टन अमरिंदर सिंह, राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गहलोत, पुदुच्चेरीचे मुख्यमंत्री व्ही. नारायणस्वामी, छत्तीसगडचे मुख्यमंत्री भूपेश बघेलही उपस्थित होते.

NTAच्या परीक्षा घेण्याच्या निर्णयाच्या विरोधात सुप्रीम कोर्टात जाण्याची तयारीही विरोधी पक्षांनी दर्शवली होती. त्यानुसार सदर याचिका आज दाखल करण्यात आली.

त्यामुळे आता या प्रकरणात पुढे काय होईल, याकडे सर्वांचं लक्ष लागून राहिलं आहे.

NEET JEE परीक्षा हा राजकीय मुद्दा बनत चालला आहे का?

विद्यार्थ्यांच्या या मागण्या समोर आल्यावर नेतेमंडळींनीही त्याविषयी आपली भूमिका समोर मांडली आहे.

महाराष्ट्राचे पर्यावरण मंत्री आणि शिवसेनेच्या युवा सेनेचे प्रमुख आदित्य ठाकरे यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना पत्र लिहून सर्वच परीक्षांवर विचार व्हायला हवा आणि पंतप्रधानांनी स्वत: हस्तक्षेप करावा अशी विनंती केली आहे.

"जगभरात जिथे जिथे शाळा, महाविद्यालये सुरू झाली, तिथे कोरोनाचा प्रसार वाढल्याचं दिसून आलं आहे. विविध...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात सप्टेंबर महिन्यात नियोजित असलेल्या NEET आणि JEE परीक्षा रद्द करण्यात याव्यात, या मागणीसाठी 6 राज्यांनी सुप्रीम कोर्टात पुनर्विचार याचिका दाखल केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नॅशनल कॉन्फरन्सचे नेते ओमर अब्दुल्लांचा हा फोटो व्हायरल झाला होता.

भारत आणि भारताची राज्यघटनेत नेहमीच मतमतांतराला स्थान आहे. इथं नेहमीच इतरांची मतं ऐकून घेतली जातात. असं असलं तरी नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यांची गळचेपी होत आहे आणि यामुळे न्याय, स्वातंत्र्य आणि समानतेच्या तत्वाला धोका निर्माण झाला आहे. लोकशाही मूल्यं आणि नागरिकांच्या मूलभूत अधिकारांवर हल्ले होत आहेत, दिवसेंदिवस याचं प्रमाण वाढीस लागलं आहे. यामुळे फक्त सभ्य आवाजच नव्हे, तर टीकात्मक आवाजाला व्यासपीठ देणारी ठिकाणंही मुकी होऊ लागली आहे.

याचं सगळ्यात मोठं उदाहररण म्हणजे गेल्या 7 महिन्यांपासून जम्मू-काश्मीरचे 3 माजी मुख्यमंत्री डॉ. फारुक अब्दुल्ला, ओमर अब्दुल्ला आणि मेहबूबा मुफ्ती नजरकैदेत  आहेत. जम्मू-काश्मीरमध्ये सार्वजिक हिताला बाधा निर्माण होईल, अशी कोणतीही पार्श्वभूमी या तीन नेत्यांना नाही. दुर्देवानं भाजप या तिघांसोबत केंद्रात आणि राज्यात सत्तेत होता.

भारतीय घटनेच्या कलम 370 रद्दबातल केल्यानंतर जम्मू-काश्मीर सार्वजनिक सुरक्षा कायदा (पीएसए), 1978 च्या वैधतेला आव्हान दिलं जाऊ शकतं. कलम 370 हटवून केंद्र सरकारनं नुकतंच जम्मू-काश्मीर या राज्याचा विशेष दर्जा काढून घेण्यात आला आहे.

या तीन मुख्यमंत्र्यांची तसच इतर कार्यकर्त्यांच्या बेमुदत नजरकैदेमुळे भारतीय राज्यघटनेनं त्यांना दिलेल्या मूलभूत अधिकारांवर हल्ला करण्यात आला आहे. 5 ऑगस्ट 2019पासून हे राज्य लॉकडाऊनच्या स्थितीत आहे आणि यामुळे तिथल्या लाखो नागरिकांच्या प्रतिष्ठेवर हल्ला करण्यात आला आहे.

जम्मू-काश्मीरमधील स्थिती व्यवस्थित आणि जनजीवन सुरळीतपणे सुरू आहे हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांचा दावा फोल ठरतो. या दोघांचं खोटं बोलणं यानिमित्ताने जगासमोर आलं आहे.

इतकंच नाही जम्मू-काश्मीरमधील परिस्थिती "सामान्य" आहे हे जगाला दाखवण्यासाठी परदेशी राजकीय अधिकाऱ्यांच्या भेटीचं आयोजन करण्यात आलं. आणि देशातील राजकीय प्रतिनिधी तसंच मीडियाला राज्यातील परिस्थितीचं विश्लेषण करण्यासाठी मार्गात अडथळे आणले जात आहेत.

अशा परिस्थितीत नागरिकांचे मूलभूत हक्क जपण्यासाठी आणि संविधानाचे पावित्र्य राखण्यासाठी कटिबद्ध राजकीय पक्ष शांत बसू शकत नाहीत.

जम्मू-काश्मीरच्या तीन माजी मुख्यमंत्र्यांना आणि इतर सर्व राजकीय व्यक्तींना अटकेतून त्वरित मुक्त करण्याची मागणी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काश्मीरमध्ये नजरकैदेत असलेल्या जम्मू-काश्मीरच्या तीन माजी मुख्यमंत्र्यांची तात्काळ सुटका करण्यात यावी, अशी मागणी शरद पवार आणि ममता बॅनर्जी यांनी संयुक्त निवेदनाद्वारे केली आहे.

काय म्हटलंय निवेदनात ?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नैतिकतेच्या अनुषंगाने काम करणाऱ्या तज्ज्ञांची ही अशीच भूमिका आहे.

वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या अमेरिकन असोसिएशन फॉर अॅडव्हान्समेंट ऑफ सायन्समध्ये हे विचार मांडण्यात आले.

50 देशांतील 89 NGOनी एकत्र येत यासाठी आंतरराष्ट्रीय मोहीम सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या मोहिमेचं नाव Campaign to stop Killer Robots असं असेल. यासाठी आंतरराष्ट्रीय करार व्हावा, असं या संस्थांची भूमिका आहे.

या संस्थांमध्ये ह्युमन राईट्स वॉचचाही सहभाग आहे. या संस्थेच्या पदाधिकारी मॅरी वॅरहेम म्हणाल्या, "आम्ही चालत्या बोलत्या रोजच्या वापरातील रोबोटबद्दल बोलत नाही. आम्हाला जी काळजी आहे ती अशा प्रकारच्या अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांची."

"ड्रोनचं उदाहरण आहेच. पण स्वतःच उड्डाण भरतील, उडतील आणि लँड होतील, अशी लढाऊ विमानं बनतील, हालचालींवर लक्ष ठेवणारी यंत्रणा असेल. अशा प्रकारी स्वायत्त असणारी शस्त्रास्त्रांचा धोका मोठा आहे," असं ते म्हणाले.

क्लिअर पाथ रोबोटिक्सचे मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी रयान गिरिपी यांनी या मागणीला पाठबळ दिलं आहे.

ही कंपनी शस्त्रास्त्र बनवते पण त्यांनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा युद्धात वापर व्हायला त्यांचा विरोध आहे. आपली कंपनी अशी शस्त्रास्त्र बनवणार नाही, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

अशी शस्त्रास्त्र जर बिघडली तर ती अंदाज करण्याच्या पलीकडे असतात, असं ते म्हणाले.

"आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स युद्ध मैदानावर काय करायचं याचा निर्णय घेऊ शकत नाही. कुणाला मारयचं आणि कुणाला मारायचं याचा निर्णय स्वयंचलित यंत्रणा निर्वात स्थितीमध्ये घेऊ शकत नाही. हा निर्णय हजारो मैल अंतरावर बसलेले आणि युद्धभूमीत काय सुरू आहे याचं ज्ञान नसलेले संशोधक आणि प्रोग्रॅमर घेतील," असं ते म्हणाले.

न्यूयॉर्क येथील न्यू स्कूलचे पिटर अॅस्रो म्हणाले, जरा अशा शस्त्रास्त्रांच्या प्रणालीने बेकायदेशीररीत्या काही हत्या केल्या तर त्यांची कायदेशीर जबाबदारी कोणाची असाही प्रश्न निर्माण होणार आहे.

यंत्र हे काही नैतिकतेचे धारक नाहीत. त्यामुळे जीवन आणि मरणाचा निर्णय ते घेऊ शकत नाहीत. त्यामुळे यंत्रांणा कुणाला मारण्याचे अधिकार देता येणार नाहीत. त्यामुळे जे अशी यंत्रणा बनवतील, तेच याला जबाबदार असतील, असं ते म्हणाले.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सने नियंत्रित करता येणाऱ्या शस्त्रास्त्र निर्मितींवर बंदी घालावी, अशी मागणी काही संशोधकांनी केली आहे. अशा प्रकारच्या स्वयंचलित शस्त्रास्त्रांत काही बिघाड झाल तर अगणित निष्पाप लोक मारले जातील, असं संशोधकांना वाटतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नोंदणीकृत मोबाईल नंबर टाईप केल्यानंतर आपल्याला ओटीपीच येत नसल्याची तक्रार अनेकांनी केली आहे.

कोविन पोर्टलवरून लसीकरणाच्या दुसऱ्या टप्प्यात ज्येष्ठ नागरिकांसाठीची नोंदणी सुरू करण्यात आल्यानंतरही अनेकांना हीच अडचण आली होती.

कोविन पोर्टलवर एका मोबाईल नंबरच्या लॉगिनवर चार जणांची नोंदणी करता येते. लशीचा पहिला आणि दुसरा डोस घेण्यासाठी या पोर्टलवरूनच स्लॉटची नोंदणी करावी लागते.

"भारतात रोज 50 लाख लोक कोविनच्या माध्यमातून नोंदणी करत आहेत. आज (28 एप्रिल) दुपटीपेक्षा जास्त लोक नोंदणी करण्याची अपेक्षा आहे. आपली नोंदणी करण्याची यंत्रण यासाठी समर्थ आहे, असं आम्हाला वाटतं," असं राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरणाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आर. एस. शर्मा म्हणाले आहेत.

आरोग्य सेतू अॅपकडून स्पष्टीकरण

पण 4 वाजता काही तांत्रिक कारणामुळे अडचण आली होती आणि ती आता सुधारण्यात आली असून वेबसाईट काम करत असून 18 वर्षांवरील व्यक्तींना आता कोविनवर नोंदणी करता येईल, असं आरोग्य सेतू अपकडून सांगण्यात आलंय.

18 वर्षांवरील नागरिकांसाठीची नोंदणी खुली करण्यात आल्याच्या काहीच मिनिटांमध्ये ही वेबसाईट क्रॅश झाल्याचं अनेकांनी सोशल मीडियावर म्हटलंय.

तर या वेबसाईटच्या क्रॅश होण्यावरून मीम्सही फिरू लागली आहेत.

प्रयाग नामक युजरनं हेराफेरी सिनेमातील दृश्याच्या आधारे मीम तयार केलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड -19 साठीच्या लसीकरणासाठी 18 वर्षांवरील सगळ्यांना 1 मेपासून लस देण्यात येण्याचं जाहीर करण्यात आलंय. त्यासाठी कोविन पोर्टल दुपारी 4 वाजल्यापासून नोंदणी सुरू होणार होती. पण ही वेबसाईट चालत नसल्याच्या तक्रारी सोशल मीडियावर अनेकांनी केल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: नोबेल पुरस्कार

'इंटरनॅशनल कॅम्पेन टू अबॉलिश न्युक्लियर वेपन्स' अर्थात 'आयकॅन' (ICAN ) असं या चळवळीचं नाव आहे.

अण्विक अस्त्रांना रोखण्याच्या दृष्टीने आयकॅन उपक्रमाचं योगदान अतुलनीय आहे. म्हणूनच या पुरस्कारासाठी या गटाची निवड करण्यात आली, असं नोबेल समितीच्या प्रमुख बेरिट रेइस-अँडरसन यांनी सांगितलं.

अण्विक अस्त्रांचा धोका सर्वाधिक असलेल्या काळात आपण आहोत, असं सांगताना त्यांनी उत्तर कोरियाचा उल्लेख केला.

अण्वस्त्रं नष्ट करण्यासाठी अण्वस्त्रधारी देशांनी वाटाघाटासाठी पुढाकार घ्यावा असं अपील अँडरसन यांनी केलं.

नोबेल पुरस्कार समितीच्या प्रमुख बेरिट रेइस-अँडरसन

नोबेल शांतता पुरस्कारांची घोषणा आज करण्यात आली.

'आयकॅन' नक्की काय आहे?

आयकॅन म्हणजे अण्वस्त्रांचा वापर रोखण्यासाठी शंभराहून अधिक देशांत कार्यरत असलेला अनेक स्वयंसेवी संस्थांचा समूह आहे.

दहा वर्षांपासून अण्वस्त्रांचा वापर रोखण्यासाठी प्रयत्नशील या उपक्रमाचं मुख्यालय स्वित्झर्लंडमधील जिनीव्हा इथे आहे.

डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या नोबेल पुरस्कार सोहळ्यात या गटाला 11 लाख डॉलर, पदक आणि प्रमाणपत्र यांनी सन्मानित करण्यात येणार आहे.

आयकॅनचं ट्विटर हँडल

अण्वस्त्रं वापरावर बंदी आणि टप्याटप्याने अण्वस्त्रं नष्ट करण्याच्या दृष्टीनं संयुक्त राष्ट्र संघटनेनं तयार केलेला तह 122 देशांनी अंगीकारला होता.

अण्वस्त्रं बंदी करार

अण्वस्त्र बंदी करार नेहमीच चर्चेत असतो. अमेरिका आणि इंग्लंडसह जगातल्या नऊ अण्वस्त्रधारी देशांनी या तहाच्या करारावर स्वाक्षरी केलेली नाही.

नोबेल शांतता पुरस्काराची निवड कशी होते?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विनाशकारी अण्विक अस्त्रांचा वापर रोखण्यासाठी प्रयत्नशील असणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय समूहाला यंदाचा नोबेल शांतता पुरस्कार जाहीर झाला आहे.