...ेथून नर्सेस का बोलवल्या जात आहेत? असा प्रश्न परिचारिका संघटनेनं उपस्थित केला आहे.

"केरळच्या नर्सेस अधिक तत्परतेने काम करतात असं उत्तर आम्हाला दिलं जातं. महाराष्ट्रातल्या नर्सेसही जीव धोक्यात घालून काम करत आहेत. नर्सिंगचे शिक्षण पूर्ण करुन सरकारकडून परवानाधारक नर्सेस घरी बसल्या आहेत. पण त्यांच्याऐवजी केरळच्या नर्सेसना अधिक पगार देऊन कामावर घेतले जात आहे. तेव्हा महाराष्ट्रातील नर्सेसना कामासाठी प्राधान्य देण्याची मागणी आम्ही मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांच्याकडे पत्राद्वारे केली आहे," असं परिचारिका... उर्वरित लेख लिहा:

मंजुरी घेतली जाईल" अशी माहिती वैद्यकीय शिक्षण मंत्री अमित देशमुख यांनी दिली.

शिवाय, कोविडच्या उपचारासाठीही पात्र नर्सेसची नोंदणी सुरू केल्याचे त्यांनी सांगितले.

लातूरला राहणाऱ्या शिल्पा सूर्यवंशी यांनी 2015 ला नर्सिंगचे शिक्षण पूर्ण केले. सध्या त्या गावाकडे एका खासगी रुग्णालयात तुटपुंज्या पगारात काम करतात. "कोरोना रुग्णांसाठी आता सरकारी हॉस्पिटल्समध्ये नर्सेसची गरज आहे. पण आमच्याऐवजी बाहेरुन नर्सेस आणल्या जात आहेत. त्यांना संधी दिली जात आहे. सरकारने आम्हाला आधी नोकरी द्यावी," असं शिल्पा यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितले.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनीही डॉक्टर, नर्सेस यांना कामावर रूजू होण्याचे जाहीर आवाहन केले होते. तसेच खासगी आणि प्रॅक्टीस न करणाऱ्यांनाही कामासाठी हजर राहण्याचे आवाहन केले होते. सरकारला मनुष्यबळाची आवश्यकता आहे हे यातून अनेकदा स्पष्ट झाले आहे. असे असताना महाराष्ट्रात पात्र नर्सेसना रूजू करुन का घेतले जात नाही? हा महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित होतो.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेदी केली. म्हणजे एकरी जवळपास 9 लाख हा भाव होता तेव्हा. सरकारचा नियम आहे की, संपादित जमिनीच्या मोबदल्यात चारपट रक्कम देण्यात यावी. माझी 5 एकर जमीन संपादित करण्यात आली. तीही बागायती. तरीसुद्धा एकरी 9 लाख पकडल्यास माझ्या जमिनीची किंमत 45 लाख होते. या 45 लाखांची चार पट रक्कम किती होते ते तुम्ही पाहा? आणि मला किती मिळाले तेही पहा?" योग्य मोबदला म्हणजे किती असं विचारल्यावर नरेंद्र सांगतात.

एकट्या विखरणमध्येच 500 धर्मा पाटील?

2016 साली महाराष्ट्र सरकारने सौर ऊर्जा वीज प्रकल्पासाठी धुळे जिल्ह्यातली ... उर्वरित लेख लिहा:

पण आता प्रत्येक जण म्हणेल तोच योग्य मोबदला मानायचं असेल तर देशात मनमानी सुरू होईल."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेपासून दुसऱ्या दिवशी सकाळी 6 वाजेपर्यंत संचारबंदी कायम ठेवण्यात आली आहे.

अत्यावश्यक सेवेअंतर्गत नसलेल्या काही व्यवसाय सुरू करण्यास परवानगी दिली आहे. त्यात पुढील व्यवसायांचा समावेश आहे :

कोव्हिड-19 व्यवस्थापनाशी निगडित नसलेल्या सर्व शासकीय कार्यालयामध्ये 25% उपस्थिती राहणार आहे. यामुळे आता शासकीय कामांना सुरुवात होणार आहे.

जून महिन्याच्या सुरुवातीला आता शेतीच्या कामांना वेग येणार आहे. यामुळे कृषी विषयक साहित्याची दुकाने सकाळी 7 ते दुपारी 2 या वेळेत सुरू राहतील.

सर्व ढाबे व हॉटेल्स आणि सर्व आ... उर्वरित लेख लिहा:

ई केली जाईल. याबाबतीत पर्यवेक्षणाची जबाबदारी स्थानिक स्वराज्य संस्था स्थानिक पोलीस स्टेशन आणि जिल्हा पुरवठा अधिकारी यांची राहील.

सर्व प्रकारची शासकीय रास्त भाव दुकाने (रेशनिंग दुकाने) ही सकाळी 7 ते दुपारी वाजेपर्यंत वितरणाकरीता सुरू ठेवण्यात येतील. संबंधित तहसिलदार तसेच शासकीय रास्त भाव दुकानदार यांनी त्यांचे दुकानांचे लाभार्थी यांचा व्हॉटसअॅप ग्रुप तयार करावा आणि धान्य वितरणासाठी टोकन सिस्टमचा वापर करावा.

नागरिकांना दुपारी 3 नंतर वैद्यकीय किंवा अत्यावश्यक कारणाशिवाय बाहेर पडण्यास मनाई करण्यात आली आहे.

सार्वजनिक स्थळी चेहऱ्यावर मास्क न लावल्यास 750 रुपये दंड, दुकानांत सोशल डिस्टन्स  न पाळल्यास दुकानदारांना 35 हजार दंड व मंगल कार्यालयात लग्नसमारंभ आयोजित केल्यास 50 हजार रुपये दंडाची तरतूद आहे.

नांदेड : अनलॉकला सुरुवात

नांदेड जिल्ह्यात कोरोना संसर्ग आटोक्यात येण्याची परिस्थिती आहे. जिल्ह्यात पॉझिटिव्ह रुग्णांची टक्केवारी ही 4% पर्यंत खाली आली आहे. मृत्यूदर देखील कमी झाला आहे.

या सगळ्या परिस्थितीचा विचार करून आजपासून (1 जून) सर्व दुकाने (मॉल वगळून) उघडण्यास परवानगी दिली आहे.

सोमवार ते शुक्रवार सर्व दुकाने सकाळी 7 ते दुपारी 2 वाजेपर्यंत खुली राहणार आहेत, तर शनिवार आणि रविवारी मात्र मेडिकल वगळून सर्व दुकाने बंद राहणार आहेत, असे जिल्हाधिकारी डॉ. विपीन यांनी स्पष्ट केलं आहे.

पॉझिटिव्हिटी दर 10 टक्क्यांपेक्षा कमी असलेल्या जिल्हे व पालिकांसाठीचे नियम -

काही ठिकाणी निर्बंध शिथिल असतील

पॉझिटिव्हिटी दर 20 टक्क्यांपेक्षा जास्त असलेल्या जिल्हे व पालिकांसाठीचे नियम -

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


...ेबसाइटची सुरुवात थायलंडमध्ये झाली होती.

या वृत्तानुसार म्यानमारच्या लष्कराप्रमुखांनी फेसबुक पोस्ट लिहिली होती. आणि त्यानंतर सगळेजण बुचकळ्यात पडले.

रोहिंग्या मुस्लिम आणि म्यानमार संघर्ष

म्यानमारचं खरं चित्र

म्यानमारने आतापर्यंत संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवाधिकारांअंतर्गत एकही चौकशी प्रक्रियेचा सामना केलेला नाही.

नागरिकांच्या अधिकारासंदर्भात म्यानमारनं आंतरराष्ट्रीय कराराचं पालन केलेलं नाही.

अत्याचाराविरोधातील संयुक्त राष्ट्रांच्या कराराचं म्यानमारनं पालन केलेलं नाही.

वांशिक भेदभाव संपुष्... उर्वरित लेख लिहा:

हणजे आपल्या आप्तस्वकीयाचं नक्की काय झालं हे जाणून घेण्याचा अधिकारी पीडितांच्या नातेवाईकांना आहे. ओळख पटल्यानंतर आपल्या प्रिय व्यक्तीच्या पार्थिवावर ते विधीवत अंत्यसंस्कार करू शकतात.

रोहिंग्यांचा प्रश्न दिवसेंदिवस जटिल होत चालला आहे.

म्यानमार लष्कर

संघर्ष काळात चुकीची माहिती देण्याचा प्रकार मोठं षडयंत्र आहे.

इराकची विनाशकारी अण्वस्त्रं, कुवैतमध्ये मृत्यूपंथावर असणाऱ्या लहान मुलांचं इन्क्युबेटर्स काढून घेण्याचे वृत्त. दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी राइखस्टॉग अग्नितांडव किंवा पहिल्या महायुद्धातील जिम्मरमैन टेलिग्राम असो.

गुप्तहेर संघटनांनी त्यांना दिलेलं काम केलं. पण चुकांचे पुरावे नष्ट करण्यात ते अपयशी ठरले. रोहिंग्या प्रकरणाला ज्या घटनेनं नवं वळण दिले ते सगळं एका फेसबुक पोस्टवर आधारित आहे.

प्रसारमाध्यमांनी या घटनेतून काय बोध घेतला? अंतिम: तथ्यंच महत्त्वाची असतात. मताची पिंक कोणीही टाकू शकतं.

- लेखक साऊथ एशिया ह्यूमन राइट्स डॉक्युमेंटेशन सेंटरशी संलग्न आहेत.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेबांनी शिवाजी पार्कवर झालेल्या सभेत, 'तुमचा (मुंबईकरांचा) माझ्यावर विश्वास नाही, तर मी शिवसेना सोडून जातो,' असं म्हटलं होतं. त्यानंतर 1985च्या महापालिका निवडणुकीत पहिल्यांदा शिवसेनेची पालिकेत स्वबळावर सत्ता आली. त्या नंतरच्या सभेला मी हजर होतो. त्यावेळी कांगा नावाचे कमिशनर होते. कांगांनी जर ऐकलं नाही, तर शिवसैनिकांनी त्यांच्या कानाखाली आवाज काढावा' असं बाळासाहेब त्या सभेत बोलले होते.

1991च्या मेळाव्यात त्यांनी घोषणा केली होती, की कोणत्याही परिस्थिती वानखेडे स्टेडियमवर मुंबईत पाकिस्तानचा सामना ... उर्वरित लेख लिहा:

र करण्यात आले त्या शिवाजी पार्कच्या एका भागामध्ये आज त्यांचं स्मृतीस्थळ आहे.

शिवाजी पार्कपासून अगदी जवळ असणाऱ्या महापौर बंगल्यामध्ये आता शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरेंचं स्मारक होणार आहे.

बाळासाहेबांच्या पत्नी - मीनाताई ठाकरे, ज्यांना 'मां' म्हटलं जायचं त्यांचाही पुतळा या शिवाजी पार्कच्या प्रवेशद्वारापाशी आहे.

शिवसेनेत एकेकाळी युवानेते म्हणून सक्रीय असणाऱ्या राज ठाकरेंनी आपल्या पक्षाची स्थापनाही याच शिवाजी पार्कात केली आणि त्यांच्या 'महाराष्ट्र नवनिर्माण सेने'च्या सभाही याच शिवाजी पार्कात पार पडतात.

ठाकरे कुटुंब आणि शिवाजी पार्क

'द कझिन्स ठाकरे : उद्धव, राज अॅण्ड द शॅडो ऑफ देअर सेनाज' पुस्तकाचे लेखक आणि पत्रकार धवल कुलकर्णी म्हणतात, "प्रबोधनकार ठाकरे दादर परिसरातच रहायचे. नंतर बाळासाहेबांचं कुटुंब दादरहून कलानगरला मातोश्रीवर रहायला गेलं. पण श्रीकांत ठाकरे शिवाजी पार्कला रहायचे. आणि बऱ्याचदा उद्धव ठाकरे काका श्रीकांत यांच्यासोबत असायचे. राज आणि बाळासाहेब जसे जवळ होते, तसेच उद्धव आणि श्रीकांत ठाकरे अतिशय जवळ होते.

उद्धव ठाकरेंना असलेला फोटोग्राफीचा छंद हा काका श्रीकांत ठाकरे यांच्याकडून आलेली आहे. बाळासाहेबांचं लग्नही शिवाजी पार्कजवळच्या महाले - जोशी बिल्डिंगमधल्या घरात झालं होतं. आणि सगळ्याच ठाकरे भावंडाचं, उद्धव ठाकरेंचंही शिक्षण शिवाजी पार्क परिसरातल्या बालमोहन शाळेत झालेलं आहे. हा परिसर आणि ठाकरे यांचं इतकं जवळचं नातं आहे."

शिवाजी पार्कचं शिवतीर्थ कधी झालं?

1925 मध्ये या मैदानाला म्हटलं जायचं 'माहिम पार्क'. त्यानंतर याचं नामकरण शिवाजी पार्क असं करण्यात आलं. लोकवर्गणीतून नंतर इथे शिवाजी महाराजांचा पुतळा उभारण्यात आला. पण या 'शिवाजी पार्क'ला शिवतीर्थ म्हणायला सुरुवात केली आचार्य अत्रेंनी.

संयुक्त महाराष्ट्राच्या आंदोलनात त्यांनी या मैदानाचा शिवतीर्थ असा उल्लेख करायला सुरुवात केल्याचं ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर सांगतात. '

आज शिवतीर्थावर आचार्य अत्रेंची जाहीर सभा' असे बॅनर्स असायचे. शिवसेना सातत्याने या मैदानाचा उल्लेख 'शिवतीर्थ' असा करत आली असली तरी इतर राजकीय पक्षांनी मात्र य़ाचा उल्लेख नेहमीच 'शिवाजी पार्क' असाच केला. यावरूनच परवा संयुक्त पत्रकार परिषदेत शरद पवारांनी उद्धव ठाकरेंना कोपरखळीही मारली. यापूर्वी कधीही शिवतीर्थ न म्हणणाऱ्या पवारांनी, "काय उद्धवजी शिवतीर्थावर ना, बरोबर आहे ना?" असं...


...ेमाची अशीच संकल्पना रुजवतात.

बरीच पुरूष मंडळी पॉर्न बघून सेक्सविषयी एक संकुचित दृष्टिकोन बनवतात, हे तसंच काहीसं आहे. ती समज अपरिपक्व आणि वास्तवापासून खूप दूर असते. कारण सेक्सबद्दही वास्तविक आयुष्यात खूप कमी चर्चा होते.

दिग्दर्शक संदीप रेड्डी यांनी अनुपमा चोप्रा यांना दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं, "संताप सर्वात खरी भावना आहे आणि प्रेमसंबंधात लोकांना आपल्या जोडीदाराला कधीही स्पर्श करण्याचं, चुंबन घेण्याचं, शिव्या देण्याचं आणि मारण्याचं स्वातंत्र्य असतं."

रेड्डी यांचा हा दावा मला मुळातच स्त्रीविर... उर्वरित लेख लिहा:

ळखते ज्यांनी रेड्डी यांच्या संकल्पनेतलं 'अनकन्डीशनल' प्रेम भोगलं आहे. ज्यांना जखमा झाल्या, ज्यांच्यावर अॅसिड टाकून त्यांना जाळण्यात आलं, ज्यांच्या शरीर आणि आत्म्याला वेदना देण्यात आल्या अशा अनेक स्त्रिया आहेत.

प्रेम 'अन्कन्डिशन्ल' किंवा अटींशिवाय असायला नको. यात काही अटी असायलाच हव्या. उदाहरणार्थ- एकमेकांप्रती आदर, सहमती आणि स्पेस. हे नसेल तर प्रेम म्हणजे हिंसाचार सुरू ठेवण्याचं एक कारण आहे.

(बीबीसीच्या संपादकीय धोरणांतर्गत लेखिकेची गोपनीयता जपण्यासाठी त्यांची ओळख जाहीर करण्यात आलेली नाही.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेमींची संतप्त प्रतिक्रिया राज्यभरात दिसून आली.

सहा महिन्यापूर्वी महाविकास आघाडीचं सरकार स्थापन झालं. त्यावेळी आयोजित शपथविधीदरम्यानसुद्धा नवनिर्वाचित मंत्र्यांनी अशाच प्रकारे विविध घोषणा केल्या होत्या.

त्यावेळीसुद्धा याप्रकरणी वाद निर्माण झाला होता. त्यामुळे अशा घटना वारंवार घडू नये, यासाठी राज्यपाल कोश्यारी यांनी याबाबत दिशानिर्देश द्यावेत, अशी विनंती उपराष्ट्रपती आणि लोकसभा अध्यक्षांकडे केली आहे.

सदस्यांनी अशा प्रकारे आपल्या नेत्यांची किंवा आराध्य व्यक्तींची नावे घेतल्यामुळे शपथविधीचं गां... उर्वरित लेख लिहा:

हणाले. ही बातमी ई-सकाळने दिली आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेर पडल्याने झारावर जी परिस्थिती ओढवली, त्यामुळे तिचा राग आपण समजू शकतो.

तिचा राग फक्त ज्यांनी फोटो शेअर केले, त्यांच्यावर नाही. तर या प्रकारानंतर ज्या प्रतिक्रिया आल्या, त्यावरूनही ती नाराज होती.

ऑनलाईन ट्रोलिंग, सहमतीशिवाय फोटो शेअर करणं वगैरे गोष्टींनी ती त्रस्त होती. झाराने हे फोटो पाठवलेच कसे, असा प्रश्न सगळे जण विचारत होते.

कुणी आपल्या पार्टनरला असे फोटो कसं काय पाठवू शकतो, असं विचारलं जाऊ लागलं. पण सध्याच्या काळात असे फोटो पाठवणं साधारण मानलं जातं.

मात्र, समाजात याला मान्यता नसल्या... उर्वरित लेख लिहा:

्रियकराला तिचा मानसिक छळ करायचा असल्याने त्याने हे कृत्य केलं होतं. त्याने माझं अकाऊंट हॅकसुद्धा केलं होतं.

माझ्या कुटुंबीयांनी हा फोटो पाहिला तर काय होईल, हा प्रश्न सर्वप्रथम माझ्या मनात आला. माझ्या मित्रांना या गोष्टी कळतील. हे फोटो सोशल मीडियावर शेअर केले जातील. माझी बदनामी होईल. ही चर्चा माझ्या ऑफिसपर्यंत येईल. यातून मला नोकरीसुद्धा गमवावी लागेल, अशा कित्येक विचारांनी क्लोईच्या मनात थैमान घातलं होतं.

आता पुढे काय करावं, तिला काहीच कळत नव्हतं.

तिला आपल्या आई-वडिलांना याबाबत सांगताना प्रचंड भीती वाटत होती.

ती सांगते, "मला अजूनही आठवतं. त्यादिवशी मी उशिरा घरी आले. माझ्या खोलीत बसून विचार करत होते. आता आयुष्यात काय ठेवलं आहे. माझ्यासोबत जे काही घडलं ते स्वीकारणं माझ्यासाठी कठीण होतं. मी आता पुन्हा कुणावर विश्वास ठेवू शकेन किंवा नाही?"

त्यानंतर क्लोई कित्येक दिवस घराबाहेर पडलीच नाही. अखेर एका मित्राने तिला पबला जाण्यासाठी राजी केलं. पण तिथं मुलांचा एक ग्रुप आला होता. त्यांनी तिच्या स्तनांकडे पाहत कमेंट केली. तिचे फोटो आमच्याकडे आहेत, असं ती मुलं म्हणत होती.

आपल्या खासगी फोटोंचा दुरुपयोग एखाद्या व्यक्तीच्या मानसिक आरोग्यासाठी किती हानीकारक असू शकतो हे लोकांनी समजून घ्यावं, असं क्लोईला वाटतं.

कायदा काय सांगतो?

कोणत्याही व्यक्तीच्या सहमतीशिवाय खासगी फोटो किंवा व्हीडिओ इतरांना पाठवणं हा गुन्हा आहे.

पण हे कृत्य एखाद्या व्यक्तीला लज्जित करण्यासाठी किंवा त्रास देण्यासाठी शेअर करण्यात आलेला हे यामध्ये सिद्ध व्हावं लागतं.

हा कायदा युकेमध्ये 2015 मध्ये आणला होता. त्यासाठी दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवासही होऊ शकतो.

केट आयजॅक नॉट यूअर पॉर्न हे कॅम्पेन चालवतात.

कमर्शिअल पॉर्न व्यावसायिकांनी नियमावली तयार करण्याची मागणी त्या कित्येक दिवसांपासून करत आहेत.

या माध्यमातून कोणाच्याही सहमतीशिवाय इंटरनेटवर अशा प्रकारचे व्हीडिओ किंवा फोटो पसरवणं रोखता येऊ शकतं.

अशा प्रकारच्या कृत्यांविरुद्ध व्यावहारिक स्वरुपात कायदा लागू करणं अत्यंत अवघड आहे. हा फोटो वाईट हेतूने शेअर करण्यात आला, हे तुम्हाला सिद्ध करावं लागतं. खरंतर कोर्टात हे सिद्ध होणं अवघड आहे. या प्रकरणात आरोपीचा बचाव सोपा आहे. माझा वाईट हेतू नव्हता. मित्रांना फक्त दाखवायचं होतं. चुकून शेअर झाले, वगैरे युक्तिवाद बचावासाठी केला जातो.

ज्या व्यक्तींचे अशा...


...ेल आयडी सुरू केला आहे.

महिला आणि बालविकास मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार 2014-2018 मध्ये शी बॉक्समध्ये 191 तक्रारी दाखल झाल्या आहेत.

मात्र चार वर्षांत फक्त 191 तक्रारी? सामाजिक कार्यकर्त्या रंजना कुमारी यावर प्रश्न उपस्थित करतात.

त्या म्हणतात की, त्यापेक्षा जास्त महिला काही दिवसांआधी सुरू झालेल्या मीटू हॅशटॅगच्या अंतर्गत सुरू झालेल्या मोहिमेत बोलत आहेत.

त्या म्हणतात की, महिलांना शी बॉक्सबद्दल काहीही माहिती नाही

स्वातीला शी बॉक्सबद्दल काहीही माहिती नव्हतं. स्वाती म्हणते की तिला याबद्दल माहित... उर्वरित लेख लिहा:

सामाजिक कार्यकर्त्या रंजना कुमारी हा मंत्रिगट म्हणजे धूळफेक असल्याचं सांगतात.

त्या म्हणतात, "या मंत्रिगटाला काही अर्थ नाही. हा मंत्रिगट म्हणजे संपूर्ण प्रकरणाची धग कमी करण्याचा प्रकार आहे. सरकारने महिलांच्या सुरक्षेबाबत जे कायदे केलेत त्याबाबत संवेदनशील नसल्याचं द्योतक आहे. हे सगळं करण्याआधी कायद्याचं स्वरूप सार्वजनिक करायला हवं आणि लोकांचं मत मागायला हवं," असंही त्या पुढे म्हणाल्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेल वी. एस. हॉस्पिटलमध्ये अनेक रुग्ण मुस्लीम आहेत.

प्रोटोकॉल काय सांगतो?

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या निर्देशांनुसार कोव्हिड-19 रुग्णांची 3 प्रकारात विभागणी करता येते.

पहिल्या वर्गात ते रुग्ण आणि संशयित असतात ज्यांची लक्षणं अगदीच सौम्य आहेत. दुसऱ्या वर्गात ते रुग्ण असतात ज्यांची लक्षणं मध्यम स्वरुपाची आहेत.

आणि तिसऱ्या वर्गात गंभीर स्वरुपाची लक्षणं असणारे रुग्ण असतात. रुग्णांना धर्माच्या आधारावर वेगळं ठेवण्याचे कुठलेच निर्देश नाहीत.

गुजरातमध्ये कोरोनाचा फैलाव

बुधवारी ... उर्वरित लेख लिहा:

नीलिमदा या भागांमध्ये आठवडाभरासाठी कडक संचारबंदी लागू करण्यात आली आहे. यामुळे कोरोना संक्रमणाच्या फैलावाला नियंत्रणात आणण्यात मदत होईल. या भागातल्या सर्व जनतेला विनंती आहे की त्यांनी या प्रयत्नात सहकार्य करावं."

अहमदाबाद महानगरपालिकेच्या म्हणण्यानुसार 14 एप्रिलपर्यंत शहरात कोरोनाग्रस्तांची संख्या 346 होती. यातले 200 पेक्षा अधिक रुग्ण वॉल्ड सिटी भागातले होते.

शहरात आतापर्यंत 6,595 लोकांची कोव्हिड-19 चाचणी घेण्यात आली आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेलं जात असे आणि पूरक अन्न म्हणून खाल्लं जात असे. काळ्या गांधीलमाश्यांची उपज घेणं हा ब्लॅकबेरी गोळा करण्यासारखाच कीटकांच्या बाबतीतला प्रकार होता.

पण जपानच्या इतर प्रांतांमध्ये व्यक्ती केवळ घरट्यांची उपज घ्यायचे, तर कुशिहारा व आसपासच्या भागांमधील स्थानिक लोक सामाजिक कामकाज म्हणून सक्रियपणे गांधीलमाश्या शोधायचे आणि मग आपल्या घरांबाहेर त्यांना वाढवायचे. परिणामी, स्थानिक उत्सवांमध्ये हेबो माश्या आहाराला असायच्या. यातूनच स्थानिक संस्कृती व अस्मितेमध्ये गांधीलमाशीच्या शिकाराची प्रथा दृढपणे रुजली.

कु... उर्वरित लेख लिहा:

ासाठी ते एका झाडावर चढत होते. तिथे संयोजकांपैकी नसलेली थोडीच मंडळी होती त्यांच्याशी मी बोलायला गेले. चार वयस्क पुरुष कॅम्पिंग स्टूल घेऊन तिथल्या हिरवळीवर शांतपणे वाट बघत उभे होते. अजून तासभर तरी कार्यक्रम सुरू होण्याची शक्यता नव्हती, पण विक्रीला असणारी घरटी पहिल्यांदा आपल्याला मिळावीत, यासाठी या चौघांना पहिल्या रांगेत जागा पकडायची होती.

त्यांनी स्वतःची जागा निश्चित केल्यानंतर आम्ही महोत्सवातील स्टॉलच्या दिशेने एकत्र चालायला लागलोत. तिथे गांधीलमाश्यांशी निगडीत विविध पदार्थ होते. माझी नजर लावलेल्या चॉकलेट हेबो स्टिकवर खिळली होती, इतक्यात या चौघा वृद्धांपैकी एकाने तळलेल्या गांधीलमाश्यांचं मडकंच आणलं. कुशिहारामधल्या इतर मोजक्या काही वृद्धांप्रमाणे हेदेखील मोठ्या जपानी गांधीलमाशीची (Vespa mandarinia japonica) शिकार करणारे होते. या माश्या प्रचंड आक्रमक असतात व त्यांचा दंश तीव्र दुखण्याला कारणीभूत ठरू शकतो. हे घरातल्या घरात वाढवलेले कीटक नव्हेत.

"तुम्ही गांधीलमाशी खाता, होय ना?" त्याने विचारलं. त्याच्या प्रश्नाचा सूर काहीसा आव्हानात्मक होता.

"खा, खा! मोठी घे!" दुसरा एक जण म्हणाला.

चौघेही आजोबा मोठ्यांदा हसायला लागले. मी मध्यम आकाराची माशी काडी टोचून उचलली आणि शांतपणे खाल्ली. थोडीशी कुरकुरीत आणि खरं सांगायचं तर आणखी हवीहवीशी वाटणारी चव होती. बीअरसोबत चकणा म्हणून खायला अगदी सोयीचा पदार्थ होता हा. त्यातले एक आजोबा लगेच स्टुलावर जाऊन बसले, त्यांच्या सोबत प्यायला कॅन होता आणि चेहऱ्यावर मोठं हास्य होतं.

नंतर लगेचच आम्ही या महोत्सवातला लोकप्रिय पदार्थ- hebo gohei mocha खायला लागलो. यात भाजलेला चिकट भात होता, त्यासोबत मिसो, शेंगदाणा व अर्थातच गांधीलमाश्या यांच्यापासून बनवलेला घट्ट, गोड सॉस होता. यात आधी भारत कालवून घ्यावा लागतो, मग त्यात हेबोच्या अळ्या चेपून घालाव्यात लागतात. हा पदार्थ तयार करायला काही तास लागतात, पण या प्रदेशात कित्येक शतकं उत्सवावेळी हा पदार्थ दिला जातो. काउन्टरपाशी एक लांबच्यालांब रांग जमा झाली.

'हेबो गर्ल्स' असं लिहिलेले एकसारखेच टी-शर्ट घातलेल्या तरुणींचा एक गट हेबो गोहन विकत होता. यात भात व गांधीलमाशी एकत्र कालवलेले असतात. काही वृद्ध महिलांनी महोत्सवातील अन्न शिजवण्यातून माघार घेतल्यावर हा तरुणींचा गट पुढे आला. शेकडो मूठ भात तयार करण्यासाठी या महिला पहाटे चार वाजल्यापासून उठलेल्या होत्या....


...ेलं होतं. आध्यात्माच्याही पलिकडे काहीतरी आहे, असं त्यांना वाटायचं. आम्हाला एक दिवसाचा वेळ द्या, आमच्या मुलींचे पार्थिव इथेच ठेवा, त्या पुन्हा जिवंत होतील, असं ते वारंवार म्हणत आहेत."

"हे सगळे उच्चविद्याविभूषित आहेत. प्राथमिक पुराव्यांवरून मुलींच्या डोक्यात डंबेलने मारून त्यांचा खून करण्यात आला असावा, असा अंदाज आहे. आई मास्टर माइंड स्कूलच्या प्राचार्या आहेत. गेल्या काही दिवसांपासून ते घरात कुणालाच येऊ देत नव्हते. कोव्हिडमुळे लॉकडाऊन लागू झाल्यापासून त्यांनी घरकाम करणाऱ्या बाईलाही घरात घेतलेलं ना... उर्वरित लेख लिहा:

काही दिवसांपासून विचित्र वागत होती आणि छतावरून उडी घेण्याची धमकी देत होती. त्यामुळेच तिच्या आई-वडिलांनी तिला बरं करण्यासाठी घरी पूजा ठेवली होती, असं पोलिसांचं म्हणणं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेलं.

शिवसेनेला पत्रं का मिळाली नाहीत?

अजित पवार यांना याबाबत पत्रकारांनी प्रश्न विचारले. त्यावेळी त्यांनी काँग्रेसचे नेते दिल्ली आणि जयपूरमध्ये असल्यानं त्यांच्याशी चर्चा करणं कठीण होऊन बसल्याचं म्हटलं. एकप्रकारे अजित पवार यांनी पत्र द्यायला काँग्रेसकडूनच उशीर झाल्याचं सूचित करून टाकलं.

तर शिवसेनेला पत्र न देण्याचं कारण देतासा सुशीलकुमार शिंदे यांनी सांगितलं, "काँग्रेसने पत्र द्यायला कुठलाही उशीर केलेला नाही. आम्ही सुरुवातीपासूनच अलर्ट होतो, राष्ट्रवादी काँग्रेसला तुम्ही पत्र दिलं का, असं आ... उर्वरित लेख लिहा:

ारी त्यांच्यावरच आहे. जर काँग्रेस त्यांच्याबरोबर गेली नाही तर काँग्रेसच्या दृष्टीने ते गैरसोयीचं ठरू शकतं," असं सप्तर्षी सांगतात.

बिगर बीजेपी सरकार येणं तिन्ही पक्षांची गरज?

गेल्या काही दिवसांत आपण हे पाहिलं की राज्यातल्या विरोधी पक्षातल्या अनेक नेत्यांच्या पाठीमागे ईडीच्या चौकशीचा ससेमिरा लागला. जर अशा चौकशांना बाहेरच ठेवायचं असेल तर राज्यात भाजपचा मुख्यमंत्री नको, असं शिवसेना-काँग्रेस-राष्ट्रवादी यांना वाटत असावं असा अंदाज सप्तर्षी व्यक्त करतात.

ते सांगतात, "कोणत्याही राज्यात केंद्राला चौकशी लावायची असेल तर त्यासाठी राज्याच्या सहकार्याची आवश्यकता असते. आपली राज्यघटनात्मक रचनाच तशी आहे. त्यामुळे हे तिन्ही पक्ष भाजपला बाहेर ठेवण्यासाठी अजूनही प्रयत्न करतील."

"राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू झाली म्हणजे सारं काही संपलं असं होत नाही. ज्यावेळी 145 आमदारांच्या सह्यांची पक्ष ज्यांच्याकडे असतील ते राज्यपालांकडे जाऊ शकतात," असं सप्तर्षी सांगतात.

"किंवा फ्लोअर टेस्ट झाली आणि तिन्ही पक्ष एकत्र आले तर त्यांचं सरकार स्थापन होऊ शकतं. कॉमन मिनिमम प्रोग्रॅमवर आधारित सरकार स्थापन होऊ शकतं. हे देशाच्या इतिहासात पहिल्यांदाच होत आहे असं नाही. अगदी विरुद्ध विचारसरणीचे पक्ष एकत्र आल्याचं आपण पाहिलं आहे. ( जसं की भाजप आणि पीडीपी - काश्मीरमध्ये) 1967 मध्ये 9 राज्यांमध्ये विविध विचारसरणीच्या पक्षांची सरकारं होती," याची आठवण सप्तर्षी करून देतात.

पुढे काय होऊ शकतं?

जर सत्ता स्थापनेसाठी राष्ट्रवादी-शिवसेना आणि काँग्रेस तयार आहेत तर आता वेळ का लागत आहे असं विचारलं असता ज्येष्ठ पत्रकार अरविंद जोशी सांगतात, "भारतीय जनता पक्षाला दोन दिवस दिले पण त्यांचं सरकार बनू शकलं नाही. राष्ट्रवादी आणि सेनेला मिळूनही दोन दिवस मिळाले पण त्यांचंही सरकार बनू शकलं नाही. त्यांचं संगनमत होण्यासाठी, एकूण खाते वाटप इत्यादी गोष्टींच्या चर्चेसाठी हा वेळ गेला असण्याची शक्यता आहे."

"त्यामुळे आता राष्ट्रपती राजवट लागू झाली आहे. राष्ट्रपती राजवट लागू होणं म्हणजे विधानसभा बरखास्त होणं नाही." असं मत ज्येष्ठ पत्रकार अरविंद जोशी यांनी व्यक्त केलं.

तिन्ही पक्ष एकत्र आले तर शरद पवारांची भूमिका काय राहील?

या बिकट पेचप्रसंगात राष्ट्रवादीचे प्रमुख शरद पवार काय भूमिका बजावतील याकडे सगळ्यांचं लक्ष आहे. शिवसेना आणि काँग्रेसमध्ये संवादाचा सेतू निर्माण...


...ेलं?

या प्रश्नाच्या उत्तराचा शोध घ्यायचा झाल्यास चाईल्ड डेव्हलपमेंट आणि स्कूलिंग रिसर्च या गोष्टींचा सहारा घ्यावा लागेल. शालेय जीवनात मुलींना बहुतांशी वेळा नियमपालनासाठी बक्षीस दिलं जाई आणि मुलांना वर्गात गोंधळ घालणं किंवा आरडाओरडा केला अर्थात नियम तोडला म्हणून शिक्षा होत असते.

समाजात वावरताना दोघांच्या वर्तनातला हा फरक कामाच्या ठिकाणी परावर्तित होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. काटेकोरपणे संघटन आणि नियमांचं पालन करत ध्येयसाध्य करण्याची गरज असणाऱ्या कामकाजाच्या ठिकाणी दोघांमधला हा फरक निश्चतप... उर्वरित लेख लिहा:

समानतेच्या मुद्द्याला हानिकारक ठरू शकतं.

कॉल सेंटरमधली नोकरी म्हटल्यावर ते कोट्यवधीची पैशांची उलाढाल, कर्मचाऱ्यांची अनुपस्थिती, कर्मचाऱ्यांना तडकाफडकी कामावरून काढणं आणि भावनांची गळचेपी या गोष्टींसाठी कुप्रसिद्ध आहे.

बोलताबोलता केव्हाही होऊ शकणारा ग्राहकांचा उद्रेक, लैंगिक छळ (sexual harassment) आणि नेहमीचा शाब्दिक अवमान या गोष्टी एजंटना सतत सोसाव्या लागतात.

अत्यल्प पगार आणि तणावपूर्ण काम, शिवाय अत्यल्प प्रतिष्ठा आणि प्रभाव या घटकांमुळं त्यांचं उपजत कौशल्य हरपू शकतं. शिवाय क्षमता असूनही दुजाभावामुळे पुरुषांना नोकरी मिळायची शक्यता वाढते.

कॉल सेंटरच्या नोकऱ्या मिळत राहणार आहेत. मी संशोधन केलं त्या युरोपमध्ये ही इंडस्ट्री दर वर्षाला १० टक्क्यांनी वाढणार आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील सेवांमध्ये कॉल सेंटरमधील कर्मचाऱ्यांचं महत्त्व वाढणार आहे. कॉल सेंटरच्या कर्मचाऱ्यांमध्ये गुणवैविध्य असेल आणि त्यांचं शोषण न होता त्यांच्या उपजत कौशल्याला वाव दिला गेला जावा. आता कॉल सेंटरमध्ये नवीन भरती करताना सध्याची कार्यपद्धती बदलण्याचं मोठं आवाहन या इंडस्ट्रीसमोर उभं ठाकलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेला लोकसंख्यातज्ज्ञ टोकियोतील एका लॅबमध्ये Custom Products Research Group या गटात काम करतात. त्यांच्या मते जपानमध्ये मिळणारी पेन्शन अत्यल्प असते. त्यावर जगणं अतिशय कठीण आहे.

2016 मध्ये त्यांनी प्रकाशित केलेल्या एका शोधनिबंधात ते स्पष्ट करतात की फक्त आरोग्य, घरभाडं आणि खाण्याच्या खर्चामुळेच तिथले लोक कर्जबाजारी होतील. विशेषत: उत्पन्नाचा दुसरा कोणताच स्रोत नसेल तर.

आधीच्या काळात मुलं पालकांची काळजी घ्यायचे. पण आपल्या मूळ गावी रोजगाराच्या संधी उपलब्ध नसल्यामुळे दुसऱ्या ठिकाणी जावं लागतं आणि पालक... उर्वरित लेख लिहा:

से गुन्हे पुन्हा पुन्हा करण्यासाठी ते प्रवृत्त झाले. तुरुंगात त्यांना मित्रमैत्रिणी मिळतील म्हणूनही ते गुन्हेगारीकडे वळले असतील असाही अंदाज ते व्यक्त करतील.

तोशिओ या जगात एकटे आहेत हे सत्य आहेच. त्यांच्या पालकांचं निधन झालं आहे. त्यांच्या दोन मोठ्या भावांबरोबर त्यांचा कोणताच संबंध नाही. ते तोशिओ यांच्या फोनला प्रतिसादही देत नाही. त्यांच्या दोन माजी बायकांबरोबर काहीही संपर्क नाही. दोघींबरोबरही त्यांचा घटस्फोट झाला आहे. त्यांना तीन मुलंही आहेत.

तोशिओ यांना बायका पोरं असती तर परिस्थिती वेगळी असती का असा प्रश्न मी त्यांना विचारला. माझ्या प्रश्नाला त्यांनी होकारार्थी उत्तर दिलं.

"ते जर मला आधार द्यायला असते तर मी हे सगळं केलं नसतं." तोशिओ सांगतात.

प्रत्यक्ष तुरुंगातील परिस्थिती

जपान सरकारने तुरुंगाची क्षमता वाढवल्याचं निरीक्षण मायकेल न्युमन नोंदवतात. तसंच महिला सुरक्षारक्षकांची संख्याही वाढवली आहे. कारण गेल्या काही काळात महिला गुन्हेगारांची संख्याही झपाट्याने वाढत आहे. तसंच तुरुंगातील लोकांचा वैद्यकीय खर्चही वाढला आहे.

तसंच तिथल्या तुरुंगात आणखी काही बदल झाले आहेत. टोकियोच्या बाहेर फुचू येथे मला दिसलं की तेथील एक तृतीयांश कैदी 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे आहेत.

जपानच्या तुरुंगात परेड असते. परेड आणि आरडाओरडही असते. पण या कवायतीची अंमलबजावणी करणं दिवसेंदिवस कठीण होतंय. प्रत्येक तुकडीत एक-दोन ज्येष्ठ नागरिक होते. एक कुणीतरी कुबड्या घेऊन होता.

तुरुंगातील कैदी वर्गात बसलेले असताना

"आम्हाला इथल्या सोयीसुविधा सुधारायच्या आहेत." असं तुरुंगातील शिक्षण विभागाचे प्रमुख मसाता येझावा सांगतात. "आम्ही जिन्यांवर हात धरायला रेलिंग लावलं आहे. त्यांच्यासाठी विशेष प्रसाधनगृहं बांधली आहेत. वृद्ध गुन्हेगारांसाठी वेगळे वर्ग भरतात."

त्यांनी एक वर्गात दाखवलं. The Reason I was Born, All about the meaning of life या एका लोकप्रिय गाण्याचं कराओके वाजवण्यात आलं. तिथल्या कैद्यांनाही गाण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यात आलं. त्यांच्यापैकी तर काही कैदी खूप भावूक झाले.

"खरं आयुष्य, खरा आनंद तुरुंगाच्या बाहेर आहे, हे दाखवायला आम्ही गातो," यझावा सांगतात. "तरी त्यांना असं वाटतं की तुरुंगातलं आयुष्य चांगलं आहे आणि ते इथेच पुन्हा पुन्हा परत येतात."

पण न्युमन यांच्या मते कोर्टाची फी भरण्यापेक्षा वृद्ध पालकांची काळजी घेणं खिशाला परवडणारं...


...ेला होता, असा दावा करण्यात आला. ही नावं कोर्टात सादरही करण्यात आली.

3 वर्षाची कैद

2012ला पाकिस्तानातून हामिद अन्सारी बेपत्ता झाल्यानंतर पेशावरच्या उच्च न्यायालयात फौजिया यांनी वकिलांच्या माध्यमातून हामिदचा ताबा मिळावा यासाठी हेबस कार्पस याचिका दाखल केली. पाकिस्तानच्या संरक्षण खात्याने हामिद यांना सुरक्षा संस्थांनी ताब्यात घेतलं आहे आणि त्यांच्या विरोधात लष्करी न्यायालयात कारवाई सुरू आहे, अशी माहिती दिली. फेब्रुवारी 2016मध्ये एक लष्करी न्यायालयाने हामिद अन्सारीला हेरगिरीच्या आरोपाखाली 3 वर्षां... उर्वरित लेख लिहा:

ातून जीनत यांची सुटका करण्यात आली असं बेपत्ता व्यक्तींसाठीच्या आयोगाचे प्रमुख न्यायाधीश जावेद इक्बाल यांनी सांगितलं.

सुटका झाल्यानंतर जीनत आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी कोणतंही भाष्य केलेलं नाही. प्रसारमाध्यमांशी बातचीत केलेली नाही.

हामिद यांची सुटका

हामिद अन्सारी यांची तीन वर्षांची शिक्षा 16 डिसेंबरला पूर्ण झाली. या दिवसानंतर त्यांना अटकेत ठेवण्याचा अधिकार प्रशासनाला नाही.

हामिद यांच्या शिक्षेचा कालावधी 16 डिसेंबरला संपणार असल्याने त्यांच्या मायदेशी परतण्यासंदर्भातील कागदपत्रांची पूर्तता प्राधान्याने करावी अशी याचिका हामिद यांचे वकील काजी महमूद अन्वर यांनी दाखल केली होती. जेणे करून हामिद यांना अडथळ्यांविना भारतात परतता येईल.

हामिद यांच्या आईवडिलांनी लिहिलेलं पत्र

या याचिकेवर पेशावर उच्च न्यायालयाने आदेश देताना पाकिस्तान सरकारला नोटीस देत सुटकेची कागदपत्रं तयार करण्याचे आदेश दिले होते. तुरुंगातून सुटका झाल्यानंतर भारत-पाकिस्तान कराराअंतर्गत त्याच दिवशी वाघा बॉर्डरवर हामिद यांना भारतीय अधिकाऱ्यांच्या हवाली करावे अशा सूचना देण्यात आल्या होत्या.

काजी महमूद यांच्या मते गेल्या शनिवारी मरदान जेलचे अधीक्षक आणि लष्कराच्या दोन गुप्तचर अधिकाऱ्यांची भेट झाली. त्यानंतर हामिद यांच्या सुटकेसंदर्भात आणखी एक याचिका पेशावर उच्च न्यायालयात दाखल करण्यात आली.

लष्करी गुप्तचर यंत्रणांकडून अनुमती मिळाल्यानंतर हामिद यांच्या परतीच्या प्रवासासंदर्भात कागदपत्रांची पूर्तता करण्यासाठी भारतीय दूतावासाशी संपर्क करण्यात आला असं पाकिस्तान सरकारने उच्च न्यायालयाला सांगितलं.

हामिद यांच्या सुटकेसाठी त्यांच्या आईवडिलांनी प्रचंड प्रयत्न केले.

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यादरम्यान कैद्यांच्या अदलाबदलीसाठी 2008 मध्ये एक करार झाला होता. शिक्षेचा कालावधी पूर्ण करणाऱ्या कैद्यांना वाघा बॉर्डरवर समोरच्या अधिकाऱ्यांकडे सोपवलं जातं. एखाद्या कैद्याचे परतीची कागदपत्रं तयार नसतील तर एका महिन्याच्या आत सगळ्या कागदपत्रांची पूर्तता करण्यात येते.

हामिद अन्सारी यांची कागदपत्रं तयार असल्याने त्यांच्या सुटकेचा मार्ग मोकळा झाला.

सुटकेसाठी आतूर हामिद अन्सारी

''दोन्ही देशांच्या सरकारांनी हमीद यांच्या प्रकरणाकडे मानवाधिकारांच्या दृष्टीने बघावं. करतारपूर कॉरिडॉरची निर्मिती करण्यात आली. दोन्ही देशातले दुरावलेले संबंध थोडं निवळताना दिसत आहेत. मानवतेच्या...


...ेली. या तरुणाला ऑनलाईन फ्रॉडमध्ये 18 लाख रुपयांचा गंडा घालण्यात आला होता.

पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार त्यांनी 6 महिने या प्रकरणाचा तपास केला आणि त्यानंतर या कॉल सेंटरचं लोकेशन शोधून काढलं. शिवाय आयपी अॅड्रेस, व्हॉट्सअॅप डेटा आणि फोन कॉल्सचीही माहिती घेण्यात आली. ही वेबसाईट 'Go Daddy'च्या डोमेनवर रजिस्टर होती.

कोलकात्यातील अलीपूरमध्ये पोलिसांनी छापा टाकला.

पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार अटक करण्यात आलेल्या मुलींपैकी अनेकींनी महाविद्यालयीन शिक्षणही पूर्ण केलेलं नव्हतं.

विशाखापट्टणम पोलिस... उर्वरित लेख लिहा:

्ये एका पोलीस अधिकाऱ्याने सांगितलं, "या नेटवर्कचं जाळं देशभरात पसरलं आहे. यातून हजारो लोकांना कोट्यवधींचा गंडा घालण्यात आल्याचा अंदाज आहे. प्रकरणाची चौकशी सुरू आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेल्या एका मुलाखतीत ते म्हणाले होते, "मी खूप सुदैवी आहे की मला वंशवादाचा फारसा सामना करावा लागलेला नाही. मात्र, एक घटना माझ्या मनातून जात नाही."

"मी माझ्या धाकट्या बहीण-भावासोबत बाहेर गेलो होतो. मी तेव्हा लहान होतो. कदाचित 15-17 वर्षांचा असेल आम्ही एका फास्ट फूट रेस्टोरंटमध्ये गेलो आणि मी त्यांना सांभाळत होतो. काही लोक तिथे बसले होते आणि पहिल्यांदाच वाईट शब्दांचा सामना केले. तो एक 'पी' शब्द होता."

मात्र, आजच्या ब्रिटनमध्ये त्याची कल्पनाही करता येत नसल्याचंही ते सांगतात.

साजिद जाविद यांचे पंतप्... उर्वरित लेख लिहा:

श्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेल्या नाही. मात्र, आहे ती परिस्थिती कायम ठेवण्यासाठी लाईन ऑफ अॅक्च्युअल कंट्रोल म्हणजेच प्रत्यक्ष सीमारेषा ही संज्ञा वापरली गेली. मात्र, ही सीमारेषा निश्चित नाही. दोन्ही देश वेगवेगळ्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा दाखवत असतात.

भारत आणि चिनी सैनिक

या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर अनेक हिमनद्या, बर्फाचं वाळवंट, डोंगर आणि नद्या आहेत. प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवरच्या अनेक भागातून बऱ्याचदा भारत-चीन जवानांच्या चकमकीच्या बातम्या येत असतात.

पँगॉन्ग त्सो तलाव

134 किमी लांब पँगॉन्ग त्सो तलाव हिमालयात समुद्रसपाट... उर्वरित लेख लिहा:

लेल्या एका करारात दोन्ही राष्ट्रांनी प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा मान्य करण्याचं आणि त्या भागात कुठलंही बांधकाम न करण्याचं मान्य केलं आहे. मात्र, चीनने आपल्याकडच्या भागात याआधीच आवश्यक सैन्य उभारणी केली आहे आणि आता मात्र आहे ती परिस्थिती कायम ठेवावी, असं चीनचं म्हणणं आहे. मात्र, आपली बाजूही बळकट करण्यासाठी भारतालाही लष्करी बांधकाम करायचं आहे.

डोकलाम

2017 साली डोकलामवरून भारत आणि चीन यांच्यात बराच वाद झाला होता. 70-80 दिवस हा वाद पेटला होता. अखेर चर्चेतून त्यावर तोडगा काढण्यात आला होता.

डोकलामच्या पठारी भागात चीनने रस्ता बांधण्याचं काम सुरू केलं होतं. त्याला भारताने विरोध केल्यामुळे हा वाद पेटला होता.

चिनी सैनिक

डोकलाम खरंतर चीन आणि भूटान या दोन देशातल्या वाद आहे. मात्र, हा भूभाग सिक्कीमच्या सीमेजवळ आहे आणि हा ट्राय-जंक्शन प्वाईंट आहे. भूटान आणि चीन दोन्ही या भागावर आपला हक्का सांगतात. भारत भूटाच्या दाव्याचं समर्थन करतो.

हा भूभाग सामरिकदृष्ट्याही महत्त्वाचा आहे. चीनने डोकलाममध्ये रस्ता बांधला असता तर ईशान्य भारताला देशाशी जोडणाऱ्या 20 किमीच्या चिकन्स नेक या मार्गापर्यंत पोहोचणं चीनसाठी सुलभ झालं असतं. तशा परिस्थितीत हा मार्ग बंद करून चीनने ईशान्य भारत ताब्यात घेण्याचा प्रयत्नही केला असता, अशी चिंता भारताला होती.

तसंच भारतीय लष्करातल्या तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, डोकलामच्या जवळ असणाऱ्या सिक्कीममधून भारत चीनच्या कुठल्याही प्रयत्नांना हाणून पाडू शकतो. शिवाय सीमेवर हिमालयात हाच एकमेव असा भूभाग आहे ज्याचं भौगोलिकदृष्ट्या भारतीय लष्कराला चांगलं ज्ञान आहे. हा भाग उंचावर असल्याने त्याचा भारताला फायदा आहे. तर चीनी सैन्य भारत आणि भूटान यांच्यात अडकू शकते.

तवांग

अरुणाचल प्रदेशातल्या तवांग भागावर कायमच चीनचा डोळा राहिला आहे.

तवांग तिबेटच्या भाग असल्याचं चीनचं म्हणणं आहे. तवांग आणि तिबेटमध्ये बरंच सांस्कृतिक साम्य आहे आणि तवांग बौद्धांचं मुख्य धार्मिक ठिकाण असल्याचं चीनच म्हणणं आहे.

त्यामुळेच तवांगवर ताबा मिळवून बौद्धांच्या प्रमुख धार्मिक स्थळांवर ताबा मिळवण्याचा चीनचा प्रयत्न असल्याचं म्हटलं जातं.

दलाई लामा यांनी तवांगच्या मॉनेस्ट्रीचा दौरा केला, त्यावेळी चीनने याचा जोरदार विरोध केला होता.

1914 साली ब्रिटीश भारत आणि तिबेट यांच्या प्रतिनिधींमध्ये करार झाला होता. त्यावेळी अरुणाचल प्रदेशातल्या उत्तरेकडचा तवांग...


...ेल्या राजकारणी

प्रतिभा पाटलांमधील राजकीय गुण हेरले ते महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांनी. प्रतिभा पाटलांच्या राजकीय प्रवेशासही यशवंतराव चव्हाण कारणीभूत होते, असं म्हटलं तरी अतिशयोक्ति ठरणार नाही.

प्रतिभा पाटलांच्या संकेतस्थळावरच यासंदर्भात एक किस्सा आहे. जळगाव जिल्ह्यातील चाळीसगावात पार पडलेल्या राजपूत समाजाच्या मेळाव्यात प्रतिभा पाटील यांचं एक भाषण झालं. या कार्यक्रमाला यशवंतराव चव्हाण उपस्थित होते.

राज्यशास्त्र, अर्थशास्त्र अशा विषयात एमए केलेल्या प्रतिभा पाटलांच्या अभ्या... उर्वरित लेख लिहा:

यांचं लग्न झालं. त्यांचा मुलगा रावसाहेब शेखावत आमदार होते.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेळ यायचा त्यांचा काहीही विचार नाही.

"मी आयुष्यभर पोलिसच राहीन आणि पोलीस अधिकारी म्हणूनच निवृत्त होईन."

मॉडेलिंगच्या छंदामुळे लोक पोलीस अधिकारी म्हणून सिरीयसली घेत नाहीत असं वाटलं का?

महिलांना अनेकदा कमी लेखलं जातं, एखादी महिला दिसायला सुंदर नसेल, छान कपडे घालत नसेल किंवा मेक-अप करत नसेल तर 'बहनजी' म्हणून हिणवलं जातं तर एखादी महिला आपल्या दिसण्याकडे विशेष लक्ष देत असेल तर 'हिला काय काम जमणार, नुस्ती बाहुली आहे,' म्हणत अपमान केला जातो.

अशावेळेस एक पोलीस अधिकारी आणि मॉडेल, सौदर्यवती या दोन भूमि... उर्वरित लेख लिहा:

घरात दिसते. त्यामुळे पोलीस सून म्हटलं की ते घाबरतात आणि नको म्हणतात."

पल्लवी जाधव यांनी आपल्या कारकिर्दीत अनेक महिलांना न्याय मिळवून दिला आहे आणि पुढेही महिलांच्या हक्कासाठी त्यांना काम करायचं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...ेळाव्यात जाहीर केलं.

त्यांचे बंधू विशाल पाटील यांनी मात्र आपल्याकडे उमेदवारीसाठी अजूनही 10 दिवस शिल्लक आहेत. त्यानंतर काही निर्णय झाला नाही तर अपक्ष निवडणूक लढवायची की नाही, याचा निर्णय जेव्हाचा तेव्हा घेऊ, असं ते रविवारी पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले.

सांगली लोकसभा मतदारसंघ हा स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेसाठी सोडला जाईल, अशी चर्चा आहे. तर काँग्रेसमधील स्थानिक नेत्यांनी याला विरोध केला आहे.

"जर प्रतीक पाटील काँग्रेस सोडत असतील तर ती काँग्रेसची एक प्रकारे सुटकाच म्हणावी लागेल," अशी प्रतिक्रिया 'ल... उर्वरित लेख लिहा:

दादांच्या वारसदारांना समजून घेता आल्या नाहीत, असंही भोसले म्हणाले.

गट जिवंत ठेवण्यासाठीची खेळी?

विशाल पाटील आणि मदन पाटील यांच्या पत्नी जयश्री पाटील सांगली विधानसभा निवडणूक लढवण्यास इच्छुक आहेत तर लोकसभा निवडणुकीसाठी प्रतीक पाटील यांना काँग्रेसची उमेदवारी मिळणार नाही, हे स्पष्ट होतं. पण आता जर दावा सोडला तर नंतर काही मिळणार नाही, या भावनेतून प्रतीक पाटील यांनी खेळलेली ही खेळी असू शकते, अशी प्रतिक्रिया काँग्रेसशी संबंधित एका व्यक्तीने दिली.

सांगलीच्या काँग्रेसमध्ये मदन पाटील यांच्या निधनानंतर आमदार विश्वजीत कदम आणि मोहन कदम यांचा गट अधिक प्रबळ झाल्याचं त्यांनी सांगितलं.

दादा घराणे आणि दादाविरोधक

जनता पक्षाच्या राजवटीत काँग्रेसविरोधी वातावरणात काँग्रेसच्या बाजूने राहिलेले दादा काँग्रेस नेतृत्वाशी मतभेद झाल्यानंतर  रेड्डी काँग्रेससोबत राहिले. 1978ला रेड्डी काँग्रेस आणि इंदिरा काँग्रेस असे संयुक्त आघाडीचे सरकार सत्तेत आले होते.

पण मंत्रिमंडळातील सहकारी शरद पवार यांनी बंडखोरी केल्याने वसंतदादांचे सरकार कोसळले. त्यातून वसंतदादा विरुद्ध यशवंतराव चव्हाण, शरद पवार, राजारामबापू पाटील असा संघर्ष महाराष्ट्राने पाहिला आहे. हा संघर्ष पुढच्या पिढ्यांतही दिसला.

सांगलीच्या राजकारणात आजही हे प्रवाह ठळक दिसतात. राजारामबापू पाटील यांचे पुत्र जयंत पाटील राष्ट्रवादीचे प्रदेशाध्यक्ष आहेत. त्यांचा दादा कुटुंबीयांशी झालेला टोकाचा संघर्ष जिल्ह्याने पाहिलेला आहे.

2008 साली सांगली कुपवाड, मिरज महापालिकेत मदन पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील काँग्रेसचा पराभव जयंत पाटील यांनी केला होता. त्यासाठी जयंत पाटील यांनी सर्व विरोधी पक्षांची मोट बांधली होती, यात भाजप आणि शिवसेनाही सहभागी झाली होती.

2013 ला मदन पाटील यांनी एकहाती महापालिका जिंकली होती. त्यानंतर 2018ला मात्र भाजपने महापालिकेत सत्ता मिळवली आहे.

जिल्ह्यातील वसंतदादा विरुद्ध वसंतदादा विरोधक हा टोकाचा संघर्ष, हा पदरही या राजकीय घडामोडींमागे आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेळी याबाबत बोलताना संजय राऊत म्हणाले होते.

बहुमतापेक्षाही जास्त आकडे असलेल्या भाजपसमोर आपलं आव्हान टिकवून ठेवण्याचं आव्हान त्यावेळी शिवसेनेसमोर होतं आणि पुन्हा एकदा उद्धव ठाकरे यांच्या अयोध्या दौऱ्याची घोषणा झाली.

त्यातच हिंदुत्व, राम मंदिर तसंच इतर विषयांवरून भाजपवर टीका केल्यानंतर शिवसेनेनं भाजपसोबतच युती केली होती. या भूमिकेवरून शिवसेनेला खूप ट्रोल करण्यात आलं होतं. राम मंदिराच्या प्रश्नाचं केवळ राजकारणच केलं का, असा प्रश्न उपस्थित केला गेला. त्यातच महाराष्ट्रात विधानसभा निवडणुका तोंडावर ... उर्वरित लेख लिहा:

कारनं स्थापन केली आहे.

त्यातच सुप्रीम कोर्टानं अयोध्येचा निकाल दिल्यानं मंदिर बनण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. परिणामी या मुद्द्यावरून भाजपला खिंडीत गाठता येणं किंवा त्यांचं तोंड बंद करता येणं शक्य नाही.

मग काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेस बरोबर सत्ता स्थापन केल्यानंतरही आपण हिंदुत्वाला विसरलेलो नाही हे दाखवण्याची संधी या दौऱ्यातूनच मिळू शकते.

अर्थात अयोध्येचा निकाल (9 नोव्हेंबर 2019) लागल्यानंतरच उद्धव ठाकरे यांनी पुन्हा एकदा रामाच्या दर्शनाला जाणार असल्याचं जाहीर केलं होतं. पण त्याच दरम्यानच्या काळात त्यांची काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसबरोबर राज्यात सत्ता स्थापनेसाठी पडद्यामागून चर्चा सुरू होती. ( राज्यात 24 ऑक्टोबररोजी विधानसभा निवडणुकांचे निकाल लागले होते.)

श्रेयासाठी तीन दौरे?

"राम मंदिराचं आंदोलन फक्त आरएसएस, विहिंप आणि भाजपचं नव्हतं तर शिवसेनेनंही या आंदोलनात सहभाग घेतला होता. बाळसाहेब ठाकरेंची तीच भूमिका होती. त्याची लोकांना आठवण करून देण्यासाठीच उद्धव ठाकरे सतत अयोध्येला येत आहेत," असं ज्येष्ठ पत्रकार रामदत्त त्रिपाठी यांना वाटतं.

रामदत्त त्रिपाठी गेल्या अनेक वर्षांपासून अयोध्या मुद्द्याचं वार्तांकन करत आहेत.

बाळासाहेब ठाकरे कधी अयोध्येला आले नव्हते. पण त्यावेळी भाजप त्यांचा सहकारी पक्ष होता. आता मात्र भाजप शिवसेनेचा प्रतिस्पर्धी पक्ष आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रातला त्यांचा हिंदुत्ववादी समर्थक पूर्णपणे भाजपमध्ये जाऊ नये याची सध्या उद्धव ठाकरे यांना चिंता आहे. तसंच उद्या जेव्हा राम मंदिर बनेल तेव्हा त्याचं श्रेय शिवसेनेला सुद्धा मिळालं म्हणून ते सतत अयोध्येला येत आहेत, असं कारण त्रिपाठी उद्धव ठाकरे यांच्या तिन्ही दौऱ्यांच्या मागे सांगतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेळी रशियाची दुरावस्था झालेली. रशियाचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष बोरीस येल्त्सिन हे नेहमी मद्यधुंद अवस्थेत असायचे आणि कामाकडे त्यांचे फारसे लक्ष नसे.

सेनिया सोबचॅक, पुतिन आणि नारुसोव्हा

येल्त्सिन यांच्या आजूबाजूला असलेल्या लोकांनी विचार केला की आपण येल्त्सिन यांचा राजकीय वारस म्हणून पुतिन यांची निवड करू. कारण त्यावेळी पुतिन यांच्याबद्दल कुणालाच फारसं काही माहीत नव्हतं आणि पुतिन यांची प्रतिमा अगदी उजळ होती.

पुतिन हे राष्ट्राध्यक्षपदाचे उमेदवार म्हणून उभे राहिले. त्यांच्या निवडणुकीचा प्रचार सुरू... उर्वरित लेख लिहा:

भरासाठी मानलं की सोबचॅक यांची हत्या झाली, तर त्यामागे काय कारण असेल? पुतिन यांच्यावर ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न करत असताना, त्यांचे प्राण गेले असावेत असं समजणाऱ्यांचा एक गट आहे. अर्थात हा केवळ संशय आहे. पण मी यावर आता विचार करतोय.

मी नारुसोव्हा यांना विचारलं, "तुम्ही तुमच्या पतींचे पोस्टमार्टम व्हावे अशी मागणी केली होती. त्याचं काय झालं?"

नारुसोव्हा यांनी वैद्यकीय तपासणी करून घेतली होती पण हा अहवाल त्यांनी कधीच जाहीर केला नाही. त्यांनी या अहवालाची कागदपत्रं रशियाबाहेर एका सुरक्षित ठिकाणी लपवून ठेवली आहेत. या कागदपत्रांबाबत आपल्याला काही बोलायचं नाही असं त्या वारंवार सांगतात.

व्लादिमीर पुतिन

मी त्यांना फार आग्रह केला. मी त्यांना म्हणालो, "असं वाटतंय तुमच्याकडे एखादी इन्श्युरन्स पॉलिसी आहे?"

"तुम्ही या गोष्टीकडे तसंही पाहू शकतात," असं त्या म्हणतात.

"तुम्हाला कशाची भीती वाटते का? असं मी त्यांना विचारलं, तुमचं किंवा तुमच्या मुलीच्या जीवाचं बरंवाईट होईल असं तुम्हाला वाटतं का?"

काही क्षणासाठी त्या थांबल्या आणि म्हणाल्या...

"या देशात राहणं खूप भीतीदायक आहे, आणि जेव्हा तुम्ही इथल्या व्यवस्थेच्या विरोधात असतात तेव्हा तर ती भीती अधिकच वाढते.... हो खरं आहे मला भीती वाटते... "

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेळी सुमारे 140  ग्रॅम इतकं आहे.

दुसरी चिंता पाऱ्याशी संबंधित आहे. हा न्यूरोटॉक्सिन प्रकारातला घटक नाळेमधून जाऊन बाळाच्या वाढीवर परिणाम करू शकतो.

पारा शरीरात जाणं आणि कर्करोग, मधुमेह व हृदयविकार होणं यांच्यात असंख्य दुवे आहेत. भाज्यांसारख्या इतर अन्नपदार्थांमध्येही पारा आढळत असला, तरी एका सर्वेक्षणातील 78 टक्के सहभागी लोकांच्या शरीरात माशांमधून व समुद्री खाद्यातून पारा आल्याचे आढळले होते.

माशांमध्ये पाऱ्याची पातळी इतकी जास्त असते की अमेरिकेच्या अन्न व औषधं प्रशासनाने गरोदर लोकांना काही लोकप्र... उर्वरित लेख लिहा:

ओमेगा-3 प्रकारच्या मेदाम्लांचा समावेश असतो.

ओमेगा-3 चे वनस्पतींशी संबंधित काही स्त्रोत म्हणजे अंबाडीच्या बिया व अक्रोड- ते तिसळ्या प्रकारच्या एएलएने संपन्न असतात. वनस्पतींपासून मिळणाऱ्या ओमेगा-3 मेदाम्लांनी होणारे आरोग्यविषयक लाभ आणि ईपीए व डीएचए यांच्यामुळे होणारे लाभ समतुल्य असतात, असा निष्कर्ष 2014 सालच्या एका अभ्यासात काढण्यात आला होता, पण त्याला आधार देणारं संशोधन अजून झालेलं नाही. परंतु, शेवाळातून मिळणारे पूरक घटक व खाण्यायोग्य समुद्री शेवाळ यांमध्ये ईपीए व डीएचए दोन्ही आढळतात.

"मानवी चयापचय क्रियेमध्ये ईपीए व डीएचए या दोन्हींच्या अनेक महत्त्वाच्या भूमिका असतात, पण हे घटक आपण आपल्या शरीरातच पुरेशा परिणामकारकतेने निर्माण करू शकत नाही, त्यामुळे आपल्या आहारामध्ये त्यांना जागा करून देणं खरोखरच महत्त्वाचं आहे," असं नेपियर सांगतात.

आपला मेंदू, दृष्टिपटल व इतर विशेष तंतूंमध्ये डीएचए मुबलक आढळतं. ईपीएसोबत डीएचए हे मेदाम्ल शरीरातील जळजळीशी लढायला उपयुक्त ठरतं. ही जळजळ हृदयविकार, कर्करोग व मधुमेह यांची जोखीम वाढवणारी असते.

"समुद्री ओमेगा-3चे शरीरावरील परिणाम कोणते आहेत, हे दाखवणारी लोकसंख्याधारित आकडेवारी सातत्यपूर्ण व सक्षम आहे. ईपीए व डीएचए यांचं जास्त सेवन करणाऱ्या लोकांमध्ये हृदयविकारासारखे आजार आढळण्याची व त्यात त्यांचा मृत्यू होण्याची शक्यता कमी असते," असं इंग्लंडमधील साउदम्प्टन विद्यापीठातील मानवविकास व आरोग्य विभागाचे प्रमुख फिलिप काल्डर म्हणतात.

ओमेगा-3 मिळवत असतानाच पाऱ्यापासून होणारा धोका टाळण्याचा एक मार्ग म्हणजे मत्सतेलाचा पूरक अन्न म्हणून वापर करावा. परंतु, ओमेगा-3 पूरक अन्नाचे आरोग्यावर कोणकोणते परिणाम होतात, यासंबंधी जागतिक आरोग्य संघटनेच्या वतीने अलीकडेच संशोधन करण्यात आलं, त्यानुसार तेलकट मासा खाण्यासारखा परिणाम अशा पूरक खाद्यातून होत नाही.

"आपली शरीरामध्ये विशिष्ट पोषक पदार्थाच्या किंवा घटकाच्या एका तुकड्यावर नव्हे, तर संपूर्ण अन्नावर चयापचय क्रिया पार पडते," असं नेपियर सांगतात.

"याचा आपल्या तब्येतीवर खूपच लहानसा लाभदायक परिणाम होतो, असं आम्हाला आढळलं. उदाहरणार्थ, हृदयविकाराने मरण येण्याचा धोका कमी होतो," असं ईस्ट अँग्लिआ विद्यापीठातील प्रपाठक व जागतिक आरोग्य संघटनेच्या उपरोक्त अभ्यासातील एक संशोधक ली हूपर सांगतात.

सुमारे 334 लोकांनी चार ते पाच वर्षं ओमेगा-3 पूरक खाद्याचं सेवन केलं, तर...


...ेव सिंग यांना लिहलेल्या पत्रात याचे निर्देश मिळतात.

जुनागड संस्थानाच्या प्रकरणानंतर सरदार पटेल यांची भूमिका बदलली.

सरदार यांनी पत्रात लिहलं होतं की, काश्मीर जर इतर कुठल्या देशाचं अधिपत्य स्वीकारत असेल तर ते ही बाब स्वीकारण्यास तयार आहेत.

तथापी याच पुस्तकात गांधी हे पण म्हणतात की, पाकिस्तानबरोबर जाण्याविषयी जुनागडच्या नवाबांची विनंती पाकिस्ताननं स्वीकारली असल्याचं जेव्हा सरदार पटेल यांना कळालं, तेव्हा सरदार पटेल यांचं काश्मीरविषयीचं मत बदललं.

आणि नेहरूंना राग आला

सरदार यांच्या बदललेल्या भूमि... उर्वरित लेख लिहा:

षयात प्रवेश केला. आणि त्यानंतर सरदार पटेल यांनी काश्मीरप्रती आपली भूमिका स्पष्ट केली."

अर्धसत्य आणि राजकारण

वरिष्ठ पत्रकार हरी देसाई यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "सुरुवातीच्या टप्प्यात काश्मीर जर पाकिस्तानबरोबर जाणार असेल तर सरदार पटेल यांना कुठलीच हरकत नव्हती. अनेक कागदपत्रांमध्ये याचा उल्लेख आढळतो."

"जून 1947मध्ये सरदार यांनी काश्मीरच्या महाराजांना एक पत्र लिहलं होतं, काश्मीर जर पाकिस्तानबरोबर जाणार असेल तर भारत त्याला विरोध करणार नाही. पण महाराजा यांना दोन्ही देशांपैकी कुठल्या देशात विलीन व्हायचं याचा निर्णय 15 ऑगस्टच्या आधी घ्यावा लागेल."

उर्वीश कोठारी म्हणतात, "इतिहासातील या घडामोडींची कागदपत्रं उपलब्ध आहेत. तथापी त्यावेळेस घेतलेले निर्णय हे त्या वेळच्या परिस्थितीवर जास्त करून अवलंबून होते."

कोठारी पुढे म्हणतात, "पण राजकारणी हे आपल्याला फक्त अर्धसत्य सांगून राजकारण करत असतात."

"सरदार किंवा नेहरू यांच्या निर्णयांची समीक्षा ही चौकस बुद्धीनं केली गेली पाहीजे. आपण त्यांच्या हेतूवर कदापीही शंका घेतली नाही पाहिजे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेवर CPIMची मुसंडी

#केरळच्या चेंगान्नूर मतदारसंघातल्या पोटनिवडणूक निकालाचा कल स्पष्ट होऊ लागला आहे. मतमोजणीच्या पहिल्या काही फेऱ्यांमध्ये CPIMने 14229 मतांनी आघाडी घेतली आहे.

सकाळी 11.40 - कर्नाटकातील एका जागेवर काँग्रेस आघाडीवर

#कर्नाटकातल्या राजराजेश्वरी नगर मतदारसंघात झालेल्या पोटनिवडणुकीत काँग्रेसच्या उमेदवारानं 46218 मतांची आघाडी घेतली आहे.

सकाळी 11.35 - पालघरमध्ये भाजपच्या गावितांना 17 हजारांची आघाडी

#पालघर : मतमोजणीच्या नवव्या फेरीनंतर भाजपचे राजेंद्र गावित यांनी 17843 मतांची आघाडी घे... उर्वरित लेख लिहा:

्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेवर गोळेगाव आहे. गावात प्रवेश करतानाच दूरवरून कोरडाठाक पडलेला तलाव नजरेस पडतो. याच तलावाच्या पात्रात हातपंपावर काही महिला कपडे धुताना दिसतात. थोडं पुढे एका विहिरीवर हेच चित्र.

गावाला मिळणारं टँकरचं पाणी या विहिरीत आणून टाकलं जातं. याच ठिकाणी झुंबरबाई धोंदे भेटल्या. "इथं पाण्याचा फार त्रास आहे. दवाखान्यात नेलं तरी हातपाय गळून जातात," त्या तक्रार करतात.

"पाणी एकदम चिकट असतं. या पाण्याने हगवण लागते. गोळेगावात पुष्कळ जणांना हा त्रास आहे. काहीतरी करा. आम्ही मरायला लागलो."

विहीरींमध्ये टँकरने पाणी ... उर्वरित लेख लिहा:

ा.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेवलं होतं.

सोव्हिएत संघ रासायनिक हत्यारांचा वापर करत आहे वा नाही यावरही CIA स्थलांतरित पक्ष्यांच्या मदतीने लक्ष ठेवायची.

कुत्र्यांनाही अशाच प्रकारचं प्रशिक्षण देण्यात येई. पण याविषयीची आणखी माहिती उपलब्ध नाही. 'एकॉस्टिक किटी' नावाच्या मोहीमेमध्ये एका मांजरीवर एक असं उपकरण लावण्यात आलं होतं जे आवाज ऐकून रेकॉर्ड करू शकत असे असं एका जुन्या रिपोर्टमध्ये म्हटलंय.

दुसऱ्या देशांच्या बंदरांवर पाळत ठेवण्यासाठी सीआयएने डॉल्फिन्सचा वापर केल्याचा उल्लेख 1960च्या फाईल्समध्ये आहे. पश्चिम फ्लोरिडामध्ये ड... उर्वरित लेख लिहा:

होता. जर कोणाला त्यांच्यावर संशय आला, आणि त्यांनी कबुतरांना ठार मारलं तर संपूर्ण मोहीमेत उलथापालथ झाली असती.

या कबुतरांना अतिशय गुप्त पद्धतीने सोव्हिएत संघात सोडण्यात येत असे. जहाजातून लपवून त्यांना मॉस्कोला नेण्यात येईल. त्यानंतर या कबुतरांना कोणाच्यातरी कोटखाली लपवून किंवा कोणत्यातरी कारच्या टपात भोक करून बाहेर सोडण्यात येई.

चालत्या गाडीच्या खिडकीतूनही कबुतरांना बाहेर सोडण्याचा प्रयत्नही केला जात असे. यानंतर हे कबुतर आपल्या टार्गेटजवळ जाई आणि तिथलं काम पूर्ण झाल्यानंतर त्याला शिकवल्याप्रमाणे आपल्या घरी परते.

लेनिनग्राडमध्ये समुद्री जहाजांच्या समूहाला लक्ष्य करण्यात आल्याचं सप्टेंबर 1976मधल्या एका मेमोमध्ये म्हटलं आहे. इथे सगळ्यात आधुनिक सोव्हिएत पाणबुड्या तयार करण्यात येत.

पण या 'हेर' कबुतरांनी CIAला किती गुप्त माहिती दिली आणि याने सीआयएचा किती फायदा झाला, हे सगळं मात्र अजूनही एक मोठं रहस्य आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेवी यांची मुलगी पूजा सांगत होती, "जितेंद्र थोडंफारच बोलू शकत होता. ज्याच्यासोबत भांडण झालं होतं त्याचंच नाव तो घेत होता. त्याला बोलता येत नव्हतं. पण, तो बोलण्याचा प्रयत्न करत होता. काय बोलतोय, ते फार काही कळत नव्हतं."

ती सांगते, "जितेंद्रला घराबाहेर कोण सोडून गेलं, माहिती नाही. त्याची बाईक जवळच उभी होती. बाईकची किल्ली त्याच्या खिशात होती."

तपासाचे आदेश

घटनेच्या नऊ दिवसांनंतर हॉस्पिटलमध्ये जितेंद्रचा मृत्यू झाला. भाऊ गेल्याच्या दुःखात सतत रडून रडून पूजाचा आवाज बसला होता.

वेगवेगळ्या कलमांखाली... उर्वरित लेख लिहा:

. पैसा आहे. त्याच्या लिंक्स आहेत. दुसरीकडे एक छोटसं एका खोलीत राहणारं कुटुंब आहे. कुटुंबाची आर्थिक घडी जरा बरी असती तर या लोकांनी आवाज उठवलाही असता. मात्र, तसं नाही. मुलाच्या वडिलांचा मृत्यू झालाय. त्यामुळे इतरांना वाटलं एका कुटुंबासाठी शत्रुत्व कशाला ओढावून घ्या."

बासणगावात जवळपास 50 कुटुंब आहेत. यातले 12-13 दलित आहेत. हीच परिस्थिती आसपासच्या इतर गावांची आहे.

उत्तराखंडमध्ये 19% दलित आहेत. राज्याच्या अनुसूचित जाती आयोगानुसार त्यांच्याकडे दरवर्षी दलितांवरील अत्याचाराची 300 प्रकरणं येतात. खरा आकडा तर याहून जास्त आहे.

कोण होता जितेंद्र?

जितेंद्र बाजगी समाजातला होता. या समाजातले लोक लग्न किंवा इतर शुभप्रसंगात ढोल किंवा इतर वाद्य वाजवतात.

जितेंद्रला ओळखणारे सांगतात की जितेंद्र शांत स्वभावाचा आणि मितभाषी होता.

पाच वर्षांपूर्वी वडिलांच्या निधनानंतर सातवीत असलेल्या जितेंद्रला शाळा सोडावी लागली.

तणावपूर्ण वातावरण

बासणगाव, कोट आणि आसपासच्या इतर गावातल्या दलितांमध्ये जितेंद्रच्या मृत्यूमुळे संताप आहे.

काही आपला संताप उघडपणे व्यक्त करतात. मात्र, बहुतांश लोक शांतच आहेत.

या भागातले सवर्ण या प्रकरणाला जातीशी जोडत नाहीत.

एकाने म्हटलं, "लग्नात थोडाफार वाद झाला असेल ज्याचं वाईट वाटल्याने जितेंद्रने आत्महत्या केली असावी."

जितेंद्रची आई

दुसऱ्याने सांगितलं, "जितेंद्रने मारहाणीची नामुष्की ओढावू नये, यासाठी कंपवाताच्या 20-30 गोळ्या घेतल्या. त्यामुळेचा त्याचा मृत्यू झाला."

जितेंद्रला गेल्या चार वर्षांपासून कंपवाताचा त्रास होता. तो आयुर्वेदिक उपचार घेत होता. मात्र, जितेंद्रचे कुटुंबीय सांगतात की जितेंद्रने गोळ्या घेतल्या नव्हत्या.

जितेंद्रच्या घराबाहेर बाईकवर उभ्या एका सवर्णाने जितेंद्रच्या मृत्यूच्या कारणांवर प्रश्न उपस्थित करताच तिथेच उभा असलेला एक दलित तरुण भयंकर संतापला आणि मोठमोठ्याने त्याचं म्हणणं खोडून काढू लागला.

सोशल मीडियावरही या घटनेची चर्चा सुरू आहे. तिथेही अनेक सवर्णांनी जातीमुळे जितेंद्रचा मृत्यू झाला असावा, याचा इनकार केला आहे.

जितेंद्रच्या मृत्यूबद्दल त्याच्या मेडिकल रिपोर्टमध्ये काय लिहिलंय, हे स्पष्ट नाही.

डेहरादून पोलीस मुख्यालयातल्या एका सवर्ण कर्मचाऱ्याने टोमणा मारण्याच्या स्वरात सांगितलं, "अच्छा तर दलिताचा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय बनला आहे."

'हा कट आहे'

जितेंद्रच्या प्रकरणातले आरोपी...


...ेवेगौडा यांचं योगदान मोलाचं आहे. त्यांच्या बोलण्याने या चर्चेला नवा आयाम मिळाला. कृषी क्षेत्राशी त्यांचा ऋणानुबंध आहे असं पंतप्रधान म्हणाले. 2014नंतर पीकविमा योजनेचा लाभ छोट्या शेतकऱ्यांनाही होईल याची आम्ही काळजी घेतली असं पंतप्रधानांनी सांगितलं.

आमच्या प्रत्येक ध्येयधोरणाच्या केंद्रस्थानी छोटे शेतकरी आहेत असं पंतप्रधान म्हणाले.

आधीच्या सरकारींनी देखील हेच कायदे सुचवले होते?

आधीच्या प्रत्येक सरकारने कृषी क्षेत्रातील कायद्यांमध्ये सुधारणा होण्याची आवश्यकता व्यक्त केली होती. कृषी क्षेत्राशी सं... उर्वरित लेख लिहा:

ध्ये व्यतीत करता आली हे मी माझं भाग्य समजतो. त्यांच्याविषयी काही लोकांचं बोलणं आणि त्यांची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न यामुळे देशाचं भलं होणार नाही असं पंतप्रधान म्हणाले.

युवा वर्गाच्या कल्याणासाठी जेवढा भर आपण आता देऊ, त्याचा भविष्यात फायदा होईल. देशाच्या उज्ज्वल भवितव्याचा पाया युवा वर्ग रचेल याची खात्री वाटते असं पंतप्रधान म्हणाले.

नव्या शैक्षणिक धोरणाला ज्या पद्धतीने मंजुरी मिळाली आहे ते कौतुकास पात्र आहे असं पंतप्रधान म्हणाले.

पूर्वोत्तर भारत देशाच्या वाटचालीत निर्णायक भूमिका बजावेल असंही पंतप्रधानांनी सांगितलं.

तुमचा सगळा राग माझ्याभोवती केंद्रित याचा मला आनंद आहे. याने तुमचं जगणं शांततामय होईल अशी आहे असं पंतप्रधान म्हणाले.

प्रत्येक कायद्यात सुधारणा होते. चांगलं करण्यासाठी चांगल्या सुधारणा आवश्यक आहेत. प्रत्येक सरकार चांगल्या सूचना स्वीकारतं. यासाठी तयारी करून आपल्याला पुढे जावं लागेल असं पंतप्रधान म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेव्हा विकिपीडिया आपली गुणवत्ता टिकवून ठेवत असते. तिथे कुठलीही हयगय केली जात नाही.

पण संपादन करणाऱ्यांमधील लढाई काही थांबण्याचं नाव घेत नाही.

एका प्रतिक्रियेत कुणीतरी म्हटलं होतं की, "ही अफवा आहे. ही घटना घडल्याला काहीच पुरावा नाहीय. त्यामुळी घटना इथे समाविष्ट केली जाऊ नये."

जिमी सांगतात की, "विकिपीडियाच्या सुरुवातीच्या काळातच आम्ही विकी प्रोजेक्ट मेडिसिन नावाचा गट स्थापन केला होता. यात डॉक्टर आणि वैद्यकीय तज्ज्ञांचा समावेश आहे. हाच गट कोरोनाच्या काळात कोव्हिड-19 चं पेज अचूक ठेवण्याचं काम करतो... उर्वरित लेख लिहा:

त आलंय.

जेस म्हणतात, डोन्ना स्ट्रिकलँड, जोसलीन बेल बर्नेल यांसारख्या शास्त्रज्ज्ञांचं आयुष्य इतून दूर आहे, असं जेस सांगतात.

4. WWE - सर्वाधिक संपादित पेज

गेली अनेक वर्षे सर्वात जास्त संपादन झालेल्या पेजच्या यादीत जॉर्ज डब्ल्यू बुश यांचंच पेज पहिल्या स्थानी होतं. मात्र, आता या पेजलाही आणखी एका पेजनं मागे टाकलंय, ते म्हणजे WWE पैलवानांच्या पेजने. या पेजचं तब्बल 53 हजारांहून अधिकवेळा संपादन झालंय.

मात्र, इथेही संपदन करणाऱ्यांमध्ये माहितीबाबत खूप वाद असलेला दिसतो.

रिंगमध्ये उतरलेल्या प्रत्येकासाठी त्यांचे चाहते विकिपीडियावर माहिती संपादित करायला येतात.

संपादकाला वाटत नाही की अमूक माहिती क्षुल्लक आहे आणि ती रद्द करायला हवी, तोपर्यंत ती तिथेच राहते.

5. रंजक शब्दांचा भडीमार

विकिपीडियाचे संस्थापक असलेल्या जिमी यांचंही Inherently funny word हे पेज अत्यंत आवडीचं आहे. या पेजवर असे काही शब्द आहेत, जे रंजक आहेत, इतर शब्दांपेक्षा काहीसे अजब म्हणता येतील.

मात्र, काही काळानं हे पेज हटवण्यासाठी विनंती होऊ लागली.

झालं असं की, बरेच जण कुठलेही शब्द संपादन करून समाविष्ट करू लागले. आणि या शब्दांना काहीच संदर्भ नव्हता.

मग अशावेळी फक्त संस्थापकाला हे पेज आवडतं, म्हणून ते तसंच ठेवायचं?

डेव्हिड म्हणतात, अजिबात नाही.

डेव्हिड विकिपीडियाचं वर्णन दोन्ही पद्धतीने करतात. एक म्हणजे, कुणाचं नियंत्रण नसलेलं अराजक (किंवा अनियंत्रित असं आपण म्हणू शकतो) म्हणूनही आणि दुसरं म्हणजे एक गुंतागुंतीची नोकरशाही, जी तुम्ही सर्व शिकवू पाहते.

पण हे अनियंत्रित असलं तरी ते चांगलं सुरू असल्याचं आतापर्यंत तरी दिसतंय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेव्हापासून तो माझ्यासोबत आहे," ज्वाला सिंह सांगतात.

गेल्या वर्षी U19 वर्ल्डकप स्पर्धेत यशस्वीची बॅट तळपली होती. त्यानंतर ज्वाला सिंह यांनी यशस्वीच्या प्रवासाबद्दल बीबीसीशी संवाद साधला होता. तेव्हा त्यांनी सांगितलं, "एक चूक पिछाडीवर नेऊ शकते. मेहनत करणारे असंख्य खेळाडू आहेत. परंतु कितीजण यशस्वी वाटचाल करतात?"

यशस्वी जैस्वाल

"U19 स्पर्धेतली दिमाखदार कामगिरी यशस्वीच्या कारकीर्दीतला निर्णायक टप्पा ठरणार का? नक्कीच ठरू शकतो. परंतु यात अडकून चालणार नाही. एका मॅचमध्ये शानदार कामगिरी करून भागत नाही.... उर्वरित लेख लिहा:

किती महत्त्व यावर ज्वाला सांगतात, "कोणताही खेळाडू किंवा लष्करात कार्यरत व्यक्तीच्या तुम्ही घरी जाल तर भिंतींवर, कॅबिनेटमध्ये पदकं, ट्रॉफीज, सन्मानचिन्ह दिसतील. तिजोरीतले पैसे तुम्हाला दिसणार नाहीत.

"क्रिकेटपटूसाठी क्रिकेट हे असं असायला हवं. खेळातलं कर्तृत्व त्याच्यासाठी महत्त्वाचं आहे. पैसे आवश्यक आहेत कारण त्यातून सरावासाठी, सुधारणेसाठी आवश्यक गोष्टींची पूर्तता होते. आमचं उद्दिष्ट हेच आहे की आयपीएलमध्ये जाऊन सर्वोत्कृष्ट उदयोन्मुख खेळाडूचा पुरस्कार यशस्वीने पटकवावा".

यशस्वी जैस्वाल

यशस्वीच्या आतापर्यंतच्या प्रवासातल्या महत्त्वाच्या खेळी

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेश आहे. हे काम अंगणवाड्यांच्या कामाशी जोडण्यात आलं.

2006 पर्यंत देशाच्या फक्त एक तृतीयांश भागात अंगणवाड्यांचं काम सुरू होतं. पण कुपोषणाचं संकट समोर आल्यावर सुप्रीम कोर्टाने अंगणवाड्यांचं सार्वत्रिकरण करावं असे आदेश दिले. त्यानंतर आयसीडीएसने तीन ते सहा वयोगटातील मुलांसाठी गरम खिचडी देण्यावर भर देण्यात आला.

अन्नवाटपाचं विकेंद्रीकरण करण्यासाठी स्थानिक पातळीवर अन्न शिजवण्यासाठी बचतगटांचा वापर होऊ लागला. त्यातून गावपातळीवर आणि वस्त्यांमध्ये रोजगारनिर्मितीही झाली.

अंगणवाडीचे लाभार्थी कोण आणि क... उर्वरित लेख लिहा:

म्हणून रक्कम देण्याचं आश्वासन महाराष्ट्र सरकारने दिलं होतं.

अंगणवाड्यांचं आर्थिक गणित

समाजातल्या गरीब आणि वंचित वर्गातील लहान मुलांची आणि गरोदर तसंच स्तनदा मातांची काळजी घेणारी ही योजना केंद्र आणि राज्य सरकारच्या निधीवर चालते. यासाठी केंद्राचे 16,000 कोटी तर राज्याचे 16000 कोटी असे मिळून 32 हजार कोटी रुपये अंगणावाड्या चालवण्यासाठी मिळतात.

अंगणवाडीत जी आर्थिक तरतूद केली आहे, त्यानुसार गरोदर आणि स्तनदा मातांसाठी प्रत्येकी 7 रुपये तर बालकांसाठी प्रत्येकी 6 रुपये खर्च केले जातात. या योजनेसाठी फूड कॉर्पोरेशनकडून सबसिडीच्या दरात धान्य मिळतं. तर बाजारातील किंमतीच्या निम्म्या दरात अंडी मिळतात. म्हणजे अंड्याचा दर 10 रुपये असेल तर अंगणवाडीसाठी ते पाच रुपयाला मिळतं.

2013च्या अन्न सुरक्षा कायद्यामध्ये  बालक आणि मातांसाठी कॅलरी आणि प्रोटीनची गरज स्पष्टपणे मांडण्यात आली आहे. त्यानुसार पूरक पोषण (supplementary nutrition) हा देशातील बालक आणि मातांचा कायदेशीर हक्क आहे.

अंगणवाड्यांमध्ये बचतगटांच्या माध्यमातून मुलांना गरम खिचडी दिली जाते.

टीएचआर म्हणजे काय?

सहा वर्ष वयाखालील मुलं अंगणवाडीत अनेक प्रयत्न करूनही बसत नसल्याचं पुढे आल्यावर ICDSने 'टेक होम रेशन' म्हणजेच घरी घेऊन जायची शिधा ही संकल्पना सुरु केली गेली. शिरा, उपमा, सत्तू अशा पोषक पदार्थांची पाकिटं दिली जाऊ लागली. त्यात गुळ, साखरही असल्याने रुचकर असतं. पण या उपक्रमासमोर पॅकबंद पाकिटांविषयी दर्जा टिकवण्याचं आव्हान आहे.

बचतगटांनी तयार केलेले खाद्यपदार्थ दिले जाऊ लागले. करंज्या, लाडू, वड्या, चिकी दिली जाऊ लागली. अंगणवाडीत सुका आहार आणि ओला आहार असा पूरक पोषक आहार दिला जातो.

2015 मध्ये निकृष्ठ दर्जाची चिकी अंगणवाडीत दिल्यामुळे चिकी घोटाळा प्रकरण गाजलं होतं. त्यावरून आहार पुरवणाऱ्या कंत्राटदारांना  धारेवर धरलं गेलं.

(संकलन : प्राजक्ता धुळप)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ेश यातून मिळाला आहे. नवा इतिहास निर्माण झाला," असं चीनचे परराष्ट्रमंत्री वँग यी म्हणाले आहेत.

सकाळी 11.35 - ट्रंप यांची पत्रकार परिषद

डोनाल्ड ट्रंप थो़ड्याच वेळात पत्रकार परिषद घेऊन सर्व माहिती देणार आहेत. सँटोसा बेटावरून दोन्ही नेते निघाले आहेत.

किम जाँग-उन मात्र तासाभरात सिंगापूर सोडणार असल्याचं समजतं.

सकाळी 11.17 -  करार झाला, पण कसला?

दोन्ही नेत्यांनी बैठक यशस्वी झाल्याचं सांगितलं आहे. किम यांनी यावेळी ट्रंप यांचे आभार मानले. आम्ही भूतकाळ मागे सोडून दिला आहे, असं यावेळी किम म्हणाले आ... उर्वरित लेख लिहा:

ज म्हणाले की, ट्रंप यांना मात्र समोरून अपेक्षित असलेला हस्तांदोलनाचा प्रतिसाद मिळाला नाही.

"अमेरिकन संस्कृतीमध्ये हस्तांदोलन बराच वेळ चालतं. त्यांना मात्र तसा प्रतिसाद मिळाला नाही."

सकाळी 10.10 - दक्षिण कोरियाच्या कॅबिनेटची बैठक

दक्षिण कोरियाच्या कॅबिनेटच्या बैठकित सिंगापूरमधल्या घडामोडींवर चर्चा केली जात आहे. राष्ट्राध्यक्ष मून आणि त्यांची टीम या बैठकीचं थेट प्रक्षेपण पाहत आहेत.

सकाळी 10.06 - सजवलेलं लंच टेबल

कॅपेला हॉटलमध्ये या दोन्ही जागतिक नेत्यांसाठी लंच टेबल सजवलं होतं. सध्या हे दोन्ही नेसे त्यांच्या शिष्टमंडळासह भोजन करत आहेत.

सकाळी 9.55 - आतापर्यंत ठोस काहीच नाही

"दोन्ही पक्षांनी या बैठकीला यशस्वी घोषित केलं आहे," असं बीबीसी प्रतिनिधी रुपर्ट विंगफिल्ड हायेस यांनी सांगतिलं आहे. ट्रंप आणि किम सध्या दाराआड दुपारचं भोजन घेत आहेत.

"पण यात एक गोष्ट दिसून येत नाही ती म्हणजे यातून अद्याप ठोस असं काहीही समोर आलेला नाही. दोन्ही पक्ष बैठकीदरम्यान कुठले मुद्दे ठेवत आहेत आणि उत्तर कोरियाकडून अमेरिकेला काय मिळणार आणि त्याबदल्यात ते काय देणार हे स्पष्ट नाही."

सकाळी 9.49 - 12 ध्वज आणि 12 सेंकदांचा हँडशेक

सँटोसा बेटवरील कॅपेला हॉटेलच्या प्रांगणात उत्तर कोरियाचे सहा ध्वज अमेरिकेच्या सहा ध्वजांबरोबर लावलेले होते. याच राष्ट्रीय ध्वजांसमोर डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जाँग-उन यांनी हस्तांदोलन केलं.

बीबीसीच्या कोरिया प्रतिनिधी लॉरा बिकर या क्षणाविषयी लिहतात : निश्चितपणे इतिहासातील सर्वांत अपेक्षित आणि उल्लेखनीय असं हे हस्तांदोलन होतं. ते जिथं एकमेकांना पहिल्यांदा भेटणार होते, तिथं सहा अमेरिकन ध्वज आणि सहा उत्तर कोरियन ध्वज लावण्यात आले होते. ते दोघं आले. एकमेकांना बघून त्यांनी स्मितहास्य केलं. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी त्यांचा ट्रेडमार्क ठरलेली लाल रंगाची टाय घातली होती. तर किम हे त्यांच्या माओ सुटमध्ये होते. जवळपास 12 सेकंद हस्तांदोलन केल्यानंतर ते तिथून बैठकीसाठी गेले.

सकाळी 9.27 - नेत्यांचं एकत्र भोजन

ट्रंप आणि किम यांनी चर्चेतून ब्रेक घेतला आहे. या दोन्ही नेत्यांसह उपस्थित शिष्टमंडळ सध्या एकत्र दुपारचं जेवण घेत आहेत.

सकाळी 9.18 - बैठकीचा मेन्यू

बैठकीच्या दुपारच्या जेवणात फक्त हँबर्गर नसणार आहे. पाश्चिमात्य आणि दक्षिण कोरियन डिशेसचाही यात समावेश असेल.

सकाळी 9.15 -  उत्तर कोरियात मात्र टीव्ही बंद

मार्टिन...


...ेश सांगतात, "माझ्यासारख्या गरिबासाठी दहा हजार रुपये मोठी रक्कम आहे. आता टिकटॉक वापरण्याचा माझा विचार सुरू आहे."

पैसे कसे मिळतात?

टेक वेबसाईट असलेल्या 'गॅजेट ब्रिज'चे संपादक सुलभ पुरी सांगतात की एखाद्या देशात अॅप लाँच केल्यानंतर कंपन्या वेगवेगळ्या भागातून काही लोकांची नियुक्ती करतात.

साधारणपणे दिसायला चांगले, चांगले विनोद करणारे, डान्स किंवा गाण्याची आवड असणारे अशा लोकांना हायर केलं जातं. त्यांनी रोज थोडे व्हीडियो टाकायचे आणि याचे त्यांना पैसे मिळतात.

याशिवाय कंपन्या स्ट्रगल करणारे किंवा नव... उर्वरित लेख लिहा:

्त्व किशोरवयीन मुलांना नादी लावू शकतो.

- अनेक टिकटॉक अकाउंटवर अडल्ट काँटेंट आहे. टिकटॉकला कुठलेच फिल्टर नसल्याने कुणीलाही अगदी लहान मुलांनादेखील हा काँटेंट बघता येतो.

सुलभ पुरी सांगतात की टिकटॉकवरची सर्वांत मोठी अडचण म्हणजे यावरच्या कुठल्याच काँटेंटला 'रिपोर्ट' किंवा 'फ्लॅग' करता येत नाही.

त्यामुळे 16 वर्षांखालील मुलांनी हे अॅप वापरू नये, असे नियम कंपनीने तयार करायला हवे, असे त्यांना वाटते.

टिकटॉकची दुसरी मोठी समस्या सायबर बुलींग असल्याचं ते सांगतात. सायबर बुलींग म्हणजे इंटरनेटवर लोकांची टर उडवणे, त्यांचा अवमान करणे, त्यांना वाईट-साईट बोलणे, ट्रोल करणे.

ते सांगतात, "'हेलो फ्रेंन्ड्स, चाय पी लो'चे व्हिडियो बनवणाऱ्या स्त्रीचेच उदाहरण घ्या. तिला प्रसिद्धी हवी होती किंवा व्हायरल व्हायचं होतं, असं तुम्ही म्हणू शकता. मात्र कुणालाच ट्रोल झालेलं आवडत नाही. टिकटॉक सारख्या अॅपवर एखाद्याची टर उडवणे किंवा एखाद्याला ट्रोल करणं खूप सोपं आहे."

टिकटॉक सारखे सोशल मीडिया आपले पूर्वग्रह आणि मानसिकता यांचा पर्दाफाश करत असल्याचे व्यवसायाने थेरपिस्ट आणि काउंसिलर असणाऱ्या स्मिता बरुआ यांना वाटतं.

त्या म्हणतात, "अशा व्हिडियोमध्ये बरेचदा गावाखेड्यातील आणि लहान शहरातील लोकांची टर उडवली जात असल्याचे मी बघितलं आहे. सोशल मीडियावर विशिष्ट पद्धतीने आचरण न करणाऱ्यांचीही टर उडवली जाते. अशावेळी 'डिजीटल डिव्हाईड' स्पष्ट दिसतो."

टिकटॉकसारख्या अॅप्सवर थोडंफार का होईना मात्र नियंत्रण असायला हवं, असं राहुल सचान यांचंही मत आहे.

ते सांगतात, "इंडोनेशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर किशोरवयीन मुलं पॉर्न काँटेंट अपलोड आणि शेअर करण्यासाठी टिकटॉकचा वापर करत असल्याने तिथे जुलै 2018 मध्ये या अॅपवर बंदी घालण्यात आली. त्यानंतर काही बदल आणि अटींसह अॅपला पुन्हा परवानगी मिळाली."

राहुल यांच्या मते भारतात फेक न्यूजचा जो वारेमाप प्रसार होत आहे, ते बघता या अॅपवर बंधनं घालण्याची गरज आहे. ते म्हणतात, "एखादं अॅप डाउनलोड करताना आपण त्यातील प्रायव्हसीच्या अटींकडे फार लक्ष देत नाही. आपण केवळ 'येस' आणि 'अलाउ'वर टिक करतो. आपण आपली फोटो गॅलरी, लोकेशन आणि कॉन्टॅक्ट नंबर या सर्वांचा एक्सेस देत असतो. यानंतर आपली माहिती कुठे जाते, त्याचा कसा वापर होतो, हे आपल्याला कळतही नाही."

राहुल सांगतात की आजकाल बहुतांश अॅप्स 'कृत्रिम बुद्धीमत्ता' म्हणजेच आर्टिफिशिअल इंटेलिजेन्स...


...ेशाला तुमचा अभिमान वाटतो."

यावेळी त्यांनी चीनचं नाव न घेता म्हटलं, "विस्तारवादाचा काळ संपुष्टात आला आहे आणि आता विकासवादाचा काळ आहे. वेगानं बदलणाऱ्या जगात विकासवादच गरजेचा आहे. गेल्या शतकात विस्तारवादानंच मनुष्यजातीचा विनाश केला आहे. विस्तारवादाचं भूत कुणाच्या डोक्यात शिरलं असेल, तर ही बाब जागतिक शांततेसाठी धोकादायक आहे."

"भारत सरकारनं अनेक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतले. यात चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफच्या पदाची निर्मिती, वन रँक वन पेन्शन असे अनेक निर्णय घेण्यात आले आहेत. आपण सगळे एकत्र येऊन अडचणींचा सा... उर्वरित लेख लिहा:

जवानांनी भारतीय जवानांवर हल्ला केल्याचं सांगितलं आहे. या घटनेनंतर दोन्ही देशांमधला तणाव अधिकच वाढला आहे. दोन्ही देशांनी एकमेकांवर अतिक्रमण केल्याचा आरोप केला आहे.

2020 च्या मे महिन्यात काही वृत्तांनुसार भारत आपला भूभाग समजत असलेल्या गलवान खोऱ्यातील काही ठिकाणी चिनी सैनिकांनी तंबू उभारले. तसंच अवजड साहित्यासहीत शिरकाव केला.

भारताचे आघाडीचे संरक्षण विश्लेषक अजय शुक्ला यांनी केलेल्या दाव्यानुसार, गेल्या महिन्याभरात चिनी सैन्याने भारतीय लष्कराची गस्त असलेल्या भूभागावर 60 चौरस किमीपर्यंत ताबा घेतला आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेष' जंगलराजनं आणखी एका तरूणीला मारून टाकलं.

"सरकारनं ही फेक न्यूज आहे, असं म्हणत पीडितेला मरण्यासाठी सोडलं. मात्र ही दुर्दैवी घटना खोटी नव्हती, पीडितेचा मृत्यू आणि सरकारचा निर्दयीपणाही खोटा नव्हता," असं राहुल यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं.

प्रियंका गांधी यांनीही या घटनेवर ट्वीट करत उत्तर प्रदेशमधील कायदा आणि सुव्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे. उत्तर प्रदेशमध्ये महिलांच्या सुरक्षेचं कोणतंही चिन्ह नाहीये. अपराधी खुलेआम अपराध करत आहेत, असं ट्वीट प्रियंका गांधी यांनी केलं.

बहुजन समाज पक्... उर्वरित लेख लिहा:

धील ज्या तरुणीचा मृत्यू झाला तीही भारताची कन्या होती. निर्भयाच्या वेळी तुम्ही बोललात. पण आज कुठलाच आक्रोश का नाही?' असं ट्वीट त्यांनी केलं.

सोशल मीडियावर भाजप नेत्या स्मृती इराणी यांची जुनी वक्तव्यं आणि व्हीडिओही व्हायरल होत आहेत.

पूनम भारद्वाज नावाच्या युजरनं म्हटलं आहे की, आता काँग्रेसचं सरकार नाहीये. पण बलात्कार होतच आहेत. यावरही तुम्ही काहीतरी बोलाल याची वाट पाहत आहे.

स्मृती इराणी यांनी उत्तर प्रदेशमधल्या घटनेविरुद्ध आवाज का नाही उठवला?  त्या योगी आदित्यनाथ यांच्या राजीनाम्याची मागणी का करत नाहीयेत? असे प्रश्न आयुष नावाच्या ट्वीटर युजरने उपस्थित केले आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ेस पुरवल्यानंतरही अनके ठिकाणी लशींचा तुटवडा जाणवू लागलाय.

भारतातील सर्वांत मोठी लस उत्पादक कंपनी सीरम इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियानं म्हटलं की, आर्थिक कुवत कमी पडत असल्यानं जूनपर्यंत लशींचा पुरवठा वाढवू शकत नाही.

भारतानं ऑक्सफर्ड एस्ट्राझेनेका लशीची निर्यात काही काळासाठी थांबवलीय. कारण देशांतर्गत लशीला आधी प्राधान्य देण्याचं भारतानं ठरवलंय. शिवाय, परदेशी लशीची आयात करण्याचाही निर्णय सरकारनं घेतलाय. किंबहुना, आता ऑक्सिजनची मागणी पूर्ण करण्यासाठी बहुधा तेही आयात करण्याची शक्यता आहे.

एकीकडे असा गोंधळ... उर्वरित लेख लिहा:

यक्रमांना परवानगी, तसंच सरकारकडून येणाऱ्या संदेशांचा गोंधळ दुसऱ्या लाटेला जोर मिळाला. कोरोनाची साथ थोडी कमी होत गेली, तसं लोकांनी लस घेण्याचंही कमी केलं. लसीकरण मोहीम मंदावली होती. खरंतर जुलै अखेरीपर्यंत 25 कोटी लोकांना लस देण्याचं लक्ष्य होतं.

नेमकी चूक कुठे झाली?

फेब्रुवारीच्या मध्यात अमेरिकेतील यूनिव्हर्सिटी ऑफ मिशिगनमधील जीवशास्त्रज्ज्ञ भ्रमार मुखर्जी यांनी ट्वीट करून म्हटलं की, "भारतानं कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी होत असली, तरी लसीकरण मोहिमेला वेग दिला पाहिजे." मात्र, याकडे कुणीच लक्ष दिलं नाही.

"इथं एकप्रकारच्या विजयाचं वातावरण होतं. काहीजणांना वाटलं की आपण हर्ड इम्युनिटी कमावलीय. प्रत्येकाला पुन्हा कामावर जायचं होतं. काहीजण याबाबत बोलत होते, मात्र त्यांच्याकडे दुर्लक्ष केले गेले," असं पब्लिक हेल्थ फाऊंडेशनचे अध्यक्ष के. श्रीनाथ रेड्डी म्हणतात.

भौतिकशास्त्र आणि जीवशास्त्राचे प्राध्यापक गौतम मेनन म्हणतात, "भारतातील कोरोनाची दुसरी लाट टाळता आली नसती, पण तिचं उपद्रव-मूल्य कमी करता आलं असतं, इतर देशांप्रमाणेच भारतानेही जानेवारीपासूनच इतर व्हेरिएंटच्या तपासणीसाठी जिनोमिक सर्व्हेलन्स करायला हवं होतं."

काही व्हेरिएंट कोरोनाग्रस्तांच्या वाढीला कारणीभूत असू शकतात. "फेब्रुवारीत महाराष्ट्रातील काही रुग्णांमुळे आपल्याला नव्या व्हेरिएंट्सबद्दल कळलं. मात्र, प्रशासानं तेव्हाही नाकारलं होतं. हा आपल्याकडील दुसऱ्या लाटेचा टर्निंग पॉईंट ठरला," असं मेनन म्हणतात.

सार्वजनिक आरोग्याच्या संकटामुळे भारताने काय धडा घेतला? भारतानं अतातायीपणा करत विजयाची घोषणा करायला नको होता. भविष्यातल्या आरोग्य संकटावेळी लोकांनीही लहान-सहान लॉकडाऊनसाठी अनुकूल राहायला हवं. भारत अद्यापही लसीकरण मोहिमेत खूप मागे आहे. अनेक साथरोग तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की अजून कोव्हिडच्या बऱ्याच लाटा येऊ शकतात. भारताचा लसीकरणाचा दरही मंद आहे आणि भारत हर्ड इम्युनिटीपासूनही दूर आहे.

"आपण लोकांचं आयुष्य ठप्प करू शकत नाही. आपण गर्दीच्या शहरात अंतर पाळू शकत नसू, तर किमान सगळेजण नीट मास्क वापरू तरी शकतो. आणि ते मास्क नीट परिधान केलं पाहिजे. ही काही मोठी गोष्ट नाहीय," असं प्रा. रेड्डी म्हणतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या...


...ेसचा निकाल लागायला 8 वर्षांचा काळ लागला. ही 8 वर्षं खूप त्रासाची होती. तुरुंगासारखी जागा आपल्यासाठी नाही. इथे मी असायला नको, असं माझंच मन मला सारखं सांगत होतं," असं रोहन सांगतो.

"आयुष्यातील सर्वांत महत्त्वाचा काळ मी तुरुंगात असाच वाया घालवू शकत नव्हतो. नव्याने काही शिकावंसं वाटू लागलं. तुरुंगातील अधिकाऱ्यांनीही प्रोत्साहन दिलं."

"मला शिक्षा झाल्यानंतर माझ्या आईवडिलांना अनेकांनी जबाबदार धरलं, हे बघून मला खूप दुःख झालं. आजूबाजूचे लोक, समस्त मीडिया यांनी माझ्या आईवडिलांना वेठीस धरलं. ते दोघेही आध... उर्वरित लेख लिहा:

या बरोबरीने 2011 मध्ये रोहननं पहिल्यांदा चित्र प्रदर्शनात सहभाग घेतला. त्यावेळी त्यानं 17 चित्रं ठेवली होती. त्याची सगळी चित्र विकली गेली. या प्रतिसादाने त्याला आणखी चित्र काढायचा हुरूप आला.

याच प्रदर्शनात रोहननं लिहिलेल्या काही कवितादेखील लावण्यात आल्या होत्या. रोहनने लिहिलेल्या कवितांचे दोन संग्रह प्रकाशित झाले आहेत.

चित्रकार आणि लेखक म्हणून नव्याने ओळख

आज रोहनची चित्रकार म्हणून नव्याने ओळख होऊ लागलीय. त्याची आजवर चार चित्र प्रदर्शनं झाली असून त्यापैकी सत्तरहून जास्त चित्रं विकली गेली आहेत.

चित्रकला आणि कविता या दोन गोष्टी त्याला काहीशा अनाहूतपणे गवसल्या. त्याबद्दल रोहन भरभरून बोलतो.

रोहनच्या चित्रांमध्ये बुद्धाच्या प्रतिमेला सर्वांत जास्त महत्त्व आहे.

"एकटेपणा सतत घेरून टाकायचा. त्यातून मनात अनेक विचारांचे कल्लोळ माजायचे. त्याला मोकळं करण्यासाठी मी जसं जमेल तसं लिहू लागलो. जे लिहीत होतो ते पद्य प्रकारातलं होतं. त्यापूर्वी मी असं कधी लिहिलं नव्हतं," रोहन सांगतो.

"स्व. सिस्टर मेरी जेन या तुरुंगात भेटायला यायच्या. त्यांनी मला वेळोवेळी प्रोत्साहन दिलं. ज्योकिम नावाचा तुरुंग अधिकारी होता त्याने त्याच्या घरात लावायला मी काढलेली चित्र घेतली. मी काढलेली चित्र कोणी घरातदेखील लावू शकतं, असा विचारही मी केला नव्हता. ज्योकिमनं मला नवा आत्मविश्वास दिला. माझ्या मनातला न्यूनगंड काढून टाकला."

"सिस्टर मेरी जेन यांनी रोहनच्या काही कविता 'प्रिझन व्हॉईस' या तुरुंगाच्या मासिकात पाठवल्या. त्यापैकी काही छापूनही आल्या.

2011 साली भरलेल्या पहिल्या प्रदर्शनात त्याच्या काही कविता वाचून डॉ. योगिनी आचार्य नावाच्या एका व्यक्तीचं त्याला तुरुंगात पत्र आलं. "त्यांना माझ्या कविता आवडल्या आणि मग त्यांनीच माझ्या कवितांचा संग्रह प्रकाशित करण्यासाठी पुढाकार घेतला," रोहन सांगतो.

रोहनच्या अनेक चित्रांमध्ये बुद्धाची प्रतिमा दिसते. त्याबद्दल तो सांगतो, "बुद्ध मला सर्वांत जवळचा वाटतो. त्याचं तत्त्वज्ञान मला माहित नाही, बुद्धाबद्दल मी काही वाचलं देखील नाही. बुद्धाच्या काही गोष्टी ऐकल्या होत्या त्यावरून जेवढा समजला तेवढा बुद्ध माझ्या चित्रांमधून मी रंगवायचा प्रयत्न करतो."

"बुद्ध घरदार, धनधान्य-संपत्ती सोडून आत्मशोधाच्या प्रवासाला गेला. पूर्णपणे एकटा पडला असेल त्यावेळी त्याच्या मनात काय विचार आले असतील? याबद्दल मी विचार करू लागतो. माझं...


...ेहरूंनी वाजपेयींची ओळख करून देताना म्हटलं होतं की, भविष्यात हे भारताचे पंतप्रधान बनू शकतात. त्यावर ख्रुश्चेव्ह यांनी चेष्टेनं म्हटलं की, मग हे इथं काय करत आहेत? आमच्या देशात तर त्यांना गुलाग (विरोधकांना डांबण्यासाठी उभारलेला एक प्रकारचा तुरूंग) मध्ये पाठविण्यात आलं असतं. "

निकिता ख्रुश्चेव्ह

त्याच काळात लालकृष्ण आडवाणी यांना नवनिर्वाचित खासदार वाजपेयींच्या मदतीसाठी दिल्लीला आणण्यात आलं.

सुरूवातीला आडवाणी 30 राजेंद्र प्रसाद रोड या वाजपेयींच्या सरकारी निवासस्थानीच राहिले होते. आडवाणी यांना अगदी... उर्वरित लेख लिहा:

त, "आडवाणी यांची रथ यात्रा सुरू झाली. त्यानंतर इंटेलिजन्स ब्युरोच्या अधिकाऱ्यांनी दिल्लीमध्ये वाजपेयींची भेट घेतली आणि त्यांना भारताच्या काही भागात हिंदू-मुसलमानांमध्ये झालेल्या हिंसाचाराची टेप दाखवली. वाजपेयी यांनी तातडीने आडवाणींना फोन केला आणि रथयात्रा थांबविण्याची सूचना केली. तुम्ही वाघावर स्वार होत आहात, असं त्यांनी आडवाणींना म्हटलं होतं. पण आडवाणींनी रथयात्रा थांबवायला नकार दिला आणि आपली यात्रा सुरूच ठेवली."

वाजपेयी यांचे चरित्रकार विजय त्रिवेदी यांनी 'हार नहीं मानूँगा' या आपल्या पुस्तकात लिहिलं आहे, "व्हीपी सिंह सरकार पडलं नाही पाहिजे, असं वाजपेयी यांचं मत होतं."

मात्र वाजपेयी यांचं मत फारसं विचारात घेतलं गेलं नाही. जर आडवाणी यांना रथयात्रा थांबवायला भाग पाडलं, तर तत्कालीन पंतप्रधान व्ही पी सिंह यांनाही पायउतार व्हावं लागेल.

व्हीपी सिंह

विनय सीतापति सांगतात की, जेव्हा वाजपेयी पक्षात एकटे पडले, तेव्हा त्यांनी 5 डिसेंबरला लखनौला जाऊन अयोध्या आंदोलनाच्या समर्थनार्थ जोरदार भाषण दिलं होतं. त्या भाषणाचा त्यांनी नेहमीच विरोध केला होता. याच संधीचा फायदा घेत पक्षापासून वेगळं होण्याऐवजी वाजपेयींनी संसदेत पक्षाचा बचाव केला होता."

त्यांनी म्हटलं, "वाजपेयी यांचं हे व्यक्तिमत्त्व नंतरही अनेकदा दाखवलं गेलं. 2002 च्या गुजरात दंगलींनंतरही सुरूवातीला वाजपेयींनी नरेंद्र मोदींना विरोध केला होता, मात्र जेव्हा पक्षातलं कोणीच त्यांच्याबाजूनं उभं राहिलं नाही, तेव्हा मात्र त्यांनी आपली भूमिका बदलली."

'मुखवटा' संबोधनावर वाजपेयींची तीव्र प्रतिक्रिया

1997 मध्ये भाजपचे महासचिव गोविंदाचार्य यांनी ब्रिटीश राजनयिक अधिकाऱ्यांशी बोलताना केलेल्या एका विधानानं बराच विवाद झाला होता. त्यांनी म्हटलं होतं, "संघटनेत वाजपेयींकडे फारशी ताकद नाहीये. ते केवळ मुखवटा आहेत. भाजपमध्ये खरी सत्ता आडवाणींकडे आहे. ते पक्षाचे अध्यक्षही आहेत. भाजपला आडवाणीच चालवणार आणि त्यांचाच निर्णय अंतिम असेल."

वाजपेयी त्यावेळी बुल्गारियाच्या दौऱ्यावर होते. तिथून परतल्यावर त्यांनी दोन पत्रं लिहिली.

पहिलं पत्र त्यांनी आडवाणींना उद्देशून लिहिलं होतं. पत्रात तिनं लिहिलं होतं, "परदेश दौऱ्याहून परतल्यानंतर मी श्री. गोविंदाचार्य यांचा एक इंटरव्ह्यू वाचला. तुम्हीसुद्धा वाचला असेल. तुम्हाला विजयादशमीच्या शुभेच्छा."

गोविंदाचार्य

दुसरं पत्र त्यांनी गोविंदाचार्यांना...


...ेही आता खून होत आहेत. आधी अॅसिड हल्ले व्हायचे, मारहाण व्हायची, पण आता तर थेट आम्हाला मारून टाकतात," नायाब सांगतात.

स्थानिक कार्यकर्त्यांच्या मते 60 ट्रान्सजेंडर स्त्रियांची गेल्या तीन वर्षांत हत्या झाली आहे. खैबर पखतुंख्वा भागात हे प्रकरण झालं होतं, जिथे अलीकडच्या काळापर्यंत पाकिस्तानी तालिबान्यांची उपस्थिती होती.

अलिशा ही अशीच एक स्त्री होती. या 23 वर्षांच्या कार्यकर्तीला एका स्थानिक गँगने 2016 मध्ये गोळ्या घातल्या. कोणतेही उपचार मिळण्याआधीच तिचा मृत्यू झाला, कारण रुग्णालयात तिला महिलांच्या ... उर्वरित लेख लिहा:

्ट नदीम त्यांच्या समुदायासाठी स्वत:चा एक रेडिओ प्रोग्राम करतात.

मारिया खयबर पखटुंखवा या भागातून निवडणुकीसाठी उभ्या आहेत. या भागात 60 ट्रान्सजेंडर लोकांचा खून झाला आहे.

त्यांच्या मते विधेयक संमत झालं तरी कोणत्याही राजकीय पक्षाला या प्रश्नावर काम करायचं नाही. "आमच्यासाठी काम करणं त्यांच्या अजेंड्यावर नाही. म्हणून मला संसदेत निवडून जायचं आहे."

"माझ्याकडे बॅनर, झेंडे, वाहतूक अशा गोष्टींसाठी पैसे नाही. म्हणून माझ्या रेडिओच्या कार्यक्रमातून मिळणाऱ्या पैशातून मी प्रचाराचा खर्च करत आहे," असं त्या सांगतात.

निवडणूक आयोगाने बंधनं घातल्यानंतरही पाकिस्तानचे राजकारणी निवडणूक प्रचारावर अमाप पैसा खर्च करतात.

"हा सगळा श्रीमंतांचा खेळ आहे, हे सगळ्यांना माहिती आहे," नदीम सांगतात. "माझा अर्ज भरण्यासाठीसुद्धा माझ्याकडे पैसे नाही."

नदीम कशीश त्यांच्या रेडिओ कार्यक्रमाद्वारे प्रचार करत आहेत.

पाकिस्तानचं निवडणूक आयोग निवडणूक लढवण्यासाठी 30,000 रुपये आकारतात. तसंच प्रादेशिक निवडणुक लढवण्यासाठी 20,000 रुपये भरावे लागतात.

एका अहवालानुसार आठ ट्रान्सजेंडर लोकांना पैसे नसल्यामुळे आपला उमेदवारी अर्ज मागे घ्यावा लागला होता. पण नदीम पाकिस्तानच्या राजकारणाला आवाहन देण्याच्या निर्णयावर ठाम आहेत.

"ही आमची वेळ आहे. ट्रान्सजेंडर लोकांच्या सहभागामुळेच पाकिस्तानची लोकशाही प्रक्रिया पूर्णत्वाला पोहोचेल."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ैज्ञानिक भाषेत याला 'फ्लॅटन द कर्व्ह' म्हणतात. या दरम्यान हॉस्पिटलमध्ये रुग्णांसाठी बेड, व्हेंटिलेटर्स आणि PPE किट्स उपलब्ध करण्यासाठी वेळ मिळतो.

दिर्घकालीन संपूर्ण लॉकडाऊनमागे सरकारला या आजारावर एखादी लस विकसित केली जाऊ शकेल, अशी आशाही वाटत असावी.

आशेचा किरण

या दरम्यान दोन बाबी प्रकर्षाने समोर आल्या - पहिली बाब म्हणजे, कुठल्या देशात कोरोनाग्रस्तांची संख्या दुप्पट होण्यासाठी किती वेळ लागतोय. याला डबलिंग रेट म्हणतात. भारताच्या बाबतीत सांगायचं तर आपली कामगिरी बरी दिसते.

दुसरं आहे R0 - एक व्... उर्वरित लेख लिहा:

हणाले होते, "कोरोना विषाणूबाबत अडचण अशी आहे की लक्षणं नसणाऱ्या लोकांमुळे त्यांच्या नकळतपणे अनेकांना संसर्ग होतो. त्यामुळे या संसर्गाचा सामना करण्याचा एकच मार्ग आहे. चाचण्या. मात्र, जास्तीत जास्त चाचण्या करण्याची भारताची क्षमता नाही."

दुसरीकडे जागतिक आरोग्य संघटनेने जगभरात कोरोना विषाणूचा सामना करण्यासाठीच्या स्ट्रॅटेजीमध्ये लॉकडाऊनचा समावेश केला आहे. मात्र सोबतच विषाणूचा फैलाव होण्याची दोन क्षेत्रंही चिन्हांकित केली आहेत.

कोव्हिड-19चा सामना करण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेचे विशेष प्रतिनिधी डेव्हिड नाबारो यांच्या मते, "सर्वांत मोठा धोका कम्युनिटी स्प्रेड आणि त्यानंतर क्लस्टर स्प्रेडचा असतो. भारतात कम्युनिटी स्प्रेड झाल्याचं दिसत नाही. मात्र, मुंबई, दिल्ली सारख्या शहरांमध्ये क्लस्टर स्प्रेड म्हणजेच एकाच भागात संसर्ग पसरल्याचं दिसलं."

सुप्रसिद्ध हृदय रोग तज्ज्ञ डॉ. देवी शेट्टी यांच्या मते, "वेळेत लॉकडाऊन संपवून सोशल डिस्टंसिंगवर जास्त लक्ष देण्याची अधिक गरज आहे."

डॉ. देवी शेट्टी लॉकडाऊनच्या तिसऱ्या आठवड्यातच म्हणाले होते, "लॉकडाऊनचा निर्णय लवकर घेतल्याने विषाणू संक्रमणाने मरणाऱ्यांची संख्या आपण 50 टक्क्यांनी कमी केली, असं आपण म्हणू शकतो. इतर अनेक देशांना हे साध्य करता आलेलं नाही. हॉटस्पॉट व्यतिरिक्त देशाच्या इतर भागात लॉकडाऊन ठेवण्याचं इतर कुठलीच वैदकीय कारण मला दिसत नाही."

लॉकडाऊन याहून अधिक चांगल्या पद्धतीने लागू करता आला असता का?

वैद्यकीय क्षेत्रातल्या तज्ज्ञांखेरीज अनेक राजकीय विश्लेषकही या दीर्घकाळ सुरू असलेल्या लॉकडाऊनवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.

बिजनेस स्टँडर्ड वृत्तपत्राच्या राजकीय संपादक अदिती फडणवीस त्यापैकीच एक.

त्या म्हणतात, "लॉकडाऊन यापेक्षा उत्तम पद्धतीने लागू करता आला असता. उदाहरणार्थ सिक्कीम आणि गोव्यात केस कमी आणि पूर्ण नियंत्रणात होत्या तर तिथले उद्योगव्यवसाय का बंद करण्यात आले. मुंबई विमानतळ आधीच बंद केलं असतं तर मुंबईतली परिस्थिती इतकी चिघळली नसती. मात्र, केंद्रात आय. के. गुजराल किंवा देवेगौडा यांचं सरकार असतं तर त्यांनी या संकटाचा सामना कसा केला असता, हादेखील प्रश्न आहे."

भारतात लॉकडाऊनचा कालावधी वाढत गेला तसतशी कोरोनाग्रस्तांची आकडेवारीही वाढत गेली.

वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते भारतात चाचण्यांची संख्या वाढली आणि त्यामुळे कोरोनाग्रस्तांची संख्या वाढेल, याचा आधीच अंदाज आला होता....


...ैद आणि 2 लाख केनियन शिलिंग्सचा (जवळपास 1 लाख 41 हजार रुपये) दंड ठोठावण्याची सोय आहे. आणि महिलेची खतना करताना तिचा मृत्यू झाला तर जन्मठेपेच्या शिक्षेचीही तरतूद  आहे.

पीडित महिलाही होतात शिक्षेच्या धनी

पण अनेकदा या कायद्याच्या कचाट्यात पीडित महिला अडकतात. बीबीसीच्या ईस्ट आफ्रिका भागाच्या वुमन्स अफेअर्स करस्पॉन्डेट असणाऱ्या एस्थर ओगलो सांगतात, "अनेकदा महिला स्वतःहून खतना करून घ्यायला जातात. कारण त्यांच्यावर घरच्यांचाच दबाव असतो, नवऱ्याची इच्छा असते आणि मुख्य म्हणजे खतना केली नाही तर महिलेला टो... उर्वरित लेख लिहा:

को बनतात.

"वयाने मोठया पुरुषांना त्यांच्याशी सेक्स करण्यात इंटरेस्ट असतो, त्यामुळे 12-13 वर्षांच्या मुलींची खतना केली जाते, कारण त्याशिवाय त्या मुलींशी सेक्स करायला जमातीची मान्यता नसते. संभरु जमातीमध्ये मणी देऊन अगदी 6 वर्षांच्या कोवळ्या मुलीशी सेक्स केला जाऊ शकतो," बालविवाह,घरगुती हिंसा आणि खतना प्रथेच्या विरोधात लढणाऱ्या केनियामधल्या सामाजिक कार्यकर्त्या जोसेफिन कुलेया यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितलं होतं.

जोसेफिन कुलेया

विरोधाभास सांगायचा तर थोराड पुरुषांना लहान मुलींशी सेक्स करण्याचा रास्ता खुला व्हावा म्हणून त्यांची खतना केली जाते. पण मुळात खतना करण्याचं कारण काय? तर मुलींना, महिलांना सेक्सचा आनंद घेता येऊ नये, त्यांची सेक्स करण्याची इच्छा कमी व्हावी. युनिसेफच्या आकड्यांनुसार जगभरातल्या 31 देशांमधल्या 20 कोटी महिलांची कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे खतना झालेली आहे. याचा अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होतो ते वेगळंच. दरवर्षी महिलांची खतना करण्यासाठी 1.4 अब्ज डॉलर्स इतका खर्च येतो.

भूल न देताच केली जाते खतना

या लहान मुलींची खतना भूल न देताच केली जाते. त्यामुळे अनेक कॉम्प्लिकशन होऊ शकतात, कधी कधी अति रक्तस्राव होऊन मुलीचा मृत्यूही ओढवू शकतो. तरीही मुलींचे पालक या प्रथेचं समर्थनच करताना दिसतात. मसाई जमातीतही या प्रथेचं समर्थन केलं जातं. डॉ कामऊ यांनी कोर्टात सांगितलं की खतना त्यांच्या देशांच्या संस्कृतीचा भाग आहे.

"माझं म्हणणं आहे की या प्रथेला कायदेशीर मान्यता द्यावी आणि यावर बंदी घालणारा  कायदा मागे घेण्यात यावा. कारण शिक्षेच्या धाकामुळे अनेकदा महिलांची खतना असुरक्षित ठिकाणी, भूल न देता केली जाते आणि म्हणूनच काही केसेसमध्ये महिलांचा मृत्यू  ओढवतो. खतनेला कायदेशीर मान्यता दिली तर ते महिला सक्षमीकरणाकडे उचललेलं पाऊल ठरेल," त्यांनी आपल्या युक्तीवादात म्हटलं. सुनावणी सुरू होती. सरकारकडून युक्तिवाद होत होते.

याआधीच्या सुनावणीत खतना झालेल्या महिलांनीही साक्ष दिली होती. एका महिलेने आपलं आयुष्य कसं उद्धवस्त झालं ते सांगितलं तर दुसरीने खतना कशी बरोबर आहे आणि आपल्या मुलीची काही करणार ते सांगितलं होतं. मी ज्या सुनावणीला हजर होते त्यात सरकारची बाजू मांडण्यात येत होती.

सगळ्यांत विरोधाभासाची गोष्ट म्हणजे खतना प्रथेचं समर्थन करणारी याचिकाकर्ती महिला होती तर विरोध करणारे सरकारी पक्ष मांडणारे पुरुष. अपक्षेप्रमाणे...


...ॉ. एम. एम. प्रभाकर यांनी बीबीसीला सांगितलं.

'धमन-1ला व्हेंटिलेटर म्हणता येणार नाही'

डॉ. प्रभाकर यांच्या मते, धमन प्राथमिक उपचारात उपयोगी आहे, पण त्यामध्ये अजून सुधारणा आवश्यक आहे. तर काही तज्ज्ञांच्या मते, धमन-1 हे एक व्हेंटिलेटर आहे, असं म्हणता येणार नाही.

अहमदाबादचे प्रसिद्ध भूलतज्ज्ञ आणि अहमदाबाद मेडिकल असोसिएशनचे सदस्य डॉ. बिपीन पटेल सांगतात, "धमनला एक व्हेंटिलेटर म्हणता येणार नाही. त्यामध्ये ऑक्सिजन मीटर नाही. ऑक्सिजनची यंत्रणा नाही. द्रव स्वरूपातील ऑक्सिजन फुफ्फुसात न गेल्यास फुफ्फुसं ... उर्वरित लेख लिहा:

या स्थितीत सरकारकडे विशेषाधिकार आहेत.  याअंतर्गत सरकारला वाटल्यास ते आपला अधिकार वापरून परवानगी देणं टाळू शकतात."

जयंती रवी यांनी सांगितलं की उत्पादक कंपनीला याचा परवाना हवा आहे आणि नोंदणीही करायची आहे. त्यांच्याकडे 18 महिन्यांचा कालवधी आहे. 21 ऑक्टोबरपर्यंत ते नोंदणी करू शकतात.

अनुजा कपूर याबाबत सांगतात, "वैद्यकीय क्षेत्रात पीअर ग्रुप जर्नल असतात. एखाद्या उपकरणाचं उत्पादन घेत असताना त्यांच्यासमोर हे उपकरण सादर करावं लागतं. त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञ व्यक्ती त्याबाबत चर्चा करतात. त्यानंतर त्याला परवानगी दिली जाते. असं झालं असतं तर ते कायदेशीररीत्या मजबूत ठऱलं असतं."

धमन-1 च्या प्रकरणात अशा प्रकारची कोणतीही माहिती उपलब्ध नाही. धमनबाबत कोणतं रिसर्च पेपर बनवण्यात आलं ते कुणाकडे सादर केलं आणि ते कसं बनलं याबाबत माहिती उपलब्ध नाही. पण याचवेळी व्हेंटिलेटरची चाचणी मानवावर घेण्याची गरज नसल्याबाबत अनुजा कपूर यांनी मान्य केलं.

त्या म्हणाल्या, याला सुरक्षेबाबत ISO मानांकन लागतं. इलेक्ट्रॉनिक आणि क्वालिटी डेव्हलपमेंट सेंटरमध्ये याची चाचणी करता येऊ शकते.

जयंती रवी यांच्या मते, धमन-1 ला ड्रग कंट्रोल जनरल ऑफ इंडियाची परवानगीची गरज नाही. याला वैद्यकीय उपकरणांबाबत 2017 चा कायलाही लागू होत नाही. त्यामुळे यात कोणत्याही प्रकारचा गुन्हा दाखल करता येत नाही.

याबाबत बीबीसीने गुजरात हायकोर्ट बार असोसिएशनचे अध्यक्ष आणि प्रसिद्ध वकील यतीन ओझा यांच्याशी बातचीत केली. ते सांगतात, "कलम 304 अंतर्गत वैद्यकीय कामात कसूर केल्याप्रकरणी गुन्हा यामध्ये दाखल करता येऊ शकतो. कोणतंही व्हेंटिलेटर बनवल्यानंतर किंवा विकत घेतल्यानंतर त्याची चाचणी होणं आवश्यक आहे. सरकारने चाचणी न करता त्याचा वापर केला. ही गंभीर बाब मानली जाऊ शकते."

जयंती रवी सांगतात, ज्योती सीएनसी महागडे व्हेंटिलेटर दान स्वरूपात देत आहे. आपल्या भूमीचं कर्ज फेडण्यासाठी ते हे काम करत आहेत. त्यामुळे त्यांच्यावर अशा प्रकारचे आरोप लावणं हे माणुसकीच्या दृष्टिकोनातून योग्य नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ॉकडाऊनसारखी परिस्थिती येईल. कोरोनाचं अनर्थचक्र थांबवायचं असेल, तर काही काळासाठी का होईना, पण कडक निर्बंध लावावेच लागतील."

टास्क फोर्ससोबत महत्त्वपूर्ण बैठक

टास्क फोर्सच्या बैठकीत ऑक्सिजनची उपलब्धता, रेमडेसिवीरचा वापर, बेड्सची उपलब्धता, उपचार पद्धती, सुविधा वाढवणे, निर्बंध लावणे, कडक दंडात्मक कार्यवाही करणे या मुद्द्यांवर चर्चा झाली.

या बैठकीला आरोग्यमंत्री राजेश टोपे, वैद्यकीय शिक्षण मंत्री अमित देशमुख, मुख्य सचिव सीताराम कुंटे, टास्क फोर्सचे डॉ. संजय ओक, डॉ. शशांक जोशी, डॉ. अविनाश सुपे, डॉ त... उर्वरित लेख लिहा:

हत्त्वाची बैठक पार पडली. या बैठकीत राज्यातील कोरोना परिस्थितीसंदर्भात चर्चा झाली.

या बैठकीनंतर माध्यमांशी बोलताना राजेश टोपे म्हणाले, "राज्यात लॉकडाऊनची परिस्थिती आता निर्माण होतीये, तर लॉकडाऊनच्या परिस्थितीला कसं सामोरं जायचं, लोकांचे जे काही प्रश्न असतील ते कसे सोडवायचे, लॉकडाऊन लावायचा झाल्यास किती दिवसांचा लावायचा या मुद्द्यांवर या बैठकीत चर्चा झाली."राजेश टोपे यांनी पुढे सांगितलं की, "या सगळ्यावर अर्थात केवळ चर्चाच झाली आहे. पण राज्यात लॉकडाऊनची परिस्थिती निर्माण झाली आहे, असं टास्क फोर्सच्या सदस्यांचं मत होतं. त्यामुळे आता मुख्यमंत्री अर्थ आणि अन्य विभागांशी चर्चा करतील. त्यानंतर कॅबिनेट बोलावली जाईल आणि कदाचित 14 एप्रिलनंतर यासंदर्भातला उचित निर्णय घेतला जाईल."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...ॉकेट हल्ल्यात 50 वर्षांची एक महिला मारली गेल्याचं इस्रायलच्या अधिकाऱ्यांनी म्हटलंय.

अॅश्कॉनमधल्या हल्ल्यानंतचं दृश्य

तेल अविवमधल्या हॉलॉन उपनगरात रॉकेट एका रिकाम्या बसवर आदळल्याचं इस्रायल पोलिसांचे प्रवक्ते मिकी रोझनफेल्ड यांनी AFP वृत्तसंस्थेला सांगितलं. या शहरात 5 वर्षांची एक मुलगी आणि दोन महिला जखमी झाल्या आहेत.

तेल अविव शहरामध्ये सायरन वाजल्याबरोबर पादचाऱ्यांनी आसरा घेण्यासाठी पळायला सुरुवात केली तर रेस्टॉरंटमध्ये जेवणारे बाहेर पडू लागले, अनेकांनी रस्त्याच्या कडेला आडवं होत बचावाचा प्रय... उर्वरित लेख लिहा:

याला हराम अल् - शरीफ ( पवित्र ठिकाण) म्हणतात तर ज्यू याला टेंपल माऊंट म्हणून ओळखतात.

गाझावरचा हल्ला

इस्रायलने इथून आणि जवळच्या अरब बहुल शेख जराह भागातून पोलीस हटवावेत अशी मागणी हमासने केली. या भागात पॅलेस्टाईन कुटुंबांना ज्यू नागरिक हुसकावत असल्यावरून वाद सुरू झाला होता.

जेरुसलेममधला पूर्व भाग हा आपल्या होऊ घातलेल्या देशाची राजधानी असल्याचा पॅलेस्टाईनचा दावा आहे.

न सुटलेल्या तिढ्याची भळभळती जखम

जेरेमी बोवेन, मिडल-ईस्ट संपादक

नव्याने होत असलेल्या या हिंसाचारामागचं मूळ कारण जुनंच आहे. ज्यू आणि अरबांमधली ही भळभळती जखम आहे. आणि यामुळे पिढ्यान पिढ्या पॅलेस्टाईन आणि इस्रायली जीव गेले आहेत.

गाझापट्टीवर इस्त्रायलचा हल्ला

जेरुसलेममधल्या तणावामुळे सध्याचा हा हिंसाचार घडतोय. जुन्या शहारातली ही पवित्रं ठिकाणं राष्ट्रीय आणि धार्मिक मानचिन्हं आहेत आणि त्यांच्यावरून होणाऱ्या वादातून अनेकदा हिंसाचार उफाळून येतो.

इस्रायली पोलिसांनी रमझानदरम्यान पॅलेस्टिनी नागरिकांवर लक्ष ठेवणं आणि इस्रायलली कोर्टाने पॅलेस्टिनी नागरिकांना त्यांचं घर सोडण्याचा आदेश देण्यावरून या वादाची यावेळी ठिणगी पडली.

पण इतर काही घटनांमुळेही हे घडलंच असतं. हा वाद होणारच होता.

दोन्ही बाजूच्या नेत्यांनी आपापल्या बाजू भक्कम करण्यावर लक्ष्य केंद्रित केलंय. पण शांतता प्रस्थापित करण्याच्या आव्हानाकडे गेल्या काही वर्षांमध्ये कोणीही गांभीर्याने लक्ष दिलेलं नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


...ॉझिट घेऊ नये असा साधा नियम असतानाही रुग्णांकडून डिपॉझिट घेतलं जातं आणि त्यांना वेळेवर परत दिलं जात नाही, असा आरोपही ते करतात.

जितेंद्र भावेंनी नाशिकच्याच वोक्हार्ट हॉस्पिटलमध्ये एका रुग्णाचं डिपॉझिट परत मिळावं म्हणून रुग्णाच्या नातेवाईकांसह अर्धनग्न आंदोलन केलं होतं. तो व्हिडिओ राज्यभरात व्हायरल झाला होता.

नाशिक शहरातल्या लोकांनी त्यांना भरभरून पाठिंबा दिला होता. याच व्हीडिओमुळे आरोग्यमंत्री राजेश टोपे यांनी राज्यातल्या सगळ्या हॉस्पिटल्सची बिलं तपासण्याचे आदेश दिले होते, असा दावा भावे करतात.... उर्वरित लेख लिहा:

्या महामारीत कार्य करत असलेल्या शेकडो प्रायव्हेट हॉस्पिटल्सने आपले कोव्हिड हॉस्पिटल्स बंद करण्याचा निर्णय घेतलेला आहे. याचं कारण समजून घेणं गरजेचं आहे.

प्रातिनिधिक फोटो

कोव्हिड रुग्णाचा उपचार करताना, किंवा कोव्हिड हॉस्पिटल चालवताना अनेक आघाड्यांवर लढावं लागतं. पहिल्यांदा तर स्वतःचा जीव धोक्यात घालून काम करायचं ही मानसिकता निर्माण करायची. आपल्याला काही झालं तर घरच्यांचं काय होईल? अशी चिंता सतावते तरीही सकारात्मक मानसिकता बनवायची आणि ती टिकवायची हे सर्वांत मोठं आणि कठीण आव्हान असतं.

रुग्णसंख्या जास्त असल्यामुळे, क्षमतेपेक्षा जास्त काम केल्याने थकणं, पेशंटच्या बिल आकारणीला मर्यादा घालून दिल्या पण स्टाफच्या पगाराला मर्यादा नाही, औषधे, ऑक्सिजन, पीपीई किट, कोव्हिड कचरा (बायोवेस्ट) विल्हेवाट किमतींना मर्यादा नाही, 100 टक्के अॅडव्हान्स पैसे देऊनही औषधं आणि ऑक्सिजन न मिळणं,  त्यामुळे पडेल त्या किंमतीत विकत घ्यावा लागणं, रुग्णांकडून अॅडव्हान्स किंवा डिपॉझिट मागायचं नाही म्हणजेच स्वखर्चाने उपचार करायचे पण जीव वाचवण्यात अपयश आलेच तर बिल बुडवण्याची मानसिकता, तक्रार करू अशी धमकी देणे, बिल ऑडिट केल्यानंतरही डिस्काउंट करण्यासाठी दबाव आणणे, अशा असंख्य अडचणी येत राहातात.

सतत बदलत असलेले शासकीय धोरण, नियमावली, प्रोटोकॉल, परवाने, विविध माहितीचं संकलन अशा एक ना अनेक अडचणी भेडसावतात. हे कमी की काय म्हणून, कितीतरी भाऊ, दादा, नाना, अण्णांचे बिल कमी करण्यासाठी फोन येतात. स्वयंघोषित रॉबिनहूडांचा सुळसुळाट व्हायला लागलेला आहे. जाहीरपणे डॉक्टर्स आणि हॉस्पिटलची बदनामी करणं, धमकावणं, प्रतिमा मलिन करणं, खाजगी मालमत्तेचे नुकसान करणं, डॉक्टरांना शिवीगाळ करत अश्लील भाषा वापरणं, गदारोळ करणं, अपमान करणं असे कृत्य केलेले आहे. अशा थकलेल्या आणि खचलेल्या मनस्थितीत काम करणे अशक्य झाल्यामुळे नाईलाजाने डॉक्टरांवर हॉस्पिटल्स बंद करण्याची वेळ आलेली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून जे काही सुरू होतं, ते बघता हे होणारच होतं."

राज्य शासनाचे खाजगी हॉस्पिटल्ससाठी नवीन दरपत्रक

दरम्यान, राज्य शासनाने खाजगी हॉस्पिटल्ससाठी सुधारित दरपत्रक जाहीर केलं आहे. ठरवून दिलेल्या दरापेक्षा जास्त पैसै आता खाजगी रूग्णालयांना घेता येणार नाहीत.

मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी या निर्णयाला मंजुरी दिल्याचे मुख्यमंत्री कार्यालयाने केलेल्या एका ट्वीटमध्ये म्हटले आहे.

"कोविड...


...ॉब्लेम झाला, ते पुढे सांगतात.

किडनीच्या आजारामुळे प्रभुदास यांचं 18 नोव्हेंबरला निधन झालं आणि रमेश भाई यांना 15 ते 20 दिवसांनंतर दवाखान्यातून 'किडनीच्या रिकव्हरी'नंतर सुट्टी मिळाली.

या दोन भावांमधील किडनीच्या आजारात नेमका काय फरक होता, हे अमृतभाईंशी बोलून कळू शकलं नाही.

भावाच्या पोस्टमॉर्टमसाठी एसडीएमला अर्ज दिला होता, ज्यात पोलिसांच्या मारामुळे मृत्यू झाला, असं लिहिण्यात आलं होतं, असं अमृतभाई सांगतात.

"एसडीएमनं आम्हाला मंजुरी दिली आणि त्याला पोलीस विभागाकडे पाठवलं. पोलीस विभागानं आमच्या ... उर्वरित लेख लिहा:

त.

"संजीव भट्ट यांच्याविरोधात दाखल करण्यात आलेल्या तक्रारी या राजकीय सूडबुद्धीनं करण्यात आल्याचं एक उदाहरण आहे.

"2011 मध्ये, संजीव भट्ट यांना 2002च्या दंगलीच्या चौकशीसाठी न्यायमूर्ती नानावटी आणि न्यायमूर्ती मेहता आयोगाने आयोगाचे साक्षीदार म्हणून बोलावले होते," श्वेता सांगतात.

या प्रकरणाची सुनावणी सुरू झाल्यापासून 300 साक्षीदारांपैकी फक्त 32 साक्षीदारांची तपासणी करण्यात आली. 1990 पासून 2012 पर्यंत शांत राहिलेला तक्रारदार अचानक जागरुक झाला आणि सर्वोच्च न्यायालयासह इतर न्यायालयांत वरिष्ठ वकिलांना नियुक्त केलं.

अंतर्गत किंवा बाह्य आघात किंवा जखमांच्या कोणत्याही संकेतांशिवाय, 18 दिवसांनंतर कैदेतून बाहेर पडल्यावर मृत्यू कसा होतो, हे समजणं विचित्र आहे.

फोरेन्सिक वैद्यकीय तज्ज्ञांनी तपासणी केल्यानंतर स्पष्ट केलं होतं की, संबंधित व्यक्तीचा छळ झालेला नव्हता. पण नंतर याला हत्येचं स्वरूप देण्यात आलं, असं श्वेता भट्ट यांचं म्हणणं आहे.

फोनवरील संभाषणादरम्यान त्या जामनगरहून अहमदाबादला परतत होत्या.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ॉर्गन तस्वानगिराई यांच्या माजी सल्लागार अलेक्सा मागासाई यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, लष्कराचा दावा खोटा असून हा उठावच आहे.

"उठावाला मान्यता मिळत नाही, त्याचा निषेधच होतो म्हणून ते तसं म्हणत नाहीत," असं त्यांनी सांगितलं. "तसंच अधिकारांचा विचार केला, तर ते आता लष्कराकडे असून राष्ट्राध्यक्ष नाममात्र राहिले आहेत."

उपराष्ट्राध्यक्षांना हटवल्यानं राजकीय संकट

मुगाबे यांचा वारसदार कोण, यावरून झिबाब्बेमध्ये बरीच राजकीय उलथापालथ सुरू आहे. मुगाबे यांच्या पत्नी ग्रेस आणि उपराष्ट्राध्यक्ष इमर्सन म... उर्वरित लेख लिहा:

्ताधारी ZANU-PF पक्षात फूट पडली आहे.

रॉबर्ट मुगाबे सुरक्षित आहेत, असं लष्करानं म्हटलं आहे.

त्यातून गेल्या महिन्यात ग्रेस यांनी उठावाची शक्यता व्यक्त करत म्नानगाग्वा आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांपासून त्यांना धोका असल्याचं म्हटलं होतं.

तरुणांचा पाठिंबा ग्रेस यांना

पक्षाच्या यूथ विगंचे नेते कुडझाई चिपांगा यांनी साऱ्याच लष्कराचा पाठिंबा लष्करप्रमुखांना नाही, असं म्हटलं होतं. हा आपल्या देशाच्या भवितव्याचा हा प्रश्न आहे.

एका लष्करी व्यक्तीनं पक्षातील नेते आणि कायदेशीररित्या निवडून आलेल्या राष्ट्राध्यक्षांच्या कामात ढवळाढवळ करू नये, असं ते म्हणाले होते.

कोण आहेत ग्रेस मुगाबे?

ग्रेस यांचं वय 52 असून गेल्या काही वर्षांत झिंबाब्वेच्या राजकारणात त्यांचं महत्त्व वाढलेलं आहे. त्या सत्ताधारी पक्षाच्या महिला विभागाच्या प्रमुख आहेत.

मुगाबे आणि त्यांची पत्नी ग्रेस

रॉबर्ट मुगाबे जगातील सर्वात वयस्कर सत्ताधारी नेते आहेत. 1980 मध्ये गौरवर्णियांची सत्ता संपल्यापासून तेच या देशाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत. सध्या त्यांच्या आरोग्याबद्दल चिंतेचं वातावरण आहे.

ग्रेस यांनी राष्ट्राध्यक्ष होण्याची इच्छा जाहीररित्या व्यक्त केली होती. 2014 ला तत्कालिन उपराष्ट्राध्यक्ष जॉईस मुजुरू यांच्यावर त्यांनी विविध आरोप केल्यानंतर त्यांना पदावरून हटवण्यात आलं होतं.

त्यानंतर म्नानगाग्वा यांना उपराष्ट्राध्यक्ष बनवण्यात आलं. पण 2017मध्ये ग्रेस यांनी म्नानगाग्वा यांनी हटवण्याची मागणी केली. नुकतंच त्यांनाही पदावरून हटवण्यात आलं.

ग्रेस यांचा प्रवास

1. ग्रेस या झिंबाब्वेच्या परराष्ट्र विभागात टायपिस्ट होत्या. त्यांच्यापेक्षा 41 वर्षांनी मोठे असलेल्या मुगाबे यांच्याशी त्यांचे प्रेमसंबध जुळले.

2. त्यावेळी मुगाबे यांच्या पहिल्या पत्नी सॅली आजारी होत्या. सॅली यांचं निधन 1992ला झालं.

3. 1996ला मुगाबे आणि ग्रेस यांचा शाही थाटात विवाह झाला.

ग्रेस मुगाबे

4. त्यांना बोना, रॉबर्ट, चाटुंगा अशी 3 मुलं आहेत.

5. त्यांची लाईफस्टाईल खर्चिक असून त्यांना 'गुची ग्रेस' असंही म्हटलं जातं.

6. कल्याणकारी कामं आणि अनाथ आश्रमांना मदत, अशा कामांमुळे त्यांची स्तुती केली जाते.

7. त्यांनी समाजशास्त्र विषयात पीएचडी मिळवली आहे. पण त्यांनी ही पीएचडी युनिव्हर्सिटी ऑफ झिंबाब्वेमधून 2 महिन्यांत मिळवल्याचं बोललं जातं.

रॉबर्ट मुगाबे : जगातील सर्वात वयस्कर...


...ॉर्डात ठेवण्यात आलं, जेणेकरून त्यांच्यातून हा व्हायरस आणखी बाहेर पसरू नये.

मात्र अचानक एवढे रुग्ण आले तर त्यासाठी पुरेशी व्यवस्था करणं सर्वांना शक्य नव्हतं. चीनने जसं वुहानमध्ये दहा दिवसांत 1000 खाटांचं रुग्णालय उभारलं, तशी कार्यक्षमता प्रत्येकाकडे नसल्याने लोकांना क्वारंटाईन करणं, हे मोठं आव्हान उभं राहू लागलं. त्यासाठी राज्य सरकार खासगी रुग्णालय आणि अगदी हॉटेल्समधल्या रूमही भाड्याने घेण्याची व्यवस्था करत आहेत.

एवढ्या रुग्णांवर एकत्र उपचार शक्य नसल्याने, तसंच याचा प्रसार रोखण्याच्या दृष्टिकोन... उर्वरित लेख लिहा:

ढवू शकतो. मात्र जर तुम्ही आजारी असताना आज घरातच बसलात, गर्दीत कुठेही न जाता, कुणाच्या थेट आणि जास्त काळ संपर्कात न राहिलात तर या रोगाचा प्रसार होण्याची गती मंदावू शकते.

Flatten the curve

या दोन रेषांमधली तुलना केली तर social distancingमुळे शक्य आहे की पहिल्या रेषेला असं दाबून जरा सपाट करण्याचा प्रयत्न करता येईल. यासाठीच सध्या #FlattentheCurve हॅशटॅग वापरला जातो आहे.

मग मी काय करावं?

Self isolation, म्हणजेच स्वतःला इतरांपासून जास्तीत जास्त वेगळं आणि अलिप्त ठेवण्याचा प्रयत्न करा. कमीत कमी 14 दिवस घरातच राहा, तेही. म्हणूनच महाराष्ट्रात तसंच इतर काही राज्यांमध्ये सध्या सर्व शाळा-कॉलेज, मॉल्स, जिम बंद ठेवण्याचे आदेश 31 मार्च पर्यंतचे आहेत.

1.       जर घरात एकटेच राहात असाल तर उत्तम, पण जर कुणाबरोबर राहणार असाल तर खात्री करून घ्या की ते आजारी नाहीत, किंवा त्यांच्यात कुठली आजारपणाची लक्षणं नाहीत. दारं-खिडक्या उघडी ठेवा.

2.       तुम्हाला जर त्यांची काळजी घेण्यासाठी त्यांच्याजवळ राहण्याची गरज असेल तर स्वतःचीसुद्धा काळजी घ्या. मास्क, हँड सॅनिटायझर सतत वापरत राहा, आणि घर स्वच्छ ठेवा. घरातल्या डस्टबिनवर झाकणं लावा.

3.       कपडे नियमितपणे धुवून वापरा. हस्तांदोलन किंवा मिठी मारणं टाळा, शारीरिक संपर्क कमीत कमी असायला हवा.

4.       जर सहवासातील कुणी आजारी असेल तर त्यांचे टॉवेल, कंगवा इत्यादी वैयक्तिक उपयोगाचं सामान वापरू नका. बाथरूम वेगळं करणं शक्य नसेल तर त्यांच्या वापरानंतर ते स्वच्छ करून मग वापरा.

5.       अनावश्यक प्रवास टाळा. अशा ठिकाणी जाणंच टाळा जिथे जास्त लोक असतील, म्हणूनच सरकारने मॉल्स, पब-रेस्टॉरंट बंद ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. होम डिलेव्हरीचा पर्याय जिथे उपलब्ध असेल तिथे निवडा.

6.       शक्य असेल तर छोट्या दुकानांमधून अत्यावश्यक सामान खरेदी करा, जिथे जास्त गर्दी टाळता येईल. रांगांमध्ये उभे असाल तर इतरांपासून एक मीटरचं सुरक्षित अंतर ठेवा.

7.       वर्क फ्रॉम होमचा पर्याय असेल तर नक्की तो स्वीकारा. जर नसेल शक्य तर कामकाजाच्या अशा वेळा आखून घ्या की सर्वांना सर्वच दिवस ऑफिसला जाण्याची गरज असणार नाही. कामाचे दिवस किंवा शिफ्ट वाटून घ्या जेणेकरून लोकांचा संपर्क कमीत कमी होईल.

हे नक्की वाचा -

हे नक्की पाहा

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर...


...ॉल

अशीच कहाणी अॅमस्टरडॅममधल्या युसूफ अल-दार्दिय आणि पिम स्टुरमन यांचीही आहे. त्या दोघांनी मिळून 2014 मध्ये 'वेडींग हॅशटॅग वॉल' कंपनीची स्थापना केली. कंपनीकडून 79 डॉलरमध्ये 'व्हर्चुअल वॉल' विकत घेता येऊ शकते.

ही 'व्हर्चुअल वॉल' म्हणजे एक वेब लिंक असते. ही लिंक उघडल्यावर आपल्या लग्नासाठी तयार करण्यात आलेल्या हॅशटॅगचा वापर कोणी-कोणी आणि नेमका कशासाठी केला आहे याची माहिती पाहता येते.

यामुळे आपल्या लग्नाबद्दल कोण काय-काय म्हणतंय हे त्यांना सहज पाहता येतं.

लग्नासाठी तयार करण्यात आलेल्या हॅशटॅगचा ... उर्वरित लेख लिहा:

स्वकेंद्री आणि स्वतःला स्थान मिळवून देण्यासाठी आग्रही दिसते. त्यांच्या वयाची असताना पूर्वीची पिढी मात्र याबाबतीत पुढे नव्हती. लग्न ही त्यांच्यासाठी इतरांना आकर्षून घेण्याची नामी संधी वाटते."

जुन्या पिढीच्या सोहळे साजरा करण्याच्या कल्पनांना हल्ली नव्या पिढीला थारा द्यावासा वाटत नाही.

चांगल्यात-चांगले फोटो ही सोशल मीडिया अॅप्सची सततची मागणी असते. त्यामुळे त्यासाठी वेगवेगळ्या क्लृप्त्या लढवणं, तसा लुक ठेवणं याला अधिक महत्त्व दिलं जातं. त्यामुळे सातत्यानं लग्नासाठी लागणारा खर्च हा वाढतच आहे.

कारण, 21 व्या शतकातील पिढीतल्या अनेकांना आपल्या जुन्या पिढीच्या सोहळे साजरा करण्याच्या कल्पनांना हल्ली थारा द्यावासा वाटत नाही. त्यामुळे नव-नव्या संकल्पनांचा त्यांना ध्यास लागलेला असतो.

यातूनच सर्वात वेगळं लग्न साजरं करण्याची आणि त्याला सोशल मीडियावर प्रसिद्धी देण्याची स्पर्धा त्यांच्यात लागलेली असते.

या सगळ्या खर्चाचे आकडे करोडोंच्या पुढे जाऊ लागले आहेत. 2016 मध्ये 'हिच्ड' आणि 'द नॉट' या दोन वेबसाईटच्या सर्व्हेनुसार युकेमध्ये 25000 पाऊंड आणि अमेरिकेत 35000 डॉलर इतके आकडे या खर्चांनी गाठले आहेत.

'डिव्हाईस फ्री वेडींग'

या विषयी शेरी टर्कल या समाज विज्ञानाच्या प्राध्यापक आपल्या 'अलोन टुगेदर' पुस्तकामध्ये म्हणतात की, "हल्ली लोकांना फोनपासून दुरावणं हे शक्य होत नाही. त्यामुळे एकमेकांचे सामाजिक बंध कमी होत चालले असून एकटेपणा वाढीस लागत आहे."

टर्कल पुढे म्हणते की, "पूर्वी लग्नाचा एखादाच फोटो सगळ्या कुटुंबासह काढलेला महत्त्वाचा असायचा. मात्र, आता लोकांना प्रत्येक क्षणाला फोटोमध्ये कैद करायचं आहे, त्याला योग्यतेच्या प्रत्येक कसोटीवर घासून लख्ख करायचं आहे. आणि असं करण्याचा दबावही त्यांच्यावर आहे."

'डिव्हाईस फ्री वेडींग' ही संकल्पना हळूहळू जोर धरेल असं वातावरणही तयार होत आहे, असं टर्कल म्हणतात. पण, दुसरीकडे लग्नासाठी हॅशटॅग तयार करून लग्नाला आलेल्या पाहुण्यांना त्याचा वापर करण्यास सांगणं यात काही गैर नाही असंही टर्कल यांना वाटतं.

तिचा फोनही बंद होता...

आपल्या लग्नासाठी हॅशटॅग तयार करणारी जेसिका लेहमन मात्र आपल्या रिसेप्शनच्या दिवशी प्रत्येकाला हॅशटॅग वापरण्यास उद्युक्त करत होती. '#JessTheTwoOfUs' हा हॅशटॅग सभागृहात प्रत्येकाला दिसेल अशा ठिकाणी लावण्यात आला होता.

पूर्वी लग्नाचा असा एखादाच फोटो सगळ्या कुटुंबासह काढलेला...


...ॉवेलचा वापर करू शकतो. यानंतर त्याला एका पॉलिथिनमध्ये टाकावं. हे पॉलिथीन पाणी आणि बर्फ असलेल्या दुसऱ्या एका पॉलिथीनमध्ये टाकावं. असं केल्यामुळे तुटलेला अवयव थेट बर्फाच्या संपर्कात न येताही थंड राहील.

तुटलेल्या अवयवाला थेट बर्फाच्या संपर्कात ठेवू नये. बर्फ गोठल्याने अवयव खराब होतो. अवयवाला कोल्ड इंज्युरी होऊ शकते. अवयव थंड ठेवल्याने त्याचं मेटाबोलिझम सुरू राहतं आणि त्यामुळे निष्क्रीय होण्याची प्रक्रिया मंदावते. यामुळे सर्जरी यशस्वी होण्याची शक्यता वाढते.

तर शरिराला जोडून असलेल्या अवयवातून होणा... उर्वरित लेख लिहा:

ा खडतर असतो. मात्र, हळूहळू रिकव्हरी होते. नंतरदेखील छोट्या-मोठ्या सर्जरीची गरज भासू शकते.

सर्जरीआधी आणि नंतर काळजी घ्यावी लागते.

शरिराला जोडल्यानंतर तो अवयव पूर्णपणे निष्क्रीय वाटतो. त्यात पुन्हा संवेदना जाणवण्यासाठी चार ते सहा महिन्यांचा कालावधी लागतो. सर्जरी योग्य प्रकारे झाली असेल तर बहुतांशवेळा अवयवात संवेदना येते. अधेमधे ही संवेदना कमी-जास्त होत असते. या उपचार पद्धतीत ऑर्थोपेडिक डॉक्टर आणि फिजिओथेरपिस्टचीेदेखील मदत लागते.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)