...हे. मात्र, जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अभ्यासाचा कोरोनाग्रस्तांच्या उपचारांवर दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

याबाबत बीबीसीशी बोलताना फोर्टिस रुग्णालयाच्या इंटेन्सिव्ह केअर विभागाचे प्रमुख आणि राज्य सरकारच्या कोव्हिड-19 टास्कफोर्सचे सदस्य डॉ. राहुल पंडीत म्हणाले, "जागतिक आरोग्य संघटनेच्या ट्रायलमध्ये स्पष्ट झालंय की रेमडेसिव्हिरच्या वापरामुळे कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूचं प्रमाण कमी होत नाही. तीव्र स्वरूपाचा आजार असलेल्यांच्या मृत्यूच्या प्रमाणात घट झाल्याचं या अभ्यासात दिसून... उर्वरित लेख लिहा:

हे फार महत्त्वाचं आहे.

ते सांगतात, "कोव्हिड-19 ची लक्षणं दिसून आल्यानंतर पहिल्या सात दिवसांच्या आत रेमडेसिव्हिरचा डोस दिला तर याचा फायदा होतो. दुसऱ्या आठवड्यात म्हणजे सेकंड स्टेजमध्ये रुग्णाला रेमडेसिव्हिर दिल्यास त्याचा काही फायदा होत नाही. याचं कारण म्हणजे शरीरात व्हायरस मोठ्या प्रमाणात वाढलेला असतो. त्यामुळे सरकारने रेमडेसिव्हिर योग्य पद्धतीने वापरण्याबाबत प्रोटोकॉल तयार केला पाहिजे."

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या रिपोर्टमध्येही रेमडेसिव्हिरमुळे कोरोनाग्रस्तांच्या मृत्यूचं प्रमाण कमी होत नाही असंच स्पष्ट झालं आहे, असं डॉ. संग्राम पुढे म्हणतात.

रेमडेसिव्हिरच्या वापराबाबत पुण्यात कोव्हिड रुग्णांवर उपचार करणारे इमर्जन्सी मेडिसिन फिजीशिअन आणि इंटेन्सिव्हिस्ट डॉ. सुजय पाटील म्हणतात, "काही रुग्णांव्यक्तिरिक्त इतरांना रेमडेसिव्हिर दिल्याने त्यांची परिस्थिती सुधारण्यास आणि मृत्यूदर कमी होण्यास नक्कीच मदत होते. रेमडेसिव्हिरसोबत इतरही औषधं दिली जातात. या दोन्हीचा एकत्र परिणाम चांगला असल्याने रेमडेसिव्हिर न वापरण्यापेक्षा रुग्णाला फायदा होत असेल तर नक्की वापरलं जावं. कोरोनाग्रस्तांच्या उपचारात रेमडेसिव्हिर एक हेल्पिंग हॅंड नक्कीच आहे.

"रेमडेसिव्हिर दिल्याने रुग्णांना मोठी हानी झाल्याचं दिसून आलं नाही. याचा फायदा होतो का नाही यावर विविध मतं असू शकतात. पण, रुग्णाचा तब्येत खराब होणार असेल तर रेमडेसिव्हिरचा पर्याय म्हणून नक्की विचार केला गेला पाहिजे. फक्त याचा वापर योग्य परिस्थितीत आणि विशिष्ट रुग्णांवर वापर करण्यात यावा. हल्ली ओपीडीत, घरी देखील रुग्ण रेमडेसिव्हिर घेतात. हा गैरवापर थांबवण्यासाठी सरकारने खबरदारी घेतली पाहिजे."

रुग्णांना रेमडेसिव्हिर देण्याचा तुमचा अनुभव काय, याबाबत डॉ. सुजय सांगतात, "आत्तापर्यंत मी 150 पेक्षा जास्त कोरोनाग्रस्तांना रेमडेसिव्हिर दिलं आहे. अनेकांच्या लवकर रिकव्हरीमध्ये आणि मृत्यूदर कमी होण्यात याचा फायदा झाल्याचं दिसून आलं आहे."

काय आहे रेमडेसिव्हिर?

रेमडेसिव्हिर एक अँटी-व्हायरल म्हणजेच व्हायरस विरोधातील औषध आहे. 2014 मध्ये अफ्रिकेत आढळून येणाऱ्या 'इबोला' आजारावर रेमडेसिव्हिर प्रभावी असल्याचं दिसून आलं. तज्ज्ञांच्या मते, शरीरातील 'व्हायरल लोड' म्हणजे शरीरातील व्हायरसचं प्रमाण किंवा संख्या कमी करण्यासाठी रेमडेसिव्हिरचा फायदा होतो.

कोरोनाविरोधात लस किंवा औषध नसल्याने याचा जगभरात...


...हे."

ग्रामीण भागांमध्ये काय अडचणी येऊ शकतील?

मोठ्या शहरांबाहेर हा व्हायरस पसरत असताना काही गोष्टी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे असं डॉ. अविनाश भोंडवे सांगतात.

1.    लक्षणं दिसली की उपचार घ्यायचे- ग्रामीण भागात दुखणं अंगावर काढण्याची आपल्याकडे सवय आहे. तसं न करता लवकरात लवकर डॉक्टरांचा सल्ला घेतला तर रुग्ण वाचण्याची शक्यता जास्त असते आणि इतरांना संसर्ग होण्याची शक्यताही कमी होते.

2.    चाचण्यांची क्षमता वाढवणं- निमशहरी किंवा ग्रामीण भागांमध्ये चाचण्या करण्याची क्षमता कमी आहे, त्यामुळे परिस्थितीचा अ... उर्वरित लेख लिहा:

ोलत असताना म्हटलं, की कोरोनाविरोधात लढण्यासाठी 'कंटेनमेंट, कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग आणि सर्व्हेलन्स' या सगळ्यात महत्त्वाच्या गोष्टी आहेत.

इतकंच नाही तर संसर्गग्रस्त लोकांच्या संपर्कात आलेल्या सर्व लोकांचं 72 तासाच्या आत टेस्टिंग केलं गेलं पाहिजे असंही त्यांनी म्हटलं. आरोग्य मंत्रालयाच्या म्हणण्याप्रमाणे भारतात टेस्टिंग वाढवल्यामुळे अॅक्टिव्ह केसेसच्या आकड्यात लक्षणीय घट झाली आहे.

भारताचा मृत्यूदर पहिल्यांदाच 2 टक्क्याच्या खाली आला आहे. मंगळवारी तो 1.99% झाला आहे.

केंद्र सरकारला जेव्हा वाढत्या दैनंदिन रुग्णसंख्येबद्दल विचारलं गेलं तेव्हा आरोग्य मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी या रुग्णसंख्येने दबून न जाता बरे होत असलेल्या लोकांच्या संख्येकडे लक्ष द्यावं असं सुचवलं.

"भारत दररोज 7 लाख चाचण्या घेत आहे. पॉझिटिव्ह आलेल्या रुग्णांपैकी खूप कमी रुग्णांना ऑक्सिजन पुरवठा किंवा ICU मध्ये उपचारांची गरज पडते ही चांगली गोष्ट आहे," असं केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचे सचिव राजेश भूषण यांनी म्हटलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...हेच मला कळत नसे. सकाळी उठण्यासाठी एक सिगरेट, मग चहा पिताना एखादी मग पुन्हा लंचनंतर एक असं ते चक्र सुरूच झालं होतं.

मला माझ्या भावंडांमध्ये रमायला फार आवडतं. आम्ही कितीही बिझी असलो तर वर्षातून निदान एक दोन वेळा तरी सर्वजण एकत्र जमतो. असेच सर्व बहीण-भाऊ आम्ही जमलो आमच्या गप्पा रंगात आल्या होत्या, पण मला सिगरेटची तलफ लागली. बाहेर जावं की नाही हा विचार मी करत होतो शेवटो मी जागेवरून उठलो आणि जवळच्या टपरीवर जाऊन सिगरेट फुंकू लागलो. तेव्हा मनात विचार आला की खरंच सिगरेट इतकी वर्थ आहे का? हा माझ्यासाठी... उर्वरित लेख लिहा:

ं की काहीही केलं तरी ही सवय सुटूच शकत नाही.

(प्रातिनिधिक छायाचित्र)

सिगरेटबद्दल ब्रेनवॉशिंग करण्यात आलं आहे असंच वाटतं. कारण कुणीपण हेच सांगतं की सिगारेट सोडणं खूप अवघड आहे. पहिली सिगरेट टाळा इतकंच लोक सांगतात. पण सिगरेट सोडायची म्हटली की अनेकांना वाटतं हे होणार नाही. सिगरेट आता आपल्या आयुष्याचा भाग आहे हे गृहीत धरूनच लोक वागतात आणि त्या लोकांपैकी मी पण एक होतो. पण हा केवळ एक समज आहे असं मला हे पुस्तक वाचून कळलं.

समोर एखादा मोठा राक्षस आहे आणि आपल्याला त्याला ठार करायचं आहे असं वाटू लागलं होतं. मी रोज प्रयत्न करत असे पण माझ्या हातात सिगरेट पुन्हा पुन्हा यायची. पुस्तक वाचूनही काही परिणाम होत नाही असं वाटायला लागलं होतं. मी पुस्तक वाचणं थांबवलं आणि माझं जे स्वतःशी द्वंद होतं ते देखील थांबवलं.

पण धाप लागणं, घसा खवखवणं या गोष्टी थांबत नव्हत्या. आता हळूहळू माझी भूक देखील कमी व्हायला लागली. मला खाण्यापिण्याची आवड आहे. मी सेल्फ प्रोक्लेम्ड फु़डी आहे. पण जेवण मला गोड लागत नसे. माझ्या आवडीचा पदार्थ देखील मला कापसासारखा लागू लागला होता. वाटलं पुन्हा एकदा ट्राय करावं आणि पुस्तक वाचावं. पुन्हा पुस्तक हाती घेतलं.

(प्रातिनिधिक छायाचित्र)

नव्याने वाचताना कळलं की सिगरेटची सवय लागते ती निकोटिनमुळे. सिगारेट ओढल्यानंतर निकोटिनचं प्रमाण वाढतं आणि नंतर ते कमी कमी झालं की तलफ लागते. मग पुन्हा सिगारेटची इच्छा होते. मग आपण इम्यून होतो. जर आधी दिवसाला एका सिगारेटने किक बसत असेल तर नंतर दोन लागतात. मग तीन असं ते प्रमाण वाढत जातं.

याच पुस्तकात एक उदाहरण दिलं होतं. की जर तुमच्या शरीरावर फोड आले आणि ते जाण्यासाठी तुम्ही मलम लावता. पण आणखी फोड आले तर तुम्ही काय कराल? बरेच जण पुन्हा ते मलम लावतात. पण बऱ्याच जणांना माहीत नसतं तो मलमच तुमच्या आजाराचं कारण आहे. फक्त तुम्हाला तो मलम लावणं बंद करायचं आहे, बाकी तुमचा आजार नैसर्गिकरीत्या बरा होणार आहे.

या काळात सिगरेट सोडण्याची इच्छा प्रबळ होत गेली. पण तितकीच संकटं आली. पुन्हा पुन्हा सिगरेटकडे वळत असे. असं वाटतं होतं की सिगरेट सोडणं हे आपलं आयुष्यातलं सर्वांत मोठं ध्येय बनलं आहे, पण आपण मात्र काहीच करू शकत नाहीये.

मग मी ठरवलं की आता प्यायची सिगरेट पण अट एकच आहे की सिगरेट पिताना दुसरं काहीच काम करायचं नाही. जसं की चहा पिणं किंवा टीव्ही पाहणं किंवा आणखी काही. सिगरेट पिताना फक्त आपण काय...


...हेत का याबाबत शिक्षण विभागाकडून अद्याप नियमावली जाहीर करण्यात आलेली नाही.

विद्यार्थ्यांना दिलासा म्हणून शिक्षण विभागाने लेखी परीक्षेसाठी अर्ध्या तासाची वेळ वाढवून दिली आहे. तसंच परीक्षेचे केंद्र हे ते शिकत असलेल्या शाळेत किंवा कनिष्ठ महाविद्यालयात असणार आहे.

परीक्षा पुढे ढकलल्या तर पुढील शैक्षणिक वर्षही लांबणीवर पडू शकतं. कारण एप्रिल-मेमध्ये परीक्षा झाल्या नाहीत तर लाखोच्या संख्येने विद्यार्थ्यांच्या उत्तरपत्रिका तपासणीचे काम रखडेल. अशा परिस्थितीमध्ये दहावी आणि बारावीचे निकाल रखडतील. यामुळे कॉ... उर्वरित लेख लिहा:

ान्य करत आहे. बेड्सची सुविधा अपुरी पडते आहे. तेव्हा आम्हाला किंवा आमच्या कुटुंबाला कोरोना झाला तर कोण जबाबदार आहे? एवढा वैद्यकीय खर्च अनेकांना परवडणाराही नाही."

जीत शहा, बारावी विद्यार्थी

कोरोना काळात आम्ही परीक्षा कशी देणार? याचा आमच्या निकालावर आणि पुढील प्रवेशांवर परिणाम होणार नाही ना? अशी भीती आमच्या पालकांनाही वाटते असं मुंबईतील दादर परिसरात राहणारा जीत शहा सांगतो.

बीबीसी मराठीशी बोलताना जीतने सांगितलं, "आमच्या आई-बाबांना आमची काळजी वाटते. तरुण मुलांनाही आता कोरोनाची लागण होत आहे. वर्षभर जर ऑनलाईन शिक्षण होऊ शकते. घरातून आम्हाला शिकवलं जात असेल तर परीक्षा त्याच आधारावर का नाही होऊ शकत. त्यांनी दुसऱ्या पर्यायांचा विचार करायला हवा."

राज्य सरकार वर्षभरात अनेक पर्यायांचा विचार करू शकत होतं असंही अनेक विद्यार्थ्यांना वाटतं. शिक्षण विभागाने विविध पर्याय का उपलब्ध केले नाहीत? असाही प्रश्न विद्यार्थी उपस्थित करतात.

बारावीची विद्यार्थिनी असणारी विशाखा सांगते, "आम्हाला गृहपाठ किंवा असाईनमेंट्स दिल्या जाऊ शकतात, ओपन बुक परीक्षा होऊ शकते, अकरावीच्या मार्कांवर काही ठरवू शकतात. आम्हाला वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेशासाठी 55 टक्के असणं अनिवार्य आहे. तेव्हाच आम्ही प्रवेश परीक्षेसाठी पात्र ठरू."

मैत्री, दहावीची विद्यार्थी

बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ही परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची असते. कारण या परीक्षेच्या आधारावर त्यांचे उच्च शिक्षणाचे मार्ग खुले होणार असतात. बारावी परीक्षेचा निकाल आणि प्रवेश परीक्षा या आधारावर विविध शाखेतील महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांना प्रवेश मिळतो. तसंच अनेक विद्यार्थी परदेशातही शिक्षणासाठी जातात.

शिक्षक आणि तज्ज्ञांना काय वाटते?

विद्यार्थ्यांमध्ये जसा संभ्रम आहे तसाच संभ्रम आणि काळजीचे वातावरण शिक्षकांमध्येही आहे. तसंच अशा अपवादात्मक परिस्थितीत लाखो मुलांची परीक्षा यशस्वीरीत्या घेणे मोठं आव्हान ठरेल असं जाणकार सांगतात.

जिल्हा परिषदेचे शिक्षक आणि शैक्षणिक विषयांवर लेखन करणारे भाऊसाहेब चासकर यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "कोव्हिडच्या प्रचंड संसर्गामुळे सध्याची स्थिती अत्यंत गंभीर बनलेली आहे. यातच दहावी-बारावीच्या लेखी परीक्षा घेण्याचा घाट घातला जातो आहे. कोव्हिडच्या प्रचंड दहशतीचा परिणाम विद्यार्थ्यांच्या मानसिकतेवर झाला आहे. या भयंकर रोगाच्या संसर्गाची भीती मनात घेऊनच...


...हेत.

भडकून त्या सांगतात, "असं वाटतं की टीव्ही फोडून टाकाव. सरकारने आम्हाला सांगितलं असतं, तर आम्ही आनंदाने भारतासोबत राहिलो असतो."

भीती

मोबाईल आणि इंटरनेट सेवांवर निर्बंधी आल्याने त्याचा परिणाम महिलांच्या मानसिक आरोग्यावर झाला आहे. घरातून बाहेर पडलेला पुरुष सुरक्षित असेल की नाही याची काळजी त्यांना लागून राहते.

दाल लेकजवळ दुकान चालवणारे एक व्यापारी सांगतात, "लँडलाईन सुरू झाल्यानंतर परिस्थिती काहीशी सुधारली. आधी माझी आई दिवसभर दरवाज्याजवळ बसून मी परतण्याची वाट पाहत असे. आता दिवसातून अनेकवेळा ... उर्वरित लेख लिहा:

ीत आहे. तिला तिच्या भविष्याची काळजी वाटतेय. तिचं सिलॅबस पूर्ण झालेला नाही आणि शाळा बंद आहे. शाळा, मित्र-मैत्रिणी, अभ्यास या  सगळ्याचीच तिला आठवण येतेय. हे सगळं महत्त्वाचं आहे कारण तिला शाळेत जाता येत नाही."

"गेली 10 वर्षं मी लंडनमध्ये आहे. पहिल्यांदाच भारताबाहेर काश्मीरवर इतकी चर्चा होतेय. जगातली सर्वांत मोठी लोकशाही असल्याच्या भारताच्या दाव्यावर लोक सवाल करतायत." हिबा सांगते.

युगुलांच्या अडचणींमध्ये वाढ

संपर्क सेवा बंद झाल्याचा परिणाम प्रेमी युगुलांवरही झालाय.

पत्र लिहून आपली ख्याली-खुशाली मैत्रिणीला देत असल्याचं श्रीनगर एअरपोर्टजवळ काम करणाऱ्या काही तरुणांनी सांगितलं.

आपल्या प्रेमिकेला लिहिलेल्या पत्रात एक तरूण म्हणतो, "तांत्रिक कारणांमुळे आपला संपर्क होऊ शकत नाही, याची मला जाणीव आहे. पण ज्याप्रकारे तू मला सोडून गेलीस ते योग्य नव्हतं. मी तुझी अडचण समजू शकतो. मी इतकंच सांगायला हे पत्र लिहितोय की मी आता मॅनेजर झालोय. आणि आता मी तुझी काळजी घेऊ शकतो. मी अगदी स्पष्टपणे सांगतो - माझं तुझ्यावर प्रेम आहे."

मोबाईल्स बंद असल्याने तिथल्याच अजून एका तरुणाचं त्याच्या प्रेयसीसोबत बोलणं होऊ शकलेलं नाही. तिच्याशी नेमकं कधी बोलता येईल हे त्याला माहीत नाही.

तो इतकंच बोलू शकला, "सरकारच्या या निर्णयामुळे माझ्या प्रेम कहाणीचा शेवट झाला. ती कशी आहे, काय करतेय हे मला माहीत नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...हेत. एखाद्या दांपत्याला 25 IVF सायकल्स कराव्या लागण्याची त्यांच्या प्रदीर्घ कारकीर्दीतली पहिलीच वेळ आहे.

आणि तो दिवस उगवला

सहा वर्षांची खडतर प्रतीक्षेनंतर 15 ऑगस्टला दुपारी साडेबारा वाजता शीतलने एक गोंडस मुलीला जन्म दिला.

प्रणव सांगतात, शीतलला लेबर रूममध्ये नेण्यात आलं. मी आणि आई बाहेर उभे होतो. त्याबाहेरच्या कक्षात बाकी नातेवाईक मंडळी आतुरतेने वाट बघत होती.

त्यावेळी भावभावनांचे हिंदोळे मनात फेर धरून होते. तितक्यात एक लहानग्या मुलीचं ट्यॅहँ कानावर आलं आणि मी भानावर आलो. आम्ही अत्यानंदाने... उर्वरित लेख लिहा:

माझ्या पोटात बाळ वाढतंय ही भावनाच सुखावणारी आहे. लहानग्या बाळाचे पाय माझ्या पोटाला लाथा मारत असल्याचा अनुभव अनोखा असतो, असं त्या सांगतात.

या सगळ्या प्रक्रियेनं मी माणूस म्हणून आणखी सकारात्मक होत गेले. कारण त्या बाळाला मीच सकारात्मक ऊर्जा पुरवणार होते. मला माझ्या आहारावर नियंत्रण ठेवायचं होतं. बाळाच्या तब्येतीसाठी जे करणं आवश्यक होतं ते मी केलं, त्या त्यांचा अनुभव सांगत होत्या.

मी सरोगसीचा पर्याय निवडला असता तर मला थेट बाळच हातात मिळालं असतं. मला माझ्या बाळाला स्तनपान करता आलं नसतं. मला बाळाला दूध पाजायचं होतं, त्या सांगतात.

बाळासमवेत

आज जेव्हा पंक्ती माझ्याकडे पाहून झेपावतो ते अनुभवणं विलक्षण असतं. तो जगातला सर्वोत्तम आनंद आहे. आयुष्यातल्या माझ्या सगळ्या इच्छा आकांक्षा पूर्ण झाल्यासारखं वाटतं. पंक्तीचा जन्म झाला. तिला पहिल्यांदा हातात घेतलं तो क्षण माझ्यासाठी आयुष्यभराचा ठेवा आहे. सोनोग्राफीदरम्यान जन्माला येणाऱ्या बाळाचा चेहरा पुसटसा पाहिला होता. ती किंवा तो कसा असेल याबद्दल मी सतत विचार करत असे, असं त्या म्हणाल्या.

सातव्या महिन्यातलं संकट

असंख्य IVF सायकल्स आणि 10 गर्भपातानंतर शीतल गरोदर राहिल्या. त्याआधीच्या वेळी तिसऱ्या महिन्यात गुंतागुंत होत असे. मात्र तिसरा महिना सुरळीतपणे पार पडला. शीतल आणि बाळाची तब्येत चांगली होती.

प्रणवचा जन्म 37 वर्षांपूर्वी ठाकर कुटुंबात झाला होता. प्रवण हाच कुटुंबातला तरुण व्यक्ती होता. आता इतक्या वर्षांनंतर प्रणव यांची पत्नी गरोदर होती, जेणे करून ठाकर कुटुंबात खूप वर्षांनंतर नवा पाहुणा दाखल होणार होता.

प्रणवचे बाबा आणि शीतलचे सासरे कांतीभाई कॉलेजात प्रोफेसर होते. निवृत्तीनंतरचं आयुष्य ते जगत आहेत. ते कुटुंबाचे प्रमुख आहेत. सूनबाई शीतल त्यांची लाडकी आहे. या सगळ्या अवघड काळात कांतीभाईंना पक्षाघाताचा झटका आला.

कांतीभाई नातीसोबत

शीतल यांचा सातवा महिना सुरू होता. त्यावेळी निर्माण झालेल्या अडचणी प्रणव विसरू शकलेले नाहीत. त्या काळात शीतल खूप शांत होती. तिने बाबांनाही धीर दिला. तुम्ही आजोबा होणार आहात. नातवंडाचे लाड पुरवण्यासाठी तुम्हाला लवकरात लवकर बरं व्हायला असं तिने सासऱ्यांना सांगितलं.

मात्र नातीच्या जन्मानंतर कांतीभाईंची तब्येत सुधारते आहे. आता ते उठून उभे राहतात आणि वॉकस्टिकच्या मदतीने ते चालतात.

दहा गर्भपात झाल्यानंतरचं गरोदरपण निभावणं अवघड होतं मात्र...


...हेत. जमशेदपूर, पुणे या औद्योगिक क्षेत्रांना आर्थिक संकटाचा फटका बसला आहे. यामुळे राज्याचा निवडणुकांवर काही परिणाम होऊ शकतो का हे पाहणे गरजेचे ठरेल.

भारतात असलेल्या आर्थिक स्थितीमुळे आगामी निवडणुकांवर परिणाम होऊ शकतो का? असं विचारलं असता लोकसत्ताचे संपादक गिरीश कुबेर सांगतात, "सध्याची परिस्थिती पाहता परिणाम तर व्हायला हवा. पण लोकसभा 2019चा अनुभव पाहता हे होईलचं याची शाश्वती नाही."

"पण लोकशाहीला कुणीही गृहीत धरू नये. जो जागरूक मतदार आहे तो आर्थिक स्थितीचा विचार करून नक्की मतदान करू शकतो आणि त्य... उर्वरित लेख लिहा:

बंदी, पीकविमा, कर्जमाफी असे मुद्दे ज्यावर जनता नाराज आहे, त्यापासून शिवसेना चार हात दूर दिसते. आपण सरकारमध्ये आहोत पण या कृत्यात आपला काही वाटा नाही असं शिवसेनेनी दाखवलं आहे.

"शिवसेनेचा बेस चांगला आहे. त्यांच्याकडे कार्यकर्त्यांची फळी आहे. शिवसेनेचे उमेदवार कोण आहेत यावरून त्याचं विधानसभेतली कामगिरी अवलंबून आहे," असं ज्येष्ठ पत्रकार संजीव उन्हाळे म्हणतात.

"शिवसेना नेते आदित्य ठाकरे यांनी महाआशीर्वाद यात्रा काढून तरुणांशी संपर्क वाढवण्याचा प्रयत्न केला. याचा शिवसेनेला फायदा होऊ शकतो," असंही उन्हाळे यांना वाटतं.

हिंदुत्व आणि राष्ट्रवाद

हिंदुत्व आणि राष्ट्रवादाच्या मुद्द्यावरही शिवसेनेनी आपलं वेगळेपण दाखवण्याचा प्रयत्न केला आहे. राममंदिर, सावरकर या मुद्द्यांवर आपण भाजपपेक्षाही आग्रही आहोत असं शिवसेना दाखवते.

हिंदुत्वाच्या मुद्द्याचा शिवसेनेला कितपत फायदा होऊ शकतं असं विचारलं असता उन्हाळे सांगतात, "शिवसेनेचे मतदार आणि कार्यकर्ते हे त्यांच्याशी एकनिष्ठ असतात. हिंदुत्वाचा फायदा त्यांना निश्चितच होईल."

शिवसेनेसमोरील आव्हानं

शिवसेनेमध्ये बाहेरील पक्षातून अनेक जण आले आहेत. त्यांचे सध्याचे आमदार आणि बाहेरून आलेल्या नेत्यांची संख्या पाहता पक्षातील काही नेते नाराजही होण्याची शक्यता आहे. त्यांची समजूत काढण्याचं आव्हान शिवसेनेसमोर आहे असं उन्हाळे सांगतात.

शिवसेनेनी भाजपशी काही बाबतीत अंतर ठेवलं हे खरं आहे. काही बाबतीत जसा त्यांना याचा फायदा होऊ शकतो तसंच त्याचं नुकसानही होऊ शकतं. कारण त्यांनी यामुळे त्यांची विश्वासार्हता पणाला लावल्याचं बोललं जात आहे. त्यामुळे जनता ही गोष्ट नेमकी कशी घेईल यावर शिवसेनेचं भवितव्य अवलंबून आहे.

मुंबई महानगर पालिका ही शिवसेनेकडे आहे. रस्त्यांची स्थिती आणि एकूणच पायाभूत सुविधांचा अभाव पाहता मुंबईकरांनी सत्ताधाऱ्यांनी आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. नुकताच आर. जे. मलिष्काच्या खड्ड्यांवरील गाण्याला मिळालेला प्रतिसाद पाहता मुंबईकरांच्या रस्त्याबद्दलच्या काय भावना आहेत याचा अंदाज आपल्याला येऊ शकतो.

काँग्रेस

देशातला सर्वांत मोठा राजकीय पक्ष असलेल्या काँग्रेसला 2014 मध्ये लोकसभा निवडणुकांमध्ये आणि त्यापाठोपाठ राज्यात अपयशाचा सामना करावा लागला. विधानसभेत काँग्रेसचे 42 आमदार निवडून गेले. राष्ट्रवादीचे 41 आमदार असल्यामुळे विधानसभेचं विरोधीपक्ष नेतेपद काँग्रेसला मिळालं.

पण टर्म पूर्ण...


...हेत. ते कधीच डगमगत नाहीत. शरद पवार त्यांची भूमिका योग्य प्रकारे निभावतील."

4. आता आमदारकीचा राजीनामा देऊन उपयोग काय?

अजित पवार यांनी राजीनामा दिला असला, तरी निवडणूक जाहीर झाल्यानंतर आमदारकीचा राजीनामा देऊन उपयोग काय, या प्रश्नाचं उत्तर अजित पवार यांनी दिलं नाही.

राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार यांनी अजित पवारांच्या तडकाफडकी राजीनाम्यावर टीका करताना म्हटलं, की अजित पवारांनी निराश होऊन राजीनामा दिला आहे. आचारसंहिता लागल्यानंतर राजीनाम्याला अर्थ काय, असा प्रश्न मुनगंटीवार यांनी उपस्थित केल... उर्वरित लेख लिहा:

ेंनी म्हटलं होतं, की सध्या विधानसभेची निवडणुकीची उमेदवारी देण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यासंबंधी त्यांची एखादी नाराजी असू शकते. तसंच त्यांचे शरद पवार यांच्यासोबत मतभेद असू शकतात. त्यांचा मुलगा पार्थ पवार याला विधानसभेची उमेदवारी मिळण्यावरून काही मतभेद असण्याची शक्यता आहे. तसंच आपल्यावरच्या आरोपांना प्रत्युत्तर देण्यासाठी तात्पुरते राजकारणातून बाजूला राहणे असाही त्यांचा प्रयत्न दिसून येतो.

6. यामागे कौटुंबिक कलह किंवा पक्षांतर्गत नाराजी तर नाही?

अजित पवारांच्या राजीनाम्यामुळे पवार कुटुंबियांमधील धुसफूस बाहेर आली का, असाही एक सूर ऐकू येत होता.

अजितदादांच्या राजीनाम्यानंतर पवार कुटुंबीयांमध्ये संघर्ष आहे, असा प्रश्न विचारला जाईल याची कदाचित शरद पवारांनाही कल्पना असावी. म्हणूनच त्यांनी पत्रकार परिषदेत बोलताना आमचं कुटुंब एकत्र आहे आणि आजही आमच्या घरात कुटुंबप्रमुखांचा शब्द अंतिम असतो, असं स्पष्ट करून सांगितलं होतं.

शरद पवारांच्या याच विधानाची री अजित पवार यांनीही आपल्या पत्रकार परिषदेत ओढली. "मी राजकारणात आलो, तेव्हा आमच्या घरात मतभेद आहेत असं चित्रं रंगवलं गेलं. त्यानंतर सुप्रिया राजकारणात आली तेव्हाही पवारांच्या घरात कलह असं म्हटलं गेलं. पार्थ लोकसभा निवडणूक लढवणार हे ठरल्यावरही अशाच स्वरुपाच्या बातम्या आल्या. कृपा करून आमच्या घरात कोणतेही मतभेद नाहीत, हे लक्षात घ्या," असं अजित पवारांनी म्हटलं.

पवारांच्या घरात कोणतेही मतभेद नाहीत, असं अजित पवारांनी सांगितलं असलं तरी यापूर्वीही 2009 साली अजित पवारांनी असेच तडकाफडकी अनरिचेबल झाले होते. त्यावेळी त्यांची नेमकी नाराजी काय होती? तो कौटुंबिक कलह होता की पक्षांतर्गत नाराजी?

7. ते नेहमी-नेहमी अनरिचेबल का होतात?

 काल अजित पवार बराच वेळ अनरिचेबल होते. 2009मध्येही ते अनरिचेबल झाले होते. अजित पवारांच्या त्यावेळेच्या नाराजीबद्दल बोलताना ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर यांनी म्हटलं, की  राष्ट्रवादी काँग्रेस साधारणतः मराठा समाजाचा पक्ष म्हणून ओळखला जातो. या पक्षानं सातत्यानं त्या प्रतिमेतून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यामुळे 2009 साली अजित पवारांचा उपमुख्यमंत्रिपदावरचा दावा डावलून ते छगन भुजबळांना दिलं गेलं. कारण ओबीसी मतांसाठी ते आवश्यक होतं. शरद पवारांना 'बेरजेचं राजकारण' करायला आवडतं. त्यामुळे मराठा मतांना ओबीसी जोड असा तो प्रयत्न होता. त्यापूर्वीही...


...हेत. पण त्यांचं प्रमाण फार कमी आहे.

भोपाळ विद्यापीठाने तर कायदा केला आहे जो दुचाकीस्वार हेल्मेट घालणार नाही आणि जो चारचाकीवाला बेल्ट लावणार नाही त्याला प्रवेश नाही. तसंच महाराष्ट्रात व्हावं ही इच्छा आहे पण लोकांना हेल्मेट का नको, त्याची कारणमींमासा केली पाहिजे.

हेल्मेट काही काल-परवा आलेलं नाही

खरोखरंच हेल्मेट घालणं हे काही नव्यानं आलं आहे का? सुमेर संस्कृतीत (इसवी सन पूर्वी सुमारे दीड हजार वर्षें) सर्वांत जुनं शिरस्त्राण म्हणजेच हेल्मेट किंवा शिरोकवच आढळून आलं आहे. ख्रिस्त पूर्वकाळात ग्रीस आ... उर्वरित लेख लिहा:

त्यातील अनेक कारणं द्यायची म्हणून दिली गेलेली आढळते. उदाहरणार्थ, हेल्मेटमुळे डोक्यावरचे केस गळतात. वास्तविक केस गळणे ही नैसर्गिक प्रक्रीया आहे.

ज्या महिला घरातच असतात त्यांचेही केस गळतात, मग? आणि आपळ्याकडे केसांमध्येच सौंदर्य दडलंय असा उगाचच गैरसमज आहे.

पर्सिस खंबाटापासून शबाना आझमी आणि सारिका यांच्यापर्यंत अभिनेत्रींनी टक्कल करून हे दाखवले आहे की सौंदर्य हे केसांमध्ये नाही. ते आतील विचारांवर, मनावर आहे.

तेव्हा केस गळतात हे कारण फोल आहे. आणि तेही गळाले तरी हरकत नाही. जीव महत्त्वाचा की केस? समजा केस गळालेच तर?

अहो, ज्यांना कर्करोग झाला आहे त्यांना बघा. केमोथेरपीने त्यांचे संपूर्ण केस जातात, पुन्हा येतात. त्यांचं तसं होतं तर तुमचं का होणार नाही? उलटपक्षी हेल्मेटमुळे स्टोल किंवा स्कार्फ वापरायची गरज नाही. शिवाय रस्त्यावरची धूळ चेहऱ्यावर न आल्यामुळे मुरमं (पींपल्स) येत नाहीतच पण चेहरा काळवंडत नाहीच.

प्रदूषणापासूनही चेहरा, श्वास वाचू शकतो. डोळ्यात चिलटंही जात नाहीत. त्यामुळे तोल जाऊन होणारे अपघात वाचतात. केसावर धूळ बसत नाही. त्यामुळे ते राठ होत नाहीत.

निफाडकर यांच्या विनंतीनंतर त्यांच्या मित्रांनी हेल्मेट्स वाटून त्याचे फोटोही पाठवले.

पूर्ण हेल्मेट घातलेला माणूस थुंकू शकत नाही. त्यामुळे आपोआपच सार्वजनिक स्वच्छता राहाते. हेल्मेट घातल्यावर मोबाइलवर आलेला फोन घेता येत नाही. त्यामुळे आपोआपच 'मोबाइलमुळे मृत्यू' हे प्रमाण कमी होतं.

शरीराचा सर्वांत महत्त्वाचा भाग आहे, डोकं किंवा मेंदू. डोकं भिजलं तर सर्दी होते, त्याला ऊन लागलं तर ताप येतो. त्याला गार वारा लागला नक्कीच तुम्ही आजारी पडाल. मग हे टाळण्यासाठी हेल्मेट हा खास उपाय नाही का?

हेल्मेट वापरणाऱ्यांना त्यांचे अनुभव नक्की विचारा

कितीही थंडी असू द्या निदान गार वारा लागणार नाही. उन्हात घाम येतो. येऊ द्या. तसं हल्ली कोणी घाम गाळत नाही. आला तर येऊ द्या. पण त्यामुळे हेल्मेट न वापरणे किती संयुक्तिक आहे? फक्त हेल्मेट आतून स्वच्छ कसं राहील याची काळजी घ्या. ती तर आपण हात वा पायमोज्याची घेतोच तशी घ्यायची. हेल्मेटधारकाला छत्रीची गरज नाही.

अंग भिजले तरी डोके शाबूत राहते. हेल्मेट घातले की ज्याला भेटावंसं वाटत नाही त्याला ओळखही देता येत नाही.

सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे मेंदू हा सुजला तर त्याच्या सुजेला वाव नसतो, त्यामुळे तो सुजला की काम करायचे सोडतो आणि माणूस मरण...


...हेर दोनच फिल्डर ठेवता येतात. या टप्प्यात बॉलिंग करणे अत्यंत आव्हानात्मक असतं. कारण टप्पा थोडा चुकला की कत्तल होणं साहजिक. बॅट्समनने मारलेला फटका रोखण्यासाठी पुरेशी माणसं बाऊंड्रीवर उभी करता येत नाहीत हाही मुद्दा असतो. त्यामुळे अनेक चांगले बॉलर पॉवरप्लेमध्ये मार खातात.

संदीप शर्मा

काही बॉलर पॉवरप्लेमध्ये बॉलिंग करणं टाळतात. संदीप शर्मा याबाबतीत अपवाद आहे. आयपीएल स्पर्धेत पॉवरप्लेमध्ये सर्वाधिक विकेट्स घेणारा तो बॉलर आहे. बॉल स्विंग करून बॅट्समनला बुचकळ्यात टाकणारा बॉलर अशी संदीपची ओळख आहे.

ह... उर्वरित लेख लिहा:

ो ज्या संघासाठी खेळतो त्यांच्या अंतिम अकरात असतोच असं नाही. बुमराहसारखं सातत्य संदीपला आणावं लागेल.

दुखापतींचं ग्रहण

2014 मध्ये संदीपला स्ट्रेस फ्रॅक्चर झालं. खांद्याच्या दुखापतीमुळे त्याच्यावर शस्त्रक्रिया करण्यात आली. यातून सावरण्यासाठी त्याला वर्षभराचा वेळ लागला. या काळात त्याच्या हालचालींवर मर्यादा आल्या. फास्ट बॉलरसाठी खांदा खूपच महत्त्वाचा असतो. खांद्यावरच शस्त्रक्रिया झाल्याने स्विंग बॉलर असणाऱ्या संदीपला अॅक्शनमध्ये काही बदल करावे लागले.

यंदाच्या आयपीएल हंगामात भुवनेश्वर कुमार दुखापतग्रस्त झाल्याने संदीप शर्मावर अनुभवी फास्ट बॉलर म्हणून जबाबदारी वाढली आहे. याच हंगामात संदीपने आयपीएल स्पर्धेत संदीपने शंभरावी विकेट्स घेतली. हा विक्रम करणारा तो केवळ तेरावा बॉलर आहे.

27वर्षीय संदीपने आयपीएल तसंच डोमोस्टिक क्रिकेटमधल्या प्रदर्शनात सातत्य ठेवलं तर भविष्यात भारतासाठी पुन्हा ट्वेन्टी-20 आणि अन्य फॉरमॅटमध्येही खेळताना दिसू शकतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...हॉटस्पॉट अहमदाबाद आणि सुरत आहेत. गुजरातमधील कोरोनाच्या रुग्णांपैकी 70 टक्के रुग्ण अहमदाबादमध्ये  आहेत. मृत्यूचं सर्वाधिक प्रमाणही इथंच आहे. सुरुवातीला अहमदाबादमधील दाट वस्तीच्या भागात कोरोनाचा प्रादुर्भाव झाला. मात्र मे महिना संपेपर्यंत शहराच्या इतर भागातही कोरोनाचा संसर्ग वाढत गेला.

गुजरातमधील प्रसिद्ध समाजशास्त्रज्ञ गौरांग जनी सांगतात, की अहमदाबादच्या पूर्व भागातील अरुंद गल्ल्या ज्यांना गुजरातीमध्ये 'अमदावाद नी पोड़' म्हणतात, तिथे सोशल डिस्टन्सिंग करणं शक्यच नाहीये. या भागात पेट्रोलिंग करतान... उर्वरित लेख लिहा:

णि कोरोनाच्या चाचण्या केल्या जाव्यात या मागणीसाठी आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी संप केले होते.

अहमदाबादच्या सिव्हील हॉस्पिटलच्या द गुजरात कॅन्सर अँड रिसर्च इन्स्टिट्यूटमध्ये मे महिन्यात 27 नर्सेस आणि सात आरोग्य कर्मचारी कोरोना पॉझिटिव्ह आढळून आले. त्यानंतर या कर्मचाऱ्यांनी सुरक्षा उपकरणांसाठी खूप गोंधळ केला.

राज्यातील इतर हॉस्पिटलमध्ये कंत्राटी पद्धतीनं काम करणाऱ्या नर्सिंग स्टाफनंही पगारासाठी संप पुकारला होता.

मार्च महिन्यातच गुजरातमध्ये कोरोनाचे रुग्ण आढळले होते. मात्र मे महिन्यापर्यंत खासगी हॉस्पिटल्ससोबत सरकारचा संघर्ष सुरू होता. शेवटी या प्रकरणी गुजरात उच्च न्यायालयाला हस्तक्षेप करावा लागला.

16 मे रोजी साथीचे रोग नियंत्रण कायदा 1897 अंतर्गत अहमदाबादच्या स्थानिक प्रशासनानं 42 खासगी हॉस्पिटल्सना कोव्हिड-19 हॉस्पिटल म्हणून घोषित करत 50 टक्के बेड कोव्हिड-19 च्या रुग्णांसाठी ठेवण्याचे आदेश दिले. अर्थात, अनेक खासगी हॉस्पिटल्सनं त्यांच्यासाठी वेगळे दर ठेवल्याबद्दल नाराजी व्यक्त केली होती.

त्याचबरोबर ICMR च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार खासगी लॅबमध्ये टेस्ट होत नसल्याबद्दल आणि सरकारकडून टेस्टिंगला मंजुरी देण्याबद्दल होत असलेल्या दिरंगाईवरूनही सरकार आणि खासगी रुग्णालयात मतभेद झाले.

केंद्रानं लॉकडाऊन जाहीर केला होता, मात्र स्थानिक पातळीवर जे निर्णय घेतले गेले, त्यामुळेही अनेक प्रश्न उपस्थित झाले. उदाहरणार्थ- अहमदाबादमधून बाहेर कोठेही संसर्ग होऊ नये यासाठी जे रस्ते बंद करणं आवश्यक होते, असे पाच पूल हे मे महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात बंद करण्यात आले.

गुजरातमधील आरोग्य सेवा

नॅशनल हेल्थ प्रोफाइलनुसार गुजरात मॉडेलमध्ये ऑगस्ट 2018 पर्यंत गुजरातमध्ये 1474 प्राथमिक आरोग्य केंद्रं होती. ही संख्या बिहारपेक्षाही कमी आहे. बिहारमध्ये 1899 प्राथमिक आरोग्य केंद्रं आहेत.

गुजरातमध्ये 363 कम्युनिटी हेल्थ केअर सेंटर आहेत आणि 9,153 सब सेन्टर आहेत. ग्रामीण भागात 30 हजारच्या लोकसंख्येसाठी एक प्राथमिक आरोग्य केंद्र असतं, जिथून आवश्यकता असेल तर रुग्णाला कम्युनिटी सेंटरमध्ये पाठवण्यात येतं.

भारतात प्रति हजार लोकसंख्येमागे हॉस्पिटल्समध्ये जेवढे बेड असायला हवेत, त्यापेक्षा कमी बेड्स गुजरातमध्ये आहेत.

विजय रुपाणी

मार्च 2020 मध्ये ब्रुकिंग्स नावाच्या संस्थेच्या एका रिपोर्टनुसार गुजरातच्या सरकारी हॉस्पिटल्समध्ये एक हजार...


...हॉटेलमध्ये गेलो, तिथं एक रात्र थांबलो आणि दुसऱ्या दिवशी म्हणजे मंगळवारी पुन्हा गोरेगावच्या हॉटेलवर आलो. इथंही व्यवस्था चांगली आहे.

प्रत्येकाला एक रुम आहे. वेळेवर जेवण येतं. महापालिकेचेच कर्मचारी आमची काळजी घेतायत. सकाळ-संध्याकाळी फोन करून विचारपूस केली जाते. कुठली लक्षणं जाणवतायेत का, हे विचारलं जातं. हॉटेलच्या खाली वैद्यकीय कॅम्प उभारण्यात आलाय. तिथं डॉक्टर आणि नर्स आहेत. ते फोन करून विचारपूस करतात.

आमच्यातील पॉझिटिव्ह आलेल्या पत्रकारांपैकी ज्यांना शुगरचा प्रॉब्लेम आहे, आधी कुठल्या कारणास्तव... उर्वरित लेख लिहा:

दीच एकटेपणा वाटला, तर गाणी ऐकतो, टीव्ही आहे, कुणाचं फोन आला तर बोलतो. खिडकीतून बाहेर पाहतो. बाहेर झाडं, पोलिसांची सुरक्षा दिसते. येणारी-जाणारी माणसं खिडकीतून दिसतात. मनात विचार येऊन जातो की, आपणही असेच मास्क लावून फिरत होतो, काळजी घेत होतो.

पुरेशी झोप झाल्यास रोगप्रतिकारशक्ती वाढते, असं एकानं सांगितलं. मग पुरेशी झोप घेतो. खाणं-पिणं व्यवस्थित ठेवतो.

पुढच्या रिपोर्टची थोडी मनात भीती आहे. पण पुढचा रिपोर्ट निगेटिव्ह येईल, असं मला मनातूनच वाटतंय. कारण माझ्यातली लक्षणं आता कमी झाल्याचं माझं मलाच वाटतंय. पण कधी कधी बातम्या पाहिल्यावर क्वचित मनात येऊनही जातं की, हे वाढू शकतं वगैरे. पण बरा होईन असं अधिक प्रकर्षानं वाटतं.

काल दुसरी चाचणी झालीय. त्यातले रिपोर्ट काय येतील, याची वाट पाहतोय. धाकधूक आहे, पण रिपोर्ट निगेटिव्ह येतील, असंही मनातून वाटतंय....

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...होऊ शकतो, तपासामधील धोका वाढू शकतो आणि हे अहवाल सादर केलेल्यांची सुरक्षितताही गोत्यात येऊ शकते.

पण आपल्या आर्थिक अफरातफरविरोधी कार्यक्रमांमध्ये सुधारणा करण्यासाठीचे प्रस्ताव त्यांनी गेल्या आठवड्यात जाहीर केले.

घोटाळे आणि आर्थिक अफरातफर यांवर कारवाई करण्यासाठी कंपनीविषयक माहितीच्या नोंदपटामध्ये सुधारणा करण्याची योजनाही युनायटेड किंगडमने जाहीर केली आहे.

बनावट योजना काय होती?

एचएसबीसीला ज्या गुंतवणूकविषयक घोटाळ्याची माहिती मिळाली होती, त्याला 'डब्ल्यूसीएम777' असं संबोधलं होतं. या प्रकरणामध्ये ... उर्वरित लेख लिहा:

या योजनेची सुरूवात चिनी व्यक्ती मिंग क्शू याने केली.

विविध परिसंवादांसाठी प्रवास करून, फेसबुकवरून आणि यू-ट्यूबवरच्या व्याख्यानांमधून या योजनेखाली क्लाउड कम्प्युटिंगमधील कथित गुंतवणुकीच्या संधी विकून आठ कोटी डॉलर उभे करण्यात आले.

आशियाई व लॅटिन समुदायांमधील हजारो लोकांनी यात सहभाग घेतला. घोटाळेबाजांनी ख्रिस्ती प्रतिमांचा वापर केला आणि अमेरिका, कोलंबिया व पेरू इथल्या गरीब समुदायांना लक्ष्य केलं. युनायटेड किंगडमसह इतर देशांमध्येही या योजनेतील पीडित लोक आहेत.

'डब्ल्यूसीएम777'चा तपास आपण सप्टेंबर २०१२पासून करत होतो आणि आपल्या भागातील रहिवाशांना या घोटाळ्याबद्दल सावधही केलं होतं, असं कॅलिफोर्नियातील नियामकांनी एचएसबीसीला सांगितलं

नोंदणीकृत नसलेल्या गुंतवणुकी विकल्याबद्दल डब्ल्यूसीएमविरोधात कॅलिफोर्निया, आणि कोलॅराडो व मॅसेच्युसेट्स इथे कारवाई करण्यात आली.

आपल्या व्यवस्थेतून शंकास्पद व्यवहार होत असल्याचं एचएसबीसीच्या लक्षात आलं होतं. पण अनेरिकेतील वित्तीय नियामकसंस्था 'सिक्युरिटीज् अँड एक्सेन्ज कमिशन'ने या प्रकरणी आरोपपत्र दाखल केल्यानंतर, एप्रिल 2014 मध्ये एचएसबीसीने हाँगकाँगच्या आपल्या शाखेतील 'डब्ल्यूसीएम777'ची खाती बंद केली.

तोवर ही खाती रिकामी झालेली होती.

संशयास्पद व्यवहारांसंबंधीच्या अहवालांमधून काय दिसतं?

या घोटाळ्यासंदर्भात पहिला 'संशयास्पद व्यवहारांसंबंधीचा अहवाल' एचएसबीसीने 20 ऑक्टोबर 2013 रोजी दाखल केला. हाँगकाँगमधील घोटाळेबाजांच्या खात्यांवर 60 लाख डॉलरांहून अधिक रक्कम पाठवण्यात आल्याची माहिती या अहवालात दिलेली होती.

या व्यवहारांमागे "सकृत्दर्शनी कोणताही आर्थिक, व्यावसायिक किंवा कायदेशीर उद्देश नव्हता", असं बँकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आणि "बनावट गुंतवणूक योजनेतील व्यवहारां"संदर्भातील आरोपही त्यांनी नमूद केले होते.

दुसरा 'संशयास्पद व्यवहारांसंबंधीचा अहवाल' फेब्रुवारी 2014मध्ये सादर झाला, त्यात 154 लाख डॉलर संशयास्पद व्यवहारांची नोंद होती आणि "संभाव्य बनावट गुंतवणूक योजना" असा उल्लेख होता.

तिसरा अहवाल मार्च महिन्यात सादर झाला, तो 'डब्ल्यूसीएम 777' या कंपनीशी निगडित होता आणि त्यात जवळपास 92 लाख डॉलरांच्या व्यवहाराची माहिती होती. अमेरिकेतील राज्यांमध्ये या संदर्भात नियामक कारवाई झाली आहे आणि कोलंबियाच्या राष्ट्राध्यक्षांनी या संदर्भात तपासाचे आदेश दिले आहेत, असंही अहवालात नमूद केलं...


...होण्याची शक्यता आहे. मात्र, या आजारांची गंभीर लक्षणं निर्माण होण्यापासून, रुग्णालयात भरती होण्यापासून या लशी रोखण्यास परिणामकारक ठरतात.

निर्जंतुकीकरण प्रतिकारशक्ती कशी काम करते?

एखादी परिणामकारक रोगप्रतिकारशक्ती साधारणत: पांढऱ्या पेशींचं संयोजन पुरवते - त्यात बी आणि टी पेशींचा समावेश असतो - तेही अँटी-बॉडीसह. निर्जंतुकीकरण प्रतिकारशक्ती ही या सगळ्यानंतरची गोष्ट आहे.

या अँटीबॉडी बाह्य भागावर चिकटून असतात आणि नाक, घसा किंवा फुफ्फुसांशी संपर्क होण्यापासून रोखतात. एकूणच शरीराची सुरक्षा करतात.

कोव... उर्वरित लेख लिहा:

ने, या गोष्टीचा हा शेवट नाही.

नुकतेच काही संकेत मिळालेत की, काही लशी विषाणू पूर्णपणे नष्ट करू शकत नसल्या, तरी संक्रमण रोखू शकतात. हे करण्याचा एक मार्ग म्हणजे लोकांच्या शरीरातील विषारी कणांची संख्या कमी करणे. "याचा अर्थ असा की, जर लशीमुळे लोक कमी आजारी पडत असतील, जर कमी विषाणू निर्माण होत असतील आणि त्यामुळे कमी संसर्ग होत असेल, अर्थात ही एक थिअरीच आहे," असे नील सांगतात.

 निर्जंतुकीकरण प्रतिकारशक्ती सिद्ध करणं फार कठीण आहे.

अनेक वैद्यकीय चाचण्यांमध्ये लस घेतल्यानंतर विषाणूचा प्रसार थांबू शकतो का, हे तपासलं नसल्यानं शास्त्रज्ञ आता हे पाहत आहेत की, जिथं मोठ्या प्रमाणात लस वितरित केली गेली, तिथं किती संसर्ग झाला याची तपासणी केली जातेय.

"मात्र, नेमकं समजणं कठीण आहे, कारण इथं दोन गोष्टी आहेत. एक लॉकडाऊन आणि दुसरी लस. या दोन्ही गोष्टींना वेगळं करणं अशक्य आहे. मग हे लशीमुळे झालं? की लॉकडाऊन? की या दोन्हींच्या संयोजनातून?" असे प्रश्न नील उपस्थित करतात.

आपण लसनिहाय क्षमता पाहूया. कुठलाही गोंधळ टाळण्यासाठी या माहितीत लक्षणांपासून वाचण्याची किंवा संरक्षणाची कोणतीही माहिती यात समाविष्ट केली नाहीय.

ऑक्सफर्ड-अॅस्ट्राझेन्का

गेल्यावर्षी जुलै महिन्यात या लशीची Rhesus macaque या माकडावर चाचणी करण्यात आली. या माकडाचे फुफ्फुस मानवासारखे आहे. या चाचणीतून काही आशादायी निकाल हाती आले. या माकडाला गंभीर आजारापासून वाचवता आले, मात्र कोरोनाची लागण होण्यापासून रोखता आलं नाही. लस टोचलेली माकडं तितकेच संक्रमित होण्याची क्षमता बाळगून होते, जितकी ज्यांना लसी टोचली नाही ते होते. फक्त फुफ्फुसातील विषारी कणांचे प्रमाण कमी-जास्त आढळले.

लेखकाने असे नमूद केले की, लस आजाराचा संसर्ग रोखू शकत नाही. मात्र, आजाराच्या लक्षणांमध्ये घट होऊ शकते.

आता आपण तिसऱ्या टप्प्याकडे वळूया. तिसऱ्या टप्प्यातील चाचण्या पाहता, हे चित्र अधिक गुंतागुंतीचे होते. ऑक्सफर्ड-एस्ट्राजेनेका लशीच्या चाचणीत सहभागी झालेल्यांना केवळ नवीन लस आणि प्लेसबो असे दोन इंजेक्शन देण्यात आले नव्हते, तर मेनिंजायटीस लस आणि काही आठवड्यांनंतर काही लक्षणं आढळली की नाही हे शोधून काढले गेले. या चाचण्यांमध्ये प्रत्येक आठवड्यात नाक आणि घशातील स्वॅब घेण्यात आले. याद्वारे लक्षणविरहित संसर्ग तपासले गेले.

जानेवारी 2021 रोजी प्रकाशित झालेल्या या चाचण्याच्या निकालानुसार, ज्यांना लशीचा अर्धा डोस...


...होतं.

स्टॅम्प पेपरवर अंगठा

पण कुणालातरी आपण आवडणं हे अनिता यांच्यासाठी नवीन गोष्ट नक्कीच नव्हती. कारण कुंटणखान्यात अनेकदा असे ग्राहक येत ज्यांना कुणी ना कुणी मुलगी पसंत पडत. तेव्हा मनीष यांनी एका एनजीओसोबत संपर्क केला.

मेरठमध्ये कार्यरत असलेली ही संस्था वेश्या व्यवसायात अडकलेल्या मुलींना सोडवण्याचं आणि त्यांचं पुनर्वसन करण्याचं काम करते.

"मनीष माझ्याकडे आला होता. कुंटणखान्यातल्या एका मुलीवर प्रेम करत असल्याचं आणि तिला त्यातून बाहेर काढण्याची इच्छा असल्याचं त्यानं मला सांगितलं," एनजीओच्या स... उर्वरित लेख लिहा:

. मी इतकंच म्हटलं आणि अनिता पळतंच पायऱ्या उतरून आमच्या गाडीत जाऊन बसली," अतुल पुढे सांगतात.

यानंतर अतुल यांनी मनीषच्या आईवडिलांशी चर्चा केली. सुरुवातीला ते या लग्नासाठी तयार नव्हते. पण मुलगा ऐकत नाही म्हटल्यावर त्यांना माघार घ्यावी लागली.

पण लग्नासाठी त्यांनी मुलीचा भूतकाळ लपवून ठेवण्याची अट ठेवली.

वागण्या-बोलण्याची ट्रेनिंग

"लग्नाचा विचार करणं मी सोडून दिलं होतं. पण मनीष आयुष्यात आला आणि आशा पल्लवीत झाल्या. त्याच्या आईवडिलांनी माझा स्वीकार नसता केला तरी वाईट वाटलं नसतं. शेवटी बदनामी कोण स्वीकारेल? पण हळूहळू त्यांनी पूर्णपणे मला स्वीकारलं," अनिता सांगतात.

"आता मला एक मुलगी आहे आणि सन्मानपूर्वक आयुष्य तिच्या नशीबात आहे," अनिता पुढे सांगतात.

मेरठचा कबाडी बाजार रेड लाईट एरिया म्हणून प्रसिद्ध आहे. इथं मुलींचं शिट्टी वाजवून ग्राहकांना बोलावणं सामान्य गोष्ट आहे.  यामुळे सामान्य मुलींपेक्षा त्यांचं वेगळं असणं लक्षात येतं. पण आता तिथून बाहेर पडलेल्या अनेक मुलींचा संसार सुखात सुरू आहे.

या मुलींना रोजगार मिळवून देण्याचे प्रयत्नही करण्यात आले आहेत. तिथून बाहेर काढल्यानंतर आता ही संस्था या मुलींना राहण्याची, वागण्याची आणि बोलण्याची प्रशिक्षण देते.

यासाठी संस्थेच्या स्वयंसेवकांच्या घरी त्यांना काही दिवसांसाठी ठेवलं जातं. जेणे करून तिथल्या महिलांकडून सामान्य महिलांप्रमाणे राहण्या-वागण्याची पद्धत त्या आत्मसात करू शकतील.

कुंटणखान्यात दीर्घकाळ काम करणाऱ्या मुलींच्या चालण्यात, बोलण्यात आणि वागण्यात बदल झालेला असतो. त्यामुळे एका सामान्य कुटुंबात या मुली राहू शकतील यासाठी हे प्रयत्न केले जातात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...होतं. या पुस्तकामुळे मराठी माणसाचा अपमान होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता. अखेर हे पुस्तक अभ्यासक्रमातून हटवण्यातही आलं.

आदित्य यांनी आतापर्यंत मुंबईतलं नाईट लाईफ जिवंत रहावं आणि रूफ टॉप हॉटेलना परवानगी मिळावी, यांसाठीचा आग्रह धरला. मुंबईतल्या राणीच्या बागेत पेंग्विन यावेत, यासाठीही त्यांनी प्रयत्न केले. त्यांनी मुंबईतल्या मरीन लाइन्स तसंच वडाळ्यात खुले जिमही सुरू केले.

मुंबईत ओपन जीमचं उद्धाटन आदित्य ठाकरे यांनी स्वतः व्यायाम करून केलं होतं. मात्र, मुंबई व्यतिरिक्त राज्यात अन्यत्र असे जिम... उर्वरित लेख लिहा:

ाचा आक्रमक आवाज त्यांच्याकडे नाही. इंदिरा गांधी, बाळासाहेब ठाकरे, अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या आवाजात धमक होती. तो खणखणीत आणि दमदार आवाज त्यांच्याकडे नाही."

ते पुढे सांगतात, "हे जरी असलं तरी ते महाराष्ट्रभर फिरतात, त्यांची शिस्तबद्ध वाटचाल सध्या सुरू आहे. तसंच उत्तम शिक्षण घेतल्यानं प्रत्येक मुद्दा ते अभ्यासपूर्ण रीतीनं मांडतात. मनसेकडे गेलेला तरुणही त्यांच्याकडे वळताना दिसतो आहे. काम करण्यासाठी त्यांच्याकडे अजून बराच कालावधी आहे. त्यामुळे इतक्यातच त्यांचं यशापयश मोजणं ही घाई ठरेल."

पण भारतकुमार राऊत यांचं थोडं वेगळं मत आहे. ते म्हणतात, "शिवसेना हा ड्रॅाईंग रुममध्ये वाढणारा पक्ष नसून तो मैदानात वाढणारा पक्ष आहे. आदित्य ठाकरे यांची कितीही इच्छा असली तरी आंदोलन करण्यासाठी लागणारा वकुब, मानसिक ठेवण लागते ती त्यांच्याकडे नाही. ते नेमस्त प्रवृत्तीचे आहेत. त्यामुळे एखाद्या प्रश्नाबाबत राज्यपालांना, मुख्यमंत्र्यांना निवेदन देणं, पंतप्रधानांना भेटणं म्हणजेच मवाळ मार्गानं पुढे जाणं हा त्यांचा स्थायी भाव आहे."

फक्त मुंबईचे नेते?

आदित्य ठाकरे तरुण पिढीचे नेते असल्याने सोशल मीडियावर खास सक्रिय असतात. त्यांना एखाद्या गोष्टीबद्दल विचारलं तर ते ट्विटरवर प्रतिसादही देताना दिसतात.

पण त्यांच्या सोशल मीडियाच्या वापराबाबत गंमतही दिसून येते. जिथे मराठी भाषिक मोठ्या संख्येने आहेत, त्या फेसबुकवर त्यांच्या अधिकृत पेजला 1 लाख 23 हजार लाइक्स दिसतात. तर इंग्रजीचं वर्चस्व असलेल्या ट्विटरवर त्यांचे जवळपास 14 लाख 80 हजार फॉलोअर्स आहेत.

आदित्य ठाकरेंवर आरोप होतो की त्यांचं नेतृत्व शहरी आणि मुंबई केंद्री आहे. त्याबद्दल युवा सेनेचे सचिव पूर्वेश सरनाईक बीबीसी मराठीला सांगतात, "आदित्यजींचं नेतृत्व हे जरी मुंबईच्या विषयांभोवती म्हणजे रूफ टॉप हॉटेल, नाईट लाईफ या मुद्द्यांभोवती फिरत असलं तरी युवा सेना ही राज्याच्या ग्रामीण भागात ठिकठिकाणी शिरली आहे. 2011मध्ये जव्हार, मोखाडा या ठाण्याजवळच्या ग्रामीण भागातून आदित्यजींनी नेतृत्व म्हणून आपल्या कामांना सुरुवात केली. या भागातला कुपोषण आणि पाण्याचा मुद्दा त्यांनी उचलला होता."

आदित्य ठाकरे जन आशीर्वाद

लोकांच्या मूळ प्रश्नांवर आदित्य बोलत नाहीत, या आरोपाबद्दल पूर्वेश म्हणतात, "महाराष्ट्रात शिक्षणाबाबत मोठा गोंधळ झाला आहे. म्हणून आदित्यजींसोबत आम्ही शिक्षणाधिकाऱ्यांच्या भेटी घेतल्या. पण त्यांच्याकडून...


...होतं. वकिलांचं म्हणणं होतं की या कार्गोचा लिलाव करून ते विकून टाकणं अपेक्षित होतं.

'एमवी रोसुस' या जहाजाचे कॅप्टन बोरिस प्रोकोशेव म्हणतात, "तो कार्गो अतिशय स्फोटक होता. जे लोक बैरूतमधल्या स्फोटात मृत्युमुखी पडले किंवा जे जखमी झाले त्यांच्याबद्दल मला खूप वाईट वाटतंय. पण लेबननच्या स्थानिक अधिकाऱ्यांना याची शिक्षा दिली पाहिजे. त्यांना या कार्गोची अजिबात काळजी नव्हती."

जहाज

दुसरीकडे या बंदराचे महाप्रबंधक हसन कोरेटेम आणि लेबननच्या कस्टम विभागाचे महानिदेशक बादरी दाहेर दोघांनीही म्हटलंय की त्यांनी... उर्वरित लेख लिहा:

म्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...होती. अपघाताच्या अगदी आदल्या दिवशीपर्यंत गोपीनाथ मुंडे नीट होते, सर्वांशी हसूनखेळून बोलत होते. त्यामुळं त्यांना मानणारा जो एक मोठा वर्ग होता, त्यांच्या मनात उलटसुलट शंका येणं स्वाभाविक होतं. त्यांच्या जन्मगावी म्हणजे परळीला त्यांच्या अंतिम संस्काराच्या वेळेसही जमाव प्रक्षुब्ध झाला होता. जमावाच्या या प्रतिक्रियेनंतर मुंडे यांच्या मृत्यूची सीबीआय चौकशीही करण्यात आली. मात्र हा अपघाती मृत्यू असल्याचं या तपासातूनही निष्पन्न झालं होतं," असं केशव उपाध्येंनी म्हटलं.

"मुंडे यांच्या मृत्यूबद्दल नव्यानं ... उर्वरित लेख लिहा:

सेंटरमध्ये दाखल केलं. एम्समध्ये पोहचल्यावर त्यांचं ह्रदय बंद पडल्याचं डॉक्टरांच्या लक्षात आलं. डॉक्टरांच्या टीमनं सीपीआरच्या माध्यमातून सुमारे तासभर प्रयत्न केल्यानंतर सकाळी 7 वाजून 20 मिनिटांनी गोपीनाथ मुंडे यांना मृत घोषित केलं.

मुंडे यांच्या निधनानंतरची सर्व परिस्थिती भाजप नेते नितीन गडकरींनी हाताळली होती. गडकरी हे महाराष्ट्रातील नेते असल्यामुळं त्यांच्यावर ही जबाबदारी सोपवण्यात आली असल्याची माहिती सुनील चावके यांनी दिली. "नितीन गडकरी आणि हर्षवर्धन यांनीच गोपीनाथ मुंडे यांच्या मृत्यूबद्दल माध्यमांना सांगितलं होतं. त्यानंतर मुंडे यांचं पार्थिव भाजप मुख्यालयात आणून तिथून मुंबईला पाठविण्यापर्यंतची सर्व व्यवस्था गडकरी पाहत होते," असं चावकेंनी सांगितलं.

सीबीआय चौकशीनंतर या प्रकरणावर पडदा पडला होता. मात्र साडेचार वर्षांनंतर पुन्हा एकदा कथित हॅकर सय्यद शुजाच्या नव्या आरोपांनी या प्रकरणाची जोरदार चर्चा देशभर सुरू झाली आहे. त्याला ईव्हीएम घोटाळ्याची पार्श्वभूमी सय्यद शुजा यांनी जोडल्याने निवडणुकीतही हा मुद्दा तापणार आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...होते.

वूड हिनं ही घटना दहशतवाद असल्याचं सांगितलं. तसंच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी त्यावर तातडीनं निवेदन प्रसिद्ध करायला  हवं होतं, असंही ती म्हणाली. तिच्या उत्तराला माध्यमांत प्रसिद्धी तर मिळालीच, शिवाय तिनं ही स्पर्धाही जिंकली.

मिस टेक्सासची तिनं दिलेल्या उत्तरांमुळं स्तुती झाली होती.

या स्पर्धेतील प्रश्नोत्तरांचा राउंड म्हणजे एक कला असल्याचं मानलं जातं. स्पर्धक यासाठी तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शनही घेतात.

प्रशिक्षक व्हेलेरी हेस म्हणाल्या, "आदर्श विचार केला तर तुम्हाला विषयाच... उर्वरित लेख लिहा:

े, तर परवानगी घ्या'

सौंदर्यस्पर्धांच्या प्रशिक्षक हायेस म्हणाल्या, "स्पर्धेच्या विजेत्यांना नियमावली दिलेली असते. याच्या साहायाने विजेत्यांवर नियंत्रण ठेवलं जातं. स्पर्धेची प्रतिमा बिघडवली, या आरोपाखाली विजेत्यांचं पद काढूनही घेतलं जाऊ शकतं."

ऑक्टोबरमध्ये 19 वर्षीय श्वे ईयान सी हिनं तिचा 'मिस ग्रॅंड म्यानमार' हा किताब काढून घेण्यात आल्याचं सांगितलं. म्यानमारमधील राखीन प्रांतातील हिंसाचार रोहिंग्या बंडखोरांमुळे पसरत आहे, असा संदेश देणारा ग्राफिक व्हीडिओ शेअर केल्यानं हा पुरस्कार काढून घेण्यात आला आहे, असा दावा तिनं केला होता.

सी हिला या भूमिकेबद्दल तिच्या मायदेशात सहानुभूती मिळाली असती. पण संयुक्त राष्ट्रांनी राखीन प्रांतातील हिसांचाराबद्दल मानवी संकटाचा इशारा देण्याच्या पार्श्वभूमीवर तिच्या प्रतिक्रियवर इतर देशांत नकारात्मक पडसाद उमटले असते.

श्वे ईन सी

ही स्पर्धा घेणाऱ्या हॅलो मॅडम मीडिया ग्रुपनं बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "तिची वर्तणूक रोल मॉडेलला शोभणारी नव्हती आणि या निर्णयाचा तिच्या राखीन व्हीडिओशी संबंध नाही."

तुमची भूमिका काहीही असो, प्रश्न राहतोच की, स्पर्धा संयोजकांचे नियम न मोडता राजकीय भूमिका कशी घ्यायची?

सौंदर्यस्पर्धेत महिला अत्याचाराचा लेखाजोखा

काही दिवसांपूर्वी पेरू इथे झालेल्या मिस युनिव्हर्स स्पर्धेत सहभागी झालेल्या स्पर्धकांनी त्यांच्या फिगरची मोजमापं न सांगता महिलांवर होत असलेल्या अत्याचारांचे आकडे सांगितले.

यात संयोजकही सहभागी झाले होते. ही स्पर्धा सुरू असताना महिलांवर होत असलेल्या अत्याचारांच्या संदर्भातील फुटेजही दाखवण्यात आलं.

मिस पेरू स्पर्धेतल्या सौंदर्यवतींनी देशांतील महिलांवर होणाऱ्या हिंसेबद्दलची आकडेवारी दिली.

खरं तर पारंपरिक स्विमसूट राउंडच्या जागी घेतलेल्या या नव्या राउंडचं जगभरात कौतुक झालं. स्पर्धेच्या संयोजक जेसिका न्यूटन एएफपीशी बोलताना म्हणाल्या, "बऱ्याच महिलांना महिलांवर होणाऱ्या अत्याचारांची माहिती नसते. त्यांना वाटतं या तुरळक घटना आहेत."

"मला असं वाटतं की, तुम्हाला तुमच्या प्रांतातील प्रतिनिधीनं,  सौंदर्य सम्राज्ञीनं तुमच्या देशात काय चाललं आहे याचे खरे आकडे दिले तर ते धक्कादायक वाटतं आणि त्याचं गांभीर्य गडद होतं", असं त्या म्हणाल्या.

या महिन्याच्या अखेरीस या सौंदर्यस्पर्धेतील स्पर्धक पेरूची राजधानी लिमा इथे महिलांवर होणाऱ्या अत्याचारांबद्दल जनजागृती...


...होते. तिरंगा लपेटून, फुलं-हार लेवून घोषणा देत माणसं जल्लोष साजरा करत होते.

पारतंत्र्याच्या जोखडातून आपली कायमची मुक्तता झाली याचा आनंद प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर झळकत होता. गुरुद्वारा शिशगंज इथं लंगरचं आयोजन करण्यात आलं होतं. बांगला साहिब आणि रकीबगंज इथल्या गुरुद्वारात शेकडो नागरिक पुरी-भाजी आणि हलवा घेण्यासाठी रांगेत उभे होते. राजधानीचा मानबिंदू असणाऱ्या कनॉट प्लेसमध्ये विहंगम रोषणाई करण्यात आली होती.

राजधानी दिल्लीत प्रजासत्ताक दिनाचा जल्लोष करणाऱ्यांमध्ये डॉक्टर रामलाल यांचा समावेश होता. लाल... उर्वरित लेख लिहा:

' या प्रसिद्ध हॉटेलांमध्ये जल्लोष सुरू होता. लोक नाचत-गात होते. अँग्लो इंडियन क्लबमधल्या नृत्याची आठवण सांगणं आवश्यक आहे.

लॉ तीन बहिणी आणि सेंट जॉर्ज इंग्रजी माध्यम शाळेच्या प्राचार्यांची मुलगी खास आग्र्याहून दिल्लीला प्रजासत्ताक दिनाचा माहोल अनुभवण्यासाठी आल्या होत्या. या तीन लावण्यवती जल्लोषाचं मुख्य आकर्षण होतं.  त्यांच्यामुळेच दिल्लीतल्या मुलींच्या मनात ईर्ष्या निर्माण झाली असावी. खरंतर दिल्लीतल्या मुली सौंदर्याच्या बाबतीत कुठेही कमी नव्हत्या.

"Roses are red my dear, Violets are blue/Sugar is sweet my love and so are you" या गाण्यानं धमाल उडवून दिली होती. "She'll be coming down the mountain when she comes" हे गाणंही त्यावेळी चांगलंच गाजलं होतं.

स्कर्ट आणि हाय हिल्स अशा पेहरावात वावरणाऱ्या तरुणींनी दिल्लीतल्या मुलांवर मोहिनी घातली होती. पण सध्याच्या तरुणांचा आवडता पोशाख जीन्स मात्र त्यावेळी नव्हता.

मुलीवरून दोन मुलांमध्ये मारहाणही झाली होती. अशाच एका बाचाबाचीच्या प्रकरणात जिमी परेराने एक दातही गमावला. समोरच्या मुलाच्या गर्लफ्रेंडला उद्देशून आक्षेपार्ह उद्गारांप्रकरणी जिमी अडचणीत सापडला होता. मात्र त्याने माफी मागितली आणि समेट घडून आला.

अँग्लो इंडियन असोसिएशनचे तत्कालीन अध्यक्ष सर हेन्री गिडनी आणि उपाध्यक्ष फ्रँक अँथनी यांनी उपस्थितांना संबोधित करताना शुभेच्छा दिल्या होत्या. नव्या प्रजासत्ताकाप्रती आपण निष्ठा अर्पण करायला हवी असं मतही त्यांनी व्यक्त केलं होतं. अँथनी यांना आदरांजली म्हणून त्यांच्या नावाने शाळा सुरू झाल्या आहेत.

राष्ट्रपती भवनातल्या शाही मेजवानीची चर्चा अनेक दिवस रंगली होती. तत्कालीन राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद, पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, इंदिरा गांधी, सरदार पटेल, मौलाना आझाद, सरदार बलदेव सिंग तसंच कपूरथळाच्या राजकुमारी अमृत कौर यांचा समावेश होता. पश्चिम पंजाब आणि सिंध प्रांतातून भारतात स्थलांतरित झालेल्या तसंच इथून पाकिस्तानात गेलेल्या नागरिकांसाठी त्यांनी मोलाचं कार्य केलं होतं.

काश्मीर गेटचे पंडित रामचंदर यांनी तत्कालीन आठवणींना उजाळा दिला. राणी व्हिक्टोरिया यांची सुवर्णजयंती आणि 1911 मध्ये भरलेला दरबार या ऐतिहासिक क्षणांच्या तुलनेत प्रजासत्ताकदिनी दिल्ली जास्त नटली होती.

1873 मध्ये जन्मलेल्या सर हेन्री गिडने यांनी त्यावेळी काढलेले उद्गार सूचक होते. गिडने यांनी ब्रिटिश...


...़ैसले का सम्मान करता हूं."

काँग्रेसच्या पराभवावर त्यांनी जास्त बोलणं टाळलं. काय चुका झाल्या, यावर काँग्रेस कार्यकारिणी समितीच्या बैठकीत होईल असं ते म्हणाले.

कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना ते म्हणाले, "घाबरण्याची गरज नाही. आम्ही मेहनत करत राहू. शेवटी विजय आपलाच होईल."

मात्र एकापाठोपाठ पराभूत होत चाललेल्या नेत्यांना पाहून लखनौमधील एक काँग्रेस नेते आम्हाला म्हणाले, "आमच्या विश्वासार्हतेत मोठी घट झाली आहे. लोकांना आमच्या आश्वासनांवर आता विश्वास नाही. आम्ही जे सांगत आहोत, त्यावर ते विश्वास ठेवत न... उर्वरित लेख लिहा:

ँग्रेसचे काही विश्लेषक खासगी चर्चांमध्ये मान्य करत आहेत.

मोदींकडून राहुल गांधींचा असा पराभव पहिल्यांदाच झालेला नाही. 2014 साली त्यांच्या पक्षाला केवळ 44 जागा मिळाल्या होत्या. मात्र तेव्हा राहुल यांना पराभवासाठी पूर्णपणे जबाबदार ठरवलं नव्हतं, कारण तेव्हा ते पक्षाध्यक्षही नव्हते.

परंतु त्यानंतर अनेक विधानसभा निवडणुकांमध्ये राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वाखालील काँग्रेसला पराभव सहन करावा लागला. राहुल वास्तवापासून खूप दूर आहेत, त्यांना काहीही माहिती नाही," अशी टीका त्यांच्यावर सतत झाली.

सोशल मीडियावर त्यांना 'पप्पू' म्हटलं जाऊ लागलं आणि त्यांचे मीम्स बनवले गेले. ते एक विनोदी पात्र झाले होते.

एका सामान्य कुटुंबातील नरेंद्र मोदी राहुल गांधीच्या घराण्यावरून त्यांना सतत लक्ष्य करत राहिले. आपल्या सभांमध्ये त्यांना 'नामदार' म्हणून संबोधित करू लागले. राहुल आपल्या कामगिरीवर नाही तर घराण्यामुळे या उच्च स्थानी पोहोचले आहेत, असं मोदी लोकांना सतत पटवून देत राहिले.

नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह

काँग्रेसचे कार्यकर्ते खासगी चर्चांमध्ये सांगताना म्हणतात, "राहुल हे एक साधे व्यक्ती आहेत, त्यांच्यामध्ये प्रतिस्पर्ध्याचा मुकाबला करण्याची इच्छा नाही आणि चलाखी नाही."

त्यामुळे याला राहुल यांना निरुपयोगी म्हणावं की गांधी ब्रँडला निरुपयोगी म्हणावं?

भारतीय राजकारणात सतत प्रकाशझोतात राहिलेल्या नेहरू-गांधी या नावांची चमक आता फिकट झाली आहे. विशेषतः शहरी मतदार आणि तरुणांनी या नावाला नाकारलं आहे. नेहरू आणि इंदिरा गांधी यांच्या कार्यकाळातील कामाला आता काहीही अर्थ उरलेला नाही.

ते काँग्रेसला 2004-2014च्या शासनकाळावरून जोखतात. या काळात काँग्रेस नेतृत्वाखालील आघाडी सरकारवर भ्रष्टाचाराचे गंभीर आरोप झाले.

गुरुवारच्या निकालांवरून हे आरोप अजूनसुद्धा ताजे असल्याचं दिसलं आणि त्याच दृष्टीने ते अजून पाहात आहेत, हे सिद्ध झालं आहे. राहुल सामान्य मतदारांशी जोडून घेऊ शकले नाहीत.

गांधींचा पुनर्जन्म

पण काँग्रेसचे लोक राहुल गांधी किंवा त्याचंया नावाला पराभवासाठी जबाबदार धरत नाहीत. राहुल यांना अमित शाह यांच्यासारख्या सहकाऱ्याची गरज आहे, असा सल्ला त्यांच्या पक्षाचे एक कार्यकर्ते देतात.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजपा अध्यक्ष अमित शाह यांना गुजरात आणि देशात भाजपाच्या विजयाची रणनीती बनवण्याचं श्रेय दिलं जातं.

काँग्रेस कार्यकर्ते उघडपणे राहुल यांना जबाबदार...


...ा 'कूल' व्यक्ती म्हणून ओळखलं जातं. पण गृहमंत्री अमित शाह यांना याठिकाणी खलनायक म्हणून पाहिलं जातं. संपूर्ण तामिळनाडूमध्ये हीच परिस्थिती आहे.

आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणा या तेलुगू राज्यांमध्येही राहुल गांधीबद्दलचं मत अशाच स्वरुपाचं आहे.

हैदराबाद येथील उस्मानिया युनिव्हर्सिटीतील पत्रकारिता विषयाच्या माजी प्राध्यापक पद्मजा शॉ म्हणतात, "उत्तर भारतातील मीडियामध्ये राहुल गांधी यांच्यावर निशाणा साधला जातो. पण इथं असं नाही. इथल्या सत्ताधारी प्रादेशिक पक्षांना कुणाचाही धोका नाही हे इंग्रजी माध्यमांना मा... उर्वरित लेख लिहा:

ं. राहुल गांधी यांचा राजकीय अनुभव अजून कमी आहे. त्यांच्या नव्या राजकारणाला किती यश मिळतं हे पाहणं महत्त्वाचं ठरेल."

राहुल गांधी हे आता राजकारणात परिपक्व झाले आहेत, असं शशि कुमार यांना वाटतं. ते म्हणतात, ही राहुल गांधी यांची स्वतःची शैली आहे. नवीन पीढी दिखाऊपणाच्या राजकारणाने प्रभावित होत नाही. हेच राहुल गांधी सांगत आहेत."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री 8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा )


...ा 100 बॅटरीजनी टायगर हिलवर एकाचवेळी गोळे डागले. त्याआधी मिराज 2000 विमानांनी 'Pave-way laser-guided bomb(लेझरनी नेम धरून डागलेले 'पेव्ह-वे नावाचे बॉम्ब') डागत पाकिस्तानचे बंकर उद्ध्वस्त केले होते.

त्यापूर्वी जगभरामध्ये कुठेही इतक्या उंचीवर अशाप्रकारच्या आयुधांचा वापर करण्यात आला नव्हता.

90 अंशांची खडी चढण

याभागाची पाहणी केल्यानंतर भारतीय सैनिकांनी पूर्वीकडील चढणीवरून जाण्याचा निर्णय घेतला. हा जवळपास 90 अंशांचा खडा चढ होता आणि त्यावर चढणं जवळपास अशक्यप्राय होतं.

पण हा एकमेव मार्ग होता जिथून ... उर्वरित लेख लिहा:

च्यातल्या आठ जणांना ठार केलं. दोन जण पळून जाण्यात यशस्वी झाले. त्यांनी वर जाऊन त्यांच्या साथीदारांना सांगितलं की खाली आम्ही फक्त सातजण आहोत."

मृतदेहांवरही गोळीबार

योगेंद्र पुढे सांगतात, "काही वेळातच 35 पाकिस्तान्यांनी आमच्यावर हल्ला करत आम्हाला चहुबाजूंनी घेरलं. माझे सर्व 6 सोबती मारले गेले. मी भारतीय आणि पाकिस्तानी सैनिकांच्या मृतदेहांमध्ये पडलो होतो. पाकिस्तान्यांना सगळ्या भारतीयांना ठार मारायचं होतं म्हणून ते मृतदेहांवरही गोळ्या झाडत होते."

"डोळे मिटून मी मृत्यूची वाट पाहू लागलो. माझे पाय, हात आणि इतर शरीरात जवळपास 15 गोळ्या घुसल्या होत्या, पण तरीही मी जिवंत होतो."

यानंतर जे झालं ते अगदी एखाद्या चित्रपटातल्या दृश्यासारखं होतं.

योगेंद्र सांगतात, "आमची सगळी हत्यारे पाकिस्तानी सैनिकांनी गोळा केली. पण माझ्या खिशात ठेवलेला ग्रेनेड त्यांना कळला नाही.  माझी सगळी ताकद पणाला लावत मी ग्रेनेड खिशातून काढला, त्याची पिन काढली आणि तो पुढे जाणाऱ्या पाकिस्तानी सैनिकांवर भिरकावला. तो ग्रेनेड एका पाकिस्तानी सैनिकाच्या हेल्मेटवर पडला आणि त्याच्या चिंधड्या उडाल्या. एका पाकिस्तानी सैनिकाच्या मृतदेहाजवळ पडलेली रायफलही मी उचलली होती. मी केलेल्या फायरिंगमध्ये पाच पाकिस्तानी सैनिक मारले गेले."

ओढ्यामध्ये उडी

तेव्हाच पाकिस्तानी वायरलेसचा संवाद योगेंद्र सिंह यांच्या कानावर पडला. ते सांगत होते की इथून माघार घ्या आणि 500 मीटर खाली असणाऱ्या भारताच्या MMG बेसवर हल्ला करा.

तोपर्यंत योगेंद्र यांचं खूप रक्त वाहिलं होतं आणि शुद्धीत राहणं त्यांना कठीण जात होतं. तिथूनच जवळ एक ओढा वाहत होता. त्याच अवस्थेत त्यांनी या ओढ्यात उडी मारली. पाच मिनिटांमध्ये हे वाहत 400 मीटर खाली आले.

योगेंद्र सिंह यादव कुटुंबीयांसोबत

तिथे भारतीय सैनिकांनी त्यांना ओढून बाहेर काढलं. तोपर्यंत इतका रक्तस्राव झालेला होता की त्यांना समोरचं दिसतही नव्हतं. पण जेव्हा त्याचे सीओ खुशहाल सिंह चौहान यांनी त्यांना विचारलं, "तू मला ओळखलंस का?" तेव्हा यादव यांनी थरथरत्या आवाजात उत्तर दिलं, "मी तुमचा आवाज ओळखला. जय हिंद साहेब!"

योगेंद्र यांनी खुशहाल सिंह चौहान यांना सांगितलं की पाकिस्तान्यांनी टायगर हिल सोडला असून ते आता आपल्या MMG बेसवर हल्ला करण्यासाठी येत आहेत. यानंतर योगेंद्र सिंह यादव बेशुद्ध झाले.

काही वेळानंतर जेव्हा पाकिस्तानी सैनिकांनी तिथे हल्ला केला तेव्हा...


...ा 600च्या आसपास आहे.

या गावातल्या दोन-तीन घरांमध्ये गॅस आहे. बाकी सर्व महिला चुलीवरच स्वयंपाक करतात.

गॅसची योजना का नाकारली असा प्रश्न मी अनेक महिलांना विचारला, त्याच्याकडून त्यावेळी एकाच प्रकारची उत्तरं आली.

त्यापैकी प्रतिक्षा पवार सांगतात, "गॅस घेतला तर आमचं रेशनवरचं रॉकेल बंद होईल. इथं पावसाळ्यात 3-3 दिवस लाईट नसतात, तेव्हा रॉकेलचाच दिवा लावावा लागतो. मग ते रॉकेल कुठून आणायचं? योजना द्यायला आले होते, पण आम्हीच त्यांना नको सांगितलं."

त्या पुढे बोलताना इतर सर्व महिलांना वाटते ती भीतीसुद्धा ... उर्वरित लेख लिहा:

ं समाज म्हणून उपद्रव मूल्य कमी आहे, त्यांच्याकडे प्रबळ नेता नाही, त्यामुळे हा समाज मागे पडला आहे. गैरआदिवासी समाजातल्या लोकांनी त्यांची स्थिती सुधारण्यासाठी काम करणं गरजेचं आहे."

"या आदिवासींची स्थिती तुम्ही पाहून आलात ना, तुम्हाला खरोखर वाटतं का की भारताला स्वातंत्र्य मिळालं म्हणून," डॉ. परहर यांनी माहिती देतादेता सवाल उपस्थित केला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा अलिकडेच प्रकाशित झालेलं संशोधन म्हणजे तीन गोष्टी परिणाम कसा करतात ते सांगतं - यात तुमच्या 'एक्स'विषयी वाईट गोष्टींचा विचार करा, तुमचे त्या व्यक्तीवर किती उपकार आहेत त्याचा विचार करा आणि तुमच्या आधीच्या पार्टनरबरोबरच्या भावनांचा स्वीकार करा, याशिवाय तुम्हाला तुमच्या 'एक्स'चा काहीही संबंध नसलेल्या चांगल्या गोष्टींमध्ये अडकवून घेणं पण गरजेचं आहे.

आता परफेक्ट कुणीच नसतं ना, ज्यांना हे करून पाहायचंय त्यांच्या पूर्वीच्या पार्टनरविषयीच्या भावनिक प्रतिक्रिया देण्यास भाग पाडते, शिवाय या तीनही गोष्टी ... उर्वरित लेख लिहा:

यकॉलॉजीचा वापर करायला सांगतात.

एका लाइफ कोचचा 'हाऊ टू गेट ओव्हर' या व्हिडिओतून तुम्ही तुमच्या प्रेमाच्या व्यक्तीला भेटलाच नसतात तर वगैरे सांगतात, पण यातील प्रत्येक गोष्ट तुम्हाला पटणारी नसतेच.

मग तुम्ही स्वतःलाच विचारा, `तुमच्या पुढच्या पार्टनरमध्ये यासारखे गुण मिळणं शक्य आहे का?'

मला माझ्या 'एक्स'मधलं काय आवडायचं? तो अतिशय प्रेमळ होता. जगात अन्य प्रेमळ लोकं असतील ना? अर्थात असतील.

या विचारानं मला माझ्या नातेसंबंधांची तीव्रता कमी करणं जमायला लागलं.

प्रेमभंगाच्या सुरुवातीस हे इतकं सोपं नव्हतं, पुराखालून बरंच पाणी वाहिलेलं होतं, सुरुवात वाईटच होती, लोकं दुःख व्यक्त करायचे आणि मलाही पुन्हा पुन्हा दुःख व्हायचं.

पण हळूहळू वेळ जात होता, माझा 'एक्स' प्रियकर अगदीच परफेक्ट नव्हता, त्याच्यासारखी आकर्षकता मला इतरामध्ये शोधता येत होती, हे इतकंही खूप झालं की.

हे रिपोर्ट एकत्र केल्यावर एक योजना आखता येते : तुम्हाला जे वाटतंय ते स्वीकारा, स्वतःला वाईट वागण्याची मुभा द्या, आपल्या कुटुंबीयांशी आणि मित्र-मैत्रिणींशी बोला आणि गरज पडलीच तर सरळ समुपदेशकाकडे जा.

तुम्ही एखादी दैनंदिनी लिहू शकता, सोशल मीडिया टाळा, त्रास होईल अशा कुठल्याही गोष्टी डिलीट करा, तुमचं लक्ष दुसरीकडे गुंतवा, घाईत निर्णय घेऊ नका, तुमच्या एक्सबरोबर काही संपर्क ठेवू नका, अगदी खासगीतही त्याचा विचार करू नका. त्याच्या चांगल्या बाजूंचा विचार करा आणि स्वतःला समजवा या सगळ्या गोष्टी तुम्हाला दुसऱ्या व्यक्तीत पण मिळू शकतात.

अर्थात, वेळ हे जखमेवरचं उत्तम औषध आहे.

प्रेमभंगातून बाहेर पडण्याची ही प्रक्रिया कितीकाळ चालू शकते?

तुम्ही प्रेमभंगाचं गाणं गात राहिलात तर यातून बाहेर पडणं अवघड असतं. एका अभ्यासात साधारण तीन महिने (साधारणपणे 11 आठवडे) एका व्यक्तीला प्रेमभंगातून बाहेर पडायला लागतात असं म्हटलं आहे.

मला तर वाटतं, प्रेमभंग काही विज्ञान नाही.

मला यातून बाहेर पडायचंय हे ठरवायलाच मला सहा महिने लागले. त्या वेळेस तर मी अगदीच तयार नव्हते.

जेव्हा मी अर्थपूर्ण कनेक्शनच्या समर्थतेवर विश्वास ठेवायला लागले, त्याक्षणापासून मला माझ्या एक्सची अजिबात आठवण येईनाशी झाली.

माझी वैयक्तिक गोष्ट म्हणजे - प्रेमभंगातून बाहेर येणं ही विरोधाभास असणारी गोष्ट होती, कारण प्रेम ही माझ्यासाठी सगळ्यात सुलभ भावना होती.

यातली एक गंमत माहिती आहे का? तुम्ही स्वतःला प्रेमायोग्य...


...ा असं वाटतं की सभागृहातील सदस्यांनी पुन्हा निवडून यावं. त्याने आनंद होईल. स्पीकर महोदया तर नक्की जिंकून येतील. माझ्या तसंच सभागृहातील सदस्यांच्या शुभेच्छा तुमच्या पाठीशी आहेत. आवश्यकता असेल तर आम्ही आमचा उमेदवार तुमच्यावतीने उभा करू.

तुम्ही सर्वांना एकत्रित घेऊन जाण्याचा विचार मांडलात. त्यानुसार तुमचं आचरणही होतं. त्यासाठी तुम्हाला विशेष शुभेच्छा. याबरोबरंच पंतप्रधानजी, सोनियाजी तसंच तुमच्या सगळ्या सहकाऱ्यांना मन:पूर्वक शुभेच्छा. विरोधी पक्ष सदस्यांनाही मनापासून शुभेच्छा. सगळ्यांना चांगलं आयुआ... उर्वरित लेख लिहा:

निरोप घेत आहोत त्याच भावनेसह आपण परत येऊ शकू आणि सद्भावना व सौहार्दासह 16 वी लोकसभा चालवू. याच शुभेच्छा देऊन मी माझं भाषण समाप्त करते."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा असहाय्य प्रयत्न आहे. शरद पवारांबद्दल बोलण्याची लायकी आहे का त्यांची. जो माणूस कालपर्यंत मोदींना शिव्या देत होता, त्यांच्याकडूनच उमेदवारी घेतो. भाजपात जाऊन बहुजनांच्या गोष्टी आम्हाला शिकवताय. कोणतीही राजकीय पार्श्वभूमी नसलेल्या माझ्यासारख्या माणसाला शरद पवारांनी इथपर्यंत आणलं आहे," असं जितेंद्र आव्हाड यांनी यावेळी सांगितलं.

"असे अनेक गोपीचंद महाराष्ट्रात झाले आहेत. पवारांच्या उंचीलाही ते स्पर्श करू शकत नाहीत. शरद पवारांवर बोलताना जी भाषा वापरली आहे त्याचा मी तीव्र निषेध करतो. त्यांना गंभीर पर... उर्वरित लेख लिहा:

्य बहुजन समाजाच्या उद्धारासाठी खर्च केलं त्या आदरणीय साहेबांवर टीका करून तुम्ही सर्व बहुजनांच्या बातम्या दुखावल्या आहेत. पडळकर तुमचं जितकं वय नाही, तितकी पवार साहेबांची कारकीर्द आहे."

सूर्यावर थुंकण्याचे प्रयत्न-धनयंज मुंडे

"राजकारणात नेम-फेम मिळवायचे असले की साहेबांवर टीका करायची हे समजून अनेकजण उचलली जीभ लावली टाळ्याला या उचापती करतात. सूर्यावर थुंकण्याचे प्रयत्न न करता डिपॉझिट, अस्तित्व टिकून राहील, देवांच्या खोट्या शपथा घ्याव्या लागणार नाही, हे पाहावे. बिरोबा यांना सुबुद्धी देवो," असं ट्वीट राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि सामाजिक न्यायमंत्री धनंजय मुंडे यांनी केलं आहे.

ते पुढे म्हणतात, 'मंडल आयोग, नामविस्तार, बहुजनांच्या कल्याणासाठी विविध योजना राबवून पवार साहेबांनी आम्ही बहुजनांच्या आयुष्याचं सोनं केलं हे महाराष्ट्राला वेगळं सांगायची गरज नाही. पण भाजपने दिलेल्या आमदारकीची परतफेड करण्यासाठी यांना वायफळ गोष्टी कराव्या लागतात याचं वाईट वाटतं'.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा अस्लखितपणे बोलणारा भाऊ हाजी अशरफ दुबईमध्ये रहायचा. त्यांचा जावई - गुलाम सरवर नेहमी दिल्लीला जाऊन सोनं तस्करी करणाऱ्या हरबन्स लाल यांना भेटायचा.

1963मध्ये 'टाईम्स ऑफ इंडिया'ने दिलेल्या बातमीमुळे सेठ आबिद यांचं नाव पहिलांदा भारतीय माध्यमांमध्ये झळकलं. पाकिस्तानच्या गोल्ड किंगचे भारतामध्ये संबंध असून त्यांच्या लहान बहिणीच्या पतीला दिल्लीमध्ये सोन्याच्या 44 विटांसह अटक करण्यात आल्याची बातमी 'टाईम्स ऑफ इंडिया'ने छापली.

ब्रिटीश एअरवेजमध्ये काम करणाऱ्या चार्ल्स मेलॉनीना ब्रिटनमधला सेठ आबिदचा 'फॅस... उर्वरित लेख लिहा:

ा दिला - 'पाकिस्तानाच्या इतिहासातील स्मगलिंगचं सर्वात मोठं प्रकरण' आणि 'पाकिस्तानचा गोल्ड किंग.'

जागतिक पातळीवरील तस्करी कारवायांमध्ये सहभागी असल्याचा आरोप सेठ आबिद यांच्यावर लावण्यात आला.

'सेठ आबिद आंतरराष्ट्रीय तस्करी प्रकरणांची' चौकशी करण्यासाठी पंतप्रधान भुट्टो यांनी एका विशेष लवादाची स्थापना केली. या लवादासमोर अनेक साक्षीदारांचे जबाब नोंदवले, पण अनेकवेळा नोटीसा देऊनही सेठ आबिद हजर झाले नाहीत.

सेठ यांच्या अटकेचा मुद्दा हा पाकिस्तानातल्या वर्तमानपत्रांमधल्या चर्चेचा विषय तर झालाच पण भुट्टो सरकारसाठी ही केस म्हणजे 'स्टेट रिट' (State Writ)चं उदाहरण बनली.

पाकिस्तानात 'मोस्ट वाँटेड'

या 'मोस्ट वाँटेड' व्यक्तीला शोधून काढण्यासाठी पाकिस्तानच्या इतिहासातलं सगळ्यात मोठं ऑपरेशन सुरू करण्यात आलं होतं. यासाठी पाकिस्तानी लष्कर, पोलीस, रेंजर्स आणि नौसेनेच्या अधिकाऱ्यांची छापा पथकं तयार करण्यात आली होती.

कराचीतल्या सेठ आबिद यांच्या घरावरही छापा टाकण्यात आला. तिथून मोठ्या प्रमाणात परदेशी चलन आणि सोन्याच्या विटा हस्तगत करण्यात आल्या. सेठ आबिद उत्तर नाजिमाबादमधल्या त्यांच्या प्रेमिकेला भेटण्यासाठी येणार असल्याचं 1977मध्ये कराची कोस्ट गार्डला समजल्यानंतर तिथेही छापा टाकण्यात आला पण त्याआधीच सेठ आबिद तिथून फरार झाले होते.

नंतर सप्टेंबर 1977मध्ये सेठ आबिद यांनी 'स्वेच्छेने' झिया उल् हक यांच्या लष्करी सरकारसमोर आत्मसमर्पण केलं आणि जप्त करण्यात आलेली आपली संपत्ती परत मिळवण्यासाठी चर्चा केली.

जिना पोस्ट ग्रॅज्युएट मेडिकल सेंटर हॉस्पिटल (JPMC) ची उभारणी आणि अब्बासी शहीद हॉस्पिटलचा बर्न वॉर्ड यासाठी शेठ आबिद यांनी लेफ्टनंट जनरल जहांनजेब अरबाब यांच्याकडे 1 लाख 51 हजार रुपयांची देणगी दिल्याचं त्यावर्षीच्या डिसेंबरमध्ये लष्करी सरकारने माध्यमांना सांगितलं.

यानंतर सेठ यांची गणना व्यावसायिक गुन्हेगार म्हणून न होता समाज आणि देशाच्या भल्यासाठी मोठ्या मनाने देणगी देणारे  पक्के 'देशभक्त' म्हणून होऊ लागली.

पाकिस्तानातल्या अणुकार्यक्रमाशीही त्यांचं नाव जोडलं गेल्यानंतर त्यांची ही लोकप्रियता आणखीनच वाढली.

1985-86मध्ये पाकिस्तानच्या संसदेत 'सेठ आबिद इंटरनॅशनल स्मगलिंग केस'वर चर्चा झाली आणि यानंतर चौधरी निसार अली यांच्या अध्यक्षतेखालच्या नॅशनल असेंब्लीच्या विशेष समितीने - SCNAने या केसची जबाबदारी घेतली.

1958मध्ये कराची...


...ा आमच्या बाळाला सुरक्षा मिळणार का यासंदर्भात निर्णय झाला. त्याला उपाधी मिळणार नाही हेही स्पष्ट करण्यात आलं. मात्र त्यावेळी जी कुजबूज मी ऐकली त्याने मला धक्का बसला. बाळाचा रंग काळा असेल का यासंदर्भात लोक बसत असत. हे कोण बोललं हे मी सांगणार नाही. मी नाव सांगितलं तर त्यांची प्रतिमा मलिन होईल. हॅरीने मला ही गोष्ट सांगितली कारण लोक त्याच्याशी यासंदर्भात बोलत असत.

6. 'मला जगायचं नव्हतं'

मला तिथे राहायचं नव्हतं. मला जगावंसं वाटत नव्हतं. हॅरीला हे सांगताना मला खजील झाल्यासारखं वाटत होतं. कारण त्याने ... उर्वरित लेख लिहा:

ं होतं. मात्र तीन वर्षात राजघराण्यातल्या कोणीही यावर काहीही बोललं नाही.

राजघराण्याची अजून प्रतिक्रिया नाही

या मुलाखतीनंतर राजघराण्यानं त्यांचं म्हणणं अजून मांडलेलं नाही. ते मांडल्यावर आम्ही इथे अपडेट करू.

पण राणी एलिझाबेथ यांचे माजी माध्यम सचिव चाल्स अँन्सन यांनी बीबीसीला सांगितलं की राजघराण्यात वंशद्वेषाचा लवलेशही नाहीये.

राजघराण्याच्या चरित्रकार पेनी जुनोर यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं की "त्यांना खासगी आयुष्य जगायचं होतं म्हणून ते तिकडे गेले. पण जाहीर मुलाखत देऊन खासगी आयुष्य कसं जगता येईल हे मला कळत नाही. ते शांत बसून शांतपणे जगू शकले असते. या मुलाखतीमुळे ब्रिटिश राजघराण्यातल्या प्रत्येकाचं नुकसान झालं आहे."पण प्रिन्स हॅरी यांनी आपली आजी राणी एलिझाबेथ यांच्याविषयी आजही आदर आणि प्रेम वाटत असल्याचं सांगितलं. पण वडील प्रिन्स चार्ल्स यांच्या वागण्यामुळे मी नाराज असल्याचं ते म्हणाले. याआधी हॅरी यांची आई प्रिन्सेस डायना यांनाही काहीशा अशाच परिस्थितीतून जावं लागलं होतं. पुढे त्यांचा घटस्फोट झाला आणि नंतर अपघातात निधन झालं. या इतिहासाची पुनरावृत्ती होऊ नये, म्हणून आपण बाहेर पडलो, असं हॅरी म्हणाले. ब्रिटनमध्ये 21व्या शतकातही राजेशाही कशी, असा प्रश्न विचारणाऱ्यांना या मुलाखतीमुळे बळ मिळालं आहे. रिपब्लिक नावाच्या राजेशाहीविरोधी समूहाने म्हटलं आहे - "ब्रिटनच्या भल्यासाठी आणि राजघराण्यातल्या तरुणांच्या भल्यासाठी ही सडकी राजेशाहीची संस्था जाणं गरजेचं आहे."

36 वर्षीय हॅरी हे इंग्लंडच्या राणींचे नातू असून, राजघराण्याचे सहावे वारसदार आहेत.

त्यांच्या आई प्रिन्सेस डायना, यांचा मृत्यू हॅरी 12 वर्षांचे असताना झाला. इतक्या लहान वयात मातृछत्र गमावणं हा हॅरी यांच्यासाठी खूपच मोठा धक्का होता. गेल्या 20 वर्षात या गोष्टीचा माझ्या वैयक्तिक आयुष्यावर मोठा परिणाम झाला असं हॅरी म्हणाले होते.

प्रिन्स हॅरी आणि मेगन एंगेजमेंटनंतर पहिल्यांदाच जगासमोर

हॅरी यांनी 10 वर्ष लष्करात काम केलं. ते अफगाणिस्तानमध्येही दोनदा कार्यरत होते. 2015मध्ये लष्करातून बाजूला झाल्यानंतर त्यांनी चॅरिटी सेवेवर भर दिला आहे.

2016मध्ये त्यांची मेगन मर्कल यांच्याशी भेट झाली. दोन वर्षांनंतर हॅरी आणि मेगन मर्कल यांचं लग्न झालं. या दांपत्याला आर्ची नावाचा मुलगा आहे.

गेल्या वर्षी, हॅरी आणि मेगन यांनी महत्त्वपूर्ण घोषणा केली. राजघराण्याचे वरिष्ठ सदस्य या...


...ा आहे.

4. डीएसके यांच्यावरील धड्याचे करायचे काय?

पुणे विद्यापिठाच्या वाणिज्य शाखेच्या पहिल्या वर्षाच्या अभ्यासक्रमातील यशोगाथा या पुस्तकातील 'वास्तू उद्योगातील अग्रणी डी.एस. कुलकर्णी' हे प्रकरण विद्यार्थ्यांना शिकवायचं की नाही असं संभ्रमाचं वातावरण प्राध्यापकांमध्ये आहे. 'लोकसत्ता'नं यासंदर्भात बातमी दिली आहे.

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या वाणिज्य शाखेच्या अभ्यासक्रमात या प्रकरणाचा समावेश आहे. या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती 2013 मध्ये प्रकाशित झाली आहे. ठेवीदारांची फसवणूक केल्याप्रकरणी ... उर्वरित लेख लिहा:

वोच्च असेल असंही खंडपीठानं स्पष्ट केलं. केजरीवाल सरकारच्या वतीनं पी. चिदंबरम, गोपाळ सुब्रमण्यम आणि इंदिरा जयसिंह यांनी युक्तिवाद केला.

निकालानंतर केजरीवाल यांनी सायंकाळी मंत्रिमंडळाची बैठक बोलावली आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानुसार दिल्ली सरकारच्या सर्व अधिकाऱ्यांना काम करण्याचे आदेश दिले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा उघडा पडेल. शिवाय, या उपक्रमामुळे राज्यातील भूजल पातळीही वाढणार नाही. जलसंधारण कार्यक्रमात पाणी दिसण्याला जादा महत्त्व देऊन पाणी मुरण्याकडे दुर्लक्ष होतं, असल्याची खंत पुरंदरे यांनी व्यक्त केली.

"महाराष्ट्रातील बहुतेक भाग हा बसाल्ट खडकाचा बनला आहे. या खडकामध्ये पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता कमी असते. त्यामुळे सर्वसामान्यापणे महाराष्ट्रात भूगर्भातील पाणीसाठा कमी असतो," असंही त्यांनी सांगितलं.

अर्थतज्‍ज्ञ प्रा. एच. एम. देसरडा यांच्या पुढाकाराने या योजनेच्या त्रूटीविषयी मुंबई उच्च न्यायलयात जनहित... उर्वरित लेख लिहा:

यांनी दिली.

या योजनेत पाणलोट क्षेत्राच्या कामांवर भर देण्यात येत आहे. एकूण कामे शास्त्रशुद्ध केली जात आहेत, असा त्यांनी दावा केला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा एका अभ्यासात आढळलं आहे.

5. पुरुषांसाठी विशेष उपयोगी

उंटाची काळजी कशी घ्यायची?

बाळाची काळजी घेणं, त्याचं संगोपन ही केवळ स्त्रीची जबाबदारी असल्याचा समज आहे. मात्र घरातील, शेतातील किंवा व्यावसायिक कामासाठीच्या प्राण्यांची काळजी ही बरेचदा पुरूषच घेतात. त्यामुळे त्यांना एकप्रकारे पालकत्वाचा आनंद मिळतो.

6. कुत्र्यांना आजाराचा वास येतो

तुमचा पेट अनेकदा तुम्हाला एकटेपणा घालवण्यात मदत करतो

कुत्र्यांची घ्राणेंद्रीय क्षमता मानवापेक्षा दहा हजार पट अधिक असते. म्हणजेच जे वास आपल्याला येत नाहीत, असे अ... उर्वरित लेख लिहा:

्फूर्तपणे बोलतात, असं कुणीही सांगेल.

तसंच शेतकरी किंवा व्यावसायिक उपयोगासाठीच्या प्राण्यांचे मालक आपल्या प्राण्याच्या आरोग्यासाठी नेहमी एकमेकांच्या संपर्कात राहतात.

9. शब्दांशिवाय संवाद

प्राण्यांशी मैत्री राहिली की आणखी मित्र बनवता येतात

प्राण्यांना बोलता येत नाही. मात्र तरीही ते संवाद साधतात. फक्त आपल्याला त्यांचे संकेत आणि देहबोली समजायला हवी. एकदा का आपल्याला हे जमलं की मग माणसांशीही नेमका संवाद साधण्यास मदत होईल.

शब्देविण संवादाचं हे कौशल्य आपल्याला वाटतं त्याहून खूप जास्त उपयोगाचं आहे. शब्दांशिवायच्या संवादाचे तज्ज्ञ डॉ. अलबर्ट मेहराबियन सांगतात की, "आपण रोज 60% ते 90% संवाद न बोलता साधत असतो." म्हणजे विचार करा, हे संवाद कौशल्य तुम्ही आत्मसात करू शकलात तर तुमच्या वैयक्तिक आणि व्यावसायिक आयुष्यात याचा किती उपयोग होऊ शकतो.

10. प्राण्यांबद्दल संवेदनशील रहा

प्राण्यामुळे निसर्गाशी तुम्ही एक संवेदनशील नातं जपू शकता.

शेवटी काय तर प्राणी आपल्यासाठी काय करू शकतात यापेक्षा आपण त्यांच्यासाठी काय करू शकतो, हे जास्त महत्त्वाचं. एखादा प्राणी विकत घ्यायचा तुमचा विचार असेल तर तुम्ही त्याला उत्तम आयुष्य जगण्याची दुसरी संधी देत आहात.

शेतीतील किंवा व्यावसायिक वापरातील प्राण्यांबद्दल आपल्या मनात आदर असेल तर त्यांची देखभाल उत्तम प्रकारे होते. शिवाय त्यातून समाधानही मिळतं.

जंगली प्राण्यांचं म्हणाल तर पर्यावरणाची काळजी घेणं हाच त्यांच्या सुरक्षेसाठीचा सर्वात योग्य मार्ग आहे.

आपल्या या प्रयत्नातून हे जग अधिक सुंदर होईल, यात शंका नाही.

हेही पाहिलंत का?

हे नक्की वाचा

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा एनएससीआय डोम कोव्हिड सेटंरमध्ये आरोग्यसेवा देणाऱ्या वरिष्ठ लॅप्रोस्कोपिक गायनेकोलॉजिस्ट डॉ. नीता वर्टी सांगतात, "स्तनपान करताना ड्रोपलेटमुळे किंवा इतर गोष्टींच्या संपर्कातून जन्मानंतर बाळाला कोरोनाची लागण होते. अशी प्रकरणं समोर आली आहेत. मात्र, गर्भाशयात बाळाला संसर्ग होणं खूप दुर्मिळ आहे. जगभरात हाताच्या बोटावर मोजण्याइतक्या केसेस आहेत. प्लॅसेंटामधून संसर्ग होत नाही असा समज होता. मात्र, गर्भाशयात इंन्फेक्शन होण्याची शक्यता आहे हे आता दिसून आलंय."

"ब्रेस्ट मिल्कमध्ये व्हायरस नसतो. त्यामुळे आई... उर्वरित लेख लिहा:

ाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा कमी पाठिंबा होता.

अर्थात ही झाली मे महिन्यातली गोष्ट. आता ऑक्टोबर महिन्यात या परिस्थितीत बदल होऊ शकतो, पण निवडणुकीला सामोरं जाताना भाजपची स्थिती जास्त मजबूत असेल एवढा मात्र याचा अर्थ नक्कीच होतो.

देश पादाक्रांत करण्याची घाई

दुसरी बाब आघाड्यांच्या राजकारणाशी संबंधित आहे.

२०१४ आणि २०१९ मध्ये एक फरक आहे. तेव्हा लोकसभेच्या निवडणुकीनंतर अचानकपणे राज्यातील पक्षीय स्पर्धेची चौकट बदलली होती. दोन्ही आघाड्या मोडल्या आणि मुख्यतः चौरंगी लढती झाल्या. आता पुन्हा एकदा भाजप आणि शिवसेना यांची युती झाली आह... उर्वरित लेख लिहा:

ासून उलगडत गेलं. शिवसेनेऐवजी छोट्या स्थानिक पक्षांच्या बरोबर जाऊन आपला कार्यभाग साधण्यावर भाजपचा भर राहिला आणि संकुचित राजकीय स्वार्थावर गुजराण करणार्‍या नव्या-जुन्या छोट्या पक्षांची त्याला साथ देखील मिळाली.

पण विरोधी पक्ष म्हणून बसायला संकोच वाटून शिवसेनेने तडजोड पत्करली आणि आता अलीकडच्या लोकसभेच्या निवडणुकीत भाजपाशी तह करून टाकला. आधी तडजोड, नंतर तह आणि अखेरीस मनसबदारी असा सेनेचा प्रवास चालू असल्याचं दिसतं.

त्यांच्या आताच्या आघाडीतून जसा दोघांचाही फायदा होईल अशी शक्यता आहे तशीच या आघाडीत जोखीमसुद्धा आहे. लोकसभेच्या यशानंतर दोन्हीकडून मुख्यमंत्रिपदाची बाशिंगं बांधून दिवसागणिक दावे-प्रतिदावे चालले आहेत.

ते जरी आपण लटकं भांडण म्हणून सोडून द्यायचं ठरवलं तरी भाजपच्या दृष्टीनं त्यांचे जास्तीत जास्त उमेदवार निवडून येणे आणि त्याचबरोबर शिवसेनेचे मर्यादित उमेदवारच निवडून येणे हे चित्र सर्वाधिक सोयीचं असेल तर शिवसेनेच्या दृष्टीने, भाजपचे गेल्या खेपेपेक्षा कमी आणि त्यांचे स्वतःचे मागच्या पेक्षा जास्त उमेदवार निवडून यायला हवेत! म्हणजे त्यांची अंतिम उद्दिष्टं एकमेकांच्या पेक्षा भिन्न असणार.

वर ज्या सर्वेक्षणाचा उल्लेख केला त्यानुसार एक गमतीशीर बाब पुढे येते : कॉंग्रेस आणि भाजप या दोघांनाही मत देणार्‍या दर तीन मतदारांपैकी दोघे जण (म्हणजे ६५-६६ टक्के) पुन्हा त्याच पक्षाला मत देण्याची शक्यता आहे. राष्ट्रवादीच्या बाबतीत ही शक्यता ५० टक्के एवढीच आहे - म्हणजे त्यांच्या लोकसभेच्या मतदारांपैकी निम्मेच त्यांना विधानसभेत मत देऊ असे म्हणाले.

पण शिवसेनेच्या बाबतीत हे प्रमाण सर्वात कमी आहे. शिवसेनेला लोकसभेसाठी मत देणार्‍या मतदारांपैकी फक्त चाळीस टक्के एवढेच मतदार विधानसभेसाठी त्याच पक्षाला मत देऊ असे म्हणाले! शिवसेनेचे तब्बल ३५ टक्के मतदार विधानसभेसाठी भाजपकडे जाणार असे म्हणाले आहेत. ही बाब त्या दोन पक्षांमधली 'तुझे नि माझे जमेना' या प्रकारच्या तणावपूर्ण संबंधांची चुणूक दाखवणारी आहे.

याचा अर्थ या निवडणुकीत भाजपशी युती करण्याच्या बाबतीत शिवसेनेची कोंडी झालेली दिसते. युती केली नाही तर नुकसान आणि युती केली तरी नुकसान अशी ही विचित्र कोंडी आहे. गेली पाच वर्षं धरसोड करीत राहून, सत्तेची सोयरीक तर हवी पण संसाराची बंधनं मात्र नकोत अशा तोर्‍यात राहून शिवसेनेनं ही कोंडी ओढवून घेतली आहे.

राष्ट्रवादीच्या लोकसभेच्या मतदारांपैकी...


...ा करण्यात गुंतला आहे.

वातावरण कोरडं असताना सौदीत पाणी येतं कुठून

वर्ल्ड बँकेच्या रिपोर्टनुसार सौदी अरेबिया आताही आपल्या जीडीपीच्या दोन टक्के पैसा पाण्यावरच्या सबसिडीसाठी खर्च करतो. याच रिपोर्टच्या म्हणण्यानुसार 2050 पर्यंत मध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिकन देशांना आपल्या जीडीपीच्या 14 टक्के पैसा पाण्यावर खर्च करावा लागेल.

मध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिकेत जगाच्या एकूण लोकसंख्येपैकी 6 टक्के लोक राहतात. मात्र तिथं दोन टक्क्यांपेक्षाही कमी पाणी आहे, ज्याचा पुन्हा वापर होऊ शकेल. हा प्रदेश जगातला सर्वात भय... उर्वरित लेख लिहा:

अरेबियासुद्धा याच देशांपैकी एक आहे.

सौदी भूगर्भातील पाण्याचा भरपूर वापर करत आहे, मात्र पाऊस नसल्याने जमिनीत पुन्हा पाणी साठण्याचा दुसरा मार्ग नाहीए.

पाणी संपलं तर पर्याय काय?

समुद्रातील पाण्यापासून मीठ वेगळं करणं हा एक उपाय आहे. या प्रक्रियेला डिससॅलिनेशन म्हणतात. जगभर हा उपाय प्रसिद्ध आहे. वर्ल्ड बँकेनुसार मध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिकेतील देशांमध्ये डिससॅलिनेशनची प्रक्रिया इतर जगाच्या तुलनेत अर्धी आहे. जगातल्या 150 देशांमध्ये समुद्रातील पाण्यातून मीठ वेगळं करुन त्याचा वापर केला जातो.

इंटरनॅशनल डिससॅलिनेशन असोसिएशन (आयडीए) च्या अंदाजानुसार जगभऱातील 30 कोटी लोक डिससॅलिनेशन केल्यानंतर मिळणाऱ्या पाण्याचा रोजच्या वापरासाठी उपयोग करतात. अर्थात डिससॅलिनेशनची प्रक्रिया महाजटिल आहे. वीजेची निर्भरताही याच डिससॅलिनेशन प्लांटवर अवलंबून आहे.

पाणी नसताना सौदीत शेती कशी करतात?

यामुळे कार्बन उत्सर्जन होतं. यात जीवाश्म इंधनाचाही वापर होतो. वैज्ञानिकांच्या दाव्यानुसार यामुळे समुद्रातील जैवविविधतेवरही परिणाम होत आहे.

आयडीएचे सरचिटणीस शैनोन मॅकार्थींच्या म्हणण्यानुसार "खाडीच्या देशांमध्ये डिससॅलिनेशन प्रक्रियेमुळे पाणी घराघरात पोहोचवले जाते. काही देशांमध्ये यावरचं अवलंबित्व तब्बल 90 टक्क्यांवर पोहोचलं आहे."

मॅकार्थी सांगतात "या देशांसमोर डिससॅलिनेशनशिवाय कुठलाही पर्याय नाहीए. याप्रकारच्या अपारंपरिक पाण्यावर मोठा खर्चही होतो. अर्थात गरीब देशांना हे परवडणारं नाही. त्यामुळेच येमेन,लिबिया आणि वेस्ट बँक परिसरात लोक भूगर्भातील पाण्यावरच अवलंबून आहेत.

तलमीज अहमद यांच्या म्हणण्यानुसार सौदी श्रीमंत आहे, पण अन्न आणि पाण्याबाबत पूर्णत: असुरक्षित आहे.

ते सांगतात "खाण्यापिण्याचं सगळं साहित्य सौदी परदेशातून खरेदी करतो. तिथं खजूर सोडून कशाचंही उत्पादन होत नाही. भूगर्भातील पाण्यावर सौदी चालणार नाही, कारण ते जमिनीत शिल्लकच राहिलेले नाही.. गेल्या 50 वर्षापासून सौदी समुद्रातील पाण्यातून मीठ बाजूला काढून त्याचा वापर करत आहे. इथं दरवर्षाला नवे डिससॅलिनेशन प्लांट लावले जातात, आणि अपग्रेड केले जातात. आणि हे प्रचंड खर्चिक आहे. हे गरीब देशांच्या आवाक्याबाहेरचं आहे. येमेन एवढा खर्च करण्यासाठी सक्षम नाहीए. मला माहिती नाही, की भविष्यात डिससॅलिनेशन किती सुलभ होईल किंवा त्यात किती अडचणी येतील"

सौदीत झाड तोडणं गुन्हा आहे

रॉयटर्स या...


...ा करायची नाही," असं मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस पुण्यात झालेल्या कार्यकर्ता संमेलनात म्हटलं होतं. इतकंच नाही तर राज्यात युतीच्या 43 जागा येतील आणि 43वी जागा बारामतीची असेल असंही मुख्यमंत्र्यांनी म्हटलं होतं.

पवार घराण्यातील लोकांना लक्ष्य करणं हे मोदी-शाह यांच्या रणनीतीचा महत्त्वपूर्ण भाग आहे, असं ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर यांना वाटतं. "शरद पवार हे मोदी विरोधकांचं नेतृत्व करत आहेत. काँग्रेसने गेल्या पाच वर्षांत काहीच केलं नाही. त्यामुळे ते नामशेष झाले आहेत असा समज भाजपने करून घेतला आहे. त्य... उर्वरित लेख लिहा:

भाजपला स्पष्ट बहुमत मिळालं तर मोदींसाठी ही एक मोठी इनिंग ठरू शकते. जर जोड-तोड वालं सरकार आलं तर मोदींचा प्रभाव तितका राहणार नाही असं भाजपला वाटतं त्यामुळे ते जास्तीत जास्त ठिकाणी जिंकण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

कोण आहेत सुप्रिया सुळेंच्या विरुद्ध उभ्या असलेल्या कांचन कुल?

माजी आमदार सुभाष कुल यांची सून आणि दौंडचे आमदार राहुल कुल यांची पत्नी कांचन कुल यांना भाजपने उमेदवारी दिली आहे. कुल कुटुंबीयांचा दौंड, भोर, इंदापूर तालुक्यात प्रभाव आहे.

भाजपच्या उमेदवार कांचन कुल

कुल कुटुंबीय 1962 पासून राजकारणात आहे. कांचन कुल यांचे सासरे सुभाष कुल हे 1990 ते 2001 दरम्यान आमदार होते. त्यांच्या अकाली निधनानंतर कांचन कुल यांच्या सासू रंजना कुल या पोटनिवडणुकीत विजयी झाल्या. तर कांचन कुल यांचे पती राहुल कुल हे 2014 साली आमदार म्हणून निवडून आलेले आहेत.

स्टार प्रचारक असूनही बारामतीबाहेर सुप्रिया सुळे का जात नाहीत?

सुप्रिया सुळे या बारामतीतच अडकून पडल्या आहेत असंही म्हटलं जात आहे. सुप्रिया सुळे या राष्ट्रवादीच्या स्टार प्रचारक असून त्यांना त्यांच्या मतदारसंघाबाहेर कुणीही पाहिलं नाही, असं म्हटलं जात आहे.

सुप्रिया सुळे यांनी हा आरोप फेटाळला आहे.

बीबीसी मराठीला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये त्या म्हणाल्या, पहिल्या टप्प्यात आमचा फक्त एकच उमेदवार उभा होता आणि तिथे शरद पवार प्रचाराला गेले होते. निवडणूक असो वा नसो माझे राज्यात दौरे ठरलेले असतात आणि त्याप्रमाणे मी दौरे करत असते, असं त्या म्हणाल्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा कालखंडातही या मठामुळे सलोखा प्रस्थापित होऊ शकला. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान सोव्हियत सेनेने या मठात काम करणाऱ्या पुजाऱ्यांना मठ सोडण्यापूर्वी पवित्र गोष्टी त्यांच्याबरोबर नेण्याची अनुमती दिली होती," असं पुतिन आवर्जून सांगतात.

"साम्यवाद आणि ख्रिश्चन धर्मांत यांच्यात खूप साम्य आहे. बोल्शेव्हिक क्रांतीचे नेते व्लादिमीर लेनिन यांची तुलना ते ख्रिश्चन धर्मातल्या चर्चच्या पवित्र अवशेषांची करतात."

पाचवा स्तंभ

याच विषयाशी निगडीत आणखी एक डॉक्युमेंटरी सरकारी टेलीव्हिजन चॅनेलवर दाखवण्यात आली. या डॉक्यु... उर्वरित लेख लिहा:

ांच्या प्रवक्तेपदी नियुक्ती होणं, हा निव्वळ योगायोग नक्कीच नाही.

गेल्या काही वर्षांत भ्रष्टाचाराच्या आरोपांमुळे तसंच जीवनमान खालावल्यामुळे निर्माण झालेली असंतुष्टता असतानाही रशियाची जनता देशाच्या पुनर्उभारणीच्या भावनिक मुद्यावर एकवटली आहे.

याव्यतिरिक्त सरकारी सर्वेक्षणानुसार पुतिन पुन्हा राष्ट्राध्यक्षपदी निवडून येतील, असं 80 टक्के नागरिकांना वाटतं.

मात्र सरकारला अद्याप विजयाची खात्री नाही. निवडणुकीत पुतिन यांच्याविरोधात उभे असलेले अलेक्सी नेवलेन्यी यांना एका खटल्यात अपराधी ठरवून निवडणूक लढवण्यापासून रोखलं आहे. अनेकजणांनी हे प्रकरण म्हणजे राजकीय कुभांड असल्याचं म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा क्रमांकावर होता. युरोपियन युनियनमधल्या कोणत्याही देशापेक्षा हा देश आघाडीवर आहे.

लसीकरण मोहीमेची परिणामकारक अंमलबजावणी हे सर्बियाच्या यशाचं गमक आहेच पण सोबतच लसीसाठी त्यांनी धोरणात्मकरित्या केलेले करारही यासाठी कारणीभूत आहेत. रशिया आणि चीन हे दोन्ही देश पूर्व युरोपात जम बसवण्यासाठी धडपडतायत. आणि रशियाची स्पुटनिक 5 लस आणि चीनची सायनोव्हॅक लस अशा दोन्ही लशी उपलब्ध असणाऱ्या मोजक्या देशांपैकी सर्बिया एक आहे.

कागदोपत्री सर्बियन नागरिकांना फायझर, स्पुटनिक किंवा सायनोफार्म लस निवडण्याचा पर्याय दिल... उर्वरित लेख लिहा:

केली होती.

ऑक्सफर्ड आणि अॅस्ट्राझेनकाने तयार केलेली लस जानेवारी महिन्यामध्ये भारत सरकारने स्वीकारली आणि आता सिरम इन्स्टिट्यूटमध्ये या लशीच्या 24 लाख डोसेसचं दररोज उत्पादन करण्यात येतंय.

भारतामध्ये लस पुरवणाऱ्या दोन कंपन्यांपैकी ही एक कंपनी आहे. हीच कंपनी ब्राझिल, मोरक्को, बांगलादेश आणि दक्षिण आफ्रिकेलाही लस पुरवठा करत आहे.

अदर पूनावाला सांगतात, "मला वाटलं होतं की उत्पादन तयार झालं की हा तणाव संपेल. पण सगळ्यांना खुश ठेवणं हे सगळ्यात मोठं आव्हान आहे. मला वाटलं होतं की इतर अनेक उत्पादक पुरवठा करू शकतील. पण दुर्दैवाने आताच्या घडीला, 2021च्या किमान पहिल्या आणि कदाचित दुसऱ्या तिमाहीत तरी पुरवठ्यामध्ये फार मोठी वाढ झालेली पहायला मिळणार नाही."

उत्पादनाचं प्रमाण एका रात्रीत वाढवता येणार नसल्याचं ते म्हणतात.

"या गोष्टींना वेळ लागतो. लोकांना वाटतं सिरम इन्स्टिट्यूटकडे जादूची छडी आहे. आम्ही जे काही करतो त्यात चांगले आहोत, पण आमच्याकडे कोणतीही जादूची छडी नाही."

अदर पूनावालांनी गेल्या वर्षीच्या मार्च महिन्यातच उत्पादनासाठीची तयारी सुरू केली आणि ऑगस्टपासून या लशीसाठी आवश्यक काचेच्या कुपी आणि घटकांचा साठा करून ठेवायला सुरुवात केली.

उत्पादनादरम्यान किती लस निर्माण होते याचा आकडा कमी जास्त होऊ शकतो किंवा उत्पादनाच्या अनेक टप्प्यांमध्ये गोष्टी बिघडूही शकतात.

"ही गोष्ट विज्ञानासोबतच सगळं काही जुळवून आणण्याच्या कलेचीही आहे," अगाथे डेमरैस सांगतात.

ज्या उत्पादक कंपन्या आता निर्मितीला सुरुवात करत आहेत, त्यांना प्रत्यक्ष लस उत्पादनासाठी अनेक महिने लागणार आहेत. शिवाय कोरोनाच्या नवीन प्रकारच्या विषाणूसाठी (व्हेरियंट) जर लशीच्या बूस्टर डोसची  गरज लागली, तर त्यासाठीही हेच लागू होईल.

भारताला लस पुरवठा करण्याला आपलं प्राधान्य असल्याचं पूनावाला सांगतात. यासोबतच कोव्हॅक्स योजनेद्वारे ही लस आफ्रिकेलाही पुरवण्यात येणार आहे.

WHO, गावी (Gavi) ही लशीसाठीची योजना आणि CEPI - सेंटर फॉर एपिडेमिक प्रिपेअर्डनेस या सगळ्यांनी मिळून कोव्हॅक्स ही योजना आखली आहे. जगातल्या प्रत्येक देशामध्ये परवडणाऱ्या दरात लस पोहोचवणं हे याचं उद्दिष्टं आहे.

ज्या देशांना लस घेणं परवडणार नाही, त्यांना एका विशेष निधीच्या मार्फत ही लस पुरवण्यात येईल. उरलेले देश यासाठी पैसे देतील पण या योजनेद्वारे लस घेतल्याने त्यांना ती तुलनेने कमी दरात मिळेल....


...ा खान बरेलवी यांचा दर्गा आहे. त्यांना मानणाऱ्या समर्थकांसाठी हा दर्गा तीर्थक्षेत्राप्रमाणे आहे.

देवबंद आणि बरेलवी या दोन विचारपंथांमध्ये मोठा फरक नाही. काही गोष्टींमध्ये मात्र मतभिन्नता आहे.

बरेलवी विचारपंथानुसार मोहम्मद पैगंबर सर्वज्ञानी आहेत. विश्वातल्या सगळ्या सगुणनिर्गुण गोष्टींची त्यांना कल्पना आहे. ते सर्वव्यापी आहेत आणि विश्वाच्या पसाऱ्यावर त्यांची दृष्टी आहे.

सुफी इस्लाम

देवबंद विचारपंथाला हा विचार मान्य नाही. देवबंद विचारपंथानुसार अल्लानंतर नबी महत्वाचे आहेत. पण, नबी हे मानव आहेत अस... उर्वरित लेख लिहा:

सतील त्यांचं पालन करावं.

मात्र विवादास्पद प्रसंगी कुराण आणि हदीसचा शब्द अंतिम राहील. असं ते मानतात.

पैगंबरांच्या काळात इस्लामचं जे स्वरुप होते त्याचा प्रचार व्हावा असं सल्फी समुदायाचं मत आहे.

इब्ने तैमिया (1263-1328) आणि मोहम्मद बिन अब्दुल वहाब (1703-1792) यांनी या विचाराला पुष्टी दिली.

अब्दुल वहाब यांच्यामुळेच या समुदायाला वहाबी नाव मिळाले. आखाती देशांमधील इस्लामिक विद्वान या समुदायानं मांडलेल्या संकल्पनांनी प्रभावित आहेत.

या समुदायाचे वैशिष्ट्य म्हणजे धार्मिकदृष्ट्या ते अत्यंत कट्टर असतात आणि मूलतत्ववादाला पाठिंबा देतात.

सौदी अरेबियाचं राजघराणं याच विचारांचं आहे. अल कायदाचा म्होरक्या ओसामा बिन लादेनही सल्फी विचारप्रवाहाचा समर्थक होता.

सुन्नी बोहरा

सुन्नी बोहरा मुस्लीम

भारतातील गुजरात, महाराष्ट्र आणि पाकिस्तानातील सिंध प्रांतात व्यापारउदीम क्षेत्रात जे मुसलमान कार्यरत आहेत यापैकी अनेकजण बोहरा मुस्लिम असतात.

बोहरा शिया आणि सुन्नी दोन्ही पंथांमध्ये असतात. सुन्नी बोहरा हनफी इस्लामिक कायद्याचं पालन करतात.

पण, सांस्कृतिकदृष्ट्या शिया पंथियांच्या चालीरीतींशी साधर्म्य असते.

अहमदिया

बर्लिनमधील अहमदीया मशिद

हनफी इस्लामिक कायद्याचं पालन करणाऱ्या समुदायाला अहमदिया म्हटलं जातं.

या समुदायाची स्थापना भारतातल्या पंजाबमधल्या कादियानमध्ये मिर्झा गुलाम अहमद यांनी केली होती.

मिर्झा गुलाम अहमद, नबी यांचाच अवतार असल्याचं या समुदायाच्या अनुयायींचं म्हणणं आहे.

मिर्झा यांनी नवा शरियतचा कायदा मांडला नाही. पैगंबरांनी सांगितलेल्या शरियतचंच हा समुदाय पालन करतो.

पैगंबरांनंतर जगभरात अल्लानं दूत पाठवण्याची परंपरा बंद झाली यावर मुसलमानांच्या बहुतांशी संप्रदायांमध्ये एकमत आहे.

पण, अहमदिया समुदायाच्या म्हणण्यानुसार मिर्झा यांना नबीचा दर्जा प्राप्त आहे.

या मुद्यावरून मुसलमानांमध्ये तीव्र मतभेद आहेत. मुसलमानांमधील एक मोठ्ठा वर्ग अहमदिया समुदायाला मुसलमान मानतच नाही.

पण, तरीही भारत, पाकिस्तान आणि इंग्लंडमध्ये या समुदायाच्या अनुयायांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर आहे.

पाकिस्तानात अधिकृतपणे अहमदिया समुदायाला इस्लाममधून वगळण्यात आलं आहे.

शिया

शिया मुस्लीम

सुन्नी पंथियांच्या तुलनेत शिया पंथाचे आचारविचार, धर्मविषयक विचार भिन्न असतात.

पैगंबरांनंतर दूत पाठवण्याऐवजी इमामांची नियुक्ती केली जावी या विचारांचे ते समर्थक...


...ा खान यांच्या कार्यालयातल्या एका सूत्राने आम्हाला पाकिस्तान भारतावर कधी हल्ला कारणार, याची तारीख खात्रीलायकरीत्या सांगितली होती."

ते म्हणाले, "हा संदेश वायरलेसवरून सांकेतिक भाषेत आला होता. हा कोड वाचताना चुकून दोन दिवस आधीची तारीख वाचण्यात आली. त्यामुळे हवाई दलाला अलर्ट राहण्यास सांगण्यात आलं. दोन दिवस काहीच न झाल्याने हवाई दल प्रमुखांनी काव यांना सांगितलं की आम्ही हवाई दलाला इतके दिवस सतर्क नाही ठेऊ शकत. त्यावर काव यांनी हवाई दलाला आणखी काही दिवस वाट पाहण्यास सांगितलं."

अखेर 3 डिसेंबरला पाक... उर्वरित लेख लिहा:

ंना नाही म्हणू शकत नाही. जेव्हा कुणी नेता कारमध्ये चढतो किंवा उतरतो तेव्हा अतिरेक्यांना गोळी चालवण्याची संधी असते. अशा वेळी माझे दोन्ही हात रिकामे असले पाहिजेत. शिवाय त्यांच्या कारमध्ये आणखी एक व्यक्तीही असणं आवश्यक आहे."

काव यांनी इंदिरा गांधींना हे सांगितल्यानंतर त्यांनी हे समजून घेतलं. त्यांनंतर त्यांनी आपली पर्स आणि छत्री त्या व्यक्तीकडे देणं बंद केलं. पण भारतात आल्यानंतर त्यांनी ही सवय पुन्हा सुरू केली.

काव यांना उंची कपड्यांचा शौक होता. यादव सांगतात, "निवृत्तीनंतर मी त्यांना नेहमी सूट आणि टायमध्येच पाहिलं आहे. कधीकधी ते खादीचा कुर्ताही वापरायचे. त्यांची शरीरिक ठेवण खेळाडूसारखी होती. त्यांच्याकडं एक घोडाही होता. ते म्हणायचे की त्यांचा निम्मा पगार घोड्यावरच खर्च होतो. ते त्यावेळचे 'बेस्ट ड्रेस्ड पर्सन' होते आणि त्यांच्याबद्दल अनेक अधिकाऱ्यांना असूयाही वाटायची."

RAWसोबत काम केलेले आर. के. यादव यांनी मिशनR&AW हे पुस्तक लिहिलं आहे.

रॉचे निवृत्त अतिरिक्त संचालक राणा बॅनर्जी यांनी बीबीसीला सांगितलं की, काव यांचं बनियन जाळीदार असायचं. हे बनियन कलकत्त्याच्या गोपाळ होजियरी या कंपनीत बनायचं. ही कंपनी नंतर बंद पडली, तरीही काव यांच्यासाठी ते बनियन बनवून पाठवायचे.

राणा सांगतात, "माझी नियुक्ती कलकत्त्यात झाली, तेव्हा मला एका अधिकाऱ्यानं सांगितलं की मला आणखी एक काम करावं लागणार. ते म्हणजे, काव यांना गोपाळ होजियरीमधून बनियन पाठवणं. मला काव यांचाच एकदा फोन आला आणि मी त्यांना सांगितलं की बनियन पाठवल्या आहेत. पण मी पाठवलेल्या बनियन त्यांच्यापर्यंत पोहोचण्याआधीच मला त्या बनियनची रक्कम, म्हणजे 25 रुपये पोहोचले होते. ती इतके काटेकोर होते."

जनता सरकारकडून चौकशी

1977 मध्ये इंदिरा गांधी निवडणुका हरल्या आणि मोरारजी देसाई सत्तेत आले. मोरारजींना संशय होता आणीबाणीच्या काळात घडलेल्या मुस्कटदाबीत काव यांचाही हात होता. त्यांनी काव यांना तसं विचारूनही टाकलं. काव यांनी हे आरोप फेटाळले आणि हवी तर चौकशी करा, असं मोरारजींना सांगितलं.

त्यानंतर एस. पी. सिंह समिती नेमण्यात आली, जिने आणीबाणीत काव यांची काही भूमिका नव्हती, असा अहवाल दिला. RAWचे अधिकारी काव यांच्या या दिलखुलास व्यक्तिमत्त्वाची आजही आठवण करतात.

RAWचे पहिले संचालक रामेश्वरनाथ काव आणि इंदिरा गांधी यांचे प्रधान सचिव पी. एन धर

अतिरिक्त सचिव पदावर काम केलेल्या ज्योती सिन्हा...


...ा खूप वय असलेला पेशंट आला आणि त्याच्या जगण्याची काही आशाच नसेल तर त्याच्या ऐवजी दुसऱ्या कुणावर उपचार केले जातात. यावेळी त्या पेशंटवर किती जण अवलंबून आहेत, उपचारानंतर घरी गेल्यावर त्या व्यक्तीची काळजी घेण्यासाठी कुणी आहे की नाही या गोष्टींचाही विचार केला जातो, असं रॉयटर्सने स्थानिक डॉक्टरांच्या हवाल्याने म्हटलं आहे.

लोंबार्डी या ठिकाणी 17 मार्चपर्यंत कोरोनाच्या रुग्णांची संख्या 1,135 इतकी होती. पण भागातील इंटेसिव्ह केअर बेडची संख्या 800 आहे. तेव्हा हा निर्णय घ्यावा लागत आहे की कुणावर उपचार केले... उर्वरित लेख लिहा:

िलेटर 50,000 रुपयांमध्ये मिळणार आहे.

सध्या यावर काम सुरू आहे. आधी 10-15 व्हेंटिलेटर्स बनवून ते हॉस्पिटलला दिले जातील आणि त्यांच्याकडून फीडबॅक आल्यानंतर उत्पादनाचं काम सुरू होईल, असं नोक्का रोबोटिक्सचे सह-संस्थापक निखिल कुरेले सांगतात.

या व्हेंटिलेटर्समध्ये इतर व्हेंटिलेटर सारखी फीचर्स नसतील पण कोरोनाच्या पेशंटवर उपचार होतील इतकी काळजी यात घेण्यात आल्याचं कुरेले सांगतात. ट्रायल्स झाल्यावर उत्पादनाला सुरुवात होईल असं त्यांनी सांगितलं.

भारतीय अवकाश संशोधन संस्था (ISRO) ने सध्या रॉकेट निर्मितीचं काम बाजूला ठेवलं आहे.

तिरुअनंतपूरम येथील विक्रम साराभाई स्पेस सेंटरचे संचालक एस. सोमनाथ यांनी टाइम्स ऑफ इंडियाला सांगितलं की ISRO सध्या व्हेंटिलेटर आणि सॅनिटायजर्स बनवून वितरीत करत आहे.

मारुती-सुझुकी कंपनीने भारतात AgVa हेल्थकेअर सोबत करार केला आहे. त्यानुसार दर महिन्याला किमान 10,000 व्हेंटिलेटर्स तयार होऊ शकतात.

AgVa हेल्थ केअर कंपनी व्हेंटिलेटर्स बनवते पण त्यांना मोठ्या प्रमाणात उत्पादन करण्याचा अनुभव नाही. मारुती-सुझुकी कंपनीला कार बनवण्याचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. दोन्ही कंपन्यांनी एकत्र मिळून काम केल्यास महिन्याला 10,000 व्हेंटिलेटर्सचं उत्पादन होऊ शकतं, असा विश्वास मारुतीचे चेअरमन आर. सी. भार्गव यांनी व्यक्त केला आहे.

भारताचे आरोग्य सचिव लव अगरवाल यांनी माहिती दिली आहे की BHEL आणि संरक्षण मंत्रालयाकडून जून महिना संपेपर्यंत 40,000 व्हेंटिलेटर्स बनवले जाणार आहेत.

जगभरात तेजीत सुरू आहेत व्हेंटिलेटर्सचं उत्पादन

फक्त भारतातच नाही तर जगभरात अनेक मोठ्या कंपन्या सध्या व्हेंटिलेटर्स बनवण्याच्या कामात गुंतल्या आहेत.

ब्रिटन सरकारने देशातील इंजिनिअरिंग फर्म्सला आवाहन केलं आहे की तुमचं काम तात्पुरतं बाजूला ठेऊन व्हेंटिलेटर्सच्या निर्मितीमध्ये सरकारला मदत करावी.

जर्मनीमध्ये फियाट, मर्सडीज, निसान, जनरल मोटार्स या कंपन्यांनी मेडिकल इक्विपमेंट बनवण्याच्या कामात शक्य तितकी मदत करू, असं म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा गोष्टीची कबुली दिली, ते म्हणाले जनता काँग्रेस आघाडीच्या बाजूने होती पण आम्ही कमी पडलो. 25 ऑक्टोबरला एएनआयला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी देखील ही खंत बोलून दाखवली. आमची मुळात ताकद कमी होती. आम्ही पूर्ण शक्तिनिशी उतरलो पण त्याचा तितका फायदा झाला नाही, असं शरद पवार म्हणाले.

आठ मंत्र्यांना घरचा रस्ता

या निकालानंतर आम्ही समाधानी आहोत असं भाजपनं म्हटलं असलं तरी ते खरंच आनंदी आहेत का, हा प्रश्न आहे. सत्ताधारी पक्षातल्या आठ मंत्र्यांना घरचा रस्ता दाखवण्यात आला आहे, ह... उर्वरित लेख लिहा:

्रिय झालं आणि त्यांना मतदान झालं. पण ज्याप्रमाणे ही निवडणूक भाजपनं एक पक्ष म्हणून लढली तशी निवडणूक काँग्रेसनं पक्ष म्हणून लढली नाही. अन्यथा वेगळं चित्र आपल्याला पाहायला मिळालं असतं, असं हर्डीकर सांगतात.

पक्षांतराला लोकांनी नापसंती दिली का?

भाजपनं मोठ्या प्रमाणात बाहेरून नेते आणले होते. मधुकर पिचड आणि त्यांचा मुलगा वैभव पिचड, राधाकृष्ण विखे पाटील, राणा जगजीत सिंह, गोपीचंद पडळकर, नितेश राणे, गोपालदास अग्रवाल, हर्षवर्धन पाटील.

यांपैकी वैभव पिचड, गोपीचंद पडळकर, हर्षवर्धन पाटील यांचा पराभव झाला आहे. याचाच अर्थ असा की पक्षांतराचा सरसकट फायदा किंवा नुकसान भाजपला झालं नाही. स्थानिक समीकरणांनुसार या जागा आल्या आहेत. त्याच बरोबर बाहेरून आलेल्या उमेदवारांमुळे पक्षातल्या काही उमेदवारांना तिकीट देण्यात आलं नाही. त्यांपैकी 10-12 बंडखोर म्हणून उभे राहिले आणि निवडून आले. त्यांची संख्या ते पुन्हा पक्षात येतील, असंही देवेंद्र फडणवीस यांनी 24 तारखेला झालेल्या पत्रकार परिषदेत म्हटलं आहे.

2. शिवसेना

ज्याप्रमाणे भाजपला शिवसेनेच्या युतीचा फायदा झाला त्याच प्रमाणे शिवसेनेला देखील भाजपचा फायदा झाला असं म्हणावं लागेल. शिवसेनेनी 124 जागा लढवल्या आणि त्यांच्या 56 जागा निवडून आल्या.  शिवसेनेला 90 लाख 49 हजार मतं पडली आहेत.

त्यांच्या मतांची टक्केवारी ही 16.4 टक्के इतकी आहे. गेल्या विधानसभेत शिवसेना स्वबळावर लढली होती, तेव्हा 19 टक्के मतदान पडलं होतं. पण यावेळी युतीत लढल्यानंतर त्यांच्या मतांची टक्केवारी कमी झाल्याचं चित्र दिसत आहे.

शिवसेनेसाठी फायद्याच्या ठरलेल्या गोष्टी

ठाकरे कुटुंबातली तिसरी पिढी म्हणजेच आदित्य ठाकरे थेट निवडणुकीच्या रिंगणात उतरल्यामुळे शिवसैनिकांचा उत्साह वाढल्याचा शिवसेना खासदार संजय राऊत यांनी म्हटलं होतं. आदित्य ठाकरे यांनी वरळीतून निवडणूक लढवली आणि ते निवडूनही आले.

शिवसेना आणि भाजपमध्ये लोकसभा निवडणुकीच्या आधीच धुसफूस सुरू होती. शिवसेनेचं मुखपत्र सामनातून शिवसेनेनी भाजपवर टीका केली होती. दोन्ही पक्ष एकत्र आल्यावर देखील ही टीका थांबली नाही. इतकंच नाही तर निवडणुकीच्या वेळी पीकविमा, कर्जमाफी या गोष्टींचाही त्यांनी विरोध केला.

आरे कॉलनीमध्ये MMRCने जी वृक्षतोड सुरू केली होती. त्याचा आदित्य ठाकरेंनी विरोध केला होता. विरोधकांची जागा घेण्याचाच शिवसेनेनी प्रयत्न केल्याचं गेल्या चार-पाच वर्षांत दिसलं...


...ा घरातले लोक अनेक वर्षांपासून पंचायतीत आहेत. पण हे प्रकार कधीच झाले नाहीत. महेश यांची तक्रार आम्ही पुढे गटविकास अधिकाऱ्यांकडे करणार आहोत."

गावातल्या निवडणुकीच्या निकालाच्या शक्यतांबद्दल ते सांगतात, "आमच्या गावात जिग्नेश यांचा काहीच प्रभाव नाही. इथले दलित आम्ही सांगू त्यांनाच मत देऊ. तसंही आम्ही मत काँग्रेस आणि भाजपाला बघून नाही तर स्थानिक उमेदवाराला बघून देतो."

'त्यांना दलित सरपंच नको होता!'

अहमदाबादकडे येताना मेहसाणा जिल्ह्यातील हेडवा हनुमंत ग्रामपंचायतीत आमची भेट सरपंच संजय परमार यांच्या क... उर्वरित लेख लिहा:

त मला कधीही दलित असल्याचं जाणवलं नाही. पण पंचायतीत आल्यावर मला दलित असल्याची जाणीव झाली. पंचायत समितीत काम करताना मला कायम माझ्या जातीची जाणीव व्हायची," त्यांनी सांगितलं.

'जिग्नेश यांनी वेगळा पक्ष काढावा'

या गुजरात निवडणुकीत नव्याने उदयाला आलेल्या जिग्नेश मेवाणीच्या रुपात वर आलेल्या दलित लहरीच्या प्रभावाबद्दल बोलताना संजय जास्त आशावादी नाहीत.

"जिग्नेशच्या आंदोलनात माझ्यासारख्या अनेक लोकांना धैर्य मिळालं आहे. पण या आंदोलनामुळे राजकीय यश मिळेल का? मी शंकाच आहे."

"पण मला जिग्नेश यांना सांगायचं आहे, की काँग्रेस असो वा भाजपा, कोणत्याच पक्षाला साथ देऊ नये. आणि गुजरातमधील दलितांची वेगळी राजकीय ओळख निर्माण करावी," संजय सांगतात.

भाजपाच्या बाजूनंही कौल

मेहसाणा जिल्ह्यात आकाबा गावातील दलित सरपंच मनुभाई परमार बऱ्याच काळापासून भाजपा कार्यकर्ते म्हणून सक्रिय आहेत.

पण गुजरात निवडणुकांबाबत त्यांचं मत महेश आणि संजय यांच्या मतांशी जुळत आहे.

बीबीसीशी बोलताना त्यांनी राज्याच्या निवडणुकीत भाजप विजयी होणार असल्याचा दावा केला.

परमार सांगतात, "गुजरातमध्ये दलितांची अवस्था वाईट आहे. हे तथ्य पूर्णपणे नाकारलं जाऊ शकत नाही. पण दलितांच्या या स्थितीसाठी भाजप जबाबदार नाही. ही प्रशासनिक समस्या नसून सामाजिक रूढी-परंपरांमुळे उद्भवलेली परिस्थिती आहे."

"गुजरात सरकारनं दलितांसाठी खूप काम केलं आहे. रमनलाल व्होरा आणि आत्माराम परमारसारख्या नेत्यांनी आमच्या समाजासाठी खूप काम केलं आहे. म्हणून यावेळीही आम्ही भाजपलाच मत देणार."

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ा घेऊ शकतो.

3. युरोपीय महासंघाची कसोटी

कोरोना विषाणूंची साथ युरोपीय महासंघासाठी मोठी परीक्षा आहे. मात्र, हे संकट युरोपीय महासंघाला अधिक बळकट करण्यात महत्त्वाचा ठरू शकतो.

जुलैमध्ये 4 दिवस चाललेल्या बैठकीनंतर युरोपीय महासंघातील देशांनी कोरोना संकटाचा सामना करण्यासाठी 86000 मिलियन डॉलरचा फंड स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला. कोरोना संकटाचा सर्वाधिक परिणाम झालेल्या देशांसाठी हा निधी उभारण्यात येत आहे.

यापैकी 4,45,000 मिलियन डॉलर मदतीसाठी तर उर्वरित 4,10,000 मिलियन डॉलर कमी व्यादरावर कर्ज रुपात दे... उर्वरित लेख लिहा:

ी ठरवला. या कालावधीत भविष्यात दोघांचे संबंध कसे असतील, व्यापाराचे नियम कसे असतील, यावर चर्चा केली.

ब्रेक्झिटमुळे 1973 साली स्थापन झालेली भागीदारी तुटली आहे. 1973 साली ब्रिटनने युरोपीय आर्थिक कम्युनिटीशी हातमिळवणी केली होती.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज संध्याकाली 8 वाजता बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


...ा छावण्यांमध्ये जमा करण्यात आलेल्या आहेत. इथे या गुरांसोबत त्यांच्या मालकालाही ताडपत्रीखाली रहावं लागतं.

 उघड्यावरच्या शौचाची प्रथा थांबवण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या मोहीमेअंतर्गत सुमारे 75 नवीन संडास बांधण्यात आलेले आहेत. पण पाणीच नसल्याने ते वापरता येत नाहीत. बहुतेक गावकऱ्यांना पिण्याचं आणि आंघोळीचं पाणी बोअरवेल असणाऱ्या श्रीमंत शेजाऱ्यांकडून मागून घ्यावं लागतं.

बीडच्या नकाशामध्ये हटकरवाडी एक लहानसा ठिपका आहे. जिल्ह्यामध्ये दहा लाखांपेक्षा जास्त लोकांना या दुष्काळाचा फटका बसलाय.

... उर्वरित लेख लिहा:

ातून एकदाच पाणी पुरवठा करण्यात येतो. कधीकधी तर पंधरा दिवसांतून एकदाच नळाला पाणी येतं.

''गेल्या दशकभरातला हा सर्वांत वाईट दुष्काळ आहे. आमच्याकडचा पाणीसाठी जुलैच्या अखेरपर्यंत पुरेल आणि त्यानंतर भरपूर पाऊस पडेल अशी आम्हाला आशा आहे.'' बीडचे जिल्हाधिकारी आस्तिक कुमार पांडे सांगतात.

गावातल्या 35 विहिरींनी तळ गाठला आहे.

हवामान बदलाचे परिणाम संपूर्ण भारतात दिसून येत आहेत. महाराष्ट्राला भेडसावणारा दुष्काळ हा त्याचा भाग आहे. एका अंदाजानुसार देशाच्या 40% पेक्षा अधिक भूभागाला सध्या दुष्काळाचा सामना करावा लागत असून याचा परिणाम 10 राज्यांतल्या 500 दशलक्ष लोकांवर झालेला आहे.

पिपल्स आर्काईव्ह ऑफ रूरल इंडियाचे संस्थापक आणि संपादक पी. साईनाथ म्हणतात की पाण्याचं दुर्भिक्ष्य हा गंभीर प्रश्न आहे. पण यासाठी फक्त दुष्काळच जबाबदार नसल्याचं ते म्हणतात. पाण्याचं वाटप करताना गरिबांचा बळी देत श्रीमंतांना जे अयोग्यरित्या पाणी दिलं जातं त्यामुळेही ही परिस्थिती उद्भवलेली आहे.

''शेतीचं पाणी इंडस्ट्रीकडे वळवणं, धान्याच्या शेतीचं पाणी नगदी पैसे देणाऱ्या जास्त पाणी लागणाऱ्या शेतीकडे वळवणं, गावाचं पाणी शहराला देणं आणि जगण्यासाठीचं पाणी, शहरी टोलेजंग इमारतींमधल्या स्वीमिंग पूलना देणं या सगळ्यांमुळेही ही स्थिती उद्भवलेली आहे.''

पाऊस पडल्यावरच मुलगा घरी येतो असं सागाबाई सांगतात.

बीडमधल्या आपल्या ऑफिसमध्ये आस्तिक कुमार पांडे जीपीएस टॅग असलेल्या जिल्ह्यामधल्या पाण्याच्या टँकरची लाईव्ह मॅपवरची हालचाल पाहण्यात गढून गेलेले आहेत.

पाणी भरण्यासाठी थांबलेले टँकर दाखवणाऱ्या लाल ठिपक्यांनी आणि पाणी घेऊन जाणाऱ्या टँकर्सच्या हिरव्या ठिपक्यांनी जिल्हा व्यापून गेलाय...

''परिस्थिती इतकी वाईट आहे... आशा करूयात की पाऊस लवकरच येईल,'' पांडे सांगतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा जागेच्या मालकी हक्काची केस गेल्या वर्षी अखेर संपली. जिथे मशीद उभी होती, ती वादग्रस्त जागा हीच हिंदूच्या धारणेनुसार रामाची जन्मभूमी आहे, असं म्हणत कोर्टाने तिथे मंदिर बांधायची परवानगी दिली.

पण त्याचबरोबर सुप्रीम कोर्टाने हाही आदेश दिला की अयोध्येतच मशीद बांधण्यासाठी शासनाने पाच एकरांची जमीन उपलब्ध करून द्यावी. यानुसार उत्तर प्रदेश सरकारने पाच एकर जमीन दिली खरी, पण ती बाबरी मशिदीच्या मूळ ठिकाणापासून 25 किलोमीटर दूर आहे.

अयोध्या जिल्ह्यातल्या सोहवाल तालुक्यात धन्नीपूर नावाच्या गावात योगी सरका... उर्वरित लेख लिहा:

त भूमिपूजन करण्याची शक्यता आहे. त्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी टीका केली आहे.

शरद पवार टीका करताना म्हणतात, "कोणत्या गोष्टीला महत्त्व द्यायचं हे ठरवलं पाहिजे. आम्हाला वाटतं की कोरोना संपवला पाहिजे आणि काही लोकांना वाटतं की मंदिर बांधून कोरोना जाईल. लॉकडाऊनमुळे लोकांचं आर्थिक नुकसान होत आहे त्याकडे राज्य, केंद्र सरकारने लक्ष दिलं पाहिजे."

भाजपच्या प्रवीण दरेकर यांनी शरद पवारांना प्रत्युत्तर दिलंय. मंदिर बांधून कोरोना जात नसेल तर मग मुख्यमंत्र्यांनी विठ्ठलाच्या चरणी साकडं का घातलं असा सवाल त्यांनी उपस्थित केलाय.

शरद पवारांसोबत आघाडीत असलेल्या शिवसेनेसाठी अयोध्या हा जिव्हाळ्याचा विषय आहे. उद्धव ठाकरे अलिकडेच पुन्हा अयोध्येत जाऊन आले आहेत. त्यामुळे महाराष्ट्रातल्या सत्ताधारी आघाडीतही अयोध्येमुळे वाद निर्माण होऊ शकतात.

 राम मंदिराच्या उभारणीसाठीचा अपेक्षित कालावधी जाहीर करण्यात आल्यानंतर नव्या राजकीय चर्चेला सुरुवात झालीय. कारण 3 ते साडेतीन वर्षांमध्ये मंदिराचं काम पूर्ण होईल असं सांगितलं जातंय. म्हणजेच 2024 च्या लोकसभा निवडणुकांच्या जवळपास 6 महिने आधी राम मंदीर बांधून पूर्ण होऊ शकतं.

'राम मंदिर उभारणीचं श्रेय भाजपला मिळेल'

याबद्दल आम्ही ज्येष्ठ पत्रकार प्रशांत दीक्षित यांच्याशी संवाद साधला. ते सांगतात, "पुढील लोकसभा निवडणुकीपर्यंत राममंदिराचं बांधकाम पूर्ण झालेलं असेल असं भाजपच्या सध्याच्या अजेंड्यावरून लक्षात येतं. लोकसभा निवडणुकीत हा मुद्दा भाजपला नक्कीच उपयोगी पडेल. आर्थिक विषय जरी महत्त्वाचे असले तरी भावनिक मुद्दे निवडणुकीत अधिक प्रभावी ठरतात. नरसिंह राव, अटलबिहारी वाजपेयी सरकारच्या काळात आर्थिक मुद्दे प्रभावहीन ठरल्याचं दिसून आलं. हे मंदिर उभारण्याचं श्रेय भाजपला नक्की मिळेल."

गेल्या वर्षी 5 ऑगस्टला केंद्र सरकारने घटनेचं कलम 370 हटवत काश्मीरला देण्यात आलेला विशेष दर्जा संपुष्टात आणला होता. या घटनेला वर्ष पूर्ण होत असताना आता त्याच सुमारास राम मंदिराचं भूमिजन होतंय. याचे राजकीय पडसाद काय उमटतात याकडे सगळ्यांचं लक्ष असेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ा जातो.

खाजगी उद्योगांना किंवा संरक्षण दलांना स्फोटकं विकण्याआधी केंद्र सरकारच्या 'पेट्रोलियम आणि विस्फोटक सुरक्षा संस्था' PESA या विभागाकडून परवानगी घ्यावी लागते. या परवानगीनंतर  पुरवठादार कंपनी आणि खरेदीदार यांची माहिती दोन्ही ठिकाणच्या स्थानिक पोलीस ठाण्यात द्यावी लागते.

स्फोटकांची वाहतूक खरेदीदाराकडे सुरू झाल्यावरही पोलिसांना माहिती द्यावी लागते. स्फोटकांच्या पाकिटावर बारकोड असतो. या बारकोडमुळे स्फोटक कोणत्या मार्गाने आणि कुठे गेली हेही कळतं.

स्फोटकांची निर्मिती आणि वाहतूक हा विषय अत्यं... उर्वरित लेख लिहा:

िक्रियाही बीबीसी मराठीने जाणून घेतली.

" 2016 मध्ये आम्हाला भारतीय सैन्याला दारुगोळा पुरविण्याचे कंत्राट मिळाले होते,  यात आम्हाला सेफ्टी फ्युजसुद्धा मोठ्या प्रमाणात पुरवायचे होते. याच काळात बाजारगावजवळ 'अमीन  एक्सप्लोझिव्ह' या कंपनीचा 'सेफ्टी फ्युज' तयार करणारा प्रकल्प विकायचा असल्याच आम्हाला कळलं आणि तो आम्ही विकत घेतला.

"या युनिटचं नाव नंतर आम्ही 'इकॉनॉमिक एक्सप्लोझिव्ह लिमिटेड असं केलं. काश्मीरच्या 'कारेवा' याठिकाणी 52 किलो स्फोटकं आणि 50 डिटोनेटर्स सापडले असतील, यावर 'अमीन  एक्सप्लोझिव्ह' या कंपनीचा निर्माता म्हणून उल्लेख असेल तर याचा अर्थ ही स्फोटकं 2012 च्या आधी तयार झालेली आहेत. कारण 2012 नंतर या कंपनीचे नाव हे 'एस. बी. (स्पेशल ब्लास्ट) लिमिटेड' असं झालं आहे. "

"आम्ही गेली पन्नास वर्षे दारुगोळा आणि स्फोटकांच्या व्यवसायात आहोत. PESA कडे आम्ही तयार करत असलेल्या प्रत्येक स्फोटकांची, त्याच्या कच्च्या मालाची माहिती असते आणि ती दररोज अपडेट होत असते".

PESA या विेभागाची प्रतिक्रिया

केंद्र सरकारच्या 'पेट्रोलियम आणि विस्फोटक सुरक्षा संस्था' PESA (Petroleum and Explosive Sefety Organisation)  या विभागाचे मुख्य कार्यालय नागपुरात आहे. या विभागाचे एक्स्प्लोझिव्ह कंट्रोलर.ए. बी. तामगाडगे यांची प्रतिक्रिया बीबीसी मराठीने जाणून घेतली.

'अमीन  एक्सप्लोझिव्ह' ही कंपनी नागपूर - अमरावती रोडवरील उजव्या बाजूच्या रस्त्यावर असल्याची नोंद आमच्याकडे आहे.देशभरातील औद्योगिक वापरासाठीच्या आणि संरक्षण विभागाला लागणा-या दारूगोळ्याची, स्फोटकं, डिटोनेटर्स आणि अशाच इतर सर्व गोष्टींच्या उत्पादनावर आमचं बारीक लक्ष असतं".

"काश्मीर मधील 'कारेवा' गावाजवळ जर असा स्फोटकांचा साठा सापडला असेल तर त्यावर बारकोड असेलच. कारण बारकोड शिवाय आम्ही कुठलेही स्फोटक किंवा दारूगोळा फॅक्टरीच्या बाहेरच येऊ देत नाही, स्फोटकांवर बारकोड नसेल तर ही बाब गंभीर आहे.

आता हे प्रकरण भारतीय सैन्य आणि जम्मू काश्मीर पोलिसांच्या अधीन असून ते तपास करत आहेत. या स्फोटकांवर आणि डिटोनेटर्सवर जर अमीन एक्स्प्लोझिव्ह कंपनीचा शिक्का असेल तर ते तिथपर्यंत कसे पोहोचले हे पाहणं महत्त्वाचं आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि...


...ा जिवाणूचे काही कमकुवत किंवा निष्क्रिय अंश असतात.

शरीरातल्या इम्यून सिस्टीम - म्हणजेच रोग प्रतिकारक शक्तीला हल्ला करणाऱ्या विषाणूला ओळखण्यासाठी ही लस मदत करते. आणि बाहेरून होणाऱ्या या हल्ल्याला रोखण्यासाठी शरीर अँटीबॉडीज तयार करतं. आणि शरीरामध्ये त्या आजाराच्या विरोधातली रोग प्रतिकारशक्ती तयार होते.

आता नवीन पद्धतींचा वापरही लस विकसित करण्यासाठी केला जातोय. कोरोनावरच्या काही लशीही अशाच नवीन पद्धतींनी तयार करण्यात आल्या आहेत.

कोव्हिड 19 लशींची तुलना

फायझर - बायोएनटेक आणि मॉडर्नाची कोव्हिडव... उर्वरित लेख लिहा:

केलीय. विषाणूमध्ये काही बदल करत ही लस तयार करण्यात आलीय. अर्जेंटिनामध्येही हीच लस वापरली जातेय. अर्जेंटिनाने त्यांच्या लसीकरणासाठी या लशीचे 3 लाख डोस मागवले आहे.

आफ्रिकन युनियननेही लशीचे लाखो डोस मागवले आहेत. फायझर, अॅस्ट्राझेनका (सिरम इन्स्टिट्यूट मार्फत) आणि जॉन्सन अँड जॉन्सनला यासाठी लशीची ऑर्डर देण्यात आलीय.

मी लस घेतली पाहिजे का?

कोव्हिड 19साठीची लस घेणं अनिवार्य करण्यात आलेलं नाही. पण ही लस जास्तीत जास्त लोकांनी घ्यावी असा सल्ला देण्यात आलाय. आरोग्य विषयक समस्या असणाऱ्या लोकांबद्दल अपवाद करण्यात आलाय.

या लशीमुळे फक्त तुम्हालाच नाही तर इतरांनाही कोव्हिड 19पासून संरक्षण मिळणार असल्याचं सीडीसीने म्हटलंय. शिवाय ही जागतिक साथ आटोक्यात आणण्यासाठीचा हा प्रभावी मार्ग आहे.

ही जागतिक साथ आटोक्यात आणण्यासाठी जगभरातल्या किमान 65 ते 70 टक्के लोकांनी लस घेणं गरजेचं असल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेनं म्हटलंय. याचाच अर्थ लस घेण्यासाठी जास्तीत जास्त लोकांना प्रेरित करावं लागेल.

पण ज्या वेगाने कोव्हिड 19साठीची लस तयार करण्यात आलीय, त्याविषयी अनेकांच्या मनात शंका आहे.

एखादी लस तयार करण्यासाठी एरवी संशोधकांना अनेक वर्षांचा कालावधी लागत असला तर कोरोनाच्या साथीवर तोडगा काढण्यासाठी या संशोधनाचा वेग वाढवण्यात आलाय. यासाठी जागतिक आरोग्य संघटना जगभरातले संशोधक, कंपन्या आणि आरोग्य संघटनांसोबत मिळून काम करत आहे.

थोडक्यात सांगायचं, तर अब्जावधी लोकांचं लसीकरण झाल्यानंतरच कोव्हिड 19चं संक्रमण थांबेल आणि जगातली हर्ड इम्युनिटी वाढेल. याच मार्गाने जगातलं आयुष्य पूर्वपदावर येऊ शकणार असल्याचं तज्ज्ञ सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)