...ो शेतकरी तर आपला कापूस घेऊन गेलेलेच नाहीत. ते आपला नंबर यायची वाट बघत आहेत. यात माझा नंबर कधी येणार?"

पवार यांनी इतर अनेक शेतकऱ्यांप्रमाणे यापूर्वी कापूस विकला नाही, कारण त्यावेळी कापसाचे दर घसरलेले होते. त्यामागे अनेक स्थानिक आणि जागतिक कारणं होती.

सरकीची मागणी कमी झाल्याने यंदा स्थानिक आणि जागतिक बाजारात सरकीचे भाव जवळपास 50 टक्क्यांनी घसरले आहेत. एक क्विंटल कापसात 65 किलो सरकी, 34 किलो रुई तर 1 किलो कचरा असतो.

खरंतर सुताची मागणीही कमी झाली आहे. त्यामुळे रुईचे दरही थोडे घसरले आहेत. मात्र,... उर्वरित लेख लिहा:

ूध खरेदी केली आहे. या दुधाची पावडर करण्यात येणार आहे. मात्र, लॉकडाऊनचे पहिले दोन ते आठ आठवडे कृषी उत्पन्न बाजार समित्या बंद असल्याने शेतकऱ्यांना बसायचा तो फटका बसला आहे. जवळपास सर्वच शेतमालाच्या पुरवठा साखळीवर लॉकडाऊनचा परिणाम झाला आहे.

मार्चच्या सुरुवातीला किसन पवार यांना वाटलं होतं की कापूस इतक्या लवकर न विकता एप्रिलमध्ये भाव वाढतील तेव्हा विकावा. मात्र, येत्या काही दिवसातच अचानक आरोग्य संकट ओढावेल आणि संपूर्ण जगात थैमान घालून अर्थव्यवस्थाही चिरडून टाकेल, असा विचार किसन किंवा त्यांच्यासारख्या इतर हजारो शेतकऱ्यांनी केला नव्हता.

जागतिक आणि स्थानिक बाजारातच सर्व व्यवहार जवळपास ठप्प असताना जे खाजगी व्यापारी जोखीम उचलून कापूस आणि रब्बी हंगामातल्या इतर मालाची खरेदी करत आहेत त्यांनी किमती खूपच कमी केल्या आहेत. घाटंजीमधलंच उदाहरण घेतलं तर खासगी व्यापारी कापूस जवळपास 4400 रुपये, तूर 4500 रुपये तर चना 3500 रुपयांना खरेदी करत आहेत.

किसन पवार म्हणतात, "फेब्रुवारी महिन्यात भाव खूप कमी होते आणि आतातर भाव कमी आहेतच पण खरेदी करायलाही कुणी तयार नाही."

इतर शेतकऱ्यांचीही हीच व्यथा आहे.

शेतात विक्रीअभावी पडून असलेलं पीक, खिशात पैसा नाही, कोसळणारे भाव, येऊ घातलेल्या खरिपाच्या पेरणीसाठी बँका कर्ज देतील, याची शाश्वती नाही आणि बाजाराबद्दलची अनिश्चितता या सर्वांमुळे देशातल्या कृषी संकटाच्या हॉटस्पॉटपैकी एक असणाऱ्या विदर्भातल्या आधीच अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांची चिंता अधिक वाढली आहे.

हमीभावाने कापूस विकून दोन पैसे जास्त कमावता येतील, या आशेवर सीसीआयला कापूस विकावा, असा शेतकऱ्यांचा प्रयत्न आहे. मात्र, सीसीए केवळ उच्च प्रतिचा कापूस खरेदी करतं. हलक्या प्रतिचा कापूस नाकारला जातो.

मात्र, इथे एक अडचण अशीही आहे की खाजगी व्यापाऱ्याला कापूस विकला तर लगेच पैसे मिळतात. पण कमी दराने. तेच सीसीआयला कापूस विक्री केली तर भाव जास्त मिळतो. मात्र, पैसे मिळायला वेळ लागतो.

शेकडो शेतकरी ज्यांनी 15 मार्चच्या आधी सीसीआयला कापूस किंवा नाफेडला तूर, हरभरा विकला त्यांचे पैसे अजून आलेले नाहीत.

खरिपाची पेरणी कशी करायची?

वर्धा जिल्ह्यातल्या डोर्ली गावातले 15 एकर शेती असणारे धर्मपाल जारुंडे सांगतात, "मी लॉकडाऊन सुरू होण्याच्या काही दिवस आधीच, मार्चच्या मध्यात नाफेडला तूर विकली आणि थोडा कापूस सीसीआयला विकला आणि या दोघांचेही पैसे अजून आलेले नाहीत."...


...ो, अशी भाषा मुंबई काँग्रेसचे अध्यक्ष रजनी पटेल यांच्याकडून वापरली जायची. 'मार्मिक'वरील बंदी उठवावी, अशी मागणी करण्यासाठी शिवसेनेचे तेव्हाचे नेते डॉ. हेमचंद्र गुप्ते, मनोहर जोशी आणि सुधीर जोशी हे संजय गांधी यांना भेटायला दिल्लीला गेले.

संजय गांधी, इंदिरा गांधी

प्रकाश अकोलकर यांनी या भेटीचं वर्णनही आपल्या पुस्तकात केलं आहे. या भेटीनंतर रजनी पटेल यांची भाषा बदलल्याचं त्यांनी लिहिलं आहे.

1977 साली मुंबईच्या महापौरपदाची निवडणूक झाली तेव्हा बाळासाहेब ठाकरे यांनी अचानक काँग्रेसचे नेते मुरली देवरा ... उर्वरित लेख लिहा:

ी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ो, रात्रीचे दहा वाजले तरी इथली आर्द्रता कायम असते. गेल्या काही दिवसांत वातावरण थोडंस सहनीय बनलं आहे. पण शरीरातील ऊर्जा अखेरपर्यंत वाचवून ठेवण्याचं आव्हान तुमच्यासमोर आहे.

विजय लोकापल्ली यांच्या मते, भारतीय खेळाडूंना देशांतर्गत सामन्यांदरम्यान अशा स्थितीचा सामना करावा लागतो. ते मानसिकरित्या यासाठी तयार असतात. कोणत्याही स्थितीत चांगली कामगिरी करण्याच्या उद्देशाने ते मैदानात उतरतात.

समाधानाची बाब काय?

यंदाचे आयपीएल सामने आठऐवजी साडेसातवाजता सुरू होणार आहेत. त्यावेळी दुबई, अबु धाबी आणि शारजाह प... उर्वरित लेख लिहा:

न ऑफ द मॅच आणि मॅन ऑफ द सीरिज पुरस्काराने गौरवण्यात आलं होतं.

सचिनच्या खेळीदरम्यान सँडस्टॉर्म अर्थात वाळूचं वादळ आलं होतं. मात्र सचिन त्यानेही विचलित झाला नाही. वाळूच्या वादळामुळे सर्व खेळाडूंनी मैदानावर लोळण घेतली होती.

संयुक्त अरब अमिरातच्या हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर महिन्यातही वाळूचं वादळ येऊ शकतं.

वरिष्ठ क्रीडा पत्रकार विजय लोकपल्ली यांच्या मते, कोरनाच्या काळात खेळाडूंना कुठेही खेळी करता आली नाहीय. आता आयपीएलमुळे संधी मिळतेय. त्यामुळे इतर कुठलाही अडथळा खेळाडूंना चांगली खेळी करण्यापासून रोखू शकणार नाही.

"कोरोनामुळे बरीच खबरदारी घेण्यात आलीय. खेळाडूंना सामन्यानंतर कुठे बागडताही येणार नाही, पार्ट्याही नसतील. प्रेक्षकांचा आवाज नसेल. फक्त क्रिकेट एके क्रिकेट असेल," असं विजय लोकपल्ली सांगतात.

लॉकडाऊनमुळे आपापल्या घरी अडकून पडलेल्या लोकांना आयपीएलमध्ये मोठ्या कालावधीनंतर क्रिकेटचा अनुभव घेता येणार आहे. यंदा आयपीएलला सर्वाधिक व्ह्यूअरशिप मिळण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आलाय.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ो. त्यांचा शब्द आपण पडू देणार नाहीत असं म्हणत शिवसेनेचे आमदार अर्जुन खोतकर यांनी आज आपला पवित्रा बदलला. अर्जुन खोतकर आणि भाजप प्रदेशाध्यक्ष रावसाहेब दानवे यांच्यात अखेर मनोमीलन झाल्याचं भाजप आणि शिवसेनेच्या नेत्यांनी सांगितलं.

अर्जुन खोतकर हे सच्चे शिवसैनिक आहेत. त्यामुळे दुसऱ्या कोणत्या पक्षात जाण्याचा अथवा उद्धव ठाकरे यांच्या शब्दाबाहेर जाण्याचा प्रयत्न ते करणार नाहीत. असं पुण्यनगरीचे जिल्हा प्रतिनिधी बद्रीनाथ टेकाळे यांनी सांगितलं.

शिवसेना आणि भाजपची केंद्रात आणि राज्यात युती आहे. रावसाहे... उर्वरित लेख लिहा:

मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ो. याचा अर्थ 50 वर्षांत दीडपट वाढ.

हे आकडे इमर्जिंग वॉटर इनसिक्योरिटी इन इंडिया : लेसन फ्रॉम अग्रीकल्चरली अडव्हान्स स्टेट पुस्तकातले आहेत.

CRRID चंदिगढमध्ये अर्थशास्त्र विषयाचे प्राध्यापक आर. एस. घुमन यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे.

यावरून आपल्याला पंजाबच्या शेतीचा अंदाज येऊ शकतो. हरयाणामध्येही तीच स्थिती आहे.

हरयाणामध्ये काही ठिकाणी पाण्याची समस्या आहे. तांदळाची शेती करण्यास पाणी जास्त लागतं. त्यामुळे इथं हे पीक तुलनेनं कमी घेतलं जातं. हरयाणामध्ये ऊसाची शेतीही मोठ्या प्रमाणात होते.

गहू आणि... उर्वरित लेख लिहा:

कात पंजाबमध्ये फक्त 66 टक्के क्षेत्रात गहू आणि तांदळाचं पीक घेतलं जात होतं. आता 90 टक्के क्षेत्रात फक्त गहू आणि तांदूळ पिकवला जातो.

हरितक्रांतीमुळे अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, असं घुमन यांना वाटतं. केंद्र आणि राज्य सरकारने केलेल्या कायद्यांमुळे हीच पिकं घेणं जास्त फायदेशीर आहेत, असं शेतकऱ्यांना वाटू लागलं. उत्पादन वाढवण्यासाठी संशोधन करण्यात आलं. MSP देण्यात आला. गहू आणि धानच्या शेतीला सिंचन, वीज आणि इतर सुविधा मिळाल्या."

पण यामुळे शेतकऱ्यांचं नुकसान होत आहे, या चक्रव्यूहातून बाहेर कसं पडावं?

पंजाब सरकारचा अहवाल

पंजाब सरकारला या गोष्टींबाबत माहिती नाही, असं शक्य नाही.

1986 आणि 2002 मध्ये सरकारने पिकांमध्ये विविधता आणण्यासाठी प्रा. जोहल यांच्या अध्यक्षतेखाली दोन समित्या बनवल्या होत्या. पण या समितींच्या अहवालांची अंमलबजावणी होऊ शकली नाही.

या समितींनी 20 टक्के शेतीमध्ये विविधता आणण्याची शिफारस केली होती. त्यासाठी 1600 कोटी शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई स्वरूपात देण्यात यावेत, असं समितीने म्हटलं होतं.

याबाबत अधिक माहिती घेण्यासाठी बीबीसीने प्रा. जोहल यांच्याशी संपर्क साधला.

ते म्हणतात, "2002 मध्ये भारत इतर देशांना 1500 कोटी किंमतीच्या तेलबिया आणि डाळ निर्यात करत होता. हाच निधी शेतकऱ्यांना देऊन त्यांना ही पिकं घेण्यासाठी प्रोत्साहन द्यावं असं मी म्हटलं होतं. पण राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारला याबाबत अहवाल देऊनसुद्धा त्याची अंमलबजावणी अजूनपर्यंत झाली नाही."

प्रा. जोहल हे पिकाचा दर ठरवणाऱ्या CACP  समितीचे अध्यक्षही राहिले आहेत.

त्यांच्या मते, "सरकार व्होट बँकचं राजकारण करत आहे, वीज, पाणी मोफत देऊन मत मागितलं जातं. यामुळेच शेतकरी गहू आणि तांदळाच्या चक्रव्यूहात अडकून पडला आहे. मोफत विजेमुळे पंजाब सरकारचं दरवर्षी 5 हजार कोटी नुकसान होतं. वीज फ्री असल्यामुळे पाण्याच्या उपशावर बंधन नाही. त्यामुळे भूजल पातळीही खालावत आहे."

यातून मार्ग काढण्यासाठी फ्री वीज बिल योजना बंद झाली पाहिजे, हाच निधी शेतकऱ्यांना इतर सवलती देण्यासाठी वापरायला हवा, असं घुमन यांनी सुचवलं.

शेतकऱ्यांसोबत अन्याय?

60 आणि 70 च्या दशकात भारत इतर देशांकडून धान्य आयात करत होता. त्या काळात भारताला आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी पंजाब-हरयाणाच्या शेतकऱ्यांना गहू-तांदळाची शेती करण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यात आलं. आता या क्षेत्रात भारताने प्रगती केल्यानंतर...


...ो. सतत खालीवर उठणं-बसणं, स्टंपिंग, थ्रो घेणं हे सगळं रेग्युलर कीपरप्रमाणे करतो. कीपिंगची ड्युटी नसेल तर कुठेही उभा करा त्याला, 'झोकून देऊन काम करणं' हा वाक्प्रचार तो सतत प्रत्यक्षात आणतो.

बॉल त्याला बीट करू शकत नाही, थ्रो त्याचा चुकत नाही, रनआउट तो सोडत नाही. काही विचारूच नका, लाइव्ह वायर वगैरे म्हणतात अगदी तेच...

एबी बॉलिंगही करतो, आणि तीही अगदी नीट. म्हणजे आपल्या पार्टटाइमर्स सारखी नाही - विकेट काढतो. रनपण देत नाही. त्याच्या सुदैवाने त्याच्यावर बॉलिंग करण्याची वेळ फारशी येतच नाही, पण जेव्हा... उर्वरित लेख लिहा:

onductची गरजच उरणार नाही.

वाचाळपणासाठी करण्यासाठी त्याला शिक्षा करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. अफाट सातत्य आणि अशक्य फिटनेस यामुळे पदार्पण केल्यापासून त्याला ड्रॉप करण्याचा विचारच आलेला नाही अद्याप. ज्यांच्याकडून तो क्रिकेट शिकलाय, क्रिकेटमधलं कौशल्यं घोटीव करण्यासाठी मदत करणाऱ्या करणाऱ्या प्रत्येकाबद्दल तो वारंवार कृतज्ञता व्यक्त करतो. एबीच्या आयुष्यातल्या क्रिकेट या पैलूचे हे उपपैलू.

दक्षिण आफ्रिकेच्या कनिष्ठ हॉकी संघासाठी त्याची निवड झाली होती. कनिष्ठ राष्ट्रीय फुटबॉल संघासाठी त्याच्या नावाचा विचार झाला होता. कनिष्ठ राष्ट्रीय रग्बी संघाचा तो कॅप्टन होता. दक्षिण आफ्रिकेतले जलतरणातले सहा शालेय विक्रम त्याच्या नावावर आहेत. दक्षिण आफ्रिकेच्या कनिष्ठ डेव्हिस टेनिस टीमचा तो भाग होता. 19 वर्षांखालील गटात बॅडमिंटन चॅम्पियन होता. व्यावसायिक गोल्फपटूंइतकी त्याची गोल्फमध्ये कामगिरी होती- हे असं सोशल मीडियाच्या माध्यमातून पसरल्यानंतर एबीडीने आत्मचरित्रात निखळपणे सांगितलं की, मला अनेक खेळ सफाईदारपणे खेळता येतात मात्र व्यावसायिक पातळीवर मी क्रिकेट सोडून कुठलाही खेळ खेळलेलो नाही. झटपट प्रसिद्धी आयती मिळत असतानाही एबीडीने सच्चेपणाचीच कास कायम राखत वेगळेपण सिद्ध केलं.

एबी बॉलिंगही करतो

आता एवढं करतो म्हटल्यावर अनेकांच्या डोक्यात एक विचार डोकावतो - हा माणूस कुटुंबकबिल्याकडे लक्ष देतो की नाही? पण एबी तिथेही पुढेच. आईबाबा, भाऊ हे त्याचे घट्ट मित्र आहेत. त्याचे बाबा डॉक्टर आहेत. आणि हे चौघेही कुठला ना कुठला खेळ व्यावसायिक पातळीवर खेळलेले आहेत. सो खेळाचे बाळकडू घरातूनच. म्हणूनच आयुष्यातल्या चढउतारांविषयी तो त्यांच्याशी सविस्तरपणे चर्चा करतो.

या 'चर्चिल' मंडळीत जुनी मैत्रीण डॅनिएला स्वार्तशी लग्न करत त्याने भर घातली. टूरच्या निमित्ताने बाहेर असला की स्काईपच्या माध्यमातून तो या सगळ्यांशी संवाद साधतो नियमितपणे.

या क्षणाला तुम्हाला कदाचित स्वतःविषयी थोडा न्यूनगंड वाटायला सुरुवात झाली असेल. पण एबीची कलाकारी अजून बाकी आहे.

या सगळ्यातून तो कधी आणि कसा वेळ काढतो ठाऊक नाही, पण एबी सुरेल गातो, उत्तम गिटार वाजवतो. अॅम्पी ड्यू प्रीझच्या साथीने त्याने एक अल्बमही काढलाय. मागे ICCच्या एका फंक्शनला त्याचं गाणं ऐकायला मिळालं होतं.

त्याच्या किटमध्ये पुस्तकांचा साठा असतो. आणि तो केवळ दाखवायला नाही. एखाद्या सामन्यादरम्यान तो खेळत नसताना...


...ोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांदरम्यान कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेसच्या नेत्यांचे फोन टॅप केल्याचा आरोप केला.

देवेंद्र फडणवीसांनी अनिल देशमुख यांचा आरोप फेटाळून लावला होता.

"आधीच्या सरकारने स्पायवेअर पिगॅससचा वापर करून अधिकारी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांवर पाळत ठेवली. हे स्पायवेअर घेण्यासाठी अधिकारी इस्रायलला गेले होते का? याची चौकशी करणार," असं गृहमंत्री अनिल देशमुख पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले होते.

फेब्रुवारी 2020 मध्ये राज्य सरकारने दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची समिती नेत्यांच्या फोन टॅपिंग प्रक... उर्वरित लेख लिहा:

ाष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते नवाब मलिक यांनी म्हटलंय.

परवानगी शिवाय फोन टॅप करणं हा गुन्हा आहे, असं मलिक यांनी म्हटलंय. सरकार स्थापन होताना रश्मी शुक्ला महाविकास आघाडीच्या लोकांचे फोन टॅप करण्याचं काम करत होत्या, अस दावाही मलिक यांनी केला आहे.

रश्मी शुक्ला भाजपच्या एजंट असल्यासारखं काम करतात. रश्मी शुक्ला बेकायदेशीरपणे फोन टॅप करत होत्या. सत्यपरिस्थिती बाहेर आल्यानंतर सरकारने त्यांना पाठिशी घालण्याचे काम केले नाही, असं मलिक यांनी सांगितलं आहे.

बहुमत असेपर्यंत आम्हाला कोणीही सत्तेपासून दूर करू शकत नाही, फडणवीस दिल्लीत जाऊन कट-कारस्थान करत असल्याचं स्पष्ट झालं आहे, असंही मलिक म्हणालेत.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...ोकांच्या मोबाईल टाकल्यावर काही कालावधीतच अगदी दारात नागरिकांना या वस्तू देण्यात आल्या.

ॲपच्या माध्यमातून घरपोच सेवा

प्रशासनाकडून एका मोबाईल ॲपचीही निर्मिती करण्यात आल्. या ॲपवरही नागरिकांना आपल्या आवश्यक असणाऱ्या जीवनावश्यक वस्तूंची यादी टाकता येते. त्यावर यादी टाकल्यावर काही वेळातच नागरिकांना अगदी दारातच वस्तू आणि भाजीचा पुरवठा करता येतो. पण या वस्तू घरपोच देताना नागरिकांकडून कोणताही जास्तीचा दर घेण्यात आला नाही, असं प्रांताधिकारी दादासाहेब कांबळे सांगतात.

स्थानिक रहिवासी रितेश साबळे सांगत... उर्वरित लेख लिहा:

ी 'कोरोना सोल्जर' आशा तीन प्रकारच्या, तीन वेगवेगळ्या रंगाच्या पासची व्यवस्था करण्यात आली. तसंच विनापरवाना फिरणाऱ्यांवर कडक कारवाई करण्यात आली. प्रत्येक चौकात कडक पोलीस बंदोबस्त ठेवण्यात आला आहे. त्यामुळे शहरात अनावश्यक फिरणाऱ्यांवर कडक निर्बंध आले आहेत. हीच स्थिती लॉकडाऊन संपेपर्यंत राहील, असं शिरगावकर यांनी स्पष्ट केलं.

सर्वेक्षणातून सापडला सातवा रुग्ण

बारामतीमध्ये सहा रुग्ण आढळून आल्यानंतर आरोग्य विभागाने विविध भागात स्वतःहून सर्वेक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. बारामती नगरपरिषद आणि आरोग्य विभागामार्फत प्रतिबंधित क्षेत्रात एकूण 246 टीम तसंच ग्रामीण भागासाठी 28 टीम तयार करण्यात आल्या. त्यांच्यामार्फत दररोज सर्वेक्षण करून विविध भागातील नागरिकांची माहिती गोळा करण्यात आली.

रक्तदाब, मधुमेह, ताप यांसारखी लक्षणं असलेल्या लोकांची यादी तयार करण्यात आली. आरोग्य अधिकारी या लोकांना दर तीन ते पाच दिवसांनी भेट देतात. या सर्वेक्षणातूनच बारामतीत सातवा रुग्ण आढळून आल्याचं कडूसकर यांनी सांगितलं.

शहरातील 92 जणांना होम क्वॉरंन्टाईन करण्यात आलं आहे. या होम कोरोन्टाईन लोकांचीही नियमित तपासणी करण्यात येत आहे, असंही त्यांनी सांगितलं.

बारामतीत कामाच्यानिमित्तानं आलेल्या परप्रांतीय कामगारांनाही निवारा देण्यात आला. त्यांच्या रोजच्या जेवणाची व्यवस्था प्रशासनाकडून करून देण्यात आली आहे. यासाठी तीन निवारा केंद्रांची उभारणी करण्यात आली आहे. या ठिकाणी त्यांना सर्व सुविधा पुरविण्यात आल्या आहेत.

437 जणांवर कारवाई, 275 वाहनं जप्त

एवढं सगळं करूनही विनाकारण रस्त्यावर फिरणारे काहीजण बारामतीमध्येही आहेतच.

अशा प्रकारे विनाकारण रस्त्यावर येऊन नियम मोडणाऱ्या 437 लोकांवर कारवाई केल्याचं उपअधीक्षक नारायण शिरगावकर सांगतात.

ते सांगतात, "आतापर्यंत 437 लोकांवर कारवाई करून 275 वाहनं जप्त करण्यात आली आहेत. त्यापैकी 15 जणांना न्यायालयाने शिक्षाही सुनावली आहे. कोरोना व्हायरसचा प्रसार रोखायचा असेल, तर लोकांनी पोलिसांना सहकार्य करावे. अन्यथा अशीच कारवाई यापुढेही करण्यात येईल."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोगासाठी सरकारी तिजोरीवर किती बोजा पडेल, यावर राज्याचे अर्थमंत्री सुधीर मुनगंटीवार सांगतात की, "सरकारी कर्मचाऱ्यांची एकूण पगारवाढ चौदा ते साडे चौदा हजार कोटींची हाईल आणि मागील थकबाकी मिळून 7 हजार कोटी होईल, असं मिळून जवळपास वर्षाला 24 हजार कोटी रुपये लागतील. 20 लाख 50 हजार कर्मचाऱ्यांना याचा लाभ होईल."

सरकारवर साडेतीन लाख कोटी रुपयांचं कर्ज आहे, असं असताना वेतन आयोगासाठीचा पैसा कुठून आणणार, यावर ते सांगतात, "सरकारी कर्मचाऱ्यांना सातवा वेतन आयोग द्या, अशी मागणी विधानसभेत विरोधी पक्षाच्या नेत्यांन... उर्वरित लेख लिहा:

"यामुळे सरकारी कर्मचाऱ्यांची सर्व नाराजी दूर  होणार नसली तरी राज्य सरकारनं जानेवारी 2016पासूनची थकबाकी देण्याचा निर्णय घेतला आहे आणि आम्ही या निर्णयाचं स्वागत करतो," ते पुढे सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोग्यमंत्री राजेश टोपे म्हणाले, "प्लाझ्मा थेरपीचा प्रयोग महाराष्ट्रात सुरू आहे. त्यामध्ये यशही मिळत आहे. साधारणपणे 10 पैकी 9 केसमध्ये प्लाझ्मा दिल्यानंतर रुग्ण लवकर बरे झाले असा त्यातील अनुभव आहे."

राज्यातील प्लॅटिना ट्रायलबाबत बोलताना वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन संचलनालयाचे संचालक डॉ. तात्याराव लहाने म्हणाले, "ICMR कडून एक ट्रायल करण्यात आली होती. त्याचप्रमाणे महाराष्ट्रातही प्लाझ्मा थेरपीबाबत प्लॅटिना ट्रायल सुरू आहे. राज्यातील ट्रायल डिसेंबरपर्यंत चालू राहील. यामध्ये 5000 रुग्णांना प्लाझ्मा ... उर्वरित लेख लिहा:

मध्यम स्वरूपाचा झाल्यास फुफ्फुसं, किडनी, हृदय यांवर परिणाम झालेला असतो. त्यावेळी प्लाझ्मा थेरपीचा फायदा होण्याची शक्यता कमी आहे. प्लाझ्मा थेरपीसोबत रुग्णांवर सामान्य उपचार पद्धतीनेही उपचार औषधोपचार सुरू असतात. त्यामुळे प्लाझ्मा थेरपीचा फायदा होतोच असं ठोस सांगता येणार नाही," असं डॉ. भारमल पुढे म्हणाले.

दिल्लीत प्लाझ्मा थेरपी सुरू ठेवणार

इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्चच्या संशोधनानंतरही दिल्लीत प्लाझ्मा थेरपी सुरू ठेवणार असल्याचं दिल्लीचे आरोग्यमंत्री सत्येंद्र जैन यांनी स्पष्ट केलं आहे.

दिल्लीत पत्रकारांशी बोलताना ते म्हणाले, "दिल्लीत प्लाझ्मा थेरपी सुरू ठेवण्यात येणार आहे. प्लाझ्मा थेरपीचा फायदा कोरोना संसर्गाच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यात असणाऱ्यांना होतोय. पण, तिसऱ्या टप्प्यात किंवा व्हेन्टिलेटरवर असलेल्या रुग्णांना याचा फायदा होत नाही."

सत्येंद्र जैन यांच्यावर कोरोनाबाधित असताना प्लाझ्मा थेरपीने उपचार करण्यात आले होते. "मला प्लाझ्मा थेरपीचा फायदा झाला," असं जैन पत्रकारांशी बोलताना पुढे म्हणाले.

प्लाझ्मा थेरपी काय असते?

मानवी शरीर व्हायरसविरोधात रोग प्रतिकारक शक्ती निर्माण करतं. म्हणजेच अँटिबॉडी तयार करतं. अँटिबॉडी म्हणजे कोव्हिड-19 विरोधात शरीरात लढाईसाठी तयार झालेले सैनिक. कोव्हिड-19 मुक्त झालेल्या व्यक्तीच्या शरीरात कोरोना व्हायरसविरोधात अॅंटिबॉडीज् (रोग प्रतिकार शक्ती) तयार झालेल्या असतात.

या अॅंटिबॉडीज रक्तातील प्लाझ्मामध्ये असतात. त्या काढून कोव्हिड-19 चा संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या शरीरात सोडल्या जातात.

जेणेकरून त्या रुग्णाचं शरीर कोरोना व्हायरसचा चांगल्या पद्धतीने मुकाबला करू शकेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोचवण्यात फेसबुकनं महत्त्वाची भूमिका निभावली होती.

"फेसबुक भविष्यात लोकांना काय करण्यास परवानगी देणार आणि काय नाही, जगभरातही असं घडू शकतं.  यासारख्या गोष्टींमुळे खूप बंधनं आल्यासारखी वाटतात," असं एका पादचाऱ्यानं सांगितलं.

ह्यूमन राईट्स वॉच ऑस्ट्रेलियाच्या संचालकांनी म्हटलं की, "फेसबुक देशातल्या माहितीच्या प्रवाहावर नियंत्रण ठेवत आहे. घटनांना लागलेलं हे धोकादायक वळण आहे."

"रात्री उशिरापर्यंत संपूर्ण देशात महत्त्वाची माहिती पुरवणं बंद करणं हा मूर्खपणा आहे," असं इलेन पियरसन म्हणाल्या.

सरकार काय... उर्वरित लेख लिहा:

म्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोट वाचायला सुरूवात केली तेव्हा के.के.वेणुगोपाल यांनी त्यावर आक्षेप घेतला.

रफालची याचिका फेटाळून लावणं चुकीचं आहे, कारण या प्रकरणातील 'सत्य' सरकार दाबण्याचा प्रयत्न करत आहे, असा युक्तीवाद सुप्रीम कोर्टात भूषण यांनी केला.

रफाल प्रकरणावर सुप्रीम कोर्टात सरन्यायाधीश रंजन गोगोई, न्यायमूर्ती एस.के.कौल आणि के.एम.जोसेफ यांच्या खंडपीठासमोर सुनावणी सुरू आहे.

यादरम्यान के.के.वेणुगोपाल यांनी म्हटलं की संरक्षण मंत्रालयातून काही अधिकाऱ्यांनी रफाल व्यवहाराशी संबंधित कागदपत्रं चोरली आहेत, ज्याची चौकशी अजून स... उर्वरित लेख लिहा:

ांचा होता. याबदल्यात डसॉ कंपनी भारताला 36 लढाऊ विमान मिळणार आहेत.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोटही प्यायलेला नाही, याचा जहाँगीरला खेद वाटत असे."

जहाँगीरने अबुल फजलची हत्या घडवली

अकबर आणि जहाँगीर यांच्या नात्यात कधीच सहजता नव्हती. जहाँगीरने अकबरचा निकटवर्तीय व चरित्रकार अबुल फजल याची ओर्छाचा राजा वीरसिंह देव याच्या हातून हत्या करवली, तेव्हा त्यांच्या नात्यात आणखी कडवटपणा आला. अबुल फजल दख्खनहून आग्र्याला येत असताना त्याची हत्या झाली. या हत्येचं जिवंत वर्णन असद बेग याने 'वाकए- असद बेग' या वृत्तान्तकथनामध्ये केलं आहे.

बेग लिहितो, "वीर सिंहाच्या प्रत्येक शिपायाने चिलखतं घातली होती. त्यांच्... उर्वरित लेख लिहा:

ा. तो खूपच 'मूडी' बादशाह होता, असं म्हटलं जातं. कधी तो एकदम उदार अंतःकरणाने वागत असे, तर कधी एकदम क्रूरतेने वागायचा.

जहाँगीरच्या क्रौर्याचं तपशीलवार वर्णन एलिसन बँक्स फिंडली यांनी 'नूरजहाँ: एम्प्रेस ऑफ मुघल इंडिया' या पुस्तकात केलं आहे.

त्या लिहितात, "नदीच्या काठावरील चाफ्याची काही झाडं कापली, एवढ्याच कारणावरून एका नोकराचा अंगठा कापून टाकण्याची शिक्षा जहाँगीरने दिली होती. नूरजहाँची एक दासी एका किन्नराचं चुंबन घेताना पकडली गेली, तर तिला जहाँगीरने एका खड्ड्यात अर्धं पुरण्याची शिक्षा दिली. वडिलांची हत्या केल्याबद्दल एका माणसाला शिक्षा म्हणून हत्तीच्या मागच्या पायाला बांधून कित्येक मैल ओढून नेण्याचे आदेश त्याने दिले होते."

"जहाँगीरचा मुलगा खुसरो याने बंड केल्यावर त्याला देहदंडाची शिक्षा न देता त्याचे डोळे फोडण्याचे आदेश जहाँगीरने दिले होते."

"अशा प्रकारची शिक्षा दिल्यानंतर जहाँगीरने क्वचितच त्यात बदल केले असतील. आपला मुलगा खुसरोला आंधळा केल्यानंतर जहाँगीरने त्याच्या डोळ्यांवर औषधोपचारही करवले, पण त्याची दृष्टी कधीच परत आली नाही."

नूरजहाँ आणि कबूतर

सिंहासनावर आल्यानंतर सहा वर्षांनी 42 वर्षाच्या जहाँगीरने नूरजहाँशी लग्न केलं होतं. त्या वेळी नूरजहाँचा पहिला नवरा शेर अफगन मरण पावला होता आणि तिचं वय 34 वर्षं होतं.

जहाँगीर व नूरजहाँ यांच्या आरंभिक प्रेमाचं रोचक वर्णन करताना रूबी लाल यांनी 'एम्प्रेस: द एस्टॉनिशिंग रेन ऑफ नूरजहाँ' या पुस्तकात लिहिलं आहे की, "बादशाह जहाँगीर उद्यानात आला तेव्हा त्याच्या दोन्ही हातात कबुतरांचं जोडपं होतं. तेव्हा त्याला एक सुंदर फूल दिसलं. त्याला फूल तोडायचं होतं, पण दोन्ही हातात कबुतरं होती. तेव्हाच एक सुंदर स्त्री तिथून जात होती."

रूबी लाल पुढे लिहितात, "जहाँगीरने त्या स्त्रियाच्या दोन्ही हातात कबुतरं दिली आणि फूल तोडायला वळला. तो परत आला तेव्हा त्या स्त्रीच्या हातात केवळ एकच कबूतर होतं. त्याने दुसऱ्या कबुतराविषयी विचारलं तेव्हा ती म्हणाली, 'महामहीम, ते तर उडून गेलं.' बादशाहने विचारलं, 'कसं काय?' यावर त्या स्त्रीने हात पुढे करून दुसरं कबूतरही उडवून दिलं नि ती म्हणाली, 'हे असं.'"

जहाँगीर आणि नूरजहाँ यांचा बैलगाडीतून प्रवास

जहाँगीर व नूरजहाँ यांची आणखी एक रोचक कथा जहाँगीरच्या दरबारातील दूत टॉमस रो यांनी त्यांच्या पत्रांमध्ये नमूद केली आहे.

पार्वती शर्मा सांगतात, "एकदा रात्री सर...


...ोटो काढलाय, त्यांना तो द्यावा लागतो. त्यांनी इंदिरा गांधींसोबतचा फोटो आपल्या अल्बममध्ये लावून टाकला. मी माझ्या लेखात तो फोटो वापरला होता," असं परमार यांनी पुढे सांगितलं.

अंडरवर्ल्ड डॉन हाजी मस्तानचा दत्तक पुत्र सुंदर शेखर यांनीही संजय राऊतांच्या वक्तव्याला दुजोरा देत इंदिरा गांधी करीम लालांना भेटायच्या असं म्हटलं आहे.

त्यांना भेटायला अन्य नेतेही यायचे. हाजी मस्तान हे व्यापारीही होते. बाळासाहेब ठाकरे हेसुद्धा हाजी मस्तानचे चांगले मित्र होते, असं सुंदर शेखर यांनी म्हटलं.

कोण होता करीम लाला? ... उर्वरित लेख लिहा:

ग्रेसच्या नेत्यांनी तीव्र आक्षेप घेतला होता. माजी केंद्रीय मंत्री मिलिंद देवरा आणि काँग्रेसचे नेते संजय निरुपम यांनी संजय राऊतांना आपलं वक्तव्यं मागे घ्यावं असं म्हटलं होतं.

मिलिंद देवरा यांनी आपल्या ट्वीटमध्ये म्हटलं होतं, "इंदिरा गांधी या खऱ्या देशभक्त होत्या. त्यांनी देशाच्या सुरक्षेसोबत कधीच तडजोड केली नव्हती. मुंबई काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष या नात्याने मी संजय राऊत यांनी आपलं विधान मागे घेण्याची मागणी करतो." "आपल्या दिवंगत माजी पंतप्रधानांबद्दल बोलताना राजकीय नेत्यांनी संयम बाळगावा," असंही देवरा यांनी म्हटलं होतं.

तर संजय निरुपम यांनी ट्वीट करून म्हटलं, की मिस्टर शायर यांनी इतरांच्या हलक्या-फुलक्या शायरी ऐकवून महाराष्ट्राचं मनोरंजन करावं. माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधींच्या विरोधात अपप्रचार केला तर त्यांना पश्चाताप करावा लागेल. त्यांनी इंदिरा गांधींबद्दल केलेलं वक्तव्यं मागे घ्यावं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोठा धक्का बसला आहे, असं त्या पत्रकाराने सांगितलं आहे.

रात्री 8.15 वाजता : सेओलमध्ये खळबळ

दक्षिण कोरियाच्या अधिकाऱ्यांनीही सावधगिरीची भूमिका घेत, "आम्ही सध्या ट्रंप यांना नेमकं काय म्हणायचं आहे, हे समजण्याचा प्रयत्न करतोय," असं म्हटलं आहे.

सेओलच्या एका अधिकाऱ्याने वॉशिंगटन पोस्टच्या अॅना फिफील्ड यांना ही प्रतिक्रिया दिली आहे.

रात्री 8 वाजता : ट्रंप यांची सिंगापूर चर्चेतून माघार

उत्तर कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जाँग उन यांना लिहिलेल्या पत्रात ट्रंप म्हणाले, "आण्विक अस्त्रांच्या क्षमतेविषयी तुम्... उर्वरित लेख लिहा:

ठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोठ्या प्रमाणावर शुल्क आकारले.

यावर्षी तर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष चीनवर अधिकच आक्रमक झाले. ट्रम्प यांनी चीनवर कोरोना विषाणूची साथ दडवण्याचे आणि जैविक अस्त्र बनवण्याचे आरोप केले.

शिवाय, विगर मुस्लिमांच्या मानवाधिकार उल्लंघनाचा मुद्दाही त्यांनी वारंवार उपस्थित केला.

अमेरिकेने हाँगकाँगमधल्या निदर्शनांवर चीनने केलेल्या कारवाईचाही विरोध केला. इतर राष्ट्रांशी हातमिळवणी करत चीनला घेराव घालण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न आहे.

अशा सर्व परिस्थितीत ट्रंप यांनी पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष व्हावं, असं चीनला अजिबात... उर्वरित लेख लिहा:

ोकेदुखी ठरणार?

चीनसोबत मजबूत आर्थिक संबंध प्रस्थापित करावेत, अशी जो बायडेन यांची भूमिका आहे. यावरून ट्रंप यांनी बायडेन यांच्यावर टीकाही केली होती.

मात्र, लोकशाही मूल्यांच्या बाबतीत जो बायडेन अधिक धोकादायक ठरू शकतील, अशी भीती कदाचित चीनला वाटत असावी.

ट्रंप यांच्या उलट जो बायडेन लोकशाहीवादी मित्रांसोबत मिळून चीनवर दबाव आणू शकतील.

मानवाधिकारांच्या मुद्द्यावर जो बायडेन चीनविरोधात कठोर भूमिका घेऊ शकतात. मात्र, शुल्कवाढीच्या बाबतीत त्यांची भूमिका मवाळ असेल, अशी शक्यता आहे.

याशिवाय 'क्लायमेट चेंज' हा मुद्दाही महत्त्वाचा आहे. या मुद्द्यावर बायडेन यांना चीनच्या सहकार्याची अपेक्षा असेल आणि याचा फायदा चीनला होऊ शकतो.

चीन आणि अमेरिकेच्या महत्त्वाकांक्षा

अमेरिकेमध्ये याचवर्षी चिनी विद्यार्थ्यांच्या प्रेवशावर बंदी घालण्यात आली. चिनी विद्यार्थ्यांचे त्यांच्या सैन्याबरोबर संबंध असल्याचा अमेरिकेला संशय आहे.

मात्र, काही अमेरिकी विचारवंतांच्या मते हा अमेरिकेचा फोबिया आहे. अमेरिका विनाकारण परदेशी विद्यार्थ्यांना घाबरत असल्याचं त्यांचं मत आहे.

अमेरिकेच्या या नवीन नियमाचा फटका तिथल्या अॅरिझोना प्रांतात शिकणाऱ्या क्रिश्चन जी नावाच्या चिनी विद्यार्थाला बसला. कॉम्प्युटर सायन्सचं शिक्षण घेणाऱ्या जी यांचा व्हिसा नवीन नियमानंतर रद्द झाला होता.

क्रिश्चन जी अंडरग्रॅज्युएट विद्यार्थी आहेत आणि बंदीचे नियम त्यांना लागू होत नाही. नवीन नियम अंमलात आल्यानंतर चुकून त्यांचाही व्हिसा रद्द करण्यात आला होताा. यावरून गदारोळ झाल्यानंतर त्यांचा व्हिसा पुन्हा बहाल करण्यात आला.

या सर्व प्रकरणानंतर क्रिश्चन जी यांनी ट्रम्प यांच्याविषयी नाराजी व्यक्त केली असली तरी अमेरिकेविषयीचं त्यांचं मत पूर्वी होतं तसंच आहे. त्यात बदल झालेला नाही.

ते म्हणतात, "मला अमेरिकेतलं वातावरण आवडतं. चीनच्या तुलनेत इथे प्रदूषण कमी आहे आणि शिक्षण विचारांवर आधारित आहे. चीनमध्ये मात्र हे योग्य की अयोग्य यावर आधारित आहे."

पाश्चिमात्य लोकशाही धोक्यात असल्याचं चीनमध्ये मानलं जात असलं तरी आजही तिथल्या अनेकांचा अमेरिकी मूल्यांमध्ये विश्वास असल्याचेच हे संकेत आहेत.

चीनने कोरोना विषाणू संसर्गाच्या फैलावावर आळा घातला, याचं श्रेय इथल्या एकपक्षीय राजकीय व्यवस्थेला जातं असं चीनी सरकारचं म्हणणं आहे.  मात्र, अनेक लोकशाही देशांनीही कोरोना संकटावर नियंत्रण मिळवलं आहे....


...ोठ्या हिंदी आणि इंग्रजी वर्तमानपत्रांमध्ये छापून आलेली आहेत.

सरकारने मीडियातल्या बातम्यांकडे लक्ष देणं सोडून देशासमोर असलेलं संकट स्वीकारावं असा सल्ला त्यांनी यामध्ये दिलाय.

मनमोहन सिंग अर्थमंत्री असताना 90च्या दशकामध्ये त्यांनी देशाला वाईट आर्थिक स्थितीतून बाहेर काढलं होतं. सध्याची परिस्थिती सुधारण्यासाठी जीएसटीमध्ये सुधारणा (यातून सरकारला लहान कालावधीसाठी तोटा झाला तरी) आणि ग्रामीण भागातल्या विक्रीमध्ये सुधारणांसारखे उपाय त्यांनी सुचवले आहेत.

सोनिया गांधी अजूनही पक्षासाठी सर्वांत महत्त्व... उर्वरित लेख लिहा:

मत सोनिया गांधींनी एक वाद सुरू होण्यापासून थांबवला. पण अशोक तंवर यांनी उघडपणे नाराजी व्यक्त केलीय. आपण काँग्रेससाठी काम करू पण शैलजा आणि हुड्डांच्या नेतृत्त्वाखाली काम करणार नसल्याचं त्यांनी जाहीर केलंय.

महाराष्ट्रामध्ये काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील मोठे नेते पक्ष सोडून भाजप आणि शिवसेनेमध्ये दाखल होत आहेत.

पण सोनिया गांधींनी महाराष्ट्रातली परिस्थिती सुधारण्याचा कोणताही प्रयत्न केलेला नाही. दुसरीकडे राष्ट्रवादीचे प्रमुख शरद पवारही असहाय्य वाटत आहेत.

झारखंडमध्येही गटबाजी सुरू आहे. प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष अजॉय कुमार यांनीही काही आठवड्यांपूर्वीच गटबाजीला कंटाळून पक्षाचा राजीनामा दिला.

सुबोधकांत सहाय आणि प्रदीप कुमार बलमुचु यांच्या समर्थकांकडून तथाकथितरित्या झालेल्या हल्ल्यानंतर त्यांनी हा निर्णय घेतला होता.

लोकसभा निवडणुकीतल्या पराभवानंतर काँग्रेसच्या नेतृत्त्वाखालील आघाडीमध्ये एकजूट राहिलेली नाही.

असं वाटतंय की काँग्रेसला पुन्हा उभं करण्यासाठी सोनिया गांधींना आणखीन अनेक बैठका घ्याव्या लागतील, कार्यकर्त्यांचा उत्साह आणि मनोधैर्य वाढवण्यासाठी अनेक प्रयत्न करावे लागतील. कदाचित ही बैठक घेत त्यांनी या सगळ्याला सुरुवात केलीय.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोणता नेता राहिला नाही. दिल्लीनंसुद्धा राज्यातल्या नेत्यांचे पंख कापत नेले. म्हणजे राज्यात कुणाला मोठं होऊ द्यायचं नाही आणि सगळ्या दोऱ्या आपल्या हातात ठेवायच्या हा जो काही काँग्रेस राजकारणाचा देशस्तरावरचा भाग आहे, त्याचे राज्यात परिणाम दिसायला लागले आहेत."

"उमेदवार ठरवताना चर्चा व्हायला पाहिजे, गावागावातल्या नेत्यांना विश्वासात घ्यायला पाहिजे, त्यांचं मत जाणून घ्यायला पाहिजे, तसं काही काँग्रेसच्या बाबतीत झालं नाही.  दुसरं स्वत:चं अशोक चव्हाण यांच्यावर भ्रष्टाचाराचे आरोप असल्यामुळे त्यातून बाहेर... उर्वरित लेख लिहा:

ठीक आहे, असं काँग्रेस नेते राजीव सातव यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

"काँग्रेस हे समाजाचं प्रतिबिंब आहे. समाजात दोन्ही प्रकारची लोकं असतात. तशी ती काँग्रेसमध्येही आहेत. त्यामुळे ही नवी बाब नाहीये. याआधीही निवडणुकीच्या तोंडावर सर्व पक्षातून नेत्यांचं इनकमिंग आणि आऊटगोईंग झालेलं आहे," असं त्यांनी म्हटलं आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोणार की नाही यावर शिक्कामोर्तब केलं जातं.

 सेल्टिक :

निर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष या नात्यानं बायडन यांना हेरखातं आणि सुरक्षाविभागाकडून. संरक्षण दिलं जातं. त्यांचं कोडनेम असेल सेल्टिक. ही नावं स्वतः उमेदवारच निवडत असतात. कमला हॅरिस यांनी 'पायोनियर' हे नाव निवडल्याचं वृत्त आहे.

ट्रंप कोर्टात आव्हान देतील?

डोनाल्ड ट्रंप यांनी या निकालाला आव्हान देण्याचे संकेत आधीच दिले होते. बायडन अलीकडील ज्या राज्यांत जिंकले आहेत त्या सगळ्या राज्यांत निकालांना आव्हान देणार असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं होतं. त्या... उर्वरित लेख लिहा:

ांना आपल्या प्रशासनाला बायडन यांच्या टीमला सत्तांतरणासाठी तयारी करण्याची परवानगी द्यावी लागेल. ते ट्रंप यांनी आधीच केलं असल्याचं काही अधिकारी सांगतात.

डोनाल्ड ट्रंप यांनी काहीशा अपारंपरिकपणे राष्ट्राध्यक्षपद मिळवलं होतं आणि आपल्या कार्यकाळातही प्रशासनातल्या अनेक परंपरा आणि प्रघात मोडताना दिसले. त्यांनी ठरवलं, तर ते पद सोडतानाही तसंच काही करू शकतात.

कमला हॅरिस सत्तांतरणादरम्यान काय करतील?

कमला हॅरिस, अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी विराजमान होणाऱ्या पहिल्या महिला बनणार आहेत. त्या या काळात आपल्या हाताखालील कर्मचार्‍यांची निवड करतील तसंच आधीच्या प्रशासनाकडून त्यांच्या कामाचं स्वरूप समजून घेतील.

उपराष्ट्राध्यक्षाचं कार्यालय व्हाईट हाऊसच्या वेस्ट विंगमध्ये असतं, पण ते तिथे राहात नाही. परंपरेनुसार उपराष्ट्राध्यक्ष यूएस नेव्हल ऑब्झर्वेटरीच्या परिसरातील निवासस्थानी राहतात, जे व्हाईट हाऊसपासून दहा मिनिटांवर आहे.

कमला यांचे पती डग एमहॉफ वकील असून ते मनोरंजन उद्योगत काम करतात. डग यांन पहिल्या पत्नीपासून दोन मुलं झाली आहेत. कोल आणि एला. ते दोघंही कमला यांना प्रेमानं 'मॉमला' अशी हाक मारतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोण्यासाठी बेंचस्ट्रेंथ अर्थात राखीव खेळाडूंची फळी मोठी असणं आवश्यक आहे.

हे जाणून बीसीसीआयने U19 वर्ल्डकपसाठी नियोजन केलं होतं. वेंकटेश प्रसादच्या नेतृत्वाखालील ऑल इंडिया ज्युनियर नॅशनल कमिटीनं देशभरातल्या गुणवंतांना हेरण्याचं काम केलं.

डब्ल्यू.एस.रामन आणि पारस म्हांब्रे या द्रविडच्या सहकाऱ्यांनी मुलांना योग्य दिशा दाखवण्यात मोलाचा वाटा उचलला आहे. फिल्डिंग कोच अभय शर्मा, फिजिओ, ट्रेनर यांनीही आपल्या जबाबदारीला न्याय दिला.

विश्वचषकापूर्वी बीसीसीआयने भारतात 19 वर्षांखालील चॅलेंजर स्पर्धेचं आयो... उर्वरित लेख लिहा:

ल्याही मोठ्या संघाची ओळख असते. भारतीय संघाने संपूर्ण स्पर्धेत अपराजित राहत आपलं वर्चस्व सिद्ध केलं.

मोठी धावसंख्या उभारून तिचा यशस्वी बचाव करणं असो किंवा मोठ्या धावसंख्येचा यशस्वी पाठलाग करणं असो- वेगवेगळ्या परिस्थितीत, भिन्न समीकरणं अंगीकारत भारतीय संघाने विजयी सातत्य कायम राखलं. मुख्य म्हणजे भारतीय संघ कुणा एका खेळाडूवर अवलंबून होता.

शुभमनची भरारी

पंजाबमधल्या छोट्याशा गावातला शुभमन गिलने अख्ख्या स्पर्धेत सूत्रधाराची भूमिका निभावली. प्रत्येक सामन्यात धावांची टांकसाळ उघडत त्याने संघाच्या विजयात मोलाचं योगदान दिलं.

'मॅन ऑफ द सीरिज'चा मिळालेला पुरस्कार त्याच्या अविरत कष्टांचं द्योतक आहे. क्रिकेटसाठी गाव सोडून मोहाली, चंदीगढ इथं येऊन स्थायिक झालेल्या शुभमनची प्रत्येक टप्प्यावरची मेहनत सार्थकी लागली आहे. शुभमनचा फॉर्म भारतीय संघासाठी शुभ ठरला कारण अडचणीच्या वेळी त्यानं तारलं.

पृथ्वीचं नेतृत्व

स्वत:च्या कामगिरीबरोबरंच कर्णधारावर अंतिम संघ निवडणं, क्षेत्ररक्षण सजवणं-योग्य वेळी आवश्यक बदल करणं, गोलंदाजीत करायचे बदल, मीडिया कमिटमेंट्स अशा जबाबदाऱ्या असतात.

१९वर्षांखालील भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार पृथ्वी शॉ

देशाच्या विविध भागातून आलेल्या खेळाडूंची एकत्र मोट बांधण्याची अवघड जबाबदारी पृथ्वीच्या खांद्यांवर होती. त्याने या बहुविध जबाबदाऱ्यांना न्याय देतानाच फलंदाज म्हणूनही चांगली कामगिरी केली. संघावर त्याची पकड आहे असं स्पष्ट जाणवत होतं.

एकीचं बळ

संघातले बहुतांश खेळाडू छोट्या गावांचं, शहरांचं प्रतिनिधित्व करणारे आहेत. भारतीय युवा संघाचा टप्पा गाठण्यापर्यंतचा त्यांचा विलक्षण प्रेरणादायी आहे.

काहींच्या कुटुंबीयांनी स्वत:चं करिअर बाजूला ठेवलं आहे. काहींच्या पालकांनी केवळ मुलाच्या प्रगतीसाठी परक्या शहरात स्थायिक होण्याचा निर्णय घेतला आहे.

अनेकांच्या पालकांनी पोटाला चिमटा काढून आपल्या मुलाची क्रिकेटची आवड जोपासली आहे. भारतासारख्या खंडप्राय देशाच्या विविध भागातून आलेली ही मुलं एकमेकांच्या खेळाचा आनंद घेताना दिसत होती.

१९वर्षांखालील क्रिकेटचा विजेता भारतीय संघ

सहकाऱ्यांच्या इथपर्यंतच्या प्रवासाची त्यांना जाणीव आहे हे उमगत होतं. काही दिवसांतच ते एकमेकांविरुद्ध खेळणार आहेत. कदाचित संघातल्या एका जागेसाठी ते दावेदारही असू शकतात. पण आता सहकाऱ्याचं कौतुक करण्यात कोणतीही खळखळ दिसत नव्हती.

भारतीय...


...ोतं.

पण यामागे एक धोरणी विचारही होता. केनिया जगातल्या फुलं निर्यात करणात अग्रेसर असणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. युके केनियातून सर्वाधिक फुलं आयात करतं. अशात फुलांची भेट पाठवणं म्हणजे सदिच्छा भेट तर आहेच, पण त्याबरोबरीने आपले व्यापारी संबंध जपण्याची युक्ती आहे, असंही अनेकांना वाटतं.

एस्थर अकेलो बीबीसी न्यूज आफ्रिकेच्या प्रतिनिधी आहेत. त्या म्हणतात, "मुळात समोरच्या माणसाला आपल्यातलं काही देणं ही आफ्रिकन देशांची संस्कृती आहे. केनियाचा माणूस वेळ पडली तर कमरेचं वस्त्र काढून समोरच्याला देईल. संकटांत आ... उर्वरित लेख लिहा:

याच भावनेतून मसाई लोकांनी अमेरिकेला 12 गाई दान देण्याचं ठरवलं.

मसाई लोकांमध्ये गाईंना प्रचंड महत्त्व आहे आणि म्हणूनच गाई दान करणं याला खूप महत्त्व आहे.

प्रदर्शनात ठेवलेले मसाई दागिने

या गावातल्या लोकांनी मिळून 14 गाई जमा केल्या आणि त्या अमेरिकेला मदत म्हणून द्यायचं ठरवलं. ती मदत स्वीकारली अमेरिकेच्या दुतावासाचे उप-मुख्याधिकारी विल्यम ब्रान्सिक यांनी.

या गोदानाचा रीतसर कार्यक्रम 2002 साली म्हणजेच अमेरिकेवर झालेल्या हल्ल्यानंतर एक वर्षांनी पार पडला. या दिवशी गावातले मसाई लोक गोळा झाले, पारंपरिक लाल रंगाचे कपडे त्यांनी घातले होते.

"अमेरिकेच्या लोकांनो, तुम्हाला मदत म्हणून आम्ही या गाई देतोय," असं लिहिलेले फलक मसाई लोकांनी हाती घेतले होते.

या कार्यक्रमानंतर किमेली यांनी रॉयटर्सला सांगितलं होतं की, "आमचे लोक शूर आहेत, लढवय्ये आहेत पण तितकेच कनवाळूही आहेत."

ब्रेस्ट कॅन्सरशी झुंज दिलेल्या स्त्रिया आणि ज्यांच्या पार्टनर्स ब्रेस्ट कॅन्सरमुळे मृत पावल्या आहेत असे पुरुष हे स्तन विणतात.

या गाई म्हणजे रिपब्लिक ऑफ केनियाने अमेरिकेला 9/11 नंतर दिलेली एकमेव आणि अधिकृत मदत होती.

या गाई मात्र अमेरिकेला नेल्या नाहीत. जवळच्याच स्थानिक बाजारात विकल्या. त्यातून आलेल्या पैशातून रंगीत मणी विकत घेतले. मसाई महिलांनी त्यांचे दागिने तयार केले. हे दागिने न्यूयॉर्कमध्ये प्रदर्शनात ठेवण्यात आले.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि  Twitter वर नक्की फॉलो करा.

बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.

'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


...ोतं. जेव्हा मतदारांत राग असतो तेव्हा त्याची परिणती वाढलेल्या मतदानात होते. पण असं काही चित्रं बंगालमध्ये दिसतंय का?

हे गृहितक रजत रॉय यांना मान्य नाही. "नेहमीच मतदान जास्त झालं तर ते सत्ताधा-यांविरोधात जातं, असं म्हणणं बरोबर नाही. बंगालमध्ये तर कित्येकदा याच्या विरुद्धही झालं आहे. पण यावेळेस मला एक फरक हा दिसतोय की मतदार शांत आहेत. ते फार काही बोलत नाही आहेत. ही अशी शांतता ही सगळ्यात धोकादायक गोष्ट असते. अशा वेळेस मतदान मात्र सत्ताधा-यांच्या विरोधात जाऊ शकतं. यावेळेच्या संख्येनं अधिक असणा-या प... उर्वरित लेख लिहा:

सरा गट महत्वाचा म्हणजे महिला मतदार. जर या वेळेस आतापर्यंत सर्व मतदारसंघात झालेल्या मतदानाची टक्केवारी पाहिली तर महिला मतदानाचं प्रमाण दोन ते तीन टक्क्यांनी वाढलं आहे. ममतांना हे माहिती आहे. त्यामुळे तुम्ही जर त्यांची जर भाषणं ऐकलीत तर त्यात विशेष अपिल महिला मतदारांना केलं जातंय. गेल्या दोन वर्षांत त्यांच्या सरकारनं महिलांसाठी जास्त योजना सुरु केल्या आहेत," विश्वजीत पुढे म्हणतात.

पश्चिम बंगालच्या मोठ्या टक्केवारीच्या पोटात दडलंय काय याकडे यंदा केवळ बंगालचंच नाही तर देशाचंही लक्ष लागलंय. कारण दिल्लीचा रस्ता यंदा कोलकात्यातून जातो आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोतं. त्यावेळी ते 1.2 अंश सेल्सियस होतं. म्हणजेच आर्क्टिकची उष्णता दुप्पट वेगाने वाढत आहे.

जगात बर्फ अत्यंत वेगाने वितळत असल्याचं, 'आर्क्टिक रिपोर्ट कार्ड' नावाच्या एका वृत्तपत्राच्या संपादिका एमिली ऑसबॉर्नदेखील सांगतात.

यामुळे जगाचं रंग-रुप खूपच बदलण्याची शक्यता आहे. आपण तर अजून याचा नीट अभ्यासही केलेला नाही.

30 हजार वर्ष जुना विषाणू

नॉर्वेच्या स्वालबार्डमध्ये 1898 नंतर पहिल्यांदा 2016 साली तापमान शून्य अंश सेल्सिअसच्या वर गेलं होतं.

उत्तर अमेरिकेतल्या अलास्कासारख्या 'पर्माफ्रॉस्ट'चा बर... उर्वरित लेख लिहा:

िव्ह कण वातावरणात मिसळून नवीन धोका निर्माण करू शकतात.

पर्माफ्रॉस्टखाली अनेक गुपित हजारो वर्षांपासून दडलेली आहेत आणि सुरक्षितही आहेत. ही गुपितही उघड होऊन नष्ट होण्याची भीती आहे. उदाहरणार्थ ग्रीनलँडमध्ये 4 हजार वर्ष जुनं एस्किमोंचं घर नुकतच वाहून गेलं.

समुद्राच्या लाटा अशा फिरतात की शेवटी सगळं पाणी आर्क्टिकला जातं. परिणामी जगभरातला सगळा कचरा आर्क्टिकवर जमा होतो.

आर्क्टिकवर मोठ्या प्रमाणावर प्लॅस्टिक जमा झालंय. प्लॅस्टिकचे छोटे तुकडे मासे खातात. असे मासे माणसाने खाल्ल्यावर माणसाच्या शरिरात ते प्लॅस्टिक जातं.

अशाच पद्धतीने पारादेखील आपल्या पोटात जातोय. आर्क्टिकवर मोठ्या प्रमाणावर पारा जमा आहे. अमेरिकेच्या जिओलॉजिकल सर्व्हेनुसार ध्रुवीय बर्फात 16 लाख 56 हजार टन पारा आहे. हे प्रमाणही पृथ्वीवर असलेल्या पाऱ्यापेक्षा दुप्पट आहे.

बर्फाळ प्रदेशात राहणारे प्राणी हा पारा नकळत गिळतात. माणसाने अशा प्राण्यांचं मांस खाल्लं तर तो आपल्याही पोटात जातो. पारा अत्यंत विषारी पदार्थ आहे.

असं असलं तरी आर्क्टिकवरचा बर्फ वितळल्याने फायदा होईल, असाही काहींचा दृष्टीकोन आहे. तिथे नवीन झाडं येतील. त्यामुळे हिरवळीचा नवीन प्रदेश तयार होईल. समुद्रमार्गे व्यापार करण्याचे नवे मार्ग तयार होतील.

मात्र, सू नताली यांच्या मते या फायद्यांपेक्षा बर्फ वितळल्याने होणारे तोटे अधिक गंभीर आहेत.

मानवाने आत्ताच सजग होण्याची गरज आहे. प्रदूषण करणाऱ्या वायूंचं उत्सर्जन कमी करून पृथ्वीचं तापमान वाढण्यापासून रोखलं पाहिजे. यातच आपलं हित आहे.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोता.

तर, 'नाणारमध्ये देशातील सर्वात मोठी रिफायनरी सरकार निर्माण करत होती. या प्रकल्पामुळे रोजगाराची संधी उपलब्ध झाली असती. पण, स्थानिकांचा विरोध असं सांगत शिवसेनेने याला विरोध केला. लोक जमीन देण्यासाठी तयार आहेत. त्यामुळे शिवसेनेने नाणारबाबतही हीच भूमिका घेतली पाहिजे,' असं माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस पुढे म्हणाले.

जैतापूरचा वाद

डिसेंबर 2010 मध्ये जैतापूर येथे अणुउर्जा प्रकल्प करण्यासाठी भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंह यांनी फ्रांन्सचे तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष निकोलस साक्रोझी ... उर्वरित लेख लिहा:

्यामुळे उलट-सुलट वक्तव्य करून, शिवसेना नेत्यांकडून नाणारच्या मुद्यावर वातावरण निर्मिती करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे,' असं सतीश कामत पुढे म्हणाले.

राजापूरमध्ये शिवसेनेचा आमदार, तर तळकोकणात शिवसेनेचा खासदार आहे. त्यामुळे हा मुद्दा शिवसेनेसाठी राजकीय अस्तित्वाचा असल्याचं, ते पुढे सांगतात.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोताच, प्रत्यक्ष रीडिंग घेण्यास सुरुवात झाली. तेव्हा मार्च ते जून या दोन रीडिंगमधला फरक ओळखून, त्यातून मार्च आणि एप्रिलचं देण्यात आलेलं सरासरी बिल वजा करून जे रीडिंग आलं, ते आकारण्यात आल्याचं वीज कंपन्यांचं म्हणणं आहे.

महाराष्ट्र वीज नियामक आयोगाच्या नियमांनुसार हे करण्यात आल्याचं AEML तसंच महावितरणने स्वतंत्र निवदेनांद्वारे प्रसिद्ध केलं आहे.

याला आणखी एक कारण म्हणजे, लॉकडाऊनमुळे लोक घराबाहेर पडत नाहीयेत. उन्हाळा आणि त्याबरोबर आलेल्या उकाड्यामुळे लोकांना आपापल्या घरांमध्येच एसी किंवा पंख्याशि... उर्वरित लेख लिहा:

यासाठी महावितरणने https://billcal.mahadiscom.in/consumerbill/ ही लिंक दिलेली आहे. तुम्ही महावितरणच्या कार्यालयातही जाऊन वीजबिलांची आकारणी समजून घेऊ शकता, असं ऊर्जामंत्र्यांनी सांगितलंय.

"तसंच ग्राहकांना मीटर रिडींग चुकल्याने किंवा अन्य कारणाने चुकीचं वीजबिल गेलं असल्यास ते दुरुस्त करण्यात येईल. काही ठिकाणी चुका घडल्याही असतील, पण ते प्रमाण अल्प आहे आणि त्यात सुधारणा करण्यास आम्ही कटिबद्ध आहोत," असंही ते म्हणाले.

याप्रकरणी मंगळवारी एक पत्रकार परिषद घेत नितीन राऊतांनी शंकांचं निरसन करण्याचा प्रयत्न केला. तसंच काही सवलती जाहीर केल्या.

"सर्व उपाययोजनांचा वापर करूनसुद्धा जर लोकांचं समाधान झालं नाही तर ग्राहक मला स्वतःहून संपर्क करू शकतात," असं नितीन राऊतांनी आज सांगितलं.

त्यांनी यावेळी स्वतःचा ईमेल आयडी आणि फोन नंबर दिले -

energyminister@mahadiscom.in+91-9833717777 | +91 9833567777

तसंच, जर तुम्ही बेस्टचे ग्राहक असाल तर तुमच्यासाठीही काही विशेष सवलती जाहीर करण्यात आल्या आहेत. त्यानुसार, ज्यांना लॉकडाऊनदरम्यान अंदाजे बिल देण्यात आलं होतं, त्यांना प्रत्यक्ष रीडिंग घेतल्यानंतर एकूण देयक रकमेत असलेली तफावत परत मिळेल.

ज्यांना बिल कमी आले आहे, त्यांनाही प्रत्यक्ष रीडिंगच्या आधारे नवीन बिलं दिली जातील, असंही बेस्टने एक पत्रक जारी करून म्हटलं.

बेस्टचं पत्रक

कोरोना व्हायरसचा संसर्ग असलेले रेड झोन वगळता सर्व भागांमध्ये नव्याने रीडिंग घेऊन ही प्रकरणं मार्गी लावली जातील, असं बेस्टने स्पष्ट केलं आहे.

याशिवाय, तुम्ही जर टाटा पावर, रिलायन्स किंवा AEMLचे ग्राहक असाल तर त्यांच्यात्यांच्या हेल्पलाईनवर बिल समजून घेऊ शकता किंवा तक्रार नोंदवू शकता. त्यांच्या ऍप्समध्येही काही समस्या असेल तर त्यांना सोशल मीडियावर टॅग करून तुम्ही बोलू शकता वा त्यांच्या ऑफिसेसना भेट देऊ शकता.

काही लोकांची मागणी आहे की मध्य प्रदेश सरकारप्रमाणे पहिल्या 100 युनिट्ससाठी फक्त 100 रुपये बिलासारखी एखादी योजना आणली जावी. तर काहींच्या मते दिल्ली सरकारप्रमाणे पहिले काही युनिट्स मोफत देण्याचीही योजना सरकारने आणावी.

हेही नक्की वाचा -

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोती.

शिवसेनेच्या इतर नेत्यांवर आरोप करणं आणि थेट शिवसेनेचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्यावर आरोप करणं, या दोन्हींमध्ये खूप फरक आहे. थेट उद्धव यांच्यावर केलेल्या या आरोपांमुळे सामान्य शिवसैनिकांच्या मनात सोमय्या यांच्याबद्दल प्रचंड संताप आहे, असं उमाकांत देशपांडे यांनी स्पष्ट केलं.

उत्तर-पूर्व मुंबई मतदारसंघाचा इतिहास

सोमय्या यांच्या उमेदवारीचं काय होणार, हे जाणून घेण्याआधी ते ज्या मतदारसंघाचे खासदार आहेत, त्या उत्तर-पूर्व मतदारसंघाचा इतिहास जाणून घेणंही महत्त्वाचं आहे.

या मतदारसंघात सध्या म... उर्वरित लेख लिहा:

हमीच फिरता राहिला आहे. मतदारसंघाचा इतिहास बघितला, तर १९७७ आणि १९८०मध्ये सुब्रह्मण्यम स्वामी यांचा अपवाद वगळता सलग दोन टर्म एकही व्यक्ती निवडून आलेली नाही. गुरूदास कामत यांनाही ही किमया जमली नाही. २००९मध्ये मनसे फॅक्टरमुळे सोमय्या पडले. यंदाही त्यांच्यासाठी सेना फॅक्टर निर्णायक ठरणार आहे', उमाकांत देशपांडे यांनी स्पष्ट केलं.

सध्या परिस्थिती काय?

सध्या या मतदारसंघातील उमेदवाराच्या नावावरून शिवसेना आणि भाजप यांच्यात सातत्याने चर्चा सुरू आहेत. राजेंद्र गावित यांच्या शिवसेना प्रवेशावेळी उद्धव ठाकरे यांना सोमय्या यांच्या उमेदवारीबद्दल प्रश्न विचारला, तेव्हा ते उठून गेले.

या मतदारसंघातून तुम्हाला उमेदवारी मिळणार का, तुमचं नाव कधी जाहीर होणार, याबाबत खासदार डॉ. किरीट सोमय्या यांना विचारलं असता, 'याचा निर्णय पक्ष घेणार आहे. मी याबाबत काहीच बोलणार नाही. पक्षाचे प्रवक्तेच याबाबत बोलतील' असं त्यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं.

पक्षप्रवक्ते राम कदम आणि केशव उपाध्ये यांच्याशीही आम्ही संपर्क साधला.

'भाजपचा उमेदवार कोण असेल, हे भाजप ठरवेल आणि सेनेचं सेना बघेल. सोमय्यांच्या नावाला कोणाचाही विरोध नाही. लवकरच या मतदारसंघातील उमेदवाराचं नाव जाहीर होईल,' असं भाजपचे प्रवक्ते आमदार राम कदम यांनी सांगितलं.

तर भाजपचे दुसरे प्रवक्ते केशव उपाध्ये यांच्या म्हणण्यानुसार आत्ता तरी या जागेवरून काहीच मतभेद नाहीत.

लोकमतचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक संदीप प्रधान यांच्या मते सोमय्या यांनी केलेली टीका पक्षाच्या इशाऱ्यावरूनच होती. त्यामुळे मुख्यमंत्री किरीट यांना सांभाळून घेतील, असं त्यांना वाटतं.

'उद्धव आता अमित शाह यांना अहमदाबादमध्ये भेटणार आहेत. या भेटीदरम्यान सोमय्या यांच्या उमेदवारीविषयी चर्चा होऊ शकते. सोमय्या यांच्याकडून लेखी माफीनामा घेतला जाऊ शकतो. कदाचित तो 'सामना'च्या पहिल्या पानावरही छापला जाईल. त्यानंतर सोमय्या यांच्या उमेदवारीला कदाचित शिवसेनेचा होकार मिळू शकतो,' संदीप प्रधान सांगतात.

'सोमय्या यांच्याऐवजी शिवसेना भाजपमधील मनोज कोटक यांचं नाव पुढे करत आहे. या नावाबाबत भाजपचा विचार काय आहे, हे अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही,' असं उमाकांत देशपांडे सांगतात.

प्रवीण छेडा यांना उमेदवारी?

काही दिवसांपूर्वी मुंबई महापालिकेतील काँग्रेसचे नगरसेवक प्रवीण छेडा यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत भाजपमध्ये प्रवेश केला. छेडा हे...


...ोती. आता आमच्याकडे नोकऱ्याच नाहीत," इतर गावकऱ्यांनी होकारार्थी मान डोलावली. चंदन आता जेमतेम तिशीत आहे. तो, त्याची बायको सुदेष्णा आणि दोन मुलं एका अर्ध्या पक्क्या घरात राहतात.

"प्रधानमंत्री योजनेतून घराचे अर्धेच पैसे आले. अर्धे पैसे तृणमूलच्या लोकांनी मध्येच खाल्ले असावेत," चंदन हताशपणे सांगतो. तो या छोट्याशा गावात इलेक्ट्रिशियन म्हणून काम करतो. त्यातून मिळणाऱ्या तुटपुंज्या कमाईत घर चालवतो.

इथे जवळपास प्रत्येक घराला लागून 'पुकुर' म्हणजे छोटं तळं असतं. त्यातले मासे पोटाची भूक भागवतात. पुकुरमधलं... उर्वरित लेख लिहा:

मुळे तिथे ममतांना तुलनेने कमी संघर्ष करावा लागेल.

मुंबईत राहून आलेल्या मुख्तारची बायको सांगते की तिला ममता बॅनर्जींमुळे हेल्थ कार्ड मिळालं. त्यामुळे मोफत इलाज होतो. तिच्या लेकीला सायकल मिळाल्याचंही ती आनंदाने सांगते. ममतांनी रस्ते बांधले, पक्की घरं बांधली, असं मुख्तार सांगतो.

"भाजपने हिंदू विरुद्ध मुस्लीम वातावरण तयार केलंय. असं इथे आधी नव्हतं. मला आशा आहे की इथले हिंदू त्याला बळी पडणार नाहीत," मुख्तार म्हणतो. आम्ही बोलत असताना त्याच्या घरासमोर अमित शहांचा भगव्या रंगाने न्हालेला रोडशो सुरू होता. "भाजप निवडून आलं तर आमचं थोडं स्वातंत्र्य कमी होईल," - तो भीती व्यक्त करतो.

मुख्तार खान

भाजपचे उमेदवार शुभेंदू अधिकारी आदल्याच दिवशी म्हणाले होते की "बेगम निवडून आली तर नंदीग्रामचा मिनी-पाकिस्तान होईल," हिंदू मतांचं ध्रुवीकरण करण्याचे उघड आणि छुपे दोन्ही प्रयत्न भाजप इथे करत आहे.

त्याला काही प्रमाणात यशही मिळतंय. इथल्या छोट्या गावांतही काही लोक पत्रकारांना पाहून मोठ्या आवाजात 'जय श्री राम' अशा घोषणा देतात. 'जय श्री राम' ही अयोध्या मंदिर आंदोलनात वापरलेली राजकीय घोषणा आधी बंगालमध्ये लोकप्रिय नव्हती, असं इथले पत्रकार सांगतात.

फेक न्यूजचा प्रभावही इथे जाणवतो. शंकर साहू नावाचा शेतकरी आम्हाला म्हणाला की ममता बॅनर्जी मुस्लीम आहेत. हे कुणी सांगितलं, असं विचारल्यावर तो म्हणाला, "मी फेसबुकवर वाचलं होतं. त्या गुपचूप कलमा वाचतात. म्हणूनच त्या जाहीरपणे मंत्रोच्चार करत नाहीत. केला तर चुकतात."

70 टक्के असलेल्या हिंदू मतदारांना आपल्याकडे वळवण्याचा पुरेपूर प्रयत्न ममता आणि शुभेंदू करत आहेत. प्रत्येक गावात, प्रत्येक वाडीवर, प्रत्येक रस्त्यावर दोन झेंडे दिसतात. एक तृणमूलचा आणि एक भाजपचा. दोन पक्षांमध्ये निकराची लढाई सुरू असली तरी हे दोन झेंडे नारळाच्या झाडांवर खुशाल एकत्र बसलेले सर्वत्र दिसतात.

भेटुरिया नावाच्या गावात दलित वस्तीत तृणमूलचा बोलबाला होता. पण काही अंतरावरच असलेल्या 'जनरल कॅटेगिरी'च्या लोकांची पसंती मात्र कमळाला होती.

अमित शाह रोड शो

महाराष्ट्र किंवा उत्तरप्रदेशप्रमाणे इथे जातींच्या समीकरणाबद्दल उघडपणे कुणी फारसं बोलत नाही. नंदीग्रामच्या या निवडणुकीत तिन्ही उमेदवार एकाच जातीचे आहेत. ममता बॅनर्जी, शुभेंदू अधिकारी आणि माकपच्या मीनाक्षी मुखर्जी हे तिघं ब्राम्हण आहेत, पण तो इथला राजकीय मुद्दा नाही.

अर्थात,...


...ोती. निजामाने स्वतःचे कायदे, स्वतःचं चलन, स्वतःचं प्रसार माध्यम, स्वतःचं लष्कर प्रारंभापासूनच उभारले होते.

हे इथं समजून घ्यायला हवे की त्यावेळी देशभरात काँग्रेस मार्फत चळवळ चालू होती, पण संस्थानात स्टेट काँग्रेसला बंदी होती. निझामाचे आतंरराष्ट्रीय संबंध चांगले होते शिवाय तो अति गर्भश्रीमंत असल्यानं स्वातंत्र्य चळवळीतील काही नेत्यामध्ये त्याला हाताळण्यात संभ्रम होता.

महात्मा गांधींचा सशस्त्र क्रांतिला पाठिंबा

स्वामीजी आणि त्यांच्या काही सहकाऱ्यांवर संस्थानात बंदी होती, तसंच त्यांनी काढलेल्या ... उर्वरित लेख लिहा:

तर आम्ही संस्थान सोडून अन्य राज्यात म्हणजेच स्वतंत्र भारतात स्थायिक होतो किंवा लढून बलिदान देतो' असं स्वामीजी गांधीना जेव्हा म्हणाले तेव्हा गांधीजींनी क्षणाचा विचार न करता त्यांना सांगितलं 'अनिष्टाचा योग्य पद्धतीनं मुकाबला करा तुम्हाला पूर्ण स्वातंत्र्य आहे निर्णयाचं'!

गांधीजींनी परवानगी देताच मुक्तिसंग्रामातील कार्यकर्ते जोमाने कामाला लागले त्यांनी शस्त्रं मिळवली, सरकारी कार्यालयं, रेल्वे स्थानकं, जकात नाके, पोलीस ठाणी हेरून ठेवली.

याच काळात नांदेड जिल्ह्यातल्या अर्जापूरच्या बाजारात स्वातंत्र्य सैनिक गोविंदराव पानसरे यांची रझाकारांनी हत्या केली. तर हैदराबादेत मुक्तिसंग्रामाला मदत करणाऱ्या शोएबुल्ला खान या पत्रकाराला रझाकारांनी भर चौकात ठार केलं.

त्याचं शिर वेगळे करून ते रझाकारांनी मिरवले. कासिम रिझवी तेव्हा म्हणाला होता 'संस्थानात राहायचे असेल तर निझामाचे नियम पाळावे लागतील स्वातंत्र्यसैनिकांना मदत केली तर असे हाल होतील.'

निजामाची धूर्त खेळी

29 नोव्हेंबर 1947 ला लॉर्ड माउंटबॅटन यांनी 'जैसे थे' करार निझाम आणि भारत सरकारसाठी पेश केला. हैदराबाद संस्थान भारताच्या अधिपत्याखाली पण स्वायत्त देश असेल (Autonomus Dominion nation under India ) अशी तरतूद त्यात होती.

नव्या भारत सरकारने तो संमत करून टाकला होता, पण संस्थानातील नेते मंडळीना हा करार मंजूर नव्हता. निजामानं स्वामीजींना अटक केली. युनो सारख्या संस्थेकडे निझामाने अपील केले की 'मला भारत देशापासून धोका आहे हा देश माझ्यावर आक्रमण करू शकतो.' संस्थान युनोचे सदस्य नसताना सुद्धा काही राष्ट्रांनी निजामाचे अपील विचारात घ्यावं म्हणून राजकारण केलंच.

पण निजामाचा बनाव टिकला नाही. निजामाला आता अंदाज आला होता की संस्थानात लोकांचा उठाव होऊ शकतो वा संस्थानात लष्कर पाठवलं जाऊ शकतं. त्यानं इत्तेहादसह आपल्या लष्कराच्या बैठका घेतल्या पोर्तुगीज, ऑस्ट्रेलिया आणि पाकिस्तानकडून त्याने जवळपास 25 कोटी रुपयांची शस्त्रं घेतली.

या बळावर निझामाचे सामान्य जनतेवर आणि नव्या भारत सरकारवर गुरकावणे चालूच होते. 'जैसे थे करारातील' काही अटीचं उल्लंघन निजाम आणि कासिम रिझवी कडून झालं. त्याचे निमित्त साधून गृहमंत्री सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी लष्करी कारवाईचे आदेश दिले.

पोलीस अॅक्शन

कारवाईचा मुहूर्त ठरला 13 सप्टेंबर 1948 म्हणजे देशाच्या स्वातंत्र्यानंतर 13 महिन्यांनी! साधारण 10 दिवसात कारवाई...


...ोते.

गर्दीत उपस्थित असणाऱ्या समी मुल्ला यांनी सांगितलं, "मी मरेपर्यंत दीदींची साथ सोडणार नाही."

तिथे जवळ असलेल्या वहीदा गर्वाने सांगते, "इथे फक्त दीदींची लाट आहे." अनिक बोस सांगतात, "दीदी बंगालची वाघिण आहे."

या मतदारसंघातून तृणमूलचे उमेदवार अभिषेक बॅनर्जी मैदानात उपस्थित होते. ते ममता बॅनर्जीचे भाचे आहेत आणि लोकांचं ऐकलं तर ते त्यांचे वारसदार आहे. अभिषेक गेल्यावेळी सुद्धा इथून निवडणूक जिंकले होते.

ममता बॅनर्जी यांनी 2011च्या विधानसभा निवडणुकीत 34 वर्षं राज्य करणाऱ्या डाव्या पक्षाच्या सत्त... उर्वरित लेख लिहा:

पक्षाच्या लोकांना गर्वाची बाधा झाली आहे. ते छोट्या छोट्या गोष्टीत हिंसाचार करतात.

मी सामान्य व्यक्तींची ही तक्रार तृणमूल कार्यकर्त्यांसमोर मांडली तेव्हा त्यांनी या आरोपाचा इन्कार केला. ते म्हणतात की, हिंसाचार भाजपचे लोक करतात आणि ते फक्त उत्तर देतात.

तृणमूलच्या कार्यकर्त्यांनी सांगितलं की ते 2021 मध्ये होणाऱ्या विधानसभेच्या निवडणुकीच्या तयारीत ते गुंतले आहेत. त्यांना अंदाज आहे की पश्चिम बंगालमध्ये लोकसभा निवडणुकांच्या निकालांचा विधानसभेवर परिणाम होईल.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोते. त्यांनी राजीनामा दिल्यानंतर गेल्यावर्षीपासून रेडिओथेरपी ठप्प आहे.

सुपारी मिश्रण खाल्यानं उत्साह येतो, असं नागरिकांना वाटतं.

"एकतर अनेक रुग्ण हे रुग्णालयात उशिराने येतात. त्यात आमच्या आरोग्य यंत्रणा कमकूवत आहे, त्यामुळे कर्करोगावरील उपचार सेवा सक्षमपणे कार्यरतच नसते. त्यामुळे पेशंट जगण्याच प्रमाणही कमी आहे," असं त्यांनी सांगितलं.

या देशातील सुपारी खाण्याची लोकांची वाढती आणि राष्ट्रीय आरोग्य यंत्रणेवर कर्करोगाच्या उपचारासाठीचा दबाव हा कधीतर टाईमबाँबसारखा फुटेल, अशी भीती त्यांनी व्यक्त केल... उर्वरित लेख लिहा:

होता.

या निर्णयाच्या अमंलबजावणीसाठी पुढाकार घेणारे शहराचे राज्यपाल पॉवस पार्कोप यांच्यांसाठी ही 'राजकीय आत्महत्या' ठरल्याचं मानलं जात. नंतर निवडणुकांमुळे ही बंदी शिथिल करण्यात आली.

चुना आणि मोहरीच्या काडीसोबत सुपारी खाल्ली जाते.

आता इथं सुपारी विक्रीवर ठिकाणी मर्यादित परवानगी देण्यात आली आहे. याच्या अंमलबजावणीमध्ये पोलिसांनी केलेला बळाचा वापर केल्याचा आणि सुपारी पुरवठादारांचं जीवन उध्वस्त केल्याची टीका झाली होती.

एका खासदाराने या निर्णयाच्या घटनात्मक वैधतेवरच प्रश्न उठवत न्यायालयात याचिकाही दाखल केली आहे.

शहरावर लागलेला डाग

पापुआ न्यू गिनीच्या अनेक नागरिकांचं जीवनमान सुपारी विक्रीवर अवलंबून आहे. नगदी पिक असलेली सुपारी इथं 'ग्रीन गोल्ड' म्हणून ओळखली जाते. तसेच त्याची विक्री करमुक्त आहे.

बाजारपेठांमध्ये बहुतेकदा सुपारी विक्रेत्यांसाठी एक राखीव क्षेत्र असतं. एक सुपारी आणि मोहरीच्या काडीची किंमत 6 सेंट ते 1.30 डॉलरपर्यंत असते. त्यात स्थान, हंगाम अशा काही घटकांवर हा दर ठरतो.

सुपारीवर बंदी असावी असं नौरी यांच मत आहे.

नौरी यांच्यासाठी सुपारी विक्री हे उत्पन्नाचं एकमेव साधन आहे. त्या स्वतःच झाडांची निगा राखतात. सुपारीच्या फळांची विक्री त्याच करतात. विक्री चांगली झाली तर दिवसाला तिला 25 पौंडची कमाई होते.

"जे पैसे मी कमवते त्यातून माझा उदरनिर्वाह होतो. त्यातून मी साबण, मीठ अशी जीवनावश्यक गरजेच्या वस्तू खरेदी करू शकते," असं त्या म्हणतात.

सुपारीचं व्यसन असूनही नौरी यांचा सुपारीच्या बंदीला पाठिंबा आहे. "सरकारनं लोकांना सुपारी खाण्यापासून रोखलं पाहिजे. सुपारी खाऊन थुंकल्यानं परिसर खूप अस्वच्छ होतो. आरोग्यासाठीही सुपारीच सेवन घातक आहे," असं नौरी सांगतात.

या अस्वच्छतेपासून राजधानी स्वच्छ ठेवणे, हा सुद्धा या बंदीमागचा एक उद्देश होता.

लोकांच्या थुंकीतून संसर्गजन्य रोग झपाट्याने पसरतात. जगात क्षयरोगाच्या संक्रमणात पापुआ न्यू गिनीचा क्रमांक वरचा आहे.  त्यामुळे थुंकण्याची सवय आरोग्याच्या दृष्टीनं संकटांना आमंत्रण देणारी ठरू शकते.

एका देशाचं भवितव्य

गेल्यावर्षी सुपारीविरहीत दिवस साजरा करण्यात आला होता. सुपारीच्या व्यसनाच्या धोक्यांबद्दल लोकांना शिक्षित करणं आणि तोंडाच्या कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या लक्षणांबाबत माहिती देणं हा यामागचा उद्देश होता.

यावर्षी निवडणुका आणि सुपारीविरहीत अभियानाची तारीख एकच आल्यानं,...


...ोते. भाषणांसोबत 'कबीर कला मंच' आणि इतर संस्थांचे सांस्कृतिक कार्यक्रमही यावेळेस झाले होते.

2. भीमा-कोरेगावचा हिंसाचार

एल्गार परिषदेच्या दुसऱ्याच दिवशी म्हणजे 1 जानेवारी 2018 पुणे जिल्ह्यातील भीमा कोरेगावमध्ये विजयस्तंभाजवळ विजय दिवस साजरा होत असतांनाच सणसवाडी आणि परिसरात हिंसाचाराला सुरुवात झाली. मोठ्या प्रमाणात दगडफेक आणि गाड्यांची जाळपोळ झाली. अनेक जण जखमी झाले आणि एका तरूणाचा मृत्यूही झाला. या हिंसाचाराचे पडसाद देशभर उमटले.

भीमा कोरेगावातील हिंसाचाराच्या घटनेबाबत हिंदुत्ववादी नेते 'समस्... उर्वरित लेख लिहा:

निर्देश करतो.

त्यातला एक तपास होता पुणे ग्रामीण पोलिसांकडे. हिंसाचाराच्या घटनेनंतर लगेचच पिंपरी-चिंचवड इथे झालेल्या फिर्यादीवरून पुण्यातील 'समस्त हिंदू आघाडी'चे मिलिंद एकबोटे आणि सांगली येथील 'श्री शिवप्रतिष्ठान हिंदुस्थान'चे संस्थापक संभाजी भिडे यांच्यावर गुन्हे दाखल करण्यात आले. जमावाला चिथावणे आणि दंगली भडकावण्याचे आरोप एकबोटे आणि भिडेंवर ठेवण्यात आले.

या गुन्ह्याचा तपास नंतर पुणे ग्रामीण पोलिसांकडे सोपवण्यात आला. भिडे आणि एकबोटे या दोघांनीही त्यांच्यावरचे आपल्यावरचे आरोप फेटाळले. एकबोटे यांना पोलिसांनी कालांतराने अटक केली आणि नंतर त्यांची जामिनावर मुक्तता झाली.

संभाजी भिडे यांच्यावर पोलिसांनी अद्याप कारवाई केलेली नाही.

5. चौकशी आयोगाची स्थापना

सरकारने भीमा कोरेगाव दंगलीच्या चौकशीसाठी आयोगाची नेमणूक केली आहे. फेब्रुवारी 2018 मध्ये कोलकाता उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश जे. एन. पटेल आणि राज्याचे माजी मुख्य सचिव सुमित मलिक यांची दोन सदस्यीस समिती नेमली.

कमिशन ऑफ इंक्वायरी अॅक्ट अंतर्गत हा चौकशी आयोग नेमला गेला. या आयोगाचं कामकाज कोर्टाप्रमाणे चालतं, तसंच आयोगाला कोणालाही चौकशीला बोलण्याचे विशेष अधिकार देखील आहेत.

शिवाय आयोगाने जाहिरात देऊन ज्या कोणाला भीमा कोरेगाव दंगलीबाबत पुरावे सादर करायचे आहेत किंवा काही सांगायचं आहे, अशा व्यक्तींना प्रतिज्ञापत्र सादर करण्याचं आवाहन केलं होतं.

भीमा कोरेगाव दंगल झाल्यानंतर कोल्हापूर परिक्षेत्राचे तत्कालीन पोलीस उपमहानिरीक्षक विश्वास नांगरे पाटील यांनी अशासकीय सत्यशोधन समिती नेमली होती.

या समितीत पुण्याचे उपमहापौर सिद्धार्थ धेंडे देखील सदस्य होते. "मी साडेतीन महिन्यात अहवाल शासनाला सादर केला होता. तसंच मिलिंद एकबोटे आणि संभाजी भिडे यांचा सहभाग असल्याचं सांगितलं होतं. एकबोटे आता जामिनावर बाहेर आहेत मात्र भिडे यांना अटक झालेली नाही. भिडे गुरूजींना अटक करावी ही मागणी अगोदरही केली आणि आजही आहे," असं धेंडे यांनी बीबीसी मराठीला सांगितलं होतं.

भीमा कोरेगाव दंगलीचा तपास नक्षलवादाकडे वळवणं चुकीचं असून यासंदर्भात गृह मंत्रालयाला कळवल्याचही धेंडे यांनी स्पष्ट केलं होतं.

6. पोलिसांचा न्यायालयातील युक्तिवाद

अटक करण्यात आलेले सारे जण हे 'कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (माओवादी) या बंदी घातलेल्या संघटनेचे सभासद असून 'एल्गार परिषद' ही त्यांचा देश अस्थिर करण्याच्या...


...ोत्तर हा पेचप्रसंग जास्त गडद झालेला दिसतो. शेतीत प्रतिष्ठा नाही, उत्पन्नाची हमी नाही, बाजारपेठेची शाश्वती नाही, संरक्षणाचं कवच नाही, या सगळ्या बाबी जगजाहीर आहेत, आणि त्यावर खरेखुरे संरचनात्मक आणि लांब पल्ल्याचे उपाय योजण्यात कोणाला स्वारस्य दिसत नाही.

शेतकरी आत्महत्यांचे सत्र सुरू झाल्यानंतर राजकीय पक्ष, सरकार आणि समाज यापैकी कोणालाही या दूरगामी दिशेने हालचाल करावीशी वाटली नाही. कर्जमाफी, पॅकेजेस, असल्या थातूरमातूर मार्गावर सगळं राजकारण रखडलं.

मराठा आंदोलनादरम्यान मुंडन करताना आंदोलनकर्ते

भर... उर्वरित लेख लिहा:

्रमाणात नोकर्‍या मिळतील आणि देश बदलेल, अशा खोट्या आशा निर्माण केल्या गेल्या, त्यांचाही तरुणांमध्ये अस्वस्थता आणि आरक्षणाचे आकर्षण निर्माण करण्यात हातभार आहेच.

अभिजन आणि समाज यांच्यातील दुरावा

पण मराठा आरक्षणाचा आता चिघळत चाललेला मुद्दा समजून घेण्यासाठी मराठा समाजाचं अभिजन आणि तो समाज यांच्यातील तणाव समजून घेणं जरूरी आहे. राज्याच्या राजकारणावर आणि शेतीच्या अर्थकारणावर पकड असलेल्या मराठा नेत्यांशी हा प्रश्न जाऊन भिडतो. एकेकाळी मराठा समाजात 'उच्च(कुलीन)' मराठा आणि सामान्य मराठा, असं विभाजन प्रचलित होतं. ते आता अगदी संपलेले नसलं तरी त्याची प्रस्तुतता आता कमी झाली आहे.

मात्र त्याऐवजी आता जवळपास प्रत्येक तालुक्यात राजकीय-आर्थिक आणि सामाजिक क्षेत्रात वरचष्मा प्राप्त केलेल्या नवउच्च मराठा नेतृत्वाचे जाळं उभं राहिलं आहे. त्यांच्यात आणि सामान्य मराठा समाजात अंतर वाढते आहे. एकीकडे हे नेतृत्व मराठा समाजाच्या पाठिंब्यावर गुजराण करतं, पण त्याचे राजकारण आणि आर्थिक हितसंबंध यांच्यातून मराठा समजाच्या हाती काही लागत नाही.

म्हणजे ज्या समूहाची मतं मिळवायची त्याच्या हिताची फारशी काळजी करायची नाही (कारण जातीच्या लाग्याबांध्यानी आणि भावनिक आवाहनाने मतं मिळवता येतात), अशा रीतीने या नव-उच्च नेतृत्वाचं राजकारण चालत असल्यामुळे सामान्य मराठा समाज आणि हे नेतृत्व यांच्यात अघोषित तणावाचं नातं साकारताना दिसतं.

मराठा आंदोलनात देखील हे प्रस्थापित नेतृत्व नसून अगदी नव्यानं पुढे येणारे अनेक कार्यकर्ते आणि नेते आढळतात.

औरंगाबाद: गोदावरीत उडी मारताना काकासाहेब शिंदे

आपले नेते सर्व लाभ मिळवतात, ते सत्तेत आहेत आणि तरीही आपला समाज मात्र शेती आणि रोजगार अशा दोन्ही आघाड्यांवर झुंजतो आहे, ही वंचिततेची तुलनात्मक जाणीव किंवा आपल्यावर अन्याय होत असल्याची तुलनात्मक बोच या वस्तुस्थितीमधून निर्माण होते. आरक्षणाची मागणी धारदार बनण्यामागे आणि एकंदर अस्वस्थता आक्रमक बनण्यामागे ही राजकीय पार्श्वभूमी आहे.

शिवाय, आज मराठा आंदोलन किचकट वळणावर आलं असताना या दुराव्यामुळे मध्यस्थी करून त्यातून वाट काढणं कठीण झालं आहे.

सारांश,

पण या सगळ्या गुंतागुंतीची चर्चा करताना मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्याच्या पलीकडच्या दोन जास्त व्यापक आणि म्हणून जास्त चिंतेच्या मुद्द्यांची जाणीव या निमित्ताने ठेवणं आवश्यक आहे.

आरक्षणामागील नवं तर्कशास्त्र

पहिला मुद्दा आरक्षणाच्या...


...ोदरपणाशी संबधित समस्या उद्भवू शकतात. वाढत्या वयाबरोबर मानसिक आजरही वाढतात, असं त्या म्हणाल्या.

दोन व्यक्तींच्या वयात जास्त अंतर असेल तर त्यांना एकमेकांसोबत जुळवून घेण्यात अडचणी येऊ शकतात. बीबीसी वनच्या एका रिपोर्टनुसार लहान वयातल्या व्यक्तींची विचार करण्याची पद्धत वेगळी असते तर वयाने जास्त असणारे लोक वेगळ्या प्रकारे विचार करतात.

पण वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांचा या जुळवून घेण्याच्या सवयीवर परिणाम होतो. शिवानी समजावून सांगतात, "समजा एक जोडपं 20 आणि 30 वर्षांचं आहे. त्यांच्यातले मतभेद दिसून येत... उर्वरित लेख लिहा:

ुलं हवी की नको याबाबत त्यांचे विचार स्पष्ट नसतील. पण जर मुलगा 30 वर्षांचा असेल आणि मुलगी 40 वर्षांची असेल तर त्यांचे फॅमिली प्लॅनिंगचे विचार स्पष्ट असतात."

वयाने मोठी महिला आणि लहान पुरुष यांच्यातली नाती अयशस्वी होण्याची अनेक उदाहरण आहेत. सैफ अली खान आणि त्यांची पहिली पत्नी अमृता सिंग यांच्या वयात बरंच अंतर होतं. त्यांचं लग्न फार काळ टिकलं नाही. त्यानंतर त्यांनी आपल्यापेक्षा वयाने बऱ्याच लहान असलेल्या करीना कपूरशी लग्न केलं.

पण अशी नाती नेहमीच अयशस्वी होतात असंही नाही. सचिन तेंडुलकर आणि त्यांची पत्नी अंजली यांच्या वयात अंतर आहे. अंजली सचिनपेक्षा वयाने मोठ्या आहेत तरीही त्यांचं लग्न यशस्वी ठरलं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोध आटोक्यात ठेवला.

स्वामी विवेकानंद म्हणाले, "ज्या सभा समितीला माणसांप्रती कणव वाटत नाही, आपल्या बंधूगणांना उपाशीपोटी मरताना पाहून त्यांच्या जीवासाठी एक मूठ धान्य द्यावं असं त्यांना वाटत नाही. मात्र पशुपक्षांसाठी मोठ्या प्रमाणावर अन्नधान्य देतात. अशा सभासमितीप्रती माझ्या मनात तसूभरही सहानुभूती नाही. अशा वागण्याने समाजाचं काही भलं होईल असं मला वाटत नाही."

विवेकानंद कर्माच्या सिद्धांताबाबत आपली भूमिका मांडतात. ते म्हणतात, "आपल्या कर्माचं फळ म्हणून माणसं जीव गमावत आहेत. अशा पद्धतीने कर्माला दूष... उर्वरित लेख लिहा:

वून काय होणार? आपल्या देशाची अधोगती का झाली याचं हे जिवंत उदाहरण आहे. माणसाला माणसाचं दु:ख दिसत नाही, अनुभवता येत नाही. त्याला माणूस का म्हणावं? हे बोलता बोलता स्वामी विवेकानंदांच्या व्यक्तिमत्वात अंगार फुलून राहिला होता. दु:खाने त्यांचं शरीर गदगदलं होतं.

स्वामी विवेकानंद

हे सगळं बोलणं 121 वर्षांपूर्वीचं होतं. या संभाषणाचा आताच्या काळात काय संदर्भ आहे.

या संवादाचं तात्पर्य हेच जाणवतं की माणुसकी हा विवेकानंदांसाठी मुख्य धर्म आहे. माणुसकीची सेवा हे त्यांच्यासाठी प्रमाण कर्तव्य आहे. स्वामी विवेकानंदांचा उल्लेख करताना आपल्यापैकी कितीजण त्यांची ही शिकवण लक्षात ठेवतात?

थोडा आणखी विचार करा

मेंदूचा वापर मेंदूला आणखी बळकट करतो असं गुणीजन सांगतात. जाता जाता आणखी एक कल्पनाचित्र रंगवूया. आजच्या काळात भगवं वस्त्र परिधान केलेले स्वामी विवेकानंद हयात असते, तर त्यांनी आजच्या घटनांवर काय भाष्य केलं असतं?

स्वामी विवेकानंद

विवेकानंदांचा गोरक्षकांशी झालेला संवाद लक्षात घेता ते वर उल्लेखलेल्या प्रसंगावर काय म्हणाले असते?

आज विवेकानंद असते तर आजच्या गोरक्षकाबरोबर त्यांनी असा संवाद साधला असता तर विवेकानंदांचं काय झालं असतं? हा प्रश्न डोक्यात येणं स्वाभाविक आहे.

(नासिरुद्दीन ज्येष्ठ पत्रकार आहेत. या लेखातील मतं त्यांची वैयक्तिक आहेत. )

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोधातल्या लोकांपर्यंत भाजप आक्रमकपणे पोहोचू लागली.

2019 साली निवडणुकीत भाजपनं दोन खासदारांवरून एकदम 18 खासदारांवर उडी मारली. ही ममता बॅनर्जींसाठी धोक्याची घंटा होती.

लोकसभा निवडणुकीतल्या त्याच यशाची आता विधानसभेत पुनरावृत्ती होईल अशी आशा भाजपला वाटते आहे.

भाजपला विजयाचा आत्मविश्वास का वाटतो आहे?

भाजपचे राज्यातले प्रमुख दिलीप घोष आत्मविश्वासानं म्हणतायत की 'भाजपला इथे 200हून अधिक जागा मिळतील.' स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच एखादा हिंदुत्ववादी पक्ष पश्चिम बंगालमध्ये मोठ्या यशाची भाषा करतो आ... उर्वरित लेख लिहा:

भेंदू आधी तृणमूल काँग्रेसमध्येच होते.

धर्म, जातीची समीकरणं

या निवडणुकीत एकीकडे अमित शहा यांच्या सभेत 'जय श्रीराम' म्हणून घोषणाबाजी होते, तर दुसरीकडे ममता बॅनर्जी त्यांना शह देण्यासाठी 'दुर्गा' मातेची मदत घेतात. धर्म आणि जातीची समीकरणं याही निवडणुकीत मतांच्या आकड्यांवर परिणाम करू शकतात, असं काही जाणकारांना वाटतं.

निवडणुकीच्या आकडेवारीचं विश्लेषण करणारे आणि सेंटर फॉर स्टडी ऑफ डेव्हलपिंग सोसायटीजचे प्राध्यापक संजय कुमार बीबीसी हिंदीशी बोलताना सांगतात, "भाजपला लोकसभा निवडणुकीत अपर कास्ट, ओबीसी आणि बाकी सर्व समुदायांकडून तृणमूलपेक्षा जास्त मतं मिळाली, तर ममता यांना मुस्लीम मतदारांचा मोठा पाठिंबा मिळाला."

पश्चिम बंगालमध्ये 30 टक्के मुसलमान मतदार आहेत. त्यामुळे भाजप बाकीच्या 70 टक्के मतदारांवर लक्ष ठेवून आहे.

पण संजय कुमार सांगतात, "ही सत्तर टक्के मतं एकगठ्ठा नाहीत. त्यात आदिवासी, दलित, ओबीसी समुदायही आहेत. मत देण्यामागची त्यांची आपापली विचारधारा किंवा समस्या आहेत. पण या सत्तर टक्क्यांपैकी निम्म्याहून अधिक मतं मिळाली, तरी भाजपचा बंगालमधला रस्ता सुकर होऊ शकतो."

2019 सालच्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपला 40 टक्के मतं तर तृणमूल काँग्रेसला 43 टक्के मतं मिळाली. म्हणजे दोन्ही पक्षांत केवळ तीन टक्के मतांचा फरक होता.

पण मतदार विधानसभेला त्याच पद्धतीने मतदान करतील का? हे येणाऱ्या काही दिवसांत कळेल.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


...ोधातील लैंगिक हिंसा सामान्य असल्याचं दर्शवलं जात आहे, बलात्कार होण्यात महिलेचीच चूक असते, असं यात दाखवलं जात असल्याचं भूषण यांना वाटतं.

"बलात्काराचे आरोप चुकीचे असल्याचं सिद्ध झालं तर ठीक आहे. पण आधीच याबाबत पूर्वग्रह का धरायचा? महिलेवर आरोप का करायचे? उच्च न्यायालयातील न्यायमूर्तींकडून हे अपेक्षित नाही," असं त्या म्हणतात.

निर्भया प्रकरणानंतरचा भारत

डिसेंबर 2012 मध्ये घडलेल्या अत्यंत क्रूर अशा निर्भया प्रकरणानंतर भारतातील बलात्कार आणि लैंगिक हिंसेचा मुद्दा चव्हाट्यावर आलेला आहे.

सरकारी आकडे... उर्वरित लेख लिहा:

शी बोलताना त्यावेळी केली होती.

तसंच 2016 मधील एका घटनेत सामूहिक बलात्कार पीडितेची वागणूक संशयास्पद असल्याबाबत प्रश्नचिन्ह तिच्यावर उपस्थित करण्यात आले होते.

बलात्काराच्या घटनेनंतर संबंधित महिलेने त्या ठिकाणाहून निघण्याची घाई केली नाही, घटनास्थळी आणि आसपासच्या परिसरात ती बराच वेळ होती. त्यामुळे तिचा या लैंगिक संबंधात सहभाग होता. तिच्या मर्जीनेच हे झालं, असं वक्तव्य न्यायमूर्तींनी निर्णयादरम्यान केलं होतं.

लैंगिक हिंसेच्या प्रकरणात न्यायव्यवस्थेकडून पीडित महिलेला लज्जास्पद वाटण्यास भाग पाडणाऱ्या अनेक घटनांपैकी ही फक्त दोन उदाहरणं आहेत. दिल्ली विद्यापीठ आणि वार्विक इथं कायद्याचं शिक्षण देणाऱ्या प्राध्यापक उपेंद्र बक्षी यांच्याशीही बीबीसीने संपर्क साधला.

त्यांच्या मते, "कोणत्याही प्रकरणात न्यायमूर्तींनी अशा प्रकारचं मत नोंदवणं अपेक्षित नाही. एक न्यायाधीश म्हणून काहीही बोलण्याआधी तुम्ही विचार करावा. तुमचे काहीही विचार असले तरी तुम्ही ते इथं दर्शवू नयेत."

कर्नाटक उच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तींच्या वक्तव्यामुळे महिलाविरोधातील पक्षपातीपणा दिसून आला आहे, असं प्रा. बक्षी यांना वाटतं.

"महिलेलाही समान हक्क आहेत. तिचा तुम्ही कोणत्याही प्रकारे अनादर करू शकत नाही. तुम्ही न्यायमूर्ती म्हणून कर्तव्य बजावत असताना त्यांच्यावर मत नोंदवणं तुमच्या कामाचा भाग नाही. तुम्ही त्यांच्यावर कलंक लावू शकत नाही," असं ते म्हणतात.

काही वर्षांपूर्वी प्रा. बक्षी आणि त्यांच्या तीन वकील सहकाऱ्यांनी न्यायमूर्तींच्या वैयक्तिक विचारांचा त्यांच्या निर्णयावर प्रभाव या विषयावर लढा दिला होता.

1979 मध्ये त्यांनी भारताच्या तत्कालीन सरन्यायाधीशांना एक खुलं पत्र लिहिलं होतं. त्यावेळी दोन पोलीस 14 किंवा 16 वर्षांच्या आदिवासी मुलीवर पोलिस ठाण्यातच बलात्कार केल्याच्या प्रकरणात दोषी आढळले होते.

या प्रकरणात निर्णय देताना सुप्रीम कोर्टाच्या न्यायमूर्तींनी संबंधित मुलीचा एक प्रियकर असल्यामुळे ती पूर्वीही लैंगिक संबंध ठेवायची. वैद्यकीय अहवालात तिला कोणतीही जखम नसल्याचं आढळलं आहे. त्यामुळे तिने बलात्काराची कहाणी स्वतःच रचली असल्याचं म्हटलं होतं.

"आमच्या पत्रात सुप्रीम कोर्टाने पितृसत्ताक विचारसरणी दिसून आल्याचं आम्ही म्हणत ती बदलण्यासाठी प्रयत्न केले होते," असं प्रा. बक्षी सांगतात. त्या बलात्कार प्रकरणानंतर महिलेविरोधातील हिंसा हा राष्ट्रीय मुद्दा...


...ोनाग्रस्तांची संख्या वाढेल अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. पहिल्यापेक्षा आपली आरोग्यसेवा नक्कीच सक्षम झाली आहे. पण, यामुळे आपलं दुर्लक्ष व्हायला नको."

डॉक्टरांच्या माहितीनुसार हिवाळ्यात फुप्फुसांचे आजार वाढतात. त्यामुळे कोव्हिडच्या काळात लोकांनी स्वत:ची काळजी घेतली तर दुसऱ्या लाटेचा आपण नक्की सामना करू शकू. खासकरून, दिवाळीत बंद घरात न भेटता लोकांनी खुल्या जागेत नातेवाईकांना भेटावं.

टास्कफोर्स प्रमुख डॉ. ओक काय म्हणतात?

मुंबई दुसरी लाट झेलण्यासाठी सज्ज आहे का? यावर बोलताना राज्य सरकारच्या कोव्ह... उर्वरित लेख लिहा:

े जिल्ह्यात सद्य 24194 अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत. तर मृत्यूचा आकडा 6657 वर पोहोचलाय. पुणे महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांचा दावा आहे की, पुण्यातील कोरोनाची परिस्थिती नियंत्रणात आहे. कोरोनाग्रस्तांची संख्या दुप्पट होण्याचा कालावधी 197 दिवस, तर रिकव्हरी रेट 93 टक्के आहे.

पुण्याची तयारी

(स्त्रोत- पुणे महापालिका)

"गेल्या सात महिन्यात पुण्यातील यंत्रणेने चांगलं काम केलं. त्यामळे आता परिस्थिती नियंत्रणात आहे आणि येणाऱ्या काळात उद्भवणाऱ्या परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी प्रशासन तयार आहे" असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा ठाणे कसा करणार मुकाबला?

मुंबई, पुण्याच्या तुलनेत ठाण्यात कोरोनाचा संसर्ग उशीरा सुरू झाला आणि झपाट्याने पसरला. संसर्गाला रोखण्यासाठी आरोग्यसेवा पुरेशी नव्हती. त्यामुळे शहरात दुसऱ्यांदा लॉकडाऊन करण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला. सद्यस्थितीत ठाणे जिल्ह्यात मुंबईपेक्षा जास्त 19,257 जास्त अॅक्टिव्ह रुग्ण आहेत. या परिस्थितीत येणारे सणासुदीचे दिवस आणि दुसऱ्या लाटेची भीती हाताळण्यासाठी ठाणे सज्ज आहे का? हे आम्ही तपासून पाहण्याचा प्रयत्न केला.

ठाण्यात बेड्सची उपलब्धता

(स्त्रोत- ठाणे महापालिका)

ठाणे शहराच्या तयारीबाबत बीबीसीशी बोलताना ठाणे महापालिकेचे जनसंपर्क अधिकारी उपायुक्त संदीप माळवी म्हणाले, "कोरोना व्हायरसची दुसरी लाट आली तरी ठाणे शहर पूर्णपणे तयार आहे. सद्यस्थितीत कोरोना रुग्णांसाठी 90 टक्के बेड्स उपलब्ध आहेत. गेल्या सात महिन्यात आरोग्यसेवा बळकट करण्यावर आम्ही लक्ष केंद्रीत केलं. ऑक्सिजन आणि व्हेन्टिलेटरचे 2000 पेक्षा जास्त बेड्स रिक्त आहेत. गेल्या काही दिवसांपासून रुग्णांची संख्या कमी  होतेय. पण, येणाऱ्या काळासाठी आमची तयारी पूर्ण आहे."

ठाणे शहरात गेल्या 24 तासात 204 कोरोनाग्रस्त रुग्णांची नोंद झाली आहे. तर रिकव्हरी रेट 92 टक्के असल्याची माहिती प्रशासनाने दिली आहे. कोरोनाग्रस्तांची संख्या कमी झाल्यानंतर ठाण्यातील 5 रुग्णालयं नॉन कोव्हिड करण्यात आली आहेत.

आरोग्यसेवकांना दुसऱ्या लाटेची भीती?

महानगरांच्या तयारीबाबत बीबीसीशी बोलताना फोर्टीस-हिरानंदानी रुग्णालयाच्या जनरल फिजीशिअन डॉ. सुजाता चक्रवर्ती सांगतात, "एक आरोग्यसेवक म्हणून सणांनंतर येणाऱ्या दुसऱ्या लाटेबाबत भीती नक्की वाटते. दुसरी लाट येईल की नाही, नक्की सांगता येणार नाही. पण, कायम तयार रहावं लागेल. आरोग्य क्षेत्रासोबत...


...ोन्ही ठिकाणी तुमच्या तालुक्याचं नाव निवडायचं आहे. आणि मग गावाचं नाव सिलेक्ट करायचं आहे.

त्याखाली farmer name म्हणजे शेतकऱ्याचं नाव लिहायचं आहे. इथं एक सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवायची आहे, ती म्हणजे आधार कार्डवर तुमच्या नावाची स्पेलिंग जशी लिहिलेली असते, एकदम तंतोतंत तशीच स्पेलिंग इथं नाव टाकताना लिहायची आहे. एक जरी इंग्रजी शब्द इकडे तिकडे झाला, तर तुमचा फॉर्म पूर्ण होऊ शकत नाही. पुढे लिंग निवडायचं आहे (मेल, फिमेल की अदर्स) आणि मग तुम्ही कोणत्या प्रवर्गात मोडता (जनरल, एससी, एसटी की इतर)... उर्वरित लेख लिहा:

कडा इथं टाकायचा आहे.

हे टाकून अॅड बटन दाबलं की तुमच्या माहितीची तिथं नोंद केली जाते.

आता एखाद्या शेतकऱ्याची शेतजमीन वेगवेगळ्या गट क्रमांक आणि खाते क्रमांकामध्ये विभागलेली असू शकते. त्यामुळे तुम्ही पुन्हा add या पर्यायावर क्लिक करून ती माहिती देखील भरू शकता.

ही सगळी माहिती भरून झाल्यानंतर "[X]I certify that all the given details are correct" याचा अर्थ मी दिलेली सगळी माहिती खरी आहे, या पर्यायासमोरच्या डब्ब्यात टीक करायचं आहे

त्यानंतर तुम्ही Self -Declaration Form* वर क्लिक करून तिथं दिलेली माहिती वाचू शकता. आधी सांगितल्याप्रमाणे तुम्ही सरकारी कर्मचारी, लोकप्रतिनिधी, करदाते नाही याबद्दलची माहिती त्यात दिलेली असते.

सगळ्यात शेवटी सेव्ह या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर स्क्रीनवर एक मेसेज येईल. त्यावर लिहिलेलं असेल की, *****हा तुमचा identity proof number आहे आणि तुम्ही यशस्वीरित्या नोंदणी केली आहे. पुढील मंजूरीसाठी ही माहिती राज्य सरकारकडे पाठवली जाईल. ही माहिती समाधानकारक असेल, तर योजनेसाठी तुमचा विचार केला जाईल, अन्यथा तुमचा अर्ज नाकारला जाईल.

एकदा फॉर्म भरून झाला की काही दिवसांच्या अंतरानं तुम्ही तुमच्या फॉर्मचं स्टेटस पाहू शकता.

त्यासाठी फार्मर कॉर्नर मधील status of self registered or csc farmer या पर्यायावर क्लिक करून आधार क्रमांक आणि captcha टाकल्यानंतर तुम्हाला तुमच्या फॉर्मचं स्टेटस तिथं पाहायला मिळतं. यात सगळ्यात शेवटी नोंदणीची तारीख आणि फॉर्मचं स्टेटस दिलेलं असतं.

आता पाहूया पीएम-किसान योजनेचा हप्ता जमा झाला की नाही हे कसं बघायचं ?

हप्ता जमा झाला की नाही?

तुमच्या खात्यात PM-Kisanचा हप्ता जमा झाला की नाही, हे एकतर तुम्हाला मोबाईलवर मेसेजद्वारे कळवलं जातं किंवा वेबसाईटवरही तुम्ही ते चेक करू शकता.

ते कसं तर यासाठी Farmer Cornerमधील beneficiary status या पर्यायावर तुम्हाला क्लिक करायचं आहे.

त्यानंतर तिथं तुम्हाला आधार नंबर, बँकेचा खाते क्रमांक किंवा मोबाईल नंबर यापैकी एक पर्याय माहिती टाकायची आहे. त्यानंतर get data या पर्यायावर क्लिक करायचं आहे.  त्यानंतर मग हप्ताविषयीची सविस्तर माहिती तुम्हाला बघायला मिळते.

या माहितीत शेतकऱ्याचं नाव, गाव, आधार क्रमांक, खाते क्रमांक, किती तारखेला नोंदणी केली ही वैयक्तिक माहिती दिलेली असते.

आतापर्यंत PM-Kisanचे 5 हप्ते सरकारनं जारी केले आहेत....


...ोप उडाली असू शकते.

मात्र, तो प्रोजेक्ट संपल्यावरही तुम्हाला बेचैन वाटत असेल तर तुम्ही निश्चितच बर्नआउटच्या उंबरठ्यावर आहात.

मरे म्हणतात, "दुसऱ्या दिवशीही तुम्ही बेचैन असाल तर तुम्ही तो वाढण्यात हातभार लावत आहात."

बर्नआउटच्या जवळ पोचल्याचं आणखी एक लक्षण म्हणजे चिडचिडेपणा.

तुम्हाला असं वाटत असेल की, तुमच्या कामाची किंमत नाही, तुम्ही सामाजिक जीवनापासून अलिप्त राहू लागला असाल आणि निराश वाटत असेल तर आताच सावध व्हा.

कामावर परिणाम

लंडनमधल्या मानसोपचारतज्ज्ञ आणि बर्नआउटतज्ज्ञ जॅकी फ्रान्सीसी वॉ... उर्वरित लेख लिहा:

परफेक्ट होण्याचा प्रयत्न करता किंवा मग तुम्हाला या गोष्टीची भीती असते की लोक तुम्हाला जेवढं सक्षम समजतात ते सिद्ध करण्यासाठ तुम्हाला बरीच मेहनत घ्यावी लागेल."

कधी-कधी कामाच्या ठिकाणची परिस्थिती हीदेखील समस्या असू शकते.

2018 साली अमेरिकेच्या 7,500 कामगारांवर करण्यात आलेल्या गॅलोप अभ्यासानुसार कामाच्या ठिकाणी गैरव्यवहार, कामाचा सहन न होणारा भार आणि एखाद्या व्यक्तीच्या भूमिकेविषयी अस्पष्टता यामुळे बर्नआउट होतो.

कामगारांना मॅनेजरची मदत मिळत नसेल आणि वेळेचं प्रेशर टाकण्यात येत असेल तरीही ताण वाढतो.

मूल्यांचा आमना-सामना

वॉकर म्हणतात, "आणखी एक मुद्दा आहे. तो म्हणजे कंपनीच्या मूल्यांचा वैयक्तिक मूल्यांशी मेळ न बसणं. यामुळे ताणाची भावना निर्माण होते. कारण, त्यांना ते करावं लागतं, ज्यावर त्यांचा विश्वास नाही."

काही प्रकरणांमध्ये, काही व्यक्ती बाहेरची कामं करून स्वतःचं समाधान करून घेतात. मात्र, अनेकदा अशी माणसं कंपनी किंवा व्यवसाय बदलण्याचा निर्णय घेतात.

बर्नआउटचं कारण काहीही असो, मरे यांचा सल्ला एकच आहे तो म्हणजे स्वतःविषयी दयाळू रहा.

मरे यांच्या अनुभवानुसार बर्नआउट नावाच्या साथीचं प्रमुख कारण सर्वच हवं असण्याची (हव्यासाची) संस्कृती आहे.

सर्वकाही मिळवणं शक्य नाही

तुम्ही सार्वजनिक जीवनातही सक्रीय आहात, तुमच्या व्यवसायातले मोठमोठे प्रोजेक्टही पूर्ण करत आहात आणि फिट राहण्यासाठी तुम्ही निश्चित केलेलं लक्ष्यही तुम्ही पूर्ण करत आहेत, हे सर्वच नेहमीच शक्य होतं असं नाही.

अशावेळी प्राधान्यक्रम ठरवणं गरजेचं आहे. स्वतःपासून खूप जास्त अपेक्षा ठेवू नका.

इतर कुणी घर आणि ऑफिसमध्ये, खाजगी आणि सार्वजनिक आयुष्यात, सगळीकडे परिपूर्ण दिसत असतील तर कदाचित ते खोटं असू शकतं किंवा मग त्यांना इतर कुठून मदत मिळत असावी.

तुम्हाला वाटत असेल की तुम्ही बर्नआउट क्लबमध्ये सामिल होण्याच्या उंबरठ्यावर आहात तर एक पाऊल मागे जा. काय चुकतंय ते ओळखा आणि स्वतःला या दुष्टचक्रातून सोडवा.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोपं नाही. या व्हायरसबाबत फार जास्त माहिती अजून उपलब्ध नाही. त्यामुळे कोरोनाविरोधातील युद्धात आपण सर्वतोपरी प्रयत्न केले पाहिजेत असं तज्ज्ञांचं मत आहे.

 डॉ. उत्तुरे सांगतात, “मुंबईत कोरोनाग्रस्तांची संख्या दिवसेंदिवस वाढतेय. धारावी, वरळी या परिसरात कोरोनाने शिरकाव केलाय. कोव्हिड-19 विरोधातील लढाई जिंकण्यासाठी आपल्याला शक्य ते प्रयत्न केले पाहिजेत. संसर्ग होण्यापासून लोकांना वाचवणं हेच आपल्यासमोरचं एकमेव ध्येय आहे. 'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’ देणं याच प्रयत्नांचा एक भाग आहे. सरकार सर्व मार्गांनी धा... उर्वरित लेख लिहा:

र्चच्या शिफारसींनुसार दिल्या जाणाऱ्या प्रतिबंधात्मक डोसचा लोकांवर फारसा विपरीत परिणाम होणारा नाही. पहिल्या दिवशी 400 मिली-ग्रॅम गोळी दिवसातून दोन वेळा आणि त्यानंतरच्या प्रत्येक आठवड्यात, सात आठवड्यांपर्यंत हा डोस दिवसातून एकदा लोकांना देण्यात येणार आहे. याचा एक फायदा म्हणजे भविष्यात आपल्याला या संशोधनातून उत्तर मिळू शकतं.”

'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन' मुळे काय होईल?

ठाण्याच्या ज्युपिटर रुग्णालयाचे हृदयविकारतज्ज्ञ डॉ. विजय सुरासेंनी सांगितलं, “हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीनच्या वापराने कोव्हिड-19 इन्फेक्शनचा वेळ आणि तीव्रता कमी होण्यास मदत होईल. ज्यामुळे रुग्ण लवकर बरा होण्यास मदत होते. या औषधामुळे आजारात निर्माण होणारी गुंतागुत आणि मृत्यूची संख्या कमी होण्याची शक्यता आहे. यामुळे न्यूमोनिया होण्याची शक्यताही कमी होण्यास मदत होईल.”

तर, डॉ. बिच्चू म्हणतात, "हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’ चा कोव्हिड-19 विरोधात प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून फायदा झाल्याचा काहीच वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही. पण या औषधातील मेकॅनिझमचा फायदा कोव्हिड-19 व्हायरसला शरीरातील पेशींमध्ये जाण्यापासून प्रतिबंध करण्यासाठी होऊ शकतो.”

'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’औषध कोणाला दिलं जातं?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या माहितीनुसार, मलेरिया आणि रूमटॉईड आर्थरायटिसवर उपचारांसाठी या औषधाचा वापर करण्यात येतो.

डॉ. जोशी म्हणतात, “हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन औषधाच्या वापराला भारतात मान्यता देण्यात आली आहे. मधुमेह आणि रूमटॉईड आर्थरायटिसवर उपचारांसाठी याचा डॉक्टर वापर करतायत. मधुमेही रुग्णांवर याचा विपरीत परिणाम होत नाही. कोव्हिड-19 च्या रुग्णांमध्ये लंग एक्सप्लोजन (lung explosion) होतं. ज्यामुळे  'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’चा प्रमुख वापर म्हणजे केमिकल स्टॉर्म (Chemical Storm) होण्यापासून प्रतिबंध करणं.”

द-लॅन्सेट या जर्नलमध्ये एक अहवाल छापण्यात आला आहे. फ्रान्समध्ये करण्यात आलेल्या दोन संशोधनातून मिळालेल्या माहितीनुसार, जर हे औषध अॅझिथ्रोमायसिनसोबत देण्यात आलं, तर 'हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीन’च्या वापरामुळे कोव्हिड-19 रुग्णांच्या शरीरातील व्हायरल लोड कमी होतो.

जामा नेटवर्क जर्नलमध्ये छापण्यात आलेल्या संशोधनानुसार हायड्रोक्सिक्लोरोक्वीनचा मलेरियाविरोधात प्रतिबंधक उपाय म्हणून वापर करण्यात येत असल्याचा इतिहास आहे. या औषधाच्या वापराने शरीरातील पेशीत व्हायरसची एन्ट्री बंद होण्यास मदत होते...


...ोपासतोय. पण मुलं उच्चशिक्षित असल्याने पुढे ही परंपरा चालवणार कुणीच राहणार नाही, पण आम्ही प्रयत्न करणार."

"दंडारला विदर्भाचे खडी गंमत म्हणतात, वरूड जरूड मध्ये दंडार तर पश्चिम महाराष्ट्रात तमाशा म्हणतात. आम्ही हुंडाबळी, वृक्षारोपण, व्यसनमुक्ती, स्त्रीभ्रूणहत्या, प्रौढशिक्षण, जलस्वराज्य, आजच्या काळाला किंवा तरुणाला गृहीत धरता जनजागृती करण्यात येते. सोबतच लावणीचं सादरीकरण देखील करण्यात येतं.

"पूर्वी आम्ही पोवाड्याच्या माध्यमातून जनजागृती करायचो. पण पोवाड्यांमध्ये लोकांना रस उरलेला नाही. त्यामुळे प... उर्वरित लेख लिहा:

करतो. डान्स सोबतच रडण्याचाही सीन असतोच, चेहऱ्यावर तसे हावभाव पण गरजेचे असतात."

दंडार नृत्यात पुरुष महिलांच्या वेशात डान्स करतात.

"बाईची वेशभूषा त्यातलाच एक प्रकार असतो. पोवाडे आणि प्रबोधनाच्या मध्ये एखादी लावणी सादर करावी लागते. त्यामुळं रसिकांना शेवटपर्यंत जागेवरच बसून ठेवण्याची जबाबदारी असते. नुसतंच प्रबोधन ऐकण्याच्या मूडमध्ये प्रेक्षक नसतात."

नागपूर जिल्ह्याच्या सावनेर तालुक्यात जास्त कार्यक्रम चालतात, असं तो सांगतो.

पंकज म्हणतो, "शेतकरी तणावात असतात, तेव्हा त्यांचा विरंगुळा होतो, यात शंका नाही. नापिकीमुळे आधीच शेतकरी कर्जबाजारी आहे, त्यातच आता दुष्काळी परिस्थिती आहे. अशात त्यांनाही विरंगुळा हवा आहेच."

"लावणी आणि खरीगंमत ही विदर्भाची लोककला आहे. आणि प्रेक्षकांची लावणीची मागणी असते ती सादर करावी लागते. संपूर्ण कार्यक्रमात मी मुलगा आहे म्हणून कुणीच ओळखत नाही. सत्कारासाठी जेव्हा नाव घेतलं जातं तेव्हाच लोकांना माहिती पडतं की मी मुलगा आहे."

पण आपल्या कलेला दाद देण्याऐवजी त्यावर टीका होते, याचं पंकजला दुःख आहे.

"आता 'द कपिल शर्मा शो'मधले कलाकार स्त्रीच्या वेशात येतात तेव्हा लोक हसतात. कपिल महिलांना पाडून बोलतो, तेव्हा कुणाला तक्रार नसते. पण आमच्या सादरीकरणावर अनेकजण वाईट टिप्पणी करतात, तेव्हा वाईट वाटतं."

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोपी आहे."

चबुतऱ्यावरील सुंदर देखावे

हा पुतळा एका उंच चबुतऱ्यावर होता. मात्र आता राणीच्या बागेत स्थलांतर झाल्यावर हा सुंदर चबुतरा नाहीसा झाल्याचे दिसते.

काळा घोडा परिसरात असणारी डेव्हिड ससून लायब्ररी

या चबुतऱ्यावर दोन्ही बाजूस विविध प्रसंग कोरण्यात आले होते. या चबुतऱ्याचंही आचार्य आणि शिंगणे यांनी वर्णन केलं आहे.

ते लिहितात, "आसनाच्या दोन्ही बाजूला ओतीव कामात दोन देखावे फार उत्तम दाखविले आहेत. गोदीतून युवराज बाहेर आले तो व मैदानात लहान मुलांस मेजवानी झाली त्या वेळी पारशी स्त्रियांनी त्यांज... उर्वरित लेख लिहा:

विशेष स्थान आहे.

या जागेला व्यावसायिक मूल्य आहेच त्याहून ट्रामने जोडलं गेलं असल्यामुळं जुन्या मुंबईकरांना फिरण्याचं ते महत्त्वाचं ठिकाण आहे.

आज बदललेल्या मुंबईत इथं पार्किंगला जागा मिळत असल्यानं या काळातही लोक इथं येऊ शकतात.

जहांगीर आर्ट गॅलरीमुळं इथं चित्रकार, कला आस्वादकांची वर्दळ वाढली. इथल्या फुटपाथवर होणारी प्रदर्शनं, लायब्ररी, कॉलेज आणि जवळच असणाऱ्या विद्यापिठांमुळं तरूणांचीही इथं मोठी गर्दी असते."

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोपी स्थानिक रहिवासी होते, त्यांचे राजकीय लोकांशी संबंध होते. त्यामुळे अहमदनगर जिल्ह्यात आमच्यावर दबाव येत होता. आम्हाला केस मागे घ्या म्हणून धमकीचे फोनही येत होते," असं संदीप थनवारचा भाऊ पंकज थनवारनं बीबीसीला सांगितलं.

वाढत्या दबावामुळंच पीडितांच्या कुटुंबीयांनी घरही सोडलं आणि ते नाशिक, जळगाव जिल्ह्यात स्थलांतरित झाले.

पंकज थनवारच्या पाठपुराव्यानंतर हा खटला नाशिकच्या न्यायालयात वर्ग करण्यात आला. तसंच विशेष सरकारी वकील म्हणून उज्ज्वल निकम यांची नियुक्ती करण्यात आली.

तरीही निकाल येण्यासाठी ... उर्वरित लेख लिहा:

ूद केलं.

"घटनेचा तपास असो वा त्याविषयीची चर्चा ही गुन्हेगारीच्या दृष्टीकोनातून व्हायला हवी, पण दुर्दैवानं आरोपी आणि पीडितांच्या जातीचीच चर्चा जास्त होते आहे", असं त्या म्हणतात.

कायद्याचा वचक नसल्यानं आणि मानसिकतेत सुधारणा होत नसल्यानं अशा घटनांना खतपाणी मिळत असल्याचंही दीप्ती यांना वाटतं.

"आंतरजातीय प्रेमसंबंधातून झालेल्या या हत्याकांडात तपास वेळेत झाला असता, सोनईच्या दोषींना कडक शिक्षा झाली असती, तर पुढच्या काही घटना टळल्या असत्या", असं पंकज थनवारला वाटतं.

संदीप थनवारच्या मुलाची जबाबदारी त्याचा भाऊ पंकजनं घेतली आहे.

भारतीय सैन्यदलात नोकरीला असलेल्या पंकजनं आता भाऊ संदीपच्या मुलाची, नीरजची जबाबदारी उचलली आहे.

निरागस नीरजला काकाचा आधार बाकी पीडितांचं काय?

संदीप थनवारची हत्या झाली, तेव्हा नीरज नऊ महिन्यांचा होता. आज कोर्टातल्या सुनावणीनंतर आम्ही पंकजला भेटलो, तेव्हा पाच वर्षांचा नीरजही तिथं आला होता आणि बागडत होता.

पंकजच्या आधारामुळं नीरजच्या चेहऱ्यावरची निरागसता टिकून राहिली आहे. असाच आधार बाकीच्या पीडीतांनाही मिळायला हवा, असं पंकजला वाटतं.

"पीडित कुटुंबासाठी सर्वच समाजानं उभं राहायला हवं, लढताना पाय मागे घेण्याची वेळ त्यांच्यावर येऊ नये असं वाटतं."

ती मुलगी कोण आहे?

महाराष्ट्राला हादरवणाऱ्या या हत्याकांडात केंद्रस्थानी असलेल्या मुलीचं काय झालं? असाही प्रश्न उभा राहिला आहे.

पोपटराव दरंदले यांची मुलगी सीमा आणि आपला मुलगा सचिन यांचं एकमेकांवर प्रेम होते, असं सचिनच्या आई काळूबाई घारेंनी म्हटलं होतं.

सचिन आणि संबंधित मुलीमध्ये प्रेमसंबंध होते त्यातूनच हे हत्याकांड घडलं हा दावा न्यायाधीश वैष्णव यांनीही मान्य केला आहे.

७ जानेवारी रोजी पोलिसांनी नोंदवलेल्या जबाबात या मुलीनं कॉलेजात आपली सचिनशी ओळख झाल्याचं आणि अशोक नवगिरे यांनी दोघांना एकत्र पाहिल्याचं मान्य केलं होतं. पण कोर्टासमोर साक्ष देताना तिनं हा जबाब फिरवला.

जबाब का फिरवला?

या मुलीनं कोर्टात दिलेल्या Depositionची प्रत बीबीसी मराठीला मिळाली आहे.

त्यानुसार संबंधित मुलीनं राधाबाई काळे महाविद्यालयातून विज्ञान विषयात (पोस्ट ग्रॅज्युएट डिग्री) पदव्युत्तर शिक्षण घेतलं होतं. ही मुलगी सप्टेंबर २०१२ पासून नेवाशाच्या घाडगे महाविद्यालयात बी. एड. चं शिक्षण घेत होती. पण १ जानेवारी २०१३ नंतर तिनं कॉलेजला जाणं बंद केलं. त्याच दिवशी या मुलीच्या घरी...


...ोबत गुन्हेगारांना शिक्षा काय दिली जाते याची चिंताही होती.

कोर्टरूममधली गर्दी आणि तणावही वाढत चालला होता. ११ वाजेपर्यंत दालनात पाय ठेवायलाही जागा उरली नाही. बुलेट प्रूफ जॅकेट घातलेल्या २० पोलिसांचा बंदोबस्त कोर्टरूमध्येही होता. क्वचितच कोणत्या खटल्यासाठी असा बंदोबस्त कोर्टरूमच्या आत ठेवला जातो.

वकील आणि पत्रकारांनी कोर्टरूम भरून गेली होती. पीडितेच्या नातेवाईकांसोबतच कोपर्डी गावातले काही नागरिकही उपस्थित होते. समृद्धी जोशी अहमदनगरची आहे, पण पुण्यात कायद्याची विद्यार्थिनी आहे. तीही चौथ्या रांगे... उर्वरित लेख लिहा:

विधान झालं.

कोर्टरूममधला प्रत्येक जण ते निर्णय ऐकून स्वत:ला समजावून सांगतो आहे तेवढ्यात, अवघ्या ८ मिनिटांमध्ये शिक्षेची सुनावणी पूर्णही झाली होती आणि न्यायाधीश ती संपवून उभेही राहिले. मृत्युदंड सुनावलेले तिन्ही दोषी तेव्हाही निर्विकार उभे होते. चेहऱ्यावर ना दु:ख होतं, ना धक्का, ना इतर कोणतीही भावना. पोलिसांनी त्यांना तात्काळ कठड्यातून बाहेर काढलं आणि कोर्टरूमबाहेर नेऊन लगेचच शिताफीनं न्यायालयाच्या आवाराबाहेर नेलं.

न्यायाधीश गेल्यानंतर वकील बाहेर पडले. पत्रकार बातमी ब्रेक करण्यासाठी धावत बाहेर पळाले. अवघ्या पाच मिनिटांत कोर्टरूम रिकामी झाल्यावर लक्ष पहिल्या रांगेकडे गेलं. कोपर्डीच्या पीडितेची आई अजूनही खुर्चीवर बसून होती आणि त्यांच्यासोबत काही नातेवाईक.

कोपर्डी प्रकरणातील पीडित मुलीच्या आईला निकालानंतर अश्रू अनावर झाले.

आईच्या भावनांचा इतका वेळ रोखून ठेवलेला बांध हळूहळू फुटायला लागला होता. त्यांनी आता अश्रूंना मोकळी वाट करून दिली आणि सोबत बाकी साऱ्यांनीच.

मुलगा आईचं सांत्वन करू लागला. दहा मिनिटांनंतर त्या कोर्टरूमच्या बाहेर आल्या. विचारलं तेव्हा इतकंच म्हणाल्या, "फाशी झाली. तीच योग्य शिक्षा होती."

...आणि अश्रुंचा बांध फुटला

अश्रू टिपत त्या खाली आल्या, मुख्य इमारतीच्या पायऱ्यांशी. तेव्हा माध्यमं त्यांच्याशी बोलायला गेली. तेव्हा मात्र त्यांचा सारा संयम सुटला. आठवणींचा बांध तुटला आणि त्या हमसून हमसून रडायला लागल्या.

न्यायालयाच्या आवारातल्या महिला वकील त्यांच्याकडे धावल्या आणि सांत्वन करू लागल्या. पण त्या वेळेस सांत्वन करणाऱ्यांनाही अश्रू अनावर झाले. पण आईनं थोड्याच वेळात संयम परत मिळवला आणि माध्यमांना प्रतिक्रिया देऊन त्या न्यायालयाच्या आवाराबाहेर पडल्या .

मृत्युदंडाच्या शिक्षेच्या बातमीनं न्यायालयाबाहेर जमलेल्या गर्दीचा आवाजही मोठा झाला. आता सारे गेटमधून आत आले. अनेक कार्यकर्ते होते, नेते होते. नंतर बराच काळ न्यायालयाच्या आवारात घोषणा होत राहिल्या.

कोपर्डीत काय होत होतं

अहमदनगरच्या न्यायालयापासून 70 किलोमीटर दूर कोपर्डीत मात्र तणावपूर्ण शांतता होती. एका प्रकारची अस्वस्थता होती. जेव्हा आम्ही दुपारी कोपर्डीत पोहोचलो तेव्हा नजरेत गावकऱ्यांपेक्षा पोलिसांची संख्याच अधिक भरत होती.

अडीच हजार वसाहतीच्या या राज्यात सर्वतोमुखी झालेल्या गावात अतिरिक्त पोलीस कुमक सुरक्षेची काळजी म्हणून ठेवण्यात आली होती....


...ोबर अनेक गोष्टीत असलेल्या साम्यामुळेच किंग जाँग उन यांना उत्तराधिकारी मानलं गेल्याचं काही अहवालात सांगण्यात आलं आहे.

तर सत्ता मिळवण्यासाठी किम जाँग उन यांनी प्लॅस्टिक सर्जरी केली असावी, असं म्हणण्यापर्यंत काही विश्लेषकांची मजल गेली.

किम जाँग उन बॉलिस्टिक मिसाईलच्या यशस्वी प्रक्षेपणानंतर आनंद साजरा करताना.

किम ईल संग यांच्या जन्मशताब्दीच्या कार्यक्रमात 15 एप्रिल 2012 रोजी किम जाँग उन यांनी पहिलं सार्वजनिक भाषण केलं. त्यावेळी 'सैन्य प्रथम' हा सिध्दांत त्यांनी मांडला.

2012 मध्ये किम यांना सैन... उर्वरित लेख लिहा:

ी होती. किम आणि री यांना एक मुलगी आहे असं त्यांनी म्हटलं होतं.

अमेरिका आणि उत्तर कोरियातली 'बाचाबाची'

अमेरिकेत आणि उत्तर कोरियात गेल्या कित्येक वर्षांपासून तणावाचं वातावरण आहे. पण डोनाल्ड ट्रंप यांनी राष्ट्राध्यक्ष पद स्वीकारल्यापासून दोन्ही देशांमध्ये होणाऱ्या शाब्दिक चकमकीत वाढ झाली आहे. माझ्या टेबलवर अणुबॉम्बचं बटन आहे असं किम जोंग उन यांनी म्हटलं होतं.

तर त्यावर प्रत्युत्तर म्हणून ट्रंप म्हणाले होते माझ्याही टेबलवर अणुबाँबचं बटन आहे आणि ते खूप मोठं आहे. तर याआधी ट्रंप यांनी किम यांना रॉकेटमॅन म्हटलं होतं.

हे वाचलं का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोबर असं झालं होतं की, माझं त्या मुलीवर प्रेम नव्हतं. मी तिला मैत्रीण मानत होतो, पण तिला वाटत होतं की मी तिचा प्रियकर व्हावं. पण मी त्यासाठी तयार नव्हतो."

"मी या सगळ्या प्रकरणामुळे वैतागलो नव्हतो, पण मी अस्वस्थ असायचो. यात समस्या अशी आहे लोकांना कळतच नाही की या छळवणुकीची सुरुवात कुठे होते आणि याचा अंत कुठे."

पुरुषांसाठी राष्ट्रीय पुरुष आयोग नाही.

दिल्लीत राहणारे पंकज सांगतात, "एक मुलगी होती. आधी मला वाटलं की मी तिला आवडतो. ही फारच सामान्य गोष्ट आहे. तिचं ते आवडणं हळूहळू मागे लागल्यासारखं झालं.... उर्वरित लेख लिहा:

ाच्या बाजूने कोणताही कायदा नाही. लैंगिक अत्याचाराबाबत 354A आहे. त्याच्या व्याख्येनुसार अत्याचार करणारा फक्त पुरुषच असेल."

त्याचवेळेला रेखा अग्रवाल सांगतात, "जर स्त्रियांनी छळवणूक केली तर त्या समोर येत नाही. एक प्रकारची भीती त्यांच्यात असते. महिलांसाठी भलेही कोणता कायदा नाही, पण महिला पण स्टॉकिंग करतात."

ऋषी मल्होत्रा शेवटी म्हणतात, "सगळ्या कायद्यात पुरुषांना आरोपी मानलं आहे. काही झालं तर मीच सर्वोच्च न्यायालयात जनहित याचिका दाखल करणार आहे."

पण महिलांसोबत जास्त छळवणूक होते, या गोष्टीचा पण इन्कार करू शकत नाही.

नॅशनल क्राईम रेकॉर्ड ब्युरोच्या आकडेवारीनुसार 2015 साली छळवणुकीच्या 6266 केसेस दाखल झाल्या होत्या. अर्थातच, या सगळ्या प्रकरणांमध्ये स्त्रियांचाच पाठलाग झाला होता. या प्रकरणांमध्ये पुरुषांची छळवणूक झाली नव्हती.

#100Women: बसप्रवासातल्या लैंगिक छळाला कशी तोंड देते आहे केनियाची अनिता एनडेरू

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोरंजन भारती यांच्या म्हणण्यानुसार, "कमलनाथ यांना मुख्यमंत्री बनवल्यामुळे विरोधी पक्षांच्या आघाडीची शक्यता व त्यामुळे राहुल गांधी यांच्या नेतृत्त्वाला मिळणारी आव्हाने संपुष्टात आली. राहुल गांधी यांच्या नेतृत्त्वाखाली प्रांत सांभाळणारे अधिकारी अशी कमलनाथ यांना भूमिका मिळाल्याचा योग्य संदेश जातो."

मध्य प्रदेशात बहुजन समाज पक्ष आणि समाजवादी पक्षाने दिलेल्या पाठिंब्यालाही याचप्रकारे पाहाता येईल. रविवारी संध्याकाळी झालेल्या विरोधी पक्षांच्या बैठकीमध्ये DMKचे अध्यक्ष स्टॅलिन यांनी याबाबत विधान केले. "... उर्वरित लेख लिहा:

डीच्या ओढाताणीमुळे ते बातम्यांच्या केंद्रस्थानी राहिले. कमलनाथ आणि गेहलोत यांच्यासारखे ज्येष्ठ नेते आणि ज्योतिरादित्य सिंधिया व सचिन पायलट यांच्यासारखे युवा नेते यांच्यामध्ये संतुलन ठेवणे आपल्याला शक्य आहे आणि कोणीही आपल्याला आव्हान देण्याच्या स्थितीत नाही हा संदेशही त्यांनी दिला.

ज्येष्ठ पत्रकार विजय त्रिवेदी यांना ही राहुल गांधी यांची कमजोरी वाटते. ते म्हणतात, "सोनिया गांधी यांच्या गुड बुक्समध्ये असणाऱ्या लोकांवरच राहुल गांधी यांनी विश्वास ठेवला. म्हणजे या निर्णयाला पूर्णपणे त्यांचा निर्णय म्हणता येत नाही. ते एका नव्या काँग्रेसचा संकेत देऊ शकले असते. सिंदिया आणि पायलट यांच्यावर विश्वास टाकून याची सुरुवात करता आली असती."

अर्थात राहुल गांधींनी ज्या पद्धतीने अनुभवी नेत्यांवर भरवसा ठेवला आहे ते काँग्रेसची पारंपरिक शैलीला अनुसरुन आहे. तरुण नेत्यांच्या वाटेत अडथळा येऊ नये म्हणूनही काँग्रेसमध्ये अनुभवी नेत्यांना जबाबदारी दिली जाते. अशा प्रकारे काँग्रेसचे ज्येष्ठ पक्षातील विविध नेत्यांमध्ये शह-काटशह यांचा मेळ साधतात. याच दरम्यान रफाल प्रकरणात केंद्र सरकारला सुप्रीम कोर्टाकडून दिलासा मिळाल्यामुळे राहुल गांधी यांना एकप्रकारे धक्का बसला.

रफालवरुन पुन्हा प्रश्न

तीन राज्यांमध्ये पराभव झाल्यानंतर भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अमित शहा पहिल्यांदा माध्यमांच्या समोर आले. त्यांनी पराभवाच्या कारणांवर काहीही बोलण्याऐवजी राहुल गांधी यांच्यावर टीका केली. मात्र यावेळेस पत्रकार परिषदेमध्ये ते राहुल गांधी यांना राहुल बाबा असे संबोधू शकत नव्हते. एकदा त्यांनी राहुल गांधी असा उल्लेख केलाही नंतर थांबून राहुल गांधीजी असं त्यांना संबोधावं लागलं.

त्यानंतर संध्याकाळी झालेल्या पत्रकार परिषदेत राहुल गांधी यांनी आपले आरोपांवर ठाम राहात, 'चौकीदारच चोर आहे व ते आम्ही सिद्ध करुन दाखवू,' असे म्हणाले. रफाल प्रकरणाला पुढच्या निवडणुकांचा मोठा मुद्दा बनवला जाईल हे त्यांच्या आक्रमक शैलीतून दिसत होते.

केंद्र सरकारला दिलासा मिळाल्याच्या बातम्या माध्यमांमध्ये दाखवल्या जात असल्या तरी राहुल गांधींच्या प्रश्नांना पंतप्रधान, भाजप अध्यक्ष किंवा प्रवक्त्यांना उत्तरे देणे शक्य नसल्याचे दिसत आहे.

गंभीर राजकारणी

शनिवारपर्यंत छत्तीसगडच्या मुख्यमंत्रिपदाचा निर्णय होऊ शकला नव्हता. संध्याकाळी चार वाजेपर्यंत राहुल यांनी राज्यातील नेत्यांसह छायाचित्र ट्वीटरवर...


...ोरा दिला.

"ज्या दिवशी पाणी येतं त्या दिवशी उपस्थिती निम्म्यावर येते. अनेकदा पालकांना कामावर जाणं गरजेचं असतं. मग मुलांना पाणी भरायला मदतीला थांबवून घेतात," असं कांबळे बाईंनी सांगितलं.

टँकर आला तर अशी उडते झुंबड

'नई जिंदगी'च्या इमरान युनूस सालार यांची समस्या वेगळीच.

"दिवसभर आम्ही कष्टाचं काम करतो. रात्री शांत झोपावं म्हटलं तर आमच्या वस्तीत रात्रीच पाणी येतं. खोली भाड्याने घेतानाही 'पाण्याचं तुमचं तुम्ही बघा', असं सांगूनच सौदा झाला होता," असं सालार सांगतात.

सालार यांनी आता आसपासच्या परिसरात... उर्वरित लेख लिहा:

लापूरला पाणीपुरवठा करणारी 1932 सालची पाईपलाईन आता पार थकली आहे. अनेक ठिकाणी फुटली आहे, असं शहराचे माजी महापौर पुरणचंद पुंजाल यांनी सांगितलं.

"इतर शहरात कळ दाबली की पाणीपुरवठा सुरू होतो. सोलापूरमध्ये मात्र जुन्या पद्धतीने चाव्या फिरवाव्या लागतात," असं ते सांगतात. थोडक्यात म्हणजे अद्ययावत यंत्रणा आणण्याची गरज असल्याचं पुंजाल यांनी सांगितलं.

उजनी धरणाचा प्रश्न

सोलापूर शहराला मुख्य पाणीपुरवठा उजनी धरणातून होतो. पण तिथला पाणीप्रश्न पूर्वीपासून पेटलेला आहे.

पाणीप्रश्नाचे अभ्यासक एजाज हुसेन मुजावर यांनीही या प्रश्नाकडे लक्ष वेधलं. "पाण्यासाठीची टाकळी योजना अत्यंत अव्यवहार्य आणि पाण्याचा अपव्यय करणारी आहे."

उजनी धरणाचा वाद कायमाच

सोलापूरसाठी उजनी धरणातून 1.5 ते 2 TMC प्रमाणे चार वेळा पाणी सोडलं जातं. ते भीमा नदीमार्गे टाकळी बंधाऱ्यात येतं. पण त्यातील फक्त 0.82 म्हणजे अगदी 1 TMC पाणीही सोलापूरला येत नाही," असं ते सांगतात.

हे पाणी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक राज्यातले शेतकरी मोटारीने खेचून शेतीला वापरतात, असा त्यांचा आरोप आहे. आणि म्हणूनच या पाण्यावर पहिला अधिकार सोलापूरकरांचा असावा, अशी त्यांची मागणी आहे.

या मागणीवरून पूर्वीही राजकारण आणि आंदोलन झालं आहे.

पाणी टंचाईतून सुटका कशी होणार?

यासाठी पालिका प्रशासनाची भिस्त सध्या नव्या उजनी समांतर योजनेवर आहे.

मनपा आयुक्त डॉ. अविनाश ढाकणे यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "पाणी टंचाई ओळखून उजनी धरणातून समांतर जलवाहिनीला मंजुरी मिळवली आहे. 439 कोटींची ही योजना आहे, ज्यामुळे आपल्याला 110 MLD अतिरिक्त पाणी दररोज मिळेल."

येत्या तीन-चार वर्षांत ही योजना पूर्ण करण्याचा मानस आहे, असंही ते म्हणाले. सध्या मात्र सोलापूरच्या जनतेला पाऊस पडेपर्यंत पुढचे २० दिवस अपुऱ्या पाण्यात कसे काढायचे याची भ्रांत पडली आहे.

(दिल्लीहून बीबीसी मराठी प्रतिनिधी ऋजुता लुकतुके यांच्या माहितीसह)

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोरारजी देसाईंच्या फोनचा फटका?

1977 मध्ये देशातील आणीबाणी संपुष्टात आली होती. त्यावेळी भारतात पहिल्यांदाच एका बिगर-काँग्रेस पक्षाकडून सरकार स्थापन केलं जात होतं. हे सरकार गांधीवादी मानले जाणारे मोरारजी देसाई यांच्या संपूर्ण नियंत्रणाखाली होतं.

मोरारजी देसाई

1971 च्या युद्धानंतर भारताची गुप्तहेर संस्था RAW ही देशातील राजकीय नेत्यांवर पाळत ठेवत असल्याचा मोरारजी देसाई यांना संशय होता. त्यामुळे जनता पक्ष सत्तेत आल्यानंतर देसाई यांनी सर्वप्रथम RAW ला मिळणाऱ्या निधीत 30 टक्क्यांची कपात केली.

इतकं... उर्वरित लेख लिहा:

गुप्त ऑपरेशन राबवण्यात आलं.

पुढे इंदिरा गांधी पुन्हा सत्तेत आल्या. त्यानंतर RAW ने पुन्हा 'ऑपरेशन काहुता' सुरू केलं होतं.

ज्याप्रमाणे इस्त्रायलने इराकमधील आण्विक प्रकल्प उद्ध्वस्त केला, अगदी तसंच भारतालाही पाकिस्तानचा काहुता प्रकल्प जमीनदोस्त करायचा होता.

इस्रायलने ऑफर दिली का?

भारतीय हवाई दलाच्या एका निवृत्त अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गुजरातमधील जामनगर येथील विमानतळ हे आखाती देशांतून येणाऱ्या भारताच्या हवाई हद्दीत येणाऱ्या विमानांसाठी प्रवेशद्वाराप्रमाणे आहे. त्यामुळेच इतर देशांकडून विकत घेतलेली विमानं याच मार्गाने भारतात दाखल होतात.

फ्रान्सकडून घेतलेलं रफाल विमानही सर्वप्रथम जामनगरलाच येणार होतं. पण त्याची क्षमता प्रदर्शित करण्यासाठी ते हरयाणाच्या अंबाला विमानतळावर उतरवलं गेलं. इस्रायलच्या एका मोहिमेकरिता अंबालातून गेलेलं एक जग्वार स्काड्रन बेपत्ता झाल्याची अफवा मीही ऐकली आहे. पण संपूर्ण पथकच बेपत्ता झालं असं माझ्या तरी ऐकिवात नाही, असं ते म्हणाले.

पत्रकार अॅड्रियन लेव्ही आणि कॅथरिन स्कॉट्ट-क्लार्क यांच्या  Deception: Pakistan, the United States and the Global Nuclear Conspiracy' या पुस्तकात याबाबत लिहिण्यात आलं आहे. एक नव्याने विकत घेतलेल्या जग्वार स्काड्रनच्या मदतीने काहुतावर हल्ला करणं शक्य आहे का, याचा अभ्यास भारताने केला होता, असं त्या पुस्तकात लिहिलं आहे.

फेब्रुवारी 1983 मध्ये भारताच्या वायुदलातील अधिकाऱ्यांनी गुप्तपणे इस्रायल दौरा केला होता. या दरम्यान त्यांनी काहुता प्रकल्पाची संरक्षक यंत्रणा भेदू शकणाऱ्या इलेक्ट्रिनिक उपकरणांची माहिती घेतली होती.

इस्रायलने त्यांना F-16 विमानांबाबत माहिती दिली होती. दुसरीकडे भारताने इस्रायलला मिग-23 विमानांची गुप्त माहिती पुरवली.

हे सोव्हिएत युनियनमध्ये बनलेलं विमान इस्रायलच्या बऱ्याच शेजारी अरब देशांकडे होतं. इस्रायलला या माहितीची खूप गरज होती.

ज्येष्ठ सुरक्षा तज्ज्ञ भरत कर्णाद यांनी याबाबत त्यांच्या ब्लॉगमध्ये लिहिलं आहे. "मी 1983 मध्ये इस्त्रायलचे सुप्रसिद्ध मिलिटरी इंटेलिजन्स प्रमुख आरोन यारिव यांना बेरुतमध्ये भेटलो. त्यांनी नाश्ता करताना मला यासंदर्भातली सगळी माहिती दिली.

त्यावेळी करण्यात आलेल्या नियोजनानुसार प्रत्येकी सहा F-15 आणि F-16 लढाऊ विमानांसह गस्ती विमानं इस्त्रायलच्या हायफा येथून उड्डाण घेतील. ते दक्षिण अरब समुद्रातून...


...ोलकरांनी शिवसेनेवर 'जय महाराष्ट्र! हा शिवसेना नावाचा इतिहास आहे' हे पुस्तक लिहिलं आहे.

ते सांगतात, "आधी ठाकरे आणि आनंद दिघे यांचे संबध चांगले होते, ठाणे आणि परिसर ठाकरेंनी दिघेंना आंदण दिला होता. या भागात दिघेंचा शब्द अंतिम मानला जायचा. त्यावेळी बाळासाहेबांना असं वाटलं असावं की हे आपल्यापेक्षाही मोठे होतात की काय, कोणत्याही राजकीय नेत्याला स्वतःपेक्षा दुसऱ्या नेत्याची प्रतिमा मोठी झालेली आवडत नाही आणि त्यामुळेच त्या दोघांमध्ये तणाव निर्माण झाला."

कोण होते आनंद दिघे?

"आनंद दिघे विद्यार्थी द... उर्वरित लेख लिहा:

यायची आम्हाला गरज वाटत नाही. नारायण राणे बोलले तर देऊ काय उत्तर द्यायचं ते."

आनंद दिघे

सोनू निगमच्या हत्येचा कट बाळासाहेबांनी रचल्याचा आरोप निलेश राणे यांनी केला आहे. यावर राऊत सांगतात, "निलेश राणेंचा त्यावेळी जन्म तरी झाला होता का?"

नारायण राणे विशीत असतानाच शिवसेनेत सक्रिय झाले. शाखाप्रमुख ते मुख्यमंत्री असा मोठा राजकीय प्रवासही त्यांनी शिवसेनेतच केला. मात्र उद्धव ठाकरे यांच्याशी झालेल्या मतभेदानंतर 2005 मध्ये त्यांनी शिवसेना सोडली.

त्यानंतर त्यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला. महाराष्ट्रात आघाडी सरकार असताना त्यांनी महसूल आणि उद्योगमंत्री म्हणूनही काम पाहिलं.

मात्र अशोक चव्हाणांशी मतभेद झाल्यानंतर त्यांनी काँग्रेस सोडून महाराष्ट्र स्वाभिमान पक्षाची स्थापना केली. सध्या ते भाजपच्या कोट्यातून खासदार आहेत. त्यांचे पुत्र निलेश हे रत्नागिरीचे माजी खासदार आहेत. तर दुसरे पुत्र नितेश हे काँग्रेसचे आमदार आहेत.

शिवसेना सोडल्यापासून राणे विरुद्ध शिवसेना हा सामना महाराष्ट्रानं अनेकदा पाहिला आहे. आणि आता 2019 च्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हा वाद पुन्हा उफाळून आला आहे.

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


...ोलतात.

ते म्हणाले, "पुण्यामध्ये टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या संस्कृतच्या परिक्षाही मी दिल्या आहेत."

मळेकर अगदी व्यवस्थित मराठी बोलतात, बाहेर एखाद्या पक्क्या दिल्लीकरासारखं पंजाबी ढंगाचं हिंदी बोलतात आणि हिब्रूबरोबर इंग्रजीही सफाईदार बोलतात.

मळेकरांकडे अशा अनेक आठवणींचा खजिना आहे.

मळेकर म्हणाले, "आम्ही घरी मराठीच बोलतो. मला सगळे लोक अजूनही भारत आवडतो का इस्रायल, असा प्रश्न विचारतात. तेव्हा मी सरळ I am an Indian first, then I am Jew असं उत्तर देतो.

इस्रायलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष शिमॉन पेर... उर्वरित लेख लिहा:

ील याचा प्रयत्न करणारा माणूस पाहिला की नक्की बरं वाटतं.

हेही वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम,  यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


...ोलताना म्हटलं, "भीमा-कोरेगाव प्रकरणी निर्णय घेण्याचा अधिकार मुख्यमंत्र्यांचा आहे. परंतु, आम्हाला असं वाटतं की, याबाबत राज्य सरकारमधील गृहखात्याच्या अधिकाऱ्यांची वागणूक अक्षेपार्ह आहे. ज्यांची वागणूक आक्षेपार्ह आहे, याबाबत चौकशी झाली पाहिजे. याबद्दल चौकशी करण्याचा निर्णय घेण्याची प्रक्रिया ज्यावेळी सुरू झाली. म्हणजे सकाळी 9 ते 11 बैठक झाली आणि 3 वाजता केंद्र सरकारने हा तपास आपल्याकडे घेतला. घटनेनुसार कायदा आणि सुव्यवस्था हा राज्याचा अधिकार आहे. असं असताना आपला अधिकार त्यांनी काढून घेणे योग्य नाही... उर्वरित लेख लिहा:

ास केंद्राला स्वत:कडे घ्यायचा असेल तर त्यांना तो अधिकार आहे. जर राज्य सरकारने तो NIA कडे सोपवण्यास नकार दिला तर कोर्टाकडून राज्य सरकारला याबाबत सूचना मिळू शकतात. यामध्ये मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंच्या विरोधात कोर्टाने  निर्णय दिला तर त्यांच्यावर मुख्यमंत्री म्हणून नामुष्की ओढावू शकते," असं लोकमतचे वरिष्ठ सहाय्यक संपादक संदीप प्रधान सांगतात.

शरद पवार आणि उद्धव ठाकरे

ते पुढे म्हणतात, "शरद पवार हे प्रशासनाचा दांडगा अनुभव असलेले नेते आहेत. जर कोर्टात सरकारची बाजू भक्कमपणे मांडली तर हा तपास एनआयएकडे जाणार नाही अस त्यांना वाटत असेल. पण याउलट उद्धव ठाकरे हे ताकही फुंकून पिणारे मुख्यमंत्री आहेत. त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांच्या निर्णयाविरुद्ध कोर्टाचा निर्णय आला तर मुख्यमंत्री म्हणून त्यांना नामुष्की सहन करावी लागू शकते म्हणून हा त्यांनी हा निर्णय घेतल्याच बोललं जातंय."

"एक निश्चित आहे की ठाकरे आणि पवारांमध्ये यावरून (भीमा-कोरेगाव प्रकरणाचा तपासाचा मुद्दा) मतभेद झाले आहेत. पण यापुढे जर शरद पवारांना हवे असलेले निर्णय मुख्यमंत्री स्वत:च्या अधिकारात बदलत राहिले तर शरद पवारांना फार रूचणार नाही. हे वाद यामुळे विकोपाला जाण्याची शक्यता आहे," असा अंदाजही संदीप प्रधान व्यक्त करतात.

कोर्टाचे आदेश काय आहेत?

दरम्यान शुक्रवारी पुणे शहर पोलिसांनी कोर्टात गुन्ह्याची कागदपत्र मुंबईच्या NIA विशेष न्यायालयात पाठवण्यासाठी ना हरकत पत्र दिलं. त्यामुळे 28 फेब्रुवारीपर्यंत सर्व आरोपींना मुंबईच्या NIA कोर्टात हजर करण्याचे आदेश कोर्टानं दिले आहेत.

दुसरीकडे गौतम नवलखा आणि आनंद तेलतुंबडे यांना अंतरिम जामीन देण्यास मुंबई हायकोर्टानं नकार दिलाय. मात्र, दोघांनाही अटकेसंदर्भात दिलासा मिळालाय. आजपासून (14 फेब्रुवारी) पुढील चार आठवडे नवलखा आणि तेलतुंबडेंना अटक करता येणार नाही. दरम्यानच्या काळात हे दोघेही सुप्रीम कोर्टात दाद मागू शकतात.

अटकपूर्व जामिनासाठी नवलखा आणि तेलतुंबडेंनी मुंबई हायकोर्टात अर्ज केला होता. मात्र, न्या. पी. डी. नाईक यांनी त्यावरील आदेश 18 डिसेंबर 2019 रोजी राखून ठेवली होता.

एल्गार परिषद काय आहे?

1 जानेवारी 2018 रोजी भीमा-कोरेगाव इथं 1818 मध्ये ईस्ट इंडिया कंपनी आणि पेशव्यांच्या नेतृत्वाखालील सैन्यात झालेल्या लढाईला 200 वर्षं पूर्ण झाली. कंपनी आर्मीमध्ये असलेल्या महार रेजिमेंटच्या सैनिकांनी दाखवलेल्या शौर्यामुळे...