...रणाची सुनावणी उत्तर प्रदेशच्या बाहेर झाली तरच पीडितेला न्याय मिळेल, असं म्हटलं.

थ्रिलर सिनेमासारखी घटना

28 जुलै रोजीच्या या घटनेत दोन महिलांचा जागीच मृत्यू झाला. यातील एक महिला बलात्कार प्रकरणातील साक्षीदार होती. दुसऱ्या साक्षीदाराचा काही दिवसांपूर्वीच मृत्यू झाला होता.

बलात्कार पीडितेच्या वडिलांचं आधीच निधन झालं आहे. तिचे काका काही प्रकरणामुळे जेलमध्ये आहेत. रायबरेलीतील जेलमध्ये काकांना भेटण्यासाठीच कारने जात असताना ट्रकनं उडवलं.

भाजप आमदार कुलदीप सिंह सेंगर

या संपूर्ण प्रकरणाचा घटनाक्रम... उर्वरित लेख लिहा:

ण्यात आली. त्यानंतर गेल्या वर्षी 13 एप्रिल रोजी आमदार सेंगर यांना अटक करण्यात आली.

आमदार कुलदीप सेंगर आणि त्यांचे कुटुंबीय मात्र या सर्व प्रकाराला कट म्हणत आहेत. सेंगर यांचे कुटुंबीय म्हणत आहत की, "पीडितेच्या वडील आणि काकांवर गुन्हा दाखल आहे आणि काही जणांच्या मदतीने हे लोक कट रचून आमदाराला फसवण्याचा प्रयत्न करत आहेत."

या संपूर्ण प्रकरणी एसआयटीचा अहवाल आल्यानंतर पोलिसांनी 363, 366, 376 आणि 506 या कलमान्वये खटला दाखल केला. घटनेवेळी पीडित मुलगी अल्पवयीन असल्याने पोक्सोअंतर्गतही गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. सध्या सीबीआय या प्रकरणाचा तपास करत आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रणार, यावरून भांडण सुरू होतं आणि त्याला इतका राग आला की तो बॅट घेऊन पळाला. मी त्याच्या मागे धावले आणि त्याच्यावर ओरडले. त्याने ती बॅट जमिनीवर जोरात आपटली आणि ती तुटली.

मला मोठा धक्का बसला. ती तुटलेली बॅट मी दोन दिवस माझ्या जवळ ठेवली आणि दोन दिवस कुणाशीही बोलले नाही.

मला माझाच एखादा महत्त्वाचा भाग कुणीतरी तोडून घेतल्यासारखं वाटलं होतं. पण मला त्यानंतर परत कधी बॅट मिळालीच नाही आणि कुणाबरोबर क्रिकेट खेळण्याची संधीही मिळाली नाही.

हेच जर एखाद्या मुलाबरोबर घडलं असतं तर त्याला नक्कीच नवीन बॅट मिळ... उर्वरित लेख लिहा:

टूचं नाव माझ्यासमोर नव्हतं.

तो एका क्रिकेटवेड्या मुलीचा संघर्ष होता.

खेळाडू होणं म्हणजे काय? हे कॉलेजसाठी क्रिकेट खेळलेल्या बीबीसी तमिळच्या कृतिका कन्नन यांनी सांगतिलं.

त्या सांगतात, "मी लहान असताना माझ्या चुलत भावंडांसोबत क्रिकेट खेळायचे. मोठी झाल्यावर कॉलेज टीमसाठी खेळले. मी मोठी क्रिकेटपटू होते असा दावा मी करणार नाही. मात्र मी प्रामाणिक होते."

भारतीय कुस्तीपटू सोनिका कालीरामन

"कॉलेजमध्ये रविवार वगळता रोज सकाळी साडेसहा वाजता प्रॅक्टिस असायची. मला आठवतं मी कॉलेजला जाण्यासाठी बस पकडायला धावायचे तेव्हा मुलं मला मांजर म्हणायचे."

एक प्रसंग तर मला चांगला आठवतो. रिमझिम पाऊस पडत होता. मी प्रॅक्टिससाठीचा ड्रेस घातला होत. ट्रॅकसुट, जर्सी आणि पाठीवर क्रिकेट कीट. एक मुलगा ओरडला, 'बघा हे कोंबडीचं पिल्लू पावसात खेळायला चाललं आहे. चला जाऊन बघूया' त्यावेळी मी असं दाखवलं जणू मला कसलीच पर्वा नाही, मात्र त्या घटनेनं माझा आत्मविश्वास डळमळला होता.

एक महिला आणि क्रीडा पत्रकार होणं, हा तर वेगळाच अनुभव आहे.

या वर्षी फेब्रुवारीमध्ये युनेस्कोचे सरसंचालक अड्रे अझुले म्हणाले, "क्रीडा पत्रकारितेत केवळ 4% मजकूर हा महिला खेळांसाठीचा असतो. तर खेळासंबंधीच्या केवळ 12%  बातम्या या महिला निवेदक सादर करतात."

यावर्षी मार्चमध्ये ब्राझिलच्या एका महिला क्रीडा पत्रकाराने #DeixaElaTrabalhar म्हणजेच 'तिला तिचं काम करू द्या' या नावाने एक मोहीम सुरू केली होती.

ब्रुना डिल्ट्री नावाची क्रीडा पत्रकार Esporte Interativo या चॅनलसाठी एका फुटबॉल मॅचच्या विजयोत्सवातून लाईव्ह करत असताना एका फुटबॉलप्रेमीने तिचं चुंबन घेण्याचा प्रयत्न केला. या कृत्यावर सोशल मीडियातून बरीच टीका झाली.

मी याविषयावर जवळपास एक दशक क्रीडा पत्रकार म्हणून काम केलेल्या माझ्या सहकारीशी बोलले.

बीबीसी मराठीच्या जान्हवी मुळे मुंबईत असतात आणि एका टीव्ही चॅनलसाठी त्यांनी क्रीडा पत्रकार म्हणून काम केलं आहे.

त्या सांगतात, "हो, हे पुरुषांचं वर्चस्व असलेलं क्षेत्र आहे, आपण हे अमान्य करू शकत नाही. मी जेव्हा क्रीडा पत्रकार म्हणून काम सुरू केलं तेव्हा कुणीच मला गांभीर्याने घेत नव्हतं. मला शूटिंग आणि टेनिस हे खेळ आवडायचे. मात्र सर्वच खेळांची सगळी माहिती नव्हती. या सर्वांशी जुळवून घेणं कठीण होतं. मात्र माझ्या वरिष्ठांपैकी एकाने मला एक गोष्ट सांगितली, एखाद्या खेळाची आवड जप आणि तुझी...


...रणारे अॅड. प्रवर्तक पाठक व्यक्त करतात.

"कोर्टात असणं हे न्यायधीशांच्या अनेक कामांपैकी एक आहे. कोर्टात नसतानाही सकाळी, रात्री किंवा सुट्ट्यांच्या दिवशी न्यायधीश रिसर्च करणं, निकाल लिहिणं, इतर निकाल वाचणं आणि कायद्याचा अभ्यास करणं, अशी काम करतच असतात. त्यामुळे त्यांनाही मोठ्या सुट्ट्यांची गरज आहे," असंही ते पुढे म्हणतात.

'केसेस प्रलंबित फक्त सुट्ट्यांमुळे नाही'

न्यायव्यवस्थेतील सुट्ट्यांची इतर शासकीय यंत्रणांशी तुलना योग्य नाही, असं मद्रास हायकोर्टाचे जस्टीस हरी परांथमान (निवृत्त) यांना वाटतं.... उर्वरित लेख लिहा:

ा बार असोसिएशन, सगळ्या राज्यांचे महाधिवक्ता आणि बार काउन्सिल ऑफ इंडियाने 'आम्हाला सुट्ट्या हव्यात' असं एकमताने सांगितलं," अणे सांगतात.

न्यायव्यवस्था कशासाठी आहे, याचाच लोकांना विसर पडल्याचं अणे यांना वाटतं. "न्यायव्यवस्था ही न्यायधीशांना काम देण्यासाठी किंवा वकिलांना पैसे मिळावे म्हणून तयार केलेली नाहीये तर लोकांचे प्रश्न सुटावेत, त्यांना न्याय मिळावा म्हणून अस्तित्वात आहे. पण या मूळ उद्देशालाच हरताळ फासला जातोय," ते मत व्यक्त करतात.

कोर्टाच्या सुट्ट्यांविरोधात कोर्टातच याचिका

कोर्टांच्या सुट्ट्यांचा विषय अनेकदा चर्चेत आलेला आहे. कोर्टांना सुट्ट्या मिळू नयेत म्हणून कोर्टातच एक आगळीवेगळी याचिका 2018 साली दाखल झाली होती.

सुप्रीम कोर्टाचे वकील आणि भाजपचे प्रवक्ते अश्विनी कुमार उपाध्याय यांनी या याचिकेद्वारे मागणी केली होती की वरीष्ठ कोर्टांनी कमीत कमी 225 दिवस, दिवसाचे कमीत कमी 6 तास काम करावं, असे नियम बनवण्याचे आदेश कोर्टानेच कायदा मंत्रालयाला द्यावेत.

"ताबडतोब न्याय मिळणं हा प्रत्येकाचा मूलभूत हक्क आहे. घटनेने हा हक्क सगळ्या भारतीय नागरिकांना दिलेला आहे. कोर्टांच्या सुट्ट्यांमुळे न्यायदानाला उशीर होतो आणि त्याचा त्रास सर्वसामान्य लोकांना सहन करावा लागतो. त्यामुळे कोर्टांच्या सुट्ट्या कमी झाल्याच पाहिजेत आणि न्यायधीशांच्या कामाचे तासही वाढले पाहिजेत," असं उपाध्याय यांनी याचिकेत म्हटलं होतं.

माजी सरन्यायाधीश टी.एस. ठाकूर

सुप्रीम कोर्टाचे माजी सरन्यायधीश जस्टीस टी. एस. ठाकूर यांनीही 2017 मध्ये अशी सूचना केली होती की कोर्टांच्या उन्हाळी सुट्ट्यांचा उपयोग काही केसेसची सुनावणी करण्यासाठी करण्यात यावा.

"प्रलंबित खटल्यांचा प्रश्न भारतात नवा नाहीये, पण त्या समस्येने आता अक्राळविक्रळ स्वरूप धारण केलं आहे. एका बाजूला या प्रलंबित खटल्यांमुळे न्यायव्यवस्थेवर प्रचंड ताण पडतोय तर दुसऱ्या बाजूला न्यायदानात होणाऱ्या भयानक उशिरामुळे सर्वसामान्य माणसाचा न्यायव्यवस्थेवरचा विश्वास उडत चाललाय.

"कोर्ट न्यायदानात का उशीर होतो, हे सांगायला कुणाला बांधील नाहीत. त्यामुळे घटनेने दिलेल्या त्वरित न्यायदानाच्या तत्त्वाची अक्षरशः थट्टा होतेय," असे उद्गार जस्टीस ठाकूर यांनी त्यावेळेस काढले होते.

अधिकाधिक न्यायधीश नेमण्याची गरज

प्रलंबित खटल्यांच्या समस्येवर तोडगा शोधण्यासाठी अधिकाधिक न्यायधीश नेमणं, हे उत्तर आहे असं मत...


...रणाऱ्यांना त्यांच्याच भाषेत प्रत्युत्तर दिलं.

केतकी चितळे

टीकाकारांच्या मराठी भाषेच्या अज्ञानावरही जोरदार टीका केली. यानंतर ट्रोलिंग सुरू राहिल्याने केतकीने तक्रार दाखल केली. याप्रकरणी तिने तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतली. त्यांनी प्रशासनाला सूचना देत ट्रोलर्सवर कारवाई करण्याची सूचना केली. यानंतर औरंगाबादमधून एकाला अटक करण्यात आली. केतकीने महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांचीही भेट घेतली होती.

युनिफॉर्म सिव्हिल कोडवरील पोस्टही वादाच्या भोवऱ्यात

केतकीने 1... उर्वरित लेख लिहा:

प्यावर तिला मालिकेतून डच्चू देण्यात आला. केतकी युट्यूब चॅनेलच्या माध्यमातून एपिलेप्सीसंदर्भात अधिक माहिती देण्याचा प्रयत्न करते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रणाऱ्यासाठीही हा एक सकारात्मक बदल असेल कारण गर्भपात कमी होतील. त्याहून महत्त्वाचं म्हणजे सध्या धोकादायक परिस्थितीत, काही ठिकाणी कायद्याची नजर चोरून जे गर्भपात होतात ते संपतील आणि महिलांना सुरक्षित राहाता येईल.

अनधिकृत गर्भपाताच्या वेळी होणाऱ्या गुंतागुंतींमुळे जगभरात दरवर्षी 50 कोटी डॉलर्स खर्च होतात आणि जवळपास 13 टक्के मातामृत्यू होतात.

महिलांना आपली गर्भधारणा नियंत्रित करता यायला लागली की जन्मदरातही घट होईल. याने लोकसंख्या कमी होईलच असं नाही, कारण कित्येक महिलांची इच्छा असू शकते की आपल्याला... उर्वरित लेख लिहा:

ना काही हक्क राहील का मग?

वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया युनिवर्सिटीमधल्या रिने फायरमॅन सांगतात, "एक शक्यता म्हणजे चांगल्या क्वालिटीचे शुक्राणू कोणते यावरून पुरुषांमध्ये स्पर्धा लागेल. चांगल्या दर्जाचे स्पर्म म्हणजे महिलांसाठी एक संपन्न रिसोर्स ठरेल."

दुसरं म्हणजे आपलं मुलं आपलंच आहे की नाही याविषयी पुरुषांच्या मनात अविश्वास वाढेल आणि पॅटर्नटी टेस्टचं प्रमाण पण वाढेल. मोठ्या काळानंतर कदाचित पुरुषांच्या शरीरात अशी व्यवस्था तयार होईल की ज्यायोगे आपल्या पार्टनरच्या शरीरात आपले शुक्राणू गेल्यानंतर ते तिथे असणारे इतर शुक्राणू मारून टाकू शकतील किंवा आपल्याच शुक्राणूमुळे गर्भधारणा होईल अशी व्यवस्था करू शकतील.

कोलंबिया युनिव्हर्सिटीत प्राध्यापक असणाऱ्या वेंडी चाकविन सांगतात, "याचा अर्थातच नातेसंबंधांवर परिणाम होईल. काही पुरुषांना महिलांना स्वतःच्या शरीरावर पूर्ण हक्क आहे हे रूचणार नाही. त्यांना हा त्यांच्या सत्तास्थानाला धोका वाटेल. कदाचित त्यामुळे महिलांना पूर्णपणे बंधनात ठेवण्याचे रस्ते शोधले जातील किंवा महिला किती स्वार्थी आहेत हेही दाखवलं जाईल. आता आपल्या समोर जे जगाचं चित्र आहे ते पूर्णपणे बदलून जाईल. समाजाची मानसिकता बदलावी लागेल आणि आपण एका वेगळ्याच जगात राहायला सुरुवात करू."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रणी आनंद व्यक्त करणारे गाणे प्रसिद्ध केले.

टीम रंजनचे संस्थापक रंजन सिन्हा सांगतात, "संपूर्ण राज्यात 500हून अधिक रेकॉर्डिंग स्टुडियो आहेत. टीम रंजन एकाहून एक हिट गाणे देणाऱ्या खेसारी लाल यादव आणि पवन सिंग यांच्यासारख्या कलाकारांचं प्रतिनिधित्व करतात."

या कलाकारांनी गुड्डू रंगीलाप्रमाणेच गायक म्हणून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली होती आणि मग ते सिल्व्हर स्क्रीनकडे वळले होते.

भोजपुरी संगीत क्षेत्राची वार्षिक उलाढाल 500 कोटींहून अधिक आहे, तर भोजपुरी चित्रपटसृष्टीची वार्षिक उलाढाल 2000 कोटी रुपय... उर्वरित लेख लिहा:

ुणीही गाणे अपलोड करू शकतं आणि यावर सेन्सॉरशिपही नाहीये. हे गाणे म्हणजे संपूर्ण भोजपुरी चित्रपट सृष्टीचं चित्रं आहे आणि आता इतर दर्शकही आमच्याकडे वळत आहेत."

सौरभ सांगतात, "नेटफ्लिक्स आणि इतर ओटीटी प्लॉटफॉर्म भोजपुरी कंटेंट घेण्यासाठी जास्त इच्छुक दिसत नाही. त्यामुळे यावर्षीच्या शेवटापर्यंत आम्ही स्वत:चा ओटीटी प्लॉटफॉर्म लाँच करणार आहोत."

खेसरी लाल

सौरभ पुढे सांगतात, "भोजपुरी चित्रपटसृष्टीत खूप फायदा आहे. पंजाबनंतर दुसऱ्या क्रमांकावर या सृष्टीचा क्रमांक लागतो. भोजपुरी चित्रपटसृष्टी सुरुवातीच्या काळात दक्षिण भारतातील चित्रपटांच्या पावलावर चालली आणि रजनीकांतच्या चित्रपटांपासून प्रेरणा घेतली. यात त्यांनी सामान्य माणसाची भूमिका निभावली होती."

ते सांगतात, "आता आम्ही बॉलीवूडप्रमाणे शहरकेंद्रित चित्रपट बनवत आहोत. 'निरहुआ रिक्षावाला' चित्रपट 10 वर्षांपूर्वी  बनला होते. इतकंच काय तर तेलुगू आणि अन्य क्षेत्रीय इंडस्ट्रीतही अश्लीलता होती. कालांतरानं चांगला कंटेट यायला लागला."

असं असलं तरी अजून खूप दूरचा पल्ला गाठायचा आहे. लोक एकदम टीका करतात. ते स्वीकार करू इच्छित नाही. गाणे आणि व्हीडिओ अश्लील का झालेत, हे त्यांना समजून घ्यायचं नसतं, असंही ते सांगतात.

रियावरील आक्षेपार्ह गाणे

11 ऑगस्टला राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या अध्यक्षा रेखा शर्मा यांनी विकास गोर उर्फ यादव जी यांच्या अटकेची मागणी करणारं ट्वीट केलं. कारण, या भोजपुरी गायकानं आपल्या गाण्यात अभिनेत्री रिया चक्रवर्तीविरोधात शिव्यांचा वापर केला होता.

रिया सध्या मूळचा बिहारचा असलेल्या सुशांत सिंह राजपूत मृत्यूप्रकरणी मीडिया ट्रायलचा सामना करत आहे.

2 मिनिट 36 सेकंदांच्या या व्हीडिओत 'रिया तो ****है' (रिया वेश्या आहे) असं म्हटलं आहे. 9 ऑगस्टला बनडमरू नावाच्या यूट्यूब चॅनेलवर हा व्हीडिओ अपलोड करण्यात आला. सुशांतच्या मृत्यूनंतर लगेच प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या गाण्यांपैकी हा एक व्हीडिओ होता. या चॅनेलचे 6.68 हजार सबस्क्रायबर आहेत.

याच दिवशी अपलोड करण्यात आलेल्या एका गाण्यात रियाला तिच्या आईवरुन शिवी देण्यात आली आहे. हे गाणं गायक राम जनम यादवने अपलोड केलं होतं आणि तीन लाख जणांनी ते पाहिलं आहे.

अजून एक गाणं एस म्यूझिक-2 चॅनेलवर अपलोड करण्यात आलं होतं. प्रमोद एलआयसीनं गायलेल्या या गाण्यात रियाला 'वेश्या तुम क्या भागोगी' असं संबोधण्यात आलं होतं.

राष्ट्रवाद आणि स्त्री-द्वेष

पण,...


...रणी व्यक्ती होते. राजकारणात व्यावहारिकता जपावी, भावनेला थारा नको, अशी त्यांची धारणा होती. त्यांनी तसेच राजकारण केले."

बाळासाहेब विखे 40 वर्षं खासदार होते. शिवसेनेच्या कोट्यातून त्यांनी वाजपेयी मंत्री मंडळात केंद्रीय अर्थ राज्य मंत्री, अवजड उद्योग खात्याचे कॅबिनेट मंत्री म्हणून काम पाहिलं आहे.

बाळासाहेब विखेंना भारत सरकारनं 2010मध्ये पद्मभूषण पुरस्कारानं सन्मानित केलं. 30 डिसेंबर 2016ला त्यांचं निधन झालं.

पवार आणि विखे-पाटील संघर्ष

राज्याच्या राजकारणात नेहमीच शरद पवार विरूद्ध विखे असं चित्र... उर्वरित लेख लिहा:

राधाकृष्ण विखे पाटील कृषीमंत्री असताना यांच्यातले वाद कायम समोर येत राहिले.

ऊर्जामंत्री असताना अजित पवारांनी राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या ताब्यात असलेली मुळा-प्रवरा ही सहकारी वीज कंपनी थकीत रकमेमुळे बरखास्त करण्याचे आदेश दिले होते.

राधाकृष्ण विखे पाटील आणि अशोक विखे

बाळासाहेब विखे पाटील यांना राधाकृष्ण विखे पाटील, अशोक विखे आणि राजेंद्र विखे अशी तीन मुलं.

यांपैकी राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी राजकारण सुरू ठेवलं, तर अशोक विखे यांनी शैक्षणिक संस्थांवर लक्ष केंद्रित केलं.

राधाकृष्ण विखे यांनी गेली 5 वर्षं राज्यात विधान परिषदेतील विरोधी पक्षनेते म्हणून भूमिका बजावली. पण त्यांचे पुत्र सुजय यांनी भाजपच्या तिकिटावर निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतल्यापासून राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या भाजप प्रवेशाच्या चर्चा रंगल्या होत्या. मंत्रिमंडळ विस्तारात त्यांनी कॅबिनेट मंत्रीपदाची शपथ घेतल्यानंतर आता त्यांची पुढील राजकीय वाटचाल स्पष्ट झाली आहे.

राधाकृष्ण विखे पाटील

गेल्या 5 वर्षांतील त्यांच्या राजकारणाबद्दल सुधीर लंके सांगतात, "गेली 5 वर्षं राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी विरोधी पक्षनेते असतानाही मवाळ भूमिका घेतली. 2014मध्ये देशात भाजपची सत्ता आल्यानंतर काँग्रेसनं आक्रमक व्हायला हवं होतं, पण तसं झालं नाही. उलट त्यांनी मवाळ धोरण स्वीकारलं. काँग्रेस पक्षानंही त्यांच्या कामगिरीचं मूल्यमापन केलं नाही."

नगरमधील साम्राज्य टिकवण्यासाठी राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी सरकारविरोधात मवाळ धोरण स्वीकारलं का, याविषयी ते सांगतात, "नगरमधील सगळेच नेते जिल्ह्यापुरताच विचार करतात. कारण राज्यातील सगळ्यांत मोठा जिल्हा आणि 12 विधानसभा मतदारसंघ आहेत.

"या मतदारसंघात सत्ता मिळवून हे नेते जिल्ह्यावरील वर्चस्व कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करतात. कारण जिल्ह्यातील राजकारण सहकाराचं आहे. सत्ता गेली की, सगळ्या संस्था, कारखाने ताब्यातून जातील, अशी भीती या नेत्यांना असते. विखे पाटील यांचा विचार केला तर त्यांनी नेहमीच सत्तेसोबत राहणं पसंत केलं. यावेळेस तर त्यांनी काँग्रेसची विचारसरणी आणि तत्त्वांना तिलांजली देत भाजपमध्ये जाण्याचा निर्णय घेतला."

राजकारणातील तिसरी पिढी

विखे कुटुंबीयांच्या राजकारणाचा वारसा त्यांची तिसरी पिढी चालवत आहे. विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील आणि अहमदनगर जिल्हा परिषद अध्यक्ष शालिनी विखे पाटील यांचे पुत्र सुजय विखे नुकतेच भाजपच्या तिकीटावर...


...रणे हेच आहे. धराणेशाहीच्या राजकारणामुळे 'आपण आणि आपले कुटुंब' हीच भावना वृद्धिंगत होते, 'देश प्रथम' ही भावना मागे पडते, असेही पंतप्रधान म्हणाले.

3. समितीकडून अदानी-अंबानींना सोयीस्कर अहवाल येईल- राजू शेट्टी

न्यायालयाने शेतकऱ्यांचा अपेक्षाभंग केला, असं राजू शेट्टी यांनी म्हटलं आहे. "कोर्टानं कायद्याचं समर्थन करणाऱ्या सदस्यांची समिती नेमलेली आहे. ते अदानी आणि अंबानींनी सोयीस्कर होईल असा अहवालच देतील. तो कायद्याच्या स्वरुपात तुमच्या बोकांडी बसवतो. तसंच कदाचित सर्वोच्च न्यायालयाला म्हणायचे असेल,... उर्वरित लेख लिहा:

न विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनी निषेध केला होता.

"नथुराम गोडसेंचं समर्थन या देशात कुणीही करू शकत नाही. देशाचे राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांचा ज्यांनी खून केला, हत्या केली, अशा व्यक्तीचं या देशात महिमामंडन होऊ शकत नाही. अशाप्रकारे कुणी करण्याचा प्रयत्न करत असेल, तर ते चूक आहे. त्याचं समर्थन होऊ शकत नाही," अशी भूमिका देवेंद्र फडणवीस यांनी मांडली होती.

5. भारतीय रेस्टॉरंटच्या मालकाने पाठवला समोसा अंतराळात

ब्रिटनमधील चायवाला रेस्टॉरंट या भारतीय रेस्टॉरंटने अंतराळात समोसा पाठवण्यासाठी तीन वेळा प्रयत्न केले. तिसऱ्या प्रयत्नात त्यांना यश मिळालं आहे. समोसे पाठवण्यासाठी रेस्टॉरंटचे मालक नीरज यांनी हेलियमच्या फुग्यांचा वापर केला.

पहिल्यांदा त्यांच्या हातातून हेलियमचा फुगा निसटला. दुसऱ्यावेळी पुरेसं हेलियम नव्हतं. तिसरा प्रयत्न यशस्वी ठरला. सध्या या समोश्याचा व्हीडिओ व्हायरल होत असून, त्यात फुग्यासह समोसा अंतराळात जाताना दिसत आहे. 'सकाळ'ने ही बातमी दिली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रण्यांना मतदारांपर्यंत पोहोचण्याच्या दृष्टीने ही केंद्रं निर्णायक ठरली आहेत. दिवसाकाठी शंभर रुपयेही वेतन नसलेल्या प्रजेसाठी अशी केंद्रं वरदान ठरली आहेत.

अनेक विश्लेषकांच्या मते, जयललितांच्या निवडणूक यशात अम्मा कँटीनचा वाटा मोलाचा आहे. कर्नाटकात पुढच्यावर्षी निवडणुका होणार आहेत. त्यादृष्टीने इंदिरा कँटीन सुरू करणं ही राजकीय खेळी आहे. मात्र आम्ही निस्वार्थी दृष्टीकोनातून अन्नछत्रं सुरू केली आहेत, असं काँग्रेसचं म्हणणं आहे.

गरीब जनतेसाठी मुख्यमंत्र्यांनी अन्नछत्रं सुरू करण्याचा निर्णय घेतला असं... उर्वरित लेख लिहा:

जातो असं वचन प्रसिद्ध आहे. काँग्रेस पक्षाने या वचनाच्या माध्यमातून मतदारांना आकृष्ट करण्याचा विडा उचलला आहे. आमच्याबरोबर जेवणाऱ्या वेंकटेशने वेगळाच मुद्दा मांडला. निवडणुकीनंतर सरकार बदललं तर हे कँटीन बंद होण्याची भीती नागरिकांना आहे, असं वेंकटेशने सांगितलं.

हाच मुद्दा मी राजन यांच्यासमोर मांडला. ते म्हणाले, "लोकांना केंद्रस्थानी ठेऊन सुरू झालेला प्रकल्प सुरूच राहील. सरकार कोणाचंही असो."

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रण्याचा निर्णय संयुक्त महाराष्ट्र समितीने घेतला आणि समितीच्या नेत्यांनी संयुक्त महाराष्ट्राच्या बाजूने झंझावाती प्रचार केला. या निवडणुकीत संपूर्ण मुंबईत काँग्रेसने 395 पैकी 222 जागा जिंकून बहुमत मिळविले पण प. महाराष्ट्रात काँग्रेसचा पराभव झाला.

पश्चिम महाराष्ट्रातील 135 पैकी फक्त 35 जागा काँग्रेसला मिळाल्या. समितीला 96 जागा मिळाल्या. या निवडणुकीत न. वि. गाडगीळ,  मालोजीराजे नाईक-निंबाळकर, हरिभाऊ पाटसकर आणि इतर अनेक महत्त्वाचे काँग्रेस उमेदवार पराभूत झाले आणि समितीला अभूतपूर्व यश मिळाले.

संयुक... उर्वरित लेख लिहा:

बत जोडून घेण्यात यशवंतराव चव्हाण यशस्वी ठरले. एवढेच नाही तर बहुजनवादाची भूमिका घेतल्यानं इतर जातसमूहही काँग्रेससोबत आणण्यात ते यशस्वी ठरले.  सत्तेत वाटा मिळाल्यानं मराठा आणि इतर समाजातील नेते-कार्यकर्त्यांना सोबत ठेवणं शक्य झालं.

राजकीय विश्लेषक प्रा. नितीन बिरमल सांगतात "1960 नंतर एक गोष्ट स्पष्ट झाली की महाराष्ट्राचे नेतृत्व मराठा समाजाकडे असेल आणि त्याला बहुजन समाजाने मान्यता दिली. ही एक महत्वाची गोष्ट करण्यात काँग्रेस यशस्वी ठरली. अगदी शिवाजी महाराजांपासून मराठा समाजाकडे परंपरागत नेतृत्व आहे आणि आपण मराठा समाजाचं नेतृत्व मानायला हवं ही बहुजन समाजाची धारणा होती. तसेच या मराठा नेतृत्वाकडून आपला विकास होईल असा विश्वास बहुजन समाजात निर्माण करण्यात यशवंतराव चव्हाण यशस्वी ठरले."

पंचायत राज आणि सहकार ठरले हुकमी एक्के

मराठा आणि इतर बहुजन समाजाला सत्तेत वाटा देण्यात काँग्रेस नेतृत्वाला शक्य झाले ते पंचायत राज आणि सहकारी संस्थांमुळे.

तत्कालीन राजकीय व्यवस्थेत आमदार, खासदार आणि मंत्री हीच प्रामुख्यानं सत्तेची पदं होती. स्वातंत्र्योत्तर काळात राजकारणात प्रवेश केलेल्या नव्या उमेदीच्या कार्यकर्त्यांना राजकारणात कसं सामावून घ्यायचं आणि विविध समाज घटकांना प्रतिनिधित्व कसे द्यायचे हा पेच होता.

पंचायत राज व्यवस्थेमुळे हे शक्य झाले. 1962 मध्ये महाराष्ट्रात ग्रामपंचायत, पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद अशी त्रिस्तरीय व्यवस्था अस्तित्वात आली. एवढंच नाही तर या संस्थांना स्वायत्तता देऊन अधिकार देण्यात आले.

त्यामुळे ही नवी सत्तास्थाने निर्माण झाली आणि काँग्रेसनंही आपल्या सोबत आलेल्या मंडळींना या सत्तास्थानांमध्ये वाटा देऊन अगदी गावपातळीपर्यंत आपले वर्चस्व अधिक मजबूत केले. या सत्तास्थानांमध्ये काँग्रेसच्या नेतृत्वाला मराठा जातीबरोबरच इतर जातींनाही काही प्रमाणात प्रतिनिधित्व देणे शक्य झाले आणि त्यामुळे काँग्रेसचा सामाजिक आधार अधिक व्यापक होत गेला.

दुसरा फायदा झाला तो म्हणजे सहकारी संस्थांचा. 1960 मध्ये महाराष्ट्रात सहकारी कायदा अस्तित्वात आला. यातून शेतीच्या कर्जपुरवठ्यासाठी सहकारी सोसायट्या, बँका, दूध संघ, कारखाने, यांची स्थापना होऊ लागली. सहकारी संस्था ही नवी सत्तास्थाने होती. ग्रामीण अर्थकारणात या संस्थांची मोठी भूमिका होती. त्यामुळे या संस्थावरील ताबा ही राजकारणाच्या दृष्टीने महत्वाची बाब होती. या सहकारी संस्थांच्या...


...रण्याची शक्यता तीस टक्के असल्याचं" म्हणत त्यांनी लोकांना धडकी भरवली होती.

अशाप्रकारची वक्तव्य करूनसुद्धा बायडन यावेळच्या निवडणूक प्रचार मोहिमेदरम्यान कृष्णवर्णीय नागरिकांमध्ये बरेच लोकप्रिय होते. मात्र,  एका कृष्णवर्णीय मुलाखतकाराला दिलेल्या मुलाखतीत बायडन यांनी केलेल्या वक्तव्यावरून वाद निर्माण झाला होता.

शार्मलेन थॉ गॉड यांना दिलेल्या मुलाखतीत ते म्हणाले होते, "ट्रम्प आणि मी यापैकी कुणाची निवड करायची, असा पेच तुम्हाला पडत असेल तर तुम्ही कृष्णवर्णीय नाही."

बायडन यांच्या या बेताल वक्तव्यावर अ... उर्वरित लेख लिहा:

ओढून त्यांची गळाभेट घेतात. ते मन जिंकणारे नेते आहेत. ते बनावट नाही. ते कसलंच ढोंग करत नाहीत. अगदी सहजपणे लोकांमध्ये मिसळतात."

 बायडन यांच्यावरचे आरोप

गेल्यावर्षी आठ महिलांनी पुढे येत जो बायडन यांच्यावर असभ्य स्पर्श, आलिंगन आणि चुंबन घेण्याचे आरोप केले होते. तसंच अमेरिकेतल्या काही न्यूज चॅनेल्सने जो बायडन यांच्या काही क्लिप्स दाखवल्या होत्या ज्यात ते सभांमध्ये महिलांशी अगदी जवळून संवाद साधत असल्याचं दिसतंय. या क्लिप बघितल्यावर ते काही महिलांच्या केसांचा वास घेत आहेत, असंही वाटतं.

या आरोपांचं उत्तर देताना जो बायडन यांनी म्हटलं की, आपण भविष्यात महिलांशी बोलताना अधिक खबरदारी बाळगू.

मात्र, तारा रिड नावाच्या एका महिलेने बायडन यांच्यावर लैंगिक छळाचा आरोप केला आहे. तीस वर्षांपूर्वी बायडन यांच्या ऑफिसमध्ये काम करत असताना त्यांनी आपला लैंगिक छळ केला होता, असं रिड यांचं म्हणणं आहे.

या आरोपाचं बायडन यांनी खंडन केलं होतं. त्यांच्या प्रचार टीमनेही असं काही घडलं नसल्याचं याचं स्पष्टीकरण दिलं आहे.

मात्र, डझनभराहूनही अधिक महिलांनी विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यावरही लैंगिक शोषणाचे आरोप केले आहेत, असा युक्तिवाद बायडन यांचे समर्थकही करू शकतात.

अमेरिकेत #MeToo आंदोलन सुरू झालं तेव्हापासून बायडनसह डेमोक्रेटिक पक्षाच्या नेत्यांचा यावर भर राहिला आहे की समाजाने स्त्रियांवर विश्वास ठेवला पाहिजे. अशावेळी बायडेन यांच्यावर करण्यात येत असलेल्या आरोपांवर स्पष्टीकरण देऊन ते नाकारण्याचा प्रयत्न होत असेल तर त्यामुळे महिला अधिकारांसाठी काम करणाऱ्यांची निराशा होऊ शकते.

 एका मुलाखतीत तारा रीड यांनी म्हटलं, "बायडन यांचे सहकारी माझ्याविषयी अतिशय अश्लाघ्य भाषेत बोलतात. सोशल मीडियावरही माझ्याविषयी भयंकर बोलत आहेत."

"ते स्वतः बोललेले नाहीत. मात्र, त्यांच्या प्रचारात जे सांगितलं जातं की त्यांच्याजवळ जाणं सुरक्षित आहे तर ते तसं नाही. हा शुद्ध दांभिकपणा आहे."

सामान्यांमध्ये मिसळण्याच्या स्वभावामुळे पूर्वी बायडन यांना त्रासही झाला आहे. मात्र, त्यांच्या समर्थकांना वाटतं की त्यांच्या याच स्वभावाचा यावेळी फायदा होईल.

जो बायडन यांच्या प्रचार टीमने हे आरोप फेटाळले आहेत.

चुका टाळणे

सामान्यांमध्ये मिसळण्याच्या स्वभावामुळे पूर्वी बायडेन यांना त्रासही झाला आहे. मात्र, त्यांच्या समर्थकांना वाटतं की त्यांच्या याच स्वभावाचा...


...रण्यात आली होती, आणि पक्षानं देखील माझ्या नावाची शिफारस त्यावेळी केली होती. पण, तेव्हा ते होऊ शकलं नाही. मात्र मला सुरुवातीपासूनच महाराष्ट्राच्या राजकारणात रस होता आणि आजही तो आहे. त्यामुळे आपण विधानपरिषदेवर जाण्यास इच्छुक आहोत," असं ते म्हणालेत.

दरम्यान, पंकजा मुंडे आणि चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्याशी बीबीसीनं संपर्क केला तेव्हा त्यांनी कुठलीही प्रतिक्रिया दिली नाही.

रिपब्लिकन पक्षाकडून एका जागेची मागणी

महाराष्ट्रात विधान परिषदेच्या 9 जागांसाठी होत असलेल्या निवडणुकीत भाजपच्या वाट्याला चार जागा... उर्वरित लेख लिहा:

त मानली जात आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रत बायोटेक' यांना लशींच्या मागणीसाठी पत्रव्यवहार झाला आहे. आरोग्य विभागाचे प्रधान सचिव प्रदीप व्यास यांनी या दोन्ही उत्पादकांना लिहिलेल्या पत्रात महाराष्ट्राला एकूण 12 कोटी डोसेसची गरज असल्याचं लिहिलं आहे आणि ते हा पुरवठा कसा करू शकतील याबद्दल विचारणा केली आहे.

पण राजेश टोपेंच्या माहितीप्रमाणे या पत्रव्यवहाराला या दोन्ही भारतीय उत्पादकांचा कोणताही प्रतिसाद आलेला नाही. त्यामुळे राज्य सरकार अद्याप पुरवठ्याबाबत साशंक आहे. महाराष्ट्रात या 18 ते 45 या वयोगटातील लोकसंख्या 5 कोटी 70 लाख इतकी आहे आणि ... उर्वरित लेख लिहा:

ी केली.

उद्या (बुधवारी) होणाऱ्या राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत त्यावर अंतिम निर्णय होण्याची शक्यता आहे. पण जरी टेंडर निघालं तरी 1 मे पर्यंत नवी लस महाराष्ट्राला मिळेल काय? त्यावर अद्याप स्पष्टता नाही.

राज्यांनी परदेशी कंपन्यांकडून करायच्या खरेदीसंदर्भात केंद्र सरकारचे नियम स्पष्ट झालेले नाहीत. ज्यांना अमेरिका वा युरोपमध्ये मान्यता मिळाली आहे त्या लशींना तात्काळ मंजुरी केंद्र सरकारनं दिली खरी, पण त्यानंतर कोणत्याही परदेशी उत्पादकांसोबत चर्चा अंतिम टप्प्यात गेल्याचं वृत्त नाही.

'फायजर'शी चर्चा होत असल्याच्या बातम्या आल्या आणि कंपनी ना नफा ना तोटा तत्वावर सरकारांना केवळ लस पुरवेल अशा बातम्याही आल्या, पण पुढे त्याचं काय झालं हे अद्याप स्पष्ट नाही. अमेरिकेनं भारताला जाहीर केलेल्या मदतीमध्ये लशींच्या पुरवठ्याचा उल्लेख आहे. पण तो कसा होणार आणि केव्हा हेही स्पष्ट नाही.

त्यामुळे 1 मे पर्यंत परदेशी लसनिर्मिती कंपन्यांकडून लस घेण्याच्या घोषणा, या केवळ घोषणाच ठरणार असल्याची चिन्हं आहेत. सत्तेत असणा-या पक्षांमध्ये मोफत लस देण्यावरुन श्रेयवादाची लढाई सुरू आहे, पण मुळात श्रेय घेण्यासाठी लस येणार कुठून याचं उत्तर कोणाकडेच नाही.

केंद्र सरकारनंही याबद्दल अधिक स्पष्टीकरण दिलं नाही आहे. त्यामुळे 1 तारखेला 18 वर्षांवरील नागरिकांना लस मिळणार की तो मुहूर्त पुढे ढकलावा लागणार, हा प्रश्न अगोदर विचारला जातो आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


...रत या घटनेवर शोक व्यक्त केला आहे. त्यांच्या ट्वीटमध्ये ते म्हणतात, "हे अतिशय दु:खद आहे. लष्कराच्या सुरुवातीच्या चौकशीत लक्षात आलं की ही एक मानवी चूक आहे. अमेरिकेने केलेल्या दु:साहसामुळे आधीच संकट ओढवलं आहे आणि त्यात ही घटना घडली. आम्ही या प्रकरणी माफी मागतो. आम्ही लोकांच्या दु:खात सहभागी आहोत."

बुधवारी इराणने इराकमधील अमेरिकी सैन्याच्या ठिकाणांवर हल्ला करण्यास सुरुवात केल तेव्हा आंतरराष्ट्रीय हवाई मार्गात बदल करण्यात आले होते. अमेरिकेने त्यांच्या विमानानला इराणच्या हवाई क्षेत्राचा वापर न करण्या... उर्वरित लेख लिहा:

कारे प्रवासी विमान पाडलं जाण्याची ही पहिलीच वेळ नाही.

2014 साली युक्रेनमध्ये रशियन बनावटीच्या क्षेपणास्त्रानं मलेशियन एयरलाईन्सचं  MH 17 हे विमान पाडलं, त्यात 298 जणांचा मृत्यू झाला.

1988 साली इराणचं एक प्रवासी विमान अमेरिकन अमेरिकन युद्धनौकेनं केलेल्या हल्ल्यामुळे कोसळलं होतं, त्यात 290 जणांचा जीव गेला.

1983 साली कोरियातलं प्रवासी विमान भरकटून सोव्हिएत हद्दीत गेलं, तेव्हा त्यावर सोव्हिएत फायटर जेटनं हल्ला केला. त्यात 269 प्रवाशांचा जीव गेला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रता आले. त्यामुळे सध्याच्या पक्षांतराला पेव फुटलं आहे, खरंतर हे बहुजन समाजाचं अपयश आहे. उच्च वर्गातील लोक लढतात ते पद्धतशीरपणे इतर वर्गाचा वापर करून घेतात.

नव्वदीच्या दशकानंतर राजकारणाची समीकरणं बदलली. मागच्या वीस ते पंचवीस वर्षांचा विचार केला तर देशात भाजप तीनवेळा आणि काँग्रेस दोनवेळा सत्तेत आली. त्याचप्रमाणे राज्यात ही 95 पासूनचा विचार केला तर समान पातळीवर दोन्ही बाजूच्या पक्षांना संधी मिळाली आहे."

"काँग्रेस राष्ट्रवादीच्या नेत्यांनी सत्ता भोगली मात्र ऐनवेळी ते त्यांना सोडून जात आहेत. यातील... उर्वरित लेख लिहा:

. त्यामुळे त्यांना घेऊन भाजपनं मोठा डाव खेळला. भाजपमध्ये गेल्यानंतर मोहिते पाटलांनीही गंभीरपणे राजकारण केलं. पवारांचं प्रस्थ संपवण्यासाठी त्यांनी अनेक नेत्यांना भाजपमध्ये आणण्याचे प्रयत्न केले.

रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर यांना माढा लोकसभेत विजय मिळाल्यानंतर त्यांचा आत्मविश्वास वाढला. त्यामुळे आता अधिक जोमाने ते भाजपसाठी प्रयत्न करत आहेत. आणखी काही नेतेही भाजपच्या वाटेवर आहेत. कदाचित स्वबळावर लढू शकतात इतकी त्यांची ताकद सोलापूर जिल्ह्यात झाली आहे," असं मुजावर यांनी सांगितलं.

"राष्ट्रवादीच्या महत्त्वाच्या नेत्यांना दणका दिल्याशिवाय काहीच शक्य नसल्यामुळे त्यांनी हे आव्हान स्वीकारलं. त्यामुळेच पुणे, पिंपरी-चिंचवड, बारामतीसह सांगली, सातारा सोलापूर या भागात भाजपनं लक्ष केंद्रीत केलं आहे. लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेसचं खच्चीकरण केलं. पण राष्ट्रवादी टिकून होती.

त्यामुळेच या पक्षातील नेत्यांवर भाजपने लक्ष केंद्रीत केलं. काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून आलेल्याच नेत्यांना सोबत घेऊन अजित पवार, जयंत पाटील यांना थेट आव्हान देण्याची भाजप-सेनेची रणनिती आहे," असं ज्येष्ठ पत्रकार अद्वैत मेहता सांगतात.

गटातटाच्या राजकारणाचा राष्ट्रवादीला फटका

एजाजहुसेन मुजावर पुढे सांगतात, "करमाळ्याच्या रश्मी बागल म्हणजेच राष्ट्रवादी असं समीकरण होतं. पंढरपूरमध्ये राष्ट्रवादीची ताकद आहे म्हटलं जात होतं, पण परिचारक गेल्यानंतर तिथं त्यांच्या पक्षाला फटका बसला. माळशिरसमध्ये मोहिते पाटलांनी पारडं पलटवलं आहे."

रश्मी बागल यांचा शिवसेना पक्षप्रवेश.

संजय शिंदे, बबन शिंदे, दिलीप सोपल, परिचारक असे गट इथं कार्यरत आहेत. एकूणच या भागात गटा-तटांचं राजकारण पाहायला मिळतं. नेत्यांनी पक्षवाढीपेक्षाही आपल्या गटाचं बळ वाढवण्यासाठी राजकारण केलं. मतदारही त्यांच्या गटांनाच मतदान करतात. त्यामुळे भाजपने याचा चांगला अभ्यास करून त्यांना हाताशी धरलं आणि या भागात चंचुप्रवेश केला."

सहकार-असहकार

"सोलापूरसह पश्चिम महाराष्ट्र हा साखर कारखान्यांचा, सहकार क्षेत्राचा आणि संस्थांचं राजकारण असलेला पट्टा आहे. यापूर्वी या क्षेत्रावर राष्ट्रवादी काँग्रेसची पकड होती. विधानसभेला कारखान्यांचे ऊस उत्पादक शेतकरी महत्त्वाचे असतात. हे मतदानावरती प्रभाव पाडतात.

त्यांना खूश ठेवायचं असेल तर त्यांना योग्य दर देणं गरजेचं आहे. त्यासाठी सरकारकडून पॅकेज मिळवणं तसंच सत्तेचा लाभ घेणं...


...रता येईल, कोणत्या देशांतून आम्हाला जावं लागेल याचा विचार करायला मी सुरुवात केली, आणि मग लक्षात आलं की हे देश एकमेकांना जोडलेले आहेत," अनुपम सांगतात. "मग आम्ही अगदी बारकाव्यांनिशी आखणी करायला सुरुवात केली, भरपूर व्हिसांसाठी अर्ज केले आणि सगळं जुळून आलं."

नशीब खरंच बलवत्तर होतं. कारण त्यांना इतक्या दिवसांच्या प्रवासात फक्त एकदाच त्यांचा मार्ग बदलावा लागला. दक्षिण पूर्व आशियामधून सीमा ओलांडताना त्यांना सुरक्षेच्या कारणांमुळे मार्ग बदलावा लागला. पण ते वगळता ते त्यांच्या मूळ योजनेनुसारच प्रवास करत आ... उर्वरित लेख लिहा:

ठिंबा देण्यात मला आनंद मिळतो आणि आता इथे येऊन त्यांना खेळताना प्रत्यक्ष पाहणं उत्साहवर्धक आहे."

"असा प्रवास आयुष्यात एकदाच घडतो आणि आयुष्य बदलून टाकतो. आम्ही इतक्या नवीन गोष्टी शिकलो, आयुष्य नवीन प्रकारे जगायला शिकलो."

अनुपम माथुर यांचा मुलगा अविव.

"आम्हाला हे करता आलं याबद्दल मी कृतज्ञ आहे. आम्ही सिंगापूरहून 17 बॅग्स घऊन निघालो तेव्हा भारताच्या हाय कमिशनरही आम्हाला हिरवा झेंडा दाखवला. आणि कारमध्ये वर्ल्ड कप आणण्यासाठी 18व्या बॅगकरता जागा ठेवायला सांगितलं!"

पण या कुटुंबाला आता कदाचित त्या बॅगेची गरज भासणार नाही.

या माथूर कुटुंबाची एकमेव उमेद होती की त्यांच्या या प्रवासाचा शेवट गोड होईल 14 जुलैला भारतीय टीमच्या विजयासोबत. पण आता तसं तर होणार नाही, हे स्पष्ट झालंय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रताच्या दख्खन पठारावर ज्वालामुखींचे प्रचंड उद्रेक झाले होते."

"तरीसुद्धा पॅलिओसिन आणि ईओसिन युगात डायनासोरच्या सर्वसाधारण जीवशास्त्रात फारसे बदल झाले नसते.

या युगातही क्रिटॅशिअस युगातील डायनसोर सहज जगू शकले असते," असं ते म्हणतात.

'युनिव्हर्सिटी ऑफ एडिंबरा'मधील प्रा. स्टिफन ब्रसेट यांच्या मते, बदलत्या हवामानात डायानासोर चांगल्यापैकी जगू शकले असते.

ते म्हणाले, "क्रिटॅशिअस युगाच्या अखेरीस डायनासोर बदलांना जुळवून घेऊ शकेल. नष्ट होणाऱ्या प्राण्याच्या गटांची लक्षणं त्यांच्यात दिसत नव्हती. उत्... उर्वरित लेख लिहा:

ी सोप्या असल्याने डायनसोरचा आकार घटला असता. मेसोझोईक हे महाकाय डायनासोर लुप्त झाले असते.

सपुष्प वनस्पतींच्या जोडीने फळे आली. त्यांची उत्क्रांती सस्तन प्राणी आणि पक्षांच्या जोडीनंच झाली.

या साधनसंपत्तीचा लाभ घेण्यासाठी माकडांसारख्या डायनासोरची उत्पत्ती झाली असती, जशी प्रायमेटसीची उत्पत्ती झाली तसंच.

अनेक पक्षी फळं खातात. तसंच नॉन बर्ड डायनासोर फलाहारी बनले असते, असं बोनान म्हणाले.

ब्रसेट म्हणतात, "लहान आकारांचे पंख असणारे डायनासोर प्रायमेटसच्या मार्गाने गेले असते. काही जणांनी परागकण एका फुलाकडून दुसऱ्या फुलांवर नेले असते."

गवताळ प्रदेशांच्या निर्मितीनं काय बदललं?

आणखी एक महत्त्वाची घटन घडली ती 34 दशलक्ष वर्षांपूर्वी. ईओसीन आणि ओलिगोसिन या युगांच्या सीमेवर दक्षिण अमेरिका आणि अंट्राक्टिका अलग झाले.

यातून 'अंटार्क्टिक आईस कॅप'ची निर्मिती झाली. यामुळं जग थंड आणि कोरडं झालं.

जर डायनासोरस असते तर त्यांना उत्क्रांतीचा लाभ झाला असता, असे काही संशोधकांना वाटतं

ओलिगोसिन आणि नंतर मायोसिन युगात पृथ्वीवर गवताळ प्रदेशांची निर्मिती झाली.

होल्ट्झ म्हणाले, "या काळात शिडशिडीत पायांचे आणि वेगाने धावणारे शाकाहारी प्राणी मोठ्या संख्येनं वाढले."

ते म्हणाले, "पूर्वी जंगलात लपता येत होतं, उडी मारू स्वतःचा बचाव करता येत होता. परंतु गवताळ कुरणांवर लपण्यासाठी जागा नव्हती."

इतिहासातील या काळात चराऊ प्राण्यांची आणि त्यांची शिकार करणाऱ्यांची संख्या वाढली.

साऊदॅम्प्टनमधील पृष्ठवंशीय पॅलिएंटोलॉजिस्ट डॅरेन नॅश म्हणाले, "यास्थितीत धावणारे, गवत खाणारे डायानासोर ट्रिसेरॅटॉप्स, हायप्सिलोफोडॉन या डायनासोरचे वंशज असते."

सस्तन प्राण्यांना विकसित होण्यात बराच वेळ लागला. त्यांच्याशी तुलना करता डायानासोरला उत्पत्तीचा लाभ झाला असता. गवताळ प्रदेशांशी त्यांनी फार वेगाने जुळवून घेतलं असतं.

1000 दातांचा डायनासोर

डकबिल्ड हॅड्रोसोर या डायनासोरला 1000 दात होते. तर घोड्याला फक्त 40 दात आहेत.

डायनासोरना सस्तन प्राण्यांपेक्षा चांगली दृष्टी असती. रंगांच्या वाढीव दृष्टीमुळं शत्रू ओळखण्यात ते अधिक सक्षम असते. जमिनीवरील गवत खाता येण्यासाठी मानेची आणि तोंडाची रचना विकसित झाली असती.

"गेल्या 26 लाख वर्षांतील विविध हिमयुगांचाही सामना डायनासोरना करावा लागला असता. पण आपल्याला माहीत आहे की क्रिटेशिअस युगातील डायनासोरस आर्कटिक्ट सर्कलच्यावरही...


...रतात काहीजण सांगण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

आरिफ़ मोहम्मद ख़ान

या समितीचा निर्णय काय असेल, ते माहीत नाही पण भारतात आज ज्या विचारसरणीचं सरकार आहे ते फैज यांनी ही कविता लिहीली त्यावेळच्या पाकिस्तानातल्या सरकारइतकंच उजव्या विचारसरणीचं असल्याचे संकेत अशा प्रकारची चौकशी समिती स्थापन करण्यातून मिळतात.

फक्त कवी फैजच नाहीत तर प्रसिद्ध इतिहासकार प्राध्यापक इरफान हबीबदेखील सध्या चर्चेत आहेत.

कालपर्यंत इरफान हबीब यांना विरोध करणारेही आज त्यांचे चाहते झाले आहेत.

नेमकं काय घडलं?

केरळच्या कुन्नूर विद्य... उर्वरित लेख लिहा:

ुंगातही डांबण्यात आलं होतं.

भारतामध्ये सध्या सुरू असणाऱ्या सरकारविरोधी आंदोलनांमध्ये काही जण ही कविता म्हणत आहेत, किंवा या कवितेच्या ओळी असणारी पोस्टर्स आणि बॅनर्स पहायला मिळत आहेत.

सत्तेचा दरबार आणि जनतेचा दरबार असे एकूण दोनच दरबार असतात, असं हबीब जालिब यांचं म्हणणं होतं. ते स्वतःला अभिमानाने 'अवामी शायर' म्हणजे लोककवी म्हणवत.

नामवर सिंह यांनी पाश यांना शापित कवी म्हणणं अगदी योग्य होतं. कारण सत्तेचा विरोध करणारा प्रत्येक कवी, लेखक आणि कलाकार खरंतर शापितच असतो.

फैज यांची नज्म - हम देखेंगे

हम देखेंगे

लाज़िम है कि हम भी देखेंगे

वो दिन कि (क़यामत का) जिसका वादा है

जो लोह-ए-अज़ल (विधि के विधान) में लिखा है

जब ज़ुल्म-ओ-सितम के कोह-ए-गरां (बड़े पहाड़)

रुई की तरह उड़ जाएँगे

हम महकूमों (शासितों) के पाँव तले

ये धरती धड़-धड़ धड़केगी

और अहल-ए-हकम (सत्ताधीश) के सर ऊपर

जब बिजली कड़-कड़ कड़केगी

जब अर्ज-ए-ख़ुदा के काबे से सब बुत (मूर्ति यहां सत्ता का प्रतीक) उठवाए जाएँगे

हम अहल-ए-सफ़ा (साफ़-सुथरे लोग) मरदूद-ए-हरम (प्रवेश से वंचित लोग)

मसनद पे बिठाए जाएँगे

सब ताज उछाले जाएँगे

सब तख़्त गिराए जाएँगे

बस नाम रहेगा अल्लाह का

जो ग़ायब भी है हाज़िर भी

जो मंज़र (दृश्य) भी है नाज़िर (दर्शक) भी

उट्ठेगा अन-अल-हक़ (मैं सत्य हूं) का नारा

जो मैं भी हूँ और तुम भी हो

और राज करेगी ख़ल्क़-ए-ख़ुदा (आम जनता)

जो मैं भी हूँ और तुम भी हो

फैज यांची मुलगी म्हणते...

फैज अहमद फैज यांची नज्म - 'हम देखेंगे' ही हिंदू विरोधी आहे वा नाही हे तपासण्यासाठी आयआयटी कानपूरने समिती स्थापन केली. या नज्मला हिंदू विरोधी म्हणणं हास्यास्पद असल्याचं फैज यांच्या मुलीने म्हटलंय.

जे लोकांना म्हणायचं होतं तेच आपले वडील लिहायचे असं चित्रकार आणि सामाजिक कार्यकर्त्या सलीमा हाश्मी यांनी म्हटल्याचं इंडियन एक्स्प्रेसने म्हटलंय.

त्यांनी म्हटलंय, "फैज अहमद फैज यांच्या 'हम देखेंगे'ला हिंदू विरोधी म्हणणं दुःखद नाही तर हास्यास्पद आहे. या कवितेतून देण्यात आलेल्या संदेशाची एक समिती तपासणी करणं हे दुःखद नाही. उलट त्यांची उर्दू शायरी आणि त्याच्या रुपकांमध्ये रस निर्माण होईल अशा दुसऱ्या दृष्टीकोनातून याकडे पहायला हवं. फैज यांच्या ताकदीला कमी लेखू नका."

सर्जनशील लोक हे 'हुकुमशहांचे नैसर्गिक शत्रू' असतात, असं सलीमा हाशमी यांनी म्हटलंय.

या कवितेच्या...


...रताने फेटाळला होता.

जाधव यांना 3 मार्च 2016रोजी बलुचिस्तान प्रांतातून अटक करण्यात आली होती. जाधव यांचा इराणमध्ये खासगी उद्योग होता आणि तिथून त्यांचं अपहरण करण्यात आलं, असं भारताचं म्हणणं आहे.

जाधव यांना 'कॉन्स्युलर अॅक्सेस' म्हणजे भारतीय दूतावासातल्या अधिकाऱ्यांसोबत बोलण्याचा अधिकार न देऊन पाकिस्तानने व्हिएन्ना कराराचं उल्लंघन केल्याचा युक्तिवाद इंटरनॅशनल कोर्ट ऑफ जस्टिसमध्ये भारताने केला आहे.

तसंच जाधव यांच्या खटल्याची सुनावणी करताना पाकिस्तानने रीतसर प्रक्रियेचंही पालन न करण्यात आल्याचं भा... उर्वरित लेख लिहा:

जाहीर केलं.

• कुलभूषण भारतीय नागरिक असल्याचं भारताने स्वीकारलं पण ते हेर असल्याचं मात्र नाकारलं. कुलभूषण इराणमध्ये कायदेशीररित्या व्यापार करत होते आणि त्यांचं अपहरण करण्यात आल्याची शंका भारत सरकारने व्यक्त केली.

• 25 मार्च 2016 रोजी पाकिस्तानने एका प्रेस रिलीजच्या माध्यमातून जाधव यांच्या अटकेची माहिती भारतीय प्रशासनाला दिली. कुलभूषण हे भारतीय नागरिक असले तरी ते हेर नसल्याचं भारताने म्हटलं.

• कुलभूषण जाधव यांच्या तथाकथित कबुलीजबाबचा एक व्हीडिओ पाकिस्तानने प्रसिद्ध केला.

• या व्हीडिओमध्ये कुलभूषण असं सांगतात की 1991मध्ये ते भारतीय नौदलात सामील झाले होते.

• प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या या व्हीडिओत कुलभूषण यांनी सांगितलं आहे की ते 1987मध्ये नॅशनल डिफेन्स अकॅडमीमध्ये होते.

• हा व्हीडिओ सहा मिनिटांचा आहे आणि त्यात 'मी 2013मध्ये त्यांनी रॉसाठी काम करायला सुरुवात केली' असं कुलभूषण सांगताना दिसतात.

• पाकिस्तानचे तेव्हाचे परराष्ट्र मंत्री सरताज अजीज यांनी 7 मार्च 2016रोजी त्यांच्या संसदेत सांगितलं की जाधव यांच्या विरोधात ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत. जाधव यांच्याशी संबंधित डॉसियरमध्ये काही जबाब असले तरी तो ठोस पुरावा असू शकत नसल्याचंही त्यांनी म्हटलं. हे विधान चुकीचं असल्याचं निवेदन त्याच दिवशी परराष्ट्र मंत्रालयाने प्रसिद्ध केलं.

• कुलभूषण जाधव यांचा छळ होत असल्याचं भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने 30 मार्च 2016ला म्हटलं.

• जाधव यांना 'कॉन्स्युलर अॅक्सेस' देण्याची भारताची विनंती पाकिस्तानने 26 एप्रिल 2017 रोजी सोळाव्यांदा नाकारली.

• 10 एप्रिल 2017ला पाकिस्तानी लष्कराच्या जनसंपर्क विभागाने (ISPR) ने जाधव यांना लष्करी न्यायालयाने मृत्यूदंड सुनावल्याचं एका प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे जाहीर केलं.

• इस्लामाबादच्या कामामध्ये भारत ढवळाढवळ करत असून आमचा देश अस्थिर करण्याचा प्रयत्न करण्यात येत असल्याचं निवेदन संयुक्त राष्ट्र महासंघाचे महासचिन ऍण्डोनिओ गुटेरश यांच्याकडे देण्यात आल्याचं 6 जानेवारी 2017ला पाकिस्तानने सांगितलं.

• 16 वेळा कॉन्स्यलर अॅक्सेस नाकारण्यात आल्यानंतर 8 मे 2017रोजी भारताने संयुक्त राष्ट्रांकडे याचिका दाखल केली. हे व्हिएन्ना कराराचं उल्लंघन असल्याचं भारताने म्हटलं.

• सुनावणी पूर्ण होईपर्यंत जाधव यांचा मृत्युदंड स्थगित करण्याचे आदेश आंतरराष्ट्रीय न्यायलयाने 9 मे 2017रोजी दिले.

• 17 जुलै 2018 रोजी...


...रतीमध्ये मी मदत शोधण्याचा प्रयत्न केला. जर तेव्हा माझ्याजवळ निम्बसारखं काही उपकरणं असतं तर मला लवकर मदत मिळाली असती."

निम्ब या स्मार्ट रिंगमध्ये जीपीएस आहे.

या सारखी आणखी उपकरणं बाजारात उपलब्ध आहेत. 'रिवोलर'च उदाहरण घ्या ना. यावर एक क्लिक केलं तर आपल्या जवळच्या व्यक्तींना आपला ठावठिकाणा कळतो आणि तीनदा क्लिक केलं तर आपण धोक्यात आहोत आणि आपल्याला मदत हवी आहे असं त्यांना समजतं.

त्याहून अत्याधुनिक उपकरणं देखील बाजारात मिळतात. 'ऑकली' या कंपनीने 'ब्लिंक' नावाचं एक उपकरण तयार केलं आहे. हे उपकरण एख... उर्वरित लेख लिहा:

ल्याचं प्रमाण कमी होऊ शकेल.

"महिलांबाबत आदर बाळगणे, त्यांचा सन्मान राखणे किंवा त्यांची संमती घेण्याचं महत्त्व अशा लोकांना सांगण्याबाबत तंत्रज्ञान काय भूमिका बजावतं?" असा प्रश्न त्या विचारतात.

हे पालिलंत का?

पाहा व्हीडिओ: कोणी छेड काढली तर असा शिकवा धडा

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रतीय संघातून पदार्पणाची संधीही मिळाली.

पण जितक्या वेगानं हार्दिकनं ही झेप घेतली होती, तितक्याच वेगानं तो खाली येऊन आदळला आहे आणि टीव्हीवरच्या वादग्रस्त वक्तव्यांमुळं हार्दिकच्या कारकीर्दीवर प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं आहे. तर ज्याच्या 'कॉफी विथ करण' या टॉक शोमध्ये हार्दिकनं वादग्रस्त वक्तव्य केली, त्या करण जोहरनं अजून कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

दुसरीकडे हार्दिक केवळ २५ वर्षांचा आहे, त्यानं माफी मागितल्यानं हा विषय सोडून द्यायला हवा, असं मत काही चाहते मांडत आहेत. पण खरंच हा विषय असाच सोडून द... उर्वरित लेख लिहा:

्रियांचा अपमान करणारंच आहे, याची जाणीव खेळाडू आणि चाहते सर्वांनाच व्हायला हवी.

जागरुकता निर्माण करण्याची गरज

सर्वच क्रिकेटर दोषी आहेत असं अजिबात म्हणता येणार नाही. कसं वागायचं याचा वस्तुपाठ काही क्रिकेटर्सनीच घालून दिला आहे.

हार्दिक आणि के. एल. राहुलची वक्तव्यं समोर आल्यावर राहुल द्रविडचा एक जुना व्हीडियो व्हायरल झाला आहे. कित्येक वर्षांपूर्वी MTV बकरा या शोमध्ये सायली भगतनं पत्रकार बनून द्रविडची फिरकी घेण्याचा प्रयत्न केला होता आणि त्याला थेट लग्नाची मागणी घातली होती. द्रविडनं स्पष्ट नकार दिला आणि ज्या पद्धतीनं ती परिस्थिती हाताळली, त्याचं आजही लोक कौतुक करत आहेत.

हार्दिकचा सध्याचा कर्णधार विराट कोहलीही सुरुवातीपासून आक्रमक आणि बिनधास्त म्हणूनच प्रसिद्ध आहे. पण पत्नी अनुष्का शर्मावर टिप्पणी करणाऱ्या ट्रोल्सना त्यानं वेळोवेळी दिलेलं सडेतोड उत्तर वाहवा मिळवून गेलं.

सर्वच क्रिकेटर्सनी असंच असायला हवं, असा आग्रह करता येणार नाही. प्रत्येक चुकीसाठी खेळाडूंना पूर्णपणे दोष देऊन चालणार नाही.

कारण क्रिकेटर्स हे शेवटी समाजाचा भाग आहेत आणि समाजातल्या गोष्टींचं प्रतिबिंब त्यांच्याही वागण्यात उमटतं. पण क्रिकेटर्स हे समाजातले आयकॉन्स आहेत आणि समाज बदलण्याची ताकदही त्यांच्यात आहे.

त्यामुळंच न्यूझीलंडच्या क्रिकेटपटूंच्या संघटनेनं तर खेळाडूंमध्ये जागृती करण्यास सुरूवात केली आहे. खेळाडूंसाठीच्या मॅन्युअलमध्ये त्यांनी 'लैंगिक सहमती'वर अख्खी नियमावली दिली आहे. तिचं पहिलंच वाक्य आहे "Making good decisions is important in all aspects of life" अर्थात आयुष्यात सर्व बाबतींत योग्य निर्णय घेणं महत्त्वाचं आहे.

अशा स्वरुपाची नियमावली भारतात का असू नये? कुणी महिलांविषयी किंवा जाती-धर्म-वर्णाच्या आधारे पूर्वग्रहदूषित विचार करत असतील तर त्यांना ती विचारसरणी बदलण्यासाठी मदत करेल अशी काही व्यवस्था आपल्याकडे का नाही? हे प्रश्न मला पडले आहेत.

बीसीसीआयच्या घटनेमध्ये त्यासाठी काही बदल करावे लागणार असतील, तर तेही होणं गरजेचं आहे. हार्दिक पंड्याच्या वक्तव्यांच्या निमित्तानं ही सगळी चर्चा सुरू झाली आहे, हे एक प्रकारे उत्तमच झालं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रतीला ही आग लागली होती. या इमारतीच्या चौथ्या आणि पाचव्या मजल्याला आग लागली आहे. एसईझेड-3 नावाची ही इमारत आहे. ही इमारत सध्या निर्माणाधीन असल्याचं सीरमच्या जनसंपर्क अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे.

सीरम इंस्टिट्युटचे मालक आदर पुनावाला यांनी ट्वीट करून आगीविषयी माहिती दिली आहे.

"या आगीत कुठलीही जिवीतहानी झालेली नाही, तसंच सर्वांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आलं आहे. आगीमुळे काही मजल्याचं मात्र नुकसान नक्की झालं आहे," असं आदर पुनावाला यांनी ट्वीट केलं आहे.

लोकांनी केलेल्या प्रार्थनांबाबत त्यांनी सर्वा... उर्वरित लेख लिहा:


...रदेशातल्या आपल्या नातेवाईकाशी फोनवरून संपर्क करणंही जोखमीचं झालंय.

टर्कीमध्ये असलेले एक वडील सांगतात की चीनमध्ये त्याच्या बायकोला ताब्यात घेण्यात आलं आहे आणि त्याच्या आठ मुलांपैकी काहींचा सांभाळ आता चीन सरकार करतंय.

ते सांगतात, "मला वाटतं की माझ्या मुलांना प्रशिक्षण शिबिरांमध्ये ठेवण्यात आलंय."

ही आणि अशा हजारो मुलांसोबत चीनमध्ये काय घडतंय, ते बीबीसीसाठी करण्यात आलेल्या एका शोधातून दिसून येतं.

शिंजियांग प्रांतातल्या मुस्लिमांना ताब्यात घेतलं जात असल्याची बातमी जगासमोर आणण्याचं श्रेय जर्मन... उर्वरित लेख लिहा:

शाळा

खालील फोटोत ते ठिकाण दिसतंय जिथे शिंजियांग प्रांताच्या दक्षिण भागाला असलेल्या येचेंग शहरात दोन नवीन बोर्डिंग स्कूल उभारण्याची तयारी सुरू आहे.

मध्यभागी असलेल्या खेळाच्या मैदानाच्या दोन्ही बाजूला कशा प्रकारे दोन माध्यमिक शाळा उभारण्यात आल्या आहेत. या शाळांचा आकार संपूर्ण देशातल्या शाळांच्या सरासरी आकाराच्या तिप्पट आहे आणि वर्षभरातच त्यांची उभारणीही करण्यता आली आहे.

या बोर्डिंग शाळा 'सामाजिक स्थैर्य आणि शांतता' टिकवून ठेवण्यासाठी सहाय्यक आहेत आणि पालकांची जागा आता या शाळा घेत असल्याचा प्रचार सरकारतर्फे करण्यात येतोय. मात्र, त्यांचा हेतू काहीतरी वेगळाच असल्याचं जेंज सांगतात.

ते म्हणतात, "बोर्डिंग शाळेच्या माध्यमातून अल्पसंख्याक समाजाच्या सांस्कृतिक रि-इंजीनिअरिंगसाठी पार्श्वभूमी तयार होते."

त्यांचा अभ्यास सांगतो की शिबिरांप्रमाणेच या शाळांच्या परिसरातही विगर किंवा इतर स्थानिक भाषा नष्ट करण्यासाठी एक संघटित मोहीम सुरू आहे.

विद्यार्थी किंवा शिक्षक शाळेत चीनी वगळता इतर कुठल्याही भाषेत बोलल्यास त्यांना कोणती शिक्षा करायची, याचे प्रत्येक शाळेने नियम आखले आहेत.

यामुळे त्या अधिकृत वक्तव्यांना बळ मिळत ज्यात सांगण्यात आलंय की शिंजियांगमधल्या सगळ्या शाळांमध्ये संपूर्णपणे चीनी भाषेतच शिक्षण देण्यात येणार आहे.

या मोहिमेमुळे आई-वडिलांपासून दुरावलेल्या अनेक मुलांची काळजी सरकारला घ्यावी लागत असल्याच्या बातम्या चुकीच्या असल्याचं शिंजियांगच्या प्रचार विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी शू गिजियांग यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं.

ते हसत हसत सांगत होते, "कुटुंबातला एखादा सदस्य होकेशनल ट्रेनिंगसाठी गेला तर त्या कुटुंबाला त्रास होणारच. मात्र, असं प्रकरण माझ्या बघण्यात नाही."

मात्र, जेंज यांच्या शोधातला कदाचित सर्वाधिक महत्त्वाचा भाग कुठला असेल तर तो म्हणजे ताब्यात घेण्यात आलेल्या लोकांच्या मुलांना मोठ्या प्रमाणावर बोर्डिंग शाळांमध्ये दाखल करण्यात येत आहे.

व्होकेशनल ट्रेनिंग किंवा तुरुंगात जाणाऱ्या लोकांच्या मुलांच्या परिस्थितीची माहिती ठेवण्यासाठी स्थानिक प्रशासन एक विशिष्ट अर्ज भरतात आणि त्याद्वारे या मुलांना सरकारी देखभालीची गरज आहे की नाही, हे ठरवतात.

जेंज यांना असं एक सरकारी कागदपत्र मिळालं ज्यात "गरजू समुदायाला" देण्यात येणाऱ्या अनेक प्रकारच्या अनुदानाचा उल्लेख होता. यात त्या कुटुंबांची नावंही होती ज्यात...


...रन्यायाधीशांचं कार्यालयही सावर्जनिक संस्था असून याचा समावेश देखील माहिती अधिकारात व्हायला हवा.

हायकोर्टाच्या या निर्णयाला सुप्रीम कोर्टाच्या जनसंपर्क अधिकाऱ्यांनी सुप्रीम कोर्टात आव्हान दिलं.

राजकीय पक्षंही RTIच्या अखत्यारीत येणार का?

सुप्रीम कोर्टाच्या घटनापीठाने तीन वेगवेगळ्या प्रकरणांचा मिळून एकच निर्णय सुनावलेला आहे. सरन्यायाधीशांचं कार्यालय हे सुप्रीम कोर्टापेक्षा वेगळं नसल्याचं सुप्रीम कोर्टाने आपल्या निर्णयात म्हटलंय. आता सुप्रीम कोर्ट ही सार्वजनिक संस्था असल्याने सरन्यायाधीशांच्या का... उर्वरित लेख लिहा:

र्मिळ घटना घडली.

CICच्या आदेशाचा अवमान करताना या राजकीय पक्षांनी ना या आदेशाला कोर्टात आव्हान दिलं, ना माहिती अधिकारामध्ये विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांची उत्तरं दिली. राजकीय पक्षांना कोण निधी पुरवतंय हे देखील लोकांना इलेक्टोरल बॉण्डमुळे समजू शकत नाही. म्हणजे ज्या पक्षाला आपण मत देतोय त्याला कुणाकडून पैसा मिळतो, याची माहिती मतदारांना मिळू शकत नाही.

पण सुप्रीम कोर्टाच्या घटनापीठाच्या निर्णयामुळे देशातील एक सर्वोच्च कार्यालय आता माहिती अधिकाराखाली आलंय. आणि पारदर्शकता आणण्यासाठी नक्कीच याचा काहीसा फायदा होईल.

(अंजली भारद्वाज या नॅशनल कॅम्पेन फॉर पीपल्स राईट टू इन्फर्मेशन (NCPRI) च्या सह-संयोजक आहेत. अमृता जौहरी त्यांच्या सहकारी आहेत.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रन्स आहेत.  133.74चा स्ट्राईकरेट हे संजूच्या खेळाचं वैशिष्ट्य आहे. आयपीएल स्पर्धेत संजूच्या नावावर दोन शतकं आहेत.

राजस्थान रॉयल्सने 2008 या पहिल्या हंगामात जेतेपदावर नाव कोरलं होतं. मात्र त्यानंतर त्यांना एकदाही जेतेपद पटकावता आलेलं नाही.

याआधीच्या हंगामांमध्ये शेन वॉर्न, शेन वॉटसन, राहुल द्रविड, स्टीव्हन स्मिथ, अजिंक्य रहाणे यांनी राजस्थानच्या कर्णधारपदाची धुरा वाहिली आहे.

बेन स्टोक्स, जोस बटलर, ख्रिस मॉरिस, जोफ्रा आर्चर, डेव्हिड मिलर यासारख्या अनुभवी खेळाडूंबरोबर युवा भारतीय खेळाडूंची मो... उर्वरित लेख लिहा:

ैदानावर 7 आणि प्रतिस्पर्धी संघाच्या मैदानावर 7 मॅचेस खेळतो.

घरच्या मैदानावर खेळपट्टीची, वातावरणाची माहिती असल्याने फायदा होतो. मात्र कोरोनामुळे सर्व ठिकाणी सामने खेळवणं शक्य नसल्याने सगळ्या मॅचेस न्यूट्रल अर्थात तटस्थ ठिकाणी खेळवण्यात येणार आहे. कोणत्याही संघाला विनाकारण फायदा मिळू नये यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आलं आहे.

सर्व सामने प्रेक्षकांविना खेळवण्यात येणार आहेत.

5. मुंबईसह महाराष्ट्राची पताका

डोमेस्टिक क्रिकेटमध्ये मुंबईचा संघ बलाढ्य समजला जातो. साहजिक मुंबईचे असंख्य खेळाडू आयपीएलमध्ये खेळताना दिसतात. यंदाचा हंगामही त्याला अपवाद नाही. मुंबईचं प्रतिनिधित्व करणारे रोहित शर्मा, सूर्यकुमार यादव, धवल कुलकर्णी, आदित्य तरे, अर्जुन तेंडुलकर मुंबई इंडियन्स संघात आहेत.

रोहितच्याच नेतृत्वात मुंबईने पाचवेळा आयपीएलचं जेतेपद पटकावलं आहे. सर्फराझ खान पंजाब किंग्सकडून खेळतोय तर यशस्वी जैस्वाल राजस्थान रॉयल्स संघाचा भाग आहे. शार्दूल ठाकूर चेन्नई सुपर किंग्सचा अविभाज्य भाग आहे. विजय हजारे ट्रॉफी स्पर्धेत खोऱ्याने धावा करणारा पृथ्वी शॉ दिल्ली कॅपिटल्सचा सलामीवीर आहे.

ऋतुराज गायकवाड

महाराष्ट्रातर्फे खेळणारा ऋतुराज गायकवाड चेन्नई सुपर किंग्स संघातला नवा तारा आहे. गेल्या वर्षी कोरोना झाल्यामुळे ऋतुराजला प्रदीर्घ काळ खेळता आलं नव्हतं. मात्र कोरोनामुक्त झाल्यांतर ऋतुराजने आपल्या कौशल्याची चुणूक सादर केली होती.

त्याचा सहकारी राहुल त्रिपाठी कोलकाता नाईट रायडर्स संघाकडून तर दर्शन नालकांडे पंजाब किंग्स संघात आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर महाराष्ट्राचं नाव उंचावणारा केदार जाधव या हंगामात सनरायझर्स हैदराबादकडून खेळताना दिसेल.

टीम इंडियाचा अनुभवी फास्ट बॉलर उमेश यादव दिल्ली कॅपिटल्स संघात परतला आहे.

6. किंग्ज इलेव्हन पंजाबचं झालं पंजाब किंग्ज

तेरा हंगामांमध्ये एकदाही जेतेपद पटकावू न शकणाऱ्या किंग्ज इलेव्हन पंजाब संघाने नावात बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आता या संघाचं नाव पंजाब किंग्ज असं असणार आहे.

पंजाब किंग्ज

प्रीती झिंटा आणि नेस वाडिया मालक असलेल्या या संघाला जेतेपदाने दूर ठेवलं आहे. पंजाब किंग्ज संघाने आतापर्यंत 12 खेळाडूंना कर्णधार म्हणून संधी दिली. मात्र भारतीय किंवा विदेशी कोणत्याही कर्णधाराला जेतेपद मिळवून देता आलेलं नाही. नशीब बदलावं यासाठी संघाचं नाव बदललं आहे.

7. मैदानावरील अंपायरकडून सॉफ्ट सिग्नल...


...रन्सची खेळी केली होती. गेल्या वर्षी त्याने दिल्लीविरुद्ध नाबाद 105 रन्सची खेळी साकारली होती. इतकी वर्ष आयपीएलमध्ये खेळताना अजिंक्यने 55 कॅच टिपले आहेत. अफलातून फिल्डिंगसाठी तो ओळखला जातो.

राजस्थान रॉयल्ससाठी सर्वाधिक रन्स करण्याचा विक्रम रहाणेच्याच नावावर आहे.

आयपीएलमध्ये 25 मॅचेसमध्ये रॉयल्सचं नेतृत्व करताना 9 मॅचेसमध्ये संघाने विजय मिळवला तर 16वेळा पराभवाला सामोरं जावं लागलं. जिंकण्याची टक्केवारी 36 टक्के आहे.

दिल्लीची अडचण काय?

दिल्लीकडे शिखर धवन, पृथ्वी शॉ, श्रेयस अय्यर आणि ऋषभ प... उर्वरित लेख लिहा:

हाणेला अंतिम अकरात खेळवणं दिल्लीसाठी कठीण आहे. पाटा खेळपट्टीवर फटकेबाजी करणं सोपं ठरू शकतं मात्र बॉलिंगसाठी अनुकूल खेळपट्यांवर खेळताना अजिंक्यचं तंत्र उपयोगी ठरू शकतं याची जाणीव दिल्लीला आहे.

अक्षर पटेल-अमित मिश्रा-रवीचंद्रन अश्विन यांच्यापैकी दोघेजण खेळतातच. कागिसो रबाडा हा दिल्लीचा हुकूमी एक्का आहे. त्याच्या बरोबरीने अँनरिच नोइके छाप पाडतो आहे. तिसऱ्या स्थानासाठी इशांत शर्मा-मोहित शर्मा-अवेश खान यांच्यात चुरस आहे. याव्यतिरिक्त तुषार देशपांडे, डॅनियल सॅम्स, हर्षल पटेल हेही शर्यतीत आहेत.

विकेटकीपर बॅट्समन अलेक्स कॅरे आणि स्पिनर संदीप लमाचीने हेही संधीच्या प्रतीक्षेत आहेत.

कोच पॉन्टिंगचं काय म्हणणं?

अजिंक्य रहाणे हा एक दर्जेदार बॅट्समन आहे. गेली अनेक वर्ष तो सातत्याने रन्स करतो आहे. मात्र संघ निवडताना तो फर्स्ट चॉईस नसेल असं दिल्लीचे कोच आणि ऑस्ट्रेलियाचे माजी कर्णधार रिकी पॉन्टिंग यांनी म्हटलं आहे. ट्वेन्टी-20 स्टाईल बॅटिंगसंदर्भात रहाणेबरोबर मी सातत्याने चर्चा करतो आहे. त्याचा उत्तम सराव सुरू आहे असंही त्यांनी सांगितलं.

सोशल मीडिया

रहाणे दिल्लीसाठी खेळत नसल्याने असंख्य दर्दी क्रिकेटरसिकांनी टीकाही केली आहे. रहाणेला तुम्ही ताफ्यात दाखल करून घेता आणि खेळवत नाही हे चुकीचं आहे असं असंख्य चाहत्यांचं म्हणणं आहे. खेळवायचं नव्हतं तर मग रहाणेला घेतलं कशाला असा सवालही अनेक चाहते करत आहेत. रहाणे दिल्लीसाठी खेळत नसल्यासंदर्भात माजी खेळाडूंनीही आश्चर्य व्यक्त केलं आहे.

अजिंक्य रहाणे

तूर्तास दिल्लीच्या तीनच मॅच झाल्या आहेत. तीनपैकी दोनमध्ये त्यांनी विजय मिळवला आहे मात्र अवघड खेळपट्टीवर त्यांना पराभवाला सामना करावा लागला आहे. प्रत्येक संघाला 14 मॅचेस खेळायच्या आहेत. प्लेऑफसाठी चांगल्या रनरेटसह पात्र होण्याचा दिल्लीचा प्रयत्न आहे. दिल्लीने आतापर्यंत एकदाही जेतेपदावर नाव कोरलेलं नाही. प्राथमिक फेरीच्या 11मॅच अजूनही बाकी आहेत. पुढच्या मॅचेसमध्ये रहाणे खेळताना दिसूही शकतो.

रहाणेचे समकालीन खेळाडू काय करत आहेत?

आयपीएल स्पर्धेचा प्रदीर्घ अनुभव असलेल्या आणि सातत्यपूर्ण प्रदर्शन नावावर असणाऱ्या खेळाडूंमध्ये रहाणेचा समावेश होतो. रहाणेचे समकालीन खेळाडू विविध संघांमधून खेळत आहेत. विराट कोहली बेंगळुरूचा कर्णधार आणि मुख्य बॅट्समन आहे. रोहित शर्मा मुंबईचं नेतृत्व करत आहे आणि ओपनिंगचीही जबाबदारी आहे. शिखर धवन दिल्लीकडूनच...


...रपंच मल्लेश यांनी बीबीसी तेलुगुशी संवाद साधला. त्यांनी म्हटलं, "सुरेशचं कुटुंब अनेक वर्षांपासून या जमिनीचा वाद सोडवण्याचा प्रयत्न करत आहे. माझ्या माहितीप्रमाणे जमीन त्यांची आहे. पण त्यांच्याबाजून निकाल लागला नाही. त्यामुळे सुरेश निराश झाला असावा. पण मला कोर्टात काय झालं ते नेमकं माहीत नाहीये."

पोलिसांनी सुरेशवर भारतीय दंड विधानाच्या कलम 302 (खून) आणि 307 (एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू ओढवावा, असं कृत्य करणे) अंतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे.

विजया रेड्डी यांच्यावर हैदराबाद येथे अंत्यसंस्कार होणार आहेत... उर्वरित लेख लिहा:

म पूर्ण केलं. ज्या जमिनींचे वाद सुरू आहेत त्यांची 'ब' अशी वेगळी श्रेणी केली. सरकारबरोबर असलेल्या वादग्रस्त जमिनींचा यात समावेश आहे. त्यातल्यासुद्धा 95 टक्के वादांबाबत निकाल देण्यात आलेले आहेत. काही केसचा मात्र अनेक वर्षांत कोर्टातही निकाल लागू शकलेला नाही. ते वाद सोडवण्याचाही आम्ही जोरदार प्रयत्न करत आहोत. कामाचा ताण सहन न झाल्यानं आमच्या एका अधिकाऱ्याचा मृत्यू ओढवला होता," असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं.

"आमच्यावर जेव्हा भ्रष्टाचाराचा आरोप होतो, तेव्हा लोकांना वाटतं सगळेच भ्रष्टाचारी आहेत. खरं तर आमच्याकडे पुरेसे कर्मचारीबळच नाही.''

सध्या तरी कामावर तीन दिवसांचा बहिष्कार घालण्यात आला आहे, यासंदर्भात भविष्यात पुढे काय करायचे ते ठरवण्यासाठी बुधवारी (6 नोव्हेंबर) संध्याकाळी बैठक घेण्यात येणार आहे.

महसूल विभागाचा पोर्टफोलिओ मुख्यमंत्री पाहात आहेत. सीएमओंचे निवेदन सोमवारी (4 नोव्हेंबर) रात्री वाचण्यात आले. मुख्यमंत्र्यांनी पोलीस अधिकाऱ्यांशी संवाद साधला असून गुन्हेगाराविरोधात कठोर कारवाई करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रप्रमाणेच विश्वासार्ह आहे आणि कमी वेळेत होणारी आहे. अत्याधुनिक यंत्रणा नसलेल्या छोट्या लॅबमध्येसुद्धा ही चाचणी करता येईल," असं IGIB चे संचालक डॉ. अनुराग अगरवाल यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं.

'फेलुदा' चाचणीसाठीचं सँपल कलेक्शन हे पीसीआर चाचणीप्रमाणेच केलं जाईल. म्हणजेच या चाचणीसाठीही नाकातून स्वॅब घेतला जाईल. भारतात लाळेचा नमुना घेऊन कोव्हिड-19 ची चाचणी करायला अजूनही परवानगी नाहीये.

पीसीआर टेस्टमध्ये सँपल हे मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळेमध्ये पाठविण्यात येते. तिथे वेगवेगळ्या प्रक्रिया होऊन विषाणूं... उर्वरित लेख लिहा:

ध्ये रिसर्च फेलो असलेल्या डॉ. स्टीफन किसलर यांनी व्यक्त केलं आहे.

अमेरिका आणि युकेमधील अनेक कंपन्या आणि संशोधन संस्था अशा  पेपर स्ट्रीपचं उत्पादन घेत आहेत. त्यांपैकीच एक शेरलॉक बायोसायन्सनं विकसित केलेली पेपर स्ट्रीप आहे. युएस फूड आणि ड्रग अॅडमिनिस्ट्रेशननं (FDA) आणीबाणीच्या काळात या पेपर स्ट्रीपच्या वापराला मान्यता दिली आहे.  "कोरोनासाठी स्ट्रीपचा वापर करून होणारी चाचणी ही अत्यंत योग्य आहे. कारण तुम्ही ती घरच्या घरी करू शकता," असं मत डॉ. त्साई यांनी व्यक्त केलं. अर्थात, या चाचणीवर काही बायोलॉजिकल आणि तांत्रिक मर्यादाही आहेत. लोकांनी घरीच RNA अॅम्पिलिफाय करावा, अशी अपेक्षा तुम्ही करू शकत नाही, असंही त्साई यांनी म्हटलं.फेलुदा ही चाचणी इथंच वेगळी ठरते. IGBMR मधील मॉलिक्युलर शास्त्रज्ञ आणि 'फेलुदा' चाचणी विकसित करणाऱ्या टीमचा भाग असलेले डॉ. देबोज्योती चक्रवर्ती यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं, "आम्ही प्रोटोटाइप टेस्टवर काम करत आहोत, ज्यामध्ये तुम्ही पीसीआरचा वापर करून घरीच RNA अॅम्पिलिफाय करू शकता."

"आम्ही मशीन आणि जास्तीत जास्त मनुष्यबळावर अवलंबून नसलेली चाचणी विकसित करायचा प्रयत्न करत आहोत. ही चाचणी सोपी, परवडणारी असेल," असं डॉ. चक्रवर्ती यांनी म्हटलं.

"ही टेस्ट किती महत्त्वाची ठरू शकते, हे दाखवून देण्याची भारताकडे संधी आहे. कारण भारताची लोकसंख्या अधिक आहे आणि जेव्हा चाचण्या वाढवण्याची गरज आहे, तेव्हाच ही चाचणी विकसित करण्यात आली आहे," असं डॉ. किस्लर यांनी म्हटलं आहे.

"जर ही चाचणी परिणामकारक ठरली, तर जगातील अनेक देशांसाठी फायद्याची ठरू शकते," असंही त्यांनी म्हटलं.

कोरोनाचा प्रादूर्भाव रोखण्यासाठी लस ही महत्त्वाची आहेच, पण अचूक आणि विश्वासार्ह चाचण्या होणंही सगळं काही सुरळीत करण्यासाठी गरजेचं असल्याचं डॉ. किस्लर यांना वाटतं. या संसर्गामुळे भविष्यात अशाप्रकारच्या चाचण्या करणं हे रोज दात घासणं किंवा नाश्ता करण्याइतकं नॉर्मल असेल, असं त्यांचं मत आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...रमध्ये घेऊन यायची. बाळाला सोबत घेऊनचं तिनं क्लासरूम ट्रेनिंग पूर्ण केलं.

"तो काळ म्हणजे तारेवरची कसरत असेल ना..?" आमच्या या प्रश्नावर पूजा म्हणाली, "नाही, अजून नाही. तारेवरच्या कसरतीसाठी मी त्याला (बाळाला) तयार करतेय. जेव्हा प्रत्यक्षात एसटीच्या गाडीवर ड्युटी लागेल, तेव्हा खरी कसरत असेल. पण इथपर्यंत आले आहे तर तेही होईलच."

ज्योत्स्ना, शीतल, पूजा यांच्यासारखाच प्रचंड आत्मविश्वास सगळ्या जणींमध्ये जाणवत होता. या प्रकल्पाचं पुढे कसं होणार? या मुली इतक्या कठीण परिस्थितीत एसटी चालवतील का?

आम्हाला ... उर्वरित लेख लिहा:

यात माझा आत्मविश्वास खूप वाढलाय. एवढं करून मी एसटी चालवू शकते. उद्या कुठेही, कशीही ड्यूटी लागली तरी मी एसटी चालवेन आणि चालवणारच...!" अनुसयाच्या चेहर्‍यावर समाधानकारक हसू होतं.

एसटीच्या खिडकीतून बाहेर बघताना रस्ता वेगाने मागे जात होता. यात नवीन वाटावं असं काहीच नव्हतं. पण 'त्या' एसटीतला प्रवास मात्र नवीन होता... तो प्रवास त्या 21 मुलींच्या यशाचा प्रवास होता!

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रमारे म्हणतात, "अमृता फडणवीस यांच्याकडे आपण स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून पहायला हवं. गेल्या पाच वर्षांतलं त्यांचं गाण्यातलं करिअर असेल किंवा त्यांचा सामाजिक क्षेत्रातील वावर असो, त्याचा संबंध देवेंद्र फडणवीस यांच्या मुख्यमंत्रिपदाशी जोडणं व्यक्ती म्हणून अमृता फडणवीस यांच्यावर अन्याय करणारे ठरेल. सध्या त्या जे ट्वीट करत आहेत, ती सुद्धा त्यांची स्वतंत्र भूमिका आहे. त्याचा देवेंद्र फडणवीसांच्या राजकारणाशी जोडून पाहणं योग्य नाही."

अॅक्सिक बँकेचा वाद

प्रकाशझोतात आल्यापासून अमृता फडणवीस सतत वादात राहिल्य... उर्वरित लेख लिहा:

सा प्रश्न काँग्रेसनं उपस्थित केला.  हे सरकार आहे की नाटक कंपनी अशी टीकाही विरोधकांनी केली होती.

17 सप्टेंबर 2019 ला पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देताना अमृता फडणवीस यांनी त्यांचा उल्लेख 'देशाचा पिता' असा केला. त्यानंतर त्या सोशल मीडियावर प्रचंड ट्रोल झाल्या.

"तुम्ही कधी शाळेत गेल्या होत्या का? देशाचे राष्ट्रपिता महात्मा गांधी आहेत. दुसऱ्या कोणीही हा मान देण्याइतकं लायक नाही. कृपया भारताबद्दल आणि देशातल्या नेत्यांबद्दल थोडं वाचा," असा सल्ला @IndianTirangaa नावाच्या एका नेटिझनने दिला आहे. या प्रतिक्रिया इथे वाचता येतील - मोदींना 'देशाचा पिता' म्हटल्यामुळे मिसेस मुख्यमंत्री टिकेच्या धनी

अगदी निवडणुकीचे निकाल लागल्यानंतरही अमृता फडणवीस यांनी केलेलं एक ट्वीट खूप चर्चेत आलं होतं. राज्यातील सत्ता स्थापनेच्या घडामोडींदरम्यान 'पलट के आऊंगी, मौसम जरा बदलने दे' अशी शायरी करत 'मी पुन्हा येईन' असं म्हटलं होतं.

अगदी काही दिवसांपूर्वी अमृता फडणवीस आणि शिवसेना नेत्यांमध्ये यापूर्वीही ट्विटरवरुन आरोप प्रत्यारोप झाले. औरंगाबादमध्ये शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मारकासाठी एक हजार झाडं तोडणार असल्याची माहिती समोर आल्यानंतर अमृता फडणवीस यांनी तातडीनं एक ट्वीट करत म्हटलं होतं, की ढोंगीपणा हा आजार आहे. गेट वेल सून शिवसेना. झाडं तोडणं तुमच्या सोयीनुसार आहे. जर कमिशन मिळत असेल तर झाडं तोडायला परवानगी देणार. हे अक्षम्य पाप आहे.

आरे कॉलनीमधील वृक्षतोडीला शिवसेनेनं केलेल्या विरोधावरून अमृता यांनी सेनेला हा टोला लगावला होता. त्यावर प्रियंका चतुर्वेदी यांनी या बातमीत काहीही तथ्यं नसल्याचं म्हटलं होतं. "सातत्यानं खोटं बोलणं हा एक आजार आहे. ठीक होईल. वृक्षतोडीसाठी कमिशन घेणं ही महाराष्ट्र भाजपच्या नेत्यांनी सुरू केलेला नवीन प्रघात आहे," असा टोला लगावायलाही त्या विसरल्या नव्हत्या.

अमृता फडणवीस शिवसेनेवरील टीका कोणत्या अधिकारानं करत आहेत, असंही विचारलं गेलं. अमृता फडणवीस यांच्या शिवसेनाविरोधी भूमिकेसंबंधी देवेंद्र फडणवीस यांना पत्रकारांनी विचारल्यानंतर त्यांनी अमृता यांचे व्यक्तिमत्त्व वेगळे आणि स्वतंत्र आहे. त्यांची मतेही स्वतंत्र आहेत, असं म्हटलं होतं.

मुंबईतलं राजकारण आणि देवेंद्र फडणवीस यांच्याविषयी लिखाण करणारे पत्रकार पवन दहाट सांगतात, "देवेंद्र फडणवीस आमदार आणि भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष असताना अमृता...


...रमुख असलेले निसार अहमद म्हणाले की, "सरकारनं सरपणाला वापरण्यात येणारी विलोची उंच झाडं सरोवराभोवती लावली खरी, मात्र या झाडांमुळे 1947 नंतरच्या काळात सरोवरात गाळ साचण्यास सुरुवात झाली. मी गेल्या पाच वर्षांपासून याच प्रकल्पावर काम करतो आहोत.

प्लास्टिक कचऱ्यासह मृत जनावरंही वुलर सरोवरामध्ये टाकली जातात.

"गाळ काढण्यासाठी आम्ही 1 चौरस किलोमीटर खोदाईचं कामही केलं. पण हिवाळ्यात खोदाईची यंत्र काम करत नसल्यानं आम्ही वर्षभर हे काम करू शकत नाही", ते म्हणाले.

"हिवाळ्यात काम करणंही शक्य व्हावं यासाठी नवी ख... उर्वरित लेख लिहा:

ते ही नाराज आहेत.

"सरोवरात तत्काळ खोदाईचं काम सुरू झालं पाहिजे. तरच, जास्त मासे मिळतील", असं दार यांनी सांगितलं.

सरोवरनितळकरण्याचं स्वप्न

या सरोवराजवळ अनेक स्त्रियाही कामासाठी येतात. त्या सरोवराजवळून भुईमूग, जळणासाठी लाकूड आणि जनावरांसाठी चारा गोळा करण्यासाठी येतात.

शुगुफ्ता (डावीकडे) आणि हजरा बेगम वुलर लेकजवळून सरपणासाठी लाकूड घेऊन परत येत असताना. जवळपास 30 हजार जणांचा उदरनिर्वाह वुलर लेकवर अवलंबून आहे.

शुगुफ्ता बेगम आणि हाजरा बेगम या एकमेकींच्या शेजारी असून दोघीही नियमित डोक्यावर मोठी टोपली घेऊन या सरोवराजवळ येतात.

"हे सरोवर खूप मोठं होतं पण आता जवळपास कोरडं पडलं आहे. तसंच गाळ असल्याने खूप उथळही झालं आहे. इथे पूर्वी खूप मासे मिळायचे," असं 40 वर्षीय हाजरा बेगम यांनी सांगितलं.

सध्या सरोवराजवळ अनेक कामं सुरू आहेत. गुरं चारण्यासाठी स्थानिक त्यांना सरोवराजवळ घेऊन येतात. ट्रक तर थेट काठापर्यंत येतात. आणि त्यातील माती, वाळू घेऊन निघून जातात.

गुलाम मोहुद्दीन मथानजी हे अशी कामं करुन दिवासाला 400 रुपये कमावतात. पूर्वी वाळू वेगळी मिळायची. मात्र आता ती चिखलात मिसळलेल्या अवस्थेतच मिळते.

हे काम करणं त्यांना आवडत नाही. पण या कामावाचून दुसरा पर्याय नसल्याचेही ते सांगतात. "हे सरोवर आम्हाला स्वच्छ हवं असून त्यावरच आमची उपजीविका अवलंबून आहे."

बिलालची आई मुगली हिला बिलालच्या कामाचा खूप आदर वाटतो.

दरम्यान, बिलालला सध्या आपलं शिक्षण पूर्ण करण्याची इच्छा आहे. तसंच पुढील पिढ्यांनी शिकता-शिकता या सरोवराची काळजीही घ्यावी, असं त्याला वाटतं.  कारण, त्यांचं भवितव्य या सरोवरावर अवलंबून असल्याचं बिलाल सांगतो.

"वुलर लेक स्वच्छ झाल्याचं मला स्वप्न नेहमी पडतं. माझ्या आयुष्यातलं हे खूप मोठं ध्येय आहे. इन्शाअल्लाह हे स्वप्न लवकर खरं व्हावं." वुलर सरोवराबद्दल आशावादी असलेला बिलाल अखेरीस सांगत होता.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रमुख दर्शन लाल म्हणाले.

आम्ही कालच सांगितलंय की, अशा कुठल्याच समितीसमोर आम्ही हजर राहणार नाही, असं भारतीय किसान यूनियनचे नेते बलबीर सिंग राजेवाल म्हणाले.

तसंच, "आंदोलन असंच सुरू राहील. या समितीतले सर्व सदस्य सरकारचं समर्थन करणारे आहेत आणि ते सरकारच्या कायद्यांना खरे ठरवणारे आहेत," असंही बलबीर सिंग राजेवाल म्हणाले.

सोमवारी सुनावणी दरम्यान काय घडलं?

सोमवारच्या सुनावणीदरम्यान सुप्रीम कोर्टाने मोदी सरकारला चांगलच फटकारलं.

कृषी कायदे चर्चा न करताच मंजूर केल्याचं निरीक्षण सुप्रीम कोर्टाने सुनावण... उर्वरित लेख लिहा:

म्हटलं?

'केंद्र सरकार गेल्या दोन दशकांपासून कृषी विषयक मुद्यांवरून राज्य सरकारशी चर्चा करत आहे. शेतकऱ्यांसाठी खुली बाजार व्यवस्था तयार केली पाहिजे. ज्याठिकाणी त्यांना चांगली किंमत मिळेल. पण, राज्य सरकारं याबाबत टाळाटाळ करण्याची भूमिका घेत आहेत. काही राज्यांनी शेतीविषयक बदल काही अंशी लागू केलेत. तर काहींनी फक्त दाखवण्यापुरते बदल केलेत.

हे कायदे घाईघाईने बनवण्यात आलेले नाहीत. दोन दशकांच्या चर्चेनंतर बनवण्यात आले आहेत. देशातील शेतकरी आनंदात आहे. सद्य स्थितीत शेतकऱ्याकडे असलेल्या पर्यायांवर त्यांना अजून एक पर्याय देण्यात आला आहे. त्यांचे कोणतेही अधिकार हिरावून घेण्यात आलेले नाहीत

शेतकऱ्यांच्या मनातील चुकीच्या समजूती दूर करण्याचा केंद्र सरकार प्रयत्न करत आहे.

आंदोलनकर्त्या शेतकऱ्यांचे प्रश्न ऐकून, त्यांच्याशी चर्चाकरून त्यावर मार्ग काढण्याचा केंद्र सरकारचा प्रयत्न आहे

केंद्रीय कृषी कायद्यांना देशभरात चांगला प्रतिसाद मिळाला आहे. त्यामुळे काही शेतकरी आणि कृषी कायद्यांना विरोध करणाऱ्यांची कृषी कायदे रद्द करण्याची मागणी चुकीची आणि मान्य न होणारी आहे.

शेतकऱ्यांशी चर्चाकरून मार्ग काढण्याचा केंद्र सरकार अतोनात प्रयत्न करत आहे.'

शेतकरी आंदोलनात खलिस्तानी घुसलेत - अॅटर्नी जनरल

नव्या कृषी कायद्यांबाबत सरकारची बाजू मांडणाऱ्या अॅटर्नी जनरलना सुप्रीम कोर्टानं विचारलं की, एक निवेदन खंडपीठासमोर आलं आहे, ज्यात म्हटलंय की, बंदी आणलेल्या एका गटानं या आंदोलनाला मदत करत आहेत. तुम्ही हे मानता की फेटाळता?

यावर उत्तर देताना के के वेणुगोपाल म्हणाले की, या आंदोलनात खलिस्तानी घुसले आहेत.

सरन्यायाधीशांनी असंही म्हटलं की, शेतकरी दिल्ली पोलीस आयुक्तांकडे रामलीला मैदानात आंदोलनासाठी परवानगी मागू शकतात.

समितीचं नेतृत्त्वाचा प्रस्ताव फेटाळला - न्या.लोढा

सुप्रीम कोर्टानं तीन नव्या कृषी कायद्यांना स्थगिती देतानाच पुढील चर्चेसाठी समितीची स्थापना केलीय. या समितीच्या अध्यक्षतेसाठी न्या. लोढा यांचं नाव पुढे आलं होतं. मात्र, NDTV वृत्तवाहिनीशी बोलताना न्या. लोढा यांनी हे वृत्त फेटाळलं आहे.

न्या. लोढा म्हणाले, "मी समितीचं अध्यक्षपद घेण्याचा प्रस्ताव फेटाळलाय."

कायदे मागे घेत नाही, तोवर घरी परतणार नाही - भारतीय किसान यूनियन

जोपर्यंत कायदे मागे घेत नाहीत, तोवर घरी परतणार नाही, अशी भूमिका भारतीय किसान यूनियनचे प्रवक्ते राकेश टिकैत यांनी...


...रम्यान कोरोना संसर्गाचा धोका लक्षात घेता देशातील विविध राज्य सरकार सतर्क झाल्याचं पाहायला मिळतं. त्यांनी होळी साजरी करण्यासाठीची नियमावली जाहीर केली आहे.

दुसरी लाट मोठी का?

कोरोना व्हायरसच्या पहिल्या लाटेत कोरोना रुग्णांचा आकडा एका दिवसांत 50 हजारांपर्यंत पोहोचण्यास चार-पाच महिने लागले होते.

पण दुसऱ्या लाटेत एका महिन्यातच भारतात आकडे 9 हजारांवरून 50 हजारांवर पोहोचले आहेत.

डॉ. ध्रुव सांगतात, "पहिल्या लाटेदरम्यान लॉकडाऊन होतं. तसंच संसर्गाचं प्रमाणही त्यावेळी कमी होतं. मात्र आता कोणतंही लॉकड... उर्वरित लेख लिहा:

ब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...रम्यान, आरोग्य मंत्रालयाने मार्च महिन्याच्या अखेरीला व्हेन्टिलेटर खरेदी करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली होती. आरोग्य मंत्रालयाच्या अखत्यारितील एचएलएल या कंपनीने 5 मार्च 2020 रोजी व्हेन्टिलेटर्सच्या पुरवठ्यासाठी निविदा काढल्या होत्या.

पंतप्रधानांचे सल्लागार भास्कर कुल्बे यांनी लिहिलेली चिठ्ठी

व्हेन्टिलेटरांमध्ये कोणत्या प्रकारची तांत्रिक वैशिष्ट्यं गरजेची आहेत, याची यादी एचएचएलने जाहीर केली. सदर यादीमध्ये वेळोवेळी बदल करण्यात आले आणि सुमारे नऊ वेळा त्यात दुरुस्तीही करण्यात आली. 18 एप्रिल 2020 रोजी... उर्वरित लेख लिहा:

व्हेन्टिलेटरांचा पुरवठा झाला आहे, परंतु गरज दीड लाखांहून अधिक व्हेन्टिलेटरांची होती.

व्हेन्टिलेटर तयार झाले असूनही एचएलएलने खरेदीचा आदेश दिला नाही

एग्वे हेल्थने जुलै 2020च्या पहिल्या आठवड्यात व्हेन्टिलेटरांचा शेवटचा संच पाठवला आणि गेल्या सप्टेंबरपर्यंत या कंपनीला 41  कोटी 59 लाख 40 हजार रुपये देण्यात आले आहेत.

अलाइड मेडिकलला 350 व्हेन्टिलेटर्संचा मोबदला म्हणून 27 कोटी 16 लाख रुपये देण्यात आले आहेत, तर बीईएल कंपनीच्या व्हेन्टिलेटरांसाठी एक कोटी 71 लाख रुपये खर्च करण्यात आले आहेत.

माहिती अधिकाराखालील अर्जांना मिळालेल्या उत्तरांवरून एक गोष्ट स्पष्ट होते ती अशी- एकाच सरकारी निविदेमध्ये, एकाच प्रकारची वैशिष्ट्यं असलेल्या वेगवेगळ्या कंपन्यांच्या व्हेन्टिलेटरांमध्ये किंमतीचा खूप जास्त फरक आहे. अलाइड मेडिकलच्या एका व्हेन्टिलेटरची किंमत 8.62 लाख रुपये आहे, तर एग्वाच्या एका व्हेन्टिलेटरची किंमत 1.66 लाख रुपये आहे- म्हणजे या दोन कंपन्यांच्या व्हेन्टिलेटरांची किंमत सात ते आठ पटींनी वेगवेगळी आहे.

बीबीसीने आरोग्य मंत्रालयाचे सचिव आणि नीती आयोगाचे सदस्य व्ही. के. पॉल यांना ई-मेलद्वारे व्हेन्टिलेटरसंदर्भात काही प्रश्न पाठवले आहेत. या प्रश्नांची उत्तरं मिळाली तर या लेखात तसा बदल केला जाईल.

नोएडामधील एग्वा हेल्थकेअर या कंपनीला आधी व्हेन्टिलेटर तयार करण्याचा काहीच अनुभव नव्हता. या कंपनीला 10 हजार व्हेन्टिलेटरांची ऑर्डर देण्यात आली होती, त्यातील केवळ 5 हजार व्हेन्टिलेटरांचा पुरवठा करण्यात आला आहे, अशी माहिती खुद्द कंपनीच्या वतीनेच देण्यात आली.

एग्वाचे सह-संस्थापक प्रा. दिवाकर वैश्य यांनी बीबीसीला सांगितलं की गेल्या वर्षी जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात त्यांनी व्हेन्टिलेटर संबंधित ठिकाणी पोहोचवले होते, त्यानंतर त्यांच्याकडून व्हेन्टिलेटर्सची खरेदी झाली नाही. आता अलीकडेच त्यांना उर्वरित पाच हजार व्हेन्टिलेटर पुरवण्याची सूचना करण्यात आली आहे. पण त्यांनी या संदर्भातील काही कागदपत्रं बीबीसीला दाखवली नाहीत.

आंध्र प्रदेश सरकारच्या अखत्यारितील आंध्र प्रदेश मेडटेक झोन (एएमटीझेड) या कंपनीकडे 13,500 व्हेन्टिलेटर्सची मागणी नोंदवण्यात आली होती, पण या कंपनीने अजून एकही व्हेन्टिलेटर सरकारला दिलेला नाही. एएमटीझेडला साडेनऊ हजार प्राथमिक व्हेन्टिलेटर आणि चार हजार उच्चस्तरीय व्हेन्टिलेटर तयार करण्याचं कंत्राट देण्यात आलं होतं.

व्यंकटेश नायक...


...रयत्न होईल, असं म्हटलं जातं आहे.

दुसरा मुद्दा हा की, शिवसेनेमुळे रिकामी झालेल्या भाजपच्या मित्रपक्षाची जागा घेणं. भाजपला शिवसेनेला उत्तर देण्यासाठी 'मनसे'सारखा मित्र हवा आहे. दुसरीकडे वारंवार येणाऱ्या निवडणुकांतल्या अपयशातून बाहेर पडण्यासाठी मनसे नव्या मित्राच्या शोधात आहे, असं गेल्या काही काळापासून दिसतं आहे.

त्यांनी लोकसभा निवडणुकीवेळेस मोदी-शाहांविरोधात प्रचार करून कॉंग्रेस-राष्ट्रवादीला मदत केली. विधानसभा निवडणुकीच्या काळात आघाडीत ते सामील होतील, अशी शक्यता होती. मनसे आघाडीत तर गेली नाही, ... उर्वरित लेख लिहा:

कारणावर परिणाम कसा होईल?

पत्रकार धवल कुलकर्णी यांनी राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांच्या राजकारणावर The Thackeray Cousins हे पुस्तक लिहिलंय. त्यांच्या मते हिंदुत्वाचं राजकारण मर्यादा आणतं आणि त्याचा फटका इतिहासाकडे पाहिलं तर शिवसेनेलाही बसला आहे.

"अशी भूमिका जर राज ठाकरेंनी घेतली तर सातत्याचा अभाव जो त्यांच्यात दिसतो, तो पुन्हा एकदा दिसेल. दुसरं म्हणजे, हिंदुत्वाची भूमिका तात्कालिक फायदा मिळवून देते, पण त्यामुळे तुम्हाला ताकदीचा स्थानिक पक्ष होण्याला मर्यादा येतात. शिवसेनेनं त्यांच्या मध्यात ही भूमिका घेतल्यानं त्यांना 'DMK' सारखा पक्ष होता आलं नाही. त्यांनी एक संधी गमावली. राज यांच्या पक्षाची स्थापना भाषिक मुद्द्यांतून झाली. पण तेही आता शिवसेनेच्याच रस्त्यावर जाताना दिसताहेत," धवल कुलकर्णी म्हणतात.

मनसेनं भाजपसोबत जाण्याबाबतही त्यांना तसंच वाटतं. "जणू इतिहासाची पुनरावृत्ती होते आहे. शिवसेनाही अनेक पक्षांच्या वेळोवेळी पाठिंबा देत, सोबत घेऊन पुढे जात राहिली. राज यांनीही अगोदर मोदींना पाठिंबा दिला होता, नंतर त्यांच्या विरोधात प्रचार केला. मला वाटतं, भाजपसोबत जाण्यासारख्या कोणताही निर्णय त्यांच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न निर्माण करेल," धवल म्हणतात.

राज ठाकरे

ज्येष्ठ पत्रकार मृणालिनी नानिवडेकर यांच्या मते दर कालांतरानं नवीन भूमिका घेणं हे 'मनसे'च्या मतदाराला पटणं अवघड जाईल. "अनपेक्षितपणे या विधानसभा निवडणुकीत ज्या प्रकारे मनसेला मतं मिळाली आहेत, ती पाहता लोकांना वाटतंय की राज ठाकरेंनी महाराष्ट्रभर फिरून पाय रोवावेत. एक पर्याय तयार करावा, पण ते जर कोण्या एका पक्षाच्या आघाराला जाणार असतील तर त्याचे काही तात्कालिक फायदे असतात, पण मर्यादा अनेक असतात," नानिवडेकर म्हणतात.

"भाजपच्या बाजूनं पाहिलं तर ते परत सत्तेत येण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आता जिथे मतं शिवसेनेच्या विरोधात जातील तिथं भाजपापेक्षा मनसेला ते मतदार निवडतील. त्यांना मनसे अधिक जवळची वाटेल. ही भाजपची व्यूहरचना आहे आणि म्हणून त्यांना मनसे सोबत हवी आहे. राज ठाकरेंना हेही समजून घ्यावे लागेल," नानिवडेकर म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रला विचारलं की दीपिकाची जोडी कोणासोबत शोभून दिसते रणवीर सिंह की रणवीर कपूर तर तो जवळ जवळ ओरडूनच सांगत असे की, "हे काय विचारण झालं, अर्थातच ती माझ्याबरोबर जास्त छान दिसते."

फर्स्ट इंप्रेशन आणि दिल्लीवाला मुंडा

रणवीर आणि दीपिकाची पहिली भेट मुंबईतल्या एका रेस्तराँमध्ये झाली. रणवीर तिथे आपल्या कुटुंबासोबत आला होता. बॅंड, बाजा बारात हा चित्रपट तेव्हा गाजला होता. त्याच ठिकाणी दीपिका आली होती. त्याला पाहाताच तिने विचारलं, 'तू मुंबईत कधी आलास? बॅंड, बाजा... मध्ये त्याने दिल्लीतल्या तरुणाची भूमिका साक... उर्वरित लेख लिहा:

पिका आणि रणवीर यांच्यात फक्त एक गोष्ट कॉमन आहे ती म्हणजे त्या दोघांना दही आवडत नाही. या व्यतिरिक्त त्यांच्या सगळ्या आवडीनिवडी वेगळ्या आहेत.

प्रेम म्हणजे काय असतं हो? कोणत्याही अटीशर्तीशिवाय आपला स्वीकार समोरच्याने करणं. रणवीरला जेव्हा विचारलं की तुला दीपिकामध्ये कोणती एक गोष्ट बदलावीशी वाटते, तेव्हा तो म्हणाला की तिच्यात बदल व्हावा असं मला मुळीच वाटत नाही.

प्रेम म्हणजे एकमेकांना खंबीरपणे साथ देणंही असतं.  जेव्हा पद्मावत चित्रपट येणार होता तेव्हा काही लोकांनी म्हटलं होतं आम्ही दीपिकाचं नाक कापू. याविषयी रणवीरला त्यावेळेस काय वाटलं, " हे लोक कोण होते?  त्यांना प्रतिक्रिया द्यावी एवढीही त्यांची लायकी नव्हती. मी तर त्यांना सुनावलं असतं पण माझ्या सल्लागारांनी आणि कुटुंबाने मला शांत राहण्याचा सल्ला दिला."

ज्या आवेशात तो हे बोलत असतो ते ऐकून बाजीराव मस्तानीच्या एका दृश्याची आठवण येऊन त्याचेच संवाद कानात घुमतात.

'जो तूफानी दरिया से बगावत कर जाए वो इश्क़

भरे दरबार में जो दुनिया से लड़ जाए वो इश्क़

हर जंग जीते पर दिल से हार जाए

जो महबूब को देखे तो खुदा को भूल जाए वो इश्क़.''

दीपिका कुणासाठी गाते

रणवीर सांगतो दीपिका खूप सुंदर गाते. पण ती फक्त एकाच व्यक्तीसमोर गाणं म्हणते आणि ती व्यक्ती मी आहे. एका इंटरव्यूमध्ये तिची खूप मनधरणी केल्याननंतर तिनं गाणं गायलं...

''कहते हैं ये दीवानी मस्तानी हो गई...दीवानी हां दीवानी हो गई

मशहूर मेरे इश्क़ की कहानी हो गई.''

तिचं गाण ऐकता ऐकता वाटतं की ती हे शब्द फक्त गात नाहीये तर जगतेय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रला. एरव्ही अशा रन-चेसमध्ये सूत्रधाराची भूमिका घेणारा धोनी बॅकफूटला होता, आणि जडेजा दांडपट्यासारखे फटके खेळत होता.अगदी पटकन जडेजा-धोनीने 50 धावांची भागीदारी पूर्ण केली. या जोडीने आव्हान टप्प्यात राहील याची काळजी घेतली. रनरेट वाढत होता पण धोनी पिचवर असल्याने न्यूझीलंडच्या गोटाक काळजीचं वातावरण होतं, त्यात जडेजा सहजतेने कुटत होता. त्यातूनच या दोघांनी 97 बॉलमध्ये भागीदारीची शंभरी गाठली.

भन्नाट सुटलेल्या जडेजाला ट्रेंट बोल्टने आऊट केलं आणि भारतीय चाहत्यांवरचं दडपण वाढलं. जडेजा आऊट झाला तेव्हा 13 बॉ... उर्वरित लेख लिहा:

विदा करण्याचा निर्णय इन्स्टाग्रामवर जाहीर केला. रनआऊटने सुरू झालेला प्रवास रनआऊटनेच संपला.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रलाल यांनी देखील यावर आपलं मत व्यक्त केलं.

सुंदरलाल सांगतात, "अमेरिकेतल्या सफरचंदांची गुणवत्ता ही इथल्या स्थानिक उत्पादकांच्या फळांच्या गुणवत्तेपेक्षा अधिक आहे. जर, बाजारपेठेत उत्तम गुणवत्तेचं हे फळ नसेल तर त्याचा त्रास हा स्थानिक उत्पादकांना होईल. कारण, चांगलं फळ बाजारात नाही म्हणून स्थानिक उत्पादकांच्या हलक्या गुणवत्तेच्या फळांना चांगला भाव मिळणार नाही."

भारतीय निर्यातदारांचं काय होणार?

भारतीय स्टील आणि अॅल्युमिनिअमवरी आयात शुल्कात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी अनुक्रमे २५ आण... उर्वरित लेख लिहा:

ट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...रलेल्या या गोशाळेत आज जवळपास 1200 गायी राहतात. त्यातल्या बहुतेक गायी आजारी तर काही विकलांग आहेत. काही गायी तर आंधळ्या आहेत.

सुरुवातीला १० गाईंची देखभाल करणं सोपं होतं, पण आता गायींची संख्या वाढल्यानं त्यांच्या देखभालीचा खर्चही झेपेनासा झाला. मग फ्रेडरिक यांनी वडिलांना आर्थिक मदत मागितली, कारण त्यांना दुसऱ्या कुणावर अवलंबून रहायचं नव्हतं.

बाबांनीही मग त्यांना खूप सारे पैसे पाठवले आणि आजही दर महिन्याला पैसे पाठवत आहेत.

गोशाळेच्या सुसज्जीकरणासाठी आणि गायींच्या उपचारासाठी दरवर्षी 20 लाख रुपयांप... उर्वरित लेख लिहा:

ीटर दुध दररोज बाहेरून विकत आणावं लागतं, जेणेकरून ज्या पिलांना आई नाही त्यांनाही दूध मिळतं."

गायीच्या मृत्युनंतर शोक

पण गायी मरतात तेव्हा त्यांचं काय करता? फ्रेडरिक सांगतात, "गायींच्या मृत्युनंतर इथंच त्यांचं दफन केलं जातं. दफन करतेवेळी त्यांच्या तोंडात गंगाजळ टाकलं जातं. तसंच त्यानंतर लाऊडस्पीकर लावून शांति-पाठ म्हटला जातो."

कथित गोरक्षकांबद्दल विचारल्यावर फ्रेडरिक हसत-हसत सांगतात, "हो. गोरक्षक इथंही येतात. पण ते इथं आजारी गायींना सोडण्यासाठी येतात. त्यांच्या स्वत:च्या आणि इतरही काही गायींना इथं ठेवून जातात."

गुरूकडून दीक्षा घेतल्यानंतर फ्रेडरिक यांचं नाव सुदेवी दासी पडलं. पण कागदोपत्री आजही त्या फ्रेडरिक ब्रुइनिंगच आहेत.

फ्रेडरिक सांगतात की, सुरुवातीला त्यांना हिंदी भाषा बोलता येत नव्हती. पण गुरूच्या आश्रमात असताना त्या हिंदी शिकल्या. त्यासाठी धर्म ग्रंथांची त्यांना खूप मदत झाली. आता तर त्या एकदम अस्खलित हिंदी बोलतात.

हिंदी तर त्या इथंच शिकल्या आणि त्यासाठी विशेष मेहनत घ्यावी लागली नाही, असं त्या पुढे सांगतात.

प्रचारापासून दूर

फ्रेडरिक यांना मथुराच काय तर वृदांवनमध्येही जास्त लोक ओळखत नाहीत. कारण त्या तर बहुतांश वेळी आश्रमात गायींची सेवा करण्यात व्यस्त असतात. प्रचार-प्रसारापासून त्या दूरच राहण्याचा प्रयत्न करतात.

मथुरातले सामाजिक कार्यकर्ते राकेश शर्मा सांगतात, "फ्रेडरिक खऱ्या अर्थानं गोसेवक आहेत. मथुरा-वृंदावन परिसरात हजार गायींना सामावू शकतील अशा गोशाळा आहेत, पण त्यापासून लोक लाखो रुपये कमावतात. पण या इंग्रज आज्जी तर स्वत:च्या पैशातून आजारी गायींची सेवा करत आहेत."

परिसरातल्या लोकांशी फ्रेडरिक जास्त संबंध ठेवत नसल्या तरी देश-विदेशातल्या घडामोडींवर त्यांचं बारीक लक्ष असतं. राजकारण, समाजकारण सर्वांवर त्यांची नजर असते.

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदिन्यनाथ हे सुद्धा गायींची सेवा करतात, हे फ्रेडरिकना ठाऊक आहे.

गायींची दुर्दशा होऊ नये यासाठी आणि लोक स्वत:हून गायींच्या सुरक्षेकडे लक्ष देतील यासाठी फ्रेडरिक एक उपाय सुचवतात. त्या सांगतात, "जर गायींच्या पालनासाठी जागेची व्यवस्था केली आणि शेणाच्या खरेदीसाठी काही व्यवस्था केली तर लोक आपल्या गायींना सोडून देणार नाहीत. कारण त्यामुळे गायीचं फक्त दूधच नाही तर शेणंही विकलं जाऊ शकतं, याची लोकांना खात्री पटेल. आणि त्यातून आलेल्या पैशातून गायींच्या...


...रळी मतदारसंघामध्ये 2014 साली शिवसेनेचे सुनील शिंदे विजयी झाले होते. 2009 साली राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते सचिन अहिर यांनी वरळीचे प्रतिनिधित्व केले होते. आता सचिन अहिर स्वतःच शिवसेनेत सामिल झाले आहेत.

तसेच 1990, 1995, 1999, 2004 असे सलग चारवेळा शिवसेनेचे ज्येष्ठ नेते दत्ताजी नलावडे या मतदारसंघात विजयी झाले होते. त्यामुळे हा मतदारसंघ शिवसेनेला सुरक्षित वाटत असावा आणि म्हणूनच आदित्य ठाकरे यांच्यासाठी या मतदारसंघाची निवड करण्यात आली असावी.

मुंबईत ओपन जीमचं उद्धाटन आदित्य ठाकरे यांनी स्वतः व्यायाम... उर्वरित लेख लिहा:

या राजकारणात समावेश न करण्याबद्दल ज्येष्ठ पत्रकार आणि 'जय महाराष्ट्र! हा शिवसेना नावाचा इतिहास आहे' पुस्तकाचे लेखक प्रकाश अकोलकर यांनी बीबीसी मराठीला माहिती दिली.

ते म्हणाले, "मुख्यमंत्री होणार नाही असं शिवसेनाप्रमुखांनी 1995 पूर्वी म्हणजे शिवसेना-भाजपाची सत्ता येण्यापूर्वी सांगितलं होतं. त्यामुळे सत्ता आल्यावर मनोहर जोशी आणि नारायण राणे शिवसेनेचे मुख्यमंत्री झाले होते. मात्र या सत्ता आल्यावर या पदांमध्ये किती ताकद असते शिवसेनेच्या नेत्यांना आणि उद्धव ठाकरे यांना समजले. 2004 साली त्यांनी मुख्यमंत्रीपदासाठी प्रयत्न केलेही होते. मात्र युतीची सत्ताच आली नाही."

"युतीला सत्ता का मिळाली नाही असं शिवसेनाप्रमुखांना विचारल्यावर बाळासाहेब ठाकरे यांनी 'एक फूल और दो माली' असं उत्तर दिलं होतं. म्हणजेच त्यांनी या चर्चेचा रोख नारायण राणे आणि गोपीनाथ मुंडे यांच्या दिशेने वळवला होता. 2004 साली शिवसेनेच्या जागा आणखी वाढल्या असत्या तर कदाचित उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री झालेही असते. त्यामुळे निवडणुकीत न उतरण्याची भाषा सत्तेत येण्यापूर्वीची होती हे लक्षात घ्यायला हवं," अकोलकर यांनी सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रव गांगुलीसारखा महान बॅट्समन समोर असताना त्याने सात रन्सचा बचाव केला.

कामरान खान

आयपीएलची पहिली सुपर ओव्हर टाकण्याचा मान कामरानच्या नावे आहे. त्या मॅचनंतर कामरानची सगळीकडे चर्चा होऊ लागली. त्याची अॅक्शन सदोष ठरली. त्याने तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली अॅक्शनमध्ये बदल केले. तो पुण्याकडून खेळला, परंतु त्याच्या बॉलिंगवर बॅट्समननी रन्सची खिरापत लुटली.

2011 नंतर त्याला आयपीएल कॉन्ट्रॅक्ट मिळू शकलं नाही. तो शेतीकडे वळला. मध्यंतरी शेतात काम करतानाचा कामरानचा फोटो शेन वॉर्नने पाहिला. कामरान क्रिकेटऐव... उर्वरित लेख लिहा:

रकटली. मुंबई, पुणे, हैदराबाद अशा तीन संघांसाठी तो खेळला पण पूर्वीचा सुमन चाहत्यांना दिसलाच नाही.

7. सौरभ तिवारी (मुंबई इंडियन्स)

धष्टपुष्ट बांधा, लांब केस आणि ताकदवान फटके ही सौरभ तिवाराची ओळख. पुढचा धोनी अशी त्याची ओळख करून देण्यात येत असे.

2010च्या हंगामात सौरभने 419 रन्स काढले. यामध्ये तीन अर्धशतकांचा समावेश होता. या हंगामातील त्याच्या खेळाने अपेक्षा उंचावल्या. परंतु पुढच्या कोणत्याच हंगामात त्याला लौकिकाला साजेशी कामगिरी करता आली नाही.

8. यो महेश (दिल्ली डेअरडेव्हिल्स)

आयपीएलच्या पहिल्यावहिल्या हंगामात दिल्ली डेअरडेव्हिल्सच्या यो महेशने आपल्या बॉलिंगने सगळ्यांना आकर्षून घेतलं. इनस्विंग आणि आऊटस्विंग अशी बॉलची करामत करू शकणाऱ्या महेशने त्या हंगामात 16 विकेट्स घेतल्या.

यो महेश

दिल्लीसाठी महेश नियमित बॉलर असं चित्र होतं मात्र पुढच्या हंगामात महेशला केवळ दोन मॅचेस खेळायला मिळाल्या. त्यानंतर दिल्लीने त्याला संघातून वगळलं.

चेन्नईने त्याला संघात घेतलं. 2012 मध्ये त्याला 5 मॅचेस खेळण्याची संधी मिळाली. तो अपेक्षेनुरूप कामगिरी करू शकला नाही. त्यामुळे चेन्नईनेही त्याला वगळलं. पहिल्या हंगामात प्रदर्शनाच्या बळावर अपेक्षा उंचावणारा महेश गायबच झाला.

9. शिविल कौशिक (गुजरात लायन्स)

चायनामन बॉलर्स ही स्पिन बॉलर्सची प्रजात दुर्मीळ होत चालली आहे. गुजरात लायन्सने डोमेस्टिक क्रिकेटचा अनुभव नसणाऱ्या शिविल कौशिकला संधी दिली तेव्हा सगळे चक्रावून गेले.

दक्षिण आफ्रिकेच्या पॉल अडम्सच्या अॅक्शनची आठवण शिविलने करून दिली. बॉलिंग टाकताना संपूर्ण अंग घुसळवून निघणाऱ्या कौशिकच्या बॉलिंगपेक्षाही चर्चा अॅक्शनची झाली.

शिविल कौशिक

कर्नाटकात झालेल्या स्पिन स्टार्स काँटेस्टमध्ये शिविलची बॉलिंग भारताचे माजी फिरकीपटू अनिल कुंबळे यांना आवडली. त्यांनी मुंबई इंडियन्सच्या ट्रायलसाठीही बोलावलं मात्र त्याची संघात निवड होऊ शकली नाही. परंतु काही वर्षातच आयपीएल खेळण्याची संधी मिळाली.

कौशिक मूळचा पंजाबचा परंतु त्याचे कुटुंबीय बेंगळुरूला शिफ्ट झाले. सदानंद विश्वनाथ यांच्या अकादमीत त्याने क्रिकेटची धुळाक्षरं गिरवली. 2016 आयपीएलमध्ये खेळताना कौशिकने स्टीव्हन स्मिथला आऊट केलं. आनंद साजराही केला पण त्यानंतर बॉल नोबॉल असल्याचं अंपायर्सनी जाहीर केलं आणि कौशिकचा आनंद मावळला.

कर्नाटक प्रीमिअर लीग, आयपीएलनंतर कौशिकला यॉर्कशायर प्रीमिअर...


...रवाई होते का?

ठाण्यात नुकतंच एक प्रकरण समोर आलं होतं. फेसबुकवर अक्षेपार्ह पोस्टमध्ये टॅग केल्या प्रकरणी जितेंद्र आव्हाड यांच्या कार्यकर्त्यांनी मारहाण केल्याचा आरोप अनंत करमुसे यांनी  केला होता. त्यानंतर ठाणे भाजपचे अध्यक्ष निरंजन डावखरे यांनी पोलीस आयुक्तांना पत्र लिहून या प्रकरणाच्या चौकशीची मागणी केली.

'एबीपी माझा' या न्यूज चॅनेलच्या पत्रकार रश्मी पुराणिक यांना सुद्धा काही दिवसांपूर्वी विचित्र पद्धतीच्या ट्रोलला सामोरं जावं लागलं होतं. त्यानंतर त्यांनी पोलिसात तक्रार केली. पोलिसांनी या ट्र... उर्वरित लेख लिहा:

ता झाली आहे," असं प्रतीक सिन्हा सांगतात.

ते पुढे सांगतात, " पहिल्या गटाकडून दुसऱ्या गटाच्या नेत्याबाबत एखादा अपमानजनक हॅशटॅग ट्रेंड झाला की दुसऱ्या दिवशी लगेच दुसऱ्या गटाकडून पहिल्या गटाच्या नेत्याविरोधात अपमानजन हॅशटॅग चालवला जातो. पण यात उजव्या विचारसरणीची मंडळी सर्वांच्या पुढे आहे हे मात्र खरं आहे."

काही दिवसांपूर्वीच काँग्रेस नेते राहुल गांधी याच्याबाबत एक अपमानजनक हॅशटॅग ट्वीटरवर ट्रेंड झाला होता. त्यानंतर लगेचच पंतप्रधान नरेंद्र मोदींविरोधात एक अपमानजनक हॅशटॅग ट्रेंड झाला होता.

पण या ट्रोलिंगचा पसारा आता राजकीय विचारधारा किंवा पक्षांच्याहीपुढे गेला आहे. त्याबाबत या विषयातले जाणकार निखील पाहावा यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं,

"ट्रोलिंग फक्त आता एखादी विचारधारा किंवा राजकीय पक्षांपुरतं मर्यादित नाही. एक ब्रँड दुसऱ्या ब्रँडची व्हॅल्यू कमी करण्यासाठी, एका उद्योगाकडून दुसऱ्या उद्योला तोटा करण्यासाठी अफवा पसरवण्यासाठी सुद्धा त्याचा वापर होतो. फेकन्यूज आणि चुकीची माहिती पसरवण्यासाठीसुद्धा त्याचा वापर केला जातो."

'ट्रोलिंगसाठी मिळतात पैसे'

ट्रोल करणाऱ्यांना बरेचदा पैसे दिले जातात असा आरोपही होतो.

त्याबाबत विषयातले जाणकार निखील पाहावा यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितल, "आता संघटित ट्रोल्सला विकत घेतलं जातं एका ट्वीटसाठी 10 ते 100 रुपये मोजले जातात. एखाद्याला हैराण करण्यासाठी हे केलं जातं. त्याच्या आता रितसर एजन्सी आहेत आणि हे आता जगभरात होतं"

पण प्रतिक सिन्हा यांना मात्र यामागे लोकांना प्रसिद्ध होण्याची लागलेली ओढही असते. "ट्रोलच्या माध्यमातून प्रसिद्ध होण्याची नशा सुद्धा लोकांमध्ये कधीकधी असते. टिकटॉक स्टार न्यूजमध्ये येत नाही पण त्याला आमदारकीचं तिकीट मिळाल्याची उदाहरण आहेत की आपल्याकडे."

लोक ट्रोलिंग का करतात?

जे प्रत्यक्षात बोलता येत नाही ते ऑनलाईन बोललं सोपं जातं म्हणून लोक ट्रोलिंगसाठी त्याचा वापर करतात असं तज्ज्ञांना वाटतं. लोक ट्रोलिंग का करतात, त्यामागे त्यांची भावना काय असले याबाबत बीबीसी बाईटसाईजनं काही तज्ज्ञ आणि पीडितांशी चर्चा केली.

लक्ष वेधून घेण्यासाठी, इतरांना त्रास देण्यासाठी, दुःख देण्यासाठी, तसंच मनोधैर्य खच्ची करण्यासाठी लोक ट्रोलिंगचा शस्त्र म्हणून वापर करतात. त्यातून त्यांना कधीकधी मानसिक समाधान मिळतं.

बीबीसी बाईटसाईच्या लेखानुसार ट्रोल करणाऱ्यांचे 2...


...रवादी काँग्रेस आणि शिवसेना यांनी डील करायला खूपच वेळ लावला." राज्यात जवळपास दोन आठवड्यांपूर्वी 12 नोव्हेंबरला राष्ट्रपती राजवट लागू झाली. तोपर्यंत भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवण्यासाठी शिवसेना-राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि काँग्रेस यांनी एकत्र यावं, यावर तिन्ही पक्षांचं एकमत झालं होतं.

मात्र, 12 ते 23 नोव्हेंबरच्या मधल्या काळात या त्रिकोणी आघाडीत सरकार कसं स्थापन करावं, याबाबतच्या छोट्या-छोट्या गोष्टींवरून चर्चेची गुऱ्हाळ सुरू होती. आघाडीचं नावं काय असेल, किमान समान कार्यक्रमाची भाषा कशी असेल, अशा गोष्... उर्वरित लेख लिहा:

ाशिवाय आणखीही काही कारणं आहेत, ज्यामुळे अजित पवारांनी भाजपची ऑफर स्वीकारली असणार.

राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पाडण्यात ते यशस्वी झाले तर ते शरद पवारांचे वारस ठरतील. सुप्रिया सुळेंना आव्हान देत महाराष्ट्रातला प्रमुख मराठा नेता होण्याचा ते प्रयत्न करतील. अजित पवार यांची सध्याची प्रतिमा ही भ्रष्ट बाहुबली नेत्याची आहे. महाराष्ट्रात त्यांची प्रतिमा तशीच आहे जशी उत्तर प्रदेशात अखिलेश यादव यांचे काका शिवपाल यादव यांची. कदाचित भाजपला साथ देणं, याकडे ते स्वतःची नकारात्मक प्रतिमा पुसण्याची संधी म्हणूनही बघत असतील.

अजित पवार यांनी उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली

मात्र, 30 नोव्हेंबरला होणाऱ्या फ्लोअर टेस्टमध्ये भाजपला पराभूत करण्यासाठी शिवसेना-राष्ट्रवादी-काँग्रेस ही आघाडी आता सर्वतोपरी प्रयत्न करेल.

शिवाय, सर्वोच्च न्यायालयाचे दरवाजेही ठोठावण्यात आले आहेत. अशी सगळी परिस्थिती असली तरी देवेंद्र फडणवीस त्याआधी राजीनामा देतील, अशी काही शक्यता दिसत नाही. मात्र, राज्यात ज्या पद्धतीने सर्व चित्रच पालटलं आहे, ते बघता काहीही अशक्य नाही.

यानंतर भाजपची कसोटी 30 नोव्हेंबरला लागणार आहे. पक्षांतरबंदी कायद्याचा फटका बसू नये, यासाठी भाजपला राष्ट्रवादीच्या दोन तृतीयांश आमदारांची गरज असेल. किंवा किमान 30 नोव्हेंबरला होणाऱ्या विश्वासदर्शक ठरावावेळी राष्ट्रवादीचे दोन तृतीयांश आमदार सभागृहात हजर हवेत.

राष्ट्रवादीकडे 54 आमदार आहेत. यापैकी भाजपला किमान 35 आमदारांची गरज आहे. मात्र, भाजपकडे केवळ 10 ते 12 आमदार आहेत, असं शरद पवारांचं म्हणणं आहे. याचाच अर्थ - नाट्याचा हा शेवटचा अंक नक्कीच नाहीये. हिंदी चित्रपटात म्हणतात तसं पिक्चर अभी बाकी है...

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रवानगी देण्यात येत आहे. मात्र माध्यमांच्या गाड्यांना पुढे जाऊ दिलं जात नाहीये.

सिंघू बॉर्डरजवळ रस्ता खोदण्यात आला आहे. संयुक्त किसान मोर्चाच्या स्टेजच्या आधी किसान संघर्ष समितीचं स्टेज आहे. याच स्टेजवर दोन दिवसांपूर्वी दगडफेक करण्यात आली होती. इथेच सीमेंट आणि सळ्या टाकून बॅरिकेडिंग केलं गेलंय.

सिंघू बॉर्डरकडे जाणारे रस्ते बंद करण्यात आले आहेत. नरेलाकडून आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी येत असलेल्या 46 शेतकऱ्यांना ताब्यात घेऊन चौकशी करण्यात आली.

सिंघू बॉर्डरवर उपस्थित असलेले शेतकरी नेते सुरजित सि... उर्वरित लेख लिहा:

ी सरकार आमचा विश्वास डळमळीत करू शकत नाही. आम्ही कृषी कायदे मागे घेतल्याशिवाय जाणार नाही."

टिकरी बॉर्डरवर काय आहे परिस्थिती?

टिकरी बॉर्डरहून बीबीसी प्रतिनिधी दिलनवाज पाशा यांनी घेतलेला आढावा.

टिकरी बॉर्डरवर पोलिसांनी काँक्रिटचे स्लॅब लावले आहेत. रस्त्यावर टोकदार सळ्याही रोवल्या आहेत, जेणेकरून वाहनं पुढे जाऊ शकणार नाहीत. त्याचसोबत इथलं इंटरनेट दोन फेब्रुवारीपर्यंत बंद ठेवण्यासाठीही सरकारनं परवानगी दिली आहे.

बॉर्डरवर असलेले शेतकरी हे षड्यंत्र असल्याचं समजत आहेत. किसान सोशल आर्मीशी संबंधित असलेले अनुप चनौत सांगतात, "जे सरकार आम्ही केवळ एका फोन कॉलवर उपलब्ध असल्याचं सांगत आहे, तेच सरकार असे बॅरिकेड्स लावत आहे."

चनौत सांगतात, "आम्ही शांततेनं आंदोलन करत आहोत आणि इथेच बसून राहू. पण जर आम्हाला संसदेला घेराव घालण्यासाठी पुढे जायचं असेल तर हे बॅरिकेड्स आम्हाला अडवू शकणार नाहीत. सरकार षड्यंत्र रचत आहे."

ते सांगतात, "इंटरनेट बंद केलं गेलंय. आम्ही महत्त्वाची माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवू शकत नाहीये. आता तर ट्वीटरवरूनही शेतकरी आंदोलनाचे अकांऊट्स बंद केले गेले आहेत. लोकशाहीमध्ये आमचा आवाज दाबण्यात येत आहे. ही एकप्रकारे लोकशाहीची हत्या आहे. पण तरीही आम्ही इथेच राहून आंदोलन करू."

दिल्ली पोलिसांचे जॉइंट कमिशनर (नॉर्दन रेंज) एसएस यादव यांनी बीबीसीशी बोलताना सिंघू बॉर्डरवर अतिशय कडेकोट बंदोबस्त केल्याचं मान्य केलं आहे. मात्र नेमके किती पोलिस अधिकारी तैनात करण्यात आले आहेत, याचा आकडा त्यांनी सांगितला नाही. ही संवेदनशील माहिती असल्याचं सांगत त्यांनी संख्या सांगायला नकार दिला. सुरक्षेसाठी आवश्यक त्या उपाययोजना केल्या जात असल्याचंही यादव यांनी म्हटलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...रवीन बाबी यांना जसं यश मिळालं, तस यश त्यांना त्यांच्या व्यक्तिगत आयुष्यात मिळालं नाही. सुरुवातीला डॅनी यांच्यासोबत त्यांचं अफेअर झालं. मात्र, ते पुढे काही फार चाललं नाही.

डॅनी यांनी 'फिल्मफेअर'ला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं की, परवीन बाबी आणि त्यांची सोबत केवळ तीन-चार वर्षेच टिकली. त्यानंतर दोघांनीही वेगवेगळे रस्ते अवलंबले.

कबीर बेदी

डॅनी यांच्यानंतर कबीर बेदी यांच्यावर परवीन बाबींचा जीव जडला.

कबीर बेदी आणि परवीन बाबी यांनी 1976 साली 'बुलेट' सिनेमात कामही केलं होतं. जवळपास तीन वर्षे हे दोघेही... उर्वरित लेख लिहा:

िल्ममेकर होते.

परवीन बाबी यांच्यासोबतच्या नात्यावर आधारितच महेश भट्ट यांनी 'अर्थ' सिनेमा बनवला होता. याच सिनेमापासून महेश भट्ट यांच्या सिनेमाचा आलेख वर चढत गेला आणि दुसरीकडे परवीन बाबी यांचं मानसिक संतुलन काहीसं अस्थिर होऊ लागलं होतं.

महेश भट्ट यांच्यासोबतच्या नात्यादरम्यानच परवीन बाबी यांना मानसिक आजार सुरू झाला होता. महेश भट्ट यांनीच काही मुलाखतींमध्ये परवीन बाबींच्या या आजाराला 'पॅरानायड स्किझोफ्रेनिया' म्हटलं होतं. मात्र, परवीन बाबी यांनी कधीच आपल्याला हा आजार झाल्याचे मान्य केले नाही. आपल्याला मानसिक आजार अनुवंशिक  असल्याचं मात्र त्या म्हणाल्या होत्या.

अध्यात्म

महेश भट्ट यांच्यासोबत नात्यात असतानाच परवीन बाबी अध्यात्मिक गुरू यूजी कृष्णमूर्ती यांच्या संपर्कात आल्या आणि त्यांच्याच सांगण्यावरून त्यांनी 1983 साली बॉलिवूडला राम राम ठोकला. त्यानंतर काही काळ त्या बंगळुरूत राहिल्या, त्यानंतर अमेरिकेत निघून गेल्या.

हा काळ असा होता, ज्यावेळी परवीन बाबी यांनी आपल्या करिअरला अधिक गांभिर्यानं घेतलं होतं आणि अमिताभ बच्चन यांच्या सावलीतून बाहेर पडत काहीतरी वेगळं करण्याचा प्रयत्न त्या करत होत्या.

त्याचीच झलक जितेंद्र यांच्यासोबतच्या 'अर्पण' सिनेमात दिसली. या सिनेमात परवीन बाबी साडी परिधान केलेल्या दिसल्या.

एवढेच नव्हे, तर ऋषिकेश मुखर्जी  यांच्या 'रंग बिरंगी' आणि इस्माइल श्रॉफ यांच्या 'दिल आखिर दिल है' यांसारख्या सिनेमातही त्यांनी काम केलं होतं. मात्र, या सगळ्याला अचान ब्रेक लागला.

अमेरिकेतही परवीन बाबी यांच्या मानसिक आजारावर कुठलाच उपचार झाला नाही.

अमिताभ बच्चन यांच्यापासून धोका

मानसिकरित्या आजारी असतानाच परवीन बाबी यांनी अमिताभ बच्चन यांच्यासह सिनेजगतातील अनेक दिग्गजांपासून आपल्या जीवाला धोका असल्याचं म्हटलं होतं.

1989 मध्ये परवीन बाबी भारतात परतल्या आणि 2005 पर्यंत मुंबईतच राहिल्या. मात्र, बॉलिवूडच्या झगमगाटापासून दूर…

अमिताभ बच्चन यांच्यावरील परवीन बाबी यांचा संशय कशाप्रकारचा होता, याचा अंदाज डॅनी यांच्यासोबत बोलणं बंद झाल्याच्या गोष्टीवरून लावला जाऊ शकतो.

डॅनी यांनी याचा उल्लेख करत 'फिल्म फेअर'शी बोलताना सांगितलं होतं की, "एका मुलाखतीत अमितजींनी म्हटलं होतं की, मी त्यांचा चांगला मित्र आहे. परवीनने ती मुलाखत पाहिली आणि त्यानंतर ज्यावेळी मी तिच्या घरी गेलो, त्यावेळी तिने दरवाजाही उघडला नाही."

अमिताभ...


...रशी कुणी हरकत घेतली नव्हती.

लाल महाल

याबाबत भारत इतिहास संशोधक मंडळाचे सदस्य पांडुरंग बलकवडे यांनी मात्र वेगळीच भूमिका मांडली. "बाबासाहेब पुरंदरे यांनी दादोजी हे शिवाजी महाराजांचे गुरू आहेत, अशी भूमिका कुठेच घेतलेली नाही. या भूमिकेला आत्ता विरोध करणारे जयसिंग पवार यांनीच काही वर्षांपूर्वी त्यांच्या पुस्तकांमध्ये दादोजी हे शिवाजी महाराजांचे गुरू असल्याचं म्हटलं होतं."

बाबासाहेब पुरंदरेंशी आम्ही संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. त्यांची प्रतिक्रिया मिळाल्यावर इथे देण्यात येईल.

वादाचं मूळ

दादोज... उर्वरित लेख लिहा:

बाबतीत दादोजी कोंडदेव यांनी त्यांना जीवित कार्याची प्रेरणा दिली, हे न पटणारं आहे. ही प्रेरणा महाराजांना मिळालीच असली तर ती शहाजी राजांकडून किंवा जिजाऊंकडून मिळणं जास्त स्वाभाविक आहे."

याबाबत पांडुरंग बलकवडे मात्र थोडी वेगळी भूमिका मांडतात. "दादोजी शिवाजी महाराजांचे गुरू होते, असं आम्ही म्हणत नाही. ते महाराजांचे मार्गदर्शक होते, यात वाद नाही. आपल्या आयुष्यात आपण आपल्या मार्गदर्शकांनाही अनेकदा गुरुस्थानी मांडतो. दादोजींच्या बाबतीतही हेच घडलं असावं."

दादोजी कोंडदेव यांच्या निधनानंतर शिवाजी महाराजांनी लिहिलेल्या पत्रातही दादोजींचा उल्लेख आहे, असं बलकवडे सांगतात. या पत्रात म्हटलं आहे की, "आमच्या वडिलांनी आम्हाला दादोजींकडे पाठवलं. आता ते निवर्तले आणि आम्ही पोरके झालो."

यावरून महाराजांच्या मनात दादोजींबद्दल काय भावना होती, हे निश्चित कळेल, असं बलकवडे म्हणतात.

मुंबई विद्यापीठाच्या इतिहास विभागाचे निवृत्त प्राध्यापक अरविंद गणाचारी यांनीही नेमक्या याच गोष्टीवर प्रकाश टाकला. "गुरू ही संकल्पना खूप मोठी आहे. दादोजींकडून शिवाजी महाराज अनेक गोष्टी शिकले हे नक्की."

मग महाराजांचं शिक्षण कुणाकडे झालं?

या प्रश्नाचं उत्तर आपल्याला परमानंद यांनी लिहिलेल्या 'शिवभारत' या ग्रंथात मिळतं. शिवाजी महाराजांचे गुरू दादोजी कोंडदेव नाहीत, याची खात्री पटल्यानंतर जयसिंग पवारांनी या प्रश्नांचं उत्तर शोधायला सुरुवात केली.

परमानंद हे शहाजी राजांच्या पदरी असलेले पंडित होते. त्यांनी शिवाजी महाराजांच्या आज्ञेनेच 'शिवभारत' हे महाराजांचं चरित्र संस्कृतमध्ये लिहिलं. हे चरित्र पूर्ण नसलं, तरी 1661-62पर्यंतचा जीवनपट मांडतं.

सात वर्षांचे असताना शिवाजी महाराजांच्या विद्याभ्यासाची सुरुवात विद्वानांच्या मांडीवर झाली.

या चरित्रानुसार शहाजी राजांनी शिवाजी महाराज सात वर्षांचे असताना त्यांना विद्वानांच्या मांडीवर ठेवून त्यांच्या विद्याभ्यासाची सुरुवात करून दिली. वयाच्या 12व्या वर्षी शिवाजी महाराजांना पुण्यात पाठवताना त्यांच्याबरोबर उत्तम सैनिक, प्रधान, ध्वज, मुद्रा, हत्ती यांच्यासह विद्वान आचार्यांचा संच दिला.

जयसिंग पवार सांगतात की, पुणे प्रांतात आल्यावर शिवाजी महाराजांना या विद्वानांनी कोणकोणत्या विषयांचे धडे दिले, याचीही यादी या 'शिवभारत'मध्ये आहे. त्या विषयांमध्ये वेदविद्येपासून धनुर्विद्या, द्वंद्वयुद्ध आणि अगदी विषपरीक्षा यांचाही समावेश होता....


...रा केला होता. नागपूरच्या हिवाळी अधिवेशनावर मोर्चा निघणार होता. मोर्चाच्या आदल्या दिवशी रात्री राज ठाकरेंना फोन आला, की उद्या तुझ्यासोबत 'दादू'सुद्धा भाषण करेल. तेव्हा राज ठाकरे प्रचंड विचलित झाले की कष्ट मी घेतोय, मग श्रेयाचा वाटा उद्धवला का?"

1996 साली रमेश किणी हत्याप्रकरणातील आरोपी राज यांचे मित्र असल्याचं समोर आलं. पुढे CBIने ती आत्महत्त्या असल्याचं तपासाअंती म्हटलं. पण त्या आरोपांमुळे राज शिवसेनेत काहीसे मागे पडले, असं धवल सांगतात.

उद्धव शिवसेनेचे कार्याध्यक्ष कसे बनले?

राज-उद्धव वाद व... उर्वरित लेख लिहा:

ोंचा 'गांधी' हा चित्रपट दीडशेवेळा पाहिला होता, कारण ते चित्रपटांचे चाहते आहेत. त्याच राज ठाकरेंच्या मनसेनं उत्तर भारतीयांवर हल्ले केले, तोडफोड केली, ज्याला ते 'खळ्ळ फट्याक' म्हणतात."

"नाझींचे स्टॉर्म ट्रूपर होते, त्याच धर्तीवर तसं एक मनसेचं दल करायचाही विचार होता. पण त्यामुळं नकारात्मक चित्र निर्माण होईल, असं लक्षात आल्यानं ते रद्द करण्यात आलं," असा दावा धवल यांनी केला आहे.

राज आणि उद्धव एकत्र येऊ शकतील का?

राज आणि उद्धवमधले मतभेद टोकाचे असले तरी त्यांच्यात एक जिव्हाळ्याचं नातं असल्याचं चित्रही वारंवार दिसलं आहे. उद्धव ठाकरेंची तब्येत बिघडली तेव्हा राज त्यांना भेटायला गेले होते, तर राज यांची EDकडून चौकशी होत असताना, उद्धव यांनी त्यांची पाठराखण केल्याचं दिसलं.

"काही गोष्टी लोकांना दाखवण्यासाठी केल्या जातात. जिव्हाळा अर्थातच असेल कारण ते दोघं भाऊ आहेत. पण शेवटी भाजपच्या नेत्यानं मला सांगितलेलं, जिथे राजकीय मतभेद असतात तिथे कदाचित दोन व्यक्ती किंवा पक्ष एकत्र येऊ शकतात. पण जिथे दोघांच्या संबंधांमध्ये घृणा, तिरस्कार, मत्सर असतो, तेव्हा या प्रक्रियेत कुठेतरी बाधा येते."

राज आणि उद्धवमधले राजकीय मतभेद आणि मनभेद असले तरी शिवसेना आणि मनसेमधल्या अनेक समर्थकांना दोघं भाऊ आणि त्यांचे पक्ष एकत्र येतील, अशी आशा वाटते. पण धवल यांना सध्या तरी असं होताना दिसत नाही.

"शिवसेना आणि मनसे या दोन वेगळ्या संघटना आहेत. त्यांचं एकत्रीकरण हे दोन्ही पक्षांना राजकीयदृष्ट्या अडचणीचं ठरू शकतं आणि ते तितकंसं सोपं नाहीये."

आदित्य आणि अमित ठाकरेंच्या पिढीचं राजकारण

उद्धव यांचे पुत्र आणि शिवसेनेच्या युवासेनेचे अध्यक्ष आदित्य ठाकरे यंदा विधानसभेसाठी रिंगणात उतरले असून वरळीतून निवडणूक लढवत आहेत. त्या निमित्तानं निवडणूक न लढवण्याचा ठाकरे घराण्याचा आजवरचा प्रघात त्यांनी मोडला आहे. राज यांचे पुत्र अमित ठाकरेही मनसेच्या प्रचारात सहभाग घेताना दिसतायत. त्यानिमित्तानं ठाकरे घराण्याची चौथी पिढी राजकारणात सक्रीय झाली आहे.

1920च्या दशकापासून प्रबोधनकार ठाकरेंनी जातीय वर्चस्व आणि भोंदूगिरीविरुद्ध भूमिका घेतली आणि संयुक्त महाराष्ट्राच्या लढ्यातही महत्त्वाची भूमिका बजावली. मग बाळासाहेब ठाकरेंनी आधी मुंबईतील मराठी भाषिक आणि मग हिंदुत्त्वाच्या मुद्द्यांवरून राजकारण केलं. उद्धव आणि राज यांच्यात फूट पडली, तरी हेच मुद्दे त्यांच्या राजकारणच्या...


...रा डोस राखून ठेवला आहे. त्यामुळे ही भीती कृत्रिम आहे असं मला वाटतं. ग्रामीण भागातही दुसऱ्या डोससाठी अशी परिस्थिती उद्भवणार नाही."

"तसंही जगभरात आणि जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार लशीचा दुसरा डोस दोन किंवा तीन महिन्यांनी द्या असं सांगितलं आहे," असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.

2. लशीचा दुसरा डोस न मिळाल्यास किंवा न घेतल्यास काय होईल?

कोरोना विषाणूशी लढण्यासाठी आवश्यक आणि पुरेशा अँटीबॉडी शरीरात तयार होणं गरजेचं आहे.

डॉ.प्रदीप आवटे सांगतात, "दुसरी लस घेतली नाही तर शरीरात पुरेशा अँटीबॉडी तयार होणार नाहीत.... उर्वरित लेख लिहा:

ल्याचं राज्य कृती समितीचे सदस्य डॉ.शशांक जोशी यांनी स्पष्ट केलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...रा लुसिया आणि त्यांच्या मुलातही कोरोनाचा संसर्ग झाल्याचं आढळलं होतं. मात्र, सध्या दोघांची प्रकृती बरी आहे. वेरा सांगतात, "माझी प्रकृती आता बरी आहे. थोडा खोकला आहे. मात्र, हा काळ खूप कठीण आहे. आम्ही सगळेच भीतीच्या छायेत वावरत आहोत."

सुरुवातीला कुणाला विश्वासच बसत नव्हता की त्यांना कोरोनाची लागण झाली आहे. कोव्हिड-19 आजारातून बरे झालेल्या कुटुंबातल्या एका सदस्याने सांगितलं, "तोवर ब्राझिलमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या खूप कमी होती. त्यामुळे आपल्याला लागण होणार नाही, असं आम्हाला वाटलं होतं."

व्हेरा ... उर्वरित लेख लिहा:

त्यांचा मृत्यू झाला. दुसऱ्या दिवशी म्हणजे 2 एप्रिलला क्लोविस यांचा मृत्यू झाला. तर 3 एप्रिलला पाउलो यांची प्राणज्योत मालवली.

ब्राझिलमध्ये कोव्हिड-19 आजारावर लक्ष ठेवण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या सरकारी संस्थेच्या सल्ल्यानुसार मारिया आणि पाउलो यांना सिलबंद कॉफिन्समध्ये दफन करण्यात आलं.

आर्थर यांनी आपल्या वडिलांना डॉक्टरांकडे नेलं खरं... पण त्यांना कोव्हिड झालेला नाही असं डॉक्टरांना वाटलं

क्लोविस यांच्या पार्थिवावर त्यांच्या इच्छेनुसार अंत्यसंस्कार करण्यात आले. तिघांवरही वेगवेगळ्या दिवशी अंत्यसंस्कार करण्यात आले. अगदी काही मिनिटातच अंत्यविधी आटोपण्यात आले. सरकारी आदेशांनुसार अंत्यविधीला 10 पेक्षा जास्त जण उपस्थित नव्हते.

क्वारंटाईनमधलं आयुष्य

13 मार्चच्या बर्थडे पार्टीत सहभागी झालेले जे लोक कोरोनातून बचावले ते अजूनही आयसोलेशनमध्ये आहेत. ज्यांची प्रकृती ढासळली होती आणि आता बरी आहे त्यांनीही पुढचे काही दिवस वेगळे राहण्याचा निर्णय घेतला आहे.

लोकांनी घरातच थांबावं, असं आवाहन ते करत आहेत. मारिया यांची मुलगी राफेला म्हणते, "ही काही साधी सर्दी नाही. ही साथ आहे. हा एक अत्यंत भयंकर आणि क्रूर विषाणू आहे."

ब्राझिलचे अध्यक्ष जायर बोलसोनारो यांनी सोशल डिस्टंन्सिंग उपयोगाचे नसल्याचं वक्तव्य केलं होतं. त्यांनी कोव्हिड-19 आजाराच्या गांभीर्यावर प्रश्नचिन्हं उपस्थित करत हा 'साधा फ्लू' असल्याचं म्हटलं होतं.

लुसिया राष्ट्राध्यक्ष बोलसोनारो यांनी दिलेल्या वक्तव्यावर आश्चर्य व्यक्त करतात. त्या म्हणतात, "बोलसोनारो बरळत आहेत. ते एका जबाबदार पदावर आहेत आणि त्यांना आपल्या जबाबदारीची जाणीव असायला हवी."

वेरा लुसिया यांच्यासाठी तर आयुष्याचा जोडीदार गमावल्यानंतर एकटीने आयुष्य कसं कंठायचं, हेच सध्या सर्वात मोठं आव्हान आहे. त्या म्हणतात, "आयुष्य तर चालतच राहील. मात्र, आमच्या कुटुंबीयांबाबत जे घडलं ते इतर कुणाबरोबरही घडू नये, असंच आम्हाला वाटतं."

हेही वाचलंत का?


...रांच्या मुद्द्यावरून सार्वजनिकरीत्या नाराजी व्यक्त केली आहे. या नेत्यांचा आरोप आहे की जुन्या-जाणत्या चेहऱ्यांना बाजूला करून नव्या नेत्यांना जागा करून दिली जातेय ज्यांनी गेल्या निवडणुकीत भाजपला समर्थन दिलं होतं.

प्रशांत किशोर

मुर्शिदाबाद जिल्हातल्या हरिहरपाडाचे तृणमूल काँग्रेसचे आमदार नियामत शेख यांनी रविवारी एका प्रचारसभेत प्रशांत किशोर यांच्यावर हल्ला चढवला. त्यांचं म्हणणं होतं की, "पक्षातल्या सगळ्या समस्यांचं कारण प्रशांत किशोर आहेत. शुभेंदू अधिकारी यांनी पक्ष बळकट केला आणि आता त्यांच्याशी ... उर्वरित लेख लिहा:

रिपोर्ट तयार केला होता. त्याच आधारवर संघटनात्मक बदल केले गेले होते. प्रशांत किशोर यांनी असंतुष्ट नेत्यांचीही यादी बनवली होती. या बदलांचा हेतू स्वच्छ प्रतिमा असलेल्या नेत्यांना पुढच्या फळीत आणण्याचा होता."

प्रशांत किशोर यांच्याशी आमचा संपर्क होऊ शकला नाही पण त्यांच्या टीमचा भाग असलेल्या एका सदस्याने आपलं नाव न छापण्याच्या अटीवर आम्हाला सांगितलं की, "आम्ही पक्षप्रमुख ममता बॅनर्जी आणि जेष्ठ नेत्यांच्या सल्ल्याने प्रचाराची व्यूहरचना ठरवतो आहोत. आमचं काम सल्ला देणं आहे. तो सल्ला अमलात आणायचा की नाही याचा निर्णय पक्षाचं नेतृत्व घेईल. त्यामुळे पक्षातल्या नाराजीच्या मुद्द्यावर मत मांडणं आमच्यासाठी योग्य ठरणार नाही."

विधायक जगदीश वर्मा बसुनिया

राजकीय पर्यवेक्षक विश्वनाथ चक्रवर्ती म्हणतात की, "तृणमूल काँग्रेस सीपीएससारखा केडरवर आधारित पक्ष नाहीये. प्रशांत किशोर यांची टीम गटपातळीपासून प्रदेशपातळीपर्यंत पक्षात शिस्त आणि व्यावसायिक दृष्टिकोन आणण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. यामुळे काही नेते नाराज होणं साहजिक आहे. पण पक्षप्रमुखांचा भरपूर पाठिंबा असल्याने या नाराजीचा प्रशांत किशोर यांच्या कामावर काही परिणाम होईल असं वाटत नाही."

बराच काळ पश्चिम बंगालच्या राजकारणावर लक्ष ठेवून असलेले जेष्ठ पत्रकार श्यामलेंदू मित्र म्हणतात की, "प्रशांत किशोर यांचा रस्ता यंदा बराच अवघड आहे. तृणमूल काँग्रेसचे नेते आणि आमदार ममता बॅनर्जींना आपलं नेतृत्व मानतात. पण प्रशांत किशोरांच्या संघटनात्मक हस्तक्षेपामुळे नाराजी वाढतेय. त्यामुळे असं वाटतंय की आता त्यांना ते यश मिळणार नाही ज्यासाठी ते प्रसिद्ध आहेत."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री आठ वाजता बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


...रांतात अधिक लोकप्रिय आहे. मात्र थोड्या फार बदलासह या एकाच पाककृतीची नावं बदललेली दिसतात.

तमिळ 'मोदक' किंवा 'कोळकटै', मल्याळी भाषेत 'कोळकटै', कानडी भाषेत 'मोदक' किंवा 'कडबू', तेलगू भाषेत 'कुडुमु' अशी त्याची अनेकविध नावं आहेत.

उकडीच्या मोदकाप्रमाणेच पण वर टोक आणि कळ्या नसणारे, सारण भरून गोल वळलेले कोळकटै हे केरळ आणि दक्षिण तामिळनाडूत प्रसिद्ध आहेत.

ओरिसा, आसाम आणि बंगालमध्ये तांदुळपिठाच्या उकडीची पातळ पारी करून त्यात गूळ-खोबऱ्याचं सारण भरून घडी घालून केळीच्या पानांवर पातोळ्याप्रमाणे वाफवतात ... उर्वरित लेख लिहा:

स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)