डॉक सारांशित करण्यासाठी: केंद्र सरकारच्या नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकाला AIMIMचे नेते असदुद्दीन ओवेसी यांनी विरोध केला.

विधेयकाविषयी बोलताना त्यांनी म्हटलं, "या विधेयकामुळे देशात पुन्हा एक विभाजन होत आहे. हिटलरच्या कायद्यापेक्षाही नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक वाईट आहे."

ओेवेसींनी प्रत फाडल्याचा भाग हा सभागृहाच्या कामकाजातून हटविण्याचा निर्णय सभापतींनी घेतला.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्या सुप्रिया सुळे यांनी या विधेयकाविषयी बोलताना म्हटलं, "आसामधील नागरिकांची मनात अद्याप गोंधळ कायम आणि मुस्लिमांच्या मनात भीतीचं वातावरण आहे."

यापूर्वी  नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकांवरून लोकसभेत वाद सुरू असताना केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधला. काँग्रेसनं धर्माच्या आधारावर देशाचं विभाजन केल्यामुळेच या विधेयकाची गरज भासली, असं अमित शाह यांनी म्हटलं.

अमित शाह यांनी हे विधेयक सभागृहात मांडण्याची परवानगी मागितल्यानंतर लोकसभेत गोंधळ सुरू केला. काँग्रेस नेते अधीर रंजन चौधरी यांच्यासह विरोधी पक्षातील नेत्यांनी केंद्र सरकारवर कडाडून टीका केली.

मात्र अमित शाहांनी विरोधकांच्या प्रश्नांना उत्तरं देत सरकारची भूमिका मांडली. त्यानंतर मतदान झालं आणि 293 सदस्यांनी विधेयक लोकसभेत मांडण्याच्या बाजूनं मतदान केलं, तर 82 सदस्यांनी विरोधात मतदान केलं.

काँग्रेस नेते अधीर रंजन चौधरी यांनी या बिलाला विरोध करताना म्हटलं होतं, की हे विधेयक आपल्याला मागे घेऊन जाणारं आहे. विशिष्ट धर्माच्या लोकांना लक्ष्य करणं हाच या विधेयकाचा उल्लेख असल्याचं चौधरी यांनी म्हटलं.

या विधेयकावरून सभागृहात गोंधळ सुरू असतानाच अधीर रंजन चौधरी यांनी राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेचा उल्लेख केला आणि नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयक हे घटनेमध्ये नमूद केलेल्या धर्मनिरपेक्षता, समानता आणि समाजवाद या मूल्यांशी विसंगत असल्याचं म्हटलं.

नागरिकत्व विधेयक मुसलमानांना विरोध करण्यासाठीच मांडलं गेलं आहे, असं विरोधकांचं म्हणणं आहे. मात्र अमित शाह यांनी विरोधकांचे आक्षेप खोडून काढताना म्हटलं, की हे विधेयक 000.1 टक्काही मुस्लिमांच्या विरोधात नाहीये. विधेयकात कोठेही मुसलमानांचा उल्लेखही करण्यात आलेला नाही.

सभागृहात गोंधळ

या विधेयकामुळे कोणत्याही कायद्याचं उल्लंघन होत नाहीये, असं अमित शाह यांनी म्हटलं. मात्र त्यांच्या या वक्तव्यावरुन विरोधकांनी सभागृहात प्रचंड गोंधळ केला.

विरोधकांचा गोंधळ झाल्यानंतर...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

AIMIMचे नेते असदुद्दीन ओवेसी यांनी लोकसभेत नागरिकत्व दुरुस्ती विधेयकाची प्रत फाडली आहे. या प्रकाराला संसदेच्या कामकाजातून वगळण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केंद्र सरकारसोबत नव्या कृषी कायद्यांबाबत शेतकरी प्रतिनिधींची सुरू असलेली पाचवी बैठक संपली. या बैठकीत कोणताच तोडगा निघाला नाही.

दिल्लीतील विज्ञान भवनात केंद्र सरकार आणि शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधी यांच्यात चर्चा सुरू होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

शेतकरी आंदोलनात गायक दिलजित दोसांजनेही उपस्थिती लावली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केंद्राने राज्यांना कर्ज घेण्याचा पर्याय सुचवलाय, पण राज्यं यासाठी तयार नाहीत. केंद्र सरकार आपला शब्द पाळत नसल्याचं राज्यांचं म्हणणं आहे. नेमकं काय घडतंय जीएसटीच्या मुद्द्यावरून, समजून घेऊयात आजच्या सोपी गोष्टमध्ये.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्राकडून राज्याला मिळणाऱ्या जीएसटीच्या भरपाईवरून सध्या केंद्र सरकार आणि राज्यांमध्ये वाद सुरू आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालयाकडून ही आकडेवारी जारी करण्यात आली आहे.

दरम्यान जानेवारी - मार्च 2021 च्या चौथ्या तिमाहीत मात्र जीडीपी 1.6% ने  वाढला आहे. हा कालावधी पहिल्या लाटेनंतर लॉकडाऊन हटवून हळूहळू अर्थव्यवस्था पुन्हा निर्बंध मुक्त होतानाचा आहे. त्यामुळे जीडीपी पॉझिटिव्ह असेल असाच अंदाज होता. साधारण आताचे आकडे वर्तवलेल्या अंदाजाप्रमाणेच आहेत.

एप्रिल महिन्यातील वित्तीय तूट 78,700 कोटी होती. गेल्यावर्षी हीच तूट 2.79 लाख कोटी होती.

कोरोना व्हायरसमुळे देशपातळरील लॉकडाऊनचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेला गेल्या वर्षी फटका बसला होता.

त्यानंतर ऑक्टोबर-डिसेंबरमध्ये देशाच्या जीडीपीत 0.4 टक्क्यांनी वाढ नोंदवण्यात आली होती. एप्रिल-जूनच्या तिमाहीत मात्र जीडीपीत 23.9 टक्के इतकी घट पाहायला मिळाली होती.

जीडीपी म्हणजे काय?

कोणत्याही देशाच्या आर्थिक आरोग्याचं सकल राष्ट्रीय उत्पन्न द्योतक आहे. एका विशिष्ट कालावधीत देशातल्या वस्तू आणि सेवांच्या उत्पादनाची किंमत म्हणजेच जीडीपी होय.

GDP कसा मोजतात? मोदी सरकारच्या काळात यामध्ये मोठी घसरण का आलीये?

जीडीपीची आकडेवारी दर तिमाहीला प्रसिद्ध होते. देशांतर्गत झालेलं उत्पादन आणि सेवांचाच जीडीपीसाठी विचार होतो.

कृषी, उद्योग आणि सेवा या तीन आघाड्यांवर उत्पादन वधारलं किंवा घटण्याच्या सरासरीद्वारे जीडीपीचा दर ठरवला जातो.

जीडीपीचा दर देशाच्या आर्थिक प्रगतीचं प्रतीक असतं. सोप्या शब्दांत, जीडीपीचा दर वधारला असेल तर आर्थिक विकासाचा दर उंचावला असं म्हणता येतं. जीडीपीचा दर घटला असेल तर देशाची आर्थिक स्थिती खालावली असं म्हटलं जातं.

GDP चा दर कसा ठरवला जातो?

जीडीपी दोन पद्धतींनी निश्चित केला जातो. कारण चलनवाढीसह उत्पादन खर्चात घट होते. हे प्रमाण 'कॉन्स्ट्ंट प्राइज' अर्थात कायमस्वरुपी दर आहे. यानुसार जीडीपीचा दर आणि उत्पादनाचं मूल्य एका वर्षासाठीच्या उत्पादनासाठी येणाऱ्या खर्चानुसार ठरतं.

दर तिमाहीला जीडीपी जाहीर केला जातो.

म्हणजे 2010 वर्ष प्रमाण मानलं तर त्याआधारे उत्पादनाच्या मूल्यात वाढ किंवा घट होते.

दुसऱ्या पद्धतीनुसार करंट प्राइज अर्थात सध्याच्या मूल्यानुसार जीडीपीचा दर निश्चित केला जातो. त्याअंतर्गत उत्पादन मूल्यामध्ये महागाईचा दरही सामील असतो.

केंद्रीय सांख्यिकी संस्थेतर्फे उत्पादन आणि सेवा या दोन्हींच्या मूल्यांकनासाठी एक वर्ष निश्चित केलं जातं. त्या वर्षातल्या किंमतींना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2020-21 या संपूर्ण आर्थिक वर्षासाठी जीडीपी 7.3% ने घटला आहे. तसंच देशाची वित्तीय तूट 2020-21 आर्थिक वर्षासाठी 9.3% राहीली आहे. जी 9.5% राहण्याचा सरकारचा अंदाज होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केजरीवाल

एकूण 70 जागांपैकी आम आदमी पार्टी (आप) या सत्ताधारी पक्षाला 2015 सालच्या निवडणुकीत 67 जागा मिळाल्या होत्या. आता मात्र त्या जागा कमी होण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.

भारतीय जनता पार्टीला गेल्या वेळी 3 जागा मिळाल्या होत्या. यावेळी त्या जागा वाढू शकतील, असं एक्झिट पोल्सचे आकडे सांगत आहेत.

काँग्रेस पक्षाचा भोपळा गेल्या वेळी फुटला नव्हता. याही वेळी त्यांना एक जागा मिळवण्यासाठीही संघर्ष करावा लागू शकतो.

आज तक- AXISच्या पोलने आम आदमी पार्टीला सगळ्यांत जास्त 59-68 एवढ्या जागा मिळू शकतील असं म्हटलंय. केजरीवालांनी भाजपचा धुव्वा उडवलाय, असं या वृत्तवाहिनीने म्हटलं आहे.

'एक्झिट पोल खोटे ठरतील'

भाजपचे दिल्लीतले नेते मनोज तिवारी यांनी म्हटलंय की, "हे एक्झिट पोल फेल होतील. आम्हाला 48 पेक्षा जास्त जागा मिळतील. आमचंच सरकार स्थापन होईल. आतापासून ईव्हीमला दोष देण्याचं वातावरण तयार करू नका."

तर आपने दावा केलाय की विजय त्यांचाच होणार आहे. पक्षाचे नेते आणि विद्यमान उपमुख्यमंत्री मनीष सिसोदिया यांनी ट्वीट करून म्हटलंय की "आम्ही मोठ्या फरकाने जिंकणार आहोत."

निकाल 11 तारखेला येणार आहेत. त्यावेळी स्पष्ट होऊ शकेल की हे आकडे किती खरे आहेत. आतापर्यंत एक्झिट पोल करणाऱ्या संस्थांना साधारणतः हे ओळखता आलं आहे की कोणता पक्ष जिंकतोय, पण आकडे सांगण्याच्या बाबतीत अनेकांच्या चुका झाल्या आहेत.

दिल्ली निवडणूक ही तीन पक्षांमध्ये झाली. आम आदमी पार्टी, भारतीय जनता पार्टी आणि काँग्रेसमध्ये हा सामना रंगला. आम आदमी पक्षाने ही निवडणूक अरविंद केजरीवाल आणि त्यांनी केलेल्या विकास कामांभोवती ठेवली. आपने आपलं रिपोर्ट कार्डच जनतेसमोर ठेवलं. शिक्षण आणि आरोग्य खात्यांमध्ये केलेल्या सुधारणा बघा असं म्हणत आपने मतं मागितली.

कसा करतात एक्झिट पोल?

सेंटर फॉर द स्टडी ऑफ डेव्हलपिंग सोसायटीजचे संचालक संजय कुमार सांगतात, "कोणत्याही पोलसाठी अगोदर एक सॅंपल बनवलं जातं. ज्यामध्ये काही हजार माणसांचा समावेश असतो. ज्या राज्यात निवडणूक आहे त्या राज्यातलेच हे मतदार असतात आणि त्यांची संख्याही त्याच प्रमाणात असते, जेवढी राज्यात असते."

"यात ग्रामीण, शहरी, वेगवेगळे धर्म, जाती, लिंग आणि समुदायाच्या लोकांना त्याच प्रमाणत घोतलं जातं जेवढं त्यांचं त्या राज्यात प्रमाण असतं. या सर्वांशी चर्चा करून त्यांनी हा अंदाज घेतलेला असतो."

"सर्व बाबींची काळजी घेतल्यास अंदाज...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिल्ली विधानसभा निवडणुकांसाठी मतदान संपल्यानंतर आता एक्झिट पोलचे आकडे आले आहेत. सर्व एक्झिट पोल्समध्ये एक गोष्ट समान आहे की सत्ताधारी आम आदमी पार्टीला पुन्हा बहुमत मिळू शकतं, पण त्यांच्या जागा कमी होऊ शकतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केरळ सरकार तिरुअनंतपुरम विमानतळाच्या लिलावाच्या प्रक्रियेबाबत निकषात बसत नसल्याचं पुरी यांनी सांगितलं.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"हा लिलाव पादरर्शक पद्धतीने घेण्यात येत आहे," असं ते म्हणाले.

काय आहे प्रकरण?

तिरूअनंतरपुरम विमानतळ अदानी एंटरप्रायझेसला सार्वजनिक-खासगी भागिदारी (पीपीपी) अंतर्गत 50 वर्षांसाठी भाडेतत्त्ववर देण्याच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या निर्णयाचा विरोध केरळ सरकारने केला होता.

केरळचे अर्थमंत्री डॉ. थॉमस इसाक यांनी याबाबत ट्वीट केलं होतं. "अदानी यांच्या बोलीएवढाच प्रस्ताव दिला तरीसुद्धा केरळ सरकारचा दावा फेटाळून तिरुवनंतपुरम विमानतळ अदानी यांच्या हातात सोपवण्यात आलं. केरळचा प्रस्ताव स्वीकारण्याबाबत पंतप्रधान कार्यालयाने दिलेला शब्द मोडण्यात आला आहे. केरळचे लोक हे स्वीकारणार नाहीत."

विमानतळाच्या खासगीकरण प्रक्रियेबाबत हरदीपसिंह पुरी ट्वीट करून म्हणाले, "भाडेपट्टा मिळवण्याच्या बोलीत प्रति प्रवासी 168 रुपये दराचा उल्लेख होता. केरळ राज्य औद्योगिक विकास निगमने (KSIDC) प्रति प्रवासी 135 रुपयांची बोली लावली. तर तिसऱ्या कंपनीने 63 रुपयांची बोली लावली होती."

PTI वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, 2019 च्या सुरुवातीला झालेल्या विमानतळाच्या लिलाव प्रक्रियेसाठी प्रति प्रवासी शुल्कचा आधार घेण्यात येणार होता. लखनौ, अहमदाबाद, मंगळूर, जयपूर, गुवाहाटी आणि तिरुवनंतपुरम या सहा विमानतळांसाठी हा लिलाव घेण्यात आला.

अदानी एंटरप्रायझेसने या सहा विमानतळांसाठी सर्वांत जास्त बोली लावली.

पुरी यांचं स्पष्टीकरण

नागरी उड्डाण मंत्री हरदीपसिंह पुरी म्हणाले, "लिलाव प्रक्रियेपूर्वीच केंद्र आणि केरळ सरकारचं याबाबत एकमत बनलं होतं. जर KSIDC ची बोली लिलाव जिंकणाऱ्या बोलीच्या 10 टक्क्यांच्या आसपास असेल तर विमानतळाचा भाडेपट्टा त्यांना दिला जाईल, असं ठरलं होतं.

पण, अदानी यांची बोली आणि KSIDC ची बोली यांच्यात 19.64 टक्क्यांचं अंतर होतं. त्यामुळेच अदानी यांना भाडेपट्टा मिळाला आहे."

पुरी पुढे म्हणाले, "यामुळेच केरळ सरकारला ROFR (आधी फेटाळून लावण्याचा अधिकार) चा विशेष अधिकार दिल्यानंतरसुद्धा पारदर्शक पद्धतीने घेतलेल्या लिलावात त्यांना पात्रता मिळवता आली नाही.

दरम्यान, तिरुवनंतपुरम विमानतळाचं काम अदानी समूहाला सोपवण्याच्या केंद्र सरकारच्या निर्णयाविरोधात केरळ सरकारने एक सर्वपक्षीय बैठक आयोजित केली आहे. ही बैठक गुरूवारी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्रीय नागरी उड्डाण मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी तिरुअनंतपुरम विमानतळाच्या खासगीकरणाच्या निर्णयाबाबत केले जाणारे आरोप बिनबुडाचे असल्याचं म्हटलं आहे. पुरी यांनी यासंदर्भात एकामागून एक ट्वीट करून आपली बाजू मांडली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केली रॉलेट यांनी डीएनएचे नमुने तपासणीसाठी Ancestry.com या वेबसाईटकडे पाठवले होते. त्यानंतर आलेला निकाल धक्कादायक होता. कारण डीएनएचे नमुने हे त्यांच्या वडिलांच्या डीएनएसोबत जुळत नव्हते.

डीएनएचे नमुने उपचार करणाऱ्या डॉक्टरच्या डीएनएशी मिळतेजुळते असल्याचं लक्षात येईपर्यंत चाचणीत काहीतरी दोष राहिला असावा, असं त्यांना वाटत होतं.

घरच्यांनी रॉलेट यांच्या जन्माआधी आयडाहो इथल्या फर्टिलिटी डॉक्टरशी संपर्क साधला होता. विशेष म्हणजे गर्भ राहावा यासाठी आपल्या आई-वडिलांनी तज्ज्ञांची मदत घेतली होती याबद्दल डीएनएचा निकाल येईपर्यंत रॉलेट यांना कधीच सांगण्यात आलं नव्हतं. रॉलेट यांच्या आई-वडिलांनी केली यांच्या जन्मानंतर एकमेकांपासून घटस्फोट घेतला होता.

रॉलेट यांच्या खटल्यात सेवानिवृत्त स्त्रीरोग तज्ज्ञ जेरल्ड मॉर्टिमर यांच्यावर फसवणूक, निष्काळजीपणा, मानसिक तणाव आणि कराराचा भंग केल्याचा आरोप केला आहे.

कराराचा भंग

1980 साली रॉलेट यांचे आई-वडील सॅली अॅशबी आणि हॉर्ड फॉवलर यांचं लग्न झालं होतं. त्यानंतर ते वायोमिंग सीमेनजीकच्या आयडाहोजवळ राहात होते.

वडिलांमधल्या स्पर्मच्या कमतरतेमुळे आणि आईच्या गर्भाशयाच्या स्थितीमुळे रॉ़लेट यांच्या आई-वडिलांनी स्पर्म डोनर आणि वडील या दोघांचे स्पर्म वापरून रॉलेट यांना जन्म देण्याचं ठरवलं.

स्पर्म डोनर हा विद्यार्थी असावा आणि त्याची उंची 6 फूट आणि केस तपकिरी तर डोळे निळ्या रंगाचे असावेत, असं या दाम्पत्यानं तेव्हा डॉ. मॉर्टिमर यांना सांगितलं होतं.

पण गर्भधारणा राहावी यासाठी डॉ. मॉर्टिमर यांनी 3 महिने स्वत:चेच स्पर्म वापरले, असं न्यायालयीन कागदपत्रांनुसार समोर आलं आहे. डॉक्टर जर स्वत:च्याच स्पर्मचा वापर करणार होते तर आम्ही याला कधीच संमती दिली नसती, असं पालकांचं म्हणणं आहे.

मुलीची डिलिव्हरी करणाऱ्या आणि जन्मानंतर तिची काळजी घेणाऱ्या डॉक्टरांना जेव्हा या दाम्पत्यानं सांगितलं की, मुलीला वॉशिंग्टनला घेऊन जाणार आहेत, तेव्हा डॉक्टर रडले होते, असं खटल्यात समोर आलं आहे.

केली रॉलेटचा आपण बायोलॉजिकल फादर आहोत हे डॉ. मॉर्टिमर यांना माहिती होतं, पण त्यांनी हे तिच्या आई-वडिलांना सांगितलं नव्हतं, असं तक्रारीत म्हटलं आहे.

डॉ. मॉर्टिमर यांनी आपण स्वत:चे स्पर्म या प्रक्रियेकरता वापरत आहोत, हे लपवून ठेवलं.

गेल्या वर्षी रॉलेट यांनी आईला संपर्क साधला होता आणि Ancestry.com या वेबसाईटनं दिलेले निकाल...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गर्भधारणा व्हावी यासाठी डॉक्टरनं न सांगता स्वत:चेच स्पर्म वापरले, असा आरोप अमेरिकेतल्या एका महिलेनं केला आहे. ही बाब 35 वर्षांनंतर डीएनए चाचणीनंतर समोर आल्याचं महिलेचं म्हणणं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केशुभाई पटेल

त्यांच्यावर अहमदाबादमधील एका दवाखान्यात उपचार सुरू होते.

केशुभाई यांच्या निधनानंतर अनेक राजकीय नेत्यांनी प्रतिक्रिया दिल्या आहेत.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीट करत म्हटलं, "जनसंघ आणि भाजपला बळकट करण्यासाठी केशुभाईंनी संपूर्ण गुजरातभर प्रवास केला. त्यांनी आणीबाणीचा प्रखर विरोध केला. शेतकरी कल्याणाचे प्रश्न त्यांच्या जिव्हाळ्याचे होते. ते आमदार, खासदार, मंत्री किंवा मुख्यमंत्री कुठल्याही पदावर असले तरी ते शेतकऱ्यांचे प्रश्न हिरिरीने सोडवत असत."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

"केशुभाईंनी माझ्यासह अनेक तरुण कार्यकर्त्यांना मार्गदर्शन केलं आणि तयार केलं. प्रत्येकालाच त्यांचा प्रेमळ स्वभाव खूप आवडला. त्यांच्या निधनानं एक भरून न येणारी पोकळी निर्माण झाली आहे. त्यांच्या निधनानं आपण सर्वजण दु: खी आहोत. मी त्यांच्या कुटुंबीयांच्या दु:खात सहभागी आहे," असंही मोदींनी म्हटलं आहे.

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी ट्वीट केलं की, "केशुभाई पटेल हे सार्वजनिक जीवनात अमिट छाप सोडणारे एक प्रभावी प्रशासक होते. ते जनतेची सेवा करण्याच्या त्यांच्या प्रतिबद्धतेबद्दल कायम स्मरणात राहतील. त्यांच्या निधनाची बातमी ऐकून दु:ख झालं आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री केशुभाई पटेल यांचं निधन झालं आहे. ते 92 वर्षांचे होते.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: केसरबाईंनी गायलेल्या भैरवीच्या सूरांचा प्रवास...

'जात कहां हो' ही केसरबाई केरकरांनी गायलेली भैरवी व्हॉयेजर-1 या अंतराळयानासोबत पृथ्वीपासून २०.८ अब्ज किलोमीटरपेक्षाही दूर पोहोचली आहे.

नासाच्या व्हॉयेजर मोहिमेला नुकतीच 40 वर्ष पूर्ण झाली. 1977 साली व्हॉयेजर 1 आणि व्हॉयेजर 2 या अंतराळयानांनी अवकाशात उड्डाण केलं होतं.

सूर्यमालेच्या परीघावरून दिसणाऱ्या पृथ्वीचं व्हॉयेजरनं टिपलेलं छायाचित्र.

गुरू, शनी, युरेनस, नेपच्युन आणि त्यापलिकडच्या अवकाशाचा अभ्यास हे व्हॉयेजर मोहिमेचं उद्दीष्ट होतं.

'पृथ्वीची स्पंदनं'

व्हॉयेजर यानांसोबतच नासानं परग्रहवासीयांसाठी संदेश कोरलेली एक खास ग्रामोफोन तबकडी (गोल्डन रेकॉर्ड) पाठवली होती.

खगोलशास्त्रज्ञ कार्ल सेगन यांच्या समितीनं ही तबकडी तयार केली होती. सेगननं या तबकडीचा उल्लेख 'मर्मर्स ऑफ द अर्थ' अर्थात पृथ्वीची स्पंदनं असा केला आहे.

"अंतराळातल्या प्रगत परग्रहवासींनाच या रेकॉर्डचा अर्थ लावता येईल," असा विश्वास कार्ल सेगनला वाटत होता.

कला आणि विज्ञानाचा संगम साधणाऱ्या या सोनेरी तबकडीवर पृथ्वीवरचे आवाज, जगभरातील ५५ भाषांमध्ये रेकॉर्ड केलेले खास संदेश, छायाचित्रं आणि निवडक संगीताचा समावेश आहे.

त्यात मोझार्ट, बीथोवन, बाक या दिग्गजांसह केसरबाई केरकर यांनी गायलेल्या 'जात कहाँ हो अकेली गोरी' या एकमेव भारतीय गीताला स्थान मिळालं.

ही भैरवी व्हॉयेजरच्या 'गोल्डन रेकॉर्ड'वर असायलाच हवी, यावर वर्ल्ड म्युझिकचा अभ्यास करणारे संगीतज्ज्ञ रॉबर्ट ई ब्राऊन अगदी ठाम होते, अशी आठवण या प्रकल्पाची कलादिग्दर्शक आणि सेगनची पत्नी अॅन ड्रुयाननं 'मर्मर्स ऑफ द अर्थ' या पुस्तकात नोंदवली आहे.

पाश्चिमात्य अभ्यासकांनाही खिळवून ठेवण्याची ताकद केसरबाईंच्या आवाजात होती. त्यांच्या या प्रभावी गायकीला गोव्याचा वारसा लाभलाय.

भारतीय संगीताची 'सूरश्री'

13 जुलै 1893 रोजी गोव्यात केरी गावात, संगीताची साधना करणाऱ्या घरातच केसरबाई केरकरांचा जन्म झाला. त्यांनी सुरुवातीला प्रसिद्ध गायक रामकृष्णबुवा वझे यांच्याकडे संगीताची साधना केली.

"त्या काळी गायक, संगीतकारांना संस्थानिकांच्या दरबारी किंवा मुंबईत श्रीमंतांच्या घरी आश्रय मिळत असे. केसरबाईही मग पुढे मुंबईलाच स्थायिक झाल्या", असं गोव्याचे संगीत-संस्कृती अभ्यासक डॉ. पांडुरंग फळदेसाई सांगतात.

मुंबईत केसरबाईंनी वेगवेगळ्या गुरूंकडे गायनाची दीक्षा घेतली. पण त्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दर्जेदार संगीताला भाषा, स्थळ, काळ यांचं बंधन नसतं, असं म्हणतात. पण भारतीय अभिजात संगीताचं एक लेणं मात्र खरोखरच विश्वाच्या प्रवासाला निघालं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कॉर्पोरेट क्षेत्राकडून पक्ष निधी स्वीकारत नाही, असं वर्धन यांनी टाटांना सांगितलं. या घटनेचे आपण साक्षीदार असल्याचं भाकपचे नेते अतुल कुमार अंजान यांनी म्हटलं आहे.

या गोष्टीची आठवण होण्याचं कारण म्हणजे कन्हैया कुमार लोकवर्गणीच्या माध्यमातून निवडणूक निधी जमा करत आहे. जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाच्या विद्यार्थी संघटनेचा माजी अध्यक्ष असलेला कन्हैया कुमार भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या तिकीटावर बिहारच्या बेगुसरायमधून निवडणूक लढवत आहे.

पक्षाच्या धोरणापासून फारकत

कन्हैयासाठी निवडणूक निधी गोळा करणाऱ्या वेबसाइटनं दिलेल्या माहितीनुसार कन्हैयाची प्रचार मोहीम सुरू झाल्यानंतर अवघ्या 24 तासांत 31 लाख रुपये जमा झाले आहेत.

मात्र अशापद्धतीनं क्राउड फंडिंग करताना पक्षाच्या कॉर्पोरेट क्षेत्राकडून निधी न स्वीकारण्याच्या धोरणापासून फारकत घेतली जाऊ शकते, असा युक्तिवाद केला जात आहे.

गेल्या चार वर्षांपासून कन्हैया कुमारचे सहकारी आणि सध्या त्याला निवडणूक व्यवस्थापनात मदत करणाऱ्या वरुण आदित्य यांनी कन्हैयाच्या जवळच्या लोकांनी स्वयंप्रेरणेनं ही मदत केल्याचं म्हटलं आहे.

आदित्य यांनी दिलेल्या माहितीनुसार 26 मार्चला निधी संकलनाची सुरूवात झाली आणि काही तासांतच 30 लाख रुपये जमा झाले. आम्ही 33 दिवसांत 70 लाख रुपये जमा करण्याचं लक्ष्य समोर ठेवलं आहे, असं ते म्हणाले.

विशेष म्हणजे कन्हैयासाठी क्राउड फंडिंग करणारी संस्था 'अवर डेमोक्रसी'च्या पेजवर 'नमो अगेन'पासून आम आदमी पक्षाच्या उमेदवार आतिशी मार्लेना यांची नावंही पहायला मिळतात. या संस्थेच्या संस्थापकांमध्ये दिल्ली डायलॉगच्या माजी सदस्यांपासून अनेक पत्रकारांचाही समावेश आहे.

वेबसाइटवर सायबर हल्ला

या वेबसाइटवर गेल्या दोन दिवसांपासून 'मेन्टेनन्स एरर' येत आहे. त्यामुळे ही वेबसाइट ओपन होत नाहीये.

आदित्य यांनी म्हटलं, "आमची प्रचार मोहीम सुरू झाल्यानंतर लगेचच वेबसाइटवर सायबर हल्ला झाला आणि साईट डाऊन झाली." आदित्य यांनी अप्रत्यक्षपणे कन्हैयाच्या विरोधकांकडे इशारा केला.

मात्र कन्हैयाच्या या निधी संकलनावर सोशल मीडियावरून टीकाही होत आहे.

भाकप नेते काय म्हणतात?

पक्षाच्या नेत्यांची अशाप्रकारच्या निधी संकलनावर काय भूमिका आहे, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.

अतुल कुमार अंजान या प्रश्नाचं थेट उत्तर देत नाहीत, मात्र पक्ष कोणत्याही प्रकारचा कॉर्पोरेट निधी स्वीकारणार नसल्याचं त्यांनी म्हटलं....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ही 17 वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे. टाटा समूहाचे तत्कालीन अध्यक्ष रतन टाटा यांनी भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाला (भाकप) दीड कोटी रुपयांचा चेक पाठवला होता. पक्षाचे वरिष्ठ नेते ए. बी. वर्धन यांनी तो चेक रतन टाटांना परत केला होता.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरिया देशांमधला लष्कर विरहित भाग(DMZ), मंगोलिया आणि बीजिंग ही नावंही सुरुवातीला चर्चेत होती.

उत्तर कोरिया आणि चीन यांच्या दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर व्यापारी देवाणघेवाण होते. त्यामुळे अमेरिकेनं बीजिंगच्या नावाला काट मारली. उत्तर कोरियाशी बोलणी करण्यासाठी चीनची मध्यस्थी नको अशीच त्यांची भूमिका होती.

पण मग सिंगापूर का? तिथलं सुंदर विमानतळ आणि छान बागा हे तर कारण असू शकत नाही. मग नेमकं कारण काय?

उत्तर कोरियासाठी सिंगापूर जवळचं

उत्तर कोरियाचे निवडक देशांशी व्यापारी संबंध आहेत. त्यात सिंगापूर वरच्या क्रमांकावर आहे. 2016मध्ये उत्तर कोरियाच्या व्यापारात सिंगापूरचा क्रमांक आठवा होता.

टक्केवारीत सांगायचं तर उत्तर कोरियाच्या एकूण परदेशी व्यापारापैकी 0.2% व्यवहार त्यांनी सिंगापूरशी केला.

गेल्यावर्षी अगदी शेवटपर्यंत सिंगापूर आणि उत्तर कोरिया यांच्या दरम्यानचा व्यापार सुरूच होता. नंतर दोन देशांमधली 'व्हिसा ऑन अरायव्हल' पद्धत बंद झाली.

सिंगापूरमध्ये आजही उत्तर कोरियाचा दूतावास आहे, अगदी संयुक्त राष्ट्रांचा विरोध असताना, सिंगापूरमधल्या दोन कंपन्या आजही उत्तर कोरियाबरोबर व्यापारी संबध ठेवून आहेत.

मी गेल्यावर्षी त्याविषयी माहिती काढण्याचा प्रयत्न केला. दोन्ही कंपन्यांनी ही बातमी नाकारली.

वॉशिंग्टन पोस्ट या अमेरिकन वृत्तपत्रानं 2016मध्ये एक बातमी दिली होती. त्यानुसार, प्याँगयाँग आणि सिंगापूर अशी दुहेरी वाहतूक करणारी व्यापारी जहाजं सिंगापूरमधून कुठल्याही तपासणी शिवाय पार होतात.

हे सगळं आहेच. पण, किम जाँग उन यांनी सिंगापूर ठिकाण निवडण्यामागे आणखी काही कारणं आहेत. त्यांना सिंगापूर अतिशय जवळचं वाटतं.

गुप्तचर यंत्रणेतल्या काही लोकांनी मला अशीही माहिती पुरवली की, किम जाँग उन यांना इथं सुरक्षित वाटतं. त्यांची सिंगापूर बँकेत खाती होती. आणि वैद्यकीय चाचण्यांसाठीही ते सिंगापूरमध्ये येऊन गेले आहेत.

किम जाँग उन यांना सिंगापूर जवळचं वाटतं. वैद्यकीय उपचारांसाठी ते इथं येतात.

'उत्तर कोरिया आणि सिंगापूर यांच्यामध्ये आर्थिक आणि राजनैतिक संबंध चांगले आहेत.' जॉन हॉपकिन्स विद्यापीठातले शिक्षक मायकेल मॅडन यांनी मला सांगितलं.

सिंगापूरच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयातल्या माझ्या सूत्रांशी या विषयावर मी अनेकदा बोलले आहे. उत्तर कोरियाबरोबर व्यापार शक्य व्हावा यासाठी कुठल्याही संस्था किंवा कंपनीला मदत करायची नाही अशा सूचना...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप आणि उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन यांची भेट थोड्याच वेळात होणार आहे. भेटीसाठी सिंगापूर हे ठिकाण निवडण्यात आलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरियाला अण्वस्त्र मुक्त करण्याच्या दृष्टीनं योग्य ती प्रगती झालेली नाही, असं ट्रंप यांनी ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे.

चीन आणि अमेरिका यांच्यात व्यापारी संबंधांवरून तणाव सुरू आहे. त्यामुळे अमेरिकेला उत्तर कोरियावर पुरेसा दबाव आणता आलेला नाही, असं त्यांनी म्हटलं आहे.

प्रत्यक्षात, जून महिन्यात उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन यांच्याबरोबर झालेल्या बैठकीनंतर ट्रंप यांनी उत्तर कोरियाकडून अण्वस्त्रांचा धोका नसल्याची भूमिका घेतली होती.

त्यापाठोपाठ, उत्तर कोरियानं अजूनही अणुचाचणी केंद्र बंद केलेली नसल्याच्या बातम्याही आल्या होत्या.

दरम्यान, एका अज्ञात अमेरिकन अधिकाऱ्यानं वॉशिंग्टन पोस्टला माहिती दिली की, उत्तर कोरया आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र तयार करत असल्याची शक्यता आहे.

माइक पोम्पिओ आणि उत्तर कोरियासाठी नेमलेले विशेष दूत स्टीफन बेगन हे दोघेही पुढल्या आठवड्यात उत्तर कोरियात जाणार होते.

हा पोम्पिओ यांचा उत्तर कोरियाचा चौथा दौरा होता. पण आता तो रद्द झाला आहे.

त्यासंदर्भात केलेल्या तीन ट्वीटमध्ये ट्रंप यांनी चीनवरही टीका केली आहे.

काय म्हणाले ट्रंप

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पोम्पिओ हे सध्या उत्तर कोरियाच्या दौऱ्यावर जाणार नाहीत. डोनाल्ड ट्रंप यांनी त्यांना प्रस्तावित दौरा रद्द करण्यास सांगितले आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना

सर्व लसींची 2 ते 8 अंश सेल्सिअस एवढ्या कमी तापमानामध्ये वाहतूक आणि वितरण होत असतं. मात्र, जागतिक आरोग्य संघटनेने दिलेल्या माहितीनुसार जगात कोव्हिड-19 च्या ज्या लसींवर काम सुरू आहे त्याा शून्य अंश सेल्सिअसच्याही खाली साठवण्याची गरज आाहे.

पण, कोव्हिड-19 वर अशी लस निघाली जी थंड तापमानवर अवलंबून नसेल, जी शीतपेट्यांमध्ये साठवण्याची गरज नसेल आणि ती कुठल्याही तापमानात अतिदुर्गम भागातही पोहोचवता आली तर…

भारतातले काही संशोधक अशी लस विकसित करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. त्यांनी या लशीला 'उष्ण लस' म्हटलं आहे. ही लस 100 अंश सेल्सिअसवर दीड तास, 70 अंश सेल्सिअसवर 16 तास तर 37 अंश सेल्सिअसवर महिनाभराहूनही अधिक काळ साठवली जाऊ शकेल, असा त्यांचा दावा आहे.

राघवन वरदराजन बायोफिजिस्ट आणि इंडियन इन्स्टीट्युट ऑफ सायन्समध्ये प्राध्यापक आहेत. ते आणि त्यांच्या टीमने या लसीची प्राण्यांवर चाचणी केली आहे.

प्रा. वरदराजन म्हणतात, "या लसीचे चांगले परिणाम आढळून आले आहेत." या लसीच्या मानवी चाचणीसाठी त्यांना निधीची गरज आहे. या लसीसंदर्भातला संशोधन अहवाल अमेरिकन सोसायटी फॉर बायोकेमिस्ट्री अँड मॉलिक्युलर जर्नल या या प्रतिष्ठित अमेरिकन बायोलॉजिकल केमेस्ट्री नियतकालिकाने स्वीकारला आहे. नियतकाालिकात हा अहवाल लवकरच प्रकाशित करण्यात येईल.

केंद्राच्या बायोटेक्नॉलॉजी विभागाच्या सचिव डॉ. रेणू स्वरूप म्हणतात, "या संशोधनानंतर कोल्डस्टोरेज चेनची गरज नसलेल्या या लसीसाठी फंडिंगसाठीचे नवे मार्ग खुले होतील, अशी आशा मला आहे."

उच्च तापमानातही टिकून राहणाऱ्या लशी दुर्मिळ आहेत.

जगात केवळ मिनिंगायटीस म्हणजेच मेंदूज्वर, ह्युमन पॅलिलोमाव्हायर (HPV) आणि कॉलरा या तीन आजारांवरच्या लस 40 अंश सेल्सिअस तापमानातही वापरतात येतात. तसा परवाना त्या लसींना मिळाला आहे आणि जागतिक आरोग्य संघटनेकडून मान्यताही मिळाली आहे.

 या लसी दुर्गम भागातही तात्काळ पोहोचवतात येतात आणि त्यामुळे आरोग्य सेवकांवरचा भार मोठ्या प्रमाणावर कमी होतो. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार मोठ्या आणीबाणीच्या प्रसंगात या लसी उपयोगी ठरतात. उदाहरणार्थ गेल्या वर्षी मोझाम्बिकमध्ये चक्रीवादळ आलं होतं. त्यावेळी ओरल कॉलरा लशीचं मोठ्या प्रमाणावर वाटप करण्यात आलं होतं.

अन्य आजारांसाठी लस दिली जाते.

मेडिसिन्स सॅन्स फ्रंटियर्स एक्सेस अभियानाचे धोरण सल्लागार ज्युलियन पोटेट म्हणतात, "मर्यादित स्रोत असताना अत्यंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतात उन्हाळ्याच्या दिवसांमध्ये अनेक ठिकाणी तापमान 50 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना आरोग्य संकटात वैद्यकीय सेवा देणाऱ्या एमबीबीएस डॉक्टरांना सरकारी नोकऱ्यांमध्ये प्राधान्य दिलं जाणार असल्याचंही सरकारने म्हटलं आहे.

पीटीआय या वृत्तसंस्थेने पीएमओच्या हवाल्याने सांगितलं, "शंभर दिवस कोव्हिडसाठीची ड्यूटी पूर्ण करणाऱ्या डॉक्टरांना आगामी सरकारी भरती प्रक्रियेत प्राधान्य दिलं जाईल."

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

या निर्णयामुळे मोठ्या संख्येने अनुभवी डॉक्टर कोव्हिड सेंटर्स आणि हॉस्पिटल्समध्ये सक्षमपणे ड्यूटी करू शकतील असाही विश्वास व्यक्त करण्यात येतोय.

इंटर्न डॉक्टरांसाठीही एक महत्त्वाची सूचना करण्यात आली आहे. आपल्या विभाग प्रमुखांच्या देखरेखीअंतर्गत इंटर्न डॉक्टरांना कोव्हिड वॉर्डमध्ये ड्यूटी देण्यात येणार आहे.

प्रातिनिधिक फोटो

बीएससी आणि जीएनएम पात्रताधारक नर्स यांनाही आता कोव्हिड वॉर्डमध्ये पूर्णवेळ ड्यूटी करता येणार आहे. वरिष्ठ डॉक्टरांच्या देखरेखी अंतर्गतच ड्यूटी करू शकतील, असंही स्पष्ट करण्यात आलं आहे.

देशभरात कोरोनाची रुग्णसंख्या प्रचंड वाढत असल्याने आरोग्य व्यवस्थेवर ताण आल्याचं दिसून येत आहे. या पार्श्वूमीवर केंद्र सरकारने हा निर्णय घेतला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

केंद्र सरकारने एमबीबीएसनंतर पीजीसाठी होणारी नीट प्रवेश प्रक्रिया म्हणजे NEET-PG किमान चार महिन्यांसाठी स्थगित केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना काळात ऑफिसला जाण्याऐवजी वर्क फ्रॉम होम मोठ्या प्रमाणावर सुरू झालं. कामासंदर्भात एकत्रित बोलण्यासाठी झूम कॉलद्वारे मीटिंगांचं प्रस्थ वाढलं. याचा थेट परिणाम म्हणजे झूमच्या कमाईत दुपटीपेक्षा वाढ झाली आहे.

31 जुलैला संपलेल्या तिमाहीत झूमचा नफा विक्रमी 355 टक्क्यांनी वाढला आणि कंपनीने 663.5 मिलिअन डॉलर एवढी घसघशीत कमाई केली. झूमला 500.5 मिलिअन डॉलर फायदा होईल असा अंदाज विश्लेषकांनी व्यक्त केला होता.

सोमवारी (31 ऑगस्ट)  झूमच्या शेअरने प्रचंड भरारी घेतली. बाजार बंद झाला तेव्हा झूमचा शेअर 325.10 डॉलर्सवर स्थिरावला होता. झूमने वार्षिक नफ्यात 30 टक्क्यांनी आगेकूच केली आहे. झूमची वार्षिक उलाढाल 2.37-2.39 बिलिअन डॉलर्स एवढी असेल.

हे अॅप पैसे न भरता वापरणाऱ्या ग्राहकांच्या तुलनेत पैसे भरून वापरणाऱ्या कॉर्पोरेट क्लायंट्समध्ये झालेली वृद्धी हे झूमच्या यशाचं रहस्य आहे.  झूम कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या वर्षभरात 1 लाख डॉलर्सचा नफा कमावणाऱ्या कंपन्यांनी व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंगसाठी झूमला पसंती दिली आहे.

झूमचे प्रतिस्पर्धी असलेल्या सिस्को वेबएक्स आणि मायक्रोसॉफ्ट टीम्स यांच्याही गंगाजळीत मोठ्या प्रमाणावर भर पडली आहे. प्रत्यक्षात कार्यालयात जाऊन काम करण्याऐवजी घरच्या घरी बसून काम करण्याची पद्धत रूढ झाल्याने व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंग करणं आवश्यक झालं.

झूमच्या वाढत्या लोकप्रियतेचा फटका कंपनीच्या पायाभूत व्यवस्थेला बसला. कारण अमेरिकेत गेल्या काही दिवसात तांत्रिक कारणांमुळे झूम कॉलद्वारे ऑनलाईन क्लासेसचं काम होऊ शकलं नाही. अधिकाअधिक लोक झूमद्वारे काम तसंच ऑनलाईन मीटिंग करत असल्याने, या बैठका तसंच गोपनीय काम हायजॅक करण्याचे प्रकार वाढीस लागले आहेत. यामुळे झूमच्या तंत्रज्ञानातील उणीवा स्पष्ट होऊ लागल्या आहेत. झूमने युझर डेटा फेसबुकला दिल्याचंही वृत्त आहे. यामुळे झूम कॉल हे एन्ड टू एन्ड एन्क्रिप्शन असतात हे खोटं ठरताना दिसत आहे.

चीनशी सलगी असल्याने झूम कंपनीवर टीकाही होते आहे. चीनमध्ये झूमचे 700 कर्मचारी काम करतात. प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंट टीमचं बहुतांश काम चीनमधूनच चालतं. सरकारी कामं, बैठका यासाठी झूम अॅप वापरणं सुरक्षित नाही असाही एक विचारप्रवाह आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना आणि त्यामुळे लागू करण्यात आलेला लॉकडाऊन यामुळे जगाला आर्थिक फटका बसत असताना व्हीडिओ कॉन्फरन्सिंग झूम अॅपने मात्र छप्परफाड कमाई केली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना चाचणी

कोरोनाबाधेमुळे अनेकांना आर्थिक नुकसान होतंच आहे आणि चाचणीही काहीशी महाग होती. त्यामुळे ही चाचणी स्वस्त करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे.

राज्य सरकारने कोरोना चाचण्यांच्या दरांमध्ये तब्बल 600 ते 800 रुपयांची कपात केली असून आज 8 सप्टेंबरपासून हा निर्णय लागू होतोय. त्यामुळे कोरोनाची चाचणी अवघ्या 1200 रुपयांत होणार आहे.

कोरोना चाचणीच्या दरात कपात करण्याचा सरकारचा निर्णय

देशात आणि विशेषतः राज्यात कोरोना उद्रेकामुळे अक्षरशः हलकल्लोळ सुरू आहे. राज्य शासन प्रयत्न करत असलं तरी कोरोनाची बाधा झालेल्यांना उपचारांसाठी बरेच पैसे मोजावे लागत आहेत.

खाजगी रुग्णालयांकडून रुग्णांना लाखांची बिलं आल्याच्या बातम्या आपण दिवसाआड ऐकत असतो. कोरोनाच्या चाचणीलाही बावीसशे रुपये यापूर्वी मोजावे लागत होते. पण, या दरांमध्ये घट करण्याच्या उद्देशाने शासनाने आरटीपीसीआर तपासणीचे म्हणजेच कोरोनाच्या चाचणीचे दर तपासणीसाठी एक समिती गठीत केली होती.

या समितीने, लॅब्सशी चर्चा करून आणि उपलब्ध साधनांची पाहणी करून शासनाला अहवाल सादर केला होता. या अहवालानुसार, शासनाने नवे दर जाहीर करणारा शासन निर्णय प्रसिद्ध केलाय. या निर्णयानुसार, कोव्हिड केअर सेंटर, हॉस्पिटल, क्वॉरंटाईन सेंटरमध्ये चाचणी दिल्यास 1600 रुपये घेतले जातील.

एखाद्या लॅबमध्ये जाऊन चाचणी केली तर 1200 रुपये होतील. तर, रुग्णाच्या घरी जाऊन चाचणी केली तर 2000 रुपये लागतील. पूर्वीच्या दरांपेक्षा ही मोठी दरकपात असल्याचं बोललं जातंय.

कोरोनाचा उद्रेक सुरू झाल्यानंतर राज्यातल्या वैद्यकीय उपकरणांच्या, साधनांच्या, औषधांच्या किमती वाढल्या होत्या.

त्यामुळे पूर्वी कोरोनासाठीची चाचणीही महाग होती. मात्र, गेल्या काही दिवसांत लॉकडाऊनचे नियम शिथिल झाल्याने औद्यौगिक संस्था सुरू झाल्या. त्यामुळे वैद्यकीय साधनांची उपलब्धता वाढली. म्हणूनच शासनाने कोरोना चाचणीचे दर कमी करण्याचा निर्णय घेतला.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

महाराष्ट्रात कोरोना चाचण्यांच्या दरांमध्ये कमालीची घट करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना चाचणी

सध्या देशात किती चाचण्या होत आहेत?

ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीला एक आठवड्याचा हिशोब पाहिला तर भारतात दरदिवशी 5 लाख चाचण्या घेतल्या जात आहेत. अवर वर्ल्ड इन डेटा नावाच्या वेबसाईटने यासंदर्भात माहिती दिली आहे.

केंद्र सरकारतर्फे जारी करण्यात येणारे चाचण्यांचे आकडे थोडे अधिक आहेत. हा मोठा आकडा आहे परंतु याकडे भारताच्या प्रचंड लोकसंख्येच्या माध्यमातून पाहायला हवं.

भारतात दरदिवशी एक लाखांमागे 36 चाचण्या होत आहेत. दक्षिण आफ्रिकेत हे प्रमाण 69, पाकिस्तानात 8, युकेत 192 असं आहे.

पंतप्रधान मोदी यांनी दरदिवशी 10 लाख चाचण्या घेण्यात व्हाव्यात असं वाटतं. भारताची लोकसंख्या 130 कोटीपेक्षा जास्त आहे.

भारतात टेस्ट किट कोणते वापरले जात आहेत?

कोरोनाविरुद्धच्या लढाईत टेस्टिंग अर्थात चाचण्या हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. मात्र ज्या पद्धतीने चाचण्या होत आहेत ते जाणकारांसाठी चिंतेचा विषय आहे.

संपूर्ण जगभर पीसीआर (पॉलीमेरास चेन रिअक्शन) टेस्ट सर्वमान्य आहे. यामध्ये जनुकीय गोष्टींना स्वॅब सँपलपासून विलग केलं जातं.

प्रथिनं आणि चरबीला जनुकीय गोष्टींपासून विलग करण्याकरता रसायनांचा वापर केला जातो. सँपल्स मशीन अनॅलिसिस साठी ठेवलं जातं.

चाचण्यांसाठी कोणते किट वापरले जातात?

याला टेस्टिंगचे गोल्ड स्टँडर्ड अर्थात सर्वोत्तम मानकं म्हणून मानलं जातं. भारतात याची किंमत खूप जास्त आहे आणि टेस्टिंग प्रोसेसला आठ तास लागतात. अंतिम निष्कर्ष हाती येण्यासाठी एक दिवस लागू शकतो. सँपल्स प्रयोगशाळेपर्यंत पोहोचायला किती वेळ लागतो यावरही ते अवलंबून आहे.

टेस्टिंगची क्षमता वाढवण्यासाठी भारतीय अधिकाऱ्यांनी स्वस्त आणि झटपट निकाल देणाऱ्या प्रणालींचा वापर सुरू केला. याला रॅपिड एंटीजन टेस्ट म्हटलं जातं. जगभरात डायग्नोस्टिक किंवा रॅपिड टेस्ट म्हटलं जातं.

ही टेस्ट प्रोटिनला ज्याला एंटीजन म्हटलं जातं त्याला वेगळं करते. या टेस्टचा निकाल 15 ते 20 मिनिटात मिळू शकतो.

मात्र हे टेस्टिंग पूर्णत: विश्वसनीय नाही. काही प्रकरणात या टेस्टची अचूकता निम्म्याहूनही कमी आहे. व्हायरस हॉटस्पॉट्स आणि हेल्थकेअर सेटअपमध्ये या टेस्टचा वापर प्रामुख्याने होतो.

तुम्हाला आता कोरोनाचा संसर्ग झाला आहे की नाही हे या टेस्टमधून कळतं. अँटीबॉडी टेस्टमध्ये तुम्हाला आधी कोरोनाचा संसर्ग झाला होता का हे कळू शकतं. दोन्ही टेस्टमध्ये फरक आहे.

भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेने...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी येत्या काही आठवड्यात दरदिवशी 10 लाख कोरोना चाचण्याचं उद्दिष्ट ठेवलं आहे जेणेकरून कोरोनाचा प्रादुर्भाव आटोक्यात आणता येईल. हे उद्दिष्ट पूर्ण होऊ शकतं का? ज्या चाचण्या घेतल्या जात आहेत त्या विश्वसनीय आहेत का?


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना लस

कोव्हिड-19 च्या झपाट्याने वाढणाऱ्या संसर्गाला आळा घालण्यासाठी, लसीकरण हा एकमेव प्रभावी उपाय असल्याचं, तज्ज्ञांच मत आहे.

त्यामुळे, देशातील लसीकरण मोहिमेबाबत सरकारने मोठा निर्णय घेतलाय. 1 मे पासून 18 वर्षावरील सर्वांना कोरोनाविरोधी लस मिळणार आहे.

पण, सर्वात मोठा प्रश्न 18 वर्षाखालील मुलं आणि लहान मुलांचा आहे. लहान मुलांना लसीकरणातून का वगळलं? त्यांच्या सुरक्षेचं काय? असा प्रश्न निर्माण झालाय.

18 वर्षाखालील मुलांना लस का नाही?

कोरोनासंसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत लहान मुलांनाही संसर्ग होत असल्याचं दिसून आलंय. काही प्रकरणात लहान मुलांमध्ये आजार गंभीर स्वरूपाचा असल्याचं पहायला मिळालंय. मग लहान मुलांना लस का नाही?

याबाबत बोलताना, मुंबईतील कोकिलाबेन अंबानी रुग्णालयाच्या बालरोगतज्ज्ञ डॉ. तनू सिंघल यांनी चार महत्त्वाचे मुद्दे अधोरेखित करतात.

"लहान मुलांना कोरोना होण्याची संख्या वाढत असली. तरी, 95 टक्क्यांपेक्षा जास्त मुलांना होणारा आजार अत्यंत सौम्य स्वरूपाचा आहे. फार कमी मुलांमध्ये कोरोनामुळे गंभीर आजार झालाय," असं डॉ. तनू सिंघल पुढे म्हणतात.

तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, 1000 प्रौढ व्यक्तींमागे फक्त एका लहान मुलाला कोरोनासंसर्ग होतोय.

लहान मुलांना लसीकरणातून वगळणं योग्य आहे? त्यांच्या सुरक्षेचं काय? याबाबत मॅक्स सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयाच्या बालरोग आणि लहान मुलांच्या विभागाचे प्रमुख डॉ. तुषार मणियार म्हणाले, "18 वर्षांखालील मुलांमध्ये आजाराचा मुकाबला करण्याची क्षमता चांगली आहे. ज्येष्ठांच्या तूलनेत लहान मुलांमध्ये, आजारामुळे गुंतागुंत होण्याची शक्यता कमी आहे."

"त्यामुळे 18 वर्षांवरील ज्या व्यक्तींना आजाराचा धोका जास्त आहे. त्यांचं लसीकरण ही आपली प्राथमिकता असली पाहिजे," असं डॉ. मणियार पुढे सांगतात.

राज्यातील 18 वर्षांखालील मुलांमध्ये कोरोनासंसर्गाची आकडेवारी

मुंबई महापालिकेच्या माहितीनुसार -

राज्याच्या वैद्यकीय शिक्षण विभागाच्या माहितीनुसार, राज्यात 10 वर्षांखालील एकूण कोरोनाग्रस्तांची संख्या 1 लाखापेक्षा जास्त आहे. तर, एकूण दोन लाख पन्नास हजारपेक्षा जास्त कोव्हिड रुग्ण 11 ते 20 या वयोगटातील होते.

लहान मुलांवर कुठे लशींची चाचणी सुरू आहे?

मार्च महिन्यातच अमेरिकेत, लसनिर्मिती करणाऱ्या मॉडर्ना कंपनीने लहान मुलांवर लशीची चाचणी सुरू केलीये. कंपनीने आपल्या प्रेस रिलीजमध्ये याची माहिती दिली आहे. 6...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

देशात कोरोनासंसर्ग त्सुनामीसारखा पसरतोय. मुंबई, दिल्ली, उत्तरप्रदेश, गुजरात सर्व राज्यात कोरोनासंसर्गाने हाहा:कार माजलाय. फक्त, ज्येष्ठ नागरिक, सहव्याधी असलेले रुग्ण नाही. तर, 15 ते 35 वयोगटातील युवा वर्गात कोरोनाचा संसर्ग मोठ्या प्रमाणात पसरल्याचं दिसून येतंय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना लसीकरण

विज्ञानाशी संबंधित जे मुद्दे असतात, त्यावर जेव्हा आपण चर्चा करतो, तेव्हा विषयाशी निगडीत मूलभूत माहिती घेऊनच आपण आलो तर चांगलं होईल. मगच विश्लेषण करू शकतो, असं ते पुढे म्हणाले आहेत.

देशातल्या सगळ्यांचं लसीकरण करू असं सरकारने कधीही म्हटलेलं नाही याचा भूषण यांनी पुनरुच्चार केला.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

कोरोनाच्या संसर्गामुळे गंभीर स्थितीत असणाऱ्या नागरिकांचं लसीकरण करू शकलो तर त्याद्वारे संसर्गाची साखळी तोडता येईल. त्यानंतर सगळ्या लोकसंख्येचं लसीकरण करण्याची आवश्यकता नाही, असं आयसीएमआरचे महासंचालक डॉ. बलराम भार्गव यांनी सांगितलं.

मास्कची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. लसीकरण मोहिमेनंतरही मास्कची भूमिका निर्णायक असेल. एका छोट्या वर्गापासून लसीकरणाला सुरुवात होईल. त्यामुळे लसीकरण मोहिमेदरम्यान आणि नंतरही मास्कची भूमिका कळीची असेल, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

संपूर्ण देशाचं लसीकरण करू असं सरकारने कधीही म्हटलेलं नाही. मी ही गोष्ट स्पष्ट करू इच्छितो, असं वक्तव्य आरोग्य सचिव राजेश भूषण यांनी केलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना विषाणू

आजवर चीनने कुठल्याही प्रकारच्या स्वतंत्र तपासासाठी नकारच दिला होता. मात्र, गेल्या अनेक महिन्यांपासून वुहानला पथक पाठवण्यासंदर्भात चीनशी चर्चा सुरू होती, असं जागतिक आरोग्य संघटनेने म्हटलं आहे.

वुहानमधल्याच मांस विक्री करणाऱ्या एका मार्केटमधून कोरोना विषाणूचा फैलाव झाल्याचं बोललं गेलं. मात्र, याविषयीच्या अधिकृत तपासाच्या मुद्द्यावरून चीन आणि अमेरिका यांच्यात तणाव निर्माण झाला होता.

चीनने कोरोना विषाणूची साथ पसरत असल्याचं लपवण्याचा प्रयत्न केला, असा आरोप अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केला होता.

तपास पथकाचा उद्देश

जागतिक आरोग्य संघटनेचं पथक कोरोनासाठी कोण जबाबदार आहे, हे शोधण्यासाठी नव्हे तर भविष्यात अशा प्रकारची जागतिक साथ येऊ नये, यासाठी वुहानचा दौरा करणार असल्याचं या पथकातील एक बायोलॉजिस्टने असोसिएट प्रेस या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं.

जर्मनीच्या रॉबर्ट कोच इन्स्टिट्युटचे डॉ. फेबियन लीनडर्टज म्हणाले, "दोष कुणाचा, हे शोधून काढणं, हा या दौऱ्याचा उद्देश नाही. तर नेमकं काय झालं होतं आणि या अभ्यासाच्या आधारे भविष्यात अशाप्रकारचे धोके कमी करण्याचे प्रयत्न करता येतील का, याचा अभ्यास करण्यासाठी हा दौरा आयोजित करण्यात येत आहे."

वुहान

कोरोना विषाणू पसरण्याला सुरुवात कधी झाली आणि त्याचा प्रसार वुहानमधूनच झाला की नाही, हे जाणून घेणं या दौऱ्यामागचा उद्देश असल्याचंही डॉ. लीनडर्टज यांनी सांगितलं आहे.

हे पथक जवळपास 4 ते 5 आठवडे वुहानमध्ये असेल.

विषाणू सर्वप्रथम कुठे आणि कधी आढळला?

अगदी सुरुवातीच्या दिवसात चीनमधल्या हुबेई प्रांतातल्या वुहान शहरातल्या एका मांस मार्केटमध्ये हा विषाणू आढळून आला आणि याच मार्केटमधून हा विषाणू प्राण्यातून माणसाच्या शरीरात संक्रमित झाल्याचं बोललं गेलं.

मात्र, कोरोना विषाणू वुहानमधल्या मांस मार्केटमधून मानवात संक्रमित झाला नसून तिथे त्याचा फैलाव झाला, असं आता तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे.

वुहानमधल्या वेट मार्केट्समधून कोरोना व्हायरसचं पहिलं संक्रमण झालं असं सुरुवातीला मानलं जात होतं.

मानवाला संक्रमित करण्याची क्षमता असणारे कोरोना विषाणू अनेक दशकांपासून वटवाघुळांमध्ये असावे, असं संशोधनात दिसून आलं आहे.

गेल्या डिसेंबर महिन्यात वुहान सेंट्रल हॉस्पिटलमधले डॉ. ली वेनलियँग यांनी आपल्या सहकारी डॉक्टरांना एका नवीन आजाराचा संभाव्य उद्रेक होणार असल्याचा इशारा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दहा आंतरराष्ट्रीय शास्त्रज्ञांचं पथक पुढच्या महिन्यात चीनच्या वुहान प्रांताचा दौरा करून कोरोना विषाणूची सुरुवात कशी झाली, याच्या कारणांचा तपास करेल, अशी माहिती जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसचा सर्वाधिक धोका डॉक्टर, नर्स आणि इतर आरोग्य कर्मचाऱ्यांना आहे. त्यामुळे त्यांना सर्वप्रथम संरक्षण देणं अशा वेळी महत्त्वाचं ठरतं. त्याशिवाय वृद्ध व्यक्तींनाही कोरोनाचा जास्त धोका आहे.

त्यामुळे कोरोना व्हायरसचं लसीकरण हे काम इतकं सोपंसुद्धा नाही.

कॅनडाच्या ग्लुलेफ विद्यापीठात व्हॅक्सिनोलॉजीच्या प्राध्यापक श्यान शरीफ सांगतात, "आमच्याकडे वृद्ध व्यक्तींसाठी बनवलेल्या लशींची संख्या अत्यंत कमी आहे. गेल्या 10 वर्षांत आपण बहुतांश लशी या लहान मुलांचा विचार करूनच बनवल्या आहेत. फक्त गजकर्णावरची लसच 70 पेक्षा जास्त वयाच्या व्यक्तींसाठी बनवण्यात आली आहे."

मेनिन्जायटिस आणि पॅपिलोमाव्हायरस यांच्यासारख्या काही आजारांवरची लस तरुणांचा विचार करून बनवण्यात आली आहे. पण मुळात लशी या लहान मुलांचाच विचार करून बनवल्या जातात.

रोगप्रतिकारशक्ती क्षीण होणं

शरीफ यांच्या मते, "लहान मुलांशी संबंधित आजारांबाबत आपल्याला पुरेशी माहिती आहे. पण तरूण किंवा वृद्ध व्यक्तींचा विचार केल्यास याबाबत आपल्याला जास्त अनुभव नाही."

वृद्धांना लस देणं अवघड का आहे? या प्रश्नाचं उत्तर मिळवण्यासाठी आपल्याला वृद्धांच्या शरीरातील प्रतिकारशक्ती समजून घ्यावी लागेल.

शरीफ याबाबत सांगतात, "वृद्ध व्यक्तींमद्ये इम्युनोसेनेसेंस म्हणजेच प्रतिकारशक्ती क्षीण होण्याचा धोका असतो. शरीराच्या इतर अवयवांप्रमाणेच आपल्या रोगप्रतिकारशक्तीमध्येही वृद्धत्वाची लक्षणं दिसू शकतात. वयानुसार आपल्या अनेक पेशी त्यांचं काम योग्य प्रकारे करू शकत नाहीत."

प्रतिकारशक्तीची रचना अत्यंत गुंतागुंतीची असते. यामध्ये अनेक पेशी एकमेकांसोबत मिळून काम करत असतात. या यंत्रणेतील एक जरी पेशी योग्य प्रकारे काम करत नसल्यास संपूर्ण रोगप्रतिकारशक्तीवर परिणाम होतो."

साधारणपणे, एखाद्या विषाणूचा संसर्ग झाल्यास आपल्या रोगप्रतिकारशक्तीची पहिली फळी त्या विषाणूवर हल्ला चढवते. श्वसनाशी संबंधित आजारांमध्ये हे काम फुफ्फुस, श्वसननलिका किंवा नाकाच्या मदतीने केलं जातं.

पांढऱ्या पेशी किंवा मॅक्रोफेजेस हे विषाणूंवर हल्ला करून त्यांना नष्ट करण्याचं काम करतात. मॅक्रोफेजेस संबंधित विषाणूला नष्ट करून ही माहिती इतर प्रतिकारपेशींना देतात. त्यांना 'टी-सेल' असं संबोधलं जातं. हे पेशी प्रतिकारशक्तीच्या स्मरणशक्तीप्रमाणे काम करतात.

पुढच्या वेळी हा विषाणू शरीरात घुसल्यास त्याची माहिती या 'टी-सेल्स'...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

आपल्याकडे कोरोना व्हायरसची लस आधीपासूनच उपलब्ध आहे, अशी कल्पना करा. अशा स्थितीत ही लस जगभरात इतक्या मोठ्या लोकसंख्येपर्यंत कशी पोहोचवावी, हा प्रमुख प्रश्न निर्माण होईल.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसची लक्षणं कोणती?

यापैकी कोणतीही लक्षणं दिसू लागताच ताबडतोब चाचणी करून घेणं गरजेचं आहे. शिवाय चाचणीचा अहवाल येईपर्यंत कोणत्याही कारणासाठी घराबाहेर पडू नये.

तुमच्या कुटुंबियांनी वा सोबत राहणाऱ्यांनीही टेस्टचा रिझल्ट येईपर्यंत घरीच थांबणं योग्य आहे.

संसर्गाची लागण झाल्यापासून लक्षणं दिसू लागेपर्यंत साधारण 5 दिवसांचा कालावधी लागतो. पण कधीकधी हा काळ 14 दिवसांचाही असू शकतो असं वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन सांगते.

तुमची टेस्ट पॉझिटिव्ह आल्यास त्या व्यक्तीने अलगीकरणात - आयसोलेशनमध्ये रहावं आणि पुढच्या प्रक्रियेसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. तर घरातल्या इतरांनीही विलगीकरणात म्हणजेच क्वारंटाईन होणं गरजेचं आहे. घरी क्वारंटाईन होताना काय काळजी घ्यायची हे तुम्ही इथे वाचू शकता.

कोव्हिड सगळ्यांमध्ये सारखाच आढळतो का?

नाही. कोरोना व्हायरसचा शरीरातल्या विविध अवयवांवर परिणाम होऊ शकतो आणि त्याची वेगवेगळी लक्षणं दिसू शकतात.

40 लाख लोकांच्या माहितीचा अभ्यास करून संशोधकांनी कोव्हिडचे 6 उप-प्रकार ठरवले आहेत.

कोव्हिडचे प्रकार

उलट्या होणं, अतिसार वा पोट बिघडणं आणि पोटात दुखणं ही लक्षणं लहान मुलांमध्ये आढळल्यास ती कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची असू शकतात, असं संशोधक सांगतात.

लहान मुलांना जर उलट्या, जुलाब होत असतील, पोटात कळा येत असतील तर ती कदाचित कोरोनाची लक्षणं असू शकतात असा दावा ब्रिटीश संशोधकांनी केलाय.

खोकला झाला, म्हणजे कोव्हिड आहे का?

फ्लू आणि इतर काही संसर्गांची लक्षणं आणि कोव्हिडची लक्षणं यात बरंचसं साधर्म्य आहे. त्यामुळेच तुम्हाला आढळणारी लक्षणं ही सर्दीची, फ्लूची की कोव्हिडची यातला फरक समजून घ्या. शंका असल्यास चाचणी करून घेणं, कधीही चांगलं.

आपल्याला कोव्हिड झालाय की नाही हे जाणून घेण्यासाठी कोणती चाचणी करायची, कोव्हिड संदर्भातल्या विविध चाचण्यांचा अर्थ काय, हे समजून घेण्यासाठी क्लिक करा - कोरोनाची लक्षणं जाणवल्यावर कोणती टेस्ट करायची?

कोव्हिड चाचणी पॉझिटिव्ह आली तर काय करायचं?

कोव्हिड चाचणी पॉझिटिव्ह आली, तर तुमची लॅब तुमच्यासोबतच आरोग्य यंत्रणेलाही याची माहिती देते.

ही माहिती मिळाल्यानंतर स्थानिक आरोग्य यंत्रणा वा महापालिका तुमच्याशी संपर्क साधेल.

पण तोपर्यंत तुम्ही आयसोलेशनमध्ये राहणं महत्त्वाचं आहे. कोव्हिड पॉझिटिव्ह असणाऱ्या व्यक्तीने घरातल्या इतर व्यक्तींपासूनही लांब, एका खोलीत स्वतंत्र...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसची तीन प्रमुख लक्षणं आहेत. यापैकी एक त्रास होऊ लागला, तरी चाचणी करून घेणं आवश्यक आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसच्या पार्श्वभूमीवर जगभरात आतापर्यंत हजारो रुग्णांना क्वारंटाईन करण्यात आलं आहे. कोरोना व्हायरसच्या संसर्गामुळे कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढत चाललीय. चीन, इटली, इराण, युके, अमेरिकेनंतर आता कोरोना व्हायरसचे भारतातही रुग्ण सातत्याने वाढत आहेत.

देशभरात सुमारे 17 हजार रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले असून या रोगाने 500 हून अधिक बळी घेतले आहेत. त्यामुळे काळजी करण्याचं कारण नक्कीच आहे. खबरदारी म्हणून कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची लक्षणं दिसताच संबंधिताला क्वारंटाईन होण्याच्या सूचना आरोग्य विभागाकडून देण्यात आल्या आहेत.

आता भारतातही हजारो नागरिकांना खबरदारी म्हणून क्वारंटाईन करून ठेवण्यात आलंय. यात अधिक तर परदेशाहून भारतात परत आलेल्या नागरिकांचा समावेश आहे. शिवाय, कोरोनाग्रस्त, कोरोनाची लक्षणं असलेले नागरिक, तसंच कोरोनाग्रस्तांच्या संपर्कात आलेल्या सगळ्यांना किमान 14 दिवस क्वारंटाईन करण्यात येत आहे.

20 एप्रिल रोजी मुंबईत 53 पत्रकारांना कोरोनाची लागण झाल्याचं स्पष्ट झाल्याची बातमी आली. त्यानंतर, या पत्रकारांबरोबर नियमितपणे संपर्कात असल्यामुळे मुंबईच्या महापौर किशोरी पेडणेकर यांनी सेल्फ-क्वारंटाईनमध्ये जाण्याचा निर्णय घेतला.

तर दिल्लीत राष्ट्रपती भवनातही एक कोरोना पॉझिटिव्ह आढळल्याची बातमी 21 एप्रिलला सकाळी आल्यामुळे जवळजवळ सव्वाशे कुटुंबांना अलगीकरणात जाण्यास सांगण्यात आलं आहे.

'क्वारंटाईन'चा अनुभव

सिंगापूरमध्ये राहणाऱ्या जूली कोरोना यांनी आपला क्वारंटाईनचा अनुभव सगळ्यांसमोर मांडला आहे. व्हायरसची लागण झालेल्या त्या देशातल्या पहिल्या काही रुग्णांपैकी एक होत्या. त्या आता पूर्णपणे बऱ्या झाल्या आहेत. कोरोनामुळे काय काय त्रास झाला? आणि एका खोलीत बंद करून ठेवल्यानंतर कसं वाटतं, याचा अनुभव त्यांनी सांगितला.

"आयसोलेशन रूम म्हणजे चार भिंती आणि एक दार. शिवाय एक सुरक्षित पेटी असते जी दोन्हीकडून उघडते. त्यातूनच मला माझं अन्न, कपडे, औषधं दिली जायची. एक बरं की तुमच्याकडे तुमचा फोन असतो, म्हणजे तुम्ही कुणाला मेसेज करू शकता, कॉल करू शकता.  पण एकाही व्यक्तीच्या थेट संपर्कात नसल्यामुळे चिडचिड होत होती. शेजारच्या खोलीतील लोकांशी तरी बोलावं, कुणाशी तरी बोलावं, असं मला सतत वाटत होतं.

जेव्हा माझी स्थिती खूप वाईट होती, तेव्हा मला जाणवत होतं की मला खूप जास्त दम लागतोय. इतर दिवशी आपण एवढं लक्ष नाही देत की आपण श्वास कसा घेतोय, आपली...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

विचार करा... पुढचे 14 दिवस तुम्हाला बंद खोलीत रहावं लागलं तर? तब्बल 14 दिवस तुमचा बाहेरच्या जगाशी असलेला संपर्क तुटला तर? मित्र परिवार तर सोडाच पण तुमचे कुटुंबीयही तुम्हाला भेटू शकले नाहीत तर?  घाबरू नका. वैद्यकीय भाषेत याला क्वारंटाईन होणं असं म्हणतात.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसच्या मूळ प्रजातीपेक्षा नव्या प्रजातीचा प्रसार जास्त वेगाने होत आहे. पण ही प्रजात जास्त जीवघेणी नाही. युकेसह नेदरलँड्स, डेन्मार्क आणि ऑस्ट्रेलियातही नवी प्रजात सापडल्याचं WHO ने बीबीसीला सांगितलं.

सध्या कोरोना व्हायरसवरच्या लशी बाजारात येण्यास सुरुवात झाली आहे. अशा स्थितीत कोरोनाच्या या नव्या प्रजातीतील फरकामुळे त्याच्यावर लशीचा प्रभाव पडेल की नाही हा प्रश्न उपस्थित करण्यात येत होता.

पण कोरोनाच्या नव्या प्रजातीवर लस कशा पद्धतीने परिणाम करते, हे अद्याप स्पष्ट नाही.

युकेमध्ये दक्षिण-पूर्व इंग्लंडसह लंडनमध्ये सध्या लॉकडाऊन घोषित करण्यात आलं आहे. हे लॉकडाऊन कठोर स्वरूपाचं आहे. वेगाने पसरत चाललेल्या कोरोना व्हायरसला आळा घालण्यासाठी हे लॉकडाऊन करण्यात आल्याचं सरकारने म्हटलं आहे.

कोरोनाच्या नव्या प्रजातीमुळे युरोपात मात्र खळबळ उडाल्याचं चित्र आहे.

रविवारी (20 डिसेंबर) नेदरलँड्सने युकेमधून येणाऱ्या प्रवासी विमानांवर बंदी घातली. ही बंदी 1 जानेवारीपर्यंत लागू असेल.

युकेमध्ये नव्या प्रजातीचा व्हायरस निर्माण झाल्याचं समजताच नेदरलँड्सने हा निर्णय घेतला आहे. नव्या विषाणूचा धोका किती प्रमाणात आहे याचा अभ्यास करण्यात येईल, हा धोका कमी कसा करता येईल, याचे प्रयत्न करण्यात येतील, असं नेदरलँड़्स सरकारने म्हटलं.

युकेमधून युरोपात दाखल होऊ शकणाऱ्या या व्हायरससंदर्भात युरोपियन महासंघातील सदस्य देशांसोबत चर्चा करणार असल्याचंही नेदरलँड्सने म्हटलं.

या विषयाची अधिक माहिती घेण्यासाठी बीबीसीने WHO च्या साथरोगतज्ज्ञ मारीया व्हॅन केरखोव्ह यांच्याशी चर्चा केली.

"कोरोना साथ सुरू झाल्यापासूनच या विषाणूने आपल्या स्वरुपात बदल केल्याचं जगभरात आढळून आलं आहे," असं केरखोव्ह यांनी सांगितलं.

नव्या प्रजातीबाबत कोणती माहिती उपलब्ध?

व्हायरसच्या नव्या प्रजातीबाबत आपण युके सरकारसोबत संपर्कात आहे, या विषाणूबाबत सखोल चर्चा केली जात आहे, असं WHO ने म्हटलं आहे.

व्हायरसच्या म्यूटेशनबाबत युके सरकारने माहिती दिली आहे. जागतिक आरोग्य संघटना इतर देशांना याबाबत माहिती देत राहील. या व्हायरसचा अभ्यास सुरू आहे.

दुसरीकडे, युकेचे पंतप्रधान बोरीस जॉन्सन यांच्या विधानामुळे खळबळ माजली आहे. नवी प्रजात ही जुन्या प्रजातीपेक्षा 70 टक्के जास्त संसर्गजन्य आहे, असं जॉन्सन म्हणाले.

पण अधिकाऱ्यांच्या मते, याबाबत अद्याप सखोल पुरावे उपलब्ध नाहीत....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

युकेमध्ये कोरोना व्हायरसची नवी स्ट्रेन (प्रजात) सापडल्याच्या बातम्या गेल्या काही दिवसांपासून येत आहेत. या बातम्यांची दखल घेऊन जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) युके सरकारसोबत याविषयी सखोल चर्चा केली.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसच्या रुग्णांकरता मदतनिधी म्हणून या फंडाची रचना करण्यात आली आहे.

अनेक वर्षांपासून सरकारी पीएम रिलीफ फंड तसंच प्रंतप्रधान आर्थिक सहाय्यता निधी कोश असताना नव्या फंडाची आवश्यकता का? असा प्रश्न विचारला जातो आहे.

काही लोकांनी पीएम केअर फंडाला घोटाळा असल्याचं म्हटलं आहे. महालेखापरीक्षकांच्या किंवा कॅगच्या अखत्यारीत येऊ नये याकरता पीएम केअर फंडाची स्थापना केल्याचं काहींचं म्हणणं आहे.

आर्थिक निगराणी ठेवणाऱ्या यंत्रणांच्या परिघात येत नसल्याने या फंडात जमा झालेला पैसा आणि त्याचा विनियोग याविषयी विचारणा केली जाणार नाही, असं काहींचं म्हणणं आहे.

पंतप्रधान कार्यालय तसंच सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने यासंदर्भात कोणतंही वक्तव्य केलेलं नाही.

कोरोनाबद्दल अधिक माहिती-

भाजप नेते नलिन कोहली यांनी बीबीसी प्रतिनिधी दिव्या आर्य यांच्याशी बोलताना सांगितलं की, "या मुद्यावरून राजकारण करण्याची आवश्यकता नाही. सरकार वेगवेगळ्या उद्दिष्टांनिशी फंडाची स्थापना करतं. यासंदर्भात अहवाल कॅगला दिला जातो. सगळं काही नियमांच्या अखत्यारीत राहून केलं जात आहे."

सोशल मीडियावरील प्रतिक्रिया

काँग्रेस नेते शशी थरूर यांनी पीएम केअर फंडावर टीका केली आहे. पंतप्रधानांना कॅची नावं आवडतात. प्रधानमंत्री राष्ट्रीय राहत कोष किंवा PMNRF चं नाव बदलून पीएम केअर करता आलं असतं असं थरूर यांनी म्हटलं आहे. मात्र एक नवीन फंड तयार करण्यात आला, ज्याच्या विनियोगाबद्दल कुठलंही स्पष्टीकरण देण्यात आलेलं नाही.

राष्ट्रीय संकटावेळीही व्यक्तीकेंद्रित लाट आणण्याचे हे प्रयत्न असल्याची टीका इतिहासकार रामचंद्र गुहा यांनी केली आहे. या फंडासंदर्भात तुम्ही जनतेला स्पष्टीकरण द्यायला हवं असंही त्यांनी म्हटलं आहे.

पंतप्रधान मदतनिधी कोषात 3800 कोटी रुपये असल्याचा दावा साकेत गोखले यांनी केला आहे. माहिती अधिकाराअंतर्गत त्यांनी पीएम केअरसंदर्भात माहिती मागवली आहे.

नव्या अकाऊंटमध्ये पैसे जमा करण्यापूर्वी, या आधीच्या खात्यातील शिल्लक रकमेचा विनियोग करा असं लाडक्या नेत्याला सांगायला हवं असं त्यांनी म्हटलं आहे.

पंतप्रधानांचं ट्वीट

शनिवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ट्वीटच्या माध्यमातूवन कोरोनाग्रस्तांकरता मदत म्हणून पंतप्रधान नागरिक सहाय्यता आणि आपात्कालीन फंड अर्थात पीएम-केअर्स फंडाची घोषणा केली. लोकांनी देशवासीयांसाठी पैसे दान करावेत असं आवाहन त्यांनी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसविरोधात लढण्यासाठी पीएम-केअर्स फंडाची (PM Cares Fund) घोषणा काही दिवसांपूर्वी करण्यात आली. या फंडासंदर्भात काही प्रश्न विचारले जाऊ लागले आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना व्हायरसमुळे चीनमध्ये आतापर्यंत 300 हून अधिक लोकांचे मृत्यू झाले आहेत पण या व्हायरसमुळे चीनबाहेर मृत्यू होण्याची ही पहिलीच घटना आहे.

कोरोना व्हायरसमुळे जागतिक आरोग्य संघटनेनी आरोग्यविषयक सार्वजनिक आणीबाणी जाहीर केली आहे.

ही व्यक्ती चीनमधील वुहान येथे राहत होती. फिलिपिन्समध्ये येण्यापूर्वीच या व्यक्तीला व्हायरसची लागण झाली असावी असं जागतिक आरोग्य संघटनेनी सांगितलं.

त्या व्यक्तीला न्युमोनिया झाला. त्यानंतर त्यांना मनिलातील रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं होतं.

फिलिपिन्सचे WHO प्रतिनिधी रविंद्र अभयसिंगे म्हणाले की लोकांनी घाबरून जाण्याचं काही कारण नाही. कारण संबंधित व्यक्ती चीनमधून आली होती.

या व्हायरसमुळे चीनमध्ये आतापर्यंत 300 जणांचा मृत्यू  झाला आहे तर 14,000 जणांना या विषाणूची लागण झाली आहे.

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग रोखण्यासाठी चीनमधील प्रतिबंध अधिक कठोर करण्यात आले आहेत. चीननं आपल्या नागरिकांना परदेश यात्रा न करण्याची सूचना केली आहे.

अमेरिकेनंही आपल्या नागरिकांना चीनमध्ये न जाण्याची सूचना केली आहे.

ज्या हुबेई प्रांतातल्या वुहान शहरामधून या व्हायरसला सुरुवात झाली, तिथे अजूनही सर्व व्यवहार ठप्प असून अनेक शहरांनी दळणवळण बंद ठेवलेलं आहे.

जगभरात इतरत्र कोरोना व्हायरसच्या केसेस आढळल्या असून यामध्ये थायलंड, अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियाचा समावेश आहे.

मृत्यू झालेल्यांमध्ये ज्येष्ठांचं आणि ज्यांना श्वसन यंत्रणेचे विकार आधीपासूनच होते, अशांचं प्रमाण जास्त आहे.

कोरोना विषाणू आहे काय?

रुग्णांमधून घेतलेल्या या विषाणूच्या सॅम्पलची प्रयोगशाळेत चाचणी करण्यात आली. त्यानंतर चीनचे अधिकारी आणि जागतिक आरोग्य संघटनेने हा कोरोना वायरस असल्याचं सांगितलं.

कोरोना विषाणूचे अनेक प्रकार आहेत. मात्र, यापैकी केवळ सहा प्रकारच्या विषाणूंची माणसाला बाधा होऊ शकते. मात्र, नव्या विषाणूचा शोध लागल्यानंतर संक्रमित होणाऱ्या कोरोना विषाणूंची संख्या आता सात झाली आहे.

या नव्या कोरोना विषाणूच्या जेनेटिक कोडचं विश्लेषण करण्यात आलं. कोरोना विषाणूचा एक प्रकार म्हणजे सार्स. हा नवा विषाणू सार्सच्या जवळचा असल्याचं संशोधकांनी केलेल्या विश्लेषणात आढळलं आहे.

सार्स प्रकारातला कोरोना विषाणू अत्यंत घातक मानला जातो. 2002 साली चीनमध्ये 8,098 लोकांना सार्स विषाणूचा संसर्ग झाला होता. त्यापैकी 774 लोकांचा मृत्यू झाला होता.

हेही वाचलंत...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

फिलिपिन्समध्ये एका 44 वर्षीय व्यक्तीचा मृत्यू झाल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेनी सांगितलं आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोना संसर्गाच्या दुसऱ्या लाटेत देशाची आर्थिक राजधानी, दिल्ली ऑक्सिजनच्या प्रत्येक थेंबासाठी विनवण्या करताना पहायला मिळतेय. महाराष्ट्रातही ऑक्सिजन संकटात कोरोना रुग्णांचा श्वास कोंडला गेला.

ऑक्सिजन बेड्स नसल्याने रिक्षा, गाडी, एवढंच नाही तर रस्त्यावर रुग्णांना ऑक्सिजन देण्यात आला. तडफडणाऱ्या कोरोना रुग्णांचे प्राण वाचवण्यासाठी ऑक्सिजन ट्रेनही धावताना दिसून आली.

देशात ऑक्सिजनची आणीबाणी सुरू असताना. महाराष्ट्रातील आदिवासी जिल्हा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नंदूरबारमध्ये 200 पेक्षा जास्त ऑक्सिजन बेड्स रिकामे आहेत. या जिल्ह्याने स्वत:चे तीन ऑक्सिजन प्लांट उभे केले.

हे कसं शक्य झालं? नंदूरबारचं ऑक्सिजन मॉडेल काय आहे? नंदूरबारचे जिल्हाधिकारी डॉ. राजेंद्र भारूड यांच्याशी बीबीबी मराठीचे प्रतिनिधी मयांक भागवत यांनी चर्चा केली.

प्रश्न - संपूर्ण राज्य आणि देश ऑक्सिजन टंचाईचा सामना करतोय. मग, नंदूरबारला ऑक्सिजनची चणचण का भासली नाही?

डॉ. राजेंद्र भारूड - नंदूरबार हा आदिवासी बहुल जिल्हा आहे. कोरोना संसर्ग पसरला तेव्हा जिल्ह्यात एकही लिक्विड ऑक्सिजन प्लांट नव्हता, आजही नाही. ऑक्सिजन रिफिल करण्याची सुविधा नव्हती. त्यामुळे आम्ही तीन ऑक्सिजन PSA प्लांट उभे केले. हवेतून नायट्रोजन आणि कार्बन डायऑक्साईड वेगळा करून मिळणारा ऑक्सिजन रुग्णालयांना पुरवला.

आम्ही नंदूरबारमध्ये खासगी रुग्णालयांना हे प्लांट बसवण्यासाठी सांगितलं. दोन मोठ्या खासगी रुग्णालयांनी प्लांट बसवले. आता जिल्ह्यात पाच ऑक्सिजन प्लांट आहेत.

प्रश्न - या प्लांटची क्षमता किती आहे? लोकांना याचा कसा फायदा होतोय?

डॉ. राजेंद्र भारूड - या प्लांटच्या माध्यमातून दर मिनिटाला हवेतून 2000 लीटरपेक्षा जास्त ऑक्सिजन तयार होतोय. दिवसाला 48 लाख लीटर ऑक्सिजनची निर्मिती होत आहे. रुग्णालयात ऑक्सिजनची गरज असलेल्या प्रत्येक रुग्णाला पाईपद्वारे ऑक्सिजन पुरवला जातोय.

एका प्लांटची क्षमता दिवसाला 125 जंबो सिलेंडर भरण्याची आहे. त्यामुळे दिवसाला 425 पेक्षा जास्त जंबो सिलेंडर भरले जातात. याला कोणताही कच्चा माल लागत नाही.

डॉ. राजेंद्र भारूड

प्रश्न - मुंबई, पुणे, नाशिक आणि दिल्ली सारख्या शहरांमध्ये ऑक्सिजन बेड्स उपलब्ध नाहीयेत. रुग्णांची फरफट होतेय. बेड न मिळाल्याने रुग्णांचा जीव जातोय. पण, नंदूरबारमध्ये ऑक्सिजन बेड्स रिकामे आहेत. हे कसं शक्य झालं?

डॉ. राजेंद्र भारूड - नंदूरबारमध्ये 6...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिड-19 च्या त्सुनामीने भारतात थैमान घातलंय. शहरी आणि ग्रामीण भागाला कोरोना संसर्गाने विळखा घातलाय. दररोज तीन लाखांपेक्षा जास्त कोरोना रुग्णांची नव्याने नोंद केली जातेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोनाचा वाढता फैलाव बघता जगातील सर्वात उंच शिखर असलेल्या माऊंट एव्हरेस्टवर चढाईचा पुढचा हंगाम पूर्णपणे बंद करण्याचा निर्णय नेपाळ सरकारने घेतला आहे.

14 मार्च ते 30 एप्रिलपर्यंतचे चढाईचे सर्व परवाने रद्द करण्यात आले आहेत.

चीनच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या चीनच्या उत्तरेकडून सुरू होणाऱ्या माऊंट एव्हरेस्टसाठीच्या चढाई मोहिमांवर चीनने यापूर्वीच बंद घातली आहे.

पर्यटन हा नेपाळसाठी महसूल जमवण्याच्या मुख्य स्रोतांपैकी एक आहे. मात्र, नेपाळ सरकारतर्फे एव्हरेस्ट चढाई करण्यासाठी देण्यात येणाऱ्या परवान्यातून त्यांची भरभक्कम कमाई होत असते.

'काठमांडू पोस्ट'च्या माहितीनुसार, गिर्यारोहकांना देण्यात येणाऱ्या एव्हरेस्टच्या चढाई परवान्यातून नेपाळ सरकारला दरवर्षी 40 लाख डॉलर्सचं उत्पन्न मिळत असल्याचं काठमांडू पोस्टने छापलं आहे.

30 एप्रिलपर्यंतचे सर्व पर्यटक व्हिसा थांबवण्याचा निर्णय आम्ही घेतल्याची माहिती नेपाळच्या पंतप्रधान कार्यालयातील सचिव नारायणप्रसाद बिदारी यांनी दिली.

तसंच, परदेशी पर्यटकांनी नेपाळला येऊ नये, अशा सूचनाही नेपाळच्या पंतप्रधान कार्यालयाकडून करण्यात आल्या आहेत. मात्र, ज्यांना नेपाळ प्रवास टाळता येणं शक्य नाही अशा 14 मार्चपासून येणाऱ्या परदेशी प्रवाशांनी पुढचे 14 दिवस स्वतःला विलग म्हणजेच आयसोलेशनमध्ये ठेवावं, असंही पंतप्रधान कार्यालयाकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या पत्रकात म्हटलं आहे.

माऊंट एव्हरेस्ट शिखर मोहिमांसाठी अमेरिका, भारत, चीन, युरोप, जपान आणि दक्षिण कोरियातून मोठ्या प्रमाणात गिर्यारोहक नेपाळमध्ये जात असतात. यातून नेपाळ सरकारला मोठा महसूल मिळतो.

परदेशी गिर्यारोहकाला एव्हरेस्ट सर करण्याच्या एका परवान्यासाठी नेपाळ सरकारला 11 हजार डॉलर्स मोजावे लागतात. यात टूर कंपन्यांचा खर्च अंतर्भूत नाही.

एव्हरेस्ट गिर्यारोहण मोहिमा बंद ठेवण्याच्या नेपाळ सरकारच्या निर्णयाचा केवळ नेपाळ सरकारला मिळणाऱ्या महसुलाला फटका बसणार नाही तर स्थानिक शेर्पांचंही मोठं आर्थिक नुकसान होणार आहे.

स्थानिक शेर्पा गाईड म्हणून चढाई मोहिमांच्या हंगामात चांगली कमाई करतात.

पायोनिअर अॅडव्हेंचर टूर कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक लक्पा शेर्पा यांनी बीबीसी नेपाळीला सांगितलं, "माझ्या चीनच्या 9 आणि जपानच्या ग्राहकांनी बुकिंग रद्द केलं आहे. अनेक ट्रेकिंग मोहिमाही रद्द झाल्या आहेत. त्यामुळे या काळात कमाई करणाऱ्या आमच्यासारख्या शेर्पांसाठी...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना व्हायरसच्या साथीमुळे जगभरात अनेकांचे व्यवसाय मंदावले आहेत. अनेक देशांनी परदेशातून येणाऱ्या विमानांवर, परदेशी प्रवाशांवर बंदी घातली आहे. जागतिक आरोग्य संकट ठरलेल्या कोरोनाने आता माऊंट एव्हरेस्टही बंद पाडला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोनाचे लसीकरण भारतात कधी सुरू होणार याची उत्सुकता सर्वांनाच असताना काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी हा प्रश्न पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना विचारला आहे.

जगभरातल्या 23 लाख लोकांना लस देण्यात आली आहे. चीन, अमेरिका, रशिया आणि युकेत लसीकरणाला सुरुवात झाली आहे. भारताचा नंबर कधी लागणार मोदीजी असा प्रश्न राहुल गांधी यांनी केला आहे.

त्यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये एक चार्टसुद्धा टाकला आहे. ज्यामध्ये आतापर्यंत कोणत्या देशात किती जणांना लस देण्यात आली ही माहिती देण्यात आली आहे.

राहुल गांधी यांच्या प्रश्नाला अद्याप भाजपने किंवा सरकारकडून कोणतेही उत्तर देण्यात आलेले नाही.

काही दिवसांपूर्वीच झालेल्या पत्रकार परिषदेत केंद्रीय आरोग्य मंत्री हर्षवर्धन म्हणाले होते की जानेवारीमध्ये भारतात लसीकरणाला सुरुवात होणार आहे. भारतात जानेवारी ते मार्च या काळात लसीकरणाला सुरुवात होईल असा अंदाज होता पण जानेवारीच्या कोणत्याही आठवड्यात लसीकरणाला सुरुवात होऊ शकते अशी माहिती आरोग्य मंत्री हर्षवर्धन यांनी दिली होती.

सध्या कोरोनाचा नवा स्ट्रेन युकेमध्ये आढळला आहे. या स्ट्रेनबाबत अनेकांनी चिंता व्यक्त केली होती. हा स्ट्रेन अनियंत्रित नाही असं जागतिक आरोग्य संघटनेनी म्हटलं होतं. नवा स्ट्रेन आल्यावर लसीकरणावर काही परिणाम होईल का? अशी देखील चर्चा सुरू होती. अनेकांच्या मनात ही शंका आहे की नव्या स्ट्रेनमुळे लसीकरणावर काही फरक तर पडणार नाही ना? लस निर्माण करणाऱ्या या स्ट्रेनबाबत आणि लसीबाबत चाचण्या करत आहेत.

लसीकरणावर परिणाम होईल का?

कोरोना विषाणूच्या बदललेल्या स्वरुपामुळे कोरोना लसीवर काही परिणाम होईल का? आतापर्यंत ज्या लसी विकसित करण्यात आल्या आहेत त्या विषाणूच्या बदललेल्या स्वरुपावरही परिणामकारक ठरतील का? याचीही चिंता लागून आहे.

याविषयी बोलताना डॉ. पॉल म्हणाले, "सध्यातरी युकेमध्ये आढळलेल्या कोव्हिड-19 च्या नव्या स्ट्रेनचा लसींच्या परिणामकारकतेवर काही फरक पडेल, असं दिसत नाही."

ते पुढे म्हणाले, "युकेतल्या संशोधकांशी, जागतिक आरोग्य संघटनेतल्या आपल्या सहकाऱ्यांशी केलेल्या चर्चेतून आणि आम्ही केलेल्या अभ्यासातून घाबरण्याची गरज नाही, असं आपण म्हणू शकतो. विषाणूमधल्या म्युटेशनमुळे उपचाराची पद्धत आणि मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये कोणताही बदल झालेला नाही. या म्युटेशनचा लसीच्या क्षमतेवर कुठलाही परिणाम होणार नाही."

मात्र, कोरोना विषाणूच्या नव्या प्रकाराची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोरोना लस केव्हा येणार याची चर्चा सर्वत्र सुरू आहे. भारतात कोरोनाची लस कधी येणार याची चर्चा देखील शिगेला पोहोचली आहे. इंग्लंड आणि अमेरिकेत तर लसीकरणाला सुरुवात झाली आहे पण अद्याप भारतात लसीकरणाला सुरुवात झालेली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोनाच्या जागतिक संकटात ही सल जगातील हजारो तरुणांना बोचत होती. पण, असे लोक सोशल मीडियावर एकत्र आले. आणि त्यांनी एक समांतर चळवळ सुरू केली. कोरोनाशी नाही तरी कोरोनाविषयीच्या फेक न्यूजशी लढण्यासाठी त्यांनी #MoreViralThanTheVirus अशी एक चळवळच सुरू केली.

तरुण आणि वृद्धांच्या मनात कोरोना विषयीच्या अनेक गैरसमजुती असतात. आपल्या वैद्यकीय ज्ञानाचा वापर करून असे गैरसमज आणि फेक न्यूज दूर करण्याचा प्रयत्न ही तरुण मुलं करत आहेत. अशाच जगभरातील काही कार्यकर्त्यांशी बीबीसीने गप्पा मारल्या.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

जगभरात वैद्यकीय शिक्षण घेणारे विद्यार्थी, शिक्षण पूर्ण न झाल्यामुळे प्रत्यक्ष रुग्णसेवा करू शकत नाहीत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोनामुळे आंब्यांच्या विक्रीवर विपरीत परिणाम झाला आहे.

कोरोनानं यंदाच्या हापूसची मोठी कसोटी पाहिली. आंबा पोहोचवण्याचे रस्तेच त्यानं अडवून ठेवले, लॉकडाऊननं राज्यातले बाजार बंद केले. काहींना त्याचा तोटा झाला, तर काहींना थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याचा नवा मार्ग सापडला.

पाहा हा व्हीडिओ

संजय राणे सांगतात, "सुरुवातीच्या काळात आम्ही वाशी मार्केटला आंबा पाठवला. दरवर्षी आम्ही तो पाठवतो. यावर्षी आम्ही कोरोनाच्या संकटामुळे खूप चिंतेत होतो. आमचा हापूस आंबा विकला जाईल की नाही बाजारपेठेमध्ये.

"दरवर्षी मी हजार-दीड हजार पेटी वाशी मार्केटला पाठवतो. चांगल्या प्रकारे भाव येत होता. पण आता कोरोनाच्या संकटामुळे भाव घसरला आहे. मग सगळ्या शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन खासगी पुरवठा सुरी केलेला आहे. प्रत्येक शेतकरी आपापल्या पद्धतीनं प्रायव्हेट माल सुरू करताहेत.  यामुळे आम्हाला हे समजलं आहे की वाशी मार्केटमध्ये माल पाठवण्यापेक्षा तो जर बाहेर स्वत: विकला तर चांगले पैसे मिळतात."

राजापूर तालुक्यातून आलेली संजय राणेंच्या आंब्याची गाडी मुंबईत दादरला नितीन जठारांकडे येते. नितीन जठार यांच्याही देवगडजवळ आंब्याच्या बागा आहेत. त्यांच्या बागांतले आणि राणेंसारख्या 100 शेतकऱ्यांचे आंबे एकत्र करून 'किंग्स मॅंगो' हा त्यांचा ब्रॅंड पुण्या-मुंबईसहित देशभरातल्या कित्येक राज्यांत आणि परदेशात बहुतांशानं आखाती देशात जातो.

पण यंदा आंबा परदेशात जात नाहीये. बाजार, शहरांतली दुकानंही बंद आहेत. त्यांचे आणि इतर शेतकऱ्यांचे आंबे ते मुंबईत थेट ग्राहकांकडे पोहोचवताहेत. पण दरवर्षी किमान 12 हजार पेट्यांचा व्यवसाय त्यांचा होतो, यंदा तो 7 ते 8 हजार पेट्यांपर्यंत थांबणार आहे.

"नेहमीपेक्षा आंब्याच्या भावात जवळपास 25-30 टक्के इतका फरक आहे, म्हणजे काही ठिकाणी अगदी 3,000 रुपये पेटी असाही भाव मिळतोय तर काही जण 1200-1300 रुपयाला पण विकताहेत. मालाला आणि बागायतदारांना न्याय मिळत नाही आहे. गरीब शेतकरी मालाचं मार्केटिंग करू शकत नाही आहे, पुणे, औरंगाबाद, कोल्हापूर अशा कोणत्याही ठिकाणी. त्यामुळे त्यांना जो भाव मिळेल, त्या भावाला माल विकून टाकावा लागतो.

"दुबई आणि गल्फमध्ये लहान आंबा जातो. सौदी अरेबिया, कुवेत इथे मोठा आंबा जातो.  तिकडे जे आंबे जातात ते इकडे विकले जात नाही आहेत," नितीन जठार म्हणतात.

जठारांसारखे व्यावसायिक आणि उत्पादक आता थेट ग्राहकांकडून ओर्डर्स मिळवताहेत....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

राजापूरच्या संजय राणेंच्या बागेत हापूस झाडाला लगडलाय. आलेलं फळ पेट्यांमध्ये भरून, मिळेल त्या मार्गानं 'कोकणच्या राजा'ला बाहेर नेलं जातं आहे. राणेंचा आंबा मुंबईला चालला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोरोनाविरोधात लढण्यासाठी आतापर्यंत काय काय योजना करण्यात आल्या तसेच पुढे काय करता येईल याबाबत त्यांनी जनतेला संबोधित केले.

देशातील राज्य सरकारांना ते म्हणाले, लॉकडाऊन हा शेवटचा पर्याय समजावा, कारण लॉकडाऊनमुळे खूप मोठे आर्थिक नुकसान होते.

आज महाराष्ट्रातील मंत्रिमंडळाची बैठक झाली. या बैठकीत सर्व मंत्र्यांनी एकमताने म्हटले की राज्यातील कोरोना संसर्गाची साखळी तोडायची असेल तर कडक लॉकडाऊन लावावाच लागेल. त्याच पार्श्वभूमीवर मोदींनी राज्यांना लॉकडाऊन हा शेवटचा पर्याय असावा असे आवाहन केले आहे.

आपल्या संबोधनात ते म्हणाले, "कोरोनाविरुद्ध देश मोठी लढाई लढत आहे. काही आठवड्यांपूर्वी परिस्थिती आटोक्यात होती. मात्र कोरोनाची दुसरी लाट वादळाप्रमाणे आली आहे. जो त्रास तुम्हाला होत आहे त्याची मला पूर्ण जाणीव आहे."

"ज्या लोकांनी आप्तस्वकीयांना गमावलं आहे, मी त्यांच्याप्रती संवेदना व्यक्त करतो. कुटुंबातील एक सदस्य म्हणून, मी तुमच्या दु:खात सहभागी आहे. संकट मोठं आहे. आपल्याला निर्धार करावा लागेल. आपल्याला हे संकट पेलायचं आहे."

ऑक्सिजनच्या तुटवड्यावर काम सुरू आहे

देशभरात ऑक्सिजनचा तुटवडा जाणवत आहे. देश आणि राज्य सरकार ही गरज भागवण्यावर लक्ष ठेवत आहेत. देशात ऑक्सिजनची निर्मिती वाढवण्यावर लक्ष दिलं जात आहे, असं मोदींनी सांगितलं.

गेल्या काही दिवसात कोरोनामुळे ऑक्सिजनची कमतरता भासते आहे. यासंदर्भात संवेदनशीलतेनं काम केलं जात आहे. केंद्र सरकार, राज्य सरकार, खाजगी कंपन्या यांच्याद्वारे ऑक्सिजन पुरवठा वाढवण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. एक लाख नवे ऑक्सिजन सिलिंडर, औद्योगिक वापरासाठीचा ऑक्सिजन रुग्णांसाठी तसंच ऑक्सिजन एक्स्प्रेस हे उपाय केले जात आहेत. फार्मा कंपन्यांनी औषधाचं उत्पादन वाढवलं आहे. जानेवारी-फेब्रुवारीच्या तुलनेत औषधांचं उत्पादन वाढवलं गेलं आहे. फार्मा कंपन्यांच्या प्रमुखांशी बैठक झाली.

जगातील सर्वांत मोठी लसीकरण मोहीम

आपल्या शास्त्रज्ञांनी अल्पावधीत परिणामकारक लस तयार केली. कोल्डचेन व्यवस्थेला अनुकूल लस आपल्याकडे आहे. खाजगी क्षेत्राने उद्यमशीलतेचं प्रदर्शन केलं आहे. लशीसाठी परवानगी देण्याची यंत्रणा फास्ट ट्रॅक पद्धतीने राबवण्यात आली. हे एका मोठ्या यंत्रणेचं यश आहे. दोन मेड इन इंडिया लशी आपल्याकडे आहे.

जगातील सगळ्यांत मोठी लसीकरण मोहीम आपण राबवत आहोत. सर्वाधिक लोकांना लस दिली जावी यासाठी प्रयत्न. दहा कोटी, बारा...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

लॉकडाऊन हा शेवटचा पर्याय असावा असं आवाहन पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी सर्व राज्यांना केलं आहे. पंतप्रधान मोदींनी आज ( 20 एप्रिल) देशाला संबोधित केले.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोल्हापुरात म्हशींचा पाडवा मोठ्या प्रमाणावर साजरा होतो. सजवलेल्या म्हशींच्या मिरवणुका काढतात.

"मालकाचं म्हशीवर मुलाप्रमाणे प्रेम असतं. तर, या म्हशीदेखील मालकाची हाक ऐकली की त्यांच्यामागे धावत येतात," असं स्थानिक सांगतात.

(स्वाती राजगोळकर यांचा रिपोर्ट)

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दिवाळी पाडव्याच्या दिवशी म्हशींची पूजा करण्याची परंपरा ग्रामीण महाराष्ट्रात आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोव्हिड 19वर अजूनही थेट परिणामकारक औषध उपलब्ध नसलं तरी सुरुवातीपासूनच रेमडेसिव्हिर हे औषध गंभीर रुग्णांना बरं करण्यासाठी दिलं जात होतं. त्याच्यावरचं अवलंबत्व इतकं वाढलं की दिल्ली, मुंबईसह अनेक शहरांमध्ये त्याचा काळाबाजार होऊ लागला. पण कालांतराने हे औषध खरंच प्रभावी आहे का, असे प्रश्न विचारले जाऊ लागले.

रेमडेसिव्हिर कितपत प्रभावी?

ऑक्टोबर महिन्यात WHOने केलेल्या सॉलिडॅरिटी ट्रायल्समध्ये रेमडेसिव्हिरची कोव्हिडचे रुग्ण बरे होण्यात, त्यांचा मृत्यू रोखण्यात किंवा त्यांना असलेली व्हेंटिलेटरची आवश्यकता कमी करण्यात फारशी मदत झालेली नसल्याचं दिसून आलं होतं.

पण अमेरिकेतल्या गिलियाड फार्मास्युटिकल्स या रेमडेसिव्हिरचं उत्पादन करणाऱ्या कंपनीने हे निष्कर्ष फेटाळून लावले होते. तेव्हा अमेरिकेने देशात झालेल्या काही चाचण्यांच्या जोरावर या औषधाच्या वापराला परवानगी दिली होती.

अमेरिकेत या औषधाच्या वापराला परवानगी देताना FDA ने म्हटलं होतं की, व्हेकलरी या ब्रँडनेम खाली विकलं जाणारं रेमडेसिव्हिर हे औषध कोव्हिड रुग्णांचा बरं होण्याचा दर पाच दिवसांनी कमी करतंय.

FDA ने याबद्दल म्हटलं, "प्रौढ तसंच बारा वर्षं वयावरच्या रुग्ण मुला-मुलींमध्ये आणि ज्यांचं वजन किमान 40 किलो असेल अशा रुग्णालयात दाखल केलेल्या रुग्णांसाठी हे औषध वापरता येईल."

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनाही कोव्हिडची लागण झाल्यानंतर उपचारादरम्यान रेमडेसिव्हिर देण्यात आलं होतं. ट्रंप सुद्धा काही दिवसांतच बरे होऊन निवडणूक प्रचारात पुन्हा सहभागी झाले होते.

या औषधाच्या तीन वेगवेगळ्या क्लिनिकल चाचण्यांमधून चांगले निष्कर्ष आल्याचं अमेरिकेची औषध नियमन संस्था FDA ने म्हटलं होतं. मात्र WHO ने 30 वेगवेगळ्या देशांमध्ये यासंदर्भातल्या चाचण्या केल्या आणि त्यानंतर रेमडेसिव्हिरचा फारसा उपयोग झाला नसल्याचं त्यांनी म्हटलं होतं.

रेमडेसिव्हिरचा महाराष्ट्रात वापर

महाराष्ट्रात रेमडेसिव्हिरचा कोव्हिड रुग्णांवर वापर बऱ्यापैकी झाला. HO च्या संशोधनातून समोर आलेल्या निष्कर्षांबद्दल कोव्हिड टास्क फोर्स तसंच इतर तज्ज्ञांशी बोलून रेमडेसिव्हिरच्या वापराबद्दल निर्णय घेतला जाईल, असं आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी WHOच्या ऑक्टोबर महिन्यातील निष्कर्षांबाबत बोलताना  बीबीसी मराठीला सांगितलं होतं.

तेव्हाच ICMRचे संचालक डॉ. बलराम भार्गव यांनीसुद्धा म्हटलं होतं, "रेमडेसिव्हिरच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कोव्हिडग्रस्त रुग्णांना ते कितीही गंभीर स्थितीत असले तरी रेमडेसिव्हिर हे औषध दिलं जाऊ नये, अशी सूचना जागतिक आरोग्य संघटनेने दिली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: कोव्हिड झाल्यावर तुमच्या शरीरात जी नैसर्गिक रोगप्रतिकारक शक्ती तयार होते किंवा लस टोचल्यावर जी रोगप्रतिकारक शक्ती ती कितपत टिकून राहते?

याविषयी सध्या तज्ज्ञांना काहीच कल्पना नाहीये. काही वर्षं तर नाही पण निदान काही महिने त्याचा फायदा नक्कीच होईल, असं ते सांगत आहेत.

मग लशीचा उपयोग कशासाठी होणार आहे? हे जाणून घेण्यासाठी पाहा हा व्हीडिओ.

हेही पाहिलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तुम्ही कोव्हिडची लस घेतली तरी तुमच्या नाकात आणि घशात कोरोनाचं वास्तव्य राहू शकतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्रेस्टिना, अँजेलिना आणि मारिया

हा बाप आपल्या मुलांचं शारीरिक आणि मानसिक शोषण करायचा, असं तपासात निष्पन्न झालं आहे.

या तिन्ही बहिणींवर हत्येचा गुन्हा दाखल करण्यात आला आणि बघता बघता हे प्रकरण रशियाभर वाऱ्यासारखं पसरलं.

सख्ख्या बापाकडूनच अत्याचाराला बळी पडलेल्या या तिन्ही बहिणींप्रती रशियामध्ये सहानुभूतीचा लाट आली आहे. त्यामुळेच या बहिणींच्या सुटकेसाठी जवळपास तीन लाख रशियन नागरिकांनी स्वाक्षरी केलेली याचिका दाखल करण्यात आली आहे.

वडिलांचं काय झालं?

27 जुलै 2018च्या संध्याकाळी 57 वर्षांच्या मिखाईल खाचातुरीयन यांनी क्रेस्टिना, अँजेलिना आणि मारिया या आपल्या तिन्ही मुलींना एकानंतर एक असं आपल्या खोलीत बोलावलं. त्यावेळी त्या तिघीही अल्पवयीन होत्या. घर स्वच्छ केलं नाही म्हणून ते तिघींवर खूप ओरडले.

त्यानंतर वडिलांना झोप लागल्यावर या तिन्ही बहिणींनी त्यांच्यावर चाकू, हातोडीने वार करून त्यानंतर पेपर स्प्रे मारला. यात त्यांच्या डोक्याला, मानेला आणि छातीला जबर मार बसला. त्यांच्या शरीरावर चाकूचे 30 वार होते.

तिघींपैकी सर्वांत धाकटीने पोलिसांना फोन केला आणि तिघींनाही अटक झाली.

पोलीस तपास सुरू झाला आणि या कुटुंबात मुलींचा किती छळ सुरू होता, हे उजेडात आलं. गेल्या तीन वर्षांपासून मिखाईल या तिघींना मारझोड करत होते. त्यांना कैद्यांसारखं ठेवायचे. इतकंच नाही तर त्यांचं लैंगिक शोषणही करायचे.

कौटुंबिक हिंसाचार

या प्रकरणाला रशियात मोठी प्रसिद्धी मिळाली. या तिन्ही बहिणींना त्यांच्या जन्मदात्या पित्याकडून कुठल्याच प्रकारचं संरक्षण मिळालं नाही आणि त्यामुळे या तिन्ही बहिणी गुन्हेगार नसून पीडित आहेत, असं मानवाधिकार कार्यकर्त्यांचं म्हणणं आहे.

मात्र, रशियामध्ये कौटुंबिक हिसाचाराला बळी पडलेल्या पीडितांसाठीचा कायदा नाही.

2017 साली कायद्यात सुधारणा करण्यात आल्या होत्या. या सुधारणेनुसार घरातल्या एखाद्या सदस्याला घरातल्याच सदस्याने पहिल्यांदाच सौम्य स्वरुपाची मारहाण केल्यास, अशी मारहाण जी जबर नसेल आणि त्यामुळे हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्याची गरज पडली नसेल तर त्याला दंड किंवा दोन आठवड्यांच्या तुरुंगवासाच्या शिक्षेची तरतूद करण्यात आली.

मुलींची आई

रशियामध्ये कौटुंबिक हिंसाचाराकडे पोलीस सहसा कुटुंबाची अंतर्गत बाब या दृष्टीकोनातूनच बघतात. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये पोलिसांची अगदी नगण्य मदत मिळते.

या मुलींच्या आईलाही त्यांच्या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

2018 सालच्या जुलै महिन्यात रशियाची राजधानी मॉस्को शहरात किशोरवयीन असलेल्या तीन बहिणींनी झोपेत असलेल्या आपल्या वडिलांवर चाकूने वार करून त्यांना ठार केलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: क्विंटन डी कॉक

दक्षिण आफ्रिकेच्या पाच क्रिकेटपटूंनी आयपीएलला प्राधान्य दिल्यामुळे दोनच दिवसात त्यांना एक सामना आणि एक मालिका गमावावी लागल्याचे सूर उमटत आहेत.

ते पाच जण कोण? दक्षिण आफ्रिकेचा माजी कर्णधार क्विंटन डी कॉक, आपल्या भेदक बॉलिंगसाठी ओळखले जाणारे कागिसो रबाडा-अँनरिक नॉर्किया ही जोडगोळी, आशियाई उपखंडात किलर मिलर नावाने प्रसिद्ध डेव्हिड मिलर, धोनीचा विश्वासू बॉलर लुंगी एन्गिडी.

पाकिस्तानचा संघ दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर आहे. वनडे मालिकेतला पहिला सामना पाकिस्तानने जिंकला. दुसऱ्या सामन्यात आफ्रिकेने थरारक विजय मिळवला. तिसरा सामनाही असाच रंगणार असं चित्र होतं. मात्र दुसऱ्या वनडेनंतर पाहुणे घरी आलेले असताना आफ्रिकेचे पाच खेळाडू चार्टर्ड विमानाने भारताच्या दिशेने आयपीएल मोहिमेसाठी निघाले.

बुधवारी मालिकेतली तिसरी वनडे झाली. पाकिस्तानने आफ्रिकेच्या अनुनभवी संघाला हरवत मालिका जिंकली. तिसऱ्या वनडेत पाकिस्तानवर विजय मिळवत मालिका जिंकण्याची संधी आफ्रिकेसमोर होती. मात्र पाच महत्त्वाच्या खेळाडूंनी भारतासाठी प्रयाण केल्याने आफ्रिकेच्या संघातली जान निघून गेली. नव्या खेळाडूंनी संघर्ष केला पण तो पुरेसा ठरला नाही.

डेव्हिड मिलर

12 एप्रिलचा दिवस. दक्षिण आफ्रिकेतलं जोहान्सबर्गचं मैदान. दक्षिण आफ्रिकेने 341 धावांचा डोंगर उभारला. डोंगराएवढं लक्ष्य पाकिस्तान पेलणार का? पाकिस्तानचा सलामीवीर फखर झमानच्या मनात वेगळंच काहीतरी सुरू होतं.

एकामागोमाएक सहकारी बाद होत असतानाही फखरने खेळपट्टीवर ठाण मांडला आणि वनडेतल्या धावांचा पाठलाग करतानाच्या सर्वोत्तम खेळीची नोंद केली. फखरने 193 धावांची मॅरेथॉन खेळी केली. द्विशतकाच्या उंबरठ्यावर असताना फखर बाद झाला आणि पाकिस्तानने सामना गमावला फक्त 17 धावांनी.

विजयासह दक्षिण आफ्रिकेने तीन सामन्यांच्या मालिकेत 1-1 बरोबरी केली. पहिली वनडे पाकिस्तानने जिंकली होती. तिसरी वनडे निर्णायक होणार हे स्वाभाविक. पण दुसऱ्या वनडेनंतर जे झालं त्याने मालिकेतला जीव निघून गेला.

तिसऱ्या वनडेत पाकिस्तानने पहिल्यांदा बॅटिंग करताना 320 धावा केल्या. फखर झमानने सलग दुसरं शतक झळकावलं. कर्णधार बाबर आझमने 82चेंडूत 94 रन्सची खेळी केली. प्रत्युत्तरादाखल खेळताना दक्षिण आफ्रिकेने 292 रन्सची मजल मारली. पाकिस्तानने ही वनडे 28 धावांनी जिंकली. आफ्रिकेचा संघ सर्वशक्तीनिशी खेळत असता तर कदाचित या सामन्याचं चित्र वेगळं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

दक्षिण अफ्रिकेच्या पाच खेळाडूंनी देशाकडून खेळण्याऐवजी आयपीएलला प्राधान्य दिलं. चांगले खेळाडू मॅचमध्ये नसल्यामुळे त्यांना मॅच गमावावी लागली अशा प्रकारच्या प्रतिक्रिया सोशल मीडियावर येत आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंतर नव्वद हजाराचा आकडा पार करण्याचा हा सलग दुसरा दिवस आहे. 30 ऑक्टोबरला म्हणजे काल 91 हजार रुग्णांची नोंद झाली होती.

अमेरिकेत आता एकूण कोरोनाग्रस्तांची संख्या 90 लाखांहून अधिक झाली असल्याची माहिती जॉन्स हॉपकिन्स यूनिव्हर्सिटीने दिली आहे.

येत्या मंगळवारी (3 नोव्हेंबर) डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन यांच्यात अमेरिकेच्या अध्यक्षपदासाठी लढत होणार आहे. अवघ्या जगाचं लक्ष लागलेल्या या निवडणुकीच्या दोन-तीन दिवस आधी अमेरिकेत रुग्णांनी एका दिवसातील सर्वाधिक संख्येची नोंद केली आहे.

अमेरिकेतील 21 राज्यांमध्ये सध्या कोरोनाचा उद्रेक झाला आहे. अमेरिकन अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या राज्यांमध्ये तर कोरोनाची स्थिती अत्यंत गंभीर आहे.

दरम्यान, याआधी डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन यांच्यात 22 ऑक्टोबर रोजी झालेल्या शेवटच्या डिबेटमध्ये कोरोनावरून दोघांमध्ये खडाजंगी झाली होती. त्याचा वृत्तांत खालीलप्रमाणे :

अमेरिका निवडणूक : कोरोनावरून ट्रंप-बायडन यांच्यात खडाजंगी

अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुकीसाठी राष्ट्राध्यक्ष आणि रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार डोनाल्ड ट्रंप आणि विरोधी डेमोक्रेटिक पक्षाचे उमेदवार जो बायडन यांच्यातील शेवटचा वादविवाद (डिबेट) गुरुवारी (22 ऑक्टोबर) रात्री उशिरापर्यंत सुरू होता.

या वादविवादादरम्यान डोनाल्ड ट्रंप आणि जो बायडन यांच्यात तुफान खडाजंगी झाल्याचं पाहायला मिळालं.

शेवटच्या डिबेटकरिता कोव्हिड-19ची साथ, अमेरिकन कुटुंब, अमेरिकेतील वंशवाद, हवामान बदल, राष्ट्रीय सुरक्षा, नेतृत्व हे विषय नियोजित करण्यात आले होते.

मात्र सर्वाधिक लक्ष कोव्हिडसंदर्भातील डिबेटकडे लागून होतं. या विषयावर ट्रंप आणि बायडेन दोघांनीही त्यांची भूमिका स्पष्ट केली.

काही आठवड्यांत लस येणार - डोनाल्ड ट्रंप

शेवटची डिबेट परराष्ट्र धोरणाबाबत असणं गरजेचं होतं, अशी तक्रार ट्रंप यांच्या पक्षाने सुरुवातीला केली. या माध्यमातून आखाती देश, व्यापार, सिरीया आणि चीनबाबत भूमिका मांडता आली असती, असं त्यांनी म्हटलं.

कोरोना व्हायरसवरची लस काही आठवड्यांतच तयार होणार आहे, असं ट्रंप यांनी यावेळी सांगितलं. तसंच त्यांनी स्वतःचा अनुभवही यावेळी लोकांना सांगितला. कोव्हिडवरील उपचारासाठी नव्या औषधांच्या शोधाला प्रोत्साहन मिळणं गरजेचं आहे, असं ट्रंप म्हणाले.

2 लाख 20 हजार अमेरिकन नागरिकांचा मृत्यू, आणखी 2 लाख जणांचा बळी जाईल - जो बायडन

जो बायडन...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अमेरिकेची निवडणूक दोन दिवसांवर येऊन ठेपली आहे आणि अमेरिकेत गेल्या 24 तासात (31 ऑक्टोबर) कोरोनाच्या सर्वाधिक रुग्णांची नोंद झाली आहे. तब्बल 94 हजार नवे रुग्ण गेल्या 24 तासात सापडले. एका दिवसात झालेली ही आजवरची सर्वाधिक वाढ आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खरंतर विविध बैठकांना दोन्ही राजे उपस्थित राहतात. पण ज्या ठिकाणी संभाजीराजे उपस्थित राहतात, त्या ठिकाणी उदयनराजे उपस्थित राहत नाहीत.

7 ऑक्टोबरला माथाडी कामगार नेते नरेंद्र पाटील यांनी नवी मुंबईला आयोजित केलेल्या बैठकीत दोन्ही राजेंना आमंत्रित केले होते. खासदार संभाजीराजे या बैठकीला उपस्थित राहिले. पण उदयनराजेंनी या बैठकीकडे पाठ फिरवली.

याउलट खासदार उदयनराजे यांनी हे बैठकीला येण्याऐवजी नाशिकला कामानिमित्त गेल्याचं सांगण्यात आलं. छत्रपती उदयनराजे हे लवकरच मराठा समाजाच्या राज्यस्तरीय आंदोलनाची घोषणा करणार असल्याची चर्चा आहे.

त्याआधी नाशिकमध्ये झालेल्या बैठकीत संभाजीराजे उपस्थित होते, पण उदयनराजे मात्र अनुपस्थित होते.

उदयनराजे यांनी साताऱ्यात बैठका बोलावल्याच्या चर्चा सुद्धा झाल्या.

नाशिकमध्ये झालेल्या सकल मराठा क्रांती मोर्चाच्या बैठकीला संभाजीराजे उपस्थित राहिले. त्यानंतर त्यांनी उदयनराजे यांची बहीण मनिषाराजे यांची भेट घेतली. या भेटीचे विविध अर्थ काढण्यात येत आहे.

मराठा आरक्षणाच्या या लढ्याचं नेतृत्व कुणी करावं यावरूनही वेगवेगळे मतप्रवाह आहेत. खासदार संभाजी राजे यांनी या लढ्याचं  नेतृत्व करावं अशी मागणी होतेय. तर दुसरीकडे खासदार उदयनराजे यांनी या लढ्याचं नेतृत्व करावं असा सूर देखील उमटतो आहे.

यावर साताऱ्याची आणि कोल्हापूरची गादी एकच असल्याचं सांगत माध्यमांसह इतरांनी हे लक्षात घ्यावं आम्ही एकच आहोत असं संभाजीराजे यांनी म्हटलंय. मला या मोहीमेचं नेतृत्व नको, मोहीम द्या मोहीम फत्ते करून दाखवणार असं त्यांनी त्याबाबत बोलून दाखवलंय.

दोन्ही राजेंची भूमिका एक असली तरी ते एकत्र येणं का टाळतात? यामुळे मराठा समाज विविध गटांमध्ये विभागला जातोय का? वेगवेगळ्या भूमिकांमुळे मराठा आंदोलनाची दिशा भरकटेल का? असे अनेक प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित होतात.

एकत्र येणं टाळतात?

मराठा समाजाला आरक्षण मिळणार नसेल तर जातीनिहाय आरक्षण रद्द करून आर्थिक निकषांवर आरक्षण लागू करा असं मत उदयनराजे यांनी व्यक्त केलं होतं. तर दुसरीकडे सरकार दखल घेण्यात कमी पडत असेल तर लढावं लागेल असा इशारा संभाजीराजे यांनी दिला होता.

यानंतर उदयनराजे यांनी मराठा नेत्यांशी चर्चा केली तर संभाजीराजे विविध बैठकांना उपस्थित राहीलेले पाहायला मिळालं.

3 ऑक्टोबरला शिवसंग्रामचे अध्यक्ष विनायक मेटे यांनी मराठा आरक्षणावर पुण्यात विचार मंथन आयोजित केलं होतं. या...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

सर्वोच्च न्यायालयाने मराठा आरक्षणाला स्थगिती दिल्यानंतर राज्यात आंदोलनं सुरू झाली. मराठा समाजाच्या नेत्यांनी राज्यव्यापी बैठका आयोजित करणं सुरू केलं. या सर्व घडामोडींमध्ये खासदार संभाजीराजे आणि खासदार उदयनराजे यांच्या भूमिकांची चर्चा होतेय.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खारमधल्या फ्लॅटबाबतची हायकोर्टातली याचिका कंगना राणावते मागे घेतली असून कोर्टाला बुधवारी याविषयीची माहिती देण्यात आली.

खारमधल्या इमारतीतल्या फ्लॅटमध्ये बेकायदेशीर सुधारणा केल्याबद्दल मुंबई महापालिकेने कंगना राणावतला नोटीस बजावली होती. त्यानंतर या नोटीशीला आव्हान देणारी याचिका कंगना राणावतने दाखल केली होती.

हे बांधकाम वाचवण्यासाठी कंगनानं दिंडोशी येथील दिवाणी सत्र न्यायालयात दावा दाखल केला होता. पण कोर्टाने हा दावा फेटाळून लावला. हे बांधकाम बेकायदा असल्याची दखल घेत दिंडोशी कोर्टाने कंगनाला कोणताही दिलासा देण्यास नकार दिला होता. पण याप्रकरणी हायकोर्टात दाद मागण्यासाठ कंगनाला सहा आठवड्यांची मुदत दिली होती.

आता मात्र या प्रकरणी कंगना राणावतने एक पाऊल मागे घेतलंय.

कंगनानं तिच्या खार येथील फ्लॅटमध्ये झालेलं अनधिकृत बांधकाम मान्य केलं, मात्र ते आपण केलं नसून विकासकानं केल्याचा कंगनाचा दावा आहे. हे बेकायदेशीर बदल नियमित करण्यासाठी पालिकेमध्ये रीतसर अर्ज करण्याची मुभा तिला देण्यात आलीय.

कंगना राणावतचा अर्ज दाखल झाल्यानंतर यावर चार आठवड्यांच्या आत निकाल देणं मुंबई महापालिकेला बंधनकारक असल्याचं हायकोर्टाने म्हटलंय.

या अर्जावरचा मुंबई पालिकेचा निकाल कंगनाच्या विरोधात गेला, तरी मुंबई महानगरपालिकेला या बांधकामावर लगेच कारवाई करता येणार नाही. त्यासाठी 2 आठवड्यांची स्थगिती देण्यात आलीय.

मुंबई महापालिकेच्या या निकालाच्या विरोधात कंगनाला पुन्हा कोर्टात दाद मागता येणार असल्याचं हायकोर्टाने आपल्या निकालात म्हटलंय.

गेल्या वर्षी अभिनेत्री कंगना राणावतच्या पाली हिल भागातल्या बंगल्याचा काही भाग बेकायदेशीर असल्याचा दावा करत मुंबई महापालिकेने त्यावर बुलडोझर चालवला होता. पण महापालिकेची ही कारवाई सूडबुद्धी करण्यात आल्याचं नंतर हायकोर्टाने म्हटलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

अभिनेत्री कंगना राणावतने मुंबई महापालिकेसोबतच्या बांधकामाबद्दलच्या वादामध्ये एक पाऊल मागे घेतलंय. बेकायदेशीर बांधकाम नियमित करून घेण्यासाठी पालिकेकडे रितसर अर्ज करण्याची आपली तयारी असल्याचं कंगनाच्या वकिलांनी कोर्टाला सांगितलं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासगी सेवेतील डॉक्टर आणि इतर वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांना सुरक्षा विम्याचं कवच सरकार का नाकारत आहे? असा सवाल राज ठाकरेंनी पत्रातून उपस्थित केला आहे.

राज ठाकरे यांना खासगी सेवेतील डॉक्टरांचं शिष्टमंडळ भेटलं. त्यांनी कोरोना काळातल्या खासगी वैद्यकीय सेवेतील समस्या राज ठाकरेंसमोर मांडल्या. त्यानंतर राज ठाकरे यांनी त्यांच्या समस्यांची दखल घेऊन, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहिलं आहे.

राज ठाकरे यांनी पत्रात काय म्हटलंय?

कोरोना काळात सरकारी आणि खासगी अशा दोन्ही वैद्यकीय क्षेत्रातील डॉक्टर, इतर वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांना विम्याचं कवच असेल आणि यांपैकी कुणाचा कोरोनामुळे मृत्यू झाल्यास त्याच्या कुटुंबीयांना 50 लाख रुपये दिले जातील, असं सरकारनं परिपत्रक काढलं होतं.

राज ठाकरे यांनी उद्धव ठाकरे यांना उद्देशून लिहिलेल्या पत्रात याच परिपत्रकाचा उल्लेख केला आहे आणि म्हटलंय की, "खासगी सेवेतील डॉक्टर कोरोना काळात सेवा देताना मृत्यू झाला तरी त्याच्या कुटुंबीयाला विम्याचा लाभ सरकार नाकारत आहे. खासगी सेवेत असल्याचे कारण लाभ नाकारताना दिले जात आहे."

"केंद्र सरकारच्या योजनेनुसार जर विम्याचं कवच उपलब्ध आहे, तर राज्य सरकार कुठल्या न्यायाने ते नाकारत आहे? याला असंवेदनशीलता नाही म्हणायचं तर काय म्हणायचं? सरकार डॉक्टरांना त्यांच्या जबाबदारीची जाणीव करून देणार, पण सरकार स्वत:ची जबाबदारी विसरणार हे कसं चालेल? हे चूक आहे," असे संतप्त सवाल राज ठाकरे यांनी मुख्यमंत्र्यांना विचारले आहेत.

मुख्यमंत्र्यांनी या विषयात तात्काळ लक्ष देऊन संबंधित अधिकाऱ्यांना सूचना द्याव्यात, अशी विनंतीही राज ठाकरे यांनी केलीय. खासगी सेवेतील डॉक्टर आणि वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांप्रती योग्य न्यायाची आशाही त्यांनी व्यक्त केलीय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना पत्र लिहून खासगी सेवेतील डॉक्टरांच्या व्यथा मांडल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खासदार संजय राऊत यांच्या पत्नी वर्षा राऊत यांना ईडीनं नोटीस बजावली होती. वर्षा राऊत यांना 5 जानेवारीला चौकशीसाठी उपस्थित राहण्याचे आदेश देण्यात आले होते. मात्र त्यांनी एक दिवस आधीच ईडीच्या कार्यालयात हजेरी लावली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

पीएमसी बँक गैरव्यवहार प्रकरणी प्रवीण राऊत यांची 72 कोटी रुपयांची संपत्ती जप्त केल्याचं ट्वीट ईडीनं (अंमलबजावणी संचलनालय) तीन दिवसांपूर्वी  केलं होतं.

त्यामुळे प्रवीण राऊत कोण आहेत? त्यांचा पीएमसी बँक घोटाळ्यात काय सहभाग आहे? त्यांचा आणि संजय राऊत यांच्या कुटुंबीयांमध्ये काय व्यवहार झाला? असे प्रश्न आता उपस्थित आहेत.

प्रवीण राऊत कोण आहेत?

वाधवान कुटुंबीयाच्या HDIL (Housing Development Infrastructure Limited) चीच एक उपकंपनी गुरूआशिष कन्स्ट्रक्शनचे संचालक प्रवीण राऊत होते. माधुरी राऊत या प्रवीण राऊत यांच्या पत्नी आहेत.

प्रवीण राऊत शिवसेना खासदार संजय राऊत यांच्या अत्यंत जवळचे मानले जातात. वर्षा राऊत यांनी माधुरी राऊत यांच्याकडून 55 लाखांचं कर्ज घेतल्याची संजय राऊत यांच्या शपथपत्रात नोंद आहे.

यावर्षीच्या सुरूवातीला फेब्रुवारी 2020 मध्ये मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेने प्रवीण राऊत यांना म्हाडासंबंधित पुनर्विकास प्रकल्पात अनियमितता आढळल्याप्रकरणी अटक केली होती.

गुरूआशिष कंस्ट्रक्शनमध्ये प्रवीण राऊत यांच्यासोबत सारंग आणि राकेश वाधवान संचालक आहेत.

PMC बँक

PMC बॅंक प्रकरणाशी संबंध काय?

कथित PMC बॅंक घोटाळा प्रकरणी HDIL कंपनीचे संचालक राकेश वाधवान आणि सारंग वाधवान यांना अटक करण्यात आली होती. वाधवान यांनी PMC बॅंकेकडून कर्ज घेऊन परतफेड न केल्याचा त्यांच्यावर आरोप आहे.

आरोप-प्रत्यारोप

ईडीनं संजय राऊत यांच्या कुटुंबाविरोधात कारवाई करावी, अशी मागणी भाजपचे माजी खासदार किरिट सोमय्या यांनी केली आहे.

त्यांनी ट्वीट केलं, "HDIL कंपनीनं पीएमसी बँकेचे 72 कोटी रुपये प्रवीण राऊत यांना दिले. यापैकी लाखो रुपये संजय राऊत यांच्या कुटुंबीयांना ट्रान्सफर करण्यात आले. संजय राऊत आणि प्रवीण राऊत यांनी एकत्र येत Syscon Systems Pvt Ltd Co EDची स्थापना केलीय. ईडीनं प्रवीण राऊत यांची संपत्ती जप्त केली आहे. ईडीनं संजय राऊत यांच्या कुटुंबाविरोधात कारवाई करावी, असं मी आवाहन करतो."

महाराष्ट्र सरकारसाठी जितक्या अडचणी भाजप उभं करत नाहीत तितक्या एकटे किरीट सोमय्या करत आहे, असा प्रश्न...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

वर्षा राऊत या आज (4 जानेवारी) अचानक ईडीसमोर चौकशीसाठी उपस्थित राहिल्या आहेत.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खुद्द प्रिन्स हॅरी यांनी याबाबतची माहिती दिली आहे. प्रिन्स हॅरी यांनी आपण अत्यंत आनंदी आहोत, असं म्हणत त्यांच्या भावना व्यक्त केल्या आहेत.

तसंच प्रेग्नेंसीदरम्यान आम्हाला सहकार्य केल्याबद्दल आम्ही सर्व जनतेचे आभार मानतो. मेगन मार्केल आणि बाळ दोघांचीही प्रकृती ठीक असून बाळाच्या नावाचा विचार सुरू असल्याचं ही त्यांनी पुढे सांगितलं आहे.

स्थानिक वेळेनुसार 6 मे म्हणजेच आज सोमवारी पहाटे 5 वाजून 26 मिनिटांनी बाळाचा जन्म झाला.

बकिंगहॅम पॅलेसने प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, बाळाचं बजन ३.२ किलोग्राम इतकं आहे.

प्रिन्स हॅरी हे 'ड्यूक ऑफ ससेक्स', तर मेगन मार्कल या 'द डचेस ऑफ ससेक्स' म्हणून ओळखले जातात. ब्रिटनच्या राजघराण्यातील हा नवा पाहुणा क्वीन एलिझाबेथ यांचं सातवं पतवंड आहे.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन यांच्यावर सर्व स्तरातून अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे. ब्रिटनच्या पंतप्रधान थेरेसा मे यांनीही दोघांचं अभिनंदन केलं आहे.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्कल यांचं रॉयल वेडिंग लंडनमधील सेंट जॉर्ज चॅपेलमध्ये गेल्या वर्षी (19 मे 2018 रोजी) झालं होतं. प्रिन्स हॅरी हे दिवंगत प्रिन्सेस डायना आणि प्रिन्स चार्ल्स यांचे धाकटे पुत्र, तर क्वीन एलिझाबेथ द्वितीय यांचे नातू आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

ब्रिटनच्या राजघराण्यात नव्या सदस्याचं आगमन झालं आहे. प्रिन्स हॅरी आणि अभिनेत्री मेगन मार्कल यांना मुलगा झाला आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खुद्द मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रमाणपत्र दिलेले शेतकरी कर्जमाफीच्या प्रतीक्षेत

नागपूरजवळच्या एका शेतकऱ्याने बीबीसी मराठीला सांगितलेला हा अनुभव.

प्रमोद मोरबाजी गमे - मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नागपूर जिल्ह्यातले शेतकरी. मुंबईतील कर्जमाफीच्या मेगा इव्हेंटमध्ये खुद्द मुख्यमंत्र्यांनी प्रमोद गमे यांना कर्जमाफीचं प्रमाणपत्र दिलं.

प्रमाणपत्र मिळाल्याच्या आठ दिवसानंतरही प्रमोद गमे यांच्या बँक खात्यात एक पैसाही जमा झालेला नाही, असं ते सांगतात.

खुद्द मुख्यमंत्र्यांनी प्रमाणपत्र दिलेल्या शेतकऱ्यांनाही अजून कर्जमाफी मिळालेली नाही. यावरून अन्य शेतकऱ्यांचा विचार करता येऊ शकतो.

प्रमोद मोरबाजी गमे हे नागपूर जवळच्या येरला गावचे शेतकरी.  त्यांच्याकडे सहा एकर शेती आहेत. त्यांच्या वडिलांच्या नावावर हे कर्ज आहे.  पारंपरिक कापूस-सोयाबीनच्या शेतीने त्यांनाही कर्जाच्या खाईत नेलं.

कोलमडलेलं नियोजन

2013 साली गमे यांच्या वडिलांनी बँकेकडून कर्ज घेतलं, पीक हातात आल्यानंतर कर्ज फेडणार, असं नियोजन त्यांनी केलं. पण अवकाळी पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे त्यांच्या पिकांचं मोठं नुकसान झालं.

गारपीटीमुळेही राहिलेलं पीक हातचं गेलं. त्यामुळे त्यांना कर्ज फेडता आलं नाही, असं प्रमोद गमे सांगतात.

अवकाळी पावसानंतरची नापिकी मोठं संकट घेवून आली. कर्ज वाढत गेलं आणि आज त्यांच्या डोक्यावर 1 लाख 2000 रुपयांच्या कर्जाचा बोजा आहे.

महाराष्ट्रातील एक कोटींपेक्षा जास्त शेतकऱ्यांची हीच अवस्था आहे. शेतकऱ्यांनी कर्जमाफीसाठी आंदोलन केल्यानंतर शेवटी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कर्जमाफीची घोषणा केली.

त्या अंतर्गत शेतकऱ्यांचं दीड लाखांपर्यंतच कर्ज माफ करण्यात आलं. या कर्जमाफीमुळे येरल्याच्या प्रमोद गमे यांनाही कर्जमुक्तीची आस निर्माण झाली.

कर्जमाफीसाठी शेतकऱ्यांनी आंदोलन केल्यानंतर देवेंद्र फडणवीस यांनी कर्जमाफीची घोषणा केली.

मुख्यमंत्र्यांनी दिवाळीपूर्वी कर्जमाफी होणार असल्याची घोषणा केली आणि हजारो शेतकऱ्यांच्या आशा पल्लवित झाल्या.

या आशेवर इतरांप्रमाणेच गमे यांनीदेखील कर्जमाफीसाठी ऑनलाईन फॉर्म भरला. सुरुवातीला त्यांना ऑनलाईन लिंक मिळण्यास अडचण आली, असं प्रमोद गमे सांगतात.

पण फॉर्म भरल्यानंतर कर्जमाफीच्या लिस्टमध्ये त्यांचं नावंही आलं, असं गमे म्हणाले.

18 तारखेला मुख्यमंत्र्यांनी राज्यातल्या काही निवडक शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचं...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

'गुरुवारपासून शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात पैसे जमा होईल,' असं मुख्यमंत्र्यांनी सांगितलं. पण प्रत्यक्षात काहीच झालेलं नाही.  शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात अद्याप काहीच रक्कम जमा झालेली नाही.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: खेळण्यातल्या बाहुल्या ज्यांना आपण कठपुतळ्याही असंही म्हणतो. त्या आज चेक रिपब्लिक देशाची ओळख बनली आहे. फक्त ओळखच नव्हे, या बाहुल्यांनी अनेक शतकांचा इतिहास त्यांच्यात सामावून ठेवला आहे.

तुम्हाला आश्चर्य वाटेल पण फक्त या बाहुल्यांमुळे चेक रिपब्लिकचे लोक आपली पारंपरिक भाषा बोलू शकतात. या बाहुल्यांनी चेक संस्कृती आणि भाषेचं संवर्धन करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.

17व्या शतकात जेव्हा बोहेमियन प्रदेशावर ऑस्ट्रियाच्या हॅब्सबर्ग घराण्याचं राज्य होतं, तेव्हा चेक भाषा नामशेष होण्याच्या मार्गावर होती. याच काळात ख्रिश्चन धर्म प्रोटेस्टंट आणि कॅथलिक अशा दोन गटांमध्ये विभागला होता. दोन्ही गटांचे एकमेकांवर कुरघोडी करण्याचे प्रयत्न सुरू होते.

याच वेळेस बिला होराची लढाई झाली होती. या लढाईला व्हाईट माउंटनची लढाई असंही म्हटलं जातं. हा पर्वत सध्याच्या चेक रिपब्लिकमध्ये आहे. या लढाईत प्रोटेस्टंट बोहेमियांचा कॅथलिकांनी दारूण पराभव केला होता.

ही लढाई चेक रिपब्लिकच्या इतिहासात सगळ्यांत जास्त महत्त्वाची आहे. या लढाईनंतर युरोप दोन भागांमध्ये वाटला गेला आणि अनेक प्रकारच्या राजनैतिक, सामाजिक, आणि सांस्कृतिक सीमारेषा बनल्या.

चेक रिपब्लिकवर हॅब्सबर्ग घराण्याची सत्ता कायम झाली. ही लढाई जवळपास तीस वर्ष चालली. त्यात चेक प्रोटेस्टंटांना कॅथलिकांना हरवलं.

या युद्धात पणाला लागलेली गोष्ट म्हणजे चेक लोकांची मातृभाषा. भाषा ही त्यांची ओळख होती. चेक रिपब्लिकचा (तत्कालिन झेकोस्लोव्हाकिया) राजा फर्डिनांड दुसरा याने चेक लोकांवर जर्मन भाषा लादली. या राजाला बिगर-कॅथलिक लोक अजिबात पसंत नव्हते. तो बिगर-कॅथलिकांना धोकादायक मानायचा.

सुरुवातीला बुद्धिजीवी वर्गाने या भाषा आक्रमणाचा विरोध केला. पण नंतर त्यांनीही शासनकर्त्यांची भाषा स्वीकारावी लागली. अगदी कलाकारांनाही फक्त जर्मन भाषेतच व्यक्त होण्याची परवानगी होती.

फक्त बाहुल्यांना होती परवानगी

बदलत्या परिस्थितीत चेक भाषा एक बोलीभाषा बनली, फार थोडे लोक ती बोलू शकत होते. 1600मध्ये जेव्हा प्रोटेस्टंट कोर्टाने (या पंथाच्या महत्त्वाच्या लोकांची समिती) चेक रिपब्लिकची राजधानी प्राग सोडली तेव्हा हा देश आणखी 200 वर्षं मागे गेला.

पण ज्या लोकांना मातृभाषेविषयी विशेष प्रेम होतं त्यांनी भाषा वापरण्याची एक नामी युक्ती शोधली. त्यांनी आपला विरोध दर्शवायला बाहुल्यांच्या खेळाचा वापर करायला सुरुवात केली....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

कधी कधी जे बदल मोठी क्रांती घडवून आणू शकत नाहीत त्या गोष्टी निर्जीव गोष्टी घडवून दाखवतात. ऐकायला कदाचित हे विचित्र वाटेल पण युरोपमधल्या चेक रिपब्लिक देशाच्या बाबतीत ही गोष्ट 100 टक्के खरी ठरली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: ख्वाकीन अल चॅपो गझमन

मेक्सिकोमध्ये दोन वेळा पोलिसांना गुंगारा देऊन तुरुंगातून पळून गेलेला अल चॅपो पोलिसांच्या हाती लागल्यानंतर अखेर त्याची रवानगी अमेरिकेत करण्यात आली होती. तेव्हापासून तो "आधुनिक काळातला सर्वांत कुख्यात गुन्हेगार" म्हणून ओळखला जाऊ लागला.

अमेरिकेचे पोलीस 20 वर्षांपासून त्याच्या मागावर होते. इतकंच नाही तर शिकागो क्राईम कमिशनने सर्वांत कुख्यात गुन्हेगारांची जी पहिली यादी बनवली त्यात अल चॅपोचा क्रमांक सर्वात वर होता. त्याला पब्लिक एनिमी नंबर 1 म्हणण्यात आलं आहे.

त्याच्या हस्तांतरणाच्या जवळपास दोन वर्षांनंतर आता हा खटला सुरू झालेला आहे. सिनालोआ कार्टल या गुन्हेगारी संघटनेचा प्रमुख असल्याचा आणि 14 अब्ज डॉलर्सचे अंमली पदार्थ, ज्यात कोकेन आणि हिरोईन यांचाही समावेश आहे, अमेरिकेत तस्कारी केल्याचा त्याच्यावर आरोप आहे.

गुन्हेगारी, हिंसाचार, हत्या आणि विध्वंस करण्यातच आयुष्य घालवलेल्या या 61 वर्षांच्या कैद्याला त्याचं उरलेलं आयुष्य अमेरिकेतल्या सर्वाधिक सुरक्षा असलेल्या तुरुंगात घालवावं लागेल, यासाठीचे पुरेसे पुरावे आपल्या हाती असल्याचा अमेरिकी सरकारी वकिलांचा दावा आहे.

अल चॅपो म्हणजेच बुटका हे टोपण नाव असलेल्या ज्योकीनविरोधात अकरा गुन्हे दाखल आहेत. त्यात अंमली पदार्थांची तस्करी, अवैधपणे बंदूक बाळगणे आणि पैशांची अफरातफर यांचा समावेश आहे. त्यानं आपण दोषी नसल्याचं म्हटलं आहे.

हा खटला चार महिन्यात निकाली निघेल, असा अंदाज आहे. सोमवारपासून खटल्याच्या प्रत्यक्ष कामकाजाला सुरुवात झाली आहे. सोमवारी न्यायमूर्तींची निवड करण्यात आली तर मंगळवारी पहिली सुनावणी झाली.

अल चॅपोचा हा खटला वैशिष्ट्यपूर्ण असण्यामागे चार कारणं आहेत.

1. पैसा

अल चॅपोवर पैशाची अफरातफर केल्याचा आरोप आहे आणि त्याची 14 अब्ज डॉलरची मालमत्ता जप्त करण्याचे आदेश कोर्टाने द्यावे, अशी सरकारी वकिलांची मागणी आहे. यात कार्टल चालवण्यासाठी लागणारा खर्च गृहित धरलेला नाही, असं काही विश्लेषकांना वाटतं.

2009 साली फोर्ब्स मासिकानुसार अल चॅपोची संपत्ती 1 अब्ज डॉलर होती. शिवाय सिनालोआ कार्टलकडून त्याला दरवर्षी तीन अब्ज डॉलर्सपेक्षाही जास्त महसूल मिळायचा.

त्याकाळी मेक्सिकोतून अमेरिकेत होणाऱ्या अंमली पदार्थांच्या एकूण तस्करीपैकी तब्बल 25% तस्करी याच कार्टलकडून व्हायची.

अल चॅपोमुळे हेरोईन, कोकेन, अफू आणि मेथामफेटामिन यांसारख्या अंमली पदार्थांची...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

मेक्सिकोचा कुख्यात ड्रग माफिया ख्वाकीन 'अल चॅपो' गझमन याला अमेरिकेच्या एका कोर्टाने जन्मठेप आणि 30 वर्षांची अतिरिक्त शिक्षा सुनावली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गगनदीप सिंग

तेही नोकरीला लागून केवळ सहा महिनेच झालेले असताना. त्यांनी आपलं कर्तव्य पार पाडलं. परंतु हिंदू, मुस्लीम, कथित लव्ह जिहाद आणि त्यांचं शीख असणं हे सगळं एकत्र आलं आणि 27 वर्षीय तरुण उपनिरीक्षकाच्या जीवनात वादळ आलं.

हे वादळ सोशल मीडियामध्ये जोरदार घोंगावलं आणि हा पोलीस अधिकारी हिरो झाला. आता मात्र त्यांना माध्यमांसमोर येणं अडचणीचं वाटत आहे.

जेव्हा बीबीसीनं त्यांच्याशी फोनवर संपर्क साधला आणि प्रत्यक्ष भेटून नेमकं काय घडलं ते जाणून घेण्याची इच्छा व्यक्त केली, तेव्हा त्याबद्दल वरिष्ठांशी बोलावं लागेल असं ते म्हणाले.

गगनदीप यांची भेट झालीच नाही

नैनितालचे वरिष्ठ पोलीस अधीक्षक जन्मेजय खंडुरी यांनी गगनदीप सिंग यांची भेट घडवून आणण्याचं आश्वासन बीबीसीला दिलं होतं. परंतु दिवसभर वाट पाहिल्यावरही ती भेट होऊ शकली नाही.

खंडुरी यांच्याशी बोलणं झाल्यावर आम्ही दिल्लीहून नैनीतालला पोहोचलो. तिथं पोहोचल्यावर खंडुरी यांनी आम्हाला पोलीस अधीक्षक सती यांची भेट घेण्यास सांगितलं. तिथं गगनदीप यांच्याशी बोलणं होईल, असंही म्हणाले.

सती यांनीही भेट होईल असं म्हटलं. परंतु काही तासांनी त्यांनी फोनवर सांगितलं की, "गगनदीप सिंगचा ठावठिकाणा लागत नाहीये. तो त्याच्या खोलीत नाही आणि पोलीस स्टेशनमध्येही नाही. आम्ही त्याचा शोध घेत आहोत."

अवघ्या एका दिवसापूर्वी ज्या पोलिसाचं सगळा देश कौतुक करत होता, त्याचा त्या क्षणी काहीच पत्ता लागत नव्हता. पोलिसांशी बोलत असताना, या सगळ्यात काहीतरी गडबड आहे याचा अंदाज येत होता.

माध्यमांकडून अचानक आलेल्या या झोतामुळे वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांना अडचणीत येण्याची भीती वाटणं, हे समजण्यासारखं होतं.

रजेवर पाठवलं...

एसपी जन्मजय खंडुरी यांनी त्यांच्या कार्यालयात आम्हाला सांगितलं की, "मी गगनदीपशी बोललो आहे आणि आता तो माध्यमांशी बोलू शकत नाही, त्यांचं काउंसिलिंग करण्याची गरज आहे."

गगनदीप यांचं सोशल मीडियावर जेवढं कौतुक होत होतं, तेवढाच त्यांना अपशब्दांचाही सामना करावा लागत आहे. हे सगळं सहन करण्याची त्यांची मानसिक तयारी नाही. अर्थात, त्यांच्या पोलिसी प्रशिक्षणामुळे ते जमावाचा सामना करू शकले. पण सोशल मीडियावर ट्रोल होण्याचा मात्र त्यांना अनुभव नाही.

त्यांचं जाहीर कौतुक करणाऱ्यांमध्ये फरहान अख्तर, अदिती राव हैदरी, रिचा चढ्ढा आदींचा समावेश होता. परंतु, तो आनंद साजरा करण्याची संधीच गगनदीप यांना मिळाली नाही....\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

नैनितालमधल्या रामनगरच्या तुजिया मंदिराबाहेर आक्रमक हिंदू तरुणांच्या जमावापासून एका मुस्लीम युवकाला वाचवणारे पोलीस उपनिरीक्षक गगनदीप सिंह यांना आपण रातोरात चर्चेत येऊ असं वाटलं नव्हतं.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गजानन मारणे फरार झाल्यापासून पुणे पोलीस त्याच्या मागावर होते. पोलिसांना चकवा देऊन तो कुठे फरार झाला याची कुणालाच कल्पना नव्हती. शेवटी बातमी आली की गजानन मारणे सातारा पोलिसांच्या ताब्यात.

गजानन मारणे कसा सापडला याची सर्वत्र चर्चा झाली. तुरुंगातून सुटका झाल्यावर तीनशे-साडे तीनशे एसयुव्ही घेऊन फिरणारा गजा मारणे पोलिसांच्या तावडीत कसा सापडला याचं औत्सुकदेखील शिगेला पोहोचलं होतं. सातारा पोलिसांनी 7 मार्चला रात्री गजानन मारणेला पुणे पोलिसांच्या हवाली केलं. त्यानंतर लगेचच गजानन मारणेची रवानगी येरवाडा तुरुंगात करण्यात आली.

कसा अडकला गजानन मारणे पोलिसांच्या जाळ्यात

गजानन मारणेला कसं पकडण्यात आलं याविषयीची सविस्तर माहिती साताऱ्याचे पोलीस अधीक्षक अजय कुमार बन्सल यांनी बीबीसी मराठीला दिली. ते सांगतात "गजा मारणेला पकडण्यासाठी आम्हाला केवळ खात्रीलायक टिपची गरज होती. गजा मारणे सातारा परिसरात असल्याची माहिती पुणे पोलिसांना मिळाली होती. त्याचवेळी सातारा पोलिसांना देखील कळले की गजा मारणे गेल्या 2 ते 3 दिवसांपासून सातारा परिसरात कुठे फिरत आहे."

त्यानुसार पोलीस अधीक्षकांनी परिसरातील पोलीस ठाण्यांना सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या होत्या महाबळेश्वर, पाचगणी, मेढा या भागात नाकाबंदी सुरू केली होती.

साताऱ्याचे अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक धीरज पाटील तसेच उप-पोलीस अधीक्षक शीतल जानवे खराडे यांनी आपल्या टीम्स सज्ज केल्या.

गजानन मारणेला अटक करणाऱ्या टीमचे प्रमुख सहायक पोलीस निरीक्षक अशोक माने यांनी बीबीसी मराठीला सांगितले की "6 मार्चला गजानन क्रेटा या वाहनातून फिरत आहे ही माहिती मिळाल्यानंतर आम्ही त्याच्या वाहनाच्या मागावर होतो. डोंगरावरूनच गजानन मारणेची गाडी आम्ही स्पॉट केली. नंतर आमच्या दोन पोलीस गाड्यांनी त्याच्या गाडीचा पाठलाग केला योग्य वेळ साधून एका गाडीने त्याच्या गाडीला ओव्हरटेक केले. पाठीमागे दुसरी गाडी असल्यामुळे तो ब्लॉक झाला."

"नंतर मी गाडीची चावी काढली. पण तरीही समोरचे लोक ओळख सांगत नव्हते. अशा परिस्थितीत गर्दीचा होण्याची शक्यता असल्याने पुढचा धोका ओळखून गजानन मारणे याला पोलिस गाडीत बसवलं आणि काही मिनिटात त्याला पोलिस ठाण्यात आणलं. त्यानंतर एलसीबी आणि शस्त्रास्त्रधारी क्यू आर पथक मेढा पोलीस ठाण्यात पोहोचले," माने यांनी सांगितले.

गजानन मारणेच्या झाडाझडतीत त्याच्याजवळ 6 मोबाईल आणि दीड लाख रुपये रोख रक्कम सापडली. विशेष...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

तळोजा तुरुंगातून सुटका झाल्यानंतर तीनशेहून अधिक एसयुव्ही वाहनांचा ताफा पुण्याला घेऊन गेल्यानंतर गॅंगस्टर गजानन मारणेची खूप चर्चा झाली. सोशल डिस्टन्सिंगचे उल्लंघन करणे, गर्दी जमवणे असे आरोप त्याच्यावर झाले. त्या प्रकरणात त्याला जामीन मिळाला आणि गजानन मारणे फरार झाला.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गझनवी क्षेपणास्त्र

पाकिस्तानी लष्कराच्या प्रवक्त्यांनी आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून क्षेपणास्त्र चाचणीच्या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे. त्यांनी या चाचणीचा एक व्हीडिओही ट्वीट केला आहे.

गझनवी हे क्षेपणास्त्र 290 किलोमीटर अंतरापर्यंत मारा करू शकतं, असं या ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे. या क्षेपणास्त्रावरुन हत्यारं वाहून नेता येतात. हे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणारं क्षेपणास्त्र आहे, अशीही माहिती या ट्वीटमधून दिली आहे.

Twitter पोस्ट समाप्त, 1

ट्वीटमध्ये म्हटलं आहे, की गझनवीच्या यशस्वी प्रक्षेपणानंतर पंतप्रधान इमरान खान यांनी पूर्ण टीमचं अभिनंदन केलं आहे.

काय असतं बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र?

या क्षेपणास्त्राचा आकार प्रचंड मोठा असतो आणि ते मोठ्या वजनाचे बाँब वाहून नेऊ शकतात. एकदा सोडल्यानंतर हे क्षेपणास्त्र नष्ट करता येत नाही.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रासोबत त्याचं इंधनही असतं आणि त्यात वापरला जाणारा ऑक्सिजनही सोबतच असतो.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र सोडल्यानंतर हवेमध्ये अर्धचंद्राकार मार्गानं आगेकूच करतं आणि रॉकेटसोबत त्याचा संपर्क तुटल्यानंतर त्यावर असलेला बाँब गुरूत्वाकर्षणाच्या प्रभावामुळं जमिनीवर पडतो.

याच कारणामुळं एकदा सोडल्यानंतर या क्षेपणास्त्राच्या लक्ष्यावर कोणतंच नियंत्रण राहत नाही.

बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वापर हा मुख्यत्वे अणुबाँब वाहून नेण्यासाठी होतो, मात्र कधीकधी पारंपरिक हत्यार वाहून नेण्यासाठीदेखील ही क्षेपणास्त्रं वापरली जातात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)

\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

भारतानं काश्मीरला विशेष दर्जा देणारं कलम 370 हटवल्यानंतर हा मुद्दा सातत्यानं आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठासमोर मांडण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या पाकिस्ताननं बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र गझनवीची चाचणी घेतली आहे.


डॉक सारांशित करण्यासाठी: गणेशोत्सवासाठी अनेक अटी आणि नियम सरकारने घालून दिलेले आहेत. गणेशोत्सवासाठी मुंबईतून कोकणात जाणाऱ्यांची संख्या दरवर्षी पाच ते सहा लाखांपेक्षा अधिक असते.

यंदा या प्रवाशांची संख्या कोरोनाच्या सावटामुळे लाखांवरून हजारांवर आली असली तरीही सध्याच्या परिस्थितीत ती जास्त आहे.

चाकरमान्यांना कोकणात पाठवण्यावरून बरीच चर्चा झाली असली तरी तिथं पुरेशा वैद्यकीय सेवा उपलब्ध आहेत का? मुळातच गणेशोत्सवाच्या काळात कोकणात जाण्याची इतकी धडपड का असते?  हा प्रश्न उपस्थित होतो.

गणेशोत्सवात लोक कोकणात का जातात?

कोकणात इतर सणांपेक्षा गणपती आणि शिमगा या दोन सणांना जास्त महत्त्व आहे. कोकणातला माणूस गणपतीला मुंबईहून काहीही करून कोकणात पोहचतोच. ही जणू परंपरा झालीये. याची सुरुवात कशी झाली?

पंचांग अभ्यासक दा. कृ. सोमण सांगतात, "पूर्वी कोकणातल्या घरातला एक माणूस मुंबईत कापड गिरणीत काम करायचा. गावी मनिऑर्डर पाठवायचा. भाद्रपद महिन्यात भात शेतीच्या काढणीचा काळ असतो. त्यात घरात भरपूर अन्न यायचं पैसाही यायचा. त्यात मुंबईत असणारा घरचा मुलगा गावाला यायचा."

पुढे सोमण सांगात, "या काळात कोकणी माणसाकडे पैसे जमा होतात. मग मुंबईहून येणाऱ्यांचा पाहुणचार व्हायचा. माणसांनी भरलेलं घर आणि भातशेतीतून मिळालेले पैसे त्यात असणारा गणपती उत्सव हा दणक्यात साजरा केला जायचा.

"कोकणातलं गरीब-श्रीमंत सर्वांचं घर अन्नधान्य, पैसे आणि माणसांनी समृद्ध असायचं. मग हळूहळू गणपतीला गावी जाण्याची परंपरा सुरू झाली. जी आजही पाळली जाते. वाडीवाडीत गणपती उत्सव पारंपरिक पध्दतीने साजरा केला जातो म्हणून कोकणी माणसाला गणपती उत्सवाचं आकर्षण आहे," सोमण सांगतात.

हजारो लोक कोकणात रवाना..!

यंदाच्या वर्षीही कोरोनाच्या संकटामुळे क्वारंनटाईन आणि इतर गोष्टींमुळे 6 ऑगस्ट 2020 पासूनच गणेशोत्सवासाठी कोकणात जाऊ इच्छिणाऱ्या लोकांसाठी एसटीने मुंबई, ठाणे, पालघरच्याा प्रमुख बसस्थानकांवरून 125 बसेस सोडल्या. त्यासाठी 12 ऑगस्टपर्यंत ई-पास आणि कोव्हिड टेस्ट करणं हे बंधनकारक नव्हतं.

त्यामुळे 12 ऑगस्टपर्यंत एसटीमधून  10 हजार लोक कोकणात रवाना झाल्याची माहिती एसटी प्रशासनाकडून  देण्यात आली आहे. इतकंच नाही तर 12 ऑगस्टनंतरची बुकिंगही सुरू आहेत.

तिकडे संपूर्ण भारतात नियमित रेल्वे सेवा बंद असली तरी  मध्य रेल्वेने कोकणात जाण्यासाठी 162 गाड्या सोडल्या तर पश्चिम रेल्वेकडून 20 गाड्या सोडण्याची घोषणा करण्यात...\nडॉक सारख्याच भाषेत सारांश:

यंदा सर्व सण आणि उत्सवांवर कोरोनाचं सावट आहे. गणेशोत्सव अवघ्या काही दिवसांवर आला आहे. पण दरवर्षीसारखी लगबग खचितच पाहायला मिळतेय.