... सांगतात, "काही छोट्या टोळधाडी भारतातल्या इतरही काही राज्यांमध्येही सक्रीय आहेत."

संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेनुसार चार कोटी टोळ असलेला किटकांची एक टोळी 35 हजार लोकांना पुरेल इतक्या धान्याची नासाडी करू शकते. राजस्थानची राजधानी जयपूरच्या काही रहिवासी भागांमध्येही टोळांनी हल्ला केला आहे.

टोळांना हुसकावून लावण्यासाठी लोक वेगवेगळे उपाय करताना दिसतात. काहींनी किटकनाशकांचा वापर केला तर काहींनी थाळ्या वाजवल्या. जूनमध्ये परिस्थिती अधिक गंभीर होईल, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.

संयुक्त... उर्वरित लेख लिहा:

र्वी 1930, 1940 आणि 1950 मध्येही टोळ्यांची संख्या वाढली होती.

काही टोळधाडी एवढ्या मोठ्या होत्या की शेकडो किलोमीटर परिसरात ते पसरले आणि त्यांच्या हल्ल्याला प्लेग म्हटलं गेलं.

दहापैकी एका व्यक्तीच्या आयुष्यावर होतो परिणाम

संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेनुसार वाळवंटी टोळ जगातल्या दहापैकी एका व्यक्तीच्या आयुष्यावर परिणाम करतात. याच कारणामुळे वाळवंटी टोळांना जगातल्या सर्वाधिक धोकादायक किटकाच्या श्रेणीत त्यांचा समावेश करण्यात आला आहे.

गेल्या दशकात जी सर्वांत मोठी टोळधाड होती ती सध्या हॉर्न ऑफ अफ्रिकेतली गवताळ मैदानं आणि पिकांना नष्ट करत आहे.

एक टोळ किती नुकसान करतो?

पूर्ण वाढ झालेला एक टोळ आपल्या वजनाएवढं म्हणजे 2 ग्राम धान्य फस्त करतो. यामुळे ओला किंवा कोरडा दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या भागात मोठं अन्नधान्य संकट ओढावू शकतं.

मात्र, टोळांच्या धाडी एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर का होत आहेत, हा देखील महत्त्वाचा प्रश्न आहे. यामागचं एक कारण 2018-19 साली आलेली मोठमोठी वादळं आणि मुसळधार पाऊस हेदेखील आहे.

पश्चिम आफ्रिका आणि भारत यांच्यातला 1.6 कोटी चौरस किलोमीटर परिसर वाळवंटी टोळांचं पारंपरिक स्थान आहे.

संयुक्त राष्ट्राने दिलेल्या माहितीनुसार दक्षिण अरब द्विपकल्पात दोन वर्षांपूर्वीच्या ओल्या आणि अनुकूल वातावरणामुळे टोळांच्या तीन पिढ्या मोठ्या संख्येने विकसित होत राहिल्या आणि कुणाला याची कल्पनाही आली नाही.

2019च्या सुरुवातीला टोळांचा पहिला गट यमन, सौदी अरब मार्गे ईराण आणि मग पूर्व आफ्रिकेकडे गेला. गेल्या वर्षीच्या शेवटीशेवटी नवीन गट तयार झाले. हे गट केनिया, जिबूती आणि एरिट्रियापर्यंत पोहोचले. तिथून ते जगातल्या इतर भागात गेले.

टोळधाडींपासून बचाव कसा करावा?

हॉर्न ऑफ आफ्रिकेत या टोळांच्या आकारात मोठी वाढ झाल्याने काही देशांनी आता या संकटावर उपाय शोधायला सुरुवात केली आहे.  योग्य प्रकारे नियंत्रण आणि मॉनिटरिंगच्या माध्यमातून टोळांची रोकथाम करता येते.

संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेतर्फे चालवल्या जाणाऱ्या डेजर्ट लोकस्ट इन्फॉर्मेशन सर्विस या टोळांचे अलर्ट, त्यांचं स्थान आणि प्रजनन अशी माहिती पुरवते.

मात्र, टोळांची संख्या हाताबाहेर गेल्यानंतर मात्र मोठ्या प्रमाणावर उपाय योजना कराव्या लागतात. टोळांची संख्या कमी करणं आणि प्रजननाला आळा घालणं, यासारखे उपाय असतात.  मात्र, टोळांचं नियंत्रण करताना...


... सांगतात, "चित्रांवर बंधनं आहेत. माझ्या जे मनात आहे ते मी चितारू शकत नाही. मात्र सौदीतही अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलियातून आलेल्या मंडळींसाठी व्यासपीठ आहे. तिथं मुक्तपणे चित्र काढता येतात. अगदी वैयक्तिक पातळीवर मुक्तपणे चित्र रेखाटता येतं. मात्र जाहीरपणे असं चित्र काढता येत नाही आणि सादरही करता येत नाही."

कलाकारांकडून विरोध

सौदीत असलेल्या या अभिव्यक्तीविरोधात कलाकारांनी अनेकदा एल्गार पुकारला आहे. फेसबुक आणि ट्विटरच्या माध्यमातून कलाकारांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या आहेत.

निर्बंधांविरोधात सौदी... उर्वरित लेख लिहा:

ळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... सांगतात.

पण, ही परंपरा हळू हळू थांबली आणि या मतदारसंघावरही राजकीय प्रभाव दिसू लागला, ही गोष्टही अशोक चौसाळकर यांनी अधोरेखित केली. राजकीय कारकीर्द घडवून आणण्यासाठी अशा मतदारसंघाचा वापर झाला ही सल त्यांना आहे.

घटनातज्ज्ञ उल्हास बापट यांनीही चौसाळकर यांच्यासारखंच मत व्यक्त केलं. "घटनेच्या कलम 171 नुसार, विधान परिषदेची स्थापना करता येते. पण, विधान परिषद असावी की नसावी हा निर्णय राज्यातील विधान सभेनं घ्यायचा असतो. विधानसभेत लोकांनी निवडून दिलेले सदस्य येतात. तसं विधान परिषदेत समजातील विद्वान लोक... उर्वरित लेख लिहा:

करायची असेल तर या लिंकवर क्लिक करा.

पण जर कमी लोक मतदान करत असतील, तर पदवीधर मतदार संघ निर्माण करण्याचं उद्दिष्ट सफल होतं का?

कमी मतदानाबरोबरच राज्यशास्त्राचे अभ्यासक अॅडव्होकेट सौरभ गणपत्ये यांना काळजी वाटते ती बदललेल्या निवडणूक प्रक्रियेची. "इतर निवडणुकांप्रमाणेच या निवडणुकीचाही बाजार झाला आहे. आपल्या जवळच्या व्यक्तीला, मग तो नातेवाईक असो किंवा जवळचा कार्यकर्ता किंवा विधानसभेच्या निवडणुकीत नाराज असलेला नेता अशा लोकांचा पक्षाकडून पदवीधर मतदारसंघासाठी विचार होतो," गणपत्ये यांनी आपलं म्हणणं मांडलं.

ज्या पवित्र उद्देशाने पदवीधर मतदारसंघाची योजना झाली. त्या उद्दिष्टाला हरताळ फासला असल्याचं मत त्यांनी व्यक्त केलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. रोज रात्री आठ वाजता बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


... सांगितलं जातं. पण पंकज त्रिपाठीने साकारलेल्या गुरूजीचं पात्र वारंवार फक्त प्रवचन देतानाच दाखवण्यात आलंय. वारंवार एकसुरी डायलॉगमुळे दृश्यांमधला इंटरेस्ट निघून जातो. तो इतकं मोठं रॅकेट उभं करत असताना त्याचा आतापर्यंतचा प्रवास आणि त्याच्या पात्राबद्दल सविस्तरपणे  माहिती मिळत नाही.

गुरूजींच्या शिबिरात गायतोंडे, भोसले (गिरीश कुलकर्णी), त्रिवेदी हे अनेकवेळा एकत्र आलेले दाखवण्यात आलंय. परंतु, त्यांच्यात काहीच विशेष संवाद होताना दिसत नाही. रहस्यमयी असणाऱ्या त्रिवेदीच्या पात्राबाबत अधिक माहिती मिळत न... उर्वरित लेख लिहा:

रण्याची पद्धत या बाबींवर प्रकाश टाकण्यात आलेला नसल्याने शाहीद खानचं पात्र थरार निर्माण करण्यात कमी पडतं.

कथेत त्रुटी

सेक्रेड गेम्सचा पहिला सीझन सगळ्याच बाबतीत एक फाईन प्रोडक्ट होता. अधूनमधून होणारी रहस्यमयी पात्रांची एंट्री, कथेला असलेले वेगवेगळे पदर यामुळे पहिल्या सीझनचा प्रत्येक एपिसोड उत्कंठा वाढवणारा होता. एपिसोड संपताना पुढच्या एपिसोडची उत्सुकता लागून राहायची. तसंच त्रिवेदी बचेगा म्हणत दुसऱ्या सीझनची वाट पाहायला लावण्याचीही तयारी करून झाली होती. त्यामुळे साहजिकच दुसऱ्या सीझनकडून प्रेक्षकांच्या खूप अपेक्षा होत्या.

दुसऱ्या सीझनच्या कथा आणि डायलॉगवर लेखक वरूण ग्रोव्हरने मेहनत घेतली आहे. पण पहिल्या सीझनच्या तुलनेत ही तोकडी पडल्याचं नंतर जाणवू लागतं. शेवटचे दोन एपिसोड तर विनाकारण लांबवले आहेत असं वाटू लागतं. सॅक्रेड गेम्स ही 25 दिवसांची कहाणी आहे. पण अनेकवेळा कथा संपेल की पुन्हा शेवटच्या पाच दिवसांसाठी सीझन 3 पाहावं लागेल, असा विचार येऊ लागतो.

अनेक चित्रपटांमध्ये शहरांचा वापर एखाद्या पात्राप्रमाणे करण्यात आल्याचं आपण पाहिलं आहे. चित्रपटातील दृश्यांना संबंधित शहराचा गंध असला तर प्रेक्षकांना ते कथानक अधिक जवळचं वाटतं.

सेक्रेड गेम्स 2 मध्ये मुंबईचा उल्लेख वारंवार होतो. पहिल्या सीझनमध्ये पाहायला मिळालेली मुंबई  या सीझनमध्ये पाहायला  मिळत नाही. अणुहल्ला होणार असल्याची माहिती मिळाल्यानंतर मुंबईत माजलेला  गोंधळ पाहणं रंजक ठरू शकलं असतं. पण दोन ते चार सीनमध्येच हा गदारोळ गुंडाळण्यात आलाय. बाँब ठेवलेली जागा शोधण्याचा तर्क तर बाळबोध वाटतो. कथेतील अनेक प्रसंगांसाठी तर फक्त अतार्किक हाच शब्द योग्य राहील.

पटकथेत अनेक विषयात हात घालून केवळ वरवर स्पर्श करून उथळ माहिती देण्यात आली आहे. त्यामुळे कथेत पुढे असलेले त्याचे रेफरन्स समजून येत नाहीत. 'त्रिवेदी बचेगा' या डायलॉगवर सगळा गुंता तयार करण्यात आलाय, मात्र या प्रश्नाचं उत्तर शोधताना तुमच्या वाट्याला निराशा येऊ शकते. सेक्रेड गेम्स-2 च्या कथेत ठराविक विचारधारेचं समर्थन करणारं कथानक लिहिण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. पण हा प्रयत्न केवळ प्रयत्नच राहिल्यामुळे कथानकाकडे थोडंफार दुर्लक्ष झालंय. तात्पर्याने  प्रेक्षकांना खिळवून ठेवण्यात कथानक कमी पडतं.

देशातील सध्याच्या स्थितीवर भाष्य करण्याचा प्रयत्न यातून केला आहे. पण दृश्य कथेचा भाग न वाटता मुद्दाम घुसडण्यात आली आहेत...


... सांगू शकत नाही."

याच गावात तिसऱ्या आरोपीचंही घर आहे. मात्र, आम्ही त्याच्या घरी पोचलो तेव्हा तिथे कुणीच नव्हतं.

'घडलेल्या प्रकाराबद्दल माहिती नाही'

या गावापासून जवळच असलेल्या एका गावात चौथ्या आरोपीचं घर होतं. गावातील लोकांनी आम्हाला दूरूनच त्याचं घर दाखवलं. एका खोलीच्या या घराबाहेर आरोपीचे आई-वडील बसून होते. त्यांची प्रकृती ढासळली होती. अशक्तपणा त्यांच्या चेहऱ्यांवर स्पष्ट जाणवत होता. आमच्या मुलाने काय केलं, याबाबत काहीच माहिती नसल्याचं ते म्हणत होते.

आरोपीच्या आईने सांगितलं, "तो घरी खूप कमी... उर्वरित लेख लिहा:

न, खटला जलदगती न्यायालयाकडे वर्ग करावा आणि सर्व आरोपींना कठोरातील कठोर शिक्षा व्हावी यासाठी प्रयत्न करावे, असे आदेश तेलंगणाच्या मुख्यमंत्र्यांनी दिले आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... साली चीनमध्ये 8,098 लोकांना सार्स विषाणूचा संसर्ग झाला होता. त्यापैकी 774 लोकांचा मृत्यू झाला होता.

कोरोना विषाणू आला कुठून?

हा विषाणुचा नवीन प्रकार आहे. हे प्राण्यांच्या एका प्रजातीतून दुसऱ्या प्रजातीत संक्रमित होतात आणि त्यानंतर मानवालाही संसर्ग होतो. या संक्रमणावस्थेच्या काळात त्याचा शोध लागत नाही.

नॉटिंगम युनिवर्सिटीत वायरोलॉजीचे प्राध्यापक असलेले जोनाथ बॉल यांच्या मते, "हा अगदी नवीन प्रकारचा कोरोना विषाणू आहे. या विषाणूची लागण प्राण्यांमधूनच माणसाला झाली असावी, अशी दाट शक्यता आहे."

सार... उर्वरित लेख लिहा:

णांवर उपचार करत आहेत.

बचावासाठी काय खबरदारी घ्यावी?

कोरोना व्हायरसच्या संसर्गापासून बचाव करण्यासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेने अगदी साध्या उपाययोजना करण्याचा सल्ला दिला आहे. हात स्वच्छ करणं, मास्क घालणे, आणि योग्य आहार या उपाययोजनांचा समावेश आहे.

ज्या लोकांना श्वसनाचे विकार आहेत, त्यांच्या जवळपास जाण्यापासून लोकांना मज्जाव करण्यात आला आहे. ज्यांना विषाणूंचा संसर्ग झाला आहे त्यांची भेट घेतल्यावर तातडीने हात धुणे, पाळीव किंवा रानटी प्राण्यापासून दूर राहण्याचाही सल्ला दिला आहे. कच्चं किंवा अर्धवट शिजलेले मांस खाण्यासही मज्जाव करण्यात आला आहे.

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग झालेल्या व्यक्तीस शिंक आली तर समोरच्या व्यक्तीची काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. उदा. नाकावर टिश्यू पेपर किंवा रुमाल धरणं, निरोगी व्यक्तींपासून दूर राहणं, नियमित स्वच्छता अशा उपाययोजनांचाही त्यात समावेश आहे.

जवळच्या किंवा कुटुंबातल्या व्यक्तींना या रोगाची लागण झाल्याची अनेक प्रकरणं समोर आल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेनं सांगितलं आहे. कारण कुटुंबातल्या एका व्यक्तीला लागण झाली की दुसरी व्यक्ती त्याची काळजी घेण्यास सुरुवात करतो. मात्र बाह्यजगाशी संपर्क आल्यावर किती प्रमाणात लागण होते याची आकडेवारी अद्याप समोर आलेली नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... साली त्यांनी 3 वेगवेगळ्या धर्मांचा प्रभाव असणाऱ्या देशांमधील 1048 विद्यार्थ्यांचा अभ्यास केला. इटली (कॅथलिक देश), अल्बानिया (मुस्लीम बहुसंख्य), युक्रेन (ऑर्थोडॉक्स लोकांचे अधिक प्रमाण) या तीन देशांचा त्यात समावेश होता.

डॉ. जानिनी सांगतात, "कोणत्याही धर्माने स्वतःला होमोफोबियाशी जोडून घेतलं नसल्याचं दिसून आलं, पण तिन्ही धर्मांतील कट्टर धार्मिक श्रद्धांमुळे होमोफोबियाच्या तीव्रतेवर परिणाम होतो."

मध्यम तीव्रतेचे धार्मिक गट किंवा धर्म होमोफोबियाला मान्यता देत नाहीत असं सांगतील.

आम्ही पापाचा तिरस... उर्वरित लेख लिहा:

े सांगतात.

दक्षिण आणि मध्य अमेरिका, दक्षिण आशिया, पूर्व युरोप, भारत आणि चीन सर्व जगभरात एलजीबीटी समुदायाप्रती दृष्टीकोन बदलत आहे. पण शतकानुशतकं चालत आलेली शत्रूत्वाची भावना एका रात्रीत संपणार नाही, असं ते म्हणतात.

"परंतु चर्च हा लोकांच्या आयुष्यातील केवळ एक भाग झाला. लोक होमोफोबिया खेळ, राजकारण, समाजातून शिकत असतात."

त्यामुळे रूढीवादी देश धर्मातील कठोर गोष्टींना अधिक बळ देतात असं ते म्हणाले.

ज्या देशांमध्ये जास्त होमोफोबिया आहे तिथं एलजीबीटी जास्तीत जास्त अदृश्य असल्याचं दिसून येतं. कारण तिथं भीती आणि अविश्वास तयार करणं सोपं असतं.

होमोफोबियामुळे काही देशांमध्ये समलैंगिक लोकांना 'अदृश्य' व्हावं लागतं.

पॅट्रिक आर. ग्रझान्का हे टेनेसी विद्यापीठातील मानसशास्त्राचे सहायक प्राध्यापक आहेत. तसंच जर्नल कौन्सेलींग सायकॉलॉजीचे असोसिएट एडिटर आहेत.

होमोफोबिया हा रुढ धारणांशीही संबंधित असल्याचं दिसून येतं.

2016 साली त्यांनी अमेरिकेतील 645 महाविद्यालयीन तरूणांचा अभ्यास करून त्यांच्यातील होमोफोबियाची तीव्रता तपासली.

त्यानंतर त्यांनी चार धारणांवर आधारीत त्यांचे चार गट केले. 1) समान लैंगिक अल्पसंख्य गटातील लोक जन्माला येतानाच तसे आलेले असतात. 2) समलैंगिक गटातील सर्व लोक समान असतात. 3) एक व्यक्ती केवळ एकाच लैंगिक गटाचा असू शकतो. 4) एखाद्या गटातील एका व्यक्तीला तुम्ही भेटलात की तुम्हाला सगळ्या गटाची माहिती होते.

यातल्या पहिल्या गटातील धारणा मान्य असणारे अमेरिकन विद्यार्थी भरपूर असल्याचं संशोधकांना दिसून आलं.

लैंगिक अल्पसंख्याप्रती अत्यंत तीव्र नकारात्मक भाव असणाऱ्यांमध्ये इतर तीन भावना जास्त असल्याचं दिसून आलं.

लोकांच्या मनात असलेले छुपे पूर्वग्रहच त्यांना काही पूर्वग्रह स्वीकारायला लावतात, असं डॉ. ग्रझांका म्हणतात.

इतरांना पाहातो तसंच यांच्याकडेही पाहायला हवं असं सांगूनच होमोफोबिया कमी करता येइल, असं त्यांना वाटतं.

"होमोफोबियाविरोधी योजनांचा पुरस्कार तसंच लोकांचं शिक्षण आणि सर्वांना योग्य माहिती मिळेल, अशा मोहिमांमुळे होमोफोबिया कमी होईल", असं ते सांगतात.

एकेकाळी मानवी इतिहासात समलैंगिक वर्तन स्वीकारलं जात होतं आणि त्याला वैधता होती तसंच सन्मानही मिळत असे ते सांगतात.

जरा दीर्घदृष्टी बाळगली तर लोकांचे पूर्वग्रह बदलतील आणि एलजीबीटी समुदायाच्या हक्कांसाठी उपयोग होईल.

1999 साली दोन तृतियांश अमेरिकन लोकांनी...


... सासऱ्यांसोबत राहू लागलो.

सासू-सासऱ्यांना मी हवी होते अशातला भाग नव्हता. पण तो परत येईल या आशेपोटी मी तिथं राहत होते.

दरवाजावर पडलेल्या प्रत्येक थापेवर माझं लक्ष असे. आशा हीच होती की तो परत येईल. पण दरवाजावरची थाप कुरिअर घेवून येणाऱ्या मुलाची अथवा घरकाम करण्यासाठी आलेल्या बाईची असे. क्षणार्धात माझ्या आशेचं रुपांतर निराशेत होत असे.

माझं अवघं विश्व मी त्याच्याभोवती गुंफून ठेवलं होतं. माझं वय झालं होतं. नवीन सुरुवात करण्याची ही वेळ नव्हती.

मला वाटलं आमचं नातं वाचवण्यासाठी मी लढायला हवं आणि मी ... उर्वरित लेख लिहा:

ठेवलं. मला लेखनाचा छंद असल्यानं ब्लॉग लिहायला सुरुवात केली.

मी हळूहळू बदलत होते. कात टाकत होते. नवऱ्यासाठी जेवण रांधणारी मी आता माझ्या मित्रांसाठी नवनवे पदार्थ बनवायला लागले. पार्टी करायला लागले, लहानलहान सहलींना जायला लागले आणि त्या फोटोंचा संग्रह करायला लागले. जुन्या अल्बमच्या आठवणी पुसून टाकण्यासाठी मला हाच नवा संग्रह कामी आला.

त्याच्या अनुपस्थितीची पोकळी भरून काढण्यासाठी सोशल मीडियाच्या आभासी जगात नवीन नवीन मित्र बनवायला लागले. या दुनियेमुळे आणि त्यातल्या संवादामुळे मला माझ्या भोवताली मोठं जग असल्याचं लक्षात आलं.

फेसुबकवरच्या माझ्या पोस्ट्सना मिळणाऱ्या लाईक्स आणि कमेंट्समुळे माझा एकटेपणा दूर झाला. माझं कुटुंब म्हणजे माझं विश्व आहे, असं मला पूर्वी वाटायचं. पण मी आता माझं विश्व विस्तारलं होतं.

जमेल तेव्हा मी वंचित मुलांसाठीच्या संस्थेत काम करू लागले. हीच बाब माझ्या सकारात्मक ताकदीचा मौल्यवान स्रोत बनली.

एव्हाना मी माझ्या स्वतःच्या आयुष्यात परतले होते. माझ्या ताकदीची मला जाणीव झाली होती. मी माझी डॉक्टरेट पूर्ण केली. आयुष्यानं माझ्यापासून हिरावून घेतलेल्या गोष्टी मी परत मिळवल्या होत्या. शरमेनं घरी बसण्यापेक्षा मी संमेलनं, सोहळे यात भाग घेऊ लागले. चांगल्या साड्या नेसायला लागले. आनंदी राहू लागले. 'सिंगल वुमन'नं तेही घटस्फोटितेनं नेहमी दु:खी असायलं हवं, असं ज्यांना वाटतं त्यांना माझं हे उत्तर होतं.

यामुळे अनेकांच्या भुवया उंचावत होत्या आणि माझ्या डोळ्यांत मात्र प्रतिकाराचा तेजस्वीपणा येत होता. मी स्वत:चं घर घेतलं. कामानिमित्त परदेशात जायची संधीही मिळाली.

चार वर्षांनंतर मला नवीन नोकरी मिळाली. तेव्हा मी माझं ओळखीचं शहर सोडून नवीन शहरात जाण्याचा निर्णय घेतला. एक स्वतंत्र स्त्री म्हणून माझा पुनर्जन्म झाला होता.

मला आज कुणाच्याही खांद्याची गरज नाही. मी एकटी आयुष्याची अंधारी वाट चालू शकते याचा अगदी पूर्ण विश्वास आहे आता.

(दक्षिण भारतातल्या एका स्त्रीची ही कहाणी. बीबीसी प्रतिनिधी पद्मा मीनाक्षी यांनी हे वृत्तांकन केलं आहे तर दिव्या आर्य यांची ही निर्मिती आहे. स्त्रीच्या विनंतीवरून तिचं नाव गोपनीय ठेवण्यात आलं आहे. )

हे वाचलंत का?

हे पाहिलं आहे का?

पाहा व्हीडिओ : व्हेनेझुएलात अन्नाच्या तुटवड्यामुळे नागरिकांची उपासमार?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, ...


... साहित्याची विशेष ओढ होती.

कलकत्ता विद्यापीठातून पदवी घेतल्यानंतर 1923 मध्ये ते विद्यापीठाच्या सिनेटचे सदस्य बनले. पुढे लंडनला जाऊन ते बॅरिस्टर बनले. पुन्हा भारतात आले आणि अध्यापन करू लागले. वयाच्या अवघ्या 32व्या वर्षीच ते कलकत्ता विद्यापीठाचे कुलगुरू बनले होते.

पुढे जनसंघाची स्थापना करणारे मुखर्जी हे आधी काँग्रेसचे सदस्य होते, असं सांगितलं तर कुणाला खरं वाटणार नाही.

कलकत्ता विद्यापीठाचे प्रतिनिधी म्हणून काँग्रेसच्या उमेदवारीवर ते विधान परिषदेवर निवडून गेले होते. पण थोड्याच दिवसांत काँग्रेसश... उर्वरित लेख लिहा:

ची स्थापना केली आणि ते जनसंघाचे पहिले अध्यक्ष बनले. 1952ला जनसंघाच्या तिकिटावरच त्यांनी निवडणूक लढवली आणि दक्षिण कलकत्ता या मतदारसंघाचे प्रतिनिधी म्हणून ते लोकसभेत गेले.

भाजपचा पाया मुखर्जींनी रचला

भारतीय जनता पक्षाचे नेते वारंवार ज्या गोष्टींची मागणी सातत्याने लावून धरताना दिसतात त्यांची सुरुवात ही श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्यापासूनच झालेली दिसते.

समान नागरी कायदा, गोवंश हत्याबंदी कायदा, जम्मू काश्मीरला इतर राज्यांप्रमाणे समान दर्जा या मागण्या मुखर्जी यांच्या होत्या. सुरुवातीपासूनच मुखर्जी यांनी खुल्या अर्थव्यवस्थेचं समर्थन केल्याचं दिसतं.

काश्मीरचं आंदोलन हा मुखर्जी यांच्या आयुष्याचा सर्वांत महत्त्वाचा भाग म्हणता येईल. स्वातंत्र्यानंतर काश्मीरला विशेष दर्जा मिळाला होता आणि त्याचा मुखर्जींनी सुरुवातीपासूनच विरोध केला. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने काश्मीरमध्ये 'जम्मू प्रजा परिषदे'ची स्थापना केली होती. या संघटनेचे संस्थापक होते बलराज मधोक.

तत्कालीन मुख्यमंत्री शेख अब्दुल्ला यांनी प्रजा परिषदेच्या मागण्यांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप बलराज मधोक यांनी श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्या चरित्रात केला आहे. ज्या परिषदेला पाचशे लोकांचाही पाठिंबा नाही, त्या परिषदेच्या मागण्यांकडे काय लक्ष द्यायचे असे अब्दुल्ला म्हणत.

मुखर्जी यांनी वेळोवेळी नेहरूंची भेट घेऊन हा मुद्दा मांडला. लोकसभेतही ते हा मुद्दा मांडत असत. एकदा मुखर्जी म्हणाले होते "नेहरूंना वाटतं की या विषयावर त्यांच्यापेक्षा इतर कुणालाही जास्त कळत नाही. मी त्यांना सांगू इच्छितो की जर तुम्ही हा काश्मीरचा स्वतंत्र दर्जा रद्द केला नाही, तर काश्मीरसाठी आणि एकूण भारताच्या एकतेसाठी हे योग्य राहणार नाही."

पाकिस्तान आणि भारत या दोन्ही नव्या देशांनी काश्मीरवर दावा केला होता. दोन्ही देशांकडे काश्मीरच्या काही भागाचा ताबा होता. नेहरूंनी हा प्रश्न संयुक्त राष्ट्रांकडे नेला. शांततेच्या मार्गातून हा प्रश्न सुटू शकतो असा आशावाद पं. नेहरूंना होता. लॉर्ड माउंटबॅटन यांना लिहिलेल्या पत्रात नेहरूंनी म्हटलं होतं की "सध्या जी आणीबाणीसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे ती लवकरात लवकर नियंत्रणात आणण्यासाठी माझ्यासमोर संयुक्त राष्ट्राकडे जाण्यावाचून पर्याय नव्हता."

जर काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द करायचा असेल तर एक मोठं आंदोलन करण्याची तयारी मुखर्जी यांनी केली होती. त्यावेळी जर काश्मीरमध्ये...


... सिंगापूर, फिलिपाइन्स आणि कंबोडिया यासारख्या देशांसोबत संबंध दृढ करण्याच्या या धोरणाला चीनसोबत समतोल कायम ठेवण्याचं धोरण, या दृष्टिनेही बघता येईल.

श्रीकांत कोंडापल्ली सांगतात की या धोरणात तीन महत्त्वाच्या बाबी आहेत - कॉमर्स, कनेक्टिव्हिटी आणि क्लचर. माजी परराष्ट्र मंत्री सुषमा स्वराज यांनी या तीन 'C'चा उल्लेख केला होता. भारताला या राष्ट्रांशी संबंध बळकट करून स्वतःची क्षमता वाढवावी लागेल. स्वतःची क्षमता वाढवल्याखेरजी चीनशी समतोल साधणं शक्य नाही.

अॅक्ट ईस्ट धोरणात देशांतर्गत पायाभूत सुविधा वाढ... उर्वरित लेख लिहा:

ा सर्व परिस्थितींचा भारताला कितपत फायदा होईल? यावर सिटी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडनमध्ये रिसर्च फेलो आणि चीनविषयक घडामोडींचे जाणकार अतुल भारद्वाज सांगतात की भारत एकट्याने चीनसोबत समतोल राखू शकत नाही.

इतर राष्ट्र सोबत असल्यास मदत होऊ शकते. यादिशेने भारताने प्रयत्न वाढवायला हवे.

तर श्रीकांत कोंडापल्ली यांचं म्हणणं आहे की या देशांसोबत मिळून भारत चीनची चिंता तर वाढवू शकतोच. शिवाय स्वतःला अधिक बळकटही करू शकतो.

उदाहरणार्थ भारत आणि जपान यांच्यात तीन-चार क्षेत्रांमध्ये टू-प्लस-टू चर्चा वाढवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. जपान भारताला अर्थव्यवस्था आणि तंत्रज्ञान याबाबतीत मदत करतोय. बुलेट ट्रेन आणि दिल्ली-मुंबई इन्वेस्टमेंट कॉरिडोर ही त्याची उदाहरणं आहेत. या दोन मोठ्या योजनांसाठी जपानने भारताला कर्ज दिलंय.

ते पुढे सांगतात, "दुसरं म्हणजे जपान एक सागरी शक्तीही आहे. त्यांच्या मदतीने भारत स्वतःचीही सागरी क्षमता वाढवू शकतो. तिसरं म्हणजे अंतराळात तर चौथं बॅलेस्टिक मिसाईल डिफेंस क्षेत्रात भारत आणि जपान एकत्र आहेत. या देशांसोबत कनेक्टिव्हिटी वाढवल्यास यातून मार्केट आणि अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळेल. यातून लोकांचा संपर्क आणि वाहतूक वाढते."

पाश्चिमात्य राष्ट्रं आणि चीन

नुकतंच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान स्कॉट मॉरिसन यांची व्हर्च्युअल शिखर परिषद बरीच गाजली. यात दोन्ही देशांमध्ये 7 करारही झाले.

यात सामरिक आघाडीच्या पातळीवर लॉजिस्टिक क्षेत्रात सहकार्याच्या उद्देशाने एकमेकांचे सैन्य तळ वापरण्याच्या कराराचाही समावेश आहे.

इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रात सहकार्यासंबंधी संयुक्त निवेदनही सादर करण्यात आलं. खणिकर्म, महत्त्वाच्या खनिजांवर प्रक्रिया या क्षेत्रातही सहकार्य करार करण्यात आला.

आणि हे सर्व अशावेळी झालं ज्यावेळी अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि अनेक युरोपीय राष्ट्रं चीनला कोरोना विषाणूचा प्रसार आणि चुकीची माहिती देण्यासाठी जबाबदार धरत आहेत. चीनवर माहिती दडवणे ते जैविक शस्त्रास्त्र निर्मितीपर्यंतचे आरोप करत चीनला घेरण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.

आता प्रश्न असा आहे की भारतही या आघाडीचा भाग बनून चीनवर दबाव टाकू शकतो का? यावर अतुल भारद्वाज म्हणतात, "स्ट्रॅटिजिकली बघता भारत आधीपासूनच या आघाडीचा भाग आहे. ही आघाडी अधिकृत नाही, एवढंच. चीनला नियंत्रणात ठेवण्यासाठी अमेरिकेलाही भारताची साथ हवी."

अतुल भारद्वाज पुढे म्हणतात, "खरंतर...


... सिंह हे काँग्रेसचे दिग्गज नेते आहेत. त्यांनी काही महिन्यांपूर्वी नर्मदा परिक्रमा केली होती. त्यांच्या परिक्रमेला लोकांचा चांगला प्रतिसाद मिळाला. ते देखील प्रचाराच्या रिंगणात उतरतील याचा फायदा काँग्रेसला होईल."

"आंदोलनाला हिंसक वळण लागणं हे मुख्यमंत्र्याच्या कारकीर्दीसाठी अपायकारक ठरू शकतं. राज्यात शेतकरी आंदोलनावेळी गोळीबार झाला. त्यात 5 जण ठार झाले होते. तसेच व्यापम घोटाळ्याचा फटका देखील त्यांना बसू शकतो. त्यांच्यात आत्मविश्वास दिसत नाही," असं निरिक्षण केसरी यांनी नोंदवलं.

तेलंगणा

तेलंगणा... उर्वरित लेख लिहा:

40 जागा आहेत. काँग्रेसकडे 34 तर मिझो नॅशनल फ्रंटकडे 5 जागा आहेत. इतर पक्षाकडे 1 जागा आहे. निवडणूक आयोगाच्या आकडेवारीनुसार मिझोरममध्ये 7.68 लाख मतदार आहेत.

मिझोरमचे मुख्यमंत्री लाल थानहावला

"मिझोरममध्ये मुख्य लढत ही काँग्रेस आणि मिझो नॅशनल फ्रंट यांच्यामध्येच होईल. भारतीय जनता पक्ष देखील निवडणुकीत सहभागी होणार आहे. भाजप मिझोरममध्ये स्वबळावर लढणार अशी घोषणा भाजप नेते राम माधव यांनी आधीच केली आहे," असं ऐजवाल येथून प्रकाशित होणाऱ्या द फ्रंटियर डिस्पॅच या साप्ताहिकाचे संपादक अॅडम हल्लिदे सांगतात.

"मिझोरमचं हे वैशिष्ट्य राहिलं आहे की दहा वर्षांनंतर सरकार बदलतं. आताच्या काँग्रेस सरकारला दहा वर्षं पूर्ण झाली आहेत आणि त्याआधी दहा वर्षांसाठी मिझो नॅशनल फ्रंटची सत्ता होती," असं अॅडम सांगतात. सध्या मिझोरमचे मुख्यमंत्री लाल थानहावला हे आहेत.

या पाच राज्यांच्या निवडणुकांकडे लोकसभेची सेमीफायनल म्हणून पाहिलं जात आहे. त्यामुळे येथे लागणाऱ्या निकालांकडे सगळ्यांचंच लक्ष लागलेलं आहे. लोकसभेच्या मुदतीचा विचार केला तर 11 डिसेंबर रोजी या निवडणुकांचा निकाल जाहीर झाल्यावर तीन ते चार महिन्यांतच लोकसभेची निवडणूक होणार आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... सिद्ध झालं.

2019 हंगामासाठी दिल्लीला शिखर धवन आणि इशांत शर्मा हे अनुभवी खेळाडू मिळाले. धवनकडे नेतृत्वाचा अनुभव होता. इशांतने डोमेस्टिक क्रिकेटमध्ये दिल्लीचं नेतृत्व केलं आहे. तरीही दिल्लीने श्रेयसच्या नेतृत्वक्षमतेवर विश्वास ठेवला. संपूर्ण हंगामासाठी कर्णधारपद मिळालेल्या श्रेयसने दिल्लीचं नशीब पालटवलं.

लीग स्टेजमध्ये दिल्लीने 14 पैकी 9 मॅच जिंकत  18 गुण मिळवले आणि तिसरं स्थान पटकावलं. दिल्लीने एलिमिनेटर मॅचमध्ये हैदराबादला नमवलं परंतु क्वालिफायर2 मॅचमध्ये अनुभवी चेन्नईने त्यांची वाट रोखली. ... उर्वरित लेख लिहा:

दा तर श्रेयसच्या संघात धवन, अजिंक्य रहाणे, रवीचंद्रन अश्विन अशा माजी आयपीएल कर्णधारांचं त्रिकुट आहे. त्याच्याकडे कागिसो रबाडा, मार्कस स्टॉइनस असे अनुभवी खेळाडू आहेत. तरीही दिल्लीने श्रेयसकडेच नेतृत्व कायम राखलं. त्याचा स्पष्ट परिणाम दिल्लीच्या कामगिरीत दिसून आला. श्रेयसच्या नेतृत्वाखालील दिल्लीने आयपीएल इतिहासात पहिल्यांदाच आयपीएल फायनलमध्ये धडक मारली.

यंदाच्या हंगामादरम्यान श्रेयसच्या खांद्याला दुखापत झाली. दुखापत गंभीर नसली तरी थ्रो करताना त्याला त्रास जाणवतो. मात्र तरीही तो खेळत राहिला. हैदराबादविरुद्धच्या महत्त्वपूर्ण लढतीत त्याच्या खांद्यात त्रास जाणवू लागला. पण आपण उपचारांसाठी मैदानाबाहेर गेलो तर संघाच्या मनोधैर्यावर परिणाम होईल हे ओळखून श्रेयस मैदानावरच थांबला. 30 यार्ड वर्तुळात फिल्डिंगला उभा राहिला. संघाला विजय मिळवून दिल्यानंतरच तो पॅव्हिलियनमध्ये परतला.

विशेष म्हणजे श्रेयस मुंबईतल्या मैदानांवर कर्तृत्व गाजवून मोठा झालेला खेळाडू आहे. दिल्ली कॅपिटल्सचं नेतृत्व करत असलेल्या श्रेयसने डोमेस्टिक क्रिकेटमधली दादा टीम असलेल्या मुंबईचं नेतृत्व केलेलं नाही.

नकला, नृत्य, व्यायाम आणि जादू

कर्णधारपदाचा काटेरी मुकूट डोक्यावर असला तरी श्रेयसने त्याच्या वैयक्तिक स्वभावाला मुरड घातलेली नाही. कोरोना काळात, घरी बहिणीबरोबर त्याने केलेला डान्स व्हायरल झाला होता. युएईत टीम हॉटेलमध्ये पृथ्वी शॉबरोबर तो नाचताना दिसतो. प्लेऑफच्या महत्त्वपूर्ण मॅचआधी काही तास श्रेयसचा सहकारी स्टॉइनसची हुबेहूब नक्कल करतानाचा व्हीडिओ व्हायरल झाला होता.

त्याआधी काही दिवस सहकारी शिमोरन हेटमायर मुलाखतकाराशी बोलत असताना त्याच्या मागे उभा राहून त्याची नक्कल करताना दिसला होता.

कोरोनामुळे लागलेल्या लॉकडाऊनमध्येही स्वत:ला फिट ठेवलेल्या मोजक्या भारतीय खेळाडूंमध्ये श्रेयसचा समावेश होतो. जिममधले त्याचे फोटो आणि व्हीडिओ सोशल मीडियावर दिसतात. फोटोंप्रमाणे मैदानावरही त्याचा फिटनेस दिसतो हे त्याहून महत्त्वाचं आहे.

जिममध्ये श्रेयस शिखर धवनसह

श्रेयसच्या घरी त्याचा लाडका कुत्रा आहे. त्याच्यासोबत खेळतानाचे अनेक व्हीडिओ इन्स्टाग्रामवर वारंवार दिसतात. असंख्य प्रकारच्या शूजचं कलेक्शन त्याच्या घरी दिसतं.

जादूचे प्रयोगही करू शकणारा श्रेयस इतकी वर्ष ढेपाळणाऱ्या दिल्लीसाठी जादुई ठरला आहे.

अशी झाली होती दिल्ली संघात एंट्री

2015 मध्ये आयपीएल...


... सुप्रीम कोर्टानं कुठलीच स्थगिती दिली नाहीय."

सरकारने 4 मे 2020 रोजी शासकीय आदेश (GR) काढला आहे. या जीआरनुसार, "कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर कुठल्याही प्रकारची भरती तूर्त करायची नाही. त्यामुळे आज (27 जुलै) सुप्रीम कोर्टाने नोकरभरतीसंदर्भात कुठलीच स्थगिती दिली नाही. सरकारचा 4 मे रोजीचा आदेश स्पष्ट आहे. त्यामुळे नवीन कुठलीच स्थगिती सुप्रीम कोर्टानं दिली नाही."

मराठा आरक्षणाची पुढील सुनावणी 25 ऑगस्टला होणार आहे. याच सुनावणीत राज्य सरकारने केलेल्या घटनात्मक खंडपीठाकडे मराठा आरक्षणाचं प्रकरण वर्ग करण्य... उर्वरित लेख लिहा:

"मराठा आरक्षणाचा प्रश्न पूर्णपणे कोर्टात असताना, विनायक मेटेंनी हे काढण्याची खरंतर गरज नव्हती. राज्य सरकारनं मुंबई हायकोर्टात मराठा आरक्षणाचा खटला जिंकलेली वकिलांची टीमच सुप्रीम कोर्टात दिलीय. मग आता हे प्रकरण वाढवण्यात विनायक मेटेंची राजकीय रणनिती दिसून येते."

"अशोक चव्हाण आहे की एकनाथ शिंदे असो, मुद्दा तो नाहीच. कोर्टात बाजू वकील मांडणार आहेत. त्यामुळे अशोक चव्हाणांना बदलण्याच्या मागणीला अर्थ दिसून येत नाही," असं विजय चोरमारे म्हणतात.

विनायक मेटे यांच्या आरोपांमागे दोन उद्देश असल्याचे विजय चोरमारे सांगतात.

"अशोक चव्हाण हे काँग्रेसचे महाराष्ट्रातील मोठे नेते आहेत. त्यामुळे त्यांच्याविरोधात बोलून विनायक मेटेंचा चर्चेत राहण्याचा एक उद्देश दिसून येतो. दुसरं म्हणजे, काँग्रेस आणि एकूणच महाविकास आघाडी सरकारबाबत मराठा समाजात संशय निर्माण करण्याच्या प्रयत्नाचा हा एक भाग आहे," असं विजय चोरमारे यांनी म्हटलं.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... सुरक्षित आहे का?

कोरोनाविरोधी लशीचं संशोधन आणि चाचणीचा कालावधी 9-10 महिन्यांचा आहे. त्यामुळे याच्या सुरक्षिततेवर कोणतचं प्रश्नचिन्ह नाही. इतर लशींप्रमाणेच याची चाचणी करण्यात आली आहे.

पण, डॉ. प्रीती कुमार सांगतात, 'या लशीचा बराच कालावधी उलटून गेल्यानंतर काय परिणाम होतो. हे तपासणं अजूनही बाकी आहे. लशीचा परिणाम काही वर्षांनंतर कळू लागतो. जगभरात आत्तापर्यंत इतक्या मोठ्या प्रमाणात चाचणी करण्यात आलेल्या लशीचा परत घ्यावं लागलेलं नाही.'

कोरोना लस सुरक्षित आहे का?

डॉ. बुद्धीराजा सांगतात, 'सर्व लशीं... उर्वरित लेख लिहा:

ाहिती नाही. काही लोकांना दुसऱ्यांदा संसर्ग झाला आहे. यामुळे कोरोनातून मुक्त झालेल्यांनाही लस घेण्याची सूचना करण्यात येत आहे.'

ते पुढे सांगतात, कोरोनामुक्त झालेल्या रुग्णांमध्ये रोगप्रतिकारशक्ती तीन ते सहा आठवडे असते. त्यामुळे अशा व्यक्तींना लस घेण्याची घाई नाही.

दुसरा डोस घेतला नाही तर?

भारतात अजूनही दुसऱ्या डोसबद्दल प्रोटोकॉल तयार करण्यात आलेला नाही. पण, हा डोस जितक्या लवकर घेतला जाईल तेवढा निश्चित चांगला.

दोन डोस एकसारखेच असले पाहिजेत?

एकाच लशीचे दोन डोस देण्यात येणार आहेत. त्यामुळे दोन्ही डोस एकाच लशीचे असले पाहिजेत. पहिला डोस कोव्हॅक्सीनचा असेल तर दुसरा डोस हा कोव्हॅक्सीनचाच घेतला पाहिजे.

प्लाझ्मा थेरपी घेतलेल्यांना लस घ्यावी लागेल?

या रुग्णांना इतर कोरोनामुक्त रुग्णांसारखचं मानलं जाईल.

गर्भवती महिलांना लस दिली जाईल?

'भारतात लशीची चाचणी 18 वर्षावरील व्यक्ती आणि गर्भवती नसलेल्या महिलांवर करण्यात आली. आपात्कालीन वापराची परवानगी 18 वर्षावरील व्यक्ती आणि गर्भवती नसलेल्या महिलांसाठी मिळाली आहे. येणाऱ्या काळातील चाचणीत यावर लक्ष दिलं जाईल,' असं डॉ. बुद्धीराजा सांगतात.

मधुमेह असलेल्यांना लस देण्यात येणार?

मधुमेहाने ग्रस्त रुग्ण हायरिस्क रुग्णांमध्ये मोडतात. त्यामुळे या रुग्णांना लस देण्यात येईल.

कोणत्या वयोगटातील मुलांना लस दिली जाऊ शकते?

ही लस 12 वर्षाखालील मुलांसाठी नाही. प्रौढ व्यक्तींनाच ही लस देण्यात येणार आहे.

साईडइफेक्ट काय आहेत?

लस घेतल्यानंतर डोकेदुखी, थोडा ताप येण्याची लक्षणं दिसून येतात. पण, डॉक्टरांच्या माहितीप्रमाणे, ही लक्षणं फार गंभीर नाहीत.

डॉ. बुद्धीराजा सांगतात, 'गंभीर साईडइफेक्ट फार दुर्मिळ आहेत. अशा प्रकारचे साईडइफेक्ट दुसऱ्या लशीबाबतही पाहण्यात आले आहेत. फायझरच्या लशीमुळे अॅलर्जी झाल्याचं दिसून आलंय. पण, भारतात कोव्हिशिल्ड आणि कोव्हॅक्सीनमध्ये असं होणार नाही अशी चर्चा सुरू आहे.'

लस घ्यायची नसेल तर मग काय?

डॉ. प्रीती कुमार म्हणतात, 'लसीकरणाबाबत लोकांमध्ये जनजागृती महत्त्वाची आहे. सरकार लोकांपर्यंत पोहोचून त्यांना समजावण्याचा प्रयत्न करत आहे. लोकांमध्ये जनजागृती झाली तर लोक पुढे येऊन लस घेतील.'

भारतात किती प्रकारच्या लशी उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे?

फायझर आणि बायोकेटची लस 'एमआरएनए' वर आधारीत लस आहे. त्या साठवण्यासाठी थंड तापमानाची गरज आहे. भारतात लस साठवण्यामध्ये खूप अडचणी...


... सुरुवात केली. 2013 सालच्या मे महिन्यात बोवेनपल्ली पोलिसांनी रामुलुला पकडलं. यावेळी त्याला पाच वर्षे तुरुंगात पाठवण्यात आलं.

आम्हाला माहित नाहीय की, रामुलुची कायद्यावर चांगली पकड आहे की, त्याचा चांगला वकील आहे, मात्र त्याने 2018 साली हायकोर्टात अपील केलं आणि आपली शिक्षा कमी करून घेण्यात यश मिळवलं. 2018 च्या ऑक्टोबर महिन्यात रामुलुबाबतचा निर्णय आला आणि त्याची सुटका झाली.

बाहेर येऊन त्याने पुन्हा हत्या करण्यास सुरुवात केली. 2019 साली त्याने शमीरपेटमध्ये एक आणि पट्टन चेरुवुमध्ये एक हत्या केली. म्... उर्वरित लेख लिहा:

दागिने तो चोरत असे.

गरीब आणि निम्न मध्यमवर्गीय महिला रामुलुच्या जाळ्यात अडकायच्या.

रामुलु संगारेड्डी जिल्ह्यातील कांडी मंडल गावातील आहे. 21 व्या वर्षी त्याचं लग्न झालं होतं. काही दिवसांतच त्याची पत्नी त्याला सोडून गेली होती. लोक सांगतात की, त्यानंतर त्याने दुसऱ्या महिलेशी लग्न केलं होतं. मात्र, आता ती महिलाही त्याच्यासोबत राहत नाही.

18 महिलांच्या हत्येसोबतच इतर 4 चोरीच्या प्रकरणातही रामुलु आरोपी आहे. तसंच, पोलीस कोठडीतून पळून जाण्याचा गुन्हाही त्याच्यावर आहे.

आतापर्यंत एकूण 18 महिलांची रामुलुने हत्या केलीय. आता घाटकेश्वर पोलीस रामुलुची चौकशी करत आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... सेटच्या आधारे जंगलात बांधलेल्या चार मचाणांवरून दिवसरात्र नजर ठेवून आहेत. शिवाय "व्याघ्र रक्षा दला"चे ५० कमांडो आणि AK47 बंदुका घेतलेले सशस्त्र पोलीस जंगलात गस्त घालत आहेत.

हे सर्वजण वाघाच्या ताज्या पाऊलखुणांचा शोध घेतात, वाघिणीचा मूत्र विसर्जनाच्या वासावरून तिचा माग काढतात, झाडांच्या खोडांवर वाघाने घासलेल्या नखांचे ठसे तपासतात. खास तैनात केलेले शार्प शूटरसुद्धा नऊ जणांच्या चमूसह पहारा देत असतात.

इतकेच नव्हे तर आकाशातून निरीक्षणासाठी एक ड्रोन आणि पॉवर ग्लाइडरचीही सोय करण्यात आली आहे.

या व्यत... उर्वरित लेख लिहा:

संदर्भात काही प्रश्न मात्र अनुत्तरितच राहिले आहेत.

ही वाघीण आली कुठून, हे अद्याप कुणालाही माहीत नाही. एक गोष्ट नक्की की तिचा जन्म कुठल्याही व्याघ्र सुरक्षित परिसरात झाला नाही. तिची आई एका विजेच्या कुंपणाचा धक्का लागून मरण पावली होती, हे ही माहित आहे. अशा धोकादायक जनावरांपासून बचावासाठी शेतकरी अनेकदा आपल्या शेतांभोवती विजेच्या तारेचं कुंपण लावतात.

भारतात साधारण 2,200 वाघ राहतात, म्हणजे जगातील 60 टक्के. त्यापैकी 200 हून अधिक वाघ महाराष्ट्रात आहेत, पण यातील अवघे एक तृतीयांश वाघच  राज्यातील 60 व्याघ्रप्रकल्प आणि अभयारण्यांमध्ये आढळतात.

पण या T-1 वाघिणीला नरभक्षक म्हणायचं की नाही, याबद्दल अजूनही संभ्रम आहे.

2016 पासून या वाघिणीने 20 महिन्यात 10 लोकांना ठार केल्याचं मानलं जातं. ऑगस्ट महिन्यात जेव्हा तीन माणसं वाघाच्या हल्ल्यात ठार झाली, तेव्हा परिसरात घबराट पसरून हा मुद्दा ऐरणीवर आला.

बळी गेलेल्यांपैकी 13 व्यक्तींच्या जखमांतून सापडलेल्या वाघाच्या लाळेच्या जनुकीय तपासणी करण्यात आली. तेव्हा 13 पैकी 7 नमुने मादी वाघाचे असल्याचं निष्पन्न झालं. अन्य दोनमधून काहीच निष्कर्ष निघाला नाही.

वाघिणीने आपलं भक्ष्य दूरवर फरफटत नेल्याने बहुतांश बळींची शरीरं छिन्नविछिन्न अवस्थेत आढळली. तिने मानवी मांस नक्कीच चाखलं असावं, कारण एका बळीचा पाय तुटलेला होता.

शिवाय, T-1 वाघिणीने माणसांवर का हल्ले केले होते, हेही समजत नाही.

एक म्हणजे वेगाने होणाऱ्या जंगलतोडीमुळे हे वाघ संरक्षित क्षेत्राभोवताली वसलेल्या मानवी वस्त्यांमधून शिरताना आढळतात. त्यातून मानव आणि वाघांमध्ये संघर्षाची परिस्थिती उद्भवते.

तसंच खूप जास्त संख्येने गुरं-ढोरं जंगलात चरायला नेणं, हेही T-1 वाघिणीच्या माणसांवरच्या हल्ल्यांचं आणखी एक कारण सांगितलं जात आहे.

परिसरातील खेड्यांमध्ये अंदाजे 30,000 गुरंढोरं आहेत. त्यापैकी बहुतांश वयस्क आणि अनुत्पादक स्वरूपाची आहेत. आता सरकारने गोहत्येवर कायद्याने निर्बंध घातल्याने त्यांचे मालक या गुरांना मारू शकत नाहीत. आणि घरात पुरेसा चारा नसल्याने नाईलाजाने गावकऱ्यांना या गुरांना चरण्यासाठी जंगलात घेऊन जावं लागतं. तिथेच अनेकदा वाघ मानवी हल्ले करतात, कारण हा मानव त्या वाघांच्या भक्ष्याच्या, म्हणजेच गुरांच्या आड येतो.

'रक्त पिपासू वाघ'

जानेवारी महिन्यात 70 वर्षांचे रामजी शेंद्रे आणि त्यांची पत्नी त्यांच्या दोन गुरांना घेऊन...


... सेवा सुश्रुषा करण्यासाठी अविरत मेहनत घेत आहे.

आमच्या प्रयत्नांमुळे लहान मुलांच्या मृत्यूचं प्रमाण कमी झालं आहे. मोफत निदान आणि औषधं यामुळे हॉस्पिटलवरचं दडपण वाढलं आहे. खाजगी हॉस्पिटलमध्ये उपचारांचा खर्च खूप आहे असं बैरवा यांनी सांगितलं.

त्यांनी आकडेवारी कथन केली. 2014 मध्ये 15 हजार 719 रुग्ण भरती झाले. त्यापैकी 1198 जणांचा मृत्यू झाला. 2015 मध्ये 1759 जणांना हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं आणि यापैकी 1193 जणांचा मृत्यू झाला. 2017मध्ये रुग्णांची संख्या 17216 एवढी होती. त्यापैकी 1027 जणांचा मृ... उर्वरित लेख लिहा:

7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... सैन्य LAC च्या प्रदेशात आल्यामुळे भारतीय लष्करानंही त्यांना तसाच प्रतिसाद दिला."

या स्पष्टीकरणामध्ये पुढे म्हटलं आहे, "हे LAC चं उल्लंघन मानलं गेलं. चीनकडून इथं बांधकाम करण्याचे प्रयत्न झाले आणि हटण्यास नकार दिला गेल्यामुळे 15 जूनला गलवान खोऱ्यातला हिंसाचार झाला."

इथल्या स्थानिकांच्या मनात रोजगाराची आणि दळणवणाची साधनं ठप्प होण्याची भीती आहे.

LAC च्या आसपास राहणाऱ्या लोकांची उपजीविका ही पशुपालनावर अवलंबून आहे आणि चीनच्या घुसखोरीमुळे त्यांना त्यांच्या कुरण जमिनी गमावण्याची भीती वाटत आहे.

नाम... उर्वरित लेख लिहा:

येत नाही, पण मी त्यासंबंधी लष्करासोबत चर्चा करत आहे."

एलिहुद जॉर्ज हे 1962 च्या भारत-चीन युद्धादरम्यान भारताकडून लढले होते. ते मूळचे लडाखचे होते.

जॉर्ज यांचा धाकटा मुलगाही सध्या भारतीय लष्करात आहे. सध्या त्यांची पोस्टिंग पँन्गॉग भागात आहे. हा भागही भारत-चीनदरम्यानच्या मतभेदाचा एक मुद्दा आहे.

जॉर्ज सांगतात, "भारत-चीन या भागात एकमेकांसमोर उभे ठाकण्याची चिन्हं निर्माण झाल्यानंतर माझ्या मुलाची नेमणूक इथं करण्यात आली. तेव्हापासून मला त्याच्याशी बोलता आलं नाहीये, कारण इथं संपर्काची साधनंच नाहीयेत."

स्थानिक व्यावसायिक त्सेरिंग नामग्याल यांनी म्हटलं, की त्यांना गलवान खोरं आणि पँन्गॉग लेक भागातील काही गावकऱ्यांना भेटता आलं. हे लोक त्यांच्या गावातून रेशन, काही वस्तू खरेदी करण्यासाठी लेहला आले होते. श्योकपासून डरबोकपर्यंत मोठ्या प्रमाणावर लष्कर तैनात करण्यात आल्याचं त्यांनी मला सांगितलं. शस्त्रास्त्रंसुद्धा होती.

उंचावरचं युद्ध

भारतीय युद्ध विमानं ही गेल्या काही दिवसांपासून लेहवरून घिरट्या घालताना दिसत आहेत आणि 20 सैनिकांचा मृत्यू झाल्यापासून या भागातील लष्कराचं दळणवळणही वाढलं आहे.

या भागातील स्थानिक हे कोणत्याही परिस्थितीला सामोरं जाण्यासाठी तयार आहेत आणि आपण लष्करासोबत आहोत, असं त्यांचं म्हणणं आहे.

"आम्ही लडाखमध्ये अनेकवेळा युद्धजन्य परिस्थितीचा अनुभव घेतला आहे आणि आपल्या लष्कराच्या पाठिशी ठामपणे उभे आहोत. तुम्ही जर गलवान खोऱ्यामध्ये पाहिलं तर माझ्या भागातील 400 ते 500 हमाल आणि मजूर सध्या भारतीय लष्करात कार्यरत आहेत," असं नामग्याल डरबोक यांनी सांगितलं.

1999 साली कारगिल युद्धाच्यावेळेस लडाखमधील नागरिकांनी लष्कराला आवश्यक गोष्टींचा पुरवठा करण्यासाठी स्वतःहून मदत केली होती. कारण अनेक लष्करी ठाणी ही पर्वतरांगांमध्ये वसली होती आणि तिथपर्यंत रस्ते पोहोचलेले नाहीत.

लेहमधील स्थानिक पत्रकार निसार अहमद हे या स्वयंसेवकांच्या गटामध्ये होते.

त्यांनी सांगितलं, "आमचा 25 जणांचा गट होता. आम्ही स्वयंसेवक म्हणून लष्कराला मदत करण्यासाठी गेलो होतो. आम्ही रेशन आणि दारुगोळा घेऊन कारगिल इथल्या उंचावर असलेल्या पोस्टवर जायचो."

"प्रत्येक गावामधून लष्कराला मदत करण्यासाठी लोक गेले होते," असं त्यांनी पुढे सांगितलं.

भारत आणि चीनदरम्यानची LAC नद्या, पर्वतरांगा, स्नोकॅप्समधून जाते. समुद्रसपाटीपासून 14 हजार फूट उंचीवरचा हा...


... सैन्य अधिकाऱ्यांच्या मदतीने राज्यकारभार पाहायला सुरुवात केली.

ग्वाल्हेरचा किल्ला

बायजाबाई यांच्या राज्यकारभाराचं कौतुक अनेक ठिकाणी प्रसिद्ध झालं आहे. 1 जुलै 1832 साली इंडिया गॅझेटमध्ये त्यांच्या वर्णनाबद्दल म्हटलं आहे, "The Regent Baee conducts the affairs of this state with great regularity, much better, I understand, than what was done in the time of late Maharaja" रिजंटबाई म्हणजेच बायजाबाई अत्यंत नियमितपणे कारभार चालवत असून दिवंगत राजे दौलतरावांपेक्षाही तो चांगला आहे, असं त्यात छापण्यात आ... उर्वरित लेख लिहा:

्वाल्हेरला आल्या.

1857 चे बंड

1857 साली उत्तर हिंदुस्तानात बंडाचं वारं आल्यानंतर बंडवाल्या सैनिकांनी बायजाबाईंना ग्वाल्हेरचं संपूर्ण संस्थान देऊन आपल्या बाजूने येण्याची विनंती केल्याचं सांगण्यात येतं. मात्र बायजाबाईंनी बंडवाल्या सैनिकांबरोबर जाणं टाळलं.

1858च्या मे महिन्यात झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्या टोपे, रावसाहेब पेशवे, बांद्याच्या नवाबांनी ग्वाल्हेरवर हल्ला करून ग्वाल्हेर ताब्यात घेतलं. त्यामुळे सर्व राजस्त्रियांना बाहेर पडावं लागलं. साक्षात जयाजीराव शिंदे आणि त्यांचे दिवाण दिनकरराव राजवाडे यांना आग्र्याला पळून जावं लागलं होतं.

ब्रिटिश सैनिकांच्या गराड्यात झाशीच्या राणीचे सैनिक

या वेळेस सर्व खजिना पेशव्यांनी आपल्या ताब्यात घेतला हे सर्व वर्णन विष्णूभट गोडसे यांनी माझा प्रवास या पुस्तकात केलं आहे. बायजाबाई शिंदे सर्वतोमुख यज्ञ करणार आहेत असं पत्र मिळाल्यामुळेच त्यांनी कोकणातील वरसई गावातून उत्तर भारतात भ्रमण करण्याचा निर्णय घेतला होता. त्यांच्या पुस्तकात बायजाबाई शिंदे यांचा उल्लेख अनेकदा आढळतो.

पेशव्यांनी आणि बंड करणाऱ्या फौजेने ग्वाल्हेर ताब्यात घेतल्याचं समजताच ब्रिटिश सैन्याधिकारी ह्यू रोजने ग्वाल्हेरवर स्वारी केली. या युद्धात झाशीच्या राणीचा मृत्यू झाला आणि पेशवे, तात्या टोपे, बांद्याचे नवाब यांना ग्वाल्हेर सोडून निघून जावं लागलं. अखेर ग्वाल्हेरमध्ये इंग्रजांच्या मदतीने पुन्हा एकदा शिंदे यांचं सरकार स्थापन झालं.

बंड शमल्यानंतर बायजाबाई ग्वाल्हेरला जयाजीराव शिंदे यांच्याबरोबरच राहू लागल्या. अखेर वृद्धापकाळातील आजारांमुळे त्याचं 27 जून 1863 साली निधन झालं. ग्वाल्हेर संस्थानाच्या कारभाराच्या, वाटचालीच्या त्या सहा दशकांहून अधिक काळ साक्षीदार होत्या.

बायजाबाई शिंदे यांच्या समाधीच्या दुरवस्थेचे इतिहासअभ्यासक उदय कुलकर्णी यांनी काढलेले छायाचित्र

कागलच्या राजाचा दिल्लीत राजवाडा

बायजाबाई शिंदे यांचे भाऊ हिंदुराव घाटगे यांचे ग्वाल्हेर दरबारात विशेष वजन होतं. मात्र जनकोजी शिंदे यांनी केलेल्या बंडामुळे त्यांनाही ग्वाल्हेर सोडावं लागलं आणि 1835 साली ते दिल्लीला इंग्रजांचं पेन्शन घेऊन राहू लागले.

हिंदुराव यांचा दिल्लीतला वाडा. या वाड्याचं 1857 च्या बंडाच्या काळात मोठं नुकसान झालं होतं. आता तिथं हिंदुराव हॉस्पिटल आहे.

दिल्लीला त्यांचा स्वतःचा वाडा होता. इंग्रजांशी मिळून मिसळून राहाण्याचं धोरण...


... सोपं होतं. माझे पैसेही वाचले आणि पर्यायवरणाच्या बचावामध्ये माझा लहानसा हातभारही लागला."

पेटिट-व्हॅन

त्या पुढे सांगतात, "20 वर्षांपेक्षा जास्त काळ मी पाळीदरम्यान तो एकच मेन्स्ट्रुअल कप वापरला. मी तो मी साबणाने तो व्यवस्थित धूत असे, पण तो कधी स्टरलाईज (निर्जंतुकीकरण) केला नाही, कदाचित हे अयोग्य असू शकतं."

सार्वजनिक शौचालयांमध्ये मेन्स्ट्रुअल कप धुण्यासाठी त्यांनी कधी अपंगांसाठीच्या टॉयलेट्सचा वापर केला किंवा 'जोपर्यंत वॉश बेसिनजवळ कोणाचाही आवाज येत नाही, तोपर्यंत वाट पाहिल्याचं' त्या सांगतात.
... उर्वरित लेख लिहा:

ब्रा हॉलोवे म्हणतात, "बाजारात अनेक उत्पादनं उपलब्ध आहेत आणि आपल्यासाठी काय योग्य आहे चिकाटीने शोधून काढणं गरजेचं आहे."

तज्ज्ञांच्या मते महिलांनी काय वापरावं हा त्यांचा वैयक्तिक प्रश्न आहे. पण हा निर्णय घेण्यासाठी त्यांना सर्व उपलब्ध पर्यायांविषयीची योग्य माहिती, सल्ला आणि पुरावे देणं गरजेचं आहे.

लिव्हरपूल स्कूल ऑफ ट्रॉपिकल मेडिसिनच्या प्राध्यापक पेनेलोप फिलिप्स-हॉवर्ड या संशोधनाच्या मुख्य लेखिका आहेत. त्या म्हणतात, "सध्या जगभरातल्या 1.9 बिलियन (दशकोटी) महिला या पाळी येत असलेल्या वयांतल्या आहे. वर्षभरात साधारण एकूण 65 दिवस त्यांना पाळीदरम्यान रक्तस्राव होतो. असं असूनही पाळीसाठी उपलब्ध असलेल्या साधनांचा सखोल अभ्यास आणि माहिती फारशी उपलब्ध नाही."

मेन्स्ट्रुअल कप हे पॅड्स आणि टॅम्पॉन्सपेक्षा स्वस्त आहेत का?

12 ते 52 वर्ष वयांतल्या मूल न झालेल्या महिलेला साधारणपणे 480वेळा पाळी येत असल्याचा NHSचा अंदाज आहे.

एका कपची किंमत स्वस्तात मिळणाऱ्या पॅड्सच्या पाकिटापेक्षा जास्त असू शकते. पण हा कप दर महिना वापरता येतो आणि 10 वर्षांपर्यंत टिकतो. यामुळे मोठ्या कालावधीच्या दृष्टीकोनातून पाहिल्यास हा कमी खर्चिक आहे.

शिवाय एका वापरानंतर हा कप फेकून द्यावा लागत नाही. तो पुन्हा वापरता येतो. म्हणून पॅड्स वा टॅम्पॉन्सपेक्षा मेन्स्ट्रुअल कप्सचा पर्याय जास्त पर्यावरणस्नेही आहे.

धुवून पुन्हापुन्हा पाळीदरम्यान वापरता येणारी अंतवर्स्त्रंही (Underwear) उपलब्ध आहेत.

मेन्स्ट्रुअल कप्स जर जगभर उपलब्ध करून दिले तर त्याने अनेक गोष्टींवर तोडगा निघेल असं अभ्यासकांचं मत आहे. गरीबांसाठीही पाळीदरम्यानचा खर्च परवडणारा होईल, त्यांना एक स्वच्छ पर्याय उपलब्ध होईल. शिवाय जिथे अगदी पाण्याचा तुटवडा आहे वा शौचालयांची स्थिती वाईट आहे तिथेही हा पर्याय वापरण्याजोगा असल्याने संसर्गातून निर्माण होणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्या उद्भवण्याचं प्रमाण कमी होईल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... सौरव गांगुली, राहुल द्रविड आणि अजिंक्य रहाणे या भारतीय फलंदाजांनाच शतक झळकावता आलं आहे.

आगरकरची कसोटी कारकीर्द मर्यादित राहिली. हे त्याचं कसोटीतलं पहिलं आणि शेवटचं शतक ठरलं. आगरकरने उर्वरित कसोटी कारकीर्दीत अर्धशतक देखील झळकावलं नाही. ते झळकावण्यासाठी तेवढ्या संधीही मिळाल्या नाहीत.

अॅडलेडच्या ऐतिहासिक विजयाचा शिल्पकार

विदेशी भूमीवर कसोटी जिंकणं हे कोणत्याही संघासाठी आव्हानात्मक असतं. त्यातही भारतीय संघासाठी ऑस्ट्रेलियात कसोटी जिंकणं हे खडतर मानलं जायचं. 2002-03 ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात भारतीय सं... उर्वरित लेख लिहा:

मोडता आलेला नाही.

वनडेत वेगवान 50 विकेट्स

वनडे क्रिकेटमध्ये कमीत कमी (23) मॅचेसमध्ये  50 विकेट्सपर्यंत पोहोचण्याचा विक्रम आगरकरने नावावर केला होता. 30 सप्टेंबर 1998 रोजी हरारे इथे झिम्बाब्वेविरुद्धच्या वनडेत आगरकरने हा विक्रम नावावर केला. आगरकरने त्या मॅचमध्ये अॅलिस्टर कॅम्पबेल आणि क्रेग विशार्ट यांना आऊट केलं होतं.  आगरकरने डेनिस लिली यांचा विक्रम आगरकरने मोडला होता.

जवळपास अकरा वर्ष हा विक्रम आगरकरच्याच नावावर होता. आता हा विक्रम श्रीलंकेच्या अजंथा मेंडिसच्या नावावर आहे. त्याने 19 वनडेत 50 विकेट्सची नोंद केली होती.

पिंच हिंटर

आगरकरमधील बॅटिंग क्षमता ओळखून त्याला पिंच हिंटर म्हणून पाठवण्याचा प्रयोग करण्यात आला होता. 6 नोव्हेंबर 2002 रोजी जमशेदपूर इथं झालेल्या वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या मॅचमध्ये आगरकरला तिसऱ्या क्रमांकावर बॅटिंगला पाठवण्यात आलं.

संघात युवराज सिंग, मोहम्मद कैफ, राहुल द्रविड, व्हीव्हीएस लक्ष्मण असतानाही आगरकरला बढती देण्यात आली होती. आगरकरने 102 बॉलमध्ये 11 चौकार आणि 2 षटकारांसह 95 रन्सची दमदार खेळी केली होती.

सात भोपळ्यांचाही विक्रम

लॉर्ड्सवर देखणं शतक झळकावलं असलं तरी आगरकरच्या नावावर एक नकोसा रेकॉर्ड आहे. कसोटीत ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध सलग सात वेळा शून्यावर बाद होण्याचा नामुष्की विक्रम आगरकरच्या नावावर आहे.

अडलेड, मेलबर्न, सिडनी, मुंबई अशा ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या चार कसोटीत मिळून आगरकर सातवेळा शून्यावर बाद झाला. डॅमियन फ्लेमिंग (1), ब्रेट ली(2), मार्क वॉ (2), ग्लेन मॅकग्रा (1), शेन वॉर्न (1) यांनी आगरकरला एकेरी धावेचीही नोंद करू दिली नाही.

आयपीएल कारकीर्द

अजित आगरकर 2008 ते 2013 कालावधीत आयपीएल स्पर्धेत खेळला. आगरकरने दिल्ली डेअरडेव्हिल्स आणि कोलकाता नाईट रायडर्स संघाचं प्रतिनिधित्व केलं.

आगरकर दिल्ली डेअरडेव्हिल्ससाठी खेळताना

आगरकरच्या नावावर या स्पर्धेत 29 विकेट्स आहेत. कोलकाता किंवा दिल्ली संघांनी आगरकरच्या बॅटिंगचा म्हणावा तसा उपयोग करून घेतला नाही. वनडेत छोट्या आणि उपयुक्त खेळी करणाऱ्या आगरकरला वरच्या क्रमांकावर पाठवून त्याच्या कौशल्यांचा उपयोग करून घेता आला असता. मात्र तसं झालं नाही.

ट्वेन्टी-20 विश्वविजेत्या संघाचा भाग

महेंद्रसिंग धोनीच्या नेतृत्वाखालील टीम इंडियाने पहिल्यावहिल्या ट्वेन्टी-20 विश्वविजेतेपदावर नाव कोरलं. आगरकर त्या संघाचा भाग होता. पाकिस्तानविरुद्धच्या लीग...


... स्टाफ अशा अनेक लोकांच्या संपर्कात येतो.

मास्क

संसर्गाचं रुपांतर साथीत कसं होतं?

बीबीसीशी बोलताना डॉ. एडमंड म्हणाले, "जेव्हा एखादा विषाणू एस्टॅब्लिश होण्याचा प्रयत्न करत असतो तो सुरुवातीचा काळ महत्त्वाचा असतो."

कोरोना विषाणूसह इतरही नवीन संसर्ग प्राण्यांपासून झाले आहेत. जेव्हा असा विषाणु माणसाच्या शरीरात प्रवेश करतो तेव्हा त्याचा उद्रेक होण्याआधी तो नष्टदेखील होऊ शकतो.

मात्र, नष्ट होण्याआधी त्याने सुपर-स्प्रेडरच्या शरीरात प्रवेश केला तर मात्र साथीच्या रोगाचा उद्रेक होण्याची शक्यता बळावते.... उर्वरित लेख लिहा:

तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... स्टेशनवरही काढावी लागली. 25 ऑक्टोबर 1991 ला शाहरुख-गौरी लग्नाच्या बेडीत अडकले.

शाहरुख आणि गौरी.

14. त्याची आणि गौरीची पहिली भेट झाली तो दिवस शाहरुखला आजही आठवतो - 09/09/1984. त्याच दिवशी त्याला ड्रायव्हिंग लायसन्सही मिळालं होतं.

15. 'वागले की दुनिया', 'दुसरा केवल' यासारख्या टीव्ही मालिकांमध्ये काम केल्यानंतर शाहरुखला मोठा ब्रेक मिळाला तो रेणुका शहाणेबरोबर 1989-90 मध्ये आलेल्या 'सर्कस' या मालिकेत.

शाहरुखची आई त्यावेळी खूप आजारी होती आणि दिल्लीच्या बत्रा हॉस्पिटलमध्ये होती. त्यांना सर्कसचा ... उर्वरित लेख लिहा:

ीगर', 'डर', 'अंजाम', 'दिल से', 'राम जाने', 'डुप्लीकेट', 'देवदास', 'शक्ती', 'कल हो ना हो', 'ओम शांती ओम' आणि 'रा वन' या चित्रपटांतला समान दुवा काय आहे?

या सगळ्या चित्रपटांत शाहरूखच्या पात्राचा मृत्यू होतो. 'करन-अर्जून'मध्ये तर त्याच्या आणि सलमानच्या पात्रांचा पुनर्जन्म होतो.

23. शाहरुख वर्कोहॉलिक म्हणून ओळखला जातो. तो दिवसातले फक्त 4-5 तास झोपतो. आयुष्य झोपेत घालवण्यासाठी नसतं, असं तो सांगतो.

शाहरुख आणि 'राहुल'

24. अभिनय म्हणजे काय, यावर शाहरुख आपल्या मुलीसाठी एक पुस्तकही लिहीत आहे. अनुपम खेरच्या एका कार्यक्रमात शाहरुखनं त्या पुस्तकाचं नाव साागितलं होतं- 'टू सुहाना, ऑन अॅक्टिंग फ्रॉम पापा'.

आपल्या मुलीला अभिनेत्री झालेलं पाहायला आवडेल, असंही शाहरुख म्हणाला होता. शाहरुख स्वतःच्या आयुष्यावरही गेलं दशकभर एक पुस्तक लिहीतो आहे. निर्माता-दिग्दर्शक महेश भट्ट यांच्या आग्रहाखातर शाहरुखनं हे लिखाण सुरू केलं होतं.

25. शाहरुखच्या परिवारात त्याची मोठी बहीण लालारुख सुद्धा आहे. तीनं एम. ए., एल. एल. बी पर्यंतचं शिक्षण घेतलं आहे. पण तिची प्रकृती बरी नसते.

26. शाहरुख आणि सलमान यांनी 1996 साली 'दुश्मन दुनिया का' या चित्रपटात एक छोटी भूमिका केली होती. मेहमूद यांनी दिग्दर्शित केलेला तो शेवटचा चित्रपट होता.

27. 'दिलवाले दुल्हनिया ले जाएंगे', अर्थात 'DDLJ' च्या नॅरेशनच्या वेळी सगळ्या क्रूला असंच वाटत होतं की शाहरुखनं तो चित्रपट करायला नकार दिला आहे.

शाहरुख त्यावेळी रोमॅन्टिक चित्रपट करण्याच्या विचारात नव्हता. म्हणून मुख्य भूमिकेत सैफ अली खानला घेण्याचाही विचार होता.

पण, शाहरुखनं अखेर होकार दिला आणि आपल्या पात्राला अधिक "मर्दानगी" देण्यासाठी मारामारीचे सीन घालायला सांगितले.

28. शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतात 'DDLJ' चा शूट करायला नकार दिल्यानंतर शाहरुखनं आपल्या अस्सल हरयाणवी बोलीत शेतकऱ्यांना राजी केलं. आणि 'तुझे देखा तो ये जाना सनम'चं शूटिंग झालं. 'DDLJ'चं शुटिंग सुरू असतानाच शाहरुख 'त्रिमूर्ती' साठीही शूट करत होता.

'डी डी एल जे' 22 वर्षं मुंबईच्या मराठा मंदिरमध्ये चालला

29. 'जोश' चित्रपटातलं 'अपुन बोला, तू मेरी लैला' हे गाणं शाहरुखनं स्वतः गायलं आहे.

30. तारुण्यात शाहरुखला कुमार गौरवला भेटायची इच्छा होती, कारण आपण त्याच्यासारखे दिसतो, असं त्याला वाटायचं.

31. शाहरुखची पहिली 'फॅन मोमेंट' तो 'फौजी'मध्ये काम करत असताना...


... स्त्रिया अधिक मोकळेपणानं या विषयावर बोलत का नाहीत, असं म्हणाल तर दोन गोष्टी आहेत, त्या पुढे सांगतात.

"एकतर सोशल मीडियावर जास्तीत जास्त पुरुषच आहेत. त्यामुळे मनातलं व्यक्त करायला स्त्रिया संकोच करतात. तिथं त्यांना सुरक्षित वाटत नाही.

आणि दुसरं म्हणजे सोशल मिडीयावर सगळेच असतात. नातेवाईक, मित्र-मैत्रिणी, सहकारी. आपल्या आयुष्यातल्या खासगी गोष्टींची चर्चा सोशल मीडियावर करणं नको वाटत स्त्रियांना अशावेळेस. कोण कसं प्रतिसाद देईल सांगता येत नाही. आपली बाजू समजून घेणारं सोशल मीडियावर कुणी असेल याची त्... उर्वरित लेख लिहा:

े पाहावं लागतं. रिप्लाय करावे लागतात. आपला मुद्दा ठामपणे मांडावा लागतो. एकदा पोस्ट केली आणि गायब झालात, असं चालत नाही."

"दुसरं म्हणजे मला वाटत एक बाई म्हणून आपलंही हे कर्तव्य आहे की दुसरीनं काही पोस्ट केली असेल, स्वतःचा अनुभव शेअर केला असेल तर तिला खंबीरपणे साथ देणं. बोलायला लागा, एवढंच मला सांगायच आहे इतर बायकांना. माझा अनुभव आहे हा. तुम्ही बोलायला लागलात की बाकीच्या बायकांना पण बोलण्याचा हुरूप येतो."

( हा लेख 17 ऑक्टोबर 2017 रोजी बीबीसी मराठीवर प्रकाशित झाला होता. त्यात आता नव्याने काही अपडेट करण्यात आले आहेत.)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... स्थगिती मिळाली त्याच धर्तीवर आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांच्या आरक्षणालाही भविष्यात स्थगिती मिळू शकते."

सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालामुळे मराठा समाज मनावर डावललं गेल्याची भावना तयार होईल, असं दाते पाटील म्हणतात. बीबीसी मराठीशी बोलताना दाते पाटील म्हणाले, "एकेकाळी राज्यकर्ता असलेला हा समाज आज परिस्थितीमुळे गरीब झालेला आहे. ग्रामीण भागात आमच्या समाजातल्या स्त्रिया दोन-तीन फाटलेल्या साड्यांची एक साडी शिवून नेसतात. पत्र्यांची घरं आहेत. पाण्याची योग्य व्यवस्था नाही. आम्हाला बळीराजा म्हटलं जातं. पण आम... उर्वरित लेख लिहा:

यांनीही मराठा आंदोलनाला संपूर्ण पाठिंबा दिला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानंतर सरकार कुठलेही असो समाजाने टाकलेल्या विश्वासाला गृहित धरून दगाफटका करणाऱ्यांना जबर किंमत मोजावी लागेल, अशी पोस्ट फेसबुकवर टाकून एकप्रकारे संघर्षाची भूमिका घेतली आहे.

आपल्या फेसबुक पोस्टमध्ये ते लिहितात, "आज मराठा समाजावर अन्याय झाला. आम्ही राज्यघटनेचा आणि न्याय व्यवस्थेचा आदर करतो. मराठा समाजाने आरक्षण मिळवण्यासाठी प्रचंड मोठा त्याग केला. अनेकानी स्वतःच्या आयुष्याची होळी केली. हजारो लोकांचे संसार उद्ध्वस्त झाले."

"या राष्ट्राच्या एकेक इंच जमिनीचे रक्षण करण्याकरिता, इथल्या संस्कृतीचे रक्षण करण्याकरिता सर्वात जास्त त्याग करणारा हा समाज आहे. त्या राष्ट्रभक्त समाजाला स्वतंत्र भारतात डावलले जात असल्याची भावना निर्माण होत आहे."

ते पुढे लिहितात, "मी समाजाचा घटक या नात्याने जबाबदारीपूर्वक सांगू इच्छितो की, महाराष्ट्रातील विद्यमान सरकार असो किंवा मागचे सरकार असो. समाजाने टाकलेल्या विश्वासाला गृहित धरुन कुणी दगाफटाका करत असेल तर त्यांना त्याची जबर किंमत मोजावी लागेल. यापुढे समाज जो ठरवेल ती माझी भूमिका असेल."

न्यायालयाच्या निकालामुळे सर्वाधिक निराशा नोकऱ्यांमधल्या नियुक्त्यांसाठी आंदोलन करणाऱ्या उमेदवारांना झाली आहे. या नियुक्त्यांसाठी या उमेदवारांनी तब्बल 47 दिवस मुंबईतल्या आझाद मैदानात आंदोलन केलं होतं.

घटनापीठाचा निर्णय यायला 10-15 वर्ष लागतील. तर एवढी वर्ष आम्ही नोकरीची वाट बघायची काय, असा संतप्त सवाल या आंदोलनातले प्रतिनिधी प्रमोद घोरपडे यांनी बीबीसीशी बोलताना केला.

ते म्हणाले, "त्यावेळी बैठकीत उपमुख्यमंत्री माननीय अजितदादा पवार म्हणाले होते की तुम्हाला नियुक्त्या देऊन जर मराठा आरक्षणाला धक्का बसत असेल तर तुम्हाला नियुक्त्या देता येणार नाही. जर आम्हाला नियुक्त्या दिल्या गेल्या असत्या तर आज आमच्या हातात नोकरी असती. आज न्यायालयाने नियुक्त्यांना स्थगिती दिली. त्यामुळे आता घटनापीठाचा निर्णय येईल तोपर्यंत म्हणजे 10-15 वर्ष वाट बघायची का? सभागृहामध्ये मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे बोलले होते की आम्हाला वाऱ्यावर सोडणार नाही. आता आमची जबाबदारी कोण घेणार?"

विरोधकांची सरकारवर टीका

दरम्यान, मराठा आरक्षणासंदर्भात न्यायालयाने दिलेल्या निकालावरून भाजपने ठाकरे सरकारला धारेवर धरलं आहे. हे सरकार पूर्वीपासूनच आरक्षण प्रश्नी गंभीर नव्हतं, असा...


... स्थापन झालेली ही संस्था जगातील पहिल्या पाच नामांकित संस्थांपैकी एक आहे. आज मराठी असंख्य तरुण-तरुणी जेव्हा परदेशात उच्च शिक्षण घेण्यासाठी हार्वर्ड सारख्या ठिकाणी जाण्यासाठी धडपडत आहेत त्यावेळेस या सर्वोत्तम संस्थेचा प्रमुख मराठी माणूस असणं यासारखी अभिमानाची बाब दुसरी काय असणार.

या हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमधून शिक्षण घेतलेल्या प्रथितयश विद्यार्थ्यांची नावं वाचताना महाराष्ट्रातील राहुल बजाज आणि माजी अर्थमंत्री पी चिदंबरम यांच्या व्यतिरिक्त फारशी नावं आढळली नाहीत. भविष्यात इथून उत्तीर्ण होऊन जगात मरा... उर्वरित लेख लिहा:

केवळ स्वत:च्या प्रतिमेची काळजी आहे सैनिकांची नाही."

 हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... स्वभावातून अनेकवेळा जात असतो. पण दोन-तीन दिवसांत आपण त्यातून बाहेर पडतो. मात्र हीच स्थिती दोन आठवड्यांपर्यंत कायम राहिल्यास त्याला हायपोमेनिया संबोधलं जातं.

डॉ. मनीषा सिंघल यांच्या मते, "वरील लक्षणांचे झटके एकदा जरी आले तरी त्या व्यक्तीला बायपोलर डिसॉर्डरने ग्रासल्याचं कळून येतं."

बायपोलर डिसॉर्डर कोणत्याही वयाच्या व्यक्तीला होऊ शकतं, पण प्रामुख्याने 20 ते 30 वयोगटात याचे रुग्ण जास्त प्रमाणात आढळून येतात.

आजकाल, 20 पेक्षा कमी वयाच्या मुलांनासुद्धा 'अर्ली बायपोलर डिसॉर्डर'ने ग्रासल्याचं समो... उर्वरित लेख लिहा:

ग्रासल्याच्या बातम्या माध्यमांमध्ये होत्या.

डॉ. पूजाशिवम जेटली

डॉ. पूजाशिवम जेटली सांगतात, "मेनिया किंवा नैराश्य या प्रकरणांमध्ये आत्महत्येचे विचार येऊ शकतात. या स्थितीत वास्तविकतेचं भान राहत नाही. त्यामुळे आपण काहीसुद्धा करू शकतो, असं रुग्णाला वाटू लागतं. त्यांची विचारक्षमता नष्ट झालेली असते."

जेटली यांच्या मते, "असे रुग्ण कोणतंही टोकाचं पाऊल उचलू शकतात. बायपोलर डिप्रेशनमध्ये आत्महत्येची शक्यता सर्वाधिक असते. अशी व्यक्ती आत्महत्येबाबत बोलत असल्यास तो एक धोक्याचा इशारा समजावा. अशा व्यक्तींवर तातडीने उपचार करण्याची गरज असते."

बायपोलर डिसॉर्डरवर उपचार शक्य

बायपोलर डिसॉर्डरचे रुग्ण आत्महत्येचा विचार येत असल्यामुळे उपचारासाठी येतात, ते त्या गोष्टीबाबत सजग असतात, असं डॉ. शिवलकर यांना वाटतं.

त्या सांगतात, "बायपोलर आयुष्यभर राहणारा आजार आहे. थायरॉईड, उच्च रक्तदाब, मधुमेह, लठ्ठपणा आणि मानसिक आजार हे सगळे 'नॉन कम्युनिकेबल डिसीज' आहेत. या आजारांवर आपण नियंत्रण मिळवू शकतो. यांच्यासोबत आपण सामान्य जीवन जगू शकतो, पण हे आजार पूर्णपणे नष्ट केले जाऊ शकत नाहीत.

मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. सिंघल यांच्या मते, "मानसिक आजार आनुवंशिकसुद्धा असू शकतात. तुमच्या कुटुंबात एखाद्या व्यक्तीला अशा प्रकारचा मानसिक आजार असल्यास भविष्यात मुलांमध्येही याची लक्षणं दिसण्याची शक्यता असते."

मानसिक आजारांमध्ये बायपोलर डिसॉर्डर हा एक आजार आहे. हा आजार नियंत्रणात येऊन रुग्ण सामान्य आयुष्य जगू शकतो. भविष्यात पुन्हा या आजाराने डोकं वर काढल्यास तत्काळ डॉक्टरांचे उपचार सुरू करावेत."

या आजारावरील उपचारासाठी मूड स्टेबिलायझर किंवा मेंदूतील ग्रंथींमध्ये (मेंब्रेन) स्टेबलायझरचा वापर केला जातो. याच्या मदतीने मेंदूतील डोपामाईनचं प्रमाण संतुलित राखलं जातं. आजारावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी त्याचा उपयोग होतो, असं डॉक्टर सांगतात.

डॉक्टरांच्या मते, बायपोलर डिसऑर्डरच्या रुग्णांना एखाद्या रचनात्मक (क्रिएटिव्ह) कामात सहभागी करून घेतल्यास त्यांच्यासाठी उपयोगी ठरू शकतं.

अशा रुग्णांना जास्त देखभाल आणि प्रेमाची वागणूक देण्याची आवश्यकता असते. मेनियामध्ये अनेकवेळा लोक चुकीचे निर्णय घेतात. पण नंतर त्यांना या निर्णयाचा पश्चाताप होतो.

अशा स्थितीत त्यांना शांततेत आणि प्रेमाने समजावून सांगण्याची गरज असते. त्यांचं डोकं शांत राहिल, त्यांच्या मेंदूला जास्त ताण देऊ नये, याची...


... स्वयंपाक करण्यासाठी दुसऱ्या पर्यायाचा विचार करावा लागत आहे.

परंतु मायक्रोवेव्ह हा सगळ्या प्रकारच्या पदार्थांसाठी नाही, असं अनेक तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. उच्च तापमानामुळे पाण्याची वाफ होते आणि अन्न शिजतं. पण पदार्थ मऊ ठेवण्यासाठी त्यात हलकीशी आर्द्रता असणं गरजेचं आहे.

मायक्रोवेव्हमधलं जेवण अर्धवट शिजलेलं

मायक्रोवेव्हमधलं जेवण खाणं तितकीही वाईट गोष्ट नाही. फक्त अन्नपदार्थ कमी तापमानावर शिजवण्याची काळजी घेणं आवश्यक आहे. मायक्रोवेव्हमधून 2.4 GHzनं किरणं निघतात. ज्या अन्नपदार्थांमध्ये जास्त आर्द्रत... उर्वरित लेख लिहा:

म्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हवं याची काळजी पालकांनी घ्यायला हवी. आपला मुलगा डॉक्टर, इंजिनिअर अशा ठराविक क्षेत्रात गेला म्हणजेच त्याला सामाजिक प्रतिष्ठा मिळेल हा न्यूनगंड मुळातच पालकांनी मनातून काढायला हवा. तरच मुलांमधली मार्कांची भीती कमी करता येईल.

3. दहावी-बारावीच्या मार्कांचा जो बाऊ केला जातो, तो काही प्रमाणात कमी झाला आहे. पण त्याची जागा आता वेगवेगळ्या प्रवेश परीक्षांनी घेतली आहे. या परीक्षांचं प्रस्थ कमी करण्यासाठी व्यावसायिक क्षेत्रांची माहिती पालकांनी आणि मुलांनीही करून घ्यायला हवी. मुलांचा कल ओळखून आवडीचं शिक्षण... उर्वरित लेख लिहा:

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हवी. राजकारण आणि लग्नव्यवस्था या दोन ठिकाणी जातीला अजूनही महत्त्व दिलं जातं. शाळा-कॉलेजातून जात हद्दपार झाली असेल पण, या दोन गोष्टींमधून जात हद्दपार झाली पाहिजे. जातीबाहेर लग्नास पाठिंबा दिला पाहिजे तसंच मतदान करताना लोकांनी जातीचा विचार करू नये," असं हामिद पुढे म्हणतात.

राज्यातील वाड्यावस्त्यांना जातीचं नाव असणं हे आधुनिक लोकशाहीसाठी लांछनास्पद आहे. आपण माणूस म्हणून एक आहोत यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत, असंही हमीद दाभोलकर यांचं म्हणणं आहे.

जात पाहून उमेदवार देणं बंद होणार?

प्रत्येक राजकीय ... उर्वरित लेख लिहा:

माजिक अत्याचार प्रतिबंधक चळवळ आणि जातीअंत चळवळ चालवतात. या चळवळीचे पाटणकर हे निमंत्रक आहेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... हस्तक्षेप, नियंत्रण  आवश्यकच होते. घरांचा प्रश्न सोडवण्यासाठी गगनचुंबी गृहसंकुले उभारण्यात आली. रोजगार निर्मितीसाठी औद्योगिकीकरण, परकीय आर्थिक गुंतवणुकीला चालना देण्यात आली आणि अर्भकावस्थेतील सिंगापूर राष्ट्र, हळूहळू बाळसे धरू लागले.

सिंगापूरमध्ये राबवण्यात आलेलं नॅशनल स्टेप्स चॅलेंज यशस्वी ठरलं होतं.

सिंगापूरमधील लोकसंख्येत अनेकविध संस्कृतींची सरमिसळ होती. त्यांच्यात सामाजिक जाणिवा आणि सामायिक सामाजिक अस्तित्व निर्माण करण्यासाठी सुरवातीच्या काळात अनेक सार्वजनिक मोहिमा राबवण्यात आल्या. पहिल्य... उर्वरित लेख लिहा:

क्रम लोकप्रिय आहेत.

'नजिंग' कार्यपद्धतीची अन्य देशांतील उदाहरणे म्हणजे कतार या देशात रमजानच्या काळात जास्तीत जास्त नागरिकांना मधुमेह चाचणी करण्यासाठी उद्युक्त करण्यात आले, कारण त्या काळात अनायसे व्यक्ती उपवास करत असल्याने, मधुमेहाच्या चाचणीसाठी वेगळे उपाशी राहण्याचे कष्ट वाचले. लोकांचा वेळ आणि सोय दोन्हीही साधले गेले आणि त्यांचे आरोग्यही राखले गेले. याला 'नजिंग' कार्यपद्धतीचे यशस्वी उदाहरण म्हणता येईल.

सिंगापूरने विकासासाठी नज थिअरीने सर्वार्थाने उपयोग करून घेतला.

आइसलँडमधील काही शहरे, तसेच भारत आणि चीन या देशांमध्ये  '3डी ऑप्टीकल' तंत्राचा वापर करून 'फ्लोटिंग झेब्रा क्रॉसिंग'चा सुरक्षित वाहतूक यंत्रणेसाठी वापर केला जातो. या तंत्रामुळे रस्त्यावर विशिष्ट ठिकाणी मारलेले पांढरे पट्टे, जमिनींपासून वर उचलल्याचा आभास, समोरून येणाऱ्या वाहनचालकांना होतो. या मुळे वेगाने वाहन चालवणारे वाहन चालक आपसूकच वेग कमी करण्यास प्रवृत्त होतात आणि संभाव्य अपघात टाळले जातात.

याच धर्तीवर युनायटेड किंग्डम मध्ये नागरिकांना प्राप्तीकर भरण्यास प्रवृत्त करण्यासाठी बहुतांश प्राप्तीकरदाते वेळच्या वेळी कर भरतात, अशा आशयाची पत्रे घरोघर पाठवली गेली आणि मुख्य म्हणजे याचा सकारात्मक परिणामही दिसून आला.

सिंगापूरमधील 'नजिंग' कार्यप्रणाली अंतर्गत खूपच साध्या पण प्रभावी युक्त्या वापरल्याचे दिसते. उदाहरणार्थ कचऱ्याचे डबे बसथांब्यापासून लांब अंतरावर ठेवले जातात, जेणेकरून धुम्रपान करणाऱ्या व्यक्ती आपोआपच अन्य प्रवाशांपासून लांब उभ्या राहतील. किंवा वीज बिलांमध्ये शेजाऱ्याच्या वीज बिलाचा तपशील दिला जातो. यामुळे विजेचा वापर नियंत्रणात राखण्याची काळजी प्रत्येक ग्राहकाकडून घेतली जाते.

गगनचुंबी इमारतींतून, अगदी प्रवेशद्वारा शेजारीच व्यायामशाळा उभारल्या जातात, यामुळे व्यायाम करू इच्छिणाऱ्या रहिवाशांची सोय होते आणि इतरांना व्यायामाची आठवण करून दिली जाते. तसेच सिंगापूर मधील रेल्वे स्थानकांवर लाल, हिरवे दिशादर्शक बाण दाखवले जातात, यामुळे रेल्वेगाडीतून प्रवाशांची उतरण्याची प्रक्रिया जलदगतीने होण्यास मदत होते. तसेच गर्दी नसण्याच्या वेळांमध्ये रेल्वे प्रवास तिकिटाचे दर कमी ठेवण्यात येतात, याचा फायदा म्हणजे गर्दीच्या वेळांत  रेल्वेतील गर्दी आटोक्यात राहते आणि नागरिकांच्या पैशांची बचतही होते.

सिंगापूरने घर उभारणाच्या कार्यक्रम हाती घेतला.

सिंगापूरमधील...


... हा दावा करताना कुठलाही पुरावा इस्लामिक स्टेटनं दिलेला नाही. मात्र हल्ल्यात सहभागी असलेल्या आठ जणांचा एक फोटो सोशल मीडियावर शेअर केला आहे.

इस्लामिक स्टेटचा शेवटचा सुभाही नेस्तनाबूत केल्याचा दावा मार्चमध्ये करण्यात आला होता. मात्र हा इस्लामिक स्टेटचा किंवा त्यांच्या विचारधारेचा अंत आहे असं म्हणता येणार नाही, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.

दरम्यान नॅशनल तोहिद जमात हा याआधी कट्टरवादी इस्लामी ग्रुप जेएमआयशी जोडला गेलेला होता, अशी माहिती संरक्षणमंत्री विजयवर्धने यांनी संसदेत दिली.

प्राथमिक तपास... उर्वरित लेख लिहा:

ी, काही जण परदेशात जाऊन आले आहेत. पण आताच्या हल्ल्यांशी त्याचा थेट संबंध जोडता येऊ शकतो का?

या प्रश्नांची उत्तरं मिळणं केवळ श्रीलंकेसाठीच नव्हे तर इतर देशांसाठीही महत्त्वाचं आहे. कारण तशा अर्थानं लहान असलेले कट्टरवादी ग्रुप अशा प्रकारचे मोठे हल्ले करण्याची क्षमता ठेवतात का? हे त्यातून लक्षात येईल.

पीडित कोण आहेत?

मंगळवारी देशातील काही ठिकाणी सामूहिक दफनविधी करण्यात आला. तसंच काल श्रीलंकेत राष्ट्रीय दुखवटाही पाळण्यात आला.

हल्ल्यात जे मरण पावलेत त्यातले बहुतेक लोक हे श्रीलंकन आहेत. जे ईस्टर संडेदिवशी चर्चमध्ये प्रार्थनेसाठी आले होते.

हल्ल्यात ज्यांचा जीव गेला त्यात 38 जण हे परदेशी नागरिक आहेत. ज्यात 10 भारतीय आणि 8 ब्रिटिश नागरिकांचा समावेश आहे.

नेगोम्बोच्या सेंट सेबॅस्टियन चर्चमधील हल्ल्यात मरण पावलेल्या 30 जणांचा सामूहिक दफनविधी काल पार पडला.

हल्ल्यात मरण पावलेल्यांना श्रद्धांजली म्हणून राष्ट्रीय ध्वजही अर्ध्यावर उतरवण्यात आला होता.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हा संपूर्ण प्रकार उघड झाला.

त्यानंतर पोलिसांना या घटनेची माहिती देण्यात आली. गंभीर जखमी अवस्थेत असणाऱ्या विमलबाई व संदीप यांना बिटको शासकीय रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.

तपासात हलगर्जीपणा

सर्वोच्च न्यायालयाच्या ह्या निकालावर अभ्यास करत नाशिकमधील कायदे तज्ज्ञ व वकील जयदीप वैशंपायन ह्यांनी काही मुद्दे मांडले. ते म्हणतात कि सर्वोच्च न्यायालयाने सदर निकाल देतेवेळी संबंधित गुन्ह्याचा तपास हा योग्य रीतीने झालेला नसल्याबाबत खेद व्यक्त केलेला आहे व संबंधित तपासी अंमलदार यांचे विरुद्ध चौकशी करण्याच... उर्वरित लेख लिहा:

णयानंतर २००८ मध्ये त्यांचा काळजीने मृत्यू झाला."

या केसमध्ये आरोपींच्या वतीने पुनर्विचार याचिका दाखल करणारे सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील सिद्धार्थ यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना समाधान व्यक्त केलं.

 "ही आमची दुसरी पुनर्विचार याचिका होती. पहिली पुनर्विचार याचिका सर्वोच्च न्यायालयाने फेटाळली होती. आम्ही तांत्रिक बाजू आणि साक्षीदारांच्या जबाबामधली त्रुटी न्यायालयाच्या निदर्शनास आणून दिल्या. परिस्थितीजन्य पुरावे आणि आरोपींची केलेली ओळख परेड या बाबतीत तापासाशी यंत्रणेने सादर केलेले पुरावे पुरेसे नव्हते. या निकालामुळे एक गोष्ट सिद्ध झाली की चूक होऊ शकते, एवढ्या मोठ्या स्तरावरही चूक होऊ शकते," असं सिद्धार्थ म्हणाले.

प्रसारमाध्यमांच्या दबावामुळे तपासात त्रुटी?

या घटनेचं वार्तांकन विनोद बेदरकार यांनी केलं होतं. त्यावेळची परिस्थिती कशी होती हे बेदरकार यांनी सांगितलं, "पोलिसांवर तपासाचा प्रचंड दबाव होता, दररोज मोर्चे निघत. लोक पोलिसांना जाब विचारात होते, त्यामुळे जनतेचा प्रचंड रोष पत्करत कायदा सुव्यवस्था राखणे हि पोलिसांची प्राथमिकता बनली होती.

तर दुसरीकडे पीडित कुटुंबीयांच्या जिवंत सदस्यांची सुरक्षितता पोलिसांवर होती. त्यावेळी त्यांनी त्या सदस्यांना जेलरोड भागात ठेवले होते, परंतु त्यांच्यापर्यंत प्रसारमाध्यमं व कार्यकर्ते पोहोचले, ह्या सर्वांचा परिपाक असा झाला कि पोलिसांवर आरोपी पकडण्याचा प्रचंड दबाव येऊन तपासात त्रुटी राहिल्या , पोलिसांनी त्यावेळी प्राथमिकता तपासाला दिली नव्हती, ह्या सर्व प्रकरणाचे परिणाम आपण आता बघतोय.

ह्या केस मध्ये नाशिक मध्ये सरकारी वकील असलेले वकील अजय मिसर यांनी सांगितले कि सदर केससाठी आम्ही मुंबईत आहोत. न्यायालयाचा असा निकाल अपेक्षित नव्हता. सदर  निकाल संपूर्णपणे अभ्यासल्याशिवाय बोलणे योग्य ठरणार नाही.

तर सुप्रीम कोर्टात आरोपींची बाजू लढणारे वकील युग चौधरी यांच्या कार्यालयाशी संपर्क साधला असता ते प्रतिक्रियेसाठी उपलब्ध नव्हते . तर त्यांचे सहयोगी वकील सिद्धार्थ हि उपलब्ध झाले नाहीत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... ही जागा घेतली आणि माझी खरंच बचत होत आहे. मात्र अजूनही लोक माझी कीव करतात " ओह-की-चिओल सांगतात.

कोरियात घर आणि कार असणं हे श्रीमंतीचं लक्षण समजलं जातं. तिथे राहणं म्हणजे दारिद्र्य असल्यासारखंच आहे. त्यामुळे जिथे मी राहतो त्यावरून लोक मला ओळखतात असं ते पुढे म्हणाले

पॅरासाईट चित्रपटात एक प्रसंग आहे. त्यात गरीब असलेलं किम कुटुंबिय पार्क कुटुंबियांकडे घुसखोरी करण्याचा प्रयत्न करतात आणि त्यांच्याकडून पैसे लुबाडण्याचा प्रयत्न करतात. तेव्हा पार्क कुटुंबियातील एका सदस्याला लक्षात येतं की किम कुटुंबात... उर्वरित लेख लिहा:

ंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... ही जी नवीन कालमर्यादा ठरवली आहे त्या वेळेतही हे आश्वासन पूर्ण होण्याची शक्यता नाही, असं प्रा. आर. रामाकुमार सांगतात आणि म्हणूनच 1 फेब्रुवारी 2021 रोजी केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण जो अर्थसंकल्प सादर करतील त्यात कृषी क्षेत्राविषयीच्या धोरणात महत्त्वाचे बदल करावे लागतील.

"सरकारला कृषी क्षेत्रातल्या अनुदानाचा सहानुभूतीपूर्वक विचार करावा लागेल आणि शेतकरी लागवडीचा खर्च पेलू शकतील, हे निश्चित करावं लागेल. विशेषतः लहान आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी. त्यासोबतच किमान हमी भावही वाढवावे लागतील," अस... उर्वरित लेख लिहा:

्थतज्ज्ञ मदन सबनवीस म्हणतात, कृषी सुधारणा कायद्याला होणारा विरोध बघता अर्थसंकल्पात "शेतकऱ्यांना देण्यात येणाऱ्या वार्षिक सहायता निधीत वाढ होईल," अशी अपेक्षा आहे.

मात्र, दीर्घकालीन विचार करता व्यापारासाठी अनुकूल नियम ही 130 कोटी जनतेपैकी उदरनिर्वाहासाठी शेतीवर अवलंबून असणाऱ्या निम्म्या जनतेची खरी गरज आहे आणि तात्पुरती आर्थिक मदत ही त्यासाठीचा पर्याय असू शकत नाही. शिवाय, अर्थव्यवस्थेत नवसंजीवनी फुंकण्यासाठी हे महत्त्वाचं आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... ही निदर्शनं अशीच सुरू राहिली आणि हे विधेयक मंजूर करण्यावर सरकार ठाम राहिलं तर गोष्टी हाताबाहेर जाण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे.

कोण सहभागी आहे?

चीनमध्ये प्रत्यार्पणाच्या विरोधामध्ये विविध गटांनी आपलं मत मांडलेलं आहे. यामध्ये शाळा, वकील आणि बिझनेसमन यांचा समावेश आहे. यासोबतच शेकडो याचिकाही दाखल करण्यात आल्या आहेत.

या आंदोलनात कर्मचाऱ्यांना सहभागी होता यावं यासाठी आपण कामकाज बंद ठेवणार असल्याचं 100 पेक्षा जास्त उद्योजकांनी म्हटलं आहे. तर आपण संपावर जात असल्याचं जवळपास 4000 शिक्षकांनी... उर्वरित लेख लिहा:

झाली आहेत का?

2014मध्ये बीजिंग सरकारने असा निर्णय जाहीर केला की हाँगकाँगमधील मतदारांना 2017मध्ये आधीच ठरवण्यात आलेल्या उमेदवारांच्या यादीतून त्यांचा चीफ एक्झिक्युटिव्ह - मुख्य अधिकारी निवडता येईल.

यामध्ये बदल करण्याची मागणी करत हजारो कार्यकर्त्यांनी 79 दिवस निदर्शनं केली. या मोर्चाला 'अम्ब्रेला मूव्हमेंट' म्हणून ओळखलं जाऊ लागलं. कारण गर्दी पांगवण्यासाठी पोलीस वापरत असलेल्या पेपर स्प्रेपासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी आंदोलक छत्र्यांचा वापर करत होते.

शांततेत हे आंदोलन होऊनही यातून काही साध्य झालं नाही. पण सार्वजनिक उपद्रव निर्माण केल्याच्या आरोपाखाली अजूनही अनेक आंदोलक तुरुंगात आहेत.

हाँगकाँगचे चीनशी नेमके संबंध कसे आहेत?

1841पासून हाँगकाँग हे ब्रिटीशांच्या अधिपत्याखाली होतं. 1997 मध्ये हाँगकाँगचं हस्तांतरण चीनला करण्यात आलं.

हे हस्तांतरण करताना 'बेसिक लॉ' मान्य करण्यात आला. ज्यानुसार हाँगकाँगची स्वतःची लहानशी घटना (कॉनस्टिट्यूशन) आहे. या घटनेनुसार हाँगकाँगला स्वायतत्ता आणि काही हक्क मिळतात.

'एक देश, दोन प्रणाली' या तत्त्वानुसार हाँगकाँगने आपली न्यायव्यस्था, विधीमंडळ, अर्थव्यवस्था आणि हाँगकाँग डॉलर स्वतंत्र ठेवलेलं आहेत.

इथल्या रहिवाशांच्या काही मानवी हक्क आणि स्वातंत्र्याचं संरक्षण मान्य करण्यात आलंय. यानुसार त्यांना मत व्यक्त करण्याचं आणि एकत्र येण्याचं स्वातंत्र्य आहे.

परराष्ट्र आणि संरक्षण विषयक बाबींचे अधिकार बीजिंगकडे आहेत. शिवाय हाँगकाँगमधून चीनच्या मुख्य भूमीकडे जाण्यासाठी व्हिसा किंवा इतर परवानग्या लागतात.

पण हा मूलभूत कायदा - बेसिक लॉ 2047मध्ये संपुष्टात येईल. आणि त्यानंतर हाँगकाँगच्या स्वायत्ततेचं काय होणार हे नक्की सांगता येत नाही.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... हे आहेत, असं अजित पवार यांनी सांगितलं.

2. बाळासाहेब ठाकरे आणि राज ठाकरे

शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे हे महाराष्ट्रातील मोठे नेते होते. 1966 साली त्यांनी शिवसेना या पक्षाची स्थापना केली. त्यानंतर मुंबईसह महाराष्ट्रभर पक्ष वाढवत नेला. कालांतरानं ठाकरे कुटुंबातील राज ठाकरे हे राजकारणात आले आणि शिवसेनेत सक्रिय झाले.

राज ठाकरे हे बाळासाहेबांचे बंधू संगीतकार श्रीकांत ठाकरे यांचे सुपुत्र.

बाळासाहेब ठाकरेंच्या पावलावर पाऊल ठेवत राज ठाकरे राजकारणात आले. बाळासाहेब ठाकरेंनी त्यांच्याकडे भारतीय विद... उर्वरित लेख लिहा:

त असं उद्धव ठाकरे यांनी म्हटलं होतं.

3. गोपीनाथ मुंडे आणि धनंजय मुंडे

बीडमधील मुंडे काका-पुतण्या वादानं महाराष्ट्रात मोठी चर्चा घडवून आणली. आजही बीडमधील स्थानिक निवडणुका या गोष्टीच्या भोवताली होताना दिसतात.

देशाचे माजी ग्रामविकास मंत्री आणि भाजपचे वरिष्ठ नेते गोपीनाथ मुंडे हयात असतानाच त्यांचे पुतणे धनंजय मुंडे राज्याच्या राजकारणात सक्रिय झाले होते. तेव्हा बीडमधला गोपीनाथ मुंडेंचा वारसदार म्हणून त्यांचे धनंजय मुंडे यांच्याकडे अनेक जण पाहत होते. मुंडे महाराष्ट्र पातळीवर राजकारण करत होते तर धनंजय मुंडे परळी आणि बीड जिल्ह्याचं राजकारण पाहत होते.

2009 साली गोपीनाथ मुंडे बीड मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले तर त्यांच्या विधानसभा मतदारसंघातून पंकजा मुंडेंना उमेदवारी देण्यात आली. धनंजय मुंडेंची नाराजी दूर करण्यासाठी त्यांना विधान परिषदेवर संधी देण्यात आली. पण इथूनच सुप्त संघर्षाला सुरुवात झाली होती.

जानेवारी 2012 मध्ये धनंजय मुंडेंनी बंड करत परळीच्या नगराध्यक्षपदी आपला उमेदवार निवडून आणला. तसंच परळी कृषी उत्पन्न बाजार समितीही आपल्या गटाच्या ताब्यात घेऊन गोपीनाथ मुंडेंना धक्का दिला.

या काका-पुतण्यांमध्ये एवढा वाद झाला की, 2013 मध्ये धनंजय मुंडेंनी राष्ट्रवादीत प्रवेश करत विधान परिषदेची निवडणूक राष्ट्रवादीकडून लढवली. ही निवडणूक अत्यंत चुरशीची झाली. त्यामध्ये धनंजय मुंडे विजयी झाले. मुंडेंच्या निधनानंतर धनंजय विरुद्ध पंकजा असा संघर्ष सुरू झाला.

2014 मध्ये झालेल्या विधानसभा निवडणुकीत परळीमधून पंकजा मुंडे विरुद्ध धनंजय मुंडे अशी लढत झाली. त्यामध्ये पंकजा यांनी बाजी मारली. यंदाही  म्हणजे 2019 च्या निवडणुकीतही पंकजा मुंडे विरुद्ध धनंजय मुंडे असाच परळीतून सामाना रंगणार आहे. त्यामुळे काका-पुतण्या वाद आता भाऊ-बहिणींपर्यंत येऊन ठेपला आहे.

गोपीनाथ मुंडेंच्या समर्थकांची धारणा अजूनही धनंजय यांनी गोपीनाथ मुंडेंना फसवल्याचीच धारणा आहे, असं वरिष्ठ पत्रकार सुशील कुलकर्णी सांगतात.

4. उदयनराजे भोसले आणि अभयसिंहराजे भोसले

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या थेट वंशज म्हणून अवघ्या महाराष्ट्राला परिचित असलेल्या साताऱ्यातील भोसले राजघराणंही काका-पुतण्याच्या वादाला मुकलं नाही. अभयसिंहराजे भोसले आणि त्यांचे पुतणे उदयनराजे भोसले यांच्यातील वाद सर्वश्रुत आहे.

उदयनराजे भोसले यांचे काका अभयसिंह राजे भोसले काँग्रेसमध्ये होते....


... हे ऐकून फार वाईट वाटलं. ती गेल्याचं कळल्यावर अनेकांनी दुःख व्यक्त केलं आहे."

'त्या खुर्चीवर संध्या बसत होती. ती नसली तर माझा हात आखडल्या सारखं होतं'

कार्तिकनं (ज्याच्यावर संध्याच्या हत्येचा आरोप आहे) लकी ट्रेडर्समध्ये चार महिने काम केलं. नंतर तो वेळेवर कामाला येत नसल्यामुळे त्याला कामावरून काढून टाकण्यात आलं होतं.

"संध्याला कामावर ठेवा असं कार्तिकनं आम्हाला सांगितलं होतं. तो म्हणाला ती उत्तम काम करते. मग आम्ही तिला कामावर ठेवलं आणि ती चांगलं काम करू लागली," असं रेड्डी सांगतात.

त्या दोघां... उर्वरित लेख लिहा:

ा कुलूप आहे," असं समोरच्या दुकानदारानं सांगितलं.

कार्तिकची आई.

बीबीसीनं कार्तिकची आई व्ही. उर्मिला यांना फोन केला. त्यांना विचारलं, "कार्तिक त्या मुलीला त्रास देत होता याची तुम्हाला कल्पना होती का?" त्यावर त्या म्हणाल्या, "तो तिच्या प्रेमात होता."

"तिच्यासोबत मी लग्न करणार असं तो म्हणत असे. तिनं देखील त्याला फूस लावली असणार, नाही तर तो तिच्या पाठी इतका लागला असता का?" कार्तिकच्या आई प्रश्न विचारतात.

"ते दोघं एकमेकांना दोन वर्षांपासून ओळखत होते. एकदा ते दोघं बसस्टॉपवर बोलत उभे होते. मी माझ्या मुलाला तिच्याबद्दल विचारलं. त्यानं सांगितलं की माझं तिच्यावर प्रेम आहे आणि मी तिच्याशी लग्न करणार," असं त्या म्हणाल्या.

मग त्यांनी त्या दोघांविषयी खूप काही सांगितलं. कार्तिकनं एकदा आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न देखील केला होता असं त्याच्या आईनं सांगितलं.

"माझे पती खूप दारू पीत होते, त्यातच त्यांचं निधन झालं. सगळी जबाबदारी कार्तिकवर पडली," असं त्या म्हणाल्या.

"गेल्या महिन्याभरापासून कार्तिक दारू पिऊ लागला होता. त्या दिवशी तो लवकर कामावर गेला. आणि दुपारी घरी आला. त्यानं बीअरची बाटली सोबत आणली होती. त्यानं बीअर घेतली आणि संध्याला भेटून येतो असं सांगितलं. थोड्या वेळानंतर मी त्याला फोन केला आणि विचारलं घरी कधी येणार आहेस? त्यानं सांगितलं की पाच मिनिटांत घरी येईल. पण पुढच्या पाच मिनिटांत त्याचा फोन आला आणि त्यानं सांगितलं की मी संध्याला जाळलं," असं सांगून त्या धाय मोकलून रडू लागल्या.

कार्तिकला त्याच दिवशी अटक करण्यात आली. सध्या तो हैदराबादच्या चंचलगुडा तुरुंगात आहे.

"आम्ही आमच्या घरात होतो. रस्त्यात मोठा आरडाओरडा सुरू झाला. मी बाहेर आलो. तर पाहिलं की एक मुलगी जळत आहे. लोकांनी आग विझवण्याचा प्रयत्न केला आणि रुग्णवाहिकेला बोलवलं. तिला गांधी हॉस्पिटलमध्ये दाखल केलं," असं एका प्रत्यक्षदर्शीनं बीबीसीला सांगितलं.

रुग्णालयात असताना संध्यानं मृत्यूपूर्वी दंडाधिकाऱ्यांसमोर आपला जबाब नोंदवला. ती म्हणाली, "कार्तिकनं माझ्यासोबत हे कृत्य केलं."

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हे दोन्ही पक्ष म्हणजे देशातील सगळ्यांत महत्त्वाच्या आणि ताकदीच्या लष्करी व्यवस्थेचा नवा प्रयत्न असल्याचं बोललं जातं.

उजव्या विचारसरणीच्या कट्टरवादी संघटनांना मुख्य प्रवाहात आणण्याचा हा प्रयत्न समजला जातो.

निवृत्त आर्मी जनरल अमजद शोएब हे या वादाच्या केंद्रस्थानी आहेत. देशाच्या सुरक्षा संस्थेकडून दहशतवादी संस्थांना मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या प्रस्तावाची माहिती होती, असं त्यांनी सांगितलं आहे.

हा गुप्त प्रस्ताव मागच्या वर्षी एप्रिलमध्ये नॅशनल काउंटर टेररिझम अॅथोरिटीच्या बैठकीत ठेवण्यात आला होता, ... उर्वरित लेख लिहा:

सुनावणीसाठी आला असतांना.

पण यामुळे MMLला आपले उमेदवार अपक्ष म्हणून उभे करण्यापासून कोणीही थांबवू शकलं नाही. यावेळच्या पेशावर पोटनिवडणूकीत तेच दिसलं.

हाजी लियाकत अली हे एक स्थानिक व्यापारी आहेत. MMLकडून मिळणारा पाठिंबा त्यांनी लपवून ठेवलेला नाही.

मिली मुस्लीम लीग निवडणूक आयोगाच्या निर्णयाच्या विरुद्ध न्यायालयात दाद मागणार आहे. सुप्रीम कोर्ट आमच्या बाजुनं निकाल देईल अशी आम्हाला अपेक्षा आहे असं त्यांनी बीबीसीला सांगितलं

दोनच पर्याय

विश्लेषक आमीर राणांना मात्र याबद्दल शंका वाटते. त्यांचं म्हणणं आहे की, "हाफिज सईदच्या विचारधारेतून तयार झालेल्या पक्षाला न्यायालय परवानगी देणार नाही. पण पाकिस्तानच्या राजकारणात येण्यापासून त्यांना कोणी रोखू शकत नाही."

"अशा गटांच्या कारवाया संपूर्णपणे का थांबव नाहीत, असा प्रश्न आम्ही विचारल्यावर त्या प्रश्नाला कधीच उत्तर मिळत नाही," असं ते सांगतात.

लष्कर-ए-तयब्बा आणि जमात-उद-दावा हे खरंतर अस्तित्वाचा लढा देत होते. पण आता कारवाईचा किंवा त्यांना मुख्य प्रवाहात सामील करण्याविषयीचा कोणताही प्रस्ताव विचारासाठी आला नसल्यानं त्यांच्यावर काहीच परिणाम झालेला नाही, असं राणा सांगतात.

ले. जनरल अमजद शोएब यांचं मत वेगळं आहे. "या गटांना आपल्या कारवाया करू द्याव्यात कारण ते तसंही कार्यरत नाहीत," असं ते म्हणतात.

"एखाद्या दुसऱ्या पद्धतीनं देशाचं भलं होणार असेल तर त्याचं स्वागतच आहे," असंही ते सांगतात.

त्याचवेळी आहे त्या स्थितीत त्यांना सोडून देणदेखील योग्य होणार नाही, असं जनरल शोएब यांचं म्हणणं आहे.

कट्टरवादी संघटनांना पाकिस्तानी राजकारणाच्या मुख्य प्रवाहात येऊ दिल्यास त्यांना अधिक बळकटी मिळेल आणि त्यातून हिंसाचाराला आणखी खतपाणी मिळेल. उलट या गटाचं उच्चाटन केलं, तरी त्यातूनही हिंसाचाराचा धोका आहेच.

या गटांकडे दुर्लक्ष करणंही धोक्याचं आहे. या सगळ्याच कठीण पर्यायांपैकी एक निवडायची कसोटी पाकिस्तानला पार करावी लागणार आहे.

हे पाहिलं का?

पाहा व्हीडिओ : उत्तर कोरियासोबत युद्ध झालं तर कसं असेल?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हे नाव पडलंय याची बाबाजींना कल्पनाच नव्हती. नंतर सगळीकडे त्या धानाचा बोलबाला होऊ लागला, तेव्हा बाबाजींना कळलं.

त्यानंतर 1994 साली एके दिवशी या वाणाचं संशोधन कुणी केलंय याचा शोध घेत डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे तत्कालीन कुलगुरू डॉ. मोघे आणि चंद्रपूरच्या भात संशोधन केंद्राचे ना. न. देशमुख बाबांना शोधत गावात आले.

तेव्हा आम्ही एका साध्या झोपडीत राहत होतो. डॉ. मोघेंनी बाबाजींकडून सर्व माहिती घेतली. तुमच्या धानाला सर्वांपर्यंत पोहचवण्याचं काम मी करीन, असं बाबाजींना आश्वासनही दिलं.

बाबाजी... उर्वरित लेख लिहा:

ली आमची आई - राईबाई आम्हाला सोडून गेली.

अर्धांगिनी गेली त्याच्या दुसऱ्याच वर्षी बाबाजींना 2005 साली 'नॅशनल इनोव्हेशन फाऊंडेशन'चा पुरस्कार मिळाला आणि बाबाजींचं नाव देशपातळीवर झालं. प्रत्येक सुख-दु:खात आपली साथ देणारी पत्नी यावेळेस आपल्यासोबत नाही याचं बाबाजींना प्रचंड दु:ख झालं.

बाबाजी तिसरीपर्यंत शिकले होते आणि मी सातवीपर्यंत. त्यामुळे सुरुवातीला पेटंट, रॉयल्टी याबाबत काहीच माहिती नव्हती. पण 'नॅशनल इनोव्हेशन फाऊंडेशन'चा पुरस्कार मिळाल्यानंतर हळूहळू एकएक गोष्टी कळत गेल्या.

प्रशासनाकडून त्यावेळेस आलेलं पत्र

मग वाणाचं वर्णन, उत्पादन, कुणाला कोणतं धान दिलं, लोकांचे संपर्क क्रमांक अशा सर्व गोष्टींची मी डायरीत नोंद करून ठेवायला लागलो.

2010च्या डिसेंबर महिन्यात एक दिवस मी आणि बाबाजी शेतात काम करत होतो. तेव्हा मीडियावाले आम्हाला शोधत शेतावर आले. पाच राज्यात मिळून एकूण एक लाख एकरवर 'एच.एम.टी.'ची लागवड एव्हाना होत होती.

या वाणाचा लोकांच्या जीवनावर मोठा परिणाम होत होता. शिवाय इतर वाणांनाही हळूहळू प्रसिद्धी मिळत होती. याची दखल 'फोर्ब्स' या मासिकाने घेतली होती.

आम्ही तर कधी 'फोर्ब्स' हे नावसुद्धा ऐकलं नव्हतं. त्यामुळे आम्हाला काहीच कळत नव्हतं. पण "तुमचं काम आंतरराष्ट्रीय पातळीवर गौरवलं गेलंय", असं सांगत मीडियावाले भरपूर मुलाखती घेऊन गेले. त्याची बातमी नंतर आम्हाला कुणीतरी इंटरनेटवर दाखवली, एवढंच.

एव्हाना बाबाजींना विविध राज्यांमधून बोलावणं येत होतं. तेव्हा मीसुद्धा बाबाजींसोबत दिल्ली, मुंबई, केरळ असा प्रवास केला. 2006साली महाराष्ट्र शासनातर्फे बाबाजींना कृषिभूषण पुरस्काराने गौरवण्यात आलं. 25 हजार रुपये रोख आणि सोन्याचे पदक देऊन त्यांचा सत्कार करण्यात आला.

पण आर्थिक विवंचनेमुळे तेच सुवर्णपदक विकण्याची वेळ आमच्यावर आली. नागपूरला सराफाकडे हे पदक घेऊन गेल्यानंतर ते पितळ्याचं असल्याचं स्पष्ट झालं. त्यावरून सरकारवर बरीच टीका-टिपण्णी झाल्यानंतर राज्य सरकारने ते पदक बदलून दिलं.

आजवर शेकडो पुरस्कार बाबाजींना मिळाले पण देशातील कोणत्याही कृषी विद्यापीठानं बाबाजींच्या संशोधनाकडे गांभीर्याने पाहिलं नसल्याची खंत वाटते.

आजवर शेकडो पुरस्कार बाबाजींना मिळाले

आपलं कार्य असंच अविरत सुरू राहिलं पाहिजे अशी त्यांची इच्छा होती. म्हणून माझ्या मुलाला आणि नातवांना 20 एकर शेतजमीन, 20 लाख रूपये अनुदान आणि राहण्यासाठी घर मिळावं,...


... हे वातावरण निर्माण करण्यासाठी मदत करत आहेत."

एवढंच नव्हे तर पर्यटकांना विकल्या जाणाऱ्या अमेरिका विरोधी साहित्यातही बदल झाले आहेत. आता इथे वॉशिंग्टनवर हल्ला करणाऱ्या उत्तर कोरियाच्या मिसाईलची पोस्टकार्ड विकत मिळत नाहीत.

देशाचं मुख्य राष्ट्रीय वृत्तपत्र रोडोंग सिनमुनमधूनसुद्धा धोरणांमध्ये झालेले बदल दिसत आहेत.

मीडियाचेही बदलले सूर

उत्तर कोरियात स्वतंत्र प्रेस किंवा माध्यमं नाहीत. जो काही मीडिया उत्तर कोरियात आहे, त्यावर इथल्या सरकारचं कडक नियंत्रण आहे. प्रकाशित होणाऱ्या किंवा प्रसारित होणाऱ... उर्वरित लेख लिहा:

का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... हे सिअॅटल ज्या काउंटीत मोडतं त्या किंग काउंटीचे सरकारी वकील म्हणून काम करतात.

"आम्ही सिअॅटल या भागातील देहविक्री व्यवसायाशी संबंधित 130 वेबसाइट्स शोधल्या. यापैकी एका वेबसाइटवर महिन्याला 34,000 पेक्षा जास्त जाहिराती असल्याचं आमच्या लक्षात आलं," असं रिची म्हणतात.

प्रातिनिधिक छायाचित्र

"आमच्या भागात अनेक जणांचं शोषण होत आहे असं आम्हाला वाटलं. त्यामध्ये किमान 300-400 लहान मुलं असावीत असा आमचा अंदाज आहे," असं रिची सांगतात.

ते म्हणतात, "या व्यवसायाला आळा घालण्यासाठी लोकांना नैतिक मूल्यांचं स्मरण... उर्वरित लेख लिहा:

ंवादादरम्यान ग्राहकाला सेल्फी मागण्याविषयी सूचना चॅटबॉटला देण्यात आल्या आहेत.

"या चॅटबॉटचा वापर करून ग्राहकांना अजूनतरी अटक केली जात नाही, कदाचित भविष्यात तसं होऊ शकेल," असं बेझर म्हणतात.

महिलांना सहकार्य

या प्रकल्पाचा दुसरा महत्त्वपूर्ण भाग आहे तो म्हणजे महिलांना सहकार्य करणं. याविषयी जास्त माहिती घेण्यासाठी आम्ही गेलो ऑरोरा अव्हेन्यू इथे.

या ठिकाणी देहविक्री केली जाते. एखाद्या नवख्या व्यक्तीच्या चटकन लक्षात येणार नाही या ठिकाणी काय चालतं, पण आम्ही समाजसेविका अमांडा हायटॉवर यांच्यासोबत गेलो होतो.

त्यांनी त्या ठिकाणी काय आणि कसं चालतं हे आमच्या लक्षात आणून दिलं. आपल्या हाताखाली काम करणाऱ्या बायकांवर लक्ष ठेऊन असलेले दलाल त्यांनी आमच्या निदर्शनास आणून दिले.

देहविक्री करणाऱ्या पीडितांचं पुनर्वसन 'रेस्ट' ही संस्था करते

देहविक्रीच्या जाळ्यातून महिलांना बाहेर काढण्यासाठी हायटॉवर झटत आहेत. त्यांची संस्था रिअल एस्केप फ्रॉम सेक्स ट्रेड (रेस्ट) ही पूर्वाश्रमीच्या देहविक्री करणाऱ्या महिलांना वेगवेगळ्या पद्धतीनं सहकार्य करते.

ज्या महिलांना हा व्यवसाय सोडायचा आहे, त्यांना निवारा देणं, त्यांची व्यवस्था करणं हे काम रेस्ट ही संस्था करते. या महिलांना कपडे देणं, शूज देणं यासारखी कामं देखील रेस्ट ही संस्था करते.

सिअॅटलच्या रेडलाइट भागात दारूची दुकानं आहेत, स्वस्त हॉटेल्स आहेत. त्या ठिकाणी दोन महिला उभ्या होत्या आणि त्या बोलत होत्या.

हायटॉवर त्यांच्याशी बोलू लागल्या. त्यांनी आम्हाला सांगितलं, "तुमच्याजवळचा कॅमेरा लपवा." आम्ही त्याप्रमाणे केलं.

त्या महिलांच्या लक्षात आलं की, हायटॉवर यांच्याशी बोलणं हे धोक्याचं ठरेल. त्यांनी हायटॉवर यांचं थोडावेळ नम्रपणे ऐकून घेतलं. आणि नंतर त्या त्यांच्या कामात व्यग्र झाल्या.

"आधी अशा महिलांशी संपर्क साधून त्यांच्या समस्या जाणून घेणं सोपं होतं," असं हायटॉवर सांगतात. "पण आता आपल्या व्यवसायासाठी अनेक महिला ऑरोरा अव्हेन्यूला येत नाहीत. त्या इंटरनेटवर आहेत."

"अशा महिलांना ऑनलाइन मदत करणं रेस्टसारख्या संस्थांना अवघड झालं आहे. कारण इंटरनेटवर अशा शेकडो जाहिराती असतात. त्यांना सहकार्य हवं की नाही हे कसं पाहणार?" हायटॉवर सांगतात.

हायटॉवर पुढं म्हणतात, "काही सॉफ्टवेअरच्या मदतीनं फिल्टर्स लावून त्यांच्यापर्यंत पोहोचता येतं. या सॉफ्टवेअरच्या मदतीनं त्यांचे फोन नंबर मिळवून आम्ही...


... होऊन जाते.

एकवेळी आकर्षक पुरुष चांगले नेते मानले जातात. पण आकर्षक दिसणाऱ्या महिलांना पूर्वग्रहदूषित लैंगिक भेदभावाला सामोरं जावं लागतं, आणि वरच्या स्तरावरील अधिकाराच्या जागेसाठी त्यांना कमी लेखलं जातं.

आणि यामुळे त्यांच्यात मत्सरभावही उद्भवतो, अगदी स्त्री-पुरुष अशा दोहोंमध्ये हा भाव दिसून येतो. एका अभ्यासात तर असेही नमूद करण्यात आलं आहे की एका स्त्रीने सुंदर स्त्रीची किंवा एखाद्या पुरुषाने देखण्या पुरुषाची मुलाखत घेतली तर तुम्हाला ती नोकरी मिळण्याची शक्यता कमी असते. तुम्ही त्यांच्यापेक्षा अध... उर्वरित लेख लिहा:

ारखाच आपण तो वापरतो, पण तो तितकासा विश्वासार्ह नक्कीच नसतो," असं फ्रिवर्ट म्हणाल्या. जर ह्यूमन रिसोर्सेस विभागाने उमेदवाराच्या यशाची जास्त माहिती मुलाखतीच्या पूर्वीच दिली तर त्या व्यक्तीबद्दलचा परिणाम अधिक सकारात्मक होऊ शकेल, हे एक उदाहरण आहे.

सौंदर्यवान व्यक्तींना त्रासाला सामोरं जावं लागते.

अखेरीस, फ्रिवर्ट म्हणतात, तुमच्या बाह्यरूपावर तुम्ही खूप लक्ष देत राहिलात, तर त्यामुळे तणाव वाढतो आणि नैराश्य येतं, अगदी निसर्गदत्त सौंदर्याची देणगी असली तरीही. "सौंदर्याच्या मागे धावलात तर तुमच्या अनुभवाची आणि आकर्षकतेची शिदोरी कदाचित कमी होईल," असंही त्या म्हणाल्या. हे अगदी ठरीव असलं तरीही कुठलंही सौंदर्य वाईट व्यक्तिमत्त्वाला झाकू शकत नाही.

लेखक डोरोथी पार्कर यांनी फारच सुरेख शब्दांत हे मांडलंय : "सौंदर्य हे फक्त त्वचेवर असतं, पण वाईट वृत्ती मात्र आत हाडापर्यंत भिनलेली असते."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... होतं. दिल्लीहून निघणारी ही यात्रा श्रीनगरमधील लाल चौकात संपणार होती. वेगवेगळ्या राज्यातून ही यात्रा प्रवास करत होती. त्यावेळी मोदी अयोध्येला आले होते.

याचवेळी त्यांनी पुन्हा कधी अयोध्येला येणार या प्रश्नाचं उत्तर मंदिर बनेल तेव्हा असं दिलं होतं.

मात्र 1991ला मुरली मनोहर जोशी यांच्यासोबत अयोध्येला गेलेल्या मोदींनी त्यानंतर अयोध्येला भेट दिली नाही. त्याबद्दल बोलताना प्रदीप सिंह यांनी म्हटलं, "ते गुजरातच्याच राजकारणात सक्रीय झाले. शिवाय पक्षाची राम मंदिराबद्दल जी भूमिका होती, त्याला नेहमीच एक ... उर्वरित लेख लिहा:

आता न्यायालयाच्या निर्णयानुसार मंदिर उभारणी होत आहे. त्यामुळे नरेंद्र मोदींची भूमिका काय होती, यापेक्षाही त्यांच्या कारकिर्दीत अयोध्या प्रश्नावर निर्णय झाला, हे श्रेय नेहमीच भाजपकडून मोदींना दिलं जाईल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... होता, त्यावेळी आम्हाला समजत नव्हतं की, या सीनसाठी संवाद कसे लिहावेत?

यामुळं मी आणि सतीश कौशिक चिंतेत होतो. त्यावेळी आमच्यासोबत असलेले दुसरे लेखक रंजित कपूर म्हणाले की, काही चिंता करायची गरज नाही. चला माझ्यासोबत. मग त्यांच्यासोबत जाऊन आम्ही फुटपाथवर विक्रीला ठेवलेलं 'द्रौपदी चीरहरण' हे अडीच रुपयांचं पुस्तक विकत घेतले आणि मग त्यातून प्रेरणा घेऊन उर्वरित संवाद लिहिले.

यातही आम्ही लिहिलेले संवाद वेगळेच होते आणि शेवटी एडिट होऊन अंतिम झालेला सीन वेगळाच काहीतरी होता.

पंकज कपूर, अभिनेता

मी या चित... उर्वरित लेख लिहा:

तं.

आजच्या काळात हा चित्रपट चालेल असं शाह यांना वाटलं नव्हतं.

आम्ही चित्रपटात काम करण्यासाठी यामुळं तयार झालो होतो कारण, आमच्यातील बहुतेक जण त्यावेळी नवीन होते. कुणाकडेही काम नसायचं. इंग्रजीत म्हण आहे ना, 'बेगर्स कान्ट बी चूसर्स' तशी आमची परिस्थिती होती.

पण, एका महान चित्रपटाचा आम्ही भाग होतोय असं त्यावेळी आम्हाला वाटलं नव्हतं.

आजच्या काळात असा चित्रपट बनवणं अशक्य आहे. आता कुठं इतके सारे कलाकार तेही एवढ्या जास्त दिवसांसाठी वेळ काढू शकतील. चित्रपटाची कथा, पटकथा, दिग्दर्शन सर्व काही उत्कृष्ट होतं.

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... होता," ती सांगते.

तू कोणत्या शाळेत जाते आणि किती वर्षांची आहेस, असे प्रश्नही त्याने तिला विचारले. "त्याला कसं उत्तर द्यावं, ते मला कळत नव्हतं कारण आपला समाज मुलींना चांगलंच वागायला शिकवतो."

यॉर्गेनला सांगते की तिला आधी असं वाटायचं की "बाई होणं काही असं असेल तर ते माझ्या वाट्याला यायला नको."

वयात येण्यामुळे सर्व किशोरवयीन मुलांसमोर आव्हानं उभी राहत असताना, आपल्या सवंगड्यांच्या आधी वयात येणाऱ्या मुली, विशेषकरून असुरक्षित असतात.

अलीकडेच 14 वर्षांच्या कालावधीत 7,000 पेक्षा जास्त महिलांच्या एका ... उर्वरित लेख लिहा:

आहे, असं नाही. अमेरिकेतील बहुतांश राज्यं काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये अल्पवयीन मुलांना लग्न करण्याची परवानगी देतात, म्हणजे त्यांचं वय 13 वर्षं असेल तरीही.

अमेरिकेमध्ये 2000 ते 2010 या दरम्यान 2.48 लाख मुलांची लग्न ते 12 वर्षांचे व्हायच्या आधीच झाली होती, असा Unchained at a Glance या संस्थेचा अंदाज आहे. ही बिगर-नफा तत्त्वावर चालणाऱ्या संस्था अमेरिकेतील महिला आणि मुलींना जबरदस्तीच्या विवाहातून सुटका करून घेण्यासाठी मदत करण्यासाठी समर्पित आहे.

लवकर विवाह होण्याचे परिणाम दीर्घकाळ टिकणारे असतात, म्हणजे अगदी मुलींच्या शिक्षणावरही यामुळे परिणा होतो आणि कधीकधी तर तिच्या आरोग्याच्याही समस्या उद्भवतात.

उदाहरणार्थ, बांगलादेशातील अनेक ग्रामीण भागांमध्ये मुलींना पहिल्या पाळीचा अनुभव आल्यानंतर त्यांचं लगेचच लग्न लावून दिलं जातं. या मुली जेव्हा गरोदर राहतात तेव्हा मुलाला जन्म देताना त्यांचा मृत्यू होण्याची शक्यता 110 मध्ये 1 इतकी असते. हा आकडा 20 ते 24 या वयोगटातील मातांपेक्षा पाचपट अधिक आहे, त्यामुळे अशा प्रकारचे मृत्यू "अस्वीकार्यपणे पण सामान्य" असतात.

आणि बालपणात विवाह होण्याशी संबंधित असलेल्या मानसिक आरोग्यावर अधिक संशोधन होण्याची गरज आहे. इथियोपियामधील एका संशोधनानुसार लहान वयात लग्न लावून दिल्यामुळे मुलींमध्ये आत्महत्येचा धोका जास्त असल्याचे आढळून आलं आहे. यापैकी काही मुली तर अगदी 10 वर्षांच्याही होत्या.

या समस्येचा एक भाग असा की, काही कुटुंबांमध्ये मुलगी वयात येण्याची पहिली चिन्हं दिसू लागताच टेन्शन घेतलं जातं, अगदी तिला पहिली मासिक पाळी येण्याच्या बऱ्याच आधी. आपल्या मुलीचे कुणाशी तरी लैंगिक संबंध तयार होतील किंवा तिच्यावर लैंगिक अत्याचार होईल, अशी भीती बाळगून कुटुंब तिचं लग्न तिच्या 'संरक्षका'शी लावून देतात.

"पालक आणि त्यांच्या समाजामधील या भीतीमुळे असं वातावरण निर्माण होतं की, मुलगी जसजशी मोठी होते तसतसं तिचे जग छोटं होतं आणि तिच्या हिंडण्याफिरण्यावर अधिकाधिक निर्बंध लादले जातात," असं बिगर नफा तत्त्वावर चालणाऱ्या केअर या आंतरराष्ट्रीय सेवाभावी संस्थेमधील लिंगविषयक तत्ज्ञ, निदाल करीम सांगतात. केअरचं काम नेपाळ आणि बांगलादेश या दोन देशांत केंद्रित आहे, जिथे ही समस्या विशेष तीव्र असल्याचं आढळून आलं आहे.

जगभरामध्ये तीनपैकी एका महिलेचा वयाच्या 15व्या वर्षापूर्वी विवाह होत असल्याचा अंदाज UNICEFने 2015 मध्ये व्यक्त...


... होता. नकाशे, हत्यारं कुठे लपवून ठेवली आहेत याची संपूर्ण माहिती डोवाल यांनी पुरवली होती."

त्याचप्रमाणे 80च्या दशकात डोवाल यांच्यामुळेच भारतीय गुप्तचर संस्थेने मिझोरमच्या सर्वोच्च फुटीरतावादी नेत्याला यमसदनी पाठवलं होतं. तसंच त्यांच्या चार नेत्यांनी आत्मसमर्पण केलं होतं.

डोवाल यांच्या हाताखाली काम केलेले एक अधिकारी सांगतात, "आम्हाला कोणताच ड्रेसकोड नव्हता. आम्ही अगदी कुर्ता पायजमा, लुंगी आणि साधारण चप्पल घालून फिरायचो. सीमेपार हेरगिरी करण्यासाठी आम्ही आधी दाढी वाढवायचो."

ते सांगतात, "अंडर कव्... उर्वरित लेख लिहा:

त्यामुळे काही काळापुरता का होईना ते एक अंडर कव्हर एजंट म्हणून काम करायचं हे सिद्ध होतं.

कंदाहर विमान अपहरण

1999 च्या कंदाहार विमान अपहरण प्रकरणात तालिबानशी चर्चा करण्यासाठी भारतीय शिष्टमंडळात  अजित डोवाल यांचा समावेश होता.

रॉचे माजी प्रमुख दुलत सांगतात, "यादरम्यान कंदाहरहून डोवाल सातत्याने माझ्या संपर्कात होते. त्यांनीच अपहरणकर्त्यांना विमानातील प्रवाशांना सोडण्यासाठी राजी केलं होतं. सुरुवातील भारतीय तुरुंगात बंदिस्त असलेल्या 100 कैद्यांना सोडण्याची मागणी केली होती. शेवटी फक्त तिघांना सोडण्यात आलं."

डोवाल यांचे आणखी एक सहकारी आणि CISF चे माजी महासंचालक के.एम.सिंह सांगतात, "गुप्तचर संस्थेत माझ्या मते डोवाल यांच्या तोडीचा कोणताच अधिकारी नव्हता."

1972 मध्ये या संस्थेत काम करण्यासाठी ते दिल्लीत आले होते. दोन वर्षांतच ते मिझोरमला गेले. तिथे पाच वर्षांत मिझोरममध्येही राजकीय परिस्थिती बदलली. त्याचं श्रेय अजित डोवाल यांना दिलं जातं.

अमरजित सिंह दुलत

के.एम.सिंह पुढे सांगतात, "80 च्या दशकात पंजाबमधील परिस्थिती अतिशय वाईट होती. ते पंजाबला गेले आणि ब्लॅकथंडर ऑपरेशनमध्ये त्यांचं जे योगदान होतं ते शब्दात सांगणं अवघड आहे. भारतीय पोलीस दलात 14-15 वर्षांत पोलीस मेडल दिलं जातं. डोवाल यांना सात वर्षांच्या सेवेनंतरच हा पुरस्कार मिळाला. लष्करात किर्ती चक्र हा खूप मोठा सन्मान समजला जातो. लष्कराच्या बाहेर हा पुरस्कार कुणालाच दिला जात नाही. डोवाल यांना तो मिळाला."

2005 मध्ये निवृत्त झाल्यावरही ते गुप्तचर वर्तुळात बरेच सक्रिय होते. ऑगस्ट 2005 च्या विकिलीक्सच्या केबलमध्ये उल्लेख आहे की डोवाल यांनी दाऊदवर हल्ला करायची योजना आखली होती. मात्र मुंबई पोलिसांच्या काही अधिकाऱ्यांमुळे शेवटच्या क्षणी ते शक्य होऊ शकलं नाही.

हुसैन झैदी यांनी त्यांच्या "डोंगरी टू दुबई" या पुस्तकात या घटनेचा सविस्तर उल्लेख केला आहे. दुसऱ्या दिवशी टाइम्स ऑफ इंडियाच्या मुंबई आवृत्तीत याबाबत एक बातमी छापून आली होती. मात्र डोवाल यांनी बातमीचं खंडन केलं. मुंबई मिररला दिलेल्या एका इंटरव्ह्यूमध्ये त्यांनी सांगितलं की त्यावेळी ते आपल्या घरी फुटबॉलची मॅच पाहात होते.

इतकंच काय तर 90 च्या दशकात एक कुप्रसिद्ध फुटीरतावाद्याचं मन वळवण्यातही ते यशस्वी झाले होते.

त्यामुळे जेव्हा नरेंद्र मोदी यांनी डोवाल यांना राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार म्हणून नेमणूक करण्याचा...


... होता. लॉकडाऊनमुळे कोरोनामुळे होणाऱ्या नुकसानापेक्षा जास्त अर्थव्यवस्थेला फटका बसेल, असा त्यांचा युक्तिवाद होता.

कोरोनाच्या परिस्थितीबाबत तक्रार करणं बंद करा, असंही त्यांनी ब्राझीलमधील जनतेला म्हटलं होतं.

आधी कोरोना लशीबाबत शंका घेणाऱ्या बोल्सोनारो गेल्या आठवड्यात मात्र म्हटलं की, 2021 या वर्षाला आपण लसीकरणाचं वर्ष बनवू. लवकरच आपण नियमित आयुष्यात परत येऊ.

आतापर्यंत ब्राझीलमध्ये एकूण लोकसंख्येच्या केवळ 8 टक्के जनतेचंच लसीकरण झालं आहे.

राजकीय घसरण

कोरोनाची परिस्थिती हाताळण्यावरून राष्ट्रा... उर्वरित लेख लिहा:

19 मध्ये 1964 च्या लष्करी उठावाच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ कार्यक्रमांचं आयोजन केलं होतं. या उठावानंतर 1985 पर्यंत ब्राझीलमध्ये लष्करी राजवट होती. या उठावात किमान 434 जण ठार झाले होते किंवा गायब झाले होते, असं 2014 साली नेमलेल्या सत्यशोधन समितीच्या अहवालातून समोर आलं होतं.

बोल्सोनारो यांनी या कार्यक्रमांचं समर्थन केलं होतं.

बुधवारी (31 मार्च) नव्याने नियुक्त झालेले संरक्षण मंत्री जनरल वॉल्टर ब्रागा यांनीही या कार्यक्रमांचं समर्थन केलं. शांतता आणि लोकशाहीला त्यावेळी खरंच मोठा धोका निर्माण झाला होता आणि लष्करानं या धोक्याचं निवारण केलं होतं. त्यामुळे देशात शांतता प्रस्थापित झाली होती. म्हणूनच ही गोष्ट साजरा करण्याची आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


... होती.

15.40 - राही भिडे यांचं निवडणूक विश्लेषण

 पुण्यनगरीच्या संपादक राही भिडे यांचं निवडणूक विश्लेषण लाईव्ह पाहा. बीबीसी मराठीवर फेसबुक पेजवर.

15.35 - मोदी म्हणतात, जिता विकास

15.22 -  हा राहुल गांधींचा विजय : कुमार केतकर

 पाहा बीबीसी मराठी फेसबुक लाईव्ह

15.20 - एटीएम मशीन हॅक होतं, तसं ईव्हीएमसुद्धा हॅक होऊ शकतं - हार्दिक

हार्दिक पटेल यांनी निवडणूक निकालांच्या पार्श्वभूमीवर पत्रकारांशी बोलताना पुन्हा एकदा ईव्हीएम मशीनमध्ये घोटाळा असल्याचा आरोप केला आहे. इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीनविरोधा... उर्वरित लेख लिहा:

मध्ये भाजपचे उमेदवार अनुक्रमे धनजीभाई पटेल आणि भरतभाई किकुभाई पटेल जिंकले आहेत.

14.10 - गुजरात :  जाहीर निकाल - भाजप 17, काँग्रेस 15, इतर 3

गुजरात मतमोजणीसंदर्भात, निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार भाजपने आतापर्यंत 13 जागांवर विजय मिळवला आहे. तर 88 जागांवर आघाडी मिळवली आहे.

तर काँग्रेसने 14 जागांवर विजय मिळवला असून 62 जागांवर आघाडी घेतली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाने एका जागेवर विजय मिळवला आहे. तर 2 जागांवर अपक्ष उमेदवार आघाडीवर आहेत. तर भारतीय ट्रायबल पार्टीने 2 जागांवर आघाडी घेतली आहे.

14.10 - हिमाचल जाहीर निकाल - भाजप 3, काँग्रेस 2, कम्युनिस्ट पार्टी 1

हिमाचल प्रदेश मतमोजणीसंदर्भात निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, भाजपने 3 जागांवर विजय मिळवला असून 40 जागांवर आघाडी घेतली आहे. तर काँग्रेसने 2 जागांवर विजय मिळवला असून 19 जागांवर आघाडी घेतली आहे.

कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी) एक जागा जिंकली आहे. तर 3 जागांवर अपक्ष उमेदवार विजयी झाले आहेत.

13. 55 EVMमध्ये घोटाळा अशक्य :  माजी निवडणूक आयुक्तांचं वक्तव्य

इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीनमध्ये घोटाळा असल्याचे आरोप होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त एन. गोपालस्वामी यांनी असा घोटाळा शक्य नसल्याचं म्हटलं आहे.

यासंदर्भात एएनआयनं दिलेल्या वृत्तानुसार, 'EVM ही स्वतंत्रपणे काम करणारी मशीन आहेत, ती कुठल्याही नेटवर्कला जोडलेली नाहीत. त्यामुळे ब्लूटूथ किंवा वायरलेसनं त्यावर नियंत्रण मिळवता येत नाही. EVMमध्ये घोटाळा आहे हे म्हणणं म्हणूनच चूक आहे. ही यंत्रणा केवळ आधुनिक कॅलक्युलेटरसारखी आहे. तुम्ही ती उघडलीत की, मोजणी बंद होते आणि कुठलेही फेरफार अशक्य असतात',  असं गोपालस्वामी म्हणाले.

13.50 गुजरातमध्ये भाजपला स्पष्ट आघाडीचा कौल

13.40 - गुजरातमध्ये भाजप 102, काँग्रेस 75

13.35 - बीबीसी मराठी गुजरातमधून लाईव्ह

13.25 - हिमाचलमध्ये भाजपची 42, काँग्रेसची 22 जागांवर आघाडी

हिमाचल प्रदेश निवडणुकीसंदर्भात अधिकृत आकडेवारीनुसार भाजपने 42 जागांवर तर काँग्रेसने 22 जागांवर आघाडी घेतली आहे. अन्य पक्ष आणि अपक्षांना मिळून 4 जागांवर आघाडी मिळाली आहे.

13.15 - गुजरात : भाजप 7 विजय, 94 जागांवर आघाडी, काँग्रेसची 71 जागांवर आघाडी

गुजरात मतमोजणीच्या निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, भाजपने 7 जागांवर विजय मिळवला आहे. तर 94 जागांवर आघाडी घेतली आहे. काँग्रेसने 4...


... होती. त्याविरोधात तिनं हे पाऊल उचललं होतं.

हिना

गोल्ड कोस्टमध्ये रौप्य पदक जिंकल्यानंतर ती आज पुन्हा चर्चेत आली आहे. 1989मध्ये लुधियानात जन्मलेल्या हिनानं डेंटल सर्जरीमध्ये पदवी मिळवली आहे. राष्ट्रीय स्तरावर नेमबाजी स्पर्धेत सहभाग घेतलेल्या वडिलांकडूनच तिनं नेमबाजीचं बाळकडू घेतलं.

पण तिला मेडिकल क्षेत्रातील करिअरही खुणावत होतं. तिला न्यूरोलॉजिस्ट व्हावं वाटत होतं. 2006 साली ती मेडिकल प्रवेशासाठी तयारी करत होती त्याच वेळी तिची नजर आपल्या काकांच्या बंदुकीवर पडली. तिच्या काकांचं बंदुकींच्या म... उर्वरित लेख लिहा:

ॉमी, मानसशास्त्र, क्रीडा आणि इंटिरिअर डिजाइनिंग या विषयी वाचणं तिला आवडतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


... होती. पण दगड इमारतीच्या बांधकामात गणला गेला नाही, हे एकाअर्थी बरेच झाले. अन्यथा हा दगड व्यवस्थेच्या टाळक्यात कसा जाऊन लागला असता..?

तो उगारला गेल्यामुळे पिढ्यानपिढ्या शिवलेली वाचा, चोख्याची ओवी आणि नाम्याची शिवी एकाच सुरात मिसळून नव्या क्रांतीचे गीत गाऊ लागली. खरं तर बाजूला सारलेली ओबडधोबड दगडंच अस्तित्व युद्धाच्या लढाईत शस्त्र म्हणून सज्ज होत असतात, हे अनेकवार सिद्ध झाले आहे.

'बलुतं'नी अनेकांना लिहितं केलं

निर्णायक क्षणी असेच दगड व्यवस्थेच्या अंगावर निर्धास्तपणे उगारले जातात. जो दगड दगडूच... उर्वरित लेख लिहा:

तं'ने काय दिलं?

या समाजघटकांची राजकीय, सामाजिक, शैक्षणिक, सांस्कृतिक स्थिती-गती काय आहे?

आणि ती का आहे? याची चिंतनमीमांसा आहे, म्हणूनही 'बलुतं'बद्दल बोललं पाहिजे.

सामाजिक पटलावर एका सुशिक्षित, संवेदनशील मनाच्या घुसमटीचे विदारक चित्र आणि सामाजिक प्रवाहातून अव्हेरलेली संस्कृती आजही भेदाच्या भिंती पोसून आहे.

जिने दगडूला जे आकाश पोरके केले तसेच आजही लक्ष लक्ष दगडू आपलं आकाश शोधण्यासाठी तिष्ठत बसले आहेत, म्हणून 'बलुतं'ची आठवण करणं गरजेचं आहे. जोपर्यंत व्यवस्थेनं लादलेलं पराकोटीचं दारिद्र्य आहे, तोपर्यंत 'बलुतं' नवनव्या अन्वयार्थाला जन्म देत राहील.

दलितांच्या स्थितीत फरक पडला का?

आंबेडकरी विचार प्रेरणेनं दलितांनी बलुती नाकारली खरी, पण आजही तशीच गुलामी रूप बदलून शोषण करते आहे. वंचित-उपेक्षितांना मग तो गावातला असो वा शहरातला, त्याला आजही राजकीय शहाणपण आलेलं नाही. ते राजकीयदृष्ट्या जागरूक होत नाहीत, तोपर्यंत 'बलुतं'ची आठवण आपल्याला होतच राहणार.

गुरं राखणे, शेण काढणे, दवंडी देणे, मेलेलं जनावर ओढणे, सांगावा पोहचवणे अशी कामं आजही गावागावातून करवून घेतली जातात.

मोफत शाळा का बंद पडू लागल्यात? देहविक्रीचा बाजार भरतोच आहे. गटार साफ करण्याचं, घाण-कचरा साफ करण्याचं काम दलितांनाच करावं लागतं. फरक एवढाच की त्यावेळी जाती-धर्माच्या उतरंडीने ती करवून घेतली आणि आज भाकरीच्या तुकड्याची आमिष देऊन करवून घेतली जातात.

आज आपण काळाच्या अशा टप्प्यावर बलुतंची चर्चा करीत आहोत जिथे दलित, वंचित, आदिवासी, भटके-विमुक्त, स्त्रिया आदी पिडितांवरील अन्याय अत्याचाराने कधी नव्हे तेवढी परिसीमा गाठलेली आहे.

जी जात आपण भारतीय टाकायला निघालो होतो तिची मुळं पुन्हा एकदा अधिकच घट्ट होत चालली आहेत.

वरकरणी जरी आपण प्रगत विचारांचे आधुनिक विज्ञानवादी म्हणून जगत असल्यासारखे भासवत असलो तरी आपल्या समाजाच्या मध्ययुगीन मानसिकतेचा अंत अजूनतरी झालेला नाही, हे आपल्याला पदोपदी तीव्रतेने जाणवू लागलं आहे.

त्यातच स्वार्थी मध्यमवर्गीय मानसिकतेने प्रत्येकाला एकमेकांपासून कायमचे तोडून टाकले आहे. भौतिक सुखांच्या वस्तूंसारखे इंद्रिय सुखांच्या लालसेपोटी माणसांचचं वस्तूकरण करुन बाजारात लिलावात उभं केलं जातं.

जुने प्रश्न अनुत्तरित असतानाच नव-नवे रोग जसे रोज दारात येवून पडावेत आणि त्यावरची औषधं सापडू नयेत तसे नव-नवे जीवघेणे प्रश्न वंचित दलित, पीडित वर्गाला...


... होते, कारण पोलिसांनी मुजम्मिलला ताब्यात घेतलं होतं.

पोलीस स्टेशनबाहेर जमलेली गर्दी

शरजीलचा चुलत भाऊ सज्जादने सांगितलं की "पोलीस कुणालाही ताब्यात घेत आहे. ज्यांच्यावर आरोप आहेत, त्यांना तर पकडत नाहीयेत. पण ज्यांचा त्या आरोपांशी काहीही संबंध नाही, त्यांना मात्र ताब्यात घेतलं जातंय. आम्ही काही बोललो तर आम्हालाही पकडतील."

शरजील इमामबद्दल त्यांना काय वाटतं, हे विचारल्यावर सज्जाद यांनी म्हटलं, "शरजीलसारख्या मुलावर देशद्रोहाचे आरोप लागल्यामुळे आम्हाला धक्काच बसला आहे. तुम्ही काकोमधल्या कोणालाही व... उर्वरित लेख लिहा:

ून इंजिनिअरिंगचं शिक्षण, असा त्याचा प्रवास होता. त्यानंतर त्यानं JNU मध्ये पीएचडीसाठी प्रवेश घेतला.

पोलीस येणार याची माहिती लोकांनी मिळाली होती. त्यामुळे ते अधिक काही बोलायला तयार नव्हते.

दानिश सांगतो, "आता दिवस आहे, त्यामुळे आम्हाला कळलं की पोलीस येत आहेत. मात्र ते रात्रीही फौजफाटा घेऊन येतात, घरात घुसून तपास करतात."

शरजील इमामची आई

त्यानंतर सगळे लोक तिथून आपापल्या घरी गेले. दानिश आम्हाला त्यांच्या घरी घेऊन गेले. तिथे शरजीलची आई होती. शरजीलचे काका अरशद इमाम यांचं ते घर होतं.

शरजीलच्या आईची तब्येत खरंच खूप बिघडली होती. त्या एकदम शांत बसून होत्या. दुपारचे तीन वाजत आले होते. शरजीलचा भाऊ मुजम्मिललाही पोलिसांनी सोडलं नव्हतं. पोलीस मुजम्मिलला अटक करणार नाहीत ना, अशी भीती त्यांना वाटत होती.

पोलीस स्टेशनमध्ये काय घडलं?

पोलीस स्टेशनमध्ये काय सुरू आहे, हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही काको पोलीस स्टेशनमध्यो पोहोचलो. मात्र आवारात प्रवेश करायला मनाई आहे, असं सांगत पोलिसांनी आम्हाला अडवलं. पोलीस अधीक्षकांनीच आदेश दिल्याचं त्यांनी सांगितलं.

पोलीस स्टेशनच्या गेटवरच वाट पाहत असताना अचानक मोबाईलवर नोटिफिकेशन आलं, की शरजीलला काको पोलीस ठाण्याच्या हद्दीतच दिल्ली पोलिसांनी अटक केली आहे.

थोड्याच वेळात स्थानिक माध्यमांचे लोकही हजर झाले. मात्र त्यांनाही पोलीस स्टेशनमध्ये प्रवेश दिला नाही. दरम्यान, शरजीलला पोलीस स्टेशनमध्ये आणण्यात आल्याची माहिती आम्हाला मिळाली होती.

काको पोलीस स्टेशनबाहेर गर्दी जमली होती. नॅशनल मीडियापर्यंतही शरजीलच्या अटकेची बातमी पोहोचली होती.

जवळपास दोन तास शरजीलला पोलीस स्टेशनमध्ये ठेवण्यात आलं. पोलीस ठाण्याच्या आवारात अधिकारी सोडून इतर कोणीही प्रवेश करू शकत नव्हतं.

पोलीस स्टेशनमधून शरजीलला जहानाबाद कोर्टात नेण्यात आलं. कोर्टाकडून ट्रान्झिट रिमान्डची प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर त्याला दिल्लीला आणण्यात आलं.

मात्र शरजीलला केव्हा आणि कुठे पकडण्यात आलं? काही वेळापूर्वी मी शरजीलच्या कुटुंबीयांसोबतच होतो आणि पोलीस तर त्याला घरातून अटक करण्यात आल्याचं सांगत होते.

त्यामुळे आम्ही पुन्हा एकदा शरजीलच्या घरी पोहोचलो. यावेळी जास्तच गर्दी जमली होती. जमलेले लोक त्याच्याबद्दलच बोलत होते.

"शरजीलला नेमकी कोठून अटक केली?" असं आम्ही त्याच्या काकांना अरशद यांना विचारलं.

शरजील इमामला पोलिस कोर्टात घेऊन...


... होते. या ट्वीटनंतर सुप्रिया यांना जोरदार ट्रोलिंगला सामोरं जावं लागलं होतं.

3) शासकीय बैठकांमध्ये उपस्थिती

वरुण सरदेसाई आदित्य ठाकरे यांच्या जवळचे आहेत. ते शासकीय बैठकांना उपस्थित राहू लागले. यानंतर अल्पसंख्याक मंत्री नवाब मलिक यांनी यावर नाराजी व्यक्त केली होती. त्यानंतर वरुण सरदेसाई बैठकांमध्ये दिसेनासे झाले.

4) मनसेशी वाद

महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे संदीप देशपांडे आणि वरुण सरदेसाई यांच्यामध्ये नुकताच ट्वीटरवर एक वाद झाला. दोन्ही नेत्यांनी समोरचा पक्ष खंडणी घेतो असे आरोप केले होते.

 संद... उर्वरित लेख लिहा:

काढा, या महिन्यात त्या दोघांत व्हॉट्सअप कॉल झाले होते का हे चौकशीतून उघड होईल."

वरुण सरदेसाई यांचं राणेंना उत्तर

नितेश राणे यांनी आरोप केल्यानंतर वरुण सरदेसाई यांनी 15 मार्च रोजीच संध्याकाळी पत्रकार परिषद घेऊन राणे यांचे आरोप फेटाळले. यावेळेस बोलताना सरदेसाई यांनी आपण सुशिक्षित कुटुंबातील असून राणे यांच्या कुटुंबाची पार्श्वभूमी देवेंद्र फडणवीस यांनीच विधिमंडळात सांगितली होती असं सांगितलं.

त्याचप्रमाणे जर पुरावे दिले नाहीत तर कायदेशीर नोटीस पाठवू असंही ते म्हणाले. त्यांच्या मदतीला परिवहन मंत्री अनिल परबही होते. त्यांनीही या आरोपांना उत्तर दिलं.

नितेश राणे यांची पुन्हा पत्रकार परिषद

वरुण सरदेसाई यांनी उत्तर दिल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी म्हणजे 16 मार्च रोजी नितेश राणे यांनी पत्रकार परिषद घेतली. यामध्ये त्यांनी 'याला चोराच्या उलट्या बोंबा असं म्हणतो. ही माहिती तपासून घ्या हे एनआयएला मी सांगितलं. मला धमकी देताय का?अशा धमक्यांना मी भीक घालत नाही. मला जी माहिती आहे ती तपास यंत्रणांना देणार, यांना देणार नाही', असं राणे यावेळेस म्हणाले.

इतर प्रकरणं बाहेर काढण्याचा इशारा

सरदेसाई यांच्या नोटीस पाठवण्याच्या वक्तव्याला उत्तर देताना राणे म्हणाले, ' 39 वर्षे आम्ही बाळासाहेबांची सेवा केलीय आम्हाला सगळी अंडीपिल्ली माहिती आहेत. माझ्या देशाविरोधात माझ्या राज्यविरोधात कुणी काही करत असेल तर तर मी बोलणार. आम्ही पण रमेश मोरे प्रकरण बाहेर काढू का? चतुर्वेदी प्रकरण बाहेर काढू का?'

अशाप्रकारे राणे-सरदेसाई यांच्यामध्ये वाद होत आहे.

नात्यामुळे महत्त्व

वरुण सरदेसाई हे आदित्य ठाकरे यांचे मावसभाऊ आहेत आणि ते शिवसेनेत सक्रिय आहेत. आदित्य ठाकरे थेट सत्तेत आल्यानंतर वरुण सरदेसाई यांचं महत्त्व वाढलं आहे, असं मत ज्येष्ठ पत्रकार विजय चोरमारे व्यक्त करतात.

आदित्य ठाकरे आणि वरुण सरदेसाई

तर ज्येष्ठ पत्रकार संतोष प्रधान यांच्या मते, वरुण सरदेसाई हे आदित्य ठाकरे यांचे नातेवाईक असल्यामुळे त्यांच्यावर टीका केली जाते. शिवसेना पक्ष किंवा निवडणुकांमध्ये त्यांचं विशेष असं योगदान नाहीये.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)