डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. शरद पवार : नोटबंदीच्या एका निर्णयानं शेतकऱ्यांच्या घामाची किंमत उद्धवस्त

"नोटाबंदीचा निर्णय हा अनेकांना मोदींचा मास्ट्ररस्ट्रोक वाटला होता पण बँकेत चलन बदलून घेण्यासाठी ज्या रांगा लागल्या त्यात शंभरपेक्षा जास्त लोकांचा मृत्यू झाला. अनेकांच्या नोकऱ्या गेल्या, शेतीवर परिणाम झाला. शेतकऱ्यांच्या घामाची किंमत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी एक निर्णय घेऊन उद्ध्वस्त केली," अशी टीका राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केली. ते नवी मुंबई इथं राष्ट्रवादीच्या बुथ कमिटी मेळाव्यात बोलत होते.

'लोकसत्ता'नं या मेळाव्याचं वृत्त दिलं आहे. रिझर्व्ह बँकेने सांगितलं होतं की नोटाबंदीमुळे अर्थव्यवस्था संकटात येईल. तरीही हा निर्णय घेण्यात आला. सर्व रक्कम परत आली तर काळा पैसा कुठे गेला, असा सवालही शरद पवार यांनी उपस्थित केला.

2. मनसेचा राष्ट्रवादी काँग्रेसला पाठिंबा : 19 मार्चला अधिकृत घोषणा

आगामी लोकसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना राष्ट्रवादी काँग्रेसला पाठिंबा देणार आहे, असे मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी आज (शनिवार) स्पष्ट केले. तसेच याबाबतची अधिकृत घोषणा 19 मार्चला केली जाणार आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

यंदाच्या लोकसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना लढणार का? तसेच मनसे कोणाला पाठिंबा देणार या सर्व बाबींवर राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आले होते. त्यानंतर आता मनसेने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. 'सकाळ'नं ही बातमी दिली आहे.

3. मुंबईमधील पुलांचं पुन्हा होणार स्ट्रक्चरल ऑडिट

सीएसएमटी येथील पादचारी पूल दुर्घटनेनंतर मुंबई महानगरपालिकेने शहरातील २५०हून अधिक पुलांचे पुन्हा 'स्ट्रक्चरल ऑडिट' करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या तपासणीचा अहवाल महिनाभरात सादर करावा, असा आदेशही पालिकेने दिला आहे. मुंबई पालिका प्रशासनाने शनिवारी सल्लागारांना पत्र पाठवून सर्व पुलांचे ऑडिट करण्यास सांगितले आहे. 'महाराष्ट्र टाइम्स'नं यासंबंधीची बातमी दिली आहे.

दादरच्या टिळक उड्डाणपुलासह महालक्ष्मी, सायन, धारावी, करी रोड या प्रमुख पुलांचे पुन्हा ऑडिट होणार आहे. मुंबई शहर आणि रेल्वे हद्दीत सुमारे ४०० हून अधिक पूल आहेत. मात्र या पुलांच्या देखभाल-दुरुस्तीसाठी विशेष तज्ज्ञ नसल्याचे वृत्तही 'महाराष्ट्र टाइम्स'नं दिलं आहे.

4. 107 वर्षांच्या थिमक्का जेव्हा राष्ट्रपतींना आशीर्वाद देतात...

शनिवारी राष्ट्रपति भवनामध्ये पद्म पुरस्कारांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजची वृत्तपत्रं आणि वेबसाईटवरील 5 महत्त्वाच्या बातम्या अशा :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. संजय राऊत : 'विरोधकांच्या मागणीवरून राजीनामे घ्यायचे, तर निम्मं केंद्रीय मंत्रिमंडळ रिकामं होईल'

सचिन वाझे प्रकरणावरून सध्या राज्यात तसंच राजधानी दिल्लीतही राजकीय खलबतं सुरू आहेत. याप्रकरणी गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्या राजीनाम्याची मागणी विरोधकांकडून करण्यात येत आहे.

पण विरोधकांच्या मागण्यांचा विचार करण्याची काहीएक गरज नाही, असा टोला संजय राऊत यांनी लगावला.

"विरोधकांकडे संख्याबळ नसतं म्हणूनच ते सत्तेत नसतात.  सरकार त्यांच्या पद्धतीने काम करतं. विरोधकांच्या मागणीवरून राजीनामे घेतले तर निम्मं केंद्रीय मंत्रिमंडळ रिकामं होईल," असं म्हणत संजय राऊत यांनी भाजपवर निशाणा साधला.

"परमबीर सिंह यांनी केलेल्या आरोपांमध्ये किती तथ्य आहे, याचा तपास होऊ दे. तपासातून योग्य ते बाहेर येईल," असं संजय राऊत म्हणाले. ही बातमी एबीपी माझाने दिली आहे.

2. गुन्हे दाखल झाले तरी तुकाराम बीज साजरी करणार - बंडातात्या कराडकर

"यंदाच्या वर्षी देहू येथे कोणत्याही परिस्थितीत तुकाराम बीज साजरी करणार आहोत. गुन्हे दाखल झाले तरी त्यांना सामोरे जाण्याची आमची तयारी आहे," असं वक्तव्य वारकरी संप्रदायातील बंडातात्या कराडकर यांनी केलं आहे.

बंडातात्या सातारा येथे रविवारी (22 मार्च) एका कार्यक्रमात बोलत होते. ते म्हणाले, "राज्यात कोरोनाच्या नावाखाली सरकार दहशत माजवत आहे. पुण्याची लोकसंख्या लाखांमध्ये असताना तीन-साडेतीन हजार लोकांना कोरोनाची लागण झाली म्हणजे त्यात काही विशेष नाही."

"सगळी थिएटर,ढाबे, लग्न मोठ्या प्रमाणात सुरू आहेत. मग वारकरी सांप्रदायातील यात्रा, उत्सव व वारीला प्रतिबंध करून, ते बंद पाडण्याचा उद्योग प्रशासनातील काही लोकांकडून का सुरू आहे. आषाढी, माघी, चैत्र वारी या सर्वांवर निर्बंध आणले गेले आहेत. त्यामुळे यंदाची 30 मार्चला होणारी देहू येथील तुकाराम बीज कोणत्याही परिस्थितीत वारकरी सांप्रदाय साजरी करणार, असं कराडकर यांनी म्हटलं. ही बातमी लोकसत्ताने दिली.

3. परमबीर सिंह यांनी माझं करिअर उद्धवस्त केलं, पोलीस अधिकाऱ्याचा आरोप

सचिन वाझे प्रकरणात मुंबईचे माजी पोलीस आयुक्त परमबीर सिंह यांनी नुकतेच गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यावर 100 कोटींच्या वसुलीबाबत आरोप करून खळबळ माजवून दिली होती. या प्रकरणात नाट्यमय घडामोडी आणि बैठकांचं सत्र सुरू असताना खुद्द परमबीर सिंगांवरही अशाच पद्धतीने पत्र लिहून आरोप करण्यात आले आहेत.

निलंबित पोलीस...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज विविध वृत्तपत्र आणि वेबसाईटने प्रसिद्ध केलेल्या बातम्यांपैकी पाच मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा...


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. संभाजी भिडेंना मुख्यमंत्र्यांनी दिली क्लीन चिट

भीमा कोरेगाव हिंसाचार प्रकरणात श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थानचे संस्थापक संभाजी भिडे यांच्याविरोधात कोणताही पुरावा नाही, अशी माहिती मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विधानसभेत दिली आहे. या संदर्भातील वृत्त लोकसत्तामध्ये देण्यात आलं आहे. संभाजी भिडे यांना दंगल घडवताना पाहिलं, अशी तक्रार एका महिलेनं पोलिसात दिली, पण पोलीस चौकशीत कोणताही पुरावा मिळालेला नाही, असं मुख्यमंत्री म्हणाले.

'भीमा कोरेगावा'च्या घटनेला 200 वर्षं पूर्ण झाल्यानं आयोजित कार्यक्रमात हिंसाचार झाला होता. या प्रकरणात मिलिंद एकबोटे आणि भिडे यांच्याविरोधात तक्रार दाखल आहे. एकबोटे यांना अटक करण्यात आली असून भिडे यांना अटक झाली पाहिजे या मागणीसाठी मुंबईत सोमवारी एल्गार मोर्चा काढण्यात आला होता.

2.  सरन्यायाधीशांविरोधात महाभियोग?

सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्याविरोधात महाभियोग दाखल करण्यासाठी विरोधकांचे प्रयत्न सुरू असल्याचं वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियानं दिलं आहे. यासाठी विरोधकांची मंगळवारी बैठक झाली.

पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी या प्रयत्नांना पाठिंबा दिल्यानं विरोधकांना बळ मिळाल्याचं या बातमीत म्हटलं आहे.  महाअभियोगाचा मसुदा हा यापूर्वी सुप्रीम कोर्टाच्या चार न्यायमूर्तींनी केलेल्या आरोपांवर आधारीत असेल, असंही या वृत्तात म्हटलं आहे.

3. कर्नाटकमध्ये अमित शहांचा सेल्फ गोल

भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा यांनी एका पत्रकार परिषदेत चुकून त्यांच्याच पक्षाचे मुख्यमंत्रीपदाचे उमेदवार बी. एस. येडियुरप्पा यांचा उल्लेख कर्नाटकातील सर्वांत भ्रष्ट असा केला. यावेळी येडियुरप्पा त्यांच्या शेजारीच बसले होते. नंतर त्यांनी चूक दुरुस्त करून 'सर्वांत भ्रष्ट सरकारसाठी स्पर्धा ठेवली तर त्यात सिद्धरामय्या सरकार प्रथम क्रमांक मिळवेल,' अशी टीका केली.

टाइम्स ऑफ इंडियामध्ये ही बातमी देण्यात आली आहे. शहा यांचा हा व्हीडिओ काँग्रेसने शेअर केला, असंही यात म्हटलं आहे.

तत्पूर्वी निवडणूक आयोगानं पत्रकार परिषद घेऊन कर्नाटकमधील विधानसभा निवडणुकीच्या तारखा जाहीर केल्या. कर्नाटकात 12 मे रोजी मतदान होणार असून 15 मे रोजी मतमोजणी होईल.

4. 'केंब्रिज अॅनालिटिकाची ग्राहक काँग्रेस'

फेसबुकवरील डेटा लीक प्रकरणात वादग्रस्त ठरलेली डेटा अॅनालिस कंपनी केंब्रिज अॅनालिटिकाच्या ग्राहकांच्या यादीत काँग्रेसचंही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आजच्या दैनिकांतील आणि वेबसाईटवरील 5 महत्त्वाच्या बातम्या पुढील प्रमाणे :


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. सतत राज्यपालांना त्रास देऊ नका, यापुढे आम्हाला सल्ले द्या - जयंत पाटील

देवेंद्र फडणवीसांनी राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांच्या घेतलेल्या भेटीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते जयंत पाटील यांनी टीका केली आहे. हा काळ सर्वांनी एकत्र येऊन लढायचा आहे, यात राजकारण आणू नये, असं जयंत पाटील यांनी म्हटलं. एबीपी माझानं ही बातमी दिली आहे.

"दोन्ही विरोधी पक्षनेत्यांना विनंती आहे की, त्यांनी आमच्याशी बोलावं, सतत राज्यपालांना जाऊन त्रास देऊ नका," असंही जयंत पाटील यांनी म्हटलं आहे.

जयंत पाटील यांनी बुधवारी (20 मे) पत्रकार परिषद घेतली. या पत्रकार परिषदेदरम्यान त्यांनी भाजपने सरकारवर केलेले अनेक आरोप फेटाळून लावले.

2. राज्यपालांनी बोलावलेल्या बैठकीला मुख्यमंत्री गैरहजर

राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी बुधवारी (20 मे) बोलावलेल्या कोरोनाविषयक आढावा बैठकीकडे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंनी पाठ फिरवली. महाविकास आघाडीतला एकही मंत्री या बैठकीला उपस्थित नव्हता.

मुख्यमंत्री कार्यालयातील सनदी अधिकारीही या बैठकीला उपस्थित राहणार नाहीत याची व्यवस्था करण्यात आली होती.  लोकसत्ताने याविषयीची बातमी प्रसिद्ध केली आहे.

राज्यपालांच्या या बैठकीला उद्धव ठाकरेंचे स्वीय सहायक आणि शिवसेनेचे सचिव मिलिंद नार्वेकर मात्र हजर होते.

3. राज्यातलं तापमान वाढणार, कोकण - मध्य महाराष्ट्रात पावसाची शक्यता

विदर्भामध्ये उष्णतेची लाट येण्याचा इशारा हवामान खात्याने दिलाय, तर कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रात पावसाच्या तुरळक हलक्या सरींची शक्यता वर्तवण्यात आलेली आहे. सकाळनं ही बातमी दिलीये.

विदर्भासोबतच उर्वरित महाराष्ट्रातला उन्हाचा चटका वाढण्याचा अंदाजही व्यक्त करण्यात आलेला आहे. अम्फान चक्रीवादळाची तीव्रता वाढत असल्याने उत्तर आणि वायव्येकडून येणारे कोरडे वारे मध्य भारतात येण्याची शक्यता आहे. यामुळेच गुजरात, राजस्थान, मध्य प्रदेश, विदर्भात उष्णतेची लाट येण्याचा अंदाज आहे.

4. वाहनांवर भाजपचा झेंडा लावा, पण मजुरांना घरी सोडा - प्रियांका गांधी

सध्याच्या परिस्थितीत राजकारण बाजूला ठेवत मजुरांना मदत करण्याची गरज असल्याचं काँग्रेसच्या महासचिव प्रियांका गांधींनी म्हटलंय. पायी निघालेल्या मजुरांसाठी 1000 बसेसचा प्रस्ताव काँग्रेसकडून मांडण्यात आला होता.

आम्ही मजुरांसाठी जी वाहनं उपलब्ध करून देत आहोत, त्यावर भाजपचा झेंडा लावा पण मजुरांना त्यांच्या घरापर्यंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी प्रसिद्ध झालेल्या विविध वर्तमानपत्रं आणि वेबसाईटवरील बातम्यांपैकी पाच महत्त्वाच्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा-


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. साध्वी प्रज्ञा ठाकूरविरोधात FIR, बाबरी प्रकरणी केलेलं वक्तव्य भोवलं

बाबरी मशीद प्रकरणी केलेल्या वादग्रस्त वक्तव्याप्रकरणी साध्वी प्रज्ञा ठाकूर यांच्याविरोधात एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे. 'टाईम्स ऑफ इंडिया'नं ही बातमी दिली आहे.

मालेगाव बॉम्बस्फोटातील आरोपी असलेल्या प्रज्ञा ठाकूर यांना भाजपनं भोपाळमधून काँग्रेसचे नेते दिग्विजय सिंह यांच्याविरोधात उमेदवारी दिली आहे. 'आपण मशिदीच्या घुमटावर चढलो होतो, बाबरी उद्धवस्त करण्यासाठी हातभार लावल्याचा अभिमान वाटतो', अशी वक्तव्यं साध्वी प्रज्ञा ठाकूर यांनी केली होती.

'प्रज्ञा ठाकूर यांनी आपल्या वक्तव्यांबद्दल निवडणूक आयोगाकडे स्पष्टीकरण दिलं होतं. मात्र त्यानं समाधान न झाल्यानं भारतीय दंड संहितेच्या कलम 188 अंतर्गत प्रज्ञा ठाकूर यांच्याविरोधात एफआयआर नोंदविण्यात आला आहे,' असं भोपाळचे निवडणूक अधिकारी सुदाम खाडे यांनी सांगितलं.

2. सरन्यायाधीश गोगोईंवरील आरोपाचा कामकाजालाही फटका, संवैधानिक पीठासमोरील सर्व सुनावण्या रद्द

सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांच्यावर झालेले लैंगिक शोषणाचे आरोप आणि त्याबद्दलच्या सुनावणीवरून झालेल्या वादाचा परिणाम न्यायालयाच्या कामकाजावरही पडला आहे. रंजन गोगोई यांनी या आठवड्यात संवैधानिक पीठासमोर होणाऱ्या सर्व सुनावण्या रद्द केल्या आहेत. 'नवभारत टाइम्स'नं ही बातमी दिली आहे. या आठवड्यात जमीन अधिग्रहण तसंच माहितीच्या अधिकारासंबंधातील काही याचिकांवर संवैधानिक पीठासमोर सुनावणी होणार होती.

सरन्यायाधीश रंजन गोगोई यांना पाठिंबा दिल्याबद्दल सर्वोच्च न्यायालयातील दोन वकिलांनी बार कौन्सिल ऑफ इंडियावर टीका केली आहे. रंजन गोगोई यांच्यावर न्यायालयातील एका महिला कर्मचाऱ्यानं लैंगिक शोषणाचा आरोप केला आहे. ज्या पद्धतीनं 20 एप्रिलला या प्रकरणाची सुनावणी झाली, त्यावरही या दोन्ही वकिलांनी आक्षेप घेतला आहे. गौतम भाटिया आणि आशिष गोयल या दोन वकिलांनी बार कौन्सिल ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष मनन कुमार मिश्रा यांना पत्र लिहून त्यांचे आक्षेप कळवले आहेत. 'स्क्रोल'नं यासंबंधीचं वृत्त दिलं आहे.

न्यायालयीन प्रक्रियेनुसार अशा प्रकरणांची सुनावणी करण्यासाठी अंतर्गत समितीची स्थापना केली जाणं आवश्यक असतं. मात्र सरन्यायाधीशांनी त्यांच्या अधिकारांचा वापर करत विशेष पीठासमोर ही सुनावणी घेतली. स्वतः रंजन गोगोई या पीठाचे सदस्य होते, या बाबीकडेही भाटिया आणि गोयल यांनी बार कौन्सिलच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्यांचा थोडक्यात आढावा.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. सोनिया गांधींच्या ऐवजी शरद पवार यांना UPAच्या अध्यक्षपदी बसवा - संजय राऊत

UPAचं पुनर्गठन व्हावं आणि अध्यक्षपद शरद पवार यांच्याकडे द्यावं, असं शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी म्हटलं आहे.

आज तक या हिंदी वृत्तवाहिनीच्या कार्यक्रमात ते बोलत होते.

ते म्हणाले, "महाराष्ट्रात जो प्रयोग झाला आहे, तो उत्तम आहे. संपूर्ण देश आमच्याकडे पाहतोय. आम्ही वारंवार आव्हान केलं आहे की, UPAचं पुनर्गठन केलं पाहिजे."

संजय राऊत यांना विचारण्यात आलं की, तुम्ही UPAचे घटक नाहीत. त्यावर ते म्हणाले की, "आता आम्ही NDA(राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी)तून बाहेर पडलो आहोत. अकाली दलही NDAतून बाहेर पडलाय. ममता बॅनर्जीही UPA किंवा NDA मध्ये नाहीत. असे अनेक प्रादेशिक पक्ष आहेत जे NDA किंवा UPAचे घटक नाहीत. ते UPA मध्ये का नाहीत हा संशोधनाचा विषय आहे."

ते पुढे म्हणाले, "काँग्रेस पक्ष मजबूत व्हायचं असेल तर UPA मजबूत करायला हवं आणि UPAला मजबूत करायचं असेल तर त्याचं नेतृत्व अशा व्यक्तीच्या हाती द्यावे जो अॅक्टिव्ह असेल आणि विरोधकांमध्ये त्यांच्या नावावर सहमती असेल."

तेव्हा असं कुठलं व्यक्तिमत्व आहे ज्याच्या नावावर सहमती होईल, असा प्रश्न विचारण्यात आला. त्यावर राऊत यांनी म्हटलं, "आता तरी फक्त शरद पवार यांचंच नाव समोर येतं. काँग्रेस नेत्यांनी ते स्वीकारायला हवं. शरद पवार यांना UPAचा अध्यक्ष बनवल्यावर UPA अधिक मजबूत होईल."

2. पंधरा हजार सरकारी शाळांमध्ये शौचालय नाही - शिक्षणमंत्री

देशातील 10.8 लाख सरकारी शाळांपैकी 42 हजार शाळांमध्ये पाण्याची व्यवस्थेत कमतरता आणि 15 हजार शाळांमध्ये शौचालयं नसल्याची माहिती शिक्षणमंत्री रमेश पोखरियाल यांनी लोकसभेत दिली आहे. टाईम्स ऑफ इंडियानं ही माहिती दिली आहे.

शाळेतील विद्यार्थ्यांना पाणी आणि शौचालयाची सुविधा पुरवण्यासाठी सरकार काय करत आहे, या लेखी प्रश्नावर पोखरियाल यांनी म्हटलं, "सरकारी तसंच खासगी शाळांना वारंवार सूचना करण्यात आल्या आहेत की, सगळ्या शाळांमध्ये विद्यार्थी आणि विद्यार्थिनींसाठी स्वतंत्र शौचालयांची व्यवस्था असावी. तसंच पुरेशा प्रमाणात पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था असावी."

3. 'ये तो सिर्फ ट्रेलर है!' - अमित ठाकरे

भांडूप परिसरातील काही शिवसेनेच्या काही पदाधिकाऱ्यांनी अमित ठाकरे यांच्या उपस्थितीत मनसेमध्ये प्रवेश केला आहे. न्यूज 18 लोकमतनं ही बातमी दिली आहे.

या प्रवेशाबद्दल अमित ठाकरे यांना विचारलं असता,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाईट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1. हैदराबादमधली 'निजाम संस्कृती' संपवणार - अमित शहा

हैदराबाद महापालिकेच्या निवडणुकीसाठी सध्या प्रचार सुरू आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह हे रविवारी (29 नोव्हेंबर) प्रचारासाठी मैदानात उतरले. सिकंदराबाद आणि हैदराबादमध्ये त्यांनी रोड शो करत भाजपला विजयी करण्याचं आवाहन केलं. हैदराबादमधली 'निजाम संस्कृती' संपवणार असल्याचंही ते म्हणाले. न्यूज 18 लोकमतनं ही बातमी दिलीय.

रोड शो नंतर शाह यांनी पत्रकार परिषध घेत भाजपची भूमिका स्पष्ट केली.

ते म्हणाले, "हैदराबादसारखं मोठं शहर हे भ्रष्टाचाराच्या विळख्यात असून त्याला आधुनिक शहर बनवण्यासाठी भाजप कटिबद्ध आहे. हैदराबाद हे आयटीचं हब म्हणून उदयाला येऊ शकतं. त्यामुळे हजारो तरूणांना रोजगार मिळू शकतो मात्र सध्याचं राज्य सरकार त्यासाठी काहीही करत नाही."

दरम्यान हैदराबादमध्ये भाजपला विजय मिळाल्यास हैदराबादचं नाव बदलून भाग्यनगर करू, असं आश्वासन उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी दिलं आहे.

त्याला प्रत्युत्तर देताना असदुद्दीन ओवेसी यांनी म्हटलंय की, तुमची पिढी संपेल पण हैदराबादचं नाव भाग्यनगर होणार नाही.

2. महाविकास आघाडी सरकार बैलासारखे- नितीन गडकरी

राज्यातील महाविकास आघाडी सरकार बैलासारखे आहे. या सरकारल सतत टोचत राहावे लागते. त्याशिवाय ते पुढेच जात नाही, अशी टीका केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी केली आहे. लोकसत्तानं ही बातमी दिली आहे.

नितीन गडकरी

नागपूर पदवीधर मतदारसंघाचे उमेदवार संदीप जोशी यांच्या प्रचारार्थ पूर्व विदर्भाच्या पदवीधरांच्या मेळाव्यात ते बोलत होते.

या वेळी गडकरी म्हणाले, "निवडणुकीत जातीपातीचे राजकारण केले जात आहे. माणूस हा जातीने मोठा होत नसतो तर कर्तृत्वाने मोठा असतो. निवडणूक आली की अमक्या जातीचा आहे म्हणून उमेदवारी मागितली जाते.

"विविध पक्षांमध्ये ज्या जातीनिहाय आघाडी करण्यात आल्या आहेत त्या बंद झाल्या पाहिजे. कार्यकर्त्यांत जात नसते. मात्र ज्याला उमेदवारी पाहिजे असते त्यांना जात आठवते. परंतु राज्यातील आघाडी सरकार व केंद्रातील विरोधक जातीचे राजकारण करीत आहेत. त्यांना धडा शिकवायला हवा," गडकरी म्हणाले.

3. 'नारायण राणेसारखा डराव डराव करणारा बेडूक नको'

शिवसेनेचे खासदार विनायक राऊत यांनी भाजप नेते नारायण राणे यांच्यावर सडकून टीका केली.

"महाराष्ट्राचा रथ विकासाकडे घेऊन जाणारा ड्रायव्हर मुख्यमंत्री आम्हाला चालेल. मात्र नारायण राणे सारखा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आज सकाळी वृत्तपत्रं आणि वेबसाइट्सवर प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांपैकी 5 मोठ्या बातम्या थोडक्यात पाहूया


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1.अमोल पालेकर यांना भाषण करण्यापासून रोखलं

मुंबईच्या नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट येथे भाषण करताना सरकारच्या सांस्कृतिक आणि कलाविषयक धोरणांवर टीका केल्यामुळे ज्येष्ठ अभिनेते अमोल पालेकर यांचं भाषण मध्येच थांबवण्यात आलं. 'द वायर' वेबसाईटने ही बातमी दिली आहे.

प्रसिद्ध कलाकार प्रभाकर बर्वे यांच्या स्मृतिप्रित्यर्थ हा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला होता त्यावेळी, आर्ट गॅलरीने आपलं स्वातंत्र्य कसं गमावलं, याबद्दल पालेकर बोलत होते.

पालेकर यांनी गॅलरीच्या कामकाजावर काही प्रश्न उपस्थित केले. त्यावेळी मंचावर उपस्थित असलेल्या आयोजक आणि समन्वयकांनी त्यांना भाषणाच्या मध्येच टोकायला सुरुवात केली. "तुम्ही हे बोलू शकत नाही. कृपया बर्वेंबद्दलच बोलावे," असं त्यांना यावेळी सांगण्यात आलं.

"तुम्ही मला भाषण द्यायला बोलावलं आणि आता मला बोलण्यापासून रोखत आहात? असंच प्रकरण काही दिवसांपूर्वी नयनतारा सहगल यांच्याबाबतीत झालं होतं," असं म्हणत पालेकर यांनी समन्वयकांना नक्की काय हवंय, अशी विचारणाही केली. तेव्हा समन्वयकांनी त्यांना भाषण आटोपतं घ्यायला सांगितलं.

याबद्दल सोशल मीडियावरही बरीच प्रतिक्रिया उमटत असून काँग्रेससह अनेकांनी या घटनेचा निषेध केला आहे.

2. जातपडताळणी समित्या बंद करण्याचा निर्णय

सर्व जात पडताळणी समित्या गुंडाळून ती देण्यासाठी सुटसुटीत पद्धत आणण्याचा निर्णय राज्य सरकारने घेतला आहे.

राज्यात जातवैधता प्रमाणपत्र मिळवण्याची प्रकिया वेळखाऊ असते. या त्रासातून हजारो लोकांची सुटका करण्याचा निर्णय मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी घेतल्याची बातमी लोकमतने दिली आहे.

जात प्रमाणपत्र कायद्यात सुधारणा केली जाईल. त्यानुसार ज्या प्रमाणपत्रांबाबत तक्रारी असतील त्यांचीच सुनावणी केली जाईल.

आंध्र प्रदेश, तेलंगणा या राज्यात तक्रारींची प्रकरणं प्राधिकरणाकडे पाठवण्याची व्यवस्था आहे. तीच व्यवस्था राज्यात आणण्याचा मुख्यमंत्र्याचा विचार असल्याचंही या बातमीत पुढे म्हटलं आहे.

3.संसदीय समितीचे आदेश ट्विटरने धुडकावले

ट्विटरवर उजव्या विचारसरणीच्या पोस्टवर सेन्सॉरशिप लादली जात आहे, असे आरोप झाल्यानंतर सरकारने ट्विटरच्या अधिकाऱ्यांना सरकारच्या माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्राबाबतच्या संसदीय समितीपुढे हजर होण्याचे आदेश दिले होते.

ट्वटिरचे मुख्याधिकारी जॅक डॉर्सी आणि कंपनीच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना या बाबतीत 11 फेब्रुवारीला हजर राहण्यासाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्व महत्त्वांचे वृत्तपत्र आणि वेबसाईटवर प्रकाशित झालेल्या पाच मोठ्या बातम्या पुढीलप्रमाणे:


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 10 ते 12 वर्षं वय असलेल्या मुलींनाही मासिक पाळीविषयी समजून घेता यावं, यासाठी पुण्यात 'मून टाइम' कॉमिक बुक तयार करण्यात आलं आहे. त्यातला हा प्रसंग आहे.

मासिक पाळीबाबत अनेक गैरसमजुती असतात. त्याविषयी घरात किंवा शाळेत सविस्तर चर्चा केली जात नाही. या बद्दल सतत कुजबुज ऐकायला मिळते. अशा वातावरणाला छेद देण्यासाठी 'मून टाइम' या कॉमिक बुकची सुरुवात केल्याचं डॉ. गिता बोरा यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितंल. त्यासाठी त्यांनी स्फेरूल फाउंडेशनची स्थापना केली आहे.

"कुणालाही अवघडल्यासारखं वाटणार नाही, पाळीविषयी वाचताना किंवा बोलताना लाज वाटणार नाही, हा विचार करून चित्रांच्या स्वरुपात 'मून टाइम' हे कॉमिक बुक लिहिण्यात आलं आहे. या पुस्तकातली सगळी माहिती डॉक्टरांनी लिहिली आहे," त्या सांगतात.

मासिक पाळी किंवा ऋतुस्राव ही श्वसनाइतकीच नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. हे अगदी सोप्या भाषेत मुला-मुलींच्या मनावर बिंबवण्याचा उपक्रम या पुस्तकातून केला जात आहे.

आजकाल मलींना 10-12 व्या वर्षीच मासिक पाळी सुरु होते. अशावेळी त्यांना पाळीविषयी सोप्या भाषेत समजावून सांगणं गरजेचं आहे.

डॉ. गिता बोरा यांनी स्थापन केलेली स्फेरुल फाउंडेशन ही संस्था मासिक पाळीची स्वच्छता, स्त्री-पुरुष समानता, कामाच्या ठिकाणी होणारी लैगिक छळवणूक रोखणं या उपक्रमांवर काम करते.

काय आहे या पुस्तकात?

मासिक पाळीच्या किंवा ऋतुस्रावाच्या काळाला अमेरिकेत 'मून टाइम' असंही म्हटलं जातं. त्यावरून या पुस्तकाचं नाव ठेवण्यात आलं आहे.

'मून टाइम' कॉमिक बुकमध्ये चित्रांच्या स्वरुपात मासिक पाळीविषयी माहिती देण्यात आली आहे. यात 6 पात्रं आहेत. दिया (9 वर्षं), दियाची आई (35 वर्षं), गार्गी (9 वर्षं), राणी (10 वर्षं), समिना (11 वर्षं)  आणि नील (1 वर्ष).

पुस्तकाच्या सुरुवातीच्या भागात दियाच्या वाढदिवसाचा प्रसंग दाखवण्यात आला आहे. तो साजरा करण्यासाठी तिच्या दोन मैत्रिणी गार्गी आणि राणी दियाच्या घरी येतात.

मुन टाइम कॉमिक बुकमधला एक प्रसंग

दियाच्या वाढदिवसाचा केक कापल्यानंतर बच्चेकंपनी जेवायला बसतात. त्यावेळी अचानक राणीच्या पोटात दुखू लागतं. राणी बाथरूमध्ये जाते. तिथं तिच्या अंडरविअरवर रक्ताचे डाग दिसतात. पहिल्यांदाच असं काही दिसल्यामुळं राणी खूप घाबरते. हे काय आणि कसं झालं? असे प्रश्न तिला पडतात.

घाबरलेल्या राणीला आधी तिला काहीतरी आजार झाल्याचं वाटतं. राणीनं ही गोष्ट दियाच्या कानावर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मैत्रिणीचा वाढदिवस साजरा केल्यानंतर 10 वर्षांच्या राणीच्या पोटात दुखू लागतं. राणी बाथरूमध्ये जाते. तिथं तिच्या अंडरविअरवर रक्ताचे डाग दिसतात. पहिल्यांदाच असं काही दिसल्यामुळं राणी खूप घाबरते. हे काय आणि कसं झालं? असे प्रश्न तिला पडतात...


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 11 मिनिटांसाठी ट्रंप यांचं अकाउंट बंद झालं होतं.

@realdonaldtrump हे अकाउंट 11 मिनिटांसाठी बंद करण्यात आलं होतं. "नोकरीच्या शेवटच्या दिवशी एका कर्मचाऱ्यानं ट्रंप यांचं अकाउंट बंद केलं होतं," असं स्पष्टीकरण ट्विटरनं दिलं आहे.

"या प्रकरणाची पूर्ण चौकशी करण्यात येणार आहे. भविष्यात अशा चुका कशा टाळता येतील? याकडे कंपनी लक्ष देईल," असं ट्विटरनं सांगितलं.

ट्रंप यांचे ट्विटरवर 4 कोटी 17 लाख फॉलोअर्स आहेत. त्यांनी या विषयावर काहीही भाष्य केलं नाही.

ट्रंप यांचे 4 कोटी 17 लाख फॉलोअर्स आहेत

गुरुवारी संध्याकाळी ट्रंप यांच्या पेजवर "Sorry, that page doesn't exist!" ( सॉरी, हे पेज अस्तित्वात नाही) असा संदेश दिसत होता. अकाउंट पूर्ववत झाल्यानंतर ट्रंप यांनी आपल्या रिपब्लिकन पक्षाची करविषयक नीती काय आहे, याबाबत ट्वीट केलं.

"ट्रंप यांच्या कार्यालयाचं अकाउंट @POTUS हे व्यवस्थित सुरू होतं. आम्ही प्राथमिक चौकशी केली. त्यामध्ये आमच्या असं लक्षात आलं की, ट्विटरच्या कस्टमर सपोर्टमधील कर्मचाऱ्याचा आजचा शेवटचा दिवस होता."

"त्याच्या हातून हे अकाउंट बंद पडलं. आम्ही या प्रकरणाची सखोल चौकशी करत आहोत," असं ट्विटरनं म्हटलं आहे.

ट्रंप हे 2009 पासून ट्विटरवर आहेत. आपल्या पक्षाची धोरणं काय आहेत, हे सांगण्यासाठी ट्रंप यांनी वेळोवेळी ट्विटरचा वापर केला. 2016 मध्ये राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत त्यांनी मोठ्या प्रमाणात ट्वीट्स केले.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांचं वैयक्तिक ट्विटर अकाउंट गुरुवारी काही काळासाठी डिअॅक्टिव्हेट झालं होतं. आता ते पुन्हा सुरू करण्यात आलं आहे, असं ट्विटरनं म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 15 ऑगस्टला लाल किल्ल्यावरून पंतप्रधान मोदींनी भारतीय सैन्याच्या सर्वोच्च पदी चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफची नेमणूक करण्याची घोषणा केली तेव्हा हे दृश्य पहायला मिळालं.

ही आधुनिक काळाची गरज असल्याचं सांगत ते म्हणाले, "सीडीएस तीन सेनांवर फक्त लक्ष न ठेवता सैन्यातल्या सुधारणा पुढे नेण्याचं कामही ते करतील."

सीडीएस - चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ म्हणजे काय?

सीडीएस म्हणजे भूदल, नौदल आणि वायु दल या तिन्ही सेनांच्या प्रमुखांचा बॉस. सैन्याच्या बाबतीतल्या गोष्टींमध्ये हे सरकारचे एकमेव सल्लागार असू शकतात. अनेक लोक मग विचारतील की हे सहसा ज्येष्ठ आयएसएस अधिकारी असणाऱ्या सुरक्षा सचिवांचं काम नाही का?

याचं उत्तर आहे - नाही.

पण सीडीएसची नियुक्ती कशी होणार, ते काम कसं करणार आणि त्यांची जबाबदारी नेमकी काय असेल, हे अजून स्पष्ट नाही. हे पद पायदळ, नौदल आणि वायुदलातल्या एखाद्या ज्येष्ठ अधिकाऱ्याला मिळू शकतं, असं विश्लेषकांचं म्हणणं आहे.

सेनेमधल्या एखाद्या अधिकाऱ्याला प्रमोट करण्यात आलं तर त्याच्याकडे सैन्यविषयक बाबींची माहिती असेल असं मानलं जातंय. कारण सुरक्षा सचिवांची नियुक्ती करताना त्यांच्याकडे सैन्यात सेवेचा अनुभव असणं आवश्यक नसतं.

मोदींची घोषणा चकित करणारी आहे का?

मोदींची घोषणा अगदी चकित करणारी नाही. हा निर्णय आधीच घ्यायला हवा होता.

पंतप्रधान मोदींनी याचा उल्लेख प्रत्यक्ष - अप्रत्यक्षपणे अनेकदा केला होता. डिसेंबर 2015 मध्ये नौदलाच्या विमानवाहक आयएनएस विक्रमादित्यवर त्यांनी कम्बाईंड कमांडर्स कॉन्फरन्सला संबोधित केलं होतं.

यावेळी ते म्हणाले होते, "संयुक्त रुपातल्या सर्वोच्च अधिकाऱ्याची गरज दीर्घ काळापासून आहे. सेनेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना तिन्ही सेनांच्या कामाचा अनुभव असायला हवा. आपल्याला सैन्याच्या वरिष्ठ व्यवस्थापनातही सुधारणा करण्याची गरज आहे. सैन्यात पूर्वी करण्यात आलेल्या अनेक सुधारणांचे प्रस्ताव लागू करता आले नाहीत, हे दुःखद आहे. माझ्यादृष्टीने या विषयाला प्राथमिकता आहे."

याविषयी काम करण्याची इच्छा आधीच्या सरकारांनीही दाखवली होती पण नंतर फार काही घडलं नाही.

खरंतर सरकारसाठी एक सिंगल पॉइंट सैन्य सल्लागार असण्याची गरज कारगिल युद्धानंतरच वाटायला लागली होती.

आता काम कसं होतं?

सध्या भूसेना, नौदल आणि वायुदल आपापल्या स्वतंत्र कमांडखाली काम करतात. यांचं एकीकरण करण्यावर भर देण्यात आला असला तरी प्रत्येक सेना आपापल्या योजना आणि...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वायुसेना प्रमुख हसत होते, नौदलप्रमुख मान डोलावत होते आणि भूदल प्रमुख शांत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 18 फेब्रुवारी 2007च्या रात्री दिल्लीहून लाहोरला जाणाऱ्या समझौता एक्स्प्रेसमध्ये बॉम्बस्फोट झाला होता. यात 68 लोकांचा जीव गेला होता.

सुरुवातीला या प्रकरणाची चौकशी हरियाणा पोलिसांनी केली आणि नंतर या हे प्रकरण National Investigation Agency किंवा NIA कडे सोपवण्यात आलं होतं.

कोण आहेत असीमानंद?

पश्चिम बंगालच्या हुगळी जिल्ह्यातले असीमानंद यांचं खरं नाव नबकुमार सरकार असं आहे. त्यांनी वनस्पती विज्ञान (Botany) विषयात पद्व्युत्तर शिक्षण घेतलं आहे. असीमानंद हे जितेन चटर्जी किंवा ओमकारनाथ या नावांनीही ओळखले जातात.

असीमानंद हे स्वत:ला साधू मानतात तसंच ते राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कार्यकर्तेही राहिले आहेत. 1977 साली त्यांनी संघाच्या वनवासी कल्याण आश्रमसाठी काम सुरू केलं. जवळजवळ 20 वर्षं मध्य प्रदेश, गुजरात आणि महाराष्ट्रात त्यांनी संघासाठी काम केलं आहे.

2007मध्ये हैदराबादच्या मक्का मशिदीवर बाँब हल्ला झाला. Improvised Explosive Device किंवा IEDचा वापर करून या हल्ल्यात झाला होता. यात 9 लोकांचा मृत्यू झाला तर 50हून जास्त जखमी झाले होते.

तेव्हा असीमानंद यांना याप्रकरणी मुख्य संशयित म्हणून पोलिसांनी ताब्यात घेतलं. पहिल्यांदाच अशा घटनेत हिंदुत्ववादी संघटनेच्या उजव्या विचारसरणीच्या व्यक्तीचं नाव समोर आलं होतं.

2010मध्ये असीमानंद यांना CBIनं ताब्यात घेतलं. पोलिसांनी दिलेल्या माहितनुसार असीमानंद यांनी 1995मध्ये गुजरातच्या डांग जिल्ह्यात इतर हिंदू संघटनांसोबत 'हिंदू धर्म जागरण आणि शुद्धीकरण' हे कार्य सुरू केलं. त्यांनी शबरी माता मंदीर बनवलं आणि शबरी धाम स्थापन केलं.

आदिवासीबहुल भागांमध्ये हिंदू धर्माचा प्रसार करणं आणि आदिवासींचं ख्रिस्ती धर्मांतर होण्यापासून रोखण्यात असीमानंद काम करत होते.

हैदराबादच्या मक्का मशीद स्फोटांप्रकरणी त्यांची चौकशी होत असतनाच त्यांचं नाव अजमेर, मालेगाव आणि समझौता एक्सप्रेस स्फोटांच्या खटल्यांमध्येही आरोपी म्हणून आलं.

असीमानंद यांचा जबाब आणि युटर्न

मार्च 2017मध्ये NIA कोर्टाने 2007च्या अजमेर स्फोटांप्रकरणी असीमानंद यांची पुराव्याअभावी सुटका केली.

पण 2010मध्ये दिल्लीतल्या तीस हजारी कोर्टात असीमानंद यांनी स्फोट घडवल्याची कबुली दिली होती. अजमेर शरीफ, मक्का मशीद, समझौता एक्सप्रेस आणि मालेगावमध्ये त्यांनी इतर सहकाऱ्यांबरोबर स्फोट घडवून आणल्याचं त्यांनी सांगितलं. "हिंदूंवर मुस्लिमांनी केलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2007च्या समझौता ब्लास्ट प्रकरणात असीमानंद यांच्यासह चारही आरोपींची कोर्टाने निर्दोष सुटका केली आहे. 12 वर्षांपूर्वी झालेल्या या बाँबस्फोटप्रकरणी पंचकुलाच्या एका विशेष NIA कोर्टाने हा महत्त्वाचा निर्णय दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 18-वर्षांची देवयानी ती काम करत असलेल्या फॅक्टरीत धाड पडली तेव्हाची आठवण सांगत होती. ती तामिळनाडूतल्या इरोड जिल्ह्यातल्या कुडियेरी गावात राहाते. ती बालमजूर होती आणि तिला एका स्वयंसेवी संस्थेने बालमजुरीच्या विळख्यातून सोडवलं होतं.

सध्या ती मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगचा डिप्लोमा करते आहे.

"कपड्यांच्या फॅक्टरीत काम करणाऱ्यांना कामगारांना किमान वेतन मिळालं पाहिजे आणि गरीब घरातून येणाऱ्या मुलांना शिक्षणाच्या संधी मिळाल्या पाहिजेत," ती ठामपणे सांगते.

कापड उद्योग हा शेतीनंतर तामिळनाडूमधला सगळ्यात मोठा मुद्दा आहे. चांगले पैसे मिळतील या आशेने लोक या उद्योगात काम करायला येतात. "पण इथे काम करायला लागल्यानंतर त्यांच्या सगळ्या आशा लोप पावतात. कामगारांना इथं अतिशय कमी पगार मिळतो आणि सगळा नफा फक्त मालकच कमवतात," ती सांगते.

ती म्हणते की कपड्यांच्या या फॅक्टरीमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांचं वेतन जर सरकारने ठरवलं तर कामगारांचं भलं होईल आणि सरकारलाही फॅक्टरी मालकांकडून कर स्वरूपात उत्पन्न मिळवता येईल.

गरिबीमुळे या भागातल्या अनेक मुलींची शाळा सुटते, शिक्षण अर्ध्यात थांबतं. "कुटुंब आधीच हवालदिल असतात, त्यांना खाणाऱ्या तोंडांच्या प्रमाणात काम करणारे हातही लागतात. मग या फॅक्टऱ्यांना कामगार पुरवणारे एजंट याचा फायदा घेतात," या भागात काम करणाऱ्या सामजिक कार्यकर्त्या जी. निर्मला सांगतात.

देवयानीची बालमजुरीतून सुटका निर्मला यांनीच पोलिसांच्या साहाय्याने केली होती.

"मग अशा गरीब घरातल्या मुलींना एजंट फॅक्टरीमध्ये काम देतात. त्यांना चांगला पगार आणि रोजच्या जेवण्याची सोय अशी आश्वासनं दिली जातात. पण त्यांना ना चांगला पगार मिळतो ना चांगलं अन्न. अशा मुलींना सतत काम करावं लागतं, एकही दिवस सुटी मिळत नाही, अगदी त्यांच्या घरी जाण्यासाठीही सुटी मिळत नाही," निर्मला सांगतात.

देवयानीने अशा एजंटांना शिक्षा व्हावी म्हणून सरकारला निवेदनही दिलं होतं. "मीच नाही, माझ्यासारख्या अनेक मुलींना लहान वयातच कपड्यांच्या फॅक्टरीमध्ये काम करण्यासाठी भरती करून घेतलं जातं. एक प्रकारची वेठबिगारीच म्हणा ना. अनेक मुलींच्या वाटेला माझ्याहूनही भयानक परिस्थिती आलेली आहे. काही जणींना तर 'तसल्या' कामासाठी जबरदस्तीने पाठवलं आहे," ती निःश्वास सोडते.

देवयानीनेही लहान वयातच कपड्यांच्या फॅक्टरीत काम करायला सुरुवात केली. घरच्या गरिबीमुळे तिची मोठी बहीण आणि ती, दोघी बालकामगार...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"बाहेर अधिकारी पाहाणी करत होते आणि मी आतमध्ये लपून बसले होते. मीच नाही, माझ्यासारख्या अनेक मुली होत्या. आम्ही ज्या कपड्यांच्या फॅक्टरीत काम करत होतो त्या कंपनीच्या प्रशासनाने आम्हाला लपवून ठेवलं होतं. कारण आम्ही बालमजूर होतो."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 19 डिसेंबर 2020 ला मुंबई काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी भाई जगताप यांची निवड करण्यात आली.

त्यानंतर आता महाराष्ट्र काँग्रेसच्या प्रदेशाध्यक्षपदीही बदल होणार असल्याच्या चर्चांना वेग आला आहे. प्रदेशाध्यक्ष बाळासाहेब थोरात यांनी सोमवारी 4 जानेवारीला दिल्लीचा दौरा केल्यानंतर या चर्चा आणखी जोरात सुरू झाल्या. थोरात यांनी प्रदेशाध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्याची चर्चाही काँग्रेसच्या अंतर्गत वर्तुळात सुरू आहे. हे खरंच असं असेल तर काँग्रेसचं राज्यातलं नवीन नेतृत्व कोण असेल? याबाबतही चर्चा सुरू झाली आहे.

मात्र, बाळासाहेब थोरात किंवा काँग्रेस हायकमांडकडून राजीनाम्याबद्दल अधिकृत भूमिका स्पष्ट करण्यात आलेली नाही.

याबाबत माहिती घेण्यासाठी बीबीसी मराठीनं काँग्रेसच्या नेत्या आणि मंत्री यशोमती ठाकूर यांच्याशी संपर्क केला तेव्हा त्यांनी बाळासाहेब थोरात यांच्या राजिनाम्याचं वृत्त फेटाळलं. पण पक्षश्रेष्ठींनी योग्य तो निर्णय घ्यावा असं ते सांगू शकतात अशी शक्यता मात्र ठाकूर यांनी व्यक्त केली आहे.

राजीनाम्याचं कारण काय असू शकेल?

बाळासाहेब थोरात हे विद्यामान प्रदेशाध्यक्ष, काँग्रेसचे विधीमंडळाचे नेते आणि महसूल मंत्री आहेत. अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या नियमानुसार एकावेळी दोन संघटनात्मक पदांची जबाबदारी एकाच व्यक्तीला देता येत नाही. त्यासाठी बाळासाहेब थोरात यांना किमान एका पदाचा राजीनामा द्यावा लागेल. त्यामुळेच थोरात हे प्रदेशाध्यक्षपदाचा राजीनामा देण्याची शक्यता वर्तविण्यात येत आहे.

कोणाची नावं चर्चेत?

बाळासाहेब थोरात यांनी राजीनामा दिल्यानंतर काँग्रेसच्या काही नेत्यांची नावं चर्चेत आहे. त्यामध्ये राजीव सातव, यशोमती ठाकूर, नाना पटोले, पृथ्वीराज चव्हाण ही नावं चर्चेत आहेत. पण मग यामध्ये नेमकं कुणाचं पारडं अधिक जड आहे?

हाच प्रश्न आम्ही जेष्ठ पत्रकार रवींद्र आंबेकर यांना विचारला. ते सांगतात, "काँग्रेसचं प्रदेशाध्यक्ष कोण होणार हे आता नवीन अध्यक्ष म्हणजे थोडक्यात राहुल गांधींचा कँपच ठरवेल असं दिसतंय. राहुल गांधी यांच्या मर्जीतील राजीव सातव आणि यशोमती ठाकूर यांची नावं सातत्याने यापदासाठी घेतली जातात.

"पृथ्वीराज चव्हाण यांनी पक्षनेतृत्वाच्या सातत्यावर प्रश्न उपस्थित केले होते. त्याचबरोबर पक्षसंघटना उभी करण्यात पृथ्वीराज चव्हाण यांना आतापर्यंत फारसं यश मिळालेलं दिसलं नाही. त्याचबरोबर पृथ्वीराज चव्हाण यांचं कॉंग्रेसचा मित्र पक्ष असलेल्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सध्या काँग्रेस पक्षात अनेक संघटनात्मक बदल होताना दिसतायेत. काही महिन्यांपूर्वी कर्नाटकातील एच. के. पाटील यांची महाराष्ट्राच्या प्रभारी पदी निवड करण्यात आली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1998 च्या आण्विक चाचणीनंतर जगासमोर भारताची बाजू मांडून जगाचे गैरसमज दूर करणं, हे परराष्ट्र मंत्री म्हणून त्यांच्यासमोर आव्हान होतं. जसवंत सिंह यांनी ही भूमिका उत्तमरित्या वठवली होती.

जसवंत सिंह आणि अमेरिकेचे उप-परराष्ट्र मंत्री स्ट्रोब टालबॉट यांच्यात दोन वर्षांत सात देशांमध्ये भेटी झाल्या. संवाद कायम राहण्यासाठी एकदा तर ते ख्रिसमसच्या दिवशी सकाळी भेटले होते. नंतर टालबॉट यांनी आपल्या पुस्तकातही याचा उल्लेख केला.

आपल्या 'एंगेजिंग इंडिया डिप्लोमसी, डेमोक्रसी अँड द बॉम्ब' या पुस्तकात ते लिहितात, "जसवंत सिंह मला जगभरात भेटलेल्या प्रभावी व्यक्तींपैकी एक आहेत. त्यांची सत्यनिष्ठा पर्वताप्रमाणे आहे. त्यांनी नेहमीच माझ्याशी अतिशय स्पष्टपणे संवाद साधला."

भारताची बाजू इतक्या चांगल्या पद्धतीने माझ्यासमोर कुणीच मांडली नाही. त्यांच्याच प्रयत्नामुळे राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन यांचा भारत दौरा होऊ शकला.

पण, 2004 मध्ये भारताचे परराष्ट्र मंत्री नटवर सिंह यांनी त्यांच्यावर टीका केली होती. त्यांनी अमेरिकेचे उपपरराष्ट्र मंत्री स्ट्रोब यांच्याऐवजी मेडलिन ऑलब्राईट यांच्याशी चर्चा करायला हवी होती, असं त्यांनी म्हटलं होतं.

इंग्रजी भाषेवर प्रभुत्व

जसवंत सिंह यांचा जन्म 3 जानेवारी 1938 ला बारमेर जिल्ह्यातील जसोल गावात झाला. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या पार्श्वभूमीतून न येणाऱ्या मोजक्या नेत्यांच्या यादीत जसवंत सिंह यांचा नाव होतं.

त्यांचं शिक्षण अजमेरच्या सुप्रसिद्ध मेयो कॉलेजमधून झालं. जसवंत सिंह इंग्रजी भाषेवरील आपल्या प्रभुत्वामुळे लोकप्रिय होते. पण त्यांच्या महाविद्यालयीन वयात त्यांना इंग्रजी येत नव्हती. त्यांनी याबाबत आपली आत्मकथा 'अ कॉल टू ऑनर' मध्ये लिहिलं आहे.

इंग्रजी न येणं माझ्यासाठी लज्जास्पद होतं. पण ही भाषा शिकण्यासाठी इतर कुणाची मदत घेणं मला पटत नव्हतं. त्यामुळेच मीच ही भाषा शिकून यात पारंगत व्हायचं, हा निर्णय घेतला."

वाजपेयी यांचे निकटवर्तीय

जसवंत सिंह यांना जवळून ओळखणाऱ्या लोकांना नक्कीच त्यांच्याबददल माहित असेल. जसवंत सिंह खूपच सुसंस्कृत, ज्ञानी आणि स्पष्ट स्वभावाचे होते.

बोलण्याची कला त्यांच्याकडे होती. ते अत्यंत विचारपूर्वक बोलत असत.

त्यांना अनेकवेळा भेटलेले ज्येष्ठ पत्रकार प्रभू चावला सांगतात, "त्यांच्यासारखे शालीन आणि सुसंस्कृत व्यक्ती राजकारणात खूप कमी होते. लष्करातील कारकीर्द सोडल्यानंतरसुद्धा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारताचं परराष्ट्र, अर्थ आणि संरक्षण मंत्रिपद भूषवणाऱ्या जसवंत सिंह याचं आज (27 सप्टेंबर) निधन झालं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 1999नंतर काँग्रेसमध्ये जेव्हा जेव्हा मुख्यमंत्री बदलायची किंवा मुख्यमंत्री निवडीची चर्चा झाली, तेव्हा तेव्हा पतंगराव कदम यांचं नाव नेहमी चर्चेत आलं. साधारणतः पाच वेळा मुख्यमंत्रिपदासाठी त्यांचं नाव प्रमुख दावेदार म्हणून पुढे आलं. पण पाचही वेळेला त्यांना या पदानं हुलकावणी दिली.

1999 ते 2014 दरम्यान महाराष्ट्रात निवडणुका जिंकून आल्यावर किंवा आधीच्या मुख्यमंत्र्यांना राजीनामे द्यावे लागल्यानं साधारणतः सहा वेळा काँग्रेसने मुख्यमंत्रिपदाच्या उमेदवाराविषयी चर्चा केली. त्यापैकी पाच वेळा पतंगराव कदम यांचं नाव अग्रभागी होतं, असं राजकीय निरीक्षक सांगतात.

"एक दिवस आपण राज्याचं नेतृत्व हातात घ्यावं, महाराष्ट्राचं मुख्यमंत्री व्हावं, अशी त्यांची खूप इच्छा होती", कोल्हापुरातले ज्येष्ठ पत्रकार वसंत भोसले यांनी पतंगरावांच्या आठवणी सांगताना बीबीसीला ही माहिती दिली.

"1999ला सरकार स्थापनेच्या निमित्तानं वार्तांकनासाठी मी दहा-बारा दिवस मुंबईत होतो. त्यातील आठ-नऊ दिवस रोज पतंगराव कदम यांची भेट झाली. त्यावेळी ते नेहमी म्हणायचे की मी, एक दिवस मुख्यमंत्री होणारच. पण राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसमध्ये इतर भागातील  आमदार जास्त निवडून आले होते. त्यामुळे पतंगराव त्यांचा दबावगट निर्माण करू शकले नाहीत आणि विलासरावांनी बाजी मारली."

"त्या वेळी ते म्हणाले होते की, ही संधी गेली, पुढच्या वेळी पाहू," असं भोसले सांगतात.

सांगलीतले पत्रकार शिवाजी मोहिते हेही पतंगरावांची अशीच एक आठवण सांगतात, "सांगलीत पत्रकारांशी बोलताना ते नेहमी म्हणायचे की, माझी खूप इच्छा आहे. पण अजून माझा नंबर येत नाही."

"1999च्या निवडणुकीच्या वेळी ते स्पर्धेत होते. विलासराव देशमुख, सुशीलकुमार शिंदे आणि पतंगराव यांचं नाव चर्चेत होतं. पण ते होऊ शकलं नाही. नंतरच्या काळात तब्येतीमुळे किंवा अन्य कारणांमुळे असेल पण ते स्पर्धेतून बाजूलाच गेले."

"युतीच्या पराभवानंतर काँग्रेसची 1999मध्ये पहिल्यांदा सत्ता आली तेव्हा आणि 2008ला त्यांनी खूप प्रयत्न केले होते", असं मोहिते सांगतात.

मुंबईतले राजकीय पत्रकार संतोष प्रधान सांगतात, "पतंगराव कदम हे स्वतःच सांगायचे की माझं नाव स्पर्धेत आहे."

"राज्यात काँग्रेस सत्तेत असताना 2003मध्ये विलासराव देशमुख यांना मुख्यमंत्रिपदावरून दूर करायचं ठरलं तेव्हा पतंगराव आणि रोहिदास पाटील यांनी प्रयत्न केले होते. ते दिल्लीतही जाऊन आले होते. पण त्यावेळी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि राज्याच्या राजकारणातलं मुरब्बी व्यक्तिमत्व पतंगराव कदम यांचं शुक्रवारी (दिनांक 9 मार्च) मुंबईच्या लीलावती रुग्णालयात निधन झालं. गेले काही दिवस ते आजारी होते. त्यांच्या निधनानंतर महाराष्ट्राचे न होऊ शकलेले मुख्यमंत्री म्हणून अनेकांनी त्यांचा उल्लेख केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2014 : विधानसभा निवडणुकीपूर्वीची सभा : देवेंद्र फडणवीस तावातावाने म्हणाले, "आमचं सरकार आलं, तर अजित पवार चक्की पीसिंग, अॅण्ड पीसिंग... अॅण्ड पीसिंग..."

2019 : एबीपी माझा कट्टा : देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, "राष्ट्रवादीशी युती होणं शक्यच नाही. नाही, नाही, नाही. एकवेळ रिकामे राहू, एकवेळ सत्तेशिवाय राहू. मला कोणीतरी विचारलं, तुमचा विवाह होणार आहे का ? मी म्हटलं, अविवाहित राहणं पसंत करीन, पण राष्ट्रवादीसोबत जाणार नाही...नाही...नाही."

23 नोव्हेंबर 2019 : देवेंद्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री म्हणून तर अजित पवार यांनी महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली.

विधानसभा निवडणूक होण्यापूर्वी भाजपला अजित पवारांना सिंचन घोटाळा प्रकरणी तुरुंगात पाठवायचं होतं. निवडणुकीच्या आधी 24 सप्टेंबरला महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक घोटाळा प्रकरणी एन्फोर्समेंट डिरेक्टरेटने महणजेच ईडीने त्यांच्यावर गुन्हाही दाखल केला. याच अजित पवारांनी देवेंद्र फडणवीस यांच्यासोबत शनिवारी शपथ घेतल्याने राज्यात खळबळ उडाली.

निवडणुकीच्या आधी भाजपने ज्या पक्षाच्या विरोधात भूमिका घेतली होती, त्यांच्याच एका नेत्याच्या मदतीने भाजपने महाराष्ट्रात सत्ता स्थापन केली. अजित पवारांवर सिंचन घोटाळा आणि महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक घोटाळा प्रकरणी आरोप आहेत. भाजप आणि देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या भाषणांतून वेळोवेळी यावर टीकाही केली.

 सिंचन घोटाळा काय आहे?

जलसंधारण खात्यातील तत्कालीन मुख्य अभियंते विजय पांढरे यांनी महाराष्ट्राच्या राज्यपालांना पत्र लिहीत विविध कंत्राटांमध्ये अनियमितता झाल्याचा आरोप केला होता.

1999 ते 2009 या कालावधीमध्ये अजित पवार हे राज्याचे जलसंधारण मंत्री होते. या काळात रु.20,000 कोटींच्या एकूण 38 प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली,  यामध्ये अनियमितता असल्याचं विजय पांढरेंनी म्हटलं होतं.

दशकभराच्या काळामध्ये विविध सिंचन प्रकल्पांवर 70,000 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले. पण राज्याच्या सिंचनामध्ये फक्त 0.1% सुधारणा झाल्याचं राज्याच्या आर्थिक पाहणी अहवालात उघडकीला आलं. सिंचन प्रकल्पांच्या कंत्राटांसाठी बनावट कागदपत्रांचा वापर करण्यात आला आणि अपात्र कंत्राटदारांना ही कामं देण्यात आली, प्रकल्पांना विलंब झाल्याने खर्चात भरमसाठ वाढ झाली, असं याविषयी एसीबीने त्यांच्या अहवालात म्हटलं आहे.

तर आपण सचिव पातळीवरील अधिकाऱ्यांच्या सल्ल्यांनुसार हे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अजित पवार आता देवेंद्र फडणवीसांच्या मंत्रिमंडळात उपमुख्यमंत्री आहेत. पण, त्यांच्या वक्तव्यांचा इतिहास मात्र काही वेगळाच आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2014 मध्ये औरंगाबाद मध्य आणि मुंबईतील भायखळा या दोन मतदारसंघातून एमआयएमचे आमदार निवडून आले होते. मात्र, यंदाच्या म्हणजे 2019 च्या विधानसभा निवडणुकीत एमआयएमनं या दोन्ही जागा गमावल्या आहेत.

मात्र, एमआयएमची आमदारसंख्या दोनच राहिली आहे. कारण धुळे शहर आणि मालेगाव मध्य या दोन जागा जिंकण्यात एमआयएमला यश मिळालं आहे.

धुळे शहर मतदारसंघातून फारूक शाह तर मालेगाव मध्य मतदारसंघातून मुफ्ती मोहम्मद इस्माईल जिंकले आहेत.

यंदा उत्तर महाराष्ट्रात कोण किती जागा जिंकलं?

औरंगाबाद मध्य आणि मुंबईतील भायखळा या दोन मतदारसंघातून 2014 साली एमआयएमचे आमदार जिंकले होते. ही दोन्ही ठिकाणं मुस्लीमबहुल लोकसंख्या असलेली आहेत.

मात्र, यंदा जिंकलेल्या मालेगाव मध्य वगळल्यास धुळे शहरात निर्णायक मुस्लिम मतं नाहीत. त्यामुळे धुळे शहरात एमआयएमनं कशी बाजी मारली आणि कोणती समीकरणं कामी आली, याचा आढावा बीबीसी मराठीनं घेतला आहे.

धुळे शहरात एमआयएमचा विजय कसा झाला?

धुळे महापालिका निवडणुकीपासूनच भाजपचे विद्यमान आमदार अनिल गोटे पक्षावर नाराज होते. त्यामुळं ते धुळे शहरातून अपक्ष लढले. काँग्रेस-राष्ट्रवादीनं इथं उमेदवार न देता अनिल गोटेंना पाठिंबा दिला होता.

आघाडीनं गोटेंना पाठिंबा दिल्यानं राष्ट्रवादीचे माजी आमदार राजवर्धन कदमबांडे नाराज झाले आणि अपक्ष म्हणून रिंगणात उतरले. त्यात शिवसेनेनंही हिलाल लाला माळींच्या रूपानं उमेदवार दिला होता.

धुळे शहर मतदारसंघात मुस्लिमांची संख्या लक्षणीय आहे. त्यामुळं एमआयएमनंही या मतदारसंघात लक्ष देत फारूक शाह यांना रिंगणात उतरवलं होतं.

फारूक शाह

धुळे शहर मतदारसंघाचा गेल्या दोन दशकांचा इतिहास पाहता हा मतदारसंघ 1999 सालापासून आलटून-पालटून अनिल गोटे आणि राजवर्धन कमदबांडे यांच्याकडेच राहिला आहे. 1995 आणि 2004 अशा दोनवेळा राजवर्धन कदमबांडे तर 1999, 2009 आणि 2014 अशा तीनवेळा अनिल गोटे इथून विजयी झाले आहेत.

गेली दोन दशकं आलटून-पालटून धुळे शहराचं विधानसभेत प्रतिनिधित्व करणाऱ्या अनिल गोटे आणि राजवर्धन कदमबांडे यांना बाजूला सारत इथल्या जनतेनं एमआयएमचे फारूक शाह यांना निवडलंय.

उत्तर महाराष्ट्रातील वरिष्ठ पत्रकार मिलिंद सजगुरे सांगतात, "धुळे शहर मतदारसंघात सुमारे 90 हजार मतदार मुस्लीम, तर एक लाख 80 हजार मतदार इतर आहेत. एक लाख 80 हजार मतदार गोटे, कदमबांडे आणि माळींमध्ये विभागली गेली आणि 90 हजार मतं एकगठ्ठा फारूक शाहांना मिळाली,...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

असदुद्दीन ओवेसी यांच्या एमआयएम पक्षाचे महाराष्ट्रात पुन्हा एकदा दोन आमदार निवडून आले. आधीचे मतदारसंघ राखण्यात एमआयएमला अपयश आलं असलं, तरी मालेगाव मध्य आणि धुळे शहराची जागा जिंकत एमआयएमनं उत्तर महाराष्ट्रात प्रवेश केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2017 ते 2020 या कालखंडात प्रसिद्ध झालेल्या दोन हजारहून अधिक बातम्यांचं विश्लेषण करून हा निष्कर्ष काढण्यात आला आहे. महिला खेळाडूंशी संबंधित बातम्यांपैकी केवळ 1 टक्का बातम्यांनाच पहिल्या पानावर जागा मिळते.

माध्यमांमध्ये महिला खेळाडूंना दिलं जाणारं महत्त्व

2017 मध्ये 10 बातम्यांपैकी केवळ एकच बातमी ही महिला खेळाडूबद्दलची होती. अर्थात, 2020 हे वर्ष उजाडेपर्यंत परिस्थिती बरीच बदलली होती. मात्र या काळातील वार्तांकनात मोठ्या प्रमाणावर चढ-उतारही दिसून येत होते. त्याचं एक कारण म्हणजे नेहमी होणाऱ्या ऑलिम्पिक्स, कॉमनवेल्थ गेम्स, टेनिसच्या स्पर्धा किंवा बॅडमिंटन लीगसारख्या मोठ्या स्पर्धांच्या घोषणा. या स्पर्धांबद्दलच्या वार्तांकनामध्ये महिला खेळाडूंना जागा मिळायची.

उदाहरणार्थ- कोव्हिड-19 चा प्रादुर्भाव जगभरात होण्यापूर्वी पुढची ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा टोक्यो इथे होईल, अशी चर्चा होती. त्यानंतर ऑलिम्पिकसाठीच्या पात्रता स्पर्धा तसंच नवनवीन विक्रम याच्या बातम्या येऊ लागल्या.

दुसरं उदाहरण म्हणजे ICC महिला टी20 वर्ल्ड कप स्पर्धेचं. 2020 च्या सुरूवातीला झालेल्या या स्पर्धेमध्ये भारताच्या संघाने अंतिम फेरीत धडक मारली होती. शफाली वर्माची कामगिरी वर्ल्ड कपमध्ये गाजली होती.

तिच्या विक्रमी कामगिरीची दखल घेत अनेक वर्तमानपत्रांनी 'शफाली वर्मा कोण आहे?' आणि 'शफालीपासून आम्हाला प्रेरणा मिळते' अशा हेडलाइन्स करत वेगवेगळ्या बातम्या केल्या होत्या.

कोणत्या खेळाला दिलं जातं सर्वाधिक प्राधान्य?

महिला खेळाडूंबद्दलच्या बातम्यांचा विचार केला तर टेनिस या खेळाला इतर खेळांच्या तुलनेत अधिक प्राधान्य दिलं जात असल्याचं संशोधनातून समोर आलं आहे. त्याखालोखाल बॅडमिंटन, अॅथलेटिक्स, बॉक्सिंग या खेळांचा क्रमांक आहे.

पीव्ही सिंधू, सानिया मिर्झा, सायना नेहवाल आणि मेरी कोमसारख्या महिला खेळाडूंना पहिल्या पानावर तसंच क्रीडाविषयक पानावरही प्रामुख्यानं स्थान दिलं जातं. विशेष म्हणजे संघात खेळणाऱ्या खेळाडूंपेक्षाही एकट्यानं खेळणाऱ्या महिला खेळाडूंना अधिक प्रसिद्धी मिळते.

बीबीसीनं केलेल्या संशोधनातून समोर आलं की, 50 टक्के बातम्या या एकट्या खेळणाऱ्या महिला खेळाडूंच्या होत्या, तर 21 टक्के बातम्यांमधून महिला आणि पुरुष खेळाडूंना स्थान दिलं गेलं होतं.

वार्तांकनाचा दर्जा

क्रीडाविषयक पानावर पुरुष खेळाडूंच्या बातम्या अधिक ठळकपणे छापलेल्या असतात. त्यांचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

खेळांबद्दलच्या बातम्यांचा विचार केला, तर महिला खेळाडूंना दिली जाणारी प्रसिद्धी ही पुरुष खेळाडूंच्या तुलनेत तीस टक्क्यांपेक्षाही कमी असते, असं बीबीसीनं केलेल्या एका संशोधनातून समोर आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2019 च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीची कधीही चर्च निघाली की, शरद पवारांच्या साताऱ्यातील पावसातील सभेची आठवण काढली जातेच. त्या सभेतील पावसात भिजत भाषण करतानाच्या शरद पवारांच्या दृश्यानं महाराष्ट्रातील सोशल मीडिया दाणाणून सोडला. माध्यमांनी हे दृश्य दाखवलं.

निवडणुकीत 'नेरेटिव्ह' तयार करण्याला आणि बदलण्याला मोठं महत्त्व दिलं जातं. या सभेनं तेच केल्याचं आजही  राजकीय वर्तुळातील जाणकार सांगतात.

शरद पवार यांच्या या सभेची आठवण निघण्याचं कारण म्हणजे अमेरिकेतील निवडणूक आणि तेथील ट्रंप यांचे प्रतिस्पर्धी जो बायडन यांची भर पावसातली सभा.

अमेरिकेच्या दक्षिण-पूर्व भागातील फ्लोरिडा राज्यात जो बायडन यांची ही सभा झाली. सभा सुरू असतानाच पाऊस आला आणि भर पावसातच जो बायडन हे भाषण करत राहिले.

जो बायडन पावसातल्या सभेचा फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट केला. फोटो ट्वीट करताना बायडन यांनी कॅप्शनमध्ये लिहिलं, 'This storm will pass, and a new day will come.' म्हणजेच, 'हे वादळ निघून जाईल, आणि एक नवीन दिवस उजाडेल.'

अर्थात, पावसाचा जोर वाढल्यानंतर जो बायडन यांना सभा आटोपती घ्यावी लागली खरी, पण सोशल मीडियावर चर्चेला उधाण आलं आहे.

जो बायडन यांनी फोटो ट्वीट केल्यानंतर तर सोशल मीडियावर प्रतिक्रियांचाही 'पाऊस' पडला. अमेरिकेत तर अनेक प्रतिक्रिया पाहायला मिळत आहेतच, मात्र बऱ्याच भारतीयांनीही आणि त्यातही विशेषत: महाराष्ट्रातील लोकांनी हा फोटो शेअर करत त्याची तुलना शरद पवार यांच्या साताऱ्यातील सभेशी केली आहे.

याला जोड मिळालीय शरद पवार आणि जो बायडन यांच्या वयाचीही. दोघांच्या वयातही एक-दोन वर्षांनी फरक आहे. म्हणजे शरद पवार आता 79 वर्षांचे तर बायडन हे 77 वर्षांचे आहेत.

सर्वसामान्य कार्यकर्त्यांनी या फोटोंची तुलना करणं इथवर ठीक होतं, पण आता शरद पवार यांचे नातू आणि राष्ट्रवादीचे कर्जत-जामखेडचे आमदार रोहित पवार यांनीही ट्वीट करून तुलना केलीय.

रोहित पवार म्हणालेत, "जेव्हा सभेत जोरदार पाऊस येतो, पण नेता आणि जनता तसूभरही विचलित होत नाही, तेव्हा तो पाऊस जुन्याला वाहून लावण्यासाठी आणि नव्याला न्हाऊ घालण्यासाठी आलेला असतो, असंच म्हणावं लागेल."

2019 ला हे महाराष्ट्राने बघितलंय आणि आता अमेरिकेतही हाच अंदाज आहे, असंही रोहित पवार म्हणाले.

अर्थात, इथे एक गोष्ट नमूद करायला हवी, ती म्हणजे, शरद पवार यांची सभा सातारा लोकसभा मतदारसंघात झालेल्या पोटनिवडणुकीसाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्र विधानसभेच्या निवडणुका सुरू असताना देवेंद्र फडणवीस यांच्या 'मैदानात खेळाडूच दिसत नाही,' या वक्तव्याची बरीच चर्चा होती. त्याचवेळी 18 ऑक्टोबरला साताऱ्यात भर पावसात एक सभा झाली आणि या सभेनं निवडणुकीच्या मैदानाची गणितंच बदलली. या पावसातल्या सभेचे वक्ते होते शरद पवार.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2020 च्या कॅलेंडरमध्येही किती लाल चौकटी असतील, हा विचार तुम्हीही करत आहात का? महाराष्ट्र सरकारनं 2020 मधली सार्वजनिक सुट्ट्यांची यादी जाहीर केली आहे. या यादीनुसार यावर्षी एकूण 24 सुट्ट्या मिळणार आहेत.

2020 मध्ये एकूण 24 सुट्ट्या मिळणार आहेत. त्यापैकी प्रजासत्ताक दिन, पारशी नववर्ष दिन, मोहरम आणि दसरा या सुट्ट्या रविवारी आल्या आहेत.

गुड फ्रायडे (6 एप्रिल), महात्मा गांधी जयंती  (2 ऑक्टोबर), ख्रिसमस (25 डिसेंबर) सारख्या सुट्टया शुक्रवारी येत असल्यामुळे या महिन्यांमध्ये शुक्रवार-शनिवार-रविवार अशी सलग तीन दिवसांची सुट्टीही तुम्हाला मिळू  शकते.

नव्या वर्षाच्या पहिल्याच महिन्यात बँक कर्मचाऱ्यांना सुट्याच सुट्या मिळणार आहेत. रिझर्व्ह बँकेनं वेबसाइटवर दिलेल्या माहितीनुसार जानेवारी महिन्यात 14 दिवस बँका बंद राहतील. बँकाना असलेल्या सुट्ट्यांमध्ये वेगवेगळ्या राज्यातील सुट्टयांसोबतच दुसरा आणि चौथा शनिवार तसंच चार रविवारचाही समावेश आहे. त्यामुळे बँक हॉलिडेचा विचार करूनच या महिन्यात तुमच्या कामांचं नियोजन करा.

याव्यतिरिक्त बँकांना वार्षिक लेखे पूर्ण करण्यासाठी 1 एप्रिल 2020ला सुट्टी देण्यात आली आहे. ही सुट्टी बँकांपुरती मर्यादित असेल, ती शासकीय कार्यालयांसाठी लागू नसेल

सार्वजनिक सुट्ट्यांची यादी पुढीलप्रमाणे -

नरेंद्र मोदी, राहुल गांधींकडून नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा

नवीन वर्षानिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी नागरिकांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.

त्यांनी म्हटलंय, "2020 या वर्षासाठी तुम्हा सगळ्यांना शुभेच्छा. येणारं वर्ष तुमच्या सगळ्यांसाठी आनंददायी, आरोग्यदायी आणि स्वप्नांची पूर्तता करणारं ठरो."

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनीही ट्वीट करून नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीदेखील जनतेला नवीन वर्षाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.

"नवीन वर्षाचं स्वागत आपण सगळ्यांनी आनंदानं आणि उत्साहानं करूया," असं त्यांनी म्हटलंय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नवीन वर्षाला सुरुवात झाल्यावर एका गोष्टीची सगळ्यांनाच उत्सुकता असते, ती म्हणजे यंदा आपल्याला किती सुट्ट्या मिळणार आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2020च्या जूनमध्ये पूर्व लडाखमधल्या गलवान खोऱ्यात भारतीय लष्करासोबत झालेल्या झटपटीमध्ये आपले 5 अधिकारी आणि सैनिक मारले गेल्याचं चीनने पहिल्यांदाच मान्य केलंय.

चिनी सैन्याच्या पीएलए डेली (PLA Daily) या अधिकृत वर्तमानपत्राचा दाखला देत चीनमधलं सरकारी वर्तमानपत्र ग्लोबल टाईम्सने पहिल्यांदाच 'आपल्या सार्वभौमत्वाचं संरक्षण करताना प्राणांची आहुती देणाऱ्या सैनिकांना श्रद्धांजली देण्यासाठी' त्यांची नावं आणि माहिती छापली आहे.

काराकोरम पर्वतांमधल्या या 5 अधिकारी आणि सैनिकांची चीनच्या सेंट्रल मिलिट्री कमिशनने ओळख पटवली असून त्यांचा पदवी देऊन सन्मान करत असल्याचं PLA डेलीच्या शुक्रवारच्या वृत्तात म्हटलंय.

या अहवालामध्ये पहिल्यांदाच चिनी सैन्याने गलवानमधल्या झटापटीचा तपशील दिला आहे. 'कशाप्रकारे भारतीय लष्कराने तिथे मोठ्या प्रमाणात सैनिक पाठवून त्यांना लपवून ठेवलं आणि ते कशाप्रकारे ते चिनी सैन्याला माघार घ्यायला भाग पाडत होते' हे यामध्ये सांगण्यात आलंय.

'स्टीलचे दंडुके, खिळे लावलेले दंडुके आणि दगडांच्या हल्ल्यादरम्यान चीनच्या सैनिकांनी कशाप्रकारे देशाच्या सार्वभौमत्वाचं रक्षण केलं,' हे देखील यामध्ये सांगण्यात आलंय.

PLA डेलीच्या वृत्तात म्हटलंय, "एप्रिल 2020नंतर परदेशी सैन्याने आधीच्या कराराचं उल्लंघन केलं. रस्ते आणि पूल तयार करण्यासाठी ते सीमा पर करू लागले आणि सीमेवरची परिस्थिती बदलत जाणीवपूर्वक चिथावणी देण्यात आली. बोलणी करण्यासाठी पाठवण्यात आलेल्या चिनी सैनिकांवरही त्यांनी हल्ला केला."

चीनचे एक जवान चेन शियांगराँह यांचा उल्लेख करत या वर्तमानपत्राने लिहीलंय, "शत्रूंची संख्या खूप जास्त असली तरी आपण गुडघे टेकणार नाही, त्यांनी दगडांनी हल्ला करूनही आम्ही त्यांना पळवून लावलं, असं या सैनिकाने त्याच्या डायरीमध्ये लिहीलंय."

गलवानमधली झटापट

गेल्या वर्षीच्या 15 जूनला पूर्व लडाखमधल्या गलवान खोऱ्यात झालेली ही झटापट म्हणजे गेल्या चार दशकांमधला भारत - चीन सीमेवरचा सगळ्यात गंभीर संघर्ष असल्याचं म्हटलं गेलं.

यामध्ये 20 भारतीय सैनिक मरण पावले. आपले सैनिक मारले गेल्याचं भारताने त्याचवेळी जाहीर केलं होतं. पण चीनने आतापर्यंत कधीही आपले किती सैनिक मारले गेले, याविषयीची माहिती दिली नव्हती.

पण या झटापटीदरम्यान चीनचं मोठं नुकसान झाल्याचा दावा भारताने केला होता.

या संघर्षामध्ये चीनचे 45 सैनिक मारले गेल्याचं वृत्त 'तास' या रशियन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गलवानमध्ये भारतासोबत झालेल्या झटापटीत आपले सैनिक मारले गेल्याची कबुली चीनने पहिल्यांदाच दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 2022 पर्यंत शेतकऱ्यांचं उत्पन्न दुप्पट करायचं असेल तर सरकारला कोणत्या आव्हानांना तोंड द्यावं लागेल?

त्यांच्या या घोषणेनंतर सर्व चर्चा शेतीतून दुप्पट उत्पन्नाभोवती केंद्रित झाली. या घोषणेचे पडसाद त्या वर्षीच्या अर्थसंकल्पातही दिसले. अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी अर्थसंकल्पात शेतकऱ्यांचं उत्पन्न वाढवण्यासाठी तरतूद देखील केली.

त्यानंतर सरकारनं कृषी खात्याचे अतिरिक्त सचिव डॉ. अशोक दलवाई यांच्या अध्यक्षतेखाली एका समितीची स्थापना केली. या समितीनं 9 खंडांचा अहवाल सादर केला आहे.

कृषी क्षेत्रात सुधारणेसाठी समितीनं अनेक शिफारसी केल्या आहेत. शेती सुधारायची असेल तर काय करावं, काय नाही, याची सविस्तर चर्चा या अहवालात करण्यात आली आहे. पण या शिफारसींवर अंमलबजावणी होणं ही अशक्य कोटीची गोष्ट वाटत आहे.

पंतप्रधानांनी घोषणा केल्यानंतर शेतकऱ्यांचं उत्पन्न कसं वाढेल, याबाबतची चर्चा सुरू झाली. आता भलेही सरकारला दुसऱ्या विषयांवर चर्चा घडवून आणायची असली आणि या मुद्द्यांकडे कानाडोळा करायचा असला तरी आता शेतकऱ्यांच्या सरकारकडून अपेक्षा वाढल्या आहेत. तेव्हा 2022 पर्यंत शेतकऱ्यांचं उत्पन्न दुप्पट करण्याची घोषणा किती वास्तववादी आहे, हे आपण तपासून पाहू.

शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाबाबतची आकडेवारी NSSOने जाहीर केली आहे. 2002 ते 2013 या काळातली शेतकऱ्यांच्या स्थितीची पाहणी या अहवालात आहे. 2012-13च्या NSSO पाहणीमध्ये 35,000 शेतकरी कुटुंबाच्या आर्थिक स्थितीचा आढावा घेण्यात आला. त्यानुसार त्या वर्षी शेतकऱ्यांच्या नाममात्र उत्पन्नात 11.8 टक्क्यांची वाढ झाली होती. जर याच दरानं उत्पन्नात वाढ झाली तर सहा वर्षांमध्ये शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट होऊ शकतं.

पंतप्रधान मोदी यांच्या वक्तव्याने शेतकऱ्यांच्या आशा उंचावल्या आहेत.

पाच वर्षांनंतर हेच आकडे दाखवून आम्ही शेतकऱ्यांचं उत्पन्न दुप्पट केलं, असं सरकारला म्हणता आलं असतं, पण माध्यमं आणि कृषितज्ज्ञ एकच प्रश्न वारंवार विचारत गेले - सरकार शेतकऱ्यांचं नाममात्र उत्पन्न दुप्पट करण्यावर भर देणार आहे की त्यांचं अस्सल उत्पन्न दुप्पट करण्यावर भर देणार आहे?

शेवटी या प्रश्नाचं उत्तर देणं सरकारला भाग पडलं आणि दलवाई समितीनं ही गोष्ट मान्य करत म्हटलं की चलनवाढीला गृहीत धरून शेतकऱ्यांचं अस्सल उत्पन्न दुप्पट करण्याला सरकार प्राधान्य देईल. 2022 पर्यंत शेतकऱ्यांचं अस्सल उत्पन्न दुप्पट होण्याच्या दृष्टीनं प्रयत्न केला...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 28 जानेवारी 2016 ला उत्तर प्रदेशात एक घोषणा केली होती - "2022 पर्यंत शेतकऱ्यांचं उत्पन्न दुप्पट होईल, या दृष्टीनं प्रयत्न केले जातील."


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 21 वर्षांच्या प्रदीपची हत्या करण्यात आली

भावनगर जिल्ह्यातील टिंबी गावातील प्रदीप राठोड हा युवक आपल्या घोडीवर बसून घराबाहेर गेला आणि परतलाच नाही.

गुरुवारी रात्री प्रदीप वडिलांना रात्रीचं जेवण एकत्र करू असं सांगून घराबाहेर पडला. रात्र झाली तरी तो परतला नाही म्हणून त्याच्या वडिलांना काळजी वाटू लागली. ते त्याचा शोध घेत गावाबाहेर आले आणि तिथे त्यांना मुलाचा मृतदेह सापडला. शेजारीच त्याची घोडी बांधलेली होती.

या प्रकरणात तीन जणांना अटक करण्यात आली आहे. प्रदीपचा मृतदेह भावनगरच्या सर टी. रुग्णालयात नेण्यात आला. तिथं पोस्टमार्टम करण्यात आलं, पण मृतदेह स्वीकारण्यास कुटुंबीयांनी नकार दिला. या प्रकरणातील सर्व आरोपींना जोवर अटक केली जाणार नाही तोपर्यंत मुलाचा मृतदेह स्वीकारणार नाही, असा पवित्रा त्यांनी घेतला.

प्रदीपचे वडील कालूभाई यांनी 'बीबीसी गुजराती'ला सांगितलं की, "प्रदीपनं दोन महिन्यांपूर्वी घोडी विकत घेतली होती. घोडी घेतल्यापासून त्याला धमक्या येऊ लागल्या होत्या. तो म्हणू लागला की मी घोडी विकून टाकीन पण मीच त्याला म्हटलं राहू दे. तो शेतात घोडीवर बसूनच जात असे. ज्या दिवशी ही घटना घडली त्या दिवशी तो संध्याकाळी शेतातून परतला. नंतर पुन्हा तो बाहेर गेला आणि ही घटना घडली."

टिंबी गावची लोकसंख्या अंदाजे 300 आहे. त्यांच्या गावाजवळ उमराळा नावाचं एक गाव आहे. " उमराळातल्या लोकांनी त्याला आठ दिवसांपूर्वी धमकी दिली होती. घोडी विकून टाक असं देखील त्यांनी म्हटलं होतं आणि जर तू हे केलं नाहीस, तर तुला मारून टाकू असं एकानं माझ्या मुलाला म्हटलं होतं," अशी माहिती कालूभाई यांनी दिली.

उमराळा पोलीस स्टेशनचे निरीक्षक के. जे. तलपडा यांनी सांगितलं की, "आम्ही तक्रार नोंदवली आहे आणि तपास सुरू आहे. तीन जणांना अटक करण्यात आली आहे. या प्रकरणाच्या तपासासाठी भावनगर क्राइम ब्रांचची मदत घेतली जाईल."

या प्रकरणावर गुजरात सरकारनं भाष्य केलं आहे. "आम्ही भावनगरच्या अधिकाऱ्यांना घटनास्थळी जाण्याचे आदेश दिले आहेत. या संदर्भात अहवाल देखील मागवण्यात आला आहे. आरोपींना लवकरच अटक केली जाईल," असं सामाजिक न्यायमंत्री ईश्वरभाई परमार यांनी म्हटलं आहे.

दलित नेते अशोक गिल्लाधर म्हणाले, "या भागातील दलितांवर होणाऱ्या अत्याचाराचं प्रमाण वाढलं आहे. याआधी देखील दलितांच्या हत्या वाढल्या आहेत."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातमध्ये एका दलित युवकाची हत्या करण्यात आली,  त्याचा गुन्हा इतकाच होता की तो घोड्यावर बसत असे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 23 वर्षं वयाच्या आणि 4 फूट 11 इंच उंचीच्या मीराबाई चानूनं ऑस्ट्रेलियातल्या गोल्ड कोस्ट कॉमनवेल्थ स्पर्धेत भारताला सुवर्ण पदक मिळवून दिलं आहे.

स्नॅच राऊंडमध्ये 80, 84 आणि 86 किलो वजन उचलत मीराबाईंनी देशाला सुवर्ण पदक मिळवून दिलं. यासोबतच त्यांनी स्वत:चा विक्रम मोडला आहे.

यानंतर क्लीन अँड जर्क राऊंडमध्ये त्यांनी 103 किलोग्राम वजन उचललं. त्यानंतर मात्र  मीराबाईंनी मागील कॉमनवेल्थ स्पर्धेचा 103 किलोग्राम वजन उचलण्याचा स्वत:चा विक्रम मोडीत काढत 107 किलोग्राम वजन उचललं. तिसऱ्यांदा मीराबाईंनी 110 किलोग्राम वजन उचलत इतरांपेक्षा 13 किलोग्राम अधिक वजन उचलत बढत मिळवली.

दुसऱ्या स्थानावर मॉरिशिसची मारिया हानिट्रा रोलिया आहेत. ज्यांनी 170 किलो इतकं वजन उचललं.

'डिड नॉट फिनिश'

ऑलिम्पिकसारख्या खेळात प्रतिस्पर्ध्याकडून हार पत्करावी लागली तर वेगळी गोष्ट आहे. पण खेळाडू त्याचा खेळ पूर्णच करू शकला नाही तर ती गोष्ट खेळाडूच्या मानसिक धैर्याला धक्का पोहोचवणारी असते.

2016मध्ये मीराबाई यांच्यासोबत असंच झालं होतं. ऑलिम्पिकमध्ये मीराबाई अशा दुसऱ्या खेळाडू होत्या ज्यांच्या नावासमोर डिड नॉट फिनिश असं लिहिलेलं होतं.

जे वजन मीरा सराव करताना सहजपणे उचलत असत, तेच वजन ऑलिम्पिक स्पर्धेत उचलताना जणू त्यांचे हात जखडले होते. त्यावेळी भारतात रात्र असल्यामुळे खूप कमी भारतीयांनी बघितलं.

सकाळी उठल्यानंतर भारतातल्या क्रीडाप्रेमींनी जेव्हा ही बातमी वाचली तेव्हा मीराबाई त्यांच्या नजरेत व्हिलन ठरल्या. 2016मध्ये तर त्या डिप्रेशनमध्ये गेल्या आणि दर आठवड्याला त्यांना मानसिक तज्ज्ञांकडून उपचार घ्यावे लागले.

या अपयशानंतर खेळाला रामराम ठोकावा असं एकदा  मीराबाई यांच्या मनात आलं. पण त्यांनी माघार न घेता गेल्या वर्षी चांगली कामगिरी केली.

48 किलोग्राम वजन असणाऱ्या मीराबाईंनी वजनाच्या 4 पट अधिक म्हणजे 194 किलो इतकं वजन उचलत मागील वर्षी वर्ल्ड वेटलिफ्टिंग चॅम्पियनशिपमध्ये सुवर्ण पदक जिंकलं होतं. मागील 22 वर्षांत असा विक्रम करणाऱ्या मीराबाई पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या होत्या.

48 किलो वजन कायम राहावं यासाठी मीराबाईंनी त्या दिवशी जेवणसुद्धा केलं नव्हतं. याच दिवसाच्या तयारीसाठी मीराबाई मागच्या वर्षी सख्ख्या बहिणीच्या लग्नातही गेल्या नव्हत्या.

बांबू वापरून वेटलिफ्टिंगचा सराव

8 ऑगस्ट 1994ला मणिपूर इथल्या छोट्या गावात मीराबाई यांचा जन्म झाला....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वेटलिफ्टर मीराबाई चानू यांनी  कॉमनवेल्थ स्पर्धेत महिलांसाठीच्या 48 किलोग्राम वजनी गटात  सुवर्ण पदकावर आपलं नाव कोरलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 24 वर्षांच्या हुसेनबाईंनी न्यायाधीश जगदीश सहाय यांना सांगितलं की त्या एक वेश्या आहेत. मानवी तस्करीवर बंदी आणणाऱ्या एक नव्या कायद्याच्या विरोधात त्यांनी याचिका दाखल केली होती. हा कायदा घटनाबाह्य आहे, असं त्यांचं म्हणणं होतं.

बाईंचं म्हणणं होतं की, उपजीविकेच्या साधनांवर हल्ला करणारा हा कायदा घटनेतल्या कल्याणकारी राज्याच्या उद्देशालाच हरताळ फासत होता.

हुसेनबाईंनी, एका गरीब मुस्लीम वेश्येने, सामजिक संकेतांच्या विपरीत जाणारं पाऊल उचललं होतं. भारतीय समाजाने वेश्यांना गावकुसाबाहेर ठेवलं होतं तेव्हा त्यांनी न्यायधीशांना या रस्त्यावरच्या महिलांकडे बघायला भाग पाडलं होतं.

अधिकृत आकड्यांनुसार वेश्यांची संख्या 1951 मध्ये 54,000 हजारावरून 28,000 हजार झाली होती. तसं व्हावं ही समाजाचीही इच्छा होती. जेव्हा वेश्यांनी काँग्रेस पक्षाला वर्गणी दिली तेव्हा गांधीजींनी ती वर्गणी स्वीकारायला नकार दिला होता.

पण तरीही वेश्यांना मतदानाचा अधिकार होता कारण त्या पैसे कमावत होत्या, टॅक्स भरत होत्या आणि त्यांच्याकडे स्वतःची संपत्ती होती.

विस्मृतीत हरवलेली कहाणी

हुसेनबाईंच्या खाजगी आयुष्याविषयी फारशी माहिती अस्तित्वात नाही. कोणत्या आर्काइव्हमध्ये त्यांचा फोटोही नाही. त्यांच्याविषयी फक्त एवढंच कळलं की त्या आपली चुलत बहिण आणि दोन भावांबरोबर राहायच्या. त्यांच्या पालनपोषणाची जबाबदारी हुसेनबाईंवरच होती.

पण येल विद्यापीठातले इतिहासकार रोहित डे यांच्या नव्या पुस्तकात बाईंच्या 'वेश्याव्यवसायाचा अधिकार मिळावा म्हणून' केलेल्या संघर्षाची विस्मृतीत हरवलेली कहाणी आहे.

मुंबई प्रांतातल्या वेश्यांनी या कायद्याला विरोध केला होता.

'A People's Constitution: Law and Everyday Life in the Indian Republic Explores' या त्यांच्या पुस्तकात या कहाणीचा उल्लेख आहे. भारताची घटना लिहिण्याच्या कामात अनेक मोठमोठ्या लोकांचा समावेश होता, त्यातली काही तत्वं जगभरातल्या इतर घटनांवर बेतलेली होती. तरीही ब्रिटिश अधिपत्याखालून जेव्हा भारत लोकशाही बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत होता तेव्हा भारतीय लोकांची रोजची आयुष्यं आणि त्यांच्याशी निगडीत गोष्टींचा प्रभाव राज्यघटनेवर पडला.

महिला हक्कांच्या देशव्यापी आंदोलनाचा एक भाग ठरलेल्या हुसेनबाईंची कथा सांगायला रोहित डे यांना कोर्टाच्या रेकॉर्डवर अवलंबून राहावं लागलं कारणं याविषयी इतिहासात काही उल्लेख नाही.

बाईंच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अलाहबादच्या एका कोर्टात 1 मे 1958च्या दिवशी एका तरूण स्त्रीवर सगळ्यांच्या नजरा खिळल्या होत्या.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 26 जानेवारी रोजी विद्या देवी यांनी सरपंच पदाची शपथ घेतली. त्या राजस्थानमध्ये आतापर्यंत झालेल्या तीन टप्प्यातल्या ग्रामपंचायत निवडणुकीतील सर्वांत वयोवृद्ध सरपंच ठरल्या आहेत.

विद्या देवी यांनी याच वर्षी 1 फेब्रुवारी रोजी 98 वा वाढदिवस साजरा केला. अनेकांचा तर आयुष्याचा प्रवासच या टप्प्यापर्यंत पोचत नाही. मात्र, विद्या देवी यांनी या वयात लोकप्रतिनिधी बनण्याचा मान मिळवला आहे.

पुरानाबासच्या गावकऱ्यांनी त्यांच्या नेतृत्वावर विश्वास ठेवला आणि गावाचा विकास होईल अशी आशा व्यक्त केली. जिंकून आल्यावर त्या निवडणुकीआधी दिलेली वचनं पूर्ण करण्यात व्यग्र झाल्या. त्यांनी गावात स्वच्छता अभियान सुरू केलं. त्यांच्या या कामाची साक्ष पुरानाबासचे स्वच्छ रस्ते देतात.

त्यावरून लोक त्यांना उपरोधिकपणेही बोलतात. तुम्हाला गावातला फक्त कचराच तेवढा दिसला का? असंही त्यांना काही लोक म्हणाले. त्यावर त्या म्हणतात, "मी त्यांना म्हणते की मोदीही उचलतात कचरा. गेल्या दोन सरपंचांच्या कार्यकाळाविषयी बोलताना त्या म्हणतात की दहा वर्षांत पहिल्यांदा तो सरपंच झाला. त्यानंतर त्याची बायको सरपंच झाली. पण कचरा कुणीच उचलला नाही. मी उचलला."

झुनझुनूच्या जहागीरदार कुटुंबात विद्या देवी यांचा जन्म झाला. त्या काळी सहसा मुलींना शाळेत पाठवले जात नसे. त्यामुळे विद्या देवीसुद्धा कधी शाळेत गेल्या नाहीत. मात्र, गावातल्या प्रत्येक मुलाला शिक्षण मिळावं, अशी विद्या देवी यांची इच्छा आहे. त्या म्हणतात, "त्या काळी कुणी मुलींना शिकवत नव्हतं. आता तर मुली खूप शिकतात."

गावकरी सांगतात की विद्या देवी स्वतः कधीच शाळेत गेल्या नसल्या तरी या वयातही त्या गावातल्या महिलांशी शिक्षणावर बोलतात.

या वयात थकवा येत नाही का, या प्रश्नावर त्या म्हणतात, "कुठलाच आजार नाही. शरीर निरोगी आहे. आता तर नरेंदर गेल्यानंतर डोळ्यांची दृष्टी थोडी कमी झाली आहे.

मुलाच्या आठवणीने विद्या देवींचे डोळे पाणवले. 17 जानेवारी 2020 रोजी पुरानाबास ग्रामपंचायतीत सरपंच पदासाठी निवडणूक होणार होती. 13 जानेवारी रोजी जयपूरमध्ये त्यांचा मुलगा नरेंदर यांचा मृत्यू झाला. तेव्हा गावात प्रचार करत असलेल्या विद्या देवी कुटुंबासोबत जयपूरला गेल्या.

त्यांचे चिरंजीव अश्विनी कुमार कृष्णिया म्हणतात, "घरातले सगळे जयपूरला जाताच गावात सरपंच पदाच्या उमेदवार विद्या देवी यांना आयसीयूमध्ये दाखल केल्याची अफवा पसरली. मात्र, लोकांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजस्थानच्या सीकर जिल्ह्यातल्या नीमकाथाना ब्लॉकमधली पुरानाबास ग्राम पंचायत सध्या बरीच चर्चेत आहे. इथे 97 वर्षांच्या विद्या देवी पहिल्यांदा सरपंच म्हणून निवडून आल्या आहेत. विद्या देवी स्वतः कधीच शाळेत गेल्या नाहीत. मात्र, स्त्री शिक्षणावर त्यांचा भर आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 27 नोव्हेंबरला हैदराबादमध्ये एका डॉक्टर महिलेची हत्या आणि बलात्कारप्रकरणी पोलिसांनी 6 डिसेंबरला 4 आरोपींचं कथित एन्काउंटर केलं होतं.

या चारही आरोपींच्या मृतदेहांना गेल्या काही दिवसांपासून हैदराबादच्या गांधी मेडिकल कॉलेजमध्ये सुरक्षित ठेवण्यात आलं आहे.

न्यायालयात काय झालं?

न्यायालयात गांधी हॉस्पिटलचे अधीक्षक श्रवण उपस्थित होते. मृतदेहांना फ्रीजरमध्ये सुरक्षित ठेवण्यात आलं आहे, असं त्यांनी न्यायालयाला सांगितलं.

असं असलं तरी, मृतदेह 50 टक्के खराब झाले आहेत आणि पुढील 7 ते 10 दिवसांत ते पूर्णपणे सडतील.

देशातल्या एखाद्या हॉस्पिटलमध्ये या मृतदेहांना पूर्णपणे नष्ट होण्यापासून वाचण्यासाठी पर्याय आहे का, असं न्यायालयानं त्यांना विचारलं. पण, आपल्याला याची काही माहिती नाही, असं श्रवण यांनी सांगितलं.

एडव्होकेट जनरल (एजी) यांनी सांगितलं, "याचिकाकर्त्यांनी पुन्हा एकदा पोस्टमॉटर्म करण्यासाठी कोणतीही याचिका दाखल केलेली नाही. पण, पोस्टमॉर्टम पुन्हा करायचं असल्यास ते तेलंगणाच्या फॉरेन्सिक तज्ज्ञांनी करायला हवं."

या प्रकरणाच्या चौकशीसाठी विशेष चौकशी पथक (SIT) स्थापन करण्यात आल्याचं त्यांनी न्यायालयाला सांगितलं.

पोस्टमॉटर्मची मागणी

एमिकस क्यूरी (कोर्टाचे सहकारी) प्रकाश रेड्डी यांनी म्हटलं, "याचिकाकर्त्यांनी सर्वोच्च न्यायालयात लिहिलेल्या पत्रात पुन्हा एकदा पोस्टमॉटर्मची मागणी केली आहे. एजी म्हणताहेत त्याप्रमाणे त्यासाठी वेगळ्या जनहित याचिकेची गरज नाहीये."

सर्वोच्च न्यायालयात आपल्या आदेशात महत्त्वपूर्ण पुराव्यांना सुरक्षित ठेवण्याचं सांगितलं आहे.

"एखाद्या स्वतंत्र संस्थेला पुन्हा एकदा पोस्टमॉटर्मची करायला दिलं, तर या प्रक्रियेविषयी विश्वास निर्माण होईल. हॉस्पिटलच्या अधीक्षकांनी मृतदेहाच्या स्थितीविषयी सांगितलं आहे, ते पुढच्या 10 दिवसांत पूर्णपणे सडतील. त्यामुळे लवकरात लवकर मृतदेहांना त्यांच्या कुटुंबीयांकडे सुपूर्द करणं गरजेचं आहे," असंही रेड्डी म्हणाले.

यानंतर तेलंगणा उच्च न्यायालयानं 23 तारखेच्या संध्याकाळी 5 पर्यंत या मृतदेहांचं पोस्टमॉर्टम करण्याचा आदेश दिला.

मेडिकल बोर्ड करेल पोस्टमॉटर्म

पोस्टमॉटर्मची करताना त्याचा व्हीडिओ बनवण्यात येईल. पुराव्यांना सीलबंद आच्छादन ठेवण्यात येईल.

हे पोस्टमॉर्टम मेडिकल बोर्ड ऑफ इंडिया करेल. पोस्टमॉटर्मनंतर या मृतदेहांना पोलिसांच्या देखरेखीखाली कुटुंबीयांना सोपवण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तेलंगणा हायकोर्टानं शनिवारी (21 डिसेंबर) हैदराबाद बलात्कार प्रकरणातील 4 आरोपींचा मृतदेह कुटुंबीयांच्या ताब्यात देण्याविषयी सुनावणी केली. या मृतदेहांचं 23 डिसेंबरला पुन्हा एकदा शवविच्छेदन (पोस्टमॉर्टम) करण्याचा आदेश न्यायालयानं दिला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 45 वर्षांच्या उर्मिला मातोंडकर यंदा लोकसभेची निवडणूक लढवण्याची शक्यता वर्तवली जात आहेत.

1977मध्ये उर्मिला यांनी बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केलं. नरसिम्हा या चित्रपटात त्यांनी पहिल्यांदा अभिनेत्री म्हणून काम केलं.

काय म्हणाल्या ऊर्मिला?

उत्तर मुंबईत कॉंग्रेसचा 'सेलिब्रिटी पॅटर्न'

गेल्या अनेक दिवसांपासून उत्तर मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून कॉंग्रेसचा उमेदवार कोण याची चर्चा अनेक दिवस सुरू आहे. अभिनेत्री नगमा, भारतीय क्रिकेट संघाचा माजी कर्णधार मोहम्मद अझरुद्दीन पासून गोविंदाचा भाचा कॉमेडीयन क्रिष्णापर्यंत अनेक नावं समोर आली.

या चर्चेवरून कॉंग्रेसला २००४ च्या गोविंदा पॅटर्नची गरज असल्याच दिसलं. अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकरचा आज कॉंग्रेसमध्ये प्रवेश झाला. यामुळे उत्तर मुंबईमध्ये कॉंग्रेसच्या 'सेलिब्रिटी पॅटर्न'वर पुन्हा शिक्कामोर्तब झालय. कॉंग्रेसचा हा सेलिब्रिटी पॅटर्न कितपत यशस्वी होईल याचा हा आढावा.

उत्तर मुंबईवर पकड कोणाची?

भाजपचा बालेकिल्ला समजल्या जाणाऱ्या उत्तर मुंबई लोकसभा मतदारसंघाला २००४ च्या निवडणुकीत कॉंग्रेसने भगदाड पाडलं. सलग पाच वेळा लोकसभेत निवडून आलेले राम नाईक यांच्या विरोधात कॉंग्रेसने अभिनेता गोविंदाला उमेदवारी दिली. कॉंग्रेसचा हा स्टार पॅटर्न यशस्वी झाला.

भाजपचे उमेदवार राम नाईक यांचा पराभव करत अभिनेता गोविंदा मोठ्या मताधिक्याने निवडून आला. २००९ च्या निवडणुकीतही भजापचा पराभव झाला. मुंबई कॉंग्रेसचे माजी अध्यक्ष संजय निरुपम हे मोठ्या मताधिक्याने निवडून आले. पण तरीही भाजपची मतदारसंघावरची पकड कमी झाली नाही.

२०१४च्या निवडणुकीत मोदी लाट असताना भाजपचे उमेदवार गोपाळ शेट्टी यांनी विजय मिळवतं कॉंग्रेसचा धुव्वा उडवला. त्यानंतर लगेच विधानसभेला याच मतदारसंघातून भाजपचे सहा पैकी चार आमदार निवडून आले.

मुंबई महापालिकेत भाजपचे एकूण ८२ नगरसेवक आहेत. त्यापैकी २४ नगरसेवक हे एकट्या उत्तर मुंबई मतदारसंघातले आहेत. त्यामुळे उत्तर मुंबईवर भाजपने पकड भक्कम केलीये हे सिध्द होतं.

कॉंग्रेसचं 'सेलिब्रिटी' कार्ड

२००४ च्या निवडणुकीत राम नाईक यांनी अभिनेता गोविंदाला कमकुवत उमेदवार समजलं. पण गोविंदा त्याचा अभिनय,  डान्सबरोबर त्याची संघर्षमय कहाणी सांगून लोकांना आकर्षित करत होता.

लोकांच हेच आकर्षण राम नाईकांना भारी पडलं आणि गोविंदाने राम नाईक यांच्यासारख्या उमेदवाराचा पराभव केला.

लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक संदिप...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेत्री उर्मिला मातोंडकरनं काँग्रेस पक्षात प्रवेश केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 5 जूनला पर्यावरण दिन आहे त्याच्या दोन दिवस आधी एक मोठं पर्यायवरणीय संकट उभं राहण्याच्या शक्यतेमुळे नव्या चर्चेला तोंड फुटलं आहे.

सिंगापूरमध्ये नोंदणी झालेल्या एक्स-प्रेस पर्ल नावाच्या या जहाजाला गेल्या दोन आठवड्यांपासून आग लागलेली होती.

आता यातून शेकडो टन इंजिन ऑईल बाहेर पडून ते समुद्राचं पाणी प्रदूषित करेल आणि सागरी जीवांना त्याचा धोका असेल अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.

श्रीलंका आणि भारताची नौदलं गेल्या काही दिवसांपासून ही आग विझवण्याचा प्रयत्न करत होती. आगीमुळे ते मोडून समुद्रात बुडू नये यासाठी हे प्रयत्न सुरू होते.

मात्र समुद्रातील जोरदार लाटा आणि मान्सून वाऱ्यामुळे या प्रयत्नांमध्ये अनेकदा अडथळे आले.

श्रीलंका नौदलाचे प्रवक्ते इंडिका सिल्वा बीबीसीला म्हणाले, "जहाज बुडत आहे. किनारवर्ती प्रदेशातील पाणी प्रदूषित होऊ नये म्हणून बुडण्यापूर्वी त्याला खोल समुद्राच्या दिशेने नेण्याचा प्रयत्न सुरू आहे."

श्रीलंकेच्या नेगोम्बो शहराच्या जवळ या जहाजाचे तुटलेले काही भाग आणि तेल दिसून येत आहेत.

मत्स्यपालन विभागाच्या राज्यमंत्र्यांनी नेगोम्बो खाडीमध्ये जहाजांना येण्यास मज्जाव केला आहे तसेच पानादुरा आणि नेगोम्बो या पट्ट्यामध्ये मासे पकडण्यास तात्काळ बंदी घातली आहे. हे जहाज सध्या ज्या ठिकाणी आहे तेथे ते बुडत असल्याचं कंपनीनं स्पष्ट केलं आहे.

खाडीच्या आसपास जहाजाचे कोणत्याही प्रकारचे भग्नावशेष किंवा गळती झालेलं तेल यामुळे होणाऱ्या नुकसानापासून संरक्षण करण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.

सिंगापूरची एक्स-प्रेस शिपिंग कंपनीच्या मालकीचं हे जहाज आहे. जहाजावरील कर्मचाऱ्यांना या गळतीची माहिती होती असं या कंपनीने स्पष्ट केलं आहे.

आग लागेपर्यंत त्यांना भारत आणि कतारने जहाज सोडण्याची परवानगी दिली नव्हती असं कंपनीने सांगितलं आहे.

या दोन देशांनी परवानगी नाकारल्यावर श्रीलंकेनं त्याला आपल्या हद्दीत येण्यास परवानगी दिली. हे समजल्यावर श्रीलंकेतील सामान्य नागरिकांमध्ये संतापाचे वातावरण आहे.

श्रीलंकेच्या अधिकाऱ्यांनी जहाजाच्या कप्तानाविरोधात तक्रार दाखल केली आहे. कप्तान आणि जहाजाच्या कर्मचाऱ्यांना गेल्या आठवड्यामध्ये वाचवण्यात आलं होतं. जहाजाच्या कप्तानाची आणि इंजिनियरची 14 तास चौकशी केल्याची माहिती श्रीलंका पोलिसांनी दिली.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि ...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

श्रीलंकेच्या किनाऱ्यावर रसायनांनी भरलेलं एक मालवाहू जहाज बुडण्याच्या मार्गावर आहे. त्यामुळे मोठं पर्यावरणीय संकट उभं राहाण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 500 अब्ज डॉलर्स एवढा प्रचंड आर्थिक पसारा असलेली ही कॉस्मेटिक इंडस्ट्री सौंदर्याचा आभास देते, असं टीकाकार सांगतात.

काही आशियाई देशांमध्ये गोऱ्या कांतीला उजाळा देणाऱ्या प्रॉडक्टसची चलती आहे. पण अनेक ठिकाणी कॉस्मेटिक्स प्रॉडक्ट्सच्या जाहिराती निषेधाला किंवा आंदोलनाला आमंत्रण देतात.

या जाहिराती बनवतानाच मूळ व्हीडिओत मोठया प्रमाणावर बदल केले जातात. या जाहिराती पाहून सर्वसामान्य महिला स्वत:ची मॉडेल्सशी तुलना करू लागतात.

दिलेल्या यादीतून एक गोष्ट निवडा आणि ती दडपशाहीशी कशी निगडीत असेल, याचा विचार करा

मेक-अप

"पुरुषांनी मेक-अप केला नाही तर त्यांना कोणी कमी लेखत नाही.

त्रासदायक फॅशन

"महिला त्या का घालतात माहीत नाही. त्या त्रासदायक आहेत आणि त्याने शरीराला कायमची इजा होऊ शकते.

स्वयंपाक

"स्त्रियांची जागा स्वयंपाकघरातच आहे हे मानणाऱ्यांचाच मला संताप येतो."- एमा

घरकाम

"समानतेची सुरुवात घरातूनच होते. तेव्हा पुरुषांनो जरा जागेवरुन हला आणि स्वच्छता वगैरे करा."

ब्रा

"सुंदर दिसणं माझ्यावर लादलं जाऊ शकत नाही.मी आहे तशीच सुंदर आणि बुद्धीमान दिसते.- लिसा

सेलिब्रिटी संस्कृती

"सगळ्या मॉडेल्सच्या शरीराचा आकार सारखाच असतो. हे किती वाईट आहे. अगदीच कंटाळवाणं!"-वेंडी

लग्न

"साखरपुड्याची अंगठी स्त्रीवरच्या दडपशाहीचं प्रतीक आहे. कारण त्या अंगठीच्या अर्थ होतो की स्त्री कोणा पुरुषाची मालमत्ता आहे." - मातिल्दे

सोशल मीडिया

"हे तरुणांच्या, विशेषतः मुलींच्या, मानसिक आरोग्यासाठी घातक आहे. त्यातून काहीतरी भलत्याच आणि घातक गोष्टी मुलांवर प्रभाव टाकतात."- रोशन

लिंगाधारित खेळणी

"लिंगाधारित खेळण्यांमुळे मुलांची आणि मुलींची खेळणी वेगळी आहेत हे सतत बिंबवलं जातं"- अॅना

अतिरिक्त वस्तू

दडपशाहीशी निगडीत गोष्टी कोणत्या? दडपशाहीचं प्रतीक असणाऱ्या गोष्टी कचऱ्यात फेकण्याच्या या प्रोजेक्टबद्दल विचार करा आणि तुम्हीही एखादी वस्तू सुचवा.

अमेरिकेत सफ्रागेट्स या महिला गटाने पहिल्यांदा लिपस्टिकचा स्वीकार केला. महिलांनी नम्र असावं, या अपेक्षेला उत्तर म्हणून त्यांनी असं केलं. मात्र आता अनेक महिला सामाजिक अपेक्षांच्या दडपणाविरोधात जागृत होत, मेकअपविना सेल्फी काढून ते सोशल मीडियावर अपलोड करत आहेत.

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत नुकत्याच झालेल्या संशोधनानुसार, कामाच्या ठिकाणी मेकअप करून वावरणाऱ्या महिलांना इतर महिला सहकाऱ्यांच्या तुलनेत अधिक पगार मिळतो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: 6 वर्षांनंतर हा निर्णय अंमलात येत असला तरीही सध्याच्या स्थितीत धार्मिक अल्पसंख्यकांना न्याय देण्यासाठी ते पुरेसे नाही असं दिसत आहे.

अल्पसंख्यकांना धार्मिक स्वातंत्र्य मिळून ते समाजाच्या मुख्य प्रवाहाचे एक भाग होतील असा या आयोगाचा उद्देश आहे. परंतु नुकत्याच घडलेल्या काही घटनांकडे पाहाता लोकांच्या याबाबतच्या चिंता चुकीची नाही हे दिसून येते.

याचं ताजं उदाहरण मेघवाड प्रकरण आहे. त्या 18 महिने बेपत्ता होत्या आणि एका दर्ग्यातील व्यक्तीवर हे अपहरण केल्याचा आरोप होता.

जबरदस्ती धर्मांतराच्या आरोपाला संस्थांकडून पुष्टी

ठावठिकाणा लागल्यानंतर मेघवाड यांनी उमरकोट येथील एका स्थानिक कोर्टात जबाब दिला. आपल्याला 18 महिने अपहरण करून जबरदस्तीने धर्मांतर करून एका कागदावर स्वाक्षऱ्या घेतल्या आणि वेश्याव्यवसाय करायला लावला असं त्यांनी म्हटलं. त्यानंतर कोर्टानं त्यांना त्यांच्या आई-वडीलांकडे सोपवलं.

ढरकीमधल्या दरगाह भरचोंडीच्या भाई मिया मिठ्ठू आणि उमरकोटचे पीर अय्यूब सरहिंदी यांच्यावर हिंदू मुलींचे धर्मांतर करण्याचा आरोप आहे. हिंदू मुली स्वमर्जीने धर्म परिवर्तन आणि विवाह करतात असं त्या दोघांनी सांगितलं आहे.

सिंध प्रांतात हिंदू, पंजाबमध्ये शीख, खैबर पख्तूनख्वाहमध्ये कैलाश समुदाय आपलं जबरदस्तीने धर्मांतर होत आहे अशी तक्रार गेल्या अनेक वर्षांपासून करत आहे. मानवाधिकार आयोगाबरोबर इतर मानवाधिकार संघटनांनी अशा घटना होत असल्याचं मान्य केलं आहे.

मानवाधिकार आयोगाने 2018 साली धार्मिक स्वातंत्र्याबाबत एक अहवाल प्रसिद्ध केला होता. त्यानुसार दरवर्षी अल्पसंख्यांक समुदायातील जवळपास 1 हजार मुलींच्या धर्मपरिवर्तनाच्या घटना घडत असल्याचं दिसून आलं. तसंच त्यातील बहुतांश मुली 18 पेक्षा कमी वयाच्या असतात.

'जबरदस्तीने धर्म परिवर्तन हा शेजारील देशाने केलेला प्रचार'

पाकिस्तानातील अल्पसंख्यांक समुदाय धर्मांतराला सर्वांत मोठी समस्या समजतो. सत्ताधारी पाकिस्तान तेहरिक-ए-इन्साफ पार्टीचे खासदार चंद माल्ही आणि मुस्लीम लीग (नवाज)मधून तेहरिक-ए-इन्साफमध्ये सामील झालेले खासदार रमेश वांकवानी हे आपल्या भाषणात अनेकदा सांगतात.

मात्र नुकत्याच स्थापन झालेल्या अल्पसंख्यांक आयोगे प्रमुख चेलाराम केवलानी यांच्यामते धर्मांतराची समस्या ही शेजारच्या देशाने आणि आंतरराष्ट्रीय मीडियाने केलेला एक प्रचार आहे.

चेलाराम पाकिस्तानातले तांदूळ निर्यात करणारे प्रसिद्ध व्यापारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पाकिस्तानच्या केंद्रीय कॅबिनेटने 5 मे रोजी पंतप्रधानांच्या अध्यक्षतेखाली राष्ट्रीय अल्पसंख्यांक आयोगाची स्थापना केली. हा आयोग स्थापन करण्याचे आदेश सर्वोच्च न्यायालयाने 2014 साली दिले होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: BBC INNOVATORS : उद्धव भरालींच्या 'जुगाडां'चा विकलांग व्यक्तींना आधार

याच कारणांमुळे भराली नवनव्या शोधांच्या मागे आपला वेळ सत्कारणी लावत असतात. 30 वर्षांपूर्वी त्यांनी या कामाला सुरुवात केली होती. आज हे काम त्यांच्या आयुष्याचं ध्येय झालं आहे.

त्यांनी आजपर्यंत नवनव्या अशा 140 वस्तूंचा शोध लावला आहे. त्यातल्या अनेक वस्तू या व्यवसायिकदृष्ट्या विकल्या जात आहेत. तर, काही वस्तूंना आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारही मिळाले आहेत.

लोकांना मदत करणं हे माझं प्रमुख उद्दीष्ट असल्याचं ते सांगतात. कृषी शेत्राशी निगडीत अनेक शोधांसाठी त्यांना देशभर ओळखलं जातं. मात्र, त्यांचे अलीकडचे शोध विकलांग व्यक्तींचं आयुष्य सोपं करत आहेत.

भारत सरकारकडून विकलांग व्यक्तींना विशेष सहकार्य मिळत असल्यानं अशा व्यक्तींना नव्या शोधांच्या माध्यमातून सहाकार्य करण्याचा निर्धार त्यांनी केल्याचं ते सांगतात.

नाराळातून खोबरं काढण्यासाठी उद्धव यांनी या जुगाडाचा शोध लावला.

राज रेहमान हा 15 वर्षांचा मुलगा जन्मतःच अपंग आणि सेरलब्रल पाल्सी विकाराने ग्रस्त आहे. त्याला मदत करण्यासाठी भराली यांनी एका नव्या वस्तूचा शोध लावला. ही वस्तू म्हणजे त्याच्या हाताचा आधार आहे. हाताला पट्ट्या बांधून त्यात ही वस्तू अडकवली जाते. त्याद्वारे त्याला लिहीता आणि जेवता येतं.

वेगळ्या प्रकारचे पायात घालण्याचे बूटही त्यांनी तयार केले असून त्यामुळे राज याला चालणं शक्य झालं आहे.

"पूर्वी मला माझ्या अवस्थेमुळे सगळीकडे वावरताना काळजी वाटायची. पण, आता कोणताही ताण नाही. आता रेल्वे लाईन ओलांडायची पूर्वीसारखी भीती मला वाटत नाही. आता मी आनंदी आहे कारण माझी काळजी मला घेता येते," असं राजनं आत्मविश्वासानं सांगितलं.

'जुगाडच यशस्वी'

भराली यांनी सुरुवातीला जेव्हा हे काम सुरू केलं तेव्हा लोक त्यांच्या या प्रयत्नांना निरुपयोगी समजायचे. मात्र, सलग 18 वर्षं हे प्रयत्न केल्यानंतर त्यांना लोकांनी नव-संशोधकाचा दर्जा दिला.

भराली यांनी निर्मिलेल्या बहुतेक वस्तू या कमी खर्चाच्या असून सहज उपलब्ध असलेल्या कच्चा मालापासून किंवा वापरात नसलेल्या टाकाऊ वस्तूपासून तयार केल्या आहेत.

मूळचा हिंदी भाषेतला आणि हिंदीच्या प्रभावामुळे अलीकडे मराठीत प्रचलित झालेला शब्द या वस्तूंना वापरला जातो. तो म्हणजे 'जुगाड'. त्यांनी केलेल्या या नव-संशोधनाला स्थानिक लोक जुगाडच संबोधतात.

हा जुगाड म्हणजे स्वस्तातला आणि हलका पर्याय....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

"मला सगळ्यांच्या अडचणी दूर करायला आवडतात.  आपल्या कामांमुळे इतरांच्या डोक्यावरचा ताण हलका व्हावा किंवा त्यांनी काहीसं स्वावलंबी व्हावं हा माझा या मागचा हेतू आहे", उद्धव भराली सांगत होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: CAA-NRC च्या समर्थनासाठी काढण्यात येणाऱ्या मोर्चांना राज ठाकरे यांनी अत्यंत आक्रमक शब्दात आव्हान दिलं.

राज ठाकरे यांच्या महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेनं (मनसे) मुंबईत महामोर्चा काढला. पाकिस्तानी आणि बांगलादेशी घुसखोरांविरोधातल्या या मोर्चाला हजारोंच्या संख्येत कार्यकर्त्यांनी उपस्थिती लावली.

हिंदू जिमखान्यापासून आझाद मैदान असा महामोर्चा पूर्ण झाल्यानंतर राज ठाकरे यांनी कार्यकर्त्यांना उद्देशून मार्गदर्शन केलं.

कोणतेही कायदे समजून न घेता ताकद दाखविण्यासाठी जे मोर्चे काढले गेले त्यांना तुम्ही आज चोख प्रत्युत्तर दिलंत, असं म्हणत राज ठाकरे यांनी मनसैनिकांनी काढलेल्या महामोर्चाचं कौतुक केलं.

राज ठाकरे यांच्या भाषणातील 9 महत्त्वाचे मुद्दे

1) सध्या देशात फक्त दोन भूमिकांमधून पाहिलं जातं. सरकारवर टीका केली तर भाजपविरोधी, अभिनंदन केलं तर समर्थक. ठोस भूमिका म्हणून काही आहे की नाही. तीच आम्ही घेतो.

2) माझा देश म्हणजे धर्मशाळा आहे का? कुठूनही येतात आणि आपल्या देशात घुसखोरी करतात. बेरोजगारी आणि अन्य महत्त्वाचे मुद्दे आहेत तसंच घुसखोरीवरचं संकट हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.

3) 2012 च्या मोर्चात मी एका बांगलादेशी दंगेखोराचा पासपोर्ट दाखवला होता ज्यांनी ह्याच आझाद मैदानावर पोलीस भगिनींच्या अब्रूवर हात टाकला होता. यांची मजल बघा. यांना हुसकावलंच पाहिजे.

4) आज आम्ही मोर्चाला मोर्चानं उत्तर दिलं आहे. अजून उन्माद घातलात तर दगडाला दगडाने उत्तर आणि तलवारीला तलवारीने उत्तर मिळेल. एकोप्याने राहा, उगीच ताकद दाखवू नका.

5) या राज्य सरकारला सांगून उपयोग नाही,केंद्राला सांगितलं पाहिजे. महाराष्ट्रातल्या पोलिसांना हात सोडून 48 तास द्या, महाराष्ट्रातला क्राईम रेट शून्य टक्क्यांवर आणू शकतात, पण हात बांधलेले आहेत, कारवाई करायला गेल्यानंतर सरकार पोलिसांवर केस टाकणार

6) बांगलादेशातून 2 कोटी आले आहेत, पाकिस्तानातून किती आले कल्पना नाही. आम्ही हिंदू बेसावध. आम्ही दंगल झाली की हिंदू होतो.

7) पाकिस्तान दहशतवाद्यांचा अड्डा झालाय. अमेरिकेतल्या ट्विन्स टॉवर हल्ल्यातील ओसामा बिन लादेन पाकिस्तानात सापडला. आपल्या देशात अनेक बॉम्बस्फोट झाले, त्याच्या मागे कोण होतं? मुंबईत बॉम्बस्फोट झाले, दाऊदने केले, त्याला सांभाळलं कोणी?

8) भारतानं प्रत्येकवेळी माणुसकीचा ठेका घेतला नाहीय, जगातला प्रत्येक देश आपापल्या नागरिकांसाठी कठोर पावलं उचलतात.

9) अनेक मराठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'यापुढे दगडाला दगडाने उत्तर, तलवारीला तलवारीने उत्तर देऊ. एकोप्याने रहा.' असा इशारा मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी दिला. पाकिस्तान आणि बांगलादेशातून आलेल्या घुसखोरांना हाकला या मागणीसाठी मनसेने महामोर्चा काढला. त्यावेळी ते बोलत होते.  संबोधित केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: CAAच्या विरोधात दाखल झालेल्या एकूण 143 याचिकांवर एकत्रित सुनावणी आज सुप्रीम कोर्टाने घेतली. या याचिकांमध्ये केरळ सरकारच्या याचिकेचाही समावेश होता. नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा घटनाबाह्य असल्याचं या याचिकेमध्ये म्हटलं आहे.

सरन्यायाधीश शरद बोबडे, जस्टिस एस अब्दुल नझीर आणि जस्टिस संजीव खन्ना यांच्या खंडपीठासमोर CAA विरोधातील याचिकांची सुनावणी झाली. यावेळी सुप्रीम कोर्टाने केंद्र सरकारला CAAविरोधातील याचिकांना उत्तर देण्यासाठी 4 आठवड्यांची मुदत दिली आहे.

डिसेंबर महिन्यात दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामियामध्ये झालेल्या हिंसाचारानंतर 18 डिसेंबरला या वादग्रस्त कायद्याविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आल्या होत्या. मात्र सर्वोच्च न्यायालयानं या याचिकांवर तातडीनं सुनावणी करायला मनाई केली. त्यासाठी 22 जानेवारी ही तारीख निश्चित करण्यात आली.

सुप्रीम कोर्टात आज काय झालं?

कोर्टातील गर्दीवरून चिंता

सरकारच्या वतीने अटर्नी जनरल के. के. वेणुगोपाळ यांनी सुनावणीवेळी उपस्थित गर्दीबद्दल नाराजी व्यक्त केली. न्यायालयातलं, विशेषत: सर्वोच्च न्यायालयातलं वातावरण शांत असायला हवं. न्यायालयात कोण येऊ शकतं, यासंदर्भात निदर्शक तत्त्वं आहेत. यानिमित्ताने काही नियम करण्याची आवश्यकता आहे, असं वेणुगोपाळ यांनी सांगितलं.

काँग्रेस नेते कपिल सिब्बल यांनीही सुप्रीम कोर्टातील कोलाहलाबद्दल चिंता व्यक्त केली.

कोर्टात सुनावणीवेळी कोण उपस्थित राहू शकतं, यासंदर्भात अमेरिका आणि पाकिस्तानातील सुप्रीम कोर्टाने नियमावली तयारी केली आहे. तशीच नियमावली आपल्याकडेही लागू करण्यासंदर्भात प्रस्ताव विचाराधीन आहे, असं सरन्यायाधीश म्हणाले.

नागरिकत्वाच्या मुद्द्यावरून

आसामबद्दल

अखेर सुप्रीम कोर्टाने सांगितलं

काय आहे नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा 2019?

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याअंतर्गत बांगलादेश, अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानातील सहा धार्मिक अल्पसंख्याकांना (हिंदू, बौद्ध, जैन, पारशी, ख्रिश्चन आणि शीख) भारताचं नागरिकत्व देण्याचा प्रस्ताव आहे.

सद्यस्थितीत भारताचं नागरिकत्व मिळवण्यासाठी कुठल्याही व्यक्तीला भारतात किमान 11 वर्षं राहणं आवश्यक असतं. या कायद्यामुळे आता ही अट शिथिल होऊन सहा वर्षांवर आली आहे.

यासाठी यापूर्वीच्या भारतीय नागरिकत्व कायदा, 1955मध्ये काही बदल करण्यात आले आहेत, जेणेकरून अर्ज करणाऱ्या लोकांना कायदेशीररीत्या सोयीचं पडेल. याच...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नागरिकत्व दुरुस्ती कायद्याला (CAA) स्थगिती देण्यास सुप्रीम कोर्टाने नकार दिला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: CERN च्या अधिकृत वेबसाईटनुसार, "आपल्या आजूबाजूला असलेलया बहुतांश गोष्टी बनवण्यासाठी लागणाऱ्या कणांच्या मुलभूत संरचनेचा आम्ही अभ्यास करतो. त्यासाठी सर्वांत मोठ्या आणि किचकट वाटणाऱ्या उपकरणांचा आम्ही वापर करतो."

2012 साली लार्ज हॅड्रॉनकोलायडर नावाच्या एका पार्टिकल एस्केलेटरचा वापर करून दुजोरा दिला गेला नव्हता, तोपर्यंत 'गॉड पार्टिकल'ला सुद्धा कल्पनावत मानलं जात असे.

संशोधन क्षेत्रात इतकं महत्त्व राखून असलेल्या संस्थेत हिंदू देवता शंकराच्या 'नटराज'ची मूर्ती ठेवण्यात आली आहे.

18 जून 2004 साली CERN च्या परिसरात या मूर्तीची स्थापना करण्यात आली. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्ममधील दिग्गज कंपनी फेसबुक आणि ऑर्कुटची स्थापनही त्याचवेळी झाली होती. अर्थात, हा केवळ योगायोग.

इंटरनेटच्या शोधानंतर ते जितक्या वेगानं जगाच्या कानाकोपऱ्यात पसरलं, तितक्याच वेगानं फेक न्यूज म्हणजे अफवा किंवा खोटी माहितीही पसरू लागली. नटराजाच्या मूर्तीबाबतही अशा अनेक फेक न्यूज पसरल्या आहेत.

नटराजाच्या मूर्तीबाबत नेमक्या काय फेक न्यूज पसरल्या आहेत आणि त्यामागचं नेमकं सत्य काय आहे, हे आपण या बातमीतून पडताळून पाहू.

काही सोशल मीडिया युजर्सचा दावा आहे की, "नटराजाच्या मूर्तीमध्ये अण्वस्त्राची संरचना आहे. त्यामुळेच CERN ने आपल्या परिसरात ठेवण्याचा निर्णय घेतला."

आणखी एका असा दावा करण्यात येतोय की, "या मूर्तीत नटराज 'आनंद तांडवम' मुद्रेत नृत्य करत आहेत. याला परदेशी शास्त्रज्ञ 'कॉस्मिक डान्स' म्हणतात. ही मुद्रा अण्वस्त्राच्या आतील उप-अण्वस्त्रांच्या गतीएवढी आहे."

"नटराज पूर्ण ब्रह्मांडाचं प्रतीक आहेत. हेच सांगण्यासाठी CERN च्या शास्त्रज्ञांनी या मूर्तीची स्थापना केलीय," असाही दावा काहीजण करत आहेत.

हिंदू देवदेवतांच्या मूर्तींबाबत तथ्यहीन आणि शास्त्रीय आधार नसलेल्या गोष्टी सोशल मीडियावर पसरत असतात. मात्र, नटराजाच्या मूर्तीबाबत आम्ही पडताळणी केली. सत्य काय आहे, हे पाहण्याआधी आपण यासंबंधी काही रंजक गोष्टी पाहू.

नास्तिक मूर्तीकारानं बनवली मूर्ती

नटराजाची ही मूर्ती बनवणारे मूर्तीकार नास्तिक आहेत आणि ते तामिळनाडूतील आहेत. 'सिर्पी' (शिल्पकार) म्हणून ओळखले जाणारे राजन हे तामिळनाडूतील पेरियार यांच्या विचारांचे पुरस्कर्ते मानले जातात.

तामिळनाडूतील अंधश्रद्धा, जाती व्यवस्था, धार्मिक विश्वास आणि ज्योतिष्य इत्यादी गोष्टींवर टीका करणारे त्यांचे व्हीडिओ नेहमीच उजव्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

स्वित्झर्लंड आणि फ्रान्सच्या सीमेवर जगातील सर्वोत्तम विज्ञान संशोधन संस्थांपैकी एक असलेली युरोपियन ऑर्गनायझेशन फॉर न्युक्लिअर रिसर्च (CERN) ही संस्था आहे. इथं संशोधन करण्यासाठी अत्यंत जटिल उपकरणांचा वापर केला जातो.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: CIA या संस्थेबद्दल आपण हॉलिवूडच्या चित्रपटातून ऐकलं असेल. पण या संघटनेचं कामकाज कसं चालतं, ट्रंप यांना माहिती कशी पुरवली जाते आणि ते या संस्थेचं कामकाज ते कसं पाहतात या विषयी CIA प्रमुखांनी बीबीसीशी संवाद साधला आहे. त्यांच्याजवळ असलेल्या माहितीच्या आधारे त्यांनी काही भाकीतं केली आहेत.

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना महत्त्वाच्या विषयातलं कळत नाही, असा आरोप 'फायर अॅंड फ्युरी' या पुस्तकात मायकल वुल्फ यांनी केला आहे. पण या आरोपात काही तथ्य नाही, असा निर्वाळाही पाँपेओ यांनी दिला आहे.

CIA चे संचालक माइक पाँपेओ

2016 च्या अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकांमध्ये रशियानं हस्तक्षेप केला असं अमेरिकेतील गुप्तचर संघटनांना वाटतं.

"अमेरिकेत होणाऱ्या मध्यावधी निवडणुकांत रशियाकडून हस्तक्षेप केला जाईल. रशियाचे हे प्रयत्न रोखण्यासाठी युरोप आणि अमेरिकेत संस्थात्मक पातळीवर फारसे प्रयत्न झालेले नाहीत," असं पाँपेओ यांचं म्हणणं आहे.

"अमेरिकेवर हल्ला करता येईल अशा क्षमतेची क्षेपणास्त्रं उत्तर कोरियाकडून लवकरच तयार केली जातील," असंही ते म्हणाले.

"अमेरिकेची CIA ही आमची संघटना जगातली सर्वोत्तम गुप्तहेर संघटना आहे," असं पाँपेओ यांनी म्हटलं. "आम्ही आमचं काम अगदी चोखपणे बजावतो. अमेरिकेच्या लोकांच्या वतीने आम्ही सर्व रहस्य शोधून आणू," असं पाँपेओ यांनी म्हटलं.

"आम्ही आमच्या उद्दिष्टांबाबत स्पष्ट आहोत. डोनाल्ड ट्रंप यांच्या मार्गदर्शनाखाली आमचं कामकाज सुरळीत सुरू आहे," असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

शपथ घेताना पाँपेओ

पाँपेओ यांच्या हाती प्रमुखपदाची सूत्रं 2017 मध्ये आली. तेव्हापासून संस्थेत काय बदल घडले याची माहिती त्यांनी बीबीसीला दिली. तसंच पुढची दिशा काय असेल याची चर्चासुध्दा त्यांनी या मुलाखतीत केली.

रशिया आणि अमेरिका

"रशिया आणि अमेरिकेच्या संबंधांमध्ये बदल झाला आहे," असं काही तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे, "असं असलं तरी आम्ही त्यांना आजही एक स्पर्धकच मानतो. त्यांच्या छुप्या कारवाया काही कमी झाल्या नाहीत हे देखील एक सत्य आहे," असं पाँपेओ म्हणतात.

"अमेरिकेत नोव्हेंबरमध्ये मध्यावधी निवडणुका होणार आहेत. त्या मध्यावधी निवडणुकांच्या वेळी रशियाकडून नक्कीच हस्तक्षेप केला जाऊ शकतो. पण अमेरिकेतील निवडणुका निर्विघ्नपणे पार पडतील असा आम्हाला विश्वास आहे. आम्ही त्यांचे प्रयत्न नक्कीच हाणून पाडू," असं ते म्हणाले.

"रशियाचे...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेत नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या मध्यावधी निवडणुकांमध्ये रशियाकडून हस्तक्षेप होण्याची शक्यता आहे, असं अमेरिकेच्या CIA या गुप्तचर संघटनेचे संचालक माइक पाँपेओ यांनी म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: Duellmanohyla soralia जातीचं बेडूक

एखाद्या आजारामुळे निसर्गावर झालेला आणि कागदोपत्री नोंद झालेला हा सर्वांत मोठा आघात आहे, असा संशोधकांचा दावा आहे.

आता भविष्यात अधिक नुकसान टाळण्यासाठी जैव सुरक्षेवर लक्ष देणं आणि प्राण्यांची बेकायदेशीर विक्री यावर तातडीने निर्बंध लादणं आवश्यक आहे, असं संशोधकांनी म्हटलं आहे.

या आजाराचं नाव Chytridiomycosis  असं आहे. गेल्या 50 वर्षांत अनेक बेडूक, टोड, सलमँडर यामुळे मारले गेले. यामध्ये किमान 90 प्रजाती नष्ट झाल्या आहेत, असं  दिसून आलं आहे.

ऑस्ट्रेलिया, मध्य अमेरिका आणि दक्षिण अमेरिका या तीन प्रदेशांत या आजाराचा सर्वांत मोठा फटका बसला आहे.

ऑस्ट्रेलियन नॅशनल युनिव्हर्सिटीतील संशोधक बेन शिली म्हणाले, "हा आणि इतर काही अत्यंत संसर्गजन्य आजारांमुळे आपण काही फारच सुंदर प्रजाती गमावल्या आहेत." "सामूहिकपणे प्रजाती नष्ट होण्याची ही पृथ्वीच्या इतिहासातील सहावी घटना आहे," असंही ते म्हणाले.

3 दशकांपूर्वी संशोधकांना असं लक्षात आलं, की काही उभयचर प्राणी मृत्युमुखी पडत आहेत. यासाठी  एक कवक जबाबदार असल्याचं त्यांना दिसून आलं. Batrachochytrium dendrobatidis असं या कवकाचं नाव आहे. हा आजार त्वचेवर होतो आणि अक्षरशः त्या प्राण्याला खाऊन टाकतो.

आजार झालेला बेडूक

Science या जर्नलमध्ये या आजाराचा रिव्ह्यू घेण्यात आला आहे. त्यात खालील मुद्दे अधोरेखित करण्यात आले आहेत.

1. उभयचर वर्गातील 501 प्रजाती जवळपास नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत. हे प्रमाण उभयचरांच्या ज्ञात प्रजातींच्या 6.5 टक्के इतकं आहे.

2. 90 प्रजाती नष्ट झाल्या आहेत, असं गृहीत धरण्यात आलं आहे.

3. अनेक प्रजातींत कवक हे मुख्य कारण असलं तरी जोडीनंच पर्यावरण बदलं, अधिवास नष्ट होणं, शिकार अशीही काही कारणं आहेत.

संशोधकांनी म्हटलं आहे जागतिकीकरण आणि प्राण्यांच्या होत असलेल्या व्यापारामुळे हा आजार मोठ्या प्रमाणावर पसरला.

बेन म्हणाले, "माणसं वनस्पती आणि प्राणी जगभर घेऊन जातात, त्यातून हा आजार वेगाने पसरत चालला आहे. ज्या भागांत हा आजार नव्हता, तिथंही हा आजार पसरला."

Telmatobius sanborni जातीचा नर बेडूक

कॅनडातील 2 तज्ज्ञांनी या कवकामुळे उभयचर प्राण्यांची स्थिती आणखी बिघडली असल्याचं म्हटलं आहे.

सिमॉन फ्रेजर युनिव्हर्सिटीचे डॅन ग्रीनबर्ग आणि वेंडी पॅलन म्हणाले, "असं असलं तरी अधिवास नष्ट होण्यामुळे हजारो प्राण्यांच्या जाती संकटात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पृथ्वीच्या आजवरच्या इतिहासात पाच घटना अशा घडल्या आहेत ज्यात अनेक जीव सामूहिकरीत्या नष्ट झाले. पण संशोधकांचं असं म्हणणं आहे, की गेल्या साठ वर्षांत एका कवकजन्य आजारामुळे पृथ्वीच्या पाठीवरील उभयचर आणि सरपटणारे प्राणी यांच्या 90 प्रजाती नष्ट झाल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ExoMarsचं कल्पना चित्र

हे यान मंगळावर कुठं उतरवायचं याची जागा नुकतीच निश्चित करण्यात आली. मंगळावर विषुववृत्तच्या भागाला Oxia Planum असं नावं आहे. तिथं हे यान उतवलं जाणार आहे.

हे यान एक प्रकारचा रोबो आहे. यान मंगळावर कुठं उतरवण्यात यावं यावर चर्चा करण्यासाठी लिस्टर युनिव्हर्सिटीत संशोधकांची बैठक झाली. संशोधकांनी सुचवलेल्या या जागेला युरोप आणि रशियाच्या अवकाश संशोधन संस्थांनी मान्यता द्यावी लागेल. The Landing Site Selection Working Group ची सूचना शक्यतो नाकारली जात नाही.

Oxia Planum या भागात माती आणि खनिजांची विविधता आहे. पाण्याचा खडकाशी सतत संपर्क आल्याने ही विविधता निर्माण झाली आहे.

या यानाचं नाव The ExoMars असं आहे. हे यान खोदकामासाठीची हत्यारही नेत आहे. भूतकाळात इथं जीवसृष्टी होती का? सध्या जीवसृष्टी आहे का? याचा शोध हे यान घेणार आहे.

दोन दिवस चाललेल्या या बैठकीत मंगळाच्या भूगर्भाचा अभ्यास असणारे तज्ज्ञ उपस्थित होते. मंगळावर यान उतरवणं हे अत्यंत किचकट काम आहे. या पूर्वीच्या अर्ध्या मोहिमा यातच अपयशी ठरल्या आहेत. 2016ला युरोपचं एक यान मंगळावर कोसळलं होतं.

संशोधकांकडे Mawrth Vallis या मंगळावरील उत्तर भागात यान उतरवण्याचाही प्रस्ताव आहे. दोन्ही ठिकाणी भूतकाळातील सूक्ष्म जीवांच्या हालचाली शोधता येण्याची शक्यता आहे.  The Landing Site Selection Working Groupने Oxia हेच ठिकाण उत्तम असल्याचं म्हटलं आहे.

Oxia विषुववृत्ताच्या उत्तरेला 18 अंशात असून तिथं वर्षभर सूर्यप्रकाश मिळू शकणार आहे.

ExoMarsच्या निर्मितीचं काम सुरू आहे.

The Landing Site Selection Working Groupचे सदस्य असलेले प्रा. जॉन ब्रिज म्हणाले, "हा परिसर मोठा असून प्रदीर्घ कालावधीतील सेंद्रीय घटक इथं असू शकतात. इथं 2 मीटर खोलीपर्यंत खोदकाम होऊ शकेल, असा अंदाज आहे."

हे यान 25 जुलै ते 13 ऑगस्ट 2020मध्ये झेपावेल. 19 मार्च 2021ला ते मंगळावर पोहोचेल.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2020मध्ये युरोप आणि रशिया संयुक्तरीत्या मंगळावर यान पाठवणार आहेत. हे यान या मंगळावरील जीवसृष्टीच्या अस्तित्वाचा शोध घेणार आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: Footage showed dozens of soldiers running away before the transmission was cut off

राजधानी कारकासमध्ये व्हेनेझुएलाच्या लष्कराच्या 81व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात माड्युरो बोलत होते जेव्हा काही स्फोटकं असलेल्या ड्रोन्सचा स्फोट झाला.

या कार्यक्रमाचं लाईव्ह प्रक्षेपण टीव्हीवर सुरू होतं. त्यात स्पष्टपणे दिसून येतं की, अचानक मोठा आवाज आला आणि माड्युरो यांच्यासह मंचावर उपस्थित सर्वजण वर बघू लागले. याच वेळेस प्रसारणात ऑडिओ ठप्प झाला.

यानंतर थोड्या वेळाने मंचासमोर उभे असलेले सैनिक अचानक पळू लागले.

या संशयित हल्ल्यात राष्ट्राध्यक्षांना कुठलीही इजा झाली नाही, पण सात जवान जखमी झाले. व्हेनेझुएलन अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की याप्रकरणी अनेक लोकांना अटक करण्यात आली आहे.

दरम्यान, कोलंबियाने माड्युरो यांचे आरोप बिनबुडाचे असल्याचं सांगत ते फेटाळले आहेत.

कार्यक्रमाच्या वेळी उपस्थित व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष माड्युरो

गोंधळात गोंधळ

"माड्युरो यांच्या हत्येचा हा प्रयत्न होता," असं दूरसंचार मंत्री जॉर्ज रॉड्रिग्ज म्हणाले. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार स्फोटकांनी भरलेले दोन ड्रोन्सचा माड्युरो यांच्यापासून काही अंतरावर स्फोट झाला.

"एक काहीतरी वस्तू उडत आली आणि माझ्याजवळ तिचा स्फोट झाला, त्यानंतर काही क्षणातच दुसरा स्फोट झाला," माड्युरो नंतर राष्ट्राला संबोधित करताना म्हणाले.

या स्फोटानंतर लगेच त्यांच्या सुरक्षारक्षकांनी बुलेटप्रूफ संरक्षणाने त्यांचा बचाव केल्याचे काही फोटो सोशल मीडियावर झळकले.

आतापर्यंत कोणत्याही संघटनेनं या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारलेली नाही. पण रॉड्रिग्ज यांनी अमेरिकेतल्या काही गटांकडे तसंच कोलंबियाकडे बोट दाखवलं आहे.

"मला काहीच शंका नाही" की कोलंबियाचा राष्ट्राध्यक्ष ज्वान मॅन्युएल सँटोस "यांनी माझ्या हत्येचा कट रचला होता," असं माड्युरो म्हणाले. त्यांनी याआधीही अमेरिकेवर त्यांच्या हत्येचा कट रचल्याचा आरोप केला होता, पण त्याबद्दल कुठलाही पुरावा दिला नव्हता.

हल्ला झाला ते ठिकाण

दरम्यान, दूरसंचार मंत्री रॉड्रिग्ज यांनी देशातल्या उजव्या विचारसरणीच्या विरोधकांकडे बोट दाखवलं आहे.

"ते निवडणुकीतही हरले आणि आता पुन्हा," रॉड्रिेग्ज म्हणाले. मे महिन्यात व्हेनेझुएलामध्ये राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुका झाल्या होत्या ज्यात माड्युरो यांची आणखी सहा वर्षांसाठी प्रमुखपदी निवड झाली होती.

पण विरोधी पक्ष...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस माड्युरो एका कार्यक्रमात झालेल्या ड्रोन हल्ल्यातून बचावले आहेत. हा कोलंबियाने रचलेला आपल्या हत्येचा कट होता, असा आरोप माड्युरो यांनी केला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: LGBTQ यांच्या अस्मितेचं प्रतीक असलेला सप्तरंगी ध्वज मोठ्या शहरांत डौलानं फडकू लागला. हे सगळं सुरू असताना कोल्हापुरातल्या एका छोट्या ऑफीसमध्ये समलिंगींनी त्यांच्या आनंद साजरा केला. फरक इतकाच होता त्यांचा आनंद रस्त्यांवर ओसंडताना दिसला नाही.

देशातल्या मोठ्या शहरांत समलैंगिक व्यक्ती, समलिंगी संबंध यांच्याबद्दल बरीच जागृती झाली असली तरी लहान शहरं आणि ग्रामीण भागांतली परिस्थिती दाखवणारं हे चित्र होतं.

कोल्हापुरात 'मैत्री' नावाची संघटना गेली काही वर्षं LGBTQच्या हक्कांसाठी काम करते. कोणताही गाजावाजा न करता, पण कामात सातत्य ठेवत संस्थेचं काम सुरू आहे. सुप्रीम कोर्टाने कलम ३७७ संदर्भात दिलेल्या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर बीबीसीनं या संस्थेच्या काही सदस्यांशी बोलण्याचा प्रयत्न केला.

भाड्याने घर मिळत नाही

24 वर्षांचा दीपक गे आहे. तर मयुरी आळवेकर ट्रांसजेंडर आहेत. कोल्हापुरातल्या एका उपनगरात भाड्यानं घेतलेल्या घरात एकत्र राहातात. दोघांनी हे घर सजवलं आहे आणि नीटनेटकं ठेवलं आहे.

"हे घर शोधताना फार वेळ लागला. लोक आम्हाला घरही भाड्यानं देत नाहीत. आम्ही इथं गेल्या ३ वर्षांपासून राहातो," दीपक सांगत होता.

कायद्याने मान्यता दिली तरी समाजनं स्वीकारायला बराच वेळ लागेल, असं ते सांगतात.

दीपकचं शिक्षण बी. ए.पर्यंत झालं आहे. सोशल मीडियावरून एका व्यक्तीशी त्याचं प्रेम जुळलं. "प्रेम आहे, अगदी खरं प्रेम. समलिंगी व्यक्ती त्यांच्या प्रेमाची जाहीर कबुली देऊ शकत नाहीत. उघडपणे प्रेम व्यक्त करावं, अशी परिस्थिती इथं तरी नाही,"  असं तो सांगतो

प्रेमाची उघड कबुली देता येत नाही, ही काही दीपकची एकट्याची अडचण नाही. त्यामुळे  LGBTQ व्यक्तींमध्ये एकतर्फी प्रेम आणि त्यातून येणार नैराश्य यांचं प्रमाण जास्त आहे, असं दीपक सांगतो. अनेकांच्या प्रेमाला निराशेची कडा असते, असं तो सांगतो.

मयुरी आळवेकर ट्रान्सजेंडर आहेत. "मोठ्या शहरातली परिस्थिती वेगळी आहे. लहान शहरात आणि खेडोपाडी आम्हाला देवाचा माणूस म्हणतात पण दूर लोटतात. समाज आमच्याकडे निकोपपणे न पाहाता विकृती म्हणून पाहतो. पण आज ना उद्या ही परिस्थिती बदलेल," असं त्या आशेनं सांगतात.

समाजात होत असलेल्या भेदभावाबद्दल त्या बोलतात. घर भाड्यानं घेताना अडचणी येतातच इतकंच काय तर बसमध्ये प्रवास करताना कुणी आमच्या शेजारीही बसत नाही, असं त्या सांगतात.

"धुळ्याहून मी एकदा कोल्हापूरला येत होते. बस पकडली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

6 सप्टेंबर 2018 हा दिवस देशातल्या लैंगिक अल्पसंख्याकांसाठीचा स्वातंत्र्य दिवस ठरला. २ सज्ञान व्यक्तींमध्ये, संमतीनं होणारे समलिंगी संबंध हा गुन्हा नाही, असा निर्णय सुप्रीम कोर्टानं देताच देशभरातल्या समलिंगी व्यक्तींनी आनंद साजरा केला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: More than 250 people have been killed after a military plane crashed in Algeria, local media report.

स्थानिक वेळेनुसार बुधवारी सकाळी राजधानी अल्जिअर्सनजीकच्या बुफारिक लष्करी तळावरून टेकऑफ केल्यानंतर काही वेळाने हा क्रॅश झाला. या क्रॅशचं नेमकं कारण अजूनही कळू शकलं नाहीये.

मृतांमध्ये बहुतांश लोक लष्करी अधिकारी आणि त्यांच्या कुटुंबातले होते, असं संरक्षण मंत्रालयाने सांगितलं आहे. 10 विमान कर्मचाऱ्यांचाही यात मृत्यू झाला आहे.

घटनास्थळी बचावकार्य सुरू आहे

अल्जेरियाचा पाठिंबा असलेल्या 'पोलिसारिओ फ्रंट' गटाच्या 26 लोकांचा मृतांमध्ये समावेश आहे. हा गट पश्चिम सहारामध्ये मोरोक्कोपासून स्वतंत्र होण्यासाठी लढत आहे.

घटनास्थळावरून येत असलेल्या काही व्हीडिओंमध्ये विमानाच्या मलब्यातून धूर निघताना दिसतोय. बचावकार्य करणारे लोक मृतदेह ओळखण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

अल्जेरियाच्या लष्करप्रमुखांनी या अपघाताचा तपास करण्याचे आदेश दिले असून ते घटनास्थळी भेटही देतील, असं संरक्षण मंत्रालयाने एका प्रसिद्धिपत्रकात म्हटलं आहे.

अल्जेरियामध्ये चार वर्षांपूर्वी काही जवान आणि त्यांच्या परिवारांना घेऊन जाणारं एक विमान क्रॅश झालं होतं. त्यात 77 लोकांचा बळी गेला होता.

2014 साली पूर्व युक्रेनजवळ मलेशियन एअरलाईन्सच्या MH17 विमानावर हल्ला करून ते पाडण्यात आलं होतं. त्या अपघातात 298 लोक ठार झाले होते. त्यानंतरचा हा सर्वांत मोठा विमान अपघात आहे.

अपघातस्थळाचा नकाशा

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अल्जेरियामध्ये लष्करी विमान क्रॅश होऊन किमान 257 लोकांचा बळी गेले आहेत, असं संरक्षण मंत्रालयाने म्हटलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: NCB चे उपसंचालक केपीएस मल्होत्रा यांच्या माहितीनुसार, "दीपेश सावंत यांना ड्रग्स खरेदी आणि देवाण-घेवाणप्रकरणी अटक करण्यात आलीय. डिजिटल पुरावे आणि जबाबांच्या आधारे दीपेश सावंत यांना अटक केली आहे. अटक केलेल्यांची चौकशी सुरू आहे."

रिया चक्रवर्तीची रवानगी सध्या भायखळा तुरुंगात करण्यात आली आहे.

मंगळवारी जेव्हा रिया नार्कोटिक्स ब्युरोच्या ऑफिसमध्ये पोहचली तेव्हा तिने काळ्या रंगाचा टीशर्ट घातला होता, ज्यावर ही वाक्य लिहिलेली होती. रिया चक्रवर्ती पितृसत्ताक विचारांची बळी ठरली आहे, असं मत अनेकांनी व्यक्त केलेलं आहे.

रिया चक्रवर्ती

बॉलिवूड सेलिब्रिटीही रिया चक्रवर्तीच्या समर्थनार्थ पुढे आलेले आहेत. अनेकांनी तिच्या टीशर्टवरचा हा कोट शेअर केला किंवा रिट्वीट केला. करिना कपूर खान, विद्या बालन, अनुराग कश्यप, शबाना आझमी, फरहान अख्तर, आणि अमिताभ बच्चन यांची मुलगी श्वेता नंदा अशा सेलिब्रिटीजने रियाच्या टीशर्टवरची वाक्य आपल्या सोशल मीडिया अकाउंट्सवर शेअर करत रियाला पाठिंबा दर्शवला.

"प्रत्येकाला चेटकीण चेटकीण म्हणत कोणाच्या तरी मागे लागायला आवडतं, अट इतकीच की जिला चेटकीण ठरवलं जातंय ती दुसऱ्याच्या घरातली असावी." अशा आशयाची पोस्ट सोनम कपूरने आपल्या इंस्टाग्राम वर लिहिली. यासोबत तिने रियाने घातलेल्या टीशर्टवर लिहिलेल्या संदेशाचा फोटोही पोस्ट केला.

करिना कपूर यांनी हा संदेश आपल्या इंस्टाग्राम स्टोरीजमध्ये शेअर केला तर विद्या बालन यांनी तोच संदेश शेअर करत जस्टीस फॉर रिया हा हॅशटॅग वापरला.

"अच्छा म्हणजे ती पैशाची हपापलेली नाही, आणि खूनीही नाही. तिने ड्रग्स घेतले/दिले. मग ही केस ज्यांची कोणाची होती त्यांचं अभिनंदन. कारण सुशांतला नाही पण लोकांना नक्कीच न्याय मिळाला असेल," अशा आशयाचं ट्वीट अभिनेत्री तापसी पन्नू हिने केलंय.

'सेक्रेड गेम' या वेबसिरीजमधली अभिनेत्री कुब्रा सेठने म्हटलं की रिया चक्रवर्तीला अटक झाली असेल पण ती 'खूनी' नाहीये. "देव रिया चक्रवर्तीच्या आईवडिलांना हे सगळं सहन करण्याची ताकद देवो," असं तिने लिहिलं. अटक झाल्यानंतर रिया चक्रवर्तीने तिच्यावर रोखलेल्या कॅमेऱ्यांकडे पाहून हात हलवत अभिवादन केलं होतं. 'आपण दबून जाणार नाही, तर जे घडतंय त्या विरोधात लढा देऊ,' असं तिच्या कृतीतून ध्वनित होत असल्याचं अनेकांचं म्हणणं पडलं.

दरम्यान सुशांत सिंहची बहीण श्वेता किर्ती सिंहने या प्रकरणावर ट्वीट करत लिहिलं, "गुलाब असतात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'गुलाब असतात लाल,

व्हायोलेट असतात निळे,

पितृसत्ता फोडून काढू

तु आणि मी सगळे.'

अशी वाक्य लिहिलेला रिया चक्रवर्तीने घातलेला टीशर्ट सध्या सोशल मीडियावर गाजतोय. रिया चक्रवर्तीची सुशांत सिंग आत्महत्या प्रकरणात चौकशी चालू होती. त्याच संदर्भात तिला मंगळवारी नार्कोटिक्स ब्युरोने अटक केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: New mid-market Model या कारची किंमत सोडून इतर कारच्या किंमती 3 टक्क्यांनी वाढणार आहेत.

कारच्या किंमती कमी ठेवण्यासाठी गेल्या काही काळात कंपनीने काही शोरुम्स बंद करण्याचा निर्णय घेतला होता. पण त्यात आता बदल होत आहे.

एक महिन्यापूर्वी टेस्लाच्या Model 3 कारची किंमत USD $35,000 पर्यंत कमी करण्यासाठी कंपनीनं काही स्टोर्स बंद करण्याचा निर्णय घेतला होता.

आधी जितकी स्टोर्स बंद करायची होती त्यापैकी निम्मी स्टोर्स बंद होणार आहेत. पण नक्की किती स्टोर्स बंद होणार आहेत याविषयी कंपनीनं काही माहिती दिली नाही.

गाड्यांचे स्टोर्स चालू ठेवण्यासाठी कारची किंमत 3 टक्क्यांनी वाढवावी लागणार आहे, असं टेस्ला कंपनीचे संस्थापक इलोन मस्क यांचं म्हणणं आहे.

सध्या कंपनीची 378 स्टोर्स आणि सर्व्हिस सेंटर्स चालू आहेत पण त्यापैकी कोणती बंद होणार आहेत याबाबत काही माहिती दिली नाही.

"गेल्या 2 आठवड्यांपासून टेस्लाच्या प्रत्येक स्टोर्सचा अभ्यास केला जात आहे. आम्ही आधीपेक्षा कमी स्टोर्स बंद करत आहोत आणि त्यांचा आणखी काही महिने अभ्यास केला जाईल," असं कंपनीनं सांगितलं.

टेस्ला कंपनीच्या Moder 3, Model S आणि X कार यांची किंमत वाढणार आहे. पण ग्राहक 18 मार्चपर्यंत जुन्या किंमतीतच ऑर्डर करू शकतात.

टेस्ला कारची किंमत किती वाढणार?

या कार गाड्या ऑनलाइनच विकल्या जाणार आहेत. तर स्टोर्समध्ये ग्राहकांनी ती ऑर्डर कशी करावी याबाबत माहिती दिली जाईल असं कंपनीनं म्हटलंय. ऑनलाइन कार विकत घेणं हे काही मिनिटांचं काम आहे, असा कंपनीचा दावा आहे.

ऑनलाइन कार विकल्यानं कारची किंमत 6 टक्क्यांनी कमी करता येईल असं कंपनीनं सांगितलं आहे.

'कार आवडली नाही तर 7 दिवसांनी परत करा'

स्टोरमध्ये टेस्ट ड्राइव्हची गरज टाळण्यासाठी कंपनीनं एक रिटर्न पॉलिसी राबवली आहे. यामध्ये तुम्ही ऑनलाइन कार मागवू शकता आणि आवडली नाही तर 7 दिवसात किंवा 1600 किमी प्रवासानंतर परत करू शकता.

काही मोक्याच्या ठिकाणी बंद केलेले स्टोर्स परत चालू केली जाणार आहेत पण त्याठिकाणी कमी कर्मचारी असणार आहेत, असं कंपनीनं सांगितलं.

ज्या ग्राहकांना ताबडतोब कार हवी आहे अशा लोकांसाठी काही कार गाड्या स्टोरमध्ये ठेवल्या जाणार आहेत.

कंपनीच्या इतिहासात पहिल्यांदाच खर्चाची कपात करण्यात आली आहे. जानेवारी 45 हजार कर्मचाऱ्यांपैकी 3 हजार कर्मचारी (7%) कमी करणार असल्याची घोषणा केली होती.

टेस्लाची कार ग्राहकांना महागडी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आधीच महाग असेलेल्या टेस्ला इलेक्ट्रिक कारच्या किंमती आणखी वाढणार आहेत. कंपनीचे शो रुम्स चालू ठेवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"मला मुख्यमंत्री बनण्याची इच्छा नव्हती. पण भाजप नेत्यांच्या आग्रहास्तव मी पुन्हा एकदा मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेईन," अशी प्रतिक्रिया जनता दल युनायटेडचे प्रमुख नितीश कुमार यांनी दिली होती.

बिहारची राजधानी पाटण्यात केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा आणि भाजप अध्यक्ष जेपी नड्डा यांच्या उपस्थितीत शपथविधी सोहळा पार पडला.

नितीश यांच्या आधीच्या मंत्रिमंडळात भाजपचे सुशील कुमार मोदी उपमुख्यमंत्री होते. मात्र आता त्यांच्याऐवजी आता दोन जण मंत्रिमंडळात उपमुख्यमंत्री आहेत.

सुशीलकुमार मोदी यांच्याऐवजी तारकिशोर प्रसाद यांना संधी मिळाली. बिहार विधानसभा आणि विधानपरिषद भाजप नेते म्हणून तारकिशोर यांच्या नावाची घोषणा केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी केली त्यानंतर ते उपमुख्यमंत्री होतील हे स्पष्ट झालं होतं.

64 वर्षीय तारकिशोर 2005 पासून कटिहार मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडून येत आहेत. यंदाच्या निवडणुकीत त्यांनी आरजेडीच्या राम प्रकाश महतो यांना दहा हजार मतांच्या फरकाने हरवलं होतं.

तारकिशोर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी संलग्न असून, त्यांचं मूळ गाव सहरसा जिल्ह्यातील तलखुआ हे आहे. तारा किशोर यांना कलवार वैश्य समाजाची पार्श्वभूमी असून, बिहारमध्ये या समाजाला मागासवर्गीय दर्जा आहे.

तारकिशोर यांचा कपड्यांचा व्यवसाय आहे. मेडिकल स्टोअरही त्यांनी चालवलं आहे. 2001 मध्ये ते कटिहार चेंबर ऑफ कॉमर्सचे ते अध्यक्षही होते.

कटिहारच्या व्यापारी वर्गावर त्यांची चांगली पकड आहे. विधानसभा आणि विधानपरिषदेचे नेते म्हणून त्यांची निवड झाल्यानंतर कटिहारमध्ये आनंदाचं वातावरण आहे.

सुशील कुमार मोदी बिहारचे उपमुख्यमंत्री असतील का?  अशी विचारणा राजभवनबाहेर भाजपचे ज्येष्ठ नेते राजनाथ सिंह यांना करण्यात आली. ते म्हणाले, "योग्य वेळ आल्यानंतर याचे उत्तर मिळेल. काही वेळ वाट पहा."

एनडीए आमदारांच्या बैठकीत नितीश कुमार यांची विधीमंडळाचे पक्षनेते म्हणून निवड करण्यात आली आहे. सुशील कुमार मोदी यांची उपनेतेपदी निवड करण्यात आली.

भाजपच्या विधीमंडळ पक्षनेतेपदासाठी कटिहार शहराचे आमदार तारा किशोर प्रसाद तर उपनेतेपदी बेतियाच्या आमदार रेणू देवी यांची निवड करण्यात आली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री आठ वाजता बीबीसी मराठीच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नितीश कुमारांनी आज बिहारचे मुख्यमंत्री म्हणून सातव्यांदा शपथ घेतली आहे. बिहारची राजधानी पाटणा येथे एनडीएचा शपथविधी सोहळा पार पडला. यावेळी तारकिशोर प्रसाद आणि रेणूदेवी यांनी देखील शपथ घेतली. हे दोघे बिहारचे उपमुख्यमंत्री बनले आहेत.