...ष दुर्लक्ष करत असल्याचं तामिळनाडू काँग्रेसच्या पदाधिकाऱ्यांना वाटत होतं. 1991-96 या कालावधीत एआयडीएमकेच्या सरकारला प्रचंड टीकेचा सामना करावा लागला.

म्हणूनच 1996 निवडणुकांमध्ये काँग्रेस-एआयडीएमके एकत्र असू नये असं तामिळनाडू काँग्रेसमधील काहीजणांचं मत होतं.

मात्र दिल्लीस्थित केंद्रीय नेतृत्वाने एआयडीएमकेसह जाण्याचा निर्णय घेतला. म्हणूनच तामिळनाडू काँग्रेसमधील प्रभावशाली नेते जी. के. मोपनार यांनी पक्षातील सहकाऱ्यांच्या मदतीने तामिळ मनिला काँग्रेस असा स्वतंत्र पक्ष स्थापन केला.

मनिला काँग्रेस ... उर्वरित लेख लिहा:

त 305 कोटी रुपयांच्या गुंतवणूकप्रकरणी फॉरेन इन्व्हेस्टमेंट प्रमोशन बोर्डानं दिलेल्या परवानगीसंदर्भात अफरातफर आढळल्यानं सीबीआयनं 2017 मध्ये खटला दाखल केला. त्यावेळी चिदंबरम केंद्रीय अर्थमंत्री होते.

चिदंबरम यांच्या दिल्लीतील निवासस्थानी सीबीआयचं पथक पोहोचलं.

ज्या कंपनीत ही गुंतवणूक झाली त्याच्याशी पी.चिदंबरम यांचे पुत्र कार्ति संबंधित होते. कंपनीत मुलाचा सहभाग असल्यामुळेच चिदंबरम यांच्या अर्थमंत्रालयाने गुंतवणुकीला अनुमती दिली असा आरोप केला जात आहे.

5. एअरसेल-मॅक्सिस खटला

मार्च 2016 मध्ये मॅक्सिस कंपनीची उपकंपनी असलेल्या मॉरिशसस्थित ग्लोबल कम्युनिकेशन सर्व्हिसेस होल्डिंग लिमिटेड कंपनीला फॉरेन इन्व्हेस्टमेंट बोर्डने भारतातील एअरसेलमध्ये गुंतवणूक करण्यास परवानगी देण्यात आली. चिदंबरम यांच्या अर्थमंत्री म्हणून कार्यकाळात ही प्रक्रिया झाली.

पी.चिदंबरम

अर्थमंत्री या नात्याने 600 कोटींच्या थेट विदेशी गुंतवणुकीला मान्यता देण्याचे अधिकार त्यांना होते. गुंतवणुकीची रक्कम 600 कोटींपेक्षा जास्त असेल तर प्रस्ताव आर्थिक शहानिशा होण्यासाठी कॅबिनेट समितीकडे पाठवणं अनिवार्य असतं.

मॅक्सिसने एअरसेलमध्ये 3200 कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली. यासाठी कॅबिनेटच्या मंजुरीची आवश्यकता होती. मात्र चिदंबरम यांनी स्वत:च्या अखत्यारीत परवानगी दिली असल्याचा आरोप सीबीआयने केला आहे. कार्ती चिदंबरम यांच्याशी संलग्न कंपन्यांना या निर्णयाचा फायदा झाल्याचीही चर्चा आहे.

एअरसेलतर्फे जारी करण्यात आलेल्या शेअरची फेसव्हॅल्यू दहा रुपये होती. म्हणजेच एअरसेलने विकलेल्या शेअर्सची किंमत 180 कोटी रुपये होती. शेअर्स प्रीमिअम दराने विकले गेल्याने गुंतवणुकीची एकूण रक्कम 3200 कोटी असल्याचं सीबीआयचं म्हणणं आहे. दरम्यान चिदंबरम आणि त्यांचे चिरंजीव कार्ती यांनी या आरोपांचा इन्कार केला आहे.

अर्थमंत्री चिदंबरम यांच्या कार्यकाळात झालेल्या निर्णयांची चौकशी होत आहे.

सरकारतर्फे चालवण्यात येणाऱ्या एअर इंडिया कंपनीने विकत घेतलेल्या विमानांच्या खरेदीसंदर्भात चिदंबरम यांची चौकशी होत आहे. केंद्रीय पुरोगामी आघाडीच्या कार्यकाळात विमानांची खरेदी झाली होती.

एअरबस प्रतीच्या 43 विमानांची खरेदी करण्यासाठी नियुक्ती झालेल्या मंत्र्यांच्या समितीचं नेतृत्व चिदंबरम यांच्याकडे होतं.

चिदंबरम हे बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व आहे. ते उत्तम वक्ते, सक्षम प्रशासक आणि अर्थतज्ज्ञ आहेत....


...ष राहुल गांधी विरोधकांच्या भविष्यातील महाआघाडीचे महत्त्वपूर्ण सूत्रधार बनले आहेत.

अर्थात हे स्वीकारूनच रविवारी चेन्नईत द्रमुक नेते MK स्टॅलिन यांनी राहुल गांधी यांना पंतप्रधानपदाचे उमेदवार म्हणून घोषित करा, असा प्रस्ताव ठेवला.

राहुल गांधी, दयानिधी मारन, स्टॅलिन आणि करुणानिधी

पण स्टॅलिन यांच्या प्रस्तावात शुद्ध तर्क आणि वस्तुस्थितीपेक्षा अतिउत्साह दिसून आला.

त्यातही राहुल गांधींसह व्यासपीठावरील तमाम नेत्यांच्या हातात द्रमुक आयोजकांनी तलवारी दिल्या होत्या. हे अतिउत्साहाचं प्रदर्शन तिथेही दिसू... उर्वरित लेख लिहा:

बहुजन समाज पक्षाच्या मायावतींचा समावेश आहे.

जयपूर, भोपाळ आणि रायपूरमधील काँग्रेसच्या मुख्यमंत्र्यांच्या शपथविधी समारंभाला उपस्थिती टाळून मायावती, ममता आणि अखिलेश यांनी विरोधकांमधील सहमतीत अजूनही अडचणी असल्याचं आधोरेखित केलं.

राजकीय निरीक्षक उत्तर प्रदेशात सपा-बसपाची ही गरज असल्याचं मानतात.

मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि छत्तीसगडमधील विजयामुळे काँग्रेसनं उत्तर प्रदेशातही आपले हात पाय पसरावेत, हे मायावती आणि अखिलेश यांना रुचणारं नाही, त्यामुळेच हे घडत असल्याचं राजकीय विश्लेषकांना वाटतंय.

जिथं पंतप्रधानपदाच्या दावेदारीचा प्रश्न येतो, तिथं बसपा समर्थकांचा एक गट मायावतींचं नाव पुढे करतो. पण मायावतींना हे पक्कं ठाऊक आहे, की निवडणुकीनंतर जो पक्ष सर्वाधिक जागा जिंकतो, त्यालाच पंतप्रधानपदावर दावा करण्याचा नैतिक अधिकार आहे.

त्यात विरोधकांच्या आघाडीतील अनेक पक्षांनी आधीच राहुल गांधी यांचं नेतृत्व मान्य करायला सुरुवात केली आहे. त्यामुळे देशातील सर्वात मोठं राज्य असलेल्या उत्तर प्रदेशातील दोन प्रमुख पक्ष वेगळी भूमिका घेण्याची जोखीम उचलतील असं वाटत नाही.

त्यामुळे शक्यता अशीच आहे, की दोन्ही नेत्यांची सध्याची भूमिका ही केवळ राजकीय अपरिहार्यतेचा किंवा रणनीतीचा भाग असावी.

दुसरीकडे मायावती आणि अखिलेश यांच्यावर काँग्रेसला साथ देऊ नये, यासाठी केंद्रातून सतत दबाव आहे, असंही म्हटलं जातं.

त्यासाठी केंद्रीय तपास यंत्रणांच्या मदतीनं या नेत्यांना 'घेरलं' जातं. मात्र ही बाबसुद्धा स्पष्ट आहे, की आपल्या सुरक्षित राजकीय भविष्यासाठी सपा आणि बसपा केंद्रात आपल्याला 'अनुकुल' सरकार येईल यासाठी आग्रही असतील. त्यामुळे शेवटच्या काळात हे दोन्ही पक्ष विरोधी आघाडीशी हातमिळवणी नक्कीच करतील.

आणि शेवटी ममता बॅनर्जींचाच प्रश्न असेल तर त्या स्वत:च पश्चिम बंगालमधील भाजप-संघाच्या वाढत्या घेराबंदीमुळे त्रस्त आहेत.

त्यामुळे भविष्यातील विरोधकांच्या आघाडीत सहभागी होण्यावाचून त्यांच्याकडे दुसरा पर्याय शिल्लक नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ष लढवणारे राजेंद्र राऊत यांच्याकडून त्यांना पराभव स्वीकारावा लागला.

सोलापूर जिल्ह्यामध्येच करमाळ्यात रश्मी बागल यांनी राष्ट्रवादीची साथ सोडून शिवसेनेत प्रवेश केला होता, मात्र करमाळ्यात अपक्ष संजय शिंदे यांनी त्यांचा पराभव केला. रश्मी बागल यांना तर निवडणुकीत तिसऱ्या क्रमांकावर समाधान मानावं लागलं आहे.

काँग्रेसच्या प्रणिती शिंदे यांनी दिलीप माने यांचा पराभव केला.

सोलापूर शहर मध्य मतदारसंघात काँग्रेसचे माजी आमदार दिलीप माने यांनी शिवसेनेच्या तिकिटावर निवडणूक लढवली होती. मात्र ते चौथ्या क्रमांका... उर्वरित लेख लिहा:

े.

श्रीरामपूर मतदारसंघामध्ये काँग्रेसमधून येऊन शिवसेनेच्या तिकिटावर लढणारे माजी आमदार भाऊसाहेब कांबळे पराभूत झाले आहेत. भाऊसाहेब कांबळे यांना काँग्रेसच्या लहू कानडे यांनी पराभूत केले आहे. 2009 आणि 2014 या विधानसभा निवडणुकांमध्ये या मतदारसंघातून भाऊसाहेब विजयी झाले होते.

राष्ट्रवादीतून सेना-भाजप

राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून सेना-भाजपमध्ये जाणाऱ्या नेत्यांपैकी राणा जगजितसिंह पाटील यांना तुळजापूर मतदारसंघात भाजपच्या तिकिटावरही यश मिळाले आहे. राणा जगजितसिंह यांनी काँग्रेसच्या मधुकरराव चव्हाण यांना पराभूत केले. 2014 साली मधुकरराव चव्हाणांना या मतदारसंघात तर राणा जगजितसिंह यांना उस्मानाबाद मतदरासंघात राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर यश मिळाले होते.

राणा जगजितसिंह यांनी काँग्रेसच्या मधुकरराव चव्हाण यांना पराभूत केले.

बीडमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसने दिलेला एबी फॉर्म नाकारून नमिता मुंदडा यांनी भाजपमध्ये जाण्याचा निर्णय घेतला आणि केज मतदारसंघातून त्या विजयीसुद्धा झाल्या आहेत. याच मतदारसंघात त्यांच्या मातोश्री आणि माजी आरोग्यमंत्री विमलताई मुंदडाही जिंकून आल्या होत्या. केजमध्ये नमिता यांनी राष्ट्रवादीच्या पृथ्वीराज साठे यांचा पराभव केला आहे. 2014 साली इथे भाजपच्याच संगीता ठोंबरे विजयी झाल्या होत्या.

एकेकाळी कट्टर शिवसैनिक म्हणून ओळखले जाणारे आणि नंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये गेलेले भास्कर जाधव या निवडणुकीपूर्वी पुन्हा एकदा शिवसेनेत आले. 2009 आणि 2014 साली गुहागर मतदारसंघात ते राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर विजयी झाले होते. आता ते सेनेच्या तिकिटावर विजयी झाले आहेत.

त्याचप्रमाणे राष्ट्रवादीतून शिवसेनेत येणारे पांडुरंग बरोरा यांना त्यांच्याच शहापूर मतदारसंघात पराभव स्वीकारावा लागला. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर निवडणूक लढवणाऱ्या दौलत दरोडा यांनी त्यांचा पराभव केला. हेच दौलत दरोडा 1995, 1999, 2004, 2009 आणि 2014 साली झालेल्या निवडणुकांमध्ये शिवसेनेच्या तिकिटावर लढले होते आणि तीनवेळा शिवसेनेचे आमदारही झाले होते.

याबरोबरच राष्ट्रवादीतून शिवसेनेत येणारे शेखर गोरे माण मतदारसंघात पराभूत झाले आहेत. जयकुमार गोरे माण येथे विजयी झाले आहेत. तसेच शिवसेनेत येऊन दिलीप सोपल, जयदत्त क्षीरसागर, रश्मी बागल पराभूत झाले आहेत.

काँग्रेसच्या गयारामांचं काय?

काँग्रेसमधून भाजपध्ये गेलेल्या राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्याबरोबर...


...षटकं लक्षात घेऊन, हार्दिक पंड्याला चौथ्या क्रमांकावर पाठवण्यात आलं होतं. विजय सहाव्या क्रमांकावर खेळला होता.

ऋषभ पंतला अंतिम अकरात संधी मिळणार का?

पहिल्याच बॉलवर विकेट मिळवत विजयने गोलंदाजीत चमक दाखवली होती. पाकिस्तानचा कर्णधार सर्फराझ अहमदला माघारी धाडण्याचं कामही विजयनेच पार पडलं होतं. त्यामुळे विजय शंकर अफगाणिस्तानविरुद्ध खेळेल अशी चिन्हं आहेत.

दुसरीकडे आक्रमक फटकेबाजीसाठी प्रसिद्ध ऋषभ पंत संधी मिळणार का, याविषयी उत्सुकता वाढली आहे. ऋषभ पंतचा समावेश करायचा झाला तर त्याला संघात कसं फिट करा... उर्वरित लेख लिहा:

तृत्वाची धुरा सोपवण्यात आली. या जबाबदारीला तो अद्याप सरावलेला नाही हे स्पष्ट होतं आहे.

हशमतुल्ला शाहिदी आणि हझरतुल्ला झाझाई यांच्याकडून मोठ्या खेळीची अपेक्षा आहे.

संघ

भारत: विराट कोहली (कर्णधार), महेंद्रसिंग धोनी, रोहित शर्मा, लोकेश राहुल, केदार जाधव, दिनेश कार्तिक, हार्दिक पंड्या, विजय शंकर, ऋषभ पंत, रवींद्र जडेजा, युझवेंद्र चहल, कुलदीप यादव, जसप्रीत बुमराह, भुवनेश्वर कुमार, मोहम्मद शमी.

विराट कोहलीने लहान मुलांबरोबर क्रिकेट खेळण्याचा आनंद लुटला.

अफगाणिस्तान: गुलबदीन नईब (कर्णधार), आफ्ताब आलम, अशगर अफगाण, दावलत झाद्रान, हमीद हसन, हशमतुल्ला शाहिदी, हझरतुल्ला झाझाई, इक्रम अलिखिल, मोहम्मद नबी, मुजीब उर रहमान, नजीबुल्ला झाद्रान, नूर अली झाद्रान, रहमत शाह, रशीद खान, समीउल्ला शेनवारी.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...षमता जवळपास साडे पाचशे तर राज्यसभेची आसन क्षमता जवळपास अडीचशे आहे. नव्या संसदेतील लोकसभा तिप्पट मोठी असणार आहे.

राज्यसभाही मोठी असेल. संसदेतील सध्याचा सेंट्रल हॉलही दोन्ही सभागृहांच्या सदस्यांसाठी कमी पडू लागला आहे. त्यामुळे तब्बल 1350 सदस्य बसू शकतील, इतकी आसनक्षमता असणारा नवीन सेंट्रल हॉलही उभारण्यात येणार आहे.

नवीन इमारत भारतीय संस्कृती आणि प्रादेशिक कला, हस्तकला, वस्त्रोद्योग आणि वास्तुकलेच्या विविधतेचं समृद्ध मिश्रण दर्शवणारी असेल.

एक संविधान हॉल (सेंट्रल कॉन्स्टिट्युशनल गॅलरी) असेल ज... उर्वरित लेख लिहा:

ट्रल व्हिस्टा म्हणतात. यात वर सांगितलेल्या इमारतींव्यतिरिक्त राष्ट्रीय संग्रहालय, नॅशनल आर्काईव्हज, इंदिरा गांधी कला केंद्र, बिकानेर हाऊस, हैदराबाद हाऊस, निर्माण भवन, जवाहरलाल भवन हा सर्व परिसरही सेंट्रल व्हिस्टाअंतर्गत येतो. या संपूर्ण भागाचं पुनर्निमाण करण्यात येणार आहे.

पुढे लोकसंख्या वाढीबरोबर खासदारांची संख्या वाढली आणि प्रशासकीय कारभारही वाढला. त्यामुळे केवळ संसदच नाही तर सर्व कार्यालयांमध्येही जागा कमी पडू लागली. एका मंत्रालयातून दुसऱ्या मंत्रालयात जाणं-येणंही वेळखाऊ झालं. याच कारणास्तव हा संपूर्ण परिसर नव्याने बांधण्याचा विचार पुढे आला.

नवीन संसदेतील राज्यसभा

गेल्या अनेक वर्षांपासून या प्रकल्पाची चर्चा सुरू असली तरी मोदी सरकारच्या दुसऱ्या कार्यकाळात त्यावर खऱ्या अर्थाने कामाला सुरुवात झाली.

गेल्यावर्षी सप्टेंबरमध्ये सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पाची घोषणा झाली. इंडिया गेट ते राष्ट्रपती भवन असा तीन किलोमीटरपेक्षा अधिक परिसरात हा प्रकल्प विस्तारलेला आहे.

सध्या सर्व मंत्रालयं वेगवेगळ्या ठिकाणी असल्याने लोकांना एका मंत्रालयातून दुसऱ्या मंत्रालयात खेटे मारावे लागतात. त्यात बराच वेळ लागतो. त्यामुळे सर्व मंत्रालयांना एकाच ठिकाणी आणून त्यांना अद्ययावत तंत्रज्ञानाने जोडण्यात येणार आहे.

एक केंद्रीय सचिवालय उभारण्यात येणार आहे. परिसरात असणारी सर्व कार्यालयं अंडरग्राउंड सब-वेने जोडण्यात येणार आहेत. हे सब-बे मेट्रोलाही जोडलेले असतील.

सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पावरील आक्षेप

या संपूर्ण प्रकल्पावरच अनेकांनी अनेक आक्षेप घेतले आहेत. तसंच याविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात वेगवेगळ्या याचिकाही दाखल केल्या आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाने या सर्व याचिकांवर एकत्रितपणे सुनावणी सुरू केली आहे.

सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पासाठी ज्या वेगवेगळ्या परवानग्या देण्यात आल्या, त्याविरोधात कमीत कमी 7 याचिका दाखल करण्यात आल्या आहेत.

यात मुख्य याचिका हा भूखंड वापरात बदल करण्याची परवानगी दिल्याविरोधात आहे. अशा प्रकारचा बदल 'कायदेशीर नाही', असं काही आर्किटेक्सचं म्हणणं आहे.

सध्या जो सेंट्रल व्हिस्टा परिसर आहे तो सर्वसामान्यांसाठी पूर्णपणे खुला आहे. मात्र, नव्या पुनर्निमाण प्रकल्पात जवळपास 80 एकर परिसर 'प्रतिबंधित' होईल. म्हणजे या भागात केवळ सरकारी अधिकारी जाऊ शकतील. सामान्य माणसासाठी या परिसरात प्रवेश निषिद्ध असेल. त्यामुळे जी जागा सामान्य...


...षा जास्त असणं आवश्यक आहे. 70 खाली गेली तर अशा रूग्णाला अतिदक्षता विभागात ठेवावे लागते.

एकीकडे प्रशासन बेड असल्याचा दावा करतंय तर दुसरीकडे कोरोनाच्या गंभीर रूग्णांना आपला जीव गमवावा लागतोय.

प्रशासनाचं म्हणणं काय?

गुरूवारी, एप्रिल 1, ला झालेल्या आढावा बैठकीनंतर झालेल्या पात्रकार परिषदेत बोलताना नाशिक जिल्ह्याचे पालकमंत्री यांनी सांगितलं की, "या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी करण्यात येईल. तसंच सामाजिक कार्यकर्ते दीपक डोकेंवर गुन्हा दाखल करण्याचेही आदेश दिले आहेत. साथरोग प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत हा ... उर्वरित लेख लिहा:

ेले आहेत. राहिलेल्या लोकांना काही चॉईस बेड हवे होते तर ते बेड देता आले नाहीत."

पण याच पत्रकार परिषदेत भुजबळांनी हेही मान्य केलं की हेल्पलाईनवर फोन केला की बेड्स नाही म्हणून सांगतात. "माझा तुमच्यावर पूर्ण विश्वास आहे. वर्तमानपत्रातूनही हे येतंय, बेड्स नाही म्हणून सांगतात. मागच्या वेळेस लाट आली होती तेव्हा आपण अॅप तयार केलं होतं. लोकांना सगळी माहिती मिळत होती. एकेका म्युनिसिपल अधिकाऱ्याला दोन-दोन हॉस्पिटल्सची जबाबदारी दिली होती. आताही तसे करण्याचे आदेश दिले आहेत."

पेशंटला बेड नाकारणाऱ्या खाजगी हॉस्पिटल्सवर कारवाई करा असेही आदेश त्यांनी दिले.

हा सगळा प्रकार सामाजिक कार्यकर्त्यांची स्टंटबाजी असल्याचंही आयुक्तांनी म्हटलं.

'आमचा माणूस गेला आणि तुम्ही सरकारला वाचवायला स्टंटबाजी म्हणताय'

या प्रकरणी बाबासाहेब कोळेंच्या घरच्यांचीही बीबीसी मराठीने संपर्क साधला. ज्या मेहुण्याबरोबर ते सिव्हिल हॉस्पिटलला आणि नंतर महानगरपालिकेत आंदोलनाला गेले होते, त्यांच्याशी आम्ही बोललो.

"आम्हाला काहीच बोलायचं नाहीये. कालपासून आम्ही पाहातोय, आमची बदनामी केली जातेय. मीडिया फक्त प्रशासनाला, सरकारला वाचवायचा प्रयत्न करतेय. आमचा माणूस मेला आणि तुम्ही स्टंटबाजी म्हणताय. त्यांना बेड मिळाला नाही हे तर सत्य आहे आणि आमच्यावर गुन्हा दाखल करण्याची भाषा बोलली जातेय. दीपक डोकेंना आम्ही आधी ओळखतही नव्हतो. आम्हाला ते सिव्हिल हॉस्पिटलपाशी भेटले. त्यांनी आम्हाला मदत केली, आणि त्यांच्यावरच गुन्हा दाखल केला. आमची ठरवून बदनामी केली जातेय," त्यांनी उद्विग्नपणे सांगितलं आणि फोन ठेवून दिला.

दरम्यान, विरोधी पक्षनेते प्रवीण दरेकर यांनी या प्रकरणी सदोष मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल करावा असं म्हटलं आहे.

या प्रकरणी कारवाई म्हणून सिव्हिल सर्जन रत्ना रावखंडे यांना सक्तीच्या रजेवर पाठवलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...षा सुनावल्यानंतर ती निश्चित करण्यासाठी राज्य सरकारला उच्च न्यायालयात जावं लागतं. तांत्रिक भाषेत याला 'कन्फर्मेशन अॅप्लिकेशन' असं म्हणतात. नगरच्या सत्र न्यायालयाने तिन्ही आरोपींना फाशीची शिक्षा जाहीर केल्यानंतर महाराष्ट्र शासनाने मुंबई उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठाकडे लगेचच 'कन्फर्मेशन अॅप्लिकेशन' दाखल केली होती. सोबतच आरोपीनेही फाशीच्या शिक्षेच्या विरुद्ध याचिका दाखल केली होती."

"यामध्ये दोन तारखा झाल्यानंतर आरोपींनी खटला मुंबईला वर्ग करण्याची मागणी केली. त्याप्रमाणे आता खटला औरंगाबादला ... उर्वरित लेख लिहा:

TV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...षांच्या कोवळ्या वयात, तिच्यापेक्षा 16 वर्षांनी मोठ्या असणाऱ्या आत्याच्या मुलानं, एजाज रहमान यानं त्यांच्यासमोर लग्नाचा प्रस्ताव ठेवला. तिच्या आई-वडिलांनी आनंदाने या प्रस्तावावर होकार कळवला. मात्र दुर्दैवानं पहिल्या दिवसापासूनच या लग्नात काही सुरळीत झालंच नाही, उलट रेहामला अनेकदा घरगुती हिंसाचाराचा सामना करावा लागला.

तरी रेहाम याचीही प्रांजळ कबुली देतात की त्यांच्या पहिल्या नवऱ्याला आपली पत्नी एक आदर्श आणि निपुण स्त्री असावी अशी खूप इच्छा होती, मात्र त्याहून अधिक तीव्र इच्छा होती ती पत्नीला नेहम... उर्वरित लेख लिहा:

ंतर सुरुवातीचे दिवस आर्थिकदृष्ट्या फार ओढाताणीचे होते पण किमान मानसिक शांती तरी होती.

इम्रान खान आणि

त्यांनी आधी 'लीगल टीव्ही'मध्ये नोकरी सुरू केली. त्यानंतर 'बीबीसी टेलिव्हिजन'मध्ये त्यांना काम मिळालं. त्या दिवसांबद्दल सांगतांना रेहाम हळव्या होतात. "जेव्हा मी तलाकसाठी अर्ज केला तेव्हा मला एकटीनेच सगळी कायदेशीर कारवाई करावी लागत होती. मुलांना पतीपासून लांब ठेवण्याचाही प्रयत्न करत होते. खिशात आजिबात पैसे नव्हते. तेव्हाचे फक्त 300 पाकिस्तानी रुपये माझ्याकडे होते."

"नवऱ्याबरोबर जे भागिदारीतलं बँकेचं खातं होतं, तेही नवऱ्यानं बंद करून टाकलं. पण पैशांपेक्षा सर्वांत मोठी अडचण माझ्यासाठी होती, ती म्हणजे पतिविरोधात पाऊल पुढे टाकणं. लोक काय म्हणतील या प्रश्नाचा धैर्यानं सामना करणं. पण जेव्हा मी पाऊल उचललं तेव्हा आयुष्य फार सोपं होऊन गेलं. कष्ट खूप करावे लागले पण घराचा एकदम नूरच पालटून गेला. मुलांच्या चेहऱ्यावर पुन्हा एकदा हसू फुलू लागलं आणि मुख्य म्हणजे त्यांना आवाज फूटू लागला."

इमरान यांचा एसएमएस आणि आमंत्रण

मग अचानक त्यांनी ब्रिटनमधली बीबीसीची नोकरी सोडली आणि त्या पाकिस्तानात निघून आल्या. पाकिस्तानात आल्यावर त्या एका नामांकित वृत्तवाहिनीच्या वृत्तनिवेदक म्हणून काम करू लागल्या.

याचदरम्यान, त्यांना दोनवेळा इमरान खान यांची मुलाखत घेण्याची संधी मिळाली. यानंतर काहीच दिवसांनी इमरान खान यांनी रेहाम यांना एक एसएमएस पाठवला आणि त्यांच्याशी भेटीशी इच्छा असल्याचं सांगितलं.

काही दिवस टाळाटाळ केल्यानंतर अखेर रेहाम, इमरान खान यांना भेटण्यासाठी त्यांच्या घरी गेल्या. त्यावेळी इमरान खान यांनी थेट लग्नाचा प्रस्तावच रेहाम यांच्यासमोर ठेवला.

रेहाम यांना अजूनही ती भेट नीट लक्षात आहे. त्या विस्तारानं सांगतात, "मी त्यांच्या व्हरांड्यात उभी होते. तर इम्रान लॉनमध्ये त्यांच्या कुत्र्याला रपेट मारण्याच्या कामी गुंतले होते. मध्येच त्यांनी अचानक मला बोलावलं. मला थोडा संकोच वाटला कारण मी उंच टाचेच्या चपला घातल्या होत्या. पण तितक्याच सुचलं. बीबीसीने मला हे शिकवलं होतं की जिथं कुठं आपण जाऊ तिथं आपल्यासोबत नेहमी एक साधी चप्पल जरूर सोबत ठेवावी."

इम्रान खान आणि रेहाम खान

"मी तिथेच माझ्या उंच टाचेच्या चपला काढून ठेवल्या आणि साध्या चप्पल घालून इम्रान यांच्यादिशेनं लॉनवर गेले. जसं मी इम्रान यांच्या लॉनच्या दिशेनं गेले तसं माझ्या लक्षात आले...


...षांपूर्वी त्यांनी केलेल्या 'देवाला रिटायर करा' या वक्तव्यावर अनेक उलट-सुलट चर्चा झाल्या होत्या. नंतरच्या काळात डॉ. लागूंनी स्वतःला अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीशी जोडून घेतलं होतं.  प्रोग्रेसिव्ह ड्रामॅटिक असोसिएशनच्या माध्यमातून श्रीराम लागू यांनी समांतर रंगभूमीसाठी मोठं योगदान दिलं.

डॉ. श्रीराम लागू अध्यक्ष असलेल्या रुपवेध प्रतिष्ठानतर्फे नाट्यक्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या रंगकर्मींसाठी 'तन्वीर सन्मान' हा पुरस्कार दिला जायचा. आपला दिवंगत मुलगा तन्वीर याच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ 2004 पासून त्... उर्वरित लेख लिहा:

ली वाहिली.

शरद पवारांचं ट्वीट

विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांनीही त्यांना "अभिनय जगतातील 'सिंहासन'" म्हटलं आहे.

देवेंद्र फडणवीस यांचं ट्वीट

तसंच त्यांच्याबद्दल लिहिताना ते म्हणाले, "अभिनय क्षेत्राव्यतिरिक्त अंधश्रद्धा निर्मुलनासह अनेक सामाजिक कार्यात त्यांनी मोठे योगदान दिले. अण्णा हजारे यांच्या लढ्यातही त्यांचा वाटा होता. मराठीसोबतच हिंदी सिनेसृष्टी सुद्धा त्यांनी गाजवली. त्यांच्या असंख्य चाहत्यांच्या, आप्तस्वकियांच्या, कुटुंबीयांच्या दुःखात मी सहभागी आहे."

भाजप खासदार पूनम महाजन यांनीही त्यांच्यासाठी प्रार्थना केली आहे.

पूनम महाजन यांचं ट्वीट

महाराष्ट्र काँग्रेसचं ट्वीट -

महाराष्ट्र काँग्रेसचे ट्वीट

राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते सुनील तटकरे त्यांना "अनेक कलावंतांसाठी दीपस्तंभ" म्हटलं आहे.

अभिनेते सुमीत राघवन यांनी ट्वीटरवर श्रद्धांजली वाहाताना एका युगाचा अंत झाला आहे अशा शब्दांमध्ये आपल्या भावना मांडल्या आहेत. नटसम्राटाने एक्झिट घेतली. एक पर्व संपलं, पण विचार नाही अशी श्रद्धांजली त्यांनी वाहिली आहे.

इतर महत्त्वाच्या बातम्या -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...षात घेत दिल्ली पोलिसांनीही बलात्कार करणाऱ्या चौघांना शोधून ताब्यात घेतलं. बस चालक राम सिंग, त्याचा भाऊ मुकेश, विनय शर्मा आणि पवन गुप्ता या चौघांचा यात समावेश होता.

डॉक्टरांनी निर्भयाला गंभीर जखमा दुखापत असल्याने तिची प्रकृती गंभीर असल्याचं जाहीर केलं.

दिवस तिसरा : 18 डिसेंबर

पोलिसांनी ताब्यात घेतलेला बस ड्रायव्हर राम सिंग यासह तिघांना बलात्काराच्या आरोपाखाली अटक केली. दरम्यान, सर्व माध्यमांनी या बातमीचं वृत्ताकंन केल्यानं 18 तारखेच्या सकाळी हीच बातमी सगळीकडे दिसत होती. याच्या परिणामस्वरूप रस... उर्वरित लेख लिहा:

वस नववा : 24 डिसेंबर

हवालदार सुभाष तोमर यांना गंभीर जखमा झाल्या असल्यानं त्यांची प्रकृती गंभीर जखमी असल्याचं डॉक्टरांनी जाहीर केलं. आंदोलनकर्त्यांचं उग्र रूप बघून देशाचे तत्कालिन पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी स्वतः टीव्हीवर येऊन आपलं मत व्यक्त केलं. ते म्हणाले की, "महिलांची सुरक्षा व्यवस्था आम्ही मजबूत करणार आहोत. त्यामुळे सध्या आंदोलनकर्त्यांनी घरी परत जावं."

दिवस दहावा : 25 डिसेंबर

दिल्ली पोलिसांचे हवालदार सुभाष तोमर यांची प्रकृती खालवल्यानं त्यांचा मृत्यू झाला. तर, याच दिवशी निर्भयाचा पोलिसांनी जबाब नोंदवला. यापूर्वीही तिचा जबाब नोंदवण्याचा प्रयत्न झाला होता. परंतु, त्यावरून खूप मोठा वाद उसळला. जबाब नोंदवताना पोलीस अधिकाऱ्यांनी नीट वागणूक दिली नसल्याचा दिल्लीच्या तत्कालीन मुख्यमंत्री शीला दीक्षित यांनी आरोप केला. तत्कालीन केंद्रीय गृहमंत्री सुशिलकुमार शिंदे यांना लिहीलेल्या पत्रात दिक्षित यांनी लिहीलं की, "उपविभागीय अधिकारी उषा चतुर्वेदी या जेव्हा निर्भयाचा जबाब नोंदवून घेत होत्या, तेव्हा वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी त्यांच्यासोबत योग्य व्यवहार केला नाही. दिल्ली पोलीस आयुक्तांनी मात्र या आरोपांचा तेव्हा इन्कार केला.

दिवस अकरावा : 26 डिसेंबर

निर्भयाला पुढील उपचारांसाठी सिंगापूरला नेण्याचा निर्णय घेण्यात आला. तिला सिंगापूर इथल्या माऊंट एलिझाबेथ हॉस्पिटलमध्ये हलवण्यात आलं. याचवेळी तिला ह्रदयविकाराचा झटकाही आला.

यावेळी सिंगापूरमधल्या माऊंट एलिझाबेथ हॉस्पिटलच्या प्रवक्त्यानं सांगितलं की, "रुग्णाची प्रकृती अत्यंत नाजूक आहे. तिची तपासणी सुरू असून भारतीय उच्चायोगातील अधिकारी आमच्यासोबत आहेत. आम्ही सर्व ते प्रयत्न करत आहोत."

दिवस बारावा : 27 डिसेंबर

निर्भयाचे पालक आणि तिची आई निर्भयासोबत यावेळी सिंगापूरला होते. सिंगापूरला असताना निर्भयाच्या आईनं तिच्याशी संवादही साधला होता. निर्भयाचं आतडं काढावं लागल्यानं तिच्यावर भविष्यात आतडं प्रत्यारोपणाची शस्त्रक्रिया करावी लागणार होती. मात्र, तिचे सगळे अवयव साथ देत नसल्यानं तिची प्रकृती स्थिर ठेवणं आवश्यक होतं.

दिल्लीतल्या गंगाराम हॉस्पीटलमधले आतड्यांच्या सर्जरीचे प्रमुख डॉ. समीरन नंदी यांनी बीबीसीला ही माहिती दिली.

नंदी सांगतात, "हवाई प्रवास करून सिंगापूरला नेण्यात असलेल्या अडचणी वेळीच ओळखायला हव्या होत्या. माझ्या मते सिंगापूरमधल्या माऊंट एलिझाबेथ हॉस्पिटलमध्ये...


...षी तर परिस्थिती 'अधिक वाईट' झाल्याचं ते म्हणतात. "ऑक्टोबरमध्येच धोक्याची घंटा वाजली आहे. उन्हाळ्याच्या महिन्यांमध्ये आपण याचा कसा सामना करणार आहोत?" असा प्रश्न त्यांना पडतो.

पुणे गेस्ट हाऊसचे किशोर सरपोतदार

यावर्षीच्या सुरुवातीला सरकारने एक अहवाल सादर केला आहे. त्यानुसार भारत आतापर्यंतच्या सर्वात वाईट पाणी टंचाईचा सामना करत आहे. जवळपास साठ कोटी लोकांना पाणी टंचाईचा फटका बसला आहे. येणाऱ्या वर्षात समस्या अधिक चिघळतच जाईल आणि 2020पर्यंत 20 शहरांतल्या भूगर्भातलं पाणी पूर्णपणे संपलेलं असेल, असं हा... उर्वरित लेख लिहा:

ापर, बंधनकारक करावं. नाहीतर टंचाई अधिक गंभीर होत जाईल."

हॉटेलमध्ये ग्राहकांना अर्ध ग्लास पाणी देण्याविषयी तुमचं काय मत आहे? ही केवळ एक क्लृप्ती आहे का, असं मी विचारलं असता कर्नल दळवी सांगतात, "नाही, अजिबात नाही. ही काही क्लृप्ती नाही. ही तर एक उत्तम कल्पना आहे. थेंबे थेंबे तळे साचे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...षेत राज्यात 11 वे आले होते. पण पुढील शिक्षण कसं घ्यायचं? हा प्रश्न त्यांच्यासमोर उभा राहिला. शिक्षण सोडण्याचा देखील विचार त्यांच्या मनात येऊन गेला. पण त्यांच्या आईनं त्यांना धीर दिला. त्याबरोबरच सर दोराबजी टाटा ट्रस्टची स्कॉलरशिप त्यांना मिळाली आणि त्यांनी जय हिंद कॉलेजमध्ये पुढील शिक्षण घेतलं.

रघुनाथ माशेलकर आणि अब्दुल कलाम.

त्यानंतर एका मित्राच्या सल्ल्यावरून मुंबईतल्या इंस्टिट्युट ऑफ केमिकल टेक्नॉलॉजीमध्ये केमिकल इंजिनिअरिंगला त्यांनी प्रवेश घेतला. केमिस्ट्रीमध्ये त्यांनी पीएचडी देखील मिळव... उर्वरित लेख लिहा:

णांच्या शोधाचं पेटंट अमेरिकेनं आपल्या नावावर केलं होतं. त्यांच्या या दाव्याला माशेलकरांनी आव्हान दिलं होतं.

14 महिन्यांच्या न्यायालयीन लढाईनंतर हळदीचं पेटंट भारताला परत मिळालं.

त्यांना आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना सलग 14 महिने न्यायालयीन लढा द्यावा लागला. हा प्रश्न फक्त हळदीचाच होता असं नाही, तर यामुळं स्वामित्व हक्क कायद्यात मोठे बदल घडले.

या विजयामुळं पेटंट वर्गीकरणाच्या पद्धतीत सुधारणा करण्यात आली. या न्यायालयीन लढ्यानंतर अनेक माध्यमांनी त्यांचा गौरव 'हल्दीघाटीचा योद्धा' म्हणून केला होता.

गांधीवादी अभियांत्रिकी

विज्ञानाचा उपयोग मानव जातीच्या कल्याणासाठी व्हावा या महात्मा गांधींच्या विचारातून प्रेरणा घेऊन त्यांनी गांधीवादी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञानाची संकल्पना मांडली. 2008 साली त्यांचा कॅनबेरातल्या ऑस्ट्रेलियन अॅकेडमीतर्फे सन्मान करण्यात येणार होता. त्यावेळी त्यांना भाषण द्यायचे होतं.

या भाषणासाठी त्यांनी 'गांधीवादी अभियांत्रिकी' या विषयावर बोलायचं ठरवलं. त्यांनी गांधीवादाची मांडणी अगदी वेगळ्या पद्धतीनं केली आणि त्यांच्या या भाषणाची सर्वत्र चर्चा झाली.

"गांधीजी नेहमी म्हणत असत, निसर्ग सर्वांच्या गरजा भागवण्यास समर्थ आहे, पण तो सर्वांची हाव भागवू शकणार नाही. गांधींजींच्या या विचारातून प्रेरणा घेऊन लोकांना भेडसावणाऱ्या समस्या आपण सोडवायला हव्या असं मला वाटलं," असं माशेलकर सांगतात.

दोन वर्षे सातत्यानं यावर चिंतन केल्यावर त्यांनी आणि सी. के. प्रल्हाद यांनी मिळून गांधीवादी अभियांत्रिकीवर एक प्रबंध सादर केला. हा प्रबंध हार्वर्ड बिझनेस रिव्ह्यूमध्ये 2010 साली प्रसिद्ध झाला आहे.

"कमीत कमी साधनसंपत्तीचा वापर करून जास्तीत जास्त लोकांचं कल्याण होईल, अशी उत्तम कामगिरी करणं," हे गांधीवादी अभियांत्रिकीचं सार आहे असं ते सांगतात.

पुरस्कार आणि मानसन्मान

2014साली पद्मविभूषण हा सन्मान देऊन भारत सरकारनं त्यांच्या कार्याचा गौरव केला. त्याआधी त्यांना पद्मश्री आणि पद्मभूषण हे पुरस्कार मिळाले आहेत.

38 विद्यापीठांनी माशेलकरांना डॉक्टरेट प्रदान केली आहे.

त्यांना 1982मध्ये शांतीस्वरुप भटनागर पुरस्कार मिळाला आहे. इंग्लंडच्या प्रतिष्ठित रॉयल सोसायटीची फेलोशिप त्यांना मिळाली आहे.

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातल्या नेतृत्वासाठी त्यांना जे. आर. डी. टाटा कार्पोरेट लीडरशिप अॅवार्ड (1998) मिळाला आहे. तसंच आतापर्यंत...


...षेत्रातील मराठा आणि कुणबी समाजाची लोकसंख्या अनुक्रमे 16.29 टक्के आणि 7.34 टक्के होते. 1931 ते 1945 या कालावधीत बहुतांश कुणबी समाजाने स्वतःला कुणबी म्हणणे बंद करून मराठा असे संबोधण्यास सुरुवात केली.

समितीनं केलेल्या सर्वेक्षणाच्या आधारावर मराठा समाजाची लोकसंख्या 32.14 टक्के असल्याचं म्हटलं आहे. मराठा समाज आणि कुणबी समाज हा एकच आहे आणि कुणबी समाज  इतर मागासवर्गीय आहे, त्या आधारावर मराठा समाजाला आरक्षण देण्यात यावे अशी शिफारस समितीनं केली आहे.

'मराठा आणि कुणबी वेगळे आहेत'

मराठा आणि कुणबी हे दो... उर्वरित लेख लिहा:

सं वर्गीकरण झालं," असं इतिहासाचे अभ्यासक आणि लेखक इंद्रजित सावंत म्हणतात.

96 कुळी मराठ्यांबद्दल इतिहासात नोंदी असल्या तरी सध्या ती सरकार दरबारी 96 कुळी मराठा असा या समाजाचा उल्लेख केला जात नाही. "96 कुळी ही कागदोपत्री जात नाही. शाळेच्या दाखल्यावरही अनेक लोक फक्त 'मराठा' असा उल्लेख करतात. 96 कुळी मराठा ही जात नसून तो कुटुंबांचा समूह आहे," असं सोनवणी सांगतात.

96 कुळी मराठे हेसुद्धा कुणबी असल्याचं मत डॉ. सदानंद मोरे यांनी बीबीसीशी बोलताना व्यक्त केलं. "जे शेती करतात ते कुणबी. 96 कुळी मराठा आणि सामान्य मराठ्यांमध्ये काही फरक नाही. पर्यायाने मराठा आणि कुणबी एकच आहेत. काही मराठ्यांचा राजघराण्याशी संबंध जरी असला तरी त्यांचे प्रमाण कमी आहे," असं ते सांगतात.

मराठ्यांमधील उपजाती

"मराठ्यांमध्ये राव मराठा, नाईक मराठा, मराठा कुणबी अशा उपजाती आहेत. इतिहासकालीन कागदपत्रं तपासली तर आपल्या लक्षात येतं की महाराष्ट्रातील एकूणच 12 बलुतेदारांना मराठा म्हटलं जायचं, पण नंतर व्यवसायाच्या आधारावर त्यांचं वर्गीकरण झालं आणि त्याच्या जाती निर्माण झाल्या.

जे शेती करत होते ते कुणबी म्हणवले गेले. तर ज्यांच्याकडे जमिनीदारी होती त्यांनी स्वतःला 'मराठा'च म्हणवून घेणं पसंत केलं," असं इंद्रजित सावंत सांगतात.

"मराठ्यांमध्ये प्रांतानुसार कोकणी मराठा आणि देशावरचे मराठे असा फरक आहे. पण या दोन्ही मराठ्यांमध्ये लग्न जुळतात. त्यामुळे ही उपजाती आहे असं म्हणता येणार नाही. सध्या चंद्रवंशी आणि सूर्यवंशी मराठ्यांमध्ये देखील लग्नं जुळतात. पूर्वी हे पाहिलं जात असे, पण सध्याच्या काळात हे फारसं पाहिलं जात नाही," सावंत पुढे सांगतात.

मराठवाड्यात कुणबी का कमी आहेत?

विदर्भ, कोकण, पश्चिम महाराष्ट्राच्या तुलनेत मराठवाड्यात कुणबींची सख्या कमी आहे. त्यामुळेच तिथे आरक्षणाची मागणी जोर धरत आहे, असं निरीक्षक सांगतात. पण असं का आहे?

"60च्या दशकात पंजाबराव देशमुखांनी मराठा शेतकरी मराठा नसून मराठा 'कुणबी' आहे अशी मांडणी केली आणि ती घटनात्मक रीत्या मंजूर करण्यात आली. त्यावेळी विदर्भातल्या शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर कुणबी असल्याची प्रमाणपत्र मिळवली. मराठवाड्यातल्या शेतकऱ्यांनी मात्र 'आम्ही जमीनदार आहोत, आम्ही स्वतःला ओबीसी म्हणवून घ्यायचं का?' असं म्हणत पंजाबरावांच्या प्रयत्नांकडे दुर्लक्ष केलं. आता 40 वर्षांनंतर विदर्भातील पूर्वाश्रमीच्या मराठा शेतकऱ्यांची...


...षेध व्यक्त केला.

9.00: दिल्लीमध्ये युवक काँग्रेसचा मशाल मोर्चा

JNU मधील हिंसाचाराविरोधात युवक काँग्रेसनं दिल्लीतील इंडिया गेटवर मशाल मोर्चा काढला.

या मोर्चामध्ये अनेक कार्यकर्ते चेहऱ्यावर मास्क लावून सहभागी झाले होते.

7.30: JNU हिंसाचाराची चौकशी क्राइम ब्रँचकडून- दिल्ली पोलिसांचं स्पष्टीकरण

JNU मधील हिंसाचार प्रकरणी दिल्ली पोलिसांच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. मात्र स्वतःची बाजू मांडताना दिल्ली पोलिसांनी हे स्पष्ट केलं आहे, की JNU हिंसाचाराची चौकशी ही दिल्ली क्राइम ब्रँचक... उर्वरित लेख लिहा:

ची अध्यक्ष आइशी घोष हिनं केला आहे.

5.00 : 'विद्यापीठांना राजकारणाचा अड्डा बनू देणार नाही'

"जे कोणी JNU मधील हल्ल्याप्रकरणी दोषी असतील, त्यांचा शोध नक्कीच घेतला जाईल. पण विद्यापीठांना राजकारणाचा अड्डा बनू देणार नाही," असं वक्तव्यं केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्री रमेश पोखरियाल 'निशंक' यांनी केलं आहे.

4.30 : JNU बाहेर 700 पोलिस कर्मचारी तैनात

JNU मध्ये रविवारी (5 जानेवारी) झालेल्या हिंसाचाराचा निषेध करण्यासाठी विद्यार्थी मोठ्या संख्येनं जमले आहेत. कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, यासाठी परिसरात कडेकोट पोलिस बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे. ANI या वृत्तसंस्थेनं दिलेल्या माहितीनुसार JNUच्या बाहेर 700 पोलिस कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत.

दरम्यान, विद्यापीठाच्या आवारात शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांवर झालेल्या हल्ल्याप्रकरणी कुलपतींना निलंबित करण्यात यावं, अशी मागणी JNU टीचर्स असोसिएशनने केली आहे.

कुलपतींनी शिक्षण आणि शिक्षण प्रक्रिया चेष्टेचा विषय बनवून टाकला आहे, असं असोसिएशनने सोमवारी (6 जानेवारी) घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत म्हटलं आहे.

2.52: दोषींना 24 तासात अटक व्हावी- काँग्रेस

JNU मध्ये झालेल्या हल्ल्यातील दोषींना 24 तासांच्या आत अटक केली जावी, अशी मागणी काँग्रेसनं केली आहे.

काँग्रेस नेते पी चिदंबरम यांनी म्हटलं, "आपण वेगानं अराजकाच्या दिशेनं जात आहोत, याचंच हे लक्षण आहे. देशाच्या राजधानीत भारताच्या सर्वोत्तम विद्यापीठामध्ये केंद्र सरकार, गृहमंत्री, नायब राज्यपाल आणि पोलिस आयुक्तांच्या नजरेसमोर हे सर्व झालं आहे."

"हिंसेचं कारस्थान रचणाऱ्यांची ओळख पटवली जावी आणि त्यांना 24 तासांच्या आत अटक करण्यात यावी, ही आमची मागणी आहे. अधिकाऱ्यांकडूनही या प्रश्नाचं उत्तर मागितलं जाव आणि त्यांच्यावर तातडीनं कारवाई व्हावी," असं चिदंबरम यांनी म्हटलं.

2.35: दिल्ली पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह

अॅमनेस्टी इंटरनॅशनलनं जेएनयूमधल्या विद्यार्थ्यांवर झालेला हल्ला हा धक्कादायक असल्याचं म्हटलं आहे. या हल्ल्यामधील दिल्ली पोलिसांच्या कार्यप्रक्रियेवरही अॅमनेस्टी इंटरनॅशनलनं प्रश्नचिन्ह उपस्थित केलं आहे.

अॅमनेस्टी इंटरनॅशनलचे भारतातील कार्यकारी संचालक अविनाश कुमार यांनी एक निवेदन प्रसिद्ध करक म्हटलं, की जेएनयू कँपसमध्ये विद्यार्थ्यांवर झालेली हिंसा धक्कादायक असून दिल्ली पोलिसांनी अशाप्रकारची हिंसा सहन करणं हे अजूनच वाईट आहे. ...


...ष्ट झालेले नाहीत. इतक्यातच मोदींच्या मजबूत नेत्याच्या प्रतिमेवर चर्चा सुरू झाली आहे. ते जर तितके मजबूत असल्याचं स्पष्ट झालं नाही तर त्यांच्या नावावर निवडणूक लढवण्याची जोखीम का घेतली असा पक्षात आणि पक्षाबाहेर असे दोन्हीकडून प्रश्न विचारले जातील.

हे सगळं निकाल स्पष्ट झाल्यावरच समजेल पण त्यांनी जर स्वतःच्या बळावर बहुमतापर्यंत जाण्याची मजल मारली तर 2014-19च्या तुलनेत एनडीएच्या घटकपक्षांची स्थिती अणखीच दयनीय होईल.

अर्थात घटकपक्षांच्या सततच्या तक्रारींनंतरही मोदी-शाह यांच्या जोडीने एनडीए स्थिर ठेवण्... उर्वरित लेख लिहा:

सतर्क झाले की गडकरींसारख्या नेत्यांना स्पष्टीकरण देताना पुरेवाट होऊन जाते.

आघाडीची गरज

इथं अटलबिहारी वाजपेयी आणि लालकृष्ण अडवाणी यांचा किस्सा सुद्धा सांगणं आवश्यक आहे.

मंदिर आंदोलनानंतर भाजपातील सर्व लोक अडवाणींच्या पक्षात होते. पार्टीवर त्यांची घट्ट पकड होती.

तर दुसरीकडे वाजपेयी यांनी मंदिर आंदोलनापासून एक अंतर राखलं होतं.

23 डिसेंबरच्या रात्री ते रायसिना रस्त्यावरील आपल्या घरात एकटेच होते. पण जेव्हा आघाडीची गरज लागली तेव्हा अडवाणींना बाजूला करायला भाजपाला एक मिनिटाचा अवधी लागला नाही. कारण अडवाणींना बाजूला केलं नसतं तर त्यांच्या नावावर दुसरे पक्ष मदतीला आले नसते त्यांनी पाठिंबा दिला नसता.

जर दुसऱ्यांदा बहुमत मिळाले नाही तर भाजपा पुन्हा असं करणार नाही अशी भविष्यवाणी करणं कठिण आहे. निकाल येण्यापूर्वी सर्व अंदाजच असतील. पण मोदींसारखी प्रतिमा असणाऱ्या नेत्याला पाठिंबा मिळवण्यात अडवाणींपेक्षा जास्त त्रास होईल.

निकालांबाबत भविष्यवाणी करणं अवघड आहे. पण राजकीय नेते निकालाच्या प्रतीक्षेत बसलेले नाहीत. राजकीय पटावरील सर्व खेळाडू सक्रिय झाले असून ते नव्या सरकारच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ष्ट समान आहे. ती म्हणजे त्यांचं अकाउंट एखाद्या थीमवर आधारलेलं आहे. जसं की योगा किंवा लाइफ स्टाइल.

"जर तुम्हाला तुमचे फॉलोअर्स वाढवायचे असतील तर तुम्ही एखादा विषय घेऊन त्या संबंधित पोस्ट करणं आवश्यक आहे," असं डॅनी कॉय म्हणतात. डॅनी कॉय हा फोटोग्राफर आणि इन्स्टाग्राम कंसल्टट आहे. त्यांचे 1,73,000 फॉलोअर्स आहेत.

'24 तासाला एक तर पोस्ट'

"आमचा फर्म इन्स्टाग्राम फॉलोअर्सची संख्या महिन्याला 2000 ने वाढवून देऊ शकतो," असा दावा ते करतात. त्यासाठी तुम्हाला महिन्याला 300 पाउंड एवढी फी त्यांना द्यावी ला... उर्वरित लेख लिहा:

असं कंपन्यांच्या लक्षात आलं आहे. पण या पर्यायाचा जपून वापर करायला हवा.

"मी हे करत नाही. यामुळं मी माझी विश्वासार्हता गमवू शकते. पण ज्या ब्रॅंड्सवर माझा विश्वास आहे ते ब्रॅंड मी वापरून फोटो अपलोड करते," असं डॉना म्हणते.

 "मी बऱ्याच ब्रॅंड्सला नाही म्हणते. पण एखाद्या ब्रॅंडची प्लेसिंग करणं माझ्या प्रतिमेसाठी चांगली असेल तर मी ते जरूर करते," असं कॅट म्हणते.

"मला दीड वर्षांपूर्वी कंपन्यांकडून ब्रॅंड प्लेसिंगसाठी महिन्याला 2000 ते 3000 पाउंड मिळत असत. पण आता कंपन्या हुशार झाल्या आहेत," असं डॅनी कॉय म्हणतात.

"जर इन्स्टाग्रामरने त्या कंपनीला टॅग केलं तर ती कंपनी त्या इन्स्टाग्रामरचा फोटो वापरू शकते. बऱ्याचदा इन्स्टाग्रामर कंपनीला टॅग करण्याआधी पैशांची बोलणी करून घेतात," असं कॉय म्हणतात.

पण जे लोक तुम्हाला आवडतात ते नकळत एखाद्या ब्रॅंडची जाहिरात करतात. हे अयोग्य नाही का? असा प्रश्न आपल्याला पडू शकतो.

मारियन हार्डे, प्राध्यापिका, डरहॅम विद्यापीठ

यावर मारियन हार्डे या डरहॅम विद्यापीठातील प्राध्यापिकेनी दिलेली प्रतिक्रिया अगदी बोलकी आहे. त्या म्हणतात, "इन्स्टाग्राम वापरणारे एवढे बुद्धू आहेत असं समजणं चूक ठरेल. कारण फिल्टर्स वापरले की तुम्हाला कळू शकतं की ही पोस्ट स्पॉन्सर्ड आहे,  ब्रॅंडेड आहे खरी आहे हे कळू शकतं."

"सर्वात महत्त्वाचं आहे की तुमची पोस्ट ही गमतीशीर आहे का? तुम्ही पोस्ट केलेला फोटो हा सुंदर आहे की नाही याला महत्त्व आहे. जोपर्यंत इन्स्टाग्रामरची पोस्ट ही सर्वांना आवडत असते तोपर्यंत त्याने एखाद्या ब्रॅंडचं प्रमोशन केलं तरी काही हरकत नाही," असं मरियन म्हणतात.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ष्ट्र सरकार हा वाद अनेक घटनांमध्ये प्रकर्षाने दिसून येतो. तसंच राज्यात ठाकरे सरकारला अडचणीत आणण्याचा प्रयत्न विरोधकांकडून सातत्याने केला जात आहे.

तेव्हा भाजपची बाजू राष्ट्रीय पातळीवर मांडणे, विविध मार्गांनी आंदोलन करून पक्षाची भूमिका लोकांपर्यंत पोहचवणे अशा अनेक गोष्टींचा फायदा राजकीय नेत्यांना पक्षातलं आपलं स्थान बळकट करण्यासाठी होत असतो.

हेमंत देसाई याबाबत सांगतात, "अर्णब गोस्वामी प्रकरणात राम कदम आक्रमक भूमिका घेत असल्याचं कारण म्हणजे त्यांना पक्षात स्थान मजबूत करायचं आहे. केवळ महाराष्ट्र... उर्वरित लेख लिहा:

यापासून ते जेलमध्ये जाऊन गोस्वामी यांना भेटण्याचा प्रयत्न करेपर्यंत सर्व पर्याय राम कदम यांनी अवलंबले.

अर्णब गोस्वामी यांच्यावरील कारवाईचा निषेध केंद्रीय मंत्री अमित शहा यांच्यापासून भाजपच्या अनेक नेत्यांनी केला.

अर्णब गोस्वामी यांना अटक झाल्यानंतर याविरोधात राम कदम यांनी सुरुवातीला घाटकोपरमध्ये आंदोलन केलं. यावेळी त्यांनी महाविकास आघाडी सूडबुद्धीने कारवाई करत असल्याचा आरोप केला.

राम कदम यांचं स्पष्टीकरण

याबाबत राम कदम यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं, "अर्णब गोस्वामी यांच्यावर केलेली कारवाई म्हणजे राज्यघटनेवर घाला घालण्याचा प्रयत्न होत आहे. लोकतंत्र आणि प्रजातंत्रावर घाला घातला जात आहे. यामुळेच या घटनेचा विरोध करणं गरजेचे आहे."

प्रसिद्धीसाठी तुम्ही अशी आंदोलन करत आहात अशी टीका केली जात आहे. यासंदर्भात बोलताना ते म्हणाले,  "पत्रकारांसोबत उभं राहणं हा स्टंट वाटत असेल तर त्यांचे विचार त्यांना लखलाभ असो."

अर्णब गोस्वामी यांच्याशी तुमचे व्यावसायीक संबंध आहेत का, असा सवाली आम्ही त्यांना केला.

त्यावर "आमचा एकच व्यवहार आहे सत्य मांडण्याचा. त्यांच्या बोलण्याच्या शैलीबाबत चर्चा होऊ शकते. पण ते सत्य मांडत आहेत याबाब दुमत नाही," असं राम कदम यांनी म्हटलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ष्ट्राचे मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांना संरक्षणमंत्री म्हणून केंद्रात जावं लागलं होतं. तेव्हा 'हिमालयाच्या मदतीला सह्याद्री धावला' असं म्हटलं गेलं.

पुन्हा एकदा चीनशी तणावाच्या पार्श्वभूमीवर पवारांचं वक्तव्य आल्यावर नवी राजकीय शक्यता चर्चिली जाऊ लागली. पण चर्चा कितीही अंगांनी सुरू झाल्या तरीही पवारांच्या या वक्तव्याचा काही राजकीय अर्थ आहे का?

राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे यांच्या मते पवारांच्या या वक्तव्याचा लगेच कोणताही राजकीय परिणाम दिसणार नसला तरीही भविष्यात काही असं घडलंच तर धक्का वाटू नय... उर्वरित लेख लिहा:

बाळासाहेब थोरात, पृथ्वीराज चव्हाण, नितीन राऊत यांच्यासह अनेक नेत्यांची वक्तव्य लगेचच आली आहेत.

हे नक्की वाचा

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...स नावाने आलेला हा प्रकल्प फक्त फेसबुकला प्रमोट करण्यासाठीच निर्मित करण्यात आला आहे, अशी टीका झाली. तेव्हापासून या प्रोजेक्टमधले इतर भागीदार यापासून दूर गेले.

लिब्रातून फेसबुकला पैसे कसे मिळणार?

यामध्ये प्रत्येक व्यवहारासाठी 'माफक' फी आकारण्यात येणार असल्याचं फेसबुकने म्हटलंय. उगाचच इथून तिथे पैसे पाठवून नेटवर्क स्पॅमिंग करण्यात येऊ नये म्हणजे हे करण्यात येत असल्याचं फेसबुकने म्हटलंय.

कॅलिब्रा या आपल्या उपकंपनीमार्फत फेसबुक काही कालांतराने युजर्सना इतर वित्तीय सेवा देईल, असाही अंदाज आहे.

प... उर्वरित लेख लिहा:

का, यावरून ती यशस्वी होते का पडते, ते ठरेल. "

कोणी यावर विश्वास का ठेवावा?

केंब्रिज अॅनालिटिका आणि इतर डेटा स्कँडल्स झाल्यानंतरही कुणी लिब्रा का वापरावं, हा सर्रास विचारला जाणारा प्रश्न आहे. लोक त्यांच्या पैशांच्या बाबतीत फेसबुकवर विश्वास ठेवतील का? किंवा एखादं जागतिक चलन चालवण्यासाठी फेसबुकला महत्त्वाचं स्थान देतील का?

फेसबुकचं असं म्हणणं आहे की त्यांची कॅलिब्रा ही उपकंपनी आर्थिक आणि सामाजिक डेटा हा वेगळा ठेवणार असून ही सेवा वापरणाऱ्यांना त्यांच्या पैसे खर्च करण्याच्या सवयींवरून जाहिराती दाखवण्यात येणार नाहीत.

शिवाय हा मार्क झुकरबर्गचा जगावर राज्य करण्याचा प्रयत्न नसून जागतिक कंपन्यांनी एकत्र येऊन केलेला प्रयोग आहे, हे मुख्य कारण सांगितलं जातंय.

"यासाठी फेसबुकने पुढाकार घेतलाय, हे खरं आहे, " मार्कस मला सांगतात. "पण जेव्हा पुढच्या वर्षी लिब्रा मार्केटमध्ये दाखल होईल, तेव्हा हा फेसबुकच्या मालकीचा प्रोजेक्ट नसेल. आम्हाला इतर भागीदारांएवढेच हक्क असतील."

फेसबुकचं असं म्हणणं आहे की तुमचा कदाचित आमच्यावर विश्वास नसेल, पण तुम्ही व्हिसा, पेपॅल, उबर आणि इतरांवर विश्वास ठेवा. म्हणून मग जर कधी त्यांनी लिब्राचं कोणतं विशेष नाणं आणायचं ठरवलंही, तरी त्यावर मार्क झुकरबर्ग असेलच असं नाही.

क्रिप्टोकरन्सी - एक घटनाक्रम:

ऑक्टोबर 2008: एका श्वेतपत्रिकेत बिटकॉईनचं वर्णन 'एका ठिकाणापासून दुसऱ्या ठिकाणापर्यंत पाठवण्यात येणारं इलेक्ट्रॉनिक चलन' असं करण्यात आलं होतं. हा व्हाईट पेपर लिहिणाऱ्या सातोषी नाकामोटोची खरी ओळख कधीच सार्वजनिक झाली नाही.

जानेवारी 2009:बिटकॉन अस्तित्त्वात आलं. जेनेसिस ब्लॉकची (ब्लॉकचेनमधील पहिला ब्लॉक) निर्मिती. एका आठवडयानंतर विंडोज पीसीजसाठीचं सॉफ्टवेअर प्रसिद्ध करण्यात आलं.  याच्या मदतीने बिटकॉनचं ट्रेडिंग करता येणं शक्य होतं. यानंतर सातोषी नाकामोटोने हॅल फिन्ने नावाच्या डेव्हलपरला 10 बिटकॉईन्स पाठवत पहिला व्यवहार केला.

ऑक्टोबर 2011: लाईटकॉईन नावाची दुसरी क्रिप्टोकरन्सी अस्तित्त्वात आली. बिटकॉईनच्या तुलनेत याचे व्यवहार लवकर होत होते.

फेब्रुवारी 2014: जगातलं सर्वात मोठं क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज झालेल्या एमटी गॉक्सने दिवाळखोरी जाहीर करत हॅकर्सनी हजारो बिटकॉईन्सवर डल्ला मारल्याचं जाहीर केलं.

जुलै 2015: क्रिप्टोकरन्सीच्या बाजारपेठेमध्ये इथेरेम दाखल. ही डिजिटल करन्सी होती.

डिसेंबर 2017: फेसबुकचे...


...स मॅकअर्थर यांची वेगवेगळ्या स्तरावर निंदा करण्यात आली. पण, हल्ले काही थांबले नाहीत.

सेऊल नॅशनल यूनिव्हर्सिटीचे प्राध्यापक ताइवू किम सांगतात "अमेरिकेच्या हवाई हल्ल्यानंतर उत्तर कोरियातील अनेक शहरं आणि गावांच ढिगाऱ्यात रुपांतर झालं."

तीन वर्षे चाललं युद्ध

या संघर्षादरम्यान अमेरिकेनं 20 टक्के कोरीयन जनतेला नष्ट केल्याचं स्ट्रॅटजिक एअर कमांडर प्रमुख म्हणून काम पाहिलेल्या जनरल कर्टिस लीमे यांनी कबूल केलं आहे.

उत्तर कोरियावर अनेक पुस्तकं लिहणारे पत्रकार ब्लेन हार्डेन यांनी अमेरिकी लष्कराच्या या... उर्वरित लेख लिहा:

असं पाक हेन यांनी सांगितलं.

धरणं, वीज प्रकल्प आणि रेल्वेसारख्या पायाभूत सुविधांवर नियोजीतपध्दतीनं हल्ले केले गेले.

सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी

"त्यावेळी उत्तर कोरियात सामान्य जीवन जगणं जवळपास अशक्य झालं होतं" ताइवू किम सांगतात.

यासाठी मग उत्तर कोरीया सरकारनं भूमिगतपध्दतीनं बाजारपेठा आणि लष्करी हलचाली सुरू केल्या.

युद्धा दरम्यान उत्तर कोरियाचं रुपांतर एका भूमिगत देशात झालं होतं. हवाई हल्ल्याच्या धोक्याचा इशारा कायमस्वरुपी लागू करण्यात आला होता.

शेवटी 1953 मध्ये दिर्घकाळ चाललेल्या चर्चेनंतर सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.

तत्कालिन अमेरिकी राष्ट्रपती ट्रुमॅन यांची सोवियत संघासोबत थेट संघर्ष टाळण्याची भूमिका होती.

युद्ध आणि आकाशातून होणाऱ्या हल्ल्यांनी उत्तर कोरियाला एका बंकरमध्ये लपलेला देश करून टाकलं होतं. आज पंचाहत्तर वर्षानंतरही परिस्थितीत फारसा बदल झालेला नाही.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...स यांनी म्हटलंय. पण पेन्सेलव्हेनिया आणि ओहायो सारख्या स्विंग स्टेट्स असणाऱ्या राज्यांमधले मतदार याकडे त्यांच्या रोजगारावरचे निर्बंध म्हणून पाहतात. पेन्स यांनी हाच मुद्दा उचलून धरला.

वर्णभेद आणि कायदा - सुव्यवस्था या मुद्द्यांवरून हॅरिस - पेन्स यांच्यात खडाजंगी झाली.

ट्रंप यांच्याप्रमाणेच पेन्स यांनीही चर्चा या मुद्द्यावरून दुसरीकडे वळवण्याचा प्रयत्न केला. अमेरिकेतल्या विविध शहरांमध्ये वर्णभेदाच्या विरोधात उफाळून आलेली निदर्शनं मोडून करण्यात आलेला बळाचा वापर आणि असमानता या मुद्द्यांवर ही चर्च... उर्वरित लेख लिहा:

डेमोक्रॅटिक पक्षाची धुरा सांभाळायला सक्षम असल्याचं दाखवून देण्याचा प्रयत्न त्यांनी या चर्चेदरम्यान केला.

संधीचा फायदा घेत त्यांनी त्यांचं बालपण आणि पार्श्वभूमी याबद्दल बोलत अमेरिकन प्रेक्षकांना स्वतःची ओळख करून दिली. पेन्स यांच्या अगदी विरुद्ध वागत त्या अनेकवेळा थेट कॅमेऱ्यात पाहात बोलल्या. एखाद्या मुद्द्यासाठीचे गुण मिळवत असतानाच ही चर्चा पाहणाऱ्या लोकांनी कनेक्ट होणंही तितकंच महत्त्वाचं असल्याचं त्यांना पक्कं माहीत होतं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...स रिपोर्टमध्ये दिलेल्या माहितीनुसार पीडितांनी म्हटलं आहे की, "ते तीन लोक होते. बंदुकीचा धाक दाखवून आम्हाला विवस्त्र करण्यात आलं आणि आमचे फोटो काढण्यात आले. त्यानंतर आमचा व्हीडिओ बनवण्यात आला, तसंच आमच्या गुप्तांगात काठी घालण्यात आली. काही तासांनंतर आम्हाला कोचांगमधल्या मिशन स्कूलमध्ये सोडून देण्यात आलं."

पोलीस रिपोर्टमध्ये लिहिलं आहे की, "आमच्या पुरुष साथीदारांना लघवी पिण्यास भाग पाडण्यात आलं आणि त्यांना मारहाण करण्यात आली. आम्हाला धमकी देण्यात आली की पत्थलगडी भागात न विचारता यायचं नाही. तुम्ही... उर्वरित लेख लिहा:

ातं. तर आता आम्हाला बलात्कारी बनवण्यात येत आहे. यात काहीही तथ्य नाही."

दरम्यान, कोचांगमधील एका पंचायतीनं सामूहिक बलात्कारात सामील असलेल्यांना शासन करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता)


...स विभागावर काही आरोप केले. त्यांनी अज्ञानाच्या आणि अपुऱ्या माहितीच्या आधारे वक्तव्य केलं. त्याबद्दल त्यांनी तात्काळ माफी मागावी अशी माझी मागणी आहे. त्यांनी माफी मागितली नाही, तर मी त्यांच्यावर बदनामीचा दावा दाखल करणार आहे," असं हसन मुश्रीफ यांनी म्हटलं.

4. UGC च्या सूचनांचे पालन करणे बंधनकारक- मनुष्यबळ विकास मंत्रालय

महाराष्ट्रासह सहा राज्यांनी विद्यापीठांच्या अंतिम वर्षांच्या परीक्षा घेण्यास विरोध केला असला तरी विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करणे बंधनकारक असल्याचे मनुष्यब... उर्वरित लेख लिहा:

केनं या कर्मचाऱ्यांच्या पुन्हा एकदा चाचण्या केल्या आहेत. तसंच राजभवनाचं सॅनिटायझेशनही करण्यात आलं आहे.

दरम्यान, करोना बाधित रुग्ण आढळून आल्यानंतर राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी स्वतःला क्वारंटाइन केल्याचं वृत्त काही माध्यमांनी दिलं होतं. ते वृत्त निराधार असल्याचं राज्यपाल कोश्यारी यांनी ट्विट करून म्हटलं आहे.

"आपली प्रकृती ठणठणीत असून आपण स्व-विलगीकरणात नाही. आपण आवश्यक टेस्ट केल्या असून त्यांचे परिणाम देखील नकारात्मक आले आहेत. आपण कार्यालयीन कर्तव्ये बजावताना मुखपट्टीचा वापर, सुरक्षित सामाजिक अंतर, आदी आवश्यक ती खबरदारी घेत आहोत. आपल्या प्रकृतीसंदर्भात काही ठिकाणी येत असलेले वृत्त निराधार आहे. आपली तब्येत चांगली आहे," असं राज्यपालांनी म्हटलं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...सं कमी संसर्ग असलेल्या भागात गेल्यास ते असुरक्षित होऊ शकतात.

रुग्णांची संख्या कमी का होत आहे?

यामागे वेगेवगेळी कारणं असू शकतात, असं तज्ञ सांगतात.

एक म्हणजे देशातील वेगवेगळ्या भागांत वेगवेगळ्या वेळी कोरोना रुग्णांची प्रकरणं कमी होत आहेत.

लहान गावांपेक्षा दाटवस्त्या असलेल्या शहरांमधील लोकांना कोरोनाची लागण झाली आहे. या सगळ्या ठिकाणी त्यांचा  ज्या विषाणूशी संपर्क आला त्यात लक्षणीय बदल झाले आहेत. बर्‍याच शहरी भागात आता कोरोनाची प्रकरणं मंदावली आहेत, पण, ग्रामीण भारत अजूनही थोड्या प्रमाणात रहस्य ... उर्वरित लेख लिहा:

्कचा विस्तारित उपयोग, शाळा आणि कार्यालय बंद करण्यात आल्यामुळे आणि वर्क फ्रॉम होमचा पर्याय देण्यात आल्यामुळे कोरोनाचा सर्वाधिक फटका बसलेल्या शहरांमधील संसर्गाचं प्रमाण कमी झालं.

कोरोना रुग्णांची संख्या खालावल्यानंतर एकत्र आलेले भाविक

कोरोनामुळे तरुणांचे कमी प्रमाणात मृत्यू झाले, कारण त्यांची रोगप्रतिकारक शक्ती चांगली आहे, असंही शास्त्रज्ञ सांगतात.

पण, 65 टक्क्यांहून अधिक भारतीय ग्रामीण भागात राहतात आणि तिथंच काम करतात. उदाहरणार्थ ब्राझीलचं भारताहून तीनपट अधिक शहरीकरण झालं आहे आणि यामुळेच तिथे संसर्ग आणि मृत्यूंची संख्या अधिक असल्याचं शास्त्रज्ञ म्हणतात.

शहरांधील बहुसंख्य कामगार असंघटित क्षेत्रात काम करतात. यात बांधकाम मजूर, रस्त्यावरील विक्रेत्यांचा समावेश होतो. ही माणसं मोकळ्या जागेत काम करतात.

"मोकळ्या किंवा अर्धबंद जागेत काम करणाऱ्या व्यक्तींना संसर्ग व्हायचा धोका कमी असतो," असं डॉ. रेड्डी सांगतात.

भारतात दुसरी लाट आलीय का?

असं म्हणणं  घाईचं ठरेल.

काही तज्ज्ञांना भीती आहे की पावसाळ्याच्या सुरूवातीच्या काळात भारतातील कोरोना संसर्गात बरीच वाढ होऊ शकेल. जून ते सप्टेंबर देशात पाऊस असतो आणि दरवर्षी दक्षिण आशियामध्ये पूर येतो. या काळात भारतात influenza (फ्लू) ची सुरुवात होते.

"मॉन्सून संपल्यानंतर कोरोनानं देशात पुन्हा हातपाय पसरायला सुरुवात केली आहे का, याबाबत आपण फक्त उपलब्ध माहितीनुसार मूल्यांकन करू शकतो," असं एका साथरोग तज्ञांनी नाव न छापण्याच्या अटीवर सांगितलं.

दक्षिण आफ्रिका, ब्राझील आणि यूकेमध्ये सापडलेली कोरोनाची नवी प्रजात ही खरी समस्या असल्याचं शास्त्रज्ञांचं म्हणणं आहे.

भारतातील अनेकांना कोरोनाचा संसर्ग झालेला नाहीये. त्यामुळे संसर्गापासून दूर असलेल्या भागात कोरोनाची नवी प्रजात वेगानं पोहोचू शकते आणि मग यामुळे नवा उद्रेक होऊ शकतो.

जानेवारीच्या शेवटापर्यंत भारतात कोरोनाच्या यूके स्ट्रेनचे 160 रुग्ण आढळले होते. इतर काही प्रजाती देशात आधीच पसरल्या आहेत की नाही, हे अद्याप स्पष्ट नाहीये. इतकंच काय देशांतर्गत निर्माण झालेल्या कोरोनाच्या काही प्रजातीही अस्तित्वात असू शकतात.

यूकेतल्या केंट इथं सप्टेंबर महिन्यात कोरोनाचा नवीन स्ट्रेन सापडला होता आणि पुढच्या दोन महिन्यांत त्यामुळे दुसरी लाट आली. आतापर्यंत हा स्ट्रेन जगभरातल्या 50 देशांमध्ये आढळला आहे आणि आता तो जगातील प्रमुख स्ट्रेन म्हणून ओळखला...


...सं गोयल पुढे म्हणाले.

फक्त राजकीय गुन्हे

गुन्हेगारी पार्श्वभूमी असणाऱ्या गोयल यांना पक्षात घेण्यामागची भूमिका काय याबाबत आम्ही भाजपचे राष्ट्रीय उपाध्यक्ष श्याम जाजू यांच्याशी बातचीत केली.

ते म्हणाले, "गोयल यांच्यावरचे गुन्हे हे राजकीय स्वरुपाचे आहेत. त्यामुळे आम्ही त्यांना पक्षात घेतलं. त्यांनी प्रकाशित केलेलं साहित्य भाजपच्या एकाही नेत्याने वाचलेलं नव्हतं. आता त्यांनी याबदद्ल माफी मागितली आहे आणि हा वाद आता संपला आहे."

गोयल यांनी कोणताही गुन्हा केला नाही त्यामुळे ते पक्षातच राहतील आणि त्... उर्वरित लेख लिहा:

ूच ठेवणार असल्याचं त्यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...सं घरच्यांना आणि मित्रांना वाटलं होतं.

पण गेली नऊ वर्षं मी बिछान्यावर पडून आहे. मला जागेवरून उठायचं असलं तरी मदत लागते. घराची संपूर्ण आर्थिक जबाबदारी एकट्या 75 वर्षांच्या वडिलांवर आहे. त्यात माझ्या उपचारांचा खर्चदेखील आहेच.

मला झालेल्या दुखापतीवर अद्याप पूर्ण उपचार निघालेला नाही. पण मी सध्या 'ब्रेन आणि स्पाईन इन्स्टिट्यूट'च्या डॉ. नंदीनी गोकुलचंद्रन यांच्याकडे 'स्टेम सेल्स'द्वारा उपचार घेत आहे. या उपचाराने खूप फरक पडला. शिवाय फिजिओथेरपीसुध्दा सुरू आहे.

'सर्व इच्छा-आकांक्षा संपल्या आहेत'

... उर्वरित लेख लिहा:

ंपूर्वी दहीहंडीला राजकारणाचं स्वरूप नव्हतं. पण गेल्या पाच-सात वर्षांत या सणाचा इव्हेंटच झाला आहे. कुणाची दहीहंडी मोठी यामध्ये स्पर्धा लागते आणि मोठ्या प्रमाणात अपघात होऊन मुलं जखमी होतात किंवा कायमचे प्राणास मुकतात.

बहुतेक दहीहंडी पथकांमध्ये सहभागी होणारे गोविंदा गरीब घरातील असतात. कितीही काळजी घेतली तरी अपघात होतातच. त्यामुळे दहीहंडीच्या दिवशी सरकारी रूग्णालयांमध्ये काही बेड राखीव ठेवायला हवेत. तसं पत्र दहीहंडी मंडळांच्या समन्वय समितीने रुग्णालयांना द्यायला हवं. जेणेकरून जखमी गोविंदांवर ताबडतोब उपचार होऊ शकतील.

'आमचं पथक बंद झालं'

माझ्या अपघातानंतर मित्रांना खूप दु:ख झालं. मी ज्या पथकातून खेळायचो ते पथकही बंद झालं. पण मोठी मंडळं बक्षिसाच्या मिळणाऱ्या रकमेमुळे ऐकण्याच्या मन:स्थितीत नाहीत.

दहीहंडी हा सण सुरू राहायला हवा, असं मला वाटतं. पण यामध्ये सहभागी होणाऱ्या तरुणांना मी एवढंच सांगेन की, "कमीत कमी थर लावून स्वत:ची काळजी घेऊन हा सण साजरा करा. सकाळी दहा ते रात्री दहा या बारा तासांसाठी आपला जीव पणाला लावू नका. कमी थर लावा आणि आनंद साजरा करा."

(शब्दांकन - प्रशांत ननावरे)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...संख्या विचारात घेता आपण ज्या आरोग्य सुविधांची मोठ्याप्रमाणात राज्यभर उभारणी केली, त्या सुविधाही कमी पडतील की काय अशी शक्यता निर्माण होताना दिसत आहे. हीच बाब लक्षात घेऊन प्रत्येक जिल्ह्यांनी त्यांच्या आरोग्य सुविधा, बेडस आणि औषधांची उपलब्धता आणि त्यात करावयाची वाढ याकडे लक्ष केंद्रीत करावे."

कडक निर्बंधांचे संकेत

"जनतेने ही कोविड नियम पाळले नाही तर नाईलाजाने येत्या काही कालावधीत अधिक कडक निर्बंध लावावे लागतील हे लक्षात घ्यावे," असा इशारा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी दिला.

"आपण बेडस, आरोग्य सु... उर्वरित लेख लिहा:

वीपणे हा कार्यक्रम राबविण्याच्या सूचना मुख्यमंत्र्यांनी दिल्या असून, कोरोनाचा नवीन विषाणू आणि औषोद्धोपचाराची पद्धती यासंबंधीचे मार्गदर्शन टास्क फोर्सच्या सदस्यांनी वेळोवेळी जिल्हा प्रशासनाला करावे, असंही ते म्हणाले.

'याचीही काळजी घ्या'

"कोव्हिड रुग्णांच्या उपचारासाठी सुरु केलेल्या तात्पुरत्या रुग्णालयांच्या इमारती, जागा यांची अग्नि सुरक्षा तपासली जावी, औषधसाठा, हॉस्पीटलमधील सोयी-सुविधा, ऑक्सीजन साठा आणि पुरवठा यासंबंधीची योग्य ती कार्यवाही करावी. व्हेंटिलेटर्सची, ICU आणि ऑक्सिजन बेडसची संख्या वाढवण्याच्या सूचनाही त्यांनी दिल्या. राज्यात टेस्टिंगचे प्रमाण आपण खुप वाढवले आहे. मुंबईत दिवसाला 50 हजार स्वॅबचे संकलन होत आहे संपूर्ण राज्यात ही टेस्टिंगची संख्या वाढवा, वाढणाऱ्या रुग्णसंख्येला पुरेशी पडेल अशी आरोग्य सुविधा आहे का याचे नियोजन करा," असेही मुख्यमंत्री यावेळी म्हणाले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...संग कथन केला.

या राजेंद्र शिंगणे यांनी सोमवारी (30 डिसेंबर) कॅबिनेट मंत्री म्हणून शपथ घेतली. त्यांचे वडील भास्करराव शिंगणे हेही आमदार होते. आमदारकीचा वारसा त्यांनी कायम राखला.

याआधीही मंत्रिपदाचा कारभार पाहिलेल्या राजेश टोपे यांनी पुन्हा एकदा कॅबिनेट मंत्री म्हणून शपथ घेतली. राजेश टोपे हे पाचव्यांदा विधानसभेवर निवडून आले आहेत. त्यांचे वडील वडील अंकुशराव टोपे खासदार होते. जालना जिल्ह्यात त्यांनी अनेक सहकारी संस्थांची उभारणी केली होती.

नवीन पिढीतले वारसदार

अमित देशमुख

माजी मुख्यमंत्री विल... उर्वरित लेख लिहा:

कवाड यांच्या कन्या वर्षा गायकवाड यांनी यंदाही निवडणुकीत बाजी मारली. वर्षा नव्या मंत्रिमंडळाचा भाग असणार आहेत. माजी मंत्री आणि राज्यपाल डीवाय पाटील यांचे पुत्र सतेज पाटील उद्धव ठाकरेंच्या मंत्रिमंडळात राज्यमंत्री असतील.

आमदार पतंगराव कदम यांचे पुत्र विश्वजीत कदम हेसुद्धा उद्धव यांच्या मंत्रिमंडळात राज्यमंत्री असतील. माजी मंत्री बाळासाहेब देसाई यांचे नातू शंभूराजे देसाई यांची मंत्रिमंडळात वर्णी लागली आहे.

अपक्ष आमदार शंकरराव गडाख हे माजी खासदार यशवंतराव गडाख यांचे चिरंजीव आहेत.

घराणेशाही ही अपरिहार्यता?

राजकारणात एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर घराणेशाही का दिसून येते याबद्दल बोलताना लोकमतचे वरिष्ठ सहायक संपादक संदीप प्रधान यांनी म्हटलं, की घराणेशाही ही आता एका पक्षापुरती मर्यादित नाहीये. जे पक्ष पूर्वी काँग्रेसवर घराणेशाहीचा आरोप करायचे, त्या प्रत्येक पक्षात कमी-अधिक फरकानं घराणेशाही पहायला मिळते."

"राजकारणात प्रत्येक नेत्याचे, पक्षाचे हितसंबंध मोठ्या प्रमाणावर गुंतलेले असतात. अशावेळी बाहेरच्या व्यक्तीकडे सूत्रं सोपविण्यापेक्षा घरातल्याच विश्वासू, सर्वांत जवळच्या व्यक्तीकडेच जबाबदारी दिली जाते. गेल्या काही वर्षांत सर्वच पक्षात ही गोष्ट दिसून आली आहे. " प्रधान सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...संघाशी संबंधित संघटना या बदलांना विरोध करतात."

"खाद्यान्न वगळता अन्य शेती उत्पादनांवर रासायनिक प्रक्रिया करण्यास हरकत नाही. महिकोकडे नवीन बियाणं तयार आहे. मात्र, केंद्रातलं सरकार याला अनुकूल नाही. या बियाण्याच्या वापरामुळे बोंड अळी मरू शकेल," असं बोंड अळी प्रश्नी बोलताना पत्रकार निशिकांत भालेराव सांगतात.

5. 'आदिवासींना जमिनींची मालकी हवी'

भारतीय किसान सभेच्या मोर्चात सर्वाधिक संख्येनं सहभागी झालेल्या आदिवासी समाजाच्या मागण्यांबद्दल बोलताना मोर्चाचं वार्तांकन करणारे पत्रकार पार्थ मीना निखिल सा... उर्वरित लेख लिहा:

वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...संदेश देऊ नका, अशी वॉर्निंग शासनानं त्यांना द्यायला हवी."

आयुर्वेद अभ्यासातही मुलगा-मुलगी भेद

याशिवाय आयुर्वेदाच्या अभ्यासक्रमातही लिंगनिदानाचा संदर्भ आढळतो. आयुर्वेदाच्या अभ्यासक्रमातील सार्थ वाग्भट संहितेतील शरीरस्थान अध्यायात याचा समावेश करण्यात आला आहे.

त्यात लिहिलंय, "ऋतुकाळाची मर्यादा 12 रात्री, त्यात पहिल्या 3 आणि 11वी रात्र संभोगसुखास वर्ज्य आहे. सम रात्री (4,6,8,10,12) संभोग केला असता पुत्र होतो आणि विषम रात्री (5,7,9) संभोग केल्यानं कन्या होते."

आयुर्वेदात अभ्यासक्रमातील या संदर्भ... उर्वरित लेख लिहा:

रून वाद झाला आहे. अभ्यासक्रमातून हा भाग वगळण्यात यावा, अशी मागणी त्यावेळी जोर धरली होती. याविषयी महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाला स्पष्टीकरण द्यावं लागलं होतं.

या पूर्ण प्रकरणाविषयी आम्ही इंदुरीकर महाराजांची बाजू जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. पण त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकला नाही.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...संपादक ह्यू क्षिजीन यांनी सांगितलं. चीन सरकारचं मुखपत्र म्हणून ग्लोबल टाइम्सकडे पाहिलं जातं.

ह्यू यांच्या वक्तव्याला गेल्या काही दिवसांमधील घडामोडींचा संदर्भ आहे. अमेरिकेचे मित्रराष्ट्र असलेल्या अमेरिका, न्यूझीलंड आणि इंग्लंड यांनी अत्याधुनिक 5G मोबाईल हँडसेटमध्ये हुआवे कंपनीचं तंत्रज्ञान वापरण्यास नकार दिला आहे. हा नकार असला तरीही हुआवेने कंपनीचे अँटेना आणि अन्य उपकरणं या देशांतर्फे उपयोगात आणले जाणार आहेत.

हुआवे कंपनीने हेरगिरी करत किंवा गुप्तपणे चीन सरकारला माहिती पुरवल्याचे कोणतेही पुराव... उर्वरित लेख लिहा:

साठी विचारणा केली तर सरकारला नकार देण्याचा अधिकार हुआवेई कंपनीला आहे," असं ग्लोबल टाइम्सचे ह्यू यांनी सांगितलं.

देशातील जागतिक बाजारपेठेशी संलग्न कंपन्यांचा आंतरराष्ट्रीय बाजारविश्वातील वाटचाल रोखण्यासाठीचं हे पाऊल असल्याचं मत चीनमधील विविध क्षेत्रातील लोकांनी व्यक्त केलं.

उदयोन्मुख म्हणजेच विकसनशील देश सोडून मोठ्या देशांमध्य 5G नेटवर्क आधारित तंत्रज्ञान विकण्यावर अधिकाधिक निर्बंध येतील असं कम्पील्ट इंटेलिजन्सचे टोनी नॅश यांनी सांगितलं.

हुआवे कंपनीची चौकशी झाल्यास हुआवे ZTE या चीनच्या प्रमुख कंपन्या बॅकफूटवर जाऊ शकतात. अन्य देशातील कंपन्या उत्तर अमेरिकेसह विकसित देशांमध्ये पाय रोवू शकतात.

हुआवेचं व्यापक नुकसान

केवळ विकसित नव्हे तर विकसनशील, छोट्या देशांमध्येही हुआवेई कंपनीचं नुकसान होऊ शकतं. हुआवे कंपनीचं तंत्रज्ञान, उपकरणं वापरू नका असा आग्रह अमेरिकेने आशियाई मित्रराष्ट्रांना दिला आहे. सोलोमन आयलंड आणि पापुआ न्यू गिनी यांच्यावर अमेरिकेने दबाव आणला आहे.

याचा मतितार्थ काय? जागतिक महासत्ता असणाऱ्या अमेरिका आणि चीन या दोन देशांमधील संबंधांवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता आहे. मेंग यांची लवकरात लवकर सुटका व्हावी असं चीनचं म्हणणं आहे. तसं झालं नाही तर परिस्थिती चिघळण्याची लक्षणं आहेत.

सरकारचा सहभान नाही - कॅनडा

मेंग यांच्या अटकेमध्ये सरकारचा कोणताही सहभाग नाही, असा खुलासा कॅनडाचे पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो यांनी केला आहे. तर चीनने मेंग यांची अटक मानवी हक्कांची पायमल्ली असून त्यांची सुटका करण्यात यावी अशी मागणी केली आहे. मेंग यांच्या जामिनावर शुक्रवारी सुनावणी होणार आहे. तर अमेरिकेचा सुरक्षा सल्लागार जॉन बोल्टन यांनी याबद्दल प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...संबंध नव्हते. मी त्यांना इतका घाबरायचो की, ते बाहेर गेले की मगच मी बिछान्यातून उठायचो. त्यांचे 'मूड स्विंग्स' व्हायचे आणि त्याला मी, माझी आई आणि माझ्या दोन बहिणी बळी पडायचो."

संजय पुढे सांगतात की, "ते फटकळ होते. एकदा त्यांना क्रिकेट कोचिंगमध्ये आपला हात आजमवायचा प्रयत्न केला तेव्हा भारताचे ओपनगर चेतन चौहाननं त्यांना विचारलं की, तुमच्या मते माझ्या बॅटींगमध्ये काय त्रुटी आहे? मांजरेकर यांनी उत्तर दिलं की, तुमच्या बॅटींगमध्ये कोणतीच त्रुटी नाही. ज्या निवडकर्त्यांनी तुम्हाला संघात घेतलं त्यांच्यात ... उर्वरित लेख लिहा:

द्रविड आहेत. तंत्रावर त्यांचा इतका भर होता की इतर सगळ्या गोष्टी गौण झाल्या. संजय मांजरेकर यांनी चार शतकं केली ज्यापैकी एक द्विशतक होतं. ही सगळी शतकं त्यांनी भारताबाहेर केली होती. हीच एक विशेष गोष्ट आहे."

संजय मांजरेकर सांगतात, "मी काही चूक न करता खेळलो तर माझा किती स्कोर आहे हे माझ्यासाठी तितकंसं महत्त्वाचं नसतं. तंत्रावर माझा इतका भर असायचा की क्रीझवर असण्याचा माझा काय उद्देश आहे हेच मी विसरून जायचो. जर मी द्विशतक केलं तर त्यावर खूश होण्याऐवजी मी जे शॉट्स खेळलो नाही त्याबद्दल मी जास्त विचार करायचो."

इम्रान खानचे शिष्य

संजय मांजरेकरांसाठी सगळ्यांत मोठे हिरो इमरान खान आहेत. त्यांची वागण्या-बोलण्याची ढब मांजरेकरांना आवडत असे. एवढंच नव्हे तर इम्रान खान यांनी दिलेल्या शिव्याही त्यांना आवडत असत.

एकदा एलन लँबनं पाकिस्तानचा बॉलर वकार युनूसचा बॉल मिड-ऑनच्या पलीकडे टोलवला. नेमके तिथे इम्रान खान फिल्डींग करत होते.  इम्रान यांना बॉलच्यामागे धावणं आवडत नसे. त्यांनी कसाबसा बाउंड्रीकडे जाणारा बॉल अडवला आणि वकारजवळ येऊन त्याला म्हणाले, "विकी हा काय बॉल टाकलास तू?," त्यावर वकार म्हणाला की, "मी बॉल इन स्विंग करण्याचा प्रयत्न करत होतो."  इम्रान त्याला ओरडून म्हणाले की, "पुढच्या वेळी असं काही करण्याआधी मला नक्की विचार."

इमरान खान

संजय मांजरेकर सांगतात की, "मी त्यांना 10 पैकी 10 मार्क देईन. एक तर ते दिसायला खूप चांगले आहेत. ऑक्सफर्डमध्ये शिकून आले असले तरी आपल्या सहकाऱ्यांना ते अस्सल पाकिस्तानी आणि इंग्रजीतल्या शिव्या देत असत. जेव्हा आमची टीम पाकिस्तानात गेली तेव्हा त्यांनी इंग्लंडहून तटस्थ अंपायर बोलवण्याचा आग्रह धरला. म्हणजे पाकिस्तानच्या विजयावर शंका उपस्थित व्हायला नको. जेव्हा त्यांची टीम 'स्ट्रगल' करत होती, तेव्हा ते स्वतः समोर येऊन आपल्या संघातल्या कमकुवत खेळाडूंची पाठराखण करत असत."

...जेव्हा ईडन गार्डनमध्ये सगळ्यांसमोर विनोद कांबळी रडले

संजय मांजरेकरांनी आपल्या पुस्तकात 1996मध्ये ईडन गार्डनवर झालेल्या वर्ल्डकपच्या सेमी फायनलच्या सामन्याचं मार्मिक वर्णन केलं आहे. श्रीलंकेसोबत झालेल्या या सामन्यात भारताचा पराभव झाला होता.

संजय सांगतात की, "टीममध्ये नवज्योत सिंग सिद्धू हा एकमेव होता, ज्यानं भारतानं प्रथम बॅटींग केली पाहिजे असा सल्ला दिला होता. पण, अजहरुद्दीननं त्याचं बोलणं मात्र ऐकलं नाही. आमच्यात जरा जास्तच...


...संवेदनशीलतेहूनही अधिक वाईट आहे. कारण त्यामुळे न्याय मिळवण्याच्या पीडितेच्या अधिकारावरच गदा येते."

पुढे म्हटलं आहे, "(कथित) बलात्काराच्या आरोपीला पीडितेशी लग्न करण्याचा सल्ला देऊन तुम्ही ज्या माणसाने तिला आत्महत्येच्या उंबरठ्यापर्यंत पोहोचवलं त्या नराधमाच्या हाते आयुष्यभरासाठीच्या बलात्काराची शिक्षा दिली आहे."

डिसेंबर 2012 साली देशाची राजधानी दिल्लीत रात्री एका बसमध्ये एका तरुणीवर अमानुष सामूहिक बलात्कार करण्यात आला. या बलात्कारामुळे झालेल्या जखमांमुळे तिचा मृत्यू झाला होता. हे प्रकरण निर्भया प... उर्वरित लेख लिहा:

सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांच्या समोर बलात्कारचंच आणखी एक प्रकरण सुनावणीसाठी आलं होतं. यात दोन वर्षांपासून लिव्ह-इन रिलेशनशीपमध्ये राहणाऱ्या जोडप्यातल्या मुलीने मुलावर बलात्काराचा आरोप केला होता.

Bar&Bench या वेबसाईटनुसार लग्न होईपर्यंत आपण शरीर संबंधाला नकार दिल्याने मुलाने आपल्याला 'फसवून' आपली परवानगी मिळवल्याचं पीडित मुलीचं म्हणणं होतं.

या प्रकरणातल्या मुलीच्या म्हणण्याप्रमाणे संबंधित मुलाने 2014 साली एका मंदिरात तिच्याशी लग्न केलं. त्यानंतर तिने त्याच्याशी शरीरसंबंध ठेवले. मात्र, आपण या मुलीशी कधीही लग्न केलेलं नाही, असं त्या मुलाचं म्हणणं आहे. शिवाय, मुलीच्या परवानगीनेच तिच्याशी शरीर संबंध ठेवल्याचंही त्याचं म्हणणं आहे. मात्र, मुलाने दुसऱ्या मुलीशी लग्न केल्यानंतर पीडितेने त्याच्यावर बलात्काराचा आरोप करत पोलिसात तक्रार दाखल केली.

सोमवारी या प्रकरणावरही सुनावणी झाली. त्यावेळी सरन्यायाधीश बोबडे म्हणाले, "लग्नाचं खोटं आश्वासन देणं चुकीचं होतं." मात्र, पुढे ते विचारतात, "एखादं जोडपं नवरा-बायको म्हणून एकत्र राहत असतील आणि अशावेळी नवरा कितीही क्रूर असला तरी त्यांच्यातल्या शरीर संबंधाला बलात्कार म्हणता येईल का?"

सरन्यायाधीशांच्या दुसऱ्या प्रश्नावर प्रतिक्रिया

याविषयावर देशातही अनेकदा आंदोलनं झाली. इतकंच नाही तर संयुक्त राष्ट्रांनीही वैवाहिक बलात्कार म्हणजेच मॅरिटल रेप या विषयात काही शिफारशी सुचवल्या होत्या. मात्र, तरीही भारत त्या तीन डझन देशांपैकी एक आहे ज्याने लग्नानंतरच्या लैंगिक छळाचा बलात्काराच्या व्याख्येत समावेश केलेला नाही.

भारत एक असा देश आहे जिथल्या स्त्रिया आजही स्त्रियांविरोधातला अत्याचाराला स्वीकारणाऱ्या आणि ही सामान्य बाब मानणाऱ्या मानसिकतेशी लढा देत आहेत. विशेषतः घरात तिच्यावर जो लैंगिक अत्याचार होतो, तो अगदी सामान्य असल्याची आणि त्यात काहीही चुकीचं नसल्याची या समाजाची मानसिकता आहे.

या पार्श्वभूमीवर देशाच्या सरन्यायाधीशांकडून अशी प्रतिक्रिया व्यक्त करणं 'अत्यंत चुकीचं' असल्याचं स्त्रिवादी कार्यकर्त्यांचं म्हणणं आहे.

सरन्यायाधीशांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटलं आहे, "या प्रतिक्रियेमुळे पतीद्वारे करण्यात येणारा लैंगिक, शारीरिक किंवा मानसिक छळ अशा कुठल्याही प्रकारच्या छळाला मान्यता तर मिळतेच शिवाय भारतीय स्त्री जी कुठल्याही कायदेशीर मदतीशिवाय गेली अनेक वर्षं घरातल्या या अत्याचाराचा सामना करत...


...संशोधन संस्थेने 22 ऑगस्टला कोव्हिड-19 ची लागण गर्भपातास कारणीभूत असल्याचा रिपोर्ट पब्लिश केला आहे.

कोरोना आणि गर्भपात

याबाबत बीबीसीशी बोलताना संस्थेच्या संचालक डॉ. स्मिता महाले म्हणतात, "या संशोधनातून एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे की कोव्हिड-19 व्हायरसला वाढण्यासाठी प्लॅसेंटामध्ये पोषक परिस्थिती असते. या ठिकाणी व्हायरस बाइंड होवू शकतो. त्यामुळे गरोदर महिलांनी अधिक काळजी घेतली पाहिजे. आईपासून बाळाला होणाऱ्या संसर्गाबाबत (व्हर्टिकल ट्रान्समिशन) अधिक संशोधन करणं गरजेचं आहे. यासाठी आम्ही गरोदर महिलांच... उर्वरित लेख लिहा:

स

पुण्याच्या ससून रुग्णालयात आईपासून बाळाला गर्भातच कोरोना व्हायरसची लागण झाल्याचं प्रकरण समोर आलं होतं. देशातील व्हर्टिकल ट्रान्समिशनची ही पहिली केस होती. ज्यावरून हे स्पष्ट झालं की आईकडून बाळाला कोरोना व्हायरसची लागण होऊ शकते.

मार्च 2020 मध्ये स्वित्झर्लॅंडमध्ये एका गर्भवती महिलेचा गर्भपात झाला होता. या प्रकरणाच्या चौकशीनंतर प्लॅसेंटामध्ये कोव्हिड-19 व्हायरस असल्याचं आढळून आलं होतं.

(स्त्रोत- जामा नेटवर्क)

'गरोदर महिलांची काळजी घेणं आवश्यक'

गरोदर महिलांची विशेष काळजी घेणं आवश्यक आहे. याबाबत बोलताना पुण्याच्या मदरहूड रुग्णालयातील प्रसूती आणि स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ. राजेश्वरी पवार म्हणतात, "गरोदर महिलांना कोव्हिड-19 चा प्रादुर्भाव होण्याचा धोका अधिक आहे. गर्भारपणात महिलांना काळजी घेण्याची गरज आहे. जेणेकरून कोणत्याही प्रकारची गुंतागुंत निर्माण होऊ नये. गरोदर महिलांना ठराविक वेळी तपासणीसाठी बोलावण्यात येत आहे. एकाच दिवशी त्यांच्या सर्व वैद्यकीय तपासण्यात करण्यात येतात जेणेकरून त्यांना वारंवार रुग्णालयात येण्याची गरज नाही."

कोरोनाने गर्भपाताचा धोका निर्माण होतो का?

"सरकारच्या निर्देशांनुसार प्रसूतीपूर्व महिलांची कोव्हिड-19 तपासणी करण्यात येते. गर्भवती महिलांना सुरूवातीच्या तीन महिन्यात कोव्हिड-19 चाचणी करणं बंधनकारक नाही. फक्त महिलांनी गरज नसताना घराबाहेर पडू नये. कोरोना व्हायरसपासून बचावासाठी स्वत:ची काळजी घेण्यावर भर द्यावा," असं डॉ. पवार पुढे म्हणाल्या.

स्त्रीरोग आणि प्रसूती तज्ज्ञांची संघटना फॉग्जीच्या मेडिकल डिसॉर्डर कमिटीच्या डॉ. कोमल चव्हाण बीबीसीशी बोलताना म्हणाल्या, "एका प्रकरणावरून आपण आईकडून बाळाला गर्भात कोव्हिड-19 चा संसर्ग होतो असं म्हणणं योग्य ठरणार नाही. जगभरात अजूनही कोव्हिड-19 व्हायरसमुळे व्हर्टिकल ट्रान्समिशन होण्याचा काही एस्टॅब्लिश रोल नाहीये. यासाठी आपल्याला रॅन्डमाइज कंट्रोल ट्रायल करायला हवी. यावर अजून अभ्यास होणं गरजेचं आहे."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...सकडून कुठंच दिसत नाही," असं 'द हिंदू'चे राजकीय वार्ताहर आलोक देशपांडे म्हणतात.

मध्यप्रदेश आणि राजस्थान या दोन्ही राज्यांत कॉंग्रेसच्या नेत्यांनी रस्त्यावरही आक्रमकता दाखवली होती. अशोक गेहलोत मागची निवडणूक हरूनही राजस्थानमध्ये ठाण मांडून होतेच, शिवाय सचिन पायलटही दिल्ली सोडून चार वर्षं राजस्थानच्या गावागावांत फिरत होते.

मध्यप्रदेशमध्ये पेटलेल्या शेतकऱ्यांच्या आंदोलनावेळेस दिग्विजय सिंग, कमलनाथ आणि ज्योतिरादित्य सिंधिया तिघंही आक्रमक झाले होते. मुख्यमंत्रीपदाच्या उद्देशाने का होईना पण त्यांनी ... उर्वरित लेख लिहा:

्रात विरोधकांचा म्हणून एकमेव चेहरा हा शरद पवारांचा आहे. नेत्यांची मोठी फौज असतांनाही कॉंग्रेस त्या तोडीचा राज्यव्यापी चेहरा विधिमंडळातल्या वा रस्त्यावरच्या लढाईला देऊ शकली नाही हे वास्तव आहे.

पवारांच्या राष्ट्रवादीने राज्यभर केलेल्या 'हल्लाबोल' आंदोलनाच्या तोडीनं कॉंग्रेसनं 'जनसंघर्ष यात्रा' केली खरी, पण त्यानं सत्तापरिवर्तनासाठी आवश्यक वातावरणनिर्मिती झाली असं कॉंग्रेसचे नेतेही म्हणणार नाहीत.

त्यामुळे आक्रमक विरोधक ही भूमिका योग्य वठवली जर गेली नसली तरी केवळ तीन राज्यांतल्या विजयामुळे बाहेरून ही लाट महाराष्ट्रात येईल असं म्हणता येईल का?

"कॉंग्रेस प्रयत्न करतंय पण त्याचा परिणाम कुठंच दिसत नाहीये. मुख्य म्हणजे समोरच्याचा ग्राफ खाली जाईल, मग आपला आपोआप वर येईल ही वाट पाहण्याची वृत्ती अधिक आहे. त्याचा फायदा होत नाही. आता कर्जमाफी राबवण्यावरून प्रचंड नाराजी आहे. महाराष्ट्रासमोर दुष्काळ आ वासून उभा आहे. अशा वेळेस कॉंग्रेस विरोधक म्हणून काय करते हे पहावं लागेल," असं मत राजकीय विश्लेषक अभय देशपांडे व्यक्त करतात.

आक्रमक विरोधक का बनू शकला नाहीत यानंतरचा दुसरा महत्त्वा प्रश्न कॉंग्रेससमोरचा हा आहे की महाराष्ट्र कॉंग्रेसला एकमुखी नेतृत्व कोण देणार?

एकखांबी नेतृत्व कॉंग्रेसमध्ये कधीच नसतं, पण जे राज्यातले नेते आहेत ते एकसुरात कधी बोलणार? राजस्थान, मध्यप्रदेशमध्ये दोन-दोन नेते होते हे मान्य, पण महाराष्ट्रात कॉंग्रेसमध्ये कित्येक गट आहेत.

प्रदेशाध्यक्ष अशोक चव्हाण या सगळ्यांचं नेतृत्व करतील का? चव्हाण आता लोकसभेची निवडणूक न लढवता विधानसभेची निवडणूक पुन्हा लढणार असं म्हटलं जातंय. सहाजिक आहे की मुख्यमंत्रीपदावर केलेली ही दावेदारी आहे. पण त्यासाठी एकमत ते घडवून आणू शकतील का?

पृथ्वीराज चव्हाणही अद्याप आपली दावेदारी दिल्लीदरबारी असलेल्या वजनानं टिकवून आहेत. तिकडं विखे-पाटील विरोधी पक्षनेते म्हणून आपला एक गट राखून आहेत. त्यांच्याविरुद्ध बाळासाहेब थोरातांचाच एक गट त्यांच्या अहमदनगरमध्ये आहे हे वेगळं.

मुंबईत संजय निरुपम त्यांचा एक स्वतंत्र किल्ला लढवत बसले आहेत. हेच जुने गट, हीच जुनी नावं महाराष्ट्रातल्या कॉंग्रेसमध्ये या विजयानिमित्तानं चैतन्य फुंकू शकतील का?

राहुल गांधींच्या कॉंग्रेसमध्ये नव्या पीढीला अग्रस्थान असेल असं म्हटलं जातं, ते महाराष्ट्रात कसं शक्य होणार?

राहुल यांचे निकटवर्तीय असलेले आणि...


...सगळ्याच धर्मांचे लोक राहतात आणि पाकिस्तानच्या प्रत्येक नागरिकाचा इस्लामाबादवर एकसारखाच अधिकार  आहे. त्यामुळे मंदिर निर्माणाचा हा निर्णय प्रतीकात्मक आहे. यातून संपूर्ण पाकिस्तानात धार्मिक सद्भावनेचा मेसेज जाईल."

इस्लामाबादच्या डेव्हलपमेंट अथॉरिटीनं हिंदू मंदिराशिवाय ख्रिश्चन आणि पारशी समुदायाच्या धर्मस्थळांसाठी 20 हजार स्क्वेअर फुटांची जमीन दिली होती, लाल चंद माल्ही पुढे सांगतात.

"आमचा या मागचा उद्देश आंतरधर्मीय सद्भावना वाढवणं आणि मोहम्मद अली जिना यांच्या स्वप्नातील सर्वसमावेशक पाकिस्तान तयार ... उर्वरित लेख लिहा:

न करू शकतो आणि आम्ही आमचं काम केलं आहे."

जामिया अशर्फियाचे प्रवक्ते मौलाना मुजीबुर्रहमान इन्कलाबी यांनी बीबीसीला सांगितलं, "फतवा जारी करण्याचा उद्देश विरोध करणं हा नव्हता, तर काही लोकांच्या प्रश्नाला उत्तर द्यायचं होतं. मुफ्तींनी इस्लामच्या शिकवणीनुसार लोकांच्या शंकांचं निरसन करण्याचा प्रयत्न केला आहे."

न्यायालयाचा नकार

इस्लामाबादस्थित वकील तन्वीर अख्तर यांनी कृष्ण मंदिराचं बांधकाम रोखण्यासाठी हायकोर्टात याचिका दाखल केली आहे.

त्यांनी बीबीसीला सांगितलं, "माझी या संपूर्ण प्रकरणात फक्त एकच तक्रार आहे. मला जाणून घ्यायची इच्छा आहे, की सरकारनं जेव्हा सेक्टर H-9मधील जमिनीचं अधिग्रहण केलं होतं, तेव्हा ही जमीन मंदिरासाठी आरक्षित ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता का? या प्रश्नाचं उत्तर नाही असेल, तर मग कॅपिटल डेव्हलपमेंट अॅथॉरिटी आता हिंदू मंदिर निर्माणासाठी जमीन कशी काय देऊ शकतं? याला त्वरित स्थगिती द्यायला हवी, कारण या प्रकरणात नियमांचं उल्लंघन झालं आहे."

तन्वीर अख्तर यांनी मंदिर बांधकामावर स्थगिती आणण्याचं आवाहन करणारी याचिका कोर्टात दाखल केली होती. इस्लामाबाद हायकोर्टानं ती फेटाळली आहे. हायकोर्टानं म्हटलं, पाकिस्तानात अल्पसंख्याकांना धार्मिक स्वातंत्र्यांचा तितकाच अधिकार आहे, जितका बहुसंख्यांकाना आहे.

पाहा व्हीडिओ : पाकिस्तानातील हिंदू महिलांचं जीवन कसं आहे?

यासोबतच हायकोर्टानं इस्लामाबाद कॅपिटल डेव्हलपमेंट अॅथॉरिटीचे अध्यक्ष आणि इतर संबंधित अधिकाऱ्यांना नोटीस बजावली आहे की, याचिकाकर्ते वकील तन्वीर यांच्या प्रश्नांचं उत्तर द्यावं आणि मंदिर निर्माणाच्या कामात नियमांचं उल्लंघन झालं नसल्याचं स्पष्ट करावं.

मानवाधिकार प्रकरणांचे संसदीय सचिव लाल चंद माल्ही यांनी या संपूर्ण घटनाक्रमावर नाराजी व्यक्त केली आहे.

त्यांनी म्हटलं, "पाकिस्तान बहु-सांस्कृतिक देश आहे. या देशात वेगवेगळ्या समुदायाचे लोक राहतात. देशाचे संस्थापक मोहम्मद अली जिना यांनी देशात अल्पसंख्यांकांना समान अधिकार मिळतील हे सुनिश्चित केलं होतं आणि इम्रान खान यांचं सरकार यासाठी कटिबद्ध आहे. मला आशा आहे की, पुढच्या सुनावणीदरम्यान हायकोर्ट या याचिकेला रद्द करेल."

अनेक वर्षांपासून मंदिराची मागणी

पाकिस्तानात जवळपास 80 लाख हिंदू राहतात. दक्षिण सिंध प्रांतातल्या उमरकोट, मीरपूर खास आणि थारपाकर भागात मोठ्या प्रमाणावर हिंदू राहतात. तसंच इस्लामाबादमध्ये...


...सचिन वाझे यांनी मीडियाशी बोलताना सांगितलं आहे.

एनआयए चौकशी करा - फडणवीस

आज (5 मार्च) अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात बोलताना देवेंद्र फडणवीस यांनी हे प्रकरण मांडलं होतं.

प्रदीप शर्मा आणि सचिन वाझे

मुकेश अंबानी यांच्या अँटिलिया या निवासस्थानाच्या बाहेर जिलेटीननी भरलेली गाडी काही दिवसांपूर्वी आढळली होती. या प्रकरणाशी पोलीस अधिकारी सचिन वाझे यांचे काही संबंध आहेत की हा फक्त योगायोग आहे, असा प्रश्न देवेंद्र फडणवीस यांनी विचारला नेमका आजच विचारला होता.

ते म्हणाले, "26 तारखेला जिलेटीनने भरलेली गाडी अ... उर्वरित लेख लिहा:

मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...सतं. पण, पलानीस्वामी यांनी आपले प्रयत्न सुरुच ठेवले आणि राजकीय काम बंद केलं नाही.

2011मध्ये पुन्हा त्यांना इडापट्टीमधून उमेदवारी मिळाली आणि तब्बल 20 वर्षांनी ते विधानसभेत पोहोचले. यावेळी त्यांच्यावर परिवहन खात्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली. या काळात पलानीस्वामी यांचा समावेश AIADMKच्या चार प्रमुख नेत्यांमध्ये केला जात होता.

2016मध्ये पुन्हा एकदा त्यांना उमेदवारी देण्यात आली आणि पक्ष सत्तेत आल्यानंतर मंत्रीपदही देण्यात आलं. अनकेदा पराभूत होऊनही त्यांना उमेदवारी मिळत राहिली आणि पक्षाच्या प्रमुखांचा... उर्वरित लेख लिहा:

ं त्यांचं कुटुंब पडद्यामागून मुख्यमंत्र्यांना नियंत्रित करेल. पलानीस्वामी यांनी 14 फेब्रुवारी 2017ला मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली.

शशिकला यांच्यासहित कुणीही हा अंदाज लावला नसेल की पलानीस्वामी पक्षाला आपल्या नियंत्रणात घेईल. शशिकला आणि टीटीवी दीनाकरण यांच्या प्रभावाखालील पक्षावर त्यांनी एकछत्री अंमल प्रस्थापित केला.

पलानीस्वामी यांनी सुरुवात हळूवारपणे केली आणि मग वेग वाढवला. सरकार आणि पक्षातला प्रत्येक तत्व आपल्यासाठी काम करेल हे त्यांनी सुनिश्चित केलं. त्यांनी ओ पनीरसेल्वम यांना आपल्या गटात खेचलं आणि टीटीवी दीनाकरण यांच्या समर्थक आमदारांचे राजीनामे घेतले.

जयललिता आणि शशिकला

शशिकला यांनीही कधीच असा विचार केला नसावा की पलानीस्वामी एक दिवस सत्ता आणि पक्षावर नियंत्रण प्रस्थापित करतील.

पलानीस्वामी यांनी सरकार चालवण्यासाठी आवश्यक आमदारांची संख्याही जुळवली. येत्या निवडणुकीत स्वत:ला मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार घोषित करण्यासाठी त्यांनी आवश्यक त्या सगळ्या गोष्टींची तयारी केली आहे.

इडापड्डी पलानीस्वामी हे तामिळनाडूमध्ये कामराज, बक्तावत्सलम, करुणानिधी, एमजीआर आणि जयललिता यांच्यानंतर सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्रिपदी राहिलेले व्यक्ती ठरले आहेत.

पण हेही तितकंच खरं आहे की त्यांनी स्वत:ला मुख्यमंत्रिपदाचा उमेदवार घोषित करून कधी निवडणूक जिंकलेली नाहीये. पलानीस्वामी यांच्यासाठी मुख्यमंत्रिपदावर कायम राहणं आणि राजकारणात टिकून राहणं सोपी गोष्ट नव्हती.

2021मधील विधानसभा निवडणूक राज्यातील अनेक नेते आणि पक्षांचं भविष्य ठरवणार आहे. इडापड्डी पलानीस्वामी त्यांच्यापैकी एक आहेत. पण काही वेळासाठी रिकामी जागा भरण्यासाठी बोलावलं जावं आणि मग विसरण्यात यावं, अशी व्यक्ती आपण नाही आहोत, हे पलानीस्वामी यांनी सिद्ध केलं आहे. राज्यातल्या सत्तेत त्यांनी आपली जागा तर बनवलीच आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...सतात, असंही या संशोधनात समोर आलं आहे.

हे संशोधन लॉकडाऊन सुरू होण्यापूर्वीच करण्यात आलं होतं. युके आणि इतर ठिकाणी ते लॉकडाऊनच्या सुरुवातीच्या काळात करण्यात आलं.

त्यावेळी आपण जास्त स्पर्श अनुभवत नसल्याचं लोकांचं म्हणणं होतं. पण पुढे लॉकडाऊनमध्ये नेमकं काय झालं, हे समजून घेण्यासाठी आपण या दोन संशोधनांकडे नजर मारू.

अमेरिकेतील युनिव्हर्सिटी ऑफ मियामी स्कूल ऑफ मेडिसिनमध्ये मानसोपचार तज्ज्ञ म्हणून कार्यरत असलेल्या टिफनी फिल्ड यांनी एप्रिल महिन्यात एक ऑनलाईन सर्वेक्षण केलं होतं.

एप्रिल महिना अखे... उर्वरित लेख लिहा:

भीती सर्वत्र असताना आपण स्पर्शाबाबत काय करायला हवं? आणखी किती काळ आपण इतरांपासून लांब राहण्याची आवश्यकता आहे?

लोकांना स्पर्शाचे अनेक फायदे एप्रिल महिन्यातील संशोधनात आढळून आले. फेअरहर्स्ट आता एक अॅप तयार करण्याच्या कामात लागले आहेत. एखाद्याच्या शरीराला योग्य वेगाने मारण्याचं (स्ट्रोक) प्रशिक्षण हे अॅप देतं.

तुमच्या शरीराला लोशन किंवा क्रिम लावणं, देखभाल करणं यातून चांगलं अन्न खाल्ल्यासारखे परिणाम आपल्याला मिळू शकतात, असं संशोधनातून समोर आलं आहे.

स्पर्शभावनेला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. त्यामुळे स्पर्श कशा पद्धतीने केला जात आहे, याबाबतही आपण जागरूक असणं गरजेचं आहे.

जर दुसरं कुणी स्पर्श करणं शक्य नसेल तर स्वतःच स्वतःला मिठी मारा.

मागच्या काळात तुम्ही घेतलेली एक सुंदर मिठी आठवा आणि तुमच्या शरीराभोवती हात गुंडाळून तो क्षण पुन्हा अनुभवण्याचा प्रयत्न करा. हे पूर्वीच्या मिठीपेक्षा फार काही चांगलं आहे, असं म्हणता येणार नाही. पण यात वाईटसुद्धा काहीच नाही.

(क्लाऊडिया हॅमंड या बीबीसी रेडिओ 4 वर अॅनाटॉमी ऑफ टच या विषयाच्या सादरकर्त्या आहेत.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...सतानाच ज्ञानेश्वर पवार हा तरुण आम्हाला त्याच्या घरी घेऊन गेला. त्यानं बांधलेल्या संडासच्या दरवाजावर छिद्रं दिसून आली.

त्याबद्दल विचारल्यावर त्यानं सांगितलं, "संडाससाठी मला शासनाकडून 12,000 रुपये मिळाले. त्यातून मग ग्रामपंचायतनं नेमून दिलेल्या कंत्राटदाराकडून मी हे संडास बांधून घेतलं. पण मागे गारपीट झाली आणि त्यामुळे दरवाजाला भोकं पडली. मग अशा स्थितीत हा संडास कसा काय वापरायचा?"

"गावात महिन्यातून दोनदा नळाला पाणी येतं. नळाचं पाणी प्यायलाच पुरत नही, तर मग संडासासाठी लागणारं पाणी आणायचं कुठून. प... उर्वरित लेख लिहा:

या अवस्थेत आढळून आली. तर शौचालयाचं भांडं फरशी, दगड आणि टाईल्सनी भरलेलं आढळलं.

संडाससाठी लागणाऱ्या पाण्याची सोय व्हावी म्हणून शाळेत पाण्याच्या 2 टाक्या आहेत. पण यातल्या एकाही टाकीत पाणी नव्हतं.

शाळेतील विद्यार्थिनींची मुतारी (दि. 24 एप्रिल, 2018)

आम्ही हे बघत असताना शाळेतल्या मुली आमच्या मागे मागे येत होत्या. पोरींनो संडास वापरता का, असं विचारल्यावर त्यांनी सर्वप्रथम आमच्यासोबत असलेल्या त्यांच्या शिक्षकांकडे पाहिलं. शाळेत असलो की आम्हाला संडासच येत नाही, असं सांगून त्या तिथून निघून गेल्या.

मैदानावर खेळणाऱ्या मुलाला शाळेच्या संडासात जातो का, असं विचारल्यावर त्यानंही आधी शिक्षकांकडे पाहिलं आणि नंतर 'हो' म्हणून सांगितलं. जातो तर मग पाणी कोणतं वापरतो, असं विचारल्यावर मात्र तो खुदकन हसला.

शाळेतील विद्यार्थिनींचं शौचालय. (दि. 24 एप्रिल, 2018)

शौचालय प्रत्यक्षात बघितल्यानंतर आम्ही परत मुख्याध्यापिका मानकर यांना भेटलो. शौचालयांच्या वाईट स्थितीबद्दल त्यांना विचारलं असता त्यांनी सांगितलं,

"उन्हाळ्याच्या सुट्टीत आजूबाजूचे लोक येऊन शौचालयांच्या टाईल्स फोडतात. पण आता आम्ही ते लवकरच बदलणार आहोत."

शाळेची एकूण विद्यार्थी संख्या 260 असून यात 107 'विद्यार्थिनी' आहेत.

आरोग्य सेवा केंद्र की क्रिकेटचं मैदान?

शाळेशेजारीच गावातलं प्राथमिक आरोग्य सेवा उपकेंद्र आहे. सत्यभामा आणि गावातल्या लोकांच्या आरोग्याविषयी जाणून घेण्यासाठी आम्ही 23 एप्रिलच्या सकाळी 10 वाजता तिथं गेलो. पण केंद्राला कुलूप लावलेलं होतं. केंद्राच्या प्रांगणात मुलं क्रिकेट खेळत होते.

केंद्राबाहेर असलेल्या हापशीवर काही महिला पाणी भरत होत्या. 'आले नाहीत का आज इथले साहेब लोकं?' असं विचारल्यावर त्यांच्यातल्या एकीनं सांगितलं, "त्या मॅडम एक दिवस येतात आणि पुढचे पंधरा-पंधरा दिवस गायब राहतात." फोन क्रमांक मिळवून आम्ही मॅडमसोबत संपर्क साधला. उद्या तुम्हाला माहिती देते असं सांगून त्यांनी फोन ठेवला.

प्राथमिक आरोग्य सेवा केंद्रात मुलं क्रिकेट खेळत होती. (दि. 23 एप्रिल, 2018)

दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच 24 एप्रिलच्या सकाळी आम्ही केंद्रावर पोहोचलो. आरोग्यसेविका शोभा गव्हारगुर अंगणातल्या कलमांना पाणी देत होत्या.

तुम्ही नियमितपणे उपस्थित नसता असा ग्रामस्थांचा आरोप आहे, यावर गव्हारगुर सांगतात, "मी रेग्युलर येते. दर शुक्रवारी आमचा वेगवेगळ्या ठिकाणी (डोंगरशेवली, धोडप,...


...सतील तर तळाच्या फलंदाजांकडून आशा बाळगणं व्यर्थ आहे.

दुसरं असं की स्पिनरला संघात जागा द्यायला हवी होती का?  की गोलंदाज भुवनेश्वरला संघात सामील करून घ्यायला हवं होतं.

चूक कुठे झाली?

रविंद्र जडेजा अथवा भुवनेश्वर कुमार खेळले असते तर फलंदाजी मजबूत झाली असती. पण ज्या खेळपट्टीवर अधिकाधिक धावसंख्या 326 होत्या, तिथं यांच्याकडून जास्त काही परिणाम नसता झाला.

उमेश यादवला संघात ठेवणं चुकीचं होतं, अयाझ मेमन सांगतात.

पण उमेश यादव भारतीय संघात असेल तर तो केवळ कसोटी सामने खेळण्यासाठीच आहे. या बाबीवर कठ... उर्वरित लेख लिहा:

शतकी खेळी साकारल्या आहेत. मात्र अजूनही मॅच जिंकून देईल अशी खेळी त्याला साकारता आलेली नाही.

अशावेळी टॉप ऑर्डरचं योगदान मोलाचं ठरतं. यंदाच्या वर्षात 1,200 धावा करणाऱ्या विराट कोहलीचा अपवाद वगळता कोणालाही सातत्याने धावा करता आलेल्या नाहीत.

ऑस्ट्रेलियात तूर्तास चेतेश्वर पुजाराची बॅट तळपते आहे मात्र त्याला इंग्लंडमध्ये संघाबाहेर ठेवण्यात आलं होतं.

कमकुवत ऑस्ट्रेलिया संघाकडूनही पराभूत

एका फलंदाजाने चांगला खेळ करून जिंकता येत नाही हे स्पष्टच आहे. 1977-78 साली बॉबी सिम्पसन यांच्या नेतृत्वाखालील ऑस्ट्रेलियाचा संघ खूपच कमकुवत होता. कारण त्यावेळी बहुतांश खेळाडू केरी पॅकर लीग स्पर्धेत सहभागी झाले होते. मात्र तरीही त्यावेळी भारतीय संघाला मालिका जिंकता आली नव्हती. ऑस्ट्रेलियाने पाच सामन्यांची मालिका 3-2ने जिंकली होती.

बॉबी सिम्प्सन

त्यावेळी बिशऩ सिंह बेदी कर्णधार होते. तो भारतीय संघ सर्वोत्तम असा होता. कारण भारताचा एकही खेळाडू केरी पॅकर लीगमध्ये सहभागी झाला नव्हता. ऑस्ट्रेलियाकडे जेफ थॉमसन हा एकमेव स्टार खेळाडू होता. 42वर्षीय बॉबी सिम्प्सन यांच्याकडे सक्तीने कर्णधारपद देण्यात आलं होतं. बाकी संघात युवा खेळाडूंचा भरणा होता.

आताच्या संघात उस्मान ख्वाजा आणि शॉन मार्श हे अनुभवी खेळाडू आहेत.

संधी गमावून चालणार नाही

ऑस्ट्रेलियाला ऑस्ट्रेलियात हरवण्याची ही सर्वोत्तम संधी आहे. मालिका आता 1-1 बरोबरीत आहे. भारतीय फलंदाजांनी सातत्याने धावा करण्याची आवश्यकता आहे. धावा झाल्या नाहीत तर गोलंदाज निराश होण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे ऑस्ट्रेलिया संघाने मालिका बरोबरीत सोडवली तरी त्यांच्यासाठी विजय मिळवण्यासारखंच आहे.

भारतीय गोलंदाजांची कामगिरी चांगली झाली आहे.

भारतीय संघ क्रमवारीत अव्वल स्थानी आहे. मैदानात आणि मैदानाबाहेर अनेकविध समस्यांनी वेढलेल्या ऑस्ट्रेलिया संघाने क्रमवारीत अव्वल भारतीय संघाविरुद्ध मालिका विजय साजरा केल्यास ते भारतासाठी खूपच नामुष्कीचं असेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...सत्ताधाऱ्यांवर तसंच स्थानिक आणि विदेशी कंपन्यांवर हल्ले चढवा असे संदेश अन्सारतर्फे वारंवार देण्यात आले होते.

वादग्रस्त विषयांवर भारतीय मुस्लिमांना भडकावण्याचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न अन्सार संघटनेने केले.

अन्सार गाझ्वात उल हिंद संघटनेला काश्मीरमध्ये जम बसवता आलेला नाही.

काश्मीरमध्ये आठ वर्षीय असिफाबानोवर झालेल्या निर्घुण बलात्कारप्रकरणी बदला घेण्याचं आवाहन अन्सार संघटनेतर्फे करण्यात आलं होतं. हिंदू व्यक्तींनी बलात्कार केल्याचा दावा फोनरुपी संदेशात करण्यात आला होता.

मात्र या संघटनेला पुढे हा वि... उर्वरित लेख लिहा:

ावादी नेत्यांची दुसरी पिढी इस्लामिक सत्ता प्रस्थापित करण्यापेक्षा राष्ट्रवादाकडे आकर्षित होतात.

हिज्बुल मुजाहिद्दीनमधून फुटून बाहेर पडलेल्या मुसानं इस्लाममध्ये राष्ट्रवादासाठीची लढाई अमान्य असल्याचं जाहीर केलं. हा विचार काश्मीरमधील फुटीरतावादी संघटनांच्या मूलभूत विचारांच्या विरोधात जाणारा होता.

यामुळे काश्मीर खोऱ्यातले कट्टरवादी अन्सारपासून दूर राहिले. अल कायदाशी संलग्न असूनही ते काश्मीर खोऱ्यातल्या फुटीरतावाद्यांकडून सहानुभूती मिळवू शकले नाहीत.

जागतिक इस्लामच्या बदलत्या ध्येयधोरणांशी जुळवून घेण्याची तयारी नाही, असं सांगत अन्सारने काश्मीर खोऱ्यातल्या फुटीरतावादी संघटनांना दांभिक म्हटलं.

अन्सार फोफावू न शकण्याचं आणखी एक प्रमुख कारण म्हणजे त्यांनी सातत्यानं पाकिस्तानवर टीका केली. काश्मीरमधल्या स्थानिक कट्टरवादी संघटनांना पाकिस्तानमधून कुमक प्राप्त होते. पाकिस्तान त्यांच्यासाठी महत्त्वाचा आहे. मात्र अन्सारनं वेगळी भूमिका घेतल्यानं त्यांचं अस्तित्व नगण्यच राहिलं.

काश्मीरला भारतापासून विलग करण्याच्या पाकिस्तानच्या वल्गना आहेत, असं अन्सारचे उपनेते रेहान खान यांनी म्हटलं होतं.

पुढे काय?

काश्मीरमध्ये जिहादआधारित संघटनांना पाय रोवणं कठीणच असेल हे स्पष्ट झालं आहे. तूर्तास स्थानिक संघटनांचा या भागात प्रभाव आहे. भारत आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशांच्या सरकारच्या धोरणांनुसार त्यांचं कामकाज चालतं.

राष्ट्रवादानं प्रेरित काश्मीरच्या मुद्याला शरिया कायद्यावर केंद्रित करणं हे अल कायदा किंवा ISसारख्या संघटनांना कठीण असेल.

यंदाच्या वर्षी नवे 87 लोक कट्टरतावादी संघटनांमध्ये सहभागी झाल्याचं भारतीय लष्करानं जाहीर केलं आहे. काश्मीर खोऱ्यातल्या गुंतागुंतीच्या जिहादी वातावरणातही IS तसंच अन्सारसारख्या संघटना त्यांच्यासाठी जमीन शोधत आहेत.

(बीबीसी मॉनिटरिंग जगभरातल्या टीव्ही, रेडिओ, प्रिंट आणि वेब माध्यमांतून प्रकाशित होणाऱ्या बातम्यांच विश्लेषण देण्याचं काम करतं. बीबीसी मॉनिटरिंगच्या बातम्या तुम्ही ट्विटर आणि फेसबुकवरदेखील वाचू शकता.)

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...सत्तेत राहिलेले नेते असून इस्रायलच्या राजाकारणात त्यांचा दबदबा असलेला एक संपूर्ण कालखंड पाहायला मिळाला आहे.

पण लाचखोरी आणि भ्रष्टाचाराचे आरोप असलेल्या नेतान्याहू यांच्या लिकुड पक्षाला मार्चमध्ये झालेल्या निवडणुकांमध्ये बहुमत मिळू शकलं नाही. तसंच निवडणुकीनंतरही त्यांना इतर पक्षांचा राजकीय पाठिंबा मिळवता आला नाही.

इस्रायलमध्ये सलग गेल्या दोन वर्षांपासून राजकीय अस्थिरता निर्माण झाली असून याठिकाणी दोन वर्षांत चार वेळा निवडणुका झाल्या आहेत.

तरीही याठिकाणी स्थिर सरकार स्थापन होऊ शकलं नाही तसंच न... उर्वरित लेख लिहा:

िळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


...सदस्याची निवडणूक लढवू शकत असे. त्यानंतर निवडून आलेले सदस्य त्यांच्यापैकी एकाला बहुमतानं सरपंच म्हणून निवडून देत असत.

मात्र, 2017 नंतर सरपंचाची थेट जनतेतून निवड होण्यास सुरुवात झाली.

ज्यांना सरपंचपदाची निवडणूक लढायची आहे, त्यांना इतर सदस्यांसारखंच निवडणुकीच्या रिंगणात उतरावं लागत असे.

त्यामुळं मतदारांना दोन मतं द्यावी लागत असतं. त्यांच्या त्यांच्या भागातील सदस्य निवडीसाठी एक मत, तर दुसरं मत सरपंच निवडीसाठी असे.

या दोन्ही प्रकारातील मुख्य फरक हा होता की, सदस्यांमधून निवडून आलेल्या सरपंचाला पाठ... उर्वरित लेख लिहा:

आवश्यक ठरते. पण सदस्यांच्या भूमिकेमुळे कायम अस्थिरता राहत होती. त्यासाठी थेट निवडून आलेली व्यक्ती सरपंचपदी असणे गरजेचे होते. या पार्श्वभूमीवर या सरकारने घेतलेला निर्णय अत्यंत दुर्दैवी आहे," असंही हाके म्हणतात.

मात्र, थेट जनतेतून सरपंच निवडीला अनेकांनी विरोधही केला. अशा निवडीला विरोध करणारे महिला राजसत्ता आंदोलनाचे महाराष्ट्र सदस्य भीम रासकर यांच्याशी बीबीसी मराठीनं बातचीत केली.

थेट जनतेतून सरपंच निवडीचा निर्णय लोकसहभगाच्या विरोधात होता, असं भीम रासकर म्हणतात.

2017 मध्ये अमलात आणलेल्या थेट जनतेतून सरपंच निवडीच्या पद्धतीबाबत भीम रासकर तीन प्रमुख आक्षेप नोंदवतात :

1) पहिली दोन वर्षे आणि शेवटची सहा महिने सरपंचाविरोधात अविश्वास ठराव आणू शकत नाही. मग तो सरपंच गुन्हेगारी करु द्या किंवा भ्रष्टाचार करु द्या.

2) सर्व समित्यांचं अध्यक्षपद सरपंचाकडे जातो. महिला सभेचे अध्यक्ष सुद्धा सरपंच असायचा. त्यामुळं दुसऱ्या सदस्यांना सहभागास वावच उरला नव्हता.

3) 'आमचा गाव, आमचा विकास'साठी केंद्र सरकारचा निधी येतो, तो निधी सरपंच आणि ग्रामसेवक मिळून सर्व खर्च करतात. त्यामुळं गावाला सहभाग घेता येत नाही.

"जनतेतून निवडून आलेला सरपंच हे दिसायला चांगलं दिसत असलं, तरी आपली लोकशाही अजून तितकी परिपक्व झालेली नाही. जेव्हा लोकशाही प्रगल्भ होईल, तेव्हा असे निर्णय लागू केले पाहिजेत," असंही मत भीम रासकर व्यक्त करतात.

याबाबत बोलताना काँग्रेसचे प्रवक्ते राजू वाघमारे म्हणाले, "सर्वसामान्य व्यक्तीला सरपंच होण्याची संधी मिळावी यासाठी महाआघाडी सरकारने हा निर्णय घेतला आहे. थेट निवडीमुळे धनशक्तीच्या आधारेच सरपंच होणाऱ्यांचे प्रमाण वाढताना दिसत होते. तसेच सदस्यांमधून सरपंच निवडून गेल्यानंतर तो सदस्यांना अकाऊंटेबल राहू शकेल. सदस्यांद्वारे आणि सदस्यांमधून सरपंचाची निवड होणे हे लोकशाहीच्या मूळ गाभ्याला अनुसरुन असे आहे."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...सन आम्हाला बाहेर पडू देत नाही आहे."

दरम्यान, शुक्रवारीच्या हिंसाचारानंतर संपूर्ण शहरातच कर्फ्यूसारखं वातावरण आहे. शुक्रवारी कर्फ्यूची औपचारीक घोषणा करण्यात आली होती.

पण शनिवारी अलीगढ झोनचे ADG अजय आनंद यांनी बीबीसीशी बोलताना याबद्दल नकार दिला. मात्र "आम्ही हिंसा माजवणाऱ्यांना सोडणार नाही. दोन FIR दाखल करण्यात आल्या आहेत आणि उपद्रवी लोकांचा शोध घेतला जात आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

त्यांनी सांगितलं की स्थिती नियंत्रणात असून खबरदारीचा उपाय म्हणून आतापर्यंत 49 लोकांना ताब्यात घेण्यात आलं आहे तर ... उर्वरित लेख लिहा:

पडला होता. पण काही वेळानं पळतच घरी आला आणि म्हणाला मला गोळी लागली आहे. आम्ही त्याला हॉस्पिटलमध्ये नेलं. डॉक्टरांनी तो गंभीर असल्याचं सांगत अलिगढला पाठवलं."

दहशतीमागचं का?

गंभीर अवस्थेत नौशाद सध्या अलिगढच्या हॉस्पीटलमध्ये उपचार घेत आहे. त्याच्या तीन लहान मुलांची देखभाल त्याचे वडील आणि बहीण करत आहेत.

दरम्यान, या सगळ्यामध्ये असे अनेक लोकं आहेत, जे काही कारणांमुळे कासगंजमध्ये आले होते किंवा त्यांना यावं लागलं होतं, त्यांना अजूनही या दहशतीचं कारण समजलेलं नाही.

रस्त्यांवर कोणी आढळून आलं की पोलीस त्यांना पिटाळून लावतात. मात्र इतकी सतर्कता असतानाही रविवारी सकाळी दोन दुकानांना आग लावण्यात आली होती.

तुम्ही हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...सन लागल्याचं समजलं तेव्हा मला धक्काच बसला. तो घरातल्या एका खोलीत गप्प बसून रहायचा. कुटुंबातल्या इतरांसोबत बसून जेवायचाही नाही. पूर्ण वेळ रागावलेला असायचा. त्याच्या व्यसनासाठी त्यानं भरपूर पैसे उधळले होते. त्याच्या वागण्याविषयी पुन्हा पुन्हा विचारल्यानंतर तो नशा करत असल्याचं समजलं. सध्या तो श्रीनगरच्या व्यसनमुक्ती केंद्रात असून त्याच्यावर उपचार करण्यात येत आहेत."

तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे, की गेल्या दोन वर्षात व्यसनाधीन तरूणांची संख्या झपाट्यानं वाढत आहे. या व्यसनानं धोक्याची पातळी गाठलेली आहे. एसएम... उर्वरित लेख लिहा:

महिलेचा नशेमुळे मृत्यू झाल्यानं ती चिंतेत होती.

डॉक्टर रहतर सांगतात, की ड्रग्ज घेण्याकडे सामाजिक कलंक असल्यासारखं पाहिलं जातं. त्यामुळे लोकांना कळू नये म्हणून महिला व्यसन मुक्ती केंद्रामध्ये येणं टाळतात.

गेल्या चार वर्षांतल्या आकडेवारीवरून डॉ. रहतर सांगतात, "मी तुम्हाला गेल्या चार वर्षांतली आकडेवारी सांगतो. 2016 मध्ये आमच्याकडे ओपीडीच्या 500 आणि आयपीडीच्या 200 केसेस आल्या होत्या. 2016 सालात काश्मीर सहा महिने बंद होतं. म्हणूनच त्या दरम्यान एवढी प्रकरणं आली नाहीत. पण 2017मध्ये अचानक ही संख्या वाढून 3500 झाली.

आम्ही एकाचवेळी 350 लोकांना अॅडमिट केलं होतं. 2018मध्ये जास्त रुग्ण यायला लागले. एकट्या ओपीडीचीच संख्या 5000च्या पुढे गेली. 2019च्या सुरुवातीच्या तीन महिन्यांत आमच्याकडे ओपीडीमध्ये 1500 प्रकरणं आली आणि आयपीडीमध्ये 150. रुग्णांची संख्या वाढतीये हे तुमच्याही लक्षात येईल."

पण व्यसनाधीन लोकांची संख्या वाढत आहे, असं पोलिसांना वाटत नाही. पोलिसांसाठी व्यसनाच्या वाढणाऱ्या प्रमाणापेक्षा पाकिस्तानातून भारतामध्ये होणारं ड्रग्जचं स्मगलिंग अधिक काळजी वाढवणारं आहे.

पोलिस काय म्हणतात?

काश्मीर रेंजचे पोलिस आयजी स्वयं पणी प्रकाश सांगतात, "तुम्ही तज्ज्ञांच्या हवाल्यानं रुग्णांची जी संख्या सांगत आहात ती योग्य नाही."

ते म्हणतात, "सिंथेटिक ड्रग्ज उपलब्ध असणं ही आमच्यासाठी चिंतेची बाब आहे. पाकिस्तानातून याचं स्मगलिंग होतं. हे स्मगलिंग ड्रग्ज पेडलर्स आणि स्मगलर्स मार्फत केलं जातं. हे लोक इथून ड्रग्स दुसरीकडे पाठवण्याचा प्रयत्न करतात. काश्मीर खोऱ्यामध्ये कुपवाडा जिल्ह्यातल्या केरन आणि तेंगडार भागामधून ड्रग्सची तस्करी होते. काश्मिरच्या बाहेर ज्या ड्रग पेडलर्स आणि तस्करांना पकडण्यात आलं आहे त्यापैकी बहुतेकांनी या भागाशी संबंध असल्याचं स्वीकारलं आहे."

"या लोकांचं जाळं असतं आणि आम्ही ते मोडून काढण्याचा प्रयत्न करत आहोत. याशिवाय असंही आढळलं आहे की नशा करण्याची सवय लागल्यानंतर ती व्यक्ती स्वतः देखील ड्रग पेडलरचं (लहान प्रमाणात विक्री) काम करू लागते. यापूर्वी आम्ही एनडीपीएस खाली प्रकरण नोंदवायचो. याशिवाय आम्ही अनेकांना सार्वजनिक सुरक्षा कायद्याखालीही ताब्यात घेतलं आहे. ड्रग्सच्या बाबतीत आम्ही आमच्याकडून सर्व पावलं उचलत आहोत," असं पणी प्रकाश यांनी सांगितलं.

सीमेपलीकडून होणाऱ्या व्यापाराच्या आडून ड्रग्जचं स्मगलिंग होतं का,...


...सभागृह आहे, एक अत्याधुनिक रेकॉर्डिंग स्टुडिओ आहे आणि पाहुण्यांसाठी एक मंच आहे.

तरंगत्या रचना बांधण्यासाठी लाकूड ही आदर्श टिकाऊ सामग्री आहे, असं अदेयेमी म्हणतात. "पाण्यावर बांधकाम करण्यासंदर्भातील विविध पर्यायांचा खर्च-लाभ असा तक्ता तयार केला, तर त्यात लाकूड सर्वांत वरच्या स्थानावर येईल," असे ते म्हणतात.

तरंगतं संगीत केंद्र एनएलईच्या आफ्रिकी जलशहरं प्रकल्पाचा भाग आहे. पाण्याजवळ असलेल्या समुदायांना वाढत्या समुद्रपातळीसह जगण्यासाठी नवीन मार्ग शोधणारा हा प्रकल्प आहे. पाण्याशी झगडण्याऐवजी त्याच्या ... उर्वरित लेख लिहा:

किंवा फेरीने प्रवास करणं अधिक शाश्वत स्वरूपाचं आहे का?

लागोसमधील या प्रवासी पर्यायांची तुलना करणारी अत्यल्प आकडेवारी उपलब्ध आहे. युनायटेड किंगडमच्या व्यवसाय, ऊर्जा व औद्योगिक व्यूहरचना खात्याने बांधलेल्या अंदाजानुसार, पायी प्रवाशांना नेणाऱ्या फेरीमधून होणारं दरडोई कार्बन उत्सर्जन बस, कोच किंवा टॅक्सी यांमधील प्रवाशांपेक्षा कमी असतं.

शहरात सर्वत्र जेट्टी उभ्या राहत असल्या, तरी रस्त्यावर अवलंबून असलेल्या प्रवाशांच्या प्रचंड संख्येवर अजून जलवाहतुकीचा प्रभाव पडलेला नाही. विशेषतः फेरी-बोटींवरील प्रवाशांची संख्या कोव्हिड साथीदरम्यान कमी झाली होती. ही सेवा उपलब्ध असते, तेव्हा सामाजिक अंतराच्या निर्बंधांमुळे प्रत्येक फेरीतील प्रवाशांची संख्या अर्धी करावी लागते.

पण ओयेलेसीसारखे लेगॉसवासीय बदलण्यासाठी उत्सुक आहेत आणि सध्याच्या फेरी-बोट सेवा शहराच्या उर्वरित वाहतुकीच्या जाळ्यात सामावली जावी असं त्यांना वाटतं.

"वाहनं, सामान आणि प्रवासी असं सगळं वाहून नेणारा फेरी-बोटीसारखा पर्याय असायला हवा," असं त्या म्हणतात. "मला वाटतं ही एक गोष्ट कमी आहे."

किनाऱ्यावरील वेढा

वाढत्या समुद्रपातळीपासून एक मोठा बचाव म्हणजे 'ग्रेट वॉल ऑफ लागोस'- प्रत्येक पाच टनांच्या एक लाख कॉन्क्रिट-ब्लॉकने हा बांध घालण्यात आलेला आहे. साठ फूट उंचीच्या या बांधामुळे लागोसच्या एको अटलान्टिक किनारपट्टीला संरक्षण लाभतं. समुद्रात भर घालून तयार झालेल्या जमिनीवर हे बांधकाम होत असून अंतिमतः ही भिंत 8.4 किलोमीटर इतकी लांब असेल.

अटलांटिक महासागराच्या दक्षिण भागातून येणाऱ्या वादळामुळे मोठमोठ्या लाटा उसळतात. त्यापासून नवीन विकासप्रकल्पांना संरक्षण पुरवण्याच्या उद्देशाने ही भिंत उभारण्यात आली आहे. पण काही प्रदेशांमधील किनारपट्टीचं संरक्षण करताना इतर ठिकाणी झीज वाढवण्याचं काम ही भिंत करते आहे, अशी चिंताही टीकाकारांनी व्यक्त केली आहे.

समुद्राचं संरक्षण करण्यासाठी उभारण्यात आलेल्या इतर रचनांमध्ये एको अटलान्टिकच्या किनाऱ्यावरील 18 ग्रोयनचा समावेश आहे. वाळू थोपवून समुद्रात वाहून जाऊ नये यासाठी बांधलेल्या रचनेला ग्रोयन म्हणतात. एको अटलान्टिकमध्ये बांधण्यात आलेल्या या रचना एकमेकांपासून प्रत्येकी 1300 फूट लांब आहेत आणि सुमारे 7.2 किलोमीटरांच्या अंतरावर पसरलेल्या आहेत. राज्याच्या किनारपट्टीचा पुढील 60 किलोमीटरच्या भागातलीह ग्रोयनचं बांधकाम प्रस्तावित आहे, त्यासाठी एक...


...समाजातल्या उपद्रवी लोकांची यादी, असं त्या यादीचं शीर्षक होतं. यात दलित तसंच मुस्लीम समाजातल्या जवळजवळ 100 लोकांची नाव होती."

पण ही यादी पोलिसांपर्यंत पोहोचण्या अगोदरच व्हाट्सअॅपवर पसरवण्यात आली आणि यामुळे ती दलितांपर्यंत पोहोचली.

"3 तारखेच्या संध्याकाळपर्यंत ही यादी आमच्या सर्व मुलांजवळ होती," दलित वस्तीत राहणारे वृद्ध राजेंद्र कुमार सांगतात.

"ही यादी पोलिसांनी जाहीर केली आहे आणि यानंतर पोलीस छापा टाकतील असं सर्वांना वाटलं. दलित युवकांनी आपापलं नाव यादीत चेक केलं आणि ज्यांची नावं यादीत होती ... उर्वरित लेख लिहा:

जर यांनी चर्चेसाठी बोलावलं आहे, असं सांगत गावातलाच सुनील नावाचा मुलगा गोपीला बोलवायला आला होता," असं गोपीचे वडील ताराचंद सांगतात. याच मनोजला 3 वर्षांपूर्वी गोपीनं मारहाण केली होती.

या नंतर सव्वा चार वाजता गावात गोळीबाराच्या चार राऊंडचा आवाज घुमला. गावातल्या श्रीराम विहार कॉलनीजवळील मंदिर परिसरात गोपीवर गोळ्या चालवण्यात आल्या. गोळ्या लोगल्यानंतर गोपी घराकडे पळत सुटला. जवळपास 200 मीटर धावल्यानंतर तो खाली पडला आणि दवाखान्यात पोहोचल्यानंतर त्याचा मृत्यू झाला.

"बसपा आणि समाजवादी सरकारच्या काळात दलितांनी गुर्जरांना नगरसेवक पदाची निवडणूक लढवण्यासाठी सहाय्य केलं होतं आणि दोन्ही समाज एकमेकांसोबत होते," असं दोन्ही पक्षांचं म्हणणं आहे. पण 4 एप्रिलच्या सूर्यास्तानंतर गावातलं राजकीय आणि सामाजिक समीकरण बदललं.

गोपी पारिया कोण होता?

शोभापूरची लोकसंख्या 6 हजारहून थोडीशी जास्त आहे. इथे गुर्जर समुदायाचे 200 पेक्षा कमी मतं आहेत. मुस्लीम, पाल, वाणी आणि ब्राह्मण लोकंही गावात आहेत. दलितांची संख्या सर्वांत जास्त आहे. दलितांच्या एकूण 3 वस्त्या असून तीनही महामार्गा नजीक आहेत. पहिली वस्ती कारागीरांची आहे ज्यांचं हातावर पोट आहे.

दुसरी रईया वस्ती असून तिथं चामड्यांना रंगरंगोटी करणारे लोक राहतात. खेवा ही तिसरी वस्ती असून इथले लोक ब्राह्मण, गुर्जर आणि वाणी लोकांकडे मजूरी करतात.

कारागीरांची वस्ती इतरांच्या तुलनेत समृद्ध आहे. इथले काही लोक आता व्यापारही करत आहेत. 27 वर्षांचा गोपी यापैकीच एक होता.

मेरठ शहर खेळांच्या सामग्रीच्या उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. बॅडमिंटन विणण्याचं कंत्राट गोपीनं घेतलं होतं.

दलित समाजात गोपीची प्रतिमा खूपच चांगली असल्याचं सांगितलं जातं. समाजासाठी काम करणारी गोपीसारखी मुलं कमीच असतात, असं गोपीच्या आई-वडिलांचं सांत्वन करण्यासाठी आलेल्या लोकांमधले बहुतेक लोक म्हणत होते. पण गुर्जर वस्तीत मात्र गोपीबद्दल वेगळेच सूर ऐकायला मिळत होते. जसं की, "वाया गेलेला होता तो मुलगा आणि शिंगं फुटली होती त्याला. त्याला मरणं भागच होतं. आमच्या नाही तर दुसऱ्या कुठल्या मुलानं त्याला ठार केलं असतं."

गोपी नंतर...

गोपीच्या लग्नाला 5 वर्षं झाली होती. त्याला 2 मुलगे आणि 1 मुलगी आहे.  मुलाच्या आठवणीत गोपीच्या आईचा श्वास रोखला जातो.

या प्रकरणात अटक झालेले 4 आरोपी मनोज गुर्जर, कपिल राणा, गिरधारी आणि आशिष गुर्जर यांना फाशीची शिक्षा...


...समावेश आहे.

कोळीवाड्याची सांस्कृतिक ओळख

वरळी कोळीवाड्याचे रहिवासी आणि नॅशनल फिशरीज असोसिएशनचे उपाध्यक्ष विजय वरळीकर आपल्या गावाविषयी भरभरून बोलतात. सहा-सात दशकांत गावाचं रूप कसं बदललं, त्याविषयी सांगतात.

"आम्ही लहानपणी आमच्या डोळ्यांनी पाहिलं आहे, की बस वरळी सीफेसच्या कोपऱ्यापर्यंत यायची. आता जिथे बीपीटीची कॉलनी झाली आहे, तिथून बोटीतून वरळी कोळीवाड्यात यावं लागे."

इथले कोळी, आगरी, ख्रिश्चन कोळी आणि भंडारी असे मुंबईचे मूळ निवासी एकमेकांसोबत मिळून मिसळून कसे राहत आले आहेत. नारळी पौर्णिमा आण... उर्वरित लेख लिहा:

िषाणूच्या संसर्गाला आळा घालण्यासाठी जास्तीत जास्त खबरदारी घेणं, हे मुंबई महापालिकेसमोरच मोठं आव्हान आहे

कोळीवाडा लॉकडाऊन झाला असला, तरी इथले अनेक रहिवासी अत्यावश्यक सेवांमध्ये आपलं कर्तव्य बजावत आहेत.

तसा संघर्ष कोळीवाड्याला नवा नाही. आता कोरोना विषाणूच्या संकटातही कोळीवाड्यातले लोक एकत्रितपणे मार्ग काढतील असा विश्वास विजय वरळीकरांना वाटतो.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...समुपदेशक काम करतात.

या हेल्पलाईननुसार सिगरेट किंवा तंबाखू सोडण्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात चिडचिड, अस्वस्थता वाढते. जीव घाबराघुबरा होतो. तुम्हाला किती दिवसांपासून किती सिगरेट ओढण्याची सवय आहे यावरून तुमची लक्षणं ठरतात.

हेल्पलाईन नंबर किती फायदेशीर?

मॅक्स इन्स्टिट्यूट ऑफ कॅन्सरचे चेअरमन डॉ. हरित चतुर्वेदींच्या मते या नव्या हेल्पलाईनचे फायदे होतील.

"मी आजपर्यंत असा एकही माणूस पाहिला नाही ज्याला तंबाखूचं व्यसन सोडायचं नाहीये. हेल्पलाईन नंबर सिगरेटच्या पाकिटावर लिहिलं तर ज्यांना व्यसन सोडायचं... उर्वरित लेख लिहा:

शात 10.7% प्रौढ तंबाखूचं सेवन करतात. देशात 19% पुरुष आणि 2% महिला तंबाखूचं सेवन करतात.

फक्त सिगरेट ओढण्याची गोष्ट असेल तर 4% प्रौढ सिगरेट ओढतात, त्यात 7.3% पुरूष आहेत तर 0.6% महिला.

WHOच्या रिपोर्टनुसार भारतीय महिलांना सिगरेटपेक्षा विडी ओढण्याची जास्त सवय आहे. देशात 1.2% महिला विडी ओढतात.

भारतात सिगरेटशी असणारे निगडीत कायदे

2014 साली आलेल्या कायद्याने सिगरेटच्या पाकिटावर चित्रासह 'सिगरेट ओढणं आरोग्यासाठी धोकादायक आहे,' असा इशारा लिहिणं सक्तीचं झालं. सिगरेट कंपन्यांनी याविरुद्ध सुप्रीम कोर्टात याचिका दाखल केली पण 2016 साली सुप्रीम कोर्टाने सरकारच्या बाजूने निकाल दिला.

भारतात तंबाखूशी संबंधित उत्पादनांच्या जाहिरातींवर बंदी आहे. 18 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांना तंबाखूची उत्पादन विकता येत नाहीत. सार्वजनिक ठिकाणी सिगरेट पिण्यावर बंदी आहे. असं करताना जर कोणी आढळलं तर त्याला दंड करण्याचाही कायदा आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...सरकार आहे. या सरकारने ही परवानगी नाकारली. कोर्टाच्या निकालांचा दाखला देत अण्णा दुरईंच्या समाधीपासून 8 किमी दूर असलेला 2 एकरचा प्लॉट द्यायला सरकार तयार आहे.

त्यानंतर संतापलेल्या कार्यकर्त्यांनी हॉस्पिटलबाहेर तोडफोड केली.

करुणानिधी यांचं पार्थिव

हा प्रस्ताव द्रमुकने नाकारला आहे. त्यामुळे उद्या अंत्यसंस्कार होणार हे जरी ठरलं असलं तरी करुणानिधींचं पार्थिव कुठे दफन करण्यात येईल, यावरून वाद कायम आहे.

संध्या. 7.40 - मरीना बीचवर अंत्यसंस्कार

करुणानिधी यांच्यावर चेन्नईतल्या मरीना बीचवर उद्या अंत... उर्वरित लेख लिहा:

्यंत नाजूक असल्याचं आज डॉक्टरांनी सांगितलं आहे. काल संध्याकाळपासून त्यांची तब्येत ढासळत आहे. सर्वाधिक मेडिकल सपोर्ट देऊनही त्यांचे अवयव प्रतिसाद देत नसल्याचं डॉक्टरांनी म्हटलं आहे.

'त्यांच्या मुख्य अवयवांचं काम सुरू ठेवणं आव्हानात्मक आहे' असं कालच कावेरी हॉस्पिटलने काढलेल्या पत्रकात म्हटलं होतं.

28 जुलैपासून 94 वर्षांच्या करुणानिधींना युरिनरी इन्फेक्शनच्या इलाजासाठी हॉस्पिटलमध्ये अॅडमिट केलं आहे. गेल्या आठवड्यात त्यांच्या तब्येतीत किंचित सुधारणा नोंदवण्यात आली होती, पण गेल्या 24 तासांत परिस्थिती ढासळत आहे.

हॉस्पिटलबाहेर हजारोंच्या संख्येने त्यांचे पाठीराखे जमायला सुरुवात झाली आहे.  कुठलाही अनुचित प्रकार टाळण्यासाठी आधीच तामिळनाडू पोलिसांचा मोठा ताफाही तिथे तैनात करण्यात आला आहे.

हॉस्पिटलबाहेर चाहत्यांची गर्दी

गेल्या आठवड्यात अनेक बड्या नेत्यांनी करुणानिधी आणि त्यांचा मुलगा MK स्टॅलिन यांची चेन्नईत भेट घेतली. यात उपराष्ट्रपती व्यंकैया नायडू, काँग्रेस अध्यक्ष राहुल गांधी आणि अभिनेता रजनीकांत यांचा समावेश आहे.

राहुल गांधी, दयानिधी मारन, स्टॅलिन आणि करुणानिधी

करुणानिधी यांचं भारताच्या राजकारणात मोठं स्थान आहे. ते पाच वेळा मुख्यमंत्री आणि 60 वर्षं लोकप्रतिनिधी राहिलेले करुणानिधी स्वतः एकही निवडणूक हरलेले नाहीत.

प्रफुल्ल पटेल, कनिमोळी, स्टॅलिन आणि शरद पवार

त्यांच्या नेतृत्वाखालील द्रमुक पक्ष 1998 ते 2014 मध्ये केंद्रात सत्तेत सहभागी होता. काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील UPAच्या पहिल्या सरकारमध्ये तामिळनाडूतील 12 मंत्री होते. द्रमुककडे दूरसंचारसारखं महत्त्वाचं खातं होतं.

हॉस्पिटलबाहेर कार्यकर्ते नाच आणि गात असताना. करुणानिधी बरे होऊन बाहेर येतील असा त्यांनी विश्वास व्यक्त केला.

याच खात्याअंतर्गत उघड झालेल्या 2G स्पेक्ट्रम घोटाळ्यामुळे तत्कालीन दूरसंचार मंत्री ए. राजा आणि करुणानिधी यांची मुलगी व खासदार कनिमोळी यांना तुरुंगावास झाला होता.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...सर्वसाधारण बाळासारखाच दिसत असल्याचं त्याचं म्हणणं होतं. तो बसत किंवा रांगत नव्हता, पण काही मुलं ही थोडी संथच असल्याचं तो म्हणाला," रुबा सांगते.

तिला मात्र तिचा मुलगा आणि त्याच्या वयाच्या इतर मुलांमध्ये मोठा फरक असल्याचं दिसू शकत होतं. हासनची वाढ संथ गतीनं होत होती. छाती संसर्गांमुळे त्याच्या सतत रुग्णालयाच्या फेऱ्या सुरू होत्या. हासन जसजसा मोठा झाला, तसा त्याच्या डोक्याचा आकार वाढला.

2010 मध्ये जेव्हा त्यांचं दुसरं अपत्य अलिशबाह जन्मली तेव्हा केलेल्या चाचण्यांमधून तिला सुद्धा आय-सेल रोग झाल्... उर्वरित लेख लिहा:

जास्त दुर्मिळ आजार ओळखले आहेत आणि अधिक चांगले स्क्रीनिंग आणि जोडप्यांसाठी समुपदेशनावर ते काम करत आहेत.

यानंतरही रुबाने गर्भपात न करण्याचा निर्णय घेतला. त्यामुळे जेव्हा ती तिच्या तिसऱ्या अपत्याच्या, अर्थात इनाराच्या वेळी ती गरोदर राहिली तेव्हा तिने मेडिकल स्कॅन्स नाकारली. स्क्रीनिंग करण्यासाठी डॉक्टरांनी वारंवार विनंती केली, पण तिने फेटाळून लावली.

"त्यांनी या गर्भारपणाला सर्वसाधारणपणेच हाताळावं, अशी माझी इच्छा होती. त्यांनी माझ्या डोक्यात संशय निर्माण करु नये, असं मला वाटत होतं. मी गर्भपात करणारच नव्हते. त्यामुळे मला गरोदरपणाचा आनंद घ्यायचा होता." असं रुबा सांगते.

"हे बाळसुद्धा आजारी असण्याची शक्यता असल्याचं मी माझ्या नवऱ्याला सांगत असे. पण तो मात्र 'ठीक आहे' एवढंच म्हणत असे. मला वाटतं की मला खूपच शंका होत्या. आधीच्या दोन चिमुकल्यांसोबत जे घडलं तेच पुन्हा घडण्याची शक्यता असल्याचं मला माहिती होतं."

इनाराचा जन्म झाला. पण तीसुद्धा आय-सेल व्याधीनं ग्रस्तच होती.

नात्यात लग्न केल्याने मुलांवर परिणाम होतो.

"मला बाळ झाल्यामुळे मी खरंच खूप खूष होते, पण तिला पाहता क्षणीच आम्हाला एकप्रकारे कळून चुकलं होतं. मी खूपच दुःखी आणि अस्वस्थ होते. कारण आम्हाला खरंच एक निरोगी बाळ हवं होतं. तिला किती वेदनांतून जावं लागेल ते मला माहीत नव्हतं. पण माझा नवरा आनंदात होता.'' फक्त कृतज्ञता बाळग, एवढंच त्याने मला सांगितलं"

जवळपास बरोबर एक वर्षापूर्वी, इनाराचा वयाच्या अवघ्या दुसऱ्या वर्षी मृत्यू झाला. गेल्या डिसेंबरमध्ये छातीच्या संसर्गाने ती आजारी पडली आणि तिची अवस्था लवकरच खराब झाली. तिला ब्रॅडफोर्ड रॉयल इन्फरीमधून यॉर्कला नेण्यात आलं होतं.

"तिला जिवंत ठेवण्यासाठी यॉर्कमधील डॉक्टर 100% प्रयत्न करत होते. मलाही आशा होती. पण तिला किती वेदना होत आहेत, ते मी पाहू शकत होते. तिचे निधन होईपर्यंत तिला गुंगीच्या औषधांच्या अंमलाखाली ठेवण्यात आलं होतं. बहुतेक वेळ मी तिला माझ्या हातातच ठेवलं होतं. त्यानंतर मी तिच्याशेजारीच झोपले. ती अखेरच्या घटका मोजत असल्याचं माझ्या पतीला जाणवत होतं."

तीन मुलांचा मृत्यू आणि सहा गर्भपातांचे दुःख आपण कसं काय सोसू शकलो, याची आपल्यालाच कल्पना नसल्याचं रुबा सांगते. ज्यापैकी शेवटचा गर्भपात तर इनाराच्या मृत्यूनंतर अवघ्या काही आठवड्यातच झाला होता. "मला तर तेव्हा मी गरदोर असल्याचंही माहित नव्हतं आणि तिच्या...