...कॅरीनची सत्वपरीक्षा आता कुठे सुरू झाली होती. ज्या हॉस्पिटलमध्ये त्यांना उपचारासाठी दाखल करण्यात आलं त्या हॉस्पिटलवर हुतू सैनिकांनी हल्ला चढवला.

त्या सांगतात, "मी पळून जाऊ शकत नव्हते. मी जाऊ शकत नव्हते, कारण सगळंच मोडलं होतं."

"ज्याला माझ्याशी सेक्स करायची इच्छा असेल तो करू शकत होता. एखाद्याला माझ्यावर लघवी करावीशी वाटली तर तो करून जायचा."

रवांडा स्मारक

बंडखोर रवांडा राष्ट्रभक्त आघाडीने या हॉस्पिटलची हुतूंच्या कैदेतून सुटका केल्यानंतर कॅरीनवर उपचार होऊ शकले. त्यानंतर त्या गावी परतल्या. कमजोर... उर्वरित लेख लिहा:

ोपं आहे."

"मात्र, मुलं जसजशी मोठी होतात तसे ते अनेक प्रश्न विचारू लागतात आणि त्यामुळे आईला खरं सांगावं लागतं."

रवांडामधील घटनेनंतर कोसळून पडलेली महिला

गेल्या काही वर्षांत रवांडा फाउंडेशनने अशा मातांना मुलांना कशाप्रकारे सांगावं, यासाठी बरीच मदत केली आहे. मात्र, तरीही धक्का बसतोच, हे वास्तव असल्याचं सॅमही मान्य करतात.

नव्याने लग्न झालेल्या एका तरुणीने तिच्या नवऱ्यापासून तिच्या वडिलांची हकीगत लपवून ठेवली होती. सत्य सांगितलं तर लग्नावर त्याचा परिणाम होईल, अशी भीती तिच्या मनात होती. या प्रकरणाचं उदाहरण देत सॅम सांगतात, "याचे परिणाम दिर्घकालीन असू शकतात. ते पिढ्यानपिढ्या जाणवू शकतात."

एक आई होती. ती तिच्या मुलीला मारझोड करायची. कारण ती खूप खोडकर होती. ज्या परिस्थितीत तिचा जन्म झाला त्यामुळेच तिचा असा स्वभाव झाला असावा, असं तिच्या आईला वाटायचं.

शिवाय कॅरीनसारख्याही अनेक माता आहेत, ज्यांना त्यांच्या अपत्याविषयी जिव्हाळा नाही. याचे दीर्घकालीन परिणाम काय होतील, हे अजून कळायचं आहे.

मंडेरेरे एक गोष्ट लक्षात आणून देतात, "आपण ज्याची कल्पनाही करू शकत नाही, असेही परिणाम झाले आहेत. तरुण पिढीसमोर त्यांची स्वतःची आव्हानं आहेत आणि त्यांना समाजात स्थान मिळावं, रवांडातल्या इतर कुठल्याही व्यक्तीप्रमाणेच ते देखील आहेत, ही भावना त्यांच्यात यावी, यासाठी आम्ही सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहोत."

'तुटलेले बंध'

जीन-पेरे 19-20 वर्षांचा असताना कॅरीनने त्याला त्याच्या जन्माची संपूर्ण कहाणी सांगितली.

तो म्हणतो, त्याने सत्य स्वीकारलं आहे. मात्र, तरीही आपल्या आयुष्यात वडिलांची कमतरता त्याला जाणवते. विशेष म्हणजे, त्याच्या आईवर हल्ला करणाऱ्याविषयी त्याच्या मनात कटुता नाही आणि आता कॅरीननेही त्यांना माफ करायचा निर्णय घेतला आहे.

त्या सांगतात, "एक गोष्ट जिच्यामुळे मला सर्वांत जास्त धक्का बसला ती म्हणजे त्यांच्याविषयी विचार करणं. तुम्ही माफ करता तेव्हा तुम्हाला बरं वाटतं."

जीन-पेरे म्हणतो, "मला त्यांचा कधीच राग आला नाही. मी कधी-कधी त्यांचा विचार करतो. मला आयुष्यात कधी अडचणी आल्या तर त्या अडचणी सोडवण्यासाठी मला मदत करायला वडील असते तर बरं झालं असतं, असं वाटतं."

त्याला मेकॅनिक व्हायचं आहे आणि एक दिवस त्याचंही स्वतःचं कुटुंब असेल, अशी आशा त्याला आहे.

त्यांच्याकडे पैशांची चणचण तर कायमच असते. तरीदेखील, तो म्हणतो "माझ्या कुटुंबाला मदत...


...के. आर. नारायणन यांच्यासोबत

नंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांच्या भारत दौऱ्यादरम्यान झालेल्या अणु करारामुळे दोन्ही देशांतील सामरिक संबंध अधिक दृढ झाले. त्यानंतर राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी दोनवेळा भारताचा दौरा केला.

यावर्षी आताचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी भारताला भेट दिली. त्यांच्या स्वागतासाठी 25 फेब्रुवारीला गुजरातमध्ये एक भव्य कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. या कार्यक्रमात ट्रंप यांनी म्हटलं की, दोन्ही देशातील संबंध सध्या आहेत, तितके चांगले यापूर्वी कधीच... उर्वरित लेख लिहा:

्यापीठामधील शांतता आणि संघर्ष विभागामध्ये शिकवणारे प्राध्यापक अशोक स्वेन हेदेखील अमेरिकेवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी भारतानं विचार करावा, असं मत व्यक्त करतात.

ट्रंप, मोदी आणि बायडन

"अमेरिका आजपर्यंत कोणाचाच विश्वासू साथीदार बनलेला नाहीये आणि ट्रंप यांच्या नेतृत्वात ही गोष्ट अधिकच प्रकर्षानं दिसून येतीये. चीनसारख्या सत्तेसोबत वाटाघाटी करताना भारताला 'अमेरिका कार्ड'ची फारशी मदत होणार नाही," असं स्वेन सांगतात.

पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्यातले संबंध वैयक्तिक केमिस्ट्री आणि प्रतीकात्मकता यांच्यावर आधारलेले आहेत, पण दोन्ही देशांमधले संबंध दृढ करण्याबाबत नेमकं काय केलं गेलं असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

"राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप यांच्या नेतृत्वाखाली उत्तम प्रगती सुरू आहे. पंतप्रधान मोदी आणि ट्रंप यांच्यामध्ये उत्तम केमिस्ट्री आहे," असं भारताच्या परराष्ट्र सेवेतील माजी अधिकारी नीलम देव यांनी म्हटलं. त्यांनी अमेरिकेत काम केलं आहे.

आतापर्यंत तरी भारतानं काळजीपूर्वक पावलं उचलत अमेरिकेची मदत नाकारलीही नाहीये आणि स्वीकारलीही नाहीये. प्राध्यापक स्वेन म्हणतात की, "भारतानं थोडं थांबून 3 नोव्हेंबरला राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत काय होतंय हे पाहायला हवं. पण व्हाइट हाऊसमध्ये ट्रंप यांच्याव्यतिरिक्त दुसरं कोणीही आलं तरी फारसा फरक पडणार नाही, असंच मुत्सद्द्यांना वाटतं."

भारताबद्दलची धोरणं हा एकमेव विषय वगळता राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप आणि त्यांचे विरोधक असलेले डेमोक्रॅटिक पक्षाचे जो बायडन यांच्यात सर्व गोष्टींवर मतभेद आहेत.

अमेरिकेमध्ये भारताविषयीच्या धोरणाला दोन्ही पक्षांचा पाठिंबा आहे, असे भारताचे माजी राजनयिक अधिकारी सांगतात.

नीलम देव म्हणतात, "भारताबद्दलच्या भूमिकेवर रिपब्लिकन आणि डेमोक्रॅट पक्षाच्या उमेदवारांच्या भूमिकेत फरक नसण्याची ही पहिलीच वेळ नाहीये. क्लिंटन यांच्यापासून अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष भारताला भेट देत आहेत. ओबामा यांनी भारताला दोन वेळा भेट दिली होती. त्यामुळे गेल्या काही वर्षांत दोन्ही पक्षांच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या नेतृत्वात द्विपक्षीय संबंधांमध्ये प्रगती होत आहे."

एकूणच चीनसोबतच्या तणावात अमेरिका भारताला मदतीचा हात देईल, असं चित्र आहे. निवडणुकीनंतरही हे चित्र कायम राहील, पण भारत याला कसा प्रतिसाद देईल, हे महत्त्वाचं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही...


...केंद्रीय अर्थसंकल्पाचा बराचसा भाग हा चर्चेशिवाय मंजूर केलं जाणं हा प्रकार  केवळ मोदी सरकार पुरता मर्यादित नाही,  तर अनेक वर्षांपासून होत आहे, असंही PRS संस्थेच्या संशोधनात दिसून आलं आहे.

सुमित्रा महाजन, लोकसभा अध्यक्ष

मोदी सरकारच्या काळात  लोकसभेत मांडलेली विधेयकं समित्यांकडे पाठवण्याचं प्रमाण  कमी का झालं? या मुद्द्यांवर बीबीसीनं लोकसभेचे माजी सेक्रेटरी जनरल PDT आचार्य यांच्याशी चर्चा केली. ते म्हणाले, "संसदेत मांडलेलं विधेयक संबंधित समितीकडं पाठवायचं की नाही याचा पूर्ण अधिकार हा लोकसभा अध्य... उर्वरित लेख लिहा:

केली आहेत. यापैकी बहुतेक कायदे आर्थिक विषयासंबंधीचे आहेत. यामध्ये GST, दिवाळखोरी विषयक विधेयक, विमा कायदा (सुधारणा) विधेयक, फरार आर्थिक गुन्हेगार विधेयक या महत्त्वपूर्ण विधेयकांचा समावेश होतो.

'प्रश्नोत्तराच्या तासाचं अवमूल्यन होतंय'

अधिवेशनच्यावेळी लोकसभेत प्रश्न विचारून आणि चर्चेत सहभागी होऊन खासदार सरकारला जाब विचारू शकतात. वेळप्रसंगी ते खासगी विधेयकही संसदेत मांडू शकतात.

"गेल्या 2-3 लोकसभांच्या अधिवेशनादरम्यान होणाऱ्या प्रश्नोत्तराच्या तासाचं अवमूल्यन होत आहे. सकाळी 11 वाजता अधिवेशन सुरू झालं की खासदार सदनाच्या अध्यक्षांसमोर येऊन घोषणा देतात, गोंधळ घालतात. त्यामुळं अनेकवेळा लोकसभा अध्यक्षांना सभागृहाचं कामकाज थांबवावं लागतं. परिणामी प्रश्नोत्तराचा तास होत नाही. शांत बसून प्रश्न विचारण्यापेक्षा सभागृहात गोंधळ घालण्यात खासदार धन्यता मानतात," असं प्रा. रोनोजय सेन सांगतात.

16व्या लोकसभेत अधिवेशनाचा 16 % वेळ हा तारांकित प्रश्नांसाठी वापरला गेला आहे.

अधिवेशनाच्याआधी सर्व पक्षांच्या नेत्यासोबत सरकार बैठक घेतं. अधिवेशनाचं कामकाज सुरळीत चालावं यासाठी ही बैठक दर अधिवेशनाच्याआधी लोकसभा अध्यक्ष अशी बैठक बोलावतात.

दरम्यान शिवसेनेनं चांगली कामगिरी केल्याचं दिसत आहे. लोकसभेत शिवसेनेचे सध्या 18 (3.45%) खासदार आहेत. पण इतर पक्षांपेक्षा शिवसेनेच्या खासदारांनी तुलनेनं सर्वांत जास्त  प्रश्न विचारले आहेत, असं PRSच्या आकडेवारीतून समोर आलं आहे.

'प्रश्न आणि उत्तरांचा दर्जा पण घसरतोय'

"एकंदर खासदारांनी विचारलेले प्रश्न आणि संबंधित मंत्रालयाने दिलेली उत्तरं याचा अभ्यास केला तर बऱ्याचदा उत्तरांतली आकडेवारी खूप जुनी असते, त्रोटक माहिती दिलेली जाते. तारांकित प्रश्नोत्तराच्या दरम्यान खासदारांना पूरक प्रश्न विचारण्याची संधी असते. पण त्या विषयाचा अभ्यास न करता वरवरचे प्रश्न विचारले जातात," असं रोनोजोय सेन सांगतात.

बऱ्याचदा खासदार स्वत: प्रश्न तयार करून विचारत नाहीत एव्हाना त्यांना एवढा वेळही नसतो. त्यामुळे खासदारांचे स्वीय सचिव हे काम करतात. त्यासाठी त्यांना मानधनही मिळतं. पण त्यांच्याकडून संसदेच्या कामकाजाचा आणि सरकारच्या निर्णयांचा सखोल अभ्यास होत नाही. याचा परिणाम खासदारांच्या अधिवेशनातल्या कामगिरीवर होतो.

दुसऱ्या बाजूला संबंधित मंत्री अधिवेशनात उत्तर देतात तेव्हा त्यांनाही त्यांच्या सचिवांकडून व्यवस्थित माहिती पुरवली...


...केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी असा दावा केला आहे की विविध कॅम्प्समध्ये स्थलांतरितांच्या मदतीसाठी केंद्र सरकारने राज्यांना 11 हजार कोटी रुपये दिले आहेत.

बीबासीने अशा कित्येक मजुरांची भेट घेतली आहे जे सरकारने राहण्याची सोय करुनही आपल्या स्वराज्यात परतत होते. त्यांच्यापैकी जवळपास सगळ्यांनी आम्हाला सांगितले की कॅम्प्समध्ये काही ठिकाणी पुरेसे अन्न धान्य नाही, तर काही ठिकाणी आजिबातच सुविधा नाहीत. शिवाय, एका वेळच्या जेवणासाठी भर उन्हात तासन तास रांगेत उभे रहावं लागत असल्याचं चित्र होतं.

या आरोग्य ... उर्वरित लेख लिहा:

वाटण्याचे कारण नाही. आपण आरोग्य क्षमता वाढवली आहे.

मुंबईसारख्या शहरात सुविधांचा अभाव आहे. अशावेळी पुरेशा आरोग्य सुविधा नसलेल्या ग्रामीण भागात परिस्थिती कशी हाताळली जाईल?

"प्रत्येक गावामध्ये आवश्यक तेवढ्या सर्व आरोग्य सुविधा असणं शक्य नाही. इतर देशांमध्येही उपलब्ध नाहीत. पण जिल्हापातळीवर डॉक्टर्स, हॉस्पिटल्स सेवा उपलब्ध आहे. शिवाय, लोकं आता जागरुक झाली आहेत. त्यामुळे गावाकऱ्यांना सर्व माहिती दिली जात आहे. कोणत्याही गावापासून प्राथमिक आरोग्य केंद्र 15 ते 120 किमीपेक्षा जास्त अंतरावर नाही. मुलभूत आरोग्य सेवा उपलब्ध आहे. जिल्हा रुग्णालयांमध्ये पुरेशी व्यवस्था आहे. जर आणखी आवश्यकता भासली तर सरकारकडून तयारी करण्यात आली आहे."

काही दिवसांतच कामाला सुरुवात

आत्मनिर्भर पॅकेजची घोषणा करताना अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जीवनावश्यक वस्तू कायदा 1955 हा शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी "चांगल्या दरासाठी' आणि कृषी क्षेत्राला बळकट बनवण्यासाठी' अमलात आणण्यात येईल अशी माहिती दिली.

प्रत्यक्षात याची अंमलबजावणी करण्यासाठी किती कालावधी लागेल यावर तोमर यांनी सांगितलं, "कृषी क्षेत्रातील बदलासाठी सुरुवात करण्यात आलेली आहे. ज्या घोषणा केल्या आहेत त्याची चर्चा आधीच्या मंत्रिमंडळ बैठकीत झाली आहे. आगामी बैठकीत आणखी चर्चा  अपेक्षित आहे. पण काही दिवसांतच बदल दिसतील."

शेतकऱ्यांचे उत्पन्न 2022 पर्यंत दुपटीने वाढवण्याबाबत पंतप्रधान मोदींनी जाहीर केलेल्या या त्यांच्या मोहिमेबाबत बोलताना ते म्हणाले, "आम्हाला हे करण्यात विलंब होऊ शकतो पण हे कार्य पूर्णत्वास नेले जाईल. जो वेळ गेला आहे त्यावर काम करून आमच्या टार्गेटवर लक्ष केंद्रित करू."

'टोळधाडीचे संकट आणखी गंभीर होणार'

मोदी सरकारची टोळधाडीच्या संकटाचा सामना करण्याची तयारी आहे, असंही तोमर म्हणाले. गुजरात, मध्य प्रदेश आणि राजस्थान याठिकाणी टोळधाडीमुळे ग्रामीण भागात शेतकऱ्यांचे नुकसान झालं आहे. काही शहरांमध्येही याचा फटका बसला आहे.

टोळधाडीचा हल्ला सुरूच राहिला तर सरकार त्यासाठी सज्ज आहे, असंही तोमर म्हणाले. "केंद्र सरकारकडून 50 टीम्स यासाठी काम करत आहेत. राजस्थान,गुजरात,मध्यप्रदेश,उत्तर प्रदेश या राज्यांमध्ये सर्वाधिक नुकसान झालेले आहे. ब्रिटनहून आम्ही फवारणीची आणखी 60 मशीन्स मागवली आहेत. पण लॉकडाऊनमुळे पोहचण्यात विलंब होतोय. सप्टेंबर अखेर हे सगळं संपायला हवे."

आतापर्यंत किती भागांत...


...केअरमुळे कमी होतात, असं अभ्यास सांगतो. या पद्धतीमुळे रुग्णालयात मृत्युची वाट पाहणाऱ्यांची संख्याही कमी होऊ शकते.

इतर सर्व उपचार थकले आणि माणूस मरणपंथाला लागला की, पॅलिएटिव्ह केअरचा उपचार सुरू होत असे. पण आता अभ्यासाअंती असं लक्षात आलं आहे की, पॅलिएवटिव्ह केअरचा वापर इतर वैद्यकीय उपचारांच्या जोडीनं लवकर सुरू केला तर त्याचा उपयोग जास्त चांगला होऊ शकतो.

जगभरात जवळपास 20 लाख लोकांना आयुष्याच्या शेवटी पॅलिएटिव्ह केअरचा वापर करावा लागतो. अधिक श्रीमंत अशा विकसित देशांतमध्ये या उपचारांचं प्रमाण दहात आ... उर्वरित लेख लिहा:

्फिनच्या वापरावर कायदेशीर बंधनं आहेत.

इकॉनॉमिस्ट इंटेलिजन्स युनिटच्या अहवालात अभ्यास केलेल्या  80 देशांपैकी केवळ 33 देशांमद्ये ओपिऑइड औषधं सहजपणे उपलब्ध आहेत. पण आता परिस्थिती बदलत आहे.

कोलंबियामध्ये 2014मध्ये ओपिऑइड्सची उपलब्धता वाढावी यासाठी कायद्यात बदल केले गेले. युगांडामध्येही कायद्यांत बदल करून या पेनकिलर्सची उपलब्धता वाढवण्यात आली आहे. आयुष्याच्या शेवटी याचा परिणामकारक वापर होऊ शकतो.

मृत्यूदर कमी करणं हे आरोग्य व्यवस्थेसमोरचं आव्हान आहे.

गरीब देशांमध्ये यापेक्षा मूलभूत आव्हानं आहेत. त्यातलं पहिलं आहे निधीचं. दुर्धर आजारांची लक्षणं ओळखण्यासाठी कराव्या लागणाऱ्या अभ्यासाला निधी उपलब्ध नाही. त्यामुळे अशा आजारांवरच्या उपचारांचा प्रश्न तर सुटणं बाकीच आहे.

अधिक उत्पन्न असणाऱ्या देशांमध्येही संशोधनाला मिळणारं फंडिंग किंवा निधी हा मोठा प्रश्न आहे. उदाहरणार्थ इंग्लंडमध्ये एकूण मेडिकल रिसर्च बजेटच्या 0.5 टक्के निधी पॅलिएटिव्ह किंवा शेवटच्या टप्प्यातील आजारांच्या उपचारांवरील संशोधनासाठी देण्यात येतो. खरं तर पॅलिएटिव्ह केअरची मागणी सन 2040 पर्यंत 40 टक्क्यांनी वाढणार आहे. त्यामुळे निधीची चणचण हा जागतिक प्रश्न आहे.

आयुष्याचा शेवटचा काळ सुखात जावा यासाठीची काळजी हे जगापुढचं आव्हान आहे. जगातलं वृद्धांचं प्रमाण वाढत आहे. वैद्यकीय आणि वैज्ञानिक प्रगतीमुळे गेल्या काही दशकांत मृत्यूचं स्वरूप बदललं आहे पण तो टळलेला नाही. त्यामुळे ही काळजी महत्त्वाची ठरते आहे.

(लेखिका डॉ. कॅथरिन स्लीमन या किंग्ज कॉलेज लंडनमधल्या सिसली साँडर्स इन्स्टिट्यूटमध्ये पॅलिएटिव्ह मेडिसीन सायंटिस्ट म्हणून काम करतात.)

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...केत मांडल्या जाणार आहेत.

कार्यक्रम आणि माहितीपट

बीबीसी वर्ल्ड न्यूजच्या 'ग्लोबल' कार्यक्रमात मॅथ्यू अमरोलीवाला भारतातील फेक न्यूजच्या समस्येचा आढावा घेतील. खोटी बातमी व्हायरल का होते आणि त्यातून विश्वासार्हत कशी कमी होते, अशा पैलूंचा वेध घेण्यासाठी ते तंत्रज्ञान क्षेत्रातले जाणकार, राजकारणी, शाळकरी मुले तसेच बॉलिवुड कलाकारांशी ते बातचीत करणार आहेत.

बियाँड फेक न्यूज : तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गजांशी चर्चा, 12, 17 आणि 18 नोव्हेंबर

तंत्रज्ञानातील आघाडीचे मातब्बर फेसबुक, ट्विटर आणि गुगल यांना... उर्वरित लेख लिहा:

ी फेसबुक पेजेस आणि वेबसाइट्स हाताळणाऱ्या लोकांची भेट घेतली.

बीबीसी वर्ल्ड न्यूज, बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिस टीव्ही

बीबीसी मराठीची परिषद पुण्यात

याच मोहिमेत बीबीसी मराठीनंही फेक न्यूज संदर्भातली एक दिवसीय परिषद 12 नोव्हेंबर रोजी आयोजित केली आहे. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या संत ज्ञानेश्वर सभागृहात होणार आहे. त्यात पत्रकार, सोशल मीडियावरचे लोकप्रिय चेहरे, राजकारणी आणि फेक न्यूजशी थेट लढणारे लोक या समस्येवर चर्चा करतील आणि उपायही सुचवतील. तेव्हा पुणे किंवा परिसरात असाल तर या परिषदेसाठी नोंदणी करा आणि सहभागी व्हा.

#BeyondFakeNews  या हॅशटॅगद्वारे याविषयीचे संभाषण सोशल मीडियावर फॉलो करा.

बीबीसीच्या 'बियाँड फेक न्यूज' कार्यक्रमाविषयी आणि या संपूर्ण मालिकेविषयी अधिक माहितीसाठी तसेच 12 नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध होणाऱ्या बीबीसीच्या संशोधनाविषयी अधिक माहितीसाठी संपर्क साधा - tess.colley@bbc.co.ukकिंवा jyoti.priyadarshi@bbc.co.uk

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...केतील हवाई ते कॅनडातील व्हॅनकूव्हर हा प्रवासाचा पहिला टप्पा असेल तर त्यानंतर व्हॅनकूव्हर ते  अमेरिकेतील सिएटल शहर असा प्रवास त्या करतील.

विविध देशांतून आलेल्या दहा महिलांची टीम या प्रवासातील प्रत्येक विभागात सहभागी होईल. ही टीम जहाजाच्या मागे प्लास्टिकसाठी जाळे पसरवेल. त्याचबरोबर ते हवेचे आणि पाण्याचे नमुनेही घेतील आणि या प्रवासातील वन्यजीवविषयक निरीक्षणांची नोंदी करतील.

"आम्ही प्लास्टिकच्या पृष्ठभागावरच्या रसायनांचा अभ्यास करणार आहोत. ज्या भागात कासवांचा रहिवास आहे तिथं हा अभ्यास केला जाईल,... उर्वरित लेख लिहा:

ेल्या परिणामाचा आढावा घेतला जात आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...केलं आणि मोदींचा एक चॅलेंजर म्हणून ते वर आले."

महाराष्ट्र विधानसभेच्या अध्यक्षपदासाठी महाविकास आघाडीचे अधिकृत उमेदवार म्हणून नाव घोषित झाल्यानंतर नाना पटोलेंना त्यांच्या आक्रमक नेतृत्वाविषयी प्रश्न विचारण्यात आले.

तेव्हा त्यांनी म्हटलं, "महाराष्ट्र विधानसभेची देशभरात वेगळी प्रतिष्ठा राहिली आहे. ती कायम ठेवण्याची मी प्रयत्न करेन. जनतेच्या प्रश्नांना न्याय मिळण्यासाठी विधानसभेच्या अध्यक्षाला कधीकधी आक्रमक व्हावं लागतं. वेळेनुसार आक्रमकता वापरली जाईल."

दलितांचा विरोध?

2019च्या लोकसभा निवडणुकीत... उर्वरित लेख लिहा:

तून भाजपच्या तिकिटावर निवडून आले होते. चार वर्षांनंतर त्यांनी भाजपचा राजीनामा दिला आणि काँग्रेसमध्ये परतले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...केलं जातं, असं बीबीसी हिंदीने आपल्या बातमीत सांगितलं आहे.

'धर्मप्रचारासाठी 40 दिवसांची सुट्टी'

महाराष्ट्रातही विविध ठिकाणी तबलीग जमातचं काम चालतं. याबाबत माहिती देताना मुस्लीम सत्यशोधक समाजाचे अध्यक्ष शमसुद्दीन तांबोळी सांगतात, "मुस्लीम समाजातील लोकांना धर्मपरायण करण्याच्या दृष्टीने काम करणाऱ्या लोकांचा हा समूह आहे. या लोकांची नोंदणी नसते. मुस्लीम समाजातील लोकांना धर्म, कुराण, नमाज पठणाचं महत्त्व इत्यादी गोष्टींचं महत्त्व पटवून देण्यासाठी या जमातीतील लोक गावोगावी फिरतात. ऐहिक जीवनापेक्षा पारल... उर्वरित लेख लिहा:

कमाला उपस्थित होते. पोलीस आणि आरोग्य यंत्रणांतर्फे त्यांचा शोध घेतला जात आहे.

दिल्लीच्या कार्यक्रमात अहमदनगर येथील 29 जण सहभागी झाले होते. त्यांना हॉस्पिटलमध्ये क्वारंटाईन करण्यात आल्याची माहिती अहमदनगरचे जिल्हाधिकारी राहुल द्विवेदी यांनी दिली.

दिल्लीच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेले औरंगाबादचे 47 जण शहरात परतले आहेत. त्यातील 40 जणांची तपासणी करण्यात आली आहे.

पुणे आणि पिंपरी चिंचवडचे 32 जण या कार्यक्रमाला होते. या सगळ्यांचा शोध घेऊन पुढील उपचार सुरू करण्यात आले आहेत.

शिवाय, नागपुरात तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या 54 जणांची ओळख पटवून त्यांना क्वारंटाईन करण्यात आलं आहे, अशी माहिती नागपूर महानगर पालिकेचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिली.

याव्यतिरिक्त सोलापूर जिल्ह्यातील 16, नांदेड जिल्ह्यातील 13 तर परभणी जिल्ह्यातील तीन जण, अकोला जिल्ह्यातील 10 आणि चंद्रपूरच्या एकाचा यात सहभाग होता.

आरोग्य मंत्री राजेश टोपे यांनी प्रत्येक जिल्ह्यातील अधिकाऱ्यांना तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमात सामील झालेल्या लोकांची माहिती घेण्याचे आदेश दिले आहेत.

त्यांच्या आदेशानंतर जिल्हा प्रशासनाने तपासाला सुरुवात केली आहे.

परदेशातही होतात कार्यक्रम

तबलीगी जमातचे कार्यक्रम भारतातच होतात, असं नाही. त्यांचं जाळं भारताबाहेरही आहे. सिंगापूर, इंडोनेशिया, पाकिस्तान, बांगलादेश, अमेरिका आणि ब्रिटनमध्ये तबलीगी कार्यरत आहे.

तबलीगी जमातच्या एका धार्मिक कार्यक्रमाचं आयोजन मलेशियातील क्वालालांपूरमधील एका मशिदीमध्ये करण्यात आलं होतं. 27 फेब्रुवारी ते 1 मार्चच्या दरम्यान हा कार्यक्रम पार पडला. या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या लोकांमुळे आग्नेय आशियातील अनेक देशांमध्ये कोरोनाचा संसर्ग झाल्याच्या बातम्याही माध्यमांमधून आल्या.

अल् जझीराच्या एका बातमीनुसार मलेशियात कोरोना संसर्गाचे जेवढे रुग्ण सापडले आहेत, त्यापैकी दोन तृतीयांश रुग्ण हे तबलीगी जमातच्या कार्यक्रमात सहभागी झाले होते. ब्रुनेईमध्ये याच मशिदीच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या 40 पैकी 38 लोकांना कोरोनाचा संसर्ग झाल्याचं आढळून आलं.

10 ते 12 मार्चला पाकिस्तानतल्या रायविंड येथे जमातचा कार्यक्रम झाला होता. या कार्यक्रमात हजारो जण सहभागी झाले होते. कार्यक्रम संपल्यावर लोक आपापल्या घरी पोहोचले. स्थानिक लोकांनी या जमातच्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या लोकांची तक्रार केली.

सिव्हिल...


...केलं.

2000 रुपयांच्या नोटांचं वितरण कसं कमी केलं?

केंद्रीय अर्थमंत्रालयानेही दोन हजाराच्या नोटांमागची आपली भूमिका वेळोवेळी लोकसभेत मांडलेली आहे आणि रिझर्व्ह बँकेच्या धोरणातूनही ती आपल्याला दिसली आहे.

नोटा छापण्याचा निर्णय अर्थमंत्रालय रिझर्व्ह बँकेशी सल्लामसलत करून घेत असतं.

विविध नोटा

2019 पासून अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण आणि अर्थराज्यमंत्री अनुराग ठाकूर यांनी वेळोवेळी संसदेत 2000 रुपयांच्या नोटांवरची सरकारची भूमिका स्पष्ट केली आहे.

अनुराग ठाकूर यांनी 2020मध्ये सांगितल्या प्रमाणे, "मा... उर्वरित लेख लिहा:

चे सहकारी प्रशांत देशपांडे यांनी बीबीसीशी बोलताना अर्थक्रांतीची याविषयीची भूमिका मांडली.

"मोठ्या मूल्याच्या नोटांमध्ये बनावट नोटा छापण्याचं प्रमाण जास्त असतं. कारण, एकतर आर्थिक गैरव्यवहारातील त्यांचा वापर आणि महत्त्वाचं म्हणजे परदेशातून बनावट नोटा भारतात येईपर्यंत चार ठिकाणी त्या फिरून येतात. आणि प्रत्येक टप्प्यावर तिथला एजंट कमिशन कापून घेत असतो. अशावेळी कमी मूल्याच्या नोटा छापल्या तर फायदा कमी होतो.

"उलट मोठ्या मूल्याच्या नोटांमध्ये मूल्य जास्त असल्याने फायदा जास्त, असा बनावट नोटा छापणाऱ्यांचं सरळ-साधं आर्थिक गणित आहे. पण, आपण मोठ्या मूल्याच्या नोटाच कमी बाजारात आणल्या तर त्याचा माग काढणं आणि पर्यायाने बनावट नोटांचं चक्र भेदणं सोपं जातं," देशपांडे यांनी आपला मुद्दा समजून सांगितला.

केंद्र सरकारनेही हेच धोरण राबवून 2000 रुपयांचा वापर कमी केल्याचं देशपांडे यांनी सांगितलं.

"अमेरिका, युके यासारख्या सर्व विकसित देशांमध्ये शंभर डॉलर किंवा पाऊंडाच्या वर नोटा उपलब्ध नसल्याकडे लक्ष वेधलं. त्यामुळे पैशाची अवैध साठवणूक आणि त्यातून गैरव्यवहार कमी होतात," असं मत कुलकर्णी यांनी व्यक्त केलं.

'डिजिटल व्यवहारावर भर हवा'

तर चंद्रशेखर ठाकूर यांनी एक पाऊल पुढे जात नोटांच्या वापरापेक्षा ऑनलाईन डिजिटल व्यवहार झाले तर आर्थिक गैरव्यवहार कमी होतील असं मत मांडलं. "दोन हजार काय दोन लाखांचे व्यवहार करा पण, ते नोटांमध्ये न होता ऑनलाईन झाले तर त्याचा रेकॉर्ड राहील. आणि गैरव्यवहार होणार नाहीत. दहा रुपयांच्या कटिंग चहापासून सगळे व्यवहार युपीआय किंवा इतर ऑनलाईन माध्यमातून होऊ शकतात.

"तसे ते झाले तर व्यवहार पारदर्शी राहतील. आणि घोटाळ्याचा धोका राहणार नाही. त्यामुळे दोन हजारच्या नोटेची गरजच नाही. केंद्रसरकारलाही ऑनलाईन व्यवहारांचं महत्त्व पटल्याने हे सरकारचं सकारात्मक पाऊल आहे असं मी समजतो," ठाकूर यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

तर असं आहे हे दोन हजार रुपयांच्या नोटा अचानक कमी होण्याचं प्रकरण. एक मात्र नक्की नोटाबंदीनंतर गाजावाजा करून बाजारात आलेली 2000 रुपयांची नोट जाताना मात्र कसलाच दंगा न करता शांतपणे एक्झिट घेतेय. अर्थात अजून एक्झिट घेतलेली नाही. पण, व्यवहार नक्की कमी झालेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता...


...केली जाते."

नर्सरी ते दहावीपर्यंत शिक्षण देणारी ही शाळा सरकारी मदतीविना सुरू आहे. दीपक यांच्या शेतीत होणारं धान्य, भाज्या आणि खाजगी देणगीच्या आधारावर ही शाळा सुरू आहे.

दुपारच्या जेवणासाठी शाळेतील मेसकडे जाणारा सूरज त्याच्या थलसेरा गावातील परिस्थितीपासून अनभिज्ञ एक आनंदी मुलगा वाटतो. मात्र गाव आणि आजीविषयी विचारताच त्याचे डोळे पाणावतात.

"कधी कधी घराची आठवण येते. पण मी इथे आनंदी आहे. शाळेत आम्ही इतिहास, नागरिकशास्त्र, मराठी, हिंदी, गणित आणि भूगोलसारखे सर्व विषय शिकतो. इथे माझे चांगले मित्रही ... उर्वरित लेख लिहा:

्टर करायचं आहे. त्यानंतर चांगल्या कंपनीत नोकरीसुद्धा करेन. नोकरी लागल्यावर सगळ्यात आधी मी माझ्या आईला गावाहून इकडे घेवून येईल. मी तिला नेहमी माझ्यासोबतच ठेवीन आणि तिला कधीच शेती करू देणार नाही."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...केली तर आपल्याला स्पष्ट कल्पना येते. WHO नं त्यांच्या वेबसाईटवर दिलेल्या माहितीप्रमाणे 27 डिसेंबर 2020 पर्यंत जगभरात 17,51,311 मृत्यू कोविड-19 मुळे झाले आहेत.

ही आकडेवारी एकट्या हृदयविकारांमुळे जगभरात दरवर्षी होणाऱ्या मृत्यूंच्या संख्येशी पडताळून पाहिली तरीही कमी आहे. त्यामुळे कोरोनाचा संसर्ग, त्यामुळे दिवसागणिक झालेले मृत्यू, त्यावर कमी पडलेले आधुनिक वैद्यकीय उपचार, त्यामुळे जगभरात झालेलं लॉकडाऊन आणि परिणामी पदरात आलेलं प्रचंड आर्थिक नुकसान आणि या सगळ्याचं मानवजातीवर अचानक झालेलं आक्रमण पाहता... उर्वरित लेख लिहा:

त 5 ते 10 कोटी लोकांचे जीव या साथीनं घेतले असं म्हटलं जातं.

भारतातही या साथीनं थैमान घातलं होतं आणि त्यात भारतात जवळपास 1 कोटी 80 लाख लोकांचे जीव गेले. भारताच्या तेव्हाच्या लोकसंख्येच्या ते 6 टक्के एवढे होते. पहिल्या महायुद्धानं जेवढा संहार केला नाही तेवढा या स्पॅनिश फ्लू'नं केला असंही म्हटलं गेलं.

एका शतकाअगोदरचा तो काळ, त्यामुळे वैद्यकीय ज्ञानही आजच्या काळाच्या तुलनेत ते तोकडं होतं. तरीही तेव्हाचे आकडे आणि आजचे आकडे पाहता, आज आपण अनेक जीव वाचवू शकलो आहोत असं म्हणता येईल.

युद्धांमध्ये कमी काळात अनेक जीव जातात. संपत्तीचा आणि जीवांचा तो संहार विनाशक असतो. आधुनिक जगानं आजवर दोन महायुद्धं अनुभवली.

दुसरं महयुद्ध आजवरचं सर्वात भयानक मानलं जातं. सहा वर्षांचा या युद्धाचा कालखंड होता, पण हे जगाच्या बहुतांश भूभागावर पसरलं होतं आणि रोज शेकड्यानं सैनिक आणि नागरिक यांचे मृत्यू होत होते.

अनेक मृत्यूंची नोंद झाली, अनेक समजलेच नाहीत. जवळपास 5 ते 6 कोटी सैनिक आणि नागरिक यांचे या युद्धात बळी गेले. जर्मन छळछावण्यांमध्ये 60 लाख ज्यूंचे जीव गेले असं म्हटलं गेलं. या युद्धानं केलेला हा विनाश पाहता कोरोनकाळात जगावर आलेलं संकट आणि झालेले मृत्यू यांची तुलना करता येईल.

भारताच्या इतिहास असं एक साल अजून सांगता येईल ज्यानं मृत्यूचं तांडव पाहिलं ते म्हणजे 1943 जेव्हा बंगालचा दुष्काळ आला होता. ब्रिटिश काळातल्या या दुष्काळाच्या भयानक आठवणी आजही भारतात जिवंत आहेत. बंगाल प्रांतात 3 कोटी लोकांचे भूकेनं बळी गेले होते.

तत्कालिन ब्रिटिश साम्राज्यात दुसऱ्या महायुद्धात गेलेल्या बळींपेक्षा हा आकडा सहा पटीनं अधिक होता असं सांगितलं जातं. दुष्काळ ही नैसर्गिक आपत्ती असतेच, पण त्यासोबतच तत्कालिन ब्रिटिश सरकारची धोरणंही या मृत्यूंना कारणीभूत ठरली असं म्हटलं गेलं.

तेव्हा दुसरं महायुद्ध सुरू होतं आणि सैनिकांना अन्नाची कमतरता भासेल म्हणून बंगालमधल्या भुकेल्यांपर्यंत अन्न पोहोचलं नाही अशी टीका झाली. पण या आपत्तीनं कोट्यावधींचे प्राण घेतले.

असे अनेक कालावधी इतिहासात सापडतात ज्यात माणसांची आयुष्यं त्यांच्या नैसर्गिक अवधीपूर्वीच संपली. असाच एक कालावधी आपण वर्तमानात पाहतो आहोत. 2020 सालाची नोंद इतिहासात तशीच होईल.

इथं नोंद केवळ याचीच आहे की यापेक्षाही विनाशक कालावधी यापूर्वीही येऊन गेले आहेत आणि कोरोनापेक्षाही जीवघेणी वैद्यकीय संकटं वर्तमानातही...


...केली तरच आपण ही समस्या सोडवू शकू. मिस्टर गांधी, तुम्ही मात्र तुम्ही हिंदू-मुस्लीम दोघांचे प्रतिनिधी म्हणून माझ्याशी चर्चा करता आणि हे मला मंजूर नाही."

गांधींनी म्हटलं, "एखाद्या विशिष्ट धर्माचा किंवा विशिष्ट संप्रदायाचा प्रतिनिधी म्हणून सौदा करणं, हे माझ्या तत्वांच्या विरुद्ध असेल. या भूमिकेत मी कुठल्याच प्रकारची चर्चा करू इच्छित नाही."

गांधी परतले आणि त्यानंतर त्यांनी कधीच जिन्नाशी बातचीत केली नाही.

पुणे करारानंतर आपापली राजकीय पोळी भाजण्याचा हिशेब मांडून जेव्हा करार करणारे सर्वच करार मोडून... उर्वरित लेख लिहा:

ाच गांधींचा धर्म होता

सत्याच्या साधनेतील प्रवासामध्ये गांधींनी असा एक विचार जगासमोर मांडला जो यापूर्वी कुठल्याच राजकीय चिंतक, आध्यात्मिक गुरू किंवा धार्मिक गुरूने मांडला नव्हता.

त्यांच्या या एका विचाराने जगातल्या सर्व संघटित धर्मांच्या भिंती कोसळल्या. सर्व धार्मिक-आध्यात्मिक प्रथांनाच हादरवून टाकलं.

"ईश्वरच सत्य आहे" हे सर्वप्रथम म्हणणारे गांधीच होते.

त्यानंतर त्यांचं मत बदललं आणि ते या मतापर्यंत पोचले, "आपापल्या ईश्वरालाच सर्वोच्च स्थान देण्याच्या द्वंदानेच तर अराजकता माजवली आहे. माणसाला ठार करून, अपमानित करून, त्याला हीनतेच्या शेवटच्या टोकापर्यंत पोचवून जो प्रतिष्ठित होतो ते सर्व ईश्वराच्या नावाखालीच तर होतं."

विश्वाला गांधींची गरज

 गांधींनी एक वेगळंच सत्य-सार आपल्यासमोर मांडलं आणि हे सार म्हणजे, "ईश्वरच सत्य आहे" हे नाही तर "सत्यच ईश्वर आहे."

"धर्म नाही, ग्रंथ नाही, प्रथा-परंपरा नाही, स्वामी-गुरू-महंत-महात्मा नाही. सत्य आणि केवळ सत्य."

सत्याचा शोध घेणं, सत्याला ओळखणं, सत्याला जन-संभव बनवण्याची साधना करणं आणि त्यानंतर सत्याला लोकांच्या मनात स्थापित करणं - हा आहे गांधींचा धर्म. हा आहे जगाचा धर्म, मानवतेचा धर्म.

अशा गांधींची आज जगाला जेवढी गरज आहे, कदाचित तेवढी गरज यापूर्वी कधीही नव्हती.

(या लेखातील विचार हे लेखकाचं वैयक्तिक मत आहे.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...केली होती. घरातून बाहेर पडा, असा नारा तिथे देण्यात आला. त्याचा परिणाम म्हणजे शाहीन बाग इथं आंदोलन सुरू झालं. वारिस पठाण यांनी 15 कोटी भारतीयांसंदर्भातील वक्तव्य केलं. या सगळ्यामुळे लोकांमध्ये संतापाचं वातावरण पसरलं. ज्या खात्यातून हिंसाचारासाठी पैसा पुरवण्यात आला अशी 60 बँक खाती शोधण्यात आली आहेत. ज्यांनी ज्यांनी मालमत्तेचं नुकसान केलं आहे त्यांना अटक केली जात आहे. न्यायालयाच्या उपस्थितीत त्यांच्याकडून वसुली करून घेण्यात येईल. कोणालाही मोकळं सोडू दिलं जाणार नाही".

दिल्ली हिंसाचारासंदर्भात आकडे... उर्वरित लेख लिहा:

ाचवावं. दिल्ली हिंसाचारात शीख समुदायाने पीडितांनी मदत केली", असं एमआयएमचे खासदार असादुद्दीन ओवेसी यांनी म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...केले आहेत. या प्रकरणाची योग्य पद्धतीनं न्यायालयीन सुनावणी का झाली नाही, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केली आहे.

बीबीसी तेलगूचे संपादक जी.एस. राममोहन यांचं मत

तेलगूभाषिक राज्यांमध्ये पोलिसांकडून होणाऱ्या एन्काउंटरची प्रकरणं नवी नाहीत. या राज्यांमधल्या नक्षलवादी चळवळीच्या काळापासून अशी एन्कांउंटर्स आणि त्यानंतर मानवाधिकाराचा मुद्दा पुढं येणं हा इतिहास आहे. अशाप्रकारच्या हिंसक घटना तेलगू लोकांनी आजवर अनेकदा पाहिल्या आहेत आणि त्याबाबत थोडीशी संवेदनशीलताही कमी झाली आहे. त्याचा परिणाम दिशा बलात्कार-हत्... उर्वरित लेख लिहा:

रॅक कोर्ट स्थापन करून एका महिन्यात बलात्काऱ्याच्या आरोपींना फाशीची शिक्षा मिळावी, नाहीतर वर्षानुवर्षं कोर्टाच्या पायऱ्या झिजवाव्या लागतात. माझ्यासाठी हा न्याय योग्य आहे. एक आई, मुलगी आणि पत्नीच्या नात्यानं मला हा न्याय योग्य वाटतो. मी तेलंगणा पोलिसांचं स्वागत करते."

बलात्काऱ्यांवर ऑन द स्पॉट अशीच कारवाई करायला हवी, असं मत बाबा रामदेव यांनी व्यक्त केलंय.

अशी घडली होती घटना

मृत तरुणी गच्चीबावली भागामध्ये नोकरीसाठी जात होती. प्रवासासाठी ती स्कूटीचा वापर करायची. घटनेच्या दिवशी टोंडुपल्ली टोल प्लाझाजवळ स्कूटी पार्क करून ती टॅक्सीने पुढे गेली. पण ती परतली तेव्हा तिच्या स्कूटीचे टायर पंक्चर झालेले होते. म्हणून मग स्कूटी तिथेच टोल प्लाझाजवळ सोडून टॅक्सीने घरी परतण्याचं तिने ठरवलं.

टोल प्लाझाजवळच्या दोन जणांनी पंक्चर काढतो असे सांगत तिची स्कूटी नेली. मृत तरुणीनं आपल्या बहीण आणि भावाला फोनवरून याबाबत सांगितलं होतं. रस्त्यावर एकटं उभं रहायला भीती वाटतेय, अचानक काही लोक दिसू लागले आहेत आणि एक ट्रक आल्याचंही तिने फोनवर बोलताना सांगितलं होतं.

थोड्या वेळात परत फोन करते असं सांगून तिने बहिणीसोबतच संभाषण संपवलं, पण त्यानंतर फोन बंदच झाला.

मृत तरुणीच्या कुटुंबाने टोल प्लाझाजवळ तिचा शोध घेतला आणि त्यांनतर शमशाबाद पोलीस ठाण्यात ती बेपत्ता झाल्याची तक्रार दाखल केली.

त्यानंतर शमशाबाद पोलिसांच्या शादनगर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत बांधकाम सुरू असलेल्या एका पुलाखाली तरुणीचा अर्धवट जळलेला मृतदेह सापडला होता.

त्यानंतर हा मृतदेह गायब झालेल्या मुलीचाच असल्याचं समोर आलं होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...केलेल्या दोन्ही प्रकारच्या समस्या यात पहायला मिळतात.

"इकडे ये...तू नीट लक्ष देऊन काम करत नाहीयेस," बॉसनं कॉम्प्युटर स्क्रीनकडे पाहत म्हटलं.

पण सुभद्रानं काहीच प्रतिसाद दिला नाही. नजर वर करून पाहण्याचंही धाडस तिला होत नव्हतं.

ती खोली अतिशय थंडगार होती. कोपऱ्यात एक रोप होतं. चंदनाचा सुगंध दरवळत होता.

माझ्या चेहऱ्यावरचे हावभाव बॉसला न पटणारे होते. त्यात ही समस्या. खाली ओलसर झाल्याची जाणीव होतीये...लघवीचे थेंब असतील.

"या काय चुका आहेत? तू काही बोलत का नाहीयेस?" त्यानं सुभद्रासमोर काही कागद... उर्वरित लेख लिहा:

'ब्लॅडर डायरी' लिहावी.

या डायरीमध्ये सर्व लक्षणांची नोंद होते. तुम्ही दिवसाला किती पाणी पिता, दिवसातून कितीवेळ बाथरुमला जाता, तुम्हाला खूप घाईनं बाथरुमला जावं लागतं, कितीवेळा युरीन लीक होते, त्यासाठी वापरत असलेले पॅड्स दिवसातून कितीवेळा बदलावे लागतात अशा सगळ्या गोष्टी त्यात लिहिल्या जातात.

गरजेपेक्षा जास्त पाणी पिणं, मधुमेहासारखे आजार, मूत्र विसर्जनाच्या मार्गातील संसर्ग यांसारख्या गोष्टीही मूत्रविसर्जनाच्या अनियंत्रणाला कारणीभूत ठरू शकतात.

तुमची तपासणी करून डॉक्टर तुमच्या या 'ब्लॅडर डायरी'साठी अधिक तपशील देऊ शकतात.

त्यानंतर युरोडायनॅमिक टेस्टिंगद्वारे डॉक्टर ब्लॅडर तसंच पोटावर किती ताण येतो हे तपासतात. त्यातून समस्येचं मूळ शोधण्यात मदत होते.

लघवीवर अनियंत्रण असलेल्या महिलांनी आपल्या जीवनशैलीत खालील बदल करणं हे महत्त्वाचं आहे.

ही समस्य़ा असलेल्या महिलांसाठी बाजारात काही उत्पादनंही आहेत.

जीवनशैलीतील बदलांसोबतच लघवीवरील अनियंत्रणाच्या समस्येवर उपचार करण्यासाठी काही औषधंही उपलब्ध आहेत. अर्थात, ही औषधं डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच घ्यायला हवीत.

आहार-विहारातील बदल आणि औषधांनी ही समस्या नाही सुटली, तर सर्जरीचा पर्याय असतो.

जर शिंकताना किंवा खोकताना युरीन लीकेजची समस्या असेल तर कृत्रिम स्फिंक्टरसारख्या गोष्टींचा वापर केला जातो.

मूत्राशयाच्या मुखाशी बल्किंग एजंट्स इंजेक्ट केले तर जवळपासच्या स्नायूंना आधार मिळतो आणि मूत्रविसर्जनावर नियंत्रण मिळवायला मदत होते.

ही समस्या असलेल्या महिला सतत धास्तावून जगत असतात. आपल्याजवळ आल्यावर एखाद्याला लघवीचा वास येईल अशी चिंता त्यांना सतावत असते. त्यामुळे त्या समाजापासून दूर जायला लागतात.

मूत्रविसर्जनावर नियंत्रण नसणं हा काही अपराध नाहीये, एक वैद्यकीय समस्या आहे हे त्यांनी समजून घ्यायला हवं. हे एकदा लक्षात घेतलं तर त्यावर उपचार करून बरं होता येईल आणि आनंदानं तणावमुक्त जगता येईल. समाजानं आणि कुटुंबानंही त्यांना सहकार्य करणं गरजेचं आहे.

हे वाचलंत का?


...केवळ द्विपक्षीय चर्चेसाठी नव्हे तर बांगलादेशचा 50वा स्वांतत्र्य दिन आणि राष्ट्रपिता बंगबंधू शेख मुजीबूर रहमान यांच्या जन्मशताब्दी सोहळ्यात सहभागी व्हायला येत असल्याचं बांगलादेशच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे राज्यमंत्री एम. शहरियार आलम यांनी सांगितलं.

ते म्हणाले, "आणि म्हणूनच मी वेगळं मत असणाऱ्यांना आवाहन करू इच्छितो की ते बंगबंधू यांचा राष्ट्रपिता म्हणून आदर करत असतील आणि त्यांना देशाप्रती प्रेम असेल तर त्यांनी आमंत्रित पाहुण्यांविषयीदेखील आदर दाखवावा."

गोनोशसथ्या केंद्राचे संस्थापक डॉ. जफरुल्लाह... उर्वरित लेख लिहा:

ावरून बांगलादेशला जाणार आहेत.

दुसरीकडे श्रीलंकचे पंतप्रधान महिंदा राजपक्षे दोन दिवसांच्या बांगलादेश दौऱ्यानंतर श्रीलंकेला परतले आहेत.

रविवारी याविषयी ट्वीट करताना ते लिहितात, "बांगलादेशच्या यशस्वी दौऱ्यानंतर श्रीलंकेला परतलोय. माझ्या प्रतिनिधी मंडळाच्या आदरातिथ्यासाठी मी बांगलादेशचे राष्ट्रपती, पंतप्रधान, सरकार आणि तिथल्या जनतेचे आभार मानू इच्छितो. या सुंदर देशात राहून मला आनंद मिळाला. परस्पर संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी आपण एकत्रित काम करू, अशी आशा मला आहे."

मोदी सरकारच्या धोरणांवर नाराजी

नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (सीएए) आणि राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी (एनआरसी) या दोन कायद्यांचा बांगलादेशमध्ये विरोध होतोय. सीएए कायद्याविषयी बोलताना केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी बांगलादेशमध्ये हिंदूंवर अत्याचार होत असल्याचं म्हटलं होतं. यावर बांगलादेशने तीव्र आक्षेप नोंदवला होता.

बांग्लादेशचे परराष्ट्र मंत्री एके अब्दुल मोमेन

बांगलादेशचे परराष्ट्र मंत्री ए. के. अब्दुल मोमेन म्हणाले होते, "हिंदूंवर अत्याचार होत असल्याचं म्हणणं अनावश्यक आणि चूक आहे. बांगलादेशमध्ये आहे तसा जातीय सलोखा असणारी राष्ट्रं मोजकीच आहेत. आमच्याकडे कुणी अल्पसंख्याक नाही. सर्व समान आहेत. शेजारील राष्ट्र म्हणून परस्पर मैत्रीपूर्ण संबंध खराब होतील, असं भारत काहीही करणार नाही, अशी आशा आम्ही बाळगतो. हा विषय नुकताच आमच्यासमोर आला आहे. आम्ही या मुद्द्याचा काळजीपूर्वक अभ्यास करू आणि त्यानंतरच भारताशी यावर चर्चा करू."

भारताच्या या दोन्ही नव्या कायद्यांचा विषय बांगलादेशातील प्रमुख विरोधी पक्ष असलेल्या बीएनपीनेही उचलला होता. बांगलादेश नॅशनल पार्टी (बीएनपी) बांगलादेशातील प्रमुख विरोधी पक्ष आहे. बीएनपीचे सरचिटणीस मिर्जा फखरूल इस्लाम आलमगीर यांनी 16 डिसेंबर 2019 रोजी भारतातील आसाम राज्यात एनआरसीमुळे बांगलादेशच्या स्वातंत्र्याला धोका असल्याचं म्हटलं होतं.

इस्लाम आलमगीर यांनी म्हटलं होतं, "भारताच्या एनआरसी कायद्याची आम्हाला चिंता वाटते, असं आम्ही याआधीच सांगितलं होतं. भारताच्या एनआरसीमुळे बांगलादेशच्या स्वातंत्र्य आणि सार्वभौमत्वाला धोका असल्याचं आम्हाला वाटतं."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट...


...कोजीकोड जिल्ह्यातील 13 विधानसभा मतदारसंघांपैकी केवळ एकाच मतदारसंघाचं क्षेत्र वायनाड लोकसभा मतदारसंघात येतं.

वायनाड जिल्ह्यातले तीन विधानसभा मतदारसंघ या वायनाड लोकसभा मतदारसंघात येतात.

मल्लापूरम जिल्ह्यात 16 विधानसभा मतदारसंघ आहेत. यातील केवळ 3 विधानसभा मतदारसंघांचा वायनाड लोकसभा मतदारसंघात समावेश करण्यात आला आहे.

2011 सालच्या जनगणनेत मल्लापूरम जिल्ह्यात मुस्लिमांची संख्या हिंदूंपेक्षा खूप जास्त आढळली.

सरकारी आकडेवारीनुसार या जिल्ह्यात जवळपास 74% मुस्लीम तर जवळपास 24% हिंदू राहतात.

मात्... उर्वरित लेख लिहा:

लोक आहेत.

(या खासगी वेबसाईटने दिलेल्या अंदाजे आकडेवारीची निवडणूक आयोग अधिकृतपणे पुष्टी करत नाही आणि बीबीसीनेदेखील स्वतंत्रपणे याची पडताळणी केलेली नाही.)

वायनाडमध्ये खरी लढत कोणामध्ये?

2009 आणि 2014च्या लोकसभा निवडणुकीवर नजर टाकल्यास वायनाडमध्ये काँग्रेस आणि डाव्यांमध्ये लढत आहे.

वायनाड केरळच्या 20 लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. 2009 साली एकूण सात विधानसभा मतदारसंघांना एकत्र करत हा नवीन मतदारसंघ अस्तित्वात आला.

वायनाड मतदारसंघातील काही भाग तामिळनाडू आणि कर्नाटकच्या सीमेजवळ आहे.

वायनाड जिल्ह्यात केरळमधील सर्वाधिक वेगवेगळ्या जाती समुदायाचे लोक राहतात. यात 90 टक्क्यांहून जास्त ग्रामीण भाग आहे.

निवडणूक आयोगानुसार 2014च्या निवडणुकीत 9,14,222 मतं (73.29%) पडली. यातील 3,77,035 (41.20%) मतं काँग्रेस पक्षाला मिळाली. तर दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाला 3,56,165 (39.39%) मतं मिळाली होती.

2014 साली भाजपने देशातील इतर भागात उत्तम कामगिरी केली होती, त्यावेळी वायनाडमध्ये भाजपला जवळपास 80 हजार मतं मिळाली होती आणि पक्ष तिसऱ्या क्रमांकावर होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...कोटींचं वाटप झालं आहे. अधिक मदत करण्याचीही आमची तयारी असल्याचं ठाकरे यांनी म्हटलं आहे.

केंद्र आणि राज्याची टोलवाटोलवी

कर्जमाफी आणि शेतकरी मदतीच्या मुद्द्यावर मुख्यमंत्र्यांसह 'महाविकास आघाडी'चे नेते केंद्राकडे बोट दाखवत आहेत, पण त्यासोबतच राज्याच्या आर्थिक स्थितीकडेही लक्ष वेधत आहेत.

काँग्रेस नेते आणि माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या मते राज्यावर असलेला कर्जाचा डोंगर इतका आहे, की हेक्टरी 25 हजार रुपये अनुदान असो किंवा कर्जमाफी, कोणताही निर्णय घाईघाईत घेता येणार नाही.

'बीबीसी मरा... उर्वरित लेख लिहा:

ूर नेणारी कारणं याचं उत्तरही मिळालं नाहीये. या प्रश्नांची ठोसं उत्तरं शेतक-याला मिळणार की त्याच्या निमित्तानं सभागृहातली कोंडी सुरुच राहणार, याकडे साऱ्यांचं लक्ष आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...कोणताच नोकरदार या वर्षातून सुखासुखी तरला नसता. बातम्या, मुलाखती, व्हीडिओ, लाईव्हस्, पॉडकास्ट या सगळ्या माध्यमातून प्रामुख्याने कोरोना व्हायरस आणि अधेमधे इतर गोष्टींबद्दल लिहीत-बोलत होतो.

या रोगावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी एकीकडे शास्त्रज्ञ, डॉक्टर्स, औषध निर्माते यांचा अव्याहत खटाटोप थक्क करणारा होता. दुसरीकडे सोशल मीडियाच्या माध्यमातून या विषाणू आणि आजाराबद्दल येणारे असंख्य दावे 'पालथ्या घड्यावर पाणी' या म्हणीचा प्रत्यय आणत होते. मेसेज करून, फोन करून 'काय कोरोनाबद्दल काय नवीन?' असा प्रश्न अनेकजण ... उर्वरित लेख लिहा:

भव घेत आम्ही एक-एक दिवस 'आज काय नवीन?' या पद्धतीने घालवत होतो.

बीबीसी विश्व

ज्या आरोग्य यंत्रणेतील त्रुटी इतरांच्या अनुभवांतून कळत होत्या त्या आता प्रत्यक्षात अनुभवता येत होत्या. देशातील एकूण कोव्हिड रुग्णांच्या आकड्यात आम्ही मोजले गेलो असलो तरी ज्या दिल्लीत राहतो त्या सरकारच्या दफ्तरी आमची गणतीच झाली नाही. राज्य सरकारच्या कोव्हिड हेल्पलाईनला स्वतःहून माहिती देऊनही परिस्थिती बदलली नाही.

14 दिवसांनंतर 'आरोग्य सेतू' स्वयंप्रेरणेने लालचा हिरवा झाला आणि सरकार दरबारी आम्ही आपोआप बरे झालो. कुठलाही व्हायरस शरीर पोखरत जातो. त्याला रोखण्यासाठीची औषधं तेव्हाच जोमाने काम करतात जेव्हा रुग्ण मनानेही तयार असतो. कोव्हिडच्या बाबतीत औषधोपचारांइतकंच आपलं मानसिक स्वास्थ्य जपणंही मोलाचं आहे याची फिरून जाणीव झाली.

कोव्हिडच्या काळात प्रवास जवळजवळ खुंटला. जिथे कुटुंबीयांच्या भेटी होत नव्हत्या आणि वर्षभर आपल्याच घरी जाता येणं शक्य नव्हतं तिथे नव्या जागा आणि नव्या लोकांच्या भेटीगाठी होण्याची काय कथा. पण एरव्ही जे स्मार्टफोन्स आणि चॅटिंग अॅप्स पालक आणि मुलांमध्ये वादाचा मुद्दा ठरतात तीच यावेळी मदतीला धावून आली. लोक एकमेकांच्या संपर्कात राहू शकले, अडीअडचणीला मदतीला धावून जाऊ शकले आणि कमी होत चाललेला संवाद व्हर्चु्अली का असेना सुरू ठेवू शकले हे ही नसे थोडके.

प्रत्येक दिवस, प्रत्येक वर्ष आपल्याला कळत नकळत काहीतरी शिकवून जात असतं. 2020 ने सुद्धा खूप काही शिकवलं. काळाच्या पटावरचं माणसाचं अत्यंत सूक्ष्म स्थान, पुरून उरण्याची त्याची दुर्दम्य इच्छाशक्ती आणि हा सगळा खटाटोप सार्थ ठरवण्यासाठी लागणारं कोंदण म्हणजे माणुसकी. समुद्राप्रमाणेच काळाच्या लाटाही एकापाठोपाठ एक थडकत राहतात. अथांग काळातून आपण आपल्या छोट्याशा होडीतून प्रवास करत असतो. लाटा त्यांचं काम करत राहतात, आपलं काम फक्त वल्हवण्याचं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...कोणतीही माहिती समोर आलेली नाही. मात्र हल्ली उच्च शिक्षण घेणाऱ्या मुलांना प्रचंड ताणाला सामोरं जावं लागतं. विद्यार्थी आयुष्यातही खाण्यापिण्याच्या अनियमित वेळा, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा अखंड वापर अशी जीवनशैली असते.

हार्ट अॅटॅक येतो कसा?

हार्ट अॅटॅकचं प्रमुख लक्षण म्हणजे- छातीत दुखणं. आपल्या चित्रपटांमध्ये हार्ट अॅटॅक म्हटलं की काही दृश्यं हमखास दाखवली जातात. छातीत दुखणारा माणूस हात हृदयाशी घेऊन पिळवटतो. वेदनेमुळे त्याच्या डोळ्यात भीती दिसते. दुखणं हाताबाहेर गेल्याने तो जमिनीवर पडतो. चित्रपटात दा... उर्वरित लेख लिहा:

ुवा वर्गाने आपल्या जीवनशैलीत थोडी शिस्त आणणं आवश्यक आहे असं डॉ. मनचंदा सांगतात. योगसाधना केल्यास हार्ट अॅटॅकचा धोका कमी होऊ शकतो. योग केल्याने तणाव कमी होण्यास मदत होते. मन एकाग्र होण्यास फायदा होतो, असंही डॉक्टर सांगतात.

हार्ट अटॅकपासून वाचायचं असेल तर ट्रान्स फॅट्सन दूर ठेवा

तरुण वयात येणाऱ्या हार्ट अॅटॅकपासून वाचण्यासाठी सरकारने काही पावलं उचलणं आवश्यक असल्याचं डॉ. मनचंदा सांगतात. जंक फूडवर सरकारने टॅक्स आकारायला हवा. तंबाखू आणि सिगरेटवर सरकारने कर बसवला आहे. तसंच जंक फूडच्या बाबतीत हवं. जंक फूडच्या पॅकेटवरही सिगारेटच्या पाकीटावर असतो तसा ठळक अक्षरात इशारा लिहायला हवा. हे केल्याने लगेच हार्ट अटॅकचं प्रमाण घटणार नाही पण जागरुकता वाढेल.

पाहा व्हीडिओ : डायटिंग आणि व्यायाम करूनही वजन वाढतंय, मग हे पाहाच!

हार्ट अटॅकचा संबंध शरीरातल्या कोलेस्टेरॉलशी असतो असं सांगण्यात येतं. म्हणूनच खूप तेलकट पदार्थ खाणं टाळायला हवं. मात्र ही गोष्ट किती खरी आहे?

डॉ. मनचंदा यांच्या मते, कोलेस्टेरॉलपेक्षा ट्रान्स फॅटमुळे हार्ट अटॅकची शक्यता वाढते. ट्रान्स फॅट चांगल्या कोलेस्टेरॉलला कमी करतात आणि वाईट कोलेस्टेरॉलला वाढवतात.

वनस्पती तूप हे ट्रान्स फॅटचे मुख्य स्रोत आहेत. म्हणून यापासून दूर राहायला हवं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...कोणत्याही पद्धती वापरत नाही. ते काळजी घेतात."

आम्ही दोघी ऐकत होतो.

"ते शेवटच्या क्षणी खबरदारी घेतात..." थोडं थांबून ती म्हणाली.

तिला काय सांगायचंय ते आम्हाला कळलं.

शेवटच्या क्षणी लिंग बाहेर काढत योनीच्या बाहेर वीर्यपतन करण्याची ही पद्धत.

"गेली अनेक वर्षं आम्ही हे करतोय. पण असं कधी घडलं नव्हतं."

"तुम्ही नशिबवान म्हणून असं घडलं नाही. गर्भधारणा रोखण्यासाठीच्या इतर पद्धतींशी तुलना केली तर ही पद्धत सर्वात असुरक्षित आहे."

"तसंही मी गर्भार कशी राहिले, यावरून ते रागवले आहेत."

"रागवायचं का? ते ... उर्वरित लेख लिहा:

Paper - ऑपरेशनसाठी तयार असल्याची लेखी हमी)  तयार करून टेबलवर ठेवले. माहिती देऊन समजवल्यानंतर तो ऑपरेशनसाठी लगेच तयार होईल, असं तिला वाटलं.

ती प्रेग्नंट आहे आणि ही गर्भधारणा नेहमीच्या जागी न होता बाहेरील नलिकेत असल्याचं मी त्याला सांगितलं. यासाठी ऑपरेशन करणं गरजेचं होतं.

"तिला दोन दिवस हॉस्पिटलमध्ये रहावं लागेल."

"तिला कोणतीतरी औषधं द्या. आम्ही घरी सगळं तसंच सोडून आलोय. आम्हाला जायला हवं."

"औषधांनी हे शक्य नाही."

"का शक्य नाही? माझ्या मेव्हण्याच्या बायकोची प्रेग्नन्सीही ट्यूबमध्ये होती. त्यांनी तिला औषधं दिली आणि काम झालं. हे तू त्यांना का नाही सांगितलंस?" त्याने बायकोला काहीशा उद्धटपणेच विचारलं.

त्याच्याकडे पाहून तिने मान खाली घातली.

तो वैतागला होता. त्याला घरी जायचं होतं. लवकर घरी गेला असता तर हा राग घरी काढता आला असता. बायकोचा, डॉक्टरचा आणि तिच्या असिस्टंटचा त्याला राग आला होता. सगळ्यांचाच त्याला राग आला होता.

डॉक्टरच्या खोलीत बसून ती सांगत असलेला तपशील ऐकायला त्याच्याकडे वेळ नव्हता.

"भाऊ, मला तुम्हाला काही गोष्टी सांगायच्या आहेत."

"हो, काही गोष्टी भावांना आणि मुलग्यांना सांगता येतात."

मी वर्षिताकडे पाहिलं. तिने चौघांसाठी पेपर कपमधून कॉफी आणली.

"पाच मिनिटं मी काय सांगतेय ते ऐका. मी जे सांगणार आहे, ते तुम्हाला माहिती नाही अशातली गोष्ट नाही. पण तरीही ऐका. कॉफी घ्या."

सूचना आणि विनंती कॉफीसोबत कशी द्यायची हे तंत्र मी शिकलेय.

एका कागदावर मी गर्भाशय आणि नलिकांचं चित्रं काढलं.

"हे पहा, या नलिका गर्भाशयाला लागून आहे. या दोन्ही अतिशय पातळ आहेत. इथेच गर्भफलन होतं. म्हणजे अंड (Egg) आणि स्पर्म इथे या नलिकेत एकत्र येतात." मी पेनाने चित्र काढून दाखवत होते.

"फलन झाल्यानंतर गर्भाचं अनेक लहान पेशींत विभाजन होऊन त्याचा गोल आकार होईल. आणि हळुहळू तो सरकून गर्भाशयाच्या भिंतीला चिकटेल. आणि नंतर बाळाची वाढ सुरू होईल."

गर्भाशयाच्या भिंती मजबूत असतात. नऊ महिने बाळाचं वजन पेलण्यासाठी त्या विस्तारू शकतात. 3 अगदी 4 किलोचं बाळही त्या सामावू शकतात. कधी कधी तर जुळी बाळंही.

पण आता भ्रूण हा नलिकेच आहे. आणि नलिका अतिशय लहान आहे. पेनाने दाखवत मी म्हणाले, "इतकी बारीक आहे. या नलिकेला भ्रुणाला आधार देता येणार नाही. वेदना होतील. रक्तस्राव होईल. तातडीने उपचार केले नाहीत, तर ही नलिका फुटायचा मोठा धोका आहे."

"ती...


...कोपर मारून शुद्धीवर आणलं, असं एनबीसीच्या वार्ताहराने पाहिलं.

व्हर्जिनियाचे मार्क वॉर्नर हे सुमारे 20 मिनिटं आपल्या उजव्या हातावर डोकं ठेवून डोळे झाकून शांतपणे बसलेले होते.

गुरूवारी नॉर्थ कॅरोलिनाचे रिचर्ड बर यांनी आपल्या फिजेट स्पिनर हे मुलांसाठीचं खेळणं दिल्याचंही आढळून आलं.

साधारणपणे सिनेट सभागृहातील इतर सत्रांना मोबाईल, लॅपटॉप आणि टॅबलेट यांसारखी उपकरणे नेण्यास परवानगी असते, पण महाभियोगाच्या सुनावणीदरम्यान सर्व प्रकारच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांवर सभागृहात बंदी घालण्यात आली होती.

नेमकं य... उर्वरित लेख लिहा:

.

महाभियोगाच्या माध्यमातून ट्रंप यांना पदावरून हटवण्यासाठी सभागृहात दोन तृतीयांश सदस्यांचा पाठिंबा असणं गरजेचं आहे.

BBC Indian Sportswoman of the Year

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...कोरियाने अण्वस्त्र नि:शस्त्रीकरण करेपर्यंत त्यांच्याशी चर्चा न करण्याची आपल्या माजी राष्ट्राध्यक्षांची प्रथा ट्रंप यांनीही चालू ठेवली, तर ते अमेरिकेच्या इतिहासातले सर्वात अयशस्वी राष्ट्राध्यक्ष ठरतील."

लष्करी कवायतींचा काय संबंध?

आतापर्यंत धमकावणीची भाषा करणाऱ्या किम यांनी जानेवारीत नरमाईचा सूर आळवत उत्तर कोरियाचा 'विजनवास' संपवण्याचा आपला विचार असल्याचं म्हटलं होतं.

त्याला पुष्टी देण्यासाठी त्यांनी केलेली एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे दक्षिण कोरिया आणि अमेरिका या दोन्ही देशांच्या एकत्रित युद्धस... उर्वरित लेख लिहा:

ट्रंप-किम या चर्चेआधी आपला आवाज अमेरिकेला ऐकवणं आणि चर्चेच्या वेळी बरोबरीच्या नात्याने वागणूक मिळण्याची अपेक्षा ठेवणं, या गोष्टी बुधवारच्या उत्तर कोरियाच्या विधानातून साध्य होतील.

पाहा व्हीडिओ : कॅमेरांचा क्लिकक्लिकाट, स्मितहास्य आणि थोडाचा विनोद...

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...कोरोनिल आणि श्वासारी ही कोरोनावरची औषधं'

रामदेव बाबा आणि पतंजली उद्योग समुहाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आचार्य बालकृष्ण या दोघांनी कोरोनावर गुणकारी ठरणाऱ्या औषधाचा शोध लावल्याचा दावा माध्यमांमध्ये केला आहे. या दाव्यांनंतर अनेकांच्या मनात औषध मिळाल्याच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत.

माध्यमांसमोर बोलताना रामदेव बाबा म्हणतात, "कोरोनावर आम्ही औषधं शोधून काढली असून ही औषधं 100 टक्के यशस्वी झाल्याचं निष्पन्न झालं आहे. आम्ही यापूर्वीच सांगितल्याप्रमाणे गिलॉय म्हणजेच गुळवेल, श्वासारी, अश्वगंधा यांचा मुख्... उर्वरित लेख लिहा:

ष्ण यांचा पूर्वीचा दावा काय?

आचार्य बालकृष्ण हे बाबा रामदेव यांच्या पतंजली उद्योग समुहाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. त्यांनी एएनआय या वृत्तसंस्थेशी काही दिवसांपूर्वी बोलताना सांगितलं की, "कोरोनाचा उद्रेक सुरू झाल्या - झाल्या पतंजलीने वैज्ञानिकांच्या एका टीमसोबत करार केला. तसंच, पतंजलीच्या प्रत्येक विभागात फक्त आणि फक्त कोरोनावर उपचार करणाऱ्या औषधावर काम करण्याचे आदेश देण्यात आले. हे औषध तयार करण्याआधी विषाणूशी लढू शकणाऱ्या आयुर्वैदीक औषधींचा अभ्यास केला गेला. तसं, आतापर्यंत कोरोनाची लागण झालेल्या रुग्णांच निदान कसं झालं आणि त्यांच्यावर उपचार कसे झाले याचाही अभ्यास केला गेला."

आचार्य बाळकृष्ण

बालकृष्ण पुढे सांगतात, "आयुर्वेदात कोरोनावर 100 टक्के उपाय आहे. आम्ही ज्या क्लिनिकल ट्रायल केल्या त्यात आम्हाला यशही मिळालं आहे. आता आम्ही क्लिनिकल कंट्रोल ट्रायल करत आहोत. आतापर्यंत तरी याचे सकारात्मक परिणाम मिळाले आहेत. येत्या 3 ते 4 दिवसांत आम्ही यांची सगळी माहिती आणि आमचं संशोधन जगापुढे सादर करू."

'आयुर्वेदिक औषध अजून तरी नाही'

भारतात आयुर्वेदीक औषधांची निर्मिती करायची असेल तर त्यासाठी दिल्लीतल्या आयुष मंत्रालयाकडून मिळणारा परवाना आवश्यक असतो. हा परवाना मिळाला असेल तरंच आयुर्वेदीक औषधांची निर्मिती करता येते. आयुर्वेद, योगा, नॅचरोपॅथी, युनानी, सिद्ध, होमिओपॅथी यांच्या आद्याक्षरांपासून आयुष हे नाव आलंय.

पतंजली योगपीठ यांची मुख्य इमारत

हा परवाना मिळवून एखाद्या संसर्गजन्य रोगावर नव्याने आयुर्वेदीक औषध तयार करायचं असेल तर ते तयार करून ते वापरात आणण्यामागे देखील एक प्रक्रिया आहे. याबद्दल आम्ही अधिक माहिती घेण्यासाठी मुंबईत गेल्या 30 वर्षांपासून आयुर्वेदीक डॉक्टर म्हणून काम करणाऱ्या डॉ. राजीव कानिटकर यांच्याशी चर्चा केली.

गुळवेल आणि अश्वगंधाने कोरोना बरा होतो?

डॉ. कानिटकर सांगतात, "मुळात आपल्याकडे एखादं आयुर्वेदीक औषध कोणी नव्यानं बनवलं असेल तर ते त्याच्या मेथेडोलॉजीसह एफडीएला म्हणजेच फूड अँड ड्रग्स अॅडमिनिस्ट्रेशनला सादर करावं लागतं. ते या औषधाला मंजुरी देतात. कोरोनावर अशी मंजुरी मिळालेलं असं कोणतंही आयुर्वेदीक औषध अजून तरी पुढे आलेलं नाही. तसंच, गुळवेल आणि अश्वगंधाच्या मिश्रणाने कोरोना बरा होतो हे मान्य करायलाच माझा विरोध आहे. कारण, गुळवेल आणि अश्वगंधा यांनी माणसाची इम्युनिटी वाढू शकते. मात्र, त्याने कोरोना बरा...


...कोलकर यांना वाटतं.

ते सांगतात, "आजची शिवसेना फक्त बाळासाहेबांच्या इमेजवर उभी आहे. तीच इमेज वारंवार लोकांपुढे आणणे आणि त्यातून शिवसैनिकांना प्रेरणा देणे, यासाठीच हा सिनेमा काढला जात आहे."

नवाजुद्दीन सिद्दिकीला बाळासाहेबांच्या भूमिकेत कास्ट करणं, याविषयी विचारल्यावर अकोलकर सांगतात, "बाळासाहेब म्हणायचे की आमचा सर्वच मुस्लिमांना विरोध नाही. आम्हालाही अझरुद्दीन आणि मोहम्मद रफी आवडतात. अगदी तेच इथे लागू होतं. त्यामुळे नवाजुद्दीन सिद्दिकीला मुख्य रोलमध्ये जाणूनबुजून घेण्यात आलंय."

शिवाय नवाज दमदार ... उर्वरित लेख लिहा:

माण करेल, असं बोललं जातंय.

पण याचा शिवसेनेला प्रत्यक्ष राजकारणात काही फायदा होईल?

अकोलकर यावर आपलं निरीक्षण नोंदवतात, "मंदिराच्या मुद्द्यावरून जर मतं मिळत असती तर भाजप नुकतीच तीन हिंदी भाषिक राज्यांमध्ये पराभूत झाली नसती. आणि जे लोक मंदिरासाठी मतं देतात, त्यांची निष्ठा आधीच भाजप किंवा संघाशी आहे. त्यामुळे याच मुद्द्यासाठी महाराष्ट्रात त्यांच्यापुढे शिवसेना हा नवा पर्याय खुला झाला तरी त्यामुळे सेनेकडे मतं वळण्याचं प्रमाण खूप कमी आहे."

देशात राजकीय चित्रपटांचा ट्रेंड

निवडणुकांआधी माध्यमांमध्ये राजकीय जाहिरातबाजी होतेच. शिवाय असे चित्रपटही थेट प्रचार न करता राजकीय विचारांचे वाहक बनतात.

अलीकडच्या काळात अक्षय कुमार राजकीय आणि देशभक्तीवरील चित्रपट करताना दिसतोय. सत्तेतल्या पक्षाच्या प्रचारासाठी तो हे सिनेमे करत असल्याचा त्याच्यावर आरोप झाला. या आरोपावर उत्तर देताना तो म्हणतो, " जे देशासाठी योग्य आहे तेच मी करत आहे."

मार्च-एप्रिलमध्ये होणाऱ्या लोकसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर दोन आणखी मोठे सिनेमे काही दिवसांपूर्वी आलेत - 'The Accidental Prime Minister' आणि 'URI - The Surgital Strikes'.

'The Accidental Prime Minister' हा सिनेमा माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांचे सचिव संजय बारू यांच्या याच नावाच्या पुस्तकावर आधारित आहे.

काही दिवसांपूर्वी या पुस्तकातून समोर आलेल्या काही गोष्टींमुळे डॉ. मनमोहन सिंग व्यथित झाले होते, त्यामुळे साहजिकच ऐन निवडणुकीच्या काही महिन्यांपूर्वी हा सिनेमा रिलीज होणं, हा योगयोग म्हणता येणार नाही.

याशिवाय, सप्टेंबर 2016मध्ये भारतीय सैन्यानं सीमेपार केलेल्या 'सर्जिकल स्ट्राइक्स'वर आधारित 'उरी' हा सिनेमा नुकताच प्रदर्शित झाला. त्यामुळे सध्या 'How's The Josh? High Sir!' हा डायलॉग सर्वत्र गाजतोय.

पण याच सर्जिकल स्ट्राइक्सची गरजेपेक्षा जास्त चर्चा करून त्याचा राजकीय फायदा भाजपने घेतला, असं खुद्द लष्कराच्या नॉर्दर्न कमांडचे तत्कालीन प्रमुख लेफ्टनंट जनरल D. S. हूडा नुकतंच म्हटलं आहे.

"सर्व पक्षांनी पाकिस्तानला राजकीय शत्रू म्हणून वेळोवेळी निवडणुकीत स्वतःचा फायदा करून घेतला आहे. त्यामुळे सर्जिकल स्ट्राइक्सवरील 'उरी' सिनेमाचा नक्कीच याही निवडणुकांवर परिणाम होऊ शकतो," असं अकोलकर बीबीसी मराठीशी बोलताना म्हणाले.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक,...


...क्कम मिळणं सुरू झालं. त्याच बरोबर त्यांची चित्रं परदेशातही विकण्यासाठी जाऊ लागली. आता वर्षातून पाच चांगली चित्रं काढली, तरीही त्यांची दखल आंतरराष्ट्रीय स्तरावर घेतली जाते, असं बंदेनवाझ नमूद करतात.

काय आहे IMFPA?

Indian Mouth and Foot Painter's Association  ही संस्था Mouth and Foot Painter's Association जागतिक संस्थेची भारतातील शाखा आहे. स्वित्झर्लंडमध्ये 1956मध्ये या संस्थेची स्थापना झाली.

"एरिक स्टाइगमन या जर्मन माणसाला पोलियो होता. त्यांनी आपल्या तोंडाने आणि पायाने चित्रं काढायला सुरुवात क... उर्वरित लेख लिहा:

धिकारी करतात आणि त्यापैकी काही चित्रांची निवड कॅलेंडरसाठी करतात. त्यावर कलाकारांना बोनस दिला जातो.

"आमचा सर्वांत ज्येष्ठ कलाकार दरमहा तब्बल एक लाख रुपये कमावतो. केरळमधला हा कलाकार त्याच्या कुटुंबीयांची काळजी तर घेतोच, त्याशिवाय त्याच्यासारख्या इतर कलाकारांनाही मदत करतो," बॉबी सांगतात.

"प्रत्येक कलाकाराला आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि स्वतंत्र बनवणं, हे आमच्या संस्थेचं उद्दीष्ट आहे. त्यांना कोणाच्याही दयेवर जगावं लागू नये. लोकांनी त्यांच्याकडे विकलांग म्हणून न बघता त्यांनी एखाद्या धडधाकट माणसाप्रमाणेच आपलं आयुष्य जगायला हवं. त्यासाठी लागेल ती ऊर्जा आमची संस्था देते," बॉबी आपल्या संस्थेचा उद्देश उलगडून सांगतात.

हार मानू नका, लढत राहा

बंदेनवाझही त्यांच्या उदाहरणातून इतरांना हेच सांगतात. ते म्हणतात, "लोकांनी मला मंदिराबाहेर किंवा मशिदीबाहेर बसून भीक मागण्याचा सल्ला दिला होता. पण मला तसं आयुष्य जगायचं नव्हतं. चित्रकलेची गोडी लागली, IMFPA सारख्या संस्थेचं पाठबळ मिळालं आणि मी उभा राहिलो."

ते अशीही पुष्टी जोडतात की, मी दोन्ही हातांनी अपंग असून माझं भविष्य माझ्या पायांनी लिहू शकतो, तर मग इतरांनी हार मानण्याचं कारणच काय? मी माझ्या मुलाची आणि बायकोची काळजी अगदी समर्थपणे घेतो.

बंदेनवाझ सांगतात, "मी चित्रं काढण्याबरोबरच उत्तम पोहतो, गाडी चालवतो, मोबाइल रिपेअर करत होतो. तुमची तयारी असेल, तर कोणतीही गोष्ट तुम्हाला यशस्वी होण्यापासून अडवू शकत नाही."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...क्के घट झाली. त्यांनी ही वेळही निभाऊन नेली आणि ते पूर्वपदावर पोहोचले. आता ते पुढे जाण्याच्या तयारीत आहे.

अनिल अंबानींची घसरण होतच गेली. त्यांच्याकडे कोणतीही दुभती गाय नव्हती हेही त्याचं एक महत्त्वाचं कारण होतं. म्हणजे एखाद्या व्यवसायातून सतत काही आवक सुरू राहील, असा कोणताही व्यवसाय त्यांच्याकडे नाही.

2005मध्ये जेव्हा भावांमध्ये वाटणी झाली तेव्हा मुकेश यांच्या वाट्याला रिलायन्स इंडस्ट्रीज ही कंपनी आली. ती समुहातील सगळ्यात मोठी कंपनी आहे आणि ती सगळ्यात जास्त नफा देत होती.

अनिल अंबानी यांच्या... उर्वरित लेख लिहा:

पासून 19 टक्के जास्त. त्यानंतर त्यात घट व्हायला सुरुवात झाली होती. संध्याकाळी जेव्हा बाजार बंद झाला तेव्हा 538 रुपयांवर सुरू झालेला समभाग 372.50 वर येऊन थांबला. अनेक लोकांचं कोट्यवधी रुपयांचं नुकसान झालं. हल्ली रिलायन्स पॉवरचा समभाग 12 रुपयांच्या वरसुद्धा जात नाही.

कर्जाचं वाढतं ओझं

1980 ते 1990 च्या दरम्यान धीरूभाई रिलायन्स समुहासाठी सातत्याने बाजारातून पैसा उचलत होते. त्यांच्या समभागाची किंमत कायम चांगली होती आणि मुख्य म्हणजे गुंतवणूकदारांचा त्यांच्यावर विश्वास होता.

मुकेश अंबानी यांच्या कंपनीने गेल्या दशकात मोठ्या प्रमाणात नफा मिळवला होता. दुसऱ्या बाजूला गॅसच्या प्रकरणात कोर्टाचा निर्णय आणि रिलायन्स पॉवरचे शेअर पडल्यामुळे अनिल यांचा मार्ग खडतर होत गेला.

अशा परिस्थितीत देशा विदेशातल्या बँकाकडून कर्ज घेण्यावाचून अनिल यांच्याकडे कोणताही पर्याय नव्हता. 2000 ते 2010 या काळात मोठ्या भावाच्या कंपनीचा विस्तार झाला आणि लहान भावाच्या कंपनीवर कर्ज वाढत गेलं. त्यांच्या बहुतांश कंपन्या समस्यांशी झुंजत आहेत किंवा साधारण फायदा कमावत आहेत.

आज अशी परिस्थिती आहे की त्यांच्या काही कंपन्यांनी दिवाळखोरी घोषित करण्याचा अर्ज केला आहे.

काही काळआधी शक्तिशाली आणि राजकीय पक्षांशी संबंध ठेवणाऱ्या कॉर्पोरेट घराण्यावर कर्ज जास्त झालं तर कसंतरी कामं चालवलं जायचं. त्यांच्या कर्जाची पुनरर्चना केली जाते किंवा त्याची परतफेड करण्यासाठी वेळ वाढवून मिळतो. मात्र सध्या एनपीए राजकीय मुद्दा झाला आहे. बँकांची परिस्थिती वाईट आहे.

आता कायद्यातही अनेक बदल झाले आहेत. ज्यांनी कर्ज दिलं आहे ते नॅशनल कंपनी लॉ ट्रिब्युनलच्या माध्यमातून कंपन्यांना इनसॉल्व्हंट घोषित करून कर्जदारांकडून रक्कम चुकवण्यासाठी कोर्टात खेचू शकतात. त्यामुळेच दिवाळखोरी घोषित करण्याशिवाय त्यांना काहीही पर्याय नाही.

दोन्ही भावांची वैशिष्ट्यं

जेव्हा धीरूभाई जिवंत होते तेव्हा अनिल अंबानी यांना बाजारातले स्मार्ट खेळाडू मानलं जायचं. त्यांना मार्केट वॅल्युएशनची कला उत्तम अवगत होती. धीरूभाई यांच्या काळात आर्थिक प्रकरणं अनिल आणि औद्योगिक प्रकरणं मुकेश अंबानी पहायचे.

अनिल अंबानी यांच्या टीकाकारांचं असं मत आहे की त्यांनी आर्थिक विषयांवर जास्त लक्ष दिलं. मात्र मुकेश अंबानींनी जितकं मोठ्या प्रकल्पांवर लक्ष दिलं तितकं अनिल अंबानींनी दिलं नाही.

रिलायन्स पॉवर आणि टेलिकॉममध्ये...


...क्चर झाला होता.

"अशा प्रकारचं क्रौर्य मी माझ्या 25 वर्षांच्या करिअरमध्ये कधी पाहिलेलं नाही," डॉ. अटल म्हणाले. "तिला जेव्हा हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आलं, तेव्हा तिचा रक्तदाब खूपच खाली गेला होता. आमच्या हातून वेळ निघून चालली आहे, असा आम्हाला वाटत होतं. तिला हॉस्पिटलमध्ये आणण्यात आणखी थोडा जरी उशीर झाला असता तर ते जीवघेणं ठरलं असतं."

या ऑरेंज सिटी इस्पितळात पीडितेला दाखल करण्यात आलं होतं.

पुढचे काही तास डॉक्टर तिची प्रकृती स्थिरावण्यासाठी झटत होते. त्या रात्री तिची प्रकृती स्थिरावरली. तिच्या जखमांव... उर्वरित लेख लिहा:

शी बोलताना त्यांचे अश्रू थांबत नव्हते.

पीडितेने डिसेंबर 2016पासून इथे काम सुरू केलं, अशी माहिती तिच्या भावाने दिली. तिचं सहा महिने ट्रेनिंगही झालं होतं.

घटनेच्या 10 दिवसांपूर्वीच पीडितेने तिच्या पालकांसह 26वा वाढदिवस साजरा केला होता आणि ती लगेच कामावर रुजू झाली होती. ती कला शाखेची पदवीधर असून उमरेडमध्ये पेईंग गेस्ट म्हणून राहते. तिथून कामावर जाण्यासाठी तिला दररोज कंपनीच्या बसने 32 किलोमीटर प्रवास करावा लागतो. कधी गरज पडल्यास ती दुचाकीने कामावर जाते, असं तिच्या घरच्यांनी सांगितलं.

"इथलं काम फारच अवघड परिस्थितीत आहे. त्यामुळे मला नेहमीच तिची काळजी वाटत होती. पण ती आमची समजूत काढायची. तिला तिच्या पायावर उभं राहायचं होतं आणि आर्थिकदृष्ट्या स्वतंत्र व्हायचं होतं," असं तिची आई म्हणाली.

पीडितेचं कुटुंब छत्तीसगढच्या भिलाईमध्ये राहतं. तिथे तिचे वडील एका खासगी कंपनीत काम करतात. आई गृहिणी आहे तर भाऊ एका दवाखान्यात काम करतो. या कुटुंबाची उमरेडमध्ये शेती होती. पीडितेच्या वडिलांना पाच एकर शेतजमीन WCLला द्यावी लागली. त्या बदल्यात भरपाई म्हणून त्यांच्या मुलीला कंपनीत कारकुनाची नोकरी देण्यात आली होती.

"आमची मुलगी स्वतंत्र बाण्याची आहे, धाडसी आहे. तिची अनेक स्वप्नं आहेत," असं तिची आई सांगते.

चौकशी सुरू

खाणकामात महिलांनी काम करणं पूर्वी दुरापास्तच होतं. पण आता या पीडितेसारख्याच अनेक महिला या क्षेत्रात काम करतात. पण या घटनेमुळे WCLमध्ये काम करण्यासाठी या उणिवाही लक्षात घ्याव्या लागतील.

खाणीचे सुरक्षाधिकारी रवींद्र खेडकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार WCLच्या या 'गोकुळ' या खाणीवर पीडित महिलेसह एकूण आठ महिला काम करतात. दोघींची नियुक्ती क्रमांक 1च्या वे-ब्रिजवर करण्यात आली आहे, दोघी जणी कँटिनमध्ये भांडी धुण्याचं काम करतात तर चार महिला खाण व्यवस्थापकाच्या कार्यालयात काम करतात.

या खाणीत किंवा इतर कोणत्याही खाणींत पहिल्यांदाच एखाद्या महिलेची नियुक्ती वे-ब्रिजवर करण्यात आली होती. या प्रकरणात हलगर्जीपणाची शक्यता लक्षात घेऊन व्यवस्थापक G. S. राव यांची विभागीय चौकशी सुरू असून त्यांना सक्तीच्या रजेवर पाठवण्यात आलं आहे.

उमरेड रस्त्यावर

घटनेची माहिती बाहेर आली तेव्हा संपूर्ण नागपुरात हळहळ व्यक्त होत होती. 16 ऑगस्टला उमरेडमध्ये लोक रस्त्यावर उतरले आणि पीडितेला न्याय मिळावा, यासाठी आंदोलन करू लागले. महिला कर्मचाऱ्यांचं संरक्षण...


...क्झँडरने उद्ध्वस्त केलेल्या थेब्स शहराच्या भिंती पुन्हा उभारण्यासाठी तिने निधी देऊ केला होता. मात्र, त्यावर 'अॅलेक्झँडरने उद्ध्वस्त केल्या आणि वेश्या असणाऱ्या फ्रीनने पुन्हा उभारल्या' असं कोरावं, अशी इच्छा तिने व्यक्त केली होती.

तर अशी ही फ्रीन त्याकाळातली सर्वात श्रीमंत आणि स्वतःच्या हिमतीवर स्वतःचं ऐश्वर्य उभी करणारी स्त्री होती. मात्र, अॅथेन्सच्या न्यायालयात तिच्यावर मृत्यूदंडाचा खटला चालवण्यात आला. कदाचित एका देवतेची निर्वस्त्र मूर्ती बनवण्यासाठी ती मॉडेल होती, यामुळे देवतेचा अपमान झाला, अ... उर्वरित लेख लिहा:

ी नग्नतेचा उल्लेख केलेला नाही. एखाद्या घटनेत इतका उत्कंठावर्धक क्षण येणं आणि एका विनोदवीराने त्यावर काहीही भाष्य न करणं, हे विवेकबुद्धीला पटणारं नाही. त्यामुळे अॅथेनियसने कदाचित आपल्या रचनेत जरा अतिशयोक्ती केली असावी, असा संशय घेण्यास वाव आहे.

फ्रीनच्या चातुर्याचे किस्से

फ्रीन केवळ वाक्चतुर नव्हती तर तिच्याकडे व्यावहारिक हुशारीही होती. पॉझॅनिस हे प्रसिद्ध ग्रीक प्रवासी आणि भूगोलवेत्ता होऊन गेलेत. त्यांनीही Descripion of Greece या त्यांच्या प्रवास वर्णनात फ्रीनच्या व्यवहारज्ञानाविषयी लिहिलं आहे.

ते म्हणतात, प्रॅक्सिटेल्सने तिला त्याने साकारलेल्या शिल्पांपैकी एक शिल्प देऊ केलं होतं. कुठलं शिल्प हवं ते तूच निवड, असंही तो म्हणाला. त्यावर तिने त्याला सर्वाधिक कुठलं शिल्प आवडतं, ते विचारलं. तो म्हणाला, माझी सर्वच शिल्प सारखी सुंदर आहेत.

काही वेळाने फ्रीनचा एक नोकर धावत आला आणि म्हणाला प्रॅक्सिटेल्सच्या कार्यशाळेला आग लागली आहे आणि त्याची बरीचशी शिल्प जळून भस्मसात झाली. हे ऐकून प्रॅक्सिटेल्सला रडू कोसळलं. सॅटरचा (ग्रीक देवता) पुतळा आणि प्रेमाचा पुतळा, या आपल्या दोन सर्वोत्कृष्ट कलाकृतींपैकी एखादी जळाली तर नाही ना, याची भीती त्याला वाटली.

त्यावर फ्रीनने ही तिनेच केलेली गंमत होती आणि तिला प्रेमाचा पुतळा हवा असल्याचं सांगितलं.

पुतळे फ्रीनच्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग होते. तिला स्वतःला पुतळ्यांसाठी मॉडलिंग करायला आवडायचं. तिच्याकडे पुतळ्यांचा मोठा संग्रहही होता. इतकंच नाही तर तिचा अपेक्षाभंग व्हायचा त्यावेळीही ती पुतळ्याचंच उदाहरण द्यायची.

एकदा ती झेनोक्रॅट्स नावाच्या एका तत्त्ववेत्याच्या लगट बसून त्याला भुरळ पाडण्याचा प्रयत्न करत होती. मात्र, त्याच्याकडून काहीच प्रतिसाद मिळेना. फ्रीनच्या बाबतीत असं खूप कमी व्हायचं. झेनोक्रॅट्स काहीच प्रतिसाद देत नसल्याचं बघून ती चिडली आणि हा पुरूष नसून पुरूषाचा पुतळा असल्याचं म्हणाली होती.

फ्रीनच्या सौंदर्यावर भाळून अनेक चित्रकारांनी तिची चित्रं रेखाटली, अनेक शिल्पकारांनी तिच्या मूर्ती साकारल्या. 'प्रिनी द एल्डर' या एका ग्रीक तत्त्ववेत्याच्या म्हणण्यानुसार प्रॅक्सिटेल्सने अॅफ्रोडाईट देवतेच्या दोन मूर्ती साकारल्या होत्या. एक वस्त्र असलेली आणि एक निर्वस्त्र.

लोकांना दुसरी मूर्ती बघून धक्का बसला. त्यामुळे त्यांनी पहिली मूर्ती स्वीकारली नाही. शेजारच्या निदोसच्या लोकांनी ही...


...क्ती किंवा त्याच्या आजूबाजूला असणाऱ्यांना नुकसान पोहोचवत असेल तर त्याला व्यसन समजावं, असं मानसशास्त्रज्ञ डॉ. हॅरिएट गॅरॉर्ड मानतात.

त्या सांगतात, "जुगार खेळण्याला आणि जास्त खाण्याच्या व्यसनाला आजार मानलं गेलं आहे. पण, सेक्स करणं जनमानसांत अनेक वर्षांपासून असल्यानं त्याला व्यसन मानलं जात नाही."

जुगार खेळणं आणि जास्त खाणं या व्यसनानं त्रस्त असलेले मदतीसाठी डॉक्टरांकडे पुढे आले आहेत. त्यामुळे हा आजार आहे हे सिद्ध करण्यासाठी पुरावे मिळाले आहेत.

मनोविकारतज्ज्ञ डॉ. अबिगेल सान या सांगतात की, "सेक्स... उर्वरित लेख लिहा:

लिहीलं. या तर्काला टाळता आलं पाहिजे असं या शोधकर्त्यांना वाटतं.

सेक्स करण्याला व्यसन घोषित करण्याची मागणी करणाऱ्यांना असं वाटतं की, व्यसन घोषित केल्यानं लोक यासाठी मदत घेण्यासाठी पुढे येतील. सेक्सचं व्यसन ही मूळ समस्या असो किंवा अन्य कारणामुळे ही समस्या जडली असो, लोक मदतीला पुढे येतील ही बाब महत्त्वाची आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...क्रारीची प्रत

नव्या कृषि विधेयकानंतरही पीक विकण्यास अडचणी

केंद्र सरकारने यावर्षी मक्याची MSP 1850 रुपये प्रति क्विंटल इतकी ठरवली होती. पण कायद्यानुसार MSP पेक्षा कमी दराने पिकाची खरेदी करणं गुन्हा नाही. इतका मका ठेवण्यासाठी आमच्याकडे जागाही नाही. यामुळे नाईलाजाने 1240 रुपये प्रति क्विंटल दराने मका विक्रीचा व्यवहार करावा लागला.

जितेंद्र यांच्या शेतात 340 क्विंटल मक्याचं उत्पादन आलं होतं. यापैकी 270 क्विंटल मका त्यांनी मध्य प्रदेशातील व्यापाऱ्याला विकला. बाकीचा मका त्यांनी आपल्या स्थानिक बाजार... उर्वरित लेख लिहा:

3 पिकांसाठी किमान हमीभावाची घोषणा दरवर्षी करतं. पण गहू, धान, मका यांच्याशिवाय इर पिकांचा हमीभाव बहुतांश शेतकऱ्यांना मिळत नाही.

देशात फक्त 6 टक्के शेतकऱ्यांना हमीभाव मिळतो. त्यामध्ये पंजाब आणि हरयाणा येथील शेतकऱ्यांचं प्रमाण सर्वाधिक आहे, असा एक अनुमान आहे.

यामुळे नव्या कृषि विधेयकाविरुद्ध आंदोलन करण्यात तेच सर्वात पुढे आहेत.

पण धुळे जिल्ह्यातील जितेंद्र भोई हे शेतकरी बाकीच्या 94 टक्के शेतकऱ्यांचं प्रतिनिधीत्व करतात. त्यांना MSP पेक्षा कमी किंमतीत आपलं पीक धोकेबाज व्यापाऱ्यांना विकावं लागतं. ते स्वतः याचं उदाहरण आहेत.

नव्या कृषि विधेयकात बदल करण्याची मागणी योग्य आहे की नाही?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना जितेंद्र सांगतात, "माझं पीक सरकारने MSP वर खरेदी केलं नाही. बाहेरून येणाऱ्या व्यापाऱ्यांनीही MSP वरच पिकाची खरेदी करावी, अशी तरतूद कायद्यात करण्यात आली, तर माझ्याप्रमाणे इतरांचं नुकसान होणार नाही. यामुळे शेतकऱ्यांचा विरोध योग्यच आहे."

संसदेचं विशेष सत्र बोलावून तिन्ही कृषि विधेयकं मागे घेण्यात यावीत, अशी दिल्लीत धरणे आंदोलनास बसलेल्या शेतकऱ्यांची मागणी आहे.

MSP वर खरेदी होण्यासाठी सरकारने कायदा बनवावा, व्यापाऱ्यांनीही त्याच किंमतीत पिकाची खरेदी करावी, असंही आंदोलकांना वाटतं.

शेतकऱ्यांच्या हिताचं रक्षण करण्यासाठी देशात किमान हमीभावाची (MSP) यंत्रणा लागू करण्यात आली आहे.

पिकांची किंमत बाजाराभावाप्रमाणे कोसळली तरी शेतकऱ्यांचं नुकसान टाळण्यासाठी केंद्र सरकार ठरलेल्या MSP वरच शेतकऱ्यांकडून पीक खरेदी करतं.

कोणत्याही पिकाची MSP संपूर्ण देशात एकच असते. भारत सरकारचं कृषि मंत्रालय, कृषी उत्पादन खर्च आयोग (कमिशन फॉर अॅग्रीकल्चर कॉस्ट अँड प्राईजेस CACP) यांच्या सूचनेनुसार MSP ठरवला जातो. याच्या आधारे 23 पिकांची खरेदी केली जात आहे. या 23 पिकांमध्ये धान, गहू, ज्वारी, बाजरी, मका, शेंगदाणे, सोयाबीन, तीळ आणि कापूस यांच्यासारख्या पिकांचा समावेश आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...क्रिकेटमुळे दयालनचं आयुष्यच बदललं. दयालनने चेन्नईचं उपनगर असलेल्या अल्वार्थीरुनगर इथल्या एमओपी वैष्णव कॉलेजची दयालन विद्यार्थिनी. मुलीने शिक्षण पूर्ण करावं, जॉबला लागावं अशी दयालनच्या पालकांची इच्छा होती. मात्र दयालनला कॉलेजमध्ये क्रिकेटची गोडी लागली. या आवडीला मेहनतीची जोड मिळाल्याने केवळ सहा वर्षात दयालन वर्ल्डकपसारख्या प्रतिष्ठेच्या स्पर्धेत भारताचं प्रतिनिधित्व करत आहे. ऑफस्पिन बॉलिंग आणि उपयुक्त बॅटिंग करणाऱ्या दयालनची ऊर्जा भारतीय संघासाठी महत्त्वाची असणार आहे.

मानसी जोशी

भारतीय संघात ... उर्वरित लेख लिहा:

ण करणारी अनुजा दर्जेदार फिरकीपटू आहे. जादुई फिरकीच्या बळावर अव्वल फलंदाजांना सातत्याने चकवणाऱ्या अनुजाने गेल्यावर्षी भारतीय अ संघाचं नेतृत्वही केलं होतं.

पूनम यादव

भारतीय पुरुष संघातील चायनामन फिरकीपटू कुलदीप यादवप्रमाणे पूनम यादवची फिरकी प्रतिस्पर्धी फलंदाजांसाठी अडचणीची ठरते. पूनम यादवची गुगली भारतीय संघासाठी कळीची आहे.

अरुंधती रेड्डी

अरुंधती रेड्डी

आईकडून खेळांचा वारसा मिळालेल्या अरुंधतीने 12व्या वर्षी क्रिकेट खेळायला सुरुवात केली. अभ्यासात चांगली असतानाही हैदराबादच्या अरुंधतीने क्रिकेटला प्राधान्य देण्याचा निर्णय घेतला. तिच्या या निर्णयाला घरच्यांनी पुरेपूर पाठिंबा दिला. नूशीन अल खादीर आणि सविता निराला यांनी अरुंधतीच्या कौशल्यगुणांना हेरलं.

जेमिमा रॉड्रिग्ज

मुंबईकर जेमिमाने 17व्या वर्षी द्विशतकी खेळी साकारत क्रिकेटविश्वात आपल्या आगमनाची दणक्यात नांदी केली होती. मुंबईतल्या स्थानिक क्रिकेट स्पर्धेत जेमिमाने 163 चेंडूत 202 धावांची मॅरेथॉन खेळी साकारली. तडाखेबंद खेळासाठी प्रसिद्ध जेमिमाने हॉकीपटू म्हणून कारर्कीदीची सुरुवात केली होती. चांगल्या खेळामुळे दोन्ही खेळांच्या संघात तिची निवड होत असे. एकाक्षणी तिने हॉकीऐवजी क्रिकेटची निवड केली. हॉकीचं नुकसान क्रिकेटसाठी फायद्याचं ठरलं.

स्थानिक क्रिकेटमध्ये परिचित नाव झालेल्या जेमिमाने आंतरराष्ट्रीय ट्वेन्टी-20मध्येही सातत्यपूर्ण कामगिरीने  आपली छाप उमटवली आहे. याचवर्षी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध झालेल्या मॅचमध्ये मॅरिझेन कापचा जेमिमाने घेतलेला सोशल मीडियावर व्हायरल झाला होता. या कॅचने मॅचचं पारडं फिरलं आणि भारतीय संघाने दक्षिण आफ्रिकेत ट्वेन्टी-20 मालिका जिंकण्याची किमया केली होती. जेमिमा या वर्ल्डकपची स्टार ठरू शकते. खेळाव्यतिरिक्त जेमिमा सुरेख गिटार वाजवते.

दीप्ती शर्मा

आग्रा हे प्रामुख्याने ताजमहालसाठी प्रसिद्ध आहे. मात्र क्रिकेटपटू दीप्तीने आपल्या दमदार खेळासह आग्र्याला नवीन ओळख मिळवून दिली.  भाऊ सुमीतच्या खंबीर पाठिंब्याच्या बळावर दीप्तीने ही भरारी घेतली आहे. दीप्तीला सरावासाठी सुमीतने आग्र्यात क्रिकेट अकादमी सुरू केली. या अकादमीचा फायदा दीप्तीला झालाच मात्र त्यापेक्षा जास्त परिसरातील गरजू खेळाडूंना हक्काचं व्यासपीठ प्राप्त झालं. टी-20 सारख्या वेगवान प्रकारात अष्टपैलू खेळाडू आवश्यक असतात. आक्रमक बॅटिंग आणि ऑफब्रेक बॉलिंग अशा दोन्ही आघाड्यांवर दीप्तीने...


...क्रिया ही बीडमधून येईल आणि ती त्यांच्या फायद्याची नसेल," मराठवाड्याचे असलेले राजकीय पत्रकार अभिजित ब्रम्हनाथकर म्हणतात.

"आणि त्यांचं मौन हे कौटुंबिक कारणातूनही आहे. कारण जे आरोप आहेत त्यांचं स्वरूप हे व्यक्तिगत आणि चारित्र्याशी संबंधित आहे. ते राजकीय नाही. भाजप आंदोलन करतं आहे ते प्रदेश स्तरावर. पक्ष म्हणून म्हणून ते करताहेत. जर पंकजा त्यात आल्या तर ते व्यक्तिगत होईल. ते त्यांना नको आहे. आणि माझ्या मते मौन हीसुद्धा एक राजकीय भूमिकाच असते," ब्रम्हनाथकर पुढे म्हणतात.

कौटुंबिक भावना राजकारणापे... उर्वरित लेख लिहा:

लागले आहेत. तेव्हा अशा वेळेस या मुद्यावर काही न बोलणं हेच योग्य, असं पंकजांनी ठवलेलं असावं," असं पंकजांचं राजकारण जवळून पाहणा-या राजकीय पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर म्हणतात.

धनंजय मुंडे यांच्यावर आरोप होताच 'भाजप'च्या महिला आघाडीनंही यावर तात्काळ भूमिका घेत कारवाईची मागणी केली.

शिवाय पंकजा मुंडे या राज्यातल्या एक महत्वाच्या प्रभाव असलेल्या महिला नेत्याही आहेत. त्यामुळे एका तक्रारदार महिलेने असे आरोप केल्यावर नेत्या म्हणून त्यांची प्रतिक्रिया काय हा प्रश्नही विचारला जाणं स्वाभाविक आहे.

अर्थात आता प्रकरणालाही वेगळं वळण मिळालं आहे. तक्रारदार महिलेवर विविध पक्षातल्या नेत्यांनी ब्लॅकमेलिंगचे आरोप केले आहेत. त्यामुळे धनंजय यांची बाजू तूर्तास सावरली गेल्याचं म्हटलं जातं आहे.

हे आरोप 'गंभीर' स्वरुपाचे आहेत असं म्हटलेल्या शरद पवार यांनी आज या तक्रारदारावर होणा-या आरोपांचीही शहानिशा व्हायला हवी असं म्हटलं आहे. त्यामुळे 'राष्ट्रवादी'नं सध्या धनंजय मुंडे यांना राजीनाम्यापासून अभय दिलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...क्ष झाले. त्यानंतर त्यांनी 2009 मध्ये हिंगोली जिल्ह्यातल्या कळमनुरी विधानसभा मतदारसंघातून आमदारकीची पहिली निवडणूक जिंकली. त्याच्या पुढल्याच वर्षी म्हणजे 2010 मध्ये त्यांच्याकडे युवा काँग्रेसची राष्ट्रीय स्तरावरील जबाबदारी सोपवण्यात आली.

तब्बल चार वर्षं ते राष्ट्रीय युवा काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. त्यामुळे त्यांची राहुल गांधींशी जवळीक वाढली आणि ते राहुल ब्रिगेडच्या प्रमुख सदस्यांपैकी एक झाले. सचिन पायलट, ज्योतिरादित्य शिंदे यांच्यासोबत त्यांचे नाव घेतले जाऊ लागले.

राजकीय विश्लेषक रशीद किडवई या... उर्वरित लेख लिहा:

ण पोटनिवडणुकीत पराभव

गुजरातमधल्या सौराष्ट्रच्या प्रभारीपदाची जबाबदारी त्यांच्याकडे सोपवण्यात आली. त्या निवडणुकीत काँग्रेसनं भाजपला जोरदार टक्कर तर दिलीच. पण काँग्रेसला सर्वाधिक जागा या सौराष्ट्र प्रांतातून मिळाल्या. त्यानंतर सातवांकडे संपूर्ण गुजरातच्या प्रभारीपदाची जबाबदारी सोपवण्यात आली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार म्हणाले, "गुजरातमधील निवडणुकांमध्ये काँग्रेस पक्षाने सोपवलेली प्रभारीपदाची जबाबदारी समर्थपणे सांभाळत पक्षाला चांगले यश मिळवून देण्याची भूमिका त्यांनी पार पाडली. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्रातील एका उमद्या नेतृत्वाचा अकाली अस्त झाला आहे."

2017 गुजरात निवडणुकीतील राजीव सातव यांच्या कामगिरीची उणीव काँग्रेसला पुढील वर्षी होणाऱ्या निवडणुकीत भासेल असंही रशीद किडवई सांगतात. ते सांगतात, "2022 मध्ये गुजरातमध्ये विधानसभेच्या निवडणुका होतील. गेल्या वेळेस राजीव सातव यांच्या नेतृत्वात काँग्रेसने गुजरातमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी केली होती. त्यामुळे पक्षाला त्यांचा नक्कीच फायदा झाला असता."

2017 मध्ये राजीव सातव यांनी गुजरातमध्ये काँग्रेसला कधीही न मिळालेलं यश मिळवून दिलं. तेव्हा गुजरात काँग्रेसची जबाबदारी अशोक गहलोत यांच्याकडे होती. पण त्यांच्याकडून राजीव सातव यांना प्रभारी पद देण्यात आलं.बीबीसी गुजरातचे प्रतिनिधी रॉक्सी गागदेकर छारा सांगतात, "त्यावेळी काँग्रेसची अवस्था अत्यंत वाईट होती. पक्षांतर्गत वाद उफाळून आला होता. राजीव सातव यांनी हे मतभेद शांत केले. शिवाय, हार्दिक पटेल यांनाही काँग्रेसने सोबत घेतले. त्यामुळे पटेल मतांना आपल्याकडे वळवण्यात काँग्रेसला यश आले."पण 2021 मधील गुजरात पोटनिवडणुकांमध्ये मात्र काँग्रेसचा सपशेल पराभव झाला. यामुळे राजीव सातव यांच्यावर प्रचंड टीका करण्यात आली. उमेदवारांच्या निवडीवरही प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.रॉक्सी गागदेकर छारा सांगतात, "यावेळी मात्र काँग्रेसचा अंतर्गत कलह आणि सादरीकरण राजीव सातव हाताळू शकले नाहीत. ग्रामीण भाग हे काँग्रेसचे शक्तिस्थान आहे. मात्र तिथेही भाजपने काँग्रेसचा दारूण पराभव केला. पंचायत समित्याही भाजपकडे गेल्या."

महाराष्ट्रात ठसा का नाही उमवटता आला?

2019 च्या निवडणुकीत काँग्रेसला महाराष्ट्रात निवडणुकीच्या मैदानात अनुभवी नेत्यांची गरज होती. मात्र राजीव सातवांनी विद्यमान खासदार असतानाही हिंगोलीतून निवडणूक लढवली नाही. या जागेवरच नव्हे तर...


...क्षरतेचं प्रमाण 75.8% इतकं होतं. तर याच काळात याच वयोगटातल्या दलितांमध्ये हे प्रमाण 68.8% इतकं होतं.

साक्षरता दरात झपाट्याने वाढ

या अहवालाचा हवाला देत मॅकवान म्हणतात, "इतर उपेक्षित घटकांच्या तुलनेत दलितांमध्ये साक्षरतेचा दर वेगाने वाढत आहे आणि या समाजाकडून परंपरांना देण्यात येणाऱ्या आव्हानामागे असलेल्या कारणांपैकी हे एक महत्त्वाचं कारण आहे."

या आकडेवारीनुसार आणि तज्ज्ञांनुसार दलितांमध्ये सारक्षतेचं प्रमाण वाढल्यामुळे त्यांच्या आशाआकांशा आणि महत्त्वाकांक्षाही वाढत आहेत. भेदभाव 'हे आपलं नशीबच आ... उर्वरित लेख लिहा:

याचा अर्थ होत नाही, असं तज्ज्ञांना वाटतं. उलट येणाऱ्या काळात अत्याचाराच्या अधिकाधिक घटनांची नोंद होईल. मॅकवान म्हणतात, "दलितांमधला एक मोठा वर्ग अजूनही शिक्षणापासून वंचित आहे."

काही राजकीय विश्लेषकांच्या मते अशा घटनांचं जोवर मोठ्या चळवळीत रूपांतर होत नाही तोवर त्यांचा केवळ राजकीय फायदा घेतला जातो आणि त्यातून समाजाला काहीच उपयोग होत नाही.

राजकीय विश्लेषक बद्रीनारायण बीबीसी गुजरातीला सांगतात, "अशा घटनांचा थोड्या प्रमाणात सामाजिक परिणाम होत असला तरी राजकीय परिणाम होत नाही."

ते म्हणतात, "अशा घटना राजकीय पक्षांच्या लगेच विस्मृतीत जातात. अशा घटनांमुळे सामाजिक उतरंडीला आव्हान मिळतं. मात्र, राजकीय पक्ष सामाजिक परिवर्तनासाठी चळवळ उभारू शकत नाहीत." ते पुढे म्हणतात, "दलितांवर होणाऱ्या अत्याचारातून जनआंदोलन उभं राहत नाही तोवर सामाजिक सुधारणा कठीण आहे."

मात्र, काही जण असेही आहेत ज्यांच्या मते या लहान लहान घटना मोठ्या आंदोलनांपेक्षा कमी नाहीत.

दलित कार्यकर्ते पॉल दिवाकर यांच्या मते बिहारसारखी राज्ये दीर्घकाळापासून दलित अत्याचाराविरोधात लढत आहेत. मात्र, त्याची कुठेही नोंद घेतली जात नाही. ते म्हणतात, "हल्ली उपेक्षित समाजातल्या व्यक्ती मीडियामध्येही आहेत. त्यामुळे अशा घटनांचं वार्तांकन होतं. दलितांना मिळालेल्या शिक्षणाचा हा परिणाम आहे."

दिवाकर म्हणतात की आपल्या परिस्थितीचं कारण आपलं नशीब नाही, असं आज अनेक दलितांना वाटू लागलं आहे आणि त्यामुळेच जुन्या रीतीभाती मोडण्याच्या घटना देशभरात घडत आहेत.

'नवे विचार, नव्या कल्पना'

हे घडण्यामागे आणखी एक कारण म्हणजे मोठ्या संख्येने दलित गावाखेड्यातून शहराची वाट धरू लागला आहे. दिवाकर सांगतात, "जेव्हा ते आपल्या गावी परत येतात त्यांच्याकडे नवनवीन कल्पना असतात, नवे विचार असतात आणि यातूनच त्यांना पारंपरिक भेदभावाला विरोध करण्याची प्रेरणा मिळते."

दलित तरुणांच्या वाढत्या महत्त्वाकांक्षांचा हवाला देत DICCI अध्यक्ष मिलिंद कांबळे सांगतात की देशातल्या आर्थिक घडामोडींचा मागास वर्गासह अनेकांना लाभ झाला आहे. "दलित तरुणांची महत्त्वाकांक्षा वाढली आहे. त्यांना सन्मानाने जगायचं आहे आणि आर्थिक विकासात त्यांनाही समान वाटा हवा."

दलितांना मिळणाऱ्या यशामुळे उच्च वर्गातल्या काही लोकांमध्ये असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली आहे. त्याचाच परिणाम म्हणून दलितांवर अत्याचार वाढत असल्याचं मिलिंद कांबळे यांना...


...क्षसीण, मुलींचा छळ करते, बाटवते, असे बिनबुडाचे आणि अत्यंत गलिच्छ आरोप केले. रमाबाईंनी रमाबाई असोसिएशच्या अनुमतीनं जे सल्लागार मंडळ बनवलं होतं, त्यात रा. ब. कृष्णाजी लक्ष्मण नूलकर, न्या. महादेव गोविंद रानडे, सर रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर, न्या. काशीनाथ त्र्यंबक तेलंग अशी बडी मंडळी होती. या सल्लागार मंडळीशी रमाबाईंचे मतभेद होण्याचं एक कारण असं की, रमाबाई बालविधवांना सुखात ठेवण्याची खटपट करीत, पण सल्लागार मंडळाला ते आवडत नसे.

शारदा सदन धर्मातीत ठेवण्याचं जाहीर वचन दिल्यामुळे पंडिताबाई सर्व प्रकारची ... उर्वरित लेख लिहा:

गेले... लोकांनी दिलेला त्रास कठीण वाटला नाही, कारण पंडिता रमाबाई होत...त्यांनी केलेला उपदेश मी टिकलीप्रमाणे गोंदून ठेवला आहे. त्या म्हणत ईश्वरावर श्रद्धा ठेवतात तशी कामावर ठेव न नेट दाखव म्हणजे देव ते पार पाडायला बळ देतो. हिंगण्याचा आश्रय आणि इतर संस्थासाठी मी जी सेवा केली ती त्यांच्याच उपदेशाचे फळ. माझा धर्म : पं. रमाबाईंनी शिकवलेला अनाथ-अपंगांना वाट दाखवण्याचा अडल्यापडल्याला मदत करण्याचा."

कर्वे दाम्पत्य ख्रिस्ती न होताही कायम पं. रमाबाईप्रत कृतज्ञ राहिले यातच सगळं आलं.

मुक्तिमिशन

रमाबाई असोसिएशनची दहा वर्षांची मुदत संपत आल्यावर पुण्याजवळ 34 मैलांवर असलेल्या केडगाव इथली खडकाळ जमीन स्वस्तात विक्रीला होती. दूरदृष्टीच्या रमाबाईंनी ती विकत घेतली.

त्याच सुमारास पुण्यात प्लेग फोफावला आणि पुणे म्युनिसिपालिटीनं त्यांना आणि मुलींना 48 तासांच्या आत पुण्याबाहेर जाण्याचा आदेश दिला. रमाबाई आपलं शारदासदन केडगावला घेऊन गेल्या आणि तिथं झोपड्या उभारून राहिल्या. काही दिवसांतच तिथं पक्क्या इमारतींचं मुक्तिमिशन उभे राहिलं. ती तारीख होती 24 सप्टेंबर 1898.

पं.रमाबाईंचे दाट झाडीत लुप्त झालेले जन्मस्थान : गंगामूळ (कर्नाटक)

मुक्तिमिशनमध्ये पं. रमाबाईंनी जी कामे केली, त्याला इतिहासात तोड नाही. अंध स्त्रियांसाठी ब्रेल शिक्षणाची सोय करणं, चाळीस एकर रुक्ष जमिनीतील काही जमीन शेतीसाठी तयार करून तिच्यातून वेगवेगळी पिके काढणे, केळीच्या सोपट्यापासून टोपल्या बनवणं, वाकाच्या दोऱ्या वळणं, वेताच्या खुर्च्या विणणे (ही कामं अंध स्त्रियादेखील करत असत), लेस, स्वेटर आणि मोजे विणणे.

या शिवाय गायी बैलांचे खिलार, शेळ्या-मेंढरांची चरणी, म्हशींचा गोठा, दूध-दुभतं, कोबड्यांची पोल्ट्री, सांडपाणी मैल्यापासून शेतीसाठी खत, भांड्यावर नावं घालणं, भांड्यांना कल्हई करणं, हातमागावर कापड-सतरंज्या विणणं, घाण्यावर तेल काढणं, छापखाना - त्यात टाईप जुळवणे सोडणं, चित्र छापणे, कागद मोडणे - पुस्तक बांधणे, दवाखाना चालवणे, धोबीकाम करणे, शेतात पिकलेले धान्य, भाजीपाला, दूधदुभते यांचा पुरवठा सरकारी ऑर्डर्स घेऊन करणे, या सर्व उद्योगांसाठी प्रशिक्षित पुरुषमाणसांकरवी त्यांनी मुलींना तयार केलं.

हिशेब त्या स्वतः रोज बघत. आपल्या देखत त्यांनी या सगळ्या कामांत स्त्रियांना तरबेज केलं. अनेक प्रकारचे कुटीरउद्योग सुरू करणाऱ्या त्या पहिल्या महिला होत्या.

इतिहासानं अन्याय केला...


...क्षा जास्त वेळा हे सॉफ्टवेअर डाऊनलोड करण्यात आलं. या सॉफ्टवेअरमध्ये त्याच AR-15 रायफलीचं ब्लुप्रिंट होतं, जी अमेरिकेत नेहेमी होणाऱ्या गोळीबारांमध्ये सर्वाधिक वापरली जाते.

बंदी का?

2013 साली जेव्हा या लिबरेटर बंदुकीचं पहिलं प्रोटोटाईप आलं, तेव्हा विल्सन यांनी त्या बंदुकीचे ब्लुप्रिंट आपल्या वेबसाईटवर टाकले. परिणामी, शेकडो लोकांनी ते डाऊनलोड करून ही बंदूक बनवण्याचा प्रयत्न केला.

त्याचा धोका लक्षात आणून देत US स्टेट डिपार्टमेंटने हे ब्लुप्रिंट वेबसाईटवरून काढून टाकण्यासाठी कोर्टाकडून तत्काळ आदेश... उर्वरित लेख लिहा:

ेली नाही.

3D-प्रिंटेड बंदुकीचं प्रोटोटाईप

दरम्यान, कोडी विल्सन यांनी या बंदीनंतर आपली बाजू बीबीसीशी बोलताना स्पष्ट केली. "मी आजवर या बंदुकीमुळे कुठलाही गुन्हा घडल्याचं एकलं नाही. आणि जिथवर मला माहिती आहे, फक्त एका माणसाला आजपर्यंत या बंदुकीमुळे अटक झाली आहे, तीसुद्धा जपानमध्ये. कारण काय तर त्याने कुतूहलापोटी ही बंदूक बनवून पाहिली."

हा वाद इतक्यात सुटेल असं काही दिसत नाही. कारण विल्सन यांच्या आधीचं ब्लुप्रिंट शेकडो लोकांनी डाऊनलोड करून आपल्या बंदुकी बनवल्याही असतील. शिवाय, Defense Distributed यांची 'लिबरेटर' बंदूक 'घोस्ट गनर' नावाने ऑनलाईन विक्रीला उपलब्ध आहे.

पण हे प्रकरण नक्कीच 3D प्रिटिंगच नव्हे तर शस्त्रास्त्रांच्या इतिहासात एक नवा मैलाचा दगड ठरणार आहे.

हे नक्की वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...क्षाच्या विजयानंतरसुद्धा लष्कराच्या हाती बरीच ताकद होती. गेल्या वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात आँग सान सू ची यांचा दुसऱ्यांदा विजय झाला. हा विजय दणदणीत होता. त्यामुळे लष्कराला आपल्या हातातून सत्ता निसटत असल्याची भीती वाटली.

शक्तिशाली लष्कर

म्यानमारचं लष्कर गेल्या 70 वर्षांहूनही अधिक काळापासून न थांबता लढत असल्याचं बीबीसी बर्मा सेवेच्या माजी प्रमुख टिन टा स्वे सांगतात.

म्यानमारचं लष्कर म्हणजे एक शक्तिशाली संस्थान असल्याचं आणि त्यांना त्यांनी तयार केलेल्या राज्यघटनेमुळे ताकद मिळत असल्याचं स्वे यांच... उर्वरित लेख लिहा:

ा आणि तरीही लष्कराकडे बरीच राजकीय ताकद होती, ही खरी समस्या होती."

2020 साली आँग सान सू ची यांचा पहिला कार्यकाळ पूर्ण झाला. त्यानंतर निवडणुका झाल्या आणि त्यात आँग सान सू ची यांच्या पक्षाला घवघवीत यश मिळालं. लष्कराच्या पक्षाला केवळ 7 टक्के मतं मिळाली. निवडणुकीच्या निकालांवरून लष्कराच्या जनरलच्या हातून सत्ता निसटत असल्याचं अधोरेखित झालं. त्यामुळे आँग सान सू ची राज्यघटनेत बदल करू शकतात, अशी भीती त्यांना वाटली.

टिन टा स्वे सांगतात, "लष्कराच्या नजरेत आँग सान सू ची यांनी लक्ष्मणरेषा ओलांडली होती. त्यांना रोखण्यासाठी देशाची सत्ता आपल्या हाती घेणं, त्यांना गरजेचं वाटलं. या निर्णयामागे आणखी एक कारण असल्याचं सांगितलं जातं. म्यानमारच्या लष्करप्रमुखांना राष्ट्राध्यक्ष बनण्याची स्वप्न पडू लागली होती. मात्र, लष्कराला खूप कमी मतं मिळाल्याने त्यांचं हे स्वप्न धुळीला मिळालं. शिवाय, जनतेची लष्कराची पकड सैल होत चालल्याचंही निकालांवरून स्पष्ट झालं."

टिन टा स्वे म्हणतात, "आंतरराष्ट्रीय समुदायाशी त्यांचा संपर्क खूप कमी आहे. शेजारील आशियातील देशांशीच त्यांचे संबंध आहेत. त्यांना वाटतं की लोक आजही लष्कराचा आदर करतात."

मात्र, ते चुकीचे ठरलं. लोकांना लष्करापासून मुक्ती हवी होती. मात्र, या कहाणीत प्रश्न केवळ महत्त्वाकांक्षा किंवा पदाचा नव्हता. तर यात पैशाचीही भूमिका महत्त्वाची आहे.

अर्थव्यवस्थेवर लष्कराची पकड

म्यानमारमध्ये लष्कराने अर्थव्यवस्थेसह जवळपास प्रत्येकच बाबतीत हस्तक्षेप केल्याचं एशिया पॅसिफिक प्रोग्रामचे असोसिएट फेलो वासुकी शास्त्री यांचं म्हणणं आहे.

म्यानमारची पश्चीम सीमा बंगालच्या उपसागराला मिळते. इथूनच शेजारील भारताशी त्यांचा संपर्क आहे. म्यानमारच्या पूर्वेला आशियातला आणखी एक शक्तिशाली देश आहे - चीन. म्यानमारच्या आतही अनेक प्रकारची नैसर्गिक संपत्ती आहे. या भौगोलिक स्थितीमुळे म्यानमार कायमच संधीच्या केंद्रस्थानी असतो, असं शास्त्री सांगतात.

वासुकी शास्त्री म्हणतात, "म्यानमारमध्ये नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा खजिना आहे. शेतीचाही मोठा आधार आहे. जनतेविषयी सांगायचं तर लोक सुशिक्षित आणि मेहनती आहेत. दक्षिण-पूर्व आशियातील इतर देशांच्या जनतेत जी वैशिष्ट्यं दिसतात तीच इथल्या जनतेतही आहेत. ते उद्यमशील आहेत. गुंतवणूक आणि व्यापार-व्यवसायात त्यांना रस आहे."

म्यानमार या परिसरातल्या सर्वात मोठ्या गॅस उत्पादकांपैकी एक आहे. आपल्या...


...क्षाला सर्वाधिक जागा मिळाल्यात, त्या पक्षाच्या नेत्याला राज्यपाल बोलावतात. महाराष्ट्रातली स्थिती पाहता भाजपला बोलावतील. भाजपच्या नेत्याने सत्ता स्थापन करण्यास होकार दिल्यास, बहुमत सिद्ध करण्यास 15 दिवसांची मुदत दिली जाईल. भाजपनं नकार दिल्यास दुसऱ्या मोठ्या पक्षाला बोलावतील."

"सगळ्यांनीच सत्ता स्थापनेस नकार दिल्यास तसा अहवाल राज्यपाल राष्ट्रपतींना देतील आणि कलम 356 अन्वये राष्ट्रपती तात्पुरती राष्ट्रपती राजवट लागू करतील," असंही डॉ. बापट म्हणाले.

राज्यपालांनी काय करायला हवं?

महाराष्ट्र विधिमंडळ... उर्वरित लेख लिहा:

ाग 18 मध्ये राज्यात आणीबाणीच्या तरतुदी आहेत. कलम 352 अंतर्गत राष्ट्रीय आणीबाणी आहे. युद्ध किंवा परकीय आक्रमण या परिस्थितीत ही आणीबाणी लागू होते. कलम 360 खाली आर्थिक आणीबाणी आहे तर कलम 356 अंतर्गत राज्यातील आणीबाणीच्या तरतुदी आहेत.

या आणीबाणीला आपण राष्ट्रपती राजवट म्हणतो. पण घटनेत अशा प्रकारचा शब्द नाही. घटनेत त्याला 'फेल्यूअर ऑफ कॉन्सिट्यूशनल मशिनरी इन द स्टेट' असे शब्द वापरण्यात आले आहेत.

महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगत सिंग कोश्यारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याबरोबर

राज्यात सरकार बनू शकत नाही, असा राज्यपालांनी अहवाल दिल्यास किंवा राष्ट्रपतींना राज्यातील सरकार योग्य प्रकारे घटनेनुसार काम करत नसल्याचं आढळल्यास ते राष्ट्रपती राजवट लागू करतात.

असं झाल्यास राज्याची कार्यकारी सत्ता राष्ट्रपतींकडे जाते. विधानसभेचं कार्य संसदेकडे जातं. न्यायव्यवस्थेवर याचा कोणताही परिणाम होत नाही. दोन महिन्याच्या आत याला संसदेची संमती आवश्यक असते. सहा महिने ते जास्तीत जास्त एक वर्ष ही राष्ट्रपती राजवट लागू ठेवता येऊ शकते.

एक वर्षांनंतरही राष्ट्रपती राजवट लागू ठेवायची असेल तर निवडणूक आयोगाची परवानगी लागते. ती परवानगी मिळाली तरी तीन वर्षं ही घटनेने घातलेली मर्यादा आहे. तीन वर्षांपेक्षा जास्त काळ राष्ट्रपती राजवट कोणत्याही परिस्थितीत लागू ठेवता येऊ शकत नाही.

सर्व सत्ता राज्यपालांकडे

कलम 356 नुसार 9 नोव्हेंबरपूर्वी राज्यात घटनात्मक शासनयंत्रणा म्हणजे सरकार स्थापन झालं नाही तर राज्यपाल केंद्र सरकारकडे राष्ट्रपती राजवट लागू करू शकतील, असं मत राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक अशोक चौसाळकर व्यक्त करतात.

अशा परिस्थितीत राज्याचे सर्व अधिकार केंद्राचा प्रतिनिधी म्हणून राज्यपालांकडे एकवटतात. विधानसभा स्थगित होते आणि काही काळ सरकार स्थापन झालं नाही तर विधानसभा बरखास्त होते. राज्यपालांच्या मदतीसाठी तीन सनदी अधिकारी सल्लागार म्हणून काम करतात आणि विधानसभा जे कायदे करते ते संसद करते, असं चौसाळकर सांगतात.

घटनात्मक शासनयंत्रणा अस्तित्वात येत नसेल, घटनात्मक शासनव्यवस्था नीट चालत नसेल, सरकारला बहुमत नसेल किंवा सरकारने बहुमत गमावलं असेल किंवा केंद्राचे काही महत्त्वाचे निर्णय अंमलात आणण्यास नकार दिल्यास राष्ट्रपती राजवट लागू केली जाऊ शकते.

दरम्यान, राष्ट्रपती राजवट लागू झाल्यानंतर राज्यपाल राजकीय पक्षांना बहुमत सिद्ध करण्यासाठी बोलावू शकतात. सर्वांत...


...क्सला यात पडू नकोस असं सांगितलं परंतु प्रकरण वाढत गेलं. ती मुलं आक्रमक झाल्यानंतर स्टोक्सने स्वसंरक्षणासाठी त्यांना चोप दिला. स्टोक्सच्या माराने त्यातला एकजण बेशुद्ध झाला.

कोर्टात स्टोक्स दोषी नसल्याचं सिद्ध झालं. मात्र याप्रकरणाने स्टोक्स आणि इंग्लंड क्रिकेटची नाचक्की झाली. इंग्लंड क्रिकेट बोर्डाने स्टोक्सला 30,000 पौंडाचा दंड केला.

स्टोक्सला जामीन मिळाला मात्र त्या सीरिजमधून त्याला वगळण्यात आलं. इंग्लंडसाठी अशेस मालिका म्हणजे प्रतिष्ठेचा मुद्दा. परंतु अशा वर्तनामुळे स्टोक्सची अशेससाठी निवड ... उर्वरित लेख लिहा:

ळ घालणं यात स्टोक्स माहीर आहे.

स्टोक्स बॉलिंग करतो. त्याच्याकडे सुसाट वेग नाही, फार स्विंगही करत नाही. परंतु बॅट्समनला फसवण्यात स्टोक्स वाकबगार आहे. भागीदारी तोडण्यात तो निष्णात आहे. बॅक ऑफ द हॅड, रिपर, स्लोअर वन यांच्याबरोबरीने बॅट्समनच्या छाताडावर जाणारा बाऊन्सर सोडणारा स्टोक्स धोकादायक आहे.

बेन स्टोक्स बॉलिंग करताना

स्टोक्सची फिल्डिंग इंग्लंडसाठी अनेकदा किमयागार ठरली आहे. बॅटिंग-बॉलिंगच्या इतकाच फिल्डिंगचा सराव करणारा स्टोक्स दुर्मीळ खेळाडू आहे.

अफलातून कॅचेस, भन्नाट रनआऊट्स अशी स्टोक्सची खासियत आहे. ऑलराऊंडर कसा असावा याची व्याख्या जॅक कॅलिस, अड्रयू फ्लिनटॉफ यांनी करून दिली. असा खेळाडू जो संघात निव्वळ बॅट्समन म्हणून किंवा विशेषज्ञ बॉलर म्हणून खेळू शकतो तो ऑलराऊंडर.

स्टोक्स या व्याख्येचा लाईव्ह डेमो आहे. कॉमेंटेटर स्टोक्सला इम्पॅक्ट प्लेयर म्हणतात. संघात असला की बॅटिंग-बॉलिंग-फिल्डिंग कुठल्या ना कुठल्या पद्धतीने मॅचवर तो छाप उमटवतो.

स्टोक्स चांगलं खेळला की इंग्लंड जिंकतं असं आकडेवारी सांगते. टेस्ट-वनडे-ट्वेन्टी-20 सगळ्या फॉरमॅटमध्ये आपली उपयुक्तता सिद्ध करणारा स्टोक्स जगातल्या कोणत्याही संघात फक्त बॉलर किंवा केवळ बॅट्समन म्हणून स्थान मिळवू शकतो.

ठिकाण-लॉर्ड्स, क्रिकेटची पंढरी. निमित्त-वर्ल्ड कप फायनल

जगाला क्रिकेटची देणगी देणाऱ्या इंग्लंडवर पहिलंवहिलं जेतेपद मिळवण्याचं दडपण होतं. न्यूझीलंडने पहिल्यांदा बॅटिंग करताना 241 रन्स केल्या.

इंग्लंडने दबावाखाली सातत्याने विकेट्स गमावल्या. बेन स्टोक्सने खिंड लढवली. तो मॅच जिंकून देणार असं चित्र होतं मात्र मॅच टाय झाली. स्टोक्सने 84 रन्स केल्या. पराभव दिसत असताना, सहकारी आऊट होत असताना स्टोक्सने किल्ला लढवत इंग्लंडच्या जिंकण्याच्या आशा पल्लवित केल्या.

सुपर ओव्हरमध्ये इंग्लंडच्या 15पैकी 8 रन्स स्टोक्सनेच काढल्या होत्या. नाट्यमय अशा फायनलचा स्टोक्स मॅन ऑफ द मॅच ठरला होता.

बेन स्टोक्स वर्लड कप करंडकासह

ठिकाण-हेडिंग्ले, लीड्स. निमित्त- अॅशेस मालिकेतला निर्णायक सामना.

ऑस्ट्रेलियाचा पहिला डाव 179 धावांत गुंडाळल्यावर इंग्लंड संघाचं कौतुक झालं. मात्र काही तासातच या कौतुकाचं रुपांतर प्रचंड टीकेत झालं कारण इंग्लंडचा डाव 67 धावांतच गडगडला.

ऑस्ट्रेलियाने अवघड खेळपट्टीवर 246 रन्स करत इंग्लंडसमोर 359 धावांचं आव्हान ठेवलं. स्विंग, वेग आणि बॅट्समनची...


...ख 7 हजार 958 चाचण्या पॉझिटिव्ह आढळल्या आहेत, म्हणजे महाराष्ट्राची Test Positivity 16.9 आहे तर गुजरातची टेस्ट पॉझिटिव्हिटी 8.2 टक्के आहे.

प्रतिदशलक्ष हा आकडा पाहिला तर सध्या देशातील सर्वाधिक पॉझिटिव्ह केसेस दिल्लीत आहेत. दिल्लीत हा आकडा आहे-1854.  त्याखालोखाल महाराष्ट्रात दहा लाख चाचण्यांमागे 793 रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले आहेत. तामिळनाडूत 497 आणि गुजरातमध्ये 345 रुग्ण दर दहा लाख चाचण्यांमध्ये पॉझिटिव्ह आढळले आहेत, असं ब्लूमबर्गच्या आकडेवारीतून दिसतं.

2020ची अंदाजे लोकसंख्या गृहित धरून ही आकडेवारी ... उर्वरित लेख लिहा:

ुसार देशातील सुमारे 75 टक्के रुग्णसंख्या ही महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि दिल्लीतून वाढतेय. मृतांचंही प्रमाण सर्वाधिक मुंबईतून आहे, त्याखालोखाल अहमदाबाद, पुणे, ठाणे आणि चेन्नईचा नंबर लागतो.

महाराष्ट्रात पहिला रुग्ण आढळल्यापासून साधारण महिन्याभराने रुग्णदुप्पटीचा दर पाच दिवसांवर होता. त्यानंतर सुमारे दोन महिन्यांनी हा दर 21 दिवसांपेक्षा जास्त राहिला आहे.

तर गुजरातमध्ये पहिला रुग्ण आढळल्यापासून साधारण महिन्याभराने रुग्णदुप्पटीचा दर 3 दिवसांवर होता. त्यानंतर दोन महिन्यांनी हा दर 30 दिवसांवर पोहोचला होता.

मृत्यूंच्या बाबतीतही परिस्थिती काहीशी अशीच आहे - महाराष्ट्रात पहिल्या 125 रुग्णांच्या मृत्यूनंतर बरोबर 10 दिवसांनी 250 वा रुग्ण मरण पावला, तर सुमारे 12 दिवसांनी मृतांचा आकडा 500 वर पोहोचला, पुढे 13 दिवसांनी हा आकडा 1000 पार गेला आणि 15 दिवसांनी मृतांची संख्या 2000 पार गेली. म्हणजेच महाराष्ट्रात कोरोनामुळे मृत्यू होण्याची गती मंदावत गेली, पण याचा अर्थ असा नाही की, मृत्यू कमी झाले. देशात अजूनही सर्वाधिक मृत्यू महाराष्ट्रात होत आहेत.

गुजरातमध्ये पहिला रुग्ण आढळल्यानंतर पहिला मृत्यू तिसऱ्या दिवशी झाला. तेव्हापासून महिनाभराने राज्यात 100वा मृत्यू झाला. त्यानंतर आठवडाभराने गुजरातमध्ये मृत्यूंचा आकडा 200 पार गेला, आणि आणखी एका आठवड्याने 400. तेव्हापासून आजवर हे मृत्यूंचं प्रमाण सातत्याने वाढत राहिलं आहे आणि आता 27 ते 29 दिवसांनी मृतांचं प्रमाण गुजरातमध्ये दुप्पट होतं. हा दर सात दिवसांचा रोलिंग अॅव्हरेज आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ख प्रसिद्ध केला होता.

संडे टाइम्सला संपूर्ण माहिती देण्यासाठी वनुनू लंडनला पोहचले होते. पण 1986मध्ये लेख छापून येण्याआधीच त्यांना ब्रिटनमधून बाहेर काढून अटक करण्यासाठी षडयंत्र रचण्यात आलं होतं.

हे योजना बनवली होती इस्राईलची गुप्तहेर एजन्सी मोसादनं!

'पॉलिटीकल सेन्सरशिप' पुस्तकामध्ये ही माहिती आहे. मोसादने काहीही करून त्यांना लंडनहून इटलीमध्ये आणण्यासाठी एका महिला गुप्तहेराला पाठवलं होतं.

वनुनूसोबत जोरजबरदस्ती न करता त्यांना लंडनमधून बाहेर काढण्याचा त्याचा प्रयत्न होता. ते स्वतःच लंडनमधून ब... उर्वरित लेख लिहा:

ा एका मैत्रिणीनं इटलीमध्ये त्यांना यॉटमधून समुद्राच्या सफरीवर जाण्यासाठी तयार केलं होतं. इटली किंवा इतर देशाच्या समुद्री सीमाच्या बाहेर गेल्यानंतर मोसादच्या गुप्तहेरांनी त्यांना अटक करून इस्राईलमध्ये नेल्याचं या वृत्तात म्हटलं होत.

मोर्डेखाई वनुनू

वनुनू यांचं रोम इथून अपहरण करण्यात आल्याची बातमी डिसेंबर 1986मध्ये लॉस एंजेलस् टाइम्सने पूर्व जर्मनीतील एका वृत्त संस्थेच्या हवाल्यानं दिली होती.

पीटर लिहतात की वनुनूची सिंडीवर इतक प्रेम होतं की सिंडी ही मोसाद एजेंट आहे, हे ते मान्यच करत नव्हते.

द संडे टाइम्सने वर्षभरानंतर 1987मध्ये सिंडी कोण आहे, हे सांगणारा एक लेख छापला होता. त्यावरही वनुनू यांनी विश्वास ठेवण्यास नकार दिला होता.

पण कालांतराने सिंडी ही मोसाद एजेंट असल्याचं आणि त्यांना फसवण्यात आल्याचं त्यांनी स्वीकारलं.

सिंडीची खरी ओळख काय होती?

सिंडीचं खरं नाव शेरिल हैनिन बेनटोव होतं.

सेंट पीटर्सबर्ग टाइम्सने 2004 मध्ये लिहलं होतं की, शेरिल हैनन बेनटोव ही 1978मध्ये इस्राईली सैन्यात भरती झाली होती. त्यानंतर ती मोसादमध्ये दाखल झाली आणि इस्राईलच्या दूतावासांशी संबधित कामं करू लागली.

पीटर हूनम

असं म्हटल जातं की पीटर हुनम यांनी इस्राईलच्या नेतन्या शहरात शेरिलला शोधून काढलं होतं. तिथं ती आपल्या पतीसोबत राहत होती. आपण सिंडी असल्याचं नाकारत ती तिथून निघून गेली. पण पीटर यांनी तिची काही छायाचित्र कॅमेऱ्यात कैद केली होती. या घटनेनंतर अनेक वर्षं शेरिल कुणालाही दिसली नाही.

गोर्डन थोमस त्यांच्या 'गीडोन्स स्पाईसः मोसादस् सिक्रेट वॉरिअर्स' या पुस्तकात लिहतात,"1997मध्ये शेरिल हिला ऑरलँडोमध्ये पाहिलं गेलं होतं. इथं संडे टाइम्सच्या एका पत्रकारानं विचारल्यानंतर तिनं वनुनू यांचं अपहरण करण्यात आपली कोणतीही भूमिका नसल्याचं म्हटलं होतं."

वनुनू यांना शिक्षा आणि सुटकेची मोहीम

वनुनू यांना 1988ला इस्राईलमध्ये 18 वर्षांची कैदेची शिक्षा सुनावण्यात आली. त्यापैकी 13 वर्षं त्यांनी तुरुंगात काढली. 2004मध्ये त्यांना तुरुंगातून सोडण्यात आलं पण त्यांच्यावर कडक निर्बंध लादण्यात आले होते.

पण अण्वस्त्रमुक्त जग बनवण्यासाठी त्यांच्या योगदानाचीही प्रशंसा झाली. त्यांना वाचवण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मोहीम चालवण्यात आली होती.

2004 मध्ये तुरूंगातून सुटका झाल्यावर घेण्यात आलेलं वनुनू यांचा फोटो.

वनुनू यांच्या सुटकेसाठी चालवण्यात...


...खंडित?

म्यानमारमधील इंटरनेटच्या परिस्थितीचा आढावा घेण्याचा प्रयत्न बीबीसीनं रिअलिटी चेकच्या माध्यमातून केला.

लष्करानं सत्ता ताब्यात घेतल्यानंतर अनेक भागांमध्ये इंटरनेट सेवा खंडित झाली होती.

स्थानिक वेळेनुसार सोमवारी पहाटे तीन वाजल्यापासून निर्बंध सुरू झाले. आठ वाजेपर्यंत इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी 50 टक्क्यांनी कमी झाली होती.

इंटरनेट सेवा खंडित झाल्याचा परिणाम म्यानमा पोस्ट अँड टेलिकम्युनिकेशन्स (MPT) सारख्या सरकारी मालकीच्या तसंच टेलिनॉर सारख्या खाजगी ऑपरेटर्सवरही झाला, असं इंटरनेट मॉनिटरिंग स... उर्वरित लेख लिहा:

ा कठीण काळ आहे. त्यातच लष्कराने सत्ता हस्तगत केल्यामुळे भीतीचं वातावरण निर्माण झालं आहे.

यंगूनमधील व्यापारी मा नान यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "मला महागाई वाढेल अशी भीती वाटते. माझ्या मुलीचं अजून शिक्षणही संपलं नाहीये. ती शाळेतच जातीये. शिवाय हा कोरोनाच्या साथीचाही काळ आहे."

यंगूनमधल्याच गृहिणी थान न्यन्ट यांनाही महागाई वाढेल ही चिंता आहे. लोक बंड करतील अशीही भीती त्यांना वाटते. "आँग सान सू ची आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना आज ना उद्या मुक्त केलं जाईल, अशी आशा आहे," असंही त्यांनी म्हटलं.

हा सत्ताबदल म्हणजे 1990 आणि 2000 च्या दरम्यान लष्कराच्या राजवटीतलं आयुष्य पुन्हा सुरू होणं. त्यामुळेच या भीतीला वास्तवाचा आधार आहे.

1988 साली लष्करानं सत्ता हस्तगत केली होती.

1988 मध्ये रक्तरंजित संघर्षानंतर लष्करानं सत्ता हस्तगत केली होती. त्याच काळात सू ची यांचा उदय झाला होता आणि त्यांनी या लष्करी राजवटीविरोधात तसंच मानवी हक्कांच्या गळचेपीविरोधात संघर्ष केला होता.

1990 मध्ये त्यांनी निवडणुकीत मिळवलेला विजयही लष्करानं मान्य करायला नकार दिला होता.

त्यानंतर म्यानमार भ्रष्टाचार, चलनवाढ, कुपोषण यांसारख्या समस्यांसोबत झगडू लागला होता. आताही अशीच परिस्थिती निर्माण होईल का, अशी भीती अनेकांना वाटत आहे.

'रस्त्यावरची दुकानं उघडली'

लष्कराच्या काही समर्थकांनी या सत्ताबदलाचं समर्थन केलं आहे. त्यांनी रस्त्यावर उतरून आनंदही व्यक्त केला.

म्यानमारमध्ये गेल्या वर्षांपासून राहत असलेले अमेरिकन ग्रिफीन हॉचकिस यांनी सांगितलं की, लष्कराचे समर्थक असलेले अनेक नागरिक गाणी वाजवत आणि उत्साहाने बाहेर पडलेले मी पाहिलं. दुसरीकडे (ज्यांना मी एनएलडीचे समर्थक म्हणून ओळखत होतो) ते रागाने रस्त्यावर उतरलेले दिसत होते.

यंगूनच्या दौऱ्यावर आलेल्या हॉचकिस यांनी म्हटलं, "सिटी हॉल आवारातील लष्कराची काही वाहनं सोडली तर परिस्थिती सामान्यच दिसत आहे."

जीवनावश्यक वस्तू खरेदी करण्यासाठी लोकांनी दुकानांबाहेर रांगा लावल्या होत्या.

बाहेर अतिशय कमी लोक दिसत असले तरी अनेक दुकानं खुली असल्याचं हॉचकिस यांनी सांगितलं.

मायकल गिल्झेन हे यंगूनमध्ये राहतात. त्यांची पत्नी म्यानमारचीच आहे. ते सांगतात, "लोक रस्त्यावर उतरून निषेध नोंदवत असतील आणि शहरात लष्कराच्या गाड्या असतील, अशी माझी अपेक्षा होती. पण असं काहीच घडलं नव्हतं."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व...


...खण्याआधीच स्फोट झाले. आणि हल्ल्याचा कट विदेशात रचण्यात आल्याचं दिसतंय."

हल्लेखोराला पाहिल्याचा दावा

नेगोम्बोमध्ये एका माणसानं एएफपी या वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितलं की सेंट सॅबेस्टियन चर्चमध्ये तो आणि त्याची पत्नी प्रार्थनेसाठी गेले होते.

दिलीप फर्नांडो सांगतात की, "तिथं खूप गर्दी होती. मला तिथं उभं राहायचं नव्हतं. त्यामुळे मी दुसऱ्या चर्चमध्ये जाण्यासाठी निघून गेलो."

पण दिलीप यांच्या कुटुंबातील काही सदस्य चर्चमध्येच होते. स्फोटात ते बचावले, पण त्यांचा दावा आहे की त्यांनी आत्मघातकी हल्ला क... उर्वरित लेख लिहा:

ले होऊ शकतात.

श्रीलंकेत आतापर्यंत 8 ठिकाणी हल्ले झाले आहेत. ईस्टरदिवशी चर्च आणि हॉटेलांवर निशाणा साधण्यात आला आहे.

आठव्या हल्ल्यात तीन पोलीस अधिकारीही मारले गेलेत. ते एका घराची झडती घेत असतानाच तिथे हल्ला झाला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...खमध्ये भारताकडून रस्ता बनवला जातोय ही चीनसाठी चिंतेची बाब आहे की, या चकमकीमागे दुसरं काही कारण आहे.

दोन्ही देशांच्या घडामोडींवर अभ्यास असणाऱ्या तज्ज्ञांशी बीबीसीने चर्चा केली. त्यांच्यानुसार लडाखमध्ये रस्ता बांधणे हे एक कारण असू शकतं पण हे एकमेव कारण नक्कीच नाहीय.

भारतानं कलम 370 रद्द करणं, काराकोरममधून चालणारा चीनचा व्यापार, सध्याची कोरोना व्हायरसची उद्भवलेली स्थिती, त्यानंतर भारतानं चीनी गुंतवणुकीबाबत उचललेली पावलं आणि चीनमधलं अंतर्गत राजकारण या संघर्षाची कारणं ठरत असल्याचं बोललं जात आहे.

... उर्वरित लेख लिहा:

सुरू आहेत. इतर 58 जणांना किरकोळ जखमा झाल्या. यापैकी कुणीही गंभीर जखमी नाही.

चीन कुठल्याही युद्धात मृत्यू झालेल्या जवानांची संख्या कधीही सांगत नाही.

17 जूनला हाच प्रश्न चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या पत्रकार परिषदेत पीटीआय या वृत्तसंस्थेच्या प्रतिनिधीने विचारला. त्यांनी विचारलं की भारतीय प्रसार माध्यमांमध्ये चीनचे जवानही ठार झाल्याचं वृत्त दाखवण्यात येतंय. या बातमीची तुम्ही खात्री करू शकता का?

या प्रश्नाचं उत्तर देताना चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते चाओ लिजियान म्हणाले, "मी तुम्हाला सांगितलंच आहे की दोन्ही देशांचे जवान ग्राऊंडवर काही विशिष्ट मुद्दे सोडवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. माझ्याकडे अशी कुठलीच माहिती नाही, जी मी इथे देऊ शकतो. मला वाटतं आणि तुम्हीही बघितलं असेल की जेव्हापासून हे घडलं तेव्हापासून दोन्ही पक्ष चर्चेतून तोडगा काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत. जेणेकरून सीमेवर शांतता प्रस्थापित व्हावी."

6) भारतीय जवानांनी शस्त्रं का उगारली नाहीत?

भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी ट्विट करत सांगितलं आहे, "सीमेवर सर्वच जवान शस्त्रास्त्र घेऊनच जातात. विशेषतः पोस्ट सोडताना त्यांच्याजवळ शस्त्रं असतातचं. 15 जून रोजी गलवान खोऱ्यातल्या जवानांजवळही शस्त्रं होती. मात्र, 1996 आणि 2005 सालच्या भारत-चीन करारांमुळे अनेक वर्षांपासून असा प्रघात आहे की फेस-ऑफच्या वेळी जवान फायरआर्म्सचा (बंदुकींचा) वापर करत नाहीत."

7) गलवान खोरं दोन्ही देशांसाठी महत्त्वाचं का आहे?

गलवान खोरं अक्साई चीनमध्ये येतं. गलवान खोरं लडाख आणि अक्साई चीनच्या मधे भारत-चीन सीमेजवळ आहे. या भागात प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा अक्साई चीनला भारतापासून वेगळं करते.

अक्साई चीनवर भारत आणि चीन दोन्ही दावा सांगतात. हे खोरं चीनच्या दक्षिणेकडच्या शिंजियांग आणि भारताच्या लडाखपर्यंत पसरलं आहे. हा भूभाग भारतासाठी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे. कारण हा भाग पाकिस्तान, चीनच्या शिंजियांग आणि लडाखच्या सीमेला लागून आहे.

1962 च्या युद्धादरम्यान गलवान नदीचा हा प्रदेश युद्धाचं मुख्य केंद्र होतं. या खोऱ्याच्या दोन्ही बाजूचे डोंगर सामरिकदृष्ट्या सैन्याला फायदेशीर आहेत. जूनच्या भर उन्हाळ्यातही इथे तापमान शून्य अंश सेल्सियसच्याही खाली असतं.

इतिहासाच्या जाणकारांच्या मते गुलाम रसूल गलवान या लडाखी व्यक्तीच्या नावावरून या खोऱ्याला गलवान हे नाव पडलं. गुलाम रसूलनेच...


...खल्यावर नोंदवण्याचं मान्य केलं आहे.

> जगाला आणखी चांगलं बनवण्याचा प्रयत्न करणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. बदल करणे अवघड आहे, परंतु अशक्य नाही. अफगाणिस्तानासारख्या अतिशय पारंपारिक देशात आपल्या ओळखीसाठी लढा देणा महिलांकडे पाहिल्यावर तेच दिसतं.

मयस्सर अब्दुल'एहेद

मयस्सर त्यांच्या हेनदान या टोपणनावानं ओळखल्या जातात. वैद्यकीय क्षेत्रात अभ्यास करतानाच त्यांनी कविता आणि निबंध लेखनाची सुरूवात केली. सार्वजनिक आरोग्य विषयात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केल्यावर त्यांनी लिखाणावर लक्ष केंद्रित केलं. 2013 म... उर्वरित लेख लिहा:

ाळ्याच्या सुट्टीतही मोफत मध्यान्ह भोजन दिलं जावं यासाठी ख्रिस्टिना यांनी मोहीम सुरू केली होती. तिला फुटबॉलर मार्कस रशफोर्डचा पाठिंबा मिळाला.

ख्रिस्टिना 'बाईट बॅक 2030' या अन्न-उद्योगातील अन्यायाविरोधात लढणाऱ्या मोहिमेच्या युवा गटाच्या सहअध्यक्ष आहेत. त्यांना स्वतःला शाळेतल्या मोफत जेवणाचा फायदा झाला होता, त्यामुळेच यूकेमधलं एकही मूल उपाशी राहू नये असं त्यांना वाटतं.

> तुमच्याबाबतीत, तुमचा विश्वास असलेल्या गोष्टींच्या बाबतीत तडजोड करू नका. गर्दीत मिसळून जाऊन कुठल्याच महिलेनं कधीच बदल घडवून आणलेला नाही.

यिव्होन अकी-सॉयर

महापौर यिव्होन अकी-सॉयर, त्यांच्या तीन वर्षांत फ्रीटाऊन बदलण्याच्या योजनेसाठी ओळखल्या जातात.  यिव्होन यांच्या या योजनेत पर्यावरणाचा ऱ्हास आणि हवामानबदल अशा संकटांचा सामना करण्यासोबतच नवीन नोकऱ्यांची निर्मिती करून बेरोजगारी कमी करण्यापर्यंत  11 कलमांचा समावेश आहे.  यंदाच्या वर्षात पूर आणि वणव्यांत कोट्यवधी लोकांना झालेल्या नुकसानामुळे  हवामान बदलाचं संकट चर्चेत आहे. त्यातच अकी-सॉयर यांनी दोन वर्षांत दहा लाख झाडं लावण्याच्या योजनेसाठी फ्रीटाऊनच्या रहिवाशांना प्रेरणा दिली आहे.

#FreetownTheTreeTown नावाची ही मोहीम जानेवारी 2020 मध्ये सुरू झाली, तेव्हा हाती कुठलीच फारशी साधनसंपत्ती नव्हती. पण ऑक्टोबर 2020 पर्यंत साडेचार लाख रोपं लावण्rयात आली आहेत, आणि बाकीची पुडील वर्षी पावसाळ्यात लावली जातील. पूर, जमिनीची धूप रोखण्यासोबतच झाडं ही पाणीटंचाईवर उपाय म्हणूनही महत्त्वाची आहेत.

> आपल्याला कदाचित निराश आणि असमाधानी वाटतं, पण ही गोष्ट नकारात्मकतेनं पाहण्याची गरज नाही; आपल्या असंतोषाला आपण सकारात्मकतेत बदलून आपल्याला हवा असलेल्या बदलाला जन्म देऊ शकतो.

एरिका बेकर

एरिका 'गिटहब' इथे अभियांत्रिकी संचालक आहेत. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील एरिका यांच्या कारकीर्दीची सुरुवात 19 वर्षांपूर्वी झाली, त्या अलास्का विद्यापीठाला तांत्रज्ञानात मदत करत होत्या. 2006 साली त्या गुगलमध्ये दाखल झाल्या.

2015 मध्ये स्लॅक, 2017 साली पॅट्रिऑन आणि तयानंतर मायक्रोसॉफ्ट आणि मग गिटहब असा त्यांचा प्रवास आहे. एरिका 'एटिपिका' आणि 'हॅक द हूड'; code.org डायव्हर्सिटी कौंसिल आणि बार्बी ग्लोबल अ‍ॅव्हायझरी कौन्सिल बोर्ड, गर्ल डेव्हलप इट अशा संस्थांच्या संचाचालक मंडळाच्या सल्लागार म्हणूनही काम करतात. त्या...


...खांद्यावर घेईन - सदाभाऊ खोत

"राजू शेट्टी प्रस्थापितांच्या बाजूला गेले म्हणूनच राजू शेट्टी आणि माझ्यात दरी निर्माण झाली. जर शेट्टी प्रस्थापितांच्या नरड्यावर पाय देण्यास उतरले तर निश्चितपणे राजू शेट्टींच्या खांद्याला खांदा लावेन," असं सदाभाऊ खोत यांनी म्हटलं आहे.

"एवढंच नाही तर लुटारूंच्या विरोधात आम्ही दोघेही लढलो.. पण जर आज राजू शेट्टींनी लुटारुंची संगत सोडली तर त्यांना परत खांद्यावर घ्यायला मी तयार आहे," असंही सदाभाऊ खोत यांनी म्हटलं आहे. 'एबीपी माझा'ला दिलेल्या विशेष मुलाखतीत त्यांनी हे वक्... उर्वरित लेख लिहा:

मत न्यूज18' ने ही बातमी दिली आहे.

विचारसरणीत फरक असू शकतो. तुम्हाला विशिष्ट विचारसरणी पटली नाही तरी कुठलीही विचारसरणी ही राष्ट्रहिताला पूरकच असली पाहिजे. राष्ट्रविरोधी नाही, असं पंतप्रधान मोदी विवेकानंदांच्या पुतळ्याच्या अनावरण प्रसंगी म्हणाले होते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)